17 ноября 2015 — 17:16\nПарижда террор ғәмәлен ойоштороусы дүртенсе кешенең шәхесе асыҡланған. Лионда тентеүҙәр ваҡытында ракета, Гренобльда ҡорал һәм аҡса табылған. 15 кеше ҡулға алынған. Францияла иғлан ителгән ғәҙәттән тыш хәл полицияға террорға ҡаршы операцияны тәүлек әйләнәһенә үткәреү мөмкинлеге бирә.\nТөркиәнең Анталья ҡалаһында үткән саммитта сәхнәләге өс бесәй журналистарҙың иғтибарын йәлеп итте. Улар бер-бер артлы сығып ДЖИ 20 логотибы һәм дәүләттәрҙең әләмдәре янында хужаларса йөрөп хәбәрселәрҙе генә түгел, ил башлыҡтарын да аптырашта ҡалдырҙы. Интернет селтәрендә бесәйҙәргә нанокамералар ҡуйылған булыуы ихтимал тигән фаразлауҙар ҙа бар.\nҠытайҙа күп ҡатлы йортто емергәндәр. Бина буш торған. Шуға ла урындағы хакимиәттәр уны емерергә ҡарар иткән. Бының өсөн тоннанан ашыу шартлатҡыс ҡулланылған. Йортто емереү шул тиклем оҫта башҡарылған, эргә тирәләге йорттарға хатта бер таш та эләкмәгән.\nАвстралияла яр буйында диңгеҙҙә йәшәүсе һәм бик һирәк осраусы хайуанды тапҡандар. Ул фәнгә зәңгәр дракон булараҡ билдәле. Диңгеҙҙә ул бөтөнләй күренмәй тиерлек.


Әсәләрен үҙҙәренә алғас, буш тормаһын тип, өйҙәренә икенсе кешеләрҙе индерергә була балалары. Әммә бер кем дә ул өйҙә өс кистән артыҡ йоҡлай алмай икән. Өй эйәһе, хужабикәһе килгәнсе тип, өйгә килгән сит кешеләрҙән ҡотолоп тора, ти. Күп тә үтмәй, өйҙәренә тағы ла хужабикәнең балалары килеп тулған. Әммә яҡшы хәбәр менән килмәгән улар. Яҙҙың иң матур сағында әсәләре яҡты донъя менән хушлашҡан икән. Әбейҙең ҡырҡын уҡытҡас, өй тәҙрәләрен арҡыс-торҡос таҡталар менән ҡағып, бикләп таралышҡандар, ти.\nБорон заманда ла түгел инде, йәшәгән, ти, бер өй эйәһе. Ҙур һәм матур булған ул йәшәгән өй! Күп балалы татыу ғаилә ғүмер иткән унда. Береһе лә буштан-буш йөрөмәгән, ти. Һәр береһенең йөкмәтелгән эше булған. Ата-әсәләре эштә саҡта ҙур ҡыҙҙар һыйыр һауған, һөт айыртып ҡаймаҡ алғандар, аш бешергәндәр, ти. Уртансылары иһә бәләкәстәрҙе ҡарашҡан, өй йыйыштырған, баҡса ҡарашҡан. Ағалары малдарҙы ҡараған, уларҙың аҫтын таҙартҡан. Кеселәре иһә йәй буйы себеш көткән. Ниндәй генәһе булмаған себештәрҙең: тауыҡтыҡы, өйрәк-ҡаҙҙыҡы, күркәләрҙеке.\nӨй эйәһе уларға һәр саҡ ярҙам итеп торған. Берәй себеш ситкә китһә, күренмәй генә барып кире бүтәндәр эргәһенә ҡыуалаған, ти. Ямғыр яҡынлашһа, алдан уларҙы өйөрөп, берәй ышыҡ урынға йыйған. Ҡышҡы һыуыҡ төндә һыйыр быҙаулаһа, хужабикәне уятҡан. Өй һыуып китһә хужаның юрғанын асып ҡуйған. Өшөгән хужа, тора һалып ут яғып, балалары уяныуға өйҙө йылытып та ҡуйған.\nМатур һәм дуҫ йәшәгән улар. Әммә тормош бер урында тормай. Ҡыҙҙар үҫеп, кейәүгә сығып атай йортонан китеп торғандар. Егеттәр ҙә әрменән һуң, ауылда эш юҡ тиеп, ҡалаға китеп бөткән. Өйҙә әбей менән бабай ғына ҡалған. Ауырға төшә башлаған, ти, быларға мал ҡарауы. Өй эйәһе малдарҙы ҡарауылларға ярҙамлашһа ла һәнәк тотоп бесән һала алмай бит инде. Аҫтарын таҙартып торорға ла көс кәрәк. Гөр килеп торған йортта тыныслыҡ урынлашҡан, ти. Өй эйәһенә ҡыуанырға ине лә бит, тик ул да элекке, гөж килеп торған йортто һағынған. Тик ундай саҡтар кәмегәндән-кәмегән икән. Тәүҙәрәк йәй көндәре, каникул ваҡыттарында ейән-ейәнсәрҙәре килеп ярҙамлашһа, үҫә килә улары ла килмәй башлаған, ти. Тәүҙә һыйырҙарын һатырға мәжбүр булған әбей менән бабай. Һуңынан сират йылҡы малына ла еткән. Һарыҡ-кәзәләрҙе лә балалары бер йәйҙә таратып алып бөткән. Инде һарайҙа бер әтәс тә биш тауыҡ ҡына ҡалған, ти. Өй эйәһе көн дә таң менән әтәсте ҡысҡырта. Әбей менән бабай ҡыуанған булалар, ти.\nҒүмер уҙа. Бабай ҙа был донъянан китеп барған. Балалары йыйылышып әсәләрен үҙҙәренә йәшәргә саҡырғандар. Әбей ризалашмаған тәүҙә. Йәйҙе үткәрәйем әле, тигән. Ике тауыҡ баҫып сығарған себештәрҙе хәҙер өй эйәһе бер үҙе генә ҡарай икән. Әбей ашарға алып сыҡҡанын күрһә, себештәрҙе ҡыуалап алып килә. Ҡарға-һайыҫҡанды ла яҡын ебәрмәй. Ел -ямғырҙан һаҡлап, көҙгә егерме бер себеште үҫтергән, ти, былар. Элекке һымаҡ баҡса тулы емеш-еләк, йәшелсә үҫмәгәс, баҡсаны үлән баҫҡан. Өй эйәһе лә йәй буйы, үҙенә аулаҡ ҡына урын эшләп, шул үлән араһында ял итә торған булған. Көҙҙөң иң матур сағы – әбейҙәр сыуығында ла, ул баҡсала ятып ҡояш йылыһына иҙрәп йоҡлап киткән, ти. Ҡояш байыуға көндөң һалҡынайыуы өй эйәһен уянырға мәжбүр иткән. Кирелеп-һуҙылып, әбей янына киске сәйгә инәйем тиһә, ишек бикле тора икән. Күршеһенә сыҡһа, йоҙаҡ тормаҫ ине. Йыраҡҡа киттеме икән, тиеп, өй эйәһе ишектең ярығынан эскә үтһә, ни күрә: өйҙә хужабикәнең бер кейеме юҡ. Әллә ул да үлеп ҡалдымы, тиеп, өй эйәһе ел тиҙлеге менән күҙ асып йомғансы зыяратҡа барып килде, ти. Унда хужаһының ҡәберендә яңы сәскәләрҙән башҡа яңылыҡ күрмәгән. Өй эйәһе еңел һулап ҡуйған. Тик ҡайҙа булған һуң уның хужабикәһе?\nБыл төндө ауыл кешеләрен аптыратып, әбейҙең бушап ҡалған өйөндә төнө буйы берәү олоп-олоп илаған, ти. Өй эйәһе юғалған хужабикәһен тапмай илаған икән.\nШулай ҙа бушап ҡалған йортто өй эйәһе ташларға ашыҡмаған. Ул һәр саҡ элекке гөрләп торған йортто һағынып илар булған. Ауыл халҡы ла инде кем илағанын аңлаған, әммә бер ни хәл итә алмаған.\nЙәй үтеүгә кесе улдары атай йортон һатып ебәрә. Алыусылары ишле генә йәш ғаилә булған. Ауыл кешеләренең, был өйҙә һеҙ йәшәй алмаясаҡһығыҙ, эйәһе уҫал, тиеүҙәренә ҡарамай, өйҙө һатып алып та ҡуялар. Өй эйәһе тәүҙәрәк быларҙы йонсотоп ҡарай. Тик яңы хужабикә, йәш булыуына ҡарамаҫтан, бик аҡыллы ҡатын булып сыға. Йорттарын ипләп бөтөп, йома көндө күсенергә булғас, өйҙөң түренә талдан үрелгән, йомшаҡ мамыҡ менән тултырылған кәрзин ҡуйып, эргәһенә сынаяҡ аҫтына һөт ҡойоп ултырта ла өйҙөң эйәһен саҡыра. Теләр-теләмәҫ кенә килгән өй эйәһенән үҙҙәренең йорттарының һаҡсыһы булыуын үтенеп һорай. “Алдағы йорт хужаларына нисек тоғро хеҙмәт итһәң, беҙгә лә шулай тоғро бул, беҙгә ярҙам итеп тор. Ә беҙ һине хөрмәт итербеҙ”, - тигән яңы хужабикә. Үҙе өй эйәһен күрмәһә лә, уға табан һөт һауытын этәреп ҡуйған: “Һыйлан, дуҫҡай!” Шунан өйгә бүтәндәр ингән, ти. Өс малай ҙа дүрт ҡыҙҙары бар икән яңы хужаларҙың. Өй тағы ла шау-шыулы ауаздарға күмелгән! Өй эйәһе лә күңелләнгән. Элекке хужаларын да һағынып ала, ти.\nЫсын булған хәлме? Уйҙырмамы? Тик донъя бит бер урында тормай. Бер хужалар килеп торор, икенселәре китеп торор, бәлки, шул нигеҙҙе һаҡлап тороусы өй эйәләре генә беҙҙе һағынып-юҡһыналарҙыр. Нигеҙҙәрҙе һыуытмайыҡ, Ҡото китмәһен, һирәк булһа ла ҡайтып торайыҡ...


13 Июнь 2018, 01:11\nРәсәй көнөн мәләүездәр йылдағыса киң билдәләне. "Ҡала мөхитен формалаштырыу" программаһын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә үҙгәртеп төҙөлгән Гагарин исемендәге паркты асыу тантанаһы ойошторолдо.\nРәсәй көнөн мәләүездәр йылдағыса киң билдәләне. "Ҡала мөхитен формалаштырыу" программаһын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә үҙгәртеп төҙөлгән Гагарин исемендәге паркты асыу тантанаһы ойошторолдо. Ял өсөн бында бөтә шарттар ҙа булдырылған. Велосипед, роликтарҙа йөрөү, йүгереү өсөн юлдар, футбол, волейбол майҙансығы, дөйөм физик әҙерлек өсөн спорт ҡорамалдары бар. Киләсәктә билдәле шәхес исемен йөрөткән парк ҡала халҡының яратҡан урынына әйләнәсәгенә шик юҡ.\nБыл көн шулай уҡ 9-сы гимназия өсөн иҫтәлекле булды. Унда башҡорт халҡының арҙаҡлы шәхесе Кинйә Арыҫлановҡа мемориаль таҡта асыу ваҡиғаһы үтте. Башҡорт гимназияһы Кинйә абыҙ исемен йөрөтөүе менән хаҡлы рәүештә ғорурлана ала.\nИке иҫтәлекле ваҡиғала ла район хакимиәте башлығы Рөстәм Шәмсетдинов, РФ Дәүләт Думаһы депутаты Зариф Байғусҡаров ҡатнашты. Иҫтәлекле көн менән ҡотлап, мәләүездәргә тыныслыҡ, именлек, ғаилә бәхете теләнеләр.


Радий Хәбиров Бөрйән районы Һабантуйында булды - Правительство Республики Башкортостан\nРадий Хәбиров Бөрйән районы Һабантуйында булды\n1 июндә Бөрйән районына эш сәфәре барышында Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Һабантуйҙа ҡатнашты.\nТөбәк етәксеһе район халҡын яҙғы ҡыр эштәре тамамланыу менән тәбрикләне.\n– Бөрйән районы – Башҡортостандың иң хозур төбәктәренең береһе. Бында һәләтле һәм эшһөйәр халыҡ йәшәй, – тине Радий Хәбиров. – Район Һабантуй байрамын яҡшы һөҙөмтәләр менән ҡаршы ала. Һеҙгә намыҫлы хеҙмәтегеҙ өсөн ҙур рәхмәт. Һеҙгә бәхет һәм һаулыҡ теләйем! Байрам менән!\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров район ойошмалары ҡуйған тирмәләр менән танышты, милли көрәш һәм уҡсылар бәйгеһен ҡараны, еңеүселәргә лайыҡлы бүләктәрен тапшырҙы.\n–Тәъҫораттар бай. Төп маҡсат – халыҡ ял ойоштороу, күңел асыу өсөн шарттар тыуҙырыу. Минеңсә, ошоға ирешә алдыҡ. Сағыу эмоциялар байрамына шаһит булдыҡ, – тине Радий Хәбиров.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, тап төбәк етәксеһе башланғысы менән быйыл республикала айыҡ һабантуйҙар уҙа.


Республика хужалыҡтарында буласаҡ уңышҡа орлоҡ һалыу дауам итә\nӘлегә бураларға иртә сәсеүгә 314 мең тонна иген һалынған, был планға ҡарата 102 процент.\nБынан тыш, страховка фондына 32 мең тонна иген йәғни, пландың 70 проценты тупланған. Күсмә фондта бөгөнгә 80 мең тонна ужым культуралары орлоғо һаҡлана. Был шулай уҡ пландың 70 проценттан ашыуы. Ауыл хужалығы министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, күрһәткестәр былтырғынан юғары. Былтыр ошо уҡ ваҡытта иртә культуралар орлоғо әҙерләү 92, страховка фондын тултырыу - 60 һәм күсмә фондты байытыу 67 процентҡа ғына үтәлгән булған. Бөрйән, Иглин, Стәрлетамаҡ, Өфө һәм Федоровка райондары орлоҡ әҙерләү йөкләмәһен тулыһынса үтәгән.


Башҡортостандың күренекле дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре Миҙхәт Шакировтың тыуыуына 100 йыл - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостандың күренекле дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре Миҙхәт Шакировтың тыуыуына 100 йыл\nБашҡортостандың күренекле дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре Миҙхәт Шакировтың тыуыуына 100 йыл.\nОшо айҡанлы баш ҡалала Бөтә Рәсәй конференцияһы ойошторолдо. Уның тураһында күптән әҙерләнеп, “Китап” нәшриәтендә донъя күргән китаптың исем туйы үтте. Ғәҙел, тәүәккәл һәм өлгө итеп атарлыҡ тағы ла бихисап кешелеклек сифаттары. Миҙхәт Закир улы Шакировты туғандары ла, дуҫтары ла, уның фекерҙәштәре һәм шәхес менән аралашыу, таныш булыу бәхетенә эйә һәр кем тап шундай итеп хәтерендә һаҡлай. Миҙхәт Шакиров 5 октябрҙә Өфөлә күренекле тел белгесе Закир Шакиров ғаиләһендә донъяға килә. Слесарь, инженер вазифаларында хеҙмәт юлын башлаған егет 30 йәше лә тулып өлгөрмәҫтән етәксе дәрәжәһенә күтәрелә. Һуғыш йылдарында Өфөгә күсерелгән Харьков электромеханик оборона заводы директоры итеп тәғәйенләнә. 45-се йылда Германияла стажировка үтеп ҡайта. Артабан тағы ла бихисап ойошма-предприятиеларҙа етәксе вазифаһында тырышып эшләй һәм 1963 йылда КПСС-тың Өфө ҡала комитетына беренсе сектерарь итеп һайлана. Аҙаҡ Башҡортостан өлкә комитетына етәкселек итә. Бөгөн яҡташтары уны данлап һәм иҫкә алып ҡор йыя. КПСС-тың Башҡорт өлкә комитетының беренсе секретары вазифаһында Миҙхәт Закир улы 1969-1987 йылдарҙа эшләй. Был стендта уның тормошоноң һәм хеҙмәт юлының бәләкәй генә өлөшөн күререгә мөмкин. Йәмәғәт эшмәкәренең биографияһы, ҡаҙаныштары һәм уның Башҡортостандың үҫешенә индергән өлөшө ошо яңы китапта тулыраҡ сағылдырылған. Марсель Фархшатов етәкселегендәге авторҙар коллективы китапты әҙерләүгә ҙур көс һала, быға тиклем Миҙхәт Шакировтың тормошонан бик аҙҙарға ғына билдәле мәғлүмәттәр табыла. Миҙхәт Закир улын күптәр Леонид Брежневҡа оҡшата. 20 йылға яҡын төбәкте етәкләгән шәхес берҙәй талапсан да, мохтаждарға ярҙамсыл, Башҡортостанды күтәреү өсөн бөтә көсөн һалған дәүләт эшмәкәре шул уҡ ваҡытта иҫ киткес ябай ҙа. Ғаиләһендә лә уны тик изге һүҙҙәр менән иҫкә алалар. Ул етәкселек иткән осорҙа төбәк Советтар Союзы кимәлендә юғары күрһәткестәргә ирешә. Сәнәғәт, етештереү, ауыл хужалығы йылдам үҫешә, мәҙәниәт, мәғариф менән бер рәттән фән өлкәһендә лә күтәрелеш күҙәтелә. Ауыл хужалығын үҫтереүгә булышлыҡ иткән өсөн Миҙхәт Шакиров 1980 йылда Социалистик хеҙмә геройы исеменә лайыҡ була. Биш тапҡыр Ленин, ике тапҡыр Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары кавалеры, почетлы нефтсе, транспорт төҙөүсеһе, Рәсәйҙең почетлы төҙөүсеһе 2004 йылдың 1 майында донъя ҡуйып, мосолмандар зыяратында ерләнә.\n06 октября Бөгөн Өфөлә «Башҡорттар» китабының исем туйы булды\n06 октября БДМУ клиникаһында ашҡаҙан-эсәк юлындағы яман шеш ауырыуҙарын дауалау буйынса оҫталыҡ дәресе уҙҙы


Сысҡан йылы бәхет, муллыҡ килтерһен!\nКонкурстар, уйындар, башватҡыстар\n6 Декабрь 2019, 13:00\nБыйылғы йылды тарихҡа яҙып, Яңыһына аяҡ баҫыуға ла күп ваҡыт ҡалмай бара. Гәзит уҡыусыларыбыҙ, төркөмдәштәребеҙ менән ошо күңелле мәшәҡәттәр осорон тағы ла күңеллерәк, иҫтәлеклерәк итеү маҡсатында ЯҢЫ ЙЫЛ БӘЙГЕЛӘРЕ иғлан итәбеҙ! Әйҙәгеҙ, ҡатнашығыҙ, йылдың төп байрамына бүләктәр отоғоҙ!\nТиҙҙән Ҡабан йылын барлап, тамамлап ҡуйыу ваҡыты ла етеп килә түгелме? Аһ, ул мәл – Яңы йыл, бала сағыбыҙҙан алып яҡты, сағыу байрам, ҙур мөғжизә, әкиәт кеүек. Ҡабандан һуң хакимлыҡ итәсәк Сысҡан йылы ла тик яҡшы ваҡиғаларға ғына бай булһын!\n“Туғанҡайым, һиңә әйтәм…”\nБирелгән фотоға елле генә исемдәр уйлайыҡ әле, дуҫтар. Шиғыр формаһында яҙылһа ла ярай. Шиғри телле, йор һүҙле, шаян гәзит уҡыусыларыбыҙҙан яуаптар көтөп ҡалабыҙ.\n“Сысҡан йылы бәхет, муллыҡ килтерһен!”\nҠәҙерле гәзит уҡыусыларыбыҙ, 2020 – Сысҡан йылы буласаҡ, шуға бәйле шиғыр яҙып, беҙгә ебәрегеҙ, рифма булыуы мотлаҡ, ҡоро һүҙҙәр теҙмәһе генә булмаһын.\n“Сусҡа саҡырған сысҡанды...”\nБыл бәйге йор һүҙле, тапҡыр телле һәм ижад менән дуҫ гәзит уҡыусылар иғтибарына. Һеҙҙең бурыс – Сусҡа менән Сысҡан мажараларын уйлап сығарыу. Күләме һәм жанр буйынса сикләүҙәр юҡ. Әммә төп шарт шулай: бөтә һүҙҙәр ҙә тик “с” хәрефенән башланырға тейеш. Иң йөкмәткеле һәм иң күп һүҙҙәр ҡулланып яҙылған эштәрҙең авторҙары еңеүсе тип табыласаҡ. Әйҙәгеҙ, дуҫтар, әүҙемерәк!\n“Иҫтә ҡалған Яңы йыл”\nБеҙҙең халыҡта әйбер хәтере һаҡланмаһа ла, гел йылмайып йә һағышланып иҫкә алыр иҫтәлектәре етерлек. Был бәйге хәтирәләр ебен һүтергә бынамын тигән сәбәп. Әйҙәгеҙ, уларҙы беҙҙең гәзит уҡыусылар менән дә уртаҡлашығыҙ! Иң-иң мәҡәлә авторҙарын шәп бүләктәр көтә.\nХаттарығыҙҙы редакцияға, Иҫәнғол ауылы, Совет урамы, 9 һәм zori32@yandex.ru адрестары буйынса, йәки “Бәйләнештә” селтәрендәге “Ейәнсура таңдары” гәзите төркөмөнә https://vk.com/tandari 25 декабргә тиклем ебәрегеҙ. Иң ҡыҙыҡлы, йә фәһемле йөкмәткегә эйә булған яҙмалар гәзит биттәрендә донъя күрәсәк, ә авторҙарын бүләк көтә. Башланыҡ!


Яңы йыл турниры үтте\n10 Ғинуар 2018, 12:00\n4 ғинуарҙа район уҡыусылары, спорт ветерандары һәм студент ҡыҙ һәм егеттәр Яңы йылға арналған бас-кетбол турнирында көс һынашты.\nЯрышта 6 команда ҡатнашты. Уйын баштан уҡ көсөргәнешле барҙы – 2-се мәктәп командаһының әйҙәүсе баскетболсыларының береһе имгәнеп, уйындан сыҡты. Һөҙөмтәлә, был команда 3-сө урын өсөн ярышта 14:16 иҫәбе менән Аҡкүл ауылының тәжрибәле спортсыларынан (тренер – Азат Хәмитов) еңелде. 1-се урын өсөн уйында 2-се мәктәпте тамамлаған студенттар һәм райондың спорт ветерандары осрашты. Йәштәр командаһында Алмаз Бикҡужин, Илгиз Ғафаров, Ринат Ғөбәйҙуллин, Илмир Ишбулдин, Илья Федоров, Айваз Хәсәнов, Эрнест Шәкиров булды. Ветерандарҙан Вячеслав Елсуков, Алексей Золотарев, Руслан Мөхәмәтов, Рәшит Сөләймәнов, Мансур Шәмсетдинов, Алексей Яковлев һәм районда 21 быуаттың иң билдәле баскетболсыларының береһе Александр Плеско ҡатнашты. Йәштәр үҙҙәренең остаздарына етеҙ һәм комбинациялы уйын күрһәтеп, 34:25 иҫәбе менән еңеүгә ирештеләр.\nҠатын-ҡыҙҙар командалары араһындағы турнирҙа Табын ауылы йәштәре Альбина Сидорова, Ксения Ғилфанова, Дарья Ковалева, Вероника Макарова һәм Александра Минеева райондың төп баскетбол командаһын, республика чемпиондарын 7:6 иҫәбе менән еңеп, 1-се урынды яуланы. Красноусол командаһы сос-\nтавында Лидия Елсукова, Светлана Фомина, Агриппина Соколова, Ангелина Исхакова, Гөлнур Мөхәмәтйәнова, Юлия Кутянина уйнаны. 3-сө урынды 1-се мәктәптең 2016 йылғы сығарылыш уҡыусылары алды.\nТурнир еңеүселәрен ярышты ойоштороусыларҙың береһе, район хакимиәтенең социаль-йәштәр сәйәсәте, физкультура һәм спорт бүлеге начальнигы Шамил Хәкимов бүләкләне.


“Бөтә шарттар бар: беҙгә эшләргә генә кәрәк”\n22 Апрель , 10:18\n“Рамаҙан тирмәһе”нә ифтарға йыйылыу матур йолаға әйләнде.\nАуырғазылағы ифтар мәле.Фото:dumrb.ru\nРеспубликабыҙҙың төрлө төбәктәрендәге “Рамаҙан тирмәһе”ндә көн дә ифтар үткәреү дауам итә. Күптән түгел Ауырғазы районының Талбазы ауылында уҙған ошондай сарала Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесе мөфтөй Айнур хәҙрәт Бирғәлин дә ҡатнашты.\nИфтарға шулай уҡ район хакимиәте башлығы Арыҫлан Шәһәретдинов, урындағы имамдар, ураҙа тотҡан халыҡ килде.\nМөфтөй үҙ сығышында Рамаҙан айында изге ғәмәлдәр атҡарыу мөһимлегенә ҙур иғтибар бүлде. “Мосолман, йәмғиәткә файҙа килтереп, яҡшы эштәре менән өлгө күрһәтеп йәшәргә тейеш. Рамаҙан айында ошондай изге ғәмәлдәрҙең иң олоһо – мохтаждарға ярҙам итеү, – тине Айнур хәҙрәт. – Ураҙа һәммәбеҙҙе лә асығып йәшәгәндәрҙең хәлендә булырға мәжбүр итә. Тимәк, күпмелер ваҡыт уларҙың кисергәндәрен үҙебеҙ ҙә тоябыҙ, һөҙөмтәлә күңелебеҙҙә мәрхәмәтлелек, шәфҡәтлелек, мохтаждарға ярҙам күрһәтеүгә ынтылыш арта.\nӘл-хәмдү лил-ләһ, әле беҙ яҡшы, мул тормошта йәшәйбеҙ. Бының өсөн Аллаһ Тәғәләгә рәхмәтле булайыҡ. Изге айҙағы мөмкинлектән файҙаланып, яҡындарыбыҙ, ҡәрҙәштәребеҙ өсөн ифтарҙар үткәрәйек. Шулай уҡ мәсеттәребеҙҙе тәрбиәләп тотайыҡ, унда йәмәғәт намаҙҙарына йөрөйөк, дин дәрестәре үткәрәйек. Төрлө проекттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн дәүләт гранттары алырға тырышайыҡ – власть мосолмандарға төрлө яҡлап ярҙам итергә әҙер”.\nРайон хакимиәте башлығы Арыҫлан Шәһәретдинов иһә имамдарҙы урындағы власть органдарына әүҙем ярҙам итергә саҡырҙы. “Ауылдар халҡы һеҙгә ҙур ихтирам менән ҡарай, – тине ул. – Районыбыҙҙа имамдар һүҙенә гелән ҡолаҡ һалалар. Шуға ла диндарҙарыбыҙҙың төрлө мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә өлөшө баһалап бөткөһөҙ. Урындағы проекттарҙы тормошҡа ашырыуҙа ла әүҙем булышлыҡ ҡылһағыҙ ине. Бигерәк тә балаларҙы, йәштәрҙе тәрбиәләүгә йүнәлтелгән башланғыстарҙа ярҙам кәрәк. Киләсәк быуындың ниндәй булыры беҙҙең бөгөнгө эшебеҙгә бәйле”.\nҒөмүмән, ике йыл буйы ғәмәлгә ашырылған “Рамаҙан тирмәһе” проекты Башҡортостан мосолмандары Диниә назаратының изге йолаһына әйләнде тиерлек. Мөфтөй Ишембай ҡалаһында ла ошондай уҡ сарала ҡатнашты. Әйтеүенсә, ундағы “Рамаҙан тирмәһе” өлгөлө майҙансыҡтарҙың береһе булып тора. Ифтарға көн дә кеше күп йыйыла. “Бында Ишембай ҡалаһы хакимиәте башлығы Илшат Шакировтың, урындағы имам-мөхтәсиб Илшат хәҙрәт Хафизовтың өлөшө ҙур”, – тип билдәләне Айнур хәҙрәт.\nБалтас районының Иҫке Балтас ауылында үткән ошондай сара алдынан иһә мөфтөйгә Ғабдулла Ғәлиев (Батырша) музейын күрһәттеләр. Экскурсияла хакимиәт башлығы Илгиз Субушев та ҡатнашты. Музейҙы булдырған һәм уға етәкселек иткән имам-мөхтәсиб Рәфис хәҙрәт Шәйхәрҙәнов эшмәкәрлек тураһында һөйләне, артабанғы ниәттәре менән уртаҡлашты.\n“Рамаҙан тирмәһе”ндәге ифтарҙа мөфтөй Балтаста элек-электән диндең көслө булғанын, әле лә халыҡтың ошо хаҡ юлды лайыҡлы дауам итеүен билдәләне. Шулай уҡ Рәсәйҙәге Ислам мәҙәниәтенә, фәненә һәм мәғарифына ярҙам фондының илдәге мосолман берләшмәләрен үҫтереүгә йүнәлтелгән проекттарға ҙур ярҙам күрһәтеүе хаҡында бәйән итеп, уның программаларында әүҙемерәк ҡатнашырға саҡырҙы. “Беҙҙең өсөн бөтә шарттар булдырылған – бергәләп эшләргә генә ҡала”, – тине мөфтөй.\nБилдәле булыуынса, ифтар ҡылдырыу – иң изге ғәмәлдәрҙең береһе. “Бындай йомартлыҡ күрһәткән кешегә Аллаһ Тәғәлә сират күперен үтеүҙе еңеләйтер”, – тиелә хәҙистә. Шулай уҡ “Әгәр ҙә ки кемдер ураҙа тотоусынан ауыҙ астырһа, уны фәрештәләр Рамаҙан айы буйы данлар, Ябраил ғәләйһис-сәләм Ҡәҙер кисендә сәләмләп ҡаршы алыр”, – тип әйтелә динебеҙҙә. Тимәк, республикабыҙҙа тормошҡа ашырылған “Рамаҙан тирмәһе” проектының әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ.\nБалтастағы “Рамаҙан тирмәһе”ндә.


28 Сентябрь , 19:00\nИшек алды ҡараңғы. Солан шар асыҡ. Тупһала, ярты кәүҙәһе эстә, яртыһы тышта, бер бәһлеүән ир ята. Үлеме- тереме, иҫерекме - айыҡмы икәнен белерлек түгел - йөҙтүбән йығылған. Өнө лә юҡ, тыны ла юҡ.Аталы - уллы бер килке аптырашып торҙолар.- Кем булыр икән был, улым Кәүҙәһенә, кейеменә ҡарағанда, таныш түгел, беҙҙең тирә кешеһенә лә оҡшмаған һымаҡ.Арсен теге кешене ҡултыҡ аҫтарынан тотоп, ҡалҡыта бирҙе лә соланға, яҡтыға һөйрәп индереп һалды. Икәүләшеп салҡан ятҡырҙылар.Улай - былай ғына кеше түгелдер - кейеме затлы, зауыҡлы, тик аунап - йығылып бысратып бөткән. Аяҡтарындағы ҡупшы туфлиҙәрен, үксәһенә баҫып кейеп,, ҡәҙерһеҙләнеп бара. Һул беләгендә - ҡиммәтле сәғәт, муйынында - затлы сылбыр.- Тереме? Ҡулында бысаҡ - фәләне юҡмы? Һаҡ булһағыҙсы.Фатима ишек ярығынан баянан бирле быларҙы күҙәтә ине.- Бысаҡ тоторлоҡ хәле юҡ шикелле был кешенең.Фатима батырайып Дәүерйән менән Арсендың араларына килеп баҫты...\nСоланда нимәлер дөһөр - даһыр итеп ҡалды. Тағы ишеген асыҡ ҡалдырғандар икән былар. Арттарына тәки ҡулдары етмәй, күпме әйтә соланды ябып йөрөгөҙ, тип. Эт ингәндер инде тағы.\nБала эттәре бар. Эт көтмәйем, кәрәге юҡ, тигәйне Фатима, Муйнаҡтары ҡартайып үлгәс. Улы Арсен эттәр приютынан ошо көсөктө (интернетынан эҙләгән икән һаман) алып ҡайтҡайны, яратты ла ҡуйҙы. Үҙе көҙгө төндөң ҡараһылай дөм - ҡара, ә ҡолаҡтарының осо һары. Дәүерйән дә, улы ла Һарығолаҡ тиҙәр, ә Фатима Аҡтүш, тип саҡыра - түшендә ус аяһындай ағы бар. Тегеләр саҡырһа, ыжламай ҙа, Фатима:\n- Аҡтүш! Аҡтүш, кил! - тиһә, елеп килеп етә. Йүгергән ыңғайында ҡолап, тәгәрәп китә хатта.\nШул ингәндер соланға.\n- Ҡана сығайым әле мин һиңә, сабакы. Тағы һөйрәп алып китеп бөттөң инде калуш, ҡаталарҙы.\nФатима дивандан тороп, аяғына тәпешкә кейеп алды. Быларының да уң һыңарын Аҡтүш алып китеп, саҡ табып алдылар. Ишектең асыҡ ҡалғанын көтөп кенә тора.\nДәүерйәне телевизорға мөкиббән киткән. Асып булһа, эсенә үк инер ине, валлаһи. Украинала хеҙмәт иттем тигәс тә шул тиклем үлә яҙырғамы? Соланында айыу йөрөһә лә белмәҫ тә, күрмәҫ тә. Улы ла кис етһә, һаңғырауға әйләнә, ике - өс әйтәменсә, ҡолағынан телефонының тығынын алмайынса, быныһы ла бер нәмә лә ишетмәй. Сығып үҙе япмаһа, булмаҫ.\nИшек тотҡаһына ынтылғайны ғына, соланда тағы ниндәйҙер ауыр нәмә гөрҫ итеп ҡалды. Әллә өҫтәлде ауҙарҙылар инде. Аҡтүш кенә түгелдер был. Ул булһа, шул тиклем ярһып өрмәҫ тә ине. Нимә булыр был Бик ауыр нәмә ҡоланы, шикелле...\nҮҙе генә ишекте асып ҡарарға ҡурҡты Фатима, ире янына килеп, яурынына ҡағылды.\n- Әйҙә әле, Дәүерйән, соланда берәү йөрөй ...\n- Хәҙер, хәҙер. Ана бит, нимә һөйләй! Гел пыротиф һөйләй ошо бисә! Хәҙер бөтә, тороп тор әле.\n- Тороп тормайым, соланыңда ҡараҡ йөрөй!\n- Ай Алла, ошоно. Кем йөрөһөн минән ҡурҡмай?\nДәүерйән тороп соланға ыңғайланы шулай ҙа. Артынан эйәргән Фатимаһын туҡтатты.\n- Ярай, йөрөмә, үҙем ҡарап инәм.\nАрсен, ҡолағын асып, әсәһенә һораулы ҡарашын йүнәлткәйне, атаһы ишекте асып, ымлап ҡына улын янына саҡырып алды\n- Ишекте яп, улым. Әсәйең сыҡмай торһон. Бында ни... Эш һәләк бит, улым, бында...\nИшек алды ҡараңғы. Солан шар асыҡ. Тупһала, ярты кәүҙәһе эстә, яртыһы тышта, бер бәһлеүән ир ята. Үлеме- тереме, иҫерекме - айыҡмы икәнен белерлек түгел - йөҙтүбән йығылған. Өнө лә юҡ, тыны ла юҡ.\nАталы - уллы бер килке аптырашып торҙолар.\n- Кем булыр икән был, улым Кәүҙәһенә, кейеменә ҡарағанда, таныш түгел, беҙҙең тирә кешеһенә лә оҡшмаған һымаҡ.\nАрсен теге кешене ҡултыҡ аҫтарынан тотоп, ҡалҡыта бирҙе лә соланға, яҡтыға һөйрәп индереп һалды. Икәүләшеп салҡан ятҡырҙылар.\nУлай - былай ғына кеше түгелдер - кейеме затлы, зауыҡлы, тик аунап - йығылып бысратып бөткән. Аяҡтарындағы ҡупшы туфлиҙәрен, үксәһенә баҫып кейеп,, ҡәҙерһеҙләнеп бара. Һул беләгендә - ҡиммәтле сәғәт, муйынында - затлы сылбыр.\n- Тереме? Ҡулында бысаҡ - фәләне юҡмы? Һаҡ булһағыҙсы.\nФатима ишек ярығынан баянан бирле быларҙы күҙәтә ине.\n- Бысаҡ тоторлоҡ хәле юҡ шикелле был кешенең.\nФатима батырайып Дәүерйән менән Арсендың араларына килеп баҫты.\nКүҙҙәре йомоҡ, ауыҙы яртылаш асыҡ, йөҙө ғазаплы сытырайған, йән әҫәре тойолмаған был кешегә өсәүләп төбәлделәр.\n- Матур ғына икән үҙе, һылыу.\nҠатынының һүҙҙәренә Дәүерйән аптырап китте. Ысынлап та шулай икән дә баһа! Ҡушылып үҫкән ҡалын ҡара ҡаштар, ҡуйы керпектәр, текә маңлай, матур ҡырлас танау, сығынҡы яңаҡ һөйәктәре, мөһабәт, мыҡты буй - һын - ирҙәр һылыулығы ошолай була инде. Дәүерйән кемделер сырамыта башланы был әҙәмдә.\n- Арсен, пульсе бар микән, улым?\nАрсен әсәһенең ошо һүҙен генә көткәндәй, теге кешенең эргәһенә сүгәләне, һул ҡулының суғын тотто. Дәүерйән иһә күҙ бәбәктәрен алмаш - тилмәш асҡылап ҡараны.\n- Пульсы бар, әсәй, тик саҡ - саҡ ҡына беленә.\n- Күҙе лә эсвиткә реагирит итә.- Дәүерйән дә иҙәндә ятҡан кешенең әле сыҡмаған йәне бар икәнен дөрөҫләне.\nФатима еңел тын алды.\n- Соланыңа килеп, ете ят берәү үлеп ятһын сәле.. Хоҙайым араланы бит. Йә, ҡалайтабыҙ?\nФатима Дәүерйәнгә һүҙен бөтөрөргә ирек бирмәне.\n- Ҡайҙа ул скорый Үләм, тиһәң дә юҡ! Ҡырғы кешегә түгел, үҙебеҙгә саҡ киләләр.\n- Үлеп ҡуйһа... Йөрөрһөң шунан һөйрәтелеп. Арсен, атаһы менән әсәһенең тыныс ҡалыуҙарына аптыраны. Әйтерһең, көн һайын соландарына ят кеше килеп ҡолай.\n- Үлтермәҫбеҙ. Йәне барҙың еле бар, тигәндәй, ауыҙынан боҫ сыға түгелме? Фатиманың был һүҙҙәре Дәүерйәнгә ышаныс бирҙе.\n-Тот, улым, ситке яҡҡа индереп һалайыҡ.\nАталы - уллы саҡ һөйрәкләп индереп һалдылар әзмәүерҙе Фатима һалған матрас өҫтөнә. Алай ҙа Арсендың өйҙә сағы булды. Йәш егет ни, көслө, ҡеүәтле.\nБыларҙы шаҡ ҡатырып, әзмәүер ҡапыл телгә килде.\n- Д-дәүер - йән а - ғ- ай... Ф - фати - ма ең - гә... Ү - ү-үлтер -м-ммә - геҙ... Зин - һар...\n- Кем ул, Дәүерйән? Таныйһыңмы? Ҡалай исемләп тороп өндәшәсе...\n- Ҡайҙан таный, ти? Танымайым! Тфү, ты! Иди һин! Был бит, анау кем дә баһа! Ҡайтҡан, тигәненә аҙнанан ашты инде! Пенсияға сығып ҡайтҡан, тиҙәр ине. Ул яҡта эшләгәндәр 45 - тән сығалар бит. Панятны. Шунан бирле һыйлай инде ауылдың әпкәләй, хөрәсәндәрен. Иҫерек был. Ятһын ошонда иртәнсәккә тиклем.\n- Кем, тием мин һиңә! Мин уны ҡайҙан таныйым? Анау ҙа бынау, тип тик торасы!\n- Әй, эйе бит әле. Һин белмәйһең шул. Беҙгә күрше булдылар элек. Зөлхәбирә еңгәнең яңғыҙ улы Хәким. Армиянан ҡайтҡас уҡ ҡырға сығып киткәйне. Әсәһе бар ҙа ла шул булды холҡо. Дүрт - биш йылға бер ҡайта ла, өйөрлө...\n- Халявщиктарҙымы, атай?\n- Эйе, тап өҫтөнә баҫтың, улым, шуларҙы, йыйып, эсереп - һыйлап, кәйеф - сафа ҡороп китә торғайны. Инде олоғайып та бара, һаман шул холҡо ҡалмаған икән. Хәләл көс түгеп алған пенсияһын хәрәмгә сайып... Бына беҙгә пенсияға сығыу ҡайҙа тора әле. Ун йыл бар әле миңә. Ә был әҙер аҡсаһын... Тфү!\n- Миңә - биш йыл. Фатима аҡса ҡәҙерен белмәгән был кешегә ҡарап, үкенесле тауыш менән әйтеп ҡуйҙы.\nАрсен атаһы менән әсәһенә йәлләп ҡараны.\n- Һаҡлағыҙ үҙегеҙҙе. Йәме, атай...\n- Әсәһенә бағышлап, аят уҡытһа аниһә, сауап алыр ине. Ҡуй, ятһын улай булғас, ошонда. Иртәнсәк сығарып ебәрербеҙ.\nДәүерйән менән Фатима, беҙҙән бурыс төштө, тигәндәй, иҫерек эргәһенән ситкә атланылар.\n- Әйҙә, йоҡлайыҡ. Улым, тыштың утын һүндереп инерһең.\nДәүерйән ҡатынын ниңәлер етәклкп алды.\nАрсен Хәкимдең башын күтәреп, ауыҙына һыулы сүмес терәне. Бер сүмес һыуҙы бер тында эсте лә тынысланып ятты Хәким.\n- Аҡсаһы бөткәндер бының, һыуға көнө ҡалғас.\n-Дәүерйән, Хәкимеңдең өҫтөнә бынау ҡалын юрғанды сығарып яп та төнгө лампыңды яндырып ҡуй әле. Тороп сығам, тиһә, ят ерҙә аптыраныр. Дәүерйән ҡатыныәйткәнде үтәне лә урынына килеп ятты.\n- Булды. Ишекте ҡыҫыҡ көйө ҡалдырҙым. Берәй нәмә һораһа, ишетмәй ҡуйырбыҙ.\nҮҙе Фатимаһын тупылдатып арҡаһынан һөйөп алды.\n- Шәп шул минең Фатимам.\nФатима иренә һыйынды.\nТаңғы дүрт тирәһендә Фатима уянып китте. Эргәһенд Дәүерйәне юҡ. Аш бүлмәһендә ниндәйҙер тауыштар сыға, ығы - зығы киләләр.\nФатима оҙон ап - аҡ эскүлдәге өҫтөнә халатын да кейеп торманы, шунда йүгерҙе.\n- Уяттыҡмы, әсәй\n- Был ни ауырый, Фатима. Эсеү үтеп киткән, жыстокый бахмур был егеттә. Араҡыны йотоп та өлгөрмәй, кире сығара. Һыу эсә лә ҡоҫа, һыу эсә лә ҡоҫа.\nДәүерйән матрас өҫтөндә ҡып ҡыу, ап - аҡ булып ятҡан Хәкимгә ымланы.\n- Һыуыҡ һыу эсермәгеҙ, Дәүерйән . Араҡы ла эсермәгеҙ. Дәүерйән, шул иблис һейҙеге менән табандарын ыу. Терһәктәренә тиклем ҡулдарын ыу. Шуны эсәләр бит, ҡороғорҙо.\n- Арсен, минең дауамды алып кил әле, балам, карауат аҫтындағыһын.\nАрсен әсәһенә йәтеш кенә пластик шешә килтереп бирҙе. Шешәләге нәмәне коньяк тиер инең, төҫө үтә ҡаты сәй кеүек ҡарағусҡыл.\nФатима ярты рөмкә таҙа спиртты (табип ҡыҙҙары аптеканан алып ебәреп тора) ярты сынаяҡ дауаһына ҡойҙо лә улына тотторҙо.\n- Бына ошоно балғалаҡлап ҡына ауыҙына ҡой. . Яйлап эсер. Йотһон, һеңһен, ҡанына таралһын.\nҮҙе лә шул дауа тигәнен усына ҡойоп алды.\n- Ярай, бөткәс бөтһөн. Эшләп алырмын әле. Үлтерһеңме кешене күрәләтә.Эскесе булһа ла кеше бит. Мин яратмаһам да, уны ла Хоҙа яратҡан...\nФатима усындағыһы менән Хәкимдең кендек тирәһен йомшаҡ ҡына ҡулдары менән оҙаҡ ыуып, һылап - һыйпап ултырҙы.\nУлы менән ире Фатима ни әйтә, теүәл үтәй торҙолар. Арсен әсәһенән һоҡланыулы, Дәүерйән ҡатынынан һөйөүле ҡараштарын алманылар.\n- Һай, үҙемдең Фатимам! Әүлиә бит үҙемдең Фатимам!\n- Фәрештә... Кисер мине, фәрештә...\nХәким телгә килеп, әкрен генә шыбырҙаны. Ап - аҡ яулыҡлы, ап - аҡ күлдәкле Фатиманы әллә ысынлап та анау лаҡаптағы һымаҡ...\nАрсен менән Дәүерйән дә, Фатима үҙе лә күҙҙәренән йәш сыҡҡансы рәхәтләнеп, көлөп алдылар.Туҡтап торалар ҙа тағы көләләр. Өсәүләшеп кешене бер үлемдән алып ҡалыуҙарына ҡыуанып көлә ине улар.\nФатима ҡапыл иланы ла ебәрҙе.\n- Йә Аллам... Бына инде... Йә инде...\nДәүерйән ҡатынын яурынынан ҡосаҡлап, үҙенә һыйындырҙы. Арсен уларҙың икеһен ҡуша ҡосаҡлап алды. Тауҙай йөк төштө уларҙың иңенән, рәхәт, еңел булып ҡалды.\nХәкимдең күҙҙәренән дә йәш аға сикәләре буйлап. Күҙҙәрен сырт - сырт йомоп, йәштәрен һығып сығара ла илай. Башын уңға - һулға бороп, еүеш сикәләрен яҫтыҡҡа һөртә лә тағы илай.\nУл көндәргә биш йыл үтеп китте. Хәким хәҙер ауылда, әсәһе йортонда йәшәй. Кәртиңкә итеп ҡороп алды. Аҡтың ҡараһы батты Фатиманың әжәл дарыуының - эсеүҙе ҡалай ташланы, шулай ташланы. Тегендәге ҡатыны ҡайтырға теләмәгәс, барып, никахын өҙөп ҡайтты ла өйләнеп ебәрҙе. Әйткәндәй, ул хәҙер Дәүерйәндәрҙең бер туған ҡоҙаһы. Ейәнсәре Регина Себерҙән Өфөгә килеп уҡый башлағас, ауылға, олатаһына тәү килгәнендә үк Арсен менән таныштылар. Бергә уҡынылар, әле бына нефтсе һөнәренә диплом алып йөрөйҙәр. Көҙ тирәһендә булырмы - бәпәй көтәләр.\nӘ, теге әжәл дарыуымы? Фатиманың өшкөртөлгән сәйе ине ул. Хаждан алдырған Мысыр сәйе. Һәр дүшәмбе иртәһендә ас ҡарынға берәр генә балғалаҡлап эскән сәйҙәре. Әүлиә шишмәһенең ҡайнар һыуын ҡойоп, ҡараңғыға ултыртып ҡуйған "нүлпәт" банкалағы ҡаты сәй. Хәким ҡоҙаһының үҙҙәрендә лә бар хәҙер бындай әжәл дарыуы.


Силәбе өлкәһендә Башҡорт тарих-мәҙәни үҙәге асылды\n16 Апрель , 11:25\nСара барышында Башҡортостан һәм Силәбе өлкәһенең Мәҙәниәт министрлыҡтары араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдө.\nБашҡорт милли кейеме көнөдә Силәбе башҡорттары өсөн тантаналы байрам ойошторолдо: бында Башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге – республиканың Халыҡтар дуҫлығы йорто филиалы асылды.\nБайрамда Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, Силәбе өлкәһенең мәҙәниәт министры Алексей Бетехин, Силәбе өлкәһе Хөкүмәтенең ижтимағи бәйләнештәр идаралығы начальнигы Дмитрий Семенов, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Юлдаш Йосопов, башҡорт йәмғиәт ойошмалары вәкилдәре ҡатнашты. Әминә Шафиҡова халыҡты сәләмләп, Башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәктәренең Рәсәй төбәктәрендә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров указы буйынса барлыҡҡа килеүен билдәләне. Бөгөн бындай учреждениелар алты төбәктә эшләй.\n- Башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәген асыуға Силәбе өлкәһе губернаторы Алексей Леонидович Текслер ярҙам итте. Үҙәктәр алдындағы төп бурыс – башҡорт йәмәғәт берекмәләрен туплау, туған телде, мәҙәниәтте, милли үҙенсәлектәрҙе һаҡлау, үҫтереү, шулай уҡ мәҙәни саралар тураһында мәғлүмәт менән тәьмин итеү. Берҙәм көс менән уртаҡ фекергә килгән Силәбе йәмәғәтселегенә һәм үҙәк белгестәренә айырыуса ҙур рәхмәт, - тип билдәләп үтте Әминә Шафиҡова.\nАлексей Бетехиндың һүҙҙәре буйынса, төбәктә 150-нән ашыу милләт вәкиле йәшәй. Улар өсөн төрлө милли-мәҙәни саралар йыш үтеп тора. Һабантуй һәм “Рәсүл уҡыуҙары” иң күләмлеләренән һанала. “Был байрамдарға хатта күрше биләмәләрҙән дә ҡунаҡтар йыйыла. Беҙҙең төбәктәр араһындағы мәҙәни хеҙмәттәшлек артабан да дауам итәсәк", тип белдерҙе ул.\n- Хәҙерге ваҡытта 31 мәктәптә һәм 19 мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһында башҡорт телен өйрәнеү буйынса әүҙем эш алып барыла. Кемдең теләге бар, барыһы ла шөғөлләнә. Тарихи-мәҙәни үҙәк башҡорт халҡының мәҙәниәтен үҫтерергә әҙер булғандарҙы берләштерер тип ышанам, - ти Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге вәкиле Әлфир Байымов.\nОсрашыу барышында ике төбәктең Мәҙәниәт министрлыҡтары араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдө. Тантаналы шарттарҙа иң әүҙем мәҙәниәт эшлеклеләренә Рәхмәт хаттары, Почет грамоталары тапшырылды.\nБашҡортостанды һәм Силәбе өлкәһен күптәнге туғандарса мөнәсәбәт бәйләй. 2015 йылда Өфөлә сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник һәм мәҙәни хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдө. Силәбе өлкәһендә 160 меңдән ашыу башҡорт йәшәй. 2020 йылда унда Башҡортостан Халыҡтар дуҫлығы йорто филиалы – Башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге асылды. Бөгөн ул Силәбе ҡалаһының Ленин урамындағы 13-сө йортта эшләй.


16 сентябрҙә «Ашҡаҙар» радиоһында ЫРЫУҘАР КӨНӨ!\n16 Сентябрь 2021, 10:05\nБашҡортостандағы иң моңло «Ашҡаҙар» радиоһы яңы миҙгелгә яңы тапшырыуҙар, идеялар менән аяҡ баҫты. Өфө ҡәлғәһенә нигеҙ һалыныуға 450 йыл тулыуға арналған «Минең Өфөм» тапшырыуы эфирға сыға башланы. Яңы ижад әҫәрҙәренең тыуыуы тураһында бәйән иткән «Саҡматаш» программаһы ла тыңлаусылар күңеленә хуш килде.\nҺәр кесаҙна - «Ашҡаҙар» радиоһын яратып тыңлаусыларҙың иң яратҡан көнө. Үткән аҙнанан башлап эфирҙа тематик көндәр башланды. Тәүге кесаҙна башҡорт халҡының иң ҙур хазиналарының береһе «Урал батыр» эпосына бағышланды. Көн дауамында эпосты яттан һөйләгән балаларҙың сығышы, Хөсәйен Әхмәтов менән Морат Әхмәтовтың симфоник әҫәрҙәренән өҙөктәр, мәңгелек ҡомартҡыбыҙҙы өйрәнеүгә бар көсөн һалған ғалимдар тураһында очерктар яңғыраны. Радио тыңлаусылар бер көн эсендә «Урал батыр» эпосы тураһында бик күп мәғлүмәт тупланы.\nБөгөн 16 сентябрҙә «Ашҡаҙар» радиоһында Ырыуҙар көнө! «Көнө буйы эфир тулҡындарында радио хеҙмәткәрҙәре әҙерләгән 40-тан ашыу ырыу тураһында мәғлүмәт, ырыу гимндары, ырыуҙар тураһында төплө фекерҙәр яңғыраясаҡ. Ырыуҙар тарихын өйрәнгән тарих фәндәре кандидаты Юлдаш Йосопов тураһында очерк эфирға сыға. Тура эфирҙы тыңлаусыларҙың һорауҙарына философия фәндәре кандидаты Рәфил Аҫылғужин яуап бирергә әҙерләнә. «Сәсмәүер» шәлкемендә Илгиҙәр Бураҡаевтың «Ырыу ҡошо –торна» әҫәрен тыңларға мөмкин. Билдәле журналистар Әлфиә Батталова, Венера Ситдиҡова, Рәшиҙә Ишембәтованың радионың «Алтын фондында» һаҡланған тапшырыуҙары ла эфирҙы йәмләйәсәк», - тип белдерҙе «Ашҡаҙар» радиоһының баш мөхәррире Гәүһәр Батталова.\nКиләһе кесаҙна «Ашҡаҙар» радиоһы эфиры башҡорт халыҡ йырҙарына бағышлана.


Евпатория ҡалаһында Башҡортостандың балалар шифаханаһы буласаҡ\nДиңгеҙ буйында йыл әйләнәһенә 5 мең тирәһе бала ял итер һәм һаулығын нығытыр тип көтөлә. Был турала бөгөн Республика башлығы социаль хеҙмәткәрҙәрҙең һөнәри байрамына арналған тантанала белдерҙе. Рөстәм Хәмитов сарала Башҡортостандың ошо өлкәләге уңыштарын билдәләп бизнестың социаль яуаплылығын арттырыу кәрәклегенә лә туҡталды.\nҺөнәри байрамдың төп хужалары үҙ эшенә ғашиҡ хеҙмәткәрҙәр. Бөгөн улар сәхнә түрендә. Сибайҙан Азалия Әбдәрхимова иң яҡшы йәш социаль хеҙмәткәр исеменә лайыҡ булды. Өлкән йәштәгеләр өсөн иң мөһиме асыҡ йөҙ, йыл һүҙ, ти ул.\nӘ бына Лилиә Сәғәтдинова бөтә Рәсәй кимәлендәге конкурста еңеү яулаған, ул физик мөмкинлектәре сикләнгән балалар менән эшләй. Ата-әсәһе баш тартһа ла был сабыйҙар йәшәү көсөн юғалтмаған. Беҙ уларға ғаилә йылыһын бирергә тырышабыҙ, ошо иғтибар һөйөү булып әйләнеп ҡайта, ти ул.\nЙылы һүҙ, яҡты йөҙ, кешене аңлай, тыңлай белеү. Социаль хеҙмәткәрҙәргә психолог та , табип та, дуҫ та, кәңәшсе лә булырға тура килә. Сөнки өлкән йәштәгеләр, етемдәр, физик мөмкинлектәре сикләнгәндәр менән эшләү сабырлыҡ та, оло йөрәк тә талап итә. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, әле был хеҙмәт 15 мең тирәһе кешене берләштерә, социаль хеҙмәткәрҙәргә йыл һайын ярҙам һорап миллион ярым тирәһе кеше мөрәжәғә итә.Был система әле яңырыу осоро кисерә, яңы эш алымдары индереү, бизнестың социаль яуаплылығын арттыру мөһим тине, Рөстәм Хәмитов\nБыл өлкә хеҙмәткәрҙәренә көн һайын тиҫтәләрсә кешенең проблемаһы менән осрашырға тура килә. Бөгөн приют, интернаттарҙа ғына түгел, ғаиләлә ҡыйырһытылыу, йәберләү осраҡтары ла бар. Күп осраҡта декрет ялында ултырған ҡатын-ҡыҙҙар яҡлауһыҙ ҡала, улар махсус үҙәк булыуы хаҡында ла белергә тейеш.\nСарала Мәскәү белгестәре билдәләүенсә, Башҡортостандағы социаль хеҙмәт бөтә ил өсөн өлгө булырлыҡ. Бында яҡлауға мохтаж социаль ҡатлам өсөн тулы шарттар тыуҙырылған. Киләсәктә Башҡортостан балалары йыл әйләнәһенә Ҡара диңгеҙ буйында ла ял итсәк. Евпатория ҡалаһында Республиканың шифаханаһын асыу күҙаллана.\nСоциаль хеҙмәткәр тигән һөнәр Рәсәйҙә сағыштырмаса яңы, 90-сы йылдарҙа ғына барлыҡҡа килде. Әммә бөгөн беҙҙең йәмғиәтте был хеҙмәттән башҡа күҙ алдына килтереү мөмкин түгел. Социаль хеҙмәткәрҙәр тормош һынауына дусар булған өлкәндәргә лә, балалар өсөн дә яҡын кешегә әйләнгән. Был һөнәр эйәләрен табиптарға тиңләргә мөмкин, улар ауыр хәлдә ҡалыусыларҙың күңел яраларын дауалап йәшәүгә көс, дәрт, өмөт уята.


Бурысың булһа, мөлкәтеңдән ҡолаҡ ҡағыуың ихтимал\nСуд приставтары һалым инспекторҙары менән берлектә бирәсәге булған граждандарҙы асыҡлау буйынса рейдтар уҙғара.\nБурысы саманан тыш күп йыйылғандарҙың мөлкәтенә арест һалына йәки бөтөнләй тартып алына.Суд приставтары әйтеүенсә, мөлкәтте тартып алыу сараһы башҡа әмәл ҡалмағанлыҡтан ҡулланыла. Уға тиклем иҫкәрмәләр яһала.\nМөлкәтте тартып алғансы суд приставтары башҡа сараларҙы ла ҡуллана. Сит илгә сығыуҙы тыйыу, банк иҫәбенә арест һалыу, водитель таныҡлығын тартып алыу ҙа киң ҡулланыла. Әгәр был яза ла һөҙөмтә бирәмәгән осраҡта, мөлкәт тартып алына. Республика халҡының милекә һалым буйынса ғына 2 миллиард һумдан ашыу бурысы бар.\nИльяс Нәғимов, федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы бүлеге етәксеһе: «015 йыл өсөн һалымды 1декабргә тиклем түләү мотлаҡ. Һуңынан инде пенялар, башҡа гражданлыҡ хоҡуҡтарын сикләү саралары күрелә. Дәүләт нисек булһа ла һалымдарҙы ҡайтарасаҡ. Шуға күрә түләүҙәрҙе үҙ ваҡытында башҡарыу хәйерлерәк».


Башҡорт йәштәре дуҫтарын йыя!\nОшондай исем аҫтында 25-26 июндә Баймаҡ районындағы Граф күле буйында асыҡ йәштәр форумы үтә. Байрамға Башҡортостан һәм күрше төбәктәр йәштәре саҡырылған.\nПрограммала көрәш, мини-футбол, волейбол, гер күтәреү, воркаут буйынса оҫталыҡ дәрестәре, һыбайлылар биатлоны, төрки халыҡтарының милли уйыны «Ылаҡ» кеүек ҡыҙыҡлы тамашалар, республика эстрадаһы йондоҙҙары ҡатнашлығындағы күңелле ял сәғәттәре ҡаралған. Ойоштороу комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, йәштәр йыйыны төбәк-ара бәйләнештәрҙе үҫтереү, милли һәм рухи-әхлаҡи ҡиммәттәре, сәләмәт йәшәү рәүеше, төрлө милләт вәкилдәре араһында дуҫлыҡты нығытыу маҡсатынан уҙғарыла.


Эйй, ҡалай йәй иртә килде, тип ҡыуанышып, күлдәксән үк йөрөй башлағайныҡ, бына һиңә – мә! Ҡалай һауытып ебәрҙе. Хатта, кем әйтмешләй, “летний бәлтәләрҙе” кире кейергә мәжбүр итте. Алдағы көндәрҙә бер ни тиклем йылытасаҡ. Тәғәйенерәк алғанда...\nИртәгә, 21 майҙа, көндөҙ йылылыҡ 12 градус тирәһендә булһа, 22-һендә синоптиктар көндөҙ 17 градус, 23-өндә 24 градус вәғәҙәләй. Унан, 24, 25 майҙарҙа, температура көндөҙ йәнә 17 тирәһендә тирбәләсәк, тип фаразлана. Артабан яйлап күтәрелеүгә табан китәсәк.\nЭйе, плюс килеш түбәнерәк булып тороуы ҡурҡытмай, ҡырауы ғына төшә күрмәһен. Юғиһә, помидорҙарына тиклем асыҡ һауаға таратып ултыртып бөткән кешеләр бар икән.\nИң мөһиме, бынау ҡороғорвирусы ғына килеп етмәһен. Башҡаһына ғына бирешмәбеҙ, шулай бит, дуҫтар! Ана бит, тирә-яҡ иҫ китерлек гүзәллеккә күмелде: алмағастар, сейәләр ап-аҡ сәскәлә, йәм-йәшел үлән өҫтөндә һары бәпкәләрҙәй бәпембәләр йыбырлаша, өҙөлөп-өҙөлөп ҡоштар һайрай, ҡояш нурын сәсә...


Ҡыҙҙар-йондоҙҙар | Йәншишмә\nНаписал в 19 июня 2018, 16:11\nСөмбөл менән Илзирә.\nУңыш кемдәргә йылмая? Тырыштарға, әүҙемдәргә һәм ҡыйыуҙарға, тиерһегеҙ. Дөрөҫ, ошо сифаттарға эйә булмай тороп, еңеүҙәргә өлгәшеүе бик ҡыйын. Сибай интернат-гимназияһында белем алыусы Баймаҡ ҡыҙҙары – Сөмбөл Ласынова менән Илзирә Сәлихова ла шундайҙар сафынан. Уҡыуҙа ла һынатмай, олимпиада, ярыштарҙа даими ҡатнаша улар.\nТөрөкмән ауылы ҡыҙы Сөмбөл бәләкәйҙән халыҡ ижады, тел һәм әҙәбиәт менән ҡыҙыҡһына. Башланғыс синыфтарҙан ошо йүнәлештәге конкурстарҙа, «Урал батыр» йәш сәсәндәр бәйгеһендә ҡатнаша башлай. Гимназияға уҡырға килгәс иһә күңеле ижадҡа тартыла.\n– Бар ҡыҙыҡһыныуҙарыма орлоҡ һалған һәм уны үҫтереүҙә ярҙам иткән тәүге уҡытыусым Нәсимә Ҡазарбаеваға рәхмәтлемен, – ти Сөмбөл.\nҠыҙ республикала йыл да уҙғарылған «Урал батыр» йәш сәсәндәр конкурсында ҡатнашып килә. «Толпар» үҙидаралығының әүҙем ағзаһы, «Йәншишмә» гәзитенең йәш хәбәрсеһе, уҡыуҙа ла һынатмай, тик «бишле» билдәләренә генә өлгәшә. Ә уҙған йыл Башҡортостан Республикаһы Башлығы стипендиаты булыу бәхетенә лә иреште. Гимназияның ғорурлығы, тиҙәр уның хаҡында.\nИлзирә Сәлихованың да төрлө сараларҙан, конкурстарҙан ситтә ҡалғаны юҡ. Күптән түгел Өфө ҡалаһында үткән «Урал батыр» эпосын төрлө телдәрҙә һөйләүселәр конкурсынан еңеү яулап ҡайтты.\n– Сағыу-сағыу милли костюмдарын кейгән, ҡулдарына төрлө музыка ҡоралдарын тотҡан бәйгеселәрҙе күргәс, башта тулҡынлана биреп тә ҡуйғайным, – тип тәьҫораттары менән уртаҡлашты ул. – Быйыл конкурс географияһын киңәйтелгән. Франция, Израиль, Һиндостан илдәренән дә вәкилдәр саҡырылғайны. Йәмғеһе 300-ҙән ашыу кеше ҡатнашҡан бәйгелә халыҡ ижадыбыҙ өлгөһө инглиз, ғәрәп, грек, йәһүд һәм башҡа дәүләт телдәрендә яңғыраны.\n– Ни өсөн Сибай интернат-гимназияһын һайланығыҙ? – тигән һорау бирәм яҡташтарыма.\n– Ошонда белем алған Айгизә апайымдың кәңәше буйынса килдем. Инйәр ҡустым да бында уҡый, – ти Таулыҡай ҡыҙы Илзирә. – Беҙҙең белем усағында ҡыҙыҡһыныуыңды үҫтереү йәһәтенән бөтә мөмкинлектәр булдырылған. Барлығы 25-тән ашыу спорт секцияһы, йыр-бейеү, журналистика, ҡумыҙ, ҡурай, әҙәби ижад һәм башҡа түңәрәктәр эшләй. Көнөбөҙ иртәнге зарядканан башлана. Дәрестәрҙән һуң үҙ аллы әҙерлек, махсус курстарға йөрөйбөҙ.\n– Интернат тормошо күп нәмәгә – үҙаллылыҡҡа, ауыр хәлдәрҙән сыға белеүгә өйрәтә. Фекереңде яҡлай белеү, маҡсатҡа ынтылыусанлыҡ сифаты тәрбиәләй, – тип һүҙҙе дауам итә Сөмбөл. – Уҡытыу һәм тәрбиә эше юғары кимәлдә. Үҙебеҙҙең синыфты алғанда ғына, 17 уҡыусының барыһы ла юғары уҡыу йортона инеүҙе маҡсат итеп ҡуйған, бөтәһе лә тиерлек «дүртле» һәм «бишле» билдәләренә өлгәшә.\nБына шулай гимназияла әүҙем, аҡыллы, ҡыйыу фекерле уҡыусылар уҡый. Ояһында ни күрһә – осҡанында шул булыр, тигәндәй, бында белем усағының уҡыу-уҡытыу һәм тәрбиә биреү эшмәкәрлегенең дөрөҫ ҡуйылышын, етәкселектең, уҡытыусы, тәрбиәселәрҙең намыҫлы хеҙмәтен билдәләп үтергә кәрәктер.\nМәүлиҙә ӘМИНЕВА, «Ҡаурый ҡәләм» түңәрәге ағзаһы.\n« Нурияға – «Йәшлек» премияһы\nБөтә ауыл ҡыуанысы »


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МАТУР ҮҘГӘРЕШТӘРГӘ ӨЙРӘНЕП ТӘ БӨТКӘН ХАЛЫҠ - 2016 - Мәҡәләләр\nБашҡортостандың баш ҡалаһы Өфө 12 июндә өс иҫтәлекле датаға - башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаевтың тыуыуына - 262 йыл, Өфө ҡәлғәһе төҙөлөүгә - 442 йыл тулыуға һәм Рәсәй көнөнә арналған байрам саралары уҙғарырға әҙерләнә. Йола буйынса, ошо саралар алдынан Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы Ирек ЯЛАЛОВ журналистар менән осрашты һәм быйылғы йыл башынан алып барылған эштәр, яуланған уңыштар, хәл итеү талап иткән мәсьәләләр менән таныштырҙы.\n- Тәүге ярты йыллыҡ тамамланмағанға күрә, Өфө ҡалаһының социаль-иҡтисади күрһәткестәре буйынса әлегә отчеттар юҡ, - тип башлап китте һүҙен Ирек Ишмөхәмәт улы. - Шуға, быйылғы биш айлыҡ статистик, оператив мәғлүмәттәрҙе генә киң йәмәғәтселек иғтибарына тәҡдим итмәксебеҙ. Иҡтисадта көрсөк күренеше күҙәтелһә лә, Өфөнөң 2015 һәм 2016 йыл башындағы социаль-иҡтисади күрһәткесенең динамикаһы ыңғай. Бюджетҡа аҡсаның үҙ ваҡытында күсеүе ҡаланың тотороҡло үҫешен дәлилләгән күрһәткестәрҙең береһе булып тора. Бюджеттың килемле өлөшөн атҡарып сығыу ярайһы уҡ ҡыйынға төшөүе беҙҙе бик ҡаты экономиялау режимында эшләргә мәжбүр итә. Экономиялауҙы үҙебеҙҙән башланыҡ: хеҙмәт командировкаларына, кеҫә телефоны бәйләнешенә, яғыулыҡ-майлау материалдарына киткән сығымдарҙы аҙайттыҡ. Беҙҙең муниципаль предприятиелар һәм учреждениелар ҙа сығымдарҙы кәметеү пландарын төҙөнө. Әйткәндәй, эште еренә еткереп эшләһәң, уңыш оҙаҡ көттөрмәй. Яңыраҡ Өфө РФ Федераль Йыйылышы Федерация Советы ҡатнашлығында ойошторолған "Йәмәғәт финанстары идараһы буйынса Рәсәйҙең иң яҡшы муниципаль берәмеге" тип исемләнгән туғыҙынсы Бөтә Рәсәй конкурсында ҡатнашып, призлы урын яуланы. Был хәл, һис шикһеҙ, ҡала хакимиәтенең финанстар менән һөҙөмтәле файҙаланыуы тураһында һөйләй. Ҡайһы бер белекһеҙ "белгес"тәр Өфөнөң бөгөнгө хәленә дөрөҫ булмаған баһа биреп ҡуя ул ҡуйыуын. Ундайҙарға, мәсьәләне яҡшылап өйрәнмәй тороп, теге йәки был хәл-күренешкә ҡабалан баһалар яһамай торорға кәңәш итер инем. Бына бит, Standart & Poors халыҡ-ара рейтинг агентлығы ла Өфөнөң финанс күрһәткестәренең яҡшырыуын иҫәпкә алып, үҫеш тенденцияһына "Тотороҡло" тигән билдә ҡуйҙы.\nАртабан Өфө ҡала хакимиәте башлығы сәнәғәт хәлдәре менән таныштырҙы. Быйылғы 4 ай эсендә баш ҡала предприятиеларында сәнәғәт етештереү индексы 101 процент сиген үткән. Был күрһәткес былтырғыһы менән тап килә. Өфө ойошмаларының йыл башындағы финанс хәле лә былтырғы менән сағыштырғанда яҡшырған. Уртаса айлыҡ эш хаҡы 34,5 мең һум тәшкил итә, был 2015 йылдың ғинуар-март айҙарынан 5,9 процентҡа күберәк. Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡтың ҡала иҡтисадына индергән өлөшө йылдан-йыл арта. Быйыл ҡала хакимиәте тарафынан кәмендә 100 бәләкәй эшҡыуарлыҡ предприятиеһына ярҙам итеү планға индерелгән, 300 эш урыны һаҡлап ҡалынған, 100 яңы эш урыны булдырылған. Төҙөлөш тармағындағы эштәргә лә туҡталды Өфө ҡала хакимиәте башлығы. Дүрт айҙа 150 мең квадрат метрлыҡ торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған. "Был былтырғы күрһәткестәрҙән 8 процентҡа күберәк", - тине Ирек Ялалов. Бынан тыш, ул Өфө ҡалаһы тарихында беренсе тапҡыр бер юлы дүрт мәктәп төҙөлә башлауы тураһында ла белдерҙе. Мәктәптәр Нуғай ҡасабаһында (825 урынлыҡ), "Инорс-4" (1650 - уҡыусыға һәм 340 мәктәпкәсә йәштәге балаға иҫәпләнгән), "Колгуевский" (550 урынлыҡ) һәм "Дим-8" (850 урынлыҡ) биҫтәләрендә төҙөлә. "Был - ябай мәктәптәр түгел, улар комплекслы белем биреү учреждениелары. Йәғни, балалар баҡсаһы ла, спортзал да бер үк урында урынлашҡанлыҡтан, баҡсанан мәктәпкә күскән балаларға яңы мөхиткә өйрәнергә кәрәкмәй - улар шул уҡ урында уҡыуын дауам итә. Был тәжрибәне беҙ Ҡытай Халыҡ республикаһынан алып ҡайттыҡ", - тине Ирек Ишмөхәмәт улы.\nӨфө ҡалаһы, Мәскәү менән Санкт-Петербургтан ҡала, илдәге халыҡ-ара кимәлдәге саралар ойоштороусы өсөнсө майҙансыҡҡа әүерелә бара. "Был һуңғы йылдарҙағы ҡалалар әүҙемлеге статистикаһынан да күренә", - тине Ирек Ялалов. Йәғни, көрсөк тәьҫире ҡаланың ошо йүнәлештәге хәрәкәтенә ҡамасауламай, тигән һүҙ. Көрсөк шарттарында аҙ аҡса тотоноп, һөҙөмтәле эш эшләү сәбәбен Ирек Ялалов торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәренең үҙ эшенең оҫталары булыуына һәм ойоштороуҙағы уңыштар менән бәйләй. 2015-2016 йылылыҡ биреү осоро уңышлы үтелгән. Был юлы йылылыҡ биреү селтәрендә авариялар былтырғынан 119 осраҡҡа аҙыраҡ булған. "Был - Өфө ҡалаһында ғына алып барылған уникаль тәжрибә - иҫке торбаларҙы алыштырыу эшенең ҡыш миҙгелендә лә туҡталмауында. Унан бигерәк, беҙҙә был эште атҡарған саҡта селтәрҙә алыштырыласаҡ торба эшен ваҡытлыса һалынған торбалар, параллель юлдар дауам итә. Ремонт эштәрен йыл әйләнәһенә алып барыуыбыҙ арҡаһында ла авариялар кәмей", - тип аңлатты Ирек Ялалов.\nТағы. Өфө һуңғы йылдарҙа юлдарҙы асфальтлауҙың да яңы, заманса ысулдарын әүҙем файҙалана. "Кемдер беҙгә, ҡала урамдарына йәһәт-йәһәт кенә итеп бер ҡат асфальт һалып, ҡотолорға кәңәш итә. Ул кәңәш дөрөҫ түгел. Минеңсә, элеккесә эшләү ярамай хәҙер: иң мөһиме - асфальт юл файҙаланыу ваҡытына тура килерлек итеп һалынырға тейеш. Юғиһә, юл һалыуҙы йомғаҡлаған йылда асфальтты махсус юл лабораторияһы тикшерһә, ул бөтөн талаптарға ла яуап бирә, ә бер йылдан һуң шул урындағы асфальттың ныҡ иҫкергән, таушалған булыуы асыҡлана. Дөрөҫөн әйтергә кәрәк, беҙҙә асфальт йәйгәндә ҡатнашманы йәбешкәк итеү өсөн ҡулланылған битум сифатлы түгел. Беҙҙә битум эшләүсе ике компания бар, әммә уларҙың тауарҙары бер йылдан һуң төп тәғәйенләнешен үтәмәй - йәбешмәй башлай. Ямғыр һыуын юлдан ситкә ағыҙыу өсөн тәғәйенләнгән яһалма йырындар (ливневики) мәсьәләһенә лә айырым иғтибар бирелә. Улар булмай тороп, асфальт юлдарҙың оҙаҡ хеҙмәтләндереүенә өлгәшеп булмай. Беҙҙең ҡалаларҙы шул йырындарһыҙ ғына проектлағандар, хәҙер беҙ элекке хатаны төҙәтәбеҙ ҙә инде. Ошо йүнәлештә алып барылған эштәр һөҙөмтәһендә Һупайлы биҫтәһе һыу баҫыу ҡурҡынысынан арынды", - тип, юл төҙөлөшөнә лә туҡталды баш ҡала хакимиәте башлығы.\nОсрашыу барышында бик күп уңыштар тураһында әйтелде, улар тураһында гәзитебеҙ биттәрендә әленән-әле яҙып торабыҙ. Өфөлә үҙгәрештәргә өйрәнеп тә бөтөлгән инде. Әле бына яңыраҡ ҡына һәр светофор эргәһенә, тротуарҙарҙың йүнәлешен күрһәтеп ятҡан буйлы-төртөклө ҡыҙыл таҡталарҙы күреп, "Был ни ғәләмәт!" тип аптырап йөрөнөк. Уйлана торғас, уларҙың һуҡырҙар өсөн эшләнгәнлеген аңлап ҡалдыҡ. Өфө ҡалаһы мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең хәүефһеҙлеген дә ҡайғырта, тимәк.\nИрек Ялаловтың һөйләгәндәрен тыңлағандан һуң, ҡырмыҫҡа иләүе һымаҡ мыжғып торған мегаполистың тормошо шул тиклем ентекле уйланылған, аҡыллы кешеләр тарафынан контролдә тотолған ғәйәт ҙур бер система икәнлегенә тағы бер ҡат инандыҡ. Ирек Ишмөхәмәт улының: "Тынғыһыҙ эшләргә тура килә. Минең һәм коллегаларымдың шәмбе һәм йәкшәмбе көндәребеҙ бөтөнләй тиерлек юҡ. Бындай тиҙлек, эшсәнлек артабан да дауам итһә, Өфө ҡала түгел, ә әкиәткә әйләнәсәк тиҙҙән", - тиеүе лә күп нәмә тураһында һөйләй бит.\nЯҙылған: 27.06.16 | Ҡаралған: 634


Өфөлә автомобилде 50 һумға йыуырға мөмкин // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә автомобилде 50 һумға йыуырға мөмкин\n15:16, 13 апреля 2012 Йәмғиәт\nӨфөлә автомобиль хужалары машинаһын 50 һумға ғына йыуа ала. «Таҙа ҡала» экологик акцияһы сиктәрендә уларға ошондай мөмкинлек бирелә, тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән. Был акция 30 апрелгә тиклем дауам итәсәк.\n— Яҙғы юл өҙөклөгө осоронда автоһәүәҫкәрҙәр өсөн автомобилде таҙа тотоу һәм ҡалалағы машина йыуыу пункттарына сират тороу кеүек етди проблемалар тыуа. Өфө водителдәренә был мәсьәләне хәл итергә ярҙам итеү маҡсатынан, баш ҡаланың 11 машина йыйыу үҙәгендә сиратһыҙ тиҙ арала автомобиль кузовынан бысраҡты һыу менән сайып төшөрөү ойошторолдо, был хеҙмәттең хаҡы — 50 һум, — тип билдәләнеләр мэрияла.\nАкцияла ҡатнашыусы ойошмалар тураһында (347) 276-99-11 телефоны аша мәғлүмәт алырға мөмкин.


Ир-егет эшенән билдәле\n15 февраль—Яугир-интернационалистарҙы иҫкә алыу көнөРәсәй эске эштәр министрлығының Сибай ҡалаһы буйынса бүлегенең ветерандар советы йәш быуынды патриотик рухта тәрбиәләүгә тос өлөш индерә. Ветерандар ойошмаһы рәйесе Л.А.Захаренковтың урынбаҫары Б.М.Шәкиров хәрби хәрәкәттәр ветерандары бүлексәһе өсөн яуаплы. Афғанстандан совет ғәскәрҙәрен сығарыуға 30 йыл тулған мәлдә, яҡынлашып килгән Ватанды һаҡлаусылар байрамы алдынан ойошма ағзалары айырыуса әүҙемлек күрһәтә. Оҙаҡ йылдар эске эштәр органдарында эшләп хаҡлы ялға сыҡҡан уҙамандар буласаҡ һалдаттар менән осраша, уларҙа илһөйәрлек, рух ныҡлығы тәрбиәләй.\nРәсәй эске эштәр министрлығының Сибай ҡалаһы буйынса бүлегенең ветерандар советы йәш быуынды патриотик рухта тәрбиәләүгә тос өлөш индерә. Ветерандар ойошмаһы рәйесе Л.А.Захаренковтың урынбаҫары Б.М.Шәкиров хәрби хәрәкәттәр ветерандары бүлексәһе өсөн яуаплы. Афғанстандан совет ғәскәрҙәрен сығарыуға 30 йыл тулған мәлдә, яҡынлашып килгән Ватанды һаҡлаусылар байрамы алдынан ойошма ағзалары айырыуса әүҙемлек күрһәтә. Оҙаҡ йылдар эске эштәр органдарында эшләп хаҡлы ялға сыҡҡан уҙамандар буласаҡ һалдаттар менән осраша, уларҙа илһөйәрлек, рух ныҡлығы тәрбиәләй.\nКүптән түгел интернациональ бурыстарын Афғанстанда үтәгән бер төркөм ир-егеттәр Төйәләҫ ҡасаба-һы мәктәбе уҡыусылары алдында сығыш яһаны. Унан Сибай төҙөлөш һәм сервис колледжында уҙған спартакиадала үҙ көстәрен һынап ҡаранылар. Көндән-көн һирәгәйгән Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына алмашҡа килгән локаль һуғышта ҡатнашыусылар шулай оло быуындан илһөйәрлек тәрбиәләү бурысын яйлап үҙ ҡулдарына алыуы ҡыуаныслы.\n—Эске эштәр бүлегендә хеҙмәтемде Әбйәлил районының Асҡар бүлегендә баш-ланым. Аҙаҡ ғаиләм менән Сибай ҡалаһына күстек,—ти Афған һуғышы ветераны, полиция майоры Булат Марат улы.—Беҙҙең ветерандар ойошмаһында Афғанстанда интернациональ бурысын үтәгән Рәил Байдәүләтов бар. Ул полицияла лицензия-рөхсәт биреү эштәре бүлегендә өлкән инспектор вазифаһында эшләне. 2001 йылда Чечен Республикаһының Урус-Мартан ҡалаһында хәрби командировкала булған. Шулай уҡ хеҙмәттәштәрем Ә.Х.Аҡҡужин, А.С.Аралбаев, Р.У.Әхмәтов, О.В.Бахарев, И.Р.Fәбитов, В.И.Овсянниковтар локаль һуғыштар ветерандары булып иҫәпләнә.\nБулат Марат улы полиция майоры Рәүил Йосопов, подполковник Фәнүр Ишморатовтарҙың йәш быуынды тәрбиәләүгә айырым көс һалыуҙарын билдәләп үтте. Рәүил Әнүәр улы 23 йыл эске эштәр органдарында хеҙмәт итеп хаҡлы ялға сыҡһа, Фәнүр Fәйнислам улы 21 йыл ғүмерен полицияға арнаған. Икеһе лә Чечен Республикаһында Конституцион тәртип урынлаштырыуҙа ҡатнашҡан. Фәнүр Ишморатовҡа унда хатта ике тапҡыр булырға тура килгән.\nӘлеге көндә хәрби хәрәкәттәр ветерандары хаҡлы ялда булыуҙарына ҡарамаҫтан, төрлө өлкәләрҙә эшләүҙәрен дауам итә. Рәүил Әнүәр улы «УралСиб» банкыһының именлек хеҙмәтен етәкләһә, Фәнүр Fәйнислам улы Сибай медицина колледжында эшләй.\nФ.Ишморатов, Б.Шакиров, Р.Йосопов.


Федераль сәйәсмәндәр регионалдар инициативаһын үҙ ҡулына ала. Әммә быны бер ҡасан да танымайҙар. Ул ғына ла түгел, федерация субъекттары парламенттарының закон сығарыу буйынса тәҡдимдәре күпселек осраҡта РФ Дәүләт Думаһы эшмәкәрлегендә рәсми яуап тапмай. Ә хәҙер, депутаттар конкре т һайлаусы тарафынан раҫланмағас, улар үҙҙәрен туған партияларынан башҡа бер кем алдында ла бурыслы тип һанамай. "Федераль ҡануниәтте яҡшыртыу" идеялары менән янған\nниндәйҙер төбәктәр тураһында әйтергә лә түгел.\nДөрөҫ, бының өсөн федераль парламентарийҙар үҙ эшмәкәрлегенең популярлығы түбән тәгәрәүе менән түләй. Республика Дәүләт Йыйылышының һуңғы пленар ултырышында депутаттар тағы ике закон сығарыу инициативаһын ҡабул итте - "Элемтә тураһында" федераль законға һәм "РФ Ер кодексының 61 - се статьяһының 2 - се өлөшөнә үҙгәрештәр индереү тураһында" федераль закон проекттары. Улар, һис һүҙһеҙ, файҙалы һәм һөҙөмтәле. Тәүге инициативаға ярашлы, юғалтылған\nйәки урланған элемтә средстволары тураһында мәғлүмәтте үҙ\nэсенә алған электрон мәғлүмәттәр базаһы булдырыу тәҡдим ителә. Икенсе закон проекты дәүләт власының башҡарма органы йәки урындағы үҙидара органы тарафынан "зыянлы" акттар сығарыу һөҙөмтәһендә граждандар йәки юридик шәхестәргә\nкилтерелгән зыяндың гражданлыҡ ҡануниәте ҡағиҙәләренә ярашлы, ҡапланырға тейешлеге хаҡында.\nБашҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай р әйесе Константин Толкачев Дәүләт Йыйылышының Рәсәй Дәүләт Думаһына тәҡдимдәре буйынса эшмәкәрлеген юғары\nбаһалай, сөнки ... альтернатива юҡ.\n- Был йүнәлеш элеккесә республика парламентының федераль закондар сығарыу процесында ҡатнашлығының иң мөһим формаларының береһе булып ҡала. Атап әйткәндә, беҙҙең өсөнсө саҡырылыш парламенты РФ Дәүләт Думаһына 37\nфедераль закон сығарыу акты проектын йүнәлтте, - тине Константин Борисович. - Үткән яҙғы сессия ваҡытында ғына ла беҙ федераль парламенттың түбәнге палатаһына ете закон проекты индерҙек.\nӘммә бик тотанаҡлы һәм ете тапҡыр үлсәп эш итеп өйрәнгән\nспикерҙың сығышында ла борсолоу һиҙелә.\n- Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Федерация субъекттары инициативаһы бик һирәк осраҡта ғына федераль закон формаһын ала. Минеңсә,\nсубъекттарҙың закон сығарыу эшмәкәрлегендәге тәжрибәһенең һ орау менән файҙаланылмауы ҡабул ителгән федераль закондарҙың сифатында сағылыш таба. Төбәк парламенттары, атап әйткәндә, Волга буйы федераль округы депутаттарының тырышлығын берләштерергә ваҡыт етте, күрәһең.\n- Ун йыл эсендә - 1995 йылдан алып - беҙҙең парламент федераль ҡануниәтте камиллаштырыуға йүнәлтелгән 62 закон\nпроекты менән сығыш яһаны, - ти Дәүләт Йыйылышы вице - спикеры Салауат Кусимов. - Уларҙың 50 - һе ҡаралған, 12 - һе ҡаралыу стадияһында. Ҡабул ителгәндәренең һаны - ноль. Һәм федераль депутаттар Рәсәй Федерацияһы субъекттарынан\nкилгән бөтә инициативаларға ла шундай уҡ ҡарашта ҡала. Дөйө м алғанда, төбәктәрҙән йүнәлтелгән закон сығарыу инициативаларының бер ярым проценты ғына ҡабул ителәлер.\nТөбәк парламенттары үҙҙәренең федераль коллегаларының иғтибарһыҙлығына зарланһа, һуңғыларының һаман да нығый барған вертикаль фонында үҙ дәғүәләре барлыҡҡа килә. РФ Дәүләт Думаһының вице - спикеры Владимир Вольфович күптән түгел Өфөлә булған сағында түбәнге палатала киләһе йылға бюджет документтарын тикшереүгә ҡағылышлы үҙ фекерен белдерҙе:\n- Беҙ аҡсаға дөрөҫ йүнәлеш бирәбеҙ икән, шулай уҡ яҡшы йәшәйәсәкбеҙ кеүек тойола! Бында тағы ла ялған: беҙ,\nдепутаттар, бер нимәгә лә йоғонто яһай алмайбыҙ! Федераль\nминистрҙар ниндәй һан һәм лимит ҡуя, шулай буласаҡ. Ҡайһы\nберҙә улар айырыуса күп һанлы партиялар файҙаһына 20 - 30, хатта 100 миллионды ниндәй статьяла һәм ҡайҙа "күсерергә"\nмөмкин булыуын күрһәтә. Ошондай ялған ҡаҙаныштарҙы пропагандалау көлкө, депутаттарҙың реаль власы юҡ.


Төбәктә шәкәр сөгөлдөрөнөң уңышы 1,142 миллион тоннанан ашҡан // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөбәктә шәкәр сөгөлдөрөнөң уңышы 1,142 миллион тоннанан ашҡан\n7:20, 18 октября 2017 Иҡтисад\nТөбәктә шәкәр сөгөлдөрөнөң уңышы 1,142 миллион тоннанан ашҡан Фото: БР Ауыл хужалығы министрлығы\nБашҡортостанда шәкәр сөгөлдөрөн йыйыу дауам итә. Республика Ауыл хужалығы министрлығының һуңғы мәғлүмәттәре буйынса, уртаса уңыш гектарынан 306 центнерҙа 1,142 миллион тоннанан ашыу тамыраҙыҡ ҡаҙып алынған. Баҫыуҙарҙан шәкәр заводтарына 367 мең тоннанан ашыу сығарылған.\nБыйыл шәкәр сөгөлдөрөнөң иң юғары уңышы Өфө һәм Ғафури райондары хужалыҡтарында билдәләнә – һәр гектарҙан 385 һәм 383 центнер.\nБөгөнгә шәкәр сөгөлдөрө 37,3 меңдән ашыу гектарҙан йыйып алынған, ул пландың 72 процентын тәшкил итә. Миәкә, Федоровка һәм Ишембай райондарында тамыраҙыҡ йыйыу тулыһынса тамамланған.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АУЫЛ ЭШҠЫУАРЫ ШУНЫ АҢЛАЙ: УЛ АҪАБАЛЫҠ МЕНӘН КӨСЛӨ - 2018 - Мәҡәләләр\nАУЫЛ ЭШҠЫУАРЫ ШУНЫ АҢЛАЙ: УЛ АҪАБАЛЫҠ МЕНӘН КӨСЛӨ\nҺуңғы өс тиҫтә йыл эсендә барған бар кешелеккә ҡағылышлы ваҡиғалар (уларҙың масштабын күҙаллатыу өсөн белгестәр "геополитик характерҙағы ваҡиғалар" тигән һүҙбәйләнеш ҡуллана) айырыуса ер кешеһен иң ауыр һынауҙар алдына ҡуйҙы. Үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙе, эш алымдарын ғына түгел, тотош йәшәү рәүешен үҙгәртергә кәрәк булып сыҡты. 1986 йылдың яҙынан башланған "үҙгәртеп ҡороуҙар"ҙың "осо"на сыҡтыҡ, тип әйтергә кем генә баҙнат итер икән? Шулай ҙа ауыл хужалығы аҡрын-аҡрын булһа ла ыңғай һөҙөмтәләргә ирешкән һымаҡ. Әммә, тәжрибә күрһәтеүенсә, тотороҡло үҫеш эш кешеһенең хөкүмәт тарафынан гарантиялы ҡурсалауҙа булыуы менән бәйле.\nРәсәйҙә ауыл хужалығы торошон етди өйрәнеүселәр шундай һығымтаға килә: хөкүмәт фермерҙарҙы үҙ яҡлауына алғанда, улар етештергән тауарға аныҡ заказ биреүҙе, хаҡ билдәләүҙе ныҡлы күҙәтеүҙә тотҡанда ғына был тармаҡ уңышлы эшләйәсәк. Ғәмәлдә нисек һуң? Ауылда эш башларға теләгән кеше, ҡырҡмаһа-ҡырҡ документтар тултырып, банктан юғары процент менән кредит ала. Алыуын да алырһың, ә йыл нисек килер? Ҡоролоҡ булып, бер ни үҫмәһә? Ярай, былары лы ыңғай хәл ителде, ти. Хөкүмәт заказы булмағас, тауарың үтмәй ятһа? Йыш ҡына әсе тир түгеп етештергән тауарын алыпһатарҙар юҡ ҡына хаҡҡа алып китә… Өҙөүе ҡыйын булған был "дүңгәләк"тән ("порочный круг") сығыу юлын уйланған ауыл эшҡыуары ла, проблеманы хәл итеүҙе ҡайғыртҡан власть әһеле лә ауыл хужалығы тармағында кооперация ойоштороу менән бәйләй. Уны фермерҙар берләшеүе тип кенә аңларға ярамайҙыр. Шул берләшеү нигеҙендә тауарҙы башынан аҙағына тиклем эшкәртеп, туранан-тура ҡулланыусыға тәҡдим итә алырлыҡ кимәлдә булыу, тип күҙалларға кәрәк. Кооперацияның ере, фермалары, техникаһынан тыш, үҙ элеваторы, һөт-май, ит-консерва, икмәк заводтары, хатта үҙ магазины булһа, хөкүмәт ҡурсалауына таяна алһа, алыпһатарҙар, банктар "талауынан" азат буласаҡ. Ысынында иһә, ер кешеһенең хәле әлегә маҡтанырлыҡ түгел. Проблемалар ҙа ваҡыты-ваҡыты менән йырып сыҡҡыһыҙҙай күренә. Бөгөн дә мин ауыл эшҡыуарҙары зарында алыҫ олатайҙарымдың үҙ түрәләренә бәйле "Яуыз кантондарҙы ҡуя икән Рәсәй ҙә генә тигән батшалыҡ" тигән хәтәр дөйөмләштереүендә, ХХ быуат башында иһә, банктарҙан кредит алып булһа ла, хужалығын нығытып ҡарарға тырышҡандан һуң, "бульно чижела" тип һығымта яһауында - был иңрәүҙәрҙең бер-береһе менән ныҡ ауаздаш булыуына төшөнгәндәймен… Бер үк мәлдә фермерлыҡ менән шөғөлләнгән ауылдашымдың, хужалығында олоғара проблемалар булыуына ҡарамаҫтан, иртәгәгә ышаныслы ҡарауы, милләте хаҡында уйланыуы - ауылдың киләсәгенә бәйле өмөттәремде нығытты. Эйе, өмөттө һүндереү ярамай…\nШәкәре тәмле лә бит… Һай, был сөгөлдөр утауҙары! Сей елкәгә тейә… Тейеү генәме!. Нөгөштә һыу инеп, ҡомда ғына ҡыҙынып ят ине. Йәйҙе зарығып көтөп алаһың, ә ҡасан күреп ҡалаһың? Көҙөн иһә, шул уҡ сөгөлдөр: көрәк менән ҡаҙып ал, ҡырғыслап таҙарт, өйөп ҡуй, машинаға тейәп ебәр. Ваҡытында оҙата алһаң әле.\nЙылдар үтер… Өс-дүрт йәштән ҡул араһына инә башлаған ауыл балаһы аҙаҡ: "Булдымы ул баласаҡ?" - тип, уфтанһа, ғәжәпме ни. Юҡ, "Салбар ишаратын тарта-тарта, Ҡасҡым килде бала сағымдан!" - тип, тикмәгә яҙмағандыр Булат ағай Рафиҡов, үҙәгенә үткәнгә яҙғандыр… Мәктәпкә лә бит бишенсе кластан алты саҡрымдағы Боһорманға йәйәүләп йөрөргә тура килде. Ҡышҡы ыжғыр буран булһынмы, яҙғы-көҙгө рашҡымы - иртәнге етенән ҡалмай тораһың да тәпәй туратыңды егәһең… Шулай ҙа был "яфа"ларҙың икенсе яғы ла булмағанмы ни? Тап ошолай быуын нығынған, ҡаршылыҡлы йәшәйештең, өҙлөкһөҙ хеҙмәттең генә тормош нигеҙе, йәшәү сығанағы икәнлеге йән-ҡанға һеңешкән - шулай Кеше булынған… Үтелгән ғүмер юлына ҡайырылып ҡарай ҙа Ғүмәр (мулла ҡушҡан исеме. "Дөкәмиттә" иһә сабый сағында уҡ вафат булып ҡуйған ағаһы Мөхтәр исемен йөрөтә ул) Зиннур улы Иҫәнов, киләсәккә өмөтләнеп, иртәгә мотлаҡ яҡшыраҡ буласаҡ, тигән икеләнеүһеҙ ышаныс менән йәшәлгән, тип ҡуя. Атай-әсәйҙәрҙең быуыны ла тап шундай инаныс булғанға ғына әҙәм балаһының көсө еткеһеҙ ауырлыҡтарҙы ла күтәрә, усағында утын ләүкетеп, балаларын аяҡҡа баҫтырып, тормошто дауам иттергән, милләтте һаҡлай алған…\nТик бөтәһен дә иртәгәгә ҡалдырып ҡына йәшәү дөрөҫмө икән һуң? Бөгөнгөнөң дә ҡыуаныстары булырға тейештер ул. Ауырлыҡтарға күнеп йәшәү - сараһыҙлыҡтан ғына түгелме? Әллә әҙәм балаһының булмышына һуңғы сиккә еткәндә лә өмөтө ҡалырға тейеш, тиелгәнме? Бәлки, тормошто нисек бар - шулай ҡабул итеп, ҡояшлы иртәгәне ҡулыңдан килгәнсә яҡынайтырға тырышыуҙалыр бар мәғәнә, кешесә йәшәү асылы!..\nШундай уйҙарға тарый ҙа мәсьәләнең елеген ҡапшарға ынтыла. Бөгөнгө проблемаларҙың тамырҙарын юллап, сал тарихты тарарға тотона.\nИрекле, үҙаллы йәшәйем тип, күпме яу сапҡан башҡорт! "Аямаған йәнен, түккән ҡанын…" Шуға ла Ғүмәр хәрби хеҙмәттә булһынмы, эш буйынса сит тарафтарҙа йөрөһөнмө - һәр саҡ башын юғары тотоп, үҙ бәҫен белеп һөйләште. Бер үк мәлдә шуныһын да онотманы: "диңгеҙҙәрҙе ҡыҙартырлыҡ" ҡан түгеүҙәр эҙһеҙ үтә буламы? Ниндәй яуҙа ла иң саялар, иң ҡыйыуҙар, иң намыҫлылар күберәк ҡырыла. Быныһы етмәгән, аҙаҡ, күтәрелештәрҙән һуң, ил азатлығы өсөн алдан йөрөгәндәрҙең балаларына тиклем эҙәрлекләүҙәргә дусар ителгән. "Тамырҙары ҡороһон!" тип ажарланған, ҡәһәтләнгән илбаҫар… Ә ҡуйылған маҡсаттарыңа ирешә алмау аҡрын-аҡрын булһа ла төңөлөүҙәргә килтерә…\nӘммә нисек кенә булмаһын теге өмөттө һүндерергә һис кенә лә ярамай бөгөн. Юҡ, ярамай! Ә бының өсөн эш кешеһенә ышаныс белдерергә кәрәк. Әҙәм балаһы өмөттәренән төңөлмәһен. Бына миңә ышаныс күрһәтмәһәләр, шундай эштәр атҡарып булыр инеме? Рәхмәт - ышаныс күрһәттеләр. Үҙем дә хәҙер кешегә ышанырға тырышам, уларға таянам. Бындай мөнәсәбәт яуаплылыҡ тойғоһо уята. Әлбиттә, ышанып эш ҡуштың да - оноттоң түгел. Әйтелгәндең, ҡушылғандың үтәлешен тикшермәй булмай. Проблемаларҙың күбеһен әҙәм балаһы үҙе тыуҙыра бит. Тимәк, уларҙы үҙе үк хәл дә итә алырға бурыслы. Дөйөм алғанда, яҡшыра бара тормош шулай ҙа, яҡтыра бара тирә-йүн.\nДилбегә Ғүмәр ҡулында\nЗөфәр ағалары ярҙамында Әнүр ҡустыһы фермерлыҡ эшен башлап ебәргәйне. Инде хужалыҡ нығынып бара тигәндә вафат булып ҡуйҙы. Дилбегәне Ғүмәр алды. Ни кәрәкһә - шул юҡ! Кәртә-ҡураны нығытып алырға уйлаштылар, ә сөй һатып алырлыҡ та аҡса ҡалмаған. Әлдә тутыға башлаған кәкере сөйҙәр ятҡан икән - ярап ҡалды. Өмәселәрҙе мәтрүшкә сәйе менән һыйланылар…\nТәүәккәллек, ныҡышмалылыҡ күрһәтте Ғүмәр. Ал-ял белмәне, көндө төнгә ялғаны. Кешене генә ҡушып, ҡарап торманы, башлап үҙе тотондо. Нөгөш ҡасабаһында урта мәктәпте тамамлағандан һуң электромеханик һөнәрен үҙләштергәйне. Аҙағыраҡ трактористлыҡҡа уҡып сыҡты. Нефть быраулаусы булып та йөрөнө, ташсы ла, умартасы ла ине. Бына ҡасан кәрәкте быуын ныҡлығы, иртәгәгә бәйле булған, тора-бара көслөрәк дөрләгән өмөт тигәнең: арыуланасаҡ ул донъя. Турайырбыҙ, иншалла! Аяҡтарҙы ергә кирә баҫып торасаҡбыҙ барыбер! Иң мөһиме - маҡсаттарыбыҙ изге: шундай данлы-шанлы халҡыбыҙҙың иртәгәһе өсөн ҡулдан-хәлдән килгәненсә айҡашыр кәрәк. Байлыҡ бер айлыҡ, ә хәтерле халыҡ, ерле халыҡ - мәңгелек. Ер үҙебеҙҙеке бит әле. Шул ергә тешең-тырнағың менән йәбешеп ятыр кәрәк. Юҡ! Тикмәгә тыумаған ул йыр: "Һис бирмәгән башҡорт Уралын!.." Еребеҙ бар икән, беҙ ҙә буласаҡбыҙ! Тик буш ятмаһын тир, ҡан менән һуғарылған ғәзиз тупраҡ. Һөрөнтө ерҙәрҙе ташлап ҡуйыу - оло гонаһ түгелме ни? Ана, Нөгөш аръяғындағы урыҫ ауылдары бөтөнләй бушап ҡалды тиерлек. Ә бит ул ерҙәр ҙә заманында беҙҙең ауылдыҡы ине. Нөгөш үҙенең йырҙаһын үҙгәртә килеп кенә тегеләргә ҡалғайны. Закон нигеҙендә шул ерҙәрҙе үҙ ҡарамағына алды хужалыҡ. Ҡырҡ туғыҙ йылға килешеү төҙөлдө…\nЭлектән аралашып йәшәгән, һәр кемдең "знакум"ы йә белеше булған Вишнау (халыҡ телендә. Рәсми исеме - Вишневка) ауылы зыяраты бөтөнләй ташландыҡ хәлдә ҡалыуын күреп, уйланды Ғүмәр. Нилектәндер үҙен ғәйепле лә тойған һымаҡ. Кәртәләп ҡуйырға булды. Өмә ойошторҙолар. Эш мәлендә Ғүмәргә кемдер текәлеп-күҙәтеп тик торғандай. Ипле генә тирә-яғына күҙ һала. Эшһеҙ торған бер кем юҡ, һәр береһе ни менәндер мәшғүл. Тағы тотона эшенә, тағы шул уҡ хәл ҡабатлана. Ҡарашты тотоп алыу өсөн "ялт" итеп ҡапыл боролоп ҡараны ла … ныҡ тертләне. Ҡәбер ташы һүрәтенән тере кешенекеләй ҡараш һиҫкәндерҙе уны. Тере сағында ла күргәне бар ине был апайҙы… Быныһы бер хәл. Күңел урынына ултырып бөтөр-бөтмәҫтән өмәлә ҡатнашҡан Илдар Ғафаровтың һөйләгәне шаҡ ҡатырҙы: "Кисә йоҡоға ойоп ҡына барғанымда теге апай килде бит. Оҙон аҡ күлдәктә. "Ҡурҡма!" - ти. - Мин һеҙгә рәхмәт әйтергә генә килдем. Бик игелекле эш эшләнегеҙ…" - тине лә аҡрын ғына иреп юҡҡа сыҡты…"\nАҙаҡ Вишнауҙан сыҡҡан берәү зыярат кәртәләгән өсөн Ғүмәргә аҡса тәҡдим итеп йөрөнө. Әйтерһең, шундай эш аҡса өсөн эшләнә.\nӘ шулай ҙа алға бара хужлыҡ\nАҡрынлап нығына бара хужалыҡ. Бөгөн уның ҡарамағында 500-ләп һыйыр малы (шул иҫәптән, 167 һауын һыйыр. Һәр береһенән 18-әр литр һөт һауып, көн дә тонна ярым һөт тапшыралар. Литры 14 һум. Тәү ҡарамаҡҡа, арзан һымаҡ та, әммә Ғүмәр бик ҡәнәғәт. Ергәндекеләр килеп ала - мәшәҡәте юҡ), 400-ләп һарыҡ, 100 баш йылҡы. Ике мең гектар самаһы сәсеүлектәре, 700 гектар көтөүлек-сабынлыҡтары бар. Егермеләп кеше эшкә йәлеп ителгән. Ҡыҙыу осорҙа йәнә эшсе ҡулдар өҫтәлә. Техника ла етерлек. Бына-бына ун дүрт миллионлыҡ грант алырға торалар…\nӘммә барыһы ла ал да гөл, туп-тура таҡыр юлға һалынды, тип әйтерлек түгел шул әле. Ауыл хужалығы тармағы тәбиғәт торошона бәйле шул ни әйтһәң дә. Бер билдәле әҙип ауылдыҡылар менән аралашҡанда, уңайын килтереп, өлкән ҡәләмдәше Мөхәммәтша Буранғоловтың әйткәндәрен иҫкә төшөргәйне: "Мы бисатели багоду не делаем, но бортить можем!.." Әңгәмәселәрҙең береһе юғалып ҡалманы: "Ауыл кешеһенә ҡарына-ямғырына ҡарап тормай эшләргә тура килә шул…" Эйе, эшләргә тура килә, тик тәбиғәткә ҡарышырға ярамай. Уның көйһөҙлөгө менән иҫәпләшмәй булмай. Йәнә лә шуныһы: ирмен тигән ир, ҡамғаҡтай, ел ыңғайына тәгәрләмәҫ, ә үҙен ошо ерҙең ныҡлы хужаһы итеп тоясаҡ. Шул осраҡта ғына ер елеген имеп йәшәүҙән бигерәк, уның киләсәген хәстәрләйәсәк, уның ейәндәргә ҡаласағы тураһында уйланасаҡ. Ни ҡаласаҡ, нимә ҡалдырасаҡбыҙ килер быуындарға? Саңы борхоп ятҡан, ҡый үләне лә үҫмәгән, ярғыланып ятҡан ҡатҡыл таҡырмы, әллә ҡобайырҙарҙа данланған, халыҡ тарихының өнһөҙ шаһиты булған тау-урманлы, йәм-йәшел туғай-болонло, игенсенең әсе тире менән һуғарылған иген баҫыуҙары алҡынған ер-әсәме?..\nПроблемалар етерлек. Шулай ҙа Ғүмәрҙең иртәгәһе көнгә ышанысы ла, өмөтө лә бик ҙур: нығыныр ул ауыл! Ана, Мәләүездә генә лә, айына ете-һигеҙ меңгә ризалашып, эшләп йөрөгәндәр күпме! Ә беҙҙә уртаса 20 мең алалар. Комбайнерҙар ураҡ мәлендә 40 меңгә лә еткереп ҡуя. Килер заман: ауылға, ергә тартыласаҡтар. Ер үҙе тартасаҡ! Шуның өсөн һаҡлар кәрәк беҙгә ерҙе.\nЙыш ҡына ул үҙен, плацдарм яулап, уны нисек тә булһа төп көстәр килгәнсе һаҡларға тейеш яугирҙай һиҙә Ғүмәр. Һаҡлау ғына түгел, уны киңәйтергә тырыша. Аңларға тейеш бит халыҡ: башҡорт үҙ еренең хужаһы булыуы, аҫабалығы менән генә көслө. Зиһенле, зирәк аҡыллы булған, киләсәкте уйлаған ата-бабалар. Тап шуға ла: "… Аямаған йәнен, түккән ҡанын, Һис бирмәгән башҡорт Уралын!"- тигән йыр тыуғандыр…\nЯҙылған: 18.07.18 | Ҡаралған: 253


“Башҡортостан ҡыҙы” журналының февраль һанына күҙәтеү » Башкортостан кызы\n“Һаумыһығыҙ, хөрмәтле “Башҡортостан ҡыҙы” хеҙмәткәрҙәре! Мин Рәми Ғариповтың тәүге мөхәббәте Марият Ғайсина булам. Уның көндәлектәрен, шиғырҙарын уҡыһағыҙ, мине беләһегеҙҙер тип уйлайым. Беҙ бер йылғы, мин дә – интернатта тәрбиәләнгән ҡыҙыҡай. Мин – 1951, ә Рәми 1950 йылғы сығарылыштан. 1968 йылда “Башҡортостан ҡыҙы” журналының тәүге һанын ул миңә ебәрҙе. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һаҡланмаған. Яңынан уҡып сығыр инем.... Үҙем Һарытау өлкәһенең Балаково ҡалаһында йәшәйем. Бында башҡорттар күп. Уларға һәр ваҡыт журнал биреп уҡытып торҙом. Инде бында ла, Силәбе өлкәһенә ҡараған Бакалда ла, уҡытырға тырышырмын. Әлегә, Аллаға шөкөр, Мәҙәниәт һарайына йөрөйөм, сәхнәнән төшкәнем юҡ. Мандолинала уйнайым. Йырлап та ебәрәм, тик бер ҡыйынлыҡ бар: бер ҡалала ла мандолина һатылмай, ҡылдарын да тапмаҫһың. Элек бит бөтәһе лә була торғайны.\nБәлки, осрашырбыҙ. Миңә ҡунаҡҡа килегеҙ. Иң яҡты, изге теләктәр менән, һеҙҙән яуап көтөп, Марият”.\nОшондай йөкмәткеле хат алғас, тулҡынланыуымдың сиге юҡ. Күрһәтелгән телефон буйынса шылтыратам, алмайҙар. Иҫкә төшкән һайын йыш-йыш йыям һандарҙы: яуап биреүсе юҡ. Әлбиттә, ҡош телендәй сәләм дә яҙып ебәреп була. Хатығыҙҙы алдыҡ, юл төшкәндә инеп сығырбыҙ, тип тынысландырып. Әммә күңел теге остан яуап булырын һиҙә. Бына Силәбегә саҡырыу алдыҡ. Марият хаҡында бер туҡтауһыҙ уйлайым. Тағы телефон һандарын йыям. Был юлы, ниндәй бәхет, ул үҙе яуап бирә! Эй, илаһым! Тимәк, алда тулҡынландырғыс осрашыу”...\nЖурналдың был һаны Гөлназ Ҡотоеваның Силәбе өлкәһенә сәфәре, Шағирҙың тәүге мөхәббәте хаҡындағы “Мөхәббәт мәңгелек” исемле ҡыҙыҡлы мәҡәләһе менән асыла.\n“Йөрәк дәрестәре” рубрикаһы аҫтында Альмира Кирәеваның “Илһөйәрлек – булмышыбыҙҙа” тип аталған мәҡәләһе урын алған.\n“Йәне илһөйәрлек менән һуғарылған, был халәте йәшәү рәүешендә, ғәмәлдәрендә сағылған аҫыл заттар менән көслө төйәгебеҙ. Ике йылда үҙен республикала ғына түгел, унан ситтә лә танытып өлгөргән “Мин – илһөйәр” төбәк-ара ойошмаһы ағзалары ла изге ниәттәрен уңышлы тормошҡа ашыра.\n“Илеңде яратыуҙы көндәлек тормошта нисек итеп раҫларға?” – Даланлы эшҡыуар, сәмле спортсы, БР Ҡатнаш хәрби көрәш федерацияһы президенты Руслан Зариповтың күңелендә оҙаҡ йөрөгән һорауға яуап булараҡ барлыҡҡа килә лә инде был ойошма. Руслан Булат улы үҙе тирәләй йәнтөйәгебеҙ, оло Ватаныбыҙ, халҡыбыҙ киләсәгенә битараф булмаған, ялҡынлы йөрәкле фекерҙәштәрен туплаған. Ватансылыҡ тойғоһон тәрбиәләүҙең ни өсөн бөгөн үтә мөһим булыуын еткереүҙе маҡсат иткән ойошма Рәсәй Геройҙары ассоциацияһы ярҙамында төҙөлгән һәм үҙ эшмәкәрлеген Башҡортостан Республикаһы Башлығы булышлығында алып бара”, – тип яҙа автор.\n“Ғашиҡтар көнөндә тыуған Шәрифә Һөйөндөк ҡыҙы Хисмәтуллина күркәм юбилейын – 90 йәшен билдәләне. Оло йөрәкле ҡатынға ысынында мөхәббәтле, бәхеткә тулы яҡты ғүмер насип була. Сабыр аҡылы, эшһөйәрлеге, ярата һәм яраттыра белгән саф йөрәге менән яулай ул һәр бәхет үркәсен. Тормош иптәше Фәйзрахман Шәйхетдин улы менән ҡорған татыу ғаиләләрендә үҫкән балалар ҙа намыҫ ҡушыуы буйынса йәшәүҙе һәм халҡы өсөн хеҙмәт итеүҙе төп тормош ҡануны итеп ала. Әммә яҙмыш изге бәндәләренә ниңәлер аяуһыҙ шул, бәхеттәрен, ихтыяр көстәрен, ныҡлыҡтарын әсе тетрәнеүҙәр менән һынай. Һөйөклө тормош иптәшен, өлкән улы менән ҡыҙын, өс ейәнен юғалтыу ғазабын кисереү күңеленә ауыр яра һалһа ла, әсә йөрәге таш булып ҡатмай, ә киләсәккә яҡты ышаныс, яҡындарына наҙлы хәстәр, тормошҡа һөйөү менән баға”. Альбина Ғөбәйҙуллина алып барған “Әсәйҙәр һәм ҡыҙҙар” рубрикаһындағы мәҡәлә “Аҫылдар илендә” тип атала.\n“Билдәле әҙибә, уҡытыусы, Жәлил Кейекбаев, Мөхәмәтша Буранғолов, Рамаҙан Өмөтбаев исемендәге премиялар лауреаты Лира Яҡшыбаева күркәм юбилейын билдәләне. Ошо уңайҙан Азалия Мирзаева уның менән әңгәмә ҡорҙо.\n“Изге күңелле кеше һис ҡасан кешегә насарлыҡ эшләмәҫ, яуызлыҡҡа яуызлыҡ менән яуап бирмәҫ. Әммә дин яуыздарҙан һаҡ булырға өйрәтә. Йылан саҡмай тора алмай. Яуызлыҡ – шайтандан, тибеҙ. Әҙәм балаһының иман ныҡлығын һынар өсөн Аллаһ ергә Шайтанды ебәргән. Төрлө ауырлыҡтар беҙгә иманыбыҙҙы һынау өсөн бирелә. Һынауҙарҙы һынмай үткәндәр ҡасан да бер бәхеткә юлыға “, – ти яҙыусы.\n“Ер йөҙөндәге һәммә күренеш үҙ-ара тығыҙ бәйле, һәр ғәмәл, ҡасан да булһа, ағымдағы ваҡиғаларға ыңғай йә кире йоғонто яһап, киләсәккә ойотҡо һала, бер һүҙ менән әйткәндә, япраҡ һелкенеүенең дә үҙ мәғәнәһе бар. Мең ҡыуаныс үә әрнеү аша үтеп, байтаҡ күңел ҡайтыуҙарын һәм һанап бөткөһөҙ илһамлы минуттарын да кисереп, инде ғүмеренең олпат миҙгеленә аяҡ баҫҡан ҡәләм оҫтаһы, билдәле журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, республикабыҙ журналистарының Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты Фәүзиә ЛАТИПОВА үткән юлдың һәр боролошонда был хәҡиҡәт үтә лә асыҡ сағыла”. Уның хаҡындағы мәҡәләһен Гөлнара Буранҡаева “Бер япраҡ саҡлы ғына” тип атаған.\n“Әҙәби балҡыш” рубрикаһы был һанда һеҙҙе Мөнир Ҡунафиндың “Шаҡмаҡ ҡояш” хикәйәһе, Рамай Ҡаһирҙың шиғырҙары менән һыйлар.\n“Аллаһ бәрәкәте” рубрикаһында һүҙ “Иртәнге намаҙ” тураһында бара.\nУл Украинала тыуған. Белоруссияла дан ҡаҙанған һәм ерләнгән. Ә Башҡортостанды йәнтөйәге тип һанаған. “Башҡортостанды тыуған илем тип иҫәпләйем”, – тип яҙа 1945 йылда үҙенең автобиографияһында 8-се Рогачев партизандар бригадаһы комиссары Александра Захарова. Йылдар үтеү менән ул Белоруссия ССР-ы Юғары Советы Президиумы рәйесе урынбаҫары булып китәсәк. Белоруссия журналисы Максим Ғацактың “Башҡортостан – тыуған илем” мәҡәләһе лә уҡыусыларыбыҙ өсөн ҡыҙыҡлы булыр.\n“Ни хәлдәһең, оло кеше?” Ошо рубрика аҫтында Ильяс Таҡаловтың мәҡәләһе “Трамвай йөрөтөүсе Фатима” тип атала. 1 февралдә Өфө трамвайы ебәрелеүенә 80 йыл тулды. 18 йәшенән баш ҡалаға килеп, бөтә ғүмерен ошо уңайлы, тиҙ йөрөшлө “тимер ат”ты йөрөтөүгә арнаған, хаҡлы ялға сыҡҡас та байтаҡ эшләп, яратҡан һөнәренән саҡ айырылған Фатима Исмәғил ҡыҙы Вәлишина хаҡындағы яҙма күптәрҙе ҡыҙыҡһындырыр”, – тип яҙа ул.\n“Ун һигеҙ йыл буйы үҙен көйләп, бер матур ҡалыпта ¬– уҡытыусы ролендә йөрөп өйрәнгән ханыма элекке коллегалары осраһа, үҙгәргәнһең, тип аптырай. Яңы тормош башлағас, уға ысынлап та, донъяға ҡарашын ғына түгел, үҙен тотошон, хатта һөйләшеү стилен, тормошҡа мөнәсәбәтен дә ҡырҡа үҙгәртергә тура килә. Сөнки хәҙер көн һайын үҙ аяҡтарында ныҡ баҫып торған йәш кешеләр, эшҡыуарҙар менән аралаша, улар менән эшләй. Ә бизнес кешеләре – һәр яҡлап та ирекле халыҡ. Гөлназ Әнүәр ҡыҙы Шәрипова шуға шаярып, ябайлаштым, етди ҡиәфәтемде ситкә алып ҡуйҙым, ти”. Гөлнара Хәлфетдинованың “Рәхмәт, яҙмыш, һәр бер һынауыңа!” тип аталған мәҡәләһе “Яҙмыштарҙан көслөрәк” рубрикаһында урын алған.\n“Ҡатын-ҡыҙ ир-егет өсөн тулы хоҡуҡлы, ысын дуҫ була алмай, минеңсә. Ике зат араһында енси ылығыуҙан башҡа хис булыуы мөмкин түгел”, – тип яҙа Илдар Ғәбитов. Һеҙ уның менән килешәһегеҙме? “Бәхәс алмаһы” рубрикаһы аҫтындағы мәҡәләне уҡып, редакцияға үҙ фекерҙәрегеҙҙе лә яҙып ебәрә алаһығыҙ.\n“Йөрәктә йыйырсыҡтар юҡ, унда йөйҙәр генә ҡала, тигән бер әҙип. Был тап шулай. Донъяның бөтә илдәрендә йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙары үлемгә, инвалидлыҡҡа килтергән төп сир булып тора. Йыл һайын уларҙан Ер шарында 15 миллиондан ашыу кеше үлә. Был үлемдәрҙең күбеһенә миокард инфаркты сәбәпсе.\nИнфарктты тәүге минуттарҙан нисек белергә, был ауырыуға ниндәй билдәләр хас, уны дауалау үҙенсәлектәре ниндәй? –Ирина Николаеваның “Сихәт” рубрикаһы аҫтындағы мәҡәләһендә ошо ауырыу хаҡында һүҙ бара.\n“87 йәшлек өләсәйем һуғыш ваҡытында бала ғына килеш баш күтәрмәйенсә колхозда эшләгән. Ләкин был турала хеҙмәт кенәгәһендә бер нәмә лә яҙылмаған. “Шаһитбыҙ” тип, ул заманда эшләүен дәлилләрлек быуындаштары ла ҡалмаған, сөнки ауылыбыҙҙа иң өлкән кеше – өләсәйем. Уның тыл хеҙмәткәре икәнен раҫлау өсөн ҡайҙа мөрәжәғәт итергә, ниндәй ҡағыҙҙар йыйырға кәрәк икән?”\n“Һорағыҙ – яуап бирәбеҙ” рубрикаһындағы мәғлүмәттәр оло йәштәгеләргә ҡағыла.\n“Милли биҙәк” рубрикаһында Азат Ғарипов Учалы яғаларының үҙенсәлектәренә туҡтала.\nБөгөн бәйләү һәм үреүҙең ниндәй генә ысулы юҡ! Шуларҙың береһе фриволите төйөндәр ярҙамында селтәр үреүҙән ғибәрәт. Ул йылдан-йыл үҫешә, күптәрҙең төп шөғөлөнә әйләнә бара. Ҡул эшенең был төрөнә ҙур, ҡатмарлы ҡорамалдар ҙа талап ителмәй. Үҙенсәлекле биҙәктәрҙең төп өлөштәре булып дуғалар һәм дүңгәләктәр тора. Башлыса ошо ике элементтан иҫ киткес нескә селтәрле әйберҙәр ижад ителә: ашъяулыҡтар, яғалар, муйынсаҡтар, алҡа-һырғалар, кейемдең биҙәкле өлөштәре... Был һанда фриволите оҫтаһы Айгөл ШӘЙӘХМӘТОВА алҡа һәм беләҙек эшләргә өйрәтә.\nИттең файҙаһы һәм зыяны хаҡында бәхәстәр һуңғы йылдарҙа туҡтамай. Ни генә тиһәң дә, ит башҡорт аш-һыуында электән ҙур урын алып торған, бөгөн дә ул төп аҙыҡтарыбыҙҙың береһе булып ҡала. Ҡыштың һалҡынында ҡоротлап йылы һурпа эсеү, бишбармаҡ ашау ни тора! “Тәмлекәс” рубрикаһында иттән төрлө ризыҡтар әҙерләү ысулдары күрһәтелгән.\nДуҫтар, әхирәттәр! Журналда иғлан ителгән “Башҡортостан ҡыҙы”на – 50!”, “Әсә йөрәге”, “Аллы-гөллө, селтәрле” бәйгеләрендә лә ҡатнашырға онотмағыҙ!


Глеб Голубевтың баҫма графикаһы күргәҙмәһе\n8 Декабрь 2009, 15:17\nБР Рәссамдар союзының Бәләкәй күргәҙмә залында Өфөнөң билдәле рәссам-графигы, 2-се Балалар художество мәктәбе директоры Глеб Голубевтың 50 йәшенә арналған шәхси күргәҙмәһе асылды. Экспозицияға авторҙың баҫма графика техникаһында яһаған эштәре инде.\nГлеб Голубев – атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре һәм БР Рәссамдар союзы ағзаһы. 2000 йылдан ул Өфөнөң 2-се Балалар художество мәктәбенә етәкселек итә, ә һынлы сәнғәт, рәсем һәм композициянан бында 1982 йылдан алып уҡыта. Ҡасандыр ул үҙе лә ошо мәктәптә билдәле башҡорт рәссамы һәм графигы Зөфәр Ғаяновта уҡыған, тап ул артабанғы һөнәр һайлауына йоғонто яһай ҙа инде. Һынлы сәнғәттә оҫталыҡ серҙәренә ул Башҡорт дәүләт педагогия институтының (хәҙер – Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге университет) художество-графика факультетында эйә була. Уның курсташтары – бөгөн Башҡортостандың танылған рәссамдары һәм графиктары Рәйес Ғәйетов, Ринат Миңлебаев, Ләйсән Рәхмәтуллина.\n— Әлбиттә, мин графика менән генә түгел, китап иллюстрацияһы менән дә шөғөлләнәм, акварель менән яҙам. Ә бына майлы буяуҙар менән күптән эшләгәнем юҡ. Юбилей күргәҙмәмдә лә экспозиция бер бөтөн, тупланған булһын өсөн баҫма графиканы ғына ҡуйырға булдым, – тип аңлата рәссам.\nБаҫма графиканың тәү ҡарашҡа ҡәтғилегенә һәм ике төҫ – аҡ һәм ҡара – менән генә сикләнеүенә ҡарамаҫтан, рәссамдың эштәре күп яҡлы һәм нескә фәлсәфәүи мәғәнәгә эйә.\n— Мин башҡа төҫтәр менән эксперимент яһарға һәм уларҙы баҫма графикала файҙаланырға ынтылмайым, – ти Глеб Голубев. — Ә был ике ҡапма-ҡаршы төҫ – аҡ һәм ҡара, “төрлө төҫтәр” менән иғтибарҙы тарҡатмай, идея йөкмәткеһен һыҙыҡ өҫтөнә ала.\nАвтор:Лиә Нәғимова | фото: Олег Яровиков


Дуҫҡа хыянат итмәйҙәр » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Дуҫҡа хыянат итмәйҙәр\nДуҫҡа хыянат итмәйҙәр 13.11.2013 // Йәмғиәт\nБала саҡтан “Башҡортостан” менән бергә үҫтем. Атайымдың гәзит-журналдарға булған һөйөүе балаларына ла күсте. Бөгөн туғандарымдың барыһы ла уны алдыра. Бергә осрашҡанда гәзиттә баҫылған мәҡәләләр хаҡында һөйләшәбеҙ, фекер алышабыҙ, бәхәсләшеп киткән мәлдәр ҙә булғылай.\nАгроном булараҡ, мин бигерәк тә ауыл хужалығы тураһындағы яҙмаларҙы яратып уҡыйым, “Йорт-ҡура”, “Баҡса” махсус биттәрен ҡыҙыҡһынып ҡарап сығам. Шулай уҡ гәзиттә баҫылған хикәйәләр оҡшай. Яңы авторҙарҙың ижады күберәк донъя күрһә, отошло булыр ине.\nБер кемгә лә сер түгел, “Башҡортостан”ды күпселек ауылда йәшәүселәр һәм оло быуын вәкилдәре алдыра, шулай булғас, ауыл тормошон яҡтыртҡан, уларҙың йәшәйешен, проблемаларын сағылдырған, өлкәндәр яҙмышын һүрәтләгән мәҡәләләр күберәк булһын, тигән теләктәмен.\nНи сәбәптәндер, бер осор ярты йыллыҡҡа гәзиткә яҙылмай ҡалғайным. Шул ваҡытта үҙемде иң яҡын дуҫыма хыянат иткәндәй тойҙом. Башҡаса ундай хәл бер ваҡытта ла ҡабатланмаясаҡ.\nГәзит уҡыусыларға әйтер һүҙем дә бар: “Башҡортостан” – минең дуҫым, ә һеҙҙеке кем? Әлбиттә, “Башҡортостан” булырға тейеш!\nАвтор: Зиннур БАЙБУЛАТОВ.


Инфоурок › Классному руководителю › Конспекты › Классный час "Никто не забыт, ничто не забыто" (на башкирском языке )\nАсыҡ класс сәғәте.\nАбузарова Динара Мухаметгалеевна\nТема. Бер кем дә онотолмаған,\nбер нәмә лә онотолмаған.\nМаҡсат: Уҡыусыларға Бөйөк Ватан һуғышының аяуһыҙлығы тураһында\nтөшөндөрөү, тел , халыҡ,ил тойғоһо төшөнсәләренең һәр\nкемгә изге бурыс булыуын төшөндөрөү, Тыуған ил яҙмышына битараф булмаған яҡлаусы, һаҡлаусы ил улдары, ил ҡыҙҙары\nЙыһазландырыу: комьютер презентацияһы, интерактив таҡта,\nкитаптар күргәҙмәһе, фотолар.\n“ Еңеү!Ҡояш балҡый бер битеңдә\n2. Маҡсатҡа сығыу. Слайд 2\nШиғыр юлдарынан күренеүенсә, беҙ бөгөн класс сәғәтендә нимә тураһында һөйләшәсәкбеҙ?\nБөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә – 70 йыл. Тимәк, бөгөнгө темабыҙ – “Бөйөк Еңеүгә -70 йыл! “ тип атала. Һәм дәрестең эпиграфы итеп ошо һүҙҙәрҙе тәҡдим итәм “ Бер кем дә, бер нәмә лә онотолмай”.\nҺуғыш!..” тигән ҡәһәрле һалҡын һүҙҙе ишетеү менән, йөрәктәр ҡыҫыла, меңәрләгән әсәләрҙең күҙ йәше күңелде өтөп алғандай, гонаһһыҙ сабыйҙарҙың йөрәк өҙгөс ауазы мейеләрҙе телеп үткәндәй була. Ғәзиз иле, ата-әсәһе, балалары, бөтә кешелек өсөн йәнен аямай ут эсенә ташланған яугирҙар күҙ алдынан үтә. Күпме кешенең ғүмерен ҡыйҙы, күпме сабыйҙы етем ҡалдырҙы, бәхетен селпәрәмә килтерҙе был һуғыш!.. Быларҙы иҫәпләп тә, барлап та бөтөп булмай…\n1941й 22 июнендә таңғы сәғәт 4-тә фашистик Германия һуғыш иғлан итеп тормайынса беҙҙең илгә һөжүм итә. Ф ашистик Германия менән Адольф Гитлер идара иткән була. Улар Советтар Союзын баҫып алыр өсөн “Барбаросс”планы төҙөйҙәр, йәғни беҙҙең илебеҙҙе 2 ай эсендә баҫып алып илебеҙҙең бөтә байлыҡтарына хужа булып, кешеләрҙе ҡол итергә йә үлтереп бөтөргә теләй ул.\nТыуған илде һаҡлау , яҡлау өсөн бөтә халыҡ күтәрелә. Фронтҡа йәштәр ҙә, ололар ҙа китә. Көн һайын эшелондар фронтҡа кешеләр – һалдаттар алып китә , ә ул ваҡытта һуғыштың 4 йылға һуҙылырын бер кем дә белмәгән әле. Бөтә ерҙә “Священная война” тигән йыр йырлатылған. Ул йыр радионан да ишетелгән, урамдарҙа йөрөгән, һуғышҡа киткән кешеләр ҙә шул йырҙы йырлаған. Әйҙәгеҙ, шул йырҙы тыңлап ҡарайыҡ.\nЙыр. “ Священная война”\nФашистар иң тәүҙә ил сигенә һөжүм итә. Брест крепосын фашистар айҙан ашыу утҡа тоталар. Дошман шул тиклем көслө, шул тиклем күп була, әммә герой- пограничниктар һуңғы патронғаса, гранатағаса , хәлдәре бөткәнгә тиклем ҡаршы һуғышалар. Ошо ваҡиға ғына совет кешеләренең ниндәй патриоттар икәне, көслө рухлы икәнен күрһәтеп тора.\nҺуғыштың тәүге айҙары. Һуғыштың тәүге айҙарында беҙҙең Армия сигенергә мәжбүр була. Сөнки беҙҙең илебеҙ һуғышҡа әҙер булмай. Һуғыштың тәүге айҙарында беҙҙекеләр 3500 самолет, 6000 танкы, 20000 миномет, күп һалдаттарын юғалта.\nМәскәү эргәһендә һуғыш. Гитлер “Мәскәүҙе алһам – совет халҡын еңәм!” тигән. Мәскәүҙе баҫып алыу планын гитлеровсылар “ Тайфун” тип исемләгән. Әммә , ҡыуанысҡа ҡаршы, Гитлерҙың был планы тормошҡа ашмай.\nЛенинград блокадаһы. 1941 йылдың 8 сентябрендә немецтар Ленинградты блокадаға ала. Был блокада 900 көн һәм төн дауам итә. Бындай иң ҡурҡыныс, иң ҡот осҡос блокада бөтә донъяла бер ваҡытта ла булғаны юҡ.\nСмоленск эргәһендәге һуғыш – ҡурҡыныс алыштарҙың береһе. И ң яҡшы 4 дивизияға “Гвардейские” исеме бирелә.\nБөйөк Ватан һуғышы осорондағы иң ҡаты, иң аяуһыҙ алыш ул. Бер туҡтауһыҙ янғын, өҙлөкһөҙ пушка, орудиеларҙың тауышы аҫтында һәр бер өй, йорт, һәр бер метр өсөн совет һалдаттары 200 көн буйына һуғыша. Һәм – беҙҙекеләр- Совет һалдаттары еңә!\nКурск һуғышы. Курск һуғышы – 50 көн дауам иткән. Ҡаты һуғыш ерҙә лә, һауа ла барған. 12 июлдә Прохоровка эргәһендә 2 - се донъя һуғышының иң билдәле танкылар алышы була. Был һуғышта ла совет танкистары еңә.\nТылда. Еңеү өсөн көрәш фронтта ғына түгел, тылда ла барған.\nМеңләгән кеше заводтарҙа,колхоз баҫыуҙарында, цехтарҙа көнө – төнө эшләгән. Был ауыр эштәр балалар, ҡатын- ҡыҙҙар, әбей- бабайҙар елкәһенә төшә. “ Бөтә нәмә фронт өсөн, бөтәһе еңеү өсөн!” тигән лозунг аҫтында эшләгәндәр улар. Балалар өлкәндәрҙең нормаһына еткереп эшләргә тырышҡандар. Тылдағы кешеләр асыҡһа-асыҡҡан, кейенмәһә кейенмәгән, әммә бөтә нәмәне фронтҡа оҙатҡан.\nБерлин өсөн һуғыш. Совет һалдаттары алдында иң төп бурыс фашистик Германияның баш ҡалаһын Берлинды алыу торған.\nФашистар ҡаршылыҡ күрһәтһәләр ҙә 1945 йылдың 1 майында рейхстагҡа Еңеү байрағы ҡуйыла. 8 майҙың кисендә фашистик Германияның еңелеүе тураһында актҡҡа ҡул ҡуйыла. Ә 9 май көнө бөтөн донъяға Советтар союзының фашистик Германияны еңеүе тураһында хәбәр ителә!\nЗапись Левитана “ О капитуляции Германии” слайд 3\nЭйе, һуғыш ҡот осҡос, емергес, күҙ йәше тинек. О шо һуғышта һеҙҙең кеүек балалар ҡатнаштымы икән?\nНемец илбаҫарҙарына ҡаршы аталары, ағай- апайҙары менән бер рәткә йәш патриоттар- пионерҙар ҙа баҫа. Г ерой –пионерҙарҙың ҡылған батырлыҡтары, уларҙың исемдәре бер ваҡытта ла онотолмаһын ине. ә гәр ҙә бөгөнгө дәрестә беҙ уларҙы иҫләп, исемдәрен әйтеп, өйрәнеп китмәһәк яҙыҡ булыр ул, балалар.\n-Герой кем була ул?\n-ниндәй кешеләргә герой тип әйтәләр?\n- Советтар Союзы Геройы тигән исемде кемдәргә генә бирәләр икән?\nҺуғышҡа тиклем балалар ҡәҙемге малай һәм ҡыҙҙар булған. Мәктәптә уҡыған, өйҙә ата-әсәһенә ярҙам иткән, уйнағандар, шаярғандар.уларҙы тик туғандары һәм класташтары ғына белгән. У л алыҫ ваҡыттарҙа мәктәптәрҙә пионер ойошмалары эшләй ине. Пионерға иң яҡшы уҡыған, тәртип боҙмаған, ололарға кесесекле, кескәйҙәргә оло була белгәндәрҙе генә пионерға алалар ине. Пионерҙар муйындарына ҡыҙыл галстук тағып йөрөй торғайнылар. Бөйөк Ватан һуғышы башланғас балалар ҙа немец илбаҫарҙарына ҡаршы һуғышта ҡатнашырға теләк белдерәләр, ләкин йәштәре бәләкәй булғас уларҙы армияға алмайҙар. Шулай ҙа кескәй генә пионерҙар йә партизан отрядттарында, хатта регуляр армияла ла ҡатнашалар.\nБына шуларҙың береһе Леня Голиков. Слайд4\nЛукино тигән ауылда үҫә ул. Ауылды дошмандар баҫып алғас- Леня партизандар отрядына ҡушыла. Разведкаға йөрөй, файҙалы мәғлүмәттәр алып килә. Бер ваҡыт ул юлда немец машинаһын күреп ҡала һәм уға граната ташлай. Машинана немец генералы ҙур портфель менән килеп сыға ла ҡаса башлай. Леня уның артынан төшә. 1 км тирәһе уның артынан бер тотам ҡалмай йүгерә ул. Һәм Леня уны юҡ итеп портфелен партизан отрядына алып килә. Портфелдә бик мөһим документтар булған була. Хатта был документтарҙы генарал штабына- Мәскәүгә ебәрәләр. Ләкин күп тә үтмәй фашистар менән бер алышта Леня һәләк була. Һәм 1944 йылдың 2 апрелендә Леня Голиковҡа Советтар Союзы геройы исеме бирелә.\nЗина Портнова. Слайд 5\nЗина Зуя каникулда булғанда һуғыш башланып китә. “Юные мстители” исемле подпольный ойошмаға ҡабул ителә. Улар фашистарға ҡаршы өндәгән листовкалар тараталар, төрлө диверсиялар эшләйҙәр. Бер көндә фашистар Зинаны тотоп алалар һәм подпольный ойошманың етәкселәрен белер өсөн язалай башлайҙар. Зина нәмә лә әйтмәй. Фашистар унан бер нисек тә әйттерә алмағас Зинаны үлтерәләр. Уның батырлығын Тыуған иле онотмай- ул үлтерелгәс, Зина Портноваға Советтар Союзы геройы исеме бирелә.\nМарат Казей. Слайд 6\nМарат әсәһе менән йәшәгән ауылды ла фашистар баҫып ала. Көҙ еткәс Марат мәктәпкә 5 класҡа уҡырға бара алмай, мәктәпте фашист илбаҫарҙары үҙҙәренең өйө итеп алалар. Марат партизандар отрядына китә. Уны разведчик итеп ҡуялар. Фашистар менән ҡаршы һуғыштарҙа ҡатнаша. Бер көндө фашистар менән алышта ул һәләк булып ҡала. Бына нисек була ул. Марат һуңғы патроны бөткәнсе атыша. Ә һуңғы гранатаһы ҡалғас, немец фашистарын яҡыныраҡ үҙе эргәһенә ебәрә лә уларҙы ла, үҙен дә шартлата. Ошо батырлығы өсөн Марат Казейға Советтар Союзы геройы исеме бирелә. Минск ҡалаһында уға арнап һәйкәл дә ҡуйылған.\nВаля Котик. Слайд 7\nУл йәшәгән ауылға фашистар килгәс, Валя иптәштәре менән фашистарға ҡаршы көрәшә башлайҙар. Валяны связной һәм разведчик итеп һайлап ҡуялар. Валя партизандар менән бәйләнеш тә булдыра. 14 йәшлек кенә малай өлкәндәр менән бер рәттә һуғыша. Ул 6 дошман эшелонын шартлата, Гитлер офицерын да юҡ итә. Ошо батырлыҡтары өсөн “Ватан һуғышы партизаны” тигән миҙал, шунан орден менән бүләкләнә, ә фашистар менән тиңһеҙ алышта һәләк булғас , Валя Котикка Советтар Союзы геройы исеме бирелә.\nОшо Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан 100-ләгән пионер “Бөйөк Ватан һуғышы партизаны” миҙалы, 15 меңе – “За оборону Ленинграда” миҙалы, 20 мең пионерға “ За оборону Москвы” миҙалы менән бүләкләнә. Ә 4 пионерға- Леня Голиков, Марат Казей, Валя Котик, Зина Портноваға Советтар Союзы геройы исеме бирелә. Ә йҙәгеҙ, уларҙы хәтерләп, ошо ҡурҡыу белмәҫ ҡыҙҙар менән малайҙарға арнап “Песня о пионерах- героях” тигән йырҙы баҫып йырлайыҡ.\n“Песня о пионерах- героях”. Слайд 8\nБыл фашистик Германия менән һуғыш һәр өйгә тиерлек ҡағылды. Һәр ғаиләлә тиерлек кемдер һәләк булған, кемдер хәбәрһеҙ юғалған, кемдер яраланған, кемдер аяҡ- ҡулһыҙ ҡалған. Беҙҙең илебеҙ был ҡот осҡос һуғышта 27 млн кешеһен юғалтты. Ә күпме яндырылған ауылдар, ҡалалар, емереклектәр... Аслыҡ, ялағаслыҡ . Еңеү көнөн бөтә халыҡ 1418 көн көттө. 1418 төн буйы әсәләр - улдарын – ҡыҙҙарын, ирҙәрен – ағаларын, йәш ҡыҙҙар егеттәрен, ә балалар – атайҙарын өмөтләнеп көттө.\nШуның өсөн дә Еңеү көнө ҙур шатлыҡ, күҙ йәштәре аша килгән шатлыҡ, ҡыуаныс. Ысынлап та, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Мостай Кәрим юҡҡа ғынамы үҙенең шиғырында : слайд 9\nБер күҙеңдән һаман йәш тама… тимәгән.\nҺуғыш тамамланыуға быйыл 9 майҙа 70 йыл тула. Күпме ул, әҙме ул?\nӘммә бер ваҡытта ла ошо Тыуған ил, өсөн ғүмерен йәлләмәгән, бөтә йәне-тәне менән Тыуған ере өсөн көрәшкән Совет кешеләрен бер ваҡытта ла онотмағыҙ. Әйҙәгеҙ, ошо һуғышта һәләк булғандарҙы һәм ветерандарҙы хөрмәтләп 1 минутҡа тын ҡалайыҡ.\n(бер минут тынлыҡ)\nҠайтманығыҙ тыуған илдәргә\nАрина 1) Һеҙ ҡайҙарҙа ятаһығыҙ икән,\nНиндәй тупраҡ, ниндәй ерҙәрҙә?\nҠайтабыҙ тип киткәйнегеҙ бит,\nҠайтманығыҙ тыуған илдәргә.\nАйтуған 2) Яу ҡырҙары күптән инде тынды,\nШул ҡырҙарҙа мәңге ҡалдығыҙ.\nҺеҙ үлемһеҙ, үлемегеҙ менән\nЕңеү булып балҡый данығыҙ.\nНургиз 3) Дан һеҙгә, ил улдары,\nВатан йырлай һеҙгә дан!\n9 май- Бөйөк еңеү көнө. Был байрам һәр берегеҙгә шатлыҡ, ҡыуаныс менән бер рәттә ғорурланыу тойғоһон да алып килһен. Һәр берегеҙ, балалар, Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары, тыл ветерандары алдында баш эйһен ине һәм рәхмәтен белдерһен ине.\nҺеҙҙең алдығыҙҙа ҡыҙыл ҡағыҙ киҫәктәре ята. Ошо ҡағыҙ киҫәктәренән ут телдәре эшләйек һәм Мәңгелек утты тоҡандырып ҡуяйыҡ. Мәңгелек ут Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан, һәләк булған, беҙҙең көндәргә тиклем йәшәй алмаған барлыҡ ветерандарға ла арналһын!\n(“День победы” йыры аҫтында плакат, йондоҙ төшөрөлгән, ситтәренә ялҡын телдәре йәбештереү. )\nЕңеүҙең 70 йыллығына арналған класс сәғәтен тамамлап бәләкәй генә викторина үткәреп алайыҡ. Слайд 11\nБөйөк Ватан һуғышы ҡасан башланған?\nСоветтар Союзына ниндәй ил баҫып ингән?\nФашистик Германия ниндәй маҡсат менән Советтар Союзын баҫып ала?\nИң беренсе фашистар менән кемдәр алышҡа инә?\nМәскәүҙе алыу планын гитлеровсылар нисек атай?\nЛенинград блокадаһы нисә көн дауам итә?\nСталинград өсөн күпме ваҡыт һуғышалар?\nТыл фронт нисек ярҙам ярҙам иткән?\nНиндәй көндә рейхстаг өҫтөнә Еңеү байрағы ҡуйыла?\nФашистик Германия капитуляцияға ҡасан ҡул ҡуя?\nБөтәһе нисә пионерға Советтар Союзы геройы исеме бирелә?\nУларҙың исемдәрен әйт.\nХөрмәтле уҡыусылар! Ерҙә һәр ваҡыт тыныслыҡ булһын. Күк йөҙөн\nҡара болоттар ҡапламаһын.\nБалаһына оҙаҡ йәшәргә\nҺәм балаһын яуға оҙатҡанда\nБер үк төрлө илай әсәләр.\nДуҫтар, дуҫтар, һиҙгер булайыҡсы,\nӘсә сәстәренең бөртөгө.\nУҡыусы. Фидалия слайд 12\nУҡыйыҡ “4”-кә һәм “5”-кә,\nТормош аҡ бәхеткә тулһын.\nКөнөбөҙ яҡтыраҡ балҡыһын,\nИлемдә бар кеше шат булһын!\nБалалар! Һеҙ һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары менән ғорурланып йәшәгеҙ.\nулар Ватан өсөн ғүмерҙәрен йәлләмәне. Һеҙ ҙә үҙ Ватанығыҙҙы яратығыҙ, ке\nшелекле һәм кеселекле булып үҫегеҙ.\nНомер материала: ДБ-345947


Өфөлә "Күн туп" турнирының кесе йәш төркөмөндә хәл иткес ярыштар үтте. Унда 10 - 11 йәшлек малайҙар киләһе йылда "Данон" Милләттәр кубогына" барасаҡ бәхетле йәндәрҙе билдәләне. Ул да булһа, "Динамо - Юниор" (Омск) командаһы. Сергей Бойконың коллективы 2007 йылда сит илдә (Францияла\nбулыуы ихтимал) үтәсәк халыҡ - ара ярыштарҙа Рәсәй исеменән\nсығыш яһаясаҡ. Себер уйынсылары планетабыҙҙың төрлө мөйөштәренән килеүсе 32 команда араһында еңеүгә ирешеү өсөн ҡулынан килгәндең барыһын да эшләйәсәк.\nБеҙҙең "Өфө - 95" клубы исеменән сығыш яһаусы яҡташтарыбыҙ арыҫландай көрәшеп, плей - офф серияһында бер матчта ла бирешмәне. Шул уҡ ваҡытта улар иң уңышһыҙ команда булып танылды һәм хатта өс призер исемлегенә лә инә алманы. Барыһы\nла ябай ғына: Благовещендан килгән "Юность" менән осрашыу 0:0 иҫәбе менән тамамланды, ә пенальти буйынса ҡунаҡтар көслөрәк булып сыҡты. Өсөнсө урын өсөн "рәсәйлеләр" (Ярославль) менән көрәштә лә шул уҡ хәл ҡабатланды.\nИкенсе тайм башында өфөлөләр иҫәпте асты. Уйын аҙағына тиклем биш минут ҡалғас ҡына Ярославль уйынсылары уны тигеҙләй алды. Тағы ла пенальтиҙар серияһы. "Рәсәйлеләр" биш\nтуптың барыһын да ҡапҡаға индерҙе, ә беҙҙең футболсыларҙың береһе ҡапҡаға тура килтерә алманы.\n"Динамо - Юниор" (Омск) - "Юность" (Благовещен) командаларының финалы бик шәп булды: Өфөлә ярышты ойоштороуға ҙур яуаплылыҡ менән ҡарауҙары һиҙелә. Ял көнөн дачаһында ҡаҙынып йәки өйҙә ятып үткәреүселәр үҙҙәрен ҙур тамашанан мәхрүм итте.\nМатчты Виктор Гусев һәр ваҡыттағыса грамоталы алып барҙы.\nУны тыңлауы үҙе бер кинәнес. "Трансляция" аҙағында уның ике\nяҡ трибуналағы халыҡҡа мөрәжәғәт итеп "Үҙегеҙҙе һаҡлағыҙ" тип әйтеүе генә ни тора.\nУйынсылар ҙа йөҙгә ҡыҙыллыҡ килтермәне. Турнирҙың иң яҡшы\nбомбардиры Максим Лаук алыҫтан тороп штраф голын сәпәгәндә, хатта Гусев та бер мәлгә телһеҙ ҡалды. Благовещен\nкомандаһы иҫәпте тигеҙләне. Был уйында Артем Коржунов айырылып торҙо. Голдан һуң шул тиклем шатланып, ул хатта майкаһын сисеп ырғытты - һөҙөмтәлә арбитр уны һары карточка менән "бүләкләне". Икенсе таймда Коржунов тағы бер "горчичникка" лайыҡ булды һәм уйындан сығарылды.\nОмск футболсылары тағы ике гол индерҙе, уларҙың береһенең\nавторы - Максим Лаук. "Динамо - Юниор" 3:1 иҫәбе менән алға сыҡты һәм турнирҙың еңеүсеһе тип иғлан ителде.\nАртабан тантаналы наградлау булды, унда финалдың почетлы ҡунағы, СССР чемпионы, СССР Кубогына эйә булыусы, "Торпедо" (Мәскәү) һөжүмсеһе Геннадий Гусаров ҡатнашты.\nКөсөргәнешле турнирҙан һуң балалар иланы ла, көлдө лә. Кемдеңдер башы түбән эйелгән, кемдер "Дом - 2" проекты буйынса билдәле ағалы - энеле Оскар һәм Стас Кәримовтар менән бергә йырлай.\nМәҡәлә һуңында һеҙҙе ҡалған осрашыуҙарҙың йомғаҡтары менән таныштырабыҙ.\n11 урын өсөн: "Алые паруса" (Санкт - Петербург) - "Мегасф ера" (Мәскәү) - 0:3.\n9 урын өсөн: "Уралан" (Элиста) - "Орленок - 95" (Елец) -\n1:1 (пенальти буйынса 2:1).\n7 урын өсөн: "Автокрановец" (Иваново) - "Шинник" (Түбәнге Кама) - 0:0 (пенальти буйынса 2:1).\n5 урын өсөн: "Юниор" (Богучар) - "Благовест" (Ульяновск) - 1:2. "Күн туп" йомғаҡтары буйынса Өфөлә иң яҡшы уйынсыл ар иҫәбенә ҡапҡа һаҡсыһы Павел Соловьянов ("Юность", Благовещен), бомбардир Максим Лаук ("Динамо - Юниор", Благовещен, 16 гол), һөжүм итеүсе Артур Йосопов ("Өфө - 95") , һаҡсы Беслан Хамхоев ("Россияне", Ярославль), ярым һаҡсы\nРуслан Бильданов (Шинник", Түбәнге Кама), тренер Сергей Бойко (Омск), судья Сергей Шпеньков (Өфө) инде.


ТАУ ЙЫУАҺЫНАН БӨЙӨРӨК » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nМайҙа һәр үлән дә шифа, тиҙәр. Эйе, уларҙың дауалау һәләтен өйрәнеп, тормошта ҡулланыу ғына кәрәк. Йәшкелт кенә булып морон төрткән үләндәрҙең күбеһе ашау өсөн дә яраҡлы бит. Бөгөн Миңлегөл ТАЙСИНА йыуанан бөйөрөк бешереү серҙәре менән уртаҡлаша.\nБөйөрөктөң эслегенә 1 тотам йыуа, 5-6 йомортҡа, тәменсә тоҙ, ҡамыр өсөн ярты литр әсегән һөт, 500-600 грамм он, 1 йомортҡа, 1 балғалаҡ сүпрә, 1 ҡалаҡ көнбағыш майы, 1 балғалаҡ тоҙ, 1 ҡалаҡ шәкәр, ҡыҙҙырырға үҫемлек майы кәрәк була.\nЯрты стакан йылымыс һыуҙа сүпрәне иретәбеҙ. Әсегән һөткә йомортҡа, тоҙ, шәкәр, көнбағыш майы, он һалып, йомшаҡ ҡына ҡамыр баҫабыҙ. Уны ярты сәғәткә ултыртып ҡуябыҙ. Ҡамыр ҡабарғансы эслек әҙерләйбеҙ.\nЭслек өсөн йомортҡа бешерәбеҙ, турайбыҙ. Йыуаны йыуып, ваҡ ҡына итеп турап, йомортҡаға ҡушабыҙ. Самалап тоҙ һалып бутайбыҙ.\nҠамырҙы йәйеп, эслеген һалып, бөйөрөктәр эшләйбеҙ. Эҫе майлы табала ҡыҙҙырып алабыҙ.