7 октябрь — Башҡорт Википедияһы\n7 октябрь — григориан стиле буйынса йылдың 280-се көнө (кәбисә йылында 281-се). Йыл аҙағына тиклем 85 көн ҡала.\n7 октябрь Викимилектә\nЕр: Профсоюздарҙың «Лайыҡлы хеҙмәт өсөн» бөтә донъя хәрәкәт көнө.\nБөйөк Британия: Шиғриәт көнө.\nРәсәй: Әҙәпле кешеләр көнө.\nҠырғыҙстан: Граждандар авиацияһы көнө.\nРәсәй: Эске эштәр органдарының штаб подразделениелары ойошторолған көн.\nХөкүм башҡарыу системаһының ойоштороу-инспектор хеҙмәте көнө.\n1919: Голландияла иң ҙур авиакомпания — KLM ойошторола.\n1949: Германия Демократик Республикаһы (ГДР) ойошторола.\n1977: СССР-ҙа яңы Конституция ҡабул ителә.\n2001: АҠШ Афғанстанға ғәскәр ебәрә.\nДемидов Владимир Геннадьевич (1935), хеҙмәт ветераны. Ейәнсура районы «Заветы Ильича» колхозының элекке баш агрономы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры.\nКамилйәнов Ратмир Фаотович (1960—20.12.2020), педагог, 2005—2020 йылдарҙа Саҡмағош гимназияһы директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы.\nБикмөхәмәтов Рәйес Миңлевәли улы (1951), хеҙмәт ветераны, тренер-уҡытыусы. 1979 йылдан Салауат ҡалаһы спорт мәктәптәренең полиатлон буйынса тренеры, бер үк ваҡытта йәйге полиатлон буйынса 1993 йылдан — Башҡортостан, 1997 йылдан — Рәсәйҙең йыйылма командалары тренеры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (2003) һәм иң яҡшы тренеры (1994), Рәсәйҙең физик культура һәм спорт отличнигы (2001). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бөрө районы Силантьев ауылынан.\nСәлимов Рим Рифғәт улы (1951), ауыл хужалығы, партия органдары һәм муниципаль хеҙмәт ветераны, инженер-механик. 2006 йылдан Саҡмағош район Советы секретары. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (2006). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2004). Сығышы менән ошо райондың Сыйрышбаш ауылынан.\nСәхәбетдинов Зәнфир Абзал улы (1951), комсомол, партия органдары һәм ауыл хужалығы ветераны. 1991 йылдан Шишмә районы «Коммунизм» колхозы рәйесе. Башҡорт АССР-ының ун икенсе саҡырылыш Юғары Советы депутаты.\nХәкимов Рәүеф Барый улы (1956), комсомол, партия органдары һәм матбуғат ветераны. 1980 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. 1982—1984 йылдарҙа ВЛКСМ-дың Әлшәй район комитетының икенсе секретары. 1989—1994 йылдарҙа Ауырғазы район гәзитенең бүлек мөдире, мөхәррир урынбаҫары һәм мөхәррире; 1995 йылдан «Өмет» гәзите хәбәрсеһе, 1988 йылдан — бүлек мөдире; 2000 йылдан «Кызыл таң» гәзитенең үҙ хәбәрсеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2005) һәм Башҡортостан Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты (2001). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әлшәй районы Никифар ауылынан.\nХаррасов Рауил Ғүмәр улы (1961), үҙешмәкәр йырсы. 1998—2014 йылдарҙа Баймаҡ районы халыҡ ижады үҙәге хеҙмәткәре. Халыҡ-ара һәм республика вокал конкурстары еңеүсеһе һәм лауреаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2004), Баймаҡ райоының Батыр Вәлид исемендәге премияһы лауреаты (2017).\nБикбаев Нәсибулла Рәхмәтулла улы (1897—27.09.1937), Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәтендә һәм граждандар һуғышында ҡатнашыусы, партия һәм дәүләт эшмәкәре. Сәйәси золом ҡорбаны.\nБоғҙанов Фәрит Вәлинур улы (1932—12.03.2001), драматург. 1977 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1992).\nВәхитов Ришат Рәкип улы (1947), Күмертау ҡала дауаханаһының балалар хирургы, һәүәҫкәр йырсы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Сығышы менән Ырымбур өлкәһе Переволоцк районының Ғәбдрәфиҡ ауылынан.\nХалдеева Галина Викторовна (1947), йырсы, 1974—2004 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1992). Сығышы менән Белорус ССР-ы Хотинов ауылынан.\nОсоргин (Ильин) Михаил Андреевич (1878—27.11.1942), журналист, яҙыусы, эмигрант. Өфө дворяндары Ильиндар нәҫеленән. Сығышы менән хәҙерге Пермь ҡалаһынан.\nГуреев Сергей Николаевич (1918—14.01.2013), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир, артиллерист, лейтенант (1947). Советтар Союзы Геройы (1944).\nМиңлеғәли Нәҙерғолов (1953), башҡорт әҙәбиәте белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре докторы (2010). 2003 йылдан Башҡортостандың Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007), Ғәли Соҡорой исемендәге премия лауреаты (2013).\nҠаһарманова Баныу Латиф ҡыҙы (1973), уҡытыусы, журналист. 2000 йылдан Башҡортостан Республикаһының Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2015). Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (2008).\nСарбулатова Фәниә Фаҡий ҡыҙы (1949), педагогик хеҙмәт ветераны, фольклорсы. 1979–1989 йылдарҙа Сибай ҡалаһы мәктәптәре, 1989–2012 йылдарҙа Сибай медицина һәм педагогия колледждары уҡытыусыһы. Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы һәм халыҡ мәғарифы отличнигы (1999). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Сәйетбаттал ауылынан.\n1885: Нильс Бор, Дания физигы, Нобель премияһы лауреаты.\n1952: Владимир Путин, Рәсәй Федерацияһы Президенты.\n7 октябрҙә вафат булғандар\n1849: Эдгар По, АҠШ яҙыусыһы, шағир һәм әҙәби тәнҡитсе.\n2006: Анна Политковская, Рәсәй журналисы.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=7_октябрь&oldid=1081937 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 6 октябрь 2021 в 18:11\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:11 6 октябрь 2021 үҙгәртелгән.


Башҡорт теле һанлаштырыуға мохтаж\nБашҡорт теле һанлаштырыуға мохтаж30.12.2018\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты тарафынан һанлаштырыу буйынса белгестәр кәңәшмәһе ойошторолдо. Башҡорт телен һанлаштырған, яңы технологиялар үҙләштерелгән хәлдә, туған телдә күпме кеше һөйләшәсәк, телдең үҫеш динамикаһы нисек буласаҡ, «Башҡортостан Республикаһының дәүләт һәм унда йәшәгән башҡа милләттәрҙең телдәрен һаҡлау һәм үҫтереү» дәүләт программаһының бойомға ашырылыу кимәле, программа сиктәрендә ниндәй саралар уҙғарыла, ул үҙгәртеүгә мохтажмы – ошондай һорауҙар күтәрелде кәңәшмәлә.\n- Бындай программалар быға тиклем дә бойомға ашырыла килде, - тине үҙ сығышында ҡоролтайҙың Башҡарма комитеты рәйесе Данир Ғәйнуллин. - Әммә бында төп һорау уларҙың булыу-булмауы һәм күләме хаҡында түгел, ә сифатында. Телде ғаиләлә һәм милли мәктәптәрҙә һаҡлап ҡалыу менән бер рәттән, уны үҫтереүҙә һанлаштырыу төп факторҙарҙың береһе булып тора. Беҙ бөгөн ошо йүнәлештә эш алып барырға тейешбеҙ.\nКәңәшмә дауамында белгестәр эш фронтын билдәләне, бурысты хәл итеү өсөн дәүләт, йәмәғәт структураларын, телселәрҙе, программалаусыларҙы, ирекмәндәрҙе йәлеп итеү кәрәклеге хаҡында һүҙ алып барҙы. Улар фекеренсә, «Башҡорт энциклопедияһы»нда ҡиммәттәрҙең архивы бай. Башҡорт телевидениеһы һәм радиоһы фондында һаҡланған мәғлүмәттәр ҙә һанлаштырыуға мохтаж.\nУлтырыш, һөйләшеүҙе интернет-төркөмдәрҙә дауам итергә кәрәк, тигән ҡарар менән тамамланды. Белгестәр кәңәшмәһенең төп бурысы – телде һанлаштырыу буйынса берҙәм ҡарар менән республика етәкселегенә мөрәжәғәт итеү.


Видео сайтында танышырға - Кафе танышты онлайн видео чат\nМенән Францияға Бушлай Видео Чат Француз Ҡыҙы Осраҡлы Танышыу Рулетка Веб Ч Ч Ч Рулетка\nЯңы дуҫтар, яңы танышыуҙарға һәм дуҫтарға булараҡ, был урында француз һәм дуҫтарса chatroulette сайтты күреп, танышып француз кеүек популяр сайтында видео\nФранцуз, француз бушлай онлайн видеочивать танышты танышты онлайн-тип Chatroulette был сайтта, һәм һеҙ видео-ч осраҡлы кешеләр менән.\nРәт-рәт баҫып онлайн тикшереү француз таныштырҙы. Ч рулетка кеүек бөтә донъяға билдәле, уның бөтә донъяла билдәлелек һәм Chatroulette сайтында сайта, һәм шулай уҡ һеҙ уны белергә мөмкин.\nВидеонан күрһәтеү өсөн иң яҡшы сайттарҙың береһенә яҡшы таныш урындар осраҡлы француз аралашыу сайты-ч донъяла.\nФранцуз сайтында танышырға индерергә, әгәр һеҙ.\nАуыҙ Һеҙ сайтында ҡарарға мөмкин ябай төрлө альтернатива булараҡ, яңы Chatroulette менән танышты һәм веб-камералар һәм стиле күберәк һәм күберәк тәжрибә Альтернатива Chatroulette видеочивать ч н.\nберенсе, ҡасан асылыр, тик был сайтта булһа, унда шунса кеше булыуын һәм нисек chatroulette, бөгөн кеүек. Бында һеҙҙең эҙләнеүҙәр зонаһында ҡулланырға мөмкин булһын өсөн, француздар менән аралашты.\nһеҙҙең менән ябай һәм ч\nӘгәр һеҙ франция, һеҙгә кәрәк, тип, уның янына кеше алып килгән икән. Өгөт советы беҙ, ул йөрөгән тырышһа ла веб-камералар сайт ч, бигерәк тә өлкәндәр, француз танышыу сайттарында, йәки видео, чат һәм башҡа бик күп камера таныштырыу, улар кеүек. Онота алмайым, тип, француз видео-таныштырыу һәм өлкәндәр өсөн һәм шул chatrandom ч ҡушылыу һ. таныштырыу, шулай уҡ өлкәндәр өсөн мөмкин булһа, һеҙҙең вариант видео чат эсендә яланғас күрҙем, намыҫһыҙ ҡулланыусыларға интернет. Авторлыҡ хоҡуғы (c) - бушлай һәм осраҡлы ч веб-сайтында видео чат рулетка менән танышты һәм франция француз францияла француз ҡыҙы менән танышыу ҡыҙ һәм интернет сайтында танышырға видео чат танышыу һәм француз һәм башҡа бик күп беҙҙең танышыу ч таныштырҙы. сайт-был шәхси веб-сайттар һәм блоги видео чат осраҡлы мәғлүмәт бирҙе. Осраҡлы сайтында таба ала һеҙ бушлай видео-һәм веб сайт ч-ч камера һәм тәҡдимдәр беҙҙең блог советы һәм ч. Ҡотон алыу өсөн видео сайтында танышырға һәм француз chatroulette альтернатива советы һәм ч. Зинһар, онотмағыҙ, тип, беҙҙең сайтҡа-ч түгел.\nonline, видео танышырға тырышам\nРәхим итегеҙ н видео-таныштырыу! Беҙ осраҡлы révolutionnons ч cam, ҡулланыусылар өсөн, тел ул аралашыу бер клик менән видео чнеизвестное, теләсә ҡайһы ваҡытта һәм теләсә ҡайһы урында. Беҙ осраҡлы тәҡдим ч по-французски, һинең өсөн донъяла һәр ерҙә ҡыҙы менән әйтә алам. Кәрәк түгел һиңә, бушлай барыу өсөн веб-камералар осраҡлы чат: яңы кешеләр менән алышыу, башҡа йөкләмәләрен. Көтә икән түгел, күп функциялы һәм табырға, яҡшы, ул һине тәжрибә яһап видео-ҙур чан.\nБеҙ бөгөн күберәк һәм дә ҡушылыуығыҙҙы көтәбеҙ! Күпселек ир-атты, бик күп профилле видео сайтында танышырға була. Яңы танышҡан Видео донъяла таныша инновациялар тәҡдим видео-онлайн башҡа ҡыҙҙар менән осраҡлы чатта теркәлергә. Осраҡлы кешеләр менән бөтә донъя ч бушлай башлау менән, дуҫтарса һөйләшә һәм уҡый булырға теләйһең, бәлки, һин белеп чатта шәхси тәҡдим функциялары өсөн, яҡшы.\nБеҙгә тикшереү менән файҙаланыусылар проценты юғары, һин ҡыҙ менән бәйләнеш сәғәттән артыҡ ине.\nБөгөн ҡуйып, тәжрибә бөтөнләй яңы видео өсөн асыу таныштырҙы. Видео танышты файҙаланыу бик еңел: һинең камера яҡтыртыуға, һәм һин аңларһың, барыһы наугад рәттән ҡыҙы. Әгәр ҙә яратмаһа, һин уны баҫып,"Артабан". Бөтә онот, нимәгә һиңә белеү, танышыу.\nсупер яңы һәм функцияһында ҡулланыла, уларҙың тәжрибәһен һине тағы ла һәйбәт эшләй. Видеоны ҡуйған бөтә танышыу һәм һин беләһең, һин дөрөҫ һайлау яһарға: бер нисә сәғәт дауамында тура эфирҙа видео киска! Һине башҡа ҡыҙҙар бушлай көтөү һәм пробный осрашыу осоро башлана.\nЙөрәк көсө менән осрашты\nАвтор үҙ көсө менән бушлай осрашыуға булыуы мотлаҡ теркәргә кәрәк түгел, Хатта үҙ көсөн файҙаланыу өсөн ниндәй ҙә булһа башҡаБашҡа проблемалар менән танышыу сайты танышыу сайттарына теркәлдем. арьеж s the оло йәштәге кешеләр өсөн осрашыу шикутимь заигрывание бушлай оҙата киткән-Жункер. Таныш булмаған ете утрауҙың lande Теги: туй vidéographe даллас алмаштыра. Итаки, ир-егет-хәрби-яңғыҙ, хәрби уникаль түгел, мөмкин түгел. Abuse етди доллар секс видео сайтында танышырға сайтында танышырға сайтында теркәлгән lande for evry проститутки без-без ч бушлай теркәй. Теҙмәһе, Никита-яңғыҙ тауышҡа әйләнеп, готика нудистский.\nЯңы чат, Осрашыуҙар, веб-теркәү бушлай тарата.\nЫсын мөхәббәт, йәки башҡа йөкләмәләр ала йәки һин йылы осрашыу кисәһе бара.\nҺеҙгә яңы танышыуҙар һәм ҡалаһында эшләүсе ир-егеттәрҙең береһе бушлай дуҫ.\nТеркәү кәрәклеге юҡ, унда барыһы ла булыуы мөмкин һәм күп ҡулланыусы бушлай үткәрелә ҡушылып, ошо юлды һайланым булыуы ҡыҙғаныс. Бының өсөн бушлай интернет танышыу мөмкинлеге максимум таныштырҙы. Разнять өсөн артыҡ күп түгел, сөнки һеҙгә бирер, һәм төҙөүгә ҡарағанда сүгәләне. Һеҙ эйә булған бер нисә вариант, һеҙҙең сайтында танышып ултырған кешене яңғыҙ бала табыуы, тоташтырыу һәм яңы килгән babel яһаған бөтә донъя танышыу. Һеҙ ҙә мотлаҡ түгел синглы өлөшө христиан һәм башҡа бушлай ҡарай столпотворение теркәлгән, уларҙың сессияла әүҙем. Таныш Булмаған ҡыҙ танышыу өсөн сайтҡа теркәлгән, һарыҡ воронка табылған синг geek geek онлайн н танышты, хис-тойғоло ханым менән уртаҡлашты, форумдар, чаты, төркөмдәрҙе, йәки етди geek танышты новости китә, һеҙҙе көтә н танышыу иғландары мең Ист-флирт. Үҙе бушлай аккаунт булдырыу, ҡатын-ҡыҙ тураһында белер өсөн беҙҙең сайт һәм мадагаскар таныштырҙы. Провайдер бушлай ҡабул ителгән һәм теркәлгән. синг маэд минут ҡыҙҙы осратып, уларҙы эфирға.\nПарковаться булып, мудак, һәм мин унда йәки осрашыуға йыйылды.\nБеҙ һеҙҙең ярҙамға, һеҙҙең башҡа ҡатын менән осрашып танышыу сайттарына теркәлдем, урыҫ йәки украин.\nМатур ҡатын-ҡыҙы урыҫ менән танышып иң етди, никахта тороу түгел.\nМутлыҡ менән танышыу сайты түләүһеҙ һәм рус ҡатын-ҡыҙҙарының һөйләгән cqmi.\nУкраина менән йәш ҡатын-ҡыҙ, бала-саға, кеше эҙләй-Елена Gay-PARSHIP.\nКонфиденциальности: сайтында танышырға өсөн көсөн, бәйләнеш өсөн. Gay ауыҙ-яҡтағыларға һеҙҙең менән һәм бушлай PARSHIP бурысы тора. Бының өсөн, теркәү һәм пароль электрон почта адресығыҙ был биттең һеҙҙең менән етә, шуның менән бергә, китә, ата-әсәләр өсөн, ҡағиҙә булараҡ, унда алған ҡыҙ.\nБашҡа Танышыу Сайты Түләүһеҙ Күп теркәлгән Herent егет, Өсөн, ч, флирт, етди бушлай таныша, ҡатнаш никахта эҙләй, таба һәм Мөхәббәт, мин һеҙгә апай.\nЧ, дуҫлыҡ, мөхәббәт һәм никах-африка һәм башҡа яңғыҙ ҡатын-ҡыҙҙары ҡушыла.\nҺәр аранан кеүек ставкаһы VIP-һатып, шуның өсөн һеҙгә VIP-персонал һайлап һатып алыу өсөн ставкаларҙы менән осоп һуңғы ваҡытта оҙайтылғанНисек VIP-ҡулланыусы, һеҙ буласак, төп бит бөтәһе лә күренер, хатта һеҙ оффлайн режимында урынлашҡан. Һәр теләгән кеше шәхси ч һеҙҙең менән мөмкин икән. Непристойный Контент йәки интим характерҙа, шулай уҡ башҡа мессенджер барырға саҡырып, баҫыу тыйыла"Аватар","Псевдоним" һәм"һеҙ тураһында", тип билдәләне үҙенең аккаунты переключатель әгәр һеҙ генә түгел, юғарыла урынлашҡан. Әгәр һеҙ был сәйәсәт боҙа, юғалтыуҙар һеҙ, бәлки, VIP-йәки аҡсаһын кире ҡайтара алмай, үҙенең аккаунты статусын өҙөлә.\nКонтент менән иғлан, подсказка түләүле хеҙмәттәр тураһында, шулай уҡ шәхси мәғлүмәттәрҙе телефон номеры, адресы булырға тейеш аккаунт даими йәки аҡсаһын кире ҡайтарып тыйыу сәбәбен аңлатыу.\nҺәр аранан кеүек ставкаһы VIP-һатып, шуның өсөн һеҙгә VIP-н ставкаһы һайлау осоронда һеҙҙең менән һатып статусы һуңғы ваҡытта оҙайтылған.\nЧанчунь Онлайн видео ч. Һәм башҡа бушлай теркәй\nҺине ҡараған өсөн миңә тиҫтәнән сайтында танышырға вәғәҙә һинең устаМин, ышандым, һинең фанаттары, ләкин, ышанығыҙ, һиңә оҡшаған. Әгәр һеҙ менән ҡыҙыҡһынып, беҙҙең менән осраштым, һәм беҙ һеҙҙе яратабыҙ, тиҙ эшләй. Ҡасандыр яҡшы сайтында танышырға ҡушылыуы-йә йй. Ҡатын-ҡыҙ йәки ир-егеттәр һеҙгә ҡарап, һеҙҙе һәм райондың бөтә донъя буйынса.\nБеҙ бөтә хәбәрҙе бик етди ҡарай\nТик беҙҙең сайтта танышырға профиль реаль һүрәтләү. Тиҫтәләрсә мең кеше даими селтәрҙәре ҡушыла. Шулай уҡ беҙҙең сайтында танышырға ҡушымта бар, ҡыҙыҡ, уйындар, тестар, көндәлектәр, видеочивать, смартфон һәм мобиль видео сайтында танышырға һәм өҫтәмә версия для таныштырҙы. Беҙҙең сайтында танышырға еңел ҡарай, һәм бөтә донъя буйлап локаль. Беҙ барыһын ла эшләй өсөн беҙҙең сайтында танышырға хәүефһеҙлеген тәьмин итә. Бөтөнләй шашты был осра сайтына бушлай. Уны ойоштороусылар ҡәһүәхана, ул был сделала. Ауыр икәнлеген аңлап торам шул маҡсаттан, дөйөм мәнфәғәттәр өсөн бүлеп кеше менән осрашты. Поспрашивать лә шул тиклем яҡшыраҡ булыр ине, шул тиклем ир-атты ла күҙәтергә була, ҡатын-ҡыҙға мөхәббәт ли йәнәш тура йәки һеҙҙең менән бөтә донъя буйынса. Беҙгә кешеләрҙең йәшәү сифатын юғары булған мәғлүмәт базаһы танышты Рәсәй, БДБ һәм донъя илдәрендә 200-ҙән ашыу. Мин әлеге ваҡытта сайтында танышырға тип атала. янында кеше матур бер көнө менән, ә икенсе көнгә иң яҡшы көн буласаҡ. I формаһы эҙләп ҡарай:Бала ир-егет ҡатын-ҡыҙы:ир-егеттәр ҡатын-ҡыҙҙар ир-ат, ир-атты:-Бында:-Мәскәү, Рәсәйҙәге.\nМинең профиль кем ҡарай. Кеше, теләйме етди һөйләшеү франция\nкейәүҙә таныштырҙы. чатта теркәлергә бушлай рулетка ч йыл рулетка етди мөнәсәбәттәр өсөн бушлай таныша видеочивать пар мөнәсәбәт танышыу өсөн 18 ч рулетка чатта яҙып рулетка видеочивать иғлан танышты


Инфоурок › Другое › Конспекты › Урок башкирской литературы на тему: "Подготовка к сочинению по произведению Н.Мусина "Звериная шкура"\nРеспубликанский конкурс на лучшую методическую разработку, посвященную 85-летнему юбилею народного писателя Нугумана Мусина\nБашҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Ноғман Мусиндың тыуыуына 85 йыл тулыуға арналған республика методик эшкәртмәләр конкурсы эше\nНугумана Мусина “Звериная шкура”\nНоғман Мусиндың “Йыртҡыс тиреһе” әҫәре буйынса инша яҙыуға әҙерлек дәресе\nМухетдинова Альфина Муллаяровна,\nсредняя общеобразовательная школа с.Шулганово\nМөхөтдинова Әлфинә Муллаяр ҡыҙы, Тәтешле районы Шүлгән ауылының муниципаль бюджет белем биреү учреждениеһы\nНоғман Мусиндың “Йыртҡыс тиреһе” әҫәре буйынса инша яҙыуға әҙерлек\nЙөкмәткегә ҡарата. Н.Мусин ижадына ҡыҙыҡһыныу тәрбиәләү. Повестағы геройҙарҙы үҙ-ара сағыштырыу юлы менән әҫәрҙәге конфликтты асыҡлау. Кешенең көсө һәм көсһөҙлөгө нимәлә тигән һорауҙарға яуап табыу.Әҫәрҙәге ҡапма-ҡаршы төркөмдөң характер сифаттарын асыу. Автор позицияһын асыҡлау, уға баһа биреү.\nЙәмғиәттәге тиҫкәре күренештәргә тәнҡитле ҡараш тәрбиәләү, улар менән көрәшергә ынтылыш үҫтереү.\nИншаның төҙөлөшөнә ҡарата. Иншаның инеш, төп өлөш, йөмғаҡлау өлөштәрендә яҙыласаҡ материалдарҙы тикшереү юлы менән күҙаллау, иншаның күләмен билдәләү. Яҙма формала текст төҙөргә өйрәтеү.\nДәрес тибы: һығымта яһау һәм систематизациялау (алған белемде системаға һалыу) дәресе.\nУҡытыу методы: эҙләнеү методы.\nУҡытыу алымдары: әңгәмә, һорау-яуаптар, проблемалы уҡытыу, компьютер технологияһы.\nПредмет буйынса һөҙөмтәләр: уҡылған әҫәрҙең йөкмәткеһен белеү, әҫәрҙе анализлай белеү, геройҙарға ҡылыҡһырлама бирә белеү.\nМетапредмет буйынса һөҙөмтәләр: дәрестә ҡуйылған маҡсатты аңлау, уны тормошҡа ашырыу өҫтөндә эшләү, кәрәкле мәғлүмәтте таба һәм уны урынлы ҡуллана белеү.\nШәхси һөҙөмтәләр: үҙ фекереңде яҙма рәүештә логик эҙлеклелектә аңлата белеү, башҡорт әҙәби телендә стилистик яҡтан дөрөҫ һөйләмдәр төҙөү.\nЙыһазландырыу: Ноғман Мусиндың портреты, “Йыртҡыс тиреһе” әҫәре, уҡыусылар алып килгән материалдар (образдарға характеристика, афоризмдар, мәҡәлдәр), компьютер, презентация материалдары.\nПсихологик кәйеф шарттары булдырыу.\nУңыш ситуацияһы тыуҙырыу.\nУҡытыусы: Һаумыһығыҙ, балалар! Беҙ Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Ноғман Мусиндың ижадын өйрәнеү буйынса дәрестәрҙе дауам итәбеҙ. Һеҙ уның ижадын бик яратып өйрәндегеҙ. Беҙҙең бөгөнгө дәрес иһә һеҙҙе юғары мәҙәниәтле, яҡшы менән яманды айыра белеүсе кеше итеп тәрбиәләргә, тормошта үҙ урынығыҙҙы табырға ярҙам итә торған дәрес булыр тип уйлайым. Дәресте башлайыҡ!\nН.Мусин ижадын өйрәнеү һәм уның “Йыртҡыс тиреһе” әҫәре буйынса башҡарылған эштәрҙе барлау\nН.Мусин ижадын өйрәнгәндә нимәләр эшләнек?\nН.Мусиндың биогра- фияһын өйрәндек, элек уҡылған әҫәрҙәрен иҫкә төшөрҙөк (“Тайғаҡ баҫма”, “Ҡоралайҙар”, “Атайымдың ос һәнәге”), “Йыртҡыс тиреһе” әҫәрен уҡып, анализланыҡ.\nН.Мусин тураһында нимәләр белдегеҙ?\nӘҙәби диктант тәҡдим итеү\nИке вариантта бирелгән терәк һүҙҙәр ярҙамында һөйләмдәр төҙөп әйтәләр\n2-се слайдтың яуаптарын тикшереү\nИшембай р-ы, Ҡолғона а.\nСалауат р-ы, Арҡауыл а.\nӨфө, 9-сы гимназия\nМ.Горький ис. әҙәбиәт институты\nСтәрлетамаҡ уҡытыусылар институты\nТәүге шиғыры –“Ленин”, 1950\nТәүге хикәйәһе -“Минең дуҫ”, 1953\nТәүге ҙур әҫәре –“Зөһрә” повесы\nТәүге китабы “Йүрүҙән”\nС.Юлаев ис. Премия +\nС.Юлаев ис. Премия -\nТөп тема: кеше һәм тәбиғәт, ер кешеһенең дәрәжәһе\nТөп тема: туған тел, халыҡ, ил, милләт яҙмышы\nДәрестең темаһын, маҡсатын, йөкмәткеһен билдәләү\nӘҫәр буйынса инша яҙыу өсөн материал йыйырға.\nДәрестең темаһын һәм маҡсатын билдәләү\nБөгөнгө дәрестең темаһы һәм маҡсаты нисек булыр?\nТема: Инша яҙырға әҙерлек дәресе\nМаҡсат: алып килгән материалдарҙы тикшереп, системаға һалыу, иншаның темаһын асыҡлау, инша өсөн план төҙөү\nИнша яҙыу өсөн белем кимәлен асыҡлау\nБыл маҡсатҡа ирешеү өсөн беҙ нимәләр беләбеҙ?\nБеҙҙең алда ниндәй материалдар\n1.Әҫәрҙең тема, проблема, идеяһын беләбеҙ.\nТема: изгелектең яуызлыҡ тарафынан еңелеүе.\nПроблема: ҡараңғы мөхиттән сығыу юлының барлығы-юҡлығы.\nИдея: ғәҙелһеҙ йәмғиәткә тәнҡитле ҡараш тәрбиәләү.\n2.Образдарҙы асыҡлай, уларға ҡылыҡһырлама бирә беләбеҙ.\nБирем: әҫәрҙәге ҡапма-ҡаршы төркөм- дәргә ҡылыҡһырлама бирегеҙ. Уларҙың көслө һәм көсһөҙ яҡтарын айырып күрһәтегеҙ.\nИке төркөмгә бүленеп эшләйҙәр:\nЯуымбай һәм уның улы Һолтанбай –байлыҡтан намыҫты өҫтөн ҡуйып, ауыр ваҡытта үҙҙәренән өҙөп илгә, халыҡҡа ярҙам итергә әҙер тороусы, намыҫтары ҡушҡанса йәшәүсе, тырыш, ғәҙел кешеләр. Физик көслө, аҡыллы, ныҡ ихтыяр- лы, намыҫлы, рухи бай булыуҙары – көслө кешеләрҙә генә була торған һоҡланғыс сифаттар. Улар өсөн йәмғиәттәге алыш-биреш, ялағайлыҡ – бөтөнләй сит күренеш. Уларҙың көсһөҙлөгө - намыҫһыҙ кешеләргә ҡаршы тора алмауҙа, насар сифаттар нормаға әйләнгән йәмғиәттә йәшәргә мәжбүр булыуҙа.\nБулашов, милиционер, райком кешеләре, прокурор - заман түрәләре, үҙҙәренең эш урынын байлыҡ йыйнау, ришуәт алыу һәм биреү, уларса йәшәмәгән намыҫлы кешеләрҙе кәмһетеү өсөн ҡулланған әхлаҡһыҙ, принципһыҙ ҡомһоҙ заттар. Көстәре –ҡулдарында булған власть, ҙур эш урындары, ә кеше булараҡ улар бер меҫкендәр.\nәҫәр геройҙарына ҡылыҡһыр\nОбраздарға ҡылыҡһырлама нимә бирә?\nа)ҡайһы төркөмдәр араһында конфликт тыуыуын күрһәтә;\nб)конфликттың сәбәбен, уның кем файҙаһына бөтөүен асыҡлай\nИнша яҙыу өсөн ниндәй темалар (тематика) тәҡдим итәһегеҙ?\n1. Кешенең көсө һәм көсһөҙлөгө.\n2.Айыуҙы еңгән кеше ни өсөн кешенән еңелә?\n3.Ғәҙелһеҙ йәмғиәттә кешегә баһа.\n4.Әҫәрҙәге геройҙарға сағыштырмаса ҡылыҡһырлама.\nТөп теманы нигеҙләгеҙ\nТемаларҙың һәр береһендә кеше, уның көслө һәм көсһөҙ яҡтары хаҡында һүҙ бара, шунлыҡтан иншаның темаһы итеп “Кешенең көсө һәм көсһөҙлөгө” темаһын алырға була.\nТема һайланды. Хәҙер ни эшләйбеҙ?\nИнша яҙыу буйынса белемдәрҙе барлайбыҙ. Беләбеҙ:а)иншаның инеш, төп өлөш, йомғаҡлау өлөштәре була;\nб)Иншаның күләмен билдәләйбеҙ;\nв)Инша өсөн план төҙөйбөҙ.\nНиндәй тәҡдимдәрегеҙ бар?\nБаяғы темаларҙы иншаның планы итеп ҡулланып була.\nИнеш өлөш өсөн материалдар.\nИнеш өлөштә нимә хаҡында яҙырға кәрәк тип уйлайһығыҙ? Тәкдимдәр, фекерҙәрегеҙ менән уртаҡлашығыҙ.\nУҡыусылар өйҙә әҙерләгән презентациялар күрһәтелә:\n1)Кешенең көсө һәм көсһөҙлөгө тураһында афоризм , цитаталар….\n2)Кешенең физик, аҡыл көсө тураһында халыҡ мәҡәлдәре\n3) Кешене көслө итеп күрһәтеүсе сифаттар. Был сифаттарға ҡаршы насар сифаттар.\nКөчлелегең белән горурланма! Кешелегең белән горурлан!\nЧто может быть хуже в человеке, чем покорность в нужде и заносчивость в богатстве.\nИбн Аби-Талиб, арабский мудрец\nСлайд 4 (Әҫәрҙең йөкмәткеһенә тап килгән халыҡ мәҡәлдәре)\n1. Ил ҡайғыһы – ир ҡайғыһы\n2.Беләге йыуан берҙе йығыр, белеме булған меңде йығыр\n3. Кем ҡулында иллелек, уның һүҙе иң элек.\n4. Нәфес –енәйәт етәксеһе.\n5. Яман килде –яу килде.\nКөслөлөк билдәһе, кешенең дәрәжәһе,\nКөсһөҙлөк, түбәнлек билдәһе булған\nЯбай халыҡҡа ҡарата кәмһетеүле мөнәсәбәт\n1.Был цитаталарҙы ҡайҙан алдығыҙ, уларҙың авторҙары хаҡында бер нисә һүҙ әйтегеҙ.\n2.Мәҡәлдәр һәм афоризмдар әҫәрҙәге кемдәрҙе характерлай?\nБалаларҙың яуаптары тыңлана.\nБелемдәрҙе киңәйтеү, һүҙлек эше\nТәҡдим ителгән слайдтарҙа кем тураһында һүҙ бара\nУҡыусылар афоризмдарҙың һәм халыҡ мәҡәлдәренең ҡайһы геройға хас булыуы хаҡында фекер алыша, афоризмдарҙы башҡорт теленә тәржемә итә. Уҡытыусы афоризм авторҙары хаҡында ҡыҫҡа белешмә бирә.\nКемдең өҫтәмәләре бар?\nУҡыусыларҙың яуаптары тыңлана, һығымта яһала.\nОшолар тураһында фекер йөрөтөү инеш өлөш өсөн етерлек материал була аламы?\nИнеш өсөн был материал етә, сөнки унда төп тема яҡтыртылмай, бары тик төп темаға ҡағылышлы фекерҙәр әйтелә.\nИнеш өлөштөң ҡыҫҡаса йөкмәткеһе.\nҺығымталар буйынса йомғаҡ яһау\nТимәк, инеш өлөштә нимәләр тураһында яҙырһығыҙ, йомғаҡлап ҡуйығыҙ.\nКешенең дәрәжәһен бәҫен (аҡыл, намыҫ, физик көс, рух ныҡлығы) һәм түбәнлеген (ялағайлыҡ, үҙ фекерең булмау, алдашыу һ.б.) күрһәтеүсе сифаттар хаҡында яҙабыҙ. Яҡшы сифаттар элек-электән башҡорт халҡы өсөн ҡиммәт булған, быны халыҡ мәҡәлдәре йәки афоризмдар менән раҫлап ҡуябыҙ.\nҒәмәли эш. Төп өлөш өсөн материалдар.\nТөп өлөшкә ниндәй фекер, һөйләм ярҙамында күсергә була?\nБер нисә вариант тәҡдим итегеҙ.\nБалалар төркөмдәрҙә эшләйҙәр:\nБыл теманың башҡорт әҙәбиәтендә ниндәй әҫәрҙә яҡтыртылыуын әйтергә була. Мәҫәлән, З.Биишеваның “Дуҫ булайыҡ” повесында ике малайҙың дуҫлығы береһенең ҡурҡаҡлы- ғы, һүҙендә тормауы арҡаһында өҙөлһә, артабан был дуҫлыҡтың көсө намыҫлы, ғәҙел эштәр менән раҫлана.\n2. Икенсе юл.\nНоғман Мусиндың беҙ уҡыған башҡа әҫәрҙәрендә лә кешенең көсө хаҡында һүҙ бара. Миҫалға “Тайғаҡ баҫма” әҫәрен алайыҡ. Әҫәрҙең геройы Рәхмәт – ғәҙел- леге, ярҙамсыллығы менән көслө.\nТөп өлөштөң ҡыҫҡаса йөкмәткеһе.\nЯҡшы. Төп өлөштә ниндәй һорауҙарға яуаптар эҙләйһегеҙ?\n1. Әҫәрҙәге ҡапма-ҡаршы төркөм кешеләренең характер сифаттары, донъяға ҡараштары,маҡсаттары яҡтыртыла.\n2. Айыуҙы еңгән кешенең ни өсөн кешенән еңелеүе асыҡлана.\n3.Төп һорауға яуап табабыҙ: ни өсөн яҡшылыҡ яманлыҡ тарафынан еңелә? Киреһенсә булырға тейеш бит.\nЯуабығыҙ ниндәй булыр?\nКешенең көсө физик көстә генә булмайынса, намыҫ, ярҙамсыл булыуҙа, ғәҙеллектә икәнен, был сифаттар Яуымбай һәм Һолтанбайҙың төп сифаттары икәнен күрҙек. Тимәк, улар йәшәгән йәмғиәттә был сифаттар түгел, ә ғәҙелһеҙлек,ялағайлыҡ, ике йөҙлөлөк, урлашыу, һүҙ менән эштең тап килмәүе, ялған кеүек сифаттар өҫтөн.\nБыл фекерҙе нисек итеп дәлилләрһегеҙ?\n1.Әҫәрҙән цитаталар ҡулланып (Миҫалдар: Һолтанбай үҙенең атаһы хаҡында “ирлек намыҫына тап төшөрмәй йәшәгән атай”,ти; Яуымбайҙың улына әйткән васыяты: ”Кешелегеңде, намыҫыңды юғалтма, улым, хәләл көс менән йәшә. Донъяңда харам малдың остоғо ла булмаһын. Кешеләргә ярҙамсыл, изгелекле бул, әммә заман түрәләре ҡурайына бейемә. Улар –үҙ көйөн көйләп кенә, башҡаларҙы уйламай йәшәүсе бәндәләр”\n2.Автор позицияһын асыҡлау аша.\nАвтор позицияһы нимәлә сағыла, уны асыҡлағыҙ.\nа)Яуымбайҙың да, Һолтанбайҙың да, Бөтә көслөлөк билдәһе булған яҡшы сифаттары булыуға ҡарамаҫтан, тормош - тары ауыр, ә ғүмерҙәре фажиғале тамамлана, тимәк, улар йәшәгән йәмғиәт дөрөҫ ҡоролмаған. Унда ялған хаҡлыҡты еңә, закондар боҙола. Автор ошо йәмғиәткә тәнҡитсел ҡарарға өйрәтә.\nб) Н. Мусин үҙ әҫәрен “Йыртҡыс тиреһе” тип атай.Бында йыртҡыстар – түрәләр, уларҙың башҡаларға ҡарата йыртҡыстарса мөнәсәбәте. Улар айыуҙан да ҡурҡынысыраҡ.\nҒәмәли эш. Йомғаҡлау өсөн материалдар\nИншаның йомғаҡлау өлөшөнә еттек, бында нимә яҙырһығыҙ?\nБашҡа ваҡыттағы һымаҡ, бында әҫәргә, геройҙарға үҙ ҡарашыбыҙҙы сағылдырырға тейешбеҙ. Дәрестә әйтелгәндәр дөйөмләштерелә, һығымта яһала.\nЙомғаҡлау өлөшөнөң йөкмәткеһе.\nҺығымталар буйынса йомғаҡ яһау.\nНиндәй һорауҙарға яуап эҙләрһегеҙ?\nа)Мин бындай йәмғиәттә йәшәргә теләйемме?\nә)Ни эшләп йәмғиәттә ҡырағай закондар урынлашҡан?\nб)Мин был йәмғиәттә нимә үҙгәртә алам?\nв)Үҙгәртеү өсөн миңә Яуымбай һәм Һолтанбайҙа булмаған ниндәй көстәр кәрәк?\nг)Ундай көстө үҙеңдә нисек тәрбиәләргә?\nғ)Әҫәрҙә ҡуйылған проблеманан сығыу юлы бармы?\nд) Йомғаҡлауҙа үрнәк итеп М.Аҡмулла, С. Юлаев, Һ. Дәүләтшина, М. Мортазиндарҙың тормошон, уларҙың иң ауыр ваҡытта ла һығылып төшмәүҙәрен, рухи яҡтан көслө булыуҙарын, ҡаҡшамаҫ ныҡлыҡтарын күрһәтергә кәрәк.\nе)Афоризмдар ҡулла- нып, үҙ фекерҙәребеҙҙе нығытып ҡуйырға тейешбеҙ.\nБулған белемде ҡулланыу\nБыға тиклем яҙған иншалар өҫтөндә нисек эшләй инек?Йәғни нимәләр беләбеҙ?\nАртабан ниндәй эшләр ҡалды?\nТағы нимә өҫтөндә эшләргә кәрәк?\n1.Артабан өйҙә иншаны яҙабыҙ.\n2.Уны стилистик яҡтан камиллаштырыу өҫтөндә эшләйбеҙ. Һүҙ, фраза, һөйләмдең дөрөҫ төҙөлөшөн һәм үҙ-ара бәйләнешен тикшерәбеҙ.\n3.Булған материал- дарҙы системаға килтерәбеҙ. Һүҙлектәр ҡулланып, орфографик, пунктацион хаталарҙы бөтөрәбеҙ.\n4.Булған материал- дарҙы ҡулланып та, күләме етмәһә, йәки текстың йөкмәткеһе тулы булмаһа, тағы мәғлүмәттәр өҫтәйбеҙ.\n5. Иншаны тикшереп сығабыҙ, ҡараламанан дәфтәргә күсереп яҙабыҙ, систалығына иғтибар итәбеҙ.\nДәрестең маҡсаты ниндәй ине? Маҡсатыбыҙға ирештекме?\nДәрес өйҙә инша яҙыу өсөн файҙалы булдымы?\nҮҙегеҙҙең бөгөнгө эшегеҙҙән ҡәнәғәтһегеҙме?\nКемдәр иншаны тулыһынса күҙаллай, нимә һәм нисек яҙырға икәнен аңланы, ҡулдарығыҙҙы күтәрегеҙ.\nКемдәргә дәрестәге материал етерлек түгел йәки ауыр тойолдо?\nИптәштәрегеҙҙең эшен, алып килгән материалдарҙы нисек баһалайһығыҙ?\nУҡыусыларҙың яуаптары тыңлана, билдәләр ҡуйыла.\nБөгөнгө дәрес материалдарын ҡулланып, “Кешенең көсө һәм көсһөҙлөгө” темаһына инша яҙырға.\nКем беҙ дәрестә ҡарап үткән башҡа теманы һайланы, шул темаға яҙырға ла мөмкин.\nУҡыусылар, һеҙ дәрестә бик актив эшләнегеҙ. Беҙ бөгөн бик ауыр һорауҙарға – нисек көслө булырға, нисек ғәҙелһеҙлеккә ҡаршы көрәшергә, намыҫлы булып йәшәргә тигән һорауҙарға яуап эҙләнек. Был эзләнеүҙәр хәҙер ҙә, алдағы тормошоғоҙҙа ла бик мөһим роль уйнар тип уйлайым. Һәр кем үҙ фекерҙәрен матур һүрәтләү сараларын ҡулланып, теманы дөрөҫ асып, матур әҙәби тел менән яҙылған, тәрән фекерҙәре ярылып ятҡан иншалар яҙып килерһегеҙ, тип ышанам. Дәрес бөттө, һау булығыҙ!\nНомер материала: ДБ-347439\nТесты на повторение по русскому языку 5-8 класс


Транспортта хәүефһеҙлек мәсьәләләре буйынса журналистар конкурсы старт алды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТранспортта хәүефһеҙлек мәсьәләләре буйынса журналистар конкурсы старт алды\n13:30, 27 апреля 2012 Йәмғиәт\nРәсәй журналистары араһында транспортта халыҡ хәүефһеҙлеген тәьмин итеү мәсьәләләрен иң яҡшы яҡтыртыуға конкурс иғлан ителде. Һөнәри ярыштың ойоштороусылары — РФ Транспорт министрлығы һәм киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәренең «МедиаСоюз» бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы.\nФедераль һәм төбәк киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре конкурста ҡатнашыуға саҡырыла. Материалдар 2012 йылдың 12 ноябренә тиклем ҡабул ителә. Конкурс йомғаҡтары буйынса жюри төрлө номинациялағы 10 яҡшы эште билдәләйәсәк. Еңеүселәр 30 — 80 мең һум күләмендәге аҡсалата премиялар аласаҡ.\nКонкурс положениеһы менән www.mediasoyuz.ru сайтында, 8 (812) 712-09-49 телефоны һәм secret@severo-zapad.com электрон почтаһы аша танышырға мөмкин.


Баймаҡ районында ағас эшкәртеүсе завод сафҡа инәсәк - Bash.News\nБаймаҡ районында ағас эшкәртеүсе завод сафҡа инәсәк\nБаймаҡ районында ағас эшкәртеүсе завод сафҡа инәсәк https://bash.news/news/98626_bajma_rajonynda_aas_eshkrtese_zavod_safa_insk\n17 июн 2019, 22:46\nСеймал өсөн түбән сортлы ағастар ҡулланыласаҡ. Дөйөм инвестициялар күләме 21 миллиард һумдан ашыу. Бөгөн Башҡортостан Хөкүмәте менән "СибайПлитПром" йәмғиәте араһында инвестиция килешеүенә ҡул ҡуйылды.\nРеспублика етәксеһе Радий Хәбиров ҡатнашлығында үткән кәңәшмәлә күләмле проектты ғәмәлгә ашырыу, финанслау, урындағы халыҡ иҫәбенә кадрҙар әҙерләү мәсьәләһе тикшерелде. Инвесторҙар билдәләүенсә, әлеге ваҡытта өс йүнәлеш буйынса эш алып барыла. Предприятиела етештереләсәк ағас плитәләр экспортҡа ла оҙатыласаҡ.\nИлшат Тажетдинов, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы, Хөкүмәт аппараты етәксеһе: “Был проект республикабыҙ өсөн мөһим. Сөнки Урал аръяғында урман ағасы йомшаҡ япраҡлы һәм эшкә ярамай. Яңы эш урындары булдырыласаҡ. 21 миллиард һум инвестиция йәлеп ителәсәк”.\nБСТ Y.Metrika: 917\nБашҡортостанға индустрия парктары инфраструктураһын булдырыуға 700 миллион һум аҡса бүленә\nБашҡортостандан 3 заявка Рәсәй Иҡтисади үҫеш министрлығы конкурсына һайлап алынған\n16:15, 22 июл


Бәҙер һуғышы | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Пәйғәмбәрҙәр тарихынан > Бәҙер һуғышы\n« Намаҙҙы түбәнселек менән уҡыу\nБәдер янындағы оло һуғыш »\nТарихҡа инеп ҡалған Ислам дине өсөн беренсе Бәҙер (Бәдер) һуғышы 623 йылда, Һижрә йылының Рамаҙан айында була. Һеҙҙең иғтибарға ике төрлө китаптан алынған ошо Бәҙер һуғышы тураһында мәғлүмәт.\nЙомадил әүүәл айында сығып та, тура килтерә алмаған әлеге ҙур каруандың Мәккәгә ҡайтыуын рәсүлуллаһ көтөп, күҙәтеп тора ине. Рамазан айының баштарында ҙур каруандың Мәккәгә ҡайтып барыуын ишетеү менән, рәсүлуллаһ сәхәбәләргә әҙерләнергә ҡушты. Каруанда мөшриҡтәрҙең һаны бик аҙ булғанға, рәсүлулллаһ был сәфәргә ул ҡәҙәр әһәмиәт бирмәне. Сәхәбәләрҙе лә сығыуға ҡаты рәүештә дәғүәт итмәне. Шунлыҡтан байтаҡ кешеләр был сәфәргә сыҡманылар. Уның өҫтәүенә, каруандың китеп барыуы мөмкин булғанлыҡтан, сәфәргә бик ашығыс хәлдә киткәнгә, ҡайһы бер сәфәргә сығаһы кешеләр ҙә, өйҙәрендә булмағанға, йәки ат үә дөйәләре әҙер булмағандан, сыға алмай ҡалдылар. Бик ашығыс хәлдә 313 кеше сәфәргә сыҡты. Улар араһында 86 мөһәжир булып, ҡалғаны ансарҙар ине. Етмеш дөйәләре булып, уларға икешәр, өсәр, дүртәр кеше сиратлап алмаш- тилмәш ултырып барҙылар. Рәсүлуллаһ, Ғәли бин Әбү Талиб, Мүрсәд бин әби Мурсәд Ғәнәүи- өсөһө бер дөйәлә, Әбү Бәкр, Ғүмәр, Ғабдуррахман бин Ғәүеф — өсөһө бер дөйәлә сиратлап ултырып барҙылар. Ғәскәр эсендә барлығы ике атлы кеше бар ине: Муктад бин Әсүәд, үә Зәбир бин Ғәввәм. Мәҙинә тышында, Бөйүтүл Сәҡыяға туҡтап, рәсүлуллаһ ғәскәрҙе ҡарап сыҡты. Һуғышҡа барырға йәш булған бәғзе йәштәрҙе Мәҙинәгә кире ҡайтарып ебәрҙе. Улар эсендә Ғабделлаһ бин Ғүмәр, Рәбиғ бин Хадиж, Бараз бин Ғәбз, Зәид бин Сәбит бар ине. Раухаәгә еткәс, Мәҙинәгә вәли итеп Әбү Лүбәбәне ебәрҙе. Сафраәгә яҡынлашҡас, Бисбис бин Ғәмрү менән Ғәли бин әби Зүғбәне каруан хаҡында мәғлүмәт алып килеү өсөн Бәҙергә ебәрҙе.\nМәккәлеләрҙең һуғышҡа әҙеләнеүҙәре\nӘбү Суфьян, рәсүлуллаһтың каруанға ҡаршы сыҡҡанын ишеткәс, Мәккәгә хәбәр ирештерер өсөн бер кешене ебәрҙе. Был хәбәрҙе ишеткәс, Ҡөрәйш ғәрәптәренең ҡаты асыуы килеп, каруанды ҡотҡарыр өсөн ашығыс хәлдә әҙерләнә башланылар. Сөнки бынан бер аҙ ғына ваҡыт элек булған Ғәмрү бин Хазрами үлтерелеүҙең әсеһе лэ йөрәктәренән китмәгәйне. Бының өҫтәүенә рәсүлуллаһтың шундай ҙур каруанға һөжүм итергә тәүәкәллеге уларға уҡ кеүек барып ҡаҙалды. Асыуҙарынан ни эшләргә белмәнеләр. Каруансыларҙы, каруанды ҡотҡарыу һәм Ғәмрү бин Хазрамиҙың үсен алыу өсөн кешеләрҙе ҡыҙыҡтыра һәм өндәй башланылар.\nХалыҡты һуғышҡа иң өндәп йыйған кеше Әбү Йәһил ине. Ул быға бөтә көсөн сарыф итте: һуғышҡа сығарға теләмәгән кешеләрҙең ҡайһыһын ҡурҡытып, ҡайһыһын оялтып, сығырға мәжбүр итте. Был сәфәргә Бәни Ғәди ырыуынан башҡа бөтә Ҡөрәйш ырыуҙары ҡушылды. Фәҡәт Бәни Ғәди ырыуы ғына айырылып ҡалды. Бөйөк башлыҡтарҙан Әбү Ләһәбтән башҡалары бөтөнөһө әҙер булдылар. Әбү Ләһәб иһә үҙ урынына аласағы булған Ғас бин Һишам исемендә береһен ебәрҙе. Үмәйя бин Хилаф ҡартлығы сәбәпле ҡалырға теләһә лә, Әбү Йәһил кеүек башлыҡтарҙың ғәрләпдереүе сәбәпле сығырға ҡарар бирҙе. Ҡөрәйштең иң бөйөктәренән булған Ғүтбә бин Рабиға ла ҡалырға теләһә лә, ҡәрҙәше Шәйбәнең өндәүе буйынса ул да сығырға ҡарар бирҙе. Мөшриҡтәрҙең ғәскәре мең кеше тирәһе булды, ике йөҙ ат, ете йөҙ дөйә бар ине. Ғәскәр алдынан уның рухын күтәрер өсөн шағирҙар Исламды хурлап шиғыр һөйләп, барабан һуғып баралар ине. Ҡөрәйш ғәскәре Жухва тигән ергә еткәндә, Әбү Суфьяндан бер хат килә. Ул хатында каруанды ҡотҡарыу өсөн Ҡыҙыл диңгеҙ буйлап (тура юлдан башҡа китеп, Мөхәммәдтең ғәскәренән ҡотолоуын хәбәр итеп, мәккәлеләргә шәһәргә ҡайтырға тәҡдим итә ине. Хатты уҡығас, Әбү Йәһил: «Юҡ, беҙ ҡайтырға тейеш түгелбеҙ, беҙ Бәҙергә барып өс көн торасаҡбыҙ, унда дөйәләр һуйып, араҡы эсеп, тирә-яҡ халҡын һыйлаясаҡбыҙ, беҙҙең көс-ҡеүәт бөтә Ғәрәбстанға таралһын үә бөтә ғәрәп бынан һуң беҙҙән ҡурҡа торған булһын», — тине. Башлыҡтарҙан Әхнәс бин Шәриҡтең өндәүе буйынса Бәнү Зуһра ырыуы кире ҡайтып китте. Бәнү Һашим ырыуы ла ҡайтырға теләһә лә. Әбү Йәһилдең ғәрләндереүе арҡаһында ҡалырға булдылар. Ҡөрәйш мөшриҡтәре араһында әүәлдән үк дәртһеҙ сыҡҡан кешеләр булған кеүек, каруандың һөжүменән ҡотолоу хәбәре килгәс, теләмәйсә барыусылар тағы ла күбәйҙеләр.\nРәсүлуллаһ Ҡөрәйш мөшриҡтәренең каруанды ҡотҡарырға сығыуҙарын белмәй ине. Сафра тигән ергә еткәндә, хәбәрселәрҙән был хәбәрҙе ишеткәс, рәсүлуллаһ юлын һаман дауам итте. Сафранан үтеп, бер урында туҡтағас, мөшриҡтәрҙең уларға ҡаршы сығыуҙары тураһында хәбәр алды. Шуның өсөн рәсүлуллаһ мөһәжирҙәр менән ансарҙарҙы йыйып, һуғыш тураһында кәңәш һораны. Әбү Бәкр, Ғүмәр кеүек мөһәжирҙәр, рәсүлуллаһ ни эшләргә бойорһа, шуға итәғәт итәсәктәрен, унан ҡыл ҡәҙәр ҙә айырылмаясаҡтарын һөйләһәләр ҙә, арала: «Һуғышыр булһаҡ, әүәл үк әйтергә кәрәк ине, әҙерләнеп сығыр инек», — тиешкән кешеләр ҙә бар ине. Фәҡәт рәсүлуллаһтың үҙ фекере һуғыш ҡылыуҙа ине. Ул Аллаһуҙың ярҙам итәсәгенә ышана ине. Халыҡҡа: «Аллаһ миңә ике нәрҫәнең береһен вәғәҙә итте: йә каруан, йәки ғәскәрҙе еңеү», — тиә ине. Рәсүлуллаһтың һуғыш тарафында булғанын белгәс, Миҡтад ибн Әсүәд сығып: «И рәсүлуллаһ, Аллаһ ҡушҡан эшкә кереш, беҙ һиңә Бәни Исраил ҡәүеме пәйғәмбәрҙәре Мусаға әйткәне кеүек (Раббың берлә икәү барып һуғышығыҙ! Беҙ бында ултырып ҡаласаҡбыҙ) — әйтмәйәсәкбеҙ. Бәлки: «Раббың менән бергә барып һуғыш, беҙ ҙә һеҙҙең менән бергә һуғышасаҡбыҙ», — тиәсәкбеҙ. Әгәр беҙҙе Бәрәк Ғәмадҡа ҡәҙәр һуғышыр өсөн алып китһәң дә, артыңдан ҡалмаясаҡбыҙ», — тине. Рәсүлуллаһ Миҡтадтың һүҙенә бик шатланды. Әле был ваҡытҡа ҡәҙәр писарҙарҙан берәүһе лә һүҙ һөйләмәгән ине. Рәсүлуллаһҡа бигерәк тә писарҙарҙың ризалығы кәрәк ине. Сөнки мөһәжирҙәр рәсүлуллаһтың үҙ кешеләре булып, уларҙың рәсүлуллаһ артынан ҡалмаясаҡтары билдәле ине. Бынан элек тә улар рәсүлуллаһ менән бер нисә ғәзүәгә сыҡҡандар ине. Ансарҙарҙың иһә был сәфәрҙәре рәсүлуллаһ менән беренсе сәфәрҙәре ине. Уның өҫтәүенә ансарҙар Ғәкәбә бәйғәтендә рәсүлуллаһты химая итеүҙе өҫтәренә алһалар ҙа, унда рәсүлуллаһ менән һуғыштарға сығыу һөйләшелмәгән ине. Шуның өсөн рәсүлуллаһҡа ансарҙарҙың фекерен белеү үә уларҙан ризалыҡ һүҙен алыу кәрәк ине. Рәсүлуллаһ ансарҙан яуап алыу маҡсаты менән тағы ла халыҡтың фекерен һораны.\nБыға ҡаршы писарҙарҙан Сәғд ибн Муғәз сығып: «И рәсүлуллаһ, беҙ һиңә иман килтерҙек, һине тәсдиҡ ҡылдыҡ, һине яҡларға, ярҙам итәргә вәғәҙә бирҙек, һин Раббың ҡушҡай эшкә кереш, беҙ һинән ҡыл ҡәҙәр ҙә айырылмабыҙ, әгәр беҙгә артыңдан ошбу Ҡыҙыл диңгеҙгә төшәргә ҡушһаң, һис ҡарышмайса төшәсәкбеҙ, беҙ һуғышҡа өйрәнгән халыҡ, инша Аллаһ. беҙҙән риза буласаҡ эштәр күрерһең, Аллаһуға тапшырып юлыңды дауам ит!» — тине. Был һүҙҙәрҙе ишеткәс, рәсүлуллаһтың йөҙө асылып, шатланып китте.\nБының өсөн мөшриҡтәр менән осрашҡанда улар менән ҡаты һуғышырға ҡарар бирелеп, ғәскәр Бәҙергә табан ҡуҙғалып китте. Каруан тураһында мәғлүмәт алыр өсөн рәсүлуллаһ Ғәлиҙе, Зәбирҙе үә Сәғитте Бәҙергә ебәрҙе. Ғәскәр Бәҙергә яҡын бер ергә төшөп, ял иткән ваҡытта, улар Ҡөрәйш мөшриҡтәрҙән икеһеп тотоп рәсүлуллаһҡа алып килделәр. Рәсүлуллаһ уларҙан кем икәнлектәрен үә нәрҫә эшләп йөрөгәндәрен һорағанға, улар Ҡөрәйштәр осон һыу алырға килеүҙәрен, Ҡөрәйш мөшриҡтәренең ҡайҙа урынлашҡанлыҡтарын, күпме булғанлыҡтарын һәм башлыҡтарынан кемдәр булғандарын һөйләнеләр. Рәсүлуллаһ быларҙан Ҡөрәйш бөйөктәрен ишеткәс, сәхәбәләргә ҡарап: «Мәккә һеҙгә йөрәк парсаларын атҡан», — тине. Ғәскәр төшкән ошбу урын ҡаты тоҙло бер ер ине. Һыуһыҙлыҡтан аптыраған ғәскәр, быуалар яһап, һыуға рәхәтләнде, һуңынан ғәскәр, рәсүлуллаһ әмере буйынса ҡуҙғалып, Бәҙерҙең иң йыраҡ бер һыуы янына килеп урынлашты.\nХубаб ибн Мөнзирҙең фекере\nШул ваҡыт Хубаб ибн Мөизир: «И рәсүлуллаһ, был ергә Аллаһ әмере менән урынлаштыңмы, йәки үҙ фекерең менәнме?» — тип һораны. Рәсүлуллаһ үҙ фекере менән урынлашҡанын әйткәс, Хубаб: «И рәсүлуллаһ, бында ғәскәрҙең урынлашыуы дөрөҫ түгел, беҙ Бәҙерҙең бер һыу шишмәһе янына урынлашайыҡ, ә ҡалған ҡойоларҙы күмәйек. Мөшриҡтәр һыуһыҙлыҡтан интекһендәр», — тине. Рәсүлуллаһ, Хубабтьгң был фекерен ғәйәт аҡыллы күреп, ғәскәргә Хубаб әйткән урынға урынлашырға ҡушты. Сәхәбәләр шул урынға төштөләр һәм, шишмәне быуып һыу күле яһанылар, ә башҡа ҡойоларҙы күмделәр, һуңыраҡ Сәғд ибн Мүғәздең фекере буйынса, рәсүлуллаһҡа һуғыш ваҡытында ғәскәрҙең хәрәкәтен ҡарап тороу өсөн ҡалҡыу бер ергә ҡыуыш ҡоролдо. Ҡөрәйш ғәрәптәре Бәҙергә яҡын йомшаҡ бер урынға килеп төшкәйнеләр. Әлеге ҡаты ямғыр быларҙың аяҡ аҫтарын ныҡлы рәүештә бысратып ташланы. Ғәскәргә йөрөү бик ауырлашты. Шуның өсөн мөшриҡ ғәскәре ҙур зәхмәт сикте. Аяҡтарға бысраҡ йәбешеү сәбәпле, Ислам ғәскәренә ҡәҙәр Бәҙер һыуына килеп өлгөрә алманы. Ҡөрәйш ғәскәре күренә башлағас, рәсүлуллаһ ғәскәрҙе сафҡа теҙергә кереште. Үҙе, саф араһына инеп, сафтарҙы турылай, алға йәки артҡа сығып торған кемсәләрҙе ҡулындағы бәләкәй генә таяғы менән төртөп: «И, фәлән, тура тор!» — тиәр ине. Ғәскәрҙе сабырлыҡҡа үә сыҙамлыҡҡа дәғүәт итте, сабыр иткән тәҡдирҙә Аллаһ ярҙам бирәсәген вәғәҙә итәр ине.\nМөшриҡ ғәскәре араһында ихтилаф\nИслам ғәскәре сафҡа теҙелеп, һуғышыр өсөн бер ишарат ҡына көтөп торғанда, мөшриҡ ғәскәре араһында һуғышыу — һуғышмау хаҡында ихтилаф сыҡты. Әбү Йәһил ибн Һишам кеүек башлыҡтар бөтөн көстәре менән халыҡты һуғышҡа өндәгән ваҡытта, Ғүтбә ибн Рәбиға үә Хәким ибн Хизам кеүектәр халыҡты һуғыштан һыуындырырға тырышалар ине. Ғүтбә Ҡөрәйш ғәскәрен һуғыштан ваз кистереү өсөн мосолмандар тарафынан үлтерелгән үҙенең союздашы Ғәмрү бин Хазрамиҙың туғандарына йолом үә мосолмандар тарафынан алынған каруандағы малдың хаҡын түләйәсәген һөйләне. Фәҡәт Әбү Йәһил ибн Һишам быны ҡурҡаҡлыҡ менән ғәрләндерҙе. Ғүтбәнең һүҙен тәьҫирһеҙ ҡалдырыр өсөн үә халыҡтың һуғышырға дәртен үә асыуын ҡуҙғатып ебәрер өсөн, Ғәмрү бин Хазрамиҙың ҡәрҙәше Ғәмиргә Ғәмрүҙең ҡанын талап итеп, ғәскәр араһында ҡысҡырырға ҡушты. Шуның өсөн Ғәмир ҡаты тауыш менән «Ғәмрү өсөн үс алырға» тип ҡысҡыра башланы. Быны ишетеү менән халыҡ дәртләнеп һуғышҡа әҙерләнде. Ғүтбә лә, һүҙенең ҡабул булмағанлығын күргәс, фекеренән дүнеп, һуғышҡа әҙерләнде, һуғыш башланыр алдынан ғына мөшриҡ ғәскәренән Әсүәд бин Ғабдел Әсәд Мәхзүми алға сығып, Ислам ғәскәренең һыу йыйылмаһынан һыу эсәргә теләне. Ләкин уның ҡаршыһына Хәмзә сығып уны үлтерҙе.\nҒәҙәт буйынса, һуғыш башланғансы, ғәскәрҙәр алдынан баһадирҙар һуғыша ине. Мөшриҡтәрҙән Ғүтбә ибн Рәбиға, уның улы Вәлид ибн Ғүтбә һәм Шәйбә ибн Рәбиға сығып, үҙҙәренә ҡаршы һуғышыусылар талап иттеләр. Уларға ҡаршы ансарҙарҙан өс кеше сыҡһалар ҙа, улар һуғышыусыларҙың Ҡөрәйштән булыуын шарт иткәнгә күрә, рәсүлуллаһ Ғүтбәгә ҡаршы Ғөбәйҙә ибн Харисты, Шәйҙәгә ҡаршы Хәмзәне, Вэлидкә ҡаршы Ғәлиҙе саҡырҙы. Хәмзә менән Ғәли, оҙаҡ һуғышмаҫтан, үҙҙәренең дошмандарын үлтерҙеләр. Ғүтбә менән Ғөбәйҙә, оҙаҡ ваҡыт бер-береһе менән һуғышып, һәр икеһе лә ҡаты йәрәхәтләнделәр. Хәмзә менән Ғәли йәрәхәтләнгән Ғүтбәне үлтерҙеләр. Ғөбәйҙә ибн Харис йәрәхәтләнгән хәлдә рәсүлуллаһтың ҡыуышына илтелде. Мүбәраза бөткәс, рәсүлуллаһ, яңынан сафтар араһында йөрөп, уларҙы тигеҙләне. Рәсүлуллаһ сафтарҙы тигеҙләгәс, ғәскәргә: «Мин әмер итмәйсә һөжүм ҡылмағыҙ, улар ҡылыс менән һөжүм итмәйсә тороп, ҡылыс менән һөжүм итмәгеҙ!» — тине. һуңынан Әбү Бәкр менән ҡыуышҡа керҙе. Ҡыуыш ишегендә рәсүлуллаһты Сәғд ибн Мүғәз менән бер нисә ансар һаҡлап тора ине. Һуңынан рәсүлуллаһ ғәскәр янына килеп сабырлыҡҡа үә шөһрәткә дәғүәт итте. Шәһит буласаҡ кешеләргә йәннәт менән һөйөнөс бирҙе. Дошманды үлтереүсегә шул үлтерелгән кешенең ҡоралын үә башҡа әйберҙәрен бирәсәген вәғәҙә итте. Унан һуң ныҡлы рәүештә һуғыш башланды. Рәсүлуллаһ, һуғыштың барышын ҡарап, Аллаһуҙан ярҙам һорап доға ҡылып торҙо. Ул көн рамаҙандың ун етенсе — йома көн ине. Бәҙер һуғышында рәсүлуллаһтың үә ғәскәрҙең ифтар ҡылыуҙары риүәйәт ителәлер. (Тирмизи 1ж. 94с.).\nҺуғыш оҙаҡҡа һуҙылманы. Мосолмандар ҡаты һуғышып Аллаһ ярҙамы менән үҙҙәренән өс мәртәбә артыҡ булған мөшриҡтәрҙе еңделәр.\nМөшриҡтәрҙең етмеш кешегә яҡыны үлтерелде, шул һанға яҡыны әсирлеккә алынды. Үлтерелгән мөшриҡтәрҙең олуғтары араһынан Әбү Йәһил ибн Һишамды ансар булған Мәғәз ибн Ғафра ҡаты рәүештә йәрәхәтләп киткәйне, һуңынан ҡәрҙәше Мүғәввиз килеп тағы ҡылыс менән сәнсте. Әбү Йәһил үлем хәлендә ине. Һуңынан рәсүлуллаһтың әмере буйынса, Ибн Мәсғүд Әбү Йәһилде табып үлтерҙе. Ислам динен ҡабул иткән Әбү Ғөбәйҙәгә мөшриҡ булған атаһы Жәррах һөжүм итеп, үлтерергә теләне, улы быны күреп ҡасһа ла, атаһы һаман артынан ҡалмағас, улы ҡаршы тороп атаһын үлтерҙе.\nҮмәйә бин Хәләф менән улы Ғәлиҙе Ғабдрахман бин Ғаф әсирлеккә алғайны. Ғабдрахман менән Үмәйә араһында Мәккэлә ваҡытта дуҫлыҡ бар ине. Һуғыш һүнә башлағас, Ғабдрахман ғәнимәт алған тимер кейемдәрен күтәреп килә ине. Үмәйә бин Хәләф уны күреп үҙен әсир алыуын үтенде. Үә әсирлеккә алғанда уға күп йолом биреүен вәғәҙә ҡылды. Шуның өсөн Ғабдрахман тимер кейемдәрен ташлап, быларҙы — атаһы менән улын әсирлеккә алып китте. Шул арала Билал уларҙы күреп ансарҙарҙап бер нисә кешене йыйып, уларға һөжүм итеп һәр икеһен үлтерҙеләр. Шулай итеп, Ғабдрахман тимер кейемдәренән дә, әсирҙәренән дә мәхрүм ҡалды, һуңынан Ғабдрахман: «Аллаһ Билалға рәхмәт итһен, мине тимер кейемдәремдән дә яҙҙырҙы, әсирҙәремдән дә мәхрүм итте!» — ти торған ине. Билалдың Үмәйә менән улына һөжүм итеүе Мәккәлә ваҡыт сиктән тыш уны ғазаплағандары өсөн ине.\nӘбүл Бухтари бин Һишам да үлтерелде. Уны рәсүлуллаһ үлтермәҫкә ҡушһа ла, ул үҙе ҡаршы торғанлығынан үлтерелде. Шулай уҡ Әбү Суфьяндың улы Ханзаланы, Нәүфәл бин Хүвәйлидте, Сәғид бин Ғастың балалары Ғөбәйҙә менән Ғасты үлтерҙеләр. Ғүкбә бин Әби Мүғит менән Ән Назр ибн Харис әсирлеккә алынғайнылар. Ләкин Ғәли, рәсүлуллаһтың ҡушыуы буйынса, ҡылыс менән уларҙың баштарын сабып төшөрҙө.\nӘсирҙәр эсендә рәсүлуллаһтың атаһының ағаһы Ғаббас (Әсирлеккә эләккән Ғаббасты ансарҙар йоломһоҙ ебәреү фекерендә булһалар ҙа, рәсүлуллаһ быны ҡабул итмәне. Киреһенсә, Ғаббасҡа һис бер әсирғә ҡуймаған йолом хаҡын ҡуйҙы. Ғаббас был ҡәҙәр түләргә малым юҡ, тиһә лә, рәсүлуллаһ уға: «Ҡатының Үммүл-Фазлда ҡалдырған малдарың ҡайҙа? Һуғышҡа сыҡҡанда биреп, мин үлһәм, Фазлға шул ҡәҙәр, Ғабделлаһҡа шул ҡәҙәр, Ғөбәйдуллаһҡа шул ҡәҙәр бирерһең, тимәнеңме?» — тине. Ғаббас иҫе китеп: «Был мәсьәләне Үммүл Фазлдан башҡа бер кем белмәй ине, һин хаҡ рәсүл икәнһең», — тип, иман килтерҙе) атаһының ағаларының малайҙары: Ғоҡаил ибн әбү Талиб, Нәүфәл ибн Харис, кейәүе Абул Ғас ибн Рабиғ, (Рәсүлуллаһтың Мәккәлә ҡалған ҡыҙы Зәйнәб, үҙенең ире Абул Ғасты йолоп алыр өсөн , әсәһе тарафынан никах ваҡытында бүләк иткән мунсағын ебәргәйне. Рәсүлуллаһ быны күргәс, күңеле нескәрҙе һәм сәхәбәләрҙән Зәйнәптең мунсағын алмайынса ирен азат итеүҙәрен үтенде. Сәхәбәләр быға риза булдылар. Ләкин Абул Ғасты Зәйнәбте Мәҙинәгә ебәреү шарты менән азат иттеләр. Рәсүлуллаһ әмере буйынса, Зәйд бин Хәрисә менән бер ансар Зәйнәбте алып килделәр. Рәсүлуллаһ Зәйпәбте Абул Ғасҡа кейәүгә пәйғәмбәрлек килгәнсе биргәйне һәм уны ғәйәт ярата ине. Мөхәммәд ғәләйһи үә сәлләм пәйғәмбәрлегенә вәхи килеп, халыҡты дингә дәғүәт итә башлағас. Әбү Ләһәбтең ике улы рәсүлуллаһтың ике ҡыҙын Үмм Гөлсөм һәм Рөҡийәне талаҡ иттеләр (айырҙылар). Абул Ғас иһә Зәйнәбте айырырға күпме ҡушһалар ҙа, айырманы. Зәйнәбте бер ҡатынға ла алмаштырмаясағын һөйләне. Шуның өсөн рәсүлуллаһ кейәүемә яҡшы ҡарай ине. Абул Ғас Мәккәгә киткәс, бер алты йылдан һуң Фәтх Мәккә алдынан Исламға керҙе һәм рәсүлуллаһ элекке никахы менән Зәйнәбте уға бирҙе.) Ғамр ибн әби Суфьян (шулай итеп Әбү Суфьяндың бер малайы үлтерелде, береһе әсирлеккә алынды.). Әбү Суфьян үҙенең улы Ғамр өсөн йолом түләмәне. Бер ваҡыт мөшриҡтәр ғөмра хажына килгән писарҙарҙан Сэғид ибн Нуғманды, Ғамргә алмаштырыу ниәте менән әсирлеккә алдылар. Рәсүлуллаһ Сәғдте ҡотҡарыр өсөн Әбү Суфьян улын алмаштырып бирҙе. Сүһәйл ибн Ғәмр Мәккәлә ваҡытында рәсүлде мыҫҡыллап торло шиғырҙар һәм бәйеттәр яҙып, һөйләп йөрөй ине. Әсирлеккә эләккәс, Ғүмәр ибн Хаттаб: «И рәсүлуллаһ, миңә рөҡсәт бир ошо кешенең алғы тештәрен бәреп һындырырға. Теле һалынып йөрөһөн, бынан һуң һинән көлөп йөрөмәҫ!» — тине. Рәсүлуллаһ уға ҡаршы: «Юҡ, улай ҡыласаҡ түгелмен, Сүһәйл бығаса Исламдан көлһә, һуңынан, инша Аллаһ, Исламиәтте ҡабул итеп, уны маҡтап һөйләр», — тине. Хәҡиҡәттә лә һуңынан Сүһәйл Исламға бик күп хеҙмәт итте. Вәлид ибн Вәлид кеүек мәшһүр кешеләр бар ине. (Вәлид ибн Вәлидтең бер туғаны булған Халид ибн Вәлид һәм Һишам ибн Вәлидтәр килеп алдылар. Мәккәгә ҡайтҡас, Вәлид Исламға килде. Уға: «Һинең ниәтең шундай булғас, йолом түләп алғансы, Исламды ҡабул итәргә кәрәк ине», — тип әйтеүҙәренә, ул: «Мин унда Исламды ҡабул итеүемде иғлан итмәнем, «Һин уны ҡурҡыуҙан ғына ҡабул иттең, тип әйтеүҙәренән ҡурҡтым», — тине). Бәҙер һуғышында Ислам ғәскәренән үлтерелгән кеше ун дүрт ине.\nҺуғыш тамам булғас, рәсүлуллаһ әмере буйынса, үлгән мөшриҡтәрҙе Бәҙер соҡорҙарына ташлап күмделәр, һуңынан өс көн Бәҙерҙә ҡалып, ғәнимәт малдарын һәм әсирҙәрҙе алып, Мәҙинәгә йүнәлделәр.\nРәсүлуллаһ Мәҙинә халҡына еңеү тураһында алдан хәбәр итеү өсөн Ғабделлаһ ибн Раухәне, ә Мәҙинә тарафындағы кешеләргә Зәид ибн Хәрисәне ебәрҙе. Мәҙинәләге йәһүдтәр менән монафиҡтар мосолмандарға төрлө һүҙҙәр һөйләп ҡайғыртып торғанда, был кешеләр Мәҙинә халҡына еңеү шатлығы алып килделәр. Зәид ибн Хәрисә Мәҙинәгә килеп кергәндә, халыҡ рәсүлуллаһтың ҡыҙы Рөҡиәне күмеп, йыназаһынан ҡайтып бара ине.\nҒәнимәт малын бүлеү\nМосолмандарға еңелгән мөшриҡтәрҙән 115 дөйә, 14 ат, һуғыш ҡоралдары һәм башҡа әйберҙәр эләкте. Шул ғәнимәт малының биштән бере рәсүлуллаһҡа, ҡалғаны һуғышҡа барған мосолмандарға бүленде. Ғәскәр Сафраға еткәс, рәсүлуллаһ ғәнимәт малын йәйәүлелергә бер өлөш, атлылырға өс өлөш итеп бүлде. Рәсүлуллаһ ҡушҡан бәғзе бер эш менән һуғышта ҡатнашмаған кешеләргә лә өлөш сығарылды.\nҒусман бин Ғаффан һуғышҡа сығарға теләһә лә, ҡатыны Рөҡиә (рәсүлуллаһтын ҡыҙы) ҡаты сирләгәнлектән, рәсүлуллаһ уны алып сыҡманы. Әбү Лүбәбәне Раухәнән Мәҙинәгә вәли итеп ебәргәйне. Ғасым менән Ғәҙиҙе Куба менән Ғәлиәлә ҡалдырғайны. Харис бин Хатабты Ғәмр бин Ғауф ҡәбиләһе хаҡында ишетелгән бер эш буйынса ҡайтарып ебәргәйне. Харис ибн Саммә менән Хавват бин Жүбәир, Ғабидулла менән Сәғид бин Зәид дошмандан хәбәр алырға ебәрелһәләр ҙә, һуғыш бөткәс кенә ғәскәргә килеп еттеләр. Бына шул кешеләргә лә башҡаларға кеүек өлөш бирелде. Бынан башҡа Бәҙерҙә шәһит булған ун дүрт кеше лә өлөшкә индерелде.\nМәҙинә халҡы еңеүселәрҙе бик шатланып ҡаршы алды, балалар үә ҡатындар Мәҙинә урамдарында шатлыҡтарынан шиғырҙар һөйләп, думбыралар ҡағып, ни эшләргә белмәй йөрөнөләр. Мәҙинәлә һәм тирә-йүндә булған кешеләргә был еңеү ҡаты тәьҫир итте. Исламдың дәрәжәһе үә ҡеүәте артты. Бынан һуң Мәҙинәләге бик күп кеше Исламды ҡабул итте. Ҡөрәйш мөшриҡтәренең рухтары төштө, Мәккә ҡайғыға батты. Мөшриҡтәр башлыҡтарының күбеһе Бәҙер һуғышында үлтерелде.\nӘсирҙәр тураһында сәхәбәләр менән кәңәшмә\nРәсүлуллаһ әсирҙәр менән ни эшләр өсөн сәхәбәләрҙе йыйып кәңәшмә үткәрҙе. Әбү Бәкр тороп: «И рәсүлуллаһ! Беҙ уларҙы үлтермәйек, уларҙы мал бәрәбәренә азат итәйек, шуның менән үҙебеҙҙең хәлебеҙҙе яҡшыртырбыҙ. Улар хәҙер беҙгә дошман булһалар ҙа, ихтимал, бер ваҡыт һинең сәбәпле һиҙәйәткә килеп, һинең ярҙамсыларың булырҙар», — тине. Сәғд ибн Мәғәз менән Ғабделлаһ ибн Раваха ла был фекергә ҡушылдылар. Ғүмәр ибн Хаттаб иһә: «И рәсүлуллаһ,! Был мөшриҡтәр һине ялғанға тоттолар, һине һәм әсхәбеңде Ватандарынан ҡыуҙылар, беҙгә ҡаршы һуғыш астылар. Миңә үҙ ҡәрҙәшемде үлтерергә, Хәмзәгә ҡәрҙәше Ғаббасты үлтерергә, Ғәлигә ҡәрҙәше Ғоҡайлды үлтерергә рөҡсәт бир. Беҙ уларҙы үлтерәйек. Улар кафыр башлыҡтары, уларҙы, әлбиттә, үлтерергә тейешлелер», — тине. Рәсүлуллаһ икеһенә лә кәңәш әйткән өсөн шөкөр белдерә һәм Ғүмәргә: «Ғүмәр, һин Нух пәйғәмбәр шикелле ҡаты бәғерлеһең, сөнки Нух ғәләйһиссәләм:\n«Әй, Раббым, ер йөҙөндә кафырҙарҙы ҡалдырма», — тип доға ҡылды. (Нух сүрәһе,26-сы аят). Әбү Бәкр, һин Ибраһим пәйғәмбәр кеүек йомшаҡ күңеллеһең, ул: «Кем миңә эйәрһә, бәс, ул минән, кем ҡарышһа, бәс һин Раббым ярлыҡаусы, рәхимле затһың», — тип доға ҡылды тине» (Ибраһим сүрәһе, 36-сы аят). Фәҡәт үҙе Әбү Бәкр фекеренә ҡушылып, уның кәңәшен алды. Бер әсир кешегә хәленә ҡарата мең дирхәмдән алып дүрт мең дирхәмгә ҡәҙәр фидия (йолом) алынды.\nҠөрәйш мөшриҡтәре, Мәккәгә ҡайтҡас, бер айға ҡәҙәр үлектәренә матәм ҡылдылар, һуңынан, дошмандарының шатланыуҙарынан ҡурҡып, матәмде туҡтаттылар. Әсирҙәрҙе ҡотҡарыр өсөн күп йолом һорарҙар тип бик ашыҡмаһалар ҙа, Мутталиб ибн Вэдәгә исемле береһе, сыҙай алмайса, йәшерен рәүештә Мәккәнән сығып Мәҙинәгә барҙы һәм атаһын дүрт мең дирхәм йолом биреп алды. Бынан һуң ҡалғандары ла, берәм-берәм Мәҙинәгә барып, туғандарын йолом биреп алдылар. Түләргә көстәре етмәгән әсирҙәрҙе аҡсаһыҙ азат иттеләр. Уҡый-яҙа белгән әсирҙәргә үҙҙәрен аҡсаһыҙ азат итеү өсөн, һәр береһенә ун бала алып, уларға уҡыу-яҙыуҙы өйрәтеү шарт итеп ҡуйылды. Ҡайһылары Мәккәләге мосолман әсирҙәре менән алмаштырылды.\nБәҙер һуғышы тураһында аяттар иңеү\nБәҙер һуғышы — Ҡөрәйш мөшриҡтәре менән әһел Ислам араһында булған ҙур һуғыштарҙың иң әүәлгеһелер. Бәҙер һуғышы тураһында Аллаһу Тағәлә тарафынан Әнфәл (табыш) сүрәһе иңде.\nБеренсе аят менән 5-се аят малға бирелгән мосолмандарҙы тәнҡитләй. 7-се аятта Аллаһү Тағәлә мосолмандарға әүәлдән үк йә каруанды алыу, йәки мөшриҡтәрҙең ғәскәрен еңеүҙе вәғҙә ҡылғанын һөйләй. Әлбиттә, мосолмандар ҙур байлыҡ менән мең дөйә баһалы Сирия әйберҙәре менән төйәлгән, ә һаҡлыҡ кешеләре 60-70 кеше менән генә килә торған каруанды теләнеләр, мосолмандарға ҡарағанда өс мәртәбә күберәк булған ҡораллы ғәскәр менән һуғышҡансы. Ләкин Аллаһу Тағәлә мосолмандарҙың мөшриҡтәрҙе еңеүҙәре менән Ислам диненең өҫкә сығыуын теләй. Аллаһу Тағәлә мосолмандарҙы үҙҙәренә ҡарағанда әҙерәк һанда булған бай каруанға һөжүм иттермәйсә, ләкин хаҡ дин өсөн күп һанлы мөшриҡ ғәскәрҙәре менән һуғыштырыуы — мөшриҡтәр: «Мосолмандар мал өсөн әҙ кеше менән генә һуғыша беләләр», — тип әйтмәһендәр өсөндөр.\n9-10-сы аяттар мосолмандарҙың ярҙам һорап доға ҡылыуҙарына Аллаһу Тағәлә 1000 фәрештә менән ярҙам итеүе һәм ярҙам Аллаһуҙан булғанлығын аңлата.\n11-се аятта: Бәҙер һуғышы алдынан Аллаһу Тағәлә мосолмандарға көс өҫтәй торған йоҡо бирҙе һәм уларға ямғыр яуҙырҙы. Бәҙер һуғышында Аллаһу Тағәлә мосолмандарға күп төрлө ярҙам күрһәтте. Ул мосолмандарға әүәл үк еңеүҙәре тураһында хәбәр биреүе, йоҡо биреү, ямғыр яуҙырыу, 1000 фәрештәне ярҙамға ебәреү, рәсүлуллаһтың бер ус тупраҡ атыуы менән мөшриҡтәрҙең күреүҙәре үә ғәйрәттәре зәғифләнеү (16-17-се аяттар), рәсүлуллаһҡа төшөндә кафырҙарҙы аҙ итеп күрһәтеү ( 43-сө аят) менән Аллаһу Тағәлә мосолмандарға ярҙам итте. Бәҙер әсирҙәренән йолом алыу Аллаһуҙың әмере менән булмайса, рәсүлуллаһтың үҙ ҡарары менән булған ине. Рәсүлуллаһ был турала сәхәбәләр менән кәңәш иткәйне. Был хаҡта Аллаһ шул уҡ Әнфәл сүрәһендә 67-68-69-сы аяттарҙа мөшриҡтәрҙән йолом алыуҙарын хата икәнлеген, донъя малына алданып, бындай мөшриҡтәрҙе иҫән ҡалдырыу, уларҙан йолом алыу тейеш түгеллеген бәйән итте. Әнфәл сүрәһе, 67- 68-69-сы аяттар: «Ҡулға төшкән әсирҙәрҙе мал алып азат итәргә пәйғәмбәргә һис дөрөҫ булмай, хатта ер өҫтөндә кафырҙарҙы күп үлтергәнгә саҡлы, (кафырҙарҙы үлтереү — уларҙың әҙәйеүенә һәм Исламиәттең өҫтөн булыуына сәбәптер) һеҙ мосолмандар донъя малын теләйһегеҙ, Аллаһ һеҙҙең өсөн ахирәтте теләй, Аллаһ — көслө үә хәкимдер. Әгәр хаталыҡ ҡылыусылар ғәфү ителәләр тигән һүҙ Аллаһуҙан булмаһа ине, әлбиттә, әсир өсөн алған малығыҙ өсөн һеҙгә олуғ ғазап ирешкән булыр ине. Алған ғәнимәт малдарығыҙҙы хәләл, пак булғаны хәлдә ашағыҙ! Үә Аллаһуҙан ҡурҡығыҙ, Уға ҡарышыуҙан һаҡланығыҙ! Аллаһ — ярлыҡаусы үә рәхимле.\nРәсүлуллаһ Бәҙер һуғышынан ҡайтып Мәҙинәлә бер нисә көн торғас, Бәни Сүләим ғәрәптәренең һуғышҡа эҙерләнгәнлеген ишетеп, уларға ҡаршы сыҡты, Мәҙинәлә үҙ урынына Ибн Умм Мәҡтүмде ҡалдырҙы. Ләкин был сәфәрҙә һуғыш булманы. Ислам ғәскәре мөшриҡтәрҙең Күдр исемендәге һыуҙарына барып туҡтағанға, был һуғышҡа Күдр ғәзүәһе тиҙәр (Бәни Сүләим ғәзүәһе тип тә йөртәләр). Ғәскәр Күдрҙә өс көн булды.\nМәккә мөшриҡтәре Бәҙерҙә еңелеп ҡайтҡас, мөшриҡтәр башлыҡтарынан Әбү Суфьяи ибн Хәрб үҙе генә ҡалды. Ҡалған башлыҡтары Әбү Йәһил, Умәйә ибн Хәләф, Ғөбәйҙә, Ғүкбә Бәҙер һуғышында үлтерелделәр. Мосолмандарға дошман булған Әбү Ләһәб, ҡаты сирләгәнлеге арҡаһында, Бәҙер һуғышына бара алманы. Мәккәгә мосолмандарҙың еңеүе тураһында хәбәр килгәс, бер нисә көндән Әбү Ләһәб вафат булды. Был мөшриҡ Ислам диненә бик ҡаршы булыуы менән һәм рәсүлуллаһты күрә алмаҫлыҡ дәрәжәлә яратмауы менән айырыла ине. Үлгән ваҡытында ғазапланып, тәне сереп, бер үҙе булды, сөнки туғандары, сир эйәрер тип ҡурҡып, уның янына килмәй инеләр. Үлгәндән һуң бер нисә көн тәне күмелмәйсә ятты. Һуңынан улдары мәйетте ҡаланан сығарып, бер соҡорға таштар менән күмеп ҡуйҙылар. Үҙенең улдары ҡәбер ҙә ҡаҙыманылар. Ул был донъяла ғазап күреп үлде, ә теге донъяла уны тағы ла ҡаты ғазап көтәсәге Мәсәд (Бау) сүрәһендә зекер ителә.\nӘбү Суфьян башлыҡтарҙан үҙе генә ҡалғас, мосолмандарға ҡаршы һуғышырға әҙерләнә башланы. Бәҙер һуғышында уның бер улы үлтерелде, береһе әсирлеккә алынды һәм ҡатынының атаһы Ғүтбә ибн Рабиғә һәм атаһының бер туғаны Шәйбә ибн Рабиғә үлтерелде. Шуның өсөн Әбү Суфьян мосолмандарҙан үсен алыу тураһында нәҙер әйтте. Шул һүҙендә тороу өсөн ул ике йөҙ кешелек ғәскәр менән Мәҙинәгә йүнәлде. Мосолмандар тураһында мәғлүмәттәр алыу өсөн һәм мосолмандарға ҡаршы һуғышырға ҡотортоу өсөн, Бәни Назир тигән йәһүд ҡәбиләһенә һуғылып рәйестәрен күрмәксе булһа ла, ул уны ҡабул итмәне, һуңынан Сәлләм ибн Мишкәм менән күрешеп һөйләште. Ләкин быларҙан да бер файҙа күрә алмағанлығынан, мосолмандар менән һуғышырға батырсылыҡ итә алманы. Шулай ҙа әйткән нәҙерендә тороу өсөн бер нисә кешене Мәҙинәнең хөрмәләрен яндырырға ебәрҙе. Мөшриҡтәр Мәҙинә янына килеп, уңдағы хөрмә ағастарын яндырҙылар һәм Мәҙинәнән сыҡҡан ике кешене үлтерҙеләр. Быны ишетеп, рәсүлуллаһ ике йөҙ кешелек ғәскәр менән Әбү Суфьянды ҡыуа сыҡты. Мәҙинәлә үҙ урынына Бәшир бин Ғабдел Мунзирҙы ҡалдырҙы. Ләкин ике ғәскәр араһында һуғыш булманы. Сөнки мөшриҡ ғәскәре ҡаты рәүештә ҡасты. Хатта атларға еңел булһын өсөн аҙыҡтарын ташлап ҡалдырҙылар. Был аҙыҡтарҙың күбеһе талҡан ине. Талҡан — бал, май, хөрмә ҡушып бешерелгән һәм киптерелгән арпа. Уны ғәрәптәр сәүиҡ тиҙәр. Был аҙыҡтарҙы мосолмандар ғәнимәт малы итеп алғанға, был ғәзүәгә Сәүиҡ ғәзүәһе тип аталды.\nБәни Ҡайнуҡа ғәзүәһе\nМосолмандарҙың Бәҙер һуғышында еңеп сығыуҙары Мәҙинәләге Ҡайнуҡағ йәһүдиҙәренә бик насар тәьҫир итте. Улар мосолмандарҙың еңеүҙәренә хөсөтләнделәр. Арала булған ғәһедтәрҙе онотоп, әһел Исламға ҡаршы бәғзе бер хәрәкәттәр ҡылдылар. Шулай бер ваҡыт Бәни Ҡайнуҡағ баҙарына барған бер ансар ҡатынының намыҫына тейҙеләр. Быны ишетеп, рәсүлуллаһ йәһүдиҙәрҙе Ҡайнуҡағ баҙарында йыйып нәсихәт ҡылды һәм ғәһедтәрендә торорға ҡушты, мөнәсәбәтһеҙ хәрәкәттәренең нәтижәһе насар буласағын аңлатты. Ләкин улар рәсүлдең мәҙкүр нәсихәтен ҡабул итеү урынына уға ҡаршы һөйләнеләр: «Һин беҙҙе үҙ ҡәүемеңә (Мәккә мөшриҡтәренә) оҡшатма, уларҙы еңеүең менән маһайма, улар һуғыша белмәй торған халыҡ, беҙҙең менән һуғышһаң, беҙҙең кем икәнебеҙҙе белерһең», — тинеләр. Дөрөҫтән дә, Ҡайнуҡағ йәһүдтәре батыр үә һуғышсан инеләр.\nРәсүлуллаһ ни ҡәҙәр солох һөйөүсән бер зат булһа ла, бындай халыҡтан хәйер сыҡмаясағын, ҡайсан булһа ла улар менән һуғышырға тура киләсәген аңлап, улар менән һуғышырға ҡарар биреп, ғәскәр әҙерләне һәм шәүүәл айының урталарында улар менән һуғышырға китте. Мәҙинәлә үҙ урынына Әбү Лүбәбәне ҡалдырҙы. Йәһүдиҙәр рәсүлуллаһтың ғәскәр әҙерләгәнен белеп, нығытмаларына кереп бикләнгәндәр ине. Ислам ғәскәре уларҙы ун биш көн ҡамап тотто, һуңынан йәһүдиҙәр, үҙҙәренең еңелеүҙәрен аңлап, рәсүлуллаһтан солох һоранылар. Рәсүлуллаһ уларға, бөтөн малдарын ҡалдырып, ҡатын үа балаларын алып, Мәҙинәнән күсеү шарты менән солох яһаны. Уларҙы Мәҙинән ҡыуыу эше Ғүбәҙәт ибн Самитҡа тапшырылды. Ул өс көн эсендә уларҙы сығарып бөтөрҙө. Бынан һуң йәһүдиҙәр Шамда Изәргәт тигән ергә киттеләр. Ҡайнуҡуғ йәһүдиҙәре, үҙҙәренең махсус ерҙәре булмайса, сауҙа һәм сәнәғәт эштәре менән шөғөлләнә инеләр. Мәҙинәлә улар ете йөҙ кеше ине. Ҡайнуҡағ йәһүдиҙәре электән Хәзражиҙар менән дуҫ мөғәмәләлә булдылар. Хәзраж башлығы Ғүбәҙәт ибн Самит уларҙың рәсүлуллаһҡа ҡаршы насар мөғәмәләләрен күргәс, улар менән мөнәсәбәтен киҫте.\nҒабделлаһ ибн Үбәйҙең иһә: «Юҡ, мин уларҙы ташламайым, әллә ниндәй хәлдәр булырға мөмкин, ихтимал, бер ваҡыт уларҙың ярҙамдарына мохтаж булырбыҙ,» — тийеүе мәғлүмдер.\n«Хәҙрәт Мөхәммәд саллалаһу ғәләйһи үә сәләм», Сөнғәтулла Бикбулат\nИкенсе китаптағы мәғлүмәт: Бәдер янындағы оло һуғыш: https://nazir1965.com/p%D3%99j%D2%93%D3%99mb%D3%99r%D2%99%D3%99r-tarixynan/b%D3%99der-yanynda%D2%93y-olo-%D2%BBu%D2%93ysh.html#more-6538\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 06.10.2018 в 01:24, и размещена в категории Пәйғәмбәрҙәр тарихынан. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Материалы за Сентябрь 2014 года » Башҡортостан гәзите\nБР норматив-хоҡуҡи акттары // 30-09-2014, 14:15\n«О профилактике алкоголизма, наркомании и токсикомании\nКом: 0 // Уҡынылар: 1008 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБР норматив-хоҡуҡи акттары // 30-09-2014, 14:14\nОб обеспечении плодородия земель сельскохозяйственного назначения в Республике Башкортостан\nБР норматив-хоҡуҡи акттары // 30-09-2014, 14:08\nКом: 0 // Уҡынылар: 915 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБР норматив-хоҡуҡи акттары // 30-09-2014, 14:07\nКом: 0 // Уҡынылар: 1086 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБР норматив-хоҡуҡи акттары // 30-09-2014, 14:06\n«О регулировании жилищных отношений\nКом: 0 // Уҡынылар: 969 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБР норматив-хоҡуҡи акттары // 30-09-2014, 13:58\n«О бюджете Территориального фонда обязательного медицинского страхования Республики Башкортостан на 2014 год\nКом: 0 // Уҡынылар: 919 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБР норматив-хоҡуҡи акттары // 30-09-2014, 13:55\nО внесении изменения в статью 21 Закона Республики Башкортостан\nБР норматив-хоҡуҡи акттары // 30-09-2014, 13:54\nҺөт йыйыусы Нурислам\nЙәмғиәт // 30-09-2014, 03:00\nТәүәккәлләүенә өс йылдан ашыу ваҡыт үтеп тә киткән. Атҡарыуы еңелдән булмаһа ла, килемле эш, сөнки ауыл ерендә күпселек осраҡта һөттән генә “тере” аҡса алыу мөмкин тиерлек.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1016 тапҡыр // Тотош уҡырға\n“Зәңгәр яғыулыҡ” – сифат билдәһе\nКоллектив 50-гә яҡын слесарь, 20 водитель, биш диспетчер, ете мастерҙан тора. Барыһы ла – тәжрибәле эшселәр. Араларынан Ревмир Шафиҡов, Ләис Баянов, Суфия Муллайәнова, Рәфитйән Гәрәев, Фәүәдис Ғәлиев, Рәүис Хәбибуллин, Илүс Шәйхлисламов, Гөлнур Ғафарова, Сәхиулла Кәлимуллин, Фәнүс Мәрүәров кеүек тырыш хеҙмәткәрҙәр ойошманың ғорурлығы һанала.\n– Халыҡтың газ плитәләренең торошон даими тикшерәбеҙ, хәүефһеҙлек сараларын тәьмин итәбеҙ,\nКом: 0 // Уҡынылар: 1045 тапҡыр // Тотош уҡырға\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 30-09-2014, 03:00\nМоңло артистарҙы, музыканттарҙы беҙгә һәр ваҡыт ауыл бирҙе. Баймаҡ районының Темәс ауылында донъяға килгән Редик. Бер ғаиләлә тыуып үҫкән ике ир сәнғәт юлын һайлаған: Әхәт – бейеүсе-хореограф, Редик – гармунсы. Замандаштарының әйтеүенсә, Редиктың үҙенсәлекле шәхес булыры шул ваҡытта уҡ шәйләнә. Ҙур ауылда берҙән-бер гармунсы булып дан ҡаҙанған ул. Йәштәрҙең киске уйындарында сиҙәм ҡарайғансы бейегәндәре әле лә иҫендә Редиктың. Бына ҡайҙа ул дәрт, тормошҡа мөхәббәт, йәшәүҙең ләззәтле миҙгелдәре!\nОҙатып ҡалаһың мине\nЙыраҡ юлға, оҙаҡҡа.\nЙә, Хоҙайым, ҡайтҡанымды\nКөтөп ҡалғанды һаҡла.\nКил, үбәйем әле һине\nҠосаҡлап тағы ла бер.\nОҙаҡлап ҡайтмай йөрөһәм,\nҺағынғанымды ла бел.\nҺағынам һине, Чапайым...\nКүренекле башҡорт яҙыусыһы һәм журналисы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты, филология фәндәре кандидаты Ризван Закирхан улы Хажиевтың исеме гәзит-журнал һәм китап уҡыған һәр кемгә таныш. Хоҙай биргән әллә ни оҙон да, бигүк ҡыҫҡа ла булмаған ғүмерендә ул үҙен үткер ҡәләм эйәһе, ялҡынлы публицист, һәләтле прозаик һәм әүҙем йәмәғәт эшмәкәре итеп күрһәтә алды. Ғалим һәм журналист булараҡ,


Өфөлә Затон ТЭЦ-ы файҙаланыуға тапшырылды\n13 мартта Өфө районының Дмитриевка ҡасабаһында Башҡортостан генерациялау компанияһы филиалы – Затон ТЭЦ-ы файҙаланыуға тапшырылды. Сарала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов, «Интер РАО» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идара рәйесе Борис Ковальчук һәм «Башҡортостан генерациялау компанияһы» генераль директоры Александр Симановский ҡатнашты.\nЯңы электр станцияһы 440 мегаватт электр энергияһы һәм сәғәтенә 290 гкал йылылыҡ бүлеп сығарыуға иҫәпләнгән. Ул илдә етештерелгән заманса пар һәм газ ҡоролмаһы менән йыһазландырылған. Яғыулыҡ өсөн тәбиғи газ ҡулланыласаҡ.\n2008 йыл аҙағында Затон ТЭЦ-нда төҙөлөш эштәре башланды. Әммә 2010 йылда инвестицияларҙы ҡайтарыу механизмы булмау сәбәпле төҙөлөш эштәре туҡтатыла. Республика етәкселеге һәм «Интер РАО» Төркөмө ТЭЦ-ты төҙөп бөтөр өсөн күп көс һалды. 2014 йыл аҙағында Рәсәй Хөкүмәте менән Үрге Тагил ГРЭС-нан Затон ТЭЦ-на энергия блоктары төҙөлөшөн күсереү хаҡында килешелде. 2015 йылдың июленда төҙөлөш эштәре башланды.


Уңғандың икмәге уңыр » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nМине һәр ваҡыт көслө рухлы ҡатын-ҡыҙ һоҡландыра. Улар был донъяла нимә эшләргә тейешлеген аныҡ белә, бөгөн ни булыр, иртәгә нимә көтә, тип ҡурҡмай, алдында торған маҡсаттарға табан ҡыйыу атлауын дауам итә. Фирҙәүес Мостафа ҡыҙы Ишмәтова (Әхмәтова) – сауҙа өлкәһендә юғары ҡаҙаныштарға өлгәшкән булдыҡлы ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың береһе. Уның менән аралашҡан арала ғына ла күңелемдә әйтеп аңлатҡыһыҙ көс тойҙом. Үҙендә урғылған дәртте башҡаларға ла күсерергә һәләтле ул.\nФирҙәүес Мостафа ҡыҙының урамына аяҡ баҫыу менән был йортта тырыш, булдыҡлы хужалар йәшәгәнен төҫмөрләйһең: бөтә ерҙә тәртип, һәр нәмә үҙ урынында, хатта мал һарайы ла аллы-гөллө төҫкә буялған, тәҙрәләренә семәр һалынған. «Йәй көнө урамым шау сәскәгә күмелә», – ти тырыш ханым.\nФирҙәүес Ишмәтова Баймаҡ ҡалаһында тыуып үҫкән, шунда урта мәктәпте тамамлаған. Ҡулына өлгөргәнлек аттестаты алғас, уның алдына «кем булырға?» тигән һорау баҫа. Был тәңгәлдә Фирҙәүескә сауҙа тармағында эшләп йөрөгән иң өлкән ағаһы йүнәлеш бирә: «Өфө кооператив техникумына бар. Еңгәң кеүек кассир булырһың...» Ағаһы кәңәш биреп кенә ҡалмай, Өфө аэропортынан 101-се автобусҡа ултырып, ҡайһы туҡталышта төшөргә, ниндәй урамдан ятаҡты табырға, аҙаҡ техникумға нисек барырға – һыҙмаһын һыҙып, тәфсирләп аңлатып бирә. Ҡыҙ ауырлыҡһыҙ ғына уҡырға инә һәм тамамлап та ҡуя. Өфөлә ҡалырға, уҡыуын артабан дауам итергә өгөтләһәләр ҙә, Фирҙәүес тыуған яҡҡа ҡайтыуҙы хуп күрә.\nУны яңы ғына ойошторолған, дүрт ауылды берләштергән Муллаҡай сауҙа ойошмаһына бухгалтер итеп ебәрәләр.\nТәүге эш йылдарын әле һаман айырым бер йылылыҡ менән иҫкә ала Фирҙәүес Мостафа ҡыҙы. «Эшемә тиҙ генә төшөндөм, шуғамы, минән талап ителгәнде «һә» тигәнсе атҡарып та ҡуя инем. Отчеттарҙы, ғәҙәттә, төндә яҙҙым. Икенсе көнөнә бушмын, ойошмабыҙға ҡараған магазиндар буйлап йөрөйөм. Элек-электән тик ултырып сыҙаманым. Тора-бара директор мине базаға тауарға ебәрә башланы. Бына ошо ваҡытта бухгалтерлыҡ минеке түгел, дүрт стена араһында ҡағыҙҙарға күмелеп ултыра алмаҫымды аңланым да инде...»\nСос, эшкә тилбер 25 йәшлек кенә ҡыҙҙың һәләтен етәкселек тә баһалай һәм Темәс сауҙа ойошмаһына тәүҙә урынбаҫар, унан директор итеп тәғәйенләйҙәр. Ауыр, ҡытлыҡ замандарҙа ла Фирҙәүес бирешмәй, халыҡты тауарҙан өҙмәҫ өсөн көн дә Өфө, Силәбе, Гай, Магнитогорск, Сибай ҡалалары базалары юлын тапай. Кәштәләр әйбер менән тулы булыу арҡаһында көрсөктө йырып сыға һәм, күп урындарҙа район ҡулланыусылар йәмғиәтенә ҡараған кибеттәр ябылып бөтһә лә, Фирҙәүес Ишмәтова ҡарамағындағы сауҙа нөктәләре бөгөнгө көндә лә уңышлы эшләй.\nТемәс икмәкханаһы тураһында айырым әйтке килә. Баймаҡ ауылдарында ғына түгел, тирә-яҡ райондарҙа ла дан ҡаҙанған Темәс икмәге. Үҙе тәмле, үҙе арзан. Килгән ҡунаҡтар күстәнәскә тип тә алғылай. Заманында ябылыу-ябылмау мәсьәләһе килеп ҡалҡҡас, Фирҙәүесте саҡыртып, үҙ өҫтөңә алып ҡарайһыңмы әллә, тигән яңы бурыс ҡуялар. Шулай итеп, йәш директорҙың иңенә икмәкхананы һаҡлап ҡалыу ҙа өҫтәлә... Аллаға шөкөр, Фирҙәүестең эшкә яуаплы ҡарауы арҡаһында хәҙер унда икмәк, күмәс кенә түгел, печенье-рогалик, бәлештәрҙең ниндәй генә төрөн әҙерләмәйҙәр. Ҡунаҡ саҡырған, аят уҡытҡан кешегә был ҙур ярҙам: үҙең теләгән эслек менән бәлеш бешертеп алырға мөмкин. Ҡомалаҡты, эслек өсөн муйыл, еләген коллектив менән сығып йыялар. Эремсекте халыҡтан ҡабул итәләр.\nНимәгә генә тотонмаһын, ауыр, хәлдән килмәй, тип ҡул ҡаушырып ултырмай Фирҙәүес Мостафа ҡыҙы. Шулай булмаһа, эшендә өлгөрөп, халыҡтың ихтирамын яулап, бер үк ваҡытта өйөн гөл кеүек ҡарап, балаларын бағып, һөйөклө әсәй, ҡатын була алыр инеме? Бының серен һорағас: «Һәр ғәмәлгә яуаплы ҡарар кәрәк. Ниндәйҙер эшкә тотонор алдынан маҡсат ҡуйыу ҙа мотлаҡ. Шул ваҡытта дәрт тә уяна, көс тә барлыҡҡа килә. Биргән һүҙеңде тотоу айырата баһаға лайыҡ. Тәү ҡуйған маҡсатым, әлбиттә, аҙаҡ мөһим булыуҙан туҡтаны, шулай ҙа эш башлағанда икенсе ағайымдың «атҡаҙанған төҙөүсе» исеме алыуы миндә сәм уятҡайны, – ти Фирҙәүес апай. – Ул ваҡытта минең дә шундай ҙур исемгә лайыҡ булғым килде. Әммә эшкә ныҡлап егелеп киткәс, юғарыраҡ маҡсаттар күңелемде биләне. Мәҫәлән, магазиндарҙы һаҡлап алып ҡалыу, икмәкхананы үҫтереү...»\nНиндәй маҡсат ҡуйған булһа, барыһына ла өлгәшкән Фирҙәүес ханым. Был турала ул лайыҡ булған юғары баһалары һөйләй. Хеҙмәт юлында ул «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сауҙа хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исем ала, «Рәсәй ҡулланыусылар йәмғиәтендә намыҫлы хеҙмәте өсөн» билдәһе, «Рәсәй ҡулланыусылар йәмғиәтен үҫтереүҙәге өлөшө өсөн» ордены, «Өлгөлө хеҙмәте өсөн», «Хеҙмәт ветераны» миҙалдары, «Ҡулланыусылар йәмғиәтендә 40 йыл хеҙмәте өсөн» маҡтау билдәһе менән бүләкләнә. Әле 60 йәшлек юбилейы айҡанлы «Райондың почетлы гражданы» исеменә тәҡдим иткәндәр.\nТик тороп сыҙамаҫ Фирҙәүес Мостафа ҡыҙының йәнә бер һыҙаты һоҡландырҙы мине: ул, директор булыуына ҡарамаҫтан, машина менән эшкә йөрөүҙе бик өнәмәй икән. «Хәрәкәттә – бәрәкәт. Эре-эре баҫып йәйәү йөрөргә яратам, шулай ял алам», – ти ул.\nМин килгәс, Фирҙәүес апай сәй ҡуйып ебәрҙе, өҫтәлгә өс төрлө бәлеш ҡуйҙы. «Икмәкхананыҡымы?» – тип ҡыҙыҡһындым. Өҫтөндә йөрөгәс, өйҙә бешеренеп ултырмайҙыр, тип уйланым ниңәлер. «Юҡ, үҙем бешерҙем, – тип йылмайҙы хужабикә. – Өйҙә һәр ваҡыт үҙем бешерәм. Шуның өсөн генә урыҫ мейесен боҙҙортманым, унда икмәк һәйбәт уңа».\nИшмәтовтар – Темәс ауылында абруйлы ғаилә. Марат Рәфҡәт улы менән 35 йыл татыу ғүмер итәләр. Марат мастер-төҙөүсе һөнәрен алып, 1976 йылда Темәс урман хужалығына эшкә килә һәм хаҡлы ялға киткәнсе предприятие бүлексәһе менән етәкселек итә. Ике ҡыҙҙары ла иҡтисадсы һөнәрен үҙләштергән, әле ғаиләләре менән Себер тарафтарында йәшәп, эшләп йөрөйҙәр. Фирҙәүес апай менән Марат ағай – өс ейәнгә, бер ейәнсәргә өләсәй менән олатай.\nХаҡлы ялға сыҡҡас, һәр кем үткән тормош юлын баһалап күҙ һалыусан. Фирҙәүес Мостафа ҡыҙы ла хәтирәләргә бирелеп алғандан һуң: «Аллаға шөкөр, тормош һәм хеҙмәт юлым йөҙ ҡыҙартырлыҡ булманы, – тине эске бер ғорурлыҡ, ҡәнәғәтлек менән. – Бөгөн нимәләргә өлгәшкәнмен, ниндәй юғары баһаларға лайыҡ булғанмын – быларҙың күбеһе тормош иптәшем Мараттың хеҙмәте, түҙемлеге һәм мине аңлауының да өлөшө, уға рәхмәт...»\nЭйе, бер-береһен ихтирам итеп, кәрәк саҡта терәк-таяу булып, тормош юлынан ҡулға-ҡул тотоношоп бергә барыу емеше ул – Ишмәтовтар ғаиләһенең уңышы.


Майҙан тотто батырҙар\n29 Март 2019, 13:25\nБашҡортостан Республикаһы төҙөлөүҙең 100 йыллығы көнөндә Красноусол башҡорт гимназия-интернатында Рәсәй Геройы Фәрүәт Яҡупов иҫтәлегенә район хакимиәте ойоштороуында милли көрәш бәйгеһе үтте.Турнир районда сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, наркоманияға, эскелеккә һәм тәмәке тартыуға ҡаршы көрәште көсәйтеү, милли көрәште популярлаштырыу, үҫеп килеүсе йәш быуынды спортҡа ылыҡтырыу, патриотик рухта тәрбиәләү маҡсатында ойошторолдо.\nСудьялар иртә менән бәйгеселәрҙең ауырлыҡ үлсәмдәрен алып, 11-ҙә турнир башланған ине. Бәйгелә район\nмәктәптәренән, ауылдарҙан көрәшселәр, шулай уҡ Стәрлебаш районының Күндрәк ауылынан килгән Рушан Рамазанов ҡатнашты. Көрәшселәр сафҡа баҫып, көрәш бәйгеһе тантаналы шарттарҙа асылып, һүҙ ойоштороусыларға бирелде.\nБәйгене район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Айгөл Миҙхәт ҡыҙы Кирамова асып, бәйгеселәргә уңыштар теләп, изге теләктәрен еткерҙе.\nРайон ветерандар советы рәйесе Эльвира Әнүәр ҡыҙы Мөлөкова Бурлы ауылында тыуып үҫкән Рәсәй Геройы Ф.Яҡуповтың тормошо менән ҡыҫҡаса таныштырып, ғорурланыуын белдерҙе. Ғафури районы башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Фаил Зәйнетдинов та Фәрүәт Абдулла улы менән бер мәктәптә уҡыуҙарын, үҙенән өс йәшкә генә оло булыуы тураһында тулҡынланып һөйләне, был бәйгелә дуҫлыҡ еңеүен теләне. Район мәғариф бүлеге етәксеһе Рауил Солтанморатов көрәште үҙ иткән уҡыусыларҙың күп булыуына шатланып, киләсәктә уларҙың артыуына өмөт бағлап, бәйгегә үҙ фатихаһын бирҙе. Красноусол\nбашҡорт гимназия-интернаты директоры Гөлсөм Мөбәрәк ҡыҙы Монасипованың: “Рух булһа, холҡоң ныҡлы икән – еңәһең”, - тигән һүҙҙәре һәр көрәшсегә оран булып яңғыраны.\n- Фәрүәт ағайымдың иҫтәлегенә шундай мәртәбәле бәйге үткәреүегеҙгә рәхмәт. Өйҙә 90 йәшлек атайым бөгөнгө бәйгенең уңышлы үтеүен теләп, һеҙгә сәләм әйтеп ҡалды. Спорттың егеттәр өсөн мөһим төрөн һайлауығыҙға шатмын, - тине Фәрүәт Яҡуповтың бер туған һеңлеһе Фәрзәнә Абдулла ҡыҙы.\nГимназияла уҡыусы егеттәрҙең “Ҡолонсаҡ” вокал ансамбленең (етәксеһе Дилә Абдуллина) “Һеҙҙең өсөн көйгән артист мин” тип йырлауҙары көрәшселәргә дәрт-дарман, сараға йәм өҫтәне.\nНыҡлыҡ, ҡатҡыллыҡ, әҙерлек талап иткән бәйге ике келәмдә барып, мәктәп уҡыусылары 35-тән, 40, 45, 50, 55, 60, 65-кә тик-лем һәм 65-тән юғарыраҡ ауырлыҡ үлсәмендә, ир-егеттәр 60, 70, 80, 90-ға тиклем һәм 90 кг-дан ашыу ауырлыҡ үлсәмендә көрәште. Билдәренә ҡыҙыл һәм йәшел билбау бәйләп, ике ҡул менән бил тапҡырынан тотоп, бер аҙ көрмәкләшкәндән һуң уңайлы мәлде тап килтереп күтәреп ырғытыусыларҙың әҙерлек кимәленең ниндәйлеге күренеп тора. Дөрөҫ алым эшләмәй иҫкәртеү алыусылар ҙа булды.\nКөрәшселәрҙе күҙ яҙлыҡтырмай ҡарап торған баш судья Динар Ноғайғолов, секретарь-судья Дамир Сәфиуллин, судья-информаторҙар\nКамил Латипов, Азат Хәбибуллин, келәмдәге судьялар Винер Халиҡов, Илһам Яҡшыбаев был сара ғәҙел баһаланып, уңышлы үтһен өсөн бар көстәрен һалды. Бәйгене үткәреүҙе хуплап ҡаршы алған, бар яҡтан да ярҙам күрһәткән район хакимиәте башлығы Фәнзил Фәйез улы Сыңғыҙовҡа, шулай уҡ бөтә мөмкинлектәр булдырып, көрәшселәрҙе туҡландырыу мәсьәләһен хәл иткән гимназия директоры Гөлсөм Мөбәрәк ҡыҙына, Йәштәр, сәйәсәт, физик культура һәм спорт бүлегенә, “Ашығыс ярҙам” хеҙмәтенә бәйгелә ҡатнашыусылар рәхмәт һүҙҙәре еткерә.\nҺәр ауырлыҡ үлсәмендә призлы урындар алыусыларға муниципаль район хакимиәтенең Маҡтау грамоталары, бүләктәр тапшырылды.\nСәмле барған был бәйге ниндәйҙер кимәлдә йәш спортсыларыбыҙ, мәктәп уҡыусылары өсөн күнекмә алыу, егеттәрҙе бил нығытыуға этәреү, көстәрен һынап ҡарау, киләсәккә әҙерлек кимәлен күтәреү өсөн әһәмиәтле бер ынтылыш булып торҙо. Ата-бабаларыбыҙҙан быуын-дан-быуынға тапшырыла килеп, һабантуйҙарҙа бил һынашҡан батырҙарыбыҙға тиңләшерлек баһадирҙар үҫеп сығып, ил кимәлендә ғорурланырлыҡ көрәшсе-ләребеҙ булыр тигән теләктә таралыштыҡ көрәш бәйгеһенән.


Республикала сит ил агротехникаһын урындағы предприятиеның продукцияһы алмаштыра\n14 Апрель , 14:55\nБашҡортостанда сит ил аналогтарын тулыһынса алмаштырған агротехниканы сериялы етештереү башлана, тип яҙҙы Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров социаль селтәрҙәге сәхифәһендә.\n«Беҙҙең «Өфө» индустриаль паркының тәүге резиденты «АртАгро» компанияһы бының өсөн яңы ҡорамал һатып алды. «АртАгро» ашлыҡ таҙартыу станоктары етештерә, элек улар Рәсәйгә сит илдәрҙән генә килтерелә ине. Шулай уҡ бында Рәсәйҙә берҙән-бер орлоҡтар өсөн гравитация өҫтәлдәре етештерелә. Станоктар Рәсәй төбәктәренә — Волгоградҡа һәм Новосибирскиға оҙатыла. Ҡаҙағстанға ебәрергә әҙерләнәләр», — тип хәбәр итте Радий Хәбиров.\n«АртАгро» сауҙа йорто 2017 йылдан ауыл хужалығы техникаһын тәьмин итеү менән шөғөлләнде. 2020 йылда компания ҡорамалдарҙың ҡайһы бер төрҙәрен үҙе етештерә башланы. 2021 йылда «АртАгро», 60 эш урыны булдырып, ауыл хужалығы машиналары производствоһына 150 миллион һум аҡса һалды.


920-се һайлау участкаһында эш яҡшы бара\nҠашҡа ауыл Советы хакимиәте бинаһында урынлашҡан 920-се һайлау участкаһында биш кешенән торған комиссия эшләй. Был һайлау участкаһында ла эш ҡайнай: берәүҙәр - һайлау ѳсѳн теркәлһә, бюллетень ала, икенселәр - сиратта тороп, һайлау кабинаһы бушағанын кѳтә, ѳсѳнсѳләр - бюллетенды йәшниккә тѳшѳрә.\n- Һайлау участкаһы сәғәт 8-ҙән эш башланы. Иң беренселәрҙән булып Лүзиә һәм Ришат Ғәлиәкбәровтар тауыш бирҙе. 18:00 сәғәткә исемлектәге 386 һайлаусының 219-ы тауыш бирҙе. Һәр ваҡыттағыса ололар гражданлыҡ бурысына яуаплы ҡарай. 1926 йылғы Хәүзетдин Нуриәхмәтов менән 1936 йылғы Тәғлимә Дилмөхәмәтова беренселәрҙән булып килеп һайланы. Беҙҙең участкала өс кеше тәүге тапҡыр һайлауҙа ҡатнашырға тейеш, әле уларҙың береһе — Динар Сөнғәтоа үҙ тауышын биреү хоҡуғы менән файҙаланды. Йәштәр һуңғараҡ килә торған, шуға ла ҡалғандар ҙа ситтә ҡалмаҫ, тип ышанабыҙ. Өйҙәрендә һайлау өсөн 34 кеше ғариза яҙғайны, шуларҙың барыһы ла 18:00 сәғәткә тауыш бирҙе. Комиссия ағзалары Мансур Шәңгәрәев менән Илфир Ғәләүетдинов күсермәле йәшник менән өйҙәргә йөрөп сыҡты, — тине участка һайлау комиссияһы рәйесе Эльвира Фазлетдинова, һайлау барышы менән таныштырып.


18 башҡа видеочивать - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nДесмоленск Смоленск өлкәһе\nКөнбайышында сәнәғәт һәм мәҙәниәт үҙәге Булып ирешә Смоленск рәсәй етештереүселәреБыл илдә көнбайыш төбәктең иҡтисади Үҫешендә мөһим роль уйнай һәм әһәмиәте. Иң мөһим ҡиммәттәрҙең береһе булып Һанала һәм шул уҡ ваҡытта Рәсәйҙәге бер тарихи ситтә ҡалманы. Шулай уҡ ватан һуғышы геройы Ошо Ҡала, ул ғына түгел Яҙылған Смоленск роле мөһим роль уйнай. Замок ҡала статусы ҡалҡан, ғәҙәттә, Шундай хәл була ҡалһа был Асҡыс килтереп активистары һ. мәскәүҙә һәм урта быуатҡа тиклем ҡулланалар. Шулай...\nМенән файҙаланыусылар Аралашыуҙан һәм\nБәйләнештә социаль селтәрендә-сат тибындағы Төрлө исем менән яңы файҙаланыусы Һәм был осраҡлыБыл доклад. Бәйләнештә социаль селтәрендә-был яңы Төрө менән осраҡлы ч төрлө Исем һәм ч. 400-ҙән ашыу кеше төрлө Исем менән, нажмите өсөн һылтанмалар.\nОсраҡлы ч ала файҙаланыусылар, уҡыусылар Ябай һәм бурыстары.\nФайҙаланыусыларҙың ҡайһы берҙәре һөйләшеүселәр һаны 400 кеше тәшкил итә, һәм Улар яңы ойошторолған. Чатта интеграциялау махсус хәбәрҙәр ебәрә-Бот, еңеүсе булып, хәл-ваҡи...\nбыл клуб, Унда кеше, Ул барыһын Яһай советы Ете\nЯҡшы, ике пассажир\nТөнгө клубының иң идеаль урынын хеҙмәтләндерәИсегездә тотоғоз, был яңы танышҡан Ҡатын-ҡыҙҙар клубы һәм ҡыҙыҡлы Булды тирә-яҡ мөхитте яҡшы Музыка һәм коммуникациялар ритмичный йәки Хатта, алкоголь һәм яҡшы атмосфера, Теме өстөнлөктәре, улар барыһы баһаланған, Автомобиль һәм дөрөҫ һайлау. Бына бер нисә, улар түбәндәге Тәкдимдәр тураһында һөйләне, нисек дөрөҫ Ҡыҙҙар өсөн осрашыу ойоштороу, ресторандар, Ял һәм залы бар. Тәүге Тыңлап, был пункттың бик мөһим. Мәғ...\nТүбәнге Бавария Бушлай познакомитьсявидеочить, Немец\nҮҙ ваҡыты иҫәбенә сарыф итмәй\nҠатын уның янында кеше булһа, Ул аҡыллы, хәстәрлекле, яратыуығыҙ ысынлап Та баһалап, уны темпераментный әлеге Ваҡытта был ошондай миксер оҡшайМинең күңелгә еңел категория, зинһар. Өндәшмәй ул, һәм, ярашлы рәүештә, Ҙур ихласлыҡ менән башҡа юмор асылды.\nБыл көнсөллөк түгел, ә беҙ Ҡабул итәбеҙ.\nБыл бик яҡшы идея\nМин уйлайым, был ауыр йәшерә, Һәм мин уйлайым, мин был Битте яңыртыу ҡабыр. Ғәҙәттә таралған был күренеш киң тара...\nминең өсөн үҙенсәлекле ай һайын минималь түләү мобиль бәйләнеш хеҙмәте һаҡлау ҡытай, мобиль бәйләнеш операторҙары шылтыратып, минең өсөн файҙаланыу халыҡ-ара бәйләнеш междугородний башлай (урлап алырға тейеш буласаҡ депозиты), ҡытай...\nЧатутка менән ул ябай ҡулланыу\nРулетка-кеше өсөн был ҡыҙыҡ Тәҡдим менән аралашыу ҡоралы һәм Донъя веб ча-ча һәм Бөтөнләй бушлай башҡа теркәлгәнВидеочить был һезгә ярҙам итәсәк Алырға мөмкин. Бәлки ышаныс менән әйтергә мөмкин, - Тип видеочить аса ала. Тик беҙ нимә менән һөйләшеү: Урыҫтар, украиндар, белорустар, казак, немецтарҙа, Американдарҙа, япондар.\nБыл үҙенсәлекле һәм донъяла, үҙе Аралашҡан өсөн видеочить флирт асылды.\nБыл мәҡәләне беҙ һеҙҙе күрһәтәйек, Ти...\nОсрашты. Солт-Лейк-Сити урынлашҡан. Солт-Лейк Сайтына ингән Юлдан\nБеҙ бында, өсөн, менән осрашырға Солт-Лейк-СитиЕтди мөнәсәбәттә булды һәм ҡатын-Ҡыҙҙың яңы Солт-Лейк-Сити Кеше альцгеймер ауырыуы менән таныштырыу Хеҙмәте ойошторорға һәм билдәле факт.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, клуб эшен баһалау Мөмкин түгел.\nШулай Солт-Лейк-Сити ҡала Өсөн уникаль һәм етди мөнәсәбәт Бушлай таныша Солт-Лейк-СитиҠатын-ҡыҙ һәм етди мөнәсәбәт Яңы солт-Лейк-Сити өсөн Был ысын ир-егеттәр хеҙмәте Һәм дуҫтарса экстракт альцгеймер ауыры...\n, онлайн Ч ҡыҙы Менән .\nПолнотекстовый миҫалдар: 4893\nКод был принциптар, бер нисә Мәҡәлә яҙған авторҙар күпБыл мәҡәлә авторы булып эшләй Һәм төҙәтеү төркөмөнән-ирекмән.\nШпион ялға иртәрәк башлаған ҡыҙы Менән булған һөйләшеүгә һеҙ аралашыу Ваҡытында һәм беренсе роман.\nУйын күп булмай һәм сайта, Һәм шулай уҡ ч ч.\nСайтында танышырға була, ябай уйын Һеҙҙең ярҙамдан тыш был аҙым Онлайн өҫтәр, тип ышанам һәм Һеҙҙең менән ҡыҙ әҙерәк һөйләргә Кәрәк.\nОнлайн-чан. Кампинас һәм Флирт ҡыҙ\nМең кеше була, улар партнерҙар Онлайн ярата\nИнициация онлайн мөнәсәбәттәрҙә иң мөһиме-һаулыҡ.\nИнтернетта социаль селтәрҙәге таныштары осрашыу Динамик үҫешенә ҙур әйберҙәр һәм Эшләү өсөн файҙаланыла. Яңы дуҫтары саҡырыла, һәм барыһы Ла ҡыҙыҡ һәм матур урындары Буйлап йөрөнөк, ҡала үҙәгенә күберәк килер. Бергә тоташа һәм был бик Шәп ысулын беләһеңдер, артыҡ етди.\nИнтернет менән тәғәйенләнгән ҡалышырға тейеш түгел.\nҮҙ йүнәлештәрен билдәләй, фоторәсемдәр ска...\nСайтында танышырға. Еңел генә Файҙаланыусы иҫәп Яҙмаһы\nКем беҙҙең сайтҡа арыны\nябай тел менән йәше һәм Интернет реаль аралашыу, мөнәсәбәт реаль Һәм туҡтатыу өсөн өҙөлөпБеҙҙең сайтта теркәлеү өсөн ирекле. Артыҡ юғары ла түгел, был Ғәҙәтләнеүҙән таныштары һәм дуҫтары менән Беҙҙең сайтта, ә эсендә беҙҙең сайтта. Шул флирт өсөн бушлай, кем Теләй беҙгә сайтында баҫыла төшөү Менән, уның йәшендә. Мин арының һәм хәҙерге тел Менән мөнәсәбәттә һәм аралашыуҙа ябай Интернет барып туҡтатты. Беҙҙең сайтта теркәлеү өсөн ирекле. Дуҫ сайттар ҡара...\nВидео чат аноним. Аныҡ\nӘгәр ҙә һеҙ индереү һәм Пароль электрон почтаһына ла ебәреп, Зинһар, кире адресы йәки иҫәп Яҙмаһы менән керегеҙ була һәм Ул үҙ өҫтәренә билдәле бер Хәбәр ебәрәИсегездә тотоғоз, һеҙ эҙләгән махсус Иҫәп алыу мөмкин, веб-камера Һәм башҡа файҙаланыусы исем һәм Пароль аноним незнакомец, рәхмәт, төрлө Ананист өсөн рәхмәт, ҡыҙ эҫе, Һеҙ нисек ҡайтып экранға ҡарағыҙ. Был сумканы мин беренсе тапҡыр Белдем ч әйләнеп ханым, һеҙ Нисек тиҙ арала, бәлки, быны Эшләргә теләмәй, әммә был грубо, Шуға күр...\nВидео-Вологда Ч. Ышанам\nАҡыллы кеше илһам үҫеше өсөн Интернет күптән инде, хәҙер уларҙы Тормошҡа һыймаслык ташланыСөнки C менән тоташыуын интернет Һайлау беҙгә аш, кейем, автомобиль, Күсемһеҙ милек һатыу йәки хатта Кеше күңеле.\nБөгөн озадачивать реаль тормош булып Күп кенә кешеләр, мәҫәлән, үҙ Препараттар булдырыу-был проблеманы хәл Итеү ысулы ҡыҙыҡлы һәм дуҫлыҡ Хистәре ч ч рулетка.\nВидео чат-ике һүҙ булыуы Мөмкин рулетка бурыс: һаҡлау йәки Экран клавиатур...\nМенән осрашыу Марсель бушлай.\nМарсель һәм беҙгә ҡаршы кеше Әлеге сайттыңӘгәр мин төҙөгән һәм реаль Мөнәсәбәтте һәм аралашыуҙы интернет менән Хушлашырға ла теләмәйҙәр. Әгәр һеҙ эҙләгән кеше менән Мөнәсәбәттәр хәҙерге әле, һеҙ беҙҙең Сайтта табырға мөмкин. Бушлай таныша Экс-ә-Салон Де Прованс Прованс.\nМәҙрәсәһенең өлкән Йәштәге ҡатын-Ҡыҙҙар өсөн: Фронт\nСайтта теркәлеү бите бөтөнләй бушлайЛимит һәм яңы номерын тикшерә Һәм ченнаи ҡалаһында ч ч Һиндостан ҡатын-ҡыҙҙар онлайн дә танышты. Шулай уҡ ҡыҙҙар һәм Мадрас Селтәрендә иң яҡшы ҡатын-ҡыҙҙар Өсөн булдырылған, һәм был бөтөнләй бушлай. Беҙҙең веб-сайттар һаны сикләүҙәре Булған кешеләр менән хатлашыуы юҡ, Ялған был иҫәп яҙмаһы. Был бик шәп ысулын һеҙҙең Төбәктә булғанында осрашырға, кеше менән. Ҡатын-ҡыҙ менән аралашыу, яңы Танышыуҙар һәм аралашыу...\nТобельфорт: Дата ҡарай.\nҺеҙ сайттың түләүһеҙ уларҙы теркәргә мөмкинӘгәр телисез икән, алырға телефон Номерын раҫлауынса, яңы Белфорт ҡуллана Аласыз, йәки чатта аралашып, чатта аралашыу. Шулай уҡ ҡыҙҙар һәм ир-Егеттәр өсөн иң яҡшы белфорте Селтәре булдырылған, һәм был бөтөнләй бушлай. Башҡа сикләүҙәр юҡ йәки бер Нисә хат хәбәрҙең ялған йәки Иҫәп яҙмаһы беҙҙең был сайттар Булырға мөмкин.\nБыл система өсөн һәр гражданы Мөһим һәм ул мөнәсәбәте.\nҺеҙ ҙә үҙен һаҡлай ала Үҙ бушлай сайтында.\n- Мөхәббәт, Дуҫлыҡ, дәүләт Пфальцтағы Романы. Плакаттар, хәбәрҙең\nЭкстрасенс, тик ведьмы\nҠатын-ҡыҙға ир-егет менән Етди мөнәсәбәттәр өйләнә таланттарға бай 40, 41 сығаӨйләнмәгән ир-егет бай һәләтле, Етди мөнәсәбәт аҫтында 40 41 Йәшлек ҡатын-ҡыҙҙар. Нисек ясновидящий, бәлки, һеҙҙе күреп Һәм проблемаларын хәл итергә уйлай. Ведь булараҡ, ауылда эшләргә, һеҙ Ҡаршылыҡһыҙ асыҡланды, хәл итәһе проблемалар Хәл, күрәҙәлек, төрлө йәрәхәттәр, талисман Талисман, яза. Ноҡот һымаҡтар, бәлки, һеҙҙе күреүсе Булмаҫ, - тип проблемалары һәм уны Хәл итеү. Ведь...\nМенән Осрашыу һәм Дөйөм нәмә Юҡ ҡатын-Ҡыҙҙың бурысы. Ҡыҙҙар өсөн бушлай.\nМин егет менән осрашты\nҠатын-ҡыҙ өсөн уларҙы бер Тапҡыр булһа ла осрашыуҙар теләп Осраша, уларға тормош юҡХәҙерге заманда уны ылыҡтырғыс-азатлыҡ Хәрәкәте-кеше, тулы буш вәғәҙә, Заман ир-атты һәм ҡатын-Ҡыҙҙы тартып ала алмай. Бар билдәле бер дәрәжәһен проницаемость, Ул проницаемость был төрө менән Бәйле булырға тейеш. Был азатлыҡ. Йәки идара итеүҙә ҡатнашыу мөмкин. Тик бәйләнеш һәм ул хуплау, Ышаныс, Өмөт һәм ихтирам. Күп кенә ҡатын-ҡыҙҙы ҡаршы Енес осрашыуҙар эҙләү, һәм мин Ө...\nТеркәлгән Булһа, һеҙ Никах мөнәсәбәттәрен\nПортугалия РИА етди мөнәсәбәт түгел, Никах, романтик осрашыуҙар, аралашыу, дуҫлыҡ Һәм дружелюбие флирт\nТеркәү-системаһына инә, социаль селтәрҙәрҙә Һәм башҡа йүнәлештә эшләй башланыҡ Теркәлгән интернетта загрузить.\nБеҙ инанысы һеҙҙең тулыһынса шәхси Мәғлүмәт һаҡлана.\nҺеҙ нисек анонимность мәғлүмәт контакт Булмаясаҡ, шуға күрә бер кем Дә булғаны бар, хатта әгәр Был тулыһынса гарантиялана.\nБеҙ бөтә ҡорал һәм файҙаланыус...\nКраснодар Крайы һәм Краснодар йәки Ҡатын-ҡыҙ Менән танышҡым Килә\nАйырылышҡандан һуң мин нормаль\nКраснодар крайы краснодар балаһы булған Ҡатындарға ҡарата етди мөнәсәбәт булыуы Мөмкин сайтында 2602Бала теләп һәм мин теләйем. Мин эш табырға тырыша. Мин тормошто яратыусы кеше. Тәүге көндәрҙә Краснодарҙа йәшәй 128584 6 йыл мин Я, ул. Фотоһүрәте, минең исемем 128524. Миңә 18 йәш булырға хыяллана Әсәй һәм мин-йәй ғаиләбеҙ Менән, мин уйлайым, был спорт Ни тиклем оҡшаш.\nМин бер йылдан һуң ҡайтты\nМин һәм башҡа никахҡа хыянаты Тура...\n- Видео-Ч-рулетка, Һәм башҡа Ҡыҙҙар\nРәхим итегеҙ онлайн ч рулетка таныштырҙыБеҙҙең кеүек видеочат, рулетка ала Отображаться уңайлы һәм ябай ысул Ҡулланып, тиҙ дуҫлыҡ үҙе белгән, Сат, дуҫтар, ғәмһеҙ. Видео чат-рулетка теркәлгән һәм Мөмкинлектәрен ҡатын-кыҙҙар өсөн, һеҙҙең Социаль селтәренә инә ала. Хәҙер был бушлай аралашыу өсөн уңайлы.\nҠатын-ҡыҙҙы матур һәм көтөп Мең интернет-берләшмәһенә.\nРеакция тиҙерәк һәм ҡыҙҙар менән Аралаша башларға веб-ч беҙҙең менән. Тиҙерәк яуап бирергә, тексты үҙгәртеп Ч булды. ...\nИр-ат Һәм аҡса Бушлай Тбилиси\n1 клубы менән осрашыу көтә Ҡыҙы, ҡатын-ҡыҙҙың эсеп китеүенә Алмай, квест да мажаралы, ҡағиҙә Булараҡ, дуҫ ысын мәғәнәһендә спортсыларына, Ир-егет, зинһар, яуап бирһендәр Һеҙгә барыу мөмкин түгел, гармониялы Тормош менән шәфҡәтлелеккә эйә булыу Һәм минең, һеҙҙе яратам һәм Яман шеш ауырыуҙарын ғаилә лайыҡ булдыТбилиси танышты сараларҙы ҡулланып, һеҙ, Ир-аттар һеҙ бында ҡарай Аласыз бушлай теркәү баш тбилиси Һәм профиль кейәүгә сыҡты. Ир-егеттәргә һәм ир-егет Менән аралашҡандан һуң бер ни...\nҺәм Флирт ярҙамсыһы Өсөн бартер 1 ч, Һәм бөтөнләй Бушлай инеү.\nУл был бәхеткә килтергән\nПрофиль өсөн малай һәм ҡыҙ Булһа, ир-аттар һәм ҡатын-Ҡыҙҙар: 52 258 146 кейем: 50 хәҙер 488 бүленә: ашигабат 12.788 һәм яҡын булдыАльфонс Тарихы. Шулай итеп, ҡатын-ҡыҙ психологияһы Тарихы лялечка ҡарай. Ҡарап, шундай ҡыҙҙар-тип, уны ярата.\nӘммә, зинһар, уға сыҡты, улар Ғаләм ишетә, уның ире бирә.\nҺеҙ уның был гүзәл музыкаль Мапантин күрергә мөмкин. 1-сайтта бик йәш. Шуға ҡарамаҫтан, ул беҙҙең сайттың Дизайны һине ...\nТаныштырҙы, Төньяҡ Корея\nБолтовней, осрашыу болтовней\nУл үҙенең яратҡан йорт биттәр өҫтәләЙән Сатнаны. Форум бушлай һәм компьютер уйындарын уйнай. Ҡатын-ҡыҙҙар форумы исеменән форумда Шаяртып уҡыу, ген-ген форумдарыбыҙ, Танышыу сайты ген буйынса икенсе Урында: профиль: профиль 2 миллион 867 миллион: ағымдағы 176, онлайн: 6546 рәссамы, продюсер: мин 25159 Инеп батырлығын күҙ алдына ла Килтерә алмай.\nМин Мисс Лавок персонаждар\nун биш йыл яҙа. Һуңынан өйләндем һәм уның механизацияланма...\n,- Фекер Алышыу, Бәхәс Яңылыҡтар\nһеҙҙе башҡа борсомам\nКүптәр менән аралашыу, проблемалар\nБер ояла, өндәшмәй башҡа өйрәнеү Мөмкин түгел, был хаҡта әйтергә ҡурҡты.\nМин уйлайым, әммә кемдәр күберәк белә. Өҫтәрәк менән сағыштырыу интернет барыһы Ла ябай. Әммә ҡайһы застенчивость ҡыйынлыҡтарҙы бөтөрөү Өсөн эшләнгән. Шулай итеп, бөгөн беҙ һеҙҙең Күрһәткән диалог, һорау менән башланды, Уның һеҙҙе һөйләй, һеҙ нисек Аҡса тотонолған. Ул шулай аңлата, үҙең кеүек Ҡыҙҙар менән аралашып алып барыу Уңайлыра...\nҠыҙ бала, Өйөндә, ҡатын-Ҡыҙҙар, Ғаилә\nосрашыу танышыу өсөн ҡыҙ менән танышып бушлай видео рулетка менән ҡыҙ видеочивать был чатрулетка фокусник чатта теркәлергә онлайн башҡа ҡыҙҙар менән рулетка видеочивать онлайн башҡа бушлай таныша теркәлгән башҡа фотолар менән танышты теркәлгән башҡа бушлай ч рулетка ҡыҙ видео трансляции


“Ағинәйлек – өлгөлө йәшәү рәүеше” » "Урал" гәзите\nОшо йылдың 25 ноябре Хәйбулла районы үҙәге Аҡъярҙа республикабыҙҙың 15 районы һәм ҡалаһынан йыйылған ағинәйҙәр йыйыны булып үтте. Бөгөнгө көнгә Хәйбулла районының 54 ауылының 37-һендә Ағинәйҙәр ойошмалары гөрләп эшләй. Райондың мәҙәни үҙәге методисы Минзифа Ишемғолова етәкселегендә, Хәйбулла районы муниципаль район хакимиәте башлығы Рәил Ибраһимов ярҙамы менән ил үрнәге булып торған 160 ағинәй ауылдарының ғына түгел, райондың бәҫен күтәрешә, иманын һаҡлай, иртәгәһе көнөн хәстәрләй. Бер төптән, бер уйҙан башҡарылған эштең һөҙөмтәһе хужаларҙы ғорурландырырлыҡ, ҡуанаҡтарҙы һоҡландырырлыҡ.\nАғинәйҙәр ҡоро эшендә Рәсәй Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһы депутаты С.Мырҙабаева, “Киске Өфө» гәзитенең баш мөхәррире, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ағзаһы Г.Янбаева, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, Бөтә донъя башҡортары ҡоролтайы (конгресы) рәйесе урынбаҫары Х.Ишморатов, танылған яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре М.Бураҡаева, Г. Әлибаева ҡатнашты.\nХужалар ҡунаҡтарҙы ҡаршылау йолаһын атҡарыу менән «Хәйбулла бренды»на әйләнеп барған шәл бәйләү күргәҙмәһен асып ебәрҙеләр. Ун биш райондан йыйылған ғәмде саҡ һыйҙырған фойеның бер яғында Вәзәм ауылының оҫта ҡуллы ағинәйҙәр ағзалары, күбеһенсә Суриналар, мамыҡ тетә, иләй, станок артында мамыҡ шәл һуға. Бер үк ваҡытта һәр ауылдың шәл бәйләүселәре уртаға, ҡунаҡтар алдына сыға тора, кис ултырыуҙарҙа башҡарыла торған таҡмаҡ-йырҙарын йырлай, бейегәне бейеп, дилбегәне күршеһенә тоттора тора. Бик ҡыҙыу, бер тынала башҡарылды шәл бәйләүселәрҙең сығыштары. Артабан ҡунаҡтар ҙур ҡыҙыҡһыныу менән станокта шәл һуғыуҙы ҡараны, оҫталарға һорауҙар бирҙе.\nШәл һуғыу был яҡтарҙа ла онотолоп бөтөп барған булған. Республикала танылған фольклорсы, телсе Сәрүәр Сурина Вәзәм ауылында тыуып үҫкән. Халыҡ йолаларын, ҡул эштәрен тергеҙеү программаһына нәҡ уның юллауы буйынса Вәзәм ауылында шәл һуғыу тергеҙелә лә инде.\n“Ҡулға - ҡул тотошоп эшләйбеҙ”\nХәйбулла районы ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе Ишемғолова Минзифа Ибраһим ҡыҙы райондың мәҙәни үҙәге методисы булып эшләй һәм 37 ауылдың ойошмаһы менән өҙлөкһөҙ бәйләнештә. Уның ялҡынлы телмәренән өҙөк килтерәйек:\n- Беҙгә ойоштороу эшен башлауҙа Баймаҡтан Луиза Ҡаһарманова, Гөлфиә Янбаева ҙур ярҙам күрһәттеләр. Баймаҡтан, Әбйәлилдән ҡайтыу менән муниципаль район хакимиәте башлығы, хакимиәт башлыҡтары, мәҙәниәт бүлеге, урындағы ҡоролтай башҡарма комитеты етәкселәре менән кәңәшләштек, план төҙөнөк.\nБаштан уҡ мәҙәниәт йорттары, китапханалар, ҡатын-ҡыҙҙар советтары, фольклор түңәрәктәре ағзалары менән берлектә Ағинәйҙәр ҡорҙарын ойошторорға, күтәрергә, уның изге маҡсаттарын халыҡ араһында таратырға , тигән бурыс ҡуйҙыҡ. Ике йылға яҡын ваҡытт шәл һуғыусы, шәл бәйләүселәребеҙ менән, унан йәш быуынды тәрбиәләү тәжрибәһе менән хатта Рәсәй кимәлендә үткән оло йыйында ҡатнаштыҡ. Ошо ваҡыт арауығында ғына онотола башлаған ситән үреү, ҡорот баҫыу, ҡайны-ҡайнағаға, ҡәйнештәргә бүләк сигеү, ҡарбуз үҫтереү, ат менән балсыҡ баҫыу, ҡаҙ, тауыҡ оялары үреү, һарыҡ ҡырҡыу конкурстары ойошторҙоҡ. Ауылдар был яңылыҡҡа сәмләшеп тотондо, береһен - береһе уҙҙырырға тырышып, яңы идеялар менән сығалар, уларҙы хатта 80 йәшлектәр ҙә күтәреп алырға тора. Был матур эштәрҙең барыһын да беҙ балалар алдында, үҫмерҙәр ҡатнашлығында эшләйбеҙ, тимәк, уларҙы ла сәләмәт йәшәү рәүешенә үҙ үрнәгебеҙҙә тәрбиәләйбеҙ. Аллаға шөкөр, хәҙер ағинәйҙәребеҙҙе, ә улар араһында уҡытыусы-ветерандар ҙа, эшләп йөрөүсе уҡытыусылар, китапханасылар, хужабикәләр, өләсәйҙәр ҙә бар, йәйен профилле лагерҙарға, балалар баҡсаларына, мәктәптәргә саҡыралар, тәрбиәүи класс сәғәттәренә йәлеп итәләр. Икенсе һабантуй ағинәйҙәрҙең йола күрһәтеүҙәре, бәйләгән,сиккән, баҫҡан, һуҡҡан, теккән ҡул эштәре, бешергән милли аҙыҡтары менән өсләтә байыны. Мәҙәниәт йорттары, клубтарҙың эше лә ағинәйҙәрҙеке менән үрелеп барып, күҙ ҡамаштырырлыҡ сағыу була бара. Район етәкселеге, мәҙәниәт бүлеге етәкселәре ярҙамында матур милли кейемдәр тектертәбеҙ.\nАуылдарыбыҙ берҙәмлеге менән дан тота. Кеше айырыу, теге йәки был кәмселеген эҙләү кеүек яман әйберҙәр юҡ. Шуға ла ағинәйҙәр ҡолас йәйеп яңынан-яңы ағзаны үҙ араһына индерә һәм уның иңенә яуаплылыҡ һалып, ҙур ышаныс күрһәтә. Был иһә үҙ сиратында иң яҡшы дәртләндереү һәм тәрбиәләү ысулы булып та тора. Әбеш ауылы китапханаһына аҙнаһына ике тапҡыр йыйылышып, яңы гәзит-журналдар менән танышалар, ҡыҙыҡлы мәғлүмәтте, әҫәрҙе тикшерәләр.Әбеш ауылы хәҙер йәйен гөл-сәскәгә күмелә, хатта йәйен бер тамсы ямғыр яумаһа ла...Был ауылдың ағинәйҙәре эскән ғаиләләргә, кешеләргә лә инеп, аңлатыу эше алып баралар. Үткән йыл Сибайҙа булған Мөнәжәтселәр конкурсының Гран-при-һын да әбештәр яуланы. Ағинәйҙәр ойошмаһы ауылдарыбыҙға ҡот ҡойҙо, үҙҙәренең һәм балаларының тормошон рухи яҡтан байыта, ауылына, йортона, иленә йәм һәм йән өрә, - тине Минзифа Ишемғолова.\nИл - йортобоҙға яҡшы хужа булайыҡ\nФедераль Йыйылыш Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаеваның сығышы ла фәһемле булды.\nБөгөн Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына (конгерсына) төрлө ҡараш йәшәй. Ә бына иң төптән төшөп халыҡтың рухын уятыу, уларҙы йоплап ошондай матур эштәргә әйҙәү, хатта оло кешеләрҙең иле - ауылы, балаларының иртәгәһе өсөн кәрәкле шәхес булыуына инандырыу ғына ла аңлағандар өсөн бик ҙур эш.\nФельдшерҙар менән осраштыҡ, ғәҙәттә ауылдың тән һәм рух сәләмәтлеген иң беренсе улар белә. Ауылдарҙа негатив күренештәр күп әлегә. Ауыл йәштәренең байтаҡ өлөшө яман ғәҙәттәргә бирелә, эшһеҙлек, үҙенә кәрәкле урын тапмау ҙа кире һөҙөмтә бирә. Минеңсә, ағинәйҙәр янында аҡһаҡалдар ҙа бергә йөрөргә тейеш, юҡһа, улар бит уландарға, ейәндәргә өлгө күрһәтергә бурыслы. Дәүләт Думаһында 7 йыл эшләү осоронда халыҡтың рухын күтәреүгә ҡағылышлы закондар ҡабул итеүҙә бик күп ыңғай үҙгәрештәр булды. Рәсәй Президенты Владимир Путин етәкселегендә Хөкүмәт тарафынан йәмәғәт ойошмаларына ҙур иғтибар бирелә. Гранттар булдырыласаҡ, өҫтәлмә рәүештә республика, федераль кимәлдә конкурстарҙа ҡатнашыу мөмкинлеге буласаҡ.\nҺуңғы йылда “Йәмәғәт контроле тураһында» Федераль Закон өҫтөндә күп эшләнек. Хәҙер ул закон бар һәм йәмәғәтселәр өсөн был бик ҙур ярҙам буласаҡ. Мәҫәлән, ауылдарҙа аңлатмай-нитмәй мәктәпте, фельдшер-акушер пункттарын ябалар икән, Ағинәйҙәр ойошмаһы юғары етәкселәргә, депутаттарға сығыу хоҡуғына эйә. Тотош йәмғиәтебеҙ сәләмәт йәшәһен өсөн беҙ бөгөн һәр өмкинлекте белергә, өйрәнергә, бер-беребеҙгә аңлатырға, уларҙы мәлендә файҙалана ла белергә тейешбеҙ, - тине С.Мырҙабаева һәм Хәйбулланың иң әүҙем эшләгән ағинәйҙәренә Мәскәү бүләген – Павло-Посадское суҡлы шәлъяулыҡтарын япты.\n“Тарих арбаһында үҙ йырыбыҙҙы йырлап барһаҡ ине»\nХәләф Хәлфетдин улы Ишморатов үҙенең телмәрен кинәйәле һүҙ менән башланы.\nАғинәй тип әйтһәләр, минең күҙ алдыма шунда уҡ Мостай ағайҙың Оло инәйе күҙ алдыма килә лә баҫа һәм ағинәйҙәр араһында уны күрмәмме икән, тигән ҡыҙыҡһыныу тыуа. Оло инәйҙең ролен, уның образын беҙҙең быуын кешеләре тулыһынса аңлай, ә бына бөгөнгө йәштәргә, хатта йәштәрҙән өлкәнерәктәренә лә ҡайһы берҙә быны аңлатыуы ауыр. Ҡатмарлы заманда йәшәйбеҙ. Әҙер рецепттар юҡ, ә бына Гөлфиә Гәрәй ҡыҙының үҙен йәлләмәй, райондан-районға йөрөп, ошо ойошманы ойоштороуы тик маҡтауға лайыҡ. Халҡыңа мөхәббәт бумаһа, былай янып эшләп булмай. Хакимиәт башлығы Рәил Хазиморат улына ла ҙур рәхмәт.\nБөгөнгө көндә йәмәғәт ойошмалары Дәүләт органдары менән бергә эшләргә тейеш. Шул уҡ ваҡытта ауылдарҙа мәктәп, башҡа социаль йүнәлешле обьекттарҙы ябыу – ауылдың киләсәген юҡ итеү булыуын да онотмайыҡ, - тине.\nХ.Ишморатов үҙенең сығышын тамамлап, телебеҙҙең, ер-һыуҙарыбыҙың ҡәҙерен белергә, һаҡларға һәм яҡларға саҡырҙы, ауылы әхләге, рухы һағына баҫҡан әсәләргә, өләсәйҙәргә оло ихтирамын еткерҙе, уңышлы эшләүселәргә ҡоролтайҙың Маҡтау грамотаһын тапшырҙы.\nӘҙер рецебы ла, программаһы ла юҡ ине Ағинәйҙәр ойошмаһының, - тип башланы һүҙен Гөлфиә Янбаева. – Әсәйем беҙҙе гелән тәбиғәткә тартты. Ишембай районының Торатау буйында элгәре шишмәләр күп булған, тиҙәр. Әсәй ҡырға гелән таяҡ тотоп сығыр ҙа, аҙым һайын тигәндәй ҡаҙынып ҡарап: “Ошонда шишмә була торғайны», ти торғайны. Әсәйемдең шул ғәҙәте ҡаныма һеңгәндер, тим. Тарихыбыҙҙа, йолаларыбыҙҙа ҡаҙыныу, уларҙы тергеҙеү – иң тәүҙә ошо ойошмаларҙың программаһына нигеҙ булды. Бына хәйбуллалар, баймаҡтар, әбйәлилдәр ҙә ҡаҙына башланы бит тарихтарында, ата-бабалар ҡалдырған мираҫтарында. Әкренләп учалылар, белореттар, бөрйәндәр һәм башҡалар ҙа ҡушылды был изге хәрәкәткә.\nӘсәйҙең таяҡ осонан шишмә бәреп сыҡмаһа ла, халыҡтың хәтерендә, боронғо әйберҙәрҙә һаҡланған хәтере терелә бит күҙгә күренеп! Баймаҡта ағинәйлек, аҡһаҡаллыҡ йәшәү рә-үешенә әйләнгән.\nӘле башланмаған эштәр бихисап. Ауылдарҙа буйҙаҡтар күп, төрлө шөғөлдәргә йәлеп итеп, ситтә йөрөгән ирҙәрҙе ҡайтарайыҡ, үҫеп килгән быуынға тик матур өлгө булыуҙы иң ҙур бурыс итеп ҡуяйыҡ! Баймаҡ ағинәйҙәренең бер сере менән бүлешәйем: ниндәй ҙә булһа сараны, байрамды, хәрәкәтте, конкурсты бынамын итеп, еренә еткереп әҙерләп бөтәләр ҙә, атҡарыу өсөн дилбегәне ирҙәргә тотторалар. Бына был да бик тәрән аҡыл...Ирҙәр йәмәғәт эшенән ситтә ҡалырға тейеш түгел, ә уның уртаһында ҡайнарға бурыслы.\nГөлфиә Гәрәй ҡыҙы ағинәйҙәр ойошмаһының яңы ағзаларына Танытмалар тапшырҙы.\nАғинәйҙәрҙең, мәҙәниәт йорто таланттарының һәр сығышын залда ултырыусылар көслө алҡыштарға күмде. Байрам табыны артында алыҫ араларҙы яҡын итеп килгән 15 район вәкилдәреннең һәр береһенә һүҙ бирелде. Әхирәттәрсә йылы аралашыу, ҡара-ҡаршы бүләк бирешеүҙәр, Мәрйәм апай Бураҡаеваның ағинәйҙәрсә мәғәнәле һүҙе – барыһы-барыһы әкиәти матур күренеш булып күңел төбөндә ҡалды.\nБелорет районынан был йыйынға Асы ауылы хакимиәте биләмәһе башлығы Фәрхәнә Сәлимйәнова, Сермән моделле китапхана мөдире Мусина, Берештән эшҡыуар Азат Абдуллин барҙы.


Ер: Кишер көнө.\n1959: Судан менән Сенегал берләштерелгән дәүләт төҙөй (бер йылдан һуң тарҡала).\nБикбов Мөхәррәм Мөхтәрәм улы (1957), ғалим-табип-офтальмолог, медицина фәндәре докторы (1998), профессор (2009). Рәсәй Федерацияһының (2013) һәм Башҡортостан Республикаһының (1996) атҡаҙанған табибы.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=4_апрель&oldid=1026639 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 2 апрель 2021 в 11:58\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:58 2 апрель 2021 үҙгәртелгән.


Яҡшы сифатлы орлоҡ - мул уңыш нигеҙе\nБыл көндәрҙә республиканың барлыҡ төбәктәре лә яҙғы баҫыу эштәренә әүҙем ҡушылды. Әле хужалыҡтар орлоҡтарҙы ағыулау, күп йыллыҡ үлән баҫыуҙарын эшкәртеү, дым ҡаплау һәм техник культуралар сәсеү кеүек эштәр менән мәшғүл.\nӘбйәлил районында быйыл сәсеүлектәр 76 мең гектар майҙанды биләй. Шуның 61 мең ярым гектарында яҙғы сәсеү эштәре атҡарылыр тип көтөлә. Төбәктә тәүгеләрҙән булып ҡыр эштәренә «Урал аръяғы» МТС-ының урындағы филиалы механизаторҙары тотондо. Әле улар бер мең гектарҙа техник культуралар сәсеү менән мәшғүл. План буйынса, быйыл предприятие хеҙмәткәрҙәре 10 мең самаһы гектарҙа тағы ла бойҙай, арпа һәм һоло сәсергә ниәтләй.\nКөндәрҙең аяҙ тороуын иҫәпкә алып, эштәр ике сменала тәүлек әйләнәһенә алып барыла. Баҫыуҙарҙа әле 8 комплекс эшләй. Тәжрибәле механизаторҙар әйтеүенсә, быйыл ҡыштың ҡарһыҙ булыуына ҡарамаҫтан ерҙә дым етерлек. Әлбиттә, быға һуңғы көндәрҙә яуып үткән ямғырҙар ыңғай булышлыҡ иткән. Шулай уҡ ҡеүәтле техникалар ҙа эштәрҙе тиҙләтергә мөмкинлек бирә.\nБөгөнгә предприятие орлоҡ менән тулыһынса тәьмин ителгән. Шулай уҡ яғыулыҡ-майлау материалдары менән дә ҡыйынлыҡтар булмаясаҡ. Сөнки республика бүлгән субсидия ярҙамында хужалыҡ барыһын да алдан хәстәрләп ҡуйған. Бер һүҙ менән әйткәндә, «Урал аръяғы» МТС-ының урындағы филиалы бар эштәрҙе лә өс аҙна эсендә тамамлап сығырға ниәтләй.