Мосолмандар Рамаҙан айын ҡаршыларға әҙерләнә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nМосолмандар Рамаҙан айын ҡаршыларға әҙерләнә\n13:50, 13 июля 2012 Йәмғиәт\nБашҡортостан мосолмандары изге Рамаҙан айын ҡаршыларға әҙерләнә, ул теүәл бер аҙнанан башланасаҡ. Изге ай башланыр алдынан Башҡортостандың бер нисә районында мәсеттәр асылды. Ғибәҙәт йорттарында ремонт эштәре тамамлана, биләмәләре таҙартыла.\n19 июлдә ҡояш батыу менән бөтә донъя мосолмандары Рамаҙан айын ҡаршы аласаҡ. Башҡортостан мәсеттәрендә ошо айҙа ғына башҡарылыусы тәүге коллектив намаҙҙар башланасаҡ. Дин тотоусылар 20 июлдән, йоманан, ураҙа тота башлай.\nРамаҙан мосолмандар өсөн иң мөһим һәм абруйлы ай һанала. Ай дауамында ураҙа тотола: хаҡ мосолмандар көн яҡтыһында ашауҙан, эсеүҙән, интим мөнәсәбәттәрҙән баш тарта. Ҡояш байыу менән ифтар башҡарыла. Ауыҙ асыуға башҡа мосолмандар менән бергә ултырыу яҡшыраҡ. Күбеһенсә был ғәмәл мәсеттәрҙә башҡарыла. Таң алдынан мосолмандар тағы ашарға тейеш, сөнки уларға көн дауамында етерлек көс һәм энергия тупларға кәрәк.\nУраҙа тотоуҙың төп маҡсаты – Аллаһы Тәғәләгә ышанысты нығытыу, йәшәү рәүешеңә, өҫтөнлөклө һанаған нәмәләргә икенсе күҙлектән ҡарау, уларҙы ҡайтанан баһалау, рухи үҫеш. Дин тотоусылар өсөн Ураҙа – тыйылған ғәмәлдәрҙән йырағыраҡ тороу мөмкинлеге, рухи һәм физик яҡтан таҙарыныу, үҙең өсөн ысын тормош ҡиммәттәрен билдәләү ул.\nУраҙа – исламдың биш нигеҙ ташының береһе (Аллаһы Тәғәләнең берәү булыуына ышаныу, намаҙ, зәҡәт һәм Мәккәгә хаж ҡылыу менән бергә).\nСәхәр сәйе эсеү, ауыҙ асыу ваҡытын теүәл белһендәр өсөн, намаҙ, сәхәр һәм ифтар ваҡыты күрһәтелгән махсус календарҙар әҙерләнгән.\nИзге айҙың тәүге ун көнө ураҙа тотоусыларға Аллаһы Тәғәләнең мәрхәмәтен, шәфҡәтен бирә, ә икенсе ун көнө гонаһтарҙан таҙарта, ә өсөнсөһө Тамуҡ утынан ҡотҡара, тип иҫәпләнә. Бынан тыш, был аралағы һәйбәт ғәмәлдәр өсөн изгелектәр үҙеңә өсләтә әйләнеп ҡайта. Был айҙа Ҡәҙер төнө була – яҡынса Рамаҙан айының 27-е төнө. Быйыл ул 15 авгусҡа ҡарай төнгә тап килә.\nМосолмандар ай дауамында мөмкин тиклем күберәк изге эштәр башҡарырға, хәйер таратырға, Ҡөрьән уҡырға, ҡунаҡтар саҡырырға, дин тотҡан ҡәрҙәштәренә йөрөргә, күмәкләп намаҙ уҡырға тырыша.\nИзге ай дауамында һәр мосолман ярлылар һәм мохтаждарға фитр саҙаҡаһы түләргә бурыслы. Килеме йәшәү минимумынан кәм булғандарға ул 50 һум тәшкил итһә, байҙар 250 һумдан башлап ҡулынан килгәнсә ярҙам күрһәтергә тейеш. Сәләмәтлеге арҡаһында ураҙа тота алмағандарға һәр ураҙа көнө өсөн фиҙиә бирергә кәрәк. Был сумма оло кешене бер көн дауамында ашатырға етергә тейеш. Әммә Диниә назаратының, төп аҙыҡ-түлек продукттарына хаҡтарҙы иҫәпкә алып, был сумманы ҡайтанан ҡарауы ихтимал.\nРамаҙан айы һәм ураҙа тотоу Ураҙа байрамы менән тамамлана. Был көн Башҡортостанда ял көнө тип иғлан ителгән (быйыл ул 19 авгусҡа тура килә). Был көндө хаҡ мосолмандар мәсеттәргә йыйыла, байрам намаҙы уҡый, байрам ашы ашай. Беҙҙең төбәктә ураҙа тамамланыуға, ҡағиҙә булараҡ, былау әҙерләнә.


кѳҙгѳ байрамдар » "Урал" гәзите\nРайон-ҡала мәктәптәрендә бер-бер артлы кѳҙ байрамдары уҙҙы.\nИнйәрҙең 2-се мәктәбендә ул ѳс кѳн барҙы. I-V кластар араһында уҙғаны «Кѳҙ батшалығына сәйәхәт» тип аталды. Бында уҡыусылар әкиәттәр сәхнәләштерҙе. Бигерәк тә икенселәрҙең «Ҡунаҡҡа саҡырыу», ѳсѳнсѳләрҙең «Япраҡтар ни ѳсѳн һары» әкиәттәре оҡшаны. Уҡыусылар музыкаль бүләк әҙерләне, кѳҙгә арналған һүрәттәр күргәҙмәһе ойошторҙо.\nV-VII кластарҙа «Кѳҙҙѳ ҡаршылап» сараһы үтте. Уҡыусылар «Кѳҙгѳ мода» ярышына әүҙем әҙерләнде. «Шиғриәт минуттары»нда кѳҙ тураһында шиғырҙар һѳйләне. Музыкаль бүләк тә уңышлы килеп сыҡты. Шулай итеп, VII «б» класы - I, V «б» класы - II, ә VI класс III урын яуланы.\nVIII-XI кластар араһындағы «Кѳҙгѳ бал» да бик мауыҡтырғыс һәм фәһемле булды. «Кѳҙ һәм беҙ» тип аталған биш минутлыҡ видеофильм конкурсы үҙенсәлекле, юғары кимәлдә уҙҙы. Уҡыусылар мәктәп видеокамераһы һәм үҙҙәренең кеҫә телефондары менән бик матур видеофильмдар тѳшѳргән. Улар үҙҙәрен режиссер, актер һәм оператор итеп күрһәтә алды. Бигерәк тә VIII, X, XI класс уҡыусыларының видеофильмдары үҙенсәлекле ине. IX «б» класс уҡыусылары мәктәп тормошон сағылдырһа, IX «а» класс уҡыусылары тәбиғәтте һаҡлауға баҫым яһаған. Музыкаль номерҙарҙа XI класс егете Рәшит Шәңгәрәев һәм X класс ҡыҙы Азалия Әхмәтова үҙҙәренең моңло тауыштары менән ҡыуандырҙы. Ә «Кѳҙгѳ экибана» конкурсында бѳтә команда гѳлләмәләре лә үҙенсәлекле булды. Мәктәптең тәрбиәүи эштәр буйынса директор урынбаҫары Әлиә Марс ҡыҙы Саматова белдереүенсә, сараларға бѳтә уҡыусылар ҙа ихлас әҙерләнгән һәм әүҙем ҡатнашҡан. Әйткәндәй, Әлиә Марс ҡыҙы үҙе лә был байрамдың уртаһында ҡайнаны һәм Кѳҙ батшабикәһе ролен ихлас башҡарҙы.\nИнйәрҙең 1-се мәктәбендә уҙған «Кѳҙгѳ бал» байрамы ла матур тәьҫораттарға бай булды.\nБашланғыс кластар араһында уҙған «Уңыш байрамы»н уҡытыусылар М.А.Быкова менән А.Ф.Пронина үткәрҙе. Уҡыусылар кѳҙ, йәшелсә-емеш тураһында шиғырҙар һѳйләне, йырҙар, бейеүҙәр башҡарҙы, тәбиғи материалдан аппликациялар, ҡул эштәре тәҡдим итте.\nV-VII кластар араһында уҙған «Кѳҙһылыу-2013» байрамын Ә.М.Ғилманова алып барҙы. Сара күңелле һәм фәһемле конкурстар, йыр-бейеүҙәр менән үрелеп барҙы. «Кѳҙһылыу-2013» исеменә VI класс уҡыусыһы Лилиә Ғәлиәхмәтова лайыҡ булды.\nVIII-XI кластар араһында «Күҙҙе ҡамаштырған кѳҙ» конкурсы уҙҙы. Уны Т. В. Фрелих алып барҙы. Командалар үҙҙәренең визит карточкаларын видео, йыр-бейеү ярҙамында мауыҡтырғыс, күңелле һәм фәһемле итеп тәҡдим итте. Һәр кластың эше маҡтауға лайыҡ ине, әммә XI класс уҡыусылары үҙҙәрен һәр яҡлап та бер баҫҡысҡа юғарыраҡ күрһәтте һәм еңеү яуланы.\nҒѳмүмән, кѳҙ байрамдары һәр кем күңелендә яҡты тойғолар һәм хәтирәләр ҡалдырҙы.\nМанышты мәктәбендә башланғыс кластар араһында үткәрелгән «Уңыш байрамы»н уҡытыусы В.Х.Миһранова алып барҙы.\nКѳҙгѳ уңышҡа арналған шиғырҙар конкурсында Элина Суфиянова, Сәүиә Зарипова, Илшат Абдрахманов, Айҙар Зарипов еңеүселәр рәтенә сыҡты. Элина Суфиянова менән Сәүиә Зарипованың бейеүе күңелгә ятышлы булды. Ә бына тѳрлѳ йәшелсәләрҙе кешегә оҡшатып яһауҙа Рәфис Арсланов, Раяз Ғүмәров һәм башҡалар бик килештергән. Уҡыусылар шулай уҡ тѳрлѳ уйындарҙа әүҙем ҡатнашты, йомаҡтар систе. Шулай уҡ октябрь айында тыуғандарға бүләктәр таратылды. «Тыуған яғым хозурлығы» тип аталған һүрәттәр һәм фотолар күргәҙмәһе лә бер кемде лә битараф ҡалдырманы. «Уңыш байрамы» сәй табыны менән тамамланды.


Илгә иман илтер төҙөлөш\nВы здесь: Төп Бит Мәҡәләләр Дин Илгә иман илтер төҙөлөш\nРодительская категория: Мәҡәләләр\tОпубликовано 23.05.2008 06:25\tЙәмиғ мәсете\nБаш ҡалабыҙҙың Салауат Юлаев проспектында Рәсәйҙә иң ҙур, иң күркәм мәсеттәрҙең береһе буласаҡ яңы Йәмиғ мәсете төҙөлөшө барғанын белмәгәндәр бөгөн һирәктер. Әлбиттә, бындай мөһабәт мәсетте төҙөү еңел-елпе эш түгел, уны бер нисә көндә генә ҡойоп ултыртыу мөмкин булмаған хәл. Мәсет төҙөлөшө былтырҙан барһа ла, эштәрҙең иге-сиге юҡ кеүек. Ни тиһәң дә, ул Рәсәй кимәлендә иң ҡиммәтле һәм иң күләмле проекттарҙың береһе.\nБер миллиард ярым һумға баҫасаҡ (56 миллион доллар тирәһе) мәсеттең ҡоролма проекты “Башкиргражданпроект” институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты менән берлектә эшләнгән. Төҙөлөш проекты Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәренән килтерелгән документтарға таянып әҙерләнгән. Йәғни ғәрәп илдәренең мәсеттәр төҙөү буйынса быуаттар дауамында тупланған ҙур тәжрибәһе ошо мәсет төҙөлөшөндә ҡулланыласаҡ. Өфө ҡалаһы хакимиәтенең архитектура һәм ҡала төҙөлөшө баш идаралығы мәғлүмәттәренән мәсеттең дөйөм майҙаны ете мең квадрат метр тәшкил итәсәге билдәле. Ғибәҙәт ҡылыу залына ике меңгә яҡын кеше һыясаҡ. Мәсет көмбәҙенең киңлеге 34 метр, манараларының бейеклеге 71 метр буласаҡ. Ул заманса техника, һауаны сафландырғыс кондиционерҙар, хәүефһеҙлекте тәьмин итеү маҡсатында видеокүҙәтеү һәм янғынға ҡаршы ҡоролмалар менән йыһазландырыласаҡ.\nЭйе, был мәсет Рәсәйҙә генә түгел, донъяла мосолман мәҙәниәтенең иң күркәм өлгөләренең береһенә әйләнер тип көтөлә. Әммә былар әлегә ҡағыҙ битендә генә. Киләсәктә изге йорт биҙәйәсәк урында бөгөн төҙөлөш эштәре ҡайнай. Төҙөлөш барышы менән яҡындан танышыу маҡсатында урынға юлландыҡ. Беҙҙең менән әңгәмәләшергә форсат тапҡан төҙөүселәр, үҙҙәре әйтмешләй, “Башнефтезаводстрой” ойошмаһының Башҡортостан ғына түгел, бөтә Рәсәйгә билдәле данлы 10-сы төҙөлөш идаралығынан ине. Тап улар мәсеттең нигеҙе өсөн яуаплы, фундамент ултыртыу, бетон ҡойоу һәм арматуралау, монолит эштәре менән шөғөлләнә. Ҡалған эштәр “Жилстройкомплектснаб” ойошмаһы төҙөүселәре иңендә.\n- Иртәнге сәғәт һигеҙҙән киске һигеҙгә тиклем эшләйбеҙ. Былтырғы сентябрҙән алып ошо төҙөлөштәбеҙ. Бөгөнгө көндә етәүбеҙ, яҡын арала өҫтәмә көс аласаҡбыҙ - 20-25 кеше буласаҡбыҙ. Әле свай ҡағыу эштәре менән мәшғүлбеҙ, - тип һөйләне 10-сы төҙөлөш идаралығы мастеры Рәмил Мәрүәнов.\nУның һүҙҙәре буйынса, бөгөн мәсет нигеҙе 50-55 процентҡа әҙер. Башҡа йүнәлештә лә күп эштәр башҡарыла. Мәсет бит тик бинанан ғына тормай, унда һыуы ла, уты ла булырға тейеш. Шулай уҡ, проект буйынса, уның янында һыу ятҡылыҡтары, фонтандар һәм ял итеү урындары булған парк төҙөләсәк. Тупраҡ ташыусы йөк машиналары, төҙөлөштә ҡайнаған бихисап төҙөүселәр ҙә ошоно дәлилләй кеүек.\nБаш ҡалабыҙҙы биҙәп ултырасаҡ изге йортҡа ингән һәр кеше күңелендә иман нуры ла алып сығасаҡ. Ошо төҙөлөш үҙе үк йәмғиәтебеҙгә иман ҡайтыуына ишара түгелме? Алла бойорһа, был мәсеттә лә йәштәр никах уҡытыр, сабыйҙарға исем ҡушырҙар, доға ҡылырҙар...\nБашҡортостан Республикаһы Диниә назараты мөфтөйө Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллин әйтеүенсә, һуңғы ваҡыт беҙҙә халыҡтың дингә иғтибары артты, республиканың төрлө төбәктәрендә хәйриә ярҙамы менән мәсеттәр төҙөлә. Был барыбыҙҙы ла шатландыра, әлбиттә. Әммә шуны ла онотмаҫҡа кәрәк, мәсет төҙөү айырым ойошманың йә кешенең генә шәхси эше түгел, ә бар халыҡ яуаплылығында. “Күмәкләгән яу ҡайтарған” тигән бит боронғолар. Әгәр һәр беребеҙ был эшкә үҙенең кескәй генә булһа ла ярҙамын индерһә, тиҙ арала мәсетебеҙҙе асыу тантанаһын күрергә насип булыр.\nРәшит ЗӘЙНУЛЛИН«Башҡортостан» Гәзите\nМәсет төҙөлөшөнә аҡса күсереү өсөн банкылағы реквизиттар:\nООО ПКФ “Жилстройкомплектснаб” ИНН 0275037943 р/с 40702810506000103705 в Башкирском ОСБ № 8598, к/с 30101810300000000601 БИК 048073601 Вперёд >


Бөгөн Өфөнөң «Яркий» микрорайонында үҙ аллы төҙөлгән ятаҡта янғын сыҡты\nБыл туралағы яңылыҡ социаль селтәрҙә шунда уҡ киң таралыу алды. Дим биҫтәһендә урынлашҡан бина киске сәғәттәрҙә яна башлай. Унда төҙөүселәр, шул иҫәптән Урта Азия вәкилдәре йәшәгән булған. Ғәҙәттән тыш хәл урынына янғын һүндереүселәр тиҙ арала килеп етә. Әммә улар килеүгә көслө ялҡын ятаҡ ҡыйығының байтаҡ өлөшөн ялмап өлгөрә. Бәхеткә күрә, зыян күреүселәр теркәлмәй. Әлеге ваҡытҡа янғын сәбәптәре асыҡлана. Шулай ҙа уттың электр сымындағы ҡыҫҡа ялғаныштан тоҡаныуы ихтимал.


Йылайырҙа агросәнәғәт комплексында инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу мәсьәләләре ҡаралды\n2 Апрель 2012, 11:11\nЙылайыр районы хакимиәтендә БР Хөкүмәте Аппараты етәксеһе урынбаҫары Мирхәйҙәр Фәтҡуллин һәм БР Ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Азат Йыһаншин ҡатнашлығында ауыл хужалығы мәсьәләләренә арналған кәңәшмә үтте.\nКәңәшмәлә инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу сиктәрендәге бурыстар үтәлеше тикшерелде. Райондағы иң перспективалы тармаҡтар иҫәбендә тип умартасылыҡ һәм һарыҡсылыҡ аталды.\nОшоға бәйле БР Хөкүмәте Аппараты етәксеһе урынбаҫары райондың ауыл хужалығы идаралығына Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге менән хеҙмәттәшлек булдырырға тәҡдим итте. Йәнә Мирхәйҙәр Фәтҡуллин, район мәктәптәрендә умартасылыҡ нигеҙҙәрен уҡытыуҙы ойошторорға кәрәк, тигән фекерен еткерҙе.\nШәхси ярҙамсы хужалыҡ башлыҡтары кәңәшмәлә бал һатыу, башҡорт тоҡомло бал ҡорттарының тоҡом таҙалығын һаҡлау, шулай уҡ ҡортсоларҙы инвентарь һәм ҡулланыу материалдары менән тәьмин итеү мәсьәләләрен күтәрҙе.\nАуыл хужалығы министры урынбаҫары үҙенең сығышында район аграрийҙарының эшмәкәрлегендәге етешһеҙлектәрҙе атаны. Атап әйткәндә, хужалыҡтарҙың инвестиция проекттарында етерлек кимәлдә әүҙем ҡатнашмауҙары тураһында һүҙ алып барылды.


Электрон хеҙмәт кенәгәләре\n24 Ғинуар 2020, 13:40\n“1 ғинуарҙан электрон хеҙмәт кенәгәләре тураһында закон көсөнә инде.\nБылтыр көҙ рәсми рәүештә эшкә урынлаштым һәм миңә ғәҙәти хеҙмәт кенәгәһе астылар. Ә хәҙер нисек? Уны электрон хеҙмәт кенәгәһенә алмаштырасаҡтармы?” – тип һорай бер предприятиеның йәш хеҙмәткәре.\n- Эш биреүсе 2020 йылдың 1 июленә тиклем яҙма рәүештә һәр хеҙмәткәргә һайлау мөмкинлеге - ҡағыҙ хеҙмәт кенәгәһендә ҡалыу йәиһә тулыһынса электрон хеҙмәт кенәгәһенә күсеү тураһында хәбәр итергә тейеш. Был турала 31 декабргә тиклем уйларға кәрәк, - тип яуап бирҙе Көньяҡ-көнбайыш район-ара үҙәгенең Әлшәй районы буйынса халыҡты эш менән тәьмин итеү бүлегенең хеҙмәт буйынса белгесе Венера ФӘЙЗУЛЛИНА. – Әгәр һеҙ кадрҙар бүлегендә хеҙмәт кенәгәһенең ҡағыҙ версияһын да һаҡларға теләһәгеҙ (электрон хеҙмәт кенәгәһе мотлаҡ алып барыласаҡ), йыл аҙағына тиклем эш биреүсе исеменә ғариза яҙырға кәрәк, юғиһә документ һеҙгә ҡайтарып биреләсәк. Ә 2021 йылдан эшләй башлаусылар тик электрон хеҙмәт кенәгәһенән генә файҙаланасаҡ.\nКәрәк булғанда электрон хеҙмәт кенәгәһенән мәғлүмәттәрҙе ҡағыҙға яҙып та алырға мөмкин буласаҡ. Уны әлеге йәки элекке эш биреүсе (һуңғыэш урыны буйынса) , шулай уҡ Пенсия фонды идаралығы йәки күп функциялы үҙәк тә бирә ала.\nХәҙер эш биреүселәр Һеҙҙең хеҙмәт эшмәкәрлегегеҙ тураһында Пенсия фондына ла электрон тәртиптә мәғлүмәт тапшырырға бурыслы. Тәүге мәғлүмәттәр 2020 йылдың 15 февраленән дә һуңламай, ә артабан – хеҙмәткәрҙең хеҙмәт эшмәкәрлегендәге үҙгәрештәргә бәйле (икенсе вазифаға күсереү, эштән китеү) тапшырылырға тейеш. Әгәр бер ниндәй ҙә үҙгәреш булмаһа, ай һайын мәғлүмәт биреү талап ителмәй.


Иғтибар итегеҙ, ташҡын!\n26 Март 2019, 17:29\nАлда йылдың иң көсөргәнешле һәм яуаплы миҙгеле – граждандарға ла, хужалыҡ итеү субъекттарына ла байтаҡ мәшәҡәт тыуҙырыусы яҙғы ташҡын мәле тора. Быйылғы ҡыш үткән йылдағынан күпкә ҡарлыраҡ булды. Ташҡын ниндәй булыры иһә һауа торошона бәйле.\nБР Экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу министрлығының Стәрлетамаҡ территориаль идаралығы ауыл биләмәләре башлыҡтары, хужалыҡтар, ойошмалар етәкселәрен ташҡын осоронда экологик йәһәттән хәүефле булған объекттарҙың (автозаправка станциялары, яғыулыҡ-майлау материалдары, минераль ашлама һәм ағыулы химикаттар келәттәре, таҙартыу ҡоролмалары, тиреҫ һаҡлағыстар, һарҡынды йыйыу урындары), шулай уҡ һыу баҫа торған урындарҙағы ҡоролмаларҙың әҙерлегенә ныҡлы иғтибар итергә саҡыра. Ҡар иремәҫ элек биләмәләрҙе таҙартып сығырға, ташҡын осоронда экология талаптарын үтәүҙе тәьмин итергә кәрәк.\nЭкологтар алдында торған төп бурыс – һыу объекттары бысраныуға юл ҡуймау. Мартта хужалыҡтар етәкселәренә ташҡын осоронда етештереү һәм тәбиғәтте һаҡлау объекттарын ышаныслы, өҙөклөкһөҙ эшләтеүгә йүнәлтелгән сараларҙы ғәмәлгә ашырып бөтөргә һәм ҡоролмаларҙың, коммуникацияларҙың техник торошон ведомство тикшереүҙәре уҙғарырға кәрәклеген иҫкәрткән хаттар ебәрелде.\nРайон халҡына ҙур үтенес: һыу ятҡылыҡтарының яр буйы һыҙаттарын көнкүреш сүп-сарынан таҙартығыҙ һәм һыу һаҡлағыс зоналарҙы бысратыуға юл ҡуймағыҙ.\nШуны ла хәтергә төшөрәбеҙ, һыу объекттарын һаҡлау ҡағиҙәләрен боҙған һәм һыу баҫа торған зонала хужалыҡ итеү һәм башҡа эшмәкәрлек алып барыу тәртибен боҙған өсөн административ яуаплылыҡ ҡаралған.\nТашҡын мәлендә экологик хоҡуҡ боҙоуҙарға юл ҡуймау буйынса етди саралар күрелеренә ышанғы килә.\nБР Экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу министрлығының Стәрлетамаҡ территориаль идаралығы.


“Суперпейв” инновациялы технология ярҙамында юл төҙөклөндөрәләр | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n11 июня 2020 — 14:55 ГТРК «Башкортостан»\nАсфальт етештереү өсөн әҙерләнгән материал махсус лента аша юғары температуралы мейескә оҙатыла. Билдәле булыуынса, “Суперпейв” инновациялы технология транспорт баҫымын һәм һауа шарттарын иҫәпкә алып, тәғәйен файҙаланыу үҙенсәлектәренә эйә булған асфальт составын проектлай. Материал 170 градус эҫелә етештерелә.\nЭш процесында ваҡ таш битум һәм минераль порошок менән ҡушыла. Битум ҡулланып һалынған асфальт күпкә ныҡлы була, ти белгестәр. Яңы асфальт өлгөһө бер нисә минут эсендә әҙер була. Лаборатория етәксеһе Айгөл Сөләймәнова эш процесын даими күҙәтеп тора һәм әлбиттә, дәүләт стандарттарына ярашлы эшләнгән асфальт сифаты өсөн яуап бирә. Асфальт етештереүҙең нескәлектәре бихисап. Ул ныҡлы булһын өсөн иң тәүҙә ваҡ ташты дөрөҫ һайлау зарур. «Суперпейв» технологияһы менән әле Өфөнөң Академик Королев урамына асфальт һалына. Белгестәр билдәләүенсә, юлдың өстән бер өлөшөнә генә яҡынса 400 тонна асфальт ҡатнашмаһы китә. Юл-төҙөлөш миҙгелендә республикала быйыл 22 ер бүлеме, йәғни 460 мең квадрат метр майҙанда “Суперпейв” технологияһы ярҙамында асфальт түшәләсәк.


Рәсәйҙә ноябрҙең һуңғы йәкшәмбеһендә Әсә көнө билдәләнә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n28 ноября 2016 — 15:52 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәйҙә ноябрҙең һуңғы йәкшәмбеһендә Әсә көнө билдәләнә.\nҠатын-ҡыҙға иғтибар, ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу, Әсә кешенең бөйөклөгөн билдәләү-был көндөң төп маҡсаттары. Өфө районы Юлыш ауылында Сәлиховтар ғаиләһенә һоҡланмаған кеше юҡ. Бында барыһы ла ғәҙәти ғаиләләге кеүек. Йорт йылы, балалар бөхтә итеп кейендерелгән, аш-һыу бүлмәһенән тәмле еҫтәр сыға…Үҙҙәренең балалары үҫеп, ата йортон ҡалдырып киткәс, 2006 –сы йылда Фәриҙә һәм Илдус Сәлиховтар балалар йортонан ул алырға ҡарар итә.Шулай итеп, Андрей исемле малай ҙа ғаиләле була. Ә бер аҙҙан Сәлиховтар тәрбиәгә тағы ла бер бала алырға ҡарар итә. Ә бер йыл элек Альбина, Алина һәм Айнурҙың тағы бер туған ҡустылары Артур барлығы ла асыҡлана.Ете йәшлек Артур ғаиләгә тиҙ өйрәнеп китә. Апайҙары ла малайға һәр яҡлап терәк-таяныс булырға тырыша. Фәриҙә һәм Илдус Сәлиховтар ул-ҡыҙҙарына өлгөлө атай-әсәй. Һәр ҡайһыһының яратҡан шөғөлө бар. Ҡыҙҙар тегергә, бәйләргә яратһа, малайҙар шашка-шахмат уйындарына өҫтөнлөк бирә. Ә бәләкәй Максим һәр байрам һайын әсәһенә шиғыр һөйләргә ярата. Балаларға үҙ ата-әсәләрен алмаштырған, уларҙы үҙ балаһылай яҡын күреп, күңел йылыһын тигеҙ өләшкән Сәлиховтар егет-ҡыҙҙарға лайыҡлы тәрбиә бирергә, киләсәктә аяҡтарында ныҡлы баҫып торған шәхестәр итеп үҫтерергә тырыша.


Аджигардак — Башҡорт Википедияһы\n55°00′00″ с. ш. 57°15′54″ в. д.HGЯO\nОҙонлоғо 20 км км\nИң юғары нөктәһе исемһеҙ\nЮғары нөктәһе 738,6 м м\nАджигарда́к — Көньяҡ Уралдағы тау һырты, киңлек буйынса Әшә ҡалаһы һәм Меңйәр эшселәр ҡасабаһы араһында (Силәбе өлкәһе), Силәбе өлкәһе менән Рәсәй Башҡортостан сигендә, тарихи Башҡортостан ерҙәрендә урынлашҡан.\nАджигардак тау һырттары тәрән ҡулауыҡ-үҙәндәр менән телгеләнгән ултырма тау тоҡомдарынан тора. Аджигардактағы альпинистарҙың иң яратҡан ере, Әшә ҡаялары урынлашҡан урыны, иң ҙур һәм матур күренешле үҙәне Киң ҡулауыҡ (Широкий дол) тип атала.\nАджигардак һырттарының эргәһенән Эҫем йылғаһы аға. Һырттың көнбайышында яҫы таулыҡтың исемһеҙ түбәһе урынлашҡан, бейеклеге — 738,6 метр. Һырттың көнсығышында бейеклеге буйынса икенсе урында торған түбә — Аджигардак тауы урынлашҡан, уның бейеклеге диңгеҙ кимәленән 581,2 метр тәшкил итә. Аджигардак тау һыртының оҙонлоғо 17-20 километр.\n«Аджигардак» оронимы хәҙерге башҡорт телендә ышандырырлыҡ аңлатылмаған кеүек булһа ла, башҡорт теленең көнсығыш диалекты әйтелешенән сығып, шундай бейек, «Ат йығарҙыҡ» тау, тип аңлатып ҡарарға, фараз итергә була. Көньяҡ Уралды тәүгеләрҙән булып өйрәнгән рус ғалимы Симон Паллас Аджигардакты Джиггер-тау, тип атаған.\nТопонимистар аджигардак һүҙен, моғайын, субстрат ҡатламына (ерле халыҡ теленең һуңынан килгән халыҡ телендә һаҡланып ҡалған ҡайһы бер ҡалдыҡ күренештәре) юлығыуҙыр ти. Ысынлап та, был һүҙ төрлө телдәрҙә лә «тау» тигән мәғәнәне аңлаталыр. Атап әйткәндә, ҡайһы бер башҡорт ҡәбиләләре этник яҡтан бәйле булған алтай телдәр төркөмөндә «ажир» — «тау артылышы». «Ғыр» — боронғо төрөк телендәге «ҡыр»ҙың вариацияһы — «тау», «артылыш, үткәүел». Ә «тау, дағ» — хәҙерге башҡорт телендә лә «тау». Бер һүҙ менән әйткәндә, Аджигардак төрлө телдәрҙә бер нисә тапҡыр ҡабатланған тау, артылыш тигән һүҙ\nАджигардактың түбәһендәге бик ҙур, киң яйланы салышып үҫкән кәкре ағастар ҡаплаған, туристар уны бит һыҙырғыс (мордохлыст) тип йөрөтә. Был урман аша йәй көнө лә үтеп сыҡҡыһыҙ. Ҡыш һуңында, ыжғыр бурандар һыртты күп метрлы көрт менән ҡаплағанда, Аджигардак ҡар аҫтынан ағас баштары ғына һерәйеп күренгән ап-аҡ арауыҡ булып күренә. Был урынды йәй көнө күрмәгән кеше хатта бында урман булыуын күҙ алдына килтерә лә алмай. Ҡыш көнө саңғысылар ысынында ағас баштарынан шыуып йөрөйҙәр.\nБында шул уҡ исем йөрөткән тау саңғыһы курорты урынлашҡан. Туризм объекты булараҡ, ҡыш көнө Аджигардак саңғыла йөрөү, кескәй ял походтары ойоштороу өсөн бик яҡшы (идеаль) тура килә. Әшәнән Аджигардак яйлаһына күтәрелергә, ә һуңынан шыуып төшөргә була. Тағы ла саңғыла тотош Аджигардак һырты буйлап үтергә һәм Меңйәрҙә тау төшөргә була. Аджигардак һыртының иң юғары нөктәһе аҫтында киң билдәле «Аджигардак» тау саңғыһы комплексы бар. Бер нисә йыл элек «Ике үҙән» тау саңғыһы үҙәген төҙөү планлаштырыла ине. Әммә әлегә Киң ҡулда (Широкий дол) тып-тын. Әлегә бар кеше лә «Аджигардак» тау саңғыһы үҙәгенә килә. Эҫем йылғаһы яры, Аджигардак һырттары һөҙәклеге буйлап Транссебер тимер юлы һуҙылған, ҡала яны, пассажир поездары йөрөп тора. Шунда уҡ Әшә-Меңйәр автомобиль юлы үтә. Ә Аджигардактың көньяғында көнө-төнө М5 «Урал», Мәскәү-Силәбе трансурал трассаһы геүләй. Ул яҡтан да Аджигардакка килеп була. Ләкин Әшә-Меңйәр юлынан быны эшләү уңайлыраҡ.\nАджигардакка барыуы ауыр түгел.\n↑ http://yuzhnyj-ural.ru/obekty/hrebtyi/49-hrebet-adzhi(недоступная ссылка)..\n↑ Горнолыжная база «Аджигардак» Челябинск — Горнолыжные базы | Фитнес 96 2014 йылдың 22 февраль көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Аджигардак&oldid=1061586 ҡабул ителгән


23 ғинуарҙа башҡорт йырсыһы, режиссер, педагог Мәғәфүр Хисмәтулла улы Хисмәтуллиндың тыуған көнө булды. Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисын халыҡ илаһи тауышы һәм юғары оҫталығы өсөн "башҡорт һандуғасы" тип йөрөтә.\nМәғәфүр Хисмәтуллиндың ижади һәләте сығанаҡтарын Башҡортостандың халыҡ артисы, педагог Мәжит Алкин уның бала сағы менән бәйләй. Мәғәфүр 1915 йылдың 23 ғинуарында Иглин районы Яңы Ҡыбау ауылында тыуған. "Иглин районы халыҡ таланттарына, йырҙарға, әкиәттәргә, риүәйәттәргә бай. Мәғәфүрҙең әсәһе лә бик моңло тауышлы була. Наҙан, әммә тәрән аҡыллы ҡатын халыҡ ижадын - әкиәттәрҙе һәм йырҙарҙы күп белеүе менән еңелдән булмаған тормошҡа үҙенсә бер йәм өҫтәй. Бәләкәй Мәғәфүр әсәһенең йырҙарына иғтибар менән ҡолаҡ һала, һәр яңы йырҙы отоп алырға тырыша. Былар башҡорт далалары кеүек йә сикһеҙ киң, йә Башҡортостандағы ихтилалдар башлыҡтарының батырлыҡтары хаҡында героик, йә хыялланып һәм өмөтләнеп йәшәгән ҡатын-ҡыҙ яҙмышы хаҡында нескә лирикалы йырҙар була. Шулай итеп, буласаҡ йырсының тәүге музыкаль тәьҫораттары туранан-тура халыҡ ижадынан килә, һәм был һуңынан Хисмәтуллиндың ижадына хас башҡорт йыр башланғысын тәрән тойоуҙа сағыла", - тип яҙа Мәжит Алкин.\nАуыл малайы Мәғәфүр Башҡортостан сәнғәт техникумында уҡыуҙы уңышлы тамамлай һәм Баймаҡ колхоз-совхоз театры актеры булып китә.\n1936 йылда Хисмәтуллинды Чайковский исемендәге Мәскәү консерваторияһы эргәһендәге башҡорт студияһының вокал бүлексәһенә ҡабул итәләр. Был артист тормошондағы иң мөһим дәүерҙәрҙең береһе була. Ҙур сәнғәт оҫталары ул саҡта Мәғәфүр Хисмәтуллин кеүек буласаҡ халыҡ артистарының талантын ҙур теләк менән, яратып шымарта.\n1939 йылда артистың үҙ тыуған ерендә, хәҙер инде Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы булараҡ, уңышлы ижад юлы башлана. 1982 йылға тиклем Хисмәтуллин ошо театр сәхнәһендә сығыш яһай. Ул 60-ҡа яҡын лирик, трагик, комик пландағы опера партиялары башҡара. Улар араһында Арлекин (Р.Леонкавалло, "Паяцы"), Бомелий (Н.А. Римский-Корсаков, "Батша кәләше" - "Царская невеста") һәм башҡалар. Шулай ҙа башҡорт музыка театры тарихына Мәғәфүр Хисмәтулла улы иң элек башҡорт композиторҙары операларында сағыу образдар тыуҙырыусы булараҡ инә. Уларҙың ҡайһы берҙәрен телгә алайыҡ. "Ҡоҙаса" музыкаль комедияһынан Яппар, "Шәүрә" операһынан Көбәк тархан, Ғәйнулла ("Ағиҙел тулҡындары"), Таһир ("Замандаштар"), Фәхри ("Һаҡмар"), Шүлгән ("Аҡбуҙат"), Шатморат ("Ҡарлуғас"). Салауат ролен башҡарыу халыҡ артисы Мәғәфүр Хисмәтуллиндың триумфы була.\nМәжит Алкин был ваҡиғаны бына нисек баһалай: "Заһир Исмәғилев операһынан Салауат образы - Хисмәтуллиндың иң ҙур ҡаҙанышы. Был ролде башҡарыуға ул өлгөргән оҫта булып килде. Композиторҙың фекерен буяуҙар байлығы, вокал башҡарыу киңлеге һәм йөкмәткелеге менән сағылдыра алып, тәүге тапҡыр милли батырыбыҙҙың сағыу сәхнә тибын булдырып, унда азатлыҡ, үҙ халҡына һөйөү көсөн асып биреп, Хисмәтуллин Салауат образының тәрән халыҡсанлығын күрһәтә алды. Былар барыһы ла артисты опера сәхнәһендә был ҡатмарлы партияны иң яҡшы башҡарыусы тип иҫәпләргә нигеҙ бирә. Салауат партияһы йырсының репертуарына шул тиклем ныҡлы инде, оҙаҡ йылдар буйына ул был ролде берҙән-бер башҡарыусы булды".\n1969 йылда Хисмәтуллиндың Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты исеменә лайыҡ булыуы уны Салауат ролен башҡарыусы булараҡ баһалауҙа йомғаҡлау аккорды булды.\nРәсәй һәм Башҡортостандың халыҡ артисы М.Х. Хисмәтуллиндың концерт репертуарында башҡорт халыҡ йырҙары бик күп. Яратҡан йырҙарының береһе - "Азамат". Баймаҡ районына экспедицияға барған ваҡытта был йырҙы Мәғәфүр Хисмәтулла улының 30-сы йылдарҙа Темәс ауылында кемдәндер түгел, ә буласаҡ ҡатыны Сөйөмбикә Күлебаеванан яҙҙырып алыуын белеп хайран ҡалдым.\nМ.Х. Хисмәтуллин "Азамат" йырын яратты, уны йыш башҡарҙы. Был йыр радио һәм телевидение аша йыш яңғырай.


Өфөлә башҡорт яҙыусыһы Ғаян Лоҡмановтың һайланма әҫәрҙәренең беренсе томы донъя күрҙе // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә башҡорт яҙыусыһы Ғаян Лоҡмановтың һайланма әҫәрҙәренең беренсе томы донъя күрҙе\n12:24, 21 июня 2013 Мәҙәниәт\nОшо көндәрҙә билдәле башҡорт яҙыусыһы Ғаян Лоҡмановҡа 90 йәш тулыр ине. Яҙыусының юбилейына «Матбуғат донъяһы» нәшриәтендә Ғаян Лоҡмановтың һайланма әҫәрҙәренең беренсе томы баҫылып сыҡты. Унда «Ҡояш сығыр алдынан» романы, «Акт», «Аҡҡош күле», «Сәлимйәндең төшө», «Йәшлек» һәм башҡа хикәйәләр индерелде.\nҒаян Лоҡманов 1923 йылдың 30 июнендә Ҡариҙел районының Яугилде ауылында тыуған. Уның «Хат» тип аталған тәүге хикәйәһе 1944 йылда баҫылып сыға, ә «Аҡҡош күле» исемле тәүге хикәйәләр йыйынтығы 1962 йылда нәшер ителә.\nЯҙыусының әҫәрҙәрендә ауыл халҡының тормошо, көнкүреше тураһында бәйән ителә, социаль һәм әхлаҡи-этик мәсьәләләр сағылыш таба. Ғаян Лоҡманов тиҫтәгә яҡын хикәйәләр йыйынтығы авторы.\n1969 йылда танылған әҙип СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы була. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы булараҡ, II дәрәжә Ватан һуғышы ордены һәм миҙалдар менән наградлана.\nЯҙыусы беҙҙең аранан 1988 йылдың көҙөндә китеп барҙы. Яугилде ауылы урамдарының береһе уның исемен йөрөтә.\n2007 йылда Ҡариҙел районы хакимиәте Ғаян Лоҡманов исемендәге премия булдырҙы. Уның бағыусыһы булып яҙыусының улы Мансур Лоғоманов сығыш яһаны. Премия ижади хеҙмәткәрҙәргә тапшырыла.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАЛАЛАРЫБЫҘ БЕҘҘЕ ҠАБАТЛАЙ - 2014 - Мәҡәләләр\nБАЛАЛАРЫБЫҘ БЕҘҘЕ ҠАБАТЛАЙ\nАта-әсәһенә ике тамсы һыу һымаҡ оҡшаш балалар була. Ҡайһы саҡта теге йәки был баланы күрәһең дә, был - Фәләновтар яғына тартҡан, моғайын, шуның малайылыр (ҡыҙылыр), тип уйлап ҡуяһың. Киреһенсә, балаларына оҡшатып, атаһын йәки әсәһен таныған осраҡтар ҙа булғылай.\nЯңыраҡ бер спорт сараһында волейбол уйнайбыҙ. Командабыҙға һуңлап ҡына килеп ҡушылған таныш түгел бер ағайҙың йөҙө Урал исемле минең күптәнге таныш егеттең йөҙөн хәтерләтеүенә иғтибар иттем. Ағайҙың үҙенән: "Һеҙ Уралдың атаһы түгелме?" - тип һорарға уңайһыҙланып, уға һиҙҙермәй генә командалаш егеттәрҙең береһенән һорай ҡуйҙым. Ысынлап та, фаразым дөрөҫ булып сыҡты. Шулай итеп, ғүмерҙә лә күрмәгән, белмәгән ағайҙы, улына оҡшатып, таныным да ҡуйҙым. Быныһы - тышҡы оҡшашлыҡ тураһында. Әммә иң ныҡ аптыратҡаны шул: ҡайһы саҡта тышҡы оҡшашлыҡ ул тиклем айырым-асыҡ күренмәһә лә, эске оҡшашлыҡ - характер, ҡылыҡтар берлеге үҙен тағы ла нығыраҡ һиҙҙерә һәм һине хайран итә. Ә инде бер ғаиләгә генә хас үҙенсәлекле һәләт айырыуса һоҡландыра...\nЯңыраҡ ауылда үткән бер концертта үҙешмәкәр йырсылар, бейеүселәр сығыш яһағанда, 4-5 йәштәрҙәге Байрас исемле бер малайҙың өҙҙөрөп, көйгә тап килтерә баҫып, өлкәндәр һымаҡ бейеп китеүен күреп, хайран ҡалынғайны. Янымдағы бер инәй: "Ай-һай, "Байыҡ"та бейерлек егет бит был! Нурмөхәмәтовтар тоҡомо булырға тейеш, Әсҡәт һымаҡ, оҫта бейей", - тип, маҡтап ултырғайны. Концерт бөткәс асыҡланыуынса, ысынлап та, малайҙы олатаһы - оҫта бейеүсе Әсҡәт ағай Нурмөхәмәтов өйрәткән икән. Шулай итеп, "Харисов" тип таныштырһалар ҙа, егет Нурмөхәмәтовтарҙың ҡыҙының улы булып сыҡты...\n"Байыҡ" бейеү конкурсында тәүге урындар яулаусы Әбйәлил районы Салауат ауылы ҡыҙы Руфина Хафизова ла "әсәһенән күреп тун бескән" ҡыҙыҡай булып сыҡты. Әйткәндәй, ҡыҙыҡай 9 айлыҡ ҡына сағынан бәүелсәгендә бейеп торған икән. Был хаҡта уның әсәһе Рәйлә Сөләймән ҡыҙы һөйләне. Матур милли кейем кейгән һөйкөмлө ҡыҙыҡайҙың әсәһе көйләгән көйгә тыпырҙатып йөрөүен күргәндән һуң, Руфинаға өндәшмәй ҡала алманым:\n- Руфина, әле һин ниндәй бейеү бейейһең ул?\n- Әле мин "Урманда" бейеүен башҡарҙым. Уның эстәлеге буйынса, мин еләк йыйыр өсөн урманға барам да, ҡоштар тауышын тыңлайым, ағастарға, хуш еҫле үләндәргә һоҡланып, аҡлан ҡыҙырам, түмәр өҫтөнә баҫып, тыпырҙатып бейеп төшәм, унан бер бөртөк кенә еләк табып, ашап ҡуям. Еләкһеҙ ҡайтһам да, бер ҙә аптырамайым - йылмайып, көлөп, ҡыуанып ҡайтып инәм өйгә...\n- Бейергә кем өйрәтте? Тағы ниндәй бейеүҙәр беләһең?\n- Әсәйем инде. Ул миңә тағы "Ҡыңғырау сәскә" бейеүен, бынан тыш, иптәш ҡыҙҙарым менән бергә бейей торған "Гөлнәзирә", "Кейеҙ" бейеүҙәрен дә өйрәтте. Әсәйем мәктәптә географиянан уҡыта, "Салауат" бейеү ансамблендә бейеүгә өйрәтә. - Һай, афарин! Киләсәктә кем булырға теләйһең?\nАртабан бейеүсе ҡыҙҙың әсәһе Рәйлә Сөләймән ҡыҙы менән әңгәмәне дауам иттек. Уның һөйләгәндәренән ғаиләлә тәрбиә мәсьәләһе нисек ҡуйылыуы тураһында белдек.\n-Балаларыбыҙҙы үҙ өлгөбөҙҙә тәрбиәләйбеҙ: һин тегеләй ит, былай ит, тип әйтмәйбеҙ, ә барыһын да үҙебеҙ эшләп күрһәтәбеҙ, йәғни ата-әсәнең һәр аҙымы, һәр хәрәкәте, һәр һүҙе бала күңелендә көҙгө кеүек сағыла икәнен аңлап, үҙ-үҙебеҙҙе һәр ваҡыт бер самала тоторға тырышабыҙ,- тип һөйләп китте Рәйлә апай. - Улдарыбыҙ Азамат, Салауат юғары уҡыу йортон тамамланы. Ҡыҙыбыҙ бәләкәй әле, ләкин уны ла эшкә күнектерәбеҙ - хеҙмәт менән тәрбиәләй-беҙ. Тағы, балаларыбыҙ туған телдәрендә матур итеп һөйләшһендәр, башҡорт рухлы булып үҫһендәр, тип тырышабыҙ. Башҡорт бейеүҙәре лә ошо маҡсатҡа хеҙмәт итә, тип уйлап, бәләкәсемде үҙем һымаҡ бейеүсе итергә булдым. Бәлки, киләсәктә бейеүсе лә булмаҫ, әммә был һәләтте үҫтермәй ҡалдырыу гонаһ булыр ине...\nРәйлә Сөләймән ҡыҙының һүҙен ғаилә башлығы Рәүеф Ғәбдрәшит улы: "Бейеүсегә һүҙ әйтмәгеҙ, яңы бейергә төшкән!" - тип йөпләп ҡуйҙы.\nМәшәҡәтле, сыр-сыулы, шау-шыулы донъяла ошондай матур ғаиләләр бар икән, тимәк, тормош дауам итә! Киләсәктә лә тыуып торһон ата-әсәнең йөҙөн, күңелен, холҡон, талантын ҡабатлаған балалар. Тик был өлгө, был оҡшашлыҡ күркәм, матур булһын!\nЯҙылған: 25.08.14 | Ҡаралған: 938


Башҡортостанда импортты алмаштырыу проекты Сәнәғәтте үҫтереү фондынан 235 миллион һум аласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда импортты алмаштырыу проекты Сәнәғәтте үҫтереү фондынан 235 миллион һум аласаҡ\n17:28, 2 октября 2015 Иҡтисад\nБашҡортостанда импортты алмаштырыу проекты Сәнәғәтте үҫтереү фондынан 235 миллион һум аласаҡ Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 2 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.\nСәнәғәт һәм сауҙа министрлығы Сәнәғәтте үҫтереү фондының эксперт советы Стәрлетамаҡта беренсе импортты алмаштырыу проектын ғәмәлгә ашырыу өсөн 235,3 миллион һум күләмендәге заемды хупланы. Фондтың заемын иҫәпкә алып, проекттың дөйөм хаҡы 386 миллион һум тәшкил итәсәк.\nЯңы ғаризалар менән бергә фонд хуплаған проекттарҙың һаны 35-кә еткән. Проекттарҙы тормошҡа ашырыу Рәсәй иҡтисадына 54 миллиард һум йәлеп итергә мөмкинлек бирәсәк, шуларҙан фондтың займдары 12,28 миллиард һум тәшкил итәсәк.\nПроект сиктәрендә «Станоктар эшләү» ғилми-етештереү берекмәһе станоктар өсөн заманса корпустар етештереүҙе яйға һалырға ниәтләй. Компания проект эшләй башлағандан һуң өс йыл дауамында станоктар өсөн корпустар баҙарының 10-15 процент өлөшөн биләргә планлаштыра. Өҫтәүенә яңы корпустар сит илдекенә ҡарағанда 10-15 процентҡа осһоҙораҡ буласаҡ.\nЮғары етештереүсәнле 58 эш урыны булдырыла. Проектҡа 386 миллион, шул иҫәптән Сәнәғәтте үҫтереү фонды биргән заемды — 235,3 миллион һум аҡса һалыу ҡарала. Башҡортостан Хөкүмәте сайтында хәбәр ителеүенсә, 35,75 миллион һум инвестицияланған да инде.\nТеги: импортты алмаштырыу,проект,етештереү


Араҡы яратҡан – аҡылын таратҡан. Ә суррогат араҡы һатҡан?..\n1 Февраль 2019, 16:51\n“Беренсе тәүлек һөҙөмтәһе: 58 тикшереү барышында 13 йәшерен һатыу нөктәһе... Һәм был эштең башы ғына. Яҡын арала беҙ Әбйәлил районында спиртлы эсемлектәр һатҡан әҙәм аҡтыҡтарын ҡаты иҫкәртәсәкбеҙ. Бындай “эшҡыуарҙар” беҙҙең халыҡтың геноциды менән шөғөлләнә бит. Ундай эсемлекте ҡулланыуҙың һөҙөмтәһе бөтәһенә лә яҡшы таныш. Был – унар меңләгән фажиғә һәм йыл әйләнәһенә һынған яҙмыштар. Быға юл ҡуймауҙың законлы юлдары бар, һәм беҙ уны эшләйәсәкбеҙ, һәр райондың һәр бәләкәй ауылына тиклем барып етәсәкбеҙ. Аҙаҡ йәлләү талап иткәндәргә алдан уҡ әйтәм: бының файҙаһы булмаясаҡ. Үлем менән сауҙа итеүҙе хәҙер үк туҡтатығыҙ. Әгәр һеҙҙең туғандарығыҙ йәки дуҫтарығыҙ бының менән шөғөлләнә икән – зинһар өсөн ошоларҙы уларға еткерегеҙ. Оялмайынса күҙҙәренә ҡарап үҙ күршеләрен үлтереүселәргә беҙҙең республикала урын юҡ, – тип яҙҙы социаль селтәрҙәрҙә Радий Хәбиров.\nБыл республика етәксеһенең ялған алкоголь һатыусыларға ҡаршы асҡан көрәше тураһындағы белдереүе. Шулай уҡ Радий Хәбиров тәүге профилактик рейд һөҙөмтәләре менән дә уртаҡлашты. Радио, телевидение һәм бүтән мәғлүмәт сараларынан ишеткәнһегеҙҙер инде, хөрмәтле гәзит уҡыусыларыбыҙ, тикшереү эштәре Әбйәлил районы ауылдарында үтте. Сара барышында 13 законһыҙ һатыу нөктәһенән 90,5 литр алкоголь һәм спиртлы тауар тартып алынған. Законһыҙ эшмәкәрлек менән шөғөлләнеүселәргә ҡарата административ хоҡуҡ боҙоу эше ҡуҙғатылған.\nБыл йәһәттән беҙҙең районда ла эскелектең таралыуына ҡаршы маҡсатлы эш алып барыла. Яңыраҡ, мәҫәлән, Ҡашҡар ауылының мәҙәниәт һәм ял үҙәгендә район хакимиәте вәкилдәре ҡатнашлығында граждандар сходы үтте. Ҡашҡарҙар, ғәҙәттәгесә, был йыйылышта ла бик әүҙем ҡатнашты. Көн тәртибендә әлеге ваҡытта һәр бер кеше өсөн бик мөһим булған актуаль һорауҙар ҡаралды. Сүп-сар реформаһы, һанлы телевидениеға күсеү буйынса ентекле аңлатыуҙар бирелде, замана афәте ¬эскелеккә, көмөшкә һатыусыларға ҡаршы көрәште әүҙемләштереү буйынса ҡыҙыу фекер алышыу булды. Йыйылыусылар әйтеүенсә, был мөһим эште уңышлы атҡарыу өсөн йәмәғәт ойошмаларына, хоҡуҡ һаҡлау органдарына, хакимиәт вәкилдәренә һәм урындарҙа йәшәүсе халыҡҡа көстәрҙе бергә тупларға кәрәк. Шулай ҙа, эскелеккә ҡаршы иң шәп ысул – эсмәү икәнен онотмаһаҡсы....\nОшондай уҡ форматтағы йыйылыштар Һабыр, Кананикольск ауыл биләмәләрендә үтте, раҫланған график буйынса башҡа биләмәләрҙә лә ойоштороласаҡ.\nP.S. «Араҡы яратҡан – аҡылын таратҡан», – ти боронғолар. Эйе, беҙҙең халыҡ йолалары, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙҙең береһе лә эскелек менән бәйле булмаған. Бәйгеләр, һабантуйҙар ваҡытында ла рухи яҡтан бай халҡыбыҙ хәмер эсмәйенсә генә күңел асҡан. Ата-бабаларыбыҙ миҫалында, тәмәке тартыу, араҡы, һыра һәм башҡа спиртлы эсемлектәр эсеү кеүек насар ғәҙәттәрҙән алыҫыраҡ торайыҡсы. Эскелек ҙур-ҙур аҙымдар менән таралһа ла, бөгөн, ҡыуанысҡа күрә, йәштәр спорт менән шөғөлләнә, белемгә ынтыла, дингә, иманға тартыла. Алкоголизмға илтеүсе сәбәптәрҙән көслө булып, күберәк хәрәкәт итеп, изге эштәр ҡылып, яҡын кешеләребеҙ менән тормоштоң ғәҙәти ҡыуаныстарын кисереп йәшәргә яҙһын.


1-се Ҡалтасы урта мәктәбендә төҙөлөш-монтажлау эштәре Рөстәм Хәмитов ҡушыуы буйынса сентябргә тиклем тамамланасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n1-се Ҡалтасы урта мәктәбендә төҙөлөш-монтажлау эштәре Рөстәм Хәмитов ҡушыуы буйынса сентябргә тиклем тамамланасаҡ\n15:26, 27 января 2014 Йәмғиәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республиканың төньяҡ райондары буйынса эш сәфәре барышында 1-се Ҡалтасы урта мәктәбен ҡараны һәм республиканың Мәғариф министрлығы етәкселегенә белем биреү учреждениеһында төҙөлөш-монтажлау эштәрен тулыһынса сентябргә тиклем тамамларға ҡушты.\nМәктәптә 2010 йылдың ғинуарынан алып 1960 йылда һалынған иҫке бинаны реконструкциялау һәм яңыһын төҙөү эше бара. Бөгөнгә ике объектта ла эштәр 80 процентҡа үтәлгән. Төҙөлөштөң һәм реконструкциялауҙың дөйөм хаҡы – 156 миллион һум. 100 миллион һумы үҙләштерелгән, эштәрҙе тамамлау өсөн тағы ла 56 миллион һум кәрәк.\nЯңы корпус әле һаман төҙөлөп бөтмәгән. Бина өлөшләтә ҡулланылһа ла, рәсми рәүештә файҙаланыуға тапшырылмаған. 250 урынлыҡ тамашалар залында түбә ҡапламаһы юҡ. Ашханала ҡорамалдар юҡ, төҙөлөш-монтажлау эштәре тулы күләмдә тамамланмаған. Яңы бинаның бөтә кабинеттары һәм реконструкция барған корпустың ҡайһы бер уҡытыу бүлмәләре эшләп бөтөүгә мохтаж. Шул уҡ ваҡытта белем биреү процесы ғәҙәти режимда бара.\n— 2014 йылда был мәктәптә бөтә эштәрҙе тамамларға кәрәк, 1 сентәбрҙә ул тулы ҡеүәтендә эшләп китергә тейеш, — тине, БР мәғариф министры Әлфис Ғаязовҡа мөрәжәғәт итеп, республика Президенты.\nҠалтасы мәктәбендә республика Президенты информатика дәресендә булды. Бында ул интернет тиҙлегенең юғары булыуына инанды – секундына 1 мегабит. Информатика кабинетында шулай уҡ эшләнеп бөтмәгән эштәр бар. Мәҫәлән, компьютер техникаһының сымдары иҙәндә ята, ул хәүефһеҙлек техникаһына тап килмәй. Рөстәм Хәмитов боҙоуҙы бөтөрөргә талап итте.\nРеспублика Президенты мәктәптең заманса интерактив белем биреү саралары менән йыһазланыуы тураһында ҡыҙыҡһынды. Белем биреү учреждениеһы директоры Наталья Ҡотлобаева әйтеүенсә, башланғыс синыфтар тулыһынса тиерлек бындай ҡорамалдар менән тәьмин ителгән. Яҡын ваҡытта мәктәпкә тағы ла бер интерактив таҡта киләсәк – уны математика кабинетында файҙаланыу күҙаллана.\nБөгөнгә мәктәптә 520 бала белем ала, 43 уҡытыусы эшләй. Уҡытыусылар кадрҙары менән комплектлаштырыу – 100 процент.\nТеги: бр президентының эш сәфәрҙәре,мәғариф,төҙөлөш,ремонт


Уңайлы ла, хәүефле лә » "Урал" гәзите\nУңайлы ла, хәүефле лә\nГаз - файҙаланыу ѳсѳн уңайлы яғыулыҡ, әммә уның менән һаҡһыҙ эш итеү, хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәмәү күңелһеҙ тамамлана. Үткән аҙнала муниципаль район хакимиәтендә Газ хәүефһеҙлеге айлығына арналған кәңәшмәлә ошо хаҡта һүҙ барҙы.\nАйлыҡтың йылытыу миҙгеле башланғас үткәрелеүе лә осраҡлы түгел, нәҡ ошо ваҡытта бѳтәһе лә ѳйҙәрен газ менән йылыта башлай һәм хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен күҙәтмәгәндәр ѳсѳн уның фажиғәле тамамланыуы ла бар.\n“Газпром газораспределение Уфа” йәмғиәтенең Белореттағы филиалы директоры Д. М. Шафиҡов сығышында газ менән файҙаланғанда хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәмәү арҡаһында газ шартлауы, янғын сығыуы, кешеләрҙең газға ағыуланып үлеүе кеүек хәлдәрҙең артыуына миҫалдар килтереп һѳйләне. Газға бәйле килеп тыуған хәл-ваҡиғаларҙың 95-98 проценты торлаҡ йорттарға тура килә. Элек ҡулланыусыларға һатылған газ баллондары хәүефһеҙлек буйынса етди контроль үтһә, әлеге ваҡытта, был эш менән икенсе предприятиеның шѳғѳлләнеүенә бәйле, контроль етешмәүенә борсолоу белдерҙе етәксе. Яңы технологиялар буйынса тарттырып түшәм эшләгәндәр ҙә хәүефһеҙлек ҡағиҙәһен үтәмәй, шуға бындай ремонттың да насар тамамланыуы ихтимал. Биналарға капиталь ремонт эштәре лә газ хеҙмәте белгестәре күҙәтеүендә башҡарылырға тейеш.\nКәңәшмәлә газ селтәрҙәре һәм приборҙарының торошо, уларҙы ҡулланыуҙа контролде арттырыу, техник күҙәтеү сифаты тураһында һүҙ барҙы.\nРәсәйҙә 2014 йылда биш тапҡыр газ шартлаған һәм уларҙа - 6, 2015 йылда алты осраҡ теркәлгән, 10 кеше һәләк булған. Бындай хәлдәр республикала ла йыш теркәлә. Күңелһеҙ хәлгә тарымаҫ ѳсѳн һәм кем хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен теүәл үтәргә бурыслы.


Өфөлә ҡырҡ йыл йөрөгән иҫке трамвайҙар яңыртыла\nТәүге вагонда эштәр башланған да инде. Транспортты тулыһынса алыштырыу экономик яҡтан отошһоҙ, сөнки бер трамвай хаҡы- 24 миллион һумға төшә. Шуға ла электр транспорт идаралығы етәкселеге капиталь ремонт эшләү юлын һайлаған. План буйынса нисә трамвайҙы яңыртыу ҡаралған?\nБаш ҡаланың ике депоһындағы ла трамвайҙарҙың 95 проценты техник яҡтан заман талаптарына яуап бирмәй ти белгестәр. Ҡалаға һуңғы тапҡыр 35 берәмек транспорт 90 йылдар аҙағында, 2000 йылдар башында алып ҡайтыла. Һуңғараҡ депо тағы ла биш заманса тәпәш иҙәнле трамвай һатып ала. Уларҙа кондиционер, йылытыу системаһы бар, пассажирҙар өсөн бөтә уңайлыҡтар булдырылған.\nӘммә Усть-Ҡатау трамвай заводында етештерелгән бер транспорттың хаҡы - 24 миллион һум. муниципаль электр транспорты идаралығында билдәләүҙәренсә, бүленгән 160 миллион һумға өр-яңы алты трамвай һатып алырға йәки депола торған егермеһенә капиталь ремонт эшләргә мөмкин.\nХеҙмәткәрҙәр ышаныслы иҫке транспортты яңыртыу отошлоға төшә, тигән фекерҙә. Бөгөн «Татра» моделле трамвай төҙөкләндерелә башланған. Шуға ла бөгөн төп көс - ремонт бригадаларына төшә.\nЫсынлап та, 80 йыллыҡ тарихы булған трамвайҙар өсөн пассажирҙар хәүефһеҙлеге төп бурыс. Иҫке транспорттың шулай уҡ салонын, йылытыу ҡоролмаларын алыштырыу ҡаралған. һөҙөмтәлә, иҫке вагондан ни бары 20 процент агрегат ҡаласаҡ.\nТәүге яңартылған трамвай быйыл йәй линияла йөрөй башлаясаҡ. Әммә эштәр бының менән генә туҡтап ҡалмай. Белгестәр, баш ҡалала яңы проекттар әҙерләй, шуларҙың береһе 2025 йылға тиклем иҫәпләнгән. Ул ҡабаттан ҡаланың төньяҡ һәм көньяҡ өлөшөн тоташтырасаҡ. Әммә ҡала властары проектты бойомға ашырыу өсөн республиканан ғына түгел, федераль бюджеттан да ярҙам кәрәклеген билдәләй.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №44, 29 октябрь - 4 ноябрь, 2016 - Информационные страницы\n№44, 29 октябрь - 4 ноябрь, 2016\nӨФӨБӨҘ АРТАБАН ДА\nӨфө ҡала округы Советы сессияһында Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы итеп яңынан, өсөнсө мөҙҙәткә Ирек Ялалов һайланды. Уның өсөн 34 депутат тауыш бирҙе.\nМәғлүм булыуынса, хакимиәт башлығы вазифаһына дүрт кандидат дәғүә итте. Улар: ҡала округы Советының үткән саҡырылыш депутаты Николай Герасимов, Башҡортостан адвокаттар коллегияһы адвокаты Ринат Әхмәҙуллин, "Өфө ҡала уты" директоры Илдар Чанышев һәм хакимиәт башлығы вазифаһын башҡарыусы Ирек Ялалов. 19 октябрҙә уҙған конкурс процедураларында өс кандидат ҡаланың социаль-иҡтисади үҫеше буйынса үҙҙәренең программалары менән таныштыра. Ә Ринат Әхмәҙуллин иһә процедураларҙа ҡатнашыу өсөн яҙған ғаризаһын кире ала.\n- Конкурста ҡатнашыусы кандидаттар Өфө ҡалаһын үҫтереү буйынса мөһим программалар менән сығыш яһаны, ҡайһы бер тәҡдимдәр артабанғы эшмәкәрлектә файҙаланыласаҡ. Әммә тап Ирек Ишмөхәмәт улының программаһы тулы, ҡала тормошоноң барлыҡ өлкәләрен үҙ эсенә ала һәм, иң мөһиме - тормошҡа ашырырлыҡ, - тине депутаттарҙың ҡарарына аңлатмалар биреп Өфө ҡала округы Советы рәйесе Валерий Трофимов.\n- Биш йыл элек Өфө бөтөнләй икенсе ҡала ине, ошо ваҡыт эсендә торлаҡ төҙөлөшө, инфраструктура, инвестициялар йәлеп итеү буйынса ла күп нәмәләр эшләнде, - тине үҙенең сығышында Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов. - Төрлө конкурстар һөҙөмтәләре буйынса ла баш ҡала лидерҙар иҫәбендә. Һәм бындай миҫалдар етерлек. Тимәк, уҙған биш йылда бушҡа йәшәмәгәнбеҙ, насар эшләмәгәнбеҙ. Өфө артабан да үҫәсәк, яҡшырасаҡ, ә яҡшы урынға һәр саҡ кеше йыйыла һәм күптәр йәшәү өсөн баш ҡаланы һайлаясаҡ. Ләкин урбанизация системалы рәүештә алып барылырға, ул асыҡ, аңлайышлы булырға тейеш. Шул уҡ ваҡытта тормош сифатын күтәреү тураһында ла уйларға кәрәк.\nТУҒАН ТЕЛ МӨХИТЕНДӘ УҠЫУ ТӘРТИПЛЕ ЛӘ ИТӘ БЕҘҘЕ\nБеҙҙең заман еңел түгел, балалар тормоштоң бөтә ауырлыҡтарын күреп-белеп, аңлап үҫә. Күптәр атай-әсәйенең хәлен, ни өсөн ғаиләләрендә теге йәки был уңайлыҡтар булмауын аңлай.\nХәлим Әмиров Петроградта ғәскәрҙәр араһында Башҡорт автономияһы етәкселегенең сәйәсәтен, Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте мәнфәғәтен алға һөргән, пропагандалаған эшмәкәрҙәрҙең береһе була.\nҺӘР ИР-ЕГЕТ КҮҢЕЛЕНДӘ ЭЙӘРЛЕ-ЙҮГӘНЛЕ АТ ЯТА\nБеҙҙең шөғөлдәр - улар көрәш, ҡул, ҡылыс һуғыштары, уҡ атыу. Ниңә беҙ бөгөн ҙур спортта юҡ? Сөнки сит шөғөлгә ынтылабыҙ. Үҙебеҙгә хасын онотҡанбыҙ. Әле бына егеттәребеҙ көрәш, ҡул һуғышы төрҙәрендә күренә башланы.\nЙӘНШИШМӘНЕҢ ҺЫУЫН ЭСМӘГЕҘ!\nХалыҡ байлығына ҡул һуҙған, нәфсеһен тыя алмай "Йәншишмәнән һыу эскән" ҡомһоҙҙарҙың да мәңгелек түгеллеген, хилаф малдың ғүмер өҫтәмәгәнлеген, күҙҙәрегеҙ менән күреп, үҙ заңығыҙға һеңдереп алығыҙсы, тип әйтке килә.\nКИҘЕҮҘЕ АУЫРЫМАҪҠА ӘҘЕРЛӘНЕП ҠАРШЫЛАЙЫҠ\nКөн дә йоҡлар алдынан тамаҡты тоҙ, сода иретмәһе менән, аҡсәскә, тырнаҡ гөлө, шалфей төнәтмәләре менән сайҡатыу ҙа сирҙән һаҡлар. Һарымһаҡ, һуған, бал, гөлйемеш сирҙән һаҡлаусы тәбиғи саралар икәнен дә оноторға ярамай.\n"Киске Өфө" гәзитенең "Бәйләнештә" социаль селтәрендәге "Башстатус" төркөмө менән берлектә иғлан иткән "Башҡорт китабы топ-100+" акцияһына ҡушылған уҡыусыларыбыҙҙың тәҡдимдәрен һәр һанда күрһәтә киләбеҙ. Бөтәһе лә уҡырға тейешле китаптар исемлеге яйлап үҫә бара.


Кенияла ҡатын-ҡыҙҙар матур, һомғол буйлы. Уларҙың аяҡтары һәм муйындары оҙон. Кения ҡатын-ҡыҙҙары сағыу кейем кейеп, ҡолаҡтарына ҙур һырға тағып, һалам өйҙәренән юлға сыға. Улар әйтерһең лә үҙҙәрен күрһәтергә, йә булмаһа башҡаларға ҡарарға сыға, сөнки бында автобустар һирәк үтә. Улар йомшаҡ һөйләшә - суахили телендә аралаша, һүҙ әйткәндә ҡыҙыҡ итеп ирендәре менән сапылдатып ҡуялар. Суахили телендә "Ямбу" һүҙе "һаумыһығыҙ" тигәнде аңлата. Республиканың Физик культура, спорт һәм туризм министрлығының туризм бүлеге белгесе Рәмил Рафиҡов бер аҙна Африкала булып, иҫендә ҡалдырған берҙән-бер һүҙ ул.\nУның маҡсаты Килиманджаро янартауына (5895 м) күтәрелеү ине. Беҙҙең гәзит был түбәгә менгән өфөләр тураһында йыш яҙа башланы. Бер үк ваҡытта тиерлек Килиманджароға, төрлө маршрут менән Рафиҡов һәм Өфөнән тағы ике кеше - Вячеслав Малоярославцев һәм Камил Йыһаншин, улар таныш түгел, күтәрелә. Һуңғылары тураһында "БАШвестЪ" яҙған ине. Бөгөнгө хикәйәбеҙ Рәмил Мөхәмәтзыя улы тураһында. Әйткәндәй, Рафиҡов өфөләрҙән беренсе булып, яҡташтарынан 2-3 көнгә алдараҡ Килиманджароға менде.\nНайроби - Кенияның баш ҡалаһы. Бында туризм бюджет килеменең төп өлөшө, шуға ла бер ниндәй ҙә үҙешмәкәр туризм юҡ. Экскурсияла аңлатып йөрөгән кешегә, йөк ташыусыға түләйһең, ҡайҙа теләйһең шунда тур һатып алаһың да...\nРәмил Кениянан Танзанияға тиклем алты сәғәт автобуста бара. Уға үгеҙ менән ер һөргән, тәпке менән ер эшкәрткән кешеләрҙе күрергә тура килә. Дөрөҫ, "Белорусь" тракторы ла осраған, әммә улар емерек...\n"Янып торған түбә" "Танзания" милли паркы территорияһында урынлашҡан. Әгәр Рафиҡов Танзанияла Килиманджароға тур һатып алған булһа, осһоҙға төшөр ине.\nОҙатып йөрөүсе Эрнест Стенли һәм йөк ташыусы менән тау башына күтәреләләр. Тау бейек булыуына ҡарамаҫтан, күтәрелеш, айырыуса түбәнге өлөшөндә, һөҙөк. Түбәгә төрлө яҡтан алты маршрут буйынса күтәрелеп була. Һәр маршрутта - кешеләр. Улар араһында йәштәр генә түгел, хатта пенсионерҙар ҙа бар. Түбәгә тиклем, ә унда ҡар һәм тау боҙлоғо, әлбиттә, улар күтәрелә алмай, әммә бындағы шарттар өлкән йәштәгеләргә лә сәйәхәт итеү мөмкинлеге бирә.\nТүбәгә менә торған юл төҙөк, һыу үткәргес эшләнгән, ултырғыс менән өҫтәл осрап ҡуя. Һәр мең метр һайын бәләкәй генә йорттар һәм ҙур ангар, уларҙа оҙатып йөрөгән негрҙар примуста аҙыҡ әҙерләй, улар үҙҙәре менән керосин ала. Бәҙрәф торғаны кафелдән, раковина, душ - барыһы ла бар. Дөрөҫ, тик һыуҙы ҡайҙан алаларҙыр, шуныһын аңлап булмай. Рафиҡов Африкала булған ваҡытта ҡоролоҡ миҙгеле ине, бар йылғалар ҙа ҡороған.\nРафиҡов ашаған аштары хаҡында ла һөйләне. Бөтәһе лә бәләкәй, аҙ ғына - банан бер бармаҡ оҙонлоғо хәтлем, тауыҡтары беҙҙекеләргә ҡарағанда ике тапҡырға бәләкәй, йомортҡалары ла, кәзә тигәндәре лә бәләкәй. Бында сығанаҡтан һыу эсергә ярамай - йоғошло ауырыу еләктерергә мөмкин.\nРафиҡов - тәжрибәле турист, уға тау итәгенән түбәһенә тиклем өс көн ваҡыт кәрәк булды. Өҫтөндә кейеме булыуына ҡарамаҫтан, өс көн эсендә уның тәне ҡояшта янды.\nРафиҡов һүҙҙәренә ҡарағанда, һәр ай ошо маршрут буйынса меңгә яҡын кеше түбәгә менә. Рафиҡов быйыл 2210-ынсы кеше булып түбәгә күтәрелгән. Уға тапшырылған сертификат быны иҫбатлай.\nАфрика уға оҡшамаған. Ер янған, үҫемлектәр ҙә тәьҫир итмәй. Фил, жираф һәм носорогтар һыу булған ергә киткән. Ары-бире маймылдар ғына күренеп ҡала.\n- Беҙҙә Камчатка, Көньяҡ Урал тәбиғәте матур, - ти ул. - Әммә беҙ тәбиғәт байлығы менән файҙалана белмәйбеҙ. Беҙҙәге туризм ҡасан бюджетты тулыландырыр икән?


Өфөлә “АгроКомплекс” күргәҙмәһе асылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nКоронавирус хәүефе сәбәпле сит ил компаниялары Өфөләге Агросәнәғәт форумына килмәне. Мәртәбәле йыйын һәм күргәҙмәлә уларҙың Рәсәй төбәктәрендәге вәкилдәре ҡатнаша. Донъяла йоғошло сир таралыуын иҫкәртеү шарттарында “АгроКомплекс” күргәҙмәһе лә асылды. Халыҡ-ара форум барышын беҙҙең хәбәрселәр күҙәтә.\nТән температураһын асыҡлаусы ҡоролма, антисептик, битлектәр. Барыһы ла Аграр сәнәғәт халыҡ-ара форумында ҡатнашыусыларҙың именлеге хаҡына. Көтөлмәгән шарттарға ҡарамаҫтан, тармаҡта эшләгән 350 төрлө предприятие һәм ойошма вәкилдәре Өфөлә йыйылды. Агрокомплекс күргәҙмәһе беренсе тапҡыр теүәл 30 йыл үткән.\nТәүҙә кесе төбәк экспозицияһы бөгөн власть, фән, бизнес һәм аграрийҙар араһында файҙалы фекер алышыуҙар өсөн ҡеүәтле майҙанға әүерелде. Сарала эре агрохолдингтарҙан башлап ауыл хужалығында мәшғүл урта һәм кесе предприятиелар ҡатнаша. Күргәҙмә улар өсөн тауар танытыу ғына түгел, эшлекле бәйләнештәр ҡороу сараһы.\nРеспубликаның ауыл хужалығы министрлығы күргәҙмә сиктәрендә тармаҡ бәйгеләре үткәрә.Халыҡ-ара АгроКомплекс күргәҙмәһенең үҙенсәлектәренең береһе – урындағы фермер һәм ауыл хужалығы кооперативтары йәрминкәһе. Бында тауар етештереүселәр эшҡыуарҙар һәм ритейлерҙар менән килешеү төҙөһә, килгән ҡунаҡтар Башҡортостанда әҙерләнгән саф һәм файҙалы ризыҡ тәмләп ҡарай ала.\nҠаҡланған ҡаҙ хәҙер Рәсәй төбәктәрен урап Ҡаҙағстан тәмлетамаҡтары өҫтәленә барып еткән. Бынан 10-15 йыл элек эшләй башлаған предприятие бөгөн 50 төр аҙыҡты 500 сауҙа нөктәһендә һата. Башҡорт балы менән умартасылыҡ тауарҙары ла донъяның 20 илендә ҙур ихтыяждан файҙалана.\nРеспублика апитерапия үҙәге быйыл йәнә ике күләмле килешеүгә иҫәп тота.Аграр сәнәғәт компексын үҙгәртеүҙең глобаль йүнәлештәре иһә форумдың пленар өлөшөндә билдәләнә. Белгестәр һөт етештереү тармағын үҫтереү, цифралы экосистемалар, ауыл хужалығын техник һәм технологик яҡтан яңыртыу тураһында фекер алыша.\nБашҡортостан Хөкүмәте Рәсәй агролизинг компанияһы менән ауыл хужалығы техникаһын яңыртыуға йүнәлтелгән килешеү төҙөнө. Башҡортостанда үткән һәр күләмле форумда республикала яңы производство асыу матур йолаға әйләнеп бара. Аграр сәнәғәт форумы сиктәрендә Ҡалтасы районындағы “Победа” хужалығының малсылыҡ комплексында һөт һауыу ҡоролмаһы тантаналы сафҡа индерелде. Яңы производствоға Радий Хәбиров старт бирҙе.


28 апреля 2017 — 15:58 ГТРК «Башкортостан»\nФедераль именлек хеҙмәте Калининградта “Ислам джихаты-мөджәхиттәр джамааты” террор ойошмаһына ҡараған 12 кешене ҡулға алған. Уларҙың етәксеһе Үзбәкстандан булыуы асыҡланған.\nАмерикала Төнъяҡ Каролина штаты ҡойма ямғырҙар сәбәпле һыу аҫтында ҡалған. Йылғаларҙа һыу кимәле арта. Хакимиәттәр халыҡты уяу һәм һаҡ булырға саҡырған.\nТеррорсыларҙан азат иткәндән һуң тәүге тапҡыр Алеппола Сүриәнең футбол буйынса премьер-лигаһы уйындары үткән. Матчта рәсәйҙең хәрби полицияһы батальоны именлек тәьмин иткән.\nҺамар техник университеты инженерҙары үҙйөрөшлө йорт эшләгән. Ул “Ларифуга” тип атала. Йорттоң корпусы фанерҙан эшләнгән, әммә тиҙҙән ул тимергә алмаштырыласаҡ. Инженерҙар әйтеүенсә, үҙйөрөшлө өй эшҡыуарҙарҙың офисын алмаштыра ала.


Хәбәрҙәр: Кипр социаль шартлау хәлендә.\nКипр социаль шартлау хәлендә.\nКипр хөкүмәте көрсөктә ғәйеплеләрҙе табырға һәм яза бирергә вәғәҙә итә. Урындағы киң мәғлүмәт саралары раҫлауынса, һуңғы 5 йыл эсендә бөлгөнлөк алдында торған банкылар юғары пост биләгән чиновниктар һәм сәйәсмәндәрҙең күп миллионлыҡ кредиттарын иҫәптән сығарған. Ә эксперттар күҙаллаған ҡеүәтле рецессия үҙен һиҙҙерә лә башланы.\n“Мин эшһеҙ ҡалдым, ҡатыныма бер нисә ай элек кәметкән эш хаҡын йәнә ҡырҡырға йыйыналар. Беҙҙең сығымдар килемдән 60 процентҡа күберәк. Беҙ хәҙер ни эшләргә лә белмәйбеҙ. Башҡа килгән берҙән-бер уй- сит илгә китеү,-”ти Никосияла йәшәүсе Джордж Полидору.\nХалыҡ ҡотҡарыу планы логикаһын аңлауҙан баш тарта һәм көрсөктөң ауырлығын банк хужалары үҙҙәре күтәрергә тейеш, тип иҫәпләй. Бер нисә көн элек манифестацияла ҡатнашыусылар халыҡ-ара өс кредит хужаһының “һәләкәткә илтеүсе” талаптарынан баш тартырға саҡырҙы. Ҡайһы бер аналитиктар Кипр аҫтындағы дары мискәһе теләһә ҡасан шартлауы бар тип, ҙур сыуалыштар башланыуынан шикләнә.\n/рецессия-лат. артҡа китеш/


Уҡ осошондай ғүмер балҡышы - БРГИ1\n23 март көнө бөйөк башҡорт шағирының исемен йөрөткән 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатында Рәми Ғариповҡа арналған Хәтер һәм хөрмәт кисәһе үтте. Уҡыу йорто милли шиғриәтебеҙҙең даны һәм иманы булған шағирҙың тыуыуына 90 йыл тулыу байрамын шулай ҙурлап үткәрҙе.\nСара Рәми Ғариповтың шиғырҙарына, көндәлектәренә нигеҙләнде. Шуға ла бик эстәлекле һәм фәһемле булды. Тамаша сағыу концерт номерҙары менән биҙәлде. Гимназияның йөҙөк ҡашы “Аҡйондоҙ” бейеү ансамбле, “Ынйылар” йыр ансамбле, “Аманат” этнофольклор төркөмөнөң сығыштары Рәми Ғариповтың яҡты рухына бағышланды. 10е класы уҡыусыһы Илназ Исхаҡовтың Рәми образын бөтә күңеле менән бирелеп уйнауы бер кемде лә битараф ҡалдырмағандыр.\nЙола буйынса, йыл һайын иң әүҙем, иң алдынғы уҡыусыларға, уҡытыусыларға Рәми Ғарипов исемендәге премия бирелә. Быйыл ул бәхеткә 6 кеше эйә булды: Һөнәри ауырыуҙар институты директоры, медицина фәндәре докторы, профессор, академик Әхәт Барый улы Бәкеров, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, журналист Фәнил Шәмсетдин улы Ҡоҙаҡаев, гимназия-интернаттың башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы Альбина Хәсән ҡыҙы Ҡайбышева (бөтәһе лә мәктәп-интернаттың сығарылыш уҡыусылары); 11-се класс уҡыусылары Арыҫлан Ныяҙғолов, Илүзә Янбаева, Гөлсинә Йомағужина.\nХәтер байрамының әһәмиәте бик ҙур булды. Әйтерһең дә, залда ултырған барлыҡ тамашасы яратҡан шағирының йөрәк тибешен тойҙо. Һәр кем уның ябай булмаған, әммә сағыу яҙмышына, ижадына һоҡланды. Рәми рухы һәммәбеҙгә лә ҡанат ҡуйҙы. Танылған шағир белем алған мәктәптә уҡыуыбыҙ менән беҙ бик бәхетле. Кисә аҙағында яңғыраған бөйөк “Туған тел” шиғырына яҙылған йырҙы күмәкләп башҡарғанда оло ғорурлыҡ хистәрен кисерҙек.\nСара Истәкова, 9б класы уҡыусыһы\nО призерстве в олимпиаде по математике


Чиновниктарға һәм кандидаттарҙың туғандарына һайлау участкаларына юл ябыҡ булырға тейеш\nЮҡһа, төпкөлдәрҙә сәйәси компанияны туған-тумасалыҡ йыйынына әйләндереп алып баралар. Был турала Рәсәйҙең Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Владимир Чуров Өфөгә эш сәфәре барышында белдерҙе. Баш ҡалала 2016 йылда Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлау көнөн уҙғарыу үҙенсәлектәренә арналған ултырыш үтте.\nҮткән һайлауҙарға баһа биреп Владимир Чуров уны ғәҙәттәгесә ойошҡан шарттарҙа үтеүен билдәләне. Илдең Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе әйтеүенсә, быйылғы берҙәм һайлау көнө рекордлы сәйәси компания булараҡ тарихта ҡаласаҡ. Ул кандидаттар һаны, ҡатнашыусы төбәктәр , бүленгән мандаттар күплеге буйынса ла башҡа йылдарҙан айырылып торҙо. Киләһе йыл бындай рекордтар көтөлмәһә лә һайлау компанияһы үтә лә мөһим ваҡиға. Берҙәм тауыш биреү көнөндә Дәүләт Думаһына депутаттар һайлана.\nВладимир Чуров, Рәсәй үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе: «Беҙ һайлауҙар уҙғарыуҙа халыҡ-ара тәжрибәгә таянырға тырышабыҙ. Сәйәси кампанияға бер йыл ҡалғас үҙгәреш индерергә тырышмайбыҙ.Ҡануниәтте быға тиклемге һайлауҙарҙа камиллаштырҙыҡ. Шулай ҙа техник көйләүҙәрҙе иңҡар итмәйбеҙ. Әммә һиҙелерлек үҙгәрештәр булмаясаҡ. Бөгөнгө һөйләшеүҙәге тәҡдим һәм теләктәрҙе беҙ киләһе сәйәси кампанияларға индерергә иҫәп тотабыҙ».\nВладимир Чуров әйтеүенсә, киләһе йылғы берҙәм тауыш биреү көнөн ойоштороуға ҡаҙнанан ун миллиард һум аҡса бүленгән. Был иһә талап ителгән сумманан 4 миллиардҡа кәмерәк. Шуға күрә электрон ҡоролмалар, видеокүҙәтеү кеүек уңайлыҡтарҙы ҡулланыу бөтөнләй ҡаралмай.\nВладимир Чуров, Рәсәй үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе: «Һайлауға бүленгән аҡса күләмен арттырыу тураһында бик күп һөйләшеүҙәр алып барҙыҡ, ләкин һөҙөмтәһеҙ. Шуға күрә сәйәси компанияны ойоштороу кимәленә йоғонто яһамаған сығымдарҙы кәметергә тейешбеҙ. Әгәр камералар, электрон ҡорамалдар урынлаштырырға теләйҙәр икән был инде айырым бюджет итеп ҡараласаҡ».


Өфөлә теоретик һәм ғәмәли механиканың фундаменталь проблемалары буйынса Бөтә Рәсәй съезы башланды - Bash.News\nӨфөлә теоретик һәм ғәмәли механиканың фундаменталь проблемалары буйынса Бөтә Рәсәй съезы башланды\nӨфөлә теоретик һәм ғәмәли механиканың фундаменталь проблемалары буйынса Бөтә Рәсәй съезы башланды https://bash.news/news/103428_fl_teoretik_m_mli_mexanikany_fundamental_problemalary_bujynsa_bt_rsj_sezy_bashlandy\n20 авг 2019, 22:10\nКвантлы донъя. Дүрт йылға бер тапҡыр ойошторолған сара илдәге иң абруйлы фәнни форумдарҙың береһе, унда донъяның төрлө ҡитғаларынан 2 меңгә яҡын ғалим ҡатнаша. Унда ҡатнашыусыларға Ил Президенты Владимир Путиндың тәбрикәләү телеграммаһы ла еткерелде. Съезд сиктәрендә механика буйынса йәш ғалимдар мәктәбен уҙғарыу, тематик секциялар, түңәрәк өҫтәлдәр ойоштороу ҡаралған. Өфө съезына йыйылған күренекле ғалимдар һәм үҙенсәлекле асыштар менән БСТ каналы хәбәрсеһе Рәмзиә Кәримова танышты.\nТәү ҡарашҡа ялтыр тимер киҫәге, йоҡа, шыма ғына. Ысынбарлыҡта титан иретмә эсендәге ҡыуышта ҡатмарлы конструкциялар урын алған, уны эшләгәндә иҫ киткес теүәллек талап ителә, хатта бәләкәй генә хаталар ҡабул ителмәй. Сөнки был технология яңы быуын самолеттарының двигателендә ҡулланыла. Башҡортостан ғалимдарының асышы Өфө моторҙар эшләү берекмәһендә етештереүгә алынған да инде.\nӘ был пилотһыҙ осоу аппараты Благовещен предприятиеһында уйлап табылған. Уны халыҡ хужалығының һәр тармағында ҡулланырға мөмкин, мәҫәлән, урман янғындарын тикшереү, ер участкаларының картаһын төҙөү, ауыл хужалығы ерҙәренең майҙанын теркәү һәм башҡалар. Эйе, әлеге заманда Рәсәйҙә бындай аппараттар йыйыла, әммә яҡташтарыбыҙ уйлап тапҡандың өҫтөнлөктәре бихисап.\nСергей Аксенов, фәнни-етештереү предприятиеһының бүлек етәксеһе: “Беҙ уйлап сығарған пилотһыҙ аппаратттың тиңе юҡ, ул 1 мең 600 километрға туҡтамайынса һәм бензин ҡоймайынса оса ала. Бынан тыш, ҡанаттарын ғына алмаштырып функцияларын үҙгәртергә мөмкин. Йәғни, уны күп йүнәлешле, уникаль осоу техникаһы тип әйтергә була”.\nЗаман һәм тармаҡта ла үҫеш, яңы технологяилар талап итә. Ауыл хужалығы ла автоматлаштырылған режимға күсә. Һауынсыларҙы роботтар алмаштырһа, механизаторҙар урынына пилотһыҙ техника килә. Башҡортостан ғалимдары әле тракторҙарҙы компьютер менән идараға күсереү өҫтөндә эшләй.\nӘ был мехатрон модулде пилотһыҙ трактор тип атарға мөмкин. Йәғни, механизатор кабинала көтөлмәгән хәлдәр килеп сыҡҡанда ҡына кәрәк, мәҫәлән, эре таштарҙы, йә тәрән соҡорҙарҙы урап үтеү өсөн. Ә былай бөтә маршрут компьютерға индерелгән. Ҡоролма сит ил аналогтарынан ҡулланыуҙа ябай булыуы, арзанлығы менән айырылып тора.\nКүргәҙмәлә Башҡортостан ғалимдарының асыштарынан тыш, башҡа экспозицияларҙы ла күрергә була. Мәҫәлән, данлыҡлы «Сколково» инновация үҙәге 3д принтерҙа баҫылған үҙенсәлекле әйберҙәр алып килгән. Күргәҙмә мауыҡтырғыс булһа ла, иң мөһим һөйләшеүҙәр залда бара.\nФорумға исемдәре бөтә донъяға билдәле ғалимдар йыйылған. Квант механикаһы физика ғына түгел, теоретик һәм ғәмәли механиканы үҫтермәй тороп, иҡтисади ынтылыш, илдең үҫеше хаҡында һөйләп булмай, ти улар.\nВладимир Фортов, академик /Мәскәү/: “Өфөләге конференцияла төрлө илдәрҙән 2 меңгә яҡын ғалим ҡатнаша, Рәсәй буйынса ғына түгел, хатта донъяуи кимәлдә лә бындай форумдар йылына бер тапҡыр ғына уҙа, улары ла химия, йә медицина буйынса. Ойоштороу кимәле бик юғары, көнүҙәк проблемалар күтәрелгән. Квант механикаһы хәҙер һәр тармаҡта ла мөһим, шуны аңлауҙарына шатмын”.\nХольм Альтенбах, Германияның Магдебург университеты кафедраһы мөдире: “Квант механикаһы машиналар йыйыуҙың да, төҙөлөштөң дә, башҡа тармаҡтарҙың да нигеҙендә ята. Әммә был бик ауыр һәм ҡатмарлы йүнәлеш, техник уҡыу йорттарын алып ҡараһағыҙ, иң күп ике билдәләре механика буйынса. Ҡатмарлы һынауҙы үткәндәрҙе инде яҡшы инженер тип әйтергә була. Был өлкәлә аҡса эшләп булмай, беҙ асыш тип янабыҙ, шуға осрашып, фекер алышыу мөһим”.\nКвант механикаһы буйынса форум Өфөлә аҙна аҙағына тиклем дауам итә. Ул механиканың теоретик һәм ғәмәли проблемаларын хәл итеүгә үҙ өлөшөн индерер, яңы асыштарға нигеҙ һалыр тип көтөлә. Ғалимдар фекеренсә, Башҡортостандың уртаҡлашыр тәжрибәһе етерлек, сәнәғәт үҫешкән республика өсөн механика мөһим йүнәлештәрҙең береһе булып тора.\nБаҡалы районы үҙәгендә яңы белем усағы асылды\n22:51, 13 сен\nУрта һөнәри уҡыу йорттарында бюджет урындарын арттырыу мәсьәләһе ҡарала\n19:06, 13 сен\nХөкүмәттә үткән "Мәғариф сәғәте"ндә мөһим мәсьәләләр күтәрелде\n10:00, 13 сен\nРеспублика колледждарына Башҡортостан башлығы грантын булдырырға тәҡдим ителә\n18:12, 12 сен\nЯңы уҡыу йылынан Өфөнөң Дим биҫтәһендәге барлыҡ мәғариф учреждениелары «Һаҡсыл мәктәп» проектында ҡатнаша\n22:22, 10 сен


Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың бөгөнгө ултырышын парламент рәйесе Константин Толкачёв тарихи көн тип атаны\n9 Апрель 2019, 15:39\nАграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу комитеты рәйесе Әлфәрис Байсурин башҡорт телендә сығыш яһаны.\nУл коллегаларына Башҡортостан Республикаһының административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы Кодексына индереләсәк үҙгәреште хуплауҙарын һорап тап башҡортса мөрәжәғәт итте.\n– Беҙҙең халҡыбыҙҙа аҡыллы әйтемдәр бихисап. Уларҙың береһе түбәндәгесә яңғырай: «Тәртип тупһанан башлана». Тағы ла береһе – «Гөлөң сәскә атмаһа, ҡояшҡа үпкәләмә, үҙеңә үпкәлә». Йорт алды биләмәләре – беҙҙең йортобоҙ тупһаһы. Тәртиптең нисек булыуы беҙҙең үҙебеҙҙән тора. Тәҡдим ителгән закон проекты тап уңайлы йәшәү шарттарын формалаштырыуға йүнәлтелгән. Иң мөһиме – беҙ граждандарҙың күпселегенең мәнфәғәтенән сығып эш итәбеҙ. Хөрмәтле депутаттар, закон проектының көнүҙәклеген һәм индерелгән үҙгәрештәрҙең хоҡуҡ һаҡлау тәжрибәһе өсөн кәрәклеген иҫәпкә алып, ошо Закон проектын хуплауығыҙҙы һорайым, – тине Әлфәрис Байсурин.\nБилдәләп үтәбеҙ, әле Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың алтынсы саҡырылышы. Бығаса ултырыштарҙа республиканың икенсе дәүләт телендә сығыш яһау тәжрибәһе булманы. Техник яҡтан бөтә мөмкинлектәр булдырылған. Бөгөнгө сығыш синхрон рәүештә рус теленә тәржемә ителде.\nПарламент рәйесе Константин Толкачёв бынан һуң ошо был тәжрибә киң ҡулланыласағын һыҙыҡ аҫтына алды.\nБөгөн алтынсы саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың туғыҙынсы (сираттан тыш) ултырышы үтте. Унда Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Республика Хөкүмәтенең 2018 йылғы эшмәкәрлегенә отчёт тәҡдим итте. Төбәк етәксеһе лә үҙ сығышын башҡорт халыҡ мәҡәле менән йомғаҡланы. «Күҙ ҡурҡа – ҡул эшләй», - тине ул һәм республика Хөкүмәте алдына күпкә юғары бурыс һәм талаптар билдәләне.\nЮлдаш радио. Әлфиә Хәмитова


Улар беҙҙең иғтибарға лайыҡ\n30 Ноябрь 2010, 16:23\nРеспубликабыҙҙа әсәләргә һәр яҡлап та ҙур иғтибар бирелә. Илеш районында ла Үрге Йәркәй ауылы хакимиәте һәм ҡатын-ҡыҙҙар советы йыл дауамында әсәләргә, ҡатын-ҡыҙҙарға бағышланған бик күп күркәм сара үткәрә. Күптән түгел Әсә көнө алдынан район үҙәк китапханаһында балалар китапханаһы менән берлектә ойошторолған «Әсә – шәфҡәт диңгеҙе» тип аталған сара үтте. Гүзәл заттарҙы ҙурлау, данлау маҡсатында уҙған кисәгә өс быуын ҡатын-ҡыҙҙары саҡырылды. Уларҙы ҡотларға Үрге Йәркәй ауыл советы хакимиәте башлығы урынбаҫары, ҡатын-ҡыҙҙар советы ағзаһы Ильбира Мирзаһит ҡыҙы Йәлилова килде.\n– Әсәләргә ҡарата хөрмәт көндән-көн арта. Әсә – ул бөтә ғүмерен балаларға бағышлаған изге заттарҙың береһе. Үҫеп буй етеп, үҙебеҙ ата-әсәләр булһаҡ та, әсәләргә ҡәҙер-хөрмәт күрһәтергә яҙһын. Оло хөрмәткә лайыҡ булып, киләсәктә балаларығыҙҙың бәхетен күреп йәшәргә насип булһын һеҙгә, – тип тәбрикләне ул.\nҡунаҡтарҙың да әйтер һүҙҙәре бар ине. Ике балаға ғүмер биреп, үҙ аллы тормош юлына баҫтырған әсә, хеҙмәт ветераны Мәйсә Латипова үҙенең балалары, ейән-ейәнсәрҙәре тураһында һөйләп үтте.\n– Мин балаларҙы үҫтергәндә лә, ейән-ейәнсәрҙәргә лә гел бишек йыры йырланым, – тине һәм уларҙың береһен йырлап ишеттерҙе. Уға ҡушылып, башҡа өлкән быуын әсәләре лә бишек йырҙарын хәтерҙәренә төшөрҙө, хәтирәләре менән уртаҡлашты.\n– Ғүмер юлыбыҙҙа төрлөһөн күрҙек. Әсеһен дә, сөсөһөн дә татырға тура килде. Тик әсә булыу ул – изге эш. Шул хаҡҡа барыһын да сабыр кисерҙек, – тине кисәнең ҡунағы, һауынсы, ике тапҡыр Хеҙмәт ҡыҙыл Байрағы ордены менән бүләкләнгән Мөнжиә Саматова. Район ветерандар хоры ағзалары Фәниә Ғөбәйҙуллина, Мәйсә Латипова, Өлфә Кашапова, Дәниә Сәхипгәрәева гармунда уйнап, үҙҙәренең йәшлектәрен иҫкә төшөрҙө.\n– Ибраһим Абдуллиндың «Тол ҡатындар иламай» әҫәрен тыныс ҡына уҡый алмайым, үҙемдең яҙмышымды сағылдырған кеүек, – ти Дәниә апай Сәхипгәрәева. Быйыл ул 75 йәшлек юбилейын билдәләгән.\n– Өлкән йәштә булһа ла, әсәйебеҙ иртә яҙҙан ҡара көҙгә ҡәҙәр баҡсанан инмәй. Бөтә йәшелсәне лә үҫтерә, – ти ҡыҙы Илһөйәр.\nКисәлә уҡыусылар тарафынан әсәләргә бағышланған риүәйәттәр, шиғырҙар уҡып ишеттерелде, йырҙар яңғыраны. Улар тураһында әҫәрҙәр сәхнәләштереп күрһәтелде. Район сәнғәт мәктәбе уҡыусыларының сығыштары, Тәскирә Миңлейәрова, Мөслимә Ғәлимова, Диана Нәғимова, Индира Камалетдинова башҡарған йырҙар ҙа йәм өҫтәне.


Һоҡландыра оҫта ҡулдары » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Эшҡыуар » Һоҡландыра оҫта ҡулдары\nҺоҡландыра оҫта ҡулдары 17.03.2017 // Эшҡыуар\nУл йөк машинаһын да, мини-тракторын да үҙе яһаған. Эйе, үҙе. “Волга”, “Жигули” һәм “Москвич” автомобилдәренең, башҡа төр техниканың запас частарын алған да йыйған. Әйтеүе генә анһат, әлбиттә, әммә тимер ене ҡағылған егет өсөн был бер ни түгел. Әле бына баҡса һөргәндә, утын, бесән ташығанда универсаль ярҙамсы булған тракторҙы ҡышҡы режимға көйләп ҡуйған. Нисек тиһегеҙме? Булмаһа, Фәнистең үҙенән һорайыҡ...\nБөгөн баҙар һәм кибеттәр шәхси хужалыҡ өсөн бик кәрәкле булған мотоблок һәм мини-тракторҙарҙың төрлөһөн тәҡдим итә. Улар башлыса сит илдәрҙә эшләнгән, ҡайһы берҙәре беҙҙең тәбиғәт шарттарына һәм тупраҡҡа бигүк ҡулайлашмаған, хаҡтары ла сағыштырмаса юғары. Хәйер, егәрле һәм оҫта ҡуллылар ят тауарҙан бер ҙә ҡалышмағанды үҙҙәре лә яһай. Ахун ауылы йүнселе Фәнис Нуриев – шуларҙың береһе.\nУның тракторҙар эшләүгә тотоноп китеүе лә нәҡ мотоблок менән бәйле. Олатаһы Сабит Йәнбирҙиндың мотоблогын тулыһынса тиерлек үҙгәртеп ҡора Фәнис: уны арба, һабан һәм тырма тартырлыҡ, ҡар гөргөсө менән эшләрлек итеп яйлай. Артабан үҙе йыйған тракторға сират етә. Двигателен ҡеүәтлерәгенә алмаштыра, икенсе тиҙлек коробкаһы ҡуя, ҡайһы бер башҡа үҙгәрештәр индерә. Матур һөҙөмтә оҫтаны яңы уй-фекерҙәргә дәртләндерә.\nБаҡса һөргәндә, утын, бесән ташығанда универсаль ярҙамсы булған тракторҙы ҡыш нисек тағы ла әүҙемерәк файҙаланырға? Бер ҙә тынғылыҡ бирмәгән был һорауға ла яуап таба Фәнис һәм ҡаргиҙәр эшләргә тотона. Уның был техник ҡоролмаһы бик тә уңышлы килеп сыға. “Жигули” машинаһынан алып ҡуйылған двигатель һәйбәт тарта, өс кеше һыйҙырышлы кабинаны мейес тә тейешенсә йылыта. Иң мөһиме – транспортерҙың ҡалын брезентына торба профилдәре беркетеп яһалған махсус сылбыр ҡаргиҙәрҙе йомшаҡ ҡарҙа ла батырмай, тауға ла еңел алып менә, соҡорҙан да сығара, кәрәкле тиҙлек менән йөрөтә лә. Әллә ни ҙур булмауы менән бигерәк тә һунарсы һәм урмансы кеүек һөнәр эйәләренә, ҡыш тәбиғәт ҡосағына сығырға теләүселәргә бик ҡулайлы транспорт сараһы яһай ҙа ҡуя ауыл оҫтаһы. Ҡаргиҙәр хаҡында ишетеүселәр уны эшләргә заказ бирә. Хәҙер Фәнистең техник ижад емеше Себер тарафтарында һәм Ямал ярымутрауында яңы хужаларына тоғро хеҙмәт итә.\nӨлгәшелгәне менән генә туҡталып ҡалмай йәш уйлап табыусы. “Волга”, “Жигули” һәм “Москвич” автомобилдәренең, башҡа төр техниканың запас частарын ҡулланып, йөк машинаһы, мини-трактор яһаған. Әле бар тырышлығын быйылғы яҙға мотлаҡ тағы ла бер трактор ҡороуға йүнәлткән, киләһе ҡышҡа инде аэросанаһын эшләп бөтөрөргә ниәтләй. Әйткәндәй, был шөғөл менән Фәнис буш ваҡытында ғына булыша. Бынан тыш йүнсел үҙенең ауылында һәм күрше төбәк халҡы өйҙәренә кирбестән мейес һала, йылытыу селтәре һәм канализация монтажлай, һораусыларға тимерҙән мунса мейестәре, ҡапҡа, кәртә һәм көнкүрештә кәрәкле башҡа күп төрлө әйбер-ҡоролма эшләп бирә. Һуңғы йылдарҙа йорт һалыусылар күп булғанлыҡтан, оҫта бер көн дә тиерлек буш тормай. Уңғанлығы һәм тырышлығы өҫтөнә халҡыбыҙға хас булған ярҙамсыллыҡ сифаты ла ят түгел милләттәшебеҙгә, ул береһенең дә үтенесен кире ҡаҡмай, һәр саҡ ҡулынан килгәнде эшләргә әҙер.\nАуылдаштарының оло ихтирамына лайыҡ йәш оҫта – иғтибарлы ғаилә башлығы, хәстәрлекле атай һәм ышаныслы тормош иптәше лә. Ҡатыны Нәркәс менән ике бала үҫтерәләр. Беренсе синыфта уҡыған Ринат бөгөндән үк атаһының уң ҡулы: йорт ҡуяндарын башлыса үҙе ҡарай, балалар баҡсаһына йөрөгән һеңлеһе Лиана менән уйнарға ла ваҡыт таба.\nКүп ҡырлы ауыл тормошон тулыһынса үҙ итеп йәшәй Нуриевтар: ҡура тултырып мал да тоталар, баҡсаларында бәрәңгенән башлап бар кәрәкле йәшелсә, еләк-емеште лә үҫтерәләр. Ҡыҫҡаһы, донъянан йәм табып, тапҡандарына ҡәнәғәт булып, матур итеп ғүмер итә улар. Үҙҙәре шаярып әйтеүҙәренсә, замандаштарыбыҙҙың “буш ултырырға бер ҙә ваҡыты юҡ”.\nҒәмәлдә техникаға булған һөйөү быуындан быуынға күсә.\n– Беҙҙең ҡырыҫ тәбиғәтле Йүрүҙән буйҙарында иген йыйыуҙың ҡыҙған осоро сентябрҙә була ине. Мәктәптә уҡығанда дәрестәр бөткәнен саҡ көтөп алып, баҫыуға, комбайнсы атайым янына йүгерә инем, – тип хәтерләй үҫмер йылдарын Фәнис Нуриев. – Әҙерәк һуҡранһа ла, атайымдың яландан ҡыуып ҡайтарғанын иҫләмәйем, уның комбайн руленә беренсе тапҡыр ултырырға рөхсәт иткәне әле лә хәтеремдә. Бындай шатлыҡты үҙҙәре татығандар ғына белә...\nАуыл малайҙарының күбеһенә ҡағылған техника ене Фәнисте мәктәптән һуң Малаяҙҙағы һөнәрселек училищеһына алып килә. Бында ул тракторсы, шофер, слесарь һәм иретеп йәбештереүсе һөнәрҙәрен үҙләштерә. Артабан туған “Йүрүҙән” совхозында эшләп ала, ике йыл һалдатта була. Армиянан ҡайтҡас, яҙмыш елдәре егетте Өфөгә төҙөлөшкә алып килә, бында ул һигеҙ йыл хеҙмәт һала. Шулай ҙа ергә береккән уҙаман ысын бәхетен бары тыуған яҡтарында таба.\nАвтор: Әкрәм ҮҘӘНБАЕВ.


Мәғариф күгендә йондоҙҙар ҡабынды » Архив газеты "Йәшлек"\nМәғариф күгендә йондоҙҙар ҡабынды Мәғәриф\nШәмбе көнө М. Ғафури исемендәге башҡорт дәүләт академия драма театрында «Йыл уҡытыусыһы – 2008» республика бәйгеһенең йомғаҡлау тантанаһы үтте.\nБыйыл уҡытыусыларҙың һөнәри конкурсы тағы ла киңерәк ҡолас алды. Йыл һайын үткәрелеп килгән «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы» төбәк-ара һәм «Йыл уҡытыусыһы» республика бәйгеләренән тыш, рус теле һәм әҙәбиәте, татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары өсөн айырым конкурс ойошторолдо. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса йыл уҡытыусыһының исеме бер аҙна элек асыҡланһа, әле иһә уҡытыусылар йондоҙнамәһендә иң сағыу өс йондоҙҙоң исеме бөтә республикаға танылыу алды.\nМәғариф министры Зиннәт Аллаяров конкурсанттарҙы һәм тантанала ҡатнашыусыларҙы тәбрикләп: «Конкурс алдында торған маҡсаттарына иреште. Ул беҙгә «Хәҙерге заман уҡытыусыһы ниндәй булырға тейеш?» тигән һорауға яуап табырға ярҙам итә. Бына улар беҙҙең алда – белемле, һәләтле, үҙ эшенең оҫталары булған, теорияны практикала ҡулланыусы, заман саҡырыуҙарына яуап биреүсе, алдынғы технологиялар менән эш итә белеүсе уҡытыусылар»,– тине.\nБәйге бер аҙна дауам итте. Көсөргәнешле лә, сәмле лә, мауыҡтырғыс та конкурстарҙа 41 рус теле уҡытыусыһы, 33 татар теле белгесе һәм 55 төрлө фән уҡытыусыһы көс һынашты. Тәүге турҙа улар, ғәҙәттәгесә, баш ҡала мәктәптәрендә асыҡ дәрестәр күрһәтте, үҙ дәресенә анализ яһаны. Икенсе турға үтеүселәр педагогик концепцияларын яҡланы, уҡытыу-методик эшмәкәрлеге менән таныштырҙы. Конкурстың финалистары иһә коллегалары менән «Оҫталыҡ дәрестәре» үткәрҙе, лекция менән сығыш яһап, ораторлыҡ оҫталығын күрһәтте һәм «Дебаттар» тип аталған һынауҙа жюри ҡуйған проблемаларҙы хәл итте. Әлбиттә, һәр бәйгесе hынауҙарҙы төрлөсә ҡабул итә, берәүҙәргә таныш булмаған синыфта дәрес үткәреүе иң ауыры кеүек тойолһа, кемдәргәлер «Оҫталыҡ дәрестәре» үткәреү еңелдән булмаған. Шулай ҙа был ауырлыҡтар тиҙ үк онотола, бәйге матур һәм сағыу бер ваҡиға ғына булып иҫтә ҡала. Мәҫәлән, «Йәшлек һәм перспектива өсөн» номинацияһында еңеүсе иң йәш конкурсанттарҙың береһе, Өфө ҡалаһының 119-сы мәктәбенең музыка уҡытыусыһы Динә Хәйруллина: «Миңә конкурс ныҡ оҡшаны, бик көслө уҡытыусылар килгән. Номинацияла еңеүемә бик шатмын. Киләсәктә мотлаҡ тағы ҡатнашасаҡмын, сөнки мин бик тынғыhыҙ кеше», – ти, бәйге хаҡында тәьҫораттары менән уртаҡлашып.\nКонкурста ҡатнашыусы һәр уҡытыусы күптән үҙҙәрен яратҡан һөнәренең оҫтаһы тип танытҡан һәм һәр береһе иң юғары баһаға лайыҡ. «Педагогик оҫталыҡ сәнғәте», «Тел – күңел шиғриәте», «Балаларға һөйөү һәм тоғролоҡ өсөн» – барлығы унлаған номинация буйынса еңеүселәр билдәләнә. Номинанттарҙан һуң сәхнәгә финалистар күтәрелә. Беҙ күрергә ғәҙәтләнгән биш финалист урынына сәхнәгә 15 уҡытыусы сығып баҫты. Һәр конкурстың үҙ финалисы. Рус теле буйынса Елена Рабзина (Салауат ҡалаһы), Марина Степанова (Өфө), Ольга Волкова (Ейәнсура районы), Наталья Вышегородцева (Ишембай ҡалаһы), Ирек Fәлиев (Борай районы), татар теле буйынса Нәзимә Әхмәҙиева (Саҡмағош районы), Рита Ғимранова (Шаран районы), Лүзиә Фәттәхова (Бәләбәй), Фәриҙә Шафиҡова (Миәкә районы), Ынйы Шафиҡова (Йәрмәкәй районы), дөйөм фәндәр буйынса Светлана Юнысова (Стәрлетамаҡ ҡалаһы), Тамара Новикова (Сибай ҡалаһы), Светлана Ермакова (Ишембай ҡалаһы), Нәилә Дилмөхәмәтова (Хәйбулла районы), Ғәлимә Йәнсуриналар (Өфө ҡалаһы) бәйгенең иң юғары баҫҡысына тиклем барып етеп, үҙҙәрен «иң-иң»дәр тип танытыуға өлгәшкән.\nУлар араһынан кемдәр һуң «Йыл уҡытыусыһы» тигән мәртәбәле исемде йөрөтәсәк? Еңеүселәрҙе иғлан итеү хоҡуғы БР Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешевҡа бирелә. Илдус Ғөбәйҙулла улы еңеүселәрҙе Башҡортостан Президенты исеменән тәбрикләп, быйылғы бәйгенең телдәргә баҫым яһап ойошторолоуының республикабыҙҙа алып барылған сәйәсәт һөҙөмтәһе булыуын билдәләп үтте. «Бөтә милләттәргә лә иғтибарлы булған Башҡортостан тәжрибәһе күп илдәргә өлгө булып тора», – тине ул, күптән түгел ЮНЕСКО-ның штаб-квартираһында республиканың презентацияһы үткән Францияны миҫалға килтереп.\nШулай итеп, бына ул мәғариф күгендә иң сағыу йондоҙ булып балҡыясаҡ йондоҙҙар: Стәрлетамаҡ ҡалаһының 7-се мәктәбенән башланғыс синыфтар уҡытыусыһы Светлана Юнысова, Ишембай ҡалаһының 12-се лицейынан рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Наталья Вышегородцева, Миәкә районы Оло Кәркәле урта мәктәбенең татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Фәриҙә Шафиҡова (һүрәттә).\nӘлбиттә, бындай мәртәбәле конкурста еңеү – уҡытыусы өсөн ҙур баһа. Кемдер быға өмөт итһә, берәүҙәр өсөн күктән төшкән көтөлмәгән бәхет кеүек ул. «Йыл уҡытыусыһы» исеменә лайыҡ булыусылар был хаҡта нимә уйлай һуң?\nСветлана Юнысова: «Еңеүемә hис ышанмағайным, сөнки әлегә тиклем бер тапҡыр ҙа башланғыс синыф уҡытыусыһының «Йыл уҡытыусыһы» исеменә лайыҡ булғаны юҡ. Минең өсөн көтөлмәгән шатлыҡ, бәхет һәм шул уҡ ваҡытта оло яуаплылыҡ та. Конкурста ҡатнашыу – бер баҫҡысҡа күтәрелеү ул, сөнки бик күп алдынғы тәжрибәне өйрәнәһең, көслө уҡытыусылар менән танышаһың». «Уҡытыусы иң беренсе сиратта ниндәй сифатҡа эйә булырға тейеш?» – тигән һорауға ул: «Бала күңелен аңлай белергә тейеш», – тип яуап бирҙе. Әйткәндәй, «Йыл уҡытыусыһы» исеменә лайыҡ булыусы Светлана Юнысова һигеҙ йыл элек уҡытыусыларҙың республика бәйгеһендә ҡатнашып, номинацияла еңгән була.\nНаталья Вышегородцева: «Конкурс бик оҙаҡ хәтеремдә ҡалыр тип уйлайым. Бигерәк тә «Оҫталыҡ дәрестәре» оҡшаны. Бер-беребеҙ менән ныҡлап танышырға, дуҫлашырға, эш алымдарын өйрәнергә ярҙам итте ул. Ғөмүмән, конкурста ҡатнашырға кәрәк тип уйлайым. Сөнки ул үҙеңде тейешле кимәлдә тоторға ярҙам итә, бик күп көс, дәрт, илһам бирә, үҙең өсөн әллә күпме яңылыҡ, тәжрибә туплайһың».\nФәриҙә Шафиҡова: «Бәләкәйҙән үк артист йә уҡытыусы булырға хыялландым. Бәләбәй педагогия училищеһына уҡырға ингәс, уҡытыусының ысын артист булырға тейешлеген аңланым. Бына шулай хыялдарымдың тормошҡа ашыуы менән бик бәхетлемен. Бөгөн иһә хеҙмәтемә бик ҙур баһа алдым, ошо бейеклектән төшмәҫкә кәрәк инде».\nавторы: Нур | 8 апреля 2008 | | Фекерҙәр (0)


Минең үлгем килмәй ине! | Йәш үҫмер әсә нисек тормошон үҙгәрткән\nКүҙәтеү манараһы | № 1 2017\nМӘҠӘЛӘНЕҢ ТЕЛЕ Австралия ишаралар теле Америка ишаралар теле Ангола ишаралар теле Аргентина ишаралар теле Бельгия ишаралар теле Боливия ишаралар теле Бразилия ишаралар теле Британия ишаралар теле Венесуэла ишаралар теле Вьетнам ишаралар теле Гватемала ишаралар теле Германия ишаралар теле Гондурас ишаралар теле Израиль ишаралар теле Индонезия ишаралар теле Испания ишаралар теле Италия ишаралар теле Квебек ишаралар теле Колумбия ишаралар теле Корея ишаралар теле Көньяҡ Африка ишаралар теле Маврикия креолы Малави ишаралар теле Мексика ишаралар теле Никарагуа ишаралар теле Парагвай ишаралар теле Перу ишаралар теле Польша ишаралар теле Сейшел утрауҙары креолы Словак ишаралар теле Сөләймән утрауҙары пиджины Таиланд ишаралар теле Франция ишаралар теле Хорватия ишаралар теле Чехия ишаралар теле Чили ишаралар теле Швеция ишаралар теле Эквадор ишаралар теле Япон ишаралар теле адангме аймара албан алур амхар антанкарана африкаанс ачели баск басса (Камерун) батак (каро) батак (тоба) бауле башҡорт бенгал биак бикол бислама болгар ваиунаики валенсия валяйта венгр венда вьетнам га гавайи пиджины гаити креол галисия ган грек гренланд грузин гуарани гуджарати дат деху занде зулу ибан ибанаг иврит игбо игеде илоко инглиз индонезия исланд исоко испан итальян ишан йоруба кабардин-черкес кабре кабувердьяну каланга (Ботсвана) камбоджа каннада каонде карен (сго) каталан качин квангали кекчи кечуа (Анкаш) кечуа (Аякучо) кечуа (Боливия) кечуа (Имбабура) кечуа (Куско) кечуа (Тена) кечуа (Чимборасо) кечуа (уальяга уануко) кикамба киконго кикуйю килуба кимбунду киньяруанда кирибати кирунди киси кисонге киче конго корей коса куаньяма курд курманджи (Кавказ) курд курманджи (кириллица) кытай кантон (гадиләштерелгән) көнсығыш увеа лаос латыш лингала литва лози лувале луганда луконзо лунда луо майя македон макуа малагаси малай малаялам мальта мам мамбуе-лунгу мапуче маратхи мари маршалл масауа мбунда мегрел мизо миштек (Герреро) монгол мьянма науатль (Герреро) науатль (Төньяҡ Пуэбла) науатль (Хуастека) науатль (үҙәк) нгангуела ндебеле ндебеле (Зимбабве) ндонга немец непал нзема ниас нидерланд (голланд) ниуэ норвег ньянджа ньянека окпе олуньянколе оромо осетин отетела палау пангасинан панджаби папьяменто (Аруба) папьяменто (Кюрасао) поляк померан понапе португал португал (Португалия) раротонга ронга румын руторо руунд самар-лейте самоа санго сапотек (истмус) сапотек (лачигири) свати себуано сепеди сепулана серб серб (латиница) сесото (Көньяк Африка Республикасы) сесото (лесото) сетсвана сидама сингал сиған (Аргентина) словак словен сранан-тонго суахили суахили (Конго) сундан сыуаш тагал таити тай тальян тамил тамил (сөйләм теле, латин шрифты) тандруй тараскан тарахумара татар тви телугу тетун тив тиграй ток-писин тонга тохолабал трук тсонга тувалу тувин тукуна тумбука түбән немец төрөк төрөкмән удмурт уйғыр (кириллица) украин умбунду урду урхобо урыҫ урыҫ ишаралар теле уэльс фанти фарер фарсы фиджи фин фон француз хакас хауса хилигайнон хири-моту хмонг (ак) хорват хуастек (Сан-Луис-Потоси) хунсрюк цельталь цоциль чабакано чангана (Мозамбик) чегән (влаш, Россия) чех чибемба чилуба читонга читонга (Малави) чичева (Малави) чияо чокве чоль швед шона эве эмбера (катио) эмбера (чами) эстон эфик яван яп япон ғәрәп Ҡытай ишаралар теле ҡаҙаҡ ҡырғыҙ ҡытай (кантон) ҡытай (традицион) ҡытай (ябайлаштырылған) үзбәк һинд әзербайжан (кириллица) әзербайжан теле әрмән әрмән (көнбайыш)\nМинең үлгем килмәй ине!\nИвон Кварри һөйләне\nТЫУҒАН ЙЫЛЫ: 1964\nТЫУҒАН ИЛЕ: АНГЛИЯ\nҠЫҪҠАСА МӘҒЛҮМӘТ: БАЛАҒА УҘҒАН ЙӘШ ҮҪМЕР\nМин Лондондың күп халыҡ йәшәгән Паддингтон тип аталған районында тыуғанмын. Беҙ әсәйем һәм өс апайым менән бергә торҙоҡ. Атайым эскесе булғанға күрә, өйгә йүнләп ҡайтмай ҙа торғайны.\nБәләкәй сағымда әсәйем мине йоҡлар алдынан доға ҡылырға өйрәтә ине. Минең бәләкәй генә Зәбур китабым бар ине, һәм мин ундағы мәҙхиәләрҙе үҙемсә йырлай торғайным. Бөгөнгөләй хәтеремдә: бер донъяуи китап уҡығанда, «бер заман иртәгәһе көн килмәйәсәк», тигән һүҙҙәр күңелемдә уйылып ҡалды. Был һүҙҙәр арҡаһында мин, киләсәк тураһында уйлап, йоҡлай алмай яттым. «Кеше оҙағыраҡ йәшәргә тейеш бит. Мин ни өсөн донъяға килгәнмен?» — тип уйландым мин. Минең үлгем килмәй ине!\nМин сихырсылыҡ менән ҡыҙыҡһына башланым. Мин үлгәндәр менән һөйләшергә маташа инем, мәктәптәге дуҫтарым менән зыяраттарға йөрөнөм һәм ҡурҡыныс фильмдар ҡараным. Был беҙҙең өсөн ҡыҙыҡлы ла, ҡурҡыныс та ине.\nУн йәшемдә мин насар юлға баҫтым. Мин тәмәке тарта башланым һәм был тиҙ генә ғәҙәткә инде. Һуңынан марихуанаға әүәҫләндем. Ун бер йәшемдә мин иҫерткес эсемлек эсеп ҡараным. Иҫерткес эсемлектәрҙең тәмен яратмаһам да, миңә уларҙың тәьҫире оҡшай торғайны. Мин шулай уҡ музыка тыңларға һәм бейергә ярата инем. Мөмкинселек булғанда, йәштәр кисәләренә һәм төнгө клубтарға йөрөнөм. Мин төнөн йәшенеп кенә өйҙән сығып китеп, таң алдынан һиҙҙермәйенсә генә ҡайтып инә торғайным. Иртәнсәк, хәл булмағанға күрә, мин йыш ҡына мәктәпкә бармай инем. Ә мәктәпкә барһам, тәнәфес ваҡыттарында йыш ҡына эсә торғайным.\nУҡыу йылын мин насар билдәләр менән тамамланым. Әсәйем минең насар тәртибем тураһында бер ни ҙә белмәй ине, әммә барыһы ла асыҡланғас, ул бик ныҡ асыуланды. Беҙ талашып киттек, һәм мин өйҙән сығып ҡастым. Күпмелер ваҡыт мин осрашып йөрөгән егетем Тони менән йәшәнем. Ул, урлашып, наркотиктар һатып йөрөгән егет ине, һәм бик ҡанһыҙ кеше булараҡ билдәле ине. Шунан мин ауырға ҡалдым, һәм беҙҙең улыбыҙ тыуҙы. Миңә ул саҡта 16 йәш кенә ине.\nЙәһүә шаһиттарын мин беренсе тапҡыр яңғыҙ әсәләр һәм уларҙың балалары өсөн тәғәйенләнгән дөйөм ятаҡта торғанда осраттым. Миңә унда хөкүмәттән бүлмә бирелгәйне. Ике Йәһүә шаһиты ҡайһы бер йәш әсәләргә килеп йөрөй ине. Бер ваҡыт мин уларҙың әңгәмәләренә ҡушылдым. Мин Йәһүә шаһиттарының яңылыш юлда йөрөгәнен иҫбатларға тырыштым. Әммә улар минең һәр бер һорауыма тыныс ҡына һәм асыҡ итеп Изге Яҙма ярҙамында яуап бирҙе. Уларҙың ипле һәм игелекле булыуы миңә тәьҫир итте. Шуға күрә мин дә улар менән Изге Яҙманы өйрәнергә ризалаштым.\nТиҙҙән мин Изге Яҙманан тормошомдо үҙгәрткән бер нәмәне белдем. Мин бала саҡтан уҡ үлемдән ҡурҡа инем. Әммә хәҙер мин, киләсәктә үлгәндәр терелтеләсәк, тигән хәҡиҡәт менән таныштым! (Яхъя 5:28, 29) Шулай уҡ Йәһүә шәхсән минең турала ла ҡайғырта икәнен белдем (1 Петр 5:7). Иремия 29:11-ҙә яҙылған һүҙҙәр күңелемә үтеп инде. Унда былай тиелә: «„Мин һеҙҙең өсөн нимә ниәтләгәнемде яҡшы беләм, — тип әйтә Йәһүә. — Һеҙгә киләсәк һәм өмөт бирер өсөн бәлә-ҡаза түгел, ә тыныслыҡ ниәтләнем“». Шул ваҡыттан мин ерҙә буласаҡ ожмахта мәңге йәшәйәсәгемә өмөтләнә башланым (Зәбур 37:29).\nЙәһүә шаһиттары миңә ҡарата наҙлы яратыу күрһәтеп торҙо. Йыйылыш осрашыуына беренсе тапҡыр килгәндә, ундағы йылы мөхит мине ғәжәпләндерҙе (Яхъя 13:34, 35). Ундай мөғәмәлә беҙҙең сиркәүҙәрҙә булған мөнәсәбәттән бик айырылып тора ине. Йәһүә шаһиттары шарттарыма ҡарамаҫтан миңә ҡарата бик игелекле ине. Улар минең өсөн ваҡытын сарыф итте, минең хаҡта ҡайғыртты, бынан тыш, улар миңә күп тапҡыр төрлө яҡтан ярҙам итеп торҙо.\nИзге Яҙманы өйрәнеп, мин Алланың юғары әхлаҡ нормаларына тура килер өсөн, тормошомдо үҙгәртергә кәрәклеген аңланым. Тартыуымды ташлау еңел булманы. Шул уҡ ваҡытта марихуана тартыу теләгемде билдәле бер музыка көсәйтә икәнен аңланым. Шуға күрә мин ундай музыканы башҡа тыңламаҫҡа булдым. Ауыҙыма бер тамсы ла иҫерткес эсемлек алмаҫ өсөн һәм эскеселеккә бүтән бирелмәҫ өсөн, мин кисәләргә һәм төнгө клубтарға йөрөүҙән туҡтаным. Шулай уҡ яңы тормошома ыңғай яҡтан тәьҫир итә алған дуҫтар эҙләнем (Ғибрәтле һүҙҙәр 13:20).\nШул уҡ ваҡытта Тони ҙа Йәһүә шаһиттары менән Изге Яҙманы өйрәнә башланы. Йәһүә шаһиттары уның һорауҙарына Изге Яҙманан яуап биргән һайын, ул да өйрәнгәндәренең хаҡлығына инана барҙы. Ул тормошонда бик етди үҙгәрештәр яһаны: насар дуҫтары менән бәйләнешен өҙҙө, урлашыуҙан, наркотик һатыуҙан туҡтаны һәм марихуана тартыуын ташланы. Йәһүәгә тулыһынса яраҡлы булыр өсөн, икебеҙ ҙә әхлаҡһыҙ тормошобоҙҙо үҙгәртергә һәм улыбыҙ өсөн тейешле мөхит булдырырға кәрәк икәнен аңланыҡ. 1982 йылда беҙ өйләнештек.\n«Мин инде киләсәк һәм үлем тураһында хафаланып, төнө буйы уйланып ятмайым»\n«Күҙәтеү манараһы» һәм «Уянығыҙ!» * журналдарынан минең һымаҡ уҡ ауырлыҡтар менән көрәшкән һәм үҙгәрергә теләгән ҡәрҙәштәр тураһындағы мәҡәләләрҙе эҙләгәнемде һаман да хәтерләйем. Улар ысынлап та уңышҡа ирешкән. Уларҙың үрнәге мине дәртләндереп ебәрҙе, миңә артабан да көрәшергә һәм бирешмәҫкә көс өҫтәне! Мин Йәһүәнән үҙемде ҡалдырмауын үтендем. Беҙ Тони менән 1982 йылдың июль айында Йәһүә шаһиттары булараҡ һыуға сумдырылдыҡ.\nЙәһүә Алла менән дуҫлығым ғүмеремде һаҡлап ҡалды. Тормошобоҙҙа ауыр ваҡыттар булғанда, беҙ Тони менән Йәһүәнең ярҙамын һиҙеп торҙоҡ. Шул саҡтарҙа беҙ Йәһүәгә таянырға өйрәндек, һәм уның ғаиләбеҙҙе нығытып тороуын һәр ваҡыт тойҙоҡ (Зәбур 55:22).\nУлым менән ҡыҙыма Йәһүә тураһында белем алырға ярҙам итеү миңә бик оҡшай ине. Ә хәҙер улар ҙа үҙ балаларын Алла тураһында белем биреп үҫтерә. Был миңә бик күп шатлыҡ килтерә.\nМин инде киләсәк һәм үлем тураһында хафаланып, төнө буйы уйланып ятмайым. Беҙ Тони менән тулы ваҡытлы хеҙмәттә ҡатнашабыҙ һәм аҙна һайын Йәһүә шаһиттарының төрлө йыйылыштарына килеп, имандаштарыбыҙҙы нығытабыҙ. Беҙ улар менән бергә башҡа кешеләрҙе, Ғайсаға иман итһәгеҙ, һеҙҙең дә мәңге йәшәргә өмөтөгөҙ булыр, тип өйрәтәбеҙ.\n^ 17 абз. Йәһүә шаһиттары тарафынан баҫтырыла.\nНи өсөн Изге Яҙманы өйрәнергә кәрәк?\nИзге Яҙма бөтә донъяла миллионлаған кешегә иң мөһим һорауҙарға яуап табырға ярҙам итә. Һеҙ ҙә шундай ярҙам алырға теләйһегеҙме?\nҺеҙҙең ҡасан да булһа уйланғанығыҙ бармы, тормош мәғәнәһе нимәлә? Ошо һорауға Изге Яҙма нисек яуап бирә? Шул хаҡта белегеҙ.\nЙәһүә кем ул?\nУны бер халыҡтың Аллаһы, мәҫәлән, израилдәр Аллаһы, тип атау дөрөҫмө?\nУртаҡлашыу Уртаҡлашыу Минең үлгем килмәй ине!\nБРОШЮРАНЫҢ ТЕМАҺЫ Ни өсөн Изге Яҙманы уҡырға кәрәк?\nБРОШЮРАНЫҢ ТЕМАҺЫ Нимәнән башларға?\nБРОШЮРАНЫҢ ТЕМАҺЫ Изге Яҙманы уҡыу ҡыҙыҡлы булһын өсөн нимә эшләргә?\nБРОШЮРАНЫҢ ТЕМАҺЫ Изге Яҙма тормошомдо нисек яҡшырта ала?\nИЗГЕ ЯҘМА ТОРМОШТО ҮҘГӘРТӘ Минең үлгем килмәй ине!\nИМАНДАРЫН ӨЛГӨ ИТЕП АЛЫҒЫҘ «Алла уның менән ҡәнәғәт булған»\nДөрөҫ аңламауҙың ҡурҡынысы ниндәй?\nИзге Яҙмала нимә әйтелә?\nТекст Баҫмаларҙы күсереп алыу көйләүҙәре КҮҘӘТЕҮ МАНАРАҺЫ Изге Яҙманы уҡыуҙы нисек ҡыҙыҡлы итергә?\nУртаҡлашыу Уртаҡлашыу КҮҘӘТЕҮ МАНАРАҺЫ Изге Яҙманы уҡыуҙы нисек ҡыҙыҡлы итергә?\nИзге Яҙманы уҡыуҙы нисек ҡыҙыҡлы итергә?\nКҮҘӘТЕҮ МАНАРАҺЫ Изге Яҙманы уҡыуҙы нисек ҡыҙыҡлы итергә?


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ИЛСЕ - 2019 - Мәҡәләләр\nМуллаян Дәүләтша улы ХАЛИҠОВ (актер Фирғәт Ғарипов уйнай) - был шәхестең республикабыҙҙы төҙөүҙәге өлөшөн баһалап бөтөп булмай. Уның оҫта дипломат һәм парламентер булыуын Әхмәтзәки Вәлиди ҙә яҡшы белә, шуның өсөн иң мөһим килешеүҙәргә тап Муллаян Халиҡов йөрөй. Белемле, әҙәпле кеше, аҡыл менән эш итеүгә өҫтөнлөк биреүсе илсе булараҡ, 1919 йылдың 7 мартында Мәскәүгә "Автономлы Башҡортостанды таныу тураһындағы килешеүгә" ҡул ҡуйыу өсөн йүнәлгән делегация составында М. Халиҡов та була. 1919 йылдың майында Башҡорт ревкомы Халиҡовты Көнсығыш фронтының Көньяҡ төркөмө ғәскәрҙәре Реввоенсоветына үҙенең вәкиле итеп ебәрә. Әхмәтзәки Вәлидиҙең сәйәси аренанан китеүенән, йәғни, 1920 йылдың июленән алып башҡорт халҡы автономияһының төп яҡлаусыһы һәм һаҡсыһы булып Муллаян Дәүләтша улы Халиҡов ҡала. 1921 йылдың июленән БАССР Халыҡ Комиссарҙары Советы рәйесе вазифаһына тәғәйенләнә, был мәлдә уға 27 йәш була. Был осор республика тарихында иң ҡатмарлы ваҡыт. 1922 йылдың 30 декабрендә ССР Советтарының I съезы союз килешеүе һәм Совет Социалистик Республикалары Союзы төҙөү тураһында декларация ҡабул итә. Документҡа ҡул ҡуйыуҙа Башҡортостан делегаты М. Халиҡов та ҡатнаша. СССР Үҙәк башҡарма комитеты ағзаһы итеп һайлана.\n1937 йылдың 20 июнендә антисовет милли ойошмаһын ойоштороуҙа ғәйепләнеп, ҡулға алына. Ошо йылдың сентябрендә атыла. 1958 йылда аҡлана. Башҡортостан совет автономияһын иғлан итеүгә 90 йыл тулғанда Стәрлетамаҡ ҡалаһында Муллаян Халиҡовҡа таҡтаташ асыла.\nЯҙылған: 05.08.19 | Ҡаралған: 412


Написал в 13 октября 2017, 11:33\nУйыныбыҙ яңы ғына башланһа ла, редакцияға квитанцияларҙың байтаҡ ҡына килеүе ҡыуандыра. Әле бына йәрәбә тартып, приз хужаларын билдәләнек. Бындай бәхеткә Хәйбулла районы Бүребай ҡасабаһынан Әлфиә Ҡыҙрасова менән Белорет районы Йөйәк ауылынан Гөлдәр Тимерәевалар лайыҡ булды. Әлфиә апай сәй бешерә торған сәйнүк отһа, Гөлдәргә салаттар йыйылмаһы сыҡты. Ихлас күңелдән ҡотлайбыҙ! Бүләктәрҙе килеп алғанда паспорт йәки тыуыу тураһында таныҡлыҡ, СНИЛС, ИНН күсермәләре кәрәк буласаҡ.\nӘ һеҙ, дуҫтар, 2018 йылға «Йәншишмә»гә яҙылдығыҙмы әле? Бүләкле лә, гәзитле лә булғығыҙ килһә, квитанцияғыҙҙың күсермәһен беҙҙең электрон почтаға ебәрегеҙ. Бәлки, киләһе приз эйәһе һеҙ булып ҡуйырһығыҙ.\n« Кәм күрер тик уны кәм күңел!\nГәзит-журналдарға яҙылыу ун көнлөгө оҙайтылды »


Мате — Башҡорт Википедияһы\nМате эсемлеген һәм уны эскәндә ҡулланыу өсөн эшләнгән махсус һауыт — калебасела мате эсемлеге\nМáте, матэ, парагвай сәйе — напиток из высушенных и измельчённых листьев Парагвай падубаһының киптерелгән һәм ваҡланған япраҡтарынан әҙерләнгән эсемлек. Көньяҡ Америка илдәрендә: Аргентина, Парагвай, Уругвай һәм Бразилияның көньяҡ төбәгендә ул киң ҡулланыла.\nМате оказывает тонизирующее действие на центральную нервную систему за счёт содержанияСоставына кофеин булыу сәбәпле, мате үҙәк нервы системаһы тонусын күтәрә, падуба япраҡтарында кофеин миҡдиры 0,7—2,0 процент, ә 100 грамм әҙер эсемлектә 30—60 мг тәшкил итә.\nКевропа кешеләре Көньяк Америкаға аяҡ баҫҡанға тиклем был континенттың ерле халҡы Парана и Парагвай йылғалары бассейндарында ҡырағай килеш үҫеп ултырған матены ҡуллана. XVII быуатта Междуречьела (Аргентина) иезуиттар Парагвай падубаһын үҙҙәре сәсеп үҫтерә башлай, һәм ошо шөғөл XVIII быуат аҙағына тиклем дауам итә, шуға ла был эсемлекте «иезуит сәйе» тип тә атайҙар). Аҙаҡ мате әҙерләү онотолоп тора. XIX быуат аҙағында — XX быуат башында мате сәйен әҙерләү ҡайтанан тергеҙелә. Тап ошо хәл Аргентинаға Бразияның көньяҡ райондарынан күбеһенсә поляктар һәм немецтарҙан торған күскенселәрҙе килтерә.\n«Мате» — испан һүҙе, ул кечуан телендәге mati, һүҙенән килеп сыҡҡан һәм эсемлек ҡойоу өсөн ҡабаҡтан эшләнгән һыйымды (шешә формаһындағы) аңлата. Эсемлек әҙерләү өсөн йыйылған падуб япраҡтары испанса «ерба мате» (исп. yerba mate) була, тәржемәһе — «мате үләне». Урыҫса әйтелештә баҫым «мате» һүҙенең аҙаҡҡы ижегенә, ә испанса әйтелештә тәүге ижегенә төшә.\nМатены ттрадицион ысул менән әҙерләү һәм ҡулланыу түбәндәгесә: теләһә ниндәй һауыт-һабаның (сынаяҡ, көрөшкә, стакан) өстән ике өлөшөнә еткәнсе мате үләнен һалалар. Уға фильтрлы көпшәне (бомбиль) батырып ҡуялар һәм көпшә батырылған урынға 15 градусҡа тиклем йылытылған һыуҙы бер ни ҡәҙәр ҡоялар. Һыу, үлән ҡатламы аша үтеп, ундағы матдәне иретә. Шунда уҡ эсемлекте ҡуллана башларға мөмкин. Эскән ваҡытта бер нисә тапҡыр һыу өҫтәп алырға була.\nТерере — һыуыҡ мате, йәки парагвайса мате.\nКудин — киң япраҡлы падуб япраҡтарынан әҙерләнгән ҡытай эсемлеге.\n↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Большая российская энциклопедия, 2011\nӨҙөмтә хатаһы: <references> билдәһенең "rain-tree" исемле <ref> билдәһе үрҙәге текста ҡулланылмай.\nӨҙөмтә хатаһы: <references> билдәһенең "gramota" исемле <ref> билдәһе үрҙәге текста ҡулланылмай.\nӨҙөмтә хатаһы: <references> билдәһенең "bre-kalabas" исемле <ref> билдәһе үрҙәге текста ҡулланылмай.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мате&oldid=922210 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 08:21 3 декабрь 2019 үҙгәртелгән.


Башҡортостан Республикаһының вәкиллекле власы –Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай – дәүләт власының иң юғары һәм берҙән-бер закондар сығарыу (вәкиллекле) органы. Ул 110 депутаттан тора. Тауыш биреү көнөнә 21 йәше тулған һәм һайлау хоҡуғына эйә булған Рәсәй Федерацияһы гражданы депутат булып һайлана ала. Һайлауҙар йәшерен тауыш биреү юлы менән дөйөм тиң һәм тура һайлау хоҡуғы нигеҙендә үткәрелә. Һайлау кампанияһын үткәреү тәртибе Дәүләт Йыйылышы депутаттарын һайлауҙар тураһындағы закон тарафынан билдәләнә. Депутаттарҙың статусы федераль закондар, Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы һәм Башҡортостан Республикаһы закондары тарафынан билдәләнә. Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай, әгәр уның составына депутаттарҙың билдәләнгән һанының кәмендә өстән ике өлөшө һайланһа, тулы хоҡуҡлы була. Закондар сығарыу органының вәкәләттәрен башҡарыуҙы профессиональ даими нигеҙҙә 22 кеше тәьмин итә. Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай эшмәкәрлеге Рәсәй Федерацияһы Конституцияһына һәм закондарына, Башҡортостан Республикаһы Конституцияһына һәм закондарына, уның Регламентына һәм башҡа юридик акттарға ярашлы тормошҡа ашырыла. Парламенттың, уның Президиумының, даими комитеттарының, комиссияларының компетенцияһы, эшмәкәрлеге һәм уларҙы ойоштороу тәртибе «Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай тураһында» Башҡортостан Республикаһы Законы һәм Рәсәй Федерацияһы ҡануниәте, Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы һәм закондары, башҡа юридик акттар тарафынан билдәләнә.\nУлтырыштар – парламент эшенең төп формаһы. Әгәр ултырышта һайланған депутаттарҙың кәм тигәндә 50 проценты ҡатнашһа, ул тулы хоҡуҡлы тип иҫәпләнә. Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай, даими комитеттар һәм комиссиялар ултырыштарға Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ағзаларын, республика башҡарма власть органдары етәкселәрен, федераль башҡарма власть органдарының территориаль органдары етәкселәрен саҡырыу хоҡуғына эйә.\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, уның даими комитеттары закондар сығарыу башланғысы субъекттары булып тора. Ошо уҡ хоҡуҡҡа Башҡортостан Республикаһы Башлығы, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте, Башҡортостан Республикаһының Конституция Суды, Башҡортостан Республикаһының Үҙәк һайлау комиссияһы һәм Башҡортостан Республикаһының Профсоюздар федерацияһы, Башҡортостан Республикаһы Прокуроры, урындағы үҙидараның вәкиллекле органдары эйә.\nРеспублика дәүләт власының закондар сығарыусы органы вәкәләттәренә Конституцияны ҡабул итеү, уға үҙгәрештәр индереү, компетенцияһы сиктәрендә закондар сығарыуҙы көйләүҙе тормошҡа ашырыу, закондарға аңлатма биреү һәм уларҙың үтәлешен контролдә тотоу инә. Дәүләт Йыйылыш тарафынан Башҡортостанды социаль-иҡтисади үҫтереү программалары, бюджет һәм уны тормошҡа ашырыу тураһындағы отчет, Башҡортостан Республикаһының килешеүҙәрен төҙөү һәм уларҙы өҙөү раҫлана, административ-территориаль ҡоролош һәм уны үҙгәртеү тәртибе, һалымдар һәм йыйымдар, дәүләт милке менән идара итеү һәм эш итеү тәртибе билдәләнә.\nДепутаттар тарафынан закон проекттары һәм уларҙы әҙерләү тураһындағы тәҡдимдәр индерелә, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың һайлап ҡуйыла торған вазифаларына кандидаттар тәҡдим ителә, закондар сығарыусы органдың, уның даими комитеттарының, комиссияларының ултырыштарына дәүләт власы органдарының вазифалы кешеләрен саҡырыу тураһындағы мәсьәлә ҡуйыла, шулай уҡ ҡануниәт тарафынан билдәләнгән башҡа ғәмәлдәр тормошҡа ашырыла. Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай тарафынан республика референдумын һәм депутаттар һайлауҙарын үткәреү датаһы тәғәйенләнә, уларҙың тәртибе билдәләнә.\nПарламент үҙенең компетенцияһы сиктәрендә булған кадрҙар мәсьәләләрен хәл итеүҙә ҡатнаша, билдәләнгән тәртиптә башҡарма һәм суд власы органдары менән үҙ-ара эшмәкәрлек булдыра, Дәүләт Думаһында закондар сығарыу инициативаһы хоҡуғын тормошҡа ашыра, парламент тикшереүҙәрен һәм парламент тыңлауҙарын үткәрә.\nЗакондар сығарыусы орган йәшерен тауыш биреү юлы менән Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесен һайлай. Рәйес депутаттарҙың билдәләнгән һанының күпселек тауышы менән һайлана һәм үҙ вәкәләттәрен профессиональ нигеҙҙә тормошҡа ашыра. Рәйес вәкәләттәренә закондар сығарыусы органдың һәм Президиумдың ултырыштарын алып барыу, уларҙың эшмәкәрлегенең эске тәртибе мәсьәләләрен хәл итеү, Дәүләт Йыйылышы Секретариаты эшмәкәрлеге менән дөйөм етәкселек итеүҙе тормошҡа ашырыу инә. Ул закон проектын әҙерләү өсөн яуаплы комитетты һәм кәрәк булғанда ярҙамсы комитетты тәғәйенләй, закон проектын тикшереүҙе ойоштора, баһаламаларҙы, тәҡдимдәрҙе һәм иҫкәрмәләрҙе әҙерләү сроктарын билдәләй. Етерлек хоҡуҡи нигеҙҙәр булған осраҡта билдәләнгән тәртиптә закон проектын закондар сығарыу башланғысы хоҡуғы субъектына кире ҡайтара. Рәйес федераль дәүләт власы органдары, Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһы субъекттарының дәүләт власы органдары, урындағы үҙидара органдары, йәмәғәт берләшмәләре, башҡа ойошмалар һәм вазифалы кешеләр менән мөнәсәбәттәрҙә Дәүләт Йыйылышы исеменән эш итә, ҡабул ителгән закондарҙы уларға ҡул ҡуйыу өсөн Башҡортостан Республикаһы Башлығына ебәрә.\nРәйес урынбаҫары Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесенең ҡушыуы буйынса вәкәләттәрҙе тормошҡа ашыра һәм ул булмаған саҡта йәки ул үҙ бурыстарын тормошҡа ашыра алмағанда уның вазифаһын башҡара.\nЗакондар сығарыу органының төп структура бүлексәләре булып Президиум, даими комитеттар һәм комиссиялар тора. Уларҙы формалаштырыу һәм уларҙың эшмәкәрлек тәртибе Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Регламенты һәм уның даими комитеттары һәм комиссиялары тураһындағы положениелар тарафынан билдәләнә.\nПрезидиум – үҙ эшмәкәрлегендә Дәүләт Йыйылышына отчет биреүсе даими эшләүсе орган. Ул ойоштороу мәсьәләләрен әҙерләү һәм алдан тикшереү, ҡануниәт тарафынан күҙҙә тотолған башҡа вәкәләттәрҙе тормошҡа ашырыу өсөн ойошторола. Уның составына Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе, уның урынбаҫары, даими комитеттарҙың рәйестәре инә.\nКомитет үҙ ҡарамағындағы закон проекттарын әҙерләүҙе һәм алдан тикшереүҙе, улар буйынса һығымталар төҙөүҙе алып бара. Билдәләнгән тәртиптә парламент тыңлауҙарында һәм тикшереүҙәрендә ҡатнаша, норматив хоҡуҡи акттарҙың үтәлешенә контролде тормошҡа ашыра, уның ҡарамағындағы ойоштороу буйынса һәм башҡа мәсьәләләрҙе тикшерә. Комитеттың эшмәкәрлеге үҙ вәкәләттәрен профессиональ нигеҙҙә тормошҡа ашырыусы рәйес тарафынан көйләнә.\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай функцияларын тормошҡа ашырыуҙа фракциялар һәм депутат төркөмдәре мөһим роль уйнай. Фракциялар партия исемлектәре буйынса һайланыусы депутаттар тарафынан ойошторола. Уларға шулай уҡ бер мандатлы һайлау округтары буйынса һайланыусы депутаттар инә ала. Фракцияларға инмәгән депутаттар депутат төркөмдәрен барлыҡҡа килтерә. Фракцияларҙың һәм депутат төркөмдәренең, комитеттарҙың, комиссияларҙың һәм Президиумдың эше Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың вәкиллекле һәм закондар сығарыу эшмәкәрлеген тормошҡа ашырыуҙы, уның ҡарарҙарын әҙерләүҙе һәм ҡабул итеүҙе тәьмин итә. Улар закондарға, ҡарарҙарға, мөрәжәғәттәргә, ғаризаларға һәм декларацияларға бүленә.\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай тарафынан эште алып барыу һәм ҡарарҙарҙы ҡабул итеү тәртибе билдәләнгән. Конституция, уға үҙгәрештәр һәм өҫтәмәләр индереү тураһындағы Башҡортостан Республикаһы закондары депутаттарҙың билдәләнгән һанынан кәм тигәндә өстән ике өлөшө ыңғай тауыш биргән осраҡта ҡабул ителә. Башҡортостан Республикаһы законы, әгәр федераль закон тарафынан башҡаһы күҙҙә тотолмаһа, депутаттарҙың билдәләнгән һанының ябай күпселек тауышы менән ҡабул ителә. Закон проекты кәм тигәндә ике уҡыуҙа ҡарала. Уны ҡабул итеү йәки кире ҡағыу тураһындағы ҡарар Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарары тарафынан рәсмиләштерелә. Ҡарарҙар, әгәр федераль закон тарафынан башҡаһы күҙҙә тотолмаһа, һайланған депутаттар һанының күпселек тауышы менән ҡабул ителә. Мөрәжәғәттәрҙе, ғаризаларҙы, декларацияларҙы ҡабул итеү тураһындағы ҡарарҙар Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарарҙары тарафынан рәсмиләштерелә.