Депутаттар «2019 йылға һәм 2020 һәм 2021 йылдарҙың план осорона Башҡортостан Республикаһы бюджеты тураһында» Башҡортостан Республикаһы Законына төҙәтмәләрҙе тикшерәсәк\n2021 йылдың 14 майы\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары «2019 йылға һәм 2020 һәм 2021 йылдарҙың план Башҡортостан Республикаһы бюджеты тураһында» Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында» закон проектын беренсе уҡыуҙа тикшереүҙе планлаштыра. Бөгөн документ парламенттың Бюджет, һалым, инвестиция сәйәсәте һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре буйынса комитеты тарафынан хупланды.\n– Республика бюджетына үҙгәрештәр индереү кәрәклеге 2019 йылдағы килемдәрҙең 8,3 млрд һумға яҡын һәм сығымдарының 8 млрд һумға артыуына бәйле, – тип аңлатма бирҙе Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев. – Өҫтәмә керемдәрҙең төп өлөшө үҙебеҙҙең килемдәрҙән – плюс 5,59 млрд һәм федераль бюджеттан кире ҡайтарылмай торған керемдәрҙән – плюс 2,3 млрд формалаштырылды.\nБыл аҡсалар республика өсөн өҫтөнлөклө йүнәлештәр буйынса сығымдар йөкләмәһен ҡаплауға китәсәк.\n– Барлыҡ аныҡлауҙарҙан һуң Башҡортостан Республикаһы бюджеты килемдәр буйынса – 196,5 млрд һум һәм сығымдар буйынса 222,9 млрд һум тәшкил итәсәк. Ағымдағы йылға дефицит 26,4 мдрд һум күләмендә һалынған, – тип йомғаҡ яһаны республика парламенты спикеры.


Их, үҙ еремдә йәшәһәм... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » Их, үҙ еремдә йәшәһәм...\nИх, үҙ еремдә йәшәһәм... 06.04.2018 // Иман\nБына тағы тыуған яғымдан йән өшөткөс хәбәр алдым: иллеһе лә тулмаған ауылдашыбыҙ яҡты донъя менән хушлашҡан. Бер кемгә зыяны теймәгән, ярҙамсыл, туғансыл, типһә тимер өҙөрлөк әзмәүерҙәй ир сираттағы эсеүенән һуң тора алмаған...\nТыуған төйәгемә ҡайтмағанға ике йылға яҡын ваҡыт үтте. Шул арауыҡта ауылым яғынан “эсеүҙән китеп барҙы...” тигән хәбәрҙе алтынсы тапҡыр ишетәм. Һап-һау, шап-шаҡтай ирҙәрҙе “йәшел йылан” быуып һала ла ҡуя. Нәҫелен дауам итер, тамырҙарының ҡеүәтен арттырыр, аҫаба ерен аяҡ терәп һаҡлар уҙамандарҙы... Эсеп әрәм булғандар араһында ҡатын-ҡыҙҙың да осрауы айырыуса тетрәндергес.\n“Хәҙер ауылда йәшәү ауыр, проблема күп. Һиңә ситтән ҡарап аҡыл һатыу рәхәт ул”, – тиер миңә ҡайһы берәү. Юҡ, һис еңел түгел. Тәү сиратта мине күңел ғазабы яфалай. Тыуған еремдә иркен тын алып йәшәү бәхетенән мәхрүмлегем өлкәнәйгән һайын йөрәгемде нығыраҡ “тырнап” ҡанһырата, үкенес тойғоһо иҙә. Эйе, заманында Ватанымды “цивилизациялы тормош”ҡа алмаштырып, ят ерҙә тамыр йәйгән кеше мин. Йәшлек уйһыҙлығы...\n“Тамыр йәйгән” тип яҙһам да, ысынында... Балаларыбыҙ әсә телен белмәй үҫте, ейән-ейәнсәрҙәребеҙ – төрлө милләт вәкилдәре. Уларҙың береһен дә, шулай уҡ иремде лә минең тыуған төйәгем ҡыҙыҡһындырмай, ауылым яҙмышы борсомай, туғандарымдың, яҡташтарымдың көнкүреше, аһ-зары һыҙландырмай. Эйе, иң яҡын кешеләрем күңел кисерештәремде тойорға, хәлемде аңларға, йыуатырға тейеш тә бит... Барыһына ла үҙем ғәйепле. Сит ерҙә йәшәһәм дә, балаларыма туған телемде өйрәтергә, күңелдәренә милли рух һалырға, тыуған яғыма йышыраҡ ҡайтып йөрөргә тейеш булғанмын да бит. Ошо хаталарым өсөн яуап бирәм хәҙер. “Ватанды һөйөү – имандың бер өлөшө”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Ә мин изге төйәгемде бөтөнләй икенсе ергә алмаштырҙым, өҫтәүенә балаларымды туған теленән яҙҙырҙым...\nОшондай ғазап тойғоһо кисерәм дә Ватанына тоғро ҡалған ҡәрҙәштәребеҙгә көнләшеп ҡуям. Сикһеҙ һоҡланам. Ниндәй бәхетле улар! Тыуған еренең бөтөн ләззәтен тойоп, ниғмәтен татып, иркен тын алып рәхәтләнеп йәшәйҙәр! Ватанында төпләнгәне, тимәк, иманын һаҡлағаны өсөн Аллаһ Тәғәлә уларға бәрәкәтте яуҙырып тора кеүек тойола миңә: үҙ ерендә үҙҙәрен хужаларса тоялар, нәҫелен арттыралар, рухи ҡиммәттәрен һаҡлайҙар, балалары, ейән-ейәнсәрҙәре менән туған телендә һөйләшәләр, туғандарына таяналар, милли кәсептәрҙе дауам итәләр...\nОшоноң менән дә ҡәнәғәт булмайынса, ниңә шайтан ҡотҡоһона бирелә икән ҡәрҙәштәребеҙ? Аллаһ Тәғәләнең ниғмәттәренә шөкөр ҡылып, тырышып эшләп, Тыуған илеңде гөлгә күмеп йәшә лә йәшә ине лә бит. Их, мин һеҙҙең урында булһаммы?! Бындай бәхетемә – Ватанымда бәрәкәткә күмелеп йәшәүемә – заманында үҙем аяҡ салдым шул...


Яңы йылда һауа тороно нисек буласаҡ? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nСиноптиктар 2020 йылдың 1 ғинуарынан 8-нә тиклем һауа торошона бәйле мәғлүмәтте иғлан итте. Яңы йыл каникулдарында һалҡындар көтөлмәй. Яңы йылдың беренсе көнө аяҙ, яуым-төшөмһөҙ, һауа температураһы көндөҙ 8, 10 градус, төндә 14, 16 градлус һалҡын булыр тип көтөлә. 1 ғинуарҙа көслө ел фаразлана. 2-5 ғинуарҙа көндөҙ 7, 9, төндә 12, 14 градус һалҡын. Был көндәрҙә үҙгәреүсән һауа торошо, ҡар яуыуы көтөлә. 6 ғинуарҙан һалҡынайта: көндөҙ һауа температураһы 16, 18 градус, төндә 20, 22 градусҡа тиклем төшәсәк.


Башҡорт асыҡ КВН лигаһының Йәйге КВН мәктәбе - 27 Августа 2014 - Официальный сайт ГБОУ РЛИ Дуванского района\nГлавная » 2014 » Август » 27 » Башҡорт асыҡ КВН лигаһының Йәйге КВН мәктәбе\nБашҡорт асыҡ КВН лигаһының Йәйге КВН мәктәбе\n21-24 августа Ҡырмыҫкалы районы Ибраhим ауылында урынлашҡан “Виктория” балалар спорт-һауыҡтырыу лагерында Башҡорт асыҡ КВН лигаһының Йәйге КВН мәктәбе ойошторолдо. Был мәктәптең эшендә Учалы, Дыуан, Әбйәлил, Благовар, Ҡырмыҫҡалы райондарынан һәм Өфө, Салауат, Нефтекамск ҡалаларынан килгән иллегә яҡын уҡыусы ҡатнашты. Ошо сарала Нуриева Әлфирә Йәмил ҡыҙы, Ибраһимова Розалия Рафиҡ ҡыҙы етәкселегендәге мәктәбебеҙҙең «Төньяҡ амурҙары» командаhына ла ҡатнашыу бәхете тейҙе.\nИбраһим ауылына килеп еткәс, беҙ лагерҙың шундай матур урында икәнлеген күрҙек. Ойоштороусылар беҙҙе яҡты йөҙ менән бик яҡшы ҡаршы алды. Тәмле итеп ашаттылар, бүлмәләргә урынлаштырҙылар. Тәүге көн беҙҙең танышыу булды. Йәйге КВН мәктәбен асыу тантанаһында Башҡорт асыҡ КВН лигаһы рәйесе Кәримов Урал Салауат улы йәш квн-сыларҙы сәләмләне, лагерҙың эшен асыҡ тип иғлан итте. Башҡорт юниор КВН лигаһының беренсе миҙгелендә еңеүсе “XX централ” командаһы флаг күтәрҙе. Рәйес урынбаҫары Иманғолова Алина Барый ҡыҙы, лиганың мөхәррире Сабитова Гөлфиә Ишбулды ҡыҙы Йәйге мәктәптең эш программаһы менән таныштырҙы. Аҙаҡтан һәр команда алдан әҙерләп килгән визиткаларын күрһәтте. Ә кисәнең һуңында беҙҙе ҡыҙыҡлы осрашыу көтә ине. “Ҡош юлы” фестивале еңеүселәре Альбина Шамсетдинова һәм Ришат Сөләймәновты беҙ түҙемһеҙлек менән көтөп алдыҡ. Уларҙың гитарала уйнап, башҡортса йырҙар йырлауы беҙгә айырыуса оҡшаны. Шулай тәүге көнөбөҙ бик тиҙ үтеп тә китте.\nТәүге көндән үк беҙҙе дүрт отрядҡа бүлделәр, кураторҙар билдәләнеләр. Һәр эштә иң беренсе ярҙамсылырыбыҙ улар ине. Көн hайын йокларға ятыр алдынынан шәм аҫтында һөйләшеүҙәр үткәрҙек, унда кураторҙар менән бергәләп көн дауамында үткән сараларҙы баһаланыҡ, ҡараштарыбыҙ менән бүлештек. Төрлөбөҙ төрлө яҡтан булыуыбыҙға ҡарамаҫтан, дүрт көн эсендә беҙ бик ныҡ дуҫлаштыҡ.\nНыҡлы, дуҫ команда барлыҡҡа килһен өсөн үткәрелгән төрлө сараларҙа, спорт ярыштарында һәр отряд әүҙем ҡатнашты. Ярыш һөҙөмтәләре буйынса отрядтарға төрлө төҫтәге йондоҙҙар тапшырылып барҙы.\nМәктәптең эш программаһы тығыҙ, ныҡлы уйланылған, шунлыҡтан ҡыҫҡа ғына ваҡытта бик күп файҙалы мәғлүмәт алдыҡ. КВН серҙәренә Урал Кәримов, Радик Ғиззәтов, Рәмил Ғафаров,Ринат Ниғмәтуллин,Илгиз Хәмитов, Гөлфиә Сабитова өйрәтһә, ә сәхнә оҫталығына Йәштәр театры артисы Илгиз Таһиров, "Тамыр" балалар һәм үҫмерҙәр телеканалы режиссеры Ләйсән Мәзитова төшөндөрҙө. Был мастер-кластар бик ҡыҙыҡлы үтте, беҙ күп нимәгә өйрәндек,алған белемдәребеҙҙе практик рәүештә нығытып барҙыҡ.\n-КВН – ул спорт кеүек. Унда туҡтап ҡалырға ярамай. Күп уҡырға, мәғлүмәтле, белемле булырға кәрәк. Яҡшы, оҫта итеп шаяртыу өсөн аҡыл кәрәк,-тип өйрәтте беҙҙе КВН оҫталары. Йомғаҡлау кисәһендә улар өйрәткән барлыҡ серҙәр ҙә беҙгә бик кәрәк булды.\nЙәйге КВН мәктәбен ябыу тантанаһында һәр ҡатнашыусыға сертификат тапшырылды. Ярыш һөҙөмтәләре буйынса грамоталар бирелде. Беҙҙең команданан Айҙар Ғафаров «Иң яҡшы ир-егет роле» номинацияһында, капитандар ярышында, ә Сөмбөл Ғибәҙуллина «Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле» номинацияһында еңеүсе булды. Уларға Башҡорт асыҡ КВН лигаһының Маҡтау ҡағыҙы тапшырылды. Ә «Төньяҡ амурҙары» командаһы иң сағыу команда тип табылды.\nБындағы аралашыу, осрашыу башҡорт КВН-нын үҫтерер, киләсәктә командалар тағы ла күбәйер тигән өмөттә ҡалабыҙ. Был сараны ойоштороусыларға, бағыусыларға, унда ҡатнашыу мөмкинселеген тыуҙырған Республика лицей-интернаты директоры Фларис Данис улына «Төньяҡ амурҙары» КВН командаһы исеменән оло рәхмәтемде белдерәм.\nАйгөл Хәмитова, XI класс уҡыусыһы, Дыуан районы республика лицей-интернаты\nP.S. Әйткәндәй, октябрь айынан Башҡорт юниор КВН лигаһының икенсе миҙгеле башлана. Төньяҡ зона уйыны октябрь һуңында Мәсәғүттә үтәсәк. Барлыҡ КВН командаларын ошо ҡыҙыҡлы сарала ҡатнашырға саҡырабыҙ.\nПросмотров: 598 | Добавил: ru | Рейтинг: 5.0/1


Һеҙҙә кейеҙ баҫалармы?\n11 Май 2019, 06:24\nМилли стиль модала, дуҫтар. Селтәрҙе лә хәҙер күптәр көн дә тағып йөрөй. Башҡорт орнаменты сигелгән күлдәктәрҙе лә рухлы ҡыҙҙар һәм егеттәр рәхәтләнеп кейә. Кейеҙҙән яһалған кейемдәр ҙә күбәйә башланы. Аллаға шөкөр, үҙ асылыбыҙға ҡайтабыҙ.\nӘбйәлил районы Рәхмәт ауылында ла кейеҙ баҫыусылар байтаҡ. Бәләкәй ҡыҙҙар ҙа был һөнәрҙе ҙур теләк менән үҙләштерә, шуныһы бигерәк тә ҡыуандыра. Өйрәтеүсе генә булһын. Ә ул бар ине. Йырсы Зилә Лира был ауылда йәшәп киткәйне бит, шунда оҫталыҡ дәрестәре үткәргән.\n– Иң тәүҙә үҙемә бының серҙәренә төшөнөп алырға тура килде. Шунан бүтәндәргә лә өйрәтә башланым. Һарыҡ тотоусылар күп, йөнөн әрәм итмәһендәр, тип ошо боронғо шөғөлдө тергеҙергә теләнем, – ти Зилә Мазһар ҡыҙы.\n– Балалар йә кер һабынын ҡулланырға яратам, – ти Зилә Мазһар ҡыҙы, – йөндө тигеҙ генә итеп теҙеп һалып, ипләп кенә ҡулды һыулап һылай башлайбыҙ. Әҙерәк тығыҙланғас, уҡлау менән әйләндерһәң була. Ҙур түшәктәр баҫҡанда инде оҙон һайғау кәрәк. Шуның менән арҡырыға, буйға, өҫтән, кире яғынан 200-шәр тапҡыр (бөтәһе 800 була) баҫабыҙ. Был ғына етмәй әле, кейеҙгә әйләнгәнсе тағы төрлө ысулдар ҡулланаһың. Күтәрәһең дә ысҡындырып өҫтәлгә төшөрөп ебәрәһең, икмәк баҫҡан кеүек хәрәкәттәр ҙә яһайһың. 5-әр сәғәт ваҡыт китә. Ҡул көсө талап ителә. Һүрәтте һалыу өсөн оҫта рәссам да булырға кәрәк. Уның ҡарауы, үҙ ҡулдарың менән эшләнгән әйбер үҙенсәлекле, ҡабатланмаҫ һәм тәбиғи материалдан булғас, бәйләнгән әйбергә ҡарағанда ла йылыраҡ, һаулыҡҡа ла һәйбәт. Таңсулпан менән Арина башҡорттоң ошо боронғо шөғөлөн яратып өйрәнде. Хәҙер үҙ аллы ла төрлө әйберҙәр яһай алалар.\nОҫтаның тағы ике өйрәнсеге – Луиза Мәсәлимова менән Зөлхизә Әғзәмова Бөтә Рәсәй интернет конкурсында ҡатнашып, II урын алған. Үҙ ҡаҙаныңда ғына ҡайнап ятмай, бәйгеләрҙә оҫталығыңды башҡаларға ла күрһәтергә кәрәк шул.\n– Кейеҙебеҙ менән Әбйәлил районында үткән күргәҙмәләрҙә ҡатнаштыҡ, Татарстан халҡына алып барып күрһәттек. Йәнә ошо баҫып алған костюмдарыбыҙ менән «Байыҡ» бейеү конкурсында үҙебеҙҙе бөтә республикаға таныттыҡ, – ти Зилә Мазһар ҡыҙы.\nБигерәк тә тәпешкә, эшләпә, башлыҡ кеүек әйберҙәрҙе эшләгәндә ҙур оҫталыҡ кәрәктер, скульптор кеүек булаһыңдыр. Таңсулпандың тәүге ижад өлгөһө – бесәй һүрәте. Ултырғыс түшәге тип башлаһа ла, картина итеп элеп ҡуйған. Хәситә, тәпешкә лә баҫҡан. Сигеү сигергә лә өйрәнгән ҡыҙ. Арина ла хәҙер үҙ аллы әйберҙәр эшләй ала. Кейеҙҙән баҫылған күбәләк ҡанаты, тәпешкәләрен, таҡыяһын кейеп, Өфөлә «Сулпылар»ҙың Гала-концертында бейеп тә ҡайтҡан. Шундай һәләте лә бар. Ауылдашы Ринат Ғаззалов йырлағанда бейегән. «Заһиҙә»не лә яратып башҡара икән.\nТаңсулпан иһә – нәфис һүҙ оҫтаһы. Тасуири һөйләү конкурстарында призлы урындар яулай. «Башҡортостан таланттары» бәйгеһендә Әхмәр Үтәбайҙың «Башҡортостан» шиғыры менән еңеүсе булған. Шундай уңған, һәләтле, халҡыбыҙҙың боронғо йолаларын да белеп үҫкән ҡыҙҙарыбыҙ барҙа милләтебеҙ һис тә бирешмәҫ, Алла бирһә.


Новости ⇒ ФЛҮРӘ КИЛДЕЙӘРОВАНЫ ҠОТЛАРҒА ТИП ДУҪТАРЫ ҺӘМ УҠЫУСЫЛАРЫ КИЛӘ\nУның исеме барыһына ла яҡшы таныш. Флүрә Килдейәрова-башҡорт халыҡ йырҙарын юғары кимәлдә башҡарыусы, бер үк ваҡытта опера, эстрада һәм филармония йырсыһы ғына түгел, һоҡландырғыс шәхес тә. Уның таланты, матурлығы һәм сикһеҙ энергияһы күптәрҙе таң ҡалдыра. Бының сере нимәлә һуң?\nБыл хаҡта ул күп кенә интервьюларында әйтеп үткәне бар. Йырсы тыуған ерен һәм халҡының йырын ныҡ ярата. Өлгәшкән маҡсаттарында бер ҡасан да туҡтап ҡалмай, һәр ваҡыт үҫеш юлын эҙләй.\nӘгәр ҙә тамашасы һине үҙ итһен, яратып ҡабул итһен тиһәң-бөтә күңелеңде һәм йөрәгеңде биреп йырларға кәрәк, ти Флүрә Килдейәрова. Башҡортостандың йөҙөк ҡашы, сәхнә алиһәһенә Германия, Дания, Ҡытай, Финляндия, Тайланд, Бельгия, Венгрия, Франция, Кипр һәм башҡа илдәр тамашасыһы алҡышлай. Шуға ҡарамаҫтан, ул республикамда ғына тамашасы һөйөүен нығыраҡ тоям, ти Флүрә апай.\nБөгөн Флүрә Килдейәрова – Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең халыҡ артисы, С.Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты. Оҙаҡ йылдар инде йәш быуынға вокал серҙәрен өйрәтә. Флүрә Әхмәтша ҡыҙы – З.Исмәғилев исемендәге Өфө сәнғәт институты профессоры.\n10 ФЕВРАЛЬ Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында ФЛҮРӘ КИЛДЕЙӘРОВАның БЕНЕФИСы үтә. Йырсы менән бергә уның ижадташ дуҫтары һәм уҡыусылары сығыш яһаясаҡ. Улар араһында Вәхит ХЫЗЫРОВ, Сәйҙә ИЛЬЯСОВА, Валентина СУХОДОЕВА, Екатерина ЯМЩИКОВА, Индира ӘСӘҘУЛЛИНА, Айҙар ҠУДАШЕВ (баян), Хәлит ФӘТИХОВ (баян), Илнур ХӘЙРУЛЛИН (ҡурай), филармонияның ЭСТРАДА-ДЖАЗ ОРКЕСТРЫ (етәксеһе-Олег ҠАСЫМОВ), БР ДӘҮЛӘТ АКАДЕМИЯ ХОР КАПЕЛЛАҺЫ (етәксеһе-Алһыу ХАСБИУЛЛИНА), Иҙрис ҒӘЗИЕВ, шулай уҡ, Альбина ФӘЙРУЗОВА (Мәскәү), Галина ЧЕПЛАКОВА (Астана), Алина ЛАТЫПОВА, Катерина ЛЕЙШЕ, Иван ШАБАНОВ, Сәит БИЛАЛОВ, Фәриҙә ҒАЗЗАЛОВА, Әлфиә ЗАҺИҘУЛЛИНА һәм башҡалар. Юбилей кисәһе киске сәғәт 7-лә башлана.\nФЛҮРӘ КИЛДЕЙӘРОВА ИЖАДЫН ҺӨЙӨҮСЕЛӘР,\nТАМАШАҒА РӘХИМ ИТЕГЕҘ!


Дәүләт йомғаҡлау аттестацияһына әҙерлек башланды\nОшо кѳндәрҙә район-ҡала мәктәптәрендә сығарылыш класс уҡыусыларын Дәүләт йомғаҡлау аттестацияһына әҙерләү йәһәтенән зональ семинарҙар уҙҙы. Һәр йылдағыса ҡаланың 21-се мәктәбе лә был саранан ситтә ҡалманы.\nОшо кѳндәрҙә район-ҡала мәктәптәрендә сығарылыш класс уҡыусыларын Дәүләт йомғаҡлау аттестацияһына әҙерләү йәһәтенән зональ семинарҙар уҙҙы. Һәр йылдағыса ҡаланың 21-се мәктәбе лә был саранан ситтә ҡалманы. “Сығарылыш класс уҡыусыларын Дәүләт йомғаҡлау аттестацияһына әҙерләүҙә актуаль һорауҙар” тип аталған практик дәрестәрҙә Мәғариф идаралығы вәкилдәре, 21-се, 8-се, 13-сѳ, 10-сы мәктәп, Абҙаҡ мәктәбе уҡыусылары, шулай уҡ биология, химия, информатика һәм мәғлүмәти-бәйләнеш технологиялары, йәмғиәтте ѳйрәнеү, география, инглиз теле, физика фәндәре уҡытыусылары ҡатнашты.\nСеминарҙа күренеүенсә, йыл аҙағында имтихан тотасаҡ мотлаҡ предметтарҙан тыш, күңеленә оҡшаған йәнә ике фәнде туғыҙҙар күптән һайлаған: ҡыҙҙар йышыраҡ инглиз, биология, география, химия кеүек фәндәргә ѳҫтѳнлѳк бирһә, егеттәр физика, йәмғиәтте ѳйрәнеү, компьютер һәм мәғлүмәти-бәйләнеш технологияларын үҙ итә икән.\n- Бының ише консультациялар йылына бер нисә тапҡыр уҙа. Уларҙың һәр ҡайһыһына ҙур теләк менән йѳрѳйбѳҙ. Үткән имтихандарҙың һѳҙѳмтәләренән, хаталарынан сығып ойошторолған практик дәрестәр, минеңсә, уҡыусылар ѳсѳн дә, тәжрибә уртаҡлашыу йәһәтенән уҡытыусыларға ла бик файҙалы. Үҙем үткәргән дәрестәрҙә егеттәрҙең әүҙемлеге, тырышлығы, етдилеге һоҡландыра, - ти Абҙаҡ мәктәбенең физика уҡытыусыһы Хәтижә Бәхти ҡыҙы Ғайсина.\nСеминар һуңында педагогтарҙың “түңәрәк ѳҫтәл”гә йыйылып фекер алышыуы иһә тәжрибә туплау, һѳнәри үҫеш йәһәтенән отошло.


Латвия башҡорттары Вентспилстың төп сәхнәһендә үҙҙәренең һәләттәрен күрһәтте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nЛатвия башҡорттары Вентспилстың төп сәхнәһендә үҙҙәренең һәләттәрен күрһәтте\n10:03, 5 августа 2015 Мәҙәниәт\nЛатвия башҡорттары Вентспилстың 725 йыллыҡ юбилейын байрам итеүҙә ҡатнашты. Сараны үткәреүгә урындағы милли-мәҙәни ойошмалар, «Ағиҙел» татар-башҡорт йәмғиәте, «Салауат Юлаев» Балтик халыҡ-ара үҙәге, «Ебәк юлы» этник проекттар йәмғиәте һәм билдәле опера йырсыһы Элина Митина булышлыҡ итте.\nВентспилс – Балтик диңгеҙе буйында урынлашҡан заманса, матур, уңайлы, үҫешкән инфраструктуралы ҡала. Быйыл ул 725-се тыуған көнөн бай һәм төрлө мәҙәни программа менән билдәләне. Концертта урындағы, шулай уҡ саҡырылған артистар ҡатнашты.\nБашҡортостан исеменән байрам ҡунаҡтарын Башҡортостандың ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының Латвиялағы вәкиле Рина Хәмитова сәләмләне. Ул яҡташтарына башҡорт мәҙәниәтен һаҡлауға һәм үҫтереүгә, халыҡтар араһында дуҫлыҡты һәм хеҙмәттәшлекте нығытыуға ҙур өлөш индергән өсөн рәхмәт белдерҙе. Был көндә Вентспилстың төп сәхнәһендә Латвияның башҡорт диаспораһынан опера йырсыһы Элина Митина һәм «Конфетти» балалар бейеү ансамбле сығыш яһаны. Коллективтың етәксеһе Ләлә Басманова – шедеврҙар, шул иҫәптән башҡорт бейеүҙәрен ҡуйыусы танылған хореограф.


«Хис-тойғолар бер ҙә уңмаған»\n15 Февраль 2011, 13:49\nӨфөнөң Киров районы ЗАГС хеҙмәткәрҙәре Изге Валентин көнөнә ҡарата мәғәнәле тантана үткәрҙе – 50 йыл бергә йәшәгән һигеҙ парҙың алтын юбилейын билдәләнеШуныһы ҡыҙыҡ, сәстәре көмөшләнгән, йөҙҙәрендә ваҡыт бураҙналары сағылыш тапҡан апай-ағайҙарҙың күпселегенең никахы бынан ярты быуат элек нәҡ февраль айында теркәлгән. Уларҙың мәртәбәле юбилейы нәҡ Ғашиҡтар көнөнә тап килеүе менән икеләтә байрам төҫө алды. Ә Башҡортостан Президентының ҡотлау адресы матур тантанаға рәсмилек өҫтәне.\nӨфөнөң Киров районы ЗАГС хеҙмәткәрҙәре Изге Валентин көнөнә ҡарата мәғәнәле тантана үткәрҙе – 50 йыл бергә йәшәгән һигеҙ парҙың алтын юбилейын билдәләне\nШуныһы ҡыҙыҡ, сәстәре көмөшләнгән, йөҙҙәрендә ваҡыт бураҙналары сағылыш тапҡан апай-ағайҙарҙың күпселегенең никахы бынан ярты быуат элек нәҡ февраль айында теркәлгән. Уларҙың мәртәбәле юбилейы нәҡ Ғашиҡтар көнөнә тап килеүе менән икеләтә байрам төҫө алды. Ә Башҡортостан Президентының ҡотлау адресы матур тантанаға рәсмилек өҫтәне.\nМөхәббәт һәм үҙ-ара аңлашыу, һөйөү һәм түҙемлек, яратыу һәм сабырлыҡ – ярты быуат бергә йәшәгән парҙар менән аралашҡанда иң йыш яңғыраған һүҙҙәр ошо булғандыр. Ысынлап та, Зәлиә Риза ҡыҙы менән Нәзиф Шәйхимансур улы Абдуллиндар ҙа, йөрәктәрендә нәҡ ошо хис-тойғоларҙы һаҡлап, пар аҡҡоштай татыу йәшәп, ике балаға ғүмер биреп, ҡырҡ йылдан ашыу халҡына тоғро хеҙмәт итеп, хаҡлы ялға сыҡҡан. Илле йыл элек, 1961 йылда, яҙмыш һуҡмағы ике йәш йөрәкте осраштырған мәлдәрен иҫкә алғанда Зәлиә Риза ҡыҙының күҙҙәре осҡондай янып, бит остары алмалай алһыуланып китте:\n– Был хәл 1960 йылда булды. Комсомол төҙөлөшө бара – «Өфөсинтезспирт» заводының 160-сы цехы төҙөлә ине. Мин маляр булып эшләп йөрөйөм. Ятаҡта йәшәйбеҙ. Бер көндө әхирәтем Сәкинә: «Иртәгә төшкө ашҡа ашханаға бармайбыҙ, ашарға үҙең менән алып кил», – тине. Мин уны-быны һорашып торманым, ул әйткәнсә эшләнем. Төшкө ашыбыҙҙы ашап ҡына бөткәйнек, алдыбыҙға һалдат кейемендәге егет килеп баҫты.\n– Сәкинә, ошо ҡыҙмы һинең һеңлең? – тип һораны, йылмайып.\n– Ошо. Оҡшаймы? – тип көлөмһөрәне әхирәтем.\n– Оҡшағас, алаһыңмы? – тип шаярттым мин.\n– Алам, – тине егет, күҙен дә йоммайынса.\nБыл шаяртып һөйләшеүҙең ахыры туй менән тамамланыр тип кем уйлаған инде – ярты йылдан никахлашып, гөрләтеп донъя ла көтә башланыҡ. Никахыбыҙҙы Өфөнөң Орджоникидзе районы ЗАГС-ында теркәнеләр. Ул саҡта ла фатир мәсьәләһе бик ҡыйын ине – ике йыл ярым ғына фатирға инеп йәшәнек, ә 15 йыл ғүмеребеҙ подвалда үтте. Шунда ике балабыҙ – улыбыҙ Илдар менән ҡыҙыбыҙ Нәйлә тыуҙы. Яратышып йәшәгәнгәме икән, газһыҙ, һыуһыҙ, уңайлыҡтары булмаған торлаҡта йәшәһәк тә, беҙҙең арала аңлашыу, бер-береңә ҡарата хөрмәт-ихтирам тигән нимә көслө булды. Шөкөр, аҙаҡ фатир ҙа бирҙеләр. Илле йыл ғүмеребеҙ күҙ асып йомған арала үткән дә киткән. Ярты быуат ғүмер йәшәлһә лә, хис-тойғоларыбыҙ бер ҙә уңмаған, һаман да йәш ваҡыттағыса – бер-беребеҙ өсөн өҙөлөп торабыҙ.\n– Сая башҡорт ҡыҙы тәү күреүҙән үк күңелемде арбаны ла ҡуйҙы. Ныҡ яратҡанмындыр инде – ҡулын һораным, ә ул баш тартманы, – тип рәхәтләнеп көлдө ағай.\n– Нәзиф бик сабыр, түҙемле кеше, күп һөйләргә яратмай. Донъя көткәндә был сифаттар бик кәрәк бит ул. Берәүең ут булғанда икенсең һыу булыу яҡшы, – тип тамамланы әңгәмәбеҙҙе Зәлиә апай.\n– Беҙҙең ғаилә – интернациональ, – ти Нәзиф ағай. – Мин – Кушнаренко районы татары, Зәлиә – Ғафури башҡорто, киленебеҙ – белорус ҡатыш урыҫ...\nНәзиф ағайҙың был һүҙҙәре, ә балаларығыҙ, ейәндәрегеҙ милләте буйынса кем һуң, тип һорарға мәжбүр итте.\n– Беҙҙең балалар ҙа, ейәндәр ҙә өс телде лә бик яҡшы белә, – тип һүҙгә ҡушылды Зәлиә апай. – Ә балаларыбыҙ паспорт алғанда атайҙарына: «Атай, беҙ әсәйебеҙҙең милләтен алабыҙ», – тине. Эйе, беҙҙең ғаилә интернациональ, әммә башҡортлоҡ көслө ғаиләбеҙҙә.\nАлтын туй тантанаһын билдәләүсе бәхетле һигеҙ парға ҡарап, дәүләтебеҙ ошондай татыу, матур ғаиләләре менән йәмле, тип әйтке килә.\nЮлай КӘРИМОВ фотоһы.


Морган Стенли компанияһы аналитигының Рәсәйгә ҡағылышлы хисабы донъя күрҙе. Санкцияларға ҡарамаҫтан, президент Владимир Путин иҡтисади тотороҡлолоҡто һаҡлап ҡала алды һәм хәҙер ҡайһы бер күрһәткестәр буйынса Рәсәй алдынғы урындарҙа бара, тип яҙа Рачир Шарма Файненшел Таймс журналында. Нефткә хаҡтар арзанайыу ҙа ил етәкселеген ҡурҡытманы. Мәскәү һуңғы 15 йылда тәүге тапҡыр иҡтисадта уңышлы үҙгәртеп ҡороуҙар алып бара телә хисапта.\nТөркиәлә хәрби фетнәгә ҡаршы демонстрациялар дауам итә. Уларҙың иң күләмлеһе Истамбулдағы Таксим майҙанында үтә. 15 июль фетнәнән һуң ил президенты Рәжәп Эрдоган халыҡты демократияны яҡлап урамға сығырға саҡырғайны. Шунан бирле һәр кис ил буйынса күп халыҡ ҡатнашлығында йыйындар ойошторола.\nИзраиль армияһы раввин Михаэль Маркты үлтереүсене юҡ итеү өсөн танктарға ҡаршы ракета ҡулланған. Ул һәләк булған, ҡатыны һәи ике балаһы яраланған.


Ни тиклем ҡиммәт торлаҡ, шул тиклем хыял йыраҡ... » Башҡортостан гәзите\nНи тиклем ҡиммәт торлаҡ, шул тиклем хыял йыраҡ...\n8-09-2017, 00:13 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға\n“Ипотека” тигән һүҙ ике тиҫтә йылға яҡын ҡолағыбыҙҙы “иркәләй”: кемде генә торлаҡлы итмәгән дә шул уҡ ваҡытта үҙәгенә үтмәгән икән ул был бөтмәҫ түләү?! Ошонан сығып “ипотека – финанс ҡоллоғо” тип тә ебәрә бәғзе берәүҙәр. Ай-һай, уйланырға урын бар! Ә кеше фатирын ҡуртымға алып йәшәү йә иһә тығыҙ йортта бер-берегеҙҙең ҡолаҡ итен ашай-ашай, туғандар менән квадрат метрҙар бүлешеү ҡоллоҡ түгелме ни? Ни тиһәң дә, кеше йортона үҙ ҡанундарың менән инеп булмай... Асыуым да килмәһә, хатта теләгән йыһаз-ҡаралтыны, донъя кәрәк-ярағын да сит фатирға ҡуйыу мөмкин түгел, сөнки хужа үҙе теләгән ваҡытта торлағын бушатыуҙы талап итеүе ихтимал. Ә бушҡа киткән аҡса? Берәүҙең торлаҡһыҙлыҡ проблемаһы ай һайын кемдеңдер кеҫәһен ҡалынайта бит... Миңә ҡалһа, барлыҡ мөмкинлектәрҙе баһалап, хәлдән килгән өйҙө һатып алыу, кредитты үҙ мәнфәғәтең өсөн түләү күпкә отошлораҡ.\nИпотека ҡоллоҡ түгел\nОшо урында бер танышымдың монологын килтерәйек: “Беҙ тәүге ипотеканы 2005 йыл аҙағында юлланыҡ. Фатир һатып алыу ғәмәлен тулыһынса атҡарып сыҡҡансы, 2006 йылдың ғинуары тыуҙы. Фатир хаҡы 1 миллион 200 мең һум, тәүге иғәнә – 350 мең һум, ҡалғаны – кредит. Айлыҡ түләү – 11 мең һум самаһы. Күп түгел, әммә ирем генә эшләй, мин бала менән декретта ултырам. Ҡыйын булды. Ремонт эшләү тураһында уйламаныҡ та – фатирҙы йыуып, донъя кәрәк-ярағын урынлаштырғас, нисек бар, шулай йәшәй башланыҡ. Барыһы ла үҙ яйына барҙы. Тәүҙә бик ауыр күренгән ипотекаға ла өйрәндек, яраҡлаштыҡ.\nМин дә эшкә сыҡҡас, хәлебеҙ еңеләйҙе, ремонт эшләнек, йыһазды яңырттыҡ, аҡса башҡа ғәмәлдәрҙе лә теүәлләргә етә башланы. Икенсе бәпесебеҙ тыуғас, Әсәлек капиталы менән бурыстың ҡалғанын ҡапланыҡ. Дөйөм алғанда, ипотеканан мин ҡәнәғәтмен: ошо мөмкинлекһеҙ беҙ фатирлы була алмаҫ инек.\nӘйткәндәй, ошо йылдың аҙағында кинәт фатирға хаҡ күтәрелде, торлағыбыҙҙың хаҡы ике миллион һумдан ашып китте. Әгәр ҙә 350 мең һум тәшкил иткән тәүге иғәнә менән тағы ла аҙыраҡ көткән булһаҡ, беҙгә күберәк суммалы кредит алырға тура килер ине. Хәйер, был аҙымға бармаҫ инек, сөнки ул саҡта ҙурыраҡ түләүҙе күтәрә алырлыҡ мөмкинлегебеҙ булманы. Икенсенән, илдәге иҡтисади хәлдең үҙгәреүе, торлаҡ хаҡының ҡапыл күтәрелеүе беҙҙең файҙаға булды – банкка арттырып түләгән сумманы ҡапланы ла ҡуйҙы... Шуға ваҡытында ҡыйыу аҙым яһарға, билде биштән быуып ғаиләнең киләсәге хаҡына тырышырға кәрәк, тип уйлайым. Тәүәккәлләгән – таш ярған!”\nТанышымдың фекеренә ҡушылып, ипотека – ҡоллоҡ түгел, ә мөмкинлек, оло хыялығыҙҙы тормошҡа ашырыу сараһы, тип өҫтәге килә. Тик унан дөрөҫ файҙаланырға ғына кәрәк. Кешеләр финанс ҡоллоғона, ғәҙәттә, үҙенең моңһоҙлоғо һәм яуапһыҙлығы арҡаһында эләгә. Беҙҙең кәңәштәр, бәлки, һеҙҙе уйландырырға мәжбүр итер, дөрөҫ ҡарар ҡабул итергә өндәр.\nТүләү хәлдән килерлек булһын\nҺыу һәм икмәк менән туҡланып ҡына оҙаҡ түҙергә, иртәнән кискәсә ҡара тирең сыҡҡансы эшләргә буламы? Булалыр, бәлки, әгәр үҙ-үҙеңә ниндәйҙер оло маҡсат ҡуйып, йәнтәслим шуға ынтылһаң. Әммә фатир алыу, ни тиклем генә ҙур хыял булмаһын, ғүмерҙе ҡорбанға килтерә торған ғәмәл түгел. Ә кешеләр мөмкинлектәрен бер аҙ арттырыбыраҡ баһалаусан. “Арзаныраҡ аҙыҡ-түлек һатып алһам, эшкә йәйәү йөрөһәм, миңә айына 5000 һум (3000 йә 4000 – сумманың төрлө булыуы ихтимал) етә ул. Ҡалған аҡса – кредит түләүгә. Арттырып түләп, ни тиклем тиҙерәк ҡотолһам, шул тиклем яҡшы!” Ошондай һүҙҙәрҙе ишеткәнегеҙ бар, эйеме? Әммә был – упҡынға илткән юл, кешенең үҫергә, тормошта ҙурыраҡ уңыш яуларға теләмәүен аңлата. Бына, мәҫәлән, һеҙ эш хаҡы алдығыҙ, банкка бурысығыҙҙы алып барҙығыҙ, ти, ә ҡалған сумма... иларлыҡ ҡына. Матур итеп ял итергә, тәмле ашарға ла етмәй. Тимәк, тағы алға, эшкә һәм эшкә... Хәл шулай мөшкөл икән, йәшәү мәғәнәһен нимәнән табырға? Ҡасан да булһа һеҙҙеке буласаҡ фатирҙанмы? Ә тора-бара эшләүе лә ҡыҙыҡ булмаясаҡ, сөнки тырышлығығыҙҙың барлыҡ һөҙөмтәһе банк өсөн һымаҡ. Ҡәнәғәтһеҙлек артасаҡ, йәшәү йәме юғаласаҡ... Унан оҙайлы депрессия башланасаҡ. Эштән яҙырға һәм бөткөһөҙ бурыс һаҙлығына батырға ла йыраҡ ҡалмай. Бына ҡайҙа ул ысын мәғәнәһендә ҡоллоҡ...\nОшонан сығып, тәүге төп ҡағиҙә – ипотека буйынса түләү күтәрерлек булырға тейеш. Кредит тормошоғоҙҙоң ниндәйҙер бер өлөшө булараҡ ҡына үтһен, ә көндәлек ҡара уйҙарға батыу сәбәбенә әйләнмәһен. Ял итергә лә, матур кейем кейергә лә, кафе йә ресторанда тәмле ризыҡтар ашарға ла кәрәк. Һис шикһеҙ, сығымдарҙы самалау мөһим, әммә “бөтә тормошомдо ипотекаға бағышланым” тигән хәл-торош булмаҫҡа тейеш.\nУлайһа банкка күпме түләргә һуң? Ғәҙәттә, банк һеҙҙең килем кимәленән сығып, түләү күләмен уның 40 проценты самаһы тирәһендә билдәләй. Әммә уның күләмен үҙегеҙ билдәләгән осраҡтар ҙа бар. Белгестәр фекеренсә, иң ҡулайлы түләү – саф килемегеҙҙең (һалымдарҙы, алименттарҙы, коммуналь хужалыҡ сығымдарын һәм башҡа мотлаҡ түләүҙәрҙән тыш) 30 проценты тирәһе. Башҡа кредиттарығыҙ бар икән, уны ла иҫәпкә алығыҙ. Күберәк түләү психологик йәһәттән ҡыйын, ә аҙ түләүҙән файҙа юҡ, сөнки бурыстан тиҙерәк ҡотолғо килә бит! Тимәк, хәлдән килерлек вариантты һайлағыҙ. Бурысты түләгәндән һуң өйрәнгән тормош рәүешен алып бара аласаҡһығыҙмы? Яратҡан шөғөлөгөҙҙән, диңгеҙгә барып ҡыҙынып ҡайтыуҙан, кейем-һалым һәм башҡа әйберҙәрҙе хәстәрләүҙән баш тартмаҫһығыҙмы? Яңы фатирға ремонт яһау, уны йыһазландырыу хаҡында ла онотмағыҙ. Әлбиттә, сығымдарҙы ҡыҫҡартырға тура киләсәк. Көн һайын булмаһа ла, йыш ҡына ресторанда киске аш ашауҙы, тегендә йәки бында таксиҙа елдереүҙе, магазиндарҙа башығыҙға ни һуға шуны алыуҙы туҡтатырға тура киләсәк.\nКүпме ваҡытҡа алырға?\nБанктарҙың күбеһе кредитты 30 йылға тиклем алырға тәҡдим итә, 40 йыл вәғәҙәләгәндәре лә бар. Статистика мәғлүмәттәре иһә Рәсәйҙә ипотеканы йышыраҡ 15 йылға алыуҙарын күрһәтә. Күптәрҙең уны алданыраҡ түләп бөткәне лә мәғлүм.\nҠайһы бер белгестәр фекеренсә, ғөмүмән, бер кредитты ла тиҫтә йылдан артығыраҡҡа алырға ярамай, сөнки тап ошо осраҡта ул “ҡоллоҡ” тигәнде аңлата. Уйлап ҡараһаң, ун йыл да аҙ түгел, ә бында тағы ла күберәк... Ипотека түләгәндә “иртәгәһен ишәк ҡайғыртһын” тип йәшәп булмай шул, тиҫтә йылда донъя хәлдәре нисек үҙгәререн дә күҙаллауы ҡыйын. Кредит алыусы вафат булһа йә иһә янғын осрағы теркәлһә, стандарт страховка ярҙамға килә – банк алдындағы бурысты страховка компанияһы ҡаплай, әммә был фатир ялҡытһа, ғаиләгеҙ ишәйһә, ни эшләргә?\nУн йылда ипотека түләүсе алған кредитын яҡынса 70 процентҡа арттырып түләй. Мәҫәлән, 12 процент ставкалы 1 миллион һум алһағыҙ, ун йыл эсендә 1,7 миллион һум итеп ҡайтарырға тура киләсәк. Ә 15 йыл эсендә арттырып түләү күләме – 100 процент, 20 йылда 140 процент тәшкил итә, йәғни миллион һум алһаң, 2,5 миллион һум ҡайтарырға тура киләсәк! Шуға күрә, бурыстан тиҙерәк ҡотолоу өсөн теләк-хыялдарығыҙҙы бер аҙ ауыҙлыҡлау фарыз булыр. Ғөмүмән, бәләкәй торлаҡтан башлағыҙ – кредитты ла түләүе еңел, үҙ мөйөшөгөҙ ҙә була. Артабан уны ҙурыраҡҡа алмаштырырға мөмкин. Бик тырышҡанда, кредитҡа алынған фатирҙы ла һатып ебәреп, икенсеһен алыу варианты бар.\nОшо урында бер миҫал килтерәйек. Таныштар, иренең юғары эш хаҡына ышанып (төҙөлөш тармағында эшләй ине), өс бүлмәле фатир алды. Ипотека түләүе 30 мең һумдан ашыу тәшкил итте. Бер йылдан ҡатын декрет ялына китте, ә ире эшһеҙ тороп ҡалды. Бер нисә ай эсендә банк алдындағы бурыстары ниндәй суммаға барып баҫҡанын аңлатып тораһы түгел. Оҙаҡ ҡаңғырғандан һуң, улар был фатирҙы ҡулаҡсаға һатып, банк алдындағы бурысын ҡаплап, артып ҡалған өлөшөн тәүге иғәнә итеп, тағы ла кредит юлланы, бәләкәйерәк һәм арзаныраҡ фатир алды. Әлеге лә баяғы, мөмкинлектәрҙе дөрөҫ баһалай белеү мөһим тигәнде аңғарта был күңелһеҙ миҫал.\nӘ инде хәлдән килгән күләмдә кредит юллаған осраҡта ла, барыбер фатир һатып алырға көс етмәһә? Улай булһа, әлегә бүлмә менән мөрхәтһенеп тороғоҙ! Унан һуң килемегеҙҙе арттыра башлау хаҡында уйланырға ваҡыт түгелме? Барыһы ла һеҙҙең ҡулда!\n“Рәсәйҙә кредит ставкаларының бер ваҡытта ла кеше файҙаһына булғаны юҡ, киреһенсә, уларҙы талауға ҡоролған. Ана, Швейцарияла йылына ике процент ставкалы кредит бирәләр!” – тип яр һалыусыларға ышанмағыҙ – Интернет селтәрендә яҙылған һәр мәғлүмәткә шик менән ҡарарға кәрәк. Икенсенән, беҙ Рәсәйҙә йәшәйбеҙ, ә Швейцарияла түгел. Һәр ғәмәлдең ыңғай яҡтары булған кеүек, кире яҡтары ла бар. Унан һуң, илдәге инфляциянан түбәнерәк ставкалы кредитҡа өмөт итергә түгел, ә ул, белеүебеҙсә, беҙҙең илдә йылына уртаса 10-11 процент тәшкил итә. Шуға ауыртмаған яғығыҙҙы ҡарағыҙ, ниндәйҙер психологик сик бар икән, шуға йүнәлеш тотоғоҙ. Белгестәр фекеренсә, кредит суммаһының психологик сиге 100 процент арттырып түләүҙән артмаҫҡа тейеш, шуға күрә 10 – 12 йылға 11 – 13 процент ставкалыҡ ипотека һәр йәһәттән отошло. Әгәр ҙә ҡыҫҡа ваҡытҡа иҫәпләнгән кредит алырға теләһәгеҙ, ставкаһы юғарыраҡ булһа ла, ҡурҡыныс түгел – арттырып түләгән сумма барыбер ҙур булмаясаҡ.\nӘле бынан бер нисә йыл элек илебеҙ хөкүмәте ипотека ставкаһын 7-8 процентҡа ҡәҙәр төшөрөү кәрәклеген белдергәйне. Әммә банктар был теләкте ысынбарлыҡҡа әүерелдерергә ашыҡманы, етмәһә, “донъяуи иҡтисади көрсөк” тигән ҡәҙимге граждандар бигүк танып белмәгән күренеш тә үҙенекен эшләне – процент ставкалары, киреһенсә, күтәрелеп китте. Мәҫәлән, 2015 йылда 15 – 17 процентлы ставка менән ипотека юллау ҡәҙимге күренеш ине.\nБыйыл иһә Рәсәй банктары бер нисә тапҡыр кредит ставкаларын түбәнәйтте, һуңғы тапҡыр ошо күренеш августа булды. Яңылыҡ, күбеһенсә, торлаҡ кредиттарына ҡағыла, кредит ставкаһы хәҙер 7,5 проценттан башлана. Әммә был сик түгел! Һәр хәлдә, августа Пенза ҡалаһында торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү буйынса үткән кәңәшмәлә Рәсәй Премьер-министры Дмитрий Медведев ведомство һәм банк вәкилдәренә ипотека ставкаларын артабан да түбәнәйтеү мөмкинлеген анализларға һәм ипотека баҙары үҫеше буйынса тәҡдимдәрҙе 4 октябргә тиклем әҙерләргә ҡушты. Унан тыш кредит алыусылар өсөн кредиттың тулы хаҡы тураһында электрон закладной һәм мәғлүмәтте асыу стандарттары системаһын индереү буйынса ҡануниәтте камиллаштырыу ҙа тиҙерәк тормошҡа ашырылырға тейеш.\nСтандарт торлаҡ һәм торлаҡ төҙөлөшө проекттарына архитектура конкурсы уҙғарыу, күп фатирлы йорттарҙы проектлау һәм төҙөү нормативтарын үҙгәртеү ҙә – көнүҙәк мәсьәләләр. Медведевтың фекеренсә, Рәсәй иҡтисадының ипотека ставкаларын 6-7 процентҡа тиклем төшөрөрлөк мөмкинлеге бар.\nӘ ставканың ҙурлығы нимәнән тора? Беренсенән, кредитты ни тиклем аҙыраҡ арауыҡҡа алһағыҙ, шул тиклем ставка түбәнерәк. Икенсенән, страховкалауҙан. Бер нисә йыл элек күпселек банктар комплекслы страховкалауҙы ҡуллана ине. Хәҙер иһә ул мотлаҡ түгел, әммә страховкаланмаған кредит, ғәҙәттә, 2-3 процентҡа ҡиммәтерәк була. Өсөнсөнән, банкка килемдәрегеҙҙе нисек күрһәтәһегеҙ – был да мөһим. Йыш осраҡта был 2-НДФЛ формаһындағы белешмәнән йәки банк биргән бланкта тултырылған, етәксе һәм бухгалтер ҡултамғаһы ҡуйылған белешмәнән (рәсми булмаған килем булһа) ғибәрәт. 2-НДФЛ формаһындағы белешмә менән кредит 0,5 – 1 процентҡа арзаныраҡҡа төшәсәк, әгәр ҙә ипотека юллаған банк аша эш хаҡы алһағыҙ, кредит ставкаһына тағы ла өҫтәмә ташлама булыуы ихтимал.\nНисек кенә булмаһын, Рәсәй халҡының иң ҙур проблемаларҙың береһен – торлаҡ мәсьәләһен ипотека ысулы аша хәл итә башлауына ике тиҫтә йыл самаһы. Ошо йылдар эсендә ул күптәр өсөн йортло булыуҙың берҙән-бер ысулына әйләнһә, икенселәр уға һаман да шикләнеберәк ҡарай йә иһә уны юлларлыҡ мөмкинлеге юҡ... Шулай ҙа, ятып ҡалғансы, атып ҡал, тиҙәр. Торлаҡлы булыуҙың башҡа юлы юҡ икән, ни өсөн кредит алмаҫҡа? Урта хәлле, ҡәҙимге тормош көткән хеҙмәтсәндәргә миллиондарҙы йыйыу, ай-һай, мөмкин түгел. Шуға ла ошо форсаттан файҙаланмау яҙыҡ булыр ине. Бигерәк тә әлеге осорҙа – кредит ставкалары түбәнәйгән, фатир хаҡтары тотороҡланған ваҡытта.\nӘйткәндәй, һуңғы күҙаллауҙар буйынса, киләһе йыл квадрат метрҙарҙың хаҡы артыуы ихтимал. Бының сәбәбе – 218-се Федераль закондың ҡабул ителеүе. Рәсәй Дәүләт Думаһы тарафынан ҡабул ителгән яңы ҡанундар төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыусыларҙың хоҡуғын яҡлай, етди үҙгәрештәр вәғәҙә итә. Уның буйынса, өлөшләтә төҙөлөш баҙарында муниципаль, дәүләт һәм бәләкәй компаниялар эшләргә тейеш түгел. Унан тыш, төҙөлөштө алып барыусылар махсус компенсация фондына фатир хаҡының 1,2 процентын күсерергә тейеш, был аҡса төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашып алданғандарға түләнәсәк. Әлбиттә, ошо үҙгәрештәр төҙөлөш баҙарында сағылыш табасаҡ, йыл аҙағына йәки 2018 йылдың башында фатирҙарға, бигерәк тә яңы төҙөлгәндәренә, хаҡ күтәреләсәк, ти белгестәр. Шуға күрә киләсәкте бөгөн ҡайғыртыу фарыз.


Республика башлығы 109-сы һайлау участкаһында конституцияон бурысын үтәне | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспублика башлығы 109-сы һайлау участкаһында конституцияон бурысын үтәне\n19 сентября 2016 — 15:57 ГТРК «Башкортостан»\nРеспублика башлығы 109-сы һайлау участкаһында конституцияон бурысын үтәне.\nӨфөнөң Башҡортостан дәүләт концерт залы бинаһында урынлашҡан 109-сы һайлау участкаһы исемлегендә 2600 кеше теркәлгән. Тәүге һайлаусылары иртәнге һигеҙҙә үк килде. Берҙәм тауыш биреү көнөндә Республика башлығы Рөстәм Хәмитов һәм Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай рәйесес Константин Толкачев гражданлыҡ бурысын үтәне. Тауыш биреүгә ҡағылышлы тәртипкә ярашлы, улар бюллетенгә тамғаны айырым кабинала ҡуя. Был участка һалынған бюллетендәрҙе шунда уҡ иҫәпкә алыусы электрон урналар менән йыһазландырылған. Һайлау көнөн юлда үткәргәндәр өсөн тимер юл вокзалы менән аэропортта тауыш биреү ойошторолдо. Һайлаусылар бында теркәүҙән төшөрөү талондары нигеҙендә тауыш бирҙе. Һайлау көнөндә бар участкаларҙа тәртип һаҡлау органдары хәүефһеҙлек һағында торҙо. Ғәҙәттән тыш хәлдәр, тиҙ медицина ярҙамы хеҙмәте вәкилдәре эшләне. Тауыш биреү барышы тәртибен һайлау комиссияһы ағзаларынан тыш күҙәтеүселәр тәьмин итте. Киске сәғәт һигеҙҙә тауыш биреү тамамланыу менән бюллетендәрҙе иҫәпләү башланды. Быйылғы һайлауҙарҙың башҡаларынан айырмаһы – депутаттар һанының бер яртыһы фирҡә исемлектәре буйынса, икенсеһе бер мандатлы округтарҙан һайланыуҙа. Тауыш биреүҙә Благовар, Бишбүләк, Саҡмағош, Тәтешле райондары һайлаусылары әүҙем ҡатнашты. Уларҙа халыҡтың 90 проценты һайлау участкаларына килгән. Рәсәй төбәктәре араһында тауыш биреүселәр әүҙемлеге күрһәткесе буйынса Башҡортостан тәүге урындарҙа.


Мәхмүт Ҡашғари исемендәге хикәйәләр конкурсының төбәк этабы еңеүселәре асыҡланды\nХалыҡ-ара кимәлдәге абруйлы бәйге республикала 4-се тапҡыр уҙа, ижади ярышты "Башҡортостан ҡыҙы" журналы ойошторған.\nБыйыл әҙәби конкурсҡа республика төбәктәренән өс тиҫтәгә яҡын эш килгән. Ҡатнашыусылар араһында арҙаҡлы яҙыусылар ҙа, киң йәмәғәтселеккә билдәле булмаған ҡәләм эйәләре лә бар. Хикәйәләр аноним рәүештә ебәрелә һәм яҙыусының исеме баһалар ҡуйылғас ҡына асыҡлана. Быйыл еңеүселәр исеменә Таңсулпан Ғарипованың "Һабаҡ", Сабир Шәриповтың "Барабансы", Миңнур Ҡасимованың "Сәстәреңдән тотоп ҡарар инем" хикәйәләре лайыҡ булған. Мөнир Ҡунафин, Әхмәр Үтәбай, Тамара Искәндәриәнең әҫәрҙәре дәртләндереү приздары менән билдәләнде.\nЯҙыусы, ғалим Мәхмүт Ҡашғариның исеме төрки донъяһында киң билдәле. Уның исемендәге хикәйәләр конкурсы Евразия яҙыусылар берлеге тарафынан иғлан ителгән. Ижади бәйгелә йыл һайын өс тиҫтәгә яҡын ил вәкилдәре ҡатнаша, Башҡортостан әҙиптәренең әҫәрҙәре лә доньяуи кимәлдә лайыҡлы урын яулар тип ышанабыҙ, ти ойоштроусылар.


Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттарын һайлауҙа ҡатнашты - Курай\n— Халҡыбыҙ һайлауҙар, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай составын ойоштороу аша ошондай мөһим мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә ҡатнаша. Шуға бөгөн республикала йәшәүселәр аңлы рәүештә эш итер, тулыһынса етди сығып ҡарар һәм, әлбиттә, һайлау участкаларына килер тип уйлайым, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәк етәксеһе. — Дәүләт Йыйылышының яңырыуын беләм һәм күрәм, сөнки бөгөнгө көнгә тиклем эшләүсе депутаттарҙың байтаҡ өлөшө һайлауҙарҙа ҡатнашмай, яңы, йәш йөҙҙәр күренә. Миңә парламентыбыҙ үҙенсәлекле, яңы идеялар тыуҙыра алырлыҡ булыр кеүек тойола. Иң мөһиме, республикала йәшәүселәр мәнфәғәтенә эшләү.\nАлдағы яҙма Һайлауҙар – мөһим һәм яуаплы сара ғына түгел, ә осрашыуҙар көнө лә\nБынан алдағы яҙма Николо-Берёзовка ауылы урта мәктәбендә һайлаусыларҙы концерт номерҙары менән ҡаршылайҙар\nҠуян ауылында һайлаусыларҙы йыр-бейеүҙәр менән ҡаршы алалар


Ҡомарға бирелеп хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен онотоусылар | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 129570\n20 марта 2019 — 14:53 ГТРК «Башкортостан»\nҠотҡарыусыларҙың эше уяулыҡты, етеҙлекте талап итә. Айырыуса яҙ етеү менән йоҡа боҙ өҫтөндә балыҡ тотоусылар аяныслы хәлдәргә тарый. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре махсус машинала аҙна һайын иҫкәртеү операцияһын ойоштора һәм балыҡ ҡармаҡлаусылар менән осрашып хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен аңлатыу эштәрен алып бара. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре аҙна һайын махсус транспортта рейд ойоштора. Һауа яҫтығындағы катер һыуҙа ла, көрттә лә батмай. Уның тиҙлеге сәғәтенә 90 саҡырым, тоннаға яҡын йөк күтәрә. Билдәле булыуынса, балыҡсылар яңғыҙ йөрөмәй. Нижегородка биҫтәһендә йәшәүселәр бер-береһен яҡшы белә һәм бер урында балыҡ тоторға тырыша. Илдар Ғәликәев 30 йылдан ашыу балыҡ ҡармаҡлай. Шуға ла хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре менән дә яҡшы таныш.Балыҡсыларҙың күптәре хәүефһеҙлек саралары менән таныш, әммә көндәр йылынып, боҙҙоң ирей башлауы балыҡ тотоу ҡомарын кәметмәй. Ҡотҡарыусылар билдәләүенсә, боҙҙоң ҡалынлығы урыны менән 20 см. Тап ошо урында 60 см тирәһе. Шуға ла бында балыҡ тотоу әле мөмкин. Әммә март аҙағында боҙҙо тишеп мәке эшләү күпкә хәүефле буласаҡ, тип билдәләй ҡотҡарыусылар.Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре балыҡсылар менән әңгәмәләшеп, аңлатыу эштәре алып барҙы, иҫкәртмәләр таратты. Ә бына Ағиҙел аша күпер эргәһендә ҡотҡарыусылар тәүлек әйләнәһенә дежурҙа тора. Тап ошо урында хәүефле осраҡтар йыш осрай.Тәжрибәле балыҡсылар әйтеүенсә, әле балыҡ ҡармаҡлауҙың һуңғы аҙнаһы бара. Йыш иҫкәртеүҙәргә ҡарамаҫтан, балыҡсылар ҡомарға бирелеп хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен иңҡар итә. Күрәһең, күптәре бәхетле осраҡҡа ышана.


Карьерҙар законлы эшләйме?\n20 Ноябрь 2018, 18:03\nҺуңғы ваҡытта файҙалы ҡаҙылмаларҙы законһыҙ ҡаҙыу мәсьәләһенә етди иғтибар бүленә. Мәсетлеләрҙе лә район территорияһында урынлашҡан карьерҙар яҙмышы борсой: улар законлы эш итәме? Ни өсөн ҡайһылары артабан сүплеккә әйләнә?\nБыл һорауға Мәсетле районы хакимиәте башлығының төҙөлөш, иҡтисад һәм йәшәйеште тәьмин итеү мәсьәләләре буйынса урынбаҫары Азамат Ҡәләмов яуап бирә.\n– Район территорияһында киң таралған файҙалы ҡаҙылмаларҙы (ваҡ таш,ҡом-ҡырсынташ ҡатнашмаһы) ҡаҙыу буйынса лицензиялы 4 карьер бар. Ике карьер “Башкиравтодор” йәмғиәте балансында булһа, береһе – ШЭ “Бәҙәмшин” ҡарамағында, дүртенсеһе – кирбес заводыныҡы. Шулай уҡ ауыл биләмәләре мохтажлығы өсөн тотоноуға ауыл биләмәләренең карьерҙары бар. Карьерҙарҙа сығарылған бар материал район халҡын тәьмин итеү (юлдар ремонтлау, шәхси торлаҡ төҙөү ) өсөн тотонола. Уларҙы республиканан һәм райондан ситкә сығарыу осраҡтары юҡ. Әгәр һеҙ уны ситкә ебәреү осрағын белһәгеҙ, хоҡуҡ һаҡлау органдарына хәбәр итегеҙ.\nРайон территорияһында 0,1 гектарҙан алып 1 гектарға тиклем майҙанлы ҙур булмаған карьерҙар бар. Улар уҙған быуаттың 70-80-се йылдарында, күпләп юлдар төҙөгән осорҙа, асылған һәм хәҙер буш яталар.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, районыбыҙҙың ҡайһы бер кешеләре, ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары өсөн махсус урындар билдәләнеүгә ҡарамаҫтан (улар районда – 45), шундай урындарға сүптәрен түгеп китә. Яңы йылдан ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары менән эш итеүҙең яңы ҡағиҙәләре индерелә. Ошоға бәйле 2021 йылға тиклем сүплектәрҙе бөтөрөү планы әҙерләнгән. Уны башҡарып сығыуға аҡса талап ителә. Бөгөн ошо маҡсатта финанслау сығанаҡтары табыу өҫтөндә эштәр алып барыла.\nАйгөл ШАРАПОВА әҙерләне.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ИНТЕРНЕТ ДУҪМЫ, ДОШМАНМЫ? - 2020 - Мәҡәләләр\nИНТЕРНЕТ ДУҪМЫ, ДОШМАНМЫ?\nИнтернет беҙҙең илгә 2000 йылдар тирәһендә ныҡлап инә башланы. 20 йыл самаһы элек ул нәмәне эре предприятиелар ғына эш өсөн ҡуллана ине. Әүәле донъя селтәре һаналған интернетҡа компьютерҙар ярҙамында ғына инеп була торғайны, компьютерҙар ҙа һәр бер ғаиләгә тәтемәне. Бөгөн иһә заманалар ныҡ үҙгәрҙе, хәҙер был технологияны һәр бала тиерлек кеҫәһендә йөрөтә.\nТөймәле мобиль телефондар урынына килгән смартфон ярҙамында һәр кем интернет менән файҙаланыу мөмкинлеге алды. Смартфонды хәҙер ике-өс йәшлек балаларҙан алып әбей-бабайҙарға тиклем ҡуллана. Һүҙ юҡ, бик уңайлы, кәрәкле аппарат ул смартфон тигәндәре: өйҙә ултырып ҡына газ, электр уты өсөн һәм башҡа түләүҙәрҙе түләйһең. Тиҫтә йылдар күрешә алмаған класташтар, курсташтарҙы табып аралашаһың. Бынауы эпидемия мәлендә лә уҡыусы балалар тик интернет ярҙамында өйҙә генә ултырып, дистанцион уҡый алды. Электрон почта аша алыҫ араларҙы үтмәйенсә генә документтар ебәрергә, дауаханаға йәки башҡа хөкүмәт органдарына сиратҡа яҙылырға, ниндәйҙер рәсми ҡағыҙҙар юлларға мөмкин, әңгәмәсең менән тауыш аша ғына түгел, смартфон экранында бер-береңә ҡарап һөйләшеп була һәм башҡалар, һәм башҡалар.\nҺис шикһеҙ, интернеттың файҙаһы баһалап бөткөһөҙ. Шулай ҙа... Шулай уҡ тотош файҙа ғына микән интернет тигәндәре? Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ҡайһы берәүҙәр уны яуыз ниәт менән дә ҡуллана. Иң күп зыян, бәлки, аҡса менән мутлашыусыларҙан киләлер. Компьютер, интернет, программалау серҙәрен яҡшы төшөнгән бурҙар бер ҡатлы ябай кешеләрҙең интернет-аккаунттарын "емереп" инеп, улар исеменән бөтә таныштарына бәләгә тарыуы, шул арҡала ашығыс рәүештә аҡса талап ителеүе тураһында алдыҡ хәбәрҙәр ебәрә. Кемдәрҙер ышана һәм танышы, туғаны йәки балаһы исеменән килгән интернет-хәбәрҙә күрһәтелгән банк картаһына аҡса күсереп тә ҡуя. Бындай тоҙаҡҡа бигерәк тә ата-әсәләр эләгәлер. Кем генә бәләгә тарыған үҙ балаһына ярҙам ебәрмәһен инде.\nҺуңғы осорҙа бөтөнләй аңлашылмаған интернет-алдашыуҙың тағы бер төрө барлыҡҡа килде. Яуыз ниәтлеләр уйында аҡса эшләү түгел, ә кеше талаштырыу теләге. Кемдер ошоға оҡшаш хәлгә тарыһа, һығымта яһарға ашыҡмаһын ине. Был схема ниңәлер мәктәп уҡыусылары араһында таралған. Яуыз уйлы әҙәмдәр ниндәй булһа ла кешенең интернетта, мәҫәлән, "Бәйләнештә" ("В контакте") тигән сайттағы аккаунтының 100 процентҡа оҡшаш копияһын эшләй, шул уҡ фамилия, шул уҡ исем, шул уҡ фотолар урынлаштыра. Һәм копия-аккаунт исеменән ысын хужаның таныштарына йәки бөтөнләй таныш булмаған кешеләргә иң әшәке һүҙҙәр менән әрләү, рәнйетеү һүҙҙәре яҙа, ниндәйҙер фотолар ебәрә. Рәнйеүле хәбәр алған кеше танышының бындай ҡылығына, әлбиттә, аптырай, ул да насар һүҙҙәр менән ҡаршы яуап бирә йәки уны "ҡара исемлек"кә индерә (күп сайттарҙа-сервистарҙа "ҡара исемлек" функцияһы бар. Аралашҡың килмәгән кешене "ҡара исемлек"кә өҫтәһәң, ул һинең интернет-аккаунтыңды ҡарай алмай, хәбәр ҙә яҙа алмай). Ләкин яуыздарҙы был ғына туҡтата алмай, һиңә хәбәр яҙа алмаһа, ул "ҡорбанының" туғандарына тағы ла шул үҙе яһаған копия-аккаунт исеменән хәбәр ебәрә. Имеш тә, һеҙҙең туғанығыҙ миңә әшәке һүҙҙәр яҙа, шулайта-былайта...\nЯуыздарҙың логикаһы, ысынлап та, аңлайышһыҙ. Улар уҡыусы балаларҙы бер-береһенә ҡаршы ҡуйып, ниндәй маҡсатҡа ирешергә теләй? Бәлки, кемдер шаяртып ҡына үҙенең программист-хакерлыҡ һәләттәрен һынап ҡарарға теләгәндер. Ләкин уйындан уймаҡ сыға, тигәнде иҫтән сығармайыҡ. Кеше һүҙе кеше үлтерә, тиҙәр, шаяртыу бик ҡиммәткә төшөүе ихтимал, Аллам һаҡлаһын!\nШуның өсөн ата-әсәләргә мөрәжәғәт иткем килә: балаларынан һорашһындар, бәлки, уларға ла шундай хәбәрҙәр килгәндер һәм аптырап, эстән генә уйланып-көйәләнеп йөрөйҙәрҙер. Был хәбәрҙәр сираттағы интернет-алдаҡ икәнен аңлатһындар.\nЯҙылған: 05.11.20 | Ҡаралған: 274


Һырғанаҡ сәйе » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Сәләмәт булайыҡ » Һырғанаҡ сәйе\nЙонсоу көндәрҙә организм ныҡлы иғтибар талап итә башлағанда, дарыухананан төрлө витамин алыуға ҡарағанда, тәбиғи емеш-еләк, һуттар менән туҡланыу яҡшыраҡ, ти белгестәр. Мәҫәлән, һырғанаҡтан сәй эшләп эсергә мөмкин.\nБыл емеш витаминға ифрат бай. Унда, мәҫәлән, С витамины цитрус емештәренә ҡарағанда ике тапҡыр күберәк. Һырғанаҡта башҡа файҙалы матдәләр, антиоксиданттар, май кислоталары бар. Улар тирене йәш, сәләмәт килеш һаҡлауға булышлыҡ итә.\nҺырғанаҡтан һәм балдан яһалған сәй – күңел төшөнкөлөгөнә ҡаршы иң яҡшы дауа. Ул шулай уҡ шешенеүҙе, елһенеүҙе бөтөрә. Сәй ифрат тәмле лә.\nУны яһау өсөн 150 грамм һырғанаҡ, 2 аш ҡалағы ҡара сәй, бал һәм 500 мл һыу кәрәк. Емештәрҙе тәүҙә яҡшылап йыуып, өстән ике өлөшөнән пюре яһайбыҙ. Ошо иҙмәне, шулай уҡ ҡалған һырғанаҡтарҙы, сәйҙе сәйнүккә һалып, ҡайнар һыу өҫтәргә кәрәк. 10-15 минуттан эсемлек әҙер булыр. Уға кәрәгенсә бал өҫтәргә мөмкин.


Башҡортостанда бер ҡатын ирен үлтереүе һәм кәүҙәһен ихатаға күмеп ҡуйыуы тураһында һөйләп бирҙе // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n10:47, 18 июня 2018 Хәл-ваҡиғалар\nБашҡортостанда бер ҡатын ирен үлтереүе һәм кәүҙәһен ихатаға күмеп ҡуйыуы тураһында һөйләп бирҙе Фото: Ксения Калинина\nБашҡортостандың Өфө районында йәшәгән ҡатын үҙенең ирен үлтереп, кәүҙәһен ихатаға күмеп ҡуйыуы хаҡында һөйләп бирҙе.\n10 майға ҡарай төндә ир менән ҡатын сираттағы тапҡыр һүҙгә килешә. Ҡатын иренә бысаҡ менән бер тапҡыр сәнсә, ул шунда уҡ йән бирә. Ул енәйәт эҙҙәрен йәшереү өсөн мәйетте үҙҙәренең ихатаһындағы һарайға күмеп ҡуя.\n2018 йылдың 20 майында Рәсәй Эске эштәр министрлығының Өфө районы буйынса бүлегенә Өфө районында йәшәгән 43 йәшлек ирҙең юғалыуы тураһында хәбәр килә. Ғаризаны юғалған ирҙең күршеләре яҙған, тип хәбәр итә Башҡортостан Республикаһы буйынса Тәфтиш комитетының матбуғат хеҙмәте.\nБашҡортостан Республикаһы буйынса Рәсәй Тәфтиш комитетының тәфтиш органдары кешенең хәбәрһеҙ юғалыу осрағы буйынса енәйәт эше ҡуҙғатҡан. Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре ирҙең юғалыуына уның ҡатынының ҡатнашы булыуын асыҡлаған.\nЙыйылған дәлилдәр ҡатындың ғәйепле икәнен раҫланы һәм ул үҙенең ғәйебен таныны. Ирҙең мәйетен тәфтиш-оператив төркөм тапҡан.\nӘлеге ваҡытта енәйәт сәбәптәрен асыҡлауға йүнәлтелгән тәфтиш эштәре һәм оператив-эҙләү эштәре бара. Ғәйепләнеүсе ҡатын ҡулға алынған. Енәйәт эшен тикшереү дауам итә.


Тарих тирмәненән » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nБыл мөхәббәт тарихы улар үҙҙәре донъяға килмәҫ элек башлана. Зәки Вәлидиҙең атаһы Әхмәтшаһ менән Нәфисә Яҡшембәтованың атаһы Хажмөхәмәт (ҡайһы сығанаҡтарҙа Хажимәхмүт) Троицкиҙа, атаҡлы Зәйнулла ишан мәҙрәсәһендә танышып, дуҫлашып китә. Киләсәктә...\nАғастан эшләнһенме, әлүминдән йә тутыҡмай торған тимерҙән булһынмы, өләсәйҙәр уны «көмөш ҡалаҡ» ти ҙә ҡуя ине. Сөнки борон ҡалаҡты башҡорттар күберәк баҡыр, көмөш һәм алтындан ҡойған. Ер йөҙөндәге тәүге тимер эшкәртеүселәр булып танылған төрки...


Туй » Башҡортостан гәзите\n– Мин дә һине үлеп яратам!\n– Һинһеҙ бер көн дә йәшәй алмайым...\n– Мәңге бергә булырбыҙ, хатта...\nДәртле лә, тулҡынландырғыс та ул туйға әҙерләнеү... Кейәү мәһәр йүнләй, ҡыҙ бирнәлеген һандыҡҡа тултыра. Ике яҡтан да атай-әсәй, туған-тыумаса өҫтәлгә һый-хөрмәт хәстәрләй.\nРәлиә менән Фәнүр ҙә алтын балдаҡ, туй күлдәге алырға тип ҡала баҙарына юлланды. Эх, кәләшкә ниндәй генә күлдәктәр тегелмәгән! Ҡарҙай ағы, тәбиғи ебәк төҫөндәгеһе, ҡыҙылы, хатта йәшел, алһыуырағы ла эленгән.\n– Бер көн өсөн анау хәтлем хаҡҡа күлдәк алырға йүләр барҙыр шул! – тине Рәлиә, ирендәрен бүлтәйтеп.\n– Әйтмә лә, былар бит миллионерҙарға ғына, – тип аптырауын йәшермәне буласаҡ кейәү.\n– Юҡ, иң яҡшыһы прокатҡа алыу!\nБаҙар ҡыҙырып йөрөп, балдаҡтар хаҡында бөтөнләй онотоп киткәндәр! Башҡа ваҡ-төйәктәрен тейәп, автобус туҡталышына еткәс кенә иҫтәренә төштө.\n– Юҡҡа аптырама, – тине Фәнүр буласаҡ кәләшенә. – Мин бер киоскта Дубай алтынынан эшләнгән осһоҙ йөҙөк, алҡалар күрҙем – бер ере менән дә ысынынан айырылмай!\nИкенсе, өсөнсө көнөндә лә йәштәр буласаҡ туй мәжлесенең һәр минутын күҙ алдынан үткәреп сыҡты.\n– Тамада саҡырып тормайыҡ, ике туған апайым – телгә бөткән кеше, әйҙә һөйләһен дә һөйләһен! – тине Фәнүр.\n– Дөрөҫ, бер көндә 15 меңде кеҫәләренә һалып сығып китәләр әтеү. Элек тамаданың кем икәнен дә белмәгәндәр, барыбер йәшәйҙәр! – тип хупланы Рәлиә.\n– Хәҙер һәр кемдә лә крутой телефондар – фотограф та кәрәкмәҫ! Юҡһа туйҙы фотосессияға әйләндерәләр ҙә ҡуялар!\n“Бына бит күпме аҡсаһын янда ҡалдыра былар, бигерәк һаҡсылдар, тиҙ үк байып китерҙәр”, – тип шатланды ике яҡтан да туғандар. Пар килгәндәр бит, әй!\nҠоҙағыйҙар ҙа осрашып туйға бүләк хаҡында һөйләшергә булды.\n– Әйҙәгеҙ, бер төрлө суммала аҡса һалайыҡ йәштәргә! Аҡсаһыҙ бер аҙым атларлыҡ түгел. Тигеҙ булһын ике яҡтан да, – тине беренсе ҡоҙағый.\n– Шулай, бик дөрөҫ, – тип йөпләне икенсеһе. “Кредитҡа булһа ла алып бирермен, тип уйлап алды эстән генә, мах биреп тора буламмы!”\n– Күстәнәстәрҙе лә ҡап уртаға тигеҙ итеп бүлеп алып киләйек, – тип оҙон исемлек тултырҙы ике ҡоҙағый.\n– Ике көн хитланып тормаҫтан, барлыҡ йолаларҙы үтәп, бер яҡта ғына үткәрәйек тә ҡуяйыҡ, – тине кейәүҙең әсәһе.\n– Бик хуп, бик хуп! – тине ҡаршы яҡтағылар.\nТуй, туй, туй!\nКиленде күрше ауылдан алғас, ҡайһылай рәхәт! Әллә ҡайҙа йәһәннәмгә таң тишегенән юлға сығыу түгел инде. 10–15 минутлыҡ юлды “һә” тигәнсә үтеп, туй машинаһы ҡоҙалар йорто алдына килеп тә туҡтаны. Килен һандығын ике еҙнәһе “туҡ” иттереп ишек төбөнә ултыртты.\n– Беҙҙән – бирнә, һеҙҙән – аҡса! – тип еңгәләре һандыҡты асты.\n– Күпмегә һатаһығыҙ?\n– Бер түшкә һарыҡҡа!\n– Ҡана, ҡана, күрәйек, нимәләре бар икән?\n– Бына яҫтығы, юрғаны, һауыт-һабаһы...\n– Шул да булдымы бирнә! Бер һарыҡ хаҡына етмәй бит йыйыныһы!\nЕңгәләр башланып та өлгөрмәгән туйҙың йәмен ебәрә яҙып бәхәсләшергә тотондо.\nЯрай әле аранан бер аҡыллыһы:\n– Минән бер һарыҡ, иртәгә үк ҡуранан килеп алырһығыҙ, – тип алыш-биреште туҡтатып ҡуйҙы.\nЙортҡа инеп, туй мәжлесен башлап ебәрҙеләр.\nБер-береһен уҙҙырып матур теләктәр әйтелде, өгөт-нәсихәт бирелде:\n– Ике яҡты ла тигеҙ күрегеҙ!\n– Мөхәббәтле булығыҙ!\n– Тормош йөгөн бергә тартығыҙ!\nҺәр тост һайын эселгән рюмкаларҙан баштар әйләнде, күңелдәр күтәрелде, ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар бер-береһен ҡосаҡлап:\n– Бер туғандар булып йәшәйек! – тип бәхет йәштәрен һөрттө.\n– Бигерәк пар килгәнбеҙ, – тине улар шатлыҡтарын йәшермәй.\nБүләк бирешеү тамамланғас, кейәү егетенең апаһы:\n– Хәҙер ике яҡтың да бүләктәрен һанап, теүәлләп ҡуяйыҡ!\n– Аҡса артыҡ булғандан түгел, ярҙам итеп бирҙек, мәнфәғәтле әйбер алһындар тип! – тине килендекеләр.\nБаҡтиһәң, кейәү менән килен һәр яҡтың бүләген айырып һала барған икән! Вәт, баш!\nШаһит егет менән ҡыҙ, айырым бүлмәлә аҡсаны һанағас, ҡунаҡтар алдына сығып баҫты. Мәжлес бер минутҡа тын ҡалды, хатта йәйге селлә булыуына ҡарамаҫтан, себен осҡан тауыш та ишетелмәҫ булды.\n– Кейәү яғынан 150 мең, – тине шаһит, егет яҙып алып сыҡҡан ҡағыҙ киҫәгенә текәлеп.\n– Ә ҡыҙ яғынан... – тип мут йылмайҙы шаһиҙә ҡыҙ.\n– Йә, әйтә һал, көттөрмә, – тине берәү өҫтәл артынан.\n– 180 мең!\n– Айырма күп түгел, ярай изгелеккә яраһын, – тине бер ҡоҙа.\n– Нишләп күп булмаһын – 30 мең аяҡ аҫтында ятмай ул, – тип сәрелдәне ҡаланан килгән ҡоҙаса. – Мин ул аҡсаны ике ай эшләйем!\n– Ике яҡтан да тигеҙ һалырға тигәйнек бит!\n– Нейә, беҙҙә Әндрәй ҡаҙнаһы бармы әллә?\nӘле генә “туғанлашҡан” ҡоҙа-ҡоҙағый бер-береһенә “матур” һүҙҙәр яуҙырҙы.\n– Белә инем инде һеҙҙең ҡарунлыҡты, тик өндәшмәнем генә, – тине төп ҡоҙағый.\n– Үҙегеҙ үтә йомартмы әллә?\n– Харап ҡына булды балаҡайым!\nМәжлес күс айырған ҡортто хәтерләтте. Һүҙҙәр менән генә бер-береһенең тауышын баҫа алмағас, тәүҙә ҡағыҙ салфеткалар, аҙағыраҡ балғалаҡ, сәнске, тәрилкәләр “ярҙамға” килде.\nБәс-бәс килен кейәү егетенең галстугын матҡып тотҡанмы ул?\n– Минең аҡсаға йәшәргә итәһеңме? Йүнле эш хаҡы алырлыҡ һөнәрең дә юҡ бит! Туғандарыңды әйтер инем, тфү!\n– Ай, Аллам, харап икән хан ҡыҙы! Кейәүгә сыҡҡанға рәхмәт әйт! Мин алмаһам...\n– Нимә ишеттең!\n– Все! Етте! Айырылам!\nБуласаҡ “килен” башындағы аҡ эшләпәһен йән асыуынан сисеп иҙәнгә ырғытты.\n– Ыстырам, әҙәмсә аҡса һалырлыҡ та туғандары булмағас, ни бысағыма кәрәк ул кейәү!\n– Ваҡытында айырылыуың мең артыҡ! Был һарандар һиңә көн күрһәтмәҫ! – тине кәләштең әсәһе.\nТуй мәжлесе ошо урында шып туҡтаны, ярһыған ҡоҙалар тышҡа атылды. Пар балдаҡлы туй машинаһы яңғыҙ парҙы ултыртып ҡайтыр яҡҡа ыңғайланы...


ӘЛИӘ ӘХМӘҘИЕВА | Bashkort 2.0\nӘлиә Германияла йәшәгән сағында был илде арҡырыһына-буйына иңләп сығыуын әйтте. Ул бер нисә урында эшләп ҡараған. Хәҙер иһә Мюнхенда йәшәй һәм ауыл хужалығы өлкәһендә проект менеджеры вазифаһын үтәй. Башынан аҙағына тиклем проекттар менән идара итеү, хеҙмәткәрҙәргә эш бүлеү, бар бурыстарҙың ваҡытында үтәлеүен тәьмин итеү – бына ошо йөкләмәләр башҡорт ҡыҙы иңендә. Бынан тыш, ул ауыл хужалығын, атап әйткәндә, үҫемлекселекте үҫтереүҙе маҡсат иткән проекттары менән Баварияның фермер хужалыҡтарында сығыш яһай. Ҡыҙ үҙенең эшенән бик ҡәнәғәт.\nҠала: Мюнхен, Германия.\nТыуған ере: БР, Әбйәлил районы, Рәхмәт ауылы.\nБелеме: Башҡорт дәүләт аграр университеты (иҡтисад факультеты), University of applied sciences (Master of Business Administration).\nТормош ораны: If you can dream it, you can do it – Әгәр ҙә һеҙ хыялланаһығыҙ икән, тимәк, һеҙ быны эшләй ҙә алаһығыҙ!, Think positive: positive things happen to positive people – Позитив уйла: позитив хәлдәргә тик позитив кешеләр тарый.\nӘлиә менән тәүгә һөйләшһәм дә, миндә уны күптән белгән һымаҡ тойғо тыуҙы. Мәҡәләбеҙ геройы – маҡсаттарын тормошҡа ашырыусы, ҡыйыу, ҡурҡыу белмәҫ, шул уҡ мәлдә тыйнаҡ һәм наҙлы ҡыҙ. Был сифаттар нисектер унда бик матур ҡушылған. Әңгәмәләшкән мәлдә ҡыҙ үҙен иркен тотто, шуға күрә һөйләшеү ҙә ҡыҙыҡлы килеп сыҡты.\nӘлиә бала сағынан уҡ сит илдә уҡырға, сәйәхәт итергә хыялланған. БДАУ-ҙың 4-се курсында уҡығанда ул Германияға практикаға бара. Алдан немец теле курсында шөғөлләнә. Диплом алғас, ҡыҙ йәнә Германияға бара һәм, тел буйынса курстарҙа уҡып, бер юлы Вайенштефан-Триздорф Тәбиғи фәндәр университеты магистратураһына инергә әҙерләнә башлай. Сит ил кешеләренә, хатта университетты уңышлы тамамлаған осраҡта ла, эш табыуы ҡыйын. Әлиә тәүҙә һөт эшкәртеү техникаһын етештереү һәм сит илгә һатыу менән шөғөлләнгән фирмаға тәржемәсе булып эшкә урынлаша. Ул унда техник документация әҙерләү өсөн яуаплы була. Ҡыҙ аҙаҡтан хайуандарҙы автоматик рәүештә ашатыу системаһын һатыу менән шөғөлләнә һәм Голландия сигендә урынлашҡан фирмаға ассистент булып күсә. Көнсығыш Европа, шул иҫәптән, Рәсәй менән дә хеҙмәттәшлек иткән фирмаға Әлиә Германиялағы “тренер программаһы”нан һуң килә. Баҡтиһәң, немец компаниялары кисәге студенттарҙы үҙенең ҡанаты аҫтына алып, эш процесы менән таныштыра, төрлө бүлектәрҙә һынап ҡарай, командировкаларға ебәрә икән. Шулай итеп, йәш белгес эшкә өйрәнә. Әлиәгә, үҙе әйтеүенсә, Германияның көньяғы оҡшай, шуға күрә лә ул Мюнхенға йәшәргә күсә.\nӘлиә башҡорт, рус, немец һәм инглиз телдәрен бик яҡшы белә һәм уларҙа иркен аралаша. Европа бәләкәй һәм ил сигенә тиклем бер сәғәттә барып етергә мөмкин булғас, ҡыҙ эш мәлендә лә, ял иткәндә лә ҡитғаның бөтә илдәрен дә күргән. Былтыр Әлиә үҙенә автомобиль һатып алған, шуға күрә лә сәйәхәттәрҙә үҙе руль артында.\nНимәһе ҡыуаныслы – геройыбыҙ башҡорт милли костюмын тектереп алған. Ул уны кейеп, немецтарға күрһәтһә, барыһы ла “Аһ!” итеп ҡала икән. Әйткәндәй, Әлиәне күптәр Мексика ҡыҙы тип ҡабул итәләр, Малайзиянан, Индонезиянан тип тә уйлайҙар, испанса ла һүҙ ҡушалар.Ә ул барыһына ла: “Мин башҡорт ҡыҙы, тыуып үҫкән ерем – Рәсәй составындағы Башҡортостан Республикаһы”, – тип ғорурланып яуап ҡайтара.\nНемецтарҙың Рәсәйгә ҡарата мөнәсәбәте\nӘлиә, һөйләүенсә, сит илдә үҙен иркен тота. Германияла ситтән килеүселәр бик күп булғас, бында бер кем дә һинең ҡайҙан, ниндәй милләттән, ауылданмы-ҡалананмы, акцент менәнме йәки таҙа һөйләшеүеңде тикшермәй. Бында һинең ниндәй кеше булыуың иң мөһиме..\nӘлиәнән тыуған иле тураһында күп һорашалар. Иң сәйере: «Рәсәйҙә йәшәүселәрҙең өйөндә һыуытҡыстары бармы?» тигән һорау булған.\n— Мин бындай кешеләрҙе аңламайым, — ти ҡыҙ. — Беҙҙең йәшәгән заманда телевизор, интернет бар һәм башҡа илдәрҙә йәшәүселәрҙең тормош-көнкүреше тураһында белеү бер ҡыйынлыҡ та тыуҙырмай. Мин ундай һорауҙар бирергә оялыр инем. Күп немецтар Рәсәй кешеләрен, ҡараңғы сырайлы, тормошҡа ауыр ҡараған, ялҡау, эсергә ярата, тип уйлай. Улай түгел, тип күп тапҡыр бәхәскә ингәнем дә булды. Ә бына сәйәсәт йүнәлешендәге ҡайһы бер фекерҙәр менән ризалашам. Немецтар бик тырыш, эш ярата. Шулай уҡ улар яғымлы, йылмайырға ярата һәм һәр ваҡыт ярҙам итергә әҙер.\nТормош ҡиммәттәре тураһында\n9-сы кластан һуң Белорет ҡалаһындағы башҡорт лицей-интернатында уҡыған Әлиә шул мәлдән алып үҙаллы булырға өйрәнгән. Сит илдә йәшәй башлау ҙа артыҡ ҡыйынлыҡ тыуҙырмаған.\n— 20 йәшемдә генә сығып киттем. Виза өсөн документтар тапшырыу өсөн Мәскәүгә лә әллә нисә ҡат барҙым, — ти ул мәлде иҫләп. — Бер нәмәнән дә ҡурҡманым, үҙемдең хыялыма табан атланым. Хәҙер инде уның тормошҡа ашҡанын күреү – минең өсөн ҙур бәхет.\nӘлиә, сит илгә күскәс, мин бик үҙгәрҙем ти. Тормош, ғүмер, йәмғиәткә ҡарата фекерҙәр башҡаса, элекке ҡиммәттәр үҙ көсөн юғалтҡан, яңылары барлыҡҡа килгән. “Алтындарым, ҡиммәтле биҙәүестәрем юҡ – минең ҡиммәттәрем икенсе төрлө. Ғөмүмән әйткәндә, Германияла кешеләр башҡаларға ҡарап ҡыҙығып әйбер һатып алмай. Шулай уҡ кредитҡа тун йәки биҙәүестәр һатып алған һәм уның өсөн әллә нисәмә йыл буйы аҡса түләүселәрҙе аңламайым. Был суммаға ғаилә менән бергә ял итергә барырға, башҡа мөһим әйберҙәр һатып алырға мөмкин. Шул уҡ мәлдә йәшкә, хәл-ваҡиғаға ярашлы зауыҡлы кейенергә лә кәрәк ”, — ти ул.\nӘлиә тыуған яҡтарына йылына бер тапҡыр булһа ла ҡайтырға тырыша. Әйткәндәй, ул ғаиләлә дүртенсе бала. Ике ағаһы һәм апаһы Башҡортостанда йәшәй.\n— Ҡәҙерлеләрем – ата-әсәйем тормошомда бик мөһим урын алып тора. Улар мине бик күп нәмәгә өйрәтте, шул иҫәптән үҙҙәре һымаҡ эшһөйәр булырға дәрт бирҙе. Йөрәк йылыһын һалып үҫтергәндәре өсөн мин ата-әсәйемә рәхмәт әйтәм, — ти геройыбыҙ.\nЗамана йәштәренә хас булыуынса Әлиәнең дә бик күп яратҡан шөғөлдәре бар. Уларҙың араһынан һыбай көйөнсә уҡ атыуҙы иң мөһиме тип һанай. Ошоноң менән сая ҡыҙ үҙенең ата-бабаларынан ҡалған һөнәрҙе онотмай, кәрәккәндә яуға ла күтәрелгән башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары рухын дауам итә. Әлиә уҡ атыу менән ике йыл шөғөлләнә һәм киләсәктә был спорт төрө буйынса халыҡ-ара ярышта ҡатнашырға теләй. Әйткәндәй, был турнирҙа Европа һәм Азиянан Япония, Монголия, Корея, Венгрия, Германия уҡсылары көс һынаша. Әлиәнең тренеры башҡорт халҡының тарихы менән ҡыҙыҡһына икән.\nМәҡәләбеҙ геройы шулай уҡ музыка донъяһына битараф түгел. Германияла университетта уҡыған мәлдә ул бергә йәшәгән студенттарҙың ҡулында бер һуҡма инструментты күреп ҡалған. Әлиә шунда уҡ уның тауышына ғашиҡ була һәм киләсәктә уйнарға өйрәнергә тигән маҡсат ҡуя. Төркиәлә булған саҡта ошо дарбука тип аталған музыка инструментын һатып ала. Тауышы бик оҡшай һәм ул мине илһамландыра, ти ҡыҙ.\nКиләсәк, маҡсаттар һәм хыялдар тураһында\nБеҙҙең геройыбыҙ артабан да Германияла йәшәргә ниәтләй. Тап ошо илдә ул яратҡан эше менән булыша, үҫешә, үҙенең иртәгеһе көнөн үҙе һайлай, яңынан-яңы үрҙәрҙе һәм маҡсаттарҙы яулай ала. Шулай ҙа, үҙе әйтеүенсә, Әлиә тыуған иле тип Башҡортостанды һанай. Тап ошонда уның тыуған йорто, туғандары һәм яҡындары йәшәй.\nТырыш ҡыҙ киләсәктә продукция сифатын тикшереү буйынса аудитор квалификацияһын алырға теләй. Бының өсөн ул ошо арала курсҡа яҙылырға йыйына.\nНисек итеп хыялланғанды тормошҡа ашырырға?\n– Бер ҡасан да ауырлыҡтарҙан ҡурҡмаҫҡа, башлаған эш килеп сыҡмаҫ, тип борсолорға кәрәкмәй. Яңылыҡҡа ынтылырға, тормошҡа план төҙөргә, уның буйынса йәшәргә тейешбеҙ. Рәсәйҙә булған саҡта нисектер, күңелемдән, сит илдә йәшәйәсәкмен, тип уйлай торғайным. Әле уй-ниәт, хыялдарымды онотмаҫ өсөн яҙып барырға тырышам. Беҙҙең, башҡорттарҙың, холҡонда шулай уҡ тыйнаҡлыҡ ныҡ көслө. Ул бөгөнгө тормошта ныҡ ҡамасаулай. Шуға күрә лә ҡыйыуыраҡ булырға кәрәк.\nИрхан Иҙелбаев Ҡытайҙа тәржемәсе һөнәренә уҡып йөрөй: ҡытайҙан инглизсәгә һәм киреһенсә тәржемә итәсәк. Шул уҡ...\nИлсур менән беҙ беренсе курста уҡығанда дуҫлаштыҡ. Ул мине үҙенең һеңлеһе урынына күреп ағайҙарса ҡурсалап...\nБразилияла үткән футбол буйынса донъя чемпионатын бөтәһе лә ҙур ҡыҙыҡһыныу менән күҙәтте. Рәсәй йыйылма командаһының...


Ғәләмәт донья » Страница 12 » Архив газеты "Йәшлек"\nҺаҙлыҡтарҙы өйрәнеүсе Л. Шумилова ентекле тикшеренеүҙәрҙән hуң, шартлау эпицентрындағы hәм уның тирә-йүнендәге hыулы воронкалар ергә метеорит бәрелеүҙән түгел, ә ер ҡуйынындағы мәңгелек туңлыҡтың боҙ линзалары иреү hөҙөмтәhендә, hәм шул сәбәпле ер өҫтө кимәле сигеүенән хасил булған уйпатлыҡтар, тигән hығымтаға килә.\nӨсөнсө экспедиция эшмәкәрлеге hөҙөмтәләре нигеҙендә Куликҡа воронка-депрессиялар йәки шартлау үҙәгендәге кәрлә күлдәр – метеорит кратерҙары тигән фекеренән баш тартырға тура килә.\nЕрән эшһөйәрҙәр Яңылыҡтар » Ғәләмәт донья\nЕр йөҙөндә ниндәй генә хайуан, йәнлек, бөжәк төрҙәре юҡ. Тәбиғәттең айырылғыһыҙ бер өлөшө булған хайуандар донъяһында иң таралғаны – бөжәктәр. Улар араһында осоусылар ҙа, һөйрәлеүселәр ҙә, атлап йөрөүселәр ҙә бар. Бал ҡорттары, күбәләктәр, сиңерткәләр кеүек кешегә зыяны булмаған бөжәктәр ҙә, себен-серәкәй, талпан кеүек ҡан эскестәр ҙә киң таралған. Әҙер менән туҡланыусы, үҙ көсө менән аҙыҡ табыусы бөжәктәр ҙә юҡ түгел. Көн буйы тырышып-тырышып бал йыйған бал ҡорттарына ҡарап һоҡланаһың да, себен-серәкәйҙәрҙең әсе тешләүенән йонсойһоң. Шулай уҡ тырышлыҡтары, әрһеҙлектәре менән айырылып торған ҡырмыҫҡаларҙы ла билдәләп үтеү кәрәк. Ошо бәләкәй генә йән эйәләренең үҙҙәренән дә ҙурыраҡ ҡоро таяҡсалар һөйрәп килтереп, бөртөкләп ҡом ташып иләү ҡороуҙары һоҡланғыс күренеш бит. Кемегеҙҙең иләү янында ултырып, бер минутҡа ла тынмай йүгереп йөрөп эш менән мәшғүл булған ҡырмыҫҡаларҙы күҙәткәне бар? Ысынлап та, эшһөйәрҙәр төркөмө, шулай бит?! Хатта бал ҡорттары умартала тик кенә ултырырға мөмкин, ә ҡырмыҫҡалар эшһеҙ тормай. Иғтибар менән ҡараһағыҙ, иләү буйлап төрлө яҡҡа ваҡ-ваҡ ҡына һуҡмаҡтар таралған. Уларҙы һунарсы һәм фуражсы ҡырмыҫҡалар һала ла инде.\nЯлҡаулыҡ насар ғәҙәтме? Яңылыҡтар » Ғәләмәт донья\nЯлҡаулыҡ – кешелектең иң насар сифаттарының береһе һанала. Ялҡауҙарҙы нисек кенә мыҫҡыл итмәйҙәр ҙә, нисек кенә яманламайҙар. Шул уҡ ваҡытта халыҡта «Ялҡау бәхетле була» тигән мәҡәл дә бар. Рус халыҡ әкиәттәрендә иһә бошмаҫ тормошто хатта пропагандалағандар. Мәҫәлән, Емеля мейес башынан тормайынса ғына батша ҡыҙы менән ярты батшалыҡҡа хужа булған. 33 йыл буйы йоҡлаған Илья Муромец йоҡонан уяныуы була, бөтә дошмандарҙы еңә. Иҫәр Иван да артыҡ көс түкмәй, уның өсөн барыһын да Конек-горбунок эшләй. Тимәк, уйланырға урын бар. Бәлки, ялҡаулыҡ бигүк насар сифат та түгелдер?! Германия профессоры Петер Акстың «Ялҡаулыҡ шатлығы» тигән китабы донъя күргән. Унда ул: «Маҡсатһыҙ эшһеҙлек – сәләмәтлек, бәхет һәм оҙон ғүмер нигеҙе», – тип белдерә. Ә француз психологы Майер Корин «Һаумы, ялҡаулыҡ! йәки Мөмкин тиклем әҙерәк эш эшләү сәнғәте» тигән китап сығарған. Был китаптарҙы һатыу рейтингы күрһәтеүенсә, кешеләрҙең эшһеҙ тороу темаһы менән ҡыҙыҡһыныуы Германия менән Францияла ғына түгел, бөтә донъяла ла ҙур.\nавторы: Нур | 17 мая 2008 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nТелеңде йоторлоҡ Яңылыҡтар » Ғәләмәт донья\nҺаумы, ҡәҙерле «Йәшлек»!\n«Телеңде йоторлоҡ!» бәйгеhенә үҙемдең яратҡан салат рецебын ебәрергә булдым. Ул бик тәмле лә, файҙалы ла, сөнки төп составын тәшкил иткән ҡара торма С витаминына бик бай. Тик ул әсе булғас, күптәребеҙ ҡулланып бармай. Ә минеңсә әҙерләгәндә әсеhе бөтөнләй ҡалмай, төҫө лә матур килеп сыға.\nавторы: Нур | 1 мая 2008 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nУйлыларҙы уйландырып Яңылыҡтар » Ғәләмәт донья\n– Беҙҙә ҡыҙыҡ бер мәғлүмәт бар, әгәр «Йәшлек» гәзите өсөн кәрәк тип тапһаң, хәҙер үк уның менән бүлешергә әҙербеҙ. – Һәйтәк ауылынан Венера Шаһиева шылтыратҡас, ҡолағым шунда уҡ «ҡарп» итеп ҡалды. – Хәйретдин Аллаяров исемле ауылдашыбыҙ былтыр октябрҙә утын әҙерләгәндә ҡайын ағасының киҫемендә яҙыуға оҡшаған нәмә күргән. Беҙ Фәнит ағайың менән (тормош иптәше – авт.) шул киҫемде һиңә күрһәтәйек тигәйнек.\n«Йәшлек» гәзите уҡыусылары өсөн ҡыҙыҡ мәғлүмәтте үҙҙәре тәҡдим итеп торған кешеләргә нисек итеп, «юҡ, кәрәкмәй», тиһең – шунда уҡ осрашыу ваҡытын билдәләп, Шаһиевтарҙы түҙемһеҙлек менән көтә башланым. Һәм күп тә үтмәне, Фәнит ағай Һәйтәктән елдереп килеп тә етте.\nБалалар ярты йәшлек сағынан уҡ ата-әсәһен алдай белә. «Ялған ҡысҡырыу – алданыуҙың тәүге формаларының береhе. Һеҙ быға үҙегеҙ инана алаhығыҙ: ҡысҡырыусы әсәй йәки атай яуап бирәме, юҡмы икәнен тыңлап бер аҙ тынып тора hәм ҡабат яр hала башлай», – тип иҫбатлай Британия психологтары. Һигеҙ айҙа балалар ҡатмарлыраҡ алдашыуҙы үҙләштерә, мәҫәлән, яңылыштан уйынсыҡ ватhа, әсәhенең йәки атаhының иғтибарын икенсе нәмәгә йүнәлтергә тырыша. Ике йәштә бәпестәр язанан ҡасыу өсөн оҫта итеп алдашырға hәләтле.\nКире ҡайтырға << 1 8 9 10 11 12 13 14 15 16 18 >> Киләһе бит


Яңы ижад миҙгеле – «Ханума» спектакле менән асылды\nМостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театрының башҡорт һәм рус труппалары йыл һайын тамашасыларға үҙенсәлекле спектаклдәр тәҡдим итә. Театр 27-се ижад миҙгеленә лә ике премьера әҙерләгән. «Ханума» музыкаль комедияһы Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Зифа Дәүләтбаеваның юбилей-бенефисына арнала.\nСпектакль режиссеры Рөстәм Хәкимов 19 быуатта яҙылған пьесаға ла үҙенсәлекле мәғәнә һалып, тамашасы өсөн ниндәй ҙә булһа яңылыҡ асырлыҡ итеп ҡуйырға кәрәклеген яҡшы аңлай. «Ханума» музыкаль спектакле ярты быуаттан ашыу донъя театрҙары сәхнәһендә ҡуйылып килә. Музыкаль комедияны һәр ерҙә тамашасы бик йылы ҡабул итә. Премьераны тамашасылар иртәгә лә ҡарай ала.


Коронавирустың яңы тулҡыны килеүе ихтимал\n“Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, коронавирустың артабанғы тулҡыны килеү ихтималлығы ҙур. Беҙ райондар башлыҡтарының халыҡтың ревакцинация үтеүенә йоғонто яһауын һорайбыҙ”, – тине республика Хөкүмәтенең оператив кәңәшмәһендә һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Азат Рәхмәтуллин.\n11 майға ҡарата Башҡортостанда коронавирусҡа ҡаршы прививка яһатырға тейешле халыҡтың 99,8 проценты вакцинация үткән. Бөгөн республика Хөкүмәтенең оператив кәңәшмәһендә һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Азат Рәхмәтуллин шулай тип хәбәр итте.\n“Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, коронавирустың артабанғы тулҡыны килеү ихтималлығы ҙур. Беҙ райондар башлыҡтарының халыҡтың ревакцинация үтеүенә йоғонто яһауын һорайбыҙ”, – тине ул.\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров күп сит илдәрҙә ковид менән сирләүселәр артыуын билдәләне. Ул республикабыҙҙа халыҡты коронавирусҡа ҡаршы ревакцинациялауға ҙур иғтибар йүнәлтеү мөһимлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nБашҡортостанда әле коронавирус йоҡтороусыларҙың дөйөм һаны 287 003-кә еткән. Тәүлек эсендә вирус 73 ауырыуҙа асыҡланған. Ковид-госпиталдәрҙә 127 сырхау ята, амбулатор шарттарҙа дауаланыусылар – 691. “Һуңғы ете көндә был инфекцияны йоҡтороусылар 21 процентҡа, аҙаҡҡы айҙа 76 процентҡа кәмегән”, – тип әйтеп үтте һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Азат Рәхмәтулллин.


Истанбул һәм Анкара туроператорҙары вәкилдәре Башҡортостандың туристик ҡеүәте менән танышасаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nИстанбул һәм Анкара туроператорҙары вәкилдәре Башҡортостандың туристик ҡеүәте менән танышасаҡ\n16:58, 28 сентября 2015 Иҡтисад\n29 сентябрҙән 3 октябргә тиклем Истанбул һәм Анкара туроператорҙары вәкилдәре Башҡортостандың туристик ҡеүәте менән танышасаҡ. Таныштырыу турын ойоштороусылар булып республиканың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты, шулай уҡ ҡунаҡхана бизнесы вәкилдәре булышлығында «Төркиә авиалиниялары» авиакомпанияһының Өфөләге вәкиллеге һәм «Урал батыр» милли туроператоры сығыш яһай.\n«Төркиә ҡунаҡтары Өфөнөң иҫтәлекле урындарын һәм Башҡортостан тәбиғәтенең матурлығын күрәсәк. Программала Баймаҡ, Әбйәлил, Белорет һәм Ғафури райондарына, шифаханаларға, «Шүлгәнташ» ҡурсаулығына барыу ҡаралған, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына республика Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетының матбуғат секретары Лилиә Ғәбдрәхимова. — Бөгөн сит илдәрҙән туристарҙы йәлеп итеү республикабыҙ өсөн бик мөһим. Был хаҡта Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов та әйтте».\n2 октябрҙә «Hilton Garden Inn Ufa Riverside» ҡунаҡханаһында таныштырыу турына йомғаҡ яһаласаҡ. Сара киске сәғәт 7-лә башлана.


Ноябрь башында төбәктә тотороҡло ҡар ҡатламы ятыуы көтөлә — Башгидромет // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nНоябрь башында төбәктә тотороҡло ҡар ҡатламы ятыуы көтөлә — Башгидромет\n11:08, 30 октября 2015 Йәмғиәт\nНоябрь башында төбәктә тотороҡло ҡар ҡатламы ятыуы көтөлә — Башгидромет Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2015 йыл, 30 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\n7 ноябрҙән 10-на тиклем Башҡортостанда тотороҡло ҡар ҡатламы ятыуы көтөлә. Алдағы ял көндәрендә синоптиктар епшек ҡар һәм елдең көсәйеүен фаразлай.\n«Шәмбе епшек ҡар яуасаҡ, ел көсәйәсәк. Республиканың айырым райондарында буран сығыуы, электр сымдарына, ағастарға епшек ҡар йәбешеүе, юлдарҙа боҙлауыҡ булыуы көтөлә. Төбәктә һауа температураһы 5-10 градус һыуыҡ. Айырым райондарҙа 15 градусҡа тиклем, көндөҙ 5 градус һалҡын», — тип хәбәр итте Гидрометеорология буйынса Башҡортостан идаралығы начальнигы Вилора Горохольская.


Башҡортостан журналисы ТӨРКСОЙ Халыҡ-ара премияһына лайыҡ булды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n11:14, 22 апреля 2019 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2019 йыл, 22 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n«Юлдаш» радиоһы хәбәрсеһе Зөһрә Арсаева журналистика өлкәһендә ТӨРКСОЙ Халыҡ-ара премияһын алды. Радиола 20 йылдан ашыу эшләү осоронда Зөһрә Башҡортостанда һәм төрки донъяһында барған ваҡиғалар, ундағы кешеләр тураһында байтаҡ тапшырыуҙар әҙерләне.\nПремия ошо көндәрҙә төрки донъяһының баш ҡалаһы тип иғлан ителгән Ош ҡалаһында тапшырылды. Башҡортостан журналисы Төркиәнең Сакарья ҡалаһы мэры Әкрәм Юдже ҡулынан иҫтәлекле бүләк алды.\n«Был награда Радио көнө алдынан татыу редакциябыҙ өсөн шәп бүләк булды. Премияны Башҡортостан менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итә башлаған Ҡырғыҙстан Республикаһында алыу ныҡ оҡшаны, — тип хәбәр итте Зөһрә Арсаева «Башинформ» агентлығына. — Сәфәр ваҡытында башҡа илдәрҙән һәм республикаларҙан килгән коллегаларыбыҙ менән аралашыу, тәжрибә уртаҡлашыу мөмкинлеге тейҙе».\nТөрлө илдәрҙән йыйылған абруйлы ҡунаҡтар һәм журналистар өс көнлөк программала ҡатнашты. Ош мэры Таалайбек Сарыбашов исеменән рәсми ҡабул итеү, С.Ибраһимов исемендәге Ош милли драма театрында «Ҡорҡут Ата» спектаклен ҡарау, «Сөләймән тауында төрки халыҡтарҙың мәҙәниәте» фестивале ойошторолдо. Ҡала майҙанында Төрки халыҡтарының этномәҙәни фестивале асылды. Ҡунаҡтар халыҡ ғөрөф-ғәҙәттәре һәм йолалары, этник музыка, мода, аш-һыу менән танышты.\nЖурналистика өлкәһендә ТӨРКСОЙ премияһы 2010 йылда булдырылды. Сувенирҙа «Берҙәмлектә — тормош» тип яҙылған, был тамырҙары, тарихы, теле һәм мәҙәниәте уртаҡ булған төрки халыҡтарының дуҫлығын һәм берҙәмлеген аңлата. Уҙған йылдарҙа ТӨРКСОЙ премияһына Гөлназ Ҡотоева, Рафиҡ Әхмәтшин, Сәмиға Ғафарова, Ғәзиз Йосопов, Ләйлә Аралбаева, Гөлназ Яҡупова, Лариса Абдуллина лайыҡ булды.


Исеме – нефть-газ сығарыу идаралығы тарихында\n4 Октябрь 2018, 14:06\nКешеләр төрлө-төрлө, әммә күпселек октябрьскийлыларҙың биографияһында ниндәйҙер уртаҡлыҡ бар.\nКешеләр төрлө-төрлө, әммә күпселек октябрьскийлыларҙың биографияһында ниндәйҙер уртаҡлыҡ бар. Был тирә-йүндәге ауылдарҙан сығыусылар, ахыр сиктә улар ҡала халҡына әүерелеп, тормошта танылыу һәм хөрмәт яулаған.\nНурфаяз Ғабдрахманов 1948 йылдың 5 авгусында Туймазы районы Муллаҡамыш ауылында башҡорт ғаиләһендә донъяға ауаз һалған. Һуғыштан һуңғы йылдар, ишле крәҫтиән ғаиләһе. Еңеү залптары саҡ тынырға өлгәшкән, әммә халыҡҡа барыбер ауыр. Аслыҡ, яланғаслыҡ хакимлек итә. Һуғыштан һуң тормош тағы ла ауырлашты тиҙәр күптәр. Емереклек, күп һанлы юғалтыуҙар бөтә халыҡ иңенә төшә. Ҡайһы берәүҙәр ғаиләләре менән икмәккә бай Ташкентҡа һәм Урта Азияның башҡа йылы ҡалаларына күсеп китте. Әммә күпселек ерле халыҡ өйҙә ҡалыуҙы һәм бар көсөнә эшләүҙе хуп күрҙе. Үҙен һәм бала-сағаһын туйҙырырға тырышты. Ғабдрахмановтар ғаиләһендә лә шулай булды.\nҮҙенең хеҙмәт юлын Нурфаяз Хәбибрахман улы 1969 йылда Туймазы медицина быялаһы заводында башлай. Ҡораллы көстәр сафтарында хеҙмәтен тултырғас, 1971 йылда тыуған яҡтарына ҡайта һәм “Октябрьскнефть” нефть-газ сығарыу идаралығына эшкә урынлаша.\nҒабдрахманов әүҙем була һәм хеҙмәт баҫҡысы буйынса үрләй: мастер ярҙамсыһы, унан һуң скважиналарға ер аҫты ремонты мастерына әүерелә. Һуңыраҡ уға тағы ла яуаплыраҡ вазифа йөкмәтелә: скважиналарға ер аҫты ремонты өлкән инженеры була. Оҙаҡламай уның кандидатураһын скважиналарға ентекле һәм ер аҫты ремонты цехы начальнигы урынбаҫары вазифаһына тәҡдим итәләр. 1986 йылда инде ул ошо цехҡа етәкселек итә, НГДУ-ла ул мөһим тармаҡтың береһе иҫәпләнә.\n1994 йылдан Нурфаяз Хәбибрах-ман улы “Туймазынефть” нефть-газ сығарыу аппаратына күсә, баш инженер булып эшләй башлай. Биш йылдан һуң ошо арҙаҡлы орденлы коллективты етәкләй. Баш инженер, һуңыраҡ беренсе етәксе булараҡ, ул нефть һәм газ промыселдары, сығанаҡтарҙы эҙләү-әҙерләү һәм файҙаланыу машиналары һәм йыһаздары ише төп нефть белгеслектәрен белергә тейеш була.\n90-сы йылдар НГДУ өсөн ҡатмарлы һәм көсөргәнешле була. Насос станциялары, нефть әҙерләү ҡоролмалары бермә-бер кәметелә. Татарстан Республикаһында урын-лашҡан 5-се УКПН-нан китергә тура килә. Дәүләкән сығанағында күп эш башҡарыла. Был осор тармаҡта барған даими үҙгәрештәр менән дә ҡатмарлана. “Башнефть” компанияһы системаһындағы “Туймазынефть” идаралығы начальнигы әле “Туймазынефть” НГДУ директорына әүерелә, унан йәнә начальникка ҡайтарыла, хәҙер иһә “Башнефть-Уфа” “Башнефть” АНК йәмғиәте филиалы – Туймазынефть һәм газ сығарыу идаралығында. Хеҙмәт кенәгәһендә яҙмалар бер туҡтауһыҙ үҙгәрә, хәйер Ғабдрахманов элеккесә үҙ вазифаһында ҡала, үҙ бурыстарын үтәй.\nНГДУ ул ваҡытта ҡала бюджетын тәьмин итеүсе предприятие була, Октябрьский тормошонда ҙур урын биләй, төрлө өлкәләрҙә шефлыҡ ярҙамы күрһәтә. Нурфаяз Хәбибрахман улы республика юғарылығында ла әһәмиәтле шәхескә әүерелә. 2001 йылда “Башнефть” компанияһы акционерҙарының дөйөм йыйылышында ул компания директорҙары Советы рәйесе итеп һайлана. Башҡортостан Республикаһы икенсе һәм өсөнсө саҡырылыш Дәүләт йыйылышы – Ҡоролтай депутаты була.\nҮҙгәртеп ҡороу заманында сит ил компаниялары менән хеҙмәттәшлек башлана. Ошо йылдарҙа Ғабдрах-манов, Башҡортостандың башҡа нефтселәре менән бергә, бер нисә тапҡыр сит илдә эш сәфәрендә булып ҡайта – Канадала, Америка Ҡушма Штаттарында, Германияла... Ошо дәүерҙә Нурфаяз Хәбибрахман улы кандидатлыҡ диссертацияһын, биш йылдан һуң докторлыҡ диссертацияһын яҡлап, техника фәндәре докторы, Өфө дәүләт нефть-техника университеты профессоры була.\nХалыҡ-ара кеше һәм тәбиғәт хәүефһеҙлеге экологияһы фән-дәре академияһы академигы дә-рәжәһенә эйә була. Уға “Рәсәй Федерацияһы Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре”, “Башҡортостан Рес-публикаһының атҡаҙанған нефтсе-һе” тигән маҡтаулы дәүләт исемдә-ре бирелгән, ул Башҡортостан Республикаһы Маҡтау грамотаһы менән бүләкләнгән.\n2007 йылдан Ғабдрахманов “ТуймазыНИПИнефть” йәмғиәтендә эш-ләй, уның төп эшсәнлек йүнәлеше – нефть һәм тәбиғи газ сығарыу өлкәһендә хеҙмәт күрһәтеү. Хәҙер ул был компанияла кәңәшсе вазифа-һын үтәй.\nҒаиләһе Нурфаяз Хәбибрахман улының – төп терәге. Тормош иптәше Миңлегөл Хәйретдин ҡыҙы – медицина хеҙмәткәре, заманында ҡала дауаханаһының неврология бүлексәһендә эшләгән. Ҡыҙы Лариса атаһы юлын һайлаған, нефтсе. Ул “Башнефть” компанияһында һәм идаралыҡта үткәрелгән йәш белгестәр бәйгеләрендә әүҙем ҡатнаша. Инженер кадрҙарына ҙур иғтибар бүленә, фәнни эш менән шөғөлләнеүселәр хуплана. Шундай йәш белгестәр иҫәбендә нефтселәр нәҫеле вәкиле, Ларисаның ире –\nАлександр Усовты ла телгә алмай китеү дөрөҫ булмаҫ. Ғаб-драхмановтарҙың ейәнсәрҙәре буй етеп килә: Алина менән Динислам. Тимәк, тормош дауам итә, йәш быуынға яңы офоҡтар асыла.\nНурфаяз Хәбибрахман улы менән эшләгән йылдарын һағынып иҫкә алыусылар ҙа байтаҡ.\nҠаланың һуғыш, һәм Ҡораллы көстәр ветерандары комитетын етәкләгән Мәсғүт Ғәлләмов иҫкә ала:\n– Нурфаяз Хәбибрахман улы ветерандарға ярҙам күрһәтә, беҙҙең советҡа ла йыш килә, уны ҙур хөрмәт менән ҡаршылайҙар. Ул нефть-газ сығарыу идаралығында эшләгән ваҡытта пенсионер-нефтселәр өсөн бик күп эштәр башҡарҙы. Етәксе булараҡ, белгестәргә иғтибарлы-ихтирамлы була белде. Теге йәки был мәсьәләне тикшерергә, эшкә ҡағылышлы теге йәки был ҡарарҙы ҡабул итергә тәҡдим итһәм, диҡҡәт менән тыңлар, аңлар, шунда уҡ һорауҙың асылын күреп тә алыр. Эшлекле тәҡдимдәрҙең файҙаға буласағы, кәңәштәр ҡулланыласағы шунда уҡ күренә ине. Мин быны бик мөһим сифат тип иҫәпләйем.\nҠаланың маҡтаулы кешеһе, педагог Рима Мофазалова, нефть тармағына бер ниндәй ҙә мөнәсәбәте юҡ. Юбиляр менән нимә бәйләй һуң уларҙы?\nРима Риза ҡыҙы һөйләй:\nМине 4-се мәктәп директоры итеп тәғәйенләгәндә илебеҙ ауыр заманалар кисерә ине. Мәктәпкә ремонт талап ителде. Мин Нурфаяз Хәбибрахман улына мөрәжәғәт иттем. Ул үтенесемде тыңланы, асыҡлыҡтар кертте. Оҙаҡламай эш башланды. Мин уның өсөн тормошта төп ҡәғиҙә вәғәҙә яуҙырыу булмауын, эште башҡарыу икәнен аңланым. Ул был эште берәр белгескә йөкмәтеп, онота ла алыр ине. Әммә етәксе даими рәүештә мәктәпкә килеп, эш барышын күҙ уңында тотто. Уның эшкә бындай ҡарашы оҡшай ине. Тап шуға күрә уртаҡ эшсәнлегебеҙ тураһында бары тик яҡшы хәтирәләр һаҡланған күңелемдә. Ремонттан һуң ул башҡорт теле кабинетын йыһазларға ярҙам итте – һуңынан ул октябрьскийлыларҙың ғына түгел, республиканың ҡунаҡҡа килгән күренекле яҙыусылары, артистары, музыканттарының кү-ңелен яуланы. Беҙҙең үтенес буйынса Октябрьскийға балаларҙы ҡурайҙа уйнарға өйрәтергә Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған ар-\nтисы, Башҡортостан Республика-һының халыҡ артисы, ҡурайсы Азат Айытҡолов килгәс тә ярҙам ҡулы һуҙҙы шефыбыҙ. Ул балалар өсөн йөҙ ҡурай һатып алды. Азат Айытҡолов дәрестәр алып барҙы һәм беҙ шул рәүешле мәктәптең һәм ҡаланың ғорурлығына әүерелгән ансамбль ойошторҙоҡ. Мәктәптә яңы мебель, матур люстралар, техника яңылыҡтары, атап әйткәндә, төҫлө телевизорҙар барлыҡҡа килде. Нефтселәрҙең шундай әүҙем шефлыҡ ярҙамы менән мәктәп оҙаҡламай яңы үҫеш дәрәжәһенә күсеүгә әҙерләнә башланы. Уның нигеҙендә башҡорт гимназияһы ойоштороу бурысы ҡуйылды. Ахыр сиктә был пландар тормошҡа ашырылды.\n– Әммә Нурфаяз Хәбибрахман улы техника ярҙамы менән генә сикләнмәне. Ул башҡалар эшләмәгәнде эшләне: бөтә уҡы-тыусылар өсөн “Берёзка” профилакторийына юлламалар бүлде. Өс йыл дауамында беҙҙең педагогтар икешәр аҙна ял итте, тикшеренеү үтте, дауаланды. Бындай ваҡиғаны оноторлоҡ түгел! Нурфаяз Хәбиб-рахман улы БР Дәүләт йыйылышы – Ҡоролтайға һайланғанда, мин уның үтенесе буйынса, ышаныслы кешеһенә әүерелдем. Бөтә Мулла, Нарыш, Московканы урап сығып, халыҡ менән аралаштым. Кешеләрҙән бик йыш Ғабдрахманов исеменә йылы һүҙҙәр ишеттем. Берәүҙәр уның газ үткәрергә булышыуы, икенселәре һыу үткәреүҙә, өсөнсөләре бесән осоронда машина менән ярҙам итеүе тураһында һөйләне. Баҡһаң, ул был үтенестәр-ҙе күҙ уңында тотҡан, йәки бер аҙҙан башҡарылыуын тикшергән.\nМин Ғабдрахмановты етәксе, шеф, игелекле кеше булараҡ та беләм. Шуға күрә Нурфаяз Хәбибрахман улын ихтирам итәм, ҡылған игелектәре өсөн рәхмәт белдерәм, ысын күңелдән юбилейы менән ҡотлайым! Һеҙгә һәм ғаиләгеҙгә сәләмәтлек, именлек теләйем.\nБыл битте Светлана Ғүмәрова әҙерләне.


“Ун туғыҙ йәштә –миллионер” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Эшҡыуар » “Ун туғыҙ йәштә –миллионер”\n“Ун туғыҙ йәштә –миллионер” 05.12.2018 // Эшҡыуар\nУңышҡа алты аҙым\nАзат Вәлиев 16 йәшендә үҙенең тәүге эшен аса, ә 19 йәшендә айлыҡ килеме миллион һум тәшкил итә. Егет 20 йәшендә беренсе китабын яҙа. Ул Мәскәү, Санкт-Петербург кеүек ҡалаларҙа үткән ҙур-ҙур бизнес-конференцияларҙа сығыш яһай, үҙенең тренинг семинарҙарын һәм курстарын үткәрә, яңы китаптары уҡыусылар араһында киң билдәлелек яулай.\nАзатта тәүге тапҡыр аҡса эшләү теләге 16 йәшендә яралған. Уңышҡа юл еңелдән булмай, әммә ныҡыш егет юғары үрҙәргә һуҡмаҡ һалыуын дауам итә. Бәлиғ булмағанға уны береһе лә эшкә алырға теләмәгәс, Азатта үҙ шөғөлөн асыу теләге уяна. Өйҙәге иҫке генә компьютерында ул Интернет аша аҡса эшләү мөмкинлектәре хаҡында мәғлүмәт туплай башлай. Америка миллионеры Терри Диндың инглиз телендәге китабына юлыҡҡансы, егет күп тапҡыр бар аҡсаһын юғалта, әллә нисә тапҡыр хаталана. Инглиз телен аңламау өҫтөнә, егеттең китапты һатып алырға ун доллар аҡсаһы ла булмай, уны Америкаға ҡайһылайтып күсерергә лә белмәй. Бер аҙ уйланғандан һуң, йәш егеттең башында елле фекер ярала: әллә ниндәй миллионер үҙ китабын һата, уны һатып алырға теләүселәр табыла икән, Азатҡа Интернет селтәрендә электрон китаптар һатыу өсөн нимә ҡамасаулай? Шул ваҡыттан алып егет ошо йүнәлештә эшләй башлай.\n“Әлеге көндә ете даирәлә эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнәм. Улар барыһы ла миңә бер туҡтауһыҙ килем килтерә. Күп тармаҡлы бизнес булыуы бик яҡшы. Был минең йәшәү фәлсәфәмә әүерелде”, – ти ул.\nАзатты күп аҡса эшләргә сәйәхәт этәрә. Бөгөн егет өсөн сәфәр был донъялағы төп өҫтөнлөк һәм иң мөһим маҡсат булып тора. Яңы ҡалалар һәм илдәрҙе күрер өсөн йылдың һәр миҙгелендә юлға сығырға әҙер Азат. Сәйәхәт өсөн ул бер тинен дә йәлләмәй.\nХәҙер эшҡыуарға егерме ете йәш. “Ун бер йыл эсендә шуны төшөндөм, – ти ул, – уңыш нигеҙе беҙҙең нисек фекер йөрөтөүебеҙгә бәйле. Был уй ҡапыл яралманы. Оҙаҡ ваҡыт уңышлы кешеләрҙе күҙәтеп йөрөнөм һәм шуны аңланым: уларҙың төрлө булыуына ҡарамаҫтан, был кешеләрҙе ниндәйҙер уртаҡ йүнәлеш берләштерә... Башта барыһы ла эшҡыуарлыҡ ҡоралдарынан, йәғни бизнес алып барыу тәртибен белгәндән, финанс серҙәренән киләлер тип уйланым. Аҙаҡ уларҙы берләштергән системаның дөрөҫ фекер йөрөтөү икәненә инандым”.\nЮғары белемгә ҡарата ла Азаттың үҙ фекере бар. Ул үҙе һөнәри-педагогия колледжын ҡыҙыл дипломға тамамлай, һәм белеме йәмғиәт менән аралашырға ярҙам итә тип һанай. Бының өсөн биш йыл сарыф итеү ҡиммәткә төшә, шул уҡ тәжрибәне ябай юл менән дә алып була, ә юғары белем кешегә медицина, хәрби өлкә, юриспруденция йүнәлештәрендә генә кәрәк, тигән фекерҙә Азат.\nҺуңғы йылдарҙа Азаттың “Һатып ал-һат: Интернет селтәрендә тауар һатыу нигеҙендә нисек миллион һум аҡса эшләргә?”, “Миллион һумға мәғлүмәт бизнесы. Йәки нисек аҡсаны һауанан алырға?” исемле китаптары донъя күрә. Күптән түгел Азат “Минең мейем – миллионер. Аҡсалы фекер йөрөтөү формулаһы” тигән яңы әҫәрен тамамлай, унда миллионер һымаҡ фекер йөрөтөүҙең алты аҙымы хаҡында һүҙ бара.\nЭшҡыуарлыҡҡа ынтылғандар өсөн Азаттың кәңәштәре төплө. “Беренсе сиратта үҙ тауарыңды табырға кәрәк. Беҙҙең заманда бизнес өлкәһендә клиенттарығыҙға ниндәй тауар һатыуығыҙ бик мөһим. Сифатһыҙ әйбер тәҡдим итергә ярамай – тиҙ арала фашланып, ярыҡ кәритә янында ултырып ҡаласаҡһығыҙ. Икенсенән, һеҙгә текә маркетинг кәрәк. Ниңәлер күп бизнесмендарҙың уны өйрәнергә теләге юҡ. Ә тап маркетинг клиенттар йәлеп итеү өсөн төп сара булып тора. Эйе, тауарығыҙ сифатһыҙ булған хәлдә лә, яҡшы рекламаға алданып, клиент һеҙҙән һатып аласаҡ, әммә был алым бер тапҡыр ғына эшләй. Шуға күрә үҙ сығыштарымда гел “Текә тауар һәм текә маркетинг барыһын да хәл итә!” тип ҡабатлайым. Өсөнсөнән, һеҙгә реклама кәрәк. Әгәр ҙә, клиенттар үҙҙәренән-үҙе килеп ҡаба, тип уйлайһығыҙ икән, хаталанаһығыҙ”, – ти эшҡыуар.\nАвтор: Эльвира МОТАЛОВА яҙып алды\nМөһим форум ойошторолдо 07.12.2018 // Эшҡыуар\nКисә Учалы ҡалаһында Эшҡыуарлыҡ көнө уҙғарылды....\nАғас “ене” ҡағылған... 07.12.2018 // Эшҡыуар\nҠырмыҫҡалы уңғандары араһында ағас менән эш итеүсе йүнсел менән танышҡас, уны сәнғәт кимәлендә...\nАх, билмәне лә билмәне! 07.12.2018 // Эшҡыуар\nЭшҡыуарлыҡ нисек башлана? Нимәнелер эҙләй башлағас, ул тауарҙың юҡлығы асыҡлана. Уйсан кеше “Ә ниңә...


Республика туберкулезға ҡаршы клиник диспансерында пациент лифт шахтаһына ҡолап һәләк булған\nФажиғә 14 мартта теркәлгән. 57 йәшлек пациент инвалид коляскаһында юғары ҡатҡа танышы ярҙамында лифтта күтәрелә. Әммә унан ҡайтып етә алмай. Әле осраҡ буйынса Рәсәй Тәфтиш комитетының Башҡортостан буйынса идаралығы тикшереү алып бара.\nСветлана Абрамова, Рәсәй тәфтиш комитетының Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе ярҙамсыһы: «Бинаның икенсе ҡатында лифтҡа ингән саҡта коляскалағы кеше шахтаға ҡолай. Медицина ярҙамы күрһәтелеүгә ҡарамаҫтан, бәләгә тарыусының ғүмерен ҡотҡарып ҡала алмайҙар. Әле тикшереү бара, уның һөҙөмтәһе буйынса процессуаль ҡарар сығарыласаҡ».


Шолпан Джаманбалаева: «Социология фәнен үҫтереү буйынса аныҡ тәҡдимдәребеҙ бар» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nШолпан Джаманбалаева: «Социология фәнен үҫтереү буйынса аныҡ тәҡдимдәребеҙ бар»\n15:41, 4 октября 2011 Сәйәсәт\nСираттағы төрки донъяһы социологтары конгресын үткәреү урыны итеп Өфөнөң һайланыуы ҙур әһәмиәткә эйә, тип иҫәпләй Әл-Фараби исемендәге Ҡаҙағстан милли университеты проректоры, социология фәндәре докторы Шолпан Джаманбалаева.\n— Өфөгә конгресҡа килеүемә бик шатмын, — ти профессор. — Ошондай күләмле социология форумының Өфөлә үтеүе айырыуса мөһим: бында, Башҡортостанда, ғәжәйеп рәүештә ислам һәм Европа ҡиммәттәре берләшкән. Беҙ барыбыҙ ҙа Төрки донъяһы социологтары союзында ағза булып торабыҙ һәм бөгөн төрки телле илдәрҙең проблемаларын, уларҙың донъя фәне хазинаһына, фәнни фекерләүгә индергән өлөшөн тикшереү өсөн йыйылдыҡ. Үҙемдең докладымда төрки телле илдәргә интеллектуаль потенциалын арттырыу мөмкинлеге һәм кәрәклеге хаҡында һөйләйәсәкмен. Был төрки телле илдәр социологтарының социологик фекерләүҙең формалашыуына ҙур өлөш индереүенә бәйле. Һәм бөгөн улар индергән өлөштө арттырырлыҡ механизмдар эҙләү зарурлығы тыуа. Былар барыһы ла төрки телле төбәктәрҙең фән мәктәптәре абруйына ла ыңғай йоғонто яһаясаҡ. Ҡаҙағстан өлгөһөндә мин мәғариф һәм фән системаһын үҙгәртеп ҡороу варианттарын күрһәтәсәкмен. Беҙ төрки телле төбәктәр социологтарының көстәрен нисек бергә туплау, тәжрибә уртаҡлашыу, йәғни социология фәнен нисек артабан үҫтереүгә бәйле аныҡ тәҡдимдәр менән сығабыҙ.


Шағир күңелле яугир\n10 Август 2020, 13:21\nАтайым Зиннур Бәхтиғәни улы Ташбулатов 1903 йылғы булған. 1942 йылдың 7 ғинуарында һуғышҡа алына. Өйҙә дүрт улы һәм бер ҡыҙы ҡала. Федоровка районы Юлдаш ауылына әсәйемә һәм оло ағайым Йәғәфәргә һуғыштан хаттар яҙа. Уларҙың байтағы әле лә һаҡлана. Әсәйем Кәримә Ташбулатова 1909 йылғы ине.\n1943 йылдың декабрендә атайым ике аяғына ла яралана һәм 1944 йылдың ғинуарында демобилизациялана. Ә 1944 йылдың июненән кире хеҙмәт армияһына алына, 1946 йылдың июленә тиклем хеҙмәт итә, һалдаттарға шинель һәм итек тегә.\nҺуғыштан һуң уҡытыусы, балта оҫтаһы булып эшләй. Ҡаты ауырығандан һуң, 1962 йылдың ғинуарында баҡыйлыҡҡа күсә.\n«1941 – 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» һәм башҡа миҙалдар менән бүләкләнгән.\n«Кәримә! Һиңә һағынып та өҙөлөп хат яҙам. Берсә һин, балаларға ғына хат яҙған да, миңә яҙмаған тип үпкәләп китерһең. Мин һинең яҙған һәр бер хатыңды алып торам. Яуап яҙмайһың, тигән инең... Балаларҙың өҫ-баштарына алғаныңды һәм миңә күстәнәскә атап араҡы алып ҡуйғаныңды уҡып ҡыуанышып көлөштөк. Минең яҡын иптәштәрем: Кинйә ауылынан Биктимер, Фәһим һәм башҡалар. Ғөмүмән, башҡорт иптәштәр бик күп. Һынташ ауылынан Дәүләтша тигән иптәш орудиянан тапалып санчасткә китте. Ноябрҙең өсөндә Ҡалдарҙа бергә уҡытҡан Сатбалин Әкрәмде күрҙем. Мин полковой собраниегә делегат булып барғайным, ул да килгән. Үҙең тураһында хат яҙып тор, Кәримә. Эштәр барамы, ашлыҡ алдығыҙмы? Кәримә, хатты йыш яҙ! Һинең хаттарыңды кеҫәмдә йөрөтөп, ҡат-ҡат уҡыйым. Һинең менән һөйләшкәндәй булам. Хат яҙһаң кире адресен яҙырға онотма! Әтеү хаттарың килмәйәсәк.\nХуш, һау бул!\nСәләм менән Зиннур. 1942 йыл, ноябрь.»\nҺаумы, улым Йәғәфәр!\nМин һиңә бик күп сәләмемде һөйләп ҡалам. Шулай уҡ улдарым Мансурға, Маратка, Сулпанға, ҡыҙым Сараға һәм әсәйеңә күп сәләм. Күрше-тирәләргә, ағай-энеләргә барыһына ла күптән-күп сәләм.\nҮҙем хәҙергә иҫән-һаумын. Күптән үк ҡышҡы кейемгә кейендек. Мин һеҙҙән посылка һорап хат яҙғайным, мөмкинселегегеҙ булһа ебәрегеҙ, юҡ икән ебәрмәгеҙ. Биш килоға тиклем посылка килә. Иптәштәр посылка һорап яҙғайны. Тағы ла һүҙем шул, мынан кире хат яҙғанда түбәндәге адрес менән яҙығыҙ.\n1683, Полевая почта, часть 133. Ташбулатову Зиннуру Бахтиганиевичу. Кире адресын да яҙығыҙ. Уныһы булмаһа, хат йыртып ташланасаҡ.\nХуш, һау булығыҙ! 1942 й. XI-14»\n«Хат башы – яҙ ҡаршы!\nХат ебәрелде 1 ғинуарҙа, 1943 йылда. Һиңә хат яҙырға мөмкинселек бар саҡта, бер-бер артлы хат-сәләмдәремде ебәрәм. Минең яҙған хаттарым матур Тыуған илемә теҙелешеп китһендәр ҙә, минең Ватан һуғышында һаман иҫән-һау икәнемде, үҙем кеүек һөйләһендәр ине. Әҙ генә буш ваҡытым булһа, һеҙгә хат яҙам. Һаман да һеҙгә ҡыҙылармеецтың ҡайнар сәләмдәрен һөйләйем. Бөгөн дә егет сағымда алған һөнәрем буйынса хеҙмәт күрһәтәм. Мәк сәскәһендәй күркәм балаларыма күп сәләм. Зәйләғи, Хәйретдин, Баймөхәммәт күршеләргә күп сәләм. Әсәйеңдәргә, Нәфисә апайыма, дуҫ-иштәргә, Саҙри бажаға, Яҡуп ағайға, Сәүҙә еңгәгә, мине һораусыларға күптән-күп сәләм тапшыр, йәме! Ғәфүрҙең, Әхмәтғариф ҡоҙаның, Абдрахман ҡәйнештең адрестарын ебәрһәгеҙ ине. Хәбир дуҫ менән хат алышам. Йыш яҙырға ваҡыт юҡ. Әгәр ҡабул күрһәң, бер шиғыр яҙам.\nТып-тыныс торған ваҡытта,\nГитлер һуғыш башланы.\nМиллионлаған ғәзиз аталарҙы,\nҠанлы һуғыштарға ташланы.\nЙәп-йәш кенә матур егеттәрҙе,\nҺөйгән йәрҙәренән айырҙы.\nМиллионлаған ҡатындар тол ҡалды,\nМиллионлаған ғәзиз балаларҙы\nБөтөнләйгә йәтим ҡалдырҙы.\nБыл хатты яҙып бөтөрмәнем. Йәғәфәрҙең 13 декабрҙә яҙған хатын алдым.\nМин киткәндә, үҙебеҙгә ат ектереп, мине районға тиклем оҙатып килергә мөмкинлек булһа ла, бесән йөгө өҫтөнә ултырып киттем. Йәнәһе лә, фарсит итмәк. Кәримә, фарсит итеп кенә ҡайтырға булһа, бик хуш. Уландарым, йөк артынан йүгереп килеп, илап тороп ҡалды. Шуныһы үкендерә, ниңә мин уларҙы бер аҙ ғына булһа ла йөккә ултыртып алманым икән шул саҡта...»\nАтайым шиғри күңелле кеше булған, хатында шиғырҙары ла байтаҡ. Бәләкәс кенә иҫке китап битенә ғәрәп хәрефе менән яҙылған:\n«Оҙон көйгә йыр.\nЙыраҡ ерҙәрҙән үк күрәм, балам,\nЙәмеректең ҡыҙыл ярҙарын.\n(Йәмерек – тау исеме).\nҺеҙгә уйҙарымды һөйләһендәр,\nМинең яҙған моңло йырҙарым.\nУрал тауҙарының һәр ташында,\nМатурланып үҫәр ҡылғандар.\nКилер бер көн, шунда\nХур булырҙар яуыз германдар.\nҠаты итеп ҡорған пушкаларҙан\nАтырбыҙ беҙ яуыз дошманға.\nОшо йырларымды йырлаһындар,\nИлдә ҡалған минең балалар.\nХәйләкәр яуыз дошманды,\nБеҙ аяуһыҙ туҡмайбыҙ.\nБөтә дошмандарҙы юҡ итерлек,\nЕр йөҙөндә батыр-көслөбөҙ.\nЕр һелкенә, күктәр күкрәй,\nБеҙҙең батарея атҡанда.\nДонъяла иң ҙур шатлыҡ булыр\nДошман яуын еңеп ҡайтҡанда.\nХуш булығыҙ, полкташтар,\nОҙаҡламай ҡайтып керербеҙ,\nҺандуғастай бергә һайрашып,\nИлдә матур тормош ҡорорбоҙ.\nҺау бул, иркәм,\nЙырларһың иҫкә алғанда.\nБеҙҙең өсөн донъя гөрләп торор\nТыуған илкәйемә ҡайтҡанда.\nХуш, хуш, сәләм менән З.Ташбулатов. 1942 йыл, декабрь айы».\nҠанаттары һынған ҡарсығалай,\nТилмерәһең, иптәш, шулайтып.\nҺиңә ҡарап миңә илһам килде,\nЙырлар инем һине моңайтып.\nНимә уйлайһың һин күңелеңдән,\nӘллә бәхетһеҙлек күренәме?\nСибәр йәрҙең ауылда йөрөгәне?\nҺин ҡайғырма, иптәш, борсолма,\nӘүәлгеләй шат бул һәр ваҡыт.\nОҙаҡламай фашистар бөтөрҙәр,\nАл таң атыр тиҙ көндән балҡып.\nУйлап ҡара, иптәш,\nКүп иптәштәр ҡорбан булдылар.\nҠаһармандар, көслө егеттәр,\nМәңгегә зәғиф булып ҡалырҙар.\nВатан өсөн байтаҡ һуғышсылар,\nЛенин ордендары алырҙар.\nКилер бер көн,\nтормош сәскә атыр,\nЕңеү беҙҙең яҡта буласаҡ.\nЯуыз ниәт менән һуғышыусы\nГитлеризм юҡҡа сығасаҡ... (ҡыҫҡартып бирелә. – Ред.)\nХаттар мине эҙләп йөрөүө бар, шуның өсөн, унда ла, бында ла яҙыуығыҙҙы һорайым. Бер үк хат ике ергә лә барһын. Улым, тағы ла һүҙем шул: Михайловканан (почта шул ауылда) хаттарҙы кем йөрөтә? Уға минән күп сәләм! Минең һәм һеҙҙең хаттарҙы йөрөткәне өсөн ҙур рәхмәт. Быйыл да уҡытыусыларға сельпонан бирәләрме һәм икенсе уҡытыусы кем? Айырып яҙ. Колхоз рәйесе һаман да Зәйнәғәли бабайыңмы? Колхозда иген һуғыу, хөкүмәткә иген тапшырыу бөттөмө? Доход бүлделәрме, эш көнөнә күпме ашлыҡ алдығыҙ? Барыһын да айырып яҙ!\nСәләм менән атайығыҙ».\nОшонан һуң ғәрәп хәрефтәре менән әсәйем өсөн дауам итеп яҙған. Ҡәләм яҙыуҙың күп урындары юйылған. Бер алыштан һуң атайым ҡаты яралана, аяҡтарын снаряд ярсыҡтары теткеләй. Дауаланып ятҡанда ошо шиғырын яҙа:\nЯраларым ҡаты һыҙлай.\nҺыҙлауҙарға ҡушылып көн-төн\nАлғы көндө күңел уйлай.\nӘсенеп күңел уйлай өйҙә ҡалған,\nЙәп-йәш кенә биш баланы.\nЙәки шул минутта уйлап ала\nЙәш сибәр ҡатынын да.\nТыуған яҡҡа ҡайта,\nЙәмле Урал тауы буйына...\nБашҡа шундай төрлө уйҙар килә,\nАлғы көндө күңел уйлана.\nХәлле колхоз ағзаһы була,\nШәп һәр кем һәм имен.\nБалалары барыһы эшкә ярай,\nМатур йәйен дә һәм ҡыш көнөн.\nТуҡта, иртә уйлайһың\nБында әҙерәк кенә хата бар.\nЯман түгел был фекер ҙә,\nАлда яуыз дошман, немец бар.\nУйла, күңел, яҡты көндәрҙе,\nУйла, күңел, һин төптәнерәк,\nКүҙең менән үҙең күрҙең шунда\nЯуыз уйҙан, яуыз Гитлерҙан\nИлгә бик ҙур бәлә килгәнен.\nМатур ҡалаларҙы утҡа тотто,\nБайрам итте, ватты, емерҙе.\nАшай ул илдең хәләл малын,\nБеҙҙең ҡанды эсте, һимерҙе.\nУл үҙенсә шулай бөтөрһә лә,\nБөтмәнеләр улар күп ҡалды.\nЯңы көстәр йыйып алып,\nЯңы көрәштәргә ҡуҙғалды.\nБик уңышлы бара яңы һөжөм,\nДошман яуын тар-мар итәбеҙ.\nОҙаҡламай, бер-нисә көндән\nИҫке сиккә барып етәбеҙ.\nҮҙен турап утҡа ырғытырбыҙ,\nКөслө пушкаларҙан атырбыҙ.\nБына шунда ғына юҡҡа сығыр,\nБулмаҫ ҡабат фашист хөкөмө.\nБына шунда ғына, күңелкәйем,\nТуйларһың һин илгә ҡайтыуҙы.\nИлгә ҡайтып балаларың менән\nБергә-бергә ғүмер итеүҙе...» (ҡыҫҡартып бирелә. – Ред.)\n14 ноябрь, 1943 йыл. Зиннур Ташбулатов.


Бөгөн баш ҡалала иҫкәртеү системаһы тикшерелде\nСәғәт ун беренсе ун биш минуттан алып ун бергә тиклем электр сиреналары, телерадиокомпаниялар һәм башҡа хәбәр итеү ҡоролмалары ғәҙәттән тыш хәл режимында эшләне. Был сараның үтеүе тураһында халыҡҡа күп тапҡырҙар хәбәр ителде. «Иғтибар!» сигналының ни бары күнекмәләр генә булыуы һәм ғауғаға бирелмәүҙәре һоралды. Ләкин Өфөлөләрҙең күптәре был турала мәғлүм булмауы асыҡланды.\nИҫкәртеү системаһы баш ҡаланың ҡотҡарыу хеҙмәтенән идара ителә. Теүәл ун беренсе ун биш минут тигәндә диспетчерҙар электросиреналарҙы тоҡандырҙы. Һуңынан барыһы ла ҡалыпҡа һалынған тәртип буйынса дауам итә. Хәүеф сигналдары урамдағы тауыш көсәйтеү ҡоролмаларына, мәғлүмәт таҡталарына һәм башҡа электрон таблоларға ебәрелә. Халыҡ был ваҡытта телевизор һәм радиоларҙан тейешле мәғлүмәт ишетә ала.\nЛәкин халыҡ сирена яңғыраған мәлдә ни эшләргә кәрәклеген белмәй, күрәһең. Күптәр күнегелгән һандарҙы йыйыуҙы хуп күрә. Ҡалала электр сиреналары эшләгән мәлдә хәүефләнеп 112 хеҙмәтенә шылтыратыусылар күп булды.\nДенис Князев, мәғлүмәт-диспетчер үҙәге етәксеһе: «Иҫкәртеү системаһы тикшереләсәге тураһында алдан уҡ барлыҡ телевидение һәм радиоларҙа хәбәр иттек. Әммә был турала ишетмәгән кешеләр ҙә бар. Хәүефләнеп 112 һандарына шылтыраталар. Беҙгә шылтыратыу дөрөҫтөр ҙә... Ғәҙәттән тыш хәл ваҡытында ла паникаға бирелгәнсе ҡотҡарыусыларға мөрәжәғәт итеп уларҙың ҡушыуы буйынса эш итеү хәйерлерәк».\nӘммә, ғәҙәттән тыш хәл мәлендә 112 хеҙмәтенә эләгеп булмаясағы билдәле. Сират көткән арала ҡәҙерле минуттар үтәсәк. Шуға күрә бындай мәлдә ни эшләргә кәрәклеген алдан уҡ белеү яҡшыраҡ. Әгәр сиреналар тауышын ишетһәң әле. Бөгөн дә хәүеф сигналдарын иштеүселәр бик һирәк булғанлығы асыҡланды.\nХәйер, был күнекмәләр ҙә иҫәкәртеү системаһын камиллаштырыу маҡсатында ойошторола. Уның һөҙөмтәләре буйынса өҫтәмә электр сиреналары ҡуйыласаҡ урындар билдәләнә.\nКүнекмәләр сигналдар барып етмәгән урындарҙы асыҡлау өсөн уҙғарыла ла инде. Әле уларҙың һаны 104. Бөгөн күнекмәләр ваҡытында халыҡ кеҫә телефонына смс-хәбәрҙәр алырға тейеш ине. Әммә , киң ҡулланылған федераль кимәлдәге операторҙар менән килешеү төҙөү ҡатмарлыраҡ. Был иҫкәрмәләрҙе республикала теркәлгән элемтә менән файҙаланыусылар ғына алды. Бер һүҙ менән әйткәндә, иҫкәртеү системаһын камиллаштырыу буйынса эшләйһе эштәр байтаҡ әле.\nБөгөн иҫкәртеү системаларын тикшереүгә хоҡуҡ һаҡлау органдары да ҡушылды. Сиреналар эшләгән ваҡытта полиция автомобилдәренән дә аңлатыу алып барылды. Киләсәктә шулай уҡ транспорт туҡталыштарындағы тауыш көсәйтеү ҡоролмаларын һәм домофондарҙы ла бер системаға индерергә иҫәп тотола.


5 Сентябрь 2019, 14:14\nРафаэль БУЛАТОВ, Һарыш ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы: 8 сентябрҙә һайлауға барасаҡмын һәм республиканы алдынғы сафҡа сығарырлыҡ кандидатҡа тауыш бирәсәкмен. Был сәйәси кампанияла ҡатнашыу яҡташтарымдың һәр береһенең гражданлыҡ бурысы, тип уйлайым.\nҺарыш ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы:\n8 сентябрҙә һайлауға барасаҡмын һәм республиканы алдынғы сафҡа сығарырлыҡ кандидатҡа тауыш бирәсәкмен. Был сәйәси кампанияла ҡатнашыу яҡташтарымдың һәр береһенең гражданлыҡ бурысы, тип уйлайым.\nБеҙҙең ауыл биләмәһенә өс тораҡ пункт ҡарай, тимәк, һәр ауылдың үҙ проблемаһы бар. Бөгөн биләмәлә 8 фермер хужалығы уңышлы эшләп килә. Үҙ ерҙәребеҙгә үҙебеҙ хужа булып, бер-беребеҙгә терәк-таяныс булып йәшәргә кәрәк. Халыҡты тағын пай ерҙәренә бәйле һорауҙар борсой. Шәхси хужалыҡта күпләп мал тотоп ауылда ерегеп йәшәргә теләгән яҡташтарыбыҙ бар. Тик бесәнлек ерҙәренең аҙ булыу сәбәпле, улар мөмкинлектәрен бойомға ашыра алмай.\nЮлдарҙың торошо яҡшырыр, йәштәргә ауыл ерендә эш булыр, тип өмөтләнәм. Ғаиләләр һаны артһа, ауылдың киләсәге лә була тигәнде аңлата бит. Һарышта өс тиҫтәнән ашыу бала бар, ә ошоға тиклем балалар баҡсаһы проблемаһы хәл ителмәне. Шуныһы ҡыуаныслы, бының буйынса план-проект әҙерләнә, алдағы көндә тормошҡа ашыр, тип өмөтләнәм. Ғөмүмән, был һайлау ауыл ерендә йәшәгәндәрҙең күп проблемаһын хәл итер, тип уйлайым. Шуға ла яҡташтарымдың барыһы ла Берҙәм һайлау көнөндә лайыҡлы кандидатҡа тауыш бирер, тип ышанам.


Күгәрсен районының Мораҡ ауылында Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арнап «Хорҙар көрәше» ойошторолдо.\nТөбәк тарихында тәүгә уҙғарылған үҙенсәлекле сарала райондың күпселек ойошмалары, шул иҫәптән мәктәптәр, балалар баҡсалары һәм дауахана коллективтары әүҙем ҡатнашты. Конкурста һуғыш йылдарының популяр йырҙары ла заманса әҫәрҙәр ҙә яңғыраны.\nҠыҙыу йыр-моң көрәшендә еңеүселәр дипломдар һәм иҫтәлекле бүләктәр менән билдәләнде. Ошо уҡ көндө Мәҙәниәт һарайы фойеһында район музейының «Һуғыш ҡорбандары» тип исемләнгән күргәҙмәһе лә эшләне. Еңеүҙе данлаусы иҫтәлекле көн яҡташтар күңелендә ғорурлыҡ хистәре уятты.