Һыуһын ҡандырғыс тере һыу » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Һыуһын ҡандырғыс тере һыу\nҺыуһын ҡандырғыс тере һыу 21.06.2017 // Йәмғиәт\nҠасандыр Баймаҡта китап магазинының гөрләп торған сағы бар ине. Ул ябылғандан һуң рухи көрсөк кисерҙек. Белем шишмәһе булған китапһыҙ тормошобоҙҙо күҙ алдына ла килтереүе ҡыйын. Юғары мәҙәниәтле халыҡ ҡына илен күтәрә, үҫтерә ала. Ә был сифаттың нигеҙе, рухиәттең ҡалҡаны – китап. Район башҡорттары ҡоролтайының ҡарарына нигеҙләнеп, З. Биишева исемендәге “Китап” нәшриәте ярҙамы менән күптән түгел “Баймаҡ” сауҙа комплексында “Башҡорт китабы” тигән һатыу урыны асылды.\nРайон башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Ришат Ишембәтов: “Туған телдә сыҡҡан баҫмалар һатыуҙы тергеҙергә кәрәклеге тураһында һөйләшкәйнек. Яңылбикә Мөхәмәтйәнованың тәҡдиме менән З. Биишева исемендәге “Китап” нәшриәтенә бәйләнешкә сыҡтыҡ, директоры Илһам Йәндәүләтов ярҙам итергә һүҙ бирҙе. “Баймаҡ” сауҙа комплексы етәксеһе Әҙһәм Ҡотоевҡа рәхмәт – ошонан урын бүлде”, – тип ҡыуанысы менән уртаҡлашты. Артабан яҡташыбыҙ, “Китап” нәшриәте директоры Илһам Миңлеғәле улы был мәсьәләнең күптән өлгөрөп еткәнен билдәләне.\n– Рамаҙан айында матур ваҡиғаның шаһиты булдыҡ,– тине ул. – Республикала сыҡҡан китаптарҙың 70 проценты беҙҙә баҫыла. Хөкүмәт махсус субсидия бүлә, шуға күрә баҫмаларҙың хаҡы арзан. Беҙ нәшриәттә сыҡҡан һәр яңы китапты ебәреп торорға вәғәҙә бирәбеҙ. Магазиндарҙың яҙмышы һатып алыусынан тора, шуға күрә бында йышыраҡ килегеҙ, таныштарығыҙға, туғандарығыҙға мәғлүмәт еткерегеҙ.\nАртабан район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр һәм кадрҙар сәйәсәте буйынса урынбаҫары Гөлшат Сирғәлина сауҙа урынын “Китап” нәшриәтенең филиалы” тип нарыҡланы, уға оҙон ғүмер, уңыштар теләне.\nКитапты ике кеше тыуҙыра – ижадсы һәм уҡыусы. Беҙҙең район ижадсылары “Йәнгүҙәй” исемле әҙәби берекмәгә тупланған. Уның эшмәкәрлегенә киләһе йыл 20 йыл тула. Улар үҙҙәренең тәүге ижадын “Ирәндек гәүһәрҙәре” исемле йыйынтыҡта сығарҙы. Шунан рухланған байтаҡ ижадсылар – тарихсы Борис Хәйретдинов, шағирә, тыуған яҡты өйрәнеүсе Рәйсә Иҫәнбаева, әсе телле Әлфиә Юлыҡ, нескә хисле Әлфиә Бикташева, шулай уҡ республиканың почетлы крайҙы өйрәнеүсеһе Әмир Сәйғәфәров, журналистар Салауат Мөхәмәтшин, Рәшит Үтәев һәм башҡалар үҙ йыйынтыҡтарын даими сығарыуға өлгәште. Тимәк, Баймаҡ ижадсылары ла халҡы күңеленә юлды китап аша һала.\nБашҡорт баҫмалары, бигерәк тә нәфис әҙәбиәткә сарсаған халыҡ өсөн, Урал батыр бөрккән һыуһын ҡандырғыс тере һыуға тиң. Киләсәктә милли китаптарҙы һатыу эше тағы ла киңәйер, ҡала һәм район халҡының яратҡан урынына әүерелер, тип ысын күңелдән ышанабыҙ.


Башҡортостандың ете мөғжизәһе. (2 класс) - БОТАН\nАвтор публикации: Мухаметдинова Г.М.\nКраткое описание: Тема: Башҡортостандың ете мөғжизәһе. Маҡсат:· Башҡортостандың ете мөғжизәһе менән яҡындан таныштырыу;· улар менән ғорурланыу тойғоһо уятыу һәм уларға һаҡсыл мөнәсәбәт тәрбиәләү;· уҡыусыларҙың\nТема: Башҡортостандың ете мөғжизәһе.\nБашҡортостандың ете мөғжизәһе менән яҡындан таныштырыу;\nулар менән ғорурланыу тойғоһо уятыу һәм уларға һаҡсыл мөнәсәбәт тәрбиәләү;\nуҡыусыларҙың телмәрен үҫтереү;үтелгән темаларҙы ҡабатлау.\nЙыһазландырыу: Проект таҡтаһы, ноутбук, башҡорт теленең алфавиты.\n1.Ойоштороу мәле. Һаумыһығыҙ, уҡыусылар!\n2. Фонетик күнегеү.\nА,О,У,Ы,И,Ә,Ө,Ү,Э. Өндәрен бергәләп әйтеү, шым ғына ҡабатлау.\nБыл бармаҡ -олатай,\nБыл бармаҡ - өләсәй,\nБыл бармаҡ - атай,\nБыл бармаҡ - әсәй.\nБыл бармаҡ - мин\nМинең ҡустым бәләкәй.\nҠулын күтәргән була үҙе\n3 Инеш өлөш.\n- Уҡыусылар! Беҙ бөгөн һеҙҙең менән Башҡортостан мөғжизәләрен эҙләп сәйәхәткә сығасаҡбыҙ.Сәйәхәткә юланыр алдынан әйҙәгеҙ юлда осраясаҡ яңы һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр менән танышайыҡ.\nМөғжизә - чудо\nҺәйкәл - памятник\nМәмерйә - пещера.\nҺыу - вода\nМинерал һыуҙар - минеральные воды.\n4. Һүҙлек эше:\nУҡыусылар, һеҙгә ниндәй һүҙҙәр таныш?\nБыл һүҙҙәр менән һүҙбәләнештәр, һөйләмдәр төҙөп ҡарау.\nДәфтәрҙәргә бөгөнгө числоны, теманы яҙып ҡуйыу.\n5. Төп өлөш.\n- Хәҙер беҙ һеҙҙең менән эксперемент үткәрәбеҙ. Ошо һауыт эсендә нимә бар икәнен белер өсөн уны тәмләп ҡарар кәрәк. Йә кем сыға?\n- Был нимә инде? Беренсе мөғжизә - Башҡорт балы.\n- Нимә ул бал?\n- Бал үҙенең составы һәм дауалау көсө буйынса һирәк осрай торған уникаль продукт .\n- Ә балды бал ҡорттары нимәнән йыя?\n- Ниндәй балдар була?\n- Йүкә , ҡарабойҙай, сәскә балдары. 1слайд\nБашҡорт балы - донъяла иң шифалы, иң файҙалы бал иҫәпләнә. Хатта Америка белгестәре лә башҡорт балының сифатына иң юғары баһа бирә. Үҙҙәрендәге бал беҙҙекенән күпкә ҡалыша икән.\n-Йыр тыңлап алайыҡ. Кем тураһында?\nСалауат Юлаев һәйкәле - Рәсәйҙә ат һынындағы иң ҙур һәйкәл, бейеклеге - 9,8 метр, ауырлығы - 40 тонна. Башҡорт халҡының арҙаҡлы улы Салауат Юлаевҡа ҡуйылған һәйкәлдең скульпторы - Сосланбек Тавасиев.\nСалауат Юлаев һәйкәле баш ҡалабыҙҙың символы. Ул Ырымбур юлы менән машинала үткәндә лә, самолеттан да бик һәйбәт күренә.\nИкенсе мөғжизә - Салауат Юлаев һәйкәле. 2 слайд\nӨсөнсө мөғжизәне белер өсөн беҙгә алфавитты иҫкә төшөрөп алыр кәрәк.\nБына был башҡорт алфавиты.\nБашҡорт алфавитында бөтәһе нисә хәреф?\nТик башҡорт теленә генә хас өндәр нисәү? Әйтеп үтегеҙ.\nӘ хәҙер алфавит буйынса ошо ребусты сисегеҙ.\nНиндәй һүҙ килеп сыҡты\nӨсөнсө мөғжизә - «Урал батыр»эпосы. 3слайд\n"Урал батыр" эпосы - баш-ҡорт халҡының борон-борондан, телдән телгә күсеп, һаҡланып килгән ғәжәйеп һоҡланғыс эпосы - 4576 шиғри юлдан тора. Йәшәйешебеҙҙең, ғүмер итмешебеҙҙең, нигеҙе ул "Урал батыр" эпосы.\n«Урал батыр» эпосы - башҡорт халҡының баш китабы. Ул 1910 йылда Мөхәмәтшә Буранғолов тарафынан яҙып алына.\n-Ошо кроссвордты сисһәк, дүртенсе мөғжизәне белербеҙ.\n-Ниндәй һүҙ килеп сыҡты?\n-Ә нимә ул ҡурай.\n5 слайд Ҡурай - башҡорт халҡының милли музыка ҡоралы.Ҡурайҙа моң һыҙҙыра алмаған башҡорт юҡтыр, моғайын. Мәҫәлән, 2007 йылда үткәрелгән Башҡортостан ҡурайсылары съезында иң бәләкәй башҡарыусыға 6 йәш, иң өлкәненә 83 йәш ине.\nҠурай үләне башҡорт халҡының символы. Уның ете тажы, берләшкән ете ырыуҙы символлаштыра. Башҡортостандың флагында ла, гербында ла ҡурайҙың ете тажы һүрәтләнгән\nДүртенсе мөғжизә - Ҡурай.\n-Был слайдта нимә төшөрөлгән 6 слайд\n- Һеҙ был һүрәттәрҙе күргәнегеҙ бармы?\nШүлгәнташ мәмерйәһе - Бишенсе мөғжизә.\nЕребеҙҙең йөҙөк ҡашы булған, 2 саҡрымдан ашыу оҙонлоҡҡа һуҙылған, данлыҡлы мөһабәт Шүлгәнташ мәмерйәһе. 1959 йылда унда таш быуаттың тәүге палеолит осоронда, йәғни беҙҙең эраға тиклем 40 - 10 мең йылдар элек, йәшәгән тәүтормош кешеләренең мәмерйә стенаһына төшөрөлгән һүрәттәре табылғас, ул бөтә донъяла танылыу таба. Мәмерйә стеналарында ҡыҙыл буяу (охра) менән ҡырағай ат, мамонт, носорог һүрәттәре эшләнгән.\nБыл беҙҙең өсөн мөғжизәме , уҡыусылар? Эйе. Шулай булғас, дәфтәребеҙгә яҙып ҡуяйыҡ.\nШүлгәнташ мәмерйәһе - Башҡортостандың Бөрйән ра-йонында урынлашҡан. Палеолит эпохаһында йәшәгән тәүтормош кешеләре - беҙҙең ата-балаларыбыҙ тураһында һөйләй. Ер йөҙөндә икәү генә иҫәпләнгән һәм бик һирәк осрай торған мөғжизәбеҙ ул.\nӘйҙәгеҙ ошо ребусты сисәйек. 7 слайд\nНиндәй һүҙ килеп сыҡты?\nТауҙың нимәһе мөғжизә булырлыҡ икән?\n8 слайд Был беҙҙең планетала ер аҫтынан бер туҡтауһыҙ ҙур күләмдә йылылыҡ, эҫе пар, газ сығып торған берҙән бер урын. Тауҙың сере 200 йылдан ашыу ғалимдарҙың иғтибарын йәлеп итеп тора. Тау янында химик элементтарға бай, шифалы Ҡорғаҙаҡ урғыла.\nАлтынсы мөғжизә.- Янғантау.\n-Кем һыуһап китте? Кемдең һыу эскеһе килә?\n-Был ниндәй һыу ул?\n- Эйе, был Красноусол минерал һыуҙары. Улар нимә менән дан тота?\n- был минерал һыуҙар кальций сульфатына, минерал тоҙҙарға һәм файҙалы микроэлементтарға бик бай. Шуның өсөн, һыуҙы дауалау өсөн дә ҡулланалар.\nТимәк , тағы ла бер мөғжизәбеҙҙе таптыҡ. Етенсе мөғжизә - Красноусол минерал һыуҙары.\n6. Ҡабатлау. Шулай итеп, беҙ һеҙҙең менән Башҡортостандың ете мөғжизәһен табып бөттөк. Ҡабатлап үтәйек.\n7. Тәрбиәүи момент:\n- Эйе, Башҡортостандың ете мөғжизәһен дә таптыҡ, улар менән яҡындан таныштыҡ. Ләкин беҙҙең иң ҙур бурысыбыҙ ҡалған бит. Ул ниндәй бурыс?\nУҡыусыларҙың яуаптарын тыңлау һәм һығымта яһау: Иң мөһиме - беҙ Башҡортостандың мөғжизәләрен һаҡлай белергә, үҙ республикабыҙҙы һөйөргә һәм уның менән ғорурланырға тейешбеҙ.\n8. Дәресте йомғаҡлау:\nШулай итеп, беҙ бөгөн Башҡортостан мөғжизәләрен эҙләп сәйәхәт ҡылдыҡ. Юлда бик күп мәғлүмәттәр алдыҡ, үҙебеҙҙең белгәндәр менән дә уртаҡлаштыҡ. Әлбиттә, Башҡортостаныбыҙҙа мөғжизә булырҙай тағы ла әллә күпме тәбиғәт һәйкәлдәре, ҡомартҡылары бар. Мөғжизәләр күпме генә булмаһын, беҙ уларҙы киләсәк быуынға ла ҡомартҡы итеп алып барып еткерергә тейешбеҙ. Уларға ҡарата ғорурланыу тойғоһо һәм һаҡсыл мөнәсәбәт булдырырға бурыслыбыҙ.\n9. Өй эше: Башҡортостандың ете мөғжизәһен белергә.


Сәйәсәт // Акция һәм форумдар\nХәбәрһеҙ юғалғандар аҙая бара\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында Башҡортостандан 700 меңдән ашыу кеше фронтҡа китә. Уларҙың өстән бер өлөшө генә - 230 меңгә яҡыны - яу яланынан әйләнеп ҡайта. 127 мең ярымы хәбәрһеҙ юғалған булып иҫәпләнә. Уларҙың яҙмышын, һәләк булыу шарттарын асыҡлау - эҙләнеү отрядтарының бурысы. Һәр йыл һайын хәрәкәттә ҡатнашыусылар "Хәтер вахтаһы"на сыға: алыштар урынына барып, һалдат һөлдәләрен эҙләйҙәр һәм уларҙың яҙмыштарын аҙ ғына булһа ла билдәләрлек мәғлүмәттәр асыҡлайҙар, бынан һуң уларҙың туғандарын табырға маташалар.\nОшо көндәрҙә Башҡортостан эҙәрмәндәре яҙғы экспедицияны тамамланы. Ҡайтҡас та улар журналистарға үҙ эш һөҙөмтәләре тураһында һөйләне. Быйыл яҙ БР эҙәрмәндәр отрядтарының Төбәк йәмәғәт фонды ағзалары биш экспедиция ойошторҙо. Ленинград өлкәһенең Киров районы территорияһында Вороново тәбиғи ыҙанында һәм Тишинец йылғаһынан алыҫ түгел Макарьевский Пустынь монастыры эргәһендә, Ленинград өлкәһе Выборг районының Тиенхара урыны районында, шулай уҡ Новгород һәм Смоленск өлкәләре территорияһында эшләнеләр.\nВороново тәбиғи ыҙанында СССР-ҙың 57 яугиры һөлдәһе табылды. Мәҫәлән, 1907 йылда Вологда өлкәһе Лодейка ауылында тыуған, Велико-Устюг хәрби комиссариаты тарафынан хәрби хеҙмәткә саҡырылған разведчик, өлкән сержант Тимофей Нилович Рыковтың фамилияһы һәм яҙмышы билдәләнде. Ул 1943 йылдың октябрендә хәбәрһеҙ юғалған, Башҡорт дәүләт университетының "Ватан" эҙләнеү отряды тарафынан табылған. Медальонлы алты һалдат табыла, медальондарҙың алтауһы уҡыла, ә береһе экспертизаға ебәрелә. Исемле әйберҙәре менән ике һалдат табыла: ҡалаҡҡа П.И.Х. инициалдары, ә көрөшкәгә әллә Б.С.В., әллә Е.С.В. тип яҙылған булған. Эҙәрмәндәр фронт өсөн Өфө моторҙар эшләү заводында етештерелгән ЛАГГ-3 самолеты двигателен Өфөгә ебәрәләр. Двигатель Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенә тапшырыла, киләсәктә ул, предприятие етәкселеге әйтеүенсә, Михаил Ферин исемендәге скверҙа постаментҡа ҡуйыласаҡ. Немец һалдаттары һөлдәләре лә табыла, улар Германияның яугирҙар ҡәберҙәрен тәрбиәләү буйынса Халыҡ союзы вәкилдәренә тапшырыла.\nМакарьевский Пустынь монастыры эргәһендә биш кешенең һөлдәһе, шулай уҡ ике медальон табыла, уларҙың береһе ҡушымта менән була, ул экспертизаға ебәрелә, ә икенсеһе - "блокадник" тип аталғаны - буш була. Бынан тыш, ике яҙылған котелок табыла.\nНовгород өлкәһендә 10 һалдат һөлдәһе, ике медальон табып алына, береһендә, Алтай крайынан Кацаман Яков Андреевич, тип яҙылған. Туғандары табылған. Смоленск өлкәһендә снаряд соҡоронан 14 һалдаттың һөлдәһе күтәрелә. Табып алынған котелокта "Каписов, С" тигән яҙыуҙы уҡыйҙар.\nЛенинград өлкәһе Выборг районының Тиенхара, хәҙерге Брусничный, районында ҙур эш башҡарыла. Унда эҙәрмәндәр 1944 йылдың 23 июнендә дошман бәреп төшөргән Ил-2 самолетының төшкән урынын тикшерәләр. Самолет экипажы составында Башҡортостандан 1925 йылда Мишкә районының Иҫке Мокрушин ауылында тыуған Виктор Андреевич Деньгин һуғышҡан, рядовой, һауа уҡсыһы. Туғандары әле табылмаған. Эҙләнеү отрядтары вәкилдәре самолеттың төшкән урынан ентекләп тикшерәләр, 20 квадрат метрҙан ашыу майҙанда уның һыныҡтарын күтәрәләр һәм шунда һауа уҡсыһы, шулай уҡ Краснодар крайында 1922 йылда тыуған летчик Иван Васильевич Якимченконың һөлдәһенә юлығалар, уның туғандары табылған да инде.\n- Дөйөм алғанда, эш уңышлы булды, - тип һөйләй Башҡортостан Республикаһы эҙләнеү отрядтарының Төбәк йәмәғәт фонды рәйесе Илдар Бикбаев. - Уның төп һөҙөмтәһе тип беҙҙең ижтимағи хәрәкәт тарихында тәүге тапҡыр экспедицияла ҡатнашыусылар һаны күберәк булыуын иҫәпләйем. Алыштар урынына бер үк ваҡытта 85 кеше сыҡты. Фонд ойошторолғандан алып эҙләнеү эштәрендә 400-ҙән ашыу кеше ҡатнашты.\nЭҙәрмәндәр - башлыса, уҡыусылар һәм студенттар. Быйылғы 85 кеше иҫәбендә 49 уҡыусы һәм 18 студент. Илдар Бикбаев күп йылдар экспедицияға етәкселек итә һәм ул шул тиклем үҫмерҙәр төркөмөн республиканан ситкә алып сығып, үҙенә ниндәй ҙур яуаплылыҡ алыуын яҡшы аңлай. Бер күсенеү генә ни тора, эҙләнеү эштәре барышында балалар ялан шарттарында йәшәй, ә уларҙың табыштары араһында йыш ҡына шартлау хәүефлелеге менән янаған миналар, гранаталар, снарядтар осрай.\n- Беҙ ысын мәғәнәһендә йәшәү һәм үлем сигендә йәшәйбеҙ һәм эшләйбеҙ, - ти Бикбаев. - Шуға күрә беҙҙә дисциплина бик ҡаты - башҡаса ярамай ҙа.\nРеспубликаның төп эҙәрмәне бындай экспедицияларҙың тәрбиәүи моментына ҙур иғтибар бирә.\n- Ҡаҙыу эштәрендә булып, балалар ғүмерҙең ни тиклем ҡәҙерле икәнен аңлай. Уларҙың аңында һынылыш була. Хатта экспедицияларҙан һуң "ауыр" үҫмерҙәрҙе милициянан иҫәптән алған осраҡтар ҙа булды. Мәктәптәрҙә тәүҙә был сәфәрҙәргә шикләнеберәк ҡарағайнылар, ә бөгөн мөмкин тиклем күберәк балаларҙы ебәрергә тырышалар. Уҡыусылар араһында хатта алыш урындарына эләгеү хоҡуғы өсөн конкуренция ла бар, ә беҙҙә һайлап алыу бик етди.\nЭҙләнеү экспедицияһына китергә теләүселәргә, Өфө, Карл Маркс урамы, 63/1, 77210-сы хәрби часть адресы буйынса хат яҙып, туранан-тура Бикбаевҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында хәбәрһеҙ юғалған туғандарын һәм яҡындарын эҙләүселәргә лә ошо адресҡа яҙып ебәрергә мөмкин.\nЭҙләнеү отрядтарының эше дәүләт ярҙамында һәм, нигеҙҙә, бюджет средстволары иҫәбенә үткәрелә. Эҙәрмәндәр экспедицияларын финанслау "2006-2010 йылдарға Рәсәй Федерацияһы граждандарын патриотик тәрбиәләү" федераль программаһында һалынған, эҙләнеү саралары Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеүгә әҙерлек планына индерелгән. Был ваҡытҡа эҙәрмәндәр Башҡортостандың Хәтер китабына үҙгәрештәр индерергә иҫәп тота: ул баҫылып сыҡҡан мәлдән алып хәберһеҙ юғалған һәм әлегә тиклем табылмаған яугирҙар исемлеге кәмене.


Бөрө районында янғында 5 бала һәләк булғандан һуң Республикала етди саралар күрелә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБөрө районында янғында 5 бала һәләк булғандан һуң Республикала етди саралар күрелә\nЯнғын хәүефһеҙлеге инспекторҙары социаль яҡтан имен булмаған ғаиләләр йәшәгән йорттарҙа янғын сығыуын иҫкәртеүсе ҡоролмаларҙы тикшерҙе. Күптәрҙең үҙ именлегенә битараф булыуы асыҡланды. Ишек асыҡ, телевизор эшләй, диванда һәм иҙәндә иҫерек ике ир йоҡлай. Иртә менән спиртлы эсемлек эсеп айнығып та етмәгән ирҙәр янғын хәүефһеҙлеге инспекторҙарҙының өйгә ингәнен дә һиҙмәй. Һүндерелмәй ҡалған тәмәке төпсөгөнән йә иһә электр сымдарынан ут сығып китһә, торлаҡты ғына түгел, өй хужаларын да ҡотҡарып булмаҫ ине. Сөнки янғын сығыуын иҫкәртеүсе ҡоролма тейешле урында тормай. Инспекторҙар былтыр социаль яҡтан имен булмаған ғаилә йәшәгән йорттарға янғын сығыуын иҫкәртеүсе ҡоролма ҡуйып сыҡҡайны. Әммә бындай махсус ҡоролмаға күптәр еңел ҡарай. Берәүҙәр өй эсендә тәмәке тартып ҡоролма сигнал бирә башлау сәбәпле алып ташлаһа, икенселәре башҡа кешеләргә һатып ебәрә йә иһә кәштәләрҙә һаҡлай. Янғын сығыуын иҫкәртеүсе ҡоролма өйҙә саҡ ҡына төтөн сыға башлаһа ла, шунда уҡ сигнал бирә башлай. Шәхси йортта йәшәгән Юрий Кокоринға мәҫәлән, үҙ йорто өсөн ҡурҡҡан күршеһе ҡоролманы алып бирә. Һәм ысынлап та, уның кәрәге тейҙе тип иҫләй, өй хужаһы. 2016 йылда Балтас, Баҡалы һәм Шаран райондарында ҙур янғында 9 сабыйҙың ғүмере өҙөлөү сәбәпле янғын сығыуын иҫкәртеүсе ҡоролмаларҙы күп балалы һәм социаль яҡтан имен булмаған ғаилә йәшәгән йорттарға ҡуйыу ҡарары сыға. Ошо көндәрҙә Бөрө районында ла ике ҡатлы шәхси йортта ҙур янғын сығыу сәбәпле республика башлығы бер генә балалы ғаилә йәшәгән өйгә лә был ҡоролманы ҡуйыу кәрәклеген белдерҙе. Янғын, күбеһенсә, кешенең иғтибарлһыҙлығы арҡаһында сыға.2017 йылда янғын сығыуын иҫкәртеүсе ҡоролма өсөн 11, 5 миллион һум аҡса бүленгән. Әммә әлегә улар һатып алынмаған. Ғәҙәттән тыш хәл буйынса дәүләт комитеты мәғлүмәте билдәләүенсә, тиҙҙән уларҙы һатып алып өйҙәргә урынлаштырасаҡтар.Янғын сығыуҙы иҫкәртеүсе ҡоролманы кешеләр үҙҙәре лә магазиндарҙан һатып алып ҡуя ала. Әгәр ҙә өйҙә төтөн башланһа,янғын сығыуҙы иҫкәртеү ҡоролмаһы ошондай сигнал бирә. Был көслө тауыш йоҡлап ятҡан кешене лә уятырға мөмкин. Бер сигнла булғандан һуң уның батарейкаһын алыштырып, ҡабаттан ҡуйырға кәрәк. Хаҡына ҡарап, был ҡоролма бер йылдан өс йылға тиклем эшләй.\n09 августа Башҡорт телен донъяның теләһә индәй нөктәһендә өйрәнеп буласаҡ\n10 августа Өфөлә бушлай хеҙмәттәр тәҡдим итеп алдау осраҡтары йышая


Рөстәм Хәмитов муниципаль хеҙмәткәрҙәрҙе һәм депутаттарҙы Урындағы үҙидара көнө менән ҡотланы\n– Күптәрегеҙ иртә таңдан ҡара кискә ҡәҙәр урамдарҙы төҙөкләндереү, юлдарҙы ремонтлау, тәбиғәтте һаҡлау, хәүефһеҙлекте тәьмин итеү кеүек мөһим мәсьәләләрҙе хәл итә. Кешеләр һеҙгә төрлө һорауҙар менән килә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бөгөн дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдары халыҡтың ышанысын аҡлай икән, бында һеҙҙең – урындағы үҙидара хеҙмәткәрҙәренең, депутаттарҙың роле ҙур. Көн һайын кешеләр менән аралашыу, ҡаланың һәм ауылдың аныҡ проблемаларын белеү, уларҙы хәл итеү – быларҙың барыһы ла һеҙҙең төп эшегеҙ.\nТөбәктә иҡтисади тотороҡлоҡ һәм бюджет тигеҙлеге һаҡлана, тип билдәләне республика Башлығы. 2016 йылдың 1 майынан бюджеттан тыш секторҙа минималь хеҙмәт хаҡы күләме арта.\n– Төп бурысыбыҙ – урындарҙа иҡтисади һәм социаль сәйәсәтте нығытыу, муниципалитеттарҙың үҙаллылығын киңәйтеү, халыҡтың муниципаль программаларҙы һәм проекттарҙы тормошҡа ашырыуҙа ҡатнашыуын тәьмин итеү, – тип билдәләне төбәк етәксеһе.\nРөстәм Хәмитов һуңғы ике йылда Урал аръяғындағы ете районда ғәмәлгә ашырылған урындағы башланғыстарға ярҙам итеү программаһын миҫалға килтерҙе. Республика һәм муниципаль бюджет аҡсаһынан тыш, кешеләр үҙ аҡсаһын да һала, эшҡыуарлыҡ ресурстары йәлеп ителә. Ике йыл эсендә 88 ауылда балалар һәм спорт майҙансыҡтары төҙөү, урамдарҙы яҡтыртыу, һыу менән тәьмин итеү, юлдар һәм күперҙәр һалыу, ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигоны төҙөү һәм башҡа йүнәлештәр буйынса 168 проект тормошҡа ашырылған. Бындай тәжрибәне бөтә республикаға таратыу күҙаллана.\nСығыштың тулы стенограммаһы һәм еңеүселәрҙең исемлеге республика Башлығының рәсми сайтында баҫылған.


Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Илгиз Солтанморатовҡа ышаныс күрһәтергә ҡарар итте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n10:55, 28 февраля 2011 Йәмғиәт\n26 февралдә Өфөлә «Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресы)» йәмәғәт ойошмаларының халыҡ-ара берлеге Башҡарма комитетының сираттағы ултырышы үткәрелде. Уның барышында иң ҙур халыҡ-ара башҡорт йәмәғәт ойошмаһын үҫтереү буйынса мөһим проблемалар тикшерелде. Башҡортостан биләмәһендә, шулай уҡ Рәсәй Федерацияһының ватандаштарыбыҙ йәшәгән төбәктәрендә башҡорт телендә телевизион тапшырыуҙар алып барыу торошона һәм перспективаларына айырым иғтибар бирелде. Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты эше барышында башҡа мәсьәләләр араһында йәмәғәт ойошмаһының хәҙерге рәйесе Илгиз Солтанморатовҡа ышаныс күрһәтеү мәсьәләһе тауышҡа ҡуйылды. «Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы\n(конгресы)» йәмәғәт ойошмаларының халыҡ-ара берлеге Башҡарма комитеты күпселек тауыш менән үҙ етәксеһенә ышаныс күрһәтергә тигән ҡарар ҡабул итте.\nТеги: Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы, Солтанморатов, башҡарма комитет


23 февралдә Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалыу тантанаһы үтте. Сара Ватанды һаҡлаусылар көнөнә арналған ине.\nТантаналы сарала Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайы рәйесе Константин Толкачев, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Андрей Назаров, Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Сергей Греков, депутаттар, республика һәм муниципаль хакимиәт органдары етәкселәре, курсанттар, кадеттар, хәрби-патриотик клуб вәкилдәре һәм башҡалар ҡатнашты.\nРеспубликаның күп милләтле халҡы исеменән ул Советтар Союзы Геройҙары Александр Матросов һәм Миңлеғәле Ғөбәйҙуллин һәйкәле янындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалды.\nТантанала ҡатнашыусылар һәләк булған батырҙарҙы бер минут тынлыҡ менән иҫкә алды.\nРадий Хәбиров шулай уҡ Ишимбай районы яугирҙәренә арналған стелаға сәскәләр һалды.\nБынан тыш, Башҡортостан Республикаһы Башлығы «Десантсылар быуыны союзы» арт-объектын булдырыу проекты менән танышты. Десантсыларҙың өс быуынын һүрәтләгән һәйкәлде Еңеү паркында 2021 йылдың 2 августында ВДВ көнөндә асырға планлаштыралар.


Өфөнөң Комсомол урамы халҡы үҙен окоптарҙа йәшәгән кеүек хис итә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n29 сентября 2020 — 12:01 ГТРК «Башкортостан»\nАптырайһы түгел, Галле округы һәм Комсомол урамдары киҫешкән урында күптән төҙөкләндереү эштәре бара. Тирә-яҡ арҡырыһынан буйына ҡаҙылған, ә йәйәүлеләр өсөн йөрөр урын ҡалдырылмаған. Урындағы халыҡ хәҙер машиналар, ремонт техникаһы менән бер юлдан йөрөргә мәжбүр. Ләйсән Ғәлиәкбәроваға балаларын мәктәпкә алып барыр өсөн көн һайын ҡаршылыҡтар аша үтергә тура килә. Тирә-яҡта ремонт эштәре ҡайнай, урау юлдар юҡ тиерлек. Комсомол урамының ысынлап та, әйтерһең, аҫтын-өҫкә әйләнгән. Төҙөкләндереү эштәре бында былтырҙан бирле бара. Юлдар киңәйтелә, торбалар яңыртыла. Халыҡ ремонт эштәренә ыңғай ҡарашта. Әммә бындай күләмле проект башҡарғанда коммуналь хужалыҡ йәйәүлеләр хәүефһеҙлеген дә күҙ уңында тоторға тейеш ине, тигән фекерҙә улар.Ремонт ҡапҡанына эргә-тирәләге дүрт күп ҡатлы йорт, яҡынса меңәрләгән кеше эләккән. Юл аша ғына тиерлек мәктәп, балалар баҡсаһы һәм дауахана, әммә унда барып етеү өсөн күпте күрергә тура килә, ти урындағы халыҡ. Бәләкәй балалары булған йәш ҡатындарға был юл аша үтеү үҙе бер һынау. Ярҙамһыҙ булмай, ер тая, коляска тәгәрмәстәре бата, етмәһә ике яҡлап йырын.Ҡарлы-ҡатыш ямғырҙар башланһа, бәлә лә үҙен оҙаҡ көттөрмәҫ, тип борсола йәйәүлеләр. Эргә –тирәләге йортта йәшәүселәр йәйәүлеләр өсөн ваҡытлыса тротуар, ике урамды тоташтырыусы түшәм йәйеүҙе үтенә. Был һорау менән ҡайҙа ғына мөрәжәғәт итмәгән улар. Ҡала етәкселеге мәсьәләнең яҡын арала хәл ителеүен вәғәҙәләй.Комсомол урамы, ысынлап та, яңыртылыуға мохтаж. Башҡараһы эштәр бында күп әле. Йорт әүҙемселәре әйтеүенсә, реконструкция хәүефһеҙ һәм сифатлы юлдар милли проекты буйынса бойомға ашырыла. Ремонт эштәре лә, халыҡтың хәүефһеҙлеген иғтибарҙа тотоп башҡарылһа ине, тип өмөтләнә урындағы халыҡ.


58. Мүжәдәлә (Бәхәс)\n(Мүжәдәлә сүрәһе 22 аяттан тора. «Мүжәдәлә» — бәхәс, һүҙ көрәштереү.)\nИре тураһында һинең менән бәхәсләшеп торған ҡатынды һәм уның Аллаһҡа зарланғанын, ысындан да, Аллаһ Үҙе ишетеп торҙо. Аллаһ һеҙҙең әңгәмәгеҙҙе лә тыңлап торҙо. Хаҡтыр, Аллаһ ишетеп, белеп тороусы.\n(«Хәүлә исемле бер ҡатын иренең бер теләген үтәмәне. Ире Самат улы Әүестең асыуы сыҡты, ул ҡатынына: «Һин миңә әсәйемдең арҡаһы кеүек», - тине. Наҙанлыҡ заманаһындағы ғәрәптәрҙә шундай, «Зиһар» тигән бер ғәҙәт бар ине: был һүҙҙе әйткәс, ҡатын иренең әсәһе кеүек була, йәғни ҡатын айырылған булып иҫәпләнә башлай. Хәүлә Пәйғәмбәр янына килеп, иренең ошо ғәмәлен һөйләп бирҙе. Пәйғәмбәр иһә: «Һин иреңә харам булдың инде», — тине. Иренән айырылырға теләмәйенсә, Хәүлә ялбара башланы: «Минең бәләкәй балаларым йәтим ҡала», — тине. Шунан һуң Пәйғәмбәр: «Был турала Аллаһтан әмер килмәйенсә, талаҡтан башҡа һис нимә лә әйтә алмайым», — тине. Шунан һуң Хәүлә Аллаһҡа ялбарып доға ҡыла башланы. Уға яуап итеп, аяттар иңде». Али Тургуг тәфсиренән.)\nЗиһар ҡылып, ҡатынын талаҡ иткәндәрҙең ҡатындары уларға әсәләре кеүек булмаҫ. Уларҙың әсәләре бары тик уларҙы тыуҙырған ҡатындар, (зиһар ителгән ҡатын иренең әсәһе була алмай). Шик юҡ, улар ерәнгес һүҙ әйтә һәм ялған һөйләй. Шөбһәһеҙ, Аллаһ — ғәфү итеүсе, ярлыҡаусы.\nҠатынын зиһар менән талаҡ итеп, һуңынан һүҙенән кире ҡайтырға теләгән ир, ҡатыны менән яҡынлыҡ ҡылғансыға ҡәҙәр, бер ҡолдо азат итергә тейеш. Һеҙгә өгөт шул булыр. Аллаһ һеҙҙең ҡылмыштарығыҙҙан хәбәрҙар.\n(Ҡоло булмаһа йәки азат итергә) мөмкинселеге булмаһа, ҡатынын әсәһенә оҡшатҡан ир ҡатыны менән яҡынлыҡ ҡылмаҫтан, ике ай ураҙа тотор. Быңа ла көсө етмәгән кеше алтмыш фәҡирҙең тамағын туйҙырыр. Был шарттар Аллаһҡа һәм уның Рәсүленә ихлас ышанырға тейешлегегеҙ өсөн. Былар — Аллаһ ҡуйған сикләүҙәр. Кәферҙәр өсөн әсе ғазап бар.\nАллаһҡа һәм уның Рәсүленә ҡаршы килеүселәр үҙҙәренән алда язаланғандар кеүек язаланасаҡ. Беҙ аңлайышлы аяттар индерҙек. Кәферҙәрҙе меҫкен хәлгә ҡалдырырлыҡ ғазап бар.\nУл Көндө Аллаһ барығыҙҙы ла терелтәсәк һәм ҡылған ғәмәлдәрегеҙ тураһында хәбәр итәсәк. Аллаһ улар үҙҙәре онотҡан ғәмәлдәрен һанап барҙы. Аллаһ — һәр нәмәнең шаһиты.\nКүктәрҙә һәм Ерҙә булғандарҙың барыһын да Аллаһ белеп торғанын күрмәйһеңме ни? Өс кеше һөйләшеп торғанда, дүртенсеһе Аллаһ булыр. Биш кеше серләшеп торғанда, әлбиттә, алтынсыһы Аллаһ булыр. Шунан әҙ йәки күберәк кеше һөйләшкәндә лә Аллаһ, һис шикһеҙ, улар янында булыр. Ахырҙа Ҡиәмәт көнөндә ул был турала хәбәр итәсәк. Хаҡтыр, Аллаһ һәр нәмәне белеп тора.\nЙәшерен һөйләшеүҙәрҙе тыйғандан һуң да, аҫтыртын эш йөрөтөүселәрҙе күрмәйһеңме ни? Улар гөнаһ эшләү, дошманлыҡ ҡылыу һәм Пәйғәмбәргә ҡаршы көрәшер өсөн йәшеренеп, фетнә әҙерләйҙәр. Һинең янға килгәс, улар Аллаһ һине сәләмләгәндән дә артыҡ сәләмләйҙәр. Үҙҙәре:\n— Һөйләгән кәферлектәребеҙ өсөн Аллаһ ни өсөн һуң беҙҙе язаламай? - тип әйтәләр. Йәһәннәм уларға етер. Улар шунда керәсәк. Ай-һай, хәтәр ҙә яман урын ул йәһәннәм.\nӘй, иман килтергән әҙәмдәр! Үҙ-ара һөйләшкәндә гөнаһ ҡылыу, дошманлыҡ тураһында һәм Пәйғәмбәргә ҡаршы һүҙҙәр әйтмәгеҙ. Изгелек һәм паҡлыҡ тураһында ғына һөйләшегеҙ. Аллаһ хозурында яуап биреүҙән ҡурҡығыҙ.\nЙәшертен-аҫтыртын һөйләшеүҙәр шайтандан килә, мөьминдәргә хәсрәт килтерер өсөн. Әммә шайтан Аллаһтың әмеренән башҡа мөьминдәргә һис бер зарар килтерә алмаҫ. Мөьминдәр Аллаһҡа һыйынып ҡотолалар.\nӘй, иманлы кешеләр! Мәжлестә һеҙгә:\n— Урын бирегеҙ, — тип әйтһәләр, урын бирегеҙ. Аллаһ һеҙгә лә (йәннәттә) урын бирер.\n— Баҫығыҙ, - тип әйтһәләр, баҫығыҙ. Аллаһ та иманлыларҙың, ғилем эйәләренең дәрәжәһен арттырыр. Аллаһ бөтөн ҡылмыштарығыҙҙы белеп тора.\nӘй, иман килтергән кешеләр! Пәйғәмбәргә йәшертен генә берәй нәмә һөйләйһе булһағыҙ, һөйләшер алдынан саҙаҡа бирегеҙ. Был һеҙҙең өсөн тағын да хәйерлерәк һәм паҡлыҡ булыр. Бирергә нәмәгеҙ булмаһа, һис шикһеҙ, гөнаһ булмаҫ. Аллаһ — ғәфү итеүсе, сикһеҙ мәрхәмәтле.\nЙәшерен әңгәмәгеҙҙән алда саҙаҡа бирергә ҡыймағанһығыҙҙыр, бәлки. Шөрләп ҡалдығыҙ, Аллаһ быныһын да ғәфү итер. Һеҙ намаҙ ҡалдырмағыҙ, зәкәт бирегеҙ, Аллаһҡа һәм уның Рәсүленә итәғәт ҡылығыҙ. Аллаһ ҡылған ғәмәлдәрегеҙҙе теүәл белеп тора.\nАллаһтың ләғнәте төшкән халыҡты үҙҙәренә дуҫ иткән бәндәләргә иғтибар иттеңме? Улар һеҙҙеке лә түгел, уларҙыҡы ла түгел. Анттарын боҙасаҡтарын алдан уҡ белгән көйөнсә, улар ант итәләр.\nУлар өсөн Аллаһ хәтәр яза әҙерләп ҡуйған инде. Уларҙың ҡылған ғәмәлдәре бик тә яман.\nАнттарын ҡалҡан итеп тоталар һәм шулай итеп, кешеләрҙе Аллаһ юлынан яҙҙыралар. Уларҙы меҫкен хәлгә төшөрә торған ғазап бар.\nУларҙың малдары ла, улдары ла Аллаһтың ғазабынан ҡотолорға ярҙам итә алмаҫ. Улар йәһәннәмгә теркәләсәк һәм шунда мәңгегә ҡаласаҡ.\nҠиәмәт көндө уларҙы Аллаһ терелтер. (Беҙ саф мосолманбыҙ тип) һиңә ант иткәндәре кеүек, (буялған анттан файҙа күрербеҙ тип) Аллаһ алдында ла ант итәсәктәр. Белеп тороғоҙ, ысын ялғансылар шулар булыр.\nШайтан уларҙы үҙ яҡлауына алды ла, Аллаһты онотторҙо. Бына былар, шайтандың ғәскәре, шундай теләктәштәренән тора. Белеп тороғоҙ, ҡот осҡос һәләкәткә дусар булғандар - шайтан тарафындағылар.\nАллаһҡа һәм уның Рәсүленә ҡаршы килгәндәр иң түбән йәнлеләр араһында булыр.\n— Миндә еңелмәҫлек ҡөҙрәт бар, Рәсүлдәрем дә өҫтөн сығасаҡ. Шөбһә юҡтыр, Аллаһ — тағын да ҡеүәтлерәк еңеүсе.\nАллаһка һәм Әхирәт көнөнә иман килтергән бер ҡәүемдең Аллаһҡа һәм уның Рәсүленә ҡаршы килгән кәферҙәр менән яҡын дуҫ булғанын күрмәҫһең. Хатта, улар яҡын ҡәрҙәш, ата һәм улдары булһа ла. Бына былар күңелдәренә иман һеңдергән һәм Аллаһтан индерелгән рух менән ҡеүәтләндерелгән шәхестәр булыр. Уларҙы арыҡтарынан шишмәләр ағып ята торған мәңгелек йәннәттәргә урынлаштырыр. Бына шулар Аллаһ тарафын тотоусылар булыр. Аллаһ уларҙан ҡәнәғәт булыр. Улар ҙа Аллаһтан ҡәнәғәт ҡалыр. Белеп тороғоҙ, ысынлап ҡотолоуға ирешкәндәр, әлбиттә, шулар булыр.


“Еңгәм янында ҡалам!” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Еңгәм янында ҡалам!”\n“Еңгәм янында ҡалам!” 14.09.2018 // Йәмғиәт\nАта-әсәһе 12 йәшлек Илдарҙы балалар йортона тапшыра. Ташлайҙар. Малай яҡын кешеләрен, өйөн, туғандарын ғүмерлеккә юғалта. Кескенә йөрәк бындай һынауҙы нисек күтәргәндер? Түҙә әҙәм балаһы. Йәшәү өсөн көрәшә, туғандарын һағынып көн күрә. Балалар, унан ҡарттар йортонда 35 йыл ғүмерен үткәрә. Ә бер мәл уны бөтөнләй таныш булмаған ҡатын үҙ өйөнә алып ҡайта...\n– Иремдең ҡустыһы ул Илдар, – ти Салауат районының Тирмән ауылында йәшәгән мәрхәмәтле йөрәкле Нурия ханым Бикәмова. – Тәүҙә меҫкен хаҡында мин бөтөнләй белмәй инем. Ирем Ғарифйән уның тураһында бәйән иткәс, төндәр буйы йоҡлай алмай сыҡтым. Унан иремә: “Мин былай йәшәй алмайым, – тинем. – Илдарҙы табайыҡ”. Малаяҙға барғайныҡ, унда туғаныбыҙҙың Нефтекама ҡалаһындағы ҡарттар йортонда йәшәүен әйттеләр. Шунда киттек. Юлыбыҙ уңманы: баҡһаң, Илдарҙы яңыраҡ Өфөгә күсергәндәр икән.\nБаш ҡаланан юллап таптыҡ ҡәйнешемде. Ғарифйән, әлбиттә, ҡустыһын таныманы – 32 йыл күрешмәгәндәр бит. Етмәһә, меҫкен хәлендә ине туғаныбыҙ: яп-ябыҡ, тәне ҡарағыһыҙ – ҡорсаңғы сиренән ыҙалана икән. Уны үҙебеҙгә алып ҡайтыу теләген белдерҙек. Ләкин мөдир Илдарҙың документтарының элекке ҡарттар йортонан килеп етмәгәнен, тимәк, әлегә беҙгә бирә алмауҙарын белдерҙе. Һөҙөмтәлә ике ай буйы Нефтекама менән Өфө араһын тапағас, ҡәйнешемде үҙебеҙгә алып ҡайтыуға өлгәштек.\nИлдарҙы оҙаҡ дауалай туғандары. Тәненә өс көн дауамында дарыу һөртәләр ҙә мунса индереп алалар – ярты йыл буйы ошолай дауам итә. Өҫтәүенә меҫкен ир үҙе йыуына алмай, ағаһы бәләкәй балалай ҡарай уны. Ошондай хәстәрлектәндер, Тирмәндә йәшәй башлағас, хатта Илдарҙың пеләш башында сәс үҫә башлай.\nҠырҡ йыл бергә йәшәгән Бикәмовтар заманында берҙән-бер улын юғалта. Ҡайғыларын эскә йотоп, бер-береһенең күңелен күтәрергә тырышып, алға атларға көс таба улар. Әле икеһе лә хаҡлы ялда. Үҙҙәре төҙөгән күркәм йортта көн күрәләр. Өйгә “зәңгәр яғыулыҡ” инмәгән, һыуҙы ике саҡрымға яҡын алыҫлыҡтағы Тирмән шишмәһенән ташыйҙар. Әйтеүҙәренсә, ауыл элек байтаҡ ҙур булған, күмәк хужалыҡ, тирмән эшләгән. Хәҙер ҙә зарланып йәшәмәй халыҡ – гөрләтеп донъя көтә.\n...Илдар ишек алдында балсыҡ ташып йөрөй. Хәлен һорашам.\n– Шул ҡәҙәр рәхәт туғандарым янында, – тип шат йылмайып яуапланы ул. – Еңгәм ашата, кейендерә, ағайым кәңәш бирә, эшкә өйрәтә. Әле бына гараж төҙөү менән мәшғүлбеҙ. Ҡарттар йортонда нисек йәшәгәнмендер? Бармайым унда ҡабат – еңгәм янында ҡалам!..\nСөбхәналлаһ! Етем туғанын йылы ҡосағына алып һөйөндөргән изгелекле ғаиләнең тормошонан ырыҫ-бәхет китмәһен, иншаллаһ.\nАвтор: Айҙар ҒӘЗИЗОВ


Балаларҙың үҙ ата-әсәләренә мөнәсәбәте | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Балаларҙың үҙ ата-әсәләренә мөнәсәбәте\n« Диндә сама белеү\nДоғалар хаҡында тағы ла бер нәсихәт »\nБалаларҙың үҙ ата-әсәләренә мөнәсәбәте\nТүбәндәге ҡағиҙәләр балаларҙың ҙур үҫкән булыуҙарына ҡарамаҫтан, ата-әсәләренә ҡарата үҙ-үҙҙәрен тотоштарына идара итергә тейештәр.\nБалалар менән уларҙың ата-әсәләре араһындағы үҙ-ара мөнәсәбәттәр балаларға ата-әсәләренә ҡарата ҙур яуаплылыҡ өҫтәй. Үҙҙәренә ҡарата ҙур ҡайғыртыусанлыҡҡа, түҙемлелеккә, яҡшы мөғәмәләгә һәм тәрбиәгә ата-әсәнән дә лайығыраҡ бер кем дә юҡ.\nАта-әсәләр үҙҙәренә ҡарата башҡаларҙыҡына ҡарағанда балаларының дорфалығын ауырыраҡ кисерәләр. Шуға күрә балалар уларға ҡарата айырыуса иғтибарлы булырға тейештәр.\nҠайһы саҡта яңылышһалар ҙа ата-әсәләр, ғәҙәттә, үҙҙәрен тәжрибәлерәк, аҡыллыраҡ, хаҡлыраҡ тип иҫәпләйҙәр. Бындай ышаныс үҙ балаларының үҫеп етеүҙәренә ҡарамаҫтан, уларҙы тәрбиәләп үҫтереүҙәре менән нығытыла.\nАта-әсәнең икеһе лә ҙур хөрмәткә лайыҡ булһалар ҙа, иң ҙур ҡайғыртыусанлыҡҡа әсә, унан һуң ғына ата эйә. Пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм, быны ошолай тип белдергән: «Йәннәт һеҙҙең әсәйҙәрегеҙҙең аяҡ аҫтында ята».\nБаланың үҙ ата-әсәһен исемдәре менән атауы әҙәпһеҙлек булып һанала.\nАтаның (хатта ул үлгән булһа ла) дуҫтарына хөрмәт күрһәтеү иң яҡшы сифаттарҙың береһе булып һанала.\nБалалар ата-әсәләрен ҡарау һәм тәрбиәләү өсөн яуаплы. Ата-әсә мохтажлыҡ кисергән ваҡытта уларға ярҙам итеү, мөмкин ҡәҙәр уларҙың тормошон еңеләйтергә тырышыу ысын дини бурыс булып тора.\nБала ата-әсәнең кәйефен ебәрә торған эштәрҙән тыйылырға тейеш. Балаларҙың ата-әсәгә ҡарата булған бурыстарының береһе түҙемлелек һәм ҡайғыртыусанлыҡ һанала. Ата-әсә үтенеп, балаһы быны эшләй алмаған осраҡта ла ул көсөнән килмәгәне өсөн уларҙан ғәфү үтенергә тейеш.\nКешенең ата-әсәһе һәм ҡатыны менән мөнәсәбәттәре ҡайһылыр бер яҡҡа зыян иҫәбенә булмаҫҡа тейеш. Һәр ике яҡтағы үҙ-ара мөнәсәбәттәргә гармония һәм татыулыҡ хас булырға тейеш.\nБала ата-әсә менән итәғәтле һәм йомшаҡ һөйләшергә тейеш.\nӘгәр ата-әсәйгә буйһоноу Исламдан баш тартыу менән бәйле булһа, бала Аллаһҡа тоғролоҡло булып ҡалырға тейеш. Ата-әсәнең балаларын үҙҙәренә буйһоноуҙарын талап итеүе бәхәсһеҙ, әммә был бала Аллаһы Тәғәлә хөкөмдәренә ҡаршы килһә, был осраҡта ата-әсә бойороҡтарын үтәүҙән баш тартыу мәжбүри, әммә был әҙәпле итеп эшләнергә тейеш.\nАта-әсәләре хатта мәжүсиҙәр йәки Исламдың дошмандары булған осраҡта ла балалар уларға ҡарата түҙемле, рәхмәтле ҡайғыртыусан булырға, хөрмәт менән ҡарарға тейештәр.\nБалалар ата-әсәләренә ысын күңелдән сыҡҡан кәңәштәр бирергә тейештәр.\nАта-әсәһе һөйләгәндә балалар иғтибар менән тыңларға, уларҙы бер ҡасан да бүлдермәҫкә һәм улар менән бәхәсләшмәҫкә тейештәр.\nАта-әсәнең береһен өйҙән тышта ҡайҙа булһа ла оҙата барғанда бала унан алда бармаҫҡа һәм унан алда ултырмаҫҡа тейеш.\nБалалар ата-әсәгә зыян һалмаҫҡа тейештәр.\nАҡсаһы булмаған йәки бирә алмаған ваҡытта атайҙан ҙур сумма аҡса һорарға ярамай.\nБалалар үҙҙәренең ата-әсәләренә ҡарата ниндәй йомарт булыуҙарын һөйләп йөрөмәҫкә тейештәр.\nНиндәй генә урында эшләмәһен, баланың үҙ ата-әсәһен тыңлауы, өйҙә һәм ситтә уларға ярҙамлашырға әҙер тороуы маҡтауға лайыҡ.\nАта-әсәһе ҡартайғас, улар тураһында ҡайғыртыу, уларҙы үҙ өйөндә йәшәтеү балаларҙың бурысы булып тора. Ҡарттар йортона оҙатып, уларҙан ҡотолорға тырышыу — әҙәпһеҙлек кенә түгел, ә бәлки оятһыҙлыҡ та.\nБашҡалар менән осрашҡанда йылмайыу итәғәтлелек булып иҫәпләнһә, ата-әсәгә ҡарата был зарурлыҡ булып тора.\nБала ата-әсәһен ҡаршылаған ваҡытта ул атаһынан йәки әсәһенән беренсе булып сәләмләү көтөп тормаҫҡа, иң башлап үҙе сәләмләргә тейеш\nАта-әсә менән бала араһындағы ҡаршылыҡтар ниндәй генә ҙур булмаһын, бала уларға зыян килтерерлек итеп һөйләшмәҫкә, асыуланмаҫҡа һәм ҡул хәрәкәттәре яһамаҫҡа тейеш.\nҮҙе тапмаған, әммә имеҙеп үҫтергән әсә туғандарының береһе булып һанала, һәм уға ҡарата булған бурыстарынан баш тартырға тейеш түгел.\nАта-әсәләре үлгәндән һуң уларҙы балаларының хөрмәтләүҙәренең ысулдары — улар өсөн доға ҡылыу, уларҙы ярлыҡауҙы үтенеү (мосолмандар өсөн) — уларҙың яҡшы эштәрен рәхмәт хисе менән иҫкә алыу һәм уларҙың дуҫтарын хөрмәт итеү.\nҠартайған һайын, ата-әсә физик һәм аҡыл яғынан көсһөҙләнә башлай. Шуның аркаһында тиҙ ярһып китеү, энергия юғалтыу, күңелгә артыҡ яҡын ҡабул итеү, ихтимал, ҡылынған эш-ғәмәлдәргә, яңылыш баһа биреү күренештәре барлыҡҡа килә. Шунлыҡтан балалар үҙҙәрендә үс алыу теләге тыуған ваҡыттарҙа шуларҙы иҫтә тоторға һәм үҙҙәренең өлкән йәштәге ата-әсәләренә ҡарата түҙемлелек күрһәтергә, игелекле булырға тейештәр.\nБыл хаҡта үҙҙәре һорамаған хәлдә лә, балалар өй эштәрендә ата- әсәләренә ярҙамлашырға тейештәр.\nАта-әсә һүҙен тыңламау, уларға ҡул һелтәү, шәфҡәтһеҙлек күрһәтеү гонаһ һанала. Тормоштағы барлыҡ хаталарҙы, моғайын, аңлап та, кисереп тә булалыр, әммә ата-әсәгә ҡарата бындай мөнәсәбәтте ғәфү итеп булмай.\n«Ислам әхлағы һәм ғәҙәттәре» китабынан\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 24.10.2017 в 02:37, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.\nДоғалар - 17 922 views


Ғүмерен һауаға арнай\n12 Ноябрь 2021, 11:31\nЮрий Гагарин менән таныш була...\nБерҙән-бер көндө редакцияға оло йәштәрҙәге инәй килеп инде. Асия Кәримова тип таныштырҙы ул үҙен.\n“Туҡһан өсөм тулды, ғүмеремдең аҙағына ла яҡынлашам хәҙер. Киткәнсе, бер туған Әнүәр ағайымдың исемен үҙебеҙҙең Башҡортостанға ҡайтарғым килде”, – тигән һүҙҙәр менән инәй фотоһүрәттәр, мәғлүмәт тупланған ҡағыҙҙар һуҙҙы.\nҺауаға илткән юл\nӘнүәр Кәримов – беренсе класлы осоусы-һынаусы, полковник. Бөйөк Ватан һуғышы яуҙарын үтә, Японияға ҡаршы һуғышта ла ҡатнаша. 1948 йылдарҙан реактив самолеттарҙа оса, 1950 йылдан Ржев ҡалаһындағы эскадрилья командиры була. Иосиф Сталиндың улы Василий Сталин командиры булған 145-се авиадивизияла хеҙмәт итә.\nБуласаҡ осоусы 1921 йылдың 28 декабрендә ул ваҡыттағы Боҙаяҙ, хәҙерге Ауырғазы районының Ибрай ауылында донъяға килә.\n“Миңә 12 тулғансы ауылда йәшәнек, – тип иҫкә ала һеңлеһе Асия, – 1940 йылдың май айында Стәрлетамаҡ ҡалаһына күстек. 1936 йыл булһа кәрәк, атайым менән Әнүәр ағайымдың һөйләшкәндәрен ишеттем.\n“Әтей, был өйҙө һатып, бәләкәйерәк өй һалып сығайыҡ”, – ти Әнүәр ағай. “Һатма, уҡып бөткәс, өй һалырға үҙем ярҙам итермен”, – тип яуаплай уға атай.\nШул йәйҙә Әнүәр ағай, ике иптәше менән йәнлектәргә һунар итеп, уларҙың тиреһен эшкәртеп һатып, аҡса тупланы ла Өфөгә юлланды. Ишетеүемсә, Он тартыу техникумына, осоусылар мәктәбенә уҡырға ингән. Ауырға тура килде уға, өйҙән ярҙам булманы. Йөк ташыусы булып эшләп йөрөнө, шул аҡсаға уҡыны ла, йәшәне лә.\n1940 йылда Стәрлегә яныбыҙға ҡайтып төштө, өҫтөндә – хәрби кейем.\n“Мин һаубуллашырға ҡайттым, уҡыған ерҙән әрмегә ебәрәләр, китәм инде”, – тине.\nӘнүәр Кәримов Бөйөк Ватан һуғышы башланырҙан бер йыл алда ғына Сталинградтағы хәрби осоусылар авиация училищеһында уҡый. Һуғыш башланғас та, фронтҡа ебәрелә.\n1943 йылда яралана, 1944 йылда Алыҫ Көнсығышта хеҙмәт итә, Японияға ҡаршы һуғышта ҡатнаша. 1948 йылдан реактив самолеттарға күсә, 1950 йылдан – эскадрилья командиры.\nИке йылдан Ҡазандағы осоусы мишендәр етештереүсе тәжрибә-конструкторлыҡ бюроһына хеҙмәткә ебәрелә. Һынауҙар 22-се авиация заводының аэродромында үтә. Осоусы Әнүәрҙең ҙур самолеттар йөрөткөһө килә, ул үҙен Ту-16 реактив самолетҡа осоусы-һынаусы итеп алыуҙарын һорай, һәм теләге тормошҡа аша.\nБеренсе класлы осоусы Әнүәр Кәримов үҙ эшенең оҫтаһы булып таныла. Ил-16, Як-1, Ла-1, Ла-9, Як-17, МиГ-15, МиГ-17, Ил-28, Ту-16, Ту-107Б самолеттарының “телен сисә”.\nСталиндың улының дуҫы\nӘнүәр Кәримовтың Иосиф Сталиндың улы Василий Сталин командир булған 145-се авиадивизияла хеҙмәт итеүе хаҡында телгә алып үткәйнек инде.\nВасилий Сталин, юлбашсы атаһы вафат булғас, сәйәси золом ҡорбанына әйләнә – Бөйөк Ватан һуғышында осоусы булараҡ яу яланын үткән офицер 1953 йылда ҡулға алына. Уны Советтар Союзына ҡаршы пропагандала ғәйепләйҙәр. Иркенән мәхрүм ителеүенә 8 йыл үткәс, Василий Сталиндың тормошонда һөргөндәр башлана – офицер Ҡазанға ебәрелә.\nӘнүәр Кәримов менән улар бер подъезда йәшәй. Даими аралашып торалар, һуғыш йылдарын бер дивизияла үткән осоусыларҙың ғаиләләре менән дә дуҫлашалар.\nЭлекке штурман-һынаусы, отставкалағы подполковник Григорий Балакиндың хәтирәләренә күҙ һалһаҡ, Әнүәр Кәримов һынауҙар ваҡытында һәләк булғас, уны ерләргә Василий Сталин хәрби кейемдә килә.\n“Һиңә хәрби кейемдә йөрөргә тыйылды ла инде” тигән һүҙҙәргә ул: “Нимә теләйҙәр, шуны һөйләһендәр, эшләһендәр – дуҫымды генерал формаһынде ерләйем!” – тип яуаплай.\nҘур экипаждың бәләкәй батырлығы\nӘнүәр Кәримовҡа үҙе иҫән сағында уҡ Ҡыҙыл Йондоҙ ордены, “Һуғыштағы батырлығы өсөн”, “Японияны еңгән өсөн” миҙалдары тапшырыла.\n1960 йылда Әнүәр Кәримов космонавтар отрядына кандидаттар сафында стажировка үтә. Балалары Лариса менән Олегтың хәтирәләре буйынса, Юрий Гагарин йыһанға осҡас, Кәримов уның менән таныш булыуы хаҡында сер итеп кенә һөйләй.\nОсоусы-һынаусының ғүмере фажиғәле өҙөлә – ул Ту-16 самолетын Киров өлкәһе күгендә һынағанда бөтә экипаж менән һәләк була. Был ваҡиғаны оҙаҡ йылдар сер итеп тоталар. Асыҡ мәғлүмәттәр авиаһәләкәттән һуң утыҙ йыл үткәс кенә билдәле була.\n1960 йылдар башында Ту-16 реактив самолеттар сығарыу осоро тамамлана. Был машинаның һуңғы модификацияларының береһе – Ту-16к-10 завод тарафынан 150 дана күләмендә етештерелә. Был самолет алыҫ арауыҡҡа оса алмау сәбәпле, Ту-16 самолеты тарафынан уны яғыулыҡ менән тәьмин итеү системаһын уйлап табалар. Беренсе машинаны һынау 1961 йылдың 20 июненә тәғәйенләнә. Тап ошо көн тулы бер экипаждың, шул иҫәптән Әнүәр Кәримовтың, ғүмерен өҙә.\nҠазан авиация заводы осоусы-һынаусылары тарафынан һауала самолеттарҙы яғыулыҡ менән тәьмин итеү эштәре башҡарыла. Белгестәр әйтеүенсә, был – юғары осоусылыҡ оҫталығын, тулы бирелеште талап иткән бик ҡатмарлы операция. Бигерәк тә яғыулыҡ ҡойолған самолеттағы осоусыларға ауыр – процедура улар күҙлегенән тыш башҡарыла. Тап ошо мәлдә оҫталыҡ, тәжрибә кимәле һынала – тотош ғүмерҙәр теүәл командаларҙан, яғыулыҡ ҡойған операторҙың самалай белеүенән, самолет командирҙарының һалҡын ҡанлылығынан тора.\nҺауала экипаждар самолеттарҙы ике тапҡыр эләктереп ҡарай, ике осраҡ та уңышһыҙлыҡ менән тамамлана. Экипаж командиры Әнүәр Кәримов экспериментты тамамлауы хаҡында хәбәр итә, әммә уның фамилия буйынса аҙашы – Әмир Кәримов, яғыулыҡ менән тәьмин итеүсе самолет командиры, тағы ла бер тапҡыр маташып ҡарарға тәҡдим итә. Тап ошо өсөнсө осраҡ фажиғәгә этәрә.\nУл көндә осоуҙарға идара иткән Георгий Балакиндың осоусылар менән һөйләшеүе:\n– Ҡара, шланг менән нимәлер булған.\n– Ул ниңәлер йәмшәйгән.\n– Ярай, тағы ла бер тапҡыр маташып ҡарайыҡ.\nҺөйләшеүҙе ҡапыл операторҙың ҡысҡырыуы бүлә:\n– Самолет штопорға (штопор – самолеттың уғата ҡурҡыныс, һәләкәткә илтеүсе режимға инеүе) инде! Самолет штопорға инде!\n– Самолеттан һикер!\nЯғыулыҡ менән тәьмин итергә тәғәйенләнгән шланг, самолеттың ҡанатына артыҡ ҡаты ятып, ундағы элеронды эләктерә, һәм Ту-16 шунда уҡ һул яҡҡа ауа. Әнүәр Кәримовтың “Һикерегеҙ!” тигән командаһын Владимир Свиридов исемле икенсе осоусы ғына үтәй, әммә ҡолап барған самолеттың стабилизаторы парашютты йыртыу сәбәпле, һәләк була.\nБашҡа экипаж ағзалары һикерә алмай, ә командир Әнүәр Кәримов һуңғы минутҡа тиклем самолетты ипкә килтерергә, ҡалған осоусыларға һикерергә мөмкинлек тыуҙырырға тырыша – командирлыҡ бурысын үтәп, батырҙарса һәләк була.\nБөйөк Ватан һуғышын, Японияға ҡаршы алышты үткән, Иосиф Сталиндың улы Василийҙың үҙе менән дуҫ, Ер шарынан тәүгеләрҙән булып йыһан иңләгән легендар Юрий Гагарин менән таныш булған, йәш сағынан алып, ғүмерен һауаға арнаған Башҡортостан егетенең ғүмере ошо рәүешле өҙөлә.\nБер туған һеңлеһе Асия Кәримова уны йылы һүҙҙәр менән генә иҫкә ала: “Атай-әсәйгә, миңә бик ныҡ ярҙам итте. Мин 1950-1954 йылдарҙа Өфөләге педагогия институтында тап Әнүәр ағайымдың ярҙамы менән уҡыным. Артабан мәктәпкә, балаларға 19 йыл ғүмеремде арнаным”.\nАсия Кәримова, Әнүәр Кәримовтың бер туған һеңлеһе – Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы. Мәктәптән хаҡлы ялға сыҡҡас та, мөғәллимәлеген ташламай, ғәрәп телен үҙаллы өйрәнә, күптәрҙе 20 йыл дауамында өйөндә уҡыта. Ике тапҡыр хаж ҡыла.\n93 йәштә булһа ла, һаман әүҙемлеген ташламай, бөгөн дә хәстәрҙәре бар. Ул да булһа – Әнүәр Кәримовтың исемен Башҡортостанға ҡайтарыу. Ошо маҡсаты уны “Башҡортостан” гәзите редакцияһына алып килә.\nҺөҙөмтәлә, Ауырғазы районының Ибрай ауылынан сыҡҡан, үҙенсәлекле тормош кисергән һауа улы Әнүәр Кәримов хаҡында хәҙер һеҙ ҙә күберәк беләһегеҙ, хөрмәтле гәзит уҡыусылар.


Гәзиттең номеры: 109-110 » Гәзиттең номеры: 109-110 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 109-110\nХөрмәткә лайыҡ шәхес02.10.2014\nТельман Камал улы Кәримов 1934 йылдың 26 сентябрендә Ахун ауылында тыуған. Атаһы Камал Кәрим улы сығышы менән Кәрим ауылы кешеһе булған. Граждандар һуғышында бер туған Кашириндарҙың партизан отрядында Колчак ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғышҡан, күрһәткән батырлыҡтары өсөн командование тарафынан ат, исемле маузер менән бүләкләнгән.\nТельман биш-алты йәшендә генә ярты етем ҡалған. Атаһын Ахун ауылы зыяратына хөрмәтләп ерләйҙәр. Малайға уның хәрби кейемен кейҙереп, биленә ҡылысын тағып, эйәрле атына ултыртып, зыяратҡа тиклем алып баралар. Ошо ҡыҫҡа ғына мәл бәләкәйҙән атайһыҙ ҡалған сабыйҙың күңелендә үҙе бер онотолмаҫлыҡ хәтирә булып уйылып ҡалған.\nТельман олатаһы Фәтҡулла Абдулла улы Абдрахмановтың ун бер кешелек ишле ғаиләһендә тәрбиәләнә. Бала сағы бик ауыр осорға - Бөйөк Ватан һуғышы йылдарына - тура килә. Әсәһе Хәйрикамал Фәтҡулла ҡыҙы Ахун ауылының Лашбай тауы эргәһендә урынлашҡан һарыҡ фермаһында мөдир булып эшләй. Был ферманың даны заманында бөтә илгә тарала, сөнки унда хәрби госпиталдәрҙә ятҡан ауыр яралы һалдаттар өсөн ҡуйы һарыҡ һөтөнән брынза эшләйҙәр. Әсәһе Тельманды шул фермаға һарыҡ көтөүсе итеп эшкә ала. Әйткәндәй, 1985 йылда «Ҡыҙыл партизан» колхозы Бөйөк Ватан һуғышында Ҡыҙыл Армияға күрһәткән ярҙамы өсөн Бөйөк Ватан һуғышы ордены менән бүләкләнә.\nМосолман донъяһы Солтаны02.10.2014\nҮткән йыл төбәгебеҙҙә бөтөн донъяға билдәле шәхес, ҡөҙрәтле дин әһеле, Зәйнулла Рәсүлев торған суфыйсылыҡ орденының солтан әүлиәһе Мәүләнә Әүлиә Шәйех Солтан Мехмет хәҙрәттәре булып киткән ине. Кипр ҡунағы ошо көндәрҙә Башҡортостаныбыҙға тағы бер сәфәр ҡылды. Аҙна дауамында ул Учалы, Белорет, Бөрйән, Баймаҡ, Көйөргәҙе, Миәкә, Дәүләкән, Ауырғазы, Шаран райондарында булып, мосолман ҡәрҙәштәр менән осрашты, әүлиәләрҙең ҡәберҙәренә, изге урындарға зыярат ҡылды, мәсеттәрҙә халыҡ менән намаҙҙар уҡыны, илебеҙгә, еребеҙгә тыныслыҡ, именлек, милләтебеҙҙең иманға баҫыуын теләп доғалар ҡылды, аяттар бағышланы.\nУчалылар Мехмет хәҙрәтте изге әүлиә - Мөхәммәт Рамаҙан ҡәберлеге урынлашҡан Әүеш тауы итәгендә ҡаршы алды. Көндөң көҙгөсә һалҡын булыуына ҡарамаҫтан, осрашыуға кешеләр күп йыйылған ине: йәше-ҡарты, районыбыҙ халҡынан тыш, Өфө, Белорет, Әбйәлилдән килеүселәр ҙә булды.\nБөтә донъяға билдәле Мәүләнә Әүлиә Шәйех Иҫке Байрамғол еренә икенсегә аяҡ баҫа. Бындай бәхет һәр ауыл халҡына ла эләкмәй. Шулай ҙа Интернет селтәрендә төрлө һүҙҙәр йөрөй, йәнәһе лә Мехмет әфәнде традицион ислам юлынан бармай, әүлиәләргә табыныу менән шөғөлләнә, уның артынан эйәреү дөрөҫ түгел. Ошо фекергә ниндәй ҡарашта булыуы тураһында тарих менән ентекле шөғөлләнеүсе Фәнур Шаһиевтан ҡыҙыҡһындыҡ.\n- Исламдың йү-нәлештәре, ағымдары күп. Шулар иҫәбендә суфыйсылыҡ та. Башҡорт халҡына ислам динен тап суфыйҙар таратҡан - был билдәле факт. Үҙҙәренең ураҙа тотоуҙары, намаҙ уҡыуҙары, таҙалыҡҡа өндәүҙәре менән улар милләтебеҙ тарафынан ҡабул ителгәндәр. Әммә суфыйҙар ғи-леменә ҡаршы тороусы тәғлимәттәр ҙә булған һәм бар. Улар суфыйҙарға ҡаршы эш алып бара ла инде. Мехмет Шәйехтең беҙҙең ергә килеүенең сәбәбе - Рамаҙан Әүеш ҡәберлегенә зыярат ҡылыу, йәғни уның рухын яңыртыу, иҫкә алыу.\nЫңғай үҙгәрештәр бармы?02.10.2014\nБашҡорт телендә яҙылған ҡалабыҙ урамдарында, сауҙа нөктәләре, учреждение, ойошма-предприятие алтаҡталарындағы яҙыуҙарҙа ебәрелгән хаталар хаҡында күп яҙҙыҡ. Ошо рәүешле иҫкәртеү яһауҙар һөҙөмтәһен бирәме, әллә тик ни бары буш һүҙ булып ҡала киләме? Һорауыбыҙға яуап эҙләп, тағы алтаҡталарға күҙ һалдыҡ.\nӘйтергә кәрәк, ыңғай яҡҡа үҙгәрештәр һиҙелә. Күпселек урындарҙа русса ла, башҡорт телендә лә яҙмалар бар. Улай ғына ла түгел, телдәр тураһындағы законға ярашлы, башҡорт телендәгеһе һул яҡтан йә өҫтән, рус телендәгеһе уңдан йә аҫтан урынлаштырылған. Был факт бер аҙ күңелебеҙҙе күтәрҙе, тимәк, оҙаҡ ваҡыт тылҡый торғас, ойошма, сауҙа нөктәләре хужалары ла закон талаптарын иҫәпкә алды. Шулай ҙа, мискә балда тамсы дегет тигән кеүек, араларында хаталы булғандары, йә бөтөнләй башҡортса яҙыуһыҙҙары осрап ҡуя.


Тельман ӘМИНЕВ - Журнал Агидель\nУл – билдәле тәржемәсе, Башҡортостандың Яҙыусылар союзы ағзаһы, халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның уртансы улы, минең кесе туғаным. Баҫалҡы булыуы арҡаһындамы, әллә Өфөлә йыш күренмәгәнгәме, Юлай Әминевте һирәгерәк иҫкә ала башланыҡ. Ә бит ул ҙур, абруйлы шәхес ине. Ул осорҙа йәшәгән кешеләрҙең дә сафы һирәгәйҙе. Ул ваҡытта Яҙыусылар союзында эшләгән Булат Рафиҡов та, Раил Байбулатов та юҡ хәҙер. Булат ағай Юлайҙы һәр ваҡыт ҙурлап, оло хөрмәт менән телгә ала торғайны. Арабыҙҙа шулай уҡ Зәйнәб Абдулла ҡыҙы ла юҡ. Юлай әсәйҙең бөтөн китаптарын урыҫ теленә тәржемә итте.\nИке йыл элек ҡустыма 75 йәш тулырға тейеш ине. Ләкин ул ғүмеренең был мәлен кисерергә әҙ генә өлгөрмәне. Иҫтәлекле датаны билдәләргә, ниндәйҙер сара ойошторорға тейеш булғанбыҙҙыр ҙа бит. Ошо хәтирәләр был етешһеҙлекте бер ни тиклем кәметергә ярҙам итер, тип уйлайым.\n«Көндәлек алып бар, улым, берәй ваҡыт ныҡ кәрәге тейер», – ти торғайны миңә әсәйем. Үҙе лә йәш сағында яҙмаларын теркәп барған. Ләкин йәшәргә урын булмау, төрлө фатирға күсеп йөрөү арҡаһында уларҙың күбеһе юғалған. Ошо хәлде бик борсолоп иҫкә алыр ине ҡәҙерлебеҙ.\nӘсәйҙе тыңлап, көндәлек яҙырға маташып ҡараным. Ләкин ул эш бер ҙә килеп сыҡманы. Ҡыҙыҡ күренештәрҙе ҡағыҙға килештереп, матурлап, мауыҡтырғыс итеп күсереп булмай ҙа ҡуя. Бер нисә тапҡыр маташып ҡараным да, был шөғөлдө дауам итмәҫкә ҡарар иттем.\nУның байы үткән быуаттың илленсе йылдарында магазиндарҙа фотоаппараттар күренә башланы. Әсәйем беҙгә, өс малайға, «Комсомолец» тигәнен һатып алды. Тормошобоҙҙағы һәр миҙгелде кинәнеп төшөрөргә тотондоҡ. Яҫы пленка күпкә етмәй, тиҙ бөтә ине, шуға тарын һайлайбыҙ. Кадрҙарҙы махсус иретмәгә һалып сығарып алабыҙ, унан тәҙрә быялаһына йәбештереп киптерәбеҙ. Фотолар күбәйгәндән-күбәйҙе. Иң ҡыҙығы: шул пленкалар хәҙергәсә һаҡланған. Ә бит 50 йыл үткән! Күрәһең, бик сифатлы булғандар. Зәйнәб Биишеваға арналған фотоальбомдар төҙөгәндә шул ваҡыттағы хеҙмәт емештәребеҙ файҙаланылды. Әле бер ҡайҙа баҫылмағандары ла күп, улар ҙа донъя күрер, тип уйлайым. Шул фотоларҙан үҙем дә автор эмблемаһы менән ике альбом сығарҙым. Эшемдән бик ҡәнәғәт ҡалдым. Юлай ҡустым алдында бер ни тиклем бурысымды үтәнем, тип ҡыуандым. Киләсәктә уларҙы һеҙ ҙә күрерһегеҙ, тип ышанам.\nЮлай Әминев – иҫкә алырға лайыҡлы шәхес. Ул бик баҫалҡы кеше ине, һәр кем менән дуҫтарса мөнәсәбәттә булды. Башҡортостан өсөн йән атып йәшәне, республикабыҙҙы ныҡ яратты. Әсәйебеҙҙе ныҡ хәстәрләне. Әле арабыҙҙа Юлайҙы күргән, уның менән аралашҡан шәхестәр байтаҡ. Бергәләп һөйләшеп, бәлки, туғаным тураһында берәй китап сығарырға кәрәктер. Иҫтәлектәр йыйынтығы тупланһа, һәйбәт булыр ине. Әлеге хәтирәләргә килгәндә, шуны әйтәм: көндәлек алып бармағас, күп нәмә онотолған, ләкин фотолар хәтерҙе яңыртырға ярҙам итер, тип уйлайым.\nБылтыр Мәскәүҙән ҡайтып, Ҡәҙим Аралбаев менән осрашҡанда Юлайҙың тормошо, ижады хаҡында ла һүҙ сыҡты. Ул ҡустымды һәйбәт белә, дуҫ булдылар. Юлай тураһында мәғлүмәт йыйырға һөйләштек. Мин бала сағы, йәшлек йылдары хаҡында яҙырмын, бүтәндәр тормошоноң башҡа ваҡиғаларын, ижади эшмәкәрлеген бәйән итер. Ошо йәһәттән әкренләп эш башланды.\nБеҙҙең гөрләп торған ҙур ғаиләнән бер мин ҡалдым. Юлайҙың бала сағын белгән башҡа кеше юҡ тип әйтерлек. Әгәр мин яҙмаһам, был эште кем башҡарыр? Бер кем дә. Был – әсәйем һәм ғаиләбеҙ генә түгел, ә бөтөн Башҡортостан, башҡорт әҙәбиәте алдындағы бурысым.\nАлдымда бер фотоһүрәт ята. 1939 йылда төшкәнбеҙ. Ғаиләбеҙҙең иң бәхетле минуттары. Әсәйгә – 31, атайға – 35 йәш. Юлай иһә ике генә йәшлек. Ул фотоаппаратҡа аптырап ҡараған. Беҙҙең артта Флүрә апай тора. Бөтәбеҙ ҙә матур кейемдә. Йөҙҙәребеҙҙә – шатлыҡ, барыбыҙ ҙа шул хәтлем бәхетле күренәбеҙ. Әсәй башына – берет, ә Флүрә апай пилотка кейгән. Юлай менән икебеҙҙә иһә – түбәтәйгә оҡшаған башлыҡ. Кейемебеҙ матур: йондоҙҙар төшкән аҡ ҡына костюм. Ҡәнәғәтбеҙ һәм бәхетлебеҙ! Шундай ваҡыт булдымы икән, тип ышанмайыраҡ та ҡуям хәҙер. Аҙаҡ һуғыш башланғас, унан һуң да ошо фотоһүрәттәге күренеште беҙгә хас түгел һымаҡ ҡабул итә инем. Бөтөнләй икенсе донъянан, башҡа дәүерҙән килгән кеүек. Ысынлап та, башҡаса ундай ваҡыттар ҡабатланманы. Әлеге фотоға ҡарап, аптырап та ҡуяһың: 15 квадрат метрлыҡ бәләкәй генә бүлмәлә алты кеше йәшәүенә ҡарамаҫтан, шул хәтлем бәхетлеләр. Шулай ҙа була икән!\nСираттағы фотоһүрәт. Баяғыһынан саҡ ҡына һуңғараҡ төшкәнбеҙ. Беҙ, малайҙар, әҙерәк үҫкәнбеҙ. Юлай атайҙың алдында ултырмай инде, ә минең янда тумпайып тора. Сәбәбе былай булған: фотограф ҡустымдың ҡулына яһалма күбәләк тотторған. Уныһы таяҡтың бер осона беркетелгән, тәгәрмәсе лә бар. Шуны әйләндерһәң, күбәләк ҡанаттарын елпей башлай. «Һин уны тотошлай усыңа алма, ә ике бармаҡ менән генә тот», – тигән фотограф ҡустыма. Шулай мәжбүр итеүҙәрен оҡшатмаған Юлай әҙерәк тумпайған. Мин иһә тыныс торам. Икебеҙ ҙә матур кейенгәнбеҙ: зәңгәр матроска, ҡыҫҡа ғына салбар. Был фотоһүрәт тә беҙҙең бәхетле минуттарыбыҙҙы һаҡлай.\nБына тағы бер фотоһүрәт. Беҙ үҫкәнбеҙ: Юлайға – дүрт, миңә алты йәш тирәһе. Дарвин да бар. Уға ике-өс йәш самаһы. Кейемебеҙ хәҙер бөтөнләй икенсе. Һуғыш осоро бит. Әсәйем һәр беребеҙгә ниндәйҙер туҡыманан салбар менән күлдәк тегеп кейҙергән. Эйе, замана ни тиклем генә ауыр булмаһын, әсәйем бер ҡасан да беҙҙе фотоға төшөртөргә онотмаған, ҙур рәхмәтлемен уға. Әгәр ошо иҫтәлектәр булмаһа, ул осорҙо нисек иҫкә төшөрөр инек? Беҙ ҙә, шулай уҡ һеҙ ҙә.\nҺуғыш алдынан Юлай бәләгә тарыны. Әсәй уның аяҡ-ҡулдарының хәрәкәте үҙгәреүен күреп, ни эшләргә белмәй, аптырап, профессор Голубцовҡа алып барған. «Бала полиомиелит тигән ҡаты ауырыуҙы кисергән, – тигән табип. – Хәҙер инде бер ниндәй ҙә дарыу кәрәкмәй, ләкин ҡайһы бер сараларҙы эшләү мөһим. Эҫе тоҙло ваннала тоторға кәрәк». Һуғыш алдынан ине был хәл. Иҫемдә ҡалғаны шул: бәләкәй генә бүлмәлә мейес яғып, ванна эшләп, Юлайҙы һауыҡтырыу өсөн тоҙло һыуҙа тоталар ине. Йәшәгән урыныбыҙ шул хәтлем эҫеп китә. Белмәйем күпмегә һуҙылғандыр был дауалау, Юлай әкренләп һауыҡты. Ләкин полиомиелит шундай сир: ул кешенең мускулдарын ашай. Хатта тәндең ҡайһы бер урындарында ит бөтә. Юлайҙың да аяҡ-ҡулының мускулдары ашалды. Аллаға шөкөр, ҡустым балалығы арҡаһында ауырыуҙы һиҙмәне, уға иғтибар ҙа итмәй, башҡалар кеүек уйнап, йүгереп йөрөп үҫте.\nБыл сирҙең эҙемтәһе ғүмергә ҡала, ҡыйынлығы олоғайғас айырыуса ныҡ тойола: көс бөтә, ауыр эш башҡарыуы ҡыйынлаша. Ләкин Юлай сер бирмәне. “Ауырыйым, быны эшләй алмайым”, – тип һис ҡасан зарланманы. Мәҫәлән, беҙ уҡырға ингән университетта хәрби кафедра бар ине. Юлай шунда ла шөғөлләнде. IV – V курстан һуң ике айға хәрби күнекмәгә алып китә торғайнылар. Юлай, әгәр теләһә, һаулығы хаҡында справка күрһәтеп, лагерға барыуҙан баш тарта ла алыр ине. Ләкин улай итмәне, ҙур теләк менән китте. Ҡайһы бер фотоларҙа Юлай хәрби кейемдә, ҡулында – автомат. Ул артиллерист булараҡ шул лагерҙа махсуслашҡан. Аҙаҡ та һис ҡасан сер бирмәне. Өй эштәрендәме, баҡсаламы – ең һыҙғанып хеҙмәт итте.\nБала саҡта һәләк тиктормаҫ булдыҡ, төрлө уйындар уйлап таба торғайныҡ. Юлай һәр ерҙә әүҙемлеге, ихласлығы менән алдырыр ине. Бер уйын айырыуса ныҡ иҫтә ҡалған. «Чика» тигән. Ваҡ аҡсаны бита һымаҡ нәмә менән һуғып әйләндерә алһаң, ул һиңә була. Һуҡҡыс урынына малайҙар әллә нәмәләр ҡуллана торғайны. Ә беҙҙең бита юҡ. Юлай бер ваҡыт уны яһарға булып китте – нисек эшләргә икәнен әллә ҡайҙан уҡып белгәйне. Сүмес кеүек ҡалай һауытҡа ҡурғаш һалып, мейес эсенә тыҡты. Ул 250 – 300 градуста иреп сыҡты. Юлайҙы кемдер эттеме, әллә ишек асылып киттеме – ҡустым сүместе ҡапыл тартып алды. Эстәге ирегән ҡурғаш сайпылып китеп, тамсыһы Юлайҙың танауына эләкте лә ҡуйҙы. Тиреһен яндырҙы. Бына фотола күрәһегеҙ: эҙе күҙгә салынып тора. Ғүмерлек иҫтәлек ул. Юлайҙың тура танауының, һөйөнөскә күрә, формаһы боҙолманы, матур булып ҡалды.\n1943 йылда әсәйем беҙҙе, балаларҙы, Туйымбәт ауылында йәшәгән Ғибаҙулла ағаһының ғаиләһенә ебәрҙе. Бер аҙ иҫемдә ҡалғаны шул: арбаға ултырып барҙыҡ, Ғибаҙулла бабай ҡаршыланы, Эйекте кистек, арбала килеш паром менән йылғаны аша сығып, ауылға барып төштөк. Йәй ине. Көндәр шул хәтлем эҫе. Баҡсала ҡарбуздар бешеп ята. Көнө буйы Эйек ярындабыҙ, ҡырсында уйнайбыҙ. Ике ай буйы шулай кинәндек. Көндәр ҡояшлы, матур торҙо. Ярҙан һыуға ҡараһаң, балыҡтарҙың нисек йөҙөп йөрөгәненә шаһит булаһың. Төбөнә ҡәҙәр үтәнән-үтә күренгән яҡты йылға шул Эйегебеҙ. Әйткәндәй, былтыр Туйымбәткә барғанда, һыуҙың әллә ни һайыҡмағанын күреп, һөйөнөп бөтә алманыҡ. Ауыл да күркәм, унан элеккеләй йылылыҡ, нур бөркөлөп тора. Бала саҡта йөрөгән ерҙәрҙе күреү бик ҡыҙыҡ та, һағышлы ла булды.\nАвгуст аҙағы еткәс, әсәй беҙҙе килеп алды. Арбаға ултырып ҡайтҡаныбыҙ иҫтә. Өфөгә яҡынлашҡан һайын һауа торошо үҙгәреп, көн һыуына башланы, ямғыр яуырға тотондо. Тауҙа урынлашҡан ҡалаға арбала күтәрелергә маташабыҙ, ат тарта алмай. Шул хәтлем этләндек, еүешләндек. Өйгә саҡ ҡайтып етеп, бүлмәгә инеп ауҙыҡ. Шулай итеп, эҫе йәй ямғырлы көҙ менән алмашынды. Ҡояшлы көндәр бөттө. Шул йылда мин I класҡа уҡырға барҙым.\nКөҙ ҙә үтеп, ҡыш етте, ауырлыҡтар күбәйҙе. Тәүге ҡыйынлыҡ шул булды: утын бөттө. Әсәй военкоматтан ат һорап алды ла апай менән икәүләп сыбыҡ-сабыҡ йыйыу маҡсатында йылға аръяғына сығып киттеләр. Беҙ, өс малай, өйҙә ҡалдыҡ. Кис етте. Әсәй менән апай юҡ. Төн булды, улар һаман ҡайтманы. Илай-илай йоҡлап киткәнбеҙ. Шул ваҡытта булған хәл әсәйҙең бер иҫтәлегендә бәйән ителгән: “...Әле бына шул саҡтағы тормоштан кескәй генә ваҡиға иҫкә төштө. 1942 йылдың үтә сасҡау, ҡаты ҡышы ине. Беҙ ул саҡта Зенцов урамындағы 39-сы йорттоң мөйөштәге бәләкәй генә бүлмәһендә йәшәйбеҙ. Күршелә минең йәштәге әхирәтем Нәғимә Мусина тора. Икебеҙҙә – өсәр малай. Нәғимә йөк машинаһында шофер булып эшләй, мин – «Совет Башҡортостаны» гәзитендә әҙәби хеҙмәткәр. Һәр көн иртәнге сәғәт алтыла тороп, эшкә йүгерәм. Трамвайға ултырып булмай – кеше күп. Ул ваҡытта редакциялар хәҙерге ауыл хужалығы институты туҡталышында ине.\nШулай һәр көн таңдан тороп эшкә йүгерәм, унда бүлмәләр йылытылмай. Өйҙә лә утын юҡ. Балалар шунда бикле ултыра. Ирем Ғәзиз Әминев – Ленинград фронтында, Нәғимәнең ире, ВЛКСМ Өлкә комитетының элекке яуаплы хеҙмәткәре Әғзәм Мусин – Мәскәү янында һуғышта. Беҙҙең ғаилә йәшәгән бүлмә элек тә, утын яҡҡанда ла, йылынмай, еүешләнеп ыҙалата ине, хәҙер инде көҙгө ҡоҙоҡ кеүек. Йәй район хәрби комиссариаты беҙҙе (офицер ҡатындарын) йыйып, ҡышлыҡ өсөн үҙебеҙгә утын әҙерләү өсөн бер нисә тапҡыр урман ҡырҡырға алып барғайны. Шул саҡта «Миловка» совхозы янында ҡырҡып өйгән ун-ун биш кубометр утыным хатта төшөмә инеп ыҙалата. Уны нисек алып ҡайтып, өйҙө йылытырға һуң? Мөмкинлек сыҡҡан һайын хәрби комиссариатҡа инеп ат һорайым, балаларым туңа, тим. Ат юҡ. Булғандары ла ас, хәлһеҙ. Шулай ҙа бер саҡ миңә ат бирҙеләр. Апайым менән икәү кискә табан ғына урманға киттек. Ат атлар-атламаҫ ҡына бара. Ҡояш байыуға саҡ барып етте. Йәй өйгән утындар шул көйө ята. Күрәһең, бер кем дә килеп ала алмаған.\n– Эй-й... Ошо утындарҙы тотош тейәп алып ҡайтып, өйҙә бер йылынып ултырһаң ине!.. – тип аҙарынып бер аҙ ҡатып торҙоҡ. Әммә ашығырға кәрәк. Төн етә бит! Ат арыҡ, юл юҡ. Санаға кубометрҙан ашыуыраҡ утын һалдыҡ та ҡуҙғалдыҡ. Әммә атыбыҙ бер-ике аҙым атлай ҙа туҡтай...\n– Эй-й, исмаһам, бер генә һыныҡ икмәк, бер генә ус бесән ҡаптырып ебәрһәң ине лә бит... Ҡайҙан алаһың һуң уны?! Ян-яҡта ажғырып ятҡан аҡ ҡарҙан башҡа бер ни ҙә юҡ...


Учалы районында инвестиция проекты тормошҡа ашырыла - Bash.News\nУчалы районында инвестиция проекты тормошҡа ашырыла\nУчалы районында инвестиция проекты тормошҡа ашырыла https://bash.news/news/109207_uchaly_rajonynda_investiciya_proekty_tormosha_ashyryla\n05 ноя 2019, 22:59\nСиләбе эшҡыуарҙары менән берлектәге проект 2019 йылдың июлендә республика эшҡыуарлыҡ сәғәтендә ҡаралған, газ тәьминәте менән бәйле техник мәьәләләр ыңғай хәл ителгән. Әлеге ваҡытта Учалыла яңы элеватор ҡораусыларға субсидия алыу һәм грантта ҡатнашыу мөмкинлеге бар. Иген культураларын эшкәртеүселәр менән беҙҙең ижади төркөм дә осрашты. БСТ каналы хәбәрсеһе Гүзәл Борханова дауам итә.\nБыл келәттәргә иген район хужалыҡтарынан килтерелә. Һалынған һәр иген бөртөгө ҡәҙерле. Келәттәр яҡшы итеп аҡланған, дезинфекция үткән, түбәһе сифатлы ҡалай менән ябылған. Элеватор автомобиль һәм тимер юлдарына тоташҡан. Комплекс файҙаланыуға тапшырылыуға 25 кешегә хеҙмәт урыны буласаҡ.\nАнтон Жигалов, «Учалы элеваторы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт етәксеһе: “Беҙ 24-шәр метрлы 100 тоннаға тиклем тартҡан ике автоүлсәү ҡорҙоҡ, әлеге ваҡытта киптереү-таҙартыу компексын ҡороу эштәре тамамланыу өҫтөндә, лабораторияны тулыһынса йыһазландырҙыҡ”.\nЛаборатория тулы ҡеүәтенә эшләй. Иген, арпа, етен орлоҡтары инфекция менән зарарланғамы, юҡмы икәнлеге, дымлылығы, крахмал, клейковина, аҡһым миҡдары асыҡлана. Ҡоро бойҙайҙан, дым күп миҡдарҙа булғаны айырым келәттәргә урынлаштырыла.\nЗәйнәб Сиранова, лаборатория мөдире: “Беҙҙең бурыс бойҙайҙың сифаты өсөн көрәшеү. Ентекле анализдар үткәреп етешһеҙлектәрҙе үҙ ваҡытында асыҡлау”.\nУчалы элеваторы биләмәһендә бер генә минутҡа ла төҙөлөш һәм ҡорау эштәре тынмай. Эшселәр комплекстың метал констуркциянан торған өлөштәрен урынлаштыра.Иген таҙартыусы сепаратор ҡоролоп бөткән дә инде. Күләмле проектҡа тотонған эшҡыуарҙар район һәм республика етәкселеге тарафынан да аңлау һәм хуплау тапҡан.\nРуслан Ғиләжетдинов, Учалы районы хакимиәте башлығы: “Был ҙур преоктҡа инвесторҙар 100 миллион һум аҡса бүлде. Һикһән процент эш үтәлгән. Лаборатория, үлсәүҙәр ҡоролдо. Бик тырышып эшләйҙәр”.\nКомплекс иген һәм май биреүсе культураларҙы таҙартыу, киптереү, һаҡлау ролен үтәйәсәк. Ауыл хужалығына инвеститиция йүнәлтеүселәр субсидия формаһында дәүләт ярҙамына ла документтар тапшырған. Учалы элеваторын модернизациялаусы инвесторҙар Силәбе өлкәһенән, әммә предприятиелары Учалыла теркәлгән, тимәк, һалымдар ҙа район бюджетын тулыландырасаҡ. Ә эшҡуарҙар киләсәктә экспортҡа ла иген оҙатырға ниәтләй.\nБыл элеватор келәттәрендә 25 мең тоннаға яҡын ашлыҡ һаҡлана, тәүлегенә 1000 тоннанан ашыу иген ҡабул итә ала. Инвестор ярҙамында төҙөлгән элеватор ноябрь аҙаҡтарында файҙаланыуға тапшырыласаҡ тип көтөлә.\nБашҡортостан һәм Чехия 2024 йылға тауар әйләнешен 10 тапҡырға арттырырға ниәтләй\nБөрйән районында инвестиция проекттарының үтәлеше барышын тикшерҙеләр\n13:13, 07 ноя\nПенсия алды йәшендәге хеҙмәткәрҙәрҙе уҡытыу өсөн субсидия алырға мөмкин\n16:01, 06 ноя\n"Нефтекама" индустриаль паркы Башҡортостандың өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлегенә индерелде\n11:05, 06 ноя\nБашҡортостанда ағас ултыртыу һәм махсус техника һатып алыуға быйыл 198 миллион һум бүленә\n13:22, 05 ноя


Уҡыусыларҙы финанс грамотаһына өйрәтәсәктәр\n12 Июль , 14:04\nРәсәй Банкы ҡатнашлығында эшләнгән башланғыс һәм дөйөм белем биреү яңы дәүләт стандарттарында финанс грамоталылыҡҡа мотлаҡ уҡытыу индерелгән. Башланғыс кластар уны - математика, тирә-яҡ донъя, ә 5-9-сы кластар йәмғиәт фәне, математика, география дәрестәрендә уҡыясаҡ.\nУҡыусыларға интернетта, шул иҫәптән финанс операциялар башҡарғанда хәүефһеҙлек күнекмәләрен, шулай уҡ ғаиләнең килемен, сығымын анализларға, шәхси финанс план төҙөргә, легаль финанс ойошмаларын мутлашыусыларҙан айырырға өйрәтәсәктәр.\nЯңы стандарт буйынса уҡытыу 2022 йылдың 1 сентябренән башлана. Ата-әсәләр килешеүе буйынса уны 2021 йылда уҡ индерергә мөмкин.


Мин Ғайсаға инандым... хәҙер нимә?\nҠотлайбыҙ! Һеҙ ҡарар ҡабул иттегеҙ, ул һеҙҙең тормошто мәңгегә үҙгәртәсәк. Бәлки, һеҙ үҙегеҙҙән һорайһығыҙҙыр: «Ә хәҙер нимә? Миңә нисек үҙ юлымды Алла менән башларға?» Изге Яҙмала, һеҙгә дөрөҫ йүнәлеш һайларға ярҙам итеүсе, биш аҙым һүрәтләнә. Әгәр һеҙҙең сәйәхәтегеҙ ваҡытында һорауҙар килеп тыуһа, ошонда зинһар инегеҙ www.GotQuestions.org/Bashkir.\n1. Ҡотҡарыуҙы дөрөҫ аңлауығыҙға, тамам ышанығыҙ.\n1 Яхъя 5:13 аят беҙгә бәйән итә: «Мин быны һеҙгә, Алла Улына инаныусыларға, мәңгелек тормошоғоҙ барлығын белһен өсөн яҙҙым». Алла беҙгә, ҡотҡарыуҙы дөрөҫ аңлауыбыҙҙы һәм беҙ ҡотҡарылыу алдыҡ тип тулыһынса инаныуыбыҙҙы теләй. Әйҙәгеҙ, ҡыҫҡаса ҡотҡарыу тураһындағы төп ҡараштарҙы ҡабатлап сығайыҡ:\nА) Беҙ барыбыҙ ҙа гонаһлы. Беҙ Алла алдында барыбыҙ ҙа яраҡһыҙ эш ҡылдыҡ (Римдарға 3:23).\nБ) Алланан мәңге айырылыу – ул, гонаһыбыҙ өсөн беҙ лайыҡлы булған яза (Римдарға 6:23).\nВ) Ғайса арҡысаҡта, үлеме менән беҙҙең гонаһтарыбыҙ өсөн түләне (Римдарға 5:8, 2 Коринфтарға 5:21). Ғайса беҙҙең урынға, беҙ лайыҡ булған язаны ҡабул итеп үлде. Ә Ғайсаның терелеүе, Уның үлеме беҙҙең гонаһыбыҙ өсөн тулыһынса түләне тип, иҫбат итте.\nГ) Кем Ғайсаға таянып, Уның үлеме беҙҙең гонаһыбыҙ өсөн тулыһынса түләне тип инана, Алла ундайҙарға кисереү һәм ҡотҡарыу бирә (Яхъя 3:16, Римдарға 5:1, 8:1).\nОшо ҡотҡарыу була ла инде! Әгәр һеҙ Ғайса Мәсихкә үҙегеҙҙең Ҡотҡарыусығыҙ тип инанаһығыҙ икән – һеҙ ҡотҡарылдығыҙ! Һеҙҙең барлыҡ гонаһтар кисерелгән, һәм Алла, һеҙҙе бер ҡасан да ташлап китмәҫкә тигән, вәғәҙә бирә (Римдарға 8:38-39, Матфей 28:20). Шуны иҫегеҙҙә тотоғоҙ, һеҙҙең ҡотолоу Ғайса Мәсих аша раҫланған (Яхъя 10:28-29). Әгәр һеҙ Ғайса Мәсихкә генә үҙегеҙҙең Ҡотҡарыусығыҙ тип инанаһығыҙ икән, ышанығыҙ, Алла менән мәңгелек тормошто ожмахта үткәрәсәкһегеҙ!\n2. Изге Яҙманы өйрәтеүсе, ғибәҙәтхана табығыҙ.\nҒибәҙәтхана – ул бина түгел, ғибәҙәтхана – ул кешеләр. Ғайса Мәсихкә инаныусылар өсөн иң мөһиме, башҡа имандаштар менән аралашыу. Ғибәҙәтханала был төп маҡсаттарҙың береһе булып тора. Ғайса Мәсихкә инанғандан һуң, беҙ һеҙгә Изге Яҙманы өйрәнеүсе ғибәҙәтхананы табырға һәм уның етәксеһе менән һөйләшергә кәңәш итәбеҙ. Һеҙҙең Ғайсаға яңы инаныуығыҙ тураһында, уға ишеттерегеҙ.\nҒибәҙәтхананың икенсе маҡсаты Изге Яҙманы уҡыуҙа. Һеҙ, Алла күрһәтмәләрен үҙ тормошоғоҙҙа ҡулланырға өйрәнәсәкһегеҙ. Изге Яҙманы аңлау, һеҙгә мәсихсе тормошонда уңышлы булырға ярҙам итәсәк. Быны 2 Тимофейға 3:16-17 аяттар раҫлай: «Изге Яҙма тотош Алла тарафынан рухландырылған һәм өйрәтеү, фашлау, төҙәтеү, хаҡ тормош өсөн тәрбиәләүгә файҙалы, шулай итеп, Алла кешеһе барыһына ла маһир һәм бөтөн яҡшы эшкә лә әҙер».\nҒибәҙәтхананың өсөнсө маҡсаты маҡтау. Беҙ Алла булдырған бар нимәләр өсөн, маҡтау аша Уға рәхмәт белдерәбеҙ. Алла беҙҙе ҡотҡарҙы. Ул беҙҙе ярата һәм беҙгә кәрәк булғандың барыһын да бирә. Ул беҙҙең менән етәкселек итә һәм беҙгә өгөт-нәсихәт бирә. Нисек инде беҙ Уны рәхмәттән ҡалдыра алабыҙ?! Алла изге, хыянатһыҙ, яратыусы, миһырбанлы һәм мәрхәмәтле. Асылыш 4:11 былай ти: «Раббы Аллабыҙ, Һин дан, хөрмәт һәм ҡөҙрәт ҡабул итергә лайыҡлыһың, сөнки бар нәмәне Һин яраттың, барыһы ла Һинең ихтыярың менән бар ителде. һәм булды».\n3. Алла менән көн һайын аралашыу өсөн ваҡыт бүлегеҙ.\nБеҙгә һәр көн Алла менән аралашыуҙа ваҡыт үткәреү, бик мөһим. Ҡайһы бер кешеләр был ваҡытты «тыныс сәғәт» тип атайҙар. Башҡалар - «рухи бағышланыу», сөнки был ваҡытта беҙ үҙебеҙҙе Аллаға бағышлайбыҙ. Берәүҙәр был ваҡытты иртәнсәк үткәрә, башҡалар кискелеккә өҫтөнлөк бирә. Һеҙ был ваҡытты нисек тип атауҙан, йәки көндөң ниндәй өлөшөндә һеҙ уны үткәрәсәкһегеҙ, мәғәнәһе юҡ, – иң мөһиме, һеҙгә даими рәүештә ваҡытығыҙҙы, Алла менән үткәреү. «Тыныс сәғәт» нимәнән тора һуң?\nА) Доға. Доға – ул Алла менән аралашыу ысулы. Уға үҙегеҙҙең хәстәрлектәрегеҙ һәм мәсьәләләрегеҙ тураһында һөйләгеҙ. Унан аҡыл һәм етәкселек һорағыҙ, шунан тыш һеҙ нимәгә мохтаж, шуны. Уға ҡарата булған мөхәббәтегеҙ тураһында һәм шулай уҡ, Уның һеҙҙең өсөн нимә эшләүен нисек ихтирам итеүегеҙҙе һөйләгеҙ. Доғаның асылы шунда.\nБ) Изге Яҙманы уҡыу. Өҫтәмә рәүештә Изге Яҙманы ғибәҙәтханала өйрәнеү менән, һеҙгә Уны үҙ аллы уҡырға кәрәк. Изге Яҙма, һеҙҙең уңышлы мәсихсе тормошо өсөн кәрәкле, бөтөн мәғлүмәтте туплай. Унда Алланың бөтә булған бынан тыш сағыштырмаса күрһәтмәләре бар, нисек дөрөҫ ҡарарҙар ҡабул итергә, нисек Алла ихтыярын танып-белергә, нисек башҡаларға вәғәҙләргә һәм рухи үҫеш алырға. Изге Яҙма – ул һеҙгә бирелгән Алла һүҙе. Асылда, Изге Яҙма – ул нисек һеҙгә, Уға яраҡлы һәм һеҙҙе ҡәнәғәтләндерерлек итеп тормошта ғүмер итергә өйрәтеүсе Алла ҡулланмаһы.\n4. Һеҙгә рухи үҫештә ярҙам итә алырлыҡ кешеләр менән, мөнәсәбәттәрегеҙҙе үҫтерегеҙ.\n1 Коринфтарға 15:33 яҙылған: «Алданмағыҙ: «аҙғын кешеләр менән аралашыу яҡшы әхлаҡты боҙа». Изге Яҙма беҙҙе насар кешеләрҙең йоғонтоһо аҫтында булыуҙан иҫкәртә. «Аҙғын кешеләр» менән үткәрелгән ваҡыт, беҙҙе вәсвәсәгә һалдыра. Беҙ аралашҡан кешеләрҙең холҡо, беҙҙең тәртипкә ҡотолғоһоҙ йоғонто яһаясаҡ. Бына ни өсөн үҙеңде, Алланы яратыусы һәм Уға тоғро кешеләр менән уратыуы бик мөһим.\nБәлки үҙ ғибәҙәтханағыҙҙан, һеҙгә ярҙам итә алырлыҡ һәм булышырлыҡ дуҫтар табырға тырышығыҙ (Еврейҙарға 3:13; 10:24). Дуҫтарығыҙҙан һеҙҙең «тыныс сәғәт», көндәлек эшсәнлегегеҙ һәм Алла менән тормош «сәяхәтегеҙ» тураһында ҡыҙыҡһыныуҙарын һорағыҙ. Һеҙ ҙә уларҙан, шул уҡ хәлде һеҙҙең өсөн эшләү мөмкинме, тип һорағыҙ. Был бөтөнләй, Раббы Ғайсаны үҙ Ҡотҡарыусыһы тип танымаған барлыҡ дуҫтарығыҙҙы, һеҙ оноторға тейешһегеҙ тигән һүҙ түгел. Уларҙы яратыуығыҙҙы һәм улар менән дуҫ булыуығыҙҙы дауам итегеҙ. Һеҙ уларға ябай ғына, Ғайса минең тормошомдо үҙгәртте, һәм мин башҡаса элек ҡылған эштәрҙе, әле ҡыла алмайым, тип әйтегеҙ. Алланан, Ғайса тураһында шаһитлыҡты, ошондай дуҫтарығыҙ менән уртаҡлашырға, мөмкинселек һорағыҙ.\nКүп кенә кешеләр сумдырылыу асылын хаталы аңлай. «Сумдырылыу» һүҙе һыуға батырыуҙы аңлата. Сумдырылыу – ул Изге Яҙмалағы ысул, халыҡ алдында һеҙҙең Ғайсаға бағышланған яңы иманығыҙҙы һәм Уның артынан барырға тигән ҡарарығыҙҙы иғлан итеү. Һыуға батырылыу беҙҙең Ғайса менән ерләнеүебеҙҙе, ә һыуҙан сығыу – Уның яңынан терелеүен символлаштыра (Римдарға 6:3-4).\nСумдырыу үҙе ҡотҡарыуға килтермәй һәм гонаһтарҙы ла йыуып төшөрмәй. Сумдырылыу – ул ни бары тыңлаусанлыҡҡа аҙым һәм Ғайсаны үҙ Ҡотҡарыусыбыҙ тип инаныуыбыҙҙы иғлан итеү. Әгәр һеҙ сумдырылыу үтергә әҙерһегеҙ икән, был тура ла ғибәҙәтхана руханийы менән һөйләшегеҙ.


Ваҡыт ҡәҙере | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Ваҡыт ҡәҙере\n« Баш ауырыуынан. Джаушан Кәбир доғалығынан\nАбзелиловцам уготована ли «радий»ева вода? »\nДонъяла ваҡыттан да оҙон нәмә юҡ, ни өсөн тигәндә, ул мәңге. Ваҡыттан да ҡыҫҡа нәмә юҡ, сөнки кешенең был фани ғүмерендә бары бер мәл ул. Кеше ғүмере өсөн ваҡыт сикле икән, ғәләм өсөн ул икһеҙ-сикһеҙ. Көткәнгә – көтөүҙән дә оҙағы, рәхәтләнгәнгә рәхәттән дә аҙы юҡ. Зарыҡтырған да ваҡыт, үкендергән дә ваҡыт. Хәтерҙә юҡ-барын оноттороп, ҡәҙерлеһен һаҡлаған да шул ваҡыт...(Ерәнсә сәсән).\nӘйе, был донъяға тыуыуыбыҙҙа, йәшәгән мәлдәребеҙҙә, үлемебеҙҙә ваҡытҡа бәйле. Ваҡыт ул әҙәм балаһын тәрбиәләй йә боҙа, ахирәтебеҙҙә ошо ваҡыт имтиханына бәйле, йә йәннәт йә иһә йәһәннәм.\nОшо ваҡытлыса йәшәгән ғүмеребеҙ дәүерендә кешеләрҙән замандан, ваҡыттан зарланғанын ишетәбеҙ. «Ваҡыт бигерәк тиҙ үтеүсәнгә әйләнде һуңғы арала», тип әйтәбеҙ. «Донъяла иң үкенесле һүҙ – «ваҡыт үтте» тигән һүҙ», тип яҙған Ризаитдин Фәхретдин хәҙрәт. Кешеләргә был һынау донъяһында бер-нисә тиҫтә йыл ғүмер бирелгән, һәр үткән көн алға барыу түгел, киреһенсә, ахырына яҡынлашыуға бер аҙым булып тора. Ә ваҡытыбыҙ самалы! Ахыр заманға табан ваҡыт әйләнеше тиҙәйер тигәнде үҙебеҙҙә һиҙә башланыҡ. Элегерәк көн оҙаҡҡа һуҙылып әллә ни күп эштәр башҡара ала инек, хәҙер төшө лә киселә күҙ асып йомғансы тиҙ етә.\nБына тағы ла бер йылыбыҙҙы тамамлап, айҙың бер аҙнаһын йомғаҡланыҡ. Әле генә башлана ла, әле генә үтеп тә китә аҙна тигәнең. Шулай итеп беҙгә был донъяла йәшәргә бирелгән ваҡытыбыҙ, ғүмеребеҙ бик тиҙ уҙа. Аллаһ Тәғәлә биргән яңы көнгә әллә нәмәләр эшләргә ниәтләһәк тә, барыбер нимәгәлер өлгөрөп булмай, байтаҡ эштәр эшләнмәй ҡала. Ярай иртәгә эшләрбеҙ, тип әйтәбеҙҙә, артынан иншаАллааһ, Аллаһ насип итһә, тимәйбеҙ. Ошо донъя мәшәҡәттәренә сумғаныбыҙҙа, ваҡыттыбыҙҙы бушҡа, уның ҡәҙерен белмәйенсә үткәрәбеҙ. Ә беҙ уйлайбыҙмы һуң ваҡыт ҡәҙере тураһында? Юҡтыр, күбебеҙгә хайуани теләк менән нәфсебеҙҙе, ашау-эсеүебеҙҙе ҡәнәғәтләндереп, көнөбөҙҙө үткәрһәк, шуны менән бөгөнгө ваҡыттың эш-көнө тамам тибеҙ. Ә ошо бирелгән ваҡытыбыҙ өсөн шөкөр итеп, Аллаһ Тәғәләне риза итерлек берәй нәмә эшләнекме һуң? Аллаһты данлау һәм маҡтау, пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләмгә салауат, башҡаларға ҡарата изгелек эшләнекме ошо көндә?\nВаҡыттың ҡәҙере хәйерле эшләнер эштәрҙең ҡиммәте менән баһаланыр тиелә. Файҙалы, изге ғәмәлдәр менән үткәрһәң, ваҡытҡа һин хужа, заяға үткәрһәң, ваҡыт һиңә хужа, тиҙләтер барыуынды ҡәбергә.\nШунан сығып фекер йөрөтһәк, ваҡыт бик ҡәҙерле, ҡиммәтле нәмә икәнен аңларбыҙ. Һаулыҡ һымаҡ, уны донъяның берәр төрлө байлығына ла һатып алып булмай: ваҡыт үтте, ул кире ҡайтмай. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләм бер хәҙисендә: «Ике төрлө ниғмәт бар. Күп кешеләр уларҙың ниғмәт (хазина, байлыҡ) икәнлеген белмәйенсә йәшәй. Ул да булһа һаулыҡ һәм ваҡыт». Олоғайып, ғүмерҙың үтеп китеүен аңлағас ҡына: «Ваҡытты кире ҡайтарып булһа ине!» – тип уфтаныуҙан файҙа юҡ. Иң үкенеслеһе ошо ваҡытыбыҙ бөтөп, үлемебеҙ боғаҙға килеп еткәс: «Йә, Аллаһ мине фани донъяға бер миҙгелгә ҡайтар, изгелектәр эшләрмен, намаҙҙар уҡырмын, ураҙа тотормон, белем алырмын... », тип бушҡа тыпырсыныуҙар ғына булыр.\nӘҙәм балаһы үҙенә Аллаһы Тәғәлә тарафынан яҙылған ваҡытының ҙур хазина икәнен аңларға, уны юҡ-барға әрәм итмәйенсә, файҙалы итеп ҡулланырға тейеш. Аллаһ Тәғәлә инә ҡарынында уҡ һәр кешенең йәшәү оҙонлоғон: йылын, айын, көнөн, сәғәт-минутын, хатта секундына тиклем тәҡдир менән билдәләгән. Кеше шул билдәләгән ваҡыттың аҙағына етә лә, Аллаһының бер сәбәбе менән был доньянан китә. Нимә генә эшләһә лә, үҙенә билдәләнгән ваҡытын тултыра: бер секунд ваҡыт артыҡ та йәки кәм йәшәмәй был донъяла.\nАллаһы Тәғәлә заманға, ваҡытҡа үпкәләмәҫкә ҡуша, сөнки был заман, ваҡыт – Мин Үҙем, тип әйтә. Шуны аңлайыҡ: ваҡыт үҙгәрмәй: көн артынан төн тыуа, ҡыш артынан яҙ, йәй артынан көҙ, быйылғы йылы ла киләсәк йыл, ул йылы икенсе йыл менән үҙ ваҡытында, Ҡиәммәт көнөнә тиклем алышынасаҡ. Кеше лә шул ваҡыт эсендә хәрәкәт итә: тыуа, йәшәй, үлә. Йәшәү осоро әсә ҡарынынан башланып, кеше бала сағын, йәшлеген уҙып, яҙмышына яҙған булһа, ҡартлығына килә, унан һуң Аллаһы Тәғәлә ҡаршыһына баҫа. Раббыбыҙ: «Ашығығыҙ изгелеккә! Ашығығыҙ Ахирәткә әҙерләнергә. Был донъянығыҙ ваҡытлыса ғына бит, Беҙгә әйләнеп ҡайтырһығыҙ», – тип, ваҡыттың ҡәҙерен белергә, уны юҡҡа уҙҙырмаҫҡа саҡыра.\nБөйөк дин эйәһе әл-Басри: “Әй, Әҙәм балалары, һин – ул һиңә бирелгән көндәр. Көн үтеп киткән һайын, һинең дә бер өлөшөң үтеп китеп бара", – тигән. («О сын Адама, ты – это твои дни. И когда уходит день, то уходит часть тебя»).\nКешенең бар булғандары араһында иң ҡиммәтлеһе – уның үҙ ҡарамағында булған ваҡыты. Шуға ла ҡарамаҫтан, күптәребеҙҙең үҙ ваҡыттарына вайымһыҙ ҡараған кеүек башҡа бер әйбере лә юҡ. Үҙенә бирелгән ниғмәтте бушҡа исраф, әрәм итеүҙең ни тиклем дәрәжәлә таралыш алған ғәмәл икәнен күҙ алдына килтерегеҙ: бер ниндәй ҙә файҙа бирмәгән кинолар, кемдәргәлер бойһонған алдаҡсы телевидение, ҡомарлы уйындар, теләһә ниндәй әхләкһеҙ шоу бизнестең ҡыланышы, аҙна һайын күңел асыу байрамдары, шулар иҫәбенән компьютер уйындары – былар барыһы ла беҙҙең иң төп, ҡиммәтле ресурсты – ваҡытыбыҙҙы юҡҡа сығарыу ҡоралдары.\nӘгәр ҙә тәнебеҙҙән көн һайын уның бер киҫәген ҡырҡып алғандары асыҡланһа, беҙ үҙебеҙҙе нисек итеп хис итәрбеҙ, ниндәй һәләттә булырбыҙ икән? Башта ҡулдарыбыҙ, унан аяҡтарыбыҙ, унан тәнебеҙҙең башҡа өлөштәре әкренләп юҡҡа сығып барғанын күҙәтеп, беҙ ни хәлгә төшкәнебеҙҙе күрһәк, ни эшләрбеҙ икән? Һис шикһеҙ, бындай хәл беҙҙең һәр беребеҙҙе сикһеҙ өмөтһөҙлөккә алып барыр ине. Ә ваҡытты юғалтыу иһә тән ағзаларыбыҙҙы юғалтыуҙан күпкә ҡурҡынысыраҡ. Әгәр ҙә беҙ хатта ҡайһы бер ағзаларыбыҙҙы – ҡул-аяҡтарыбыҙҙы юғалтһаҡ та, әле бик күп нәмә эшләргә һәләтлебеҙ.\nТәнебеҙҙә йәнебеҙ бар ваҡытта, әле беҙ Аллаһ Тәғәләгә шөкөр итеп, уға хеҙмәт итә алабыҙ. Ул ғына ла түгел, әгәр ҙә сабырлыҡ күрһәтһәк, тәнебеҙҙең ул юғалткан өлөштәре өсөн Ҡиәмәт көнөндә әжерен дә алырға мөмкинбеҙ. Ә юғалтҡан көнөбөҙҙө иһә беҙ бер ҡасан да кире ҡайтара алмаясаҡбыҙ. Быныһы әле бәләнең яртыһы ғына, сөнки Хисап көнөндә әрәм ителгән ваҡытыбыҙ өсөн яуап тоторға тура киләсәк. Хәҙрәт Ғүмәр разыйАллаһу ғәнһә, пәйғәмбәребеҙ бер хәҙисендә: «Кис еткәс – таң атҡанын, таң атҡас та – кис еткәнен көтмә, ауырыуың өсөн – сәләмәтлегеңдән, үлемең өсөн дә тормошоңдан файҙалан, ваҡытыңды бушҡа үткәрмә», – тип әйтә ине тигән.\nАллаһ Тәғәлә ҡөҙрәтенән һәр ҡояш нуры менән тыуған көн беҙгә: “Әй Әҙәм балалары, бына ул мин – яңы көн, һеҙҙең был көнгө ғәмәлдәрегеҙҙең шаһиты. Мине яҡшы эштәр өсөн файҙаланып ҡалығыҙ, мин киткәнмен икән, һеҙгә Ҡиәмәт көнө еткәнсе кире ҡайтасағым юҡ", – тип мөрәжәғәт иткәнен беҙ онотоп ебәрәбеҙ.\nШунлыҡтан булған ваҡыттың, мөмкинлектең ҡәҙерен белеп, күңел тыныслығы менән, изге ғәмәлдәр ҡылыуҙы ҡартлыҡ көндәренә ҡалдырмайынса йәшәү дөрөҫ булыр ине. Ниндәй маҡсат менән был донъяға килеүебеҙҙе аңлап тормошобыҙҙың иң яҡшы, иң ҙур ҡиммәткә эйә булған саҡтарының ваҡыттарын Аллаһ ризалығы өсөн үткәрәйек.\nШундай бер хәҙисте килтерәләр. Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләм әйткән: «Ҡиәмәт көнөндә әҙәм балаһы дүрт һорауға: уның тормошо һәм ул уны нисек итеп үткәргәне тураһында; уның йәшлек йылдары һәм ул уны нисек файҙаланғаны тураһында; уның байлығы һәм ул байлыҡты нисек итеп тапҡаны, нисек сарыф иткәне тураһында; уның ғилеме һәм ул ғилемдәрҙе файҙаланып ниҙәр ҡыла алыуы тураһында яуап бирмәй тороп, бер генә бәндәнең дә ул көндө бер аяғы ла ҡыбырҙай алмаҫ тиелә».\nОшо хәҙис дәлилләгәнсе, Мөхәммәд ғәләйһиссәләм беҙҙең йәшлек йылдарыбыҙ, уны нисек итеп үткәреүебеҙ тураһында айырым һораясаҡтарын иҫкәртә. Ә был иһә, йәшлек көндәренә айырым иғтибар итеүҙең ни тиклем мөһим икәнлегенә дәлил.\nҒүмеребеҙ бик ҡыҫҡа, таң атып ҡояш байып ҡараңғылыҡҡа сумған көн кеүек кенә. Аллаһ Тәғәләнең тәҡүә булған ҡолдарының йоҡолары ла, башҡалар донъяуи тип иҫәпләгән ғәмәлдәре лә уларға Аллаһҡа табыныу булып яҙылыр. Һәм дә улар, һис шикһеҙ, тормош миҙгелдәрен белгән, ваҡыттарын бушҡа сарыф итмәгән кешеләр булырҙар. Мин әле әҙер түгел, пенсияға сыҡҡас өлгөрөрмөн, тип аҡланғансы, инде һуңға ҡалыуыбыҙҙы аңлап, иман юлына баҫыуҙан ҡыйынһынмайыҡ. Киләсәк көндәребеҙҙә лә хаталанмаҫ өсөн, үткәндән ғибрәт алайыҡ, ваҡыттарыбыҙҙың ҡәҙерен белеп, үҙебеҙҙән файҙалы изге ғәмәлдәр ҡалдырырға, гонаһтарыбыҙ ғәфү ителгән хәлдә иманлы булып, Раббыбыҙ ҡаршына ҡайтырға насип итһен!\nваҡыт ваҡыт ҡәҙере\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 08.01.2021 в 00:43, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Материалы за 22.03.2008 » Архив газеты "Йәшлек"\n20 мартта БР Президенты Мортаза Рәхимов Ҡаҙағстан Республикаһының ғәҙәттән тыш хәлдәр министры В. Божко менән осрашты.\nМортаза Ғөбәйҙулла улы республиканың иҡтисади һәм социаль үҫеше, төп сәнәғәт предприятиеларының үҫеш перспективалары хаҡында һөйләне, республика территорияһында ҡатмарлы сәнәғәт һәм гидротехник ҡоролмаларҙың урынлашыуын билдәләне. Ҡаҙағстандың ғәҙәттән тыш хәлдәр министры В. Божко Башҡортостандағы коллегалары менән эш осрашыуҙарының һөҙөмтәләре хаҡында һөйләне. Ҡаҙағстан белгестәре Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса подразделениелары тәжрибәһен юғары баһаланы.\n– Алло! Һеҙҙе Юлай Ильясов тыңлай Башҡортостан\nЙәш ғаиләләргә торлаҡ төҙөү йәки һатып алыу маҡсатында субсидия алыу өсөн ниндәй шарттарҙы үтәргә кәрәк, йәштәргә һәм йәш ғаиләләргә төбәлгән ниндәй федераль һәм республика маҡсатлы программалары эшләй һәм улар менән нисек файҙаланырға, йәш белгестәрҙе эшкә урынлаштырыу һәм башҡа ошо йүнәлештәге мәсьәләләргә ҡағылышлы һорауҙарығыҙҙы 273-46-38 телефоны буйынса шылтыратып бирә алаһығыҙ.\nБеҙҙең автобустар Екатеринбургҡа юл ала Яңылыҡтар\n«Нефтекама автозаводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Екатеринбург ҡалаһын автобустар менән тәьмин итеүгә тендер отҡан.\nПредприятиенан хәбәр итеүҙәренсә, ҡалаға 86 «Нефаз-5299-20-32» ҡала автобусы тапшырыласаҡ. Заказдың хаҡы - 250 млн һум. Автобустар партияһын һатып алыу өсөн аҡса Екатеринбург ҡалаһы бюджетынан бүленгән.\nСорғот Сибайға яҡыная Башҡортостан\n13 - 17 мартта Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте делегацияһы эш сәфәре менән Төмән өлкәһенең Ханты-Манси Автономиялы Округының Сорғот ҡалаһында булып ҡайтты. Сәфәр барышында Сибай һәм Сорғот ҡалалары араһында үҙ-ара сауҙа-иҡтисади бәйләнештәрҙе нығытыу хаҡында килешеү төҙөлдө. Килешеү тәүге сиратта сауҙа-етештереү өлкәһендәге мәғлүмәти аралашыуҙы күҙ уңында тота: кем нимә етештерә, иҡтисади перспективалар, сеймал һәм хеҙмәт баҙары ихтыяждары.\nҒәйебеңде таны! Яңылыҡтар » Тормош юлдары ҡатмарлы\nБылтыр 11 августа Әбйәлил районының Асҡар ауылы кешеһе «ВАЗ - 21070» еңел автомобиле менән китеп барғанда Асҡар - Әлмөхәмәт - Сибай юлының 9-сы километрында, юл ҡағиҙәләрен тупаҫ боҙоп, ҡаршы юлға сыға һәм 1988, 1990, 1991 йылғы үҫмерҙәр ултырған «Иж - Планета-5» мотоциклы менән бәрелешә. Фажиғә һөҙөмтәһендә мотоцикл водителе һәм уның пассажиры алған йәрәхәттәренән һәләк була, улар менән бергә килгән ҡыҙҙың да һаулығына ҙур зыян килә. Тикшереү барышында, суд ултырышында автомашина водителе үҙ ғәйебен кире ҡаҡты, мотоцикл мине ҡаршы юлға сығырға мәжбүр итте, тип аҡланды.\nЭлектриктарҙы ҡарғалар йонсота Яңылыҡтар » Ғәләмәт донья\nЯҙ яҡынлашыу менән ҡара ҡарғалар энергетиктарҙың баш ауырыуына әйләнә. Был ҡоштар электр траверстарында оя ҡорорға әүәҫләнгән (траверс - ул линияһы бағанаһының үрге өлөшөндә изоляторҙар беркетеү өсөн тәғәйенләнгән горизонталь урҙа). Оялар ваҡ-ваҡ ботаҡтан да, тимерсыбыҡтан да ҡорола, тимәк, ҡыҫҡа замыкание хәүефе тыуа.


Милли кейемдә – рух асылы\n1 Июнь 2020, 17:44\nНизамова Нәзилә Хәсән ҡыҙы – ныҡышмал, тырыш, эҙләнеүсән уҡытыусы. Ул, күп йыллыҡ эш тәжрибәһенә таянып, уҡыусыларҙы белемде эҙләп табырға, бәхәс ҡорорға, уйланырға өйрәтә. Уҡытыусының педагогик кредоһы ла эшенең йүнәлешен асыҡлай: «Насар уҡытыусы әҙер хәҡиҡәтте бирә, ә яҡшы уҡытыусы уны эҙләргә өйрәтә» (Адольф Дистерверг).\nУҡыусылары республика, район кимәлендә үткәрелгән бар сараларҙа ла әүҙем ҡатнашалар. «Мин республикамды данлайым», «Миҙал бер ҡоростан ҡойола» исемле Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған республика иншалар конкурстарында, «Туған телгә юл» республика конкурсында, “Ыласынташ бөркөтө” төбәк-ара шиғыр һөйләүселәр бәйгеһендә, башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаев шиғырҙарын яттан һөйләүселәр конкурсында ҡатнашып, еңеү яулаусы уҡыусылары менән уҡытыусы хаҡлы рәүештә ғорурлана. “Алтын тирмә” тапшырыуында ҡатнашыуы, уҡыусылары менән бергә ваҡытында Мостай Кәрим, аҙаҡ уның ҡыҙы Әлфиә Мостафа ҡыҙы Кәримовалар менән хатлашып тороуҙары күптәрҙә һоҡланыу уята.\nУҡытыусының төрлө темаларға яҙылған мәҡәләләре ваҡытлы матбуғат биттәрендә әленән-әле баҫылып тора. Тәскирә Гәрәеваның «Бәхет өләшәм», «Яҙҙарҙа ҡалһын күңел» китаптарына баһаламалары, төрлө йылдарҙа «Беҙ тамырҙарыбыҙ менән көслө», «Һуғыштың үҙ ҡанундары», «Беҙҙе нимә борсой?», «Телебеҙ киләсәге өмөтлө», «Бөйөк яҙыусылар ижады буйынса» һәм башҡа мәҡәләләре республика гәзит-журналдарында донъя күрҙе.\nНәзилә Хәсән ҡыҙы – II һәм IV Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаты, Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының I Бөтөн Рәсәй съезы делегаты, Ҡыйғы районының «Ағинәйҙәр ҡоро» башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте ойошмаһы етәксеһе, Ҡыйғы районы башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ағзаһы.\n(Милли кейемде презентациялау телевизион тапшырыу формаһында тәҡдим ителә. Экранда – «Хәйерле иртә, республика!» тапшырыуы заставкаһы. Көй барышында алып барыусы һәм ҡатнашыусы сыға.)\nАлып барыусы. Һаумыһығыҙ! Эфирҙа – «Хәйерле иртә, республика!» тапшырыуы. Һеҙҙе Яруллина Сәриә Сәлимйән ҡыҙы сәләмләй. Бөгөнгө һөйләшеүебеҙ «Рухи ҡиммәттәребеҙҙе һаҡлау. Фольклориадаға әҙерлек» темаһына арнала.\nСтудиябыҙ ҡунағы менән танышайыҡ. Бөгөн беҙҙә ҡунаҡта – Ҡыйғы районы Үрге Ҡыйғы ауылы лицейының башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Низамова Нәзилә Хәсән ҡыҙы.\nН.Х. Низамова. Хәйерле көн, хөрмәтле жюри, тамашасылар, һөнәрҙәштәр!\nАлып барыусы. Рухи ҡиммәттәребеҙҙе һаҡлау буйынса башҡарған эштәрегеҙ тураһында ҡыҫҡаса һөйләп китегеҙ әле. Фольклориадаға һеҙҙең район, мәктәп нисек әҙерләнә?\nН.Х. Низамова. Ҙур кимәлдә үткәрелгән бөтә саралар ҙа уҡытыусы өсөн бик файҙалы, сөнки әлегә тиклем булған материалдар барлана, тәртипкә һалына. Кеше үҙенең һөнәре өлкәһендә тағы ла тәрәнерәк эҙләнә, яңы маҡсаттар ҡуя һәм уға ынтыла. Донъя кимәлендәге фольклориадаға әҙерлек рухи ҡиммәттәребеҙҙе һаҡлау эшен айырыуса актуалләштереп ебәрҙе.\nКүңелдәргә хәүеф һалған ауырыу таралғанға һәм фольклориаданы үткәреү ваҡыты күсерелгәнгә тиклем быйыл Башҡортостан ике аҙнаға (18 июль – 1 август) үҙенсәлекле театрлаштырылған сәхнәгә әүерелергә тейеш ине. Донъяның 85 иленән киләсәк 3 меңдән ашыу ҡунаҡтың үҙҙәренең традицион йыр-көйҙәре, бейеүҙәре, халыҡ кәсептәре, аш-һыуы, милли кейемдәре һәм сәхнә сәнғәте менән таныштырыуы ҡаралғайны. Был турала ваҡытлы матбуғат биттәрендә лә матур мәғлүмәттәр бирелә барҙы.\nБеҙҙең район да ҡунаҡтарҙы лайыҡлы ҡаршы алырға әҙерләнде. Мәктәптәрҙә уҡыусылар менән төньяҡ-көнсығыш башҡорттарының, Әйле ырыуына ғына хас булған милли кейемдәребеҙҙе тектек. Шәмбе көндәрендә, түңәрәктәрҙә халыҡ ижады өлгөләрен өйрәндек, А.С. Камалиева, С.Н. Шитова кеүек тарихсы-этнографтарҙың китаптарынан, музейҙарҙан ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр менән таныштыҡ, гәзит-журналдарҙа баҫылған мәҡәләләр менән таныштыҡ.\nХалҡыбыҙҙың аҫыл мираҫын тәрәнерәк белеү маҡсатында ағинәйҙәр менән осрашыуҙар ойошторабыҙ, ауыҙ-тел ижады өлгөләрен яҙып алабыҙ, ошо яҡҡа ғына хас кейем-һалым үҙенсәлеген өйрәнәбеҙ. Нағыштарҙы, өлкәндәр әйткәнсә, дөрөҫ итеп милли кейемдәргә күсерәбеҙ.\nАйгөл Камалиеваның “Башҡорт костюмы” китабында бирелгән түбәндәге мәғлүмәттәргә иғтибар итәйек. Унда: “Донъя өс өлөштән тора, тип иҫәпләгән ата-бабаларыбыҙ. Иң юғары баҫҡыста – Һауа, унда Тәңре йәшәй… Донъяның ошондай бүленеше матди мәҙәниәт предметтарының барыһында ла, шул иҫәптән торлаҡта, көнкүреш әйберҙәрендә, кейемдә сағылыш тапҡан”, – тигән юлдар бар.\nТөньяҡ-көнсығыш башҡорттарына ҡараған Әйле ырыуы ҡатын-ҡыҙҙарының кейеме лә ошо өс донъяны сағылдыра. Баштарындағы яулыҡ – һауа, өҫкө донъя символы. Яулыҡ ҡатын-ҡыҙҙы күҙ тейеүҙән, яуыз көстәрҙән һаҡлай, тип ышанғандар. Күлдәктең итәгенә тиклем өлөшө ер өҫтөн – урта донъяны символлаштырған, шуға ла ул үҫемлектәр, сәскәләр, йәнлектәр һыны менән биҙәлгән. Күлдәктең аҫҡы өлөшө, шулай уҡ аяҡ кейеме түбәнге донъя менән бәйле, тип һаналған. Был донъя кешене ҡурҡыта, яуыз көстәр кешенең ғүмеренә, сәләмәтлегенә зыян килтерә, тип иҫәпләгәндәр.\nИтәктең таҫмалары йылға, ер өҫтө һәм ер аҫтының сиге булып күрһәтелгән. Аяҡ кейеме – сарыҡтарҙың үксәһендәге аркалар биҙәген икенсе түбән донъя юлының ишеге тип күҙаллағандар. Ерҙән ауырыу- зәхмәт ҡағылмаһын, яуыз көстәр үтеп инмәһен тип, милләт киләсәген тыуҙырасаҡ йәш ҡатын-ҡыҙҙарҙың аяҡ кейемдәрен ошо “ишек”тән һаҡлаусы ҡыҙыл төҫ менән биҙәгәндәр.\nМин билемә таҡҡан алъяпҡыс һәм башымдағы ҡалпаҡ тураһында айырым әйткем килә, сөнки алъяпҡыс – төньяҡ- көнсығыш башҡорттарына ғына хас булған милли кейем элементы. Был беҙҙең яҡ халҡының күсмә түгел, ә күберәк ултыраҡ тормош менән йәшәүен, йорт эштәре шөғөлөн күрһәтә. Ә ҡалпаҡты өлкән апайҙар «тупый» тип йөрөткәндәр. Ҡушъяулыҡтар иһә кейәүгә сыҡҡан ҡыҙҙың бирнәһенә ҡушып һалынған, ул күҙ тейеүҙән генә һаҡлап ҡалмаған, ә яңы тормошҡа сыҡҡан ҡыҙҙың көслө егәре сит ырыуға ҡарышмаһын, ят ырыуҙы тыныс ҡабул итһен өсөн дә ҡулланылған.\nБеҙ уҡыусыларыбыҙ менән бына ошондай ҡыҙыҡлы эҙләнеүҙәр өҫтөндә эшләйбеҙ.\nАлып барыусы. Рәхмәт, Нәзилә Хәсән ҡыҙы. Ысынлап та, бик етди әҙерлек алып бараһығыҙ. Был эштәр һөҙөмтәһеҙ ҡалмаҫ, улар тыуған яҡҡа һөйөү, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙгә ҡыҙыҡһыныу уятыр, халҡының тарихи үткәнен хөрмәт иткән, бөгөнгөһөн ҡәҙерләгән балалар тәрбиәләргә ярҙам итер, тип уйлайбыҙ.\nН.Х. Низамова. Ҡунаҡҡа күстәнәсһеҙ йөрөү мөрәүәтһеҙлек һанала, шуға яңы ғына мейестән сыҡҡан шиғри күстәнәсемде ҡабул итегеҙ.\nАта-бабаларҙың милли кейеме\nБик зауыҡлы тегелгән.\nЭштә, ялда, байрамдарҙа\nУйлап ҡына кейелгән.\nХалҡыбыҙҙың бар шөғөлө\nЙәшәү рәүеше, милли йөҙө\nНағыш менән сигелгән.\nЙөрәктәре – ҡунаҡсыллыҡ,\nҠусҡар-мөгөҙ – малсылыҡ.\nТөрлө геометрик фигураларҙа\nКүренә эшкә таҫыллыҡ.\nУңдырышлы ер билгеһе,\nБирелгән бик өлгөлө.\nАллы-гөллө сәскәләре –\nБай тәбиғәт көҙгөһө.\nӘй ырыуы башҡорттары\nБашына ҡалпаҡ кейгән.\nБалитәкле күлдәге өҫтөнә\nСемәрле алъяпҡыс бәйләгән.\nАлъяпҡысы бер хазина –\nТамбур менән сигелгән.\nӘй буйының сәскәләре\nУнһыҙ булмай беҙҙә кейем,\nУл бигерәк кәрәкле.\nОшо сағыу кейемдәрҙе\nАңлап үҫһен бала тиеп,\nӨйрәтәмен был эште.\nБалаларға телең, рухын\nӨйрәтә башла биләүҙән.\nШулай булмаһа, ни мәғәнә\nМилли кейем кейеүҙән?!\nКүлдәгемде мираҫ итеп\nТуған телдә йырлап-бейеп,\nМилли ҡотто һаҡлаһын!\nТуған телен һатмаһын!\nХалҡыбыҙҙың төп ҡиммәте –\nРухи байлыҡ һәйкәлен\nҘур тыу итеп күтәрһен дә\nРухлы булып йәшәһен!\nМоң өләшеп йәшәһен!\nАлып барыусы. Рәхмәт! Һеҙгә һәм уҡыусыларығыҙға уңыштар теләйбеҙ.\nН.Х. Низамова. Тапшырыуға саҡырыуығыҙ өсөн ҙур рәхмәт. Рухи ҡиммәттәребеҙҙе һаҡлайыҡ, илебеҙҙе, телебеҙҙе данларҙай көслө рухлы балалар үҫтерәйек!\nҠыйғы районының Үрге Ҡыйғы ауылы лицейы уҡытыусыһы,\n«Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы – 2020» төбәк-ара конкурсы еңеүсеһе


Салауат ҡалаһында инвалидтар юлһыҙ интегә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n18 октября 2018 — 16:01 ГТРК «Башкортостан»\nСалауат ҡалаһының Спутник биҫтәһендә йәшәүсе халыҡ дүрт йыл юл мәсьәләһен хәл итә алмай. Асыҡланыуынса, яңы урамда күп балалы һәм инвалид тәрбиәләнгән ғаиләләргә ер бүленеп бирелә, ә юл һалыу күҙ уңында тотолмай. Инвалидтарҙың күбеһе коляскала булыу сәбәпле, урамда йөрөй ҙә алмай. Ә ҡала хакимиәте вәкилдәре иһә халыҡҡа юлды үҙҙәренә рәтләргә тәҡдим иткән.\nРоза Скачкованың ҡыҙына инвалид.Уға айырым тәрбиә һәм иғтибар талап ителә. Әммә урамдағы юлдың насар булыуы арҡаһында инвалид коляскаһы ғына түгел, ә башҡа кешеләр ҙә йөрөй алмай ыҙа сигә.\nСпутник биҫтәһендәге яңы урамда күп балалы һәм инвалид тәрбиәләгән ғаиләләргә ер участкалары бирелгән. Мохтаждарға был бер яҡтан шатлыҡ булһа, икенсенән улар дүрт йыл инде юл һалдырыу өсөн көрәшә. Йылдар буйына хәл ителмәгән мәсьәлә арҡаһында күптәре бирелгән урындан күсеп китергә мәжбүр булған. Юл мәсьәләһен хәл итергә тырышҡан халыҡ урындағы хакимиәт вәкилдәренә мөрәжәғәт итеүҙән файҙа юҡ, тип белдерә.\nӘйткәндәй, улар ғинуар айында судты ла еңеп сыға. Суд ҡарары буйынса, ярты йыл эсендә ҡала хакимиәте яңы урамға юл һалырға бурыслы ине. Әммә ҡарарҙы теүәл үтәр урынға, сентябрь айында тап ошо урамдағы ерҙең өҫкө ҡатламын ауыр техника ярҙамында аҡтарып китәләр. Бер ай буйына халыҡ йәнә ҡала хакимиәте тупһаһын тапай. Тик боҙолған юлды ташландыҡ кирбестәр менән ҡаплайҙар, ә йәйәүлеләр өсөн һуҡмаҡты халыҡтың үҙҙәренә эшләргә тәҡдим итәләр. Әммә, бында йәшәүселәр әйтеүенсә, беҙҙең ижади төркөм килеүҙәрен ишеткәс тә, иртән үк юл һалыусылар эш күрһәтеп маташҡан.\nУрындағы халыҡтың әллә күпме мөрәжәғәт итеүҙәренән һуң, махсус техника ярҙамында ҡомташ һалалар. Әммә бындай юлдан ҡоро көндә генә үтерлек, ямғыр яуһа, машина ғына түгел, ә бер кем дә йөрөй алмаясаҡ, тип ҡурҡа улар. Юлдың яртыһы әҙерәк кенә булһа ла ҡапланды, ләкин кешеләр был эштең туҡталыуынан ҡурҡа. Яңы урамда, күбеһенсә, инвалид балалар йәшәй.\nЮлдың булмауы арҡаһында был биҫтәгә тиҙ ярҙам машинаһы ла үтә алмаясаҡ. Ҡала хакимиәт вәкилдәре юлды ваҡытлыса ремонтларға вәғәҙә итте. Бер аҙна эсендә яңы урамда ваҡытлыса юл буласаҡ, тип ышандырҙы. Ә бына юлға тулы ремонт эшләр өсөн экспертиза икенсе йылда ғына үткәреләсәк. Тикшереү үткәс кенә, капиталь ремонт эшләнәсәк. Урындағы халыҡҡа хәҙер ҡала хакимиәте вәкилдәре биргән вәғәҙәне ышанып көтөргә генә ҡала.


Дәүләт Йыйылышы Президиумы ултырышы үтте\n2020 йылдың 3 июне\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Президиумы ултырышы үтте. Унда 28 майҙа үткәреләсәк пленар ултырыштың көн тәртибе раҫланды.\n– Ултырыш тағы ла видеоконференцбәйләнеш режимында үтәсәк, – тип комментарий бирҙе Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев. – Ултырыштың көн тәртибенә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2019 йылда Башҡортостан Республикаһының дәүләт милкен хосусилаштырыу һөҙөмтәләре тураһындағы отчеты индерелде. Шулай уҡ Һаулыҡ һаҡлау министрлығының коронавирус пандемияһы шарттарында Башҡортостан Республикаһы һаулыҡ һаҡлау ойошмаларының эшмәкәрлеге һәм медицина хеҙмәткәрҙәрен дәүләт яҡлауы саралары тураһындағы докладын тыңлау һәм уның буйынса фекер алышыу планлаштырыла.\nУлтырыштың көн тәртибенә шулай уҡ Башҡортостан Республикаһында Бала хоҡуҡтары буйынса вәкилдең 2019 йылда Башҡортостан Республикаһында бала хоҡуҡтарын, иректәрен һәм законлы мәнфәғәттәрен үтәү тураһындағы доклады индерелде.\nУлтырышта тикшереләсәк көнүҙәк закон проекттары иҫәбендә – «Башҡортостан Республикаһы территорияһында ойошмалар табышына һалым буйынса инвестицион һалым ҡайтармаһын ҡулланыу тураһында» закон проекты. Уға ярашлы предприятиелар һәм ойошмалар тарафынан республика бюджетына индерелергә тейешле һалым суммаһын кәметеү күҙ уңында тотола.\nУлтырыштың көн тәртибенә шулай уҡ «Башҡортостан Республикаһының ҡайһы бер закон акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында» закон проекты индерелде. Ул республикала 13 сәғәттән алып 15 сәғәткә тиклем ял сәғәте индереүҙе күҙ уңында тота. Атап әйткәндә, күп фатирлы йорттарҙа һәм дөйөм ятаҡтарҙа 13 сәғәттән алып 15 сәғәткә тиклем шау-шыулы ремонт эштәрен үткәргән өсөн штраф билдәләү тәҡдим ителә.\nПленар ултырыштың көн тәртибенә шулай уҡ «Башҡортостан Республикаһында ер мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында» Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында», «Башҡортостан Республикаһында этил спирты, алкоголле һәм спиртлы продукция етештереү һәм әйләнеше өлкәһендәге эшмәкәрлекте көйләү һәм алкоголле продукцияны ҡулланыуҙы (эсеүҙе) сикләү тураһында» һәм башҡа закон проекттары индерелде.


Башҡортостанда аҙна аҙағынаса ҡар яуасаҡ\nҺауа температураһы көндөҙ 1,6 градус һалҡын. Иртәгә ҡар яуыуы, һауа температураһының төндә 22 градус һалҡын, көньяҡ райондарҙа +5 градусҡа тиклем йылытыуы көтөлә. Айырым райондарҙа боҙлауыҡ, сымдарға һәм ағастарға епшек ҡар һырыуы, айырым юл участкаларында боҙлауыҡ булыуы көтөлә.\nБашҡортостанда һайлау ҙур ойошҡанлыҡ менән һәм халыҡтын власҡа ышанысын дәлилләп үтте. Республикала тауыш биреү йомғаҡтарына дәғүә белдерергә сәбәп юҡ. Рөстәм Хәмитов Башҡортостанда Президент һайлауы һөҙөмтәләренә баһа бирҙе.Республика граждандарының 75 проценты үҙенең һайлаусы хоҡуғын файҙаланып...\nВладимир Путин өсөн ил буйынса 55 миллиондан ашыу кеше тауыш биргән\nҮҙәк һайлау комиссияһы әлегә протоколдарҙың 99 процентын эшкәрткән. Һайлаусыларҙың яҡынса 77 проценты илебеҙҙең ғәмәлдәге етәксеһе Владимир Путин өсөн тауыш биргән. Политологтар билдәләүенсә, был үҙенсәлекле рекорд. Сөнки йылдан-йыл Владимир Путин сәйәсәтен...\nБөгөн Өфөлә Зорге урамындағы Спорт һарайы алдындағы майҙанда күләмле митинг-концерт үтәсәк. Киске сәғәт алтыла митингҡа килеүселәр алдында Лайт Эгейн, байрамдың махсус ҡунағы -“Градусы”, тәүге составта легендар “Ҡаруанһарай” төркөмө сығыш яһаясаҡ. Беҙҙең һайлау-беҙҙең еңеү. Киске сәғәт алтыла...\nБашҡортостанда президент һайлауы тыныс һәм эшлекле шарттарҙа үтте\nБыл хаҡта бөгөн республика үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев “Хәйерле иртә, республика” тапшырыуында белдерҙе. Хәбәрсебеҙ Ғәзиз Лоҡманов әле республиканың үҙәк һайлау комиссияһында эшләй.\nНи өсөн ауылдар әүҙемлек күрһәтә?\nРәсәй президентын һайлауҙа республика халҡы, ысынлап та, ҙур әүҙемлек күрһәтте. Ил етәксеһен һайлау сәйәси тормоштағы мөһим ваҡиғаларҙың береһе. Йәмғиәт өсөн үтә лә етди һынау. Башҡортостанда йәшәүселәр быны аңлап ҡабул итте. Ауылдарҙағы халыҡтың байтаҡ өлөшө төшкә тиклем гражданлыҡ бурысын...\n18 мартта Конгресс-холл алдындағы майҙанда «Ҡырым яҙы» тигән байрам ойошторола\nУнда килеүселәр бай йөкмәткеле концерт ҡарай ала. Өфөлә йәшәүселәр һәм баш ҡала ҡунаҡтары өсөн «Zainetdin» этно проекты, « Санрайз» төркөмө һәм Радик Юльяҡшин сығыш яһаясаҡ. Сара көндөҙгө сәғәт 12-лә башлана.\nБыйыл боҙ ҡасан китә һәм ташҡын нисек буласаҡ?\nРеспубликаның ҙур йылғаларында боҙ март аҙаҡтарында китергә тейеш. Был турала бөгөн башҡортостан хөкүмәтендә үткән ташҡынға ҡаршы комиссия ултырышында әйтелде.Ҡар запасы һәм ундағы дым кимәле түбән булғанлыҡтан ҙут ташҡын көтөлмәй. Ташҡын 30-40 процентҡа түбән булыр, тип фаразлана. Шулай ҙа көндәр...\n25 мартҡа яҙғы баҫыу эштәрендә ҡатнашасаҡ техника әҙерлек һыҙығына ҡуйылырға тейеш\nРеспубликаның ауыл хужалығы министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, 25 мартҡа тиклем яҙғы баҫыу эштәрендә ҡатнашасаҡ техника әҙерлек һыҙығына ҡуйылырға тейеш. Һуңынан үҙ йөрөшлө техника техник махсус тикшереү үтәсәк. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, республикала әле тракторҙарҙың 88 проценты, сәсеү...\nИң аҙ эш хаҡын арттырыуға 1 миллиард һум\nРеспублика парламенты Башҡортостан хөкүмәтенең 2017 йылдағы эш һөҙөмтәләрен барлаясаҡ. Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай президиумы сираттағы пленар ултырыштың көн тәртибен раҫланы. Уға ярашлы депутаттар республикала кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил отчетын да тыңлаясаҡ. Көн тәртибенә сығарылған тағы ла бер...