Төркиә илселеге советнигы менән осрашыу үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөркиә илселеге советнигы менән осрашыу үтте\n17:41, 4 марта 2010 Йәмғиәт\nБашҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назаратында Мәскәүҙәге Төркиә Илселегенең дин мәсьәләләре буйынса советнигы Бекир Герек менән осрашыу үтте. Диниә назараты рәйесенең мәғариф, тышҡы бәйләнештәр һәм йәмәғәтселек менән элемтә буйынса урынбаҫары Руслан Саяхов “Башинформ” агентлығына хәбәр итеүенсә, һөйләшеүҙәр оҙайлы ваҡытлы булмаһа ла, бик һөҙөмтәле булды.\n— Осрашыу сиктәрендә мәғариф һәм мәҙәни бәйләнештәр өлкәһендә хеҙмәттәшлек мәсьәләләре ҡуҙғатылды, — тине ул. – Атап әйткәндә, беҙ художестволы һәм фотокүргәҙмәләр үткәреү планында, шулай уҡ китаптар, беренсе сиратта, дини әҙәбиәт нәшер итеү өлкәһендә үҙ-ара эш итеү мөмкинлектәрен тикшерҙек.\nТеги: сәфәрҙәр, дин


"Алтын көҙ"ҙә - 80 миҙал!\n14 Октябрь 2021, 00:14\nИлшат Фәзрахманов: "Башҡортостандың экспозицияһы 150 квадрат метр майҙанды биләне. Тәү сиратта төбәктең инвестиция ҡеүәтен күрһәтергә тырыштыҡ".\nБашҡортостан делегацияһы Мәскәүҙә үткән “Алтын көҙ-2021” агросәнәғәт күргәҙмәһенән 80 миҙал алып ҡайтты. Сара 4 октябрҙән 10-ына тиклем дауам итте. Республиканың ауыл хужалығы тармағы төрлө дәрәжәләге наградалар яуланы.\nДелегацияға Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрахманов етәкселек итте.\n"Беҙҙең экспозиция 150 квадрат метр майҙанды биләне. Тәү сиратта төбәктең инвестиция ҡеүәтен күрһәтергә тырыштыҡ. Улар өсөн республикала барлыҡ уңайлы шарттар булдырылған", - тип билдәләне Илшат Фәзрахманов.\nФорум барышында министр бер нисә эшлекле осрашыу үткәрҙе. Мәҫәлән, Белорусияның ауыл хужалығы министры Иван Крупко менән һөҙөмтәле килешеүҙәр төҙөлдө. Санкт-Петербург ҡалаһындағы тракторҙар эшләү заводы директоры Сергей Серебряков, шулай уҡ ауыл хужалығы тармағын һанлаштырыу буйынса эшлекле тәҡдимдәр индергән "ЭР-Телеком" компанияһы вәкилдәре менән осрашыуҙар үтте. 6 октябрҙә Башҡортостан Хөкүмәте һәм Мәләүез һөт-консерва комбинаты араһында инвестиция килешеүенә ҡул ҡуйылды.\n“Алтын көҙ-2021” XXIII агросәнәғәт күргәҙмәһе барышында “Климаттың үҙгәреү шарттарында Рәсәйҙә үҫемлекселек: маҡсаттар, проблемаларҙы хәл итеү юлдары” тип аталған пленар ултырыш үтте. Сараны Рәсәй ауыл хужалығы министры урынбаҫары Джамбулат Хатуов алып барҙы.\nИл төбәктәренең ауыл хужалығы тармағына етәкселек иткән министрҙары һауа торошона бәйле ауырлыҡтарҙы нисек үтеүҙәре тураһында һөйләне: быйылғы йәй барыһы өсөн дә һынау булды. Ҡайҙалыр ҡоролоҡ булды, ҡайҙалыр, киреһенсә, күпләп ямғыр яуҙы.\nБашҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрахманов республикалағы ҡоролоҡ эҙемтәләре тураһында һөйләп, артабан быйылғылай хәлде булдырмаҫ өсөн ниндәй саралар күреләсәген билдәләне. "Һуңғы өс йыл эсендә тармаҡ йылдам үҫеште. Ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәр артабан да шундай темп менән эшләргә йыйынһа ла, 2010 йылдағынан да ҡатыраҡ ҡоролоҡ барыһы өсөн дә ҙур һынау булды. Шулай ҙа яңы технологиялар, техника арҡаһында юғалтыуҙар әллә ни һиҙелмәне. Иген культуралары былтырғы күрһәткестән ике тапҡырға кәмерәк булһа ла, 2,2 миллион тонна уңыш йыйып алыуға өлгәшелде", - тине Илшат Фәзрахманов.\nКүргәҙмә Башҡортостан делегацияһы өсөн уңышлы үтте: 47 алтын, 16 көмөш һәм 17 бронза миҙал яуланды. Миҙалдарҙың күбеһе аҙыҡ-түлек етештереү йүнәлеше буйынса бирелде. Был Башҡортостан тауарҙарының экологик яҡтан таҙа һәм сифатлы булыуы тураһында һөйләй.


Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы ағзалары менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы ағзалары менән осрашты\n10:54, 2 июля 2015 Сәйәсәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 2 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.\n1 июлдә республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһының дүртенсе состав Йәмәғәт палатаһы ағзалары менән осрашты. Осрашыу барышында Йәмәғәт палатаһы эшенең бурыстары, халыҡҡа социаль ярҙам мәсьәләләре тикшерелде.\nРеспублика Башлығы палатаның яңы составын эштең башланыуы, ә «Ҡала үҫеше йәмәғәт фонды» етәксеһе Ольга Панчихинаны Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы рәйесе итеп һайланыуы менән ҡотланы.\n– Йәмәғәт палатаһының бынан алдағы составында эшләгәндәрҙең барыһына ла рәхмәт һүҙҙәрен еткерәм. Республикабыҙ өсөн мөһим, ҡыҙыҡлы, файҙалы эштәр башҡарылды. Йәмәғәт палатаһы, бер яҡтан, яңы идеялар тәҡдим итһә, икенсенән, ижтимағи тормошта күҙәтелгән киҫкен мәлдәрҙе хәл итте. Шулай итеп, Йәмәғәт палатаһы үҙенең кәрәклеген, мөһимлеген һәм кешеләр менән эшләй белеүен раҫланы, – тине Рөстәм Хәмитов.\nТөбәк етәксеһе һүҙҙәренсә, бөгөн Башҡортостанда биш меңгә яҡын йәмәғәт ойошмалары эшләй.\nШанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС саммиттары хаҡында һөйләгәндә, Рөстәм Хәмитов Өфөнөң ҡунаҡтарҙы ҡабул итеүгә тулыһынса әҙер булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nРөстәм Хәмитов уңайлы ҡала мөхитен, йәмғиәттә ыңғай әхлаҡи-психологик шарттар булдырыу Йәмәғәт палатаһы хәл итергә тейешле тәү сираттағы мәсьәләләр тип атаны.\nБашҡортостандың Йәмәғәт палатаһы рәйесе Ольга Панчихина үҙ сығышында яңы состав алдындағы мөһим бурыстарҙы билдәләне. Улар араһында йәмәғәт контролен артабан да ғәмәлгә ашырыу, республиканың коммерцияға ҡарамаған ойошмалары өсөн берҙәм көйләүсе ресурс үҙәген һәм проект майҙансығын ойоштороу, йәмәғәт сруктуралары реестрын булдырыу һәм уларҙың эшмәкәрлеген яҡтыртыусы мәғлүмәт порталын әҙерләү бар.\nТүңәрәк өҫтәл ваҡытында Йәмәғәт палатаһы ағзалары халыҡҡа социаль ярҙам, шул иҫәптән мәктәптә аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙәге балаларҙың туҡланыуын ойоштороу, күп балалы ғаиләләргә төҙөлөш өсөн ер бүлеү, йәштәр өсөн торлаҡ һатып алыуға льготалы шарттар тыуҙырыу, республика ҡала һәм райондарында ҡаршылыҡһыҙ мөхит булдырыу мәсьәләләрен тикшерҙе.\nРеспублика Башлығы Башҡорт дәүләт медицина университетының Онкология ғилми-тикшеренеү институты директоры Шамил Ганцевтың Йәмәғәт палатаһы ағзаларының Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа ҡаралған иң мөһим закон проекттарын алдан тикшереүҙә ҡатнашыуы тураһында тәҡдимен хупланы.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы 2009 йылда ойошторолдо. Уның составына 30 кеше инә. Вәкәләттәрҙең ваҡыты – ике йыл. Республика Башлығы Указы менән республика һәм йәмғиәт алдындағы хеҙмәттәре булған граждандар араһынан палатаның 15 ағзаһы раҫлана. Артабан улар конкурс нигеҙендә һайлап алыу буйынса Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһына йәмәғәт берләшмәләренең 15 вәкилен ағза итеп алыу тураһында ҡарар ҡабул итә.\nТеги: йәмәғәт палатаһы,бр башлығы


Республиканың һуғыш сәнғәте оҫталары Анапанан Үҫмерҙәр уйындарынан бик күп миҙалдар менән ҡайтты // Спорт | новости башинформ.рф\nРеспубликаның һуғыш сәнғәте оҫталары Анапанан Үҫмерҙәр уйындарынан бик күп миҙалдар менән ҡайтты\n9:54, 29 сентября 2015 Спорт\nӨФӨ, 2015 йыл, 29 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.\nАнапала Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арналған VIII Асыҡ бөтә Рәсәй үҫмерҙәр һуғыш сәнғәте уйындары үтте.\n«Башинформ» агентлығында ошо ваҡиға уңайынан матбуғат конференцияһы булды.\nРәсәй Һуғыш сәнғәте союзының республика филиалы вице-президенты Александр Соснин һәм Башҡортостандың баш кардиохирургы Владимир Плечев журналистар менән осрашты. Улар ярышҡа йомғаҡ яһаны.\nУйындарҙа спортсылар, судьялар, тренерҙар һәм делегация вәкилдәре менән бергә 4000 меңдән ашыу кеше ҡатнашты. Ярыштарҙа 71 төбәк, шул иҫәптән Камчатка һәм Хабаровск крайҙары, Сахалин өлкәһе, Яҡут һәм Тыва республикалары вәкилдәре сығыш яһаны. Шулай уҡ Ҡырым Республикаһынан һәм Севастополдән спортсылар килгәйне.\n«Былтырғы кеүек үк уйындарҙа ҡатнашыусылар һынау режимында ГТО физкультура-спорт комплексы нормативтарын тапшырҙы, — тип һөйләне Александр Соснин. — Был башланғысҡа Олимпия комитеты һәм Рәсәйҙең Спорт министрлығы ярҙам күрһәтте. Бөтәһе 3,5 меңдән ашыу кеше ГТО нормативтарын тапшырҙы».\nБөйөк Ватан һуғышы фронттарында һәләк булған спортсылар хөрмәтенә һәйкәл асыу тантанаһы һәм Рәсәй олимпия чемпиондарының хәрби дан ҡалалары буйлап Ҡырым Республикаһына автоуҙышы башланыуы Үҫмерҙәр уйындары барышында мөһим ваҡиғаларҙың береһе булды.\nШуны билдәләп үтергә кәрәк: Рәсәй Спорт министрлығының талабы буйынса, уйындарҙа аккредитацияланған спорт төрҙәре генә ҡатнаша ала.\n«Дөйөм команда иҫәбе буйынса беҙ 11-се урын яуланыҡ. Бөтәһе 49 миҙал, шуларҙың 13-ө — «алтын», 12-һе — «көмөш» һәм 24-е — «бронза». Айырыуса тай боксы һәм бөтә стилдәге каратэ федерациялары вәкилдәре айырылып торҙо. Киокусинкай, сито-рю һәм ушу вәкилдәре шәхси зачетта миҙалдар менән билдәләнде».\nЙәш сағында көрәш менән шөғөлләнгән Владимир Плечев йәштәрҙе секцияларға яҙылырға, остаздарҙы иһә уларҙы спортҡа әүҙемерәк йәлеп итергә саҡырҙы. Кардиохирург булараҡ, ул көрәштең һаулыҡты нығытыу өсөн иң яҡшы сара булыуын билдәләне.


Мясников районының тарихи-этнография музейы — Башҡорт Википедияһы\n47°17′00″ с. ш. 39°30′01″ в. д.\nМясников районының тарихи-этнография музейы\nМясников райоынының тарихи-этнография музейы — Ростов өлкәһе Мясников районының Салтыр ауылындағы музей.\nРостов өлкәһе Мясников районы Салтыр ауылындағы тарихи-этнография музейы 1992 йылдың 24 апрелендә, Ғосман империяһының әрмәндәр геноциды ҡорбандарын иҫкә алыу көнөндә асыла.\nМузейҙа әрмәндәрҙең Ҡырым ярымутрауынан Дон еренә күсеп ултырыуына арналған даими экспозиция булдырылған. Музей экспозицияһында XVIII быуат аҙағы — XX быуат башындағы биҙәү-ҡулланма сәнғәтен, эш ҡоралдарын, боронғо өй кәрәк-яраҡтарын үҙ эсенә алған тарих һәм этнография буйынса материалдар бар. Шулай уҡ бында әрмәндәрҙең Ҡырымдан күсенеү ваҡытында алып килгән көнкүреш әйберҙәре менән танышырға мөмкин. Музейҙың асыҡ майҙансығында ихата мейесе ҡуйылған.\nМузейҙа тарихи фотоһүрәттәр күп, бында тарихи документтар һәм ҡиммәтле ҡулъяҙмалар һаҡлана. Музейҙа шулай уҡ урындағы рәссамдарҙың картиналары урынлашҡан. Музей залдарында ваҡытлыса тематик күргәҙмәләр үткәрелә: Мясниковский районының немец-фашист илбаҫарҙарынан азат итеү көнө, 1915 йылда әрмәндәр геноциды ҡорбандарын иҫкә алыу көнө килә, Еңеү көнө һ.б.\nМузей халыҡ һәм фольклор традицияларын ҡулланыуға иғтибар бүлә. Бында мәктәп уҡыусылары өсөн фольклор байрамдары, конкурстар һәм уйындар уҙғарыла.\nМузей хеҙмәткәрҙәре әрмән мәҙәниәтенә һәм тарихына арналған лекциялар уҡый.\n2011 йылда музейға Әрмән Республикаһының премьер-министры Тигран Саркисян килә. Рус-әрмән дуҫлығының яңы күргәҙмәһе өсөн музейға тарих-этнография музейының әйберҙәре тапшырыла : милли кейемдәр, көнкүреш әйберҙәре, ауыл хужалығы эш ҡоралдары\nӘлеге ваҡытта Тарихи-этнография музейында Р. Патканян исемендәге әҙәби студия һәм «Цахкепунч» фольклор төркөмө эшләй. Әҙәби студияны шағир-тыуған яҡты өйрәнеүсе Хевонд Кристостурян ойоштора.\nИсторико-этнографический музей Мясниковского района\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мясников_районының_тарихи-этнография_музейы&oldid=880259 ҡабул ителгән\n1992 йылда нигеҙ һалынған музейҙар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:25 10 апрель 2019 үҙгәртелгән.


Етди танышыу өсөн сайтҡа - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nМенән танышыр өсөн, бракка - никах мөнәсәбәттәрен һәм етди өсөн бушлай таныша\nБушлай туранан-тура танышыу әле\nНикахҡа етди танышыу өсөн сайтҡа рәхим итегеҙ, бында таба алмаҫһың һәр яңы мөнәсәбәт, мөхәббәт һәм ғаилә булдырыуНикахҡа етди танышыу өсөн сайтҡа рәхим итегеҙ, бында таба алмаҫһың һәр яңы мөнәсәбәт, мөхәббәт һәм ғаилә булдырыу. Хәҙер һәр уңайлы һәм никах мөнәсәбәттәре өсөн өсөн бушлай таныша. Беҙ таныштырыу өсөн махсус сайт булдырылды һәм никах мөнәсәбәттәре, улар миллион кеше теркәлгән. Бының өсөн һәр мөмкинлекте табып тиерлек етди мөнәсәбәт никах, яңы ҡыҙыҡлы кеше менән танышырға һәм үҙе ҡала. Уңай менән файҙаланып эҙләргә, табырға, кеше ҡыҙыҡ өсөн, ул, шулай уҡ, һеҙ эҙләсе өсөн һәм нисек танышырға һәм никах / мөнәсәбәттәр.\nПесчаный мауыҡтырғыс һәм ҡыҙыҡлы аралашыу, бер-береһен яҡшы белә һәм улар олоғайғас шәхси осрашыу мөмкинлеге ала. Беҙ бөгөн үк ҡатнашҡаны өсөн рәхмәт хаты яҙыуы күп нәмә менән танышыу өсөн никах мөнәсәбәттәрен һәм беҙҙең сайттан таба алмағандарҙы таныштырырға, уларға ғаилә һәм бәхетле мөхәббәт әйләнә. Никах мөнәсәбәттәре арҡаһында беҙҙе етди һәм сервис менән танышыу өсөн бөтә донъя миллион кеше өсөн асыҡ буласаҡ. Ҡыҙыҡлы кешеләр менән танышыу өсөн сайтҡа проверенный сифатлы һәм һайланылған, хәҙер етди һәм бәхетле никах мөнәсәбәттәре бөтөнләй бушлай туранан-тура. Хәҙер туранан-тура беҙгә ҡарай һәм уның бөтә дәрәжәһенә һәм сервис өҫтөнлөктәрен баһалай. Беҙ таныштырыу өсөн хәүефһеҙ һәм сифатлы сервис һәм гарантиялана онлайн никах мөнәсәбәттәре етди булды бушлай инеү уңайлы булған өсөн.\nБеҙ ысын күңелдән ышанабыз, һеҙ беҙҙең яңы сайтҡа танышыу мотлаҡ ҡатнашырға тип таба алмау арҡаһында беҙҙең кеүек күп кенә башҡа, етди мөнәсәбәт, мөхәббәт, никахҡа инеү һәм бәхетле ғаилә төҙөгән. Беҙ эҙләп: никахһыҙлыҡ өсөн, танышыу, таныштырыу өсөн сайтында никах, никах өсөн етди танышыу, таныштырыу өсөн бушлай никах, никах мөнәсәбәттәрен һәм танышыу өсөн, никах өсөн һәм етди мөнәсәбәт таныштырҙы.\nАвстралия көнбайыш өсөн етди\nвидеочить теркәлгән рулетка етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн секс видео менән бушлай таныша башҡа фотолар менән танышты теркәлгән рулетка ч онлайн ҡатын-ҡыҙ сайтында танышырға видео бушлай ҡыҙы менән 18 йыл видеочить таныш булмаған теркәлгән видео онлайн чатта теркәлергә булмаған рулетка ҡыҙы менән 18 йыл видеочить


Хәбәрҙәр: Мөфтөй Путиндан уҡыусы ҡыҙҙарға хиджабта йөрөргә рөхсәт итеүҙе һораны.\nМөфтөй Путиндан уҡыусы ҡыҙҙарға хиджабта йөрөргә рөхсәт итеүҙе һораны.\nРәсәй мөфтөйҙәре Советы рәйесе Рауил Гәйнетдин, хиджабты яҡлап, Рәсәй Федерацияһы президентына хат яҙҙы. Мөрәжәғәт Рәсәй мөфтөйҙәре Советы сайтында шишәмбе көн 3 февралдә баҫылып сыҡты.\nМөфтөй дәүләт башлығын мәктәптәрҙә ҡыҙҙарға яулыҡта йөрөүҙе тыймаҫҡа саҡырҙы. Бындай тыйыу 2014 йылда Мордовия мәктәптәрендә булды. 11 февралдә суд мосолмандарҙың ялыуын ҡараясаҡ, Ғәйнетдин хәҙрәттең мөрәжәғәте шуның менән бәйләнгән дә.\nУнда әйтелеүенсә, яулыҡта йөрөүҙең асыу килтерерлек бер нәмәһе лә юҡ, был кейемдәге тыйнаҡлыҡты ғына күрһәтә. Мөфтөй раҫлауынса, башҡа дин вәкилдәре лә яулыҡта йөрөй.\n“Яулыҡ мәсьәләһе” аша сит илдәрҙән беҙгә түҙемһеҙлек, антидемократизм, евразия традицияларына һәм халыҡтар дуҫлығына кире ҡараш тыуҙырырға тырышалар. Ғаилә, көнкүреш мәсьәләләрен һис бер кәрәкһеҙгә сәйәсиләштерәләр,”-тип раҫлай мөфтөй.\n1 февралдә ул мосолмандарҙың хиджаб көнөн байрам итеүен дә иҫкә төшөрҙө.\nМордовияла уҡыусыларҙың мосолман яулыҡтарын ябыныуы бер ваҡиғанан һуң тыйылды: ҡыҙ бала яулыҡты беркетеп торған булавканы йотҡан. Республика хөкүмәте, берҙәм мәктәп формаһы булырға тейешлеккә һылтанып, хиджаб ябыныуҙы тыйҙы. 2014 йылдың октябрендә Мордовияның Баш суды был ҡарарға ялыуҙы кире ҡаҡты.\nҺуңғы ваҡытта хиджаб менән бәйле бер нисә ғауға булған: Калининградта водитель яулыҡтағы ҡатын-ҡыҙҙы автобусҡа ултыртыуҙан баш тартҡан, баш ҡаланың Пирогов исемендәге университетына ла уларҙы дәрескә индермәгәндәр. Автопаркка яза бирелгән, вузда ла копромисҡа килгәндәр.\nУҡыусы ҡыҙҙарға тәүге тапҡыр хиджабта йөрөүҙе 2012 йылдың сентябрендә Ставропольела тыйғайнылар. РФ-ның Баш суды ла был позицияны яҡланы. Шул саҡта конфликтҡа Владимир Путин ҡушылды. Дәүләт башлығы дөйөм белем биреү мәктәптәрендә хиджабта йөрөүҙең яҡшы нәмә түгеллеген белдерҙе. Президент бындай традицияның хатта мосолман региондарында ла булмауын һыҙыҡ өҫтөнә алды.\n/Мәсеттәре емерелгән динһеҙ Совет заманында башҡаса булыу мөмкин дә түгел ине, ә уға ҡәҙәр мосолман ҡатын-ҡыҙҙары яулыҡһыҙ йөрөмәгән бит. Рәсәйебеҙ ысын демократик дәүләт булһын тиһәк, бындай тыйыуҙар булмаҫҡа тейеш./


Иҡтисади Башҡортостан - 06.02.20 #Өйҙә һәр кем яҡлау табасаҡ | Выпуск передачи ГТРК «Башкортостан»\nИҡтисади Башҡортостан - 06.02.20 #Өйҙә һәр кем яҡлау табасаҡ\n06 февраля 2020 — 15:34\nТыуған яҡҡа ҡайтырға теләгән һәр кем ярҙам һәм яҡлау табасаҡ. Өфөлә Республиканан ситтә һөнәри белем алған йәштәрҙең беренсе форумы үтте. Маҡсат — буласаҡ белгестәр менән бәйләнештәрҙе нығытыу, киләсәктә иң яҡшыларын Башҡортостанға ҡайтарыу. #Өйҙә хештегы менән билдәләнгән беренсе студенттар форумын ойоштороу башланғысы Радий Хәбировтан сыҡҡайны. Республика Башлығы сит төбәктәрҙә йәшәгән студент һәм аспиранттарҙы Башҡортостанға ҡайтарыу был форумда яңғыраған һүҙҙәр менән генә сикләнмәһен, ә реаль ярҙам булһын тигән теләк белдерҙе. Хөкүмәткә аныҡ программа булдырыу бурысы йөкмәтелде.\nМәскәү, Санкт-Петербург, Силәбе, Ҡазан, Екатеринбург, Магнитогорск, Ырымбур, Һамар, Пермь, Сорғот һәм башҡа ҡалаларҙан, хатта ҡайһы бер сит илдәрҙән ҡайтты яҡташтарыбыҙ. Буласаҡ белгестәрҙе тыуған яҡҡа эшкә ҡайтыу, үҙ ерлегендә шәхес булып үҫешеү ҡыҙыҡһындыра тигән һығымта яһайрға уын бар. Быны сараға йыйылыусылар һаны ла дәлилләй. Унда 1 меңгә яҡын кеше ҡатнашты. Студия ҡунағы — Башҡортостандың Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары Фәнүр Рәфис улы Шәйхисламов.


Өфөлә Башҡортостандың Рәсәй Иҫәп палатаһы менән хеҙмәттәшлеге мәсьәләһе буйынса кәңәшмә үтте // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Башҡортостандың Рәсәй Иҫәп палатаһы менән хеҙмәттәшлеге мәсьәләһе буйынса кәңәшмә үтте\n9:09, 7 июня 2012 Сәйәсәт\n6 июндә Республика Йортонда Рәсәй Иҫәп палатаһы Рәйесе Сергей Степашин менән Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов төбәк һәм контроль ведомствоһы араһында хеҙмәттәшлек мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе.\nУнда Иҫәп палатаһы Аппараты етәксеһе Сергей Шахрай, Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҙгәртеп ҡороуға булышлыҡ итеү фонды генераль директоры Константин Цицин, республика министрлыҡтары һәм ведомстволары етәкселәре ҡатнашты.\nКәңәшмәлә 2010-2011 йылдарҙағы тикшереүҙәр барышында Башҡортостанда палата аудиторҙары менән асыҡланған етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү мәсьәләһе тикшерелде.\nБилдәләнеүенсә, ҡағиҙә боҙоуҙарҙы бөтөрөү буйынса план әҙерләнгән, ул 73 сараны үҙ эсенә ала. Шуларҙың 58-һе бөгөнгә көндә үтәлгән, 15-е тормошҡа ашырылыу өҫтөндә, әммә билдәле ҡыйынлыҡтар килеп тыуған саралар ҙа бар.\n— Рәсәй Иҫәп палатаһы менән бәйләнештәребеҙҙе юғары баһалайбыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. — Ул республиканың социаль-иҡтисади үҫеше мөмкинлектәренең, уның ресурстарының һөҙөмтәлелеген анализлауға йүнәлтелгән. Һәр йүнәлеш буйынса ғәҙел һәм намыҫлы эш алып барылыуын теләйбеҙ. Беҙгә иҡтисадыбыҙҙың, хужалыҡ механизмының бөтөн көслө һәм йомшаҡ яҡтарын белергә кәрәк, һәм бында беҙгә, әлбиттә, контроль-иҫәп органдары етди ярҙам күрһәтә, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.\nУл йәнә, Башҡортостандың Рәсәй Иҫәп палатаһы менән хеҙмәттәшлеге 2010 йылдағы үҙ-ара хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеүгә ярашлы алып барыла, тип билдәләне. Уның маҡсаты — төбәк үҫешен стратегик планлаштырыу һәм контролдә тотоу буйынса уртаҡ проекттарҙы тормошҡа ашырыу.\n— Былтыр беҙ берлектәге эш төркөмө булдырҙыҡ, уның 2011-2012 йылдарға эш планын раҫланыҡ, унда Башҡортостандың берләштерелгән контракт системаһын формалаштырыу буйынса саралар комплексы ингән. Бөгөн беҙ ошо системаның мәғлүмәти-технологик макетын әҙерләйбеҙ. Әммә Иҫәп палатаһы, иң элек, – контроль органы ул, — тип билдәләне республика башлығы.\nКәңәшмә йомғаҡтары буйынса Сергей Степашин Рөстәм Хәмитовҡа финанс контролен нығытыуы һәм дәүләт, муниципаль финанс контроле системаһын аяҡҡа баҫтырыуға һәм үҫтереүгә ҙур өлөш индергәне өсөн миҙал тапшырҙы. Наградлау тураһындағы ҡарар Рәсәй Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы Президиумы менән ҡабул ителгән, тип хәбәр иттеләр республика Президентының матбуғат хеҙмәтендә.\nТеги: бр президенты,иҫәп палатаһы


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҮҘ ЕРЕБЕҘГӘ ҮҘЕБЕҘ ХУЖА БУЛМАҺАҠ УНДА СИТТӘР ХУЖА БУЛЫР БИТ - 2015 - Мәҡәләләр\n14 апрелдә Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетының киңәйтелгән ултырышы уҙғарылды. Ул быуаттар буйына көнүҙәк булып торған ер мәсьәләһенә арналды. Сараға урындағы ҡоролтайҙарҙың башҡарма комитеттары рәйестәре генә түгел, ауыл хужалығына, ер мәсьәләһенә бәйле министрлыҡтар һәм учреждениелар вәкилдәре, БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаттары ла килгәйне. Ултырышҡа тиклем Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты йылдан ашыу эҙмә-эҙлекле эш алып барҙы, махсус рәүештә ҡыҙыҡһыныусы ведомстволар вәкилдәре лә индерелгән эш төркөмө төҙөп, республика райондары буйлап күсмә ултырыштар уҙғарҙы, уңышлы эшләгән предприятиелар эше менән танышты, БР Дәүләт Йыйлышы - Ҡоролтай үткәргән ерҙең уңдырышлылығын күтәреү буйынса парламент тыңлауҙарында, республиканың Фермер һәм крәҫтиән хужалыҡтары ассоциацияһының йыллыҡ йыйылышында, Ауыл хужалығы министрлығының эш башлаусы фермерҙарға субсидиялар бүлеү буйынса ике ултырышында ҡатнашты. Был эштәр барыһы ла бер маҡсаттан - нисек итеп ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге ерҙәрҙең һөҙөмтәлелеген күтәреү, хужалыҡ итеүҙең алдынғы ысулдарын һәм формаларын таратыу, иҡтисад нигеҙен тәшкил итергә тейешле фермерҙарҙың проблемаларын бергәләп хәл итеү юлдарын эҙләү маҡсатынан сығып башҡарылды. Был йәһәттән сығыш яһаусыларҙың фекерҙәре иғтибарға лайыҡ һәм уларҙың иң әһәмиәтле мәлдәрен гәзит уҡыусыларға ла тәҡдим итәбеҙ.\nШарттар тыуҙырмай тороп...\nРумил АҘНАБАЕВ, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе, БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаты: Санкциялар индерелгәнгә тиклем Рәсәй сит илдән йыл һайын 10 миллиард долларлыҡ аҙыҡ-түлек һатып ала ине. Шул уҡ ваҡытта үҙебеҙҙә йөҙҙәрсә миллион гектар экологик таҙа ер эшкәртелмәй ята. Һуңғы ваҡытта уларҙы ҡыуаҡтар һәм йәш ағастар баҫып бара. Әммә, икенсе яҡтан, ошо битарафлығыбыҙ һөҙөмтәһендә беҙҙә Ер шарындағы иң таҙа ерҙәр һаҡланып ҡалды, уларға пестицидтар, ГМО индерелмәне. Әлеге ваҡытта экологик таҙа аҙыҡ-түлек - донъяла иң ҡиммәтлеләрҙән һанала һәм уға һорау йылдан-йыл арта. Беҙ үҙебеҙҙең ер ресурстары менән 1,5 миллиард кешене туйындырып, йыл һайын 500 миллард һумлыҡ килем ала алабыҙ. Әгәр ошо мөмкинлекте тормошҡа ашырһаҡ, иҡтисад 2020 йылға 2-3 тапҡырға артып китәсәк. Ә был инде илдең ҡеүәте һәм социаль тотороҡлоғо билдәһе. Юҡҡа ғына Евросоюз ил бюджетының 42 процентын ауыл хужалығы сәйәсәтенә йүнәлтмәй, ә беҙ иң яҡшы осраҡта ла ни бары 2 процент менән мөрхәтһенәбеҙ.\nБындай хәл-торош нимәнән килеп сыҡты һуң? Уҙған быуаттың 30-сы йылдарынан башлап ауыл хужалығы ерҙәре төрлө формалағы ауыл хужалығы предприятиеларыныҡы булып иҫәпләнһә лә, ғәмәлдә, улар дәүләттеке ине. 2006 йылдан халыҡҡа ер пайҙарын бүлеп биреү башланды. Бөгөн нимә күрәбеҙ: ерҙәр бар, әммә хужалары юҡ. Закон буйынса, ер пайына эйә кешеләр уны һөҙөмтәле файҙаланыу өсөн яуаплылыҡ тойорға тейеш. 2015 йылдың 1 апреленә республикала 307 мең граждан ергә хоҡуғын закон менән нығытып ҡуйған. Был 1,9 миллион гектар тәшкил итә. Шуларҙың 1,6 миллион гектары ауыл хужалығы предприятиеларына оҙайлы ваҡытҡа ҡуртымға бирелгән. Әммә ҡуртымға алыусылар ер хужаларына аренда хаҡын түләмәй, сөнки улар араһында килешеү рәсми рәүештә теркәлмәгән. Бында шуны ла әйтеп китергә кәрәк: әлеге ваҡытта 60 мең кеше үҙенең пайына документ алмаған һәм улар ер хужаһы булып иҫәпләнмәй. Закон буйынса, әгәр кеше өс йыл буйы ерен файҙаланмай икән, улар суд ҡарары менән муниципалитетҡа - ауыл биләмәһе хакимиәте ҡарамағына күсерелә. Әлеге ваҡытта муниципалитеттарҙа бындай ерҙәр барлыҡ дөйөм пай ерҙәренең 4 процентын (14329 пай ере, 101 мең гектар) ғына тәшкил итә.\nҮҙ еребеҙгә үҙебеҙ хужа булмаһаҡ, ситтәрҙең хужа булыуы ихтимал. Ҡайһы бер ауылдарҙа буш торған йорттарҙы, пай ерҙәрен ситтән килгән кешеләрҙең һатып алыу процесы башланды. Был бигерәк тә Ырымбур, Силәбе менән сиктәш булған райондарҙа күҙәтелә. Ерҙе файҙаланыуҙың әле ике генә варианты бар. Беренсеһе - үҙең эшкәртеү, икенсеһе төрлө формалағы ауыл хужалығы предприятиеларына ҡуртымға биреп, файҙа күреү, дивиденттар алыу. Республикала бындай хужалыҡтар бар һәм улар уңышлы эшләп килә, йыллыҡ килемдәре 16-30 миллион һумға етә. Шулай уҡ һөҙөмтәле эшләгән фермер хужалыҡтары ла юҡ түгел. Ауыл хужалығы министрлығының эш башлаусы фермерҙар үҙҙәренең бизнес-проекттарын яҡлаған ултырышында ҡатнашыу шуны асыҡланы - уларҙың ҡайһы берҙәре бөтөнләй фермер хужалығының иҡтисадын төшөнмәй, һандар ҡайҙан барлыҡҡа килгәнен дәлилләй алмай, фермер хужалығы тураһында саҡ ҡына ла белеме юҡ. Ундайҙар бары тик дәүләт ярҙамын алыу тураһында ғына хыяллана. Шуға күрә фермер булырға теләүселәр өсөн даими рәүештә семинарҙар үткәреү, ауылдарҙа шәхси хужалығында күпләп мал аҫыраусылар өсөн уҡыу ойоштороу көнүҙәк мәсьәлә булып тора. Юғиһә, закондарҙы сығарҙыҡ та, ҡасан ауыл гөрләп эшләй башлар икән, тип көтөп ултырабыҙ. Эйе, ауыл кешеһенең бөгөн төп байлығы - ер. Ә унан килем алыу тураһында төрлө ҡараш йәшәй. Беҙ әлегәсә илде кем туйындырыуын асыҡлай алмайбыҙ: фермермы, дәүләт ҡатнашлығы булған кооперативтармы, шәхси хужалыҡтармы йәки барыһы бергәме? Уларҙың эшмәкәрлегендә дәүләттең ҡатнашлығы ниндәй кимәлдә? Был һорауҙар һаман да асыҡ ҡала. Ә улар әһәмиәтһеҙ һорауҙар түгел. Мәҫәлән, Стәрлетамаҡ районында дүрт йыл һуҙымында халыҡтың пайын төрлө һылтауҙар табып рәсмиләштереүҙе һуҙып киләләр. Һөҙөмтәлә фермерҙар дәүләт теркәүе булмаған ерҙәрҙә эшләргә мәжбүр. Әммә улар дәүләт ярҙамынан мәхрүм: субсидия, банктан кредит ала, төрлө конкурстарҙа ҡатнаша алмайҙар. Ә бында ике фермер ике ауылдың 182 кешеһен һалам, иген, мал аҙығы һ.б. менән тәьмин итә, әммә уларҙың эшмәкәрлеге закондан тыш тип һанала, хатта уларға ҡарата штраф санкциялары ҡулланылыуы ла мөмкин.\nАуыл хужалығы етештереүен яңы шарттарҙа алып барыу өсөн ҡануниәт базаһы ла, шарттар ҙа бар. Әммә, күп осраҡта, барлыҡ башланғыстар урындағы бюрократик мөнәсәбәткә барып төртөлә. Муниципаль милектәге ерҙәрҙе бүлеү өсөн төрлө кимәлдәге советтарға намыҫлы, грамоталы, илһөйәр депутаттарҙы һайларға кәрәк. Юҡһа, айырым кешеләр ошо күсеү осоронда бары тик үҙ кеҫәләрен генә ҡайғырта. Барлыҡ кимәлдәге депутаттарға ла, ниһайәт, ауыл хужалығының төпһөҙ түгеллеген, уның илдең киләсәге, уның уңышы, именлеге, үҙаллылығы икәнен аңларға ваҡыт. Ауыл хужалығы етештереүсеһенә эшләү өсөн шарттар тыуҙырмай, ауыл халҡының тормош-көнкүрешен яйға һалмай тороп, беҙ бер ваҡытта ла етерлек күләмдә аҙыҡ-түлеккә эйә булмаясаҡбыҙ. Үҙендә етерлек продукт булмаһа, илде һәр саҡ көрсөк ҡаҡшатасаҡ, башҡаларҙан бәйле буласаҡбыҙ.\nИлде ерҙә эшләгәндәр туйындыра\nНиколай КОВАЛЕНКО, БР ауыл хужалығы министры: Пай ерҙәренә килгәндә, улар ҡуртымға ҡыҫҡа ваҡытҡа бирелә. Бының төп сәбәбе булып халыҡтың ҡуртым түләүен алыу-алмау мәсьәләһе тора. Шул уҡ ваҡытта ҡыҫҡа мөҙҙәткә ҡуртымға алыусы ерҙе тейешенсә эшкәртә алмай һәм уны ҡыҫҡа ваҡыт ҡәнәғәтләндермәй. Ул агротехник сараларҙы тулыһынса үткәрә алмай, иң мөһиме - дәүләттән субсидия алыуҙан мәхрүм ҡала. Республика буйынса һөрөнтө ерҙәрҙең 570 мең гектары (17 процент) рәсми теркәлмәгән. Шул күләмдән ҡыҫҡа килешеү нигеҙендә файҙаланылған ерҙәр 80 процентты тәшкил итә. Баймаҡ (61 процент), Хәйбулла (51 процент), Көйөргәҙе (32 процент), Баҡалы (19,5 процент) һ.б. райондарҙа килешеүһеҙ файҙаланылған пай ерҙәренең майҙаны ҙур. Бында шуны ла билдәләп китергә кәрәк, марттан башлап теркәлмәгән ерҙәрҙе файҙаланған өсөн штраф күләме артып, хәҙер ул ер участкаларының кадастр хаҡынан сығып баһалана һәм 100 меңдән 200 мең һумға тиклем булыуы ихтимал. Ауыл хужалығы ерҙәрен теркәү һәм уларҙы файҙаланыу район хакимиәттәре өсөн дә ҙур әһәмиәткә эйә, сөнки ҡуртым килешеүе булмаһа, урындағы бюджетҡа килем инмәй.\nШуға күрә ер хужалары араһында ауыл хужалығы продукцияһын етештереүсе менән оҙайлы ваҡытҡа килешеү зурарлығын аңлатыу эше алып барырға кәрәк. Быйыл шундай шарт ҡуйҙыҡ: компенсацияны бары тик ҡуртым килешеүен 3 йылдан да кәм булмаған ваҡытҡа төҙөгән, яҡшы орлоҡ сәскән хужалыҡтарға ғына бирәсәкбеҙ. Әгәр сәсеү әйләнешен, ашлама индереү, башҡа технологияларҙы үтәһәк, һөҙөмтә лә буласаҡ. Беҙҙе сәселгән ҙур майҙандар ҡыҙыҡһындырмай, ерҙе һөҙөмтәле файҙаланыу һәм ер хужалары алған продукт ҡыҙыҡһындыра. Сөнки илде ергә ваҡытлыса ғына түгел, оҙаҡҡа килгән уның ысын хужалары ғына туйҙырасаҡ, ерҙе киләсәк быуындар өсөн һаҡлап ҡаласаҡ.\nПай ерҙәрен нисегерәк файҙаланырға була, тигән һорау менән мөрәжәғәт итеүселәргә төрлө йүнәлештәр тәҡдим итәбеҙ. Мәҫәлән, Рәсәй һәм Башҡортостан кимәлендә йәшелсәләрҙе ерҙә үҫтереү, теплицалар төҙөү һәм уларҙы модернизациялау, йәшелсә һәм картуф һаҡлағыстар төҙөү, логистик үҙәктәр булдырыу ҙа өҫтөнлөклө йүнәлеш булып тора. Был да көнүҙәк мәсьәлә, сөнки республикаға 2 миллиард һумлыҡ йәшелсә индерелә. Халыҡ үҙебеҙҙең етештереүсегә түләргә тейешле сумманы ситкә ебәрәбеҙ. Былтыр ошо программаны тормошҡа ашырыуға 160 миллион һум аҡса бүленеп, республика буйынса 12 гектар теплица модернизацияланып, реконструкцияланып, төҙөлдө. Быйыл кәм тигәндә 25 гектарҙа төҙөү планлаштырыла. Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығы тарафынан теплица төҙөүгә тотонолған сығымдарҙың 20 проценты компенсацияланһа, республика бюджетынан тағы ла 5 процент өҫтәләсәк. Был бик ҡыҙыҡтырырлыҡ һәм ылыҡтырырлыҡ тәҡдим. Картуф һәм йәшелсә һаҡлағыстар төҙөүҙе дәртләндереү маҡсатынан шулай уҡ 25 процент сығым компенсацияланасаҡ. Яңыны төҙөп йәки иҫке бинаны модернизациялап, конкурсҡа документтар тапшырырға мөмкин. Сөнки халыҡ картуфты, йәшелсәне күп үҫтерә, әммә уларҙы оҙайлы ваҡыт ҡайҙа һаҡларға белмәй.\nФермер хужалыҡтарына ярҙам күрһәтеүсе "Эш башлаусы фермер", "Ғаилә малсылыҡ фермаларына ярҙам" программалары бар. Уларҙы тормошҡа ашырыу өсөн Рәсәй һәм республика бюджеттарынан 180 миллион һумдан ашыу аҡса бүлеү планлаштырыла. Бөгөнгә 361 ғариза бирелгән. Уларҙың һәр ҡайһыһына барып, тикшереп, ай һуңында гранттар бүлә башларбыҙ, тип уйлайым. Быйыл фермерҙар етештергән ауыл хужалығы продукцияһы күләмен арттырыу бурысын ғына ҡуймайбыҙ, ә уларҙы кооперативтар аша һатыуҙы ла күҙаллайбыҙ. Сөнки бөгөн фермер алдында торған иң ҙур проблемаларҙың береһе - аҙ күләмдәге тауар партияһын һатыу. Шуға күрә РФ Ауыл хужалығы министрлығының "Кооперацияны үҫтереү" программаһына инергә ғариза бирҙек, мәсьәлә ошо айҙарҙа хәл ителер тибеҙ, уны тормошҡа ашырыу өсөн проектыбыҙ әҙер. Тәү сиратта ул һөт йыйыу һәм һыуытыу пункттарына ҡағыла. Шулай уҡ картуф, йәшелсә йыйыу, эшкәртеү һәм һауыттарға тултырыу, уларҙы һаҡлау буйынса ла проекттар бар. Ваҡ хужалыҡтарға продукцияһын сауҙа талаптарына тап килтереү һәм уларҙы һатыу буйынса ярҙам күрһәтелергә тейеш.\nАҙыҡ-түлек етештереүсенең үҙен дә хәстәрлә!\nЗифҡәт СӘЙЕТҒӘЛИЕВ, Фермер һәм крәҫтиән хужалыҡтары ассоциацияһы рәйесе: Бөгөнгә республикала 5800 фермер иҫәптә тора. Шуларҙың 4200-ө ауыл хужалығы продукцияһы етештерә. Беҙ уларҙың барыһына ла етештереүселәр тип ҡарайбыҙ. Баҫыуҙарҙың 20 процентын фермерҙар сәсә. Улар менән эшләүе лә еңел, сөнки техникалары ла, орлоҡтары ла сәсеүгә әҙер. Йәғни улар үҙ эшен белә. Әммә башҡа проблемалары ла бар. Ауылда улар айырым социаль ҡатлам булып иҫәпләнә. Күпселек ауылдарҙа фермерҙан башҡа халыҡҡа ярҙам итерлек берәү ҙә юҡ һәм булмаясаҡ та. Йәғни ул ҙур социаль әһәмиәтле эш башҡара. Бынан тыш, ул дәүләттең иҡтисадын нығытыуға ла өлөш индерә. Әгәр дәүләт үҙ алдына шунса ит, шунса һөт һ.б етештереп, халыҡты туйҙырыу бурысын ғына ҡуйһа, ул дәүләт булмаясаҡ. Дәүләт иң тәүҙә аҙыҡ-түлек етештереүсенең үҙен хәстәрләргә тейеш. Мәҫәлән, миңә килгән фермерҙарҙан һәр саҡ "Район хакимиәте башлығы һиндә булғаны бармы?" тип һорайым. Ун кешенең икеһе генә ыңғай яуап биреүе мөмкин. Йәғни етәкселек үҙенең районындағы фермерҙарҙы белмәй ҙә, күрмәй ҙә.\nКүптән түгел Мәскәүҙә Президент Советы ултырышы үтте, унда илдең, субъекттарҙың барлыҡ етәкселәре ҡатнашты. В. Путин "Ни өсөн фермерлыҡ, микро, урта, бәләкәй хужалыҡтар үҫешмәй?" тигән һорау ҡуйҙы. Улар ил буйынса уртаса 11 процентты тәшкил итә. Ә Германияла был һан 60-65 процент. Ни өсөн беҙҙә аҙ? Сөнки фермерҙарҙың йоҡоһоҙ төндәрен, ауырыуҙарын, тырышлығын һөҙөмтә аҡламай. Ә бөгөн иҡтисадта иң мөһим кеше, иң мөһим звено - етештереүсе. Үҙенең статусы, килеме буйынса етештереүсе иң юғары урында булырға, башҡалар уны хеҙмәтләндерергә тейеш. Беҙҙә киреһенсә килеп сыға. Шуға ла һуңғы дүрт йыл эсендә фермерҙар һаны артмай.\nРәсәй һәм Башҡортостан иҡтисадының көсһөҙлөгө нимәгә бәйле? Мәҫәлән, 1961 йылда Японияла барлыҡ эшкәртеүсе предприятиеларҙы дәүләт һатып алып, уларҙы фермерҙарға бирҙе. Америкала, Скандинавияла, Европа илдәрендә лә шундай уҡ хәл. Ә беҙҙә етештереүсе үҙенең продукцияһын, мәҫәлән, һөтөн эшкәртеүсегә алып барып, уны һатып алыусы ҡуйған хаҡҡа тапшырырға тейеш. Шулай итмәҫ ине, һөт әсей, боҙола, һаҡлар урын юҡ. Ә эшкәртеүсе фермерҙы түгел, үҙенә килем алыу тураһында уйлай. Был проблеманы хәл итеүҙе кем уйларға тейеш? Әлбиттә, дәүләт. Беҙ ярҙамһыҙ эшләй алмайбыҙ. Әммә фермерҙар тураһында хәстәрлек етерлек түгел. Шуға ла ҡайһы бер районда эре фермерҙар юҡ. Бынан ары райондарҙың ауыл хужалығы идаралығы етәкселәрен, хатта район хакимиәте башлығын тәғәйенләүҙе лә беҙҙең менән ассоциацияға йөкмәтеүҙе, йәки кәңәшләшеп эшләүҙе һораясаҡмын. Бөгөнгө хәл-торошта шулай итмәйенсә мөмкин түгел.\nКооперация мәсьәләһенә килгәндә, дөрөҫөн әйткәндә, Рәсәйҙең бер генә төбәгендә лә Европала булған классик кооперация юҡ. Сөнки әйтеп үтеүемсә, эшкәртеү предприятиелары икенсе хужа ҡулында. Ә продукция етештереүсе фермер сеймалын нисек эшкәртергә тейеш? Фермер ярты тонна һөт етештерҙе икән, ти. Һөт заводы директоры унан һөттөң литрын 13 һум менән һатып аласаҡ. Икенсе фермер бер тонна килтерһә, уныҡы 15 һум буласаҡ. Өсөнсөһө 20 тонна килтерә икән, хаҡы 20 һумға күтәрелә. Ә Европала мал һаны күп түгел. Германияла бер фермала 120 баш һыйырҙан артыҡты тотмайҙар. Шулай ҙа фермерҙары 100 миллион халҡы булған илен, тағы ла шул сама сит ил халҡын ашата. Ә беҙ ниндәйҙер районда 10 мең баш һыйырға иҫәпләнгән комплекс төҙөнөк, тип яр һалабыҙ.\nНигеҙҙә, республика фермерҙары картуф, бал, йәшелсә (90 процент), һарыҡ ите (80 процент) етештерә. Әммә фермерҙар аҙ. Башҡортостан өсөн 4 мең түгел, 40 мең фермер кәрәк. Сөнки был - йәшәү рәүеше. Әллә ҡайҙан килгән инвестор, әгәр ауыл халҡы уға бушҡа йәки аҙ эш хаҡына эшләргә теләмәһә, тота ла гастарбайтерҙарҙы саҡыра. Ә беҙҙең халыҡ нисек йәшәргә тейеш? Шуға күрә, ҡайҙандыр килеп һатып алған түгел, бары тик ошо ерҙә тыуған, ошонда эшләгән кеше генә ысын мәғәнәһендә инвестор була ала.\nФермерҙар өсөн страховка мәсьәләһе лә бик ауыр проблема булып ҡала. Дәүләт страховкаһы булырға тейеш. Сөнки фермер страховка өсөн түләй, әммә бәлә-ҡаза килгәндә, аҡса юллап ала алмай. Шулай уҡ фермерҙар һалым органдарында шәхси эшҡыуар булараҡ теркәлә. Әгәр бурысын түләргә аҡсаһы етмәй икән, ул өйөн, машинаһын һ.б. һатырға тейеш була. Был мәсьәләне хәл итеүҙе Башҡортостан Башлығына еткерергә кәрәк.\nРәмил ТУҠАЕВ, Көйөргәҙе районының Киров исемендәге ауыл хужалығы производствоһы кооперативы директоры: Беҙ Өфө-Ырымбур трассаһында көньяҡ ҡапҡа булып торабыҙ. Һөрөнтө еребеҙ 17500 гектар. Ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге ерҙәрҙең дөйөм майҙаны 23 мең 421 гектар. 2500 баш эре малыбыҙ, 5 һөт-тауар фермаһы бар. Элек беҙҙең районда 12 ҙур хужалыҡ эшләй ине, хәҙер икәү генә ҡалды. Барлыҡ һөрөнтө ерҙәрҙең өстән бер өлөшөнә эйә булып, ошо ике хужалыҡ ауыл хужалығы продукцияһының өстән ике өлөшөн етештерәбеҙ, районыбыҙ республикала иң яҡшы 10 хужалыҡ иҫәбенә инә. Мораптал ауыл советы хакимиәте биләмәһендә бер генә фермер хужалығы ла юҡ. Ҡайһы берәүҙәр шәхси хужалығында эшләй, умартасылыҡ менән шөғөлләнеүселәр, шәхси сауҙа нөктәләре асыусы эшҡыуарҙар бар. Беҙ кешеләргә шәхси хужалығын алып барыуҙа мал аҙығы менән ярҙам итәбеҙ, транспорт бүләбеҙ, йорт һалыусыларға ярҙамлашабыҙ. Урамдарҙы тәртиптә тотоу, һыу скважиналарын ҡарау, төрлө саралар үткәреү, социаль-мәҙәни объекттарға бағыусылыҡ ярҙамы күрһәтеү һ.б. беҙҙең иңдә ята. Былар төп эштән - ауыл хужалығы продукцияһын етештереүҙән тыш эшләнә. Шуға күрә халыҡ хужалыҡтың шундай коллектив формаһын ҡулай күрә.\nПайсыларға дивиденттар түләүгә килгәндә, был бәхәсле мәсьәлә. Барыһы ла аҡыллы, барыһы ла ерҙән файҙаланған өсөн түләгеҙ, тип талап итергә генә белә. Әммә Башҡортостанда ғына түгел, тотош Рәсәй буйынса ҡанундар менән билдәләнгән берҙәм ҡағиҙә, ул ғына ла түгел, түләүҙе нисек башҡарырға, уны нисек иҫәпләргә өйрәткән бер генә күрһәтмә юҡ. Һәр кем үҙенең мөмкинлектәренән сығып, үҙенең тәртибен булдыра. Ауыл хужалығы производствоһы юғары килемле тармаҡ булып тормай һәм беҙ юғары дивиденттарға иҫәп тота алмайбыҙ. Пайҙарыбыҙҙы хужалыҡтарға ышанып тапшырғанбыҙ һәм дивиденттар аша финанс проблемаларыбыҙҙы хәл итеү реаль түгеллеген беләбеҙ. Халыҡтың күпселеге быны аңлай һәм артыҡ талаптар ҡуймай. Кемде бындай алым ҡәнәғәтләндермәй, улар үҙҙәренең ерен алып, үҙҙәре эшкәртә ала. Ә мыжыусылар һәр ваҡытта ла буласаҡ, уларға ҙур хужалыҡтарҙың аныҡ производство менән шөғөлләнеүен аңлатырға кәрәк. Производствоға күп иғтибар бүлгәндә, уңыш та күберәк буласаҡ. Шул ваҡытта дивиденттарҙың күләме лә артасаҡ. Барыһы ла асыҡ булһын өсөн беҙ үҙебеҙҙә Пайсыларҙың вәкәләтле советын ойошторҙоҡ. Унда һәр ауылдан бер ағза бар. Был совет бәхәсле мәлдәрҙе тикшерә, уңышты иҫәпләү һәм дивиденттарҙы бүлеү эшендә ҡатнаша.\nЕр пайы һалым өсөн генәме?\nИрек БИКМӘТОВ, Башҡорт дәүләт аграр университетының Урал аръяғы филиалы доценты, Сибай ҡалаһы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе: Советтар Союзы тарҡалғандан алып сирек быуат буйы реформа дауам итә, һаман да осо-ҡырыйы юҡ, һаман да эшкәртелгән ерҙәр ҡыҫҡара, баҫыуҙарҙы әрем, ҡарағура баҫа. Ерҙең төп хужаһы була тороп, ауыл ер мәсьәләләренән ситләтелгән. Халыҡ ҡағыҙҙағы ер пайҙарының файҙаһын күрмәй, уларҙы һалым түләү өсөн генә тип һанай. Күптәрҙең был тәңгәлдәге наҙанлығы, вайымһыҙлығы һәм ватансыл булмауы эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә кәртә ҡора. Хәлдәр шулай дауам итһә, әрһеҙ сит-яттар килеп, ергә хужа булып, милләттәштәребеҙ уларға ялсы булып ҡына ла ҡалмаҫ, тимә. Минеңсә, эште ыңғай яҡҡа бороуҙа түбәндәге саралар күрергә кәрәк: беренсенән, урындағы халыҡ араһында аңлатыу эштәре алып барырға. Сөнки ергә бәйле дәүләт ҡарарҙары һәм ҡанундар шул тиклем ҡатмарлы, ябай кешеләргә аңлайышһыҙ. Хәҙер Көнбайыш илдәренең санкциялары һөҙөмтәһендә Рәсәйҙә ауыл хужалығын үҫтереүгә йүнәлтелгән саралар ҡабул ителә башланы, ярҙам күрһәтеү буйынса эшләнгән программалар бар. Үкенескә күрә, уларҙы халыҡ белеп етмәй. Үҙ эштәрен асырға маташыусылар урындағы чиновниктарға ҡат-ҡат, йылдар буйы йөрөп, ниәтенән һүрелә.\nБеҙ Сибай ҡала башҡорттары башҡарма комитеты ҡарамағында Сибайҙағы төбәк тикшеренеүҙәр институты, БДУ-ның Сибай институты, БДАУ-ҙың Урал аръяғы филиалы, Урал аръяғының бизнес үҙәге, Сибайҙағы Бөтә Рәсәй юристар ассоциацияһы филиалы бергәләп эш төркөмө төҙөнөк, маҡсаттар аныҡланды. Һәм ҙур ауылдарға сығып, аңлатыу эштәре алып барырға уйлайбыҙ. Икенсенән, беҙҙең Урал аръяғында күпселек ауылдарҙа мал, бигерәк тә йылҡы һаны арта. Был, әлбиттә, ыңғай күренеш. Башҡа йәшәр сығанағы булмаған халыҡ мал аҫырап көн күрә. Шул мал арҡаһында йәшәй, торлаҡ төҙөй, балалар уҡыта. Әммә үҫентеләрҙе малдан тапатыу шундай киң ҡолас алды, хатта күп урында ерҙәргә бер нәмә лә сәселмәй. Сөнки йыл да тигәндәй ҡоролоҡ йонсота, икенсе яҡтан, көтөүһеҙ йөрөгән мал-тыуар аптырата.\nТоҡомсолоҡ эше лә хәл ителергә тейешле мәсьәлә. Халыҡ бит юҡҡа ғына, һигеҙ һыйыр аҫырағансы, һимеҙ һыйыр аҫыра, тимәгән. Шуға күрә һәр ауылда малдарҙың тоҡомлолоғо һәм продуктлылығы кәмемәһен өсөн яңы тороҡтороу пункттары асыу проблемаһы ла бар. Республика Башлығы Р. Хәмитов әйтеүенсә, уңышлы эшләгән шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы фермер хужалыҡтарына тиклем үҫтереп, киләсәктә уларҙан эре коллективтар ойошторорға кәрәк. Һәм алдынғы илдәр миҫалына таянып, артыҡ ит, һөт һәм башҡа продукцияны халыҡтан махсус йыйыуҙы кооперациялар аша ойоштороп, логистик үҙәктәр булдырып, уларға таянып, үҙебеҙҙең ерҙә етештергән аҙыҡ-түлекте ваҡ һәм эре сауҙа селтәрҙәре аша ла һатыуға сығарырға кәрәк. Тап үҙебеҙҙең фермер, үҙебеҙҙең крәҫтиән етештергән продукция ятырға тейеш сауҙа кәштәләрендә.\nҠасандыр ерҙә нефть тә, газ да бөтәсәк, тик Ер-әсә генә мәңгелек. Ауыл хужалығының ҡабаттан тергеҙелеүенә минең шигем юҡ. Ләкин ерҙә эшләү өсөн белгестәр ҙә кәрәк бит. Былтыр бер хужалыҡҡа агроном эҙләп таба алманыҡ. Быйыл зоотехник кәрәк - табып булмай, сөнки белгестәр юҡ, ә ҙур ҡалаларҙа студенттар уҡып бөтә лә, кибеттәрҙә һатыу итеп торһа тора, тик ауылға ҡайтмай. Шуға күрә лә БДАУ-ҙың Урал аръяғы филиалын ябыу тураһында ҡарар ҡабул итеү һис тә аңлашылмай. Беҙгә уҡырға килгән абитуриенттарҙың БДИ күрһәткестәренең түбәнлеге менән аңлаталар бына. Шуға күрә Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты исеменән Хөкүмәттән, башҡа юғары уҡыу йорттарынан айырмалы, ауыл хужалығы вуздарына ҡабул ителеүселәрҙең БДИ нормативын 60-тан 50-гә тиклем кәметеүҙе һорарға кәрәк. Сөнки ауыл мәктәбен тамамлаған уҡыусыларҙың белем кимәле ҡаланыҡыларға ҡарағанда барыбер ҙә түбәнерәк, ә ҡала мәктәбен тамамлаған абитуриент бер ҡасан да аграр вузға бармаясаҡ. Беҙҙең район Өфөнән 500-600 саҡырым алыҫлыҡта урынлашҡан. Шунда уҡығандарҙың күбеһе үҙ райондарына әйләнеп ҡайтып, эшләп йөрөй. Улар араһында үҙ эшен асып, Хөкүмәт грантын алыусылар ҙа бар. Әйткәндәй, Рособрнадзор беҙҙең Сибайҙағы филиалдың лицензия талаптарына яраҡлығын тикшереп, юғары баһа биреп китте. Тимәк, уҡыу йортон Мәскәү түгел, үҙебеҙ ябабыҙ. Ошо хаҡта ла уйланһаҡ ине.\nҠорҙа ҡатнашыусыларҙың фекеренән сығып ҡына ҡарағанда ла, ер, тәү сиратта, ил иҡтисадын аяҡҡа быҫтырыр ҡеүәткә эйә. Әгәр бөгөн Татарстан Республикаһында ер һалымы миллиард һумлап, ә беҙҙә миллионлап ҡына йыйыла икән, тимәк, уйланырға, эшләп еткерелмәгән урындарҙы төҙәтергә, ергә хужа булырлыҡ фермерҙарҙы үҫтерергә, уларға нығынып киткәнсе ярҙам итеү хаҡында формаль рәүештә түгел, ә ғәмәлдә уйларға кәрәктер. Һәм ошо ҡорҙа күтәрелгән мәсьәләләр, әгәр күңелдәрендә илһөйәрлек бар икән, райондар, республика етәкселегенең иғтибарынан ситтә ҡалмаҫ, моғайын.\nЯҙылған: 27.04.15 | Ҡаралған: 1086


Инфоурок / Другое / Рабочие программы / Рабочая программа по башкирскому языку 2-4 классы\nУҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 2-4 класстар өсөн башҡорт (дәүләт) теленән эш программаһы.\nБашҡорт теле: уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә башҡорт телен 1-се йыл өйрәнеүсе 2-се класс уҡыусылары өсөн дәреслек. Х. А. Толомбаев, М.С. Дәүләтшина, Ф.М. Ғиниәтуллина, Н.Н. Кинйәбаева. – Өфө: Китап, 2014.\nТоломбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 4- се класы уҡыусылары өсөн дәреслек. - Өфө: Китап,\nПрограмма кимәле: базислы\n1. Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм Фән министрлығының №1089 бойороғо менән 5.03.2004 10.11.2011 йыл раҫланған Дәүләт белем биреү стандарттарының Федераль компоненты, Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм Фән министрлығының 10.11.2011 йыл №2643 31.01.2012 йыл № 69 бойороғо менән үҙгәртелгән.\n3. Башҡортостан Республикаһының”Башҡортостан Республикаһының Мәғариф тураһында” законы 01.07.2013 №696-3\n4. ”Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында” законы 25 октябрь 1991 №1807-1 (24.07.98, 11.12.2002 йыл үҙгәртелгән)\n5. ”Башҡортостан халыҡтары телдәре тураһында” законы 15.02.1999йыл №216-3\n8. Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған «Башҡорт теленән программа» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-IX кластары өсөн).Төҙөүселәре Толомбаев Х. А., Дәүләтшина М.С., Ғәбитова З. М., Усманова М. Г.- Ижевск: «Книгоград», 2008\nУҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең башланғыс класстар өсөн башҡорт теленен эш программаһы төҙөгәндә башланғыс дөйөм белем биреүҙең яңы федераль дәүләт стандарттары, федераль һәм республика закондары талаптары тормошҡа ашырыла\nБашҡорт теле – башҡорт халҡының тыуған теле һәм Башҡортостан Республикаһының дәүләт теле булып һанала.\nБашҡорт теленең метапредмет белем биреү функцияһы мәктәптә белем алыу процесында бала шәхесен формалаштырыуҙа “Башҡорт теле” предметтың универсаль, дөйөмләштереү характерын билдәләй. Башҡорт теле баланың фекер үҫешенә булышлыҡ итә; белем һәм күнекмәләрҙе үҙ аллы үҙләштереү һәләттәрен үҫтерә, шулай уҡ уҡысыларҙың үҫтереүсе уҡыу эшмәкәрлеген ойоштора. Башҡорт теле башҡорт мәҙәниәтен өйрәтергә нигеҙ булып тора һәм башҡорт әҙәбиәтенең рухи тел байлығын үҫтереүгә булышлыҡ итә; уҡыусыларҙы кешелектең мәҙәни тарихи тәжрибәһенә ылыҡтыра. Киләсәктә төрлө белемде үҙләштереү һәм һаҡлау формаһы булараҡ, башҡорт теле бөтә предметтар менән тығыҙ бәйләнештә тора һәм профессиональ күнекмәләрҙе үҙләштереү сифатына йоғонто яһай. Аралаша белеү, шул һөҙөмтәлә уңыштарға өлгәшеү, юғары профессиональ һәм социаль әүҙемлек шәхес тормошоноң төрлө өлкәләрендә өлгәшелгән уңыштарын билдәләүсе характеристикаһы булып тора. Башҡорт теле баланың төрлө тормош ситуациларында тәрбиә-этик нормаларын формалаштырыу нигеҙе; үҙ ҡылыҡарына дәлилле баһа биреү мөмкинлеген үҫтерә.\n1. башҡорт теленә ҡарата һөйөү, мәҙәниәт күренеше булараҡ, уға ҡарата аңлы ҡараш тәрбиәләү, туған телдең төп аралашыу, кеше эшмәкәрлегенең төрлө сферһынан белем алыу ҡоралы булыуын, йәмғиәттә ҡабул ителгән әхләҡи-этик нормаларҙы үҙләштереү сараһы булыуын аңлау, туған телдең эстетик ҡиммәттрен үҙләштереү.\n2. көндәлек тормошта һәм уҡыу эшмәкәрлегенә туған телдең аралашыу сараһы булараҡ үҙләштереү; үҙ-ара аңлашыу һәм үҙ-ара фекер алышыуға һәләтлелекте үҫтереү; үҙ телмәреңде камиллаштырыу; мөһим төп уҡыу белемен һәм универсаль уҡыу хәрәкәттәре (эшмәкәрлектең маҡсаттарын аныҡ итеп әйтә белеү, уны планлаштырыу, библиографик эҙләнеү үткәреү, төрлө типтағы лингвистик һүҙлектәрҙән һәм сығанаҡтарҙан киң мәғлүмәт саралары һәм Интернеттан тейешле мәғлүмәтте алыу һәм эшкәртеү һ.б.)\nтел системаһы төҙөлөшөн һәм уның хәрәкәттә булыу законлығын үҙләштереү, стилистик ресурстарҙы һәм төп әҙәби тел нормаларын күҙәтергә өйрәнеү; анализлау, сағыштырыу, классификациялау һәм тел факттарын баһалау һәләттәрен үҫтереү; яҙма һәм һөйләү телмәрен, телмәр эшмәкәрлеге төрҙәрен, аралашыуҙың төрө ситуацияларында телде ҡулланыу ҡағиҙәләрен, телмәр этикет нормаларын, актив һәм потенциаль һүҙлек запасын байытыу; телмәрҙә грамматик сараларҙы ҡулланыу күләмен киңәйтеү; белемде, күнекмәне аралашыу процесында уҡыу эшмәкәрлегендә һәм көндәлек тормошта ҡулланыу һәләтлеген камиллаштырыу.\nФункциональ грамоталыҡтың мөһим индикаторы – предмет-ара статус: коммуникатив универсаль уҡыу эшмәкәрлеге (телмәр эшмәкәрлегенең бөтә төрҙәре менән эш итеү, тиңдәштәре һәм оло кешеләр менән аралашыуҙы ҡороу; телдән һәм яҙма телмәрҙе адекват ҡабул итеү; ҡуйылған проблема буйынса үҙ ҡарашыңды теүәл, дөрөҫ, логик яҡтан төҙөк һәм тасуири әйтеп биреү, аралашыу прцесында яҙма һәм һөйләү телмәре нормаларын һәм башҡорт телмәр этикетын һаҡлау); танып белеү универсаль уҡыу эшмәкәрлеге (проблеманы аныҡлау, дөрөҫ аргументлай белеү, логик яҡтан төҙөк фекер йөрөтөү, иҫбатлай табыу, раҫлаусы йә кире ҡағыусы тезис килтереү; библиографик эҙләнеүҙе торошҡа ашырыу, төрлө сығанаҡтарҙан кәрәкле мәғлүмәтте алыу, төп һәм өҫтәмә мәғлүмәтте билдәләү, уҡыу маҡсатын асыҡлау, аралашыу маҡсатынан сығып уҡыу төрөн һайлау; мәғлүмәти-компьютер сараларын ҡулланыу; мәғлүмәтте системаға килтереү һәм киренән эшкәртеү һәм уны төрлө ысулдар менән күрһәтеү һ.б.); регуляти универсаль уҡыу хәрәкәте (эшмәкәрлек маҡсатын ҡуя һәм аныҡ итеп әйтә белеү, эшмәкәрлекте эҙмә-эҙлекле планлаштыра һәм кәрәк саҡта үҙгәртә белеү; үҙ контроль, үҙ баһалау, үҙ коррекциялау һ.б. тормшҡа ашырыу.) функциональ грамоталыҡтың мөһим компоненты телмәр эшмәкәрлеге төрҙәренә нигеҙләнә һәм мәктәптә башҡорт телен өйрәнеү аша уҡыусыларҙың фекерләү һәләтен маҡсатлы йүнәлештә үҫтереүҙе күҙ уңында тота.\nФункциональ грамоталыҡты формалаштырыу, уҡыусыларҙың телмәр эшмәкәрлеген камиллаштырыу башҡорт теленең төҙөлөшө һәм аралашыуҙың төрлө шарттарында уны ҡулланыу үҙенсәлектәренән белеү нигеҙендә төҙөлә. Уҡыу процесы телде анализлау күнекмәләрен формалаштырыуға ғына йүнәлдерелгән булырға тейеш түгел, ә шулай уҡ телмәр мәҙәниәтен тәрбиәләү, тормошта мөһим күнекмәләрҙе формалаштырыу, төрлө уҡыу төрҙәрен ҡулланыу, тексты мәғлүмәти эшкәртеү, эҙләү, телмәр ситуацияһына, әҙәби тел нормаларына һәм аралашыуҙың этик нормаларын яраҡлы төрлө ысулдарын файҙаланыу. Шулай итеп, төп дөйөм белем биреү мәктәптәрендә башҡорт телен уҡытыу баланыңдөйөм мәҙәни кимәлен үҫтереүгә, артабан уҡыуын төрлө беле биреү учрежденияларында дауам итә алырлыҡ кимәлдә булырға тейеш.\nБашҡорт теленең уҡыу планындағы урыны.\nБашҡортостан Республикаһының урыҫ телендә уҡытылған дөйөм белем биреүсе мәктәптәр өсөн уҡыу планы башҡорт телен 105 сәғәт күләмендә уҡытыуҙы күҙ уңында тота: 2 кл.-35с, 3 кл.-35с., 4 кл.-35 с.\nУҡыу предметын үҙләштереүҙең шәхсән, метапредмет, предмет һөҙөмтәләре. “Башҡорт теле” предметының өйрәнеү һөҙөмтәләре.\n\tТелдән һәм яҙма хәбәр иткән мәғлңмәтте (коммуникатив йүнәлеш, текст темаһы, төп фекер; төп һәм өҫтәмә мәғлүмәт) адекват ҡабул итеү;\n төрлөсә уҡыу күнекмәләрен булдырыу (эҙләнеү, ҡарап сығыу, танышыу, өйрәнеү), төрлө стилдәге, жанрҙағы текстарҙы үҙләштереү;\n төрлө стилдәге һәм жанрҙағы тексты ишетеп, адекват ҡабул итеү; төрлө төрҙәге аудирование менән эш итеү (һайлап алыу, танышыу);\n төрлө сығанаҡтарҙан мәғлүмәтте һайлап алыу һәләтлеге (матбуғат саралары, уҡыу өсөн тәғәйенләнгән компакт-дискылар, Интернет ресурстары); төрлө типтағы һүҙлектәр менән иркен ҡулланыу, белешмә өсөн әҙәбиәт, шулай уҡ электрон ҡулланмаларҙан һайлап алыу күнекмәләрен булдырыу;\n һайлап алыу алымдары менән эш итә белеү һәм тәғәйен темаға материалды системаға килтереү; уҡыу йә аудирование һөҙөмтәһендә алынған мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу; мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекәләренә эйә булыу; мәғлүмәтте үҙ аллы эҙләй алыу күнекмәләренә эйә булыу; мәғлүмәтте ҡайтанан эшләй алыу, еткерә белеү;\n стилистик үҙенселектәрҙе иҫәпкә алып, йөкмәткенән һәм ҡулланылған тел сараларынан сығып, фекерҙе сағыштыра алыу;\n алдағы уҡыу эшмәкәрлегенең (индивидуаль һәм коллектив) маҡсатын билдәләү һәләтлелеген, хәрәкәттең эҙмә-эҙлелеге, өлгәшелгән һөҙөмтәләрҙе баһалау һәм уларҙы телдән һәм яҙма формала адекват аныҡ итеп әйтеү;\n тыңлаған йә уҡылған тексты тәҡдим ителгән кимәлдә (план, һөйләү, конспект, аннотация) һөйләй алыу;\n төрлө стилдә һәм жанрҙа, адресланыуға ҡарап һәм аралашыу ситуацияһына ҡарап телдән һәм яҙма текст төҙөй алыу;\n телдән һәм яҙма формала үҙ фекереңде иркен еткерә белеү, тексты логик яҡтан эҙмә-эҙлекле төҙөү талаптарын һаҡлау;\n төрлө төрҙәге монологты (хәбәрләү, һүрәтләү, фекер йөрөтөү; төрлө төрҙәге монологтарҙың берләшеүе) һәм диалог (этикеты һүҙ эсенә алған, диалог-һорашыу, диалог-аралашыуға өндәү, диалог-фекер алышыу һ.б; төрлө төрҙәге диалогтың берләшеүен) үҙләштереү;\n ғәмәлдә төрлө телмәрҙәге аралашыуҙың орфоэпик, лексик, грамматик, хәҙерге башҡорт әҙәби теленең стилистик нормаларын һәм яҙма телдә төп орфографик һәм пунктуацион ҡағиҙәләрҙе һаҡлау;\nУҡыу-уҡытыу программаһында планлаштарылған\nһөҙөмтәләрҙе үҙләштерелеүен баһалау\n-синквейн төҙөү (слайд төҙөү: шәжәрәләр, минең ғаиләмде)\nТанышыу. Мин Башҡортостанда йәшәйем – 4 сәғәт.\nБашҡортостандың ҡалалары, ауылдары, йылғалары, күлдәре тураһында мәғлүмәт биреү. Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәрен өйрәнеү, темаға ҡараған башҡорт һүҙҙәрен дөрөҫ әйтеү күнекмәләрен камиллаштырыу.\nТән өлөштәре – 4 сәғәт. Кешенең организмы, тән өлөштәре атамаларын үҙләштереү, тәнде таҙа тотоу, һаулыҡты һаҡлау. Шәхси гигиена, таҙалыҡты һаҡлау тураһында мәғлүмәт. Уҡыусының көн тәртибе, бөхтәлек, йыйнаҡлыҡ сифаттары тәрбиәләү. Һүҙҙәрҙең һөйләмдәге урыны.\nҒаилә– 5 сәғәт. Башҡорт телендә эйәлек ялғауҙарын практик үҙләштереү. Ғаилә, аҙыҡ-түлек атамалары менән танышыу, башҡорт халыҡ аштары тураһында һөйләшеү. Һөйләмдә һүҙҙәрҙең урыны.\nҺаумы мәктәп – 7 сәғәт. Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәрен өйрәнеү, темаға ҡараған башҡорт һүҙҙәрен дөрөҫ әйтеү күнекмәләрен камиллаштырыу. Мәктәп, класс бүлмәләре, дәрестәр, кластағы уҡыусылар, уларҙың эштәре темаһына ҡараған һүҙҙәрҙе өйрәнеү. Һүҙҙәрҙә ҡалын һәм нәҙек ялғауҙар.\nКейем-һалым, уйынсыҡтар, – 7 сәғәт. Кейем-һалым исемдәре, уларҙың үлсәме, кейем һатып алыу, уларҙы бөхтә тотоу. Уйынсыҡ исемдәре, билдәләре, уйындар. Башҡорт телендә ҡалын һәм нәҙек ялғауҙар. Кешеләрҙең һөнәрҙәре тураһында мәғлүмәт.\nХайуандар, коштар.\t- 3 дәрес Кеше һәм тәбиғәт. Башҡортостан тәбиғәте. Беҙҙә йәшәгән хайуандар, коштар. Кешенең уларға мөнәсәбәте. Тәбиғәткә һаҡсыллыҡ тураһында һөйләшеүҙәр.\nТаҙалыҡ. Көн тәртибе – 5 сәғәт.\nТанышыу - 5 дәрес.\tИҫәнләшеү. Танышыу диалогы. Һин ҡайҙан? Һиңә нисә йәш? Һинең туғандарың бармы? (Сәнғәтле һөйләшеү.)\nМәктәптә - 4 дәрес. Уҡыу эшмәкәрлеге, уҡыу әсбаптары, уларҙы бөхтә тотоу. Көн режимы,таҙалыҡ, йыйнаҡлыҡ. Класта дуҫлыҡ, берҙәмлек, иман тураһында һөйләшеүҙәр,әҫәрҙәр уҡыу.\nҺөнәрҙәр - 2 дәрес. Һөнәр атамалары, таныш һәм яҡын кешеләрҙең шөғөл-һөнәрҙәре, уларҙың яҡшы сифаттары тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Туғанлыҡ мөнәсәбәттәре.Уҡыу күнекмәләрен үҫтереү. Башҡорт телендә теләк мәғәнәһенең бирелеше, ул формаларҙы практик үҙләштереү. Булып эшләй һүҙбәйләнешен ҡулланыу.\nЙыл миҙгелдәре - 7 дәрес. Башҡортостанда, үҙебеҙ йәшәгән төйәктә көҙ, ҡыш, яҙ, йәй миҙгелдәре, уларҙың билдәләре. Тәбиғәттең төрлө күренештәре. Миҙгелдәргә ярашлы балаларҙың эштәре, уйындары тураһында һөйләшеүҙәр, әҫәрҙәр уҡыу, мәҡәлдәр, һынамыштар менән танышыу. Көн торошона бәйле һүҙҙәрҙе дөрөҫ ҡулланыу, телмәр күнекмәләрен үҫтереү, һөйләм төрҙәре. Тасүирлау элементтары.\nКейемдәр - 3 дәрес. Кейем исемдәрен үҙләштереү. Кейемде һаҡлап, ҡәҙерләп тотоу, һәр береһен үҙ урынына ҡуйыу. Кейем һәм шәхси гигиена. Кейем һәм матурлыҡ, тыйнаҡлыҡ тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Шиғырҙар ятлау. Был формаларҙы телмәрҙә ҡулланыу. Матур теләктәр әйтергә өйрәтеү.\nҒаилә - 3 дәрес. Ғаилә ағҙалары, уларҙың үҙеңә туғанлыҡ мөнәсәбәттәре. Был атамаларҙы үҙләштереү. Темаға бәйләнешле яҡындарҙың эш-шөгөлдәре, уй-хыялдары, киләсәккә пландары. Ғаилә шәжәрәһе, уның әһәмиәте хаҡында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Яҙыу һәм һөйләү күнекмәләрен ҡамиллаштырыу.\nТыуған көн - 3 дәрес. Балаларҙың тыуған көн байрамы, уға әҙерлек мәшәҡәттәре. Тыуған көн байрамын үткәреү йолаһы. Ҡунаҡтар саҡырыу, уларға хөрмәт күрһәтеү, мәжлестә үҙеңде тотоу тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу, шиғырҙар ятлау. Итәғәтлелек нормаларын үҙләштереү. Әҙәплелек нормаларын белдереүсе һүҙҙәр һәм һөйләмдәр. Саҡырыу ҡағыҙы, ҡотлау.\nТәбиғәт - 3 дәрес. Кеше һәм тәбиғәт. Башҡортостан тәбиғәте. Беҙҙә йәшәгән кейектәр, үсемлектәр, бөжәктәр. Кешенең уларға мөнәсәбәте. Тәбиғәткә һаҡсыллыҡ тураһында һөйләшеүҙәр. Башҡорт телендә синоним һүҙҙәрҙе сағыштырыу, ҡылымдарҙың заман формаларын, ҡаршы ҡуйыу теркәүестәрен практик үҙләштереү. Телмәр күнекмәләрен ҡамиллаштырыу.\nБашҡортостан – 2 дәрес. Башҡортостан, уның дәүләт символдары, уларҙың мәғәнәһе.Башҡорт иле, уның халҡы,тарихы, ер-һыуы. Башҡортостандың данлы урындары.\nҠабатлау -3 дәрес. Уҡыу йылы буйынса өйрәнелгәндәрҙе ҡабатлау, белгәндәрҙе ҡабатлау, белгәндәрҙе тәрәнәйтеү, һүҙлекте байытыу. Телмәр күнекмәләрен ҡамиллаштырыу.\n1 сентябрь. Белем көнө.- 3 сәғәт. Башҡорт теленең өндәре һәм хәрефтәре (ҡабатлау һәм тәрәнәйтеү). Һөйләмдә һүҙҙәр тәртибе. Эйәлек ялғауҙарын ҡабатлау.Иҫәнләшеү. Танышыу диалогы. Һин ҡайҙан? Һиңә нисә йәш? Һинең туғандарың бармы? (Сәнғәтле һөйләшеү.) Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәре һәм хәрефтәре.\nМәктәптә - 5 дәрес Уҡыу эшмәкәрлеге, уҡыу әсбаптары, уларҙы бөхтә тотоу. Көн режимы,таҙалыҡ, йыйнаҡлыҡ. Класта дуҫлыҡ, берҙәмлек, иман тураһында һөйләшеүҙәр,әҫәрҙәр уҡыу. Башҡорт телендә өндәрҙең, хәрефтәрҙең дөрөҫ эйтелеше һәм яҙылышы. Эште белдереүсе һүҙҙәр. Ярай, ярамай, мөмкин һүҙҙәренең ҡулланышын активлаштырыу\nҒаилә. Хеҙмәт. 6сәғәт Ғаилә ағҙалары, уларҙың үҙеңә туғанлыҡ мөнәсәбәттәре. Был атамаларҙы үҙләштереү. Темаға бәйләнешле яҡындарҙың эш-шөгөлдәре, уй-хыялдары, киләсәккә пландары. Ғаилә шәжәрәһе, уның әһәмиәте хаҡында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Башҡорт яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәр.. Уларҙың формаларын телмәрҙә ҡулланыу.\nБуш ваҡыт. Хобби. 6 сәғәт. Шөғөлдәрҙең Һөнәр атамалары, таныш һәм яҡын кешеләрҙең шөғөл-һөнәрҙәре, уларҙың яҡшы сифаттары тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Туғанлыҡ мөнәсәбәттәре.Уҡыу күнекмәләрен үҫтереү. Башҡорт телендә ҡылымдарҙың зат, һан ялғауҙарын практик үҙләштереү\nТабипта. Поликлиникала. 3 сәғәт. Кешеләрҙең яҡшы сифаттары тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Уҡыу күнекмәләрен үҫтереү. Башҡорт телендә ҡылымдарҙың зат, һан ялғауҙарын практик үҙләштереү.\nПочтала. 3 сәғәт. Почтала үҙеңде тоторға өйрәнеү, белгәндәрҙе ҡабатлау, белгәндәрҙе тәрәнәйтеү, һүҙлекте байытыу. Телмәр күнекмәләрен камиллаштырыу. Ҡылым темаһы буйынса белемде нығытыу.\nБашҡортостан тәбиғәте. 2 сәғәт. Кеше һәм тәбиғәт. Башҡортостан тәбиғәте. Беҙҙә йәшәгән кейектәр, үҡемлектәр, бөжәктәр. Кешенең уларға мөнәсәбәте. Тәбиғәткә һаҡсыллыҡ тураһында һөйләшеүҙәр. Башҡорт телендә һөйләм төрҙәре.\nБашҡортостандың иҫтәлекле урындары 2 сәғәт. Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәре һәм хәрефтәре, уларҙы дөрөҫ яҙырға өйрәнеү;\nУҡытыусының һорауҙарына аңлы яуап биреү, Башҡортостан , милли герой тураһында мә-лүмәтте ҡабул итеү, ғорурлыҡ тойғоһо уятыу;\nБашҡортостандың күренекле шәхестәре 5 сәғәт.\nҺүҙҙәрҙең лексик мәғәнәһен өйрәнеү; уларҙың предметтарҙы, билдәләрҙе, эш- хәлде, хәрәкәтте белдереүен үҙләштереү, сағыштырыу. Халҡыбыҙҙың бөтә ил азатлығы, тыныслығы өсөн көрәше, башҡорт халҡының, башҡорт атлыларының ҡаһарманлығы хаҡында белемдәрен байытыу.\nУҡыу йылы аҙағында 2 -4 класс уҡыусылары\nтүбәндәге белем һәм күнекмәләргә эйә булырға тейеш:\n1-4 –се кластар өсөн электрон дәреслек. Балҡортостан иле.\nПрограмма по башкирскому языку для русскоязычных учащихся I - XI классов школ с русским языком обучения. Составители программы: М.Г.Усманова, Х.А.Тулумбаев, М.С.Давлетшина, З.М.Габитова - Ижевск: "Книгоград", 2008.\nБаҫма пособиялар: таблицалар, портреттар.\nИшетеп- күреү (экранно – звуковые) пособиялар: видеофильмдар, аудиояҙмалар.\nИКТ: компьютер, телевизор.\nУҡыу- практик ҡоролмалар: магнитлы класс таҡтаһы.\nПеречень образовательных Интернет- ресурсов\nБурангулова Флюра Каримовна\nНомер материала: ДВ-515145


Күптән түгел Яңы Әптек ауылының үҙешмәкәр артистары халыҡ театры исемен яҡланы. Килгән Өфө ҡунаҡтары ауылдарҙа шундай таланттар йәшәүенә хайран ҡалып ҡайтты. Шул уҡ ваҡытта комиссия ағзалары бер күренешкә шаҡ ҡатты: клубтың сәхнәһе лә, тамаша залы ла юҡ икән!\nДөрөҫөрәге, сәхнә булған, әммә клуб иҫкереү сәбәпле, авария хәлендәге бинаны япҡандар. Әлбиттә, был һүҙҙәр ауылдың бөтөнләй мәҙәни усаҡһыҙ икәнлеген аңлатмай. Яңы клуб совхоздан ҡалған яҡшы торошло бинала урынлашҡан,тик халыҡ әлегә был элекке ашхана-магазинда талантлы ауылдаштары ҡуйған спектаклдәрҙе аяҡ-үрә баҫып ҡарау менән генә хушһына. Сәхнә һәм 120 урынлыҡ тамаша залын эшләү, китапханаға урын әҙерләү – ауылдаштарҙың берҙәм ниәте. Һүҙ төбәк кимәлендәге «Урындағы башланғыстарға ярҙам итеү программаһы» хаҡында бара. Әммә 1 миллион һумға тиклем билдәләнгән грант отоу еңелдән түгел, проект шарттары буйынса урындағы халыҡ-ойошмалар үҙҙәре лә бер ни тиклем матди сығым бүлергә һәм төҙөкләндереү эштәре башҡарырға тейеш.\nХәйер, был йәһәттән әптектәр һыр бирмәҫ, урындағы халыҡ һәр эштә лә берҙәм һәм дәррәү. Был йәһәттән Яңы Әптек ҡараған Һайран ауылы биләмәһенең «2015 йылда Башҡортостан Республикаһының иң төҙөк ауыл биләмәһе» конкурсында III урынға лайыҡ булыуҙарын иҫкә алып китһәк тә күп нәмәгә төшөнөргә була. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты, инфраструктураны үҫтереүҙә шаҡтай башҡарылған эштәре өсөн лайыҡ булған улар бындай баһаға.\nБерҙәмлек тигәндән, клуб төҙөкләндереү мәсьәләһенең йәнә бер үтә лә мөһим сәбәбе хаҡында әйтеп үтмәй булмай. Ауылда 13(!) милләт вәкиле йәшәй. Улар үҙҙәрен бер халыҡ итеп тойһон, бер туғандай мөнәсәбәт ҡорһон өсөн урында мәҙәни усаҡтың булыуы, уның бөтә шарттарға тап килеп, гөрләп эшләүе мөһим. Бер-береңде белмәй тороп, рухи эстәлегеңде аңламайынса ниндәйҙер мөнәсәбәт ҡороуы икеле бит.\n…Грант хаҡында һүҙ сыҡҡас, ҡайһы берәүҙәр «урындағы бюджет сығымдарҙы ҡаплай алмаймы ни?» тип уйлап ҡуйғандыр.\nЯуапты бер-ике йыл эсендә генә райондың тиҫтәләгән клубында ремонт эштәре үтеүен, ҡайһы бер ерҙә тотош дауаханалар ябылып ҡуйғанда бер нисә ауылда фельдшер-акушер пункттары асылыуы һымаҡ күренештәрҙә табырға мөмкин. Нисек кенә булмаһын, дәүләт гранты отоп, урындағы бюджет аҡсаһын ҡатнаштырмай эшеңде атҡарып ҡуйыу насармы ни?! Күктән көтөп ята торған заман түгел, мөмкинлектәрҙе ҡулдан ысҡындырмау фарыз. Киләсәктә халыҡ театрының репетиция-тамашалары сәхнәләрҙә үтер, ә тамашасылар уларҙы кинәнеп ултырғыстарға ултырып ҡарар тигән өмөттә ҡалайыҡ.\n"Торатау" гәзите №52 - 28.06.2016й.


Кешегә абстракт вәғәҙә кәрәкмәй, уларға һөҙөмтә күренергә тейеш\n9 Май 2019, 21:55\nРәсәй Президенты Владимир Путин кисә Стратегик үҫеш һәм өҫтөнлөклө проекттар буйынса Совет ултырышы үткәрҙе. Ил етәксеһе маҡсаттарға ынтылыштан ҡәнәғәт түгел, шикелле.\nПрезидент милли проекттар тураһында былтыр 7 майҙа, үҙенең сираттағы мөҙҙәтенең инаугурацияһында әйткәйне. Указ да сыҡты.\nШунан һуң бит инде беҙ киләсәккә тағы ла амбициозыраҡ пландар ҡороп йәшәй башланыҡ. Һикереш яһау тураһында ла яр һалдыҡ. Был хаҡта ил етәксеһе Мөрәжәғәтнамәһендә, журналистар менән ҙур матбуғат конференцияһында, башҡа сығыштарында ла һөйләне. Маҡсат: Рәсәй донъяның иң көслө биш иҡдисады исемлегендә булырға тейеш.\nӘ әлегә беҙгә ошо маҡсатҡа табан йүнәлеү, халыҡтың тормошон яҡшыртыу, алға ҙур һикереш яһау өсөн өҫтөнлөклө милли проекттарҙы ғәмәлгә ашырыу мөһим.\nКеше вәғәҙәләрҙән туйған. Уларға һөҙөмтә кәрәк.\n"Я не раз говорил: людям не интересны абстрактные обещания. Им не важно, как согласовывали, когда перечисляли средства на те или иные мероприятия. Гражданам важен результат, и не в отдаленном будущем, а сейчас. Во всяком случае они должны видеть, что процесс идет, он позитивный и приводит к результатам. Обращаюсь ко всем должностным лицам, которые отвечают за реализацию нацпроектов: нужно предъявлять людям плоды своей работы, те самые понятные, осязаемые изменения, которые улучшают жизнь российских семей, каждого человека", - тине Владимир Владимирович.\nҺәм тағы дауам итте: “Однако, к сожалению, вынужден об этом сегодня прямо сказать, мы вновь нередко сталкиваемся с инертным бюрократическим подходом, с желанием переложить ответственность, сдвинуть массив содержательной работы «на потом». То и дело безосновательно, буквально по своему усмотрению переносятся сроки подготовки нормативных актов и реализации мероприятий нацпроектов...”\nПрезидент бик етди ине. Нимә эшләнгән, нимә эшләнергә тейеш, проблемалы яҡтарын йәшермәй-нитмәй, “инвентаризация” үткәрергә тәҡдим итәм, тине Владимир Путин.\nИл башлығы ултырышта матур докладтарҙы тыңлағандан һуң, аңлағандыр: беҙгә әле һикереш яһарға-ааа. Яуаплы эште яуаплы башҡарырға кәрәк тәүҙә. Ә аҡса бар.\nОшо саранан һуң, моғайын, милли проекттарҙы ғәмәлгә ашырыу буйынса эштәр йылдамланыр... Көтәйек шулай ҙа...


Ҡартлығың хаҡында йәштән уйла\nРәсәйҙә пенсия менән тәьмин итеү йәһәтенән тынысланырға ла\nваҡыт кеүек. Алдағы өс йылда пенсионерҙарҙы нимә көтөүе хаҡында бары тик яҡшы хәбәрҙәр генә ишетелә - пенсия күләме сама менән инфляция күләменә тиклем артасаҡ, хаҡлы ялға сығыу йәше лә элекке кимәлдә ҡала. Әммә бындай йомшаҡ һөйләшеүҙәр 2008 йылда буласаҡ үҙгәрештәргә психологик әҙерлек алып барыу булһа кәрәк. Кәрәкле закондар буйынса хөкүмәт документтары һәм пакеттары ул ваҡытҡа тиклем моғайын\nәҙер булыр. Сираттағы сәйәси цикл тамамланғас, министрҙар кабинетының пенсия сәйәсәте бер ни тиклем ҡатыраҡҡа әйләнмәҫ тимә.\nҺуңғы йылда пенсия фондына һуғыш шарттарында эшләргә тура килде тип әйтергә була, льготаларҙы аҡсалаштырыуға бәйл е проблемалар үҙе ни тора. Фонд нормаль бюрократик структураға әйләнә бара. Бөгөн был эштәрҙә пенсионерҙың шәхси ҡатнашлығы кәрәкмәй тиерлек. Рәсәй Федерацияһының Башҡортостан Республикаһы буйынса Пенсия фонды бүлеге\nетәксеһе Фоат Хантимеров күҙаллауынса, ике - өс йылдан һуң\nбер ниндәй ҙә ғариза кәрәкмәйәсәк - техник прогресс ҡағыҙ эшенән азат итәсәк.\nӘ әлегә техник камиллыҡҡа алыҫ әле. Фоат Ғәләүетдин улы әйтеүенсә, ҡайһы бер процедура һорауҙары үткән йыл тәртибенә\nкүнеккән Башҡортостан халҡын аптырашта ҡалдырыуы ихтимал. Р еспубликала йәшәүсе пенсионерҙар миллиондан күберәк иҫәпләнә, шул уҡ ваҡытта өс миллион ярымдан ашыу иҫәп\nҡағыҙы (лицевой счет) асылған, сөнки улар 14 йәшкә еткән һә р кемде үҙ эсенә ала. Шәхси иҫәп торошо хаҡында хәбәр итеүсе 1646 миллион конверт ебәреләсәк - халыҡта уларҙы "бәхет хаттары" тип тә йөрөтәләр, әлегә адресаттарҙың яртыһы ғына был хаттарға эйә булды. Быйыл был хәбәр итеүҙәр 1 сентябргә тиклем дауам итәсәк, уның ҡарауы страховкаланған кешеләр пенсия тупланмаларын инвестициялау хоҡуғын 31 декабргә тиклем хәл итә ала.\nБынан тыш, льготалы тәьмин ителештә лә үҙгәрештәр булып уҙҙы. Республиканың федераль регистрға индерелгән 397 мең\nльгота менән файҙаланыусылары хәҙер айлыҡ 450 һумлыҡ\nсоциаль пакетҡа ( дарыуҙар менән тәьмин итеү - 350 һум, шифахана - курорт дауалауы - 50 һум, льготалы йөрөү - 50 һум ) дәғүә итә ала. Әгәр льготаларҙың бер өлөшөн йәки тотош аҡсағ а әйләндереү теләге тыуа икән, пенсия идаралығына ғаризаны 1 октябргә тиклем тапшырырға кәрәк. Ғариза юҡ, тимәк "тере" аҡса ла юҡ. Һәм тағы ла: бөгөндән башлап пенсия ала башлауын а, хаҡлы ялға сығыуына йәки һуңғы тапҡыр ҡабатлап иҫәпләүгә (перерасчет) бер йыл тулған эшләүсе пенсионерҙарға туп - тур а пенмия идаралығына юл тоторға кәрәк. Үткән айҙарҙа эш менән\nтәьмин итеүселәр улар өсөн страховкалау взносы түләне ( быны страховкалаусыларҙың 70 проценты теүәл һәм тулыһынса үтәй) - уларға ҡабатлап иҫәпләү тейеш, артабан пенсия артыуы ла ихтимал.


Үҙебеҙҙә лә, ситтә лә беренселекте бирмәйҙәр\n19 Февраль 2021, 13:49\n14 февралдә Саҡмағош районында муниципаль район беренселегенә билбау көрәше буйынса ярыштар үтте. 11-12, 13-15 йәшлек ҡыҙ һәм үҫмерҙәр араһында ойошторолған ярыштарға республиканың төрлө мөйөштәренән 11 команда йыйылып, 82 спортсы көс һынашты.\nАбҙаҡ мәктәбенән Наилә Хилалова (28 кг. ауырлыҡта) - II, Азалия Абсадыева (36 кг. ауырлыҡта) - I, Алина Кәримова (45 кг. ауырлыҡта) II урындарҙы яуланы. Еңеүселәр миҙал, Грамота һәм аҡсалата бүләктәргә лайыҡ булды. Альфред Кәримов һәм Линар Әсфәнйәров (50 кг. ауырлыҡта), Иҙел Әҙелмырҙин (56 кг. ауырлыҡта) бындай ярыштарҙа тәүгә генә ҡатнашыуҙарына ҡарамаҫтан, үҙҙәрен көслө, өмөтлө спортсы итеп күрһәтеп өлгөрҙөләр, тиҫтерҙәре менән аралашып, тәжрибә уртаҡлаштылар.\nСпортсыларҙың яулаған юғары һөҙөмтәләренә, әлбиттә, ата-әсәләрҙең дә хеҙмәте һалынған. Азалия менән Линар Абҙаҡ мәктәбендә уҡымаһалар ҙа, 4-5 йыл буйына аҙнаһына өс тапҡыр Йәнекәйҙән Абҙаҡҡа Азамат Марат улы йөрөтә. Саҡмағошҡа барып, ярыштарҙа ҡатнашып ҡайтыуҙа ата-әсәләрҙең дә ярҙамы ҙур. Үҙ машиналарында алып барыуҙан тыш, юл хаҡын да үҙ өҫтәренә алды Регина һәм Фәнгил Кәримовтар, Йәнекәй ауылынан Зөлфиә һәм Азамат Абсадыевтар. Азамат Марат улы балаларҙы тағы ла “ҡанатландырып” ебәреү сараһын уйлап тапты. Спортсыларға келәмгә сыҡҡан һайын бүләк вәғәҙәләне. Еңеүсене бер ҡап һут көтә ине. Абсадыевтар өйҙән шешлектәр ҙә алып килгән булып сыҡты, балаларҙы кафела ашатып та сығарҙылар. Көрәшсе ҡыҙы өсөн генә түгел, барыһы өсөн “көйҙөләр”. Бар яҡлап та ярҙам күрһәткән ата-әсәләргә, Абҙаҡ мәктәбе директоры Гөлшат Йомағужина һәм Белорет спорт мәктәбе директоры Галина Рыжкинаға ҙур рәхмәтемде еткергем килә. Артабан да шулай хеҙмәттәшлек итеп эшләргә яҙһын.\nЯңыраҡ 2004-2006 йылғы үҫмерҙәр араһында билбау көрәше буйынса Бөтә Рәсәй ярыштары үтте. Пермь крайының Барда ҡасабаһында үткән турнир яугир-афғансылар иҫтәләгенә арналды.\nАбҙаҡ мәктәбенән турнирҙа өс көрәшсе ҡыҙ ҡатнашты. Ярыш һөҙөмтәләре буйынса I урынды 63 килограмм ауырлыҡ категорияһында Эльвина Ғәҙелшина, II урындарҙы Лилиә Ғәлиева (44 кг. ауырлыҡ) һәм Эвелина Йомағолова (+70 кг. Ауырлыҡ) алды. Шулай уҡ Эльвина Ғәҙелшина нормативтарҙы үтәп спорт мастерлығына кандидат булды. Ҡотлайбыҙ!


Советы һалым бурысы - ғәфү план һәм түләү варианттары - Бөтә донъя юристар! Интернет-кафе адвокат менән юридик.\nСоветы һалым бурысы - ғәфү план һәм түләү варианттары\nБеренсенән, ҡайһы бер нигеҙҙә\nНеудивительный, һәр түләүселәрҙең бурысын үҙ миллион irs йыл артта ҡала, әммә иҫ киткес булды был, бәлки, булыр тип бер нисә һалым-ярҙам программалары, ҡулланыусылар өсөн уңайлы килдеКалендарь датаһын бара, дөрөҫөрәге 25 апреленән 15 декабрендә булдырылды сердцебиение учащенный түгел, дүртенсе йәки хатта февралдә 14 июлендә. Әммә, һеҙ инҡар итә алмай, 15 апрелендә була был,-тип шомлана. Һалым түләү көнө, һәм ул хис, һеҙ нисек һалым хеҙмәте эске килә. Был ваҡытта, ғөмүмән, америка кош һөжүм ҡабул итә, әгәр буласаҡ, әгәр кемдер һалым түләй алмай. Әгәр ҙә һалымды түләй алмаһалар, альтернатива була. Варианты бурысы һалымға ташламалар бар, һалым һәм һалым буйынса бурысы план кредит бурыстарын түләйбеҙ.\nӘгәр түгел, һеҙ һалым түләргә злостно, тәүәккәл була.\nБәхәсһеҙ, төрлө әйберҙәр һәм был мөмкин түгел, теләмәйҙәр, һәм уларҙың һәр береһе үҙ вариантын эҙемтәләргә килтерә.\nСөнки тик сэм ағайҙың үҙе үк таныуынса, һалым посещаемость көнө тип түгел, идеаль буласаҡ. 2014 йылда, һуңғы йылдарҙа, бар мәғлүмәт өсөн, яҡынса бер миллион кеше irs әйткәндә, ул сумма дөйөм зыян миллиард доллар кисерә 1,1 - һалым да түләнә.\nКүп миллион - һалым кемдәргә тейеш - файл түгел, ә һалымдар, - тип әйткәндә, был яҙмалар.\nЙәки ситтә һигеҙ миллион агентлығы ете һанын билдәләп, һалым түләүсе булып тора. Был күп буш 1040-сы йылдар, әммә унда ла күп, IRS эшләй ала. 25 уның юғалыуы штат расписаниеһы үҙ-тырышып ҡыҫҡартыу өсөн уның уяу булыуы тураһында ла күптән һәм бюджет ярашлы, ресурстар кәмей, был дәрестән файҙа.\nҺалым урындағы һалым түләүселәргә ярҙам үҙәге һеҙҙең ярҙам менән был отправная нөктәһе өсөн матур.\nӘгәр уларға һалым түләүҙе кисектереү йәки аңлата белергә тейеш, һеҙҙең ярҙам алмай, үҙ иҫәбенә төҙөлгән мөрәжәғәт ирса.\nӘгәр сездә бар, проблемаларҙы, улар менән аралашып ҡарарға сервис түләүселәр сығыш яһай, уларҙың айырым ойошма булып тора. IRS, кеше итә тип, үҙ хоҡуҡтарын белмәй һәм уларҙың мөрәжәғәттәре менән ғәҙел һалым өлкәһендә. Һалым мәсьәләләре ҡатмарлы. Был хәл үҙ эсенә ала һалым отчеты, һалым бурыстарын ҡайтарыу йәки мутлыҡ тураһында енәйәт эше план менән һөйләшеүҙәр алып барып тикшереп тора йәки һалым түләүҙән ситләшкән йәки irs була.\nБеҙ уны башҡа финанс мәсьәләләр менән күргән, сөнки был-тәбиғи һорау.\nӘгәр сездә бар, йыл йылда һалым суммаһы һәм бурыстары, түләй алмай бер булды был закон проекты берләштерә. Эйе, тик уның тураһында уйланыу түгел, нисек кредит картаһы туплап, берләштереп түләү балансында дөйөм суммаһы кәметеү. Һәр йыл өсөн һалымдарҙы ваҡытында түләү балансы билдәле бер бурыс булып тора, был үҙе штраф һәм штраф процентын етештерә. Ҡасан мөрәжәғәт рулон һәр йыл һалым бурыстары, улар айырым, төргәкләү түгел. Кисектереү тураһында килешеү (НМА) мөмкинлеге һалым бурысын кире түләүгә айлыҡ түләү билдәләнде.\nМөмкин булған тиклем алты йыл эсендә ҡайтара.\nШтраф бурыстар өсөн пеня иҫәпләнә һәм тормошо, ләкин бында. ИА һалым һалым хеҙмәтенә бурыстар булыу бер нисә йыл үҙ эсенә ала. Ай һайын ғына бер мөмкинлек биргән һалым комфорт. Иҫкәртә инем, ләкин ИА әгәр һеҙҙең бурыс бер нисә йыл һалым ташлап, күҙәтә, ниндәйҙер яңы һалым йөкләмәһен. Мәҫәлән, әгәр һеҙ кире ҡайта һәм яңылышмай. иа киләһе йылдарҙа һалым алырға, башҡа һалым боҙорға мәжбүр накладная шулай итеп, һеҙ бөтә һалымдарҙы һәм ғәмәлдә тәүҙә һеҙ план иа башларға тейеш. Кереткәнсе башларға ниндәй ҙә булһа ҡарар, һәр ваҡыт уның мудро, лицензирование өсөн һалым һөнәре менән бәйләй. Дата һалым түләү-һәр йылдың 15 апреленә тиклем (әгәр был датаны байрам көнөнә йәки ял көндәрендә яуым). Һәм әгәр һеҙ үткәреү срогы элеккесә IRS аҡса тейеш, хөкөм ителеүселәр, хатта әгәр һеҙ оҙайтырға тәҡдим ителде. Шунда уҡ ҡыҙыҡһына башлай датаһы һәм көн һайын һуң киҫкенләште. Хаҡы ҡыҫҡа сроклы нигеҙендә федераль ставкаларын ҡаплауға ежеквартально плюс 3. Тип ҡуйҙы ул 5.57-се 2019 йылдың февраленә ҡарата. Штраф түләүҙән баш тарта ҡулланыу, түләй ҙә һеҙ ҡасан булһа ҡарамаҫтан 90 процент һалым буйынса һалым срогы яңынан причитания. Ѕ күләмендә штраф түләүҙән баш тартҡандарға 1 һалым суммаһы неуплаченный. Уға тиклем ҡулланыуға ай һайын 25 процентҡа. 1 тиклем Штраф арта, милек һалымдары тураһында һорауҙарға һуң 10 көн ҡала. неоплаченные әгәр һалым хеҙмәте иҫкәртә, Леви ниәте.\nӘммә һалым-реалистик был хәл\nӘгәр килешеүҙәрҙә һалымды ваҡытында кисектереүҙе һорап һәм һеҙгә биргәнендә һеҙҙе, штраф тиклем кәмегән ¼ 1 -ҡа тиклем һалым түләргә айына. Баш тартыу-был-файл-ул штрафтан күпкә текәрәк, штрафын да түләй алмай, әммә был образ шулай уҡ эшләй.\nҺалым йыйыу хеҙмәте 5 проценты өсөн ай һайын бурыс суммаһының һеҙ кире ҡайтҡан һуң, максимум 25 етә.\nҒариза биреү өсөн 60 көн эсендә штраф минималь-иң бәләкәй йәки был 100 доллар 210 һалым суммаһы причитания.\nҺуңыраҡ IRS кәметеү өсөн штраф бирергә мөмкин, әгәр һеҙ сәбәптәрҙе күрһәтә һәм мөмкин разумный нимә булһа ла баш тартыу арҡаһында ғәйептен ҡоҡуҡтар.\nӘгәр һеҙ һалым оҙайлы булып сыға-соҡорҙо, ҡаҙылған кеүек булып, ауыр эҙемтәләр булдырмаған. Бер нисә альтернатива була. Алырға Персональ кредит, әгәр һеҙҙең шәхси рәүештә аҡса кредитор бурысын алған, һалым түләнмәгән бурысы өсөн, һеҙҙең кредит буйынса процент түләргә тейеш була, әммә ставканың, дөрөҫөрәге, түбән тарафы менән сағыштырғанда, процент ставкалары ИРСА (плюс штраф).\nҺуң һеҙ бит ҡойон ипс актив эш хаҡы йәки һеҙ ҡасығыҙ.\nКредит буйынса айлыҡ түләү һеҙ яһарға тейеш, һеҙ генә. Кредит ярҙамында картаһы, лайыҡлы был вариантҡа, бигерәк тә әгәр һеҙ түләү балансы һеҙ тиҙ ала. Тәжрибәле һәм бөтә булған һалым хеҙмәтен ҡулланыу файҙаланыусы төп кредит картаһы кредит картаһы бүләккә ҡабул итергә, йәки кире барып, аҡса эшләргә ярҙам итеү өсөн бонус. Был етешһеҙлектәр өсөн түләүҙәр эшкәртеү (ғәҙәттә башлайҙар менән 1,87 процентҡа тиклем 2,25), ул ниндәй бүләк ҡалдырған юҡ, һәм, һис шикһеҙ, һеҙ шундуҡ түләп ҡуям әгәр һеҙ артта ҡала алмай. Һеҙ картаһын табып ала, улар тәҡдим 0 йыллыҡ дауамында һатып алынған. инеш осор Шулай уҡ исегездә тотоғоз, был һеҙ яһаны үҙенең артыусы коэффициенттар ҡулланыла һалым түләү балансы булғанда һәм заемсының кредит карточка өҫтәргә (кредит менән сағыштырғанда, һеҙ кредит картаһы баланс лимит), һеҙҙең кредит балл мөһим өлөшө. Варианты алдында кредит картаһына ҡараһаң, элек алған кредиттарын ҡалдыҡтары менән дюже бигерәк тә әгәр сездә булһа, һеҙ кредит кәрәк агентлығы профконсультирование менән консультациялар коммерцияға ҡарамаған. Кредит берләштереү бурыс хәл итеү һеҙ ебәргән, һеҙгә абруйлы консультанттар йәки идара итеүсе компаниялар һәм баһалай аласаҡ, улар һеҙҙең кредит карточкалары бурысын бөтөрөүҙә ярҙам итә ала.\nIRS пландары менән түләү, әгәр һеҙ хоҡуғына эйә, булған мөмкинлектәрен тулыһынса түләү балансына һәм өҫтәмә түләү көнөнә 120 тиклем план.\nШулай уҡ кисектереп булмай. планы (43 доллар менән, хаҡ) ай һайын түләп ҡуйған. Күп һалым хеҙмәте ҡулланыусылар өсөн рөхсәте булһа, ул һалымдан баш долларҙан ашыу төрө йәки юридик эҙемтәләре менән осрашты. недоведенным 5,000 IRS-атолл. Һине яҡлап адвокат булып irs аудиторы, һалым тикшереү һеҙ һалым декларацияғыҙҙы дөрөҫлөк.\nПочтовые хәлде бөтөрөү эш хаҡы рөхсәт эҙләмәгеҙ, улар һеҙҙең хөкүмәт ҡарамағына ала өлөшө эш хаҡы, һалым үҙ бурыстары өсөн яуап бирә.\nКомпромисс һөйләм (ОИ) риза булыуы ихтимал, һеҙ бәләкәй суммала бурысы-һалым түләү буйынса бурысы булмауы йәки бәхәсле барлыҡ сумма за сумма (айырмаһын ҡаплай алмай һуң активы). Әлеге ваҡытта коллекционеры түгел (ЧПУ) түләү ваҡытын оҙайтыу тәҡдим финанс хәлдә ауырлыҡтар, эшһеҙлек кеүек. IRS төркөмгә ҡайһы бер маҡсатлы булып, бындай сәйәси эшмәкәре булараҡ, һалым ризаһыҙлыҡ, наркотик һатып, килем кимәле һәм юғары гражданлыҡ ойошҡан енәйәтселеккә, тотанаҡлыҡ исеме киң йәмәғәтселек ғәйепләү өсөн ҡайҙалыр гәзите факторы булараҡ ҡулланырға мөмкин. Һалым идаралығы мәғлүмәттәренә ярашлы, 2011-13, 964 булып тикшереүҙәр башланыуына ҡаршы кеше, тип баҫтыра кәңәш ителгән 694. һалым ла бирә, һығымта ғәйепләп, 717, 681 приговор та, иректән мәхрүм итеү 85.8 һәм уртаса 42 ай булып хеҙмәт итә. Йыш ҡына, һалым хеҙмәте әҙерләү хоҡуғына эйә исем ҡайтыу түгел-файлер. Ҡайһы берҙә, һалым керемдәре идаралығы мәғлүмәттәре нигеҙендә етештерелгән алмаштыра, ә икенсе яҡтан өсөнсө берәмек була ала. 2018 йыл барған, яҡынса миллион 76.4 (йәки 44,4 процентҡа) федераль һалым түләү подоходный американдар түгел, һалым сәйәсәте үҙәге мәғлүмәттәре буйынса, ҡала һәм предприятиеның уртаҡ брукингс институты институты коммерцияға ҡарамаған. Күпселек өлөшө буйынса, был кешеләр, уларҙың байтаҡ аҡса эшләү түгел, уларҙы ла элекке дәүләте буйһондора һәм уларҙы хаҡ менән тәьмин итеү рәүешендә социаль Medicare аҡса бирә.


17 Декабрь 2018, 14:02\n...Күҙҙәренә йәш алып тороп һөйгәнен яҡлашҡан Раузахал да, ҡарышып торманы. Шундуҡ планшетын килтереп сығарып видеовызовҡа баҫты.\nБаҫҡыстан күтәрелә башлағанда уҡ өсөнсө ҡаттағы дәррәү көлөү ҡолағыма салынды. Яҡынайған һайын был ауаздар көсәйә барып, төрлө тауыштар айырым-асыҡ ишетелде. Аяғымды саҡ һөйрәп менеп килһәм дә, ирекһеҙҙән йылмаям. Унда, аш бүлмәһендә бик тә күңелле икәнлеген белгәндән, кемдең ҡатындарҙы улай көлдөргәнен дә аңлағандан күңелем күтәрелә. Раузахал! Кем булһын башҡа? Ул ғына шулай ҡыҙыҡтары менән тәү күргән кешене лә, илап торған әҙәмде лә көлдөрә, көлдөрөү генә түгел һынын ҡатыра ала.\nАш бүлмәһе тәңгәленән үтешләй башымды һоноп эскә һүҙ ырғытып китәм:\n— Осоп китмәгеҙ!\nСәсәп көлөшкән ҡатын-ҡыҙ “ин” тип миңә ҡул иҙәй, үҙҙәре һаман быуылышып хахылдай.\n— А-ай, Роза!\n— Үлтерәһең инде! Ну, Роза!\nУртала балаунигын күтәреп нимәнелер эләкләп күрһәтеп йөрөгән Раузахал, мине күреп артымдан коридорға уҡ йүгереп сыға:\n— Апай, миңә ин! Бер нәмә бешерәм.\nБоролоп баш һелкәм. Көләм. Сөнки артабанғы һөйләгәндәрен аңламайым. Ул иһә мине аңлай тип уйлай, хәбәрен русса башлай ҙа, төркмәнсәгә күсә лә китә. Бары бармаҡ остарын үбеп-ялап күрһәткәненән генә бик тәмле аҙыҡ икәнлеген төшөнәм.\nМәскәү аҫтындағы был ҡалала командировкаламын. Ике айлыҡ сәфәремдең ике аҙнаһы ла үтмәгән әле, ә шундай арытҡан. Хәрби архивта ултырам көндәр буйы, ижадҡа кәрәкле мәғлүмәттәр эҙләйем, яҙмалар алып барам. Ҡыҫҡаһы, былары уҡыусым өсөн артыҡ ҡыҙыҡ булмаған күңелһеҙ генә мәғлүмәт ул. Бары аңлайышлы булһын өсөн генә әйтәм.\nЙәшәп тороуға урынды эргәләге ятаҡтан бирҙеләр. Элекке, ябылған бер завод торлағы икән. Шуны ҡунаҡхана кеүегерәк итеп үҙгәрткәндәр ҙә, артыҡ ҡиммәт булмаған хаҡҡа йәшәүселәр ҡабул итәләр. Минең иһә һайлау мөмкинлегем юҡ, хөкүмәт кешеһе, ниндәй мөйөш бирәләр шуға риза булдым.\nШау-шыулы булып сыҡты йәшәгән ерем. Бында эш эҙләп килгән йәки эшләп йөрөгән халыҡ, бигерәк тә ҡатын-ҡыҙ күп. Аҫта ашхана булһа ла, күптәр дөйөм аш бүлмәһендә үҙҙәре бешереүҙе хуп күрә. Шул арала танышып-һөйләшеп тә китәләрҙер. Һәр хәлдә барыһы ла бер-береһен белә, бер ауыл кешеләреләй булып ҡайнашып йөрөп яталар. Мәрйә төҫөндәге һарылы-аҡлы ҡыҙ-ҡырҡын ятаҡ алдында теҙелешеп ултырып тәмәке көйрәтә, буйлы халат-ыштандағы үзбәк ҡатындары туҡтауһыҙ йыуып-йышыу менән мәшғүл, минең кеүек тәүлегенә бер генә күренеп ҡала торған “командировочник”тар ҙа танылып тора.\nДуш йыуынып алып сәс киптереүгә ултырғайным ғына ишек асылып та китте лә, Раузахалдың сөм-ҡара сәсле башы килеп тә инде.\n— Туҡ-туҡ! Мин шаҡыным, һин ишетмәнең!\nТертләп боролоп ҡарауыма яуабы ла әҙер. Фен менән дыжылдап ултырып ишетмәгәнемде әйтә инде. Шуҡ йылмайып тора, уртала ҡушылған ҡыйғас ҡаштарын һикертеп-һикертеп ебәрә әле. Йәнәһе, ғәйебе юҡ, ә былай минең тәртиптәремде белә. Ишек шаҡып инергә саҡ өйрәтеп алдым үҙен. Юғиһә, шаҡымай-нитмәй аса ла ебәрә ине башта.\n— Әйҙә, минең барыһы ла әҙер.\nШулай башлай ҙа, артабан тағы үҙенсә теҙә.\n— Раузахал, ҡарале... Ашханаға ғына төшөргә ине.\n— Ниңә? – бар кисерештәре йөҙ-битендә уйнап торған йоморо ҡатын кәүҙәһенә килешеп торған тулы беләкле ҡулдарын ике яҡҡа йәйеп ебәреп ризаһыҙлығын белдерә.\n— Ураған һайын һиндә ҡунаҡ булып йөрөү килешмәҫ...\n— Ниндәй ҡунаҡ ти? Ҡунаҡты беләһеңме нисек саҡырам мин?\nТағы ла шау хис-тойғонан торған оҙон телмәр ҙә, улай ҙа түгел был ҡатын мине терһәгемдән тотоп ишек яғына этәреп ебәреүгә лә аптырамай. Ҡыҫҡаһы, Раузахал килеп ингән икән, ул һине үҙе теләгәнсә эшләтмәй ҡуймай. Быны инде тамам төшөнгән мин, кибеп етмәгән сәсемде йомарлап беркетәм дә, саҡырыусының артынан эйәрәм.\nШыр ғына ла шәрбәт итеп нимәләрҙер бешергән. Хатта ҡулға тотоп ашауы ауыр, балы бармаҡтар буйлап ағып төшә. Буяла-буяла ике киҫәген ашап, үҙемсә яһап сәй эсәм. Раузахалдың сәйе тоҙло. Ул үҙ сәйен шөрпөлдәтеп, бешергән тәғәмен һоғоноп ҡына ултыра. Үлтереп ҡыҫтай килеп:\n— Аша! Ҡап әле тағы бер киҫәк, - тип ҡулындағын һона. Алырға итһәм баш сайҡай, һоғондормаҡсы. Уй, шулайтып аптырата бит ул.\n— Етте, башҡаса булмай.\n— Ҡатын кеше тәмлене күп ашай. Унан үҙе лә тулы ғына, йомшаҡ ҡына була. Ҡатын бер урындыҡ булһын ул, һөйөп туйғыһыҙ булһын, тиҙәр беҙҙә, - тип һамаҡлай. Минең ябыҡ, бәләкәс булыуымды шелтәләп ултырыуы инде. Йәнәһе, мин тәм-том ашамағандан шулай.\nШулайтып ғарҡ иткәнсе һыйлап ташлай Раузахал. Минең уйламағанда табышып, яҡынайышып киткән әхирәтем. Тажикстандан килгән төркмән ҡыҙы. Бөгәренә төшөп торған толомло, һинд әртистәренке кеүек томора ҙур күҙле, оҙон керфекле, ҡыйғас ҡашлы. Был ҡаш һәм күҙҙәрҙе күргәндән, уларға бер күтәрелеп ҡарағандан һуң артабан биттең бер аҙ тулыраҡ булыуын да, танауҙың йоморораҡ икәнлеге лә, хатта ҡатындың үҙенең дә ярайһы киңлеген күрәмәйәсәкһең. Һимеҙ түгел ул, биле лә уйһыулы, янбаш-осалары уйпатлы, түштәре ҡалҡыу, әммә былар барыһы ла уңған ҡамырҙан әүәләп яһалған кеүек йомшаҡ һәм мул. Ә инде күҙ-ҡашы, бая әйткәнсә, ҡара ла онотолоп тор.\nБында килеп йәшәй башлап, коридорҙан телефонымдан башҡортса һөйләшеп килһәм, әлеге сибәр ҡатын осрап, артымдан боролоп-боролоп ҡарап ҡалды. Унан икенсе көн һүҙ ҙә ҡушты:\n— Һеҙ кем ул?Ҡайҙан килдегеҙ?\nБыл шау-шыулы, бер үҙе лә ҡайнап, тауышланып, аш бүлмәһендә лә, йыуыныу бүлмәһендә йырлап йөрөгән ҡатынды мин дә аңғарғайным инде. Үҙенә лә һәр береһе хәбәр ҡуша, барыһы менән дә һөйләшә, нимәлер әйтеп көлдөрә, ҡушылып шарҡылдарға ла аптырамай.\n— Ә милләтегеҙ?\nҠатын башын ҡырын һалып уйланған булды ла:\n— Белмәйем ундай милләтте, ә үҙем һөйләшкәнегеҙҙе аңлайым, - тине.\nМин дә яурындарымды ғына һикерттем дә китеп барҙым. Тик кискә ҡайтып инеүем булды, артымдан мине гөрөп ишек асылып та китте. Был ҡатын икән. Арҡама ишек бәреүҙән дә, туҡылдатыуһыҙ-ниһеҙ улай килеп инеүенән дә аптырап киттем.\n— Аб-ба! Туҡылдаталар башта.\n— Һин мосолман бит?\n“Һин”ен йотоп ебәрҙем шулай ҙа.\n— Күрше-тирәм гел урыҫтар, ялҡып киттем, - минең бүлмәне байҡап һауыт-һаба юҡлығын аңғарҙы ла өҫтәне, - әйҙә, миндә сәй эсәйек.\nАртабан минең баш тартыуымды, был ҡатындан ҡотолорға теләп сәбәләнеүемде яҙып та тормайым, сөнки ун минуттан Раузахал мине елтерәтеп алып ҡайтып та киткәйне инде. Шулай башланды беҙҙең дуҫлыҡ.\nУның эш сменаһы һәм минең буш булыуым тура килгәндә, беҙ өс-дүрт көнгә бер кистәрен бергә үткәрҙек һәм бер-беребеҙҙең тормош юлын, яҙмышын тыңлап, һөйләшеп-серләшеп кинәндек. Раузахалды ун дүрт йәшенән ун һигеҙ йәшлек иренә йәрәшкәндәр икән дә, ун алты йәше тулыуға иренең ғаиләһе уға ҡалым түләп, күсереп алған. Ике-өс йылдан йәмәғәте Рәсәйгә эшкә сығып киткән. Бер нисә йылға бер ҡайтып киткән генә осрашыуҙарынан бер ҡыҙ һәм өс малай тапҡан. Үҙ еренең күп башҡа ҡатындары кеүек йәшәп ятыр ине лә, һуңғы биш-алты йылда ире бөтөнләй юҡҡа сыҡҡан. Хәләлен көткән-көткән дә эҙләп сыҡҡан. Тәбиғәте менән ҡыйыу һәм үткен бит ул. Ярай балаларын ҡарарға ата-иәнһе, ҡайны-ҡәйнәһе бар икән. Килеп тапҡан ирен. Уныһының бында ғаиләһе, йәш ҡатыны, ике балаһы бар булып сыҡҡан. Раузахалға ҡайтып китергә ҡушҡан. Тик был үтә ғәрләнеп һәм саяланып тороп ҡалған, ошонан бүлмә алған, баҙарға йәшелсә һатыуға урынлашҡан. Ҡала ҡатыны булып йәшәп ятыуына өс ай икән.\nУйлап ҡарағанда, был тупһыҙыраҡ баҙарсы бисә менән бер уртаҡлығым да юҡ кеүек. Әммә уның ниндәйҙер эскерһеҙ берҡатлылығы, яһалма булмаған хис-тойғолары, эсендәгеһен тышҡа сығара һалып барыуы, туралығы һәм тағы ла бихисап ҡыҙыҡ ҡылыҡтары арбай, әүрәтә ине. Үҙе лә миңә тартыла, ваҡытың бармы-юҡмы тип тормай, ҡайтҡанымды күрһә килә лә инә. Инә лә, ашатырға теләй икән ашата, һөйләштерергә теләй икән һөйләштерә, көлдөрөргә теләһә ҡолағансы көлдөрә. Уға ҡаршы торорлоҡ түгел.\nАрхивтан йөкләп алып ҡайтҡан иҫке гәзит күсермәләренә, бер кискә генә теләнселәп алған китаптарыма күҙ йүгертә лә, баш сайҡай:\n— Мөғәлимә апай.\n— Кем улайһа?\n— Кем тип әйтәйем икән? Китап яҙам...\n— Һы. – ҡатын өҫтәлдәге ҡалын ғына китапты ҡулына ала, — ошондаймы ни?\n— Әллә инде, нисек килеп сығыр. Бәлки, ошондайыраҡ та булыр.\nКүҙҙәрен генә көлдөрә:\n— Ҡулыңдағы телефоныңды яҡшылап аңламайһың, нисек китап яҙаһың ул?\nТеле ҡыҙыл борос инде. Ә бер яҡтан дөрөҫ әйтә. Ҡатмарлы телефон алғайным, аңламай аптыранам. Кондиционерҙың пультын төшөнә алмай йөҙәнем нисә көн. Уларҙан башҡа ла Раузахал күҙ ситтәре менән көлөп күҙәткән сәйер ҡылыҡтарым аҙ түгел. Ә ул үҙе шундай сос, тапҡыр һәм осҡор ҡыҙ. Әлеге телефондарҙың, минең ноутбугымдың ниндәй генә мөмкинлектәрен белмәй! Үҙ яғында бындай әйберҙәр менән булышып өйрәнмәгән, ошонда нисә ай ғына белгәнен дә шулай һеңдергән. Унан ул шәп математик. Бергә магазинға сыҡһаҡ, тауарҙың хаҡын кассаға етмәҫ борон һанап сығарып килә. Нимәне лә ҡарап теп-теүәл итеп самалай ала. Тауар һатып алып ҡайта ла, күҙе менән генә үлсәп бесә лә ташлай. Һәм шул ҡырҡҡандары туп-тура килеп ултыра ла ҡуя! Әйткәндәй, телдәрҙе лә тиҙ ота. Ҡолағына салынған бөтөн төрлө төрки телдәрҙе лә аңлай. Ят телде бер-нисә тапҡыр ентекле генә тыңлаһам аңлай башлайым, ти үҙе лә. Телевизорҙан сит ил каналдарын ҡуям да, шуларҙы бер арауыҡ тыңлаһам, ни хаҡында һүҙ барғанын белә алам, ти. Шунлыҡтан минең тажикса ла, төркмәнсә лә, үзбәксә лә аңлай алмағаныма ышанып етмәй. “Улары хаҡында һүҙ ҙә юҡ, татарса аңламай ҡалам әле”, - тигәнемдән хайран ҡала. Ә үҙе хатта алыҫтараҡ торған кешеләрҙең ни һөйләгәнен ирендәренең ҡарап уҡый алам, тип ебәрә. Ысын булһа инде? Бына шундай кирәмәт ҡатынҡай ул минең яңы әхирәтем – Раузахал.\n— Китабыңа минең турала ла яҙ, — тип һаман был минең менән булыша. Ун йәштән ашыуырыҡҡа олораҡ булһам да күҙемә тура ҡарап “һин” тине лә ҡуйҙы инде. “Беҙҙә ололар менән “һеҙ” тип һөйләшәләр” тип аҡыл өйрәтеп маташҡайным да, “Һин ир кеше түгел дә инде “һеҙ” тиергә” тип ҡолағына ла элмәне. Уға шулай үҙ туҡһаны туҡһан, бала сағынан ниндәй тәртипкә ултыртҡандар, шуларҙы ғына үтәй. Икенсе төрлө тәрбиәгә лә, төшөнсәләргә лә күнмәй ҙә, ят ғәҙәттәрҙе ҡабул итмәй ҙә.\n— Нимә тип яҙайым? Баҙарҙың иң оҫта һатыусыһы тип ме? – мин дә төрттөрәм.\n— Мөхәббәтем хаҡында яҙ.\nЫсындан! Әллә нимәләргә әүрәп, иң мөһимен онотоп ултырам. Раузахал ғашиҡ бит беҙҙең. Ошонда килгәс телефонлы булып, интернет селтәрҙәрендә йөҙә торғас, бер әзербайжан ире менән танышып, шуға күҙе төшкән. Уныһы үҙ илендә, үҙ ҡалаһында ултыра. Быныһы – бында. Экран аша күрешеп сутылдашалар ҙа, шуны ауыҙ тултырып “мөхәббәт” тип һөйләй быныһы.\n— Шул мөхәббәт буламы ни? – нисәнсе тапҡыр әйтәмдер былай тип.\n— Ә нисек була? Минең бер ваҡытта ла, берәүҙе лә улай яратҡаным булманы.\n— Телефон аша танышҡан кешегә улай әүрәргә ярамай. Һин уны әллә күрәһең был ғүмерҙә, әллә юҡ.\n— Уныһы мотлаҡ та түгел. Иң мөһиме мин уның ҡайҙалыр барлығын, мине яратҡанлығын беләм.\n— Бик фәлсәфәүи ҡараш һинең мөнәсәбәттәргә, - ысынлап уйлана биреп ҡуям, беҙҙең йәмғиәткә, беҙҙең психологияға ят булғанса бит.\n— Бына, мәҫәлән, һин Аллаһты яратаһың, уның һине ҡайғыртҡанын беләһең, ышанаһың, тик уны эҙләп табырға һәм яныңда тоторға ынтылмайһың бит.\n— Әллә... Кеше менән Аллаһты сағыштырып буламы ни?\n— Булмай, әлбиттә, әммә минең хистәрем бит уларҙың икеһенә лә ҡарата таҙа. Миңә уларҙың барлығын белеү етә.\n— Ә ирең? Ул бит һиңә талаҡ бирмәйем тигән.\n— Әлегә шулай, әммә закон буйынса алты ай уның ризығын ашамаһам һәм елкәһендә йәшәмәһәм мин уның ҡатыны тип иҫәпләнмәйәсәкмен. Хәҙер инде, бындай хистәрҙе белгәндән һуң, уны ҡабул итә лә алмайым. Балаларым менән йәшәрмен әле, ҡарашыр моғайын уларын, ташламаҫ...\nШул ике айҙа “Таир” тигән исем минең башыма шул хәтлем һеңеп китте, хатта мин уның иде беләм һымаҡ була башланы. “Таир шулай ти, Таир былай ти, Таир әйтте, Таир ҡушты, Таир һораны...”\n— Раузахал, етәр, буш менән булма! Һиңә утыҙ өс йәш, дүрт балалы ҡатынһың, мәктәп уҡыусыһы кеүек ҡыланаһың.\n— Ҡыланмайымсы, апай, - оҙон керфектәрен үпкәле елпетеп ебәрә.\n— Әҙерәк кенә ултырып уйлап ҡара үҙең. Ни өсөн ул утыҙға еткәнсе өйләнмәгән? Ҡырҡ бисәле булып һине алйытып ултыралыр әле. Һеҙҙең халыҡтарҙа бит ун һигеҙ-ун туғыҙҙа ирле-ҡатынлы итеп бөтәләр.\n— Шулай, өйләнмәгән. Ун балалы булһаң да, ун йылдан һуң булһа ла һине хужабикәм итеп күргем килә, ти.\n— Ай, Алла! Раузахал, аҡыллым, һин бөтөнләй кешеләрҙе белмәйһең... Мөнәсәбәттәрҙең нимә икәнлеген белмәйһең... Һин бикле, сикле йәмғиәттә йәшәп өйрәнгәнһең. Әле килеп ҡапыл иреккә сығып, телефондан беренсе күргән иргә әүрәгәнһең. Аралашыуҙа бит... күп осраҡта бер-беребеҙҙе алдайбыҙ.\nРаузахал бер килке һүҙһеҙ ултыра. Унан бәхәс тағы ялғана:\n— Ул алдамай, апай.\nМин дә ҡыҙып китәм:\n— Шулаймы? Ҡана күрһәт әле миңә ул геройыңды? Ҡарайым әле шуның алдаҡсы күҙҙәренә һәм ауыҙын йырғандай бер-ике һорау бирәйем. Шундуҡ таҙа һыуға сығарасаҡмын мин уны.\nКүҙҙәренә йәш алып тороп һөйгәнен яҡлашҡан Раузахал да, ҡарышып торманы. Шундуҡ планшетын килтереп сығарып видеовызовҡа баҫты. Экранда кемдер пәйҙә булды. Бәрхәт тауышлы ир сәләм бирҙе. Былар үҙҙәренә генә аңлайышлы телдә һөйләшеп алдылар ҙа, ҡатын экранды миңә борҙо.\n— Сәлә...м... – артабан нимә әйтергә тейеш икәнлегемде оноттом шул саҡ. Теге яҡтағы күренештәргә күҙ йүгерткәс әсе һүҙҙәрем телемә уралып көрмәлтте. Унда ғәриптәр коляскаһында ябыҡ ҡына ҡара ир ултыра ине. Шаңҡып ҡалыуым йөҙөмә сыҡҡандыр, күрәһең, ир йылмайып баш ҡаҡты:\n— Иҫәнлек-һаулыҡ теләйем.\n— Р-рәхмәт... һеҙгә лә.\nБөтөн һөйләшеүем ошо булды. Шул саҡ миңә бер хәҡиҡәт барып етте. Ҡапыл ғына, ошо бер ҡараштан был ике әҙәм балаһынан аҡыллыраҡ та, белемлерәк тә, тәжрибәлерәк тә түгел икәнлегемде аңланым. Бигерәк тә Раузахалдан. Хатта ки уның алдында үтә лә наҙан, сикләнгән, амбициялар менән генә йәшәгән йән булып ҡалдым. Уға нимәлер тип вәғәз уҡырға ла, тикшерергә лә, ҡылыҡ-тойғоларын баһаларға ла хоҡуғым юҡ ине минең. Серләшеүселәрҙе ҡалдырып шым ғына сығып киттем.\nКомандировкам тамамланды. Айырылышыуыбыҙға тағы ла ике ай тирәһе үткәс, ул үҙе шылтыратты һәм:\n— Апай, хушлашайыҡ, мин ҡайтам... бөтөнләйгә, - тине.\n— Ҡыҙыбыҙҙы кейәүгә һоратҡандар, олатайҙары ризалыҡ биргән. Беҙгә ирем менән ҡайтырға ҡуштылар.\n— Нисек?.. Ҡыҙың бәләкәй ҙә инде?\n— Ун алтыһы тула. Хәл ителгән инде. Бөгөн осам.\n— Ә Таир?!\n— Таирҙы мин йөрәгемдә алып китәм... Бәлки, икенсе донъяла осрашырбыҙ. Ә бында ҡыҙымды оятҡа ҡалдыра алмайым, матур итеп кейәүгә бирергә кәрәк.\n— Нимә тип кенә әйтәйем икән, Раузахал? Үҙәгем өҙөлә һинең өсөн...\n— Китабыңа мине лә яҙырмын тигәйнең... Мөхәббәтемде, - трубканан һағышлы көлөү ишетелде.\n— Эйе, әйткәйнем... яҙырмын, әлбиттә.\n— Хуш, мөғәлимә апай.\n— Хуш, Раузахал...\nӘлеге мәлдә, эҫе ҡояш аҫтында ирегән йылы илдә, емеш-еләге, гөл-сәскәһе баҙырашып ултырған баҡсалы ихатала, сағыу япмаларҙағы иркен урындыҡ өҫтөндә йәш өләсәй Раузахал, кескәй ейәнен “һоп” итәлер, тип уйлайым. Маңлайына төшөрөп бәйләгән сағыу яулығы аҫтынан оҙон керфекле матур күҙҙәре тонйорап көләлер, ҡарағусҡыл йөҙөндә нур балҡыйҙыр, һамаҡлаған ыңғайы йоморо яурынбаштары бейеп, ауыр толомло башы ҡупшы уйнаҡлап, тоташҡан ҡаштары һикерешеп торалыр. Башҡаса итеп күҙ алдына килтерә алмайым уны. Йылмайып, балҡып, эргәһендәгеләрҙе шатландырып, бәхетле итеп йөрөйҙөр. Ә йөрәгенең иң төбөнә һөйөүе йәшерелгәндер...


Милли кейем көнө.\nМилли кейем - милли төҫ, милли сифатты сағылдырған бер билдә генә түгел, ә халыҡтың оло тарихын күрһәткән дәлил ул.10 сентябрҙә Милли кейем көнөнә Байыш урта мәктәбе уҡыусылары һәм уҡытыусылары ихлас ҡушылды. Уҡыусылар һәм уҡытыусылар милли кейемдәр кейеп, милли биҙәүестәр тағып килделәр.1-9 кластарҙа берҙәм класс сәғәттәре үтте. 10, 11 класс уҡыусыларына түшелдеректәр эшләү буйынса оҫталыҡ дәресе үтте. Уны ошо эшкә күңелен һалған мәҙәниәт хеҙмәткәре Гөлдәр Тоҡомбәтова үткәрҙе.


Рөстәм Хәмитов ТЭФИ лауреаттары һәм «Рәсәй гүзәле» исемен алған Элина Кирәева менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов ТЭФИ лауреаттары һәм «Рәсәй гүзәле» исемен алған Элина Кирәева менән осрашты\n10:13, 5 декабря 2012 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «ТЭФИ-Төбәк 2012» бөтә Рәсәй телевизион конкурсы наградаларына лайыҡ булған тележурналистар — «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы («Россия» телеканалы) хеҙмәткәрҙәре Алина Сөләймәнова һәм Эрнест Хәйруллин, БЮТ каналының «Тамыр» балалар студияһы директоры Гөлназ Ҡолһарина, «Рәсәй гүзәле» исемен алған Элина Кирәева менән осрашты.\n— Барығыҙҙы ла бында күреүемә шатмын. Һеҙ – еңеүселәр, күптән түгел абруйлы наградаларға лайыҡ булдығыҙ. Был минең өсөн дә ҙур ҡыуаныс, — тип сәләмләне конкурстарҙа еңеүселәрҙе республика Президенты. – Республика өсөн лайыҡлы эштәр эшләгән кешеләргә көндәлек тормошта рәхмәт һүҙен еткерергә мөмкинлек табырға кәрәк, тип иҫәпләйем. Республика халҡы өсөн уңыштар тарихы бик мөһим. Һәм һеҙ был уңыштарға өлгәштегеҙ. Ижади донъяла һеҙ яңы идеялар, яңы образдар булдыраһығыҙ, быларҙың барыһы ла мөһим, ҡыҙыҡлы. Был залда беҙ рәсми делегациялар менән осрашабыҙ, бер нисә тапҡыр спортсылар менән осраштыҡ, әммә бындай форматта осрашыу тәүгә үтә. ТЭФИ наградаһын алыу оло мәртәбә өҫтәй. Ә Башҡортостан ҡыҙҙарының иң матур булыуы хәҙер рәсми рәүештә раҫланды. Төбәгебеҙгә дан алып ҡайтҡанығыҙ өсөн һеҙгә ҙур рәхмәтемде белдерәм.\nТелекомпания хеҙмәткәрҙәре һәм Элина Кирәева республика етәкселегенә ярҙам күрһәткәндәре өсөн рәхмәт белдерҙе һәм Башҡортостандың абруйын тағы ла юғарыраҡ кимәлгә күтәреү өсөн 2013 йылда төбәктә Рәсәй кимәлендәге ҙур саралар үткәрергә тәҡдим итте.\nБашҡортостан Президенты тәҡдимдәрҙе ихлас ҡабул итте һәм алдағы йылдың авгусында — «Евразия тауышы», ноябрендә — «ТЭФИ-Төбәк» үткәреләсәге хаҡында әйтте. Шулай уҡ, Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, 2013 йылда Өфөлә «Рәсәй гүзәле» конкурсының финалын да үткәрергә мөмкин.\nТеги: бр президенты,осрашыуҙар,тэфи-төбәк,рәсәй гүзәле


Радий Хәбиров Әбйәлил районы Йәнекәй ауылынан 5 йәшлек Рамаҙан менән күреште // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРадий Хәбиров Әбйәлил районы Йәнекәй ауылынан 5 йәшлек Рамаҙан менән күреште\n16:08, 25 января 2019 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2019 йыл, 25 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/.\nӘбйәлил районының Йәнекәй ауылынан 5 йәшлек Рамаҙан Радий Хәбиров менән бергә төшкән фотоһынан һуң бөтә республикаға танылды. Башҡортостан етәксеһе ошо фотоны социаль селтәрҙәге сәхифәһенә һалды.\nБөгөн Радий Хәбиров аралашырға, сәй эсергә һәм Закирйәновтар ғаиләһе менән яҡындан танышырға килде. Радмир менән Әлиә – биш йәшлек Рамаҙандың һәм дүрт йәшлек Ириданың ата-әсәһе алты йыл бергә. Өфөлә танышҡандар, өс йыл элек Әлиәнең тыуған ауылына күсеп ҡайтҡандар. Радмир янғын инспекторы булып эшләгән, хәҙер үҙенең эшен асҡан, партнерҙары менән ауылда мал һуйыу цехын төҙөй. Әлиә Өфө педагогия колледжын һәм Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған, күрше Мораҡай ауылында башланғыс класс уҡыусыларына белем бирә. Рамаҙан менән Ирида балалар баҡсаһына йөрөй.\n«Радий Фәрит улы улыбыҙ менән һөйләшкәндән һәм фотоны интернетҡа һалғандан һуң бик популяр булып киттек. Әлбиттә, бындай хәлде көтмәгәйнек. Республика етәксеһе балаларыбыҙ өсөн бүләктәр ебәргәс, икеләтә ҡыуаныс кисерҙек. Рамаҙан бүләккә алған конструкторҙан нимә генә йыйманы инде. Ул бик етди малай, хужалыҡта ярҙам итергә ярата, ысын ир-егет булып үҫә. Ирида тынысыраҡ, беҙҙең кескәй принцесса», — тип тәьҫораттары менән бүлеште Закирйәновтар.\nБашҡортостан етәксеһе бөгөн дә ҡунаҡҡа буш ҡул менән килмәне. Рамаҙанға — конструктор, Иридаға — матур ҡурсаҡ, ә уларҙың әсәһенә сәскә гөлләмәһе бүләк итте. Ғаилә төбәк етәксеһенең теләктәре яҙылған әлеге фотоны ла алды. Сәй табыны артында Радий Хәбиров Закирйәновтарҙың йәшәү шарттары менән дә ҡыҙыҡһынды.\n«Әле беҙ йортобоҙға, элек Әлиәнең ата-әсәһе йәшәгән өйгә, төкәтмә төҙөйбөҙ. Ауылда ҡалып эшләргә булдыҡ, бында балаларға ла рәхәт, матур тәбиғәт, саф һауа. Радий Фәрит улы, тығыҙ эш графигына ҡарамай, ваҡыт табып, беҙгә ҡунаҡҡа килгәнегеҙ өсөн ҙур рәхмәт, был — беҙҙең өсөн оло хөрмәт», — тине Радмир менән Әлиә.\n«Йәш ғаиләләрҙең тыуған ауылдарына эшләргә һәм йәшәргә ҡайтыуҙарын күреү бик тә ҡыуаныслы, был дөрөҫ аҙым, урындағы власть бындай ғаиләләргә ярҙам итергә тейеш. Һеҙҙә бик матур, һоҡланғыс тәбиғәт, күреүемсә, ауыл үҫешә, ғаиләгеҙгә бәхет һәм мөхәббәт теләйем», — тине Радий Хәбиров.\nРадмир Закирйәнов республика етәксеһен төҙөлә башлаған мал һуйыу цехын ҡарауын һораны. Радий Хәбиров тәҡдимде ҡабул итте һәм төҙөлөш урынында булды. Эшҡыуар һүҙҙәренсә, монтажлау эштәрен тамамлау өсөн өҫтәмә аҡса кәрәк һәм ул үҙенең партнеры менән ошо бизнесты килем килтереүсе предприятие итеп теркәргә теләй.\n«Вице-премьер вазифаһын башҡарыусы Илшат Фәзрахмановҡа ошо мәсьәләне өйрәнергә ҡушырмын. Әбйәлил районы хакимиәте башлығы Илдар Нафиҡов та үҙ яғынан урындағы эшҡыуарҙарға мал һуйыу цехы төҙөлөшөн тамамлауҙа ярҙам ҡул һуҙыр тип уйлайым», — тине Радий Хәбиров.\nТеги: Радий Хәбиров, эш сәфәрҙәре


«Ҡайнар йөрәк»тәр - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӨфәлә ҡыйыулыҡ һәм батырлыҡ күрһәткән балаларҙы тәбрикләнеләр. Был юлы тиҫтерҙәрен ҡотҡарыу өсөн ғүмерҙәрен хәүеф аҫтына ҡуйған 3 бала «Ҡайнар йөрәк» билдәһе менән бүләкләнде. Бөтә Рәсәй йәмәғәт-дәүләт башланғысы лауреаттарына һәм уларҙың ата-әсәләренә баш федераль инспектор Михаил Закомалдин оло рәхмәтен еткерҙе. Архангель ауылынан Зарема Абдурахманова быйыл ҡыш уртаһында боҙ аҫтына төшөп киткән классташын ҡотҡарған. Ә Күгәрсен районынан 11 йәшлек Азамат Арапов инде һыу төбөнә киткән ҡыҙҙы һөрәп сығара. Бәләбәй ҡалаһынан Фәдис Сәлимгәрәев та иптәшен ҡотҡарыу өсөн үҙенең ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуя. Был батырлыҡ түгел беҙҙең урында һәр кем шулай эшләр ине, тей ҡыйыу йөрәкле балалар


Бөгөн - Мәүлит кисе » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Иман » Бөгөн - Мәүлит кисе\n19.11.2018 Бөгөн - Мәүлит кисе\nИзге ғәмәлдәр менән үткәрәйек!\nМөхәммәт бәйғәмбәр ғәләйһис - сәләм Миләди иҫәп менән 571-се йылда Рәбиғел әүүәл айының 12 - һендә, дүшәмбе көндө изге Мәккә ҡалаһында тыуа. Ата - әсәһе был тирәлә билдәле кешеләр - Ғабдулла бин Ғәбдел Моталлип менән Әминә бин Ваһб була. Атаһы бала тыуғансы уҡ үлеп ҡала, 6 йәшендә әсәһе лә вафат була. Малай әсә наҙы күрмәй етемлектә үҫһә лә, әҙәп-әхлаҡ эйәһе , халыҡ араһында абруйлы, ышаныслы ир булып үҫә.\nМәүлит , Мөхәммәт бәйғәмбәр тыуған көн – Ислам динендәге иң мөбәрәк кистәрҙең береһе. Байрам кисендә Рәсуллуллаһ йәшәгән замандар, уның күргән хәлдәре, мөғжизәләре тураһында китаптар уҡыу, вәғәздәр тыңлау, уның тормошон өйрәнеү сауаплы. Бәйғәмбәрҙең кендек инәһе Абдулмоталиб ҡыҙы Сафия: «Мөхәммәт ғәләйһис - сәләм тыуғанда эргәһендә булдым. Был сабыйҙың үҙендә 35 ғәләмәт күрҙем. Быларҙың һәр береһе уның бәйғәмбәрлегенә дәлил ине. Әсәһенән башы менән тыуҙы, сабый тыуыр-тыумаҫ сәждәгә китте. Ана шул ваҡыт Ер йөҙөндә булған барса йәнле-йәнһеҙ ойоп, Уға һәм Аллаһы Тәғәләгә саждә ҡылды. Ул пак тыуҙы. Йыуырға булғас:« Уны йыумағыҙ, беҙ йыуҙыҡ һәм паклык ебәрҙек” тигән ап-асыҡ бер ауаз ишеттем. «Алланан башҡа тәңре юҡтыр. Мин уның бәйғәмбәремен», - тип әйтән кеүек тә тойолдо сабый. Фәрештәләрҙең уға: «Әссәләмәғәләйкүм, Рәсуллуллаһ», - тип сәләмләгәне лә ишетелде. Малаймы, ҡыҙмы икәнен ҡарайым тиһәм, эргәмдә бер яҡты нур пәйҙә булды. Әсәһенән тыуғанда ҡараңғы төн ине, ҡарайым, бөтөн ер яҡтырҙы, көн уртаһы кеүек булды. Шул арала бөтә ер йөҙө йәшелләнде. Сәхрәләр яҡтырҙы, бөтә ағастар япраҡ ярҙы, сәскәләр атты. Һуңғы бәйғәмбәр донъяға тыуҙы, тигән яҙма күк көмбәҙендә күренде. Бөтә шайтандар ҡурҡты», - тип хәтерләй.\nМәүлит – тыуыу ваҡыты йәки тыуған көн тигәнде аңлата. Мөхәммәт бәйғәмбәр рәбиғел - әүүәл айының 11-нән 12-се көнөнә тыуып, 23 йыл бәйғәмбәрлек иткәндән һуң ошо уҡ айҙың шул уҡ көнөндә 63 йәшендә вафат була.\nИсламда изге көн һаналған Мәүлит кисендә саҙаҡа биреү, мосолмандарҙы йыйып табын үткәреү һәм доғалар уҡыу, тыңлатыу – был кисте хөрмәт итеү булыр. Мөхәммәт тыуған көндө һәм төндө мосолмандар намаҙҙа үткәрә, Ҡөрьән Кәрим аяттарын уҡый, байрамдың асылына тап килгән мөнәжәттәр әйтә, изге эштәр ҡыла.\n12.10.2018 - Иман Доға ҡөҙрәте\n21.01.19 Ҡырымда ял итергә путевка мең һум тора икән\n21.01.19 Өфө быйыл спортсы пенсионерҙарҙы ҡабул итәсәк\n21.01.19 Нисәнсе размерлы йомортҡа бар был магазинда?\n21.01.19 Ай тотола\n20.01.19 Башҡортостанда уртаса эш хаҡы 33 мең һумдан артҡан\n20.01.19 Ярай кешеләр тормаған\n20.01.19 «Самауыр янында» йыйылайыҡ\n19.01.19 Элемтә ҡиммәтләнә...\n19.01.19 Балаларға - һөт, өлкәндәргә - күмер\n19.01.19 Нурия Абдуллинаға ярҙам кәрәк!