Бөтә юлдар Өфөгә илтә\nОшо көндәрҙә баш ҡала башҡорттары ҡорға йыйылды.\nМ. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында 300 делегат ике сәғәттән ашыу Өфө ҡалаһы башҡорттары йәшәйешенә ҡағылышлы мәсьәләләр хаҡында фекер алышты. Улар күтәреп сыҡҡан һорау-тәҡдимдәр бар халҡыбыҙға ҡағыла ине.\n“Беҙ бик күп!”\nМәктәп уҡыусылары шиғыр һөйләй. Рәми Ғарипов, Зәйнәб Биишева, Рауил Бикбаевтың “Халҡым! Телем! Илем!” тип өҙөлөп, әсенеп яҙған шиғыр юлдары... Президиум һәм тамаша залы тулып ултырған йыйында ҡатнашыусыларҙы ла ошо өс төшөнсәнең яҙмышы өсөн борсолоу бер ҡорға туплаған. Борсолоу, һүҙ һөйләү – бер. Быларҙы тәү сиратта эш менән аҡлау мөһим.\nҠоролтайҙың рәсми өлөшөндә барыһын да Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров исеменән Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Илшат Тажетдинов сәләмләне һәм бындай сараның республиканың 100 йыллығына тура килеүенең ҙур мәғәнәгә эйә булыуы хаҡында һөйләп үтте.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресы) Башҡарма комитеты рәйесе Данир Ғәйнуллин үҙенең сығышында хатта ошо театр бинаһы аҫтында ла ата-бабаларыбыҙҙың һөйәктәре ятыуын, бөгөнгө сараның баһалап бөткөһөҙ әһәмиәтле тарихи ваҡиға икәнен билдәләне.\n“Беҙ бик күп! Киләсәктә беҙҙе ҙур эштәр көтә, алда ҙур маҡсаттар тора. Республикабыҙҙа яңы етәкселек, яңы алымдар”, – тине ул.\nӨфө ҡалаһында тәүге тапҡыр Ҡоролтай булдырылыуын, был сараның тарихи әһәмиәтен Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Эльвира Айытҡолова ла билдәләп үтте. Ул үҙ сығышында һуңғы йылдарҙа көнүҙәк булып торған тел мәсьәләһенә лә иғтибар бүлде, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ҡайһы бер ата-әсәләрҙең үҙ балаларына туған телде өйрәтергә теләмәүе, ҡала шарттарында телде һаҡлап ҡалыу мөһимлеге хаҡында һөйләне.\n“Башҡортта башҡортлоҡто уятыу мөһим”\nКөн тәртибе буйынса артабан ҡала шарттарында башҡорт мөхитен, милли һәм рухи күсәгилешлекте тәьмин итеү, туған телде, мәҙәниәтте һаҡлау, йәш быуында илһөйәрлек, телһөйәрлек, белемгә ынтылыш тәрбиәләү хаҡында фекер алышыу ҡаралғайны.\n– Бындағы ҡатнашыусыларҙың күбеһенең балалары үҙҙәрен Өфө башҡорттары тип әйтә ала. Улар туған телдә һөйләшә. Беҙ баш ҡалаға килгән йылдарҙа бөтөнләй икенсе төрлө ине. Ул осорҙа тыуған башҡорттар туған телһеҙ ҡалыуға дусар ителгәйне. Был хәл беҙгә генә түгел, совет осорондағы бар милләттәргә лә ҡағыла.\nҠайһы берәүҙәрҙең, ҡала шарттарында туған телдәр кәрәкмәй, улар бөтөп бара тигәне менән һис килешеп булмай. Киреһенсә, беҙ яңырыу кисерәбеҙ, үҙ тамырҙарыбыҙға ҡайтабыҙ. Һуңғы 30 йылда Өфөлә күпләп башҡорт мәктәптәре асылды, уларға бөгөн ихтыяж тағы ла ҙурыраҡ. Мәҙәни ихтыяжды ҡандырған театрҙарыбыҙ бар. Өфө ҡалаһындағы милләттәштәребеҙҙең рухи ихтыяжына яуап биргән бик күп башҡорт баҫмалары эшләп килә, – тине үҙ сығышында билдәле йәмәғәт эшмәкәре, “Киске Өфө” гәзитенең баш мөхәррире Гөлфиә Янбаева. Ул шулай уҡ үҙенең телмәрендә, ни өсөн туған телдә үткән саралар ваҡытында залда күп урындар буш ҡала, туған телдә баҫылған гәзит-журналдарға яҙылғандарҙың һаны аҙ, тигән һорауҙарға ла яуап эҙләне. Гөлфиә Гәрәй ҡыҙының фекеренсә, барыһына ла беҙҙең халыҡтың битарафлығы, вайымһыҙлығы ғәйепле. Был хаҡ һүҙҙәр өҫтөндә уйланырлыҡ урын бар.\nТарихсы, тележурналист Салауат Хәмиҙуллин сығышын Өфө II ҡаласығына арнаны.\n– Өфө II ҡаласығы – Урал һәм Волга буйы өлкәһенең быуаттар буйына торған эре административ һәм сауҙа үҙәктәренең береһе. Был борон-борондан Көньяҡ Уралдың цивилизациялы донъяның бер өлөшө булғанын иҫбатлай, – тине ул.\nСалауат Ишмөхәмәт улы шулай уҡ XII быуатта ғәрәп географы Әл-Иҙриси үҙенең төҙөгән картаһында биш башҡорт ҡалаһын билдәләгәне, шуларҙың береһенең хәҙерге Өфө урынында ултырыуы хаҡында ла бәйән итте. Был, һис шикһеҙ, уның элек-электән тап башҡорт ҡалаһы булыуына дәлил.\nӨфө ҡалаһы башҡорттары йәшәйеше хаҡында һүҙ йөрөткәндә, иң мөһим мәсьәләләрҙең береһе – мәғариф. М. Кәрим исемендәге 158-се ҡала башҡорт гимназияһы директоры Гөлназ Әхмәҙиева фекеренсә, милли мәғарифты бөгөн юғары, башҡа өлкәләр менән конкурент булырлыҡ кимәлгә күтәреү мөһим. Бының өсөн ул ата-әсәләр талаптарына яуап бирергә, юғары уҡыу йорттары менән даими рәүештә хеҙмәттәшлек итергә тейеш. Гөлназ Ғафир ҡыҙы күтәреп сыҡҡан сираттағы мәсьәлә – баш ҡалабыҙҙа милли мәктәптәр етмәүе. Әлеге ваҡытта эшләп килгән һигеҙ милли белем усағы ғына аҙ, уларҙың кәм тигәндә ун бишкә тиклем артыуы зарур. Ошо урында сығыш яһаусыны күп делегаттар хупланы, президиумдан да “Октябрь проспекты буйлап 15 километр арауығында бер башҡорт мәктәбе юҡ” тигән фекер ишетелде.\nГөлназ Ғафир ҡыҙының уҡытыусыларға илдең, республиканың халыҡ уҡытыусыһы тигән маҡтаулы исем бирергә, уларҙың һөнәри байрамдарында ҡала урамдарында урынлашҡан баннерҙарҙа фотоһүрәттәрен ҡуйырға тигән тәҡдимдәре залдағылар тарафынан алҡыштарға күмелде.\nБер олоно, бер кесене тыңла, тиҙәр. Ҡоролтай делегаттары Фатима Мостафина исемендәге 20-се Өфө ҡала башҡорт гимназияһы уҡыусыһы Илхан Әхмәтйәновтың һүҙҙәрен айырыуса ҙур иғтибар менән тыңланы. Үҫмер егет уҡыу йортонда “Осҡон” балалар ойошмаһының әүҙем эшләп килеүен, ғаиләлә тик башҡортса аралашыуҙарын, Башҡорт дәүләт академия драма театрында ҡуйылған ҡайһы бер спектаклдәрҙә уйнауын бәйән итеп киткәс, әлеге көндә күптәрҙе борсоған мәсьәләгә лә туҡталды, “тиҫтерҙәремдең күбеһе башҡорт телен дәрестәрҙә генә иҫенә төшөрә” тигән һүҙҙәре хәтерҙә айырыуса уйылып ҡалды...\nРежиссер, “Йөрәк һүҙе” проекты авторы Наилә Сәфәрғолова трибунанан башҡорт мәҙәниәте буйынса быға тиклем күҙ йомоп килгән байтаҡ мәсьәләләрҙе яңғыратты:\n– Һәр башҡортта башҡортлоҡто уятыу – мөһимдәрҙән-мөһим мәсьәлә. Баш ҡалабыҙҙа уҙғарылған ҡайһы бер тамашаларҙа милли рух юҡ кимәлендә. Мәҙәни саралар исем өсөн генә үткәрелергә тейеш түгел. Туған телебеҙ мәсьәләһе ҡәтғи торған мәлдәрҙә мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре окоптарҙа боҫоп ятмаймы икән?.. Тел бөтһә, милли театрҙар ҙа бөтәсәк бит.\nНаилә Әбделхәй ҡыҙы үҙ тәҡдимдәре менән дә уртаҡлашты. Мәҫәлән, Өфөлә ҡурай паркы булдырыу хаҡында. “Республикабыҙҙы, Өфөнө ҡарарға килгән туристар өсөн унда көн һайын ҡурай моңо яңғырап торһон”, – тине ул.\nЭшҡыуар, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының ТОС, ер мөнәсәбәттәре, хоҡуҡ, эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса комиссия рәйесе Иршат Аҫылғужин тарафынан төплө көнүҙәк фекерҙәр яңғыраны. Хәҙерге башҡорт йәштәрен эшҡыуарлыҡҡа күпләп ылыҡтырыу мөһим, ошо юҫыҡта эш күптән башланған. Мәҫәлән, тиҙҙән “Бизнес Ҡоролтай” тигән форум үтәсәк.\n– Башҡорт халҡын үҫтереү буйынса стратегия кеүек, тәғәйен Өфө ҡалаһына ла ҡағылышлы маҡсаттар булырға тейеш. Ул Башҡортостандың ғына түгел, бөтә башҡорттарҙың баш ҡалаһы түгелме ни?! – тине Иршат Мөхәррәм улы һәм күптәрҙе борсоған, күптән хәл итеүҙе талап иткән мәсьәләгә күсте: Өфөлә үҙебеҙҙең йәштәр эшҡыуарлыҡтың бөтә тармаҡтарында ла әүҙем эшләргә тейеш. Миҫал йәки өлгө артынан алыҫ китергә түгел: күрше Ҡазан күптән был йәһәттән сәскә ата.\n– Өфөнө төрлө супермаркет кеүек сауҙа нөктәләре баҫып алған. Халыҡ республикабыҙҙың үҙендә етештерелгән ризыҡты ҡулланһын, һатыуға сығарһын, милли ризыҡтарыбыҙ булған ресторандарыбыҙ барлыҡҡа килһен ине. Салауат Юлаев майҙанындағы тирмәләрҙе генә алайыҡ. Уларҙа башҡортса бер ауыҙ һүҙ белмәгән башҡа милләт вәкилдәре эшләй, үҙебеҙҙән бер кем дә юҡ. Салауат рухынан көлөү түгелме был? Үҙебеҙҙең эшҡыуарҙар барлыҡҡа килһен өсөн йәштәргә дәүләт, хөкүмәт тарафынан ярҙам кәрәк, – тине Иршат Аҫылғужин, әсенеп.\nХалыҡ тәҡдимдәр индерҙе\nФекер алышыу тамамланғас, Өфө башҡорттары ҡоролтайының резолюцияһы ҡабул ителде. Унда баш ҡала хакимиәтенең “Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында”ғы законды тормошҡа ашырыу буйынса комиссияһы эшен әүҙемләштерергә, халҡыбыҙҙың рухын, телен, мәҙәни үҙаңын һаҡлау буйынса саралар үткәргәндә дәүләт телдәрен берҙәй ҡулланыу кәрәклеген талап итергә, балаларҙы, йәштәрҙе маҡсатлы йәшәргә, республика яҙмышы өсөн яуаплылыҡты үҙ иңенә алырға өйрәтергә, уларҙың кәрәкле һөнәрҙәр һайлауына өлгәшергә, туған башҡорт телен өйрәнеүгә ҡыҙыҡһыныу тыуҙырыу өсөн төрлө тематик кисәләр, форумдар үткәрергә, мәктәпкәсә йәштәге учреждениеларҙа мөмкин тиклем күберәк башҡорт төркөмдәре асыуҙы талап итеп, уларға башҡорт балаларын йәлеп итеү өсөн ата-әсәләр менән аңлатыу эше алып барырға, Өфө II ҡаласығын Өфө ҡәлғәһенә тиклемге тарих булараҡ танырға һәм баш ҡаланың 1500 йыллығын үткәреүгә әҙерлекте башларға, йыл да Өфө көнөн байрам иткәндә “Урал батыр”эпосы геройҙары ҡатнашлығындағы театрлаштырылған тамаша, башҡорт милли кейеме парады уҙғарырға, Өфөләге туған телен белмәгән милләттәштәр өсөн башҡорт теле курстары ойошторорға, баш ҡалала йәшәгән башҡорт ғаиләләрен милли матбуғатҡа яҡынайтырға тигән тәҡдимдәр ҙә индерелде.\nЙыйын барышында делегаттар тарафынан ҡабул ителгән резолюцияға тағы Өфө II ҡаласығына Мәскәүҙә һаҡланған үҙ экспонаттарыбыҙҙы кире ҡайтарыу, тик башҡортса йәнһүрәттәр һәм балалар өсөн тапшырыуҙар күрһәткән телеканал асыу, Өфө янындағы Нуғай ауылында башҡорт кластары булдырыу кеүек тәҡдимдәр ҙә өҫтәлде.\nӨфө башҡорттары ҡоролтайының тағы ла бер мөһим эше башҡарма комитетҡа ағзалар һайлау ине. 43 кешенән торған комитетҡа урындағы ҡоролтай рәйестәре, әҙәбиәт, мәҙәниәт, мәғариф өлкәһендәге күренекле эшмәкәрҙәр тупланды, рәйес вазифаһы Гөлфиә Янбаеваға йөкмәтелде.\nРеспубликабыҙға 100 йыл тулғанда ошондай тарихи ваҡиғалар көткән өмөт-ышаныстарҙы аҡлаһын, Өфөнөң ҡала башҡорттарына ғына түгел, ә донъяның төрлө тарафтарына һибелгән милләттәштәребеҙ өсөн дә рухи бишек булып тороуын хәтерҙән сығармаһаҡ ине.


Халдейҙар — Башҡорт Википедияһы\nборонғо Месопотамияла йәшәгән халыҡ\nХалдейҙар (бабилса Kaldu, ивр. כַּשְׂדִּים — Касдим, грек. Χαλδαίοι) — Месопотамияның көньяғында, Тигр һәм Евфрат йылғаларының тамағында Фарсы ҡултығының төньяҡ-көнсығыш ярында беҙҙең эраға тиклем X—IV быуаттарҙа йәшәгән семит ҡәбиләләре. Бабилды алыу өсөн Ассирия менән даими һуғыштар алып барғандар. Беҙҙең эраға тиклем 626—536 йылдарҙа Бабилда халдей династияһы хакимлыҡ итә, Яңы Бабил батшалығына нигеҙ һала. Арами телендә һөйләшәләр. «Халдейҙар» һүҙе (үҙ телдәрендә — «касдим», бор.-йәһ. כשדים) Библияла бер нисә тапҡыр телгә алына — мәҫәлән, Аввакум (Авв. 1:6) һәм Йермияһу пәйғәмбәрҙәр тарафынан (Иер. 32:42), йәнә Йүдит Китабында (Иудифь. 5:6) һәм башҡа урындарҙа.\nБ. э. т. X быуат\nҺуңыраҡ Бабилдағы жрецтар кастаһын ғына халдей тип йөрөтә башлайҙар. Улар астрономияны белгән була, аҙағыраҡ астрономия астрологиянан айырып ҡарала башлағас, Боронғо Римда йондоҙҙарға ҡарап киләсәкте әйтеүселәрҙе халдей тип йөрөтәләр. Шулай уҡ сихырсыларҙы, тылсымсыларҙы, күҙ быуыусыларҙы, күрәҙәселәрҙе һәм астрологтарҙы ла халдей тиер булалар.\n1.1 Бабилияны яулау\n1.2 Яңы Бабил батшалығы\n2 Халдей жрецтары\nХалдея (Chaldea, хәҙерге Ираҡ биләмәһендә)\nТәү башлап халдейҙар б.э.т. 878 йылда ассирий батшаһы Ашшурназирпал II анналдарында телгә алына. Улар Фарсы ҡултығы буйында, Тигр менән Евфрат йылғаларының түбәнге ағымында йәшәй. Алты халдей ҡәбиләһе (бит) булғанлығы билдәле. Б.э.т. IX быуатта халдейҙар Бабилияның көньяғын ҡулға төшөрә һәм төньяҡҡа үтеп инә башлай, боронғо аккад / бабил мәҙәниәтен һәм динен дә үҙләштерә бара. Бөтә халдей ҡәбиләләре ярымкүсмә тормош алып бара һәм малсылыҡ (Иов. 1:17), балыҡсылыҡ, ер эшкәртеү менән йәшәй. Улар ырыу-ырыу булып, юлбашсыларының етәкселеге аҫтында көн итә, уларҙың исемдәре шына яҙмаларҙа һаҡланған:\nБит-Якин (Элам сигендәге ҡәбилә),\nБит-Дакури (иң ҙур ҡәбилә),\nБит-Шилини һәм Бит-Ша’алли,\nулар бер-береһенән дә, Көньяҡ Бабилды эләктерергә тырышҡан ассирийҙарҙан да бойондороҡһоҙ йәшәргә ынтылған. Көньяҡ Бабилды касситтар Кардуниаш («Карду иле», йәғни халдейҙар иле), ә ассирийҙар Kaldu иле тип йөрөткән.\nАссирия батшаһы Салманасар III б.э.т. 851 йылда халдей кенәздәре Бит-Дакури, Бит-Амукани һәм Бит-Якинды яһаҡ түләргә мәжбүр итә. Ассирия батшалары Шамши-Адад V һәм Адад-нирари III һуғыштар менән диңгеҙ буйы халдей кенәздәрен яһаҡ түләүгә ултыртырға тырыша.\nБ.э.т. 744 йылда ассирий батшаһы Тиглатпаласар III (б.э.т. 745 — б.э.т. 727) Бабилияға бәреп инә һәм уның яҡлы халдей ҡәбиләләрен дә ҡыйрата һәм Шумер менән Аккад батшаһы тигән титул ала. Бабилия Ассирияға буйһонорға мәжбүр була. Бабилия ҡалаларындағы жрецтар, чиновниктар һәм сауҙагәрҙәр яйлап ассирий хакимлығының төп нигеҙенә әүерелә, ә илдең бойондороҡһоҙлоғо өсөн көрәш халдейҙар һәм ҡала халҡының түбәнге ҡатламдары ҡарамағына ҡала. Б.э.т. 732 йылда бабил династияһының өҙөлөүе Ассирия, халдейҙар һәм Элам араһында бабил мираҫы өсөн көрәш утын ҡабыҙа.\nКенәз Бит-Амуккани Укин-Цир Бабилды баҫып ала һәм унда өс йыл батшалыҡ итә, әммә ассирий батшаһы Тиглатпалассар III арамиҙар баш ҡалаһы Дамаскты ҡамай. Уны баҫып алғас, ассирий батшаһы халдей Набуушабшиға ҡаршы китә: кенәз Бит-Шилини үҙенең Саррабану ҡалаһы диуары буйында аҫылған була. Закиру Бит-Шаалль ярандары менән бергә ҡулға алына, Укин-Цир оҙайлы ҡамауҙан һуң үҙенең ҡәлғәһе Сапеянан баш тартырға тейеш була. Баласу бит-дакур һәм Мардук-апла-иддин бит-якин кенәздәре яһаҡ түләй. Тиглатпалассар Бабилия тажын кейә һәм Пулу тигән исем ала; артабан вариҫы Салманасар V лә унан күрмәксе Улулай тигән исем ала.\nАртабан Аассирияның ҡеүәте бөтә, халдейҙар иһә б.э.т. VIII аҙағына боронғо Ур, Ниппур, Киш, Әл-Кәүфә һәм Сиппар ҡалаларында килеп сыға. Улар берләшергә була. Хаким Бит-Якин халдей батшаһы тигән титулды ала. Улулай үлгәндән һуң ассирий хакимлығын ҡаршы халдей батшаһы Мардук-апла-иддин II күтәрелә һәм, Бабилды алып, унда 12 йыл идара итә (.э.т. 721—б.э.т. 710 йылдар), ул Элам батшаһы Хумбанигашҡа таяна һәм Ассирия батшаһы Саргон II-нең Сүриәлә һәм Әрмәнстанда кисергән ҡыйынлыҡтарынан файҙалана. Ул Ассирияға ҡаршы берләшмә төҙөргә тырыша, хатта Йәһүҙиә батшаһы Езекияға ла сапҡындарын ебәрә. Ләкин бабилдар халдей кенәзенең хакимлығына эләгергә теләмәй. Мардук-апла-иддинды еңгән (710) Саргон II-не бабилдар еңеүсе итеп ҡаршылай. Мардук-апла-иддин Эламға ҡаса, ләкин б.э.т. 710 йылда Саргон II вафат булғандан һуң Бабил тәхетен яңынан яулай. Был юлы ул 9 ай ғына батшалыҡ итә, уны ассирийҙар Киш эргәһендә тар-мар итә, ул үҙе тағы ҡасып ҡотола. Халдейҙар Месопотамия уртаһынан ҡыуыла. Мардук-апла-иддиндың б.э.т 700 йылда Бабилды йәнә баҫып алырға маташыуы уңышһыҙ тамамлана. Ул диңгеҙ буйына (боронғо Шумер), унан Эламға ҡаса. Мардук-апла-иддиндан үс алыу маҡсатында ассирий батшаһы Синаххериб Фарсы ҡултығында махсус рәүештә флот төҙөтә һәм ғәскәрҙәрен ебәреп, халдей кенәзе бәләкәй генә биләмә алып йәшәп ятҡан Элам яр буйын ҡыйрата. Әммә әсирҙәр араһында Мардук-апла-иддин булмай сыға, күрәһең, ассирийҙар килгәнсе ул үҙ үлеме менән үлеп өлгөргән булғандыр.\nБыл ваҡытта халдей Мушезиб-Мардук (грек. Μεσησιμόρδακος) Бабилды ала һәм Элам менән вассаллыҡ мөнәсәбәттәре ҡора, уның яҡлауын Эсгила ғибәҙәтханаһы хазиналарын биреп һатып ала (б.э.т. 692—б.э.т. 689 йылдар). Әшнәләр Синахериб ғәскәре менән Тигрҙағы Халулала б.э.т. 691 йылда бәрелешә, ҡан ҡойғос алыш бер яҡҡа ла еңеү килтермәй, ләкин Элам батшаһы Хумпаннимендың көтмәгәндә вафат булыуы хәлде икенсе яҡҡа бороп ебәрә. Бабил алына һәм емертелә, тәхеткә ултырған Ассархаддон тиҙҙән Меродах-Баладандың улы Набу-зиру-киниш-лишир менән бәрелешә. Эламға ҡыуылған Набу-зиру-киниш-лишир тиҙән үлтерелә. Ҡәрҙәше Наид-Мардук үҙ ирке менән буйһона һәм Бит-Якинда вассал тип иғлан ителә. Б.э.т. 677 йылда Бит-дакур кенәзе Шамаш-ибни баш күтәрә, әммә әсирлеккә алына һәм тоғро Набу-Шаллим менән алмаштырыла.\nШамашшумукиндың Ашшурбанапалға ҡаршы ихтилалында халдейҙар беренсеһенең яғында була һәм ул ҡолатылғас та тиҙ генә баш һалмай. Тулыһынса еңелгәс, уларҙың кенәзе, Меродах-Баладандың ейәне Набу-бель-шуме Эламға ҡасырға уйлаһа ла, тотолоуҙан ҡурҡып, үҙ-үҙен үлтерә. Б.э.т. 648 йылдан һуң Бабилиялағы бөтә халдей кенәзлектәре юҡҡа сығарыла. Көньяҡта Ассирия провинция идаралығы урынлаштырыла, уның башында туртан Бэл-ибни тора. Бабилияла «халдей» этнонимы ҡулланыуҙан сығарыла. Халдейҙар менән вабилдар араһындағы этник ҡаршылыҡ бөтөрөлә. Бабиллашҡан халдейҙар ил халҡының күпселеген тәшкил итә. Шунлыҡтан күрше илдәрҙең халыҡтары бабилдарҙы халдей тип йөрөтә.\nЯңы Бабил батшалығыҮҙгәртергә\nБ.э.т. 625 йылдан алып Бабилда Набопалассар батшалыҡ итә, ул Яңы Бабилда халдей халдейской династияһының башында тора. Набопаласар Урукты ала (б.э.т. 616 йыл), шунан мидийҙар ярҙамы менән Ассирияның боронғо баш ҡалаһы Ашшурҙы яулай (б.э.т. 614 йыл). Б.э.т. 612 йылда Набопаласар, скифтар һәм мидийҙар менән берләшеп, Ассирия баш ҡалаһы Ниневияны баҫып ала.\nБер нисә тиҫтә йыл буйы халдейҙар Яңы Бабил державаһының башында була, уны Навуходоносор, Йәһүҙиә батшалығын буйһондороп, тағы ла киңәйтә. Боронғо донъяла һуңғы тапҡыр бөйөк семит монархияһын ҡора. Библияла Навуходоносор «Халдей батшаһы» (2Пар. 36:17) тип исемләнә. Ҡала төҙөкләндерелә, нығытыла, ләкин халдейҙар династияһы тәхетте һаҡлап ҡала алмай, «бабил» Набонид Бабилдың һуңғы батшаһы була (б.э.т. 556—539). Халдей батшалығын фарсыларҙың ябырылыуы ер йөҙөнән юҡ итә.\nБабил жрец астрономияһы һәм астрологияһы боронғо донъяла киң билдәлеһе була. Страбон дүрт бөйөк «халдей» астрономын атай, улар — Киден, Набуриан, Судин һәм Селевкиянан Селевк. Эллинизм осоронда халдей һүҙе Бабил жрецтарын аңлата. Ктесий буйынса, халдейҙар Мысырҙа жрецтар кастаһын ойошторған һәм уларға алла менән әҙәм хикмәттәрен өйрәткән Бел менән килгән. Халдейҙар, сихырсылар, друидтар, брахмандар менән ҡуша, жрец фәлсәфәселәре бөтә донъяның аҡыл эйәләре булып таныла. Уларҙы астрологияға астрономияға нигеҙ һалыусылар тип беләләр, йәндең үлемһеҙлеген дә донъяға улар һөйләй, шулай уҡ улар математик, натуралист, теософ һәм башҡалар булараҡ таныла. Хатта уларҙы Зороастр диненә лә ҡағылышлы тип иҫәпләйҙәр һәм халдейҙарҙы уның уҡыусыһы тип иғлан итәләр.\nБыл дандан файҙаланып, донъя буйлап үҙен халдей тип танытҡан бик күп шарлатандар сәйәхәт итә. Халдейҙарҙың оккультистик мәктәптәре күпләп асыла. Тиберий Родоста Фрасилл тигән берәүҙән Scientiam Chaldaeorum artis (Tac. Ann. VI, 20) өйрәнә, әммә һуңынан 16 йылда халдейҙарҙы Римдан ҡыуа һәм астрология китаптарын таратыуҙы тыя. Халдейҙар императорҙарҙың һарайҙарында һәм аристократия араһында йылы урындар таба, ә төпкөл провинцияларҙа халыҡтың хөрәфттәргә ышаныуынан файҙаланып халыҡты талай (у Gell. 14, 1: «Adversus eos, qui Ch. appellantur»).\nӘлеге ваҡытта месопотам һәм фарсы христиандары халдей һәм сиро-халдей тигән атама аҫтында билдәле. Улар православиела тора, Рим менән бер унияға инә (Халдей католик сиркәүе).\nХалдеи/Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона/\n↑ Очерк истории. Вавилона. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 июль 2011. 30 декабрь 2010 тикшерелгән. 2011 йылдың 28 июль көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Халдейҙар&oldid=1058795 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 12 август 2021 в 00:07\nБыл бит һуңғы тапҡыр 00:07 12 август 2021 үҙгәртелгән.


Подъездарҙы төҙөкләндереү | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n19 апреля 2019 — 12:35 ГТРК «Башкортостан»\nРеспубликала күп фатирлы йорттарҙың подъездарын ремонтлау программаһы эшләй башланы. 2019 йылда Өфөлә 1 мең 600 подъезд төҙөкләндереү ҡаралған. Флүр Ихсанов Октябрь Проспектының 84-се йортонда 30 йылдан ашыу йәшәй. Подъездарында күптән көткән ремонт эштәре башланды. Тирә яҡтағы саң, төҙөлөш сүп-сары ваҡытлыса ғына, тип яңыртылған подьезды түҙемһеҙләнеп көтә ул. Йортта йәшәүселәр ремонт эштәренә етди ҡарай һәм төҙөкләндереү шартына еткерелеп башҡарылырға тейеш, тигән фекерҙә. Ремонт эштәренә 3 йыл гарантия бирелә. Әммә вандаллыҡ өсөн йәшәүселәр үҙҙәре яуаплы. Батарея, электр сымдарын алмаштырыуҙы идарасы компания башҡарырға тейеш. Подрядсы ойошма иһә подъездағы баҫҡыс майҙансығын, стеналарҙы тулыһынса төҙөкләндерә. Стеналар йәшәүселәр үҙҙәре һайлаған төҫкә буяласаҡ. Был йорт Сипайлово биҫтәһендә 83 йылдарҙа төҙөлгән иңберенсе йорт. Әлеге мәлдә подьездарҙа ремонтлау эштәре башланды.9 ҡатлы йортта ремонт 2 аҙна дауам итәсәк, тип билдәләнә. Йорт советы рәйесе 36 йыл эсендә бер тапҡыр ғына ағартыу-буяу эштәре башҡарылыуы хаҡында бәйән итте. Шуға ла подьездағы ремонт уның өсөн үтә лә яуаплы һәм һәр эштең барышын күҙәтеп бара. Башҡортостанда күп фатирлы йорттарҙа 50 мең подъезд иҫәпләнә, шуларҙың 26 меңе ремонтлауға мохтаж, тип табылған. 2019 йылда Өфөлә 1 мең 600 подъезд төҙөкләндереләсәк. Подъездарҙа төҙөкләндереү эштәре 1-се ноябргә тиклем дауам итәсәк. Ремонтлау өсөн аҡса ҡаҙнанан бүленә. Һәр йортта төбәк операторының, подрядсы ойошманың телефондары яҙылған мәғлүмәт эленеп ҡуйылған һәм ремонт эштәренең сифаты буйынса шылтыратырға мөмкин. Киләһе йыл өсөн исемлек йәй төҙөләсәк.


Һабантуйҙа ямғыр яуыуы - мул уңышҡа, ти иглиндар\nҺауа торошоноң бөгөн үҙгәреүсән булыуы ауыл уңғандарының байрам кәйефен бер ҙә генә төшөрмәне. Һабантуй йылдағыса гөрләп үтте! Сағыу тирмәләр, милли уйындар, халыҡ кәсептәре күргәҙмәһе - Иглин районы халҡы өсөн бай мәҙәни программа ойошторҙо.\nИглин районында ҡошсолоҡ тармағы үҫеш алған. Йүнселдәр күркә, ҡаҙ үрсетеп һатыуға сығара. Шулай уҡ ауыл уңғандары араһында фазандар менән шөғөлләнеүселәр ҙә бар. Бик килемле кәсеп икән. Шәхси эшҡыуарҙар был ҡоштарҙы күпләп тота.\nРәмил Кәримов, ҡошсолоҡ менән шөғөлләнеүсе: «Яҡынса ике меңгә еткерәбеҙ, хужалыҡҡа 500 ҡалдырабыҙ ҙа һатабыҙ. Мәскәүҙән күп алалар».\nРайон һабантуйына килеүселәр тауис ҡоштары менән дә һоҡланды. Уларҙың ҡаурыйы бәхет килтерә, тиҙәр. Ә бал сәләмәтлек өсөн файҙалы. Урындағы умартасылар ҙа байрам сиктәрендә ойошторолған ауыл хужалығы күргәҙмәһендә әүҙем ҡатнашты.\nЗөһрә Рәхмәтуллина, Рәсәй Дәүләт думаһы депутаты: «Бында бик матур тәбиғи шарттар. Шул уҡ һуған үҫтереүгә, шул уҡ мал-тыуар аҫрауға, шул уҡ ҡортсолоҡто, умартасылыҡты үҫтереүгә иғтибар ҙур. халыҡ бер көн дә эшһеҙ тормай. Тырыша».\nҺабантуй байрамында ғәҙәттәгесә, ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәре бүләкләнде Фермерҙар фекеренсә, быйылғы һауа торошо мул уңыш вәғәҙәләй.\nАльберт Мостафин, фермер хужалығы етәксеһе: «Эшселәрҙең дә кәйефе бар. Уңыш күҙгә күренеп үҫә башлағас, эшләргә теләк бар. Бөгөн 2016 йылдың ужымына ер әҙерләйбеҙ. Эш хаҡы яҡшы, барыһы ла тырыша. Һабантуйҙа минең тракторсыларым да бүләкләнде. Был минең өсөн ҙур шатлыҡ район күләмендә».\nҺабантуйҙың йәме, әлбиттә, ат сабышында. Был тамашаны халыҡ тын да алмай күҙәтте. Һәр кем үҙенең ауылынан килгән юртаҡтарҙы ҡеүәтләне. Кескәйҙәр ҙә ҡыҙыу ярышты иғтибар менән күҙәтте. Һуңынан үҙҙәре лә һыбай менде.\nӘхмәт Исламғолов, һабантуй ҡунағы /Ырымбур өлкәһе/:«Минең ейәнем ат ярата. Ат сабышын күреп, мине атҡа ултырт, һыбай йөрөт, тип әйтте. Бик яҡшы һабантуй».\nБалалар бүрәнәгә менергә бер ҙә ҡурҡманы. Һабантуйҙа ойошторолған уйындарҙың уртаһында ҡайнаны. Иң етеҙҙәр бағанаға үрмәләһә, икенселәр тоҡ менән һуғышып таһыллығын һынаны. Ә инде бер аҙ үҫкәс, бәлки, көрәш майҙанына ла сығырҙар. Районда милли спорт төрө менән ҡыҙыҡһыныусылар күп. Улар үҫеп килгән быуынды ла сәләмәт тормош алып барырға саҡырҙы.


Мәктәптә - баҡса!\nӨфөнөң Ленин районында ике балалар баҡсаһы эшләй башланы. Улар ҡаланың 25-се һәм 35-се мәктәптәрендә урынлашҡан. Мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары федераль грант ярҙамындә төҙөлә.\nКескәйҙәр интерактив ҡом майҙансығында уйнай. Ул төрлө сағыу төҫтәрҙә яна - бында тауҙар, күл, яландар эшләргә мөмкин. Соҡор ҡаҙыһаң, йә иһә тау өйһәң ул төҫөн үҙгәртә. Был уйынсыҡ моториканы яҡшырта.\nЙыһангирҙар булып кейенеп ракетала осоу, бөҙрәхана, аш бүлмәһе һәм башҡалар... 35-се белем биреү үҙәгендәге балалар баҡсаһында ике бүлмә лә интерактив уйындар менән йыһазландырылған. Мәктәпкәсә учреждение медицина блогында төҙөлә. Проектты тормошҡа ашырыуға 6 миллион һум аҡса бүленә. Әле ике төркөм эшләй. Уларҙың һәр береһендә 25 бала шөғөлләнә.\nӘ Өфөнөң 25-се урта мәктәбе ҡарамағындағы балалар баҡсаһында кескәйҙәр хәреф өйрәнә. Бер нисә аҙнанан алфавитты ятлап, малай-ҡыҙҙар өндәрҙе ҡуша башлаясаҡ. Шулай уҡ инглиз теле, музыка дәрестәре лә инә. Барыһы ла бушлай. Мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы яңыраҡ ҡына эш башлаһа ла, балалар дуҫлашырға өлгөргән.\nБалаларға ял өсөн бында спорт бүлмәһе ла бар. Унда иртәнге гимнастика, физкультура дәрестәре уҙа. Яңы баҡсаға кескәйҙәр теләп йөрөй. Учреждение мәктәптә урынлашҡанға ата-әсәләргә лә уңайлы. Сөнки күптәрҙең ағай-апайҙары бында белем ала. Үҙҙәренең һеңлеләренә күҙ-ҡолаҡ булып тора.


Борон-борон заманда бер әбей менән бабай йәшәгән, ти. Уларҙың Болансы Мәргән тигән улы, Аҡбикәс тигән ҡыҙҙары булған. Боланды мәргән атҡанға улдарын шулай Болансы Мәргән тип йөрөткәндәр, ти.\nБер саҡ әбей ҙә, бабай ҙа үлеп киткән. Аҡбикәс менән Болансы Мәргән икәүһе тороп ҡала. Болансы Мәргән һунарға йөрөп, Аҡбикәс тамаҡҡа юнәткән.\nКөндәрҙән бер көндө Болансы Мәргән, дуҫ егете менән һунарҙа йөрөгән саҡта, бер иргәйел осрата. Был иргәйел Болансы Мәргәнгә:\n– Көрәшәбеҙме?– ти. Болансы Мәргән уға:\n– Көрәшһәм, көсөм әрәм, атһам, мылтығымдың яһауы әрәм, – ти ҙә китә лә бара.\nБолансы Мәргән өйгә ҡайтып килһә, өйөн болот туңәртеп йөрөүен күрә. Иптәше:\n– Юҡҡа һин теге иргәйелгә улай тип яуап ҡайтарҙың, уның менән ҡаты һөйләшергә кәрәкмәҫ ине. Бына хәҙер, күрҙеңме, өйөңдө ни эшләтә!\nӨйгә, инһәләр, Аҡбикәс юҡ, ти. Болансы Мәргән бик ҡайғыра, ҡарындашын эҙләп китергә була.\nИл үтә, ер үтә, бара торғас, юлда бер ҡусҡар ятҡанын күрә. Был ҡусҡар көтөүҙән ҡалған булған. Башы ҡортлап бөткән. Болансы Мәргән ҡусҡар башындағы ҡортто сүпләй. Ҡусҡар егеткә:\n– Минең өс бөртөк йөнөмдө ал, ул һинең бер эшеңә ярар,– ти.\nБолансы Мәргән, өс бөртөк йөнөн алып, артабан китә. Алда бер ҡороған күл күренә. Рул күлдә һыу юҡлыҡтан бер суртан үлергә ята. Егет суртанды тотоп һыуға ебәрә. Суртан да уға өс бөртөк тәңкәһен алырға ҡушҡан.Оҙон-оҙон юлдар үткәс, күп һыуҙар кискәс, Болансы Мәргән бер ҙур тирәк үҫеп ултырғанын күрә, шунда ултырып хәл алырға була. Хәл алып ултырған саҡта, ел-дауыл ҡуба. Ағас башында Сәмреғоштоң ояһы бар икән. Рунда уның балалары сырылдаша башлай. Болансы Мәргән бер аждаһаның ағас башына үрмәләп менеп барғанын күрә. Йәһәт кенә, ҡылысын алып, аждаһаны тураҡлап ырғыта. Сәмреғош балалары был егетте ҡанат аҫтарына йәшерәлер. Сөнки әсәләре ҡайтып килһә, белмәйенсә, ҡапыл егетте ашап ҡуйыр тип ҡурҡалар. Сәмреғош ҡайта:\n– Ниндәй әҙәм еҫе сыға?– тип тирә-яғына ҡарана башлай.\n– Ашамаһаң, күрһәтәбеҙ,– тип ҡысҡырыша балалары. Сәмреғош ашамаҫҡа һүҙ бирә. Сәмреғош, эштең ниҙә икәнен\nтөшәнгәс, бик шатлана. Теге аждаһа, йыл да килеп, уның балаларын ашап китер булған. Сәмреғош Болансы Мәргәндең был эшенә яҡшылыҡ менән яуап ҡайтарырға уйлап:\n– Минең өс бөртөк ҡауырыйымды ал, кәрәге булыр,– ти. Болансы Мәргән, сәмреғоштоң өс бөртөк ҡауырыйын алып, артабан китә.\nБик күп ерҙәр үткәс, йыраҡта бер тау ярығынан төтөн сығыл торғанын күрә. Рул тау янына барһа, тау тишегендә бер ебей ултыра. Уның башында өс бөртөк сәс, ауыҙында өс бөртөк теше бар. Үҙе йөн иләй.\n– Әссәләмәғәләйкүм, инәй кеше, – ти егет.\n– Ошо сәләмең булмаһа, уртыңдан алып йотор инем. Ни йомошоң бар?– ти әбей.\n– Борон бик белекәй бер иргәйел күрҙем, ул минең менән көрәшергә теләне. Мин уның теләген кире ҡаҡтым. Өйгә ҡайтҡас, ҡарындашым Аҡбикәстең юғалғанын белдем. Бына хәҙер шул ҡарындашымды эҙләй киттем, – ти Болансы Мәргән.\n– Мин белмәйем. Белһә, минән өлкән апайым белер. Руға бар, – ти әбей. Егеткә юл өйрәтә.\nБолансы Мәргән, әбейгә рәхмәт әйтеп, сығып китә. Бара-бара бик оҙон юл үтә. Бара торғас, йыраҡтан ер ярығынан ҡара болот кеүек төтөн сығып тора. Барып етһә, башында ике бөртөк сәсле, ауыҙында ике бөртөк тешле бер әбей ултыра.\n– Әссәләмәғәләйкүм, инәй кеше?\n– Ошо сәләмең булмаһа, тыным менән һурып алып йотор иңем. Ни йомошоң бар?\nБолансы Мәргән булған хәлде һөйләп бирә. Бында был әбейҙең һеңлеһе ебәргәнен аңлата.\n– Белмәйем. Белһә, минән өлкән апайым белер,– ти әбей. Егеткә юл өйрәтә.\nБолансы Мәргән, әбейгә рәхмәттәр әйтеп, әбейҙең оло апаһына китә. Был юлы Болансы Мәргәнгә бик оҙаҡ барырға тура килә. Күп ерҙәр, һыуҙар кисә, тауҙар үтә. Бара торғас, йыраҡта тау тишегенән осҡондар сәселеп, ҡара төтөн сығып торғанын күрә. Ошо урынға килеп етһә, башында бер бөртөк сәсе, ауыҙында бер бөртөк теше ҡалған, бөкөрәйеп бөткән бер әбей ултыра.\n– Әссәләмәғәләйкүм, инәй кеше!\n– Ошо сәләмең булмаһа, тотоп ашар инем. Ни йомош? Болансы Мәргән ҡайҙан килеүен, ни өсөн юлға сығыуы а\nбәйнә-бәйнә һөйләп бирә. Әбей, егеттең һүҙен тыңлап бөткәндең һуңында, уға ошо һүҙҙәрҙе әйтә:\n– Һинең ҡарындашыңды алып киткән иргәйел саф әҙәм затынан түгел. Уның әсәһе әҙәм затынан, атаһы дейеү затынан. Уның сихырҙары – дейеү сихырҙары. Уның менән көрәшһәң, барыбер өңө алмаҫ инең. Һин уға мин һунарсымын, көрәшсе түгелмен тип, яйына ғына һыпырһаң, ҡарындашыңды алып ҡасмаҫ ине. Уға барып етеү өсөн ҡырҡ аҙналыҡ юл бар. Барып еткәс, тәүҙә ҡарындашыңды күр, көрәшеп, дейеүҙе еңә алмаҫһың. Аҡбикәс дейеүҙән йәненең ҡайҙа икәнлеген һораһын. Асығын белгәс, шуның йәнен генә һәләк итеп, ҡарындашыңды алып китерһәң, ти.\nЕгет әбейҙең һүҙҙәрен ихлас тыңлай. Әбей өйрәткәнсә, ҡырҡ аҙналыҡ юлға сығып китә. Бара ята, бара ята, бара торғас, дейеү йәшәгән ҡалаға килеп етә. Һәр өй тәҙрәһенән ҡарап, ҡарындашын эҙләп йөрөй. Бына ул бер өйҙә бер әбейҙең бала бәүетеп ултырғанын күрә. Был әбей үҙе көйләп, йырлап ултыра: «Әүәй-бәүәй, Болансы Мәргән ҡарындашы Аҡбикәстең ҡыҙы бәү-бәү»,– ти.\nБолансы Мәргән, ҡарындашым ошонда тора икән тип, шатланып ҡуя. Ҡарап торғанда, өйгә бер ир кеше артынан елән бөркәнгән бер ҡатын инеп китә. Егет аңдып тора, көтә. Теге ҡатын өйҙән тағы тышҡа сыға. Болансы Мәргән:\n– Аҡбикәс!– тип өндәшә, үҙе Аҡбикәскә ҡысҡырмаҫҡа ҡуша. Аҡбикәс, агаһын күреп, бик ныҡ шатлана.\n– Әйҙә, ҡайтып китәбеҙ, ҡасабыҙ, – ти. Ағаһы ҡарындашына:\n– Хәҙер китеп булмай. Китер өсөн башта дейеүҙең йәнен юҡ итергә кәрәк. Руның өсөн һин унан йәне ҡайҙа икәнен һора,– ти.\nАҡбикәс өйгә ингәс, дейеүҙән:\n– Ни ғүмер бергә торабыҙ, исмаһам, йәнеңдең ҡайҙа икәнен дә белмәйем. Йәнең ҡайҙа Һинең? – ти.\nДейеү уның был һорауына:\n– Йәнем үҙем менән,– ти.\nАҡбикәс үпкәләгән булып:\n– Һин мине шаяртаһың,– ти. Дейеү Аҡбикәскә:\n– Йәнем һеперткелә,– ти.\nАҡбикәс быны ағаһына әйтә. Ағаһы ышанмай, ҡарындашына:\n– Һин ул һеперткене сәскә кеүек итеп һауытҡа, һыуға ултыртып ҡуй. Һине һағынам, һин юҡта, мин шуға ғына ҡарап торам, тип әйт,– ти. Аҡбикәс ағаһы өйрәткәнсә эшләй. Ул дейеүгә:\n– Минең ағайымдың йәне мылтығында ине,– ти. Дейеү, быны күреп, Аҡбикәсте ҡыҙғана, йәненең ҡайҙа икәнлеген әйтә.\n– Анауында күл бар, күл өҫтөндә утрауҙа тирәк үҫеп ултыра. Рул тирәк башындағы ояла йомортҡа бар. Рул йомортҡа минең йәнем, – ти.\nАҡбикәс тиҙ генә был һүҙҙәрҙе ағаһына еткерә, тиҙҙән дейеүҙең ун ете айлыҡ юлға сығасағын әйтә.\nДейеүҙең юлға сығыр көнө килеп етә. Дейеү оҙон юлға сығып китә.\nБолансы Мәргән күл янына бара. Күл уртаһындағы утрауҙа бер тирәк үҫеп ултырғанын күрә. Нисек ул утрауға барырға? Рул ваҡыт егет сәмреғош биргән өс ҡауырһынды көйҙөрә, шунда уҡ сәмреғош осоп килеп етә. Сәмреғош менән йомортҡаны алып сығып килгәндә, йомортҡаны ҡапыл күлгә төшөрөп ебәрә. Хәҙер ни эшләргә? Болансы Мәргән, балыҡтың өс бөртөк тәңкәһен көйҙөрә, шунда уҡ балыҡ йөҙөп килеп етә. Егеттең һүҙен тыңлап, һыуға төшкән йомортҡаны килтереп бирә.\nЕгет йомортҡаны ергә бәрә. Бәреү менән күл ҡайнай башлай. Дейеү үлергә тейеш, шуның өсөн ул шулай ҡайнай икән.\nДейеү үлеү өсөн ун ете айлыҡ юлға сыҡҡан еренән кире ҡайтып китә. Күл өс көн, өс төн ҡайнай.\nАҡбикәс менән Болансы Мәргән ҡасалар. Ҡасып бара ятҡанда, бик көслө дауыл сыға. Былар, дауылда аҙашырбыҙ тип, бер оло ҡара таш аҫтына инеп ултыралар. Дейеү был ваҡытта үлә башлаған була. Рулай булһа ла уның көсө була әле.\nБер ваҡыт, ағаһы менән һеңлеһе ошо таш аҫтында ҡасып ултырған саҡта, дейеүҙең ҡөҙрәтенән таш әйләнеп китә лә быларҙың сыға торған юлын ҡаплай.\nБолансы Мәргәндең ҡусҡар биргән өс бөртөк йөн киҫәге э төшә. Егет ошо өс бөртөк йөндө көйҙөрә. Рул саҡ ҡусҡар башы тәгәрәй килеп төшә. Болансы Мәргән ҡусҡар башы менән ташҡа өс тапҡыр килтереп бәрә, таш та ярыла, ҡусҡарҙың башы ла ярыла. Болансы Мәргән менән Аҡбикәс сығып нитәләр. Сыҡһалар, дауыл баҫылған. Егет менән һеңлеһе өйҙәренә ҡайтып китә.\nБолансы Мәргән менән Аҡбикәс әле булһа шул өйҙәрендә йәшәп яталар, ти. Болансы Мәргән әүәлгесә һунарға йөрөй икән, Аҡбикәс уның ҡайтыуына тамаҡҡа юнәтеп тора, ти.


Гәзитле лә, бүләкле лә | Йәншишмә\nЯңы йыл алдынан һәр кем мөғжизә көтә. Бына, мәҫәлән, фотолағы мөләйем ҡыҙ Алһыуҙың ғаиләһендә лә яңыраҡ күңелле ваҡиға булды. Улар «Башҡортостан Республикаһы» нәшриәт йорто ойошторған «Суперприз от!» акцияһында ҡатнашып, шәп бүләк – телевизор оттолар. Ғәбиҙуллиндар 2017 йылдың икенсе ярты йыллығына «Йәншишмә»гә һәм район гәзите «Таң»ға яҙылып, квитанция күсермәләрен нәшриәт йортона ебәрәләр. Акцияла бүләк отҡандарын белгәс, ҡыуаныстың иге-сиге булмай.\n– Гәзиткә бүләк отор өсөн генә яҙылманыҡ, «Йәншишмә» – күптәнге дуҫыбыҙ, – ти Алһыуҙың әсәһе. – Баҫманы бала саҡтан яратып уҡыйым, балаларымда ла милли матбуғатҡа һөйөү тәрбиәләргә тырышам. «Йәншишмә»гә киләһе ярты йыллыҡҡа ла яҙылып ҡуйҙыҡ.\nБеренсе синыфта белем алыусы Алһыуға гәзиттәге шиғыр, хикәйәләрҙе уҡыу оҡшай. Үҙе лә фантазияға бай, әкиәттәр уйлап сығарырға ярата. Бәлки, киләсәктә балалар гәзитенә хәбәрҙәр ҙә яҙып ебәрер әле. Ә телде шымартырға, телмәрҙе үҫтерергә «Йәншишмә» ярҙам итер.\nБөрйән районы, Иҫке Собханғол ауылы.\n« Аҙна һайын – отош!\nБеҙҙең лауреаттар »


Башҡортостан – Мәскәү түгел, бында бүрек кейергә кәрәк. Ә сәс ағарыуына вазифа ғәйепле.\n21 Ғинуар 2019, 11:11\nРеспубликаның яңы етәксеһе үҙенең ябайлығы, талапсанлығы һәм ихласлығы менән күпселектең ихтирамын яулап өлгөрҙө. Радий Хәбировтың көндәлек тынғыһыҙ эшмәкәрлеге менән ентекләп танышып барыусылар уның ҡаты һыуыҡтарҙа ла ялан баш йөрөүенә иғтибар итә. “Мәскәүҙә бүрекһеҙ йөрөп өйрәнгән, – тип һығымта яһай интернет ҡулланыусылары. – Ә беҙҙә ҡыштар һыуыҡ, һалҡын алдырыуың да бар”.\nӘлеге күҙәтеүҙән шундай һығымта яһарға мөмкин: Хәбировты тормош ныҡ сыныҡтырған, тимәк, ул һыуыҡтарға ғына бирешерлек түгел. Өҫтәүенә, спорт менән ныҡлы шөғөлләнергә лә ваҡыт табалыр, тип фараз ҡылырға ҡала.\nҮтә иғтибарлылар үткән йөҙ көн эсендә Радий Хәбировтың сәстәренең күҙгә күренеп салланыуын күҙ уңынан ысҡындырмай. Был осраҡта мәшһүр Рәшит Солтангәрәевтың: “Аҡ булһа ла, сәс бит әле ул”, – тигән һүҙҙәрен генә иҫкә төшөрөргә ҡала.


Төбәктә ирле-ҡатынлы юл фажиғәһендә һәләк булған // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nТөбәктә ирле-ҡатынлы юл фажиғәһендә һәләк булған\n14:00, 20 ноября 2018 Хәл-ваҡиғалар\nӨФӨ, 2018 йыл, 20 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\n20 ноябрҙә иртән Бөрө — Таҙтүбә — Һатҡы юлында «Рено Сандеро» ҡаршыға килгән ВАЗ-2115 менән бәрелешкән. Юл-транспорт ваҡиғаһында «Лада» водителе һәм уның пассажиры һәләк булған. Билдәле булыуынса, улар ир менән ҡатын. Мәрхүмдәрҙең шәхестәре асыҡлана, авария урынында дознавателдәр һәм ашығыс хеҙмәттәр эшләй, тип хәбәр иттеләр республика автоинспекцияһында. Ғәйепле водителгә ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатыла.\nТеги: юл-транспорт ваҡиғаһы, уҙып китеү


Өфөнөң 1-се балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе өй туйланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөнөң 1-се балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе өй туйланы\n9:31, 26 января 2010 Йәмғиәт\nКисә, 25 ғинуарҙа, 2006 — 2015 йылдарға иҫәпләнгән Рәсәй Федерацияһында физик культураны һәм спортты үҫтереү Федераль маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә Өфөлә яңы физкультура-спорт комплексы асылды.\nКомплексты асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев, Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министры Александр Никерин, Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин, Өфө мэры Павел Качкаев ҡатнашты.\n31-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе территорияһында урынлашҡан 1300 квадрат метрҙан ашыу майҙанлы был комплекс быйылғы йылда файҙаланыуға тапшырылған тәүге заманса спорт ҡоролмаһы иҫәпләнә. Уҙған йылда иһә «2006 — 2015 йылдарға Рәсәй Федерацияһында физик культураны һәм спортты үҫтереү» Федераль маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә ошондай туғыҙ объект файҙаланыуға тапшырылған.\nОктябрь районы хакимиәте башлығы Владимир Дмитрюк әйтеүенсә, бында олимпия резервының 1-се балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүселәре шөғөлләнәсәк. 1971 йылда барлыҡҡа килһә лә, уның әлегә тиклем спорт базаһы булмаған. Балалар күп ваҡыт Спорт һарайында шөғөлләнгән. Хәҙер иһә көндән-көн яңы бейеклектәр яуларға, көслөрәк, етеҙерәк һәм бейегерәк булыр өсөн бар шарттар ҙа булдырылған.\nИке ҡатлы спорткомплекста күп функциялы спорт һәм тренажерҙар залы, тренерҙар, снаряд, ял итеү, медицина ярҙамы бүлмәләре, кейенеп-сисенеү урындары, саунаһы менән хәл алыу үҙәге, төрлө административ биналар бар.\nӘйтергә кәрәк, шорт-тректа сығыш яһаусы был мәктәп тәрбиәләнеүселәре Европа чемпионаттарында, донъя Кубогы этаптарында әллә күпме тапҡыр еңеүсе һәм призер булған. Миҫал өсөн, 2006 йылда Туринда Ҡышҡы Олимпия уйындарында 1-се спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе Вячеслав Кургинян Рәсәй данын яҡланы. 2010 йылда Ванкуверҙа үтәсәк ХХI Ҡышҡы Олимпия уйындарында ошо спорт мәктәбе уҡыусылары Семен Елистратов менән Руслан Захаров илебеҙ исеменән сығыш яһаясаҡ.\nОбъект төҙөлөшөнә 38 миллион һум сарыф ителгән, шуның 28 миллионы – республика ҡаҙнаһынан. Республика капиталь төҙөлөш идаралығы хеҙмәткәрҙәре, “Урал үҙәк”, “”Производство-механизацияланған колонна” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәре ҡоролманы ҡыҫҡа ваҡыт эсендә — алты айҙа сафҡа индергән.\n2010 йылда Башҡортостанда үрҙә әйтелгән программа нигеҙендә “Өфө-Арена”ның икенсе сиратын, Сибайҙа боҙ һырғалағын төҙөү ҡаралған, шулай уҡ Стәрлетамаҡтағы боҙ һарайы төҙөлөшөн металл конструкциялар менән тәьмин итеү планлаштырыла.


7 Май 2019, 12:33\n9 Май—Бөйөк Еңеү көнөЕңеү!Ҡояш балҡый бер битеңдә,Бер битеңдә—моңһоу ай һаман.Бер күҙеңдән шатлыҡ нуры һибелә, Бер күҙеңдән һаман йәш тама...(Мостай Кәрим).Бөтә кешелек донъяһы Бөйөк Еңеүҙең 74 йыллығын билдәләргә әҙерләнеп, әҙ генә ҡалған һуғыш ветерандарына оло хөрмәт күрһәтелгәндә инде беҙҙең арала булмаған яугирҙар, уларҙың данлы һәм шанлы фронт юлдары, фиҙакәр хеҙмәте иҫкә төшә, күңелдәрҙә һағышлы хистәр уята.\nЕңеү!Ҡояш балҡый бер битеңдә,\nБер битеңдә—моңһоу ай һаман.\nБөтә кешелек донъяһы Бөйөк Еңеүҙең 74 йыллығын билдәләргә әҙерләнеп, әҙ генә ҡалған һуғыш ветерандарына оло хөрмәт күрһәтелгәндә инде беҙҙең арала булмаған яугирҙар, уларҙың данлы һәм шанлы фронт юлдары, фиҙакәр хеҙмәте иҫкә төшә, күңелдәрҙә һағышлы хистәр уята.\n9 май—Еңеү көнө яҡынлашһа, үҙемә үҙем урын таба алмайым. Яу ҡырында ятып ҡалған, мин күрмәгән туғандарымдың (сөнки мин һуғыштан һуң—1948 йылда ғына тыуғанмын) әсе яҙмышы уйландыра. Атай мәрхүм—Бикмәтов Ниғәмәтулла Һибәтулла улы—иҫкә төшә. Ул да немец илбаҫарҙарына ҡаршы һуғышҡан яугирҙармҙың береһе. Көнсығыш Пруссияның баш ҡалаһы Кенигсбергты алыу өсөн барған ауыр һуғыштарҙа ҡатнаша. Германияны еңгәс, уларҙың часын Алыҫ Көнсығышҡа Япон милитаристарына ҡаршы һуғышҡа ташлайҙар. Хинган тауҙары артылыштарын үтеп, Манчжурияла тупланған бер миллионлыҡ Квантун армияһын тар-мар итеүселәрҙең береһе. Хәтерләйем, бала саҡта атайҙың «Кенигсбергты алған өсөн», « Германияны еңгән өсөн» һәм башҡа, әсәйҙең «Әсәлек даны» миҙалдарын алып йөрөп уйната торғайныҡ. Хинган артылышын үткән өсөн Сталиндың Рәхмәт хаты ла бар ине.\nМин етенсе класта уҡыған саҡта ата-йым ҡаты ауырып китте һәм вафат булды. Туғандарымдың: «Беренсе пенсияһы ер-ләүгә китте»,—тигәндәре хәтергә һеңеп ҡалған. Fаиләлә мин туғыҙынсы—кинйә бала инем. Иң өлкән Йәүҙәт ағайым да Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. Контузиянан һуң госпиталдә ята. Яҡшылап күҙе күрмәгән, ҡолағы ла ишетмәгән ағайымды хәрбиҙәр ауылға тиклем оҙатып алып килә. Беҙҙең Баймаҡ районы Икенсе Эт- ҡол ауылынан һуғыштан тере ҡайтҡан берҙән-бер офицер була ул.\nБала саҡта Бөйөк Еңеүҙең әһәмиәтен аңлап та етмәгәнбеҙҙер ҙә инде. Мәктәпте бөткәс, Баймаҡ ауыл хужалығы техникумын тамамлап, «Һәүәнәк» совхозында әҙерәк эшләп тә алғас, үҙем дә әрме сафына алындым. Шуныһы ҡыҙыҡ: мин дә атайым кеүек Алыҫ Көнсығышта, Тымыҡ океан ярында хеҙмәт иттем. Атайымдың эҙенә баҫып йөрөгәндәй тойҙом үҙемде. Полктың өлкән табибы подполковник Хәзиев Мөхтәр Хәзей улы һуғыш ветераны ине. Ул беҙгә, һалдаттарына, атай һымаҡ булды. Мин уның ҡулы аҫтында санинструктор, фельдшер булып хеҙмәт иттем. Тыныс ваҡыт булыуға ҡарамаҫтан, хәрби миҙал менән бүләкләнеп ҡайттым.\nБайтаҡ йылдар үтте. Октябрҙең 50 йыллығы исемендәге колхоздың Мерәҫ бригадаһында зоотехник, райондың «Октябрь байрағы» гәзитендә әҙәби хеҙмәткәр булып эшләгәндә һуғыш ветерандары, колхоз рәйесе Халиков Хәбибнәжәр Һиҙиәт улы, мөхәррир Сәмиғуллин Борхан Абдулла улдарынан тормош һабаҡтары алдым. 1975 йыл, Мерәҫ бригадаһы айырылып, «Таналыҡ» колхозы төҙөлгәс, баш зоотехник, колхоз рәйесе булып эшләргә насип булды. Шул йылдарҙа Бөйөк Еңеү көнөн юғары кимәлдә үткәрә башланыҡ. Хәтерҙә, 9 Май көнө Мерәҫ һәм Бәхтегәрәй ауылдары һуғыш ветерандары, уҡыусылар, уҡытыусылар, башҡа халыҡ йыйылып Еңеү паркындағы «Еңеүсе һалдат» һәйкәленә һуғыш ҡорбандары иҫтәлегенә сәскәләр һала инек. Әйткәндәй, 1983 йылда Мерәҫ һәм Бәхтегәрәй ауылдары янындағы ҡарағас урмандарын кәртәләп, парктар эшләгәйнек. Техника һәм мал тапамағас, йәш ҡарағастар матур булып үҫеп китте. Ветерандарыбыҙҙың тамағын ялғатып, «наркомовский 100 грамм» төшөрттөрөп, автобус менән күрше Бәхтегәрәй ауылына оҙата торғайныҡ. Юлда, ғәҙәттәгесә, Ҡушйылға тигән урынға туҡтап, сылтырап ағып сыҡҡан ике шишмәнең һалҡын һыуын тәмләп китерҙәр, Бәхтегәрәй ауылы паркындағы стела янында уларҙы көтөп торған бар ауыл халҡы менән митинг үткәреп, һуғыш ҡорбандарына гөлләмәләр һалырҙар ине.\nFөмүмән, «Таналыҡ» колхозында ветерандарға ғына түгел, ҡалған халыҡҡа ла иғтибар көслө булды. Йыл һайын бер һуғыш ветераны һәм бер Герой-әсәгә (улар бишәү ине) колхоз иҫәбенә өй һалып бирә торғайныҡ. Ул яҡшы йола беҙ күсеп киткәс тә дауам иткәндер тип уйлайым.\nБөйөк Ватан һуғышына Мерәҫ ауыл советынан 116 кеше китә. Шуларҙың ҡап яртыһы тыуған иленә кире әйләнеп ҡайта алмай, фронт яландарында һәләк була. Был—шундай ҙур фажиғә. Күпме ҡатын тол, күпме бала атайһыҙ, күпме сабый донъяға тыумай ҡала...\nМин Мерәҫкә 1971 йылдың февралендә килдем. Һуғыштан әйләнеп ҡайтҡан кешеләрҙең 31-е тере ине әле. Бына улар: Аҙғолов Сирғәле Байрам улы—пенсияға сыҡҡансы тракторсы булды, Байрамғолов Бәҙретдин Фәхретдин улы—ферма мөдире, урман ҡарауылсыһы, Байрамғолов Мөхөтдин Фәхретдин улы—шахтер, балта оҫтаһы, Ваһапов Fиззәт Зиннәт улы—райсовет рәйесе, Сибай ҡала партия комитеты хеҙмәткәре, Вәлиев Әнүәр Йосоп улы—төҙөүсе, Вәлләмов Һибәт Һиҙиәт улы—механизатор, келәт мөдире, Fазин Хәсән Муллағәләм улы—хисапсы, Иҫәнаманов Йомағужа Зариф улы—малсы, Ҡаһарманов Ишбулды Фазлиәхмәт улы—механизатор, келәт мөдире, Килдейәров Әҡмөхәмәт Сәхиулла улы—Сибайҙа йәшәне, келәт мөдире, Килдейәров Ибраһим Шаһимарҙан улы—бригадир, Мифтахетдинов Сабирйән Харис улы—ферма мөдире, тимерсе, Мөхәмәҙиәнов Fиниәт Латип улы—уҡытыусы, Нәҙербаев Юныс Сафа улы—Баймаҡ машзаводы эшсеһе, Рәхмәтуллин Зәкир Вәли улы—колхоздың беренсе тракторсыһы, өлкәнәйгәс почта ташыны, Рыҫмөхәмәтов Хажғәле Хажи улы—механик, бригадир, бөгөн һау ҡалған берҙән-бер ветеран, Рыҫмөхәмәтов Әхмәтхажи Сибәғәт улы—колхозсы, Сәғитов Ирғәле Мырҙағәле улы— колхозсы, өлкәнәйгәс тә Торф фермаһын ҡарауылланы, Сырлыбаев Рәфҡәт Әшрәф улы—бригадир, прораб, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы эшсеһе, Тутаев Мирза Нурғәле улы—урман ҡарауылсыһы, Хәмитов Хәбибрахман Хәйрулла улы—ауыл советы рәйесе, Хәсәнов Муллағәле Мырҙағәле улы—бригадир, Хәсәнов Әбделҡадир Мәғәфүр улы—йылҡысы, яланда эшләгән механизаторҙарға яғыулыҡ, төшкө аш ташыусы, Хәсәнов Әхмәт Мәғәфүр улы—ауыл советы рәйесе, ҡырсылыҡ эшсәндәрен хеҙмәтләндереүсе, Хоҙайбирҙин Исмәғил Сәғәҙей улы—һуғышҡа машинаһы менән китеп, машина менән әйләнеп ҡайтҡан данлыҡлы һунарсы, Шафиҡов Fәрифулла Нотфулла улы—чабан, Ямантаев Fәббәс Мифтахетдин улы—йылҡысылыҡ фермаһы мөдире, Ямантаев Fәле Иҙрис улы—баш бухгалтер, Ямантаев Иҙрис Мифтахетдин улы—малсы, Ямантаев Рәфҡәт Хунафи улы—шофер, Йәнтүрин Фәтхулла Заһит улы— чабан.\n1990 йылдың декабрендә мине Салауат исемендәге колхоздың рәйесе итеп һайланылар. Тәҡдим булғас та Ниғәмәт ауылында Бикмәтов Әнүәр Яҡуп улына кәңәш һорап барҙым. Ул ихлас күңелдән: «Әйҙә, Ирек ҡустым, кил, бында халыҡ арыу, эшсән ул. Ололар һинең атайың Ниғәмәт ағайҙың беҙҙең колхоз рәйесе булып эшләгәнен һаман да хәтерләй әле»,—тине.\nМин эшкә килгәндә был колхоз, етәкселәр йыш алмашыныу сәбәпле, бөлгөнлөккә төшөп бара ине. Бында ла мин иң тәүҙә һуғыш ветерандарына таянып эшләнем, уларҙың кәңәшен тоттом. Улар эскерһеҙ ярҙамлаша торғайны. Ҡапыл-ҡара йәшәр урын булмағас, ветеран уҡытыусылар, һуғыш ветераны Сирғәлин Ишбулды Нурғәле улы менән Әминә Нәжметдин ҡыҙының йортонда фатирҙа торҙом. Уларҙың күршеләре Утарбаев Әхмәтдин Мөхәмәтдин улы һәм Мәүлитов Фәтих Солтанғәзи улы менән аралаша торғайныҡ. Мәктәптең элекке директоры Лоҡманов Мансур Ибәтулла улы, Ниғмәтуллин Насип Сибәғәт улы, Мозафаров Ирғәле Сәйәх улы, Мөхәрләмов Әбделфәиз Зәйнулла улы, Әхмәт һәм Хисмәт Fиниәт улдары Рәхимовтар, Уразбаев Айса Сәғит улы, Хисаметдинов Әхмәтсафа Мәғәфүр улы, Яҡупов Шәһиғәле Хансолтан улы, Әхмәтов Вәли Fәле улы, Fайсин Әғзәм Шөғәйеп улы, Исмәғилов Ибраһим Мәғзүм улы, Ильясов Хәлил Баязит улы, Дәүләтшин Сөләймән Fиниәт улы, Зәйнуллин Мырҙағәле Дусғәле улы, Мозафаров Ирғәле Сәйәх улы, Мусин Хәүәрис Лоҡман улы осрашҡан һайын йылы һүҙҙәр әйтеп, кәңәштәренән ҡалдырманылар. Мусин Әғзәм Лоҡман улы минең әсәйем Мәмбәтҡолова Шәмсиямал Мөжәүир ҡыҙын беренсе уҡытыусым, мөғәллимәм булды, тиер ине.\nКолхоз эштәрен барлап сыҡҡас, ғаиләмде алып һуғышта булған туғандарымдың хәлен белеп килер өсөн юлға сығыр инем. Тәүҙә Икенсе Этҡол ауылында йәшәгән Йәүҙәт ағайымдарға инер инек. Артабан Сибай ҡалаһына юлланабыҙ. Унда әсәйемдең бер туған ҡустыһы, данлыҡлы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы ветераны, эскадрон командиры, Ленин, өс тапҡыр Ҡыҙыл Йондоҙ һәм башҡа бик күп орден, миҙалдар кавалеры, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, Сибай педагогия училищеһын ойоштороусыларҙың береһе, ил мәғарифын үҫтереүҙә ҡаҙанған уңыштары өсөн республикала беренсе булып Ушинский миҙалы менән бүләкләнгән шәхес, Баймаҡ, Сибай ҡалаларының, Темәс ауылының почетлы гражданины Мәмбәтҡолов Бәҙри Мөжәүир улының, әсәйемдең һеңлеһе Гәүһәр апайҙың тормош юлдашы, шахтер еҙнәйебеҙ Солтанов Хәмиҙулла Миңнеәхмәт улының хәлдәрен белеп, ҡотлап ҡайтыр инек. Ә инде кис Мерәҫ ауылында Фин һәм Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, һуғыш инвалиды, заманында колхоз, ауыл советтары рәйесе булып эшләгән ҡайным Хәмитов Хәбибрахман Хәйрулла улын ҡотлар инек.\nБыл ваҡиғаларға ике тиҫтәнән ашыу йыл үтеп тә киткән. Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары ла бармаҡ менән һанарлыҡ ҡына ҡалып бара. Шулай ҙа мин уларҙың береһен дә онота алмайым. Улар беҙҙең илде генә түгел, бөтә кешелек донъяһын фашизмдан азат иткән кешеләр бит. Һуғышта емерелгән илде аяҡҡа баҫтырыусылар ҙа. Беҙ уларҙың алдында мәңге бурыслыбыҙ. Шуға күрә яҡты рухтарына баш эйәйек.\nСибай ҡала башҡорттары ҡоролтайы рәйесе.\nҺүрәттә: «Таналыҡ» колхозы ветерандарының 1988 йылда Еңеү көнө Еңеү паркында төшкән фотоһы. Мерәҫ ауылы.


Ҡайта алмаған атайҙарыбыҙ өсөн дә, үҙебеҙ өсөн дә йәнебеҙ әрней » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Хәтер » Ҡайта алмаған атайҙарыбыҙ өсөн дә, үҙебеҙ өсөн дә йәнебеҙ әрней\nАтайым һуғышҡа киткәндә ике генә йәштә ҡалғанмын. Китер алдынан төшкән фотола мин уның алдында ултырам. Ҡәҙерле кешем Минһаж Ғиләжетдин улы Ҡоҙаҡаев Ҡырмыҫҡалы районының Малай ауылында колхоз рәйесе булған. Тарантасына ултырып, «Ерән ҡашҡа» йырын көйләп йөрөй ине, тип хәтерләй уны ололар. Әлбиттә, мин уға «атай» тип өндәшеүемде лә иҫләмәйем. Үкенескә күрә, атайға фронттан имен ҡайтырға яҙманы. Беҙгә шулай ярты етем, күңел китек булып үҫергә тура килде. Беҙ – һуғышта һәләк булған яугирҙарҙың балалары Еңеү байрамында ике төрлө тойғо кисерәбеҙ: иларға ла, шатланырға ла белмәйбеҙ. Хәҙер инде 68 йыл шулай.\nЕңеү байрамы илебеҙҙә йыл һайын бер төрлөрәк үтә: һуғышта ҡатнашҡан, әлеге көндә иҫән булған бабайҙарҙы байрам кисәһенә саҡырабыҙ ҙа, уларға ғына рәхмәт һүҙҙәре әйтәбеҙ, хөрмәт күрһәтәбеҙ. Ә беҙҙең һәләк булған атайҙар онотола һәм онотолдо ла. Еңеүҙе яҡынайтыуҙа улар ҡатнашмаған кеүек булып тойола. Яуҙа һәләк булған яугирҙарҙың етем ҡалған балаларын иҫләүсе лә юҡ. Беҙҙән башҡа байрам итәләр. «Бер кем дә, бер нәмә лә онотолмаған!» тигән һүҙҙәр ҡағыҙҙа ғына эленеп тора. Ә беҙгә, атайһыҙ ҡалған, етемлектә, ас, яланғас үҫкән балаларға, иғтибар юҡ. Беҙ ҙә иғтибарға мохтажбыҙ. Әле «һуғыш балалары»на 70 – 75 йәш. Бала сағыбыҙ ауыр тормошта үткәс, төрлө сиргә дусарбыҙ. Беҙгә профилакторийҙарҙа, дауаханаларҙа бушлай дауаланыу мөмкинлеге булдырһалар, матди ярҙам күрһәтһәләр, исмаһам, ҡулға бер сәскә, Еңеү таҫмаһы тотторһалар ҙа, күңелгә йылы булыр, илебеҙ беҙҙе онотмаған икән, тип шатланыр инек.\nҺуғыш башланғанда 1 – 5 йәшлек булған балалар ни өсөн бер ниндәй иғтибарһыҙ ҡалдырылған һуң? Беҙҙән саҡ ҡына өлкәнерәктәрҙе лә бит «һуғыш ветераны» иттеләр. Баҡһаң, беҙҙең «һуғыш балалары» тигән статус юҡ икән. Бәлки, 68 йыл үткәс, ул статусты булдырырҙар?\nАтайым 1942 йылда Ленинград өлкәһендә барған ҡаты һуғыштарҙа башын һалған. Ныҡ һағынып, ғаиләһе өсөн ҡайғырып, әсенеп яҙған хаттарында шиғырҙар ҙа бар. Ул шағир булмаған, әлбиттә, Тыуған илгә әйләнеп ҡайтыу өмөтө менән ошо юлдарҙы яҙған.\nТөндә төштәремдә күрәм:\nҺеҙҙең яҡҡа осамын.\nҺеҙҙең карточканы ҡарап,\nОсҡан ҡоштан хәбәр алам,\nИртә менән тигеҙ рәткә\nБарса әрме теҙелә.\nБигерәк тә йөрәктәрем әрнеп,\nҺеҙҙе һағынып эсем өҙөлә.\nБыл йырҙарҙы өйрәткәндә\nУлар ныҡлы тыңларҙар.\n«Атай яҙған йыр бит был», – тип\nЙырларҙар ҙа иларҙар.\nӘгәр ҡайтһам, ҡайтыу менән\nҺеҙҙән ошо хатты алырмын.\nҠәбәхәт дәүер булды, тип,\nТотоп утҡа яғырмын.\nСәләм менән йыр яҙһам да,\nҺеҙҙән күңелем туймай.\nБындай йырҙар яҙмаҫ инем,\nҮлгәс бит яҙып булмай.\nЫсынлап та, атай «йыры»н уҡыйым да, илайым… Мин дә тормошҡа ашмаған теләктәремде иҫбатлап, әсенеп, һағынып ошондай һүҙҙәр яҙҙым.\n«Атай» тип әйтеүҙәре\nНиндәй ләззәтле икән.\nҮҙең алыҫта булһаң да,\nЙәнең Малайҙа икән.\nАтай алдында ултырыу\nНиндәй рәхәт икән.\nУнан тойған йылыны\nЕлдәр килтергән икән.\nСығыу ваҡыты 10-05-2013, 10:39 | Ҡаранылар: 931\nКемдәр улар – онотолғандар?


БАШвестЪ - Башҡортостан Республикаһының тәүге интернет - гәзите\n6 ноября 2013 г.\t Главная О газете Персонал Контакты Башинформ\n"Прометей" ҡунаҡтар ҡабул итте\nӨфөнөң "Прометей" командаһынан күптән хәбәрҙәр ал ған юҡ. Ҡатын - ҡыҙҙарҙың ошо исемде йөрөтөүсе волейбол кома ндаһы артыҡ күҙгә ташланып бармай, ҡайҙалыр кемдәр менәндер уйнай, ниндәйҙер у рындар\nбиләй. Һәм бына ошо коллективтың үҙендә Рәсәй Кубогы алдына н үткән турҙы ҡабул итеүен ишетеп, беҙ разведкаға ашыҡтыҡ.\nӨфө дәүләт нефть техник университетының спорт залы үҙенең а рхитектураһы буйынса волейбол уйыны өсөн тап килә, һәр хәлдә\n"Нефтяник Башкортостана" йәки "Энергетик" кеүек популяр клу бтарҙың "министадиондары" менән сағыштырырға түгел инде. Шул уҡ ваҡытта зал елләтелмәгән, һа уа юҡ ине,\nойоштороусылар көйәрмәндәр тураһында бөтөнләй онотҡан, күрә һең, бәлки ҡатын - ҡыҙҙар волейболы ҡыҙыҡһыныу тыуҙырмай тип уйлағандар ҙыр.\nӨфө клубының волейболсы ҡыҙҙарына күҙ ташлау менән айырым\nһығымталар яһарға була. Йөҙҙәр барыһы ла таныш - тәжрибәле оҫталар ҙа, йәштәр ҙә бар. Ҡайһы берҙәре "Прометей" өсөн күп йылдар уйнай. Галина Бутакова, Наталья Квицинская, Ольга Покинь - Борода - ҡасандыр беҙ был\nҡыҙҙар Өфө клубын суперлигаға алып сығыр тип өмөтләнә инек. Тик һәр ваҡ ыт бер нимә\nҡамасаулай - йә яҡшы аҡса түләп Өфө клубын уҙып китеүсе ком андалар барлыҡҡа килә, йә шәп уйынсылар икенсе командаға күсә, йә ҡы ҙҙарҙың берәйһе декретҡа китә...\nБаш тренер Николай Долгодворовтың һүҙҙәренә ҡарағанда, "П рометей"\nүҙ алдына Рәсәй ҡатын - ҡыҙҙар волейболының иң көслө дивизи онына сығыу бурысын ҡуймаған. Бының өсөн финанслауҙың көслө булыуы кәрәк, ә клубтың аҡсаһы юҡ. Шуға күрә "Прометей" нисе к булдыра ала, шулай уйнаны - иң көслөләрҙең икенсе этабына үтеп, унда алтынсы урын яуланы. Б ындай сығыш беҙҙең команда өсөн сик тә түгелдер, бәлки, әммә\nӨфө клубы тиҙ арала суперлигаға сығыуға иҫәп тота алыр тип әйтеүе ҡыйын.\nӨфләге турҙа дүрт команда ҡатнаша, уларҙың өсәүһе киләһе этапҡа сығасаҡ. "Прометейҙан" тыш "Автодор - Метар" (Силәбе) , "Искра" һәм "Искра СГЭА" ( Һамар). Киләһе этапта ҡатнашыус ыларҙы әле үк әйтергә мөмкин, сөнки "Искра СГЭП" "Искраның" буласаҡ алмаштары тип әйтергә була, йәш ҡыҙҙарҙың уйында бары тик тәжрибә туплау өсөн генә ҡатнашасағы көн кеү ек асыҡ.\nАртабан алға барасаҡ командалар билдәле булыуына ҡарамаҫт ан командалар үҙҙәрен йәлләмәйенсә уйнаны. Өфөләр тәүге көнд ө "Искраға" ҡаршы ысын көрәш ойошторҙо. Уйын ике командаға л а ҡыйын бирелде, хаталаныуҙар йыш булды. "Прометейҙа" Светла на Соколова яҡшы уйын күрһәтә алды. Уның һөжүмдәре Өфө колле ктивының еңеүенә нигеҙ һалды.\nИкенсе матчта "Автодор - Метар" "Искра СГЭА" ҡыҙҙарын еңд е. Волга яры ҡыҙҙары 0 : 3 иҫәбе менән бирешһә лә уларҙың ны ҡышмал булыуҙары көйәрмәндәрҙең күңеленә хуш килде, ҡыҙҙарҙы ң уйынын алҡыштар менән ҡаршы алдылар.\nМатериалдарҙы күсереп баҫҡанда (тулыһынса йәки өлөшләтә)\n"БАШвестЪ" гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ.\n2011 йыл Башҡортостанда Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы буласаҡ\nБындай ҙур булмаған Ер шарында башҡаларҙан айырым йәшәү мөмкин түгел\nБаш ҡалалағы янғында зыян күреүселәр компенсация аласаҡ\nБашҡортостан электричкаһы: арзан, күңелгә яҡын һәм күнегелгән\nШым! Тарифтар формалаша\nИҫәп алыусынан кәңәштәр\nОжмах хаҡында хәтирәләр\nКүп балалы ғаиләләрҙең ҡайғы-шатлыҡтары\nБашҡортостандың баш ҡалаһына грипп һөжүм итә\nМәскәү тәнҡитселәре спектаклдәребеҙҙе маҡтаны\nӨфө авторҙары китабының презентацияһы үтте\nӨфөлә портреттар галереяһы асылды\nБашҡортостан студенттары Ҡаһирәнән ҡайтты\nБашҡортостан студенттары Мысырҙан ҡайтырға әҙер\nБР буйынса Эске эштәр министрлығы: "Европа"ла теракт булыуы инҡар ителә\n"Өфө"лә Башҡортостандыҡылар буласаҡ\nБашҡортостан дзюдосылары Рәсәйҙең ике чемпионатында еңде\nАмбициялы "Өфөнөң" стартын "йондоҙҙар" менән биҙәнеләр\nПервая интернет-газета республики Башкортостан "БАШвестЪ"\n"БАШИНФОРМ" мәғлүмәт агентлығы тарафынан сығарыла\nМөхәрририәттең фекере автор фекере менән тап килмәүе лә ихтимал


Әсәйҙәр өсөн яңылыҡ\n8 Апрель 2020, 13:14\n– Әсәлек капиталын файҙаланыу буйынса яңыраҡ байтаҡ яңылыҡ индерелде. Шулар тураһында ентекләберәк һөйләп китһәгеҙ ине?Ғәзизә ҠОРБАНҒӘЛИЕВА,Әлшәй районы.\nУҡыусыбыҙҙың һорауына Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан Республикаһы буйынса бүлексәһе идарасыһы, Рәсәй Пенсия фонды идараһы ағзаһы Фоат Ғәләүетдин улы ХАНТИМЕРОВ аңлатма бирә.\n– Эйе, Рәсәй Президенты Владимир Путин ҡул ҡуйған федераль законға ярашлы, әсәлек капиталын ҡулланыу мөмкинлектәре байтаҡҡа киңәйтелде.\nДәүләт ярҙамының күләме артты, сертификат аҡсаһын тотоноу хәҙер күпкә ябайыраҡ та һәм уңайлыраҡ та.\nИң мөһим үҙгәреш шул: әсәлек капиталы беренсе балаға ла бирелә башланы. Тәүге бәпестәре 2020 йылдың 1 ғинуарынан тыуған (уллыҡҡа алынған) ғаиләләр 466 617 һум күләмендә әсәлек капиталы алырға хоҡуҡлы.\n2020 йылда икенсе сабыйы донъяға килгән ғаиләләргә был дәүләт ярҙамы күләме өҫтәмә рәүештә 150 мең һумға арта һәм 616 617 һум тәшкил итәсәк.\nТәүге ике балаһын 2007 йылдың 1 ғинуарына тиклем, йәғни әсәлек капиталы программаһы эшләй башлағансы тапҡан ғаиләләр ҙә күп. Өсөнсө (йәки артабанғы) сабыйын 2020 йылда тыуҙырған (уллыҡҡа алған) осраҡта уларға ла шул суммалағы – 616 617 һум күләмендәге – әсәлек капиталы тейеш.\nТағы бер яңылыҡ: законға ингән үҙгәрештәр ғаиләләрҙең сертификат аҡсаһына баҡса участкаһында йорт төҙөү хоҡуғын нығыта. Бының өсөн ергә милек хоҡуғын раҫлаусы документ һәм торлаҡ төҙөлөшөнә рөхсәт булыуы шарт.\nПрограмманың 2026 йыл аҙағына тиклем оҙайтылыуын да билдәләп китергә теләйем.\n2020 йылдың 15 апреленән тағы бер яңылыҡ көтә: сабый ошо ваҡыттан һуң донъяға килһә, әсәлек капиталы артынан Пенсия фондына барып йөрөргә кәрәкмәй – кәрәкле мәғлүмәттәр Берҙәм гражданлыҡ хәле акттарын теркәү реестрынан алынып, сертификат автоматик рәүештә тултырыла. Уны тапшырыу тураһында белдереү әсәнең дәүләт хеҙмәттәре порталында теркәлгән шәхси кабинетына һәм порталда күрһәтелгән телефон номерына ебәрелә.\nӘсәлек капиталы ярҙамында торлаҡ шарттарын яҡшыртҡан саҡта ла Пенсия фондына барырға түгел. Кредит алған банкта уҡ торлаҡ алыу йәки төҙөү өсөн сертификат аҡсаһын файҙаланыуығыҙ, шул иҫәптән тәүге взнос итеп индереүегеҙ тураһында ғариза яҙырға кәрәк.\n2021 йылдан башлап сертификатты алыу – 5 көнгәсә, унан файҙаланыу хаҡындағы ғаризаны ҡарау ваҡыты 10 көнгә тиклем ҡыҫҡартыла. Башҡа ведомстволарҙан өҫтәмә мәғлүмәт һорағанда сертификатты алыу – 15, ғаризаны ҡарау 20 көнгә ҡәҙәр оҙайтылыуы мөмкин.\nПрограмма ғәмәлгә ингән 2007 йылдан бирле Башҡортостанда 320 854 әсәлек капиталы сертификаты бирелгән. Ғаиләләрҙең күпселеге – 264 меңе –сертификат аҡсаһын торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға тотонған.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №4, 26 ғинаур - 1 февраль, 2019 - Информационные страницы\n№4, 26 ғинаур - 1 февраль, 2019\nАТАМАЛЫ УРАМДАР КҮРЕРГӘ\nФәрит ВӘХИТОВ, журналист, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Ш. Хоҙайбирҙин исемендәге Хөкүмәт премияһы лауреаты: Кемгә нисектер, әммә минең өсөн был бик күңелде әрнетеп торған мәсьәлә. Шуны белгән кеүек шылтыраттығыҙ әле, бик урынлы һорау. Һүҙҙе алыҫтаныраҡ башлап ебәрәйем, булмаһа.\nҮҘ ЕРЕБЕҘҘӘ ҮГӘЙ БАЛА ХӘЛЕНДӘБЕҘ\nБерләшкән Милләттәр Ойошмаһының 1983 йылғы Бөтә донъя конференцияһында "төп халыҡтың ере, тәбиғи байлығы, үҙ илендәге законлы хоҡуҡтары тартып алынырға, теле инҡар ителергә тейеш түгел", тип билдәләнгән.\nҠАР МӘШӘҠӘТТӘРЕ ҺӘМ...\n1 ғинуарға халыҡтың торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр өсөн бурысы 2 миллиард 376 миллион һум.Ирекһеҙҙән, шундай һорау тыуа: халыҡтың шул сама бурысы бар икән, ни өсөн хөкүмәт уның елкәһенә тағы ла түләүҙәр өҫтәй?\nКадрҙар әҙерләү бурысы тора, шуға, тәжрибә уртаҡлашыу һәм хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеп тә ҡайттыҡ. Ни өсөн беҙҙең башҡорт балалары ла япондар, ҡытайҙар, вьетнамдар кеүек еңеү яуламаҫҡа тейеш!\nБөтә башҡортто, уның бөтә социаль төркөмөн уртаҡ ҡыуаныс берләштергән. Автономияла башҡорттар иҫәпһеҙ ҡорбан биреп, икһеҙ-сикһеҙ ғазап сигеп, быуаттар буйы яулаған азатлыҡ хыялының тормошҡа ашыуын күргән.\nЖурналист - ул һөнәр түгел, ул күңел торошо, шуға күрә, күңеле ҡәнәғәтлек кисерһен өсөн кемдер ошо ауыр жанрҙар өҫтөндә лә эшләй. Шулай ҙа, дөрөҫөн әйткәндә, жанрҙар йылдан-йыл юғала бара.\nЙЫР ЙЫРЛАҒАНДА ИХЛАСЛЫҠ КӘРӘК\nУҡыусылар иғтибарына Х. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының "Карауан" эстрада төркөмө артисы, Халыҡ-ара, Бөтөн Рәсәй һәм республика конкурстары лауреаты Рөстәм ШАҺЫБАЛОВ менән әңгәмә тәҡдим итәбеҙ.\nСИБАЙҘАРҘЫҢ МӘСКӘҮҘӘРҘЕ АЯҒҮРӘ БАҪТЫРҒАНЫ\nСибай ҡалаһының "Ынйыҡай" халыҡ бейеүҙәре ансамбле өсөн яңы йыл тәүге көндәренән үк уңышлы башланды. Улар йыл башында Мәскәү ҡалаһында үткәрелгән "Планета йәйғоро" мәҙәни-мәғариф проекты сиктәрендәге II Халыҡ-ара хореографик турнирҙа ҡатнашып, бихисап еңеүҙәр яулап ҡайтты.


Иҡтисади санкциялар ойошмаларҙың Төркиә граждандарын эшкә урынлаштырыуын сикләй. Аҙыҡ-түлек эмбаргоһы ит, балыҡ, һөт ризыҡтарын, йәшелсә-емеш һатып алыуға ҡағыла.\nРәсәйҙең Сүриәләге СУ-34 истребителдәре авиабомба менән генә түгел һауа-һауа ракеталары менән дә ҡоралланды.Хәҙер уларға арттан һәжүм итеү мөмкин түгел.\nРим папаһы мосолмандарҙы туғандар тип атаны. Ул христиандарҙы һәм мосолмандарҙы ыҙғыштан туҡтарға һәм тыныслыҡ урынлаштырырға саҡырҙы. Был хаҡта ул Банги мәсетендә белдерҙе.\nҠытайҙың иң ҙур ҡалалары төтөн аҫтында ҡалды. Һауала зарарлы матдәләр норманан 10 тапҡырға артып киткән. Пекин хакимиәте халыҡты урамға сыҡмаҫҡа саҡыра. Ҡалала 20 миллион самаһы кеше йәшәй.\n01 декабря Аҙыҡ-түлек эмбаргоһы һәм гуманитар бәйләнештәрҙе сикләү\n01 декабря Бөгөн Бөтә донъя СПИД-ҡа ҡаршы көрәш көнө


Федераль кимәлдә эҙләнгән Ҡайғолов ҡулға алынды\nРадик Ҡайғолов торлаҡ төҙөлөшөнә өлөшләтә аҡса индереүселәрҙе алдауҙа ғәйепләнә. Мутлашыусы халыҡтан 3 йөҙ миллион һум тирәһе аҡса үҙләштергән.\nСтәрлетамаҡ ҡалаһында «Башстрой» компанияһы директоры Радик Ҡайғоловҡа ҡарата ризаһыҙлыҡ акциялары былтыр уҡ башланды. Ул етәкләгән төҙөлөш ойошмаһы берәүҙәрҙең йортон төҙөп бөтмәгән, икенселәренең фатирын бер-нисә кешегә һатҡан, бәғзеләренең хатта, нигеҙе лә һалынмаған.\nТикшереү барышында төҙөлөш ойошмаһы тарафынан мутлашыу осрағы асыҡлана. Уның етәксеһе Ҡайғоловҡа ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатыла. Ләкин ул хоҡуҡ һаҡсыларынан ҡаса. Федераль кимәлдә эҙләнгән мутлашыусы баш ҡалала ҡулға алынған.\nАнастасия Остроумова, тәфтишсе: «Тикшереү барышында Радик Ҡайғолов юғалды. Һыңынан уны федераль эҙләүгә бирҙеләр. 26 мартта Өфөлә иҡтисади хәүефһеҙлек һәм коррупцияға ҡаршы көрәш идаралығы хеҙмәткәрҙәре уны ҡулға алды. Ленин районы суды ғәйепләнеүсене һаҡ аҫтына алыу тураһында ҡарар сығарҙы».


Өс алтын миҙаллы Самира\n24 Февраль 2021, 18:25\nСтәрлетамаҡ ҡалаһында 2011-2012 һәм 2013 йылда тыуған ҡыҙҙар һәм малайҙар араһында рус шашкаһы буйынса Башҡортостан Республикаһының шәхси беренселеге үтте. Өс номинацияла барлығы 271 уҡыусы үҙ көсөн һынаған.\nБеренселектә баймаҡтар ҙа ҡатнашты. Ҡаланың 3-сө мәктәбенең 3-сө класс уҡыусылары Самира Хәсәнова, Таңсулпан Сәфәрғәлина һәм 5-се мәктәптең 1-се класс уҡыусыһы Эльза Ҡасимова Баймаҡ данын тағы ла күтәрҙе.\nСамира Хәсәнова өс йүнәлештә: блиц, тиҙ һәм төп программа буйынса ла беренсе урынды алды һәм шуның менән 3 алтын миҙалға лайыҡ булды. Ә инде Таңсулпан Сәфәрғәлина менән Эльза Ҡасимоваларға 3-сө урынды яуларға әҙ генә балл етмәне.\nӘйтергә кәрәк, был Самира Хәсәнованың тәүге уңышы түгел. Быға тиклем дә ул республика кимәлендә уҙған рус шашкаһы, халыҡ-ара шашкаһы, Бөтә Рәсәй турнирҙарында ла уйнап, чемпион исеменә лайыҡ булды.\nБаймаҡ ҡыҙҙарын еңеүҙәре менән ҡотлап, тағы ла бейегерәк үрҙәр теләйбеҙ!


Мал бағып аҡса эшләйҙәр » Табын\nМал бағып аҡса эшләйҙәр\n29 января 2014 йыл | Ауыл хужалығы\nҠормантау ауылында егәрле, тырыш, сәмсел кешеләр йәшәй. Ауыл халҡы нигеҙҙә күпләп мал-тыуар, ҡош-ҡорт бағып, унан алынған килем иҫәбенә етеш тормошта көн күрә.\nБурлы ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Ринат Хисмәтуллин да ҡормантауҙарҙың тырышлыҡтары менән айырылып тороуҙарын,\nдонъясыл булыуҙарын билдәләй. Биләмәгә ҡараған ауылдарҙа һыйыр малдары һаны йыл башынан 40-ҡа артып, 858 баш иҫәпләнә. Шәхси хужалыҡтарҙа иң күп мал үрсетеүселәр ҙә тап Ҡормантауҙа, ти Ринат Хөрмәт улы. Бына, мәҫәлән, Әфләтуллиндар, Ғиззәтуллиндар, Шараповтар, Муллағәлиевтар, Ғәбиҙуллиндар һ.б шундайҙар иҫәбендә.Бөгөнгө яҙмабыҙ - күпләп мал аҫраусы Гөлфиә менән Әхмәт Ғиззәтуллиндар ғаиләһе хаҡында.\nИрле–ҡатынлы Ғиззәтуллиндар Ҡормантауҙа тыуып үҫә. Бынан 15 йыл элек ғаилә ҡорғас, тыуған ауылдарында төпләнеп,\nдонъя көтә башлайҙар. Бергә йәшәй башлауҙарының тәүге йылдарынан уҡ күпләп мал, ҡош–ҡорт аҫраған ғаилә йылдар үткәс тә был табышлы шөғөлдән айырылмай, ныҡлап мал аҫрарға тотоноп китә. Ит йүнәлешендә эшләгән крәҫтиән-фермер хужалығы төҙөлә.\nБөгөнгө көндә фермер Әхмәт Ғиззәтуллин ҡарамағында ҡуртымға алынған 14 гектар майҙанда ер иҫәпләнә. Ер нигеҙҙә сабынлыҡ итеп файҙаланыла. Хужалыҡта аҫралған 15 баш мал–тыуарҙың 9–ы һимертеүгә ҡуйылған. Уларҙан тыш тиҫтәгә яҡын һарыҡтары бар. Йылҡы йылында ат та алып ебәргәндәр.\nИшле малға аҙығы ла мул кәрәк. Йәй көнө бесән әҙерләгәндә ҡул көсө етешмәгәнлек-тән, Ғиззәтул-линдар дәүләттән ярҙам алмайынса ла ит һатыуҙан алынған аҡсаға "МТЗ” тракторы, уҙған йылда пресс-йыйғыс һатып алғандар, бесән сапҡыстары ла үҙҙәренеке. Малдарҙы ҡышлатып сығарыу өсөн аҙыҡ етерлек тупланған: 200–ләп төргәк бесән әҙерләгәндәр, ихаталарына эҫкерт тә ултыртҡандар. Әлбиттә, малҡайҙарҙы бесән менән генә һимертеп булмай, ҡатнаш аҙығы ла кәрәк.\n- Мал аҫрағас, уларҙы һимертеү өсөн фуражы ла кәрәк, ә ул осһоҙҙан түгел. Былтыр ситтән жом килтереп һатҡандар ине. Был һутлы аҙыҡты бер "КамАЗ” алып ҡалғайныҡ, ә быйыл уныһы ла юҡ, - тиҙәр Гөлфиә менән Әхмәт.\n- Малдарҙы аҫрауын аҫрайбыҙ, иткә һимертәбеҙ, әммә элеккесә күпләп табыш алып булмай. Сөнки ит һатыу ҙур проблемаға әүерелде, хаҡы ла төштө. Күпме көс түгеп аҫрағас, осһоҙға һатҡы килмәй, - ти Әхмәт Ғәли улы. – Күмәртәләп һатып алыусыларға тапшырғанда ла (Өфөгә үҙәк баҙарға алып барып тапшыра) ит күп булғанғамылыр инде, нисек тә осһоҙораҡ хаҡҡа алырға тырышалар. Мең һылтауын табалар: итте йә ябыҡ, йә һимеҙ тип аптыраталар. Әле бына көҙ һуйылған малдарҙың ите ботлап–ботлап һатылмай эленеп тора.\nҠура тулы мал–тыуарҙы тәрбиәләү бер кешенең генә ҡулынан килерлек эш түгел. Бында Гөлфиә менән Әхмәттең ҡул араһына ингән балалары – 15 йәшлек ҡыҙҙары Ғәлиә менән 10 йәшлек улдары Булат ҙур ярҙамсы. Татыу, егәрле атай-әсәй ҡулында тәрбиәләнгән балалар эшкә, яуаплылыҡҡа өйрәнеп, ғаилә бюджетына килгән аҡсаның тир түгеп алынғанын белеп үҫә. Әхмәт иһә мал үрсетеүҙән тыш, "Урожай” крәҫтиән хужалығында шофер булып эшләп йөрөй. Ә Гөлфиә әлегә декрет ялында, 1 йәш тә 7 айлыҡ улдары Йәмилде тәрбиәләй.\nБына шулай, Ғиззәтуллиндар малдарҙан алынған табыш иҫәбенә етеш тормошта, ауылдаштарына өлгө булып йәшәй.


Элемтә хеҙмәткәрҙәре көнө менөн! // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nЭлемтә хеҙмәткәрҙәре көнө менөн!\n18:14, 6 мая 2010 Сәйәсәт\n7 майҙа бөтә элемтә тармаҡтары хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең һөнәри байрамдарын билдәләй. Шуның менән бәйле Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов уларҙың исеменә ҡотлау ебәрҙе:\n«Бөгөн радио, телевидение, Интернет, мобиль һәм башҡа элемтә бәйләнештәре иҡтисади һәм социаль мәсьәләләрҙе һөҙөмтәле хәл итеүгә булышлыҡ итә. Мәғлүмәт технологияларын, яңы коммуникация һәм элемтә сараларын планлы рәүештә индереү һөҙөмтәһендә бөтә кимәлдәге власть органдары эшмәкәрлегендә, медицинала, мәғарифта, банк системаһында, бизнеста тармаҡ әһәмиәте йылдан-йыл үҫә бара.\nИлдәге иң ҙур элемтә операторҙарының береһе – «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәте – ҡеүәтле техник базаға эйә. Предприятие киң ҡулланылышлы Интернетты һәм яңы хеҙмәтләндереүҙәргә юл асыусы технологияларҙы индереүгә 1 миллиард 700 миллион һумдан ашыу аҡса инвестицияланы. Сүс-оптик элемтә линияларының дөйөм оҙонлоғо 13 мең километрға етте. Электр элемтәһе селтәрҙәрен артабан модернизациялауға етди иғтибар бүленә. Быйыл йыл башына республика АТС-ында 1 миллион 132 мең абонент номеры иҫәпләнде. Ауыл телефон элемтәһен цифрлаштырыу үткәрелде, цифрлы IP-телевидение индерелә.\nРеспублика ҡалаларында һәм райондарында тәүлек әйләнәһенә видеокүҙәтеү камераларын һәм телемедицина системаларын тоташтырып, «Хәүефһеҙ ҡала» программаһы бойомға ашырыла. «Электрон Хөкүмәт» проекты һәм Мәғлүмәт йәмғиәтен үҫтереү стратегияһы буйынса 2 000 километрҙан ашыу сүс-оптик элемтә линиялары һәм мультисервис селтәрҙәре төҙөү планлаштырылған.\nБашҡортостан – илдең юлдаш телевизион каналына һәм радиостанцияһына эйә булған бик аҙ төбәктәренең береһе. «Башҡортостан» телерадиотапшырыуҙар компанияһы һуңғы 20 йылда ҡайтанан техник ҡоралландырыуҙа бик ныҡ алға китте. Уның селтәре бөгөн 400-ҙән ашыу ретрансляция пункттарынан тора, аудиторияһын республикалағы һәм эргәләге төбәктәрҙән 4,5 миллиондан ашыу тамашасы тәшкил итә. Цифрлы технологияларға күсеү тамамлана. БЮТ телеканалы көн һайын башҡорт, рус, татар һәм башҡа телдәрҙә 18 сәғәтлек тапшырыуҙар алып бара. Төрлө жанрҙағы һәм йүнәлештәге 50-нән ашыу программа эфирға сыға. «Башҡортостан радиоһы», «Спутник ФМ», «Юлдаш», «Ашҡаҙар» популяр радиостанциялары әүҙем эшләй.\nБөтә был ҙур, күп планлы эш Башҡортостандың глобаль мәғлүмәт майҙаны булып берләшеүенә, һәр кешенең тормош сифаты яҡшырыуына булышлыҡ итә. Беҙҙең республиканы мәғлүмәтләштереү тәжрибәһе федераль кимәлдә хупланыуы бик ҡыуаныслы хәл. Элемтә тармағы хеҙмәткәрҙәре киләсәктә лә үҙҙәренә йөкмәтелгән яуаплы бурыстарҙы үтәп сығыр, тип ышанам.\nҺеҙгә һаулыҡ, именлек һәм бәхет, тыуған Башҡортостаныбыҙ һәм бөтә Рәсәй именлеге хаҡына яңы хеҙмәт уңыштары теләйем!


Өфөлә Ҡурсаҡ театры «Мостай Кәрим. Яҡын офоҡ» исемле спектакль-портрет әҙерләй // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n16:11, 16 августа 2018 Мәҙәниәт\nФото: театрҙың матбуғат хеҙмәте\nӨфөлә Ҡурсаҡ театры «Мостай Кәрим. Яҡын офоҡ» исемле спектакль-портрет әҙерләй Фото: театрҙың матбуғат хеҙмәте\nТиҙҙән тамашасыларҙы бер юлы өс премьера көтә: «Етем төлкө», «Буратино» камера спектаклдәре, «Мостай Кәрим. Яҡын офоҡ» спектакль-портреты һәм «Ҡыҙыл Башлыҡ».\nТеатрҙың әҙәбиәт-драма бүлеге етәксеһе Диана Гәрәева-Рәхмәтуллина хәбәр итеүенсә, тамашасылар яңы миҙгелдә иң беренсе «Принцесса Крапинка» спектаклен ҡарай ала, ул иртәгә, 17 августа була.\n24 августа тамашасыларҙы «Етем төлкө» спектакленең премьераһы көтә, режиссер — Ольга Штырляева, рәссам — Илнур Слявчин. «Етем төлкө» тигән башҡорт халыҡ әкиәте буйынса спектакль туған телдәрҙе өйрәнеү һәм һаҡлау буйынса программа сиктәрендә әҙерләнгән.\nТеатрҙа «Ҡыҙыл Башлыҡ» спектакле өҫтөндә лә эш башлана. Режиссерҙар — Виктория Щербакова һәм Андрей Волков. Цехтар яҡын арала ҡурсаҡтар һәм декорациялар әҙерләүгә тотона, ә актерҙар менән отпуск алдынан уҡ ролдәргә бүлеп уҡыу ойошторолғайны. Был спектаклдә тамашасылар яратҡан, Рәсәйҙең халыҡ артисы Айрат Әхмәтшин ҡатнаша.\nЯңы миҙгелдә өлкәнерәк тамашасыларҙы Мостай Кәримдең тормошо һәм ижады тураһында «Мостай Кәрим. Яҡын офоҡ» тигән спектаклдең премьераһы көтә. Был күләмле сәхнә әҫәре «Театрҙар — балаларға» программаһы сиктәрендә «Берҙәм Рәсәй» тарафынан бүленгән аҡсаға ҡуйыла. Режиссер Альберт Имамутдинов ошо эшкә бер юлы ике һәләтле рәссамды — Илнур Слявчинды һәм Әнисә Томаншинаны йәлеп иткән, көйөн Урал Иҙелбаев яҙа. Бөйөк шағирҙың тормошо һәм ижады хаҡында спектакль-портрет сәхнә сәнғәтенең бер нисә төрөн берләштерә: бында бейеүҙәр, битлек кейгән актерҙарҙың эше, видео-проекциялар, һәм, әлбиттә, төрлө системаларҙың ҡурсаҡтары бар. Премьера 12 октябргә билдәләнгән.\n87-се миҙгелде асыу тантанаһы 15 сентябрҙә уҙа. Был көндә театр кескәй тамашасыларҙы көтөп алынған премьераға — Петр Васильевтың (Петрозаводск ҡалаһы) һәм Алевтина Ториктың (Санкт-Петербург) Алексей Толстойҙың «Буратино» әкиәте буйынса ҡуйған спектакленә саҡыра.\nТеги: Ҡурсаҡ театры, миҙгел асыу, премьералар


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҠАРҘАР ИРЕЙ, ҺЫУ ТАША... - 2019 - Мәҡәләләр\nҮткән аҙна төрлө мәҙәни, социаль әһәмиәттәге һәм спорт сараларына бай булһа ла, төп урындарҙың береһен Беларусь Республикаһының Рәсәйҙәге Тулы хоҡуҡлы һәм ғәҙәттән тыш илсеһе Владимир Семашко менән эшлекле осрашыу алып торҙо. Сара барышында коммуналь махсус техника һәм пассажир автобустарын алыу, шулай уҡ беларус белгестәренең Өфөлә автомобиль юлдарын төҙөү өлкәһендә ҡатнашыу мөмкинлеге тураһында һөйләшеүҙәр алып барылды. 16-17 майҙа ВДНХ-ла Беларусь Республикаһының барлыҡ коммуналь техникаһы күргәҙмәһе күрһәтеләсәк. Ҡала хакимиәте башлығы Өлфәт Мостафин унда мотлаҡ ҡатнашып, техника менән танышыу, ниндәй техниканы алыу кәрәклеге һәм ниндәй йүнәлештә хеҙмәттәшлек итеүҙе асыҡлау бурысын ҡуйҙы.\nШулай уҡ уҙған аҙнала Республика көнө уңайынан "Аҡбуҙат" ипподромында муниципаль райондар араһында ат сабыштары буйынса турнирҙың беренсе этабы үтеүе лә Башҡортостан тарихында яңы биттәрҙең береһе булды. Ике күрше республика араһында "Кемдең аты?" тигән һорау тыуған ваҡытта Республика Башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбировтың Башҡортостандың 100 йыллығы сиктәрендә ошондай матур башланғысҡа нигеҙ һалыуы халыҡтың рухын күтәреп ебәрҙе, тигәндә лә һис арттырыу булмаҫ. Баш ҡала ғына түгел, тапшырыуҙарҙы тура эфирҙан күҙәткән республика халҡы үҙе атҡа менгәндәй рух, күңел күтәренкелеге кисерҙе был ваҡыттарҙа. Ә инде бер нисә этаптан тороп, йомғаҡлау сығышында - 11 октябрҙә, Республика көнөнә ниндәй хистәр бураны күтәреләсәген күҙ алдына килтереү ҡыйын түгел. Был сара киләсәктә яңы йүнәлештәргә яңы һулыш өҫтәр, этәргес булыр, тигән өмөт осҡоно баҙланы, ниһайәт, күңелдәрҙә.\nОператив кәңәшмәлә автомобилдәрҙең газондарҙа парковкаланыуы мәсьәләһенә айырым иғтибар бирелде. Быға юл ҡуймау өсөн ике талап бар: административ комиссияларҙың эшен яйға һалыу һәм тыйыу сараларын ҡулланыу, йәғни махсус бағаналар һәм ҡоймалар ҡуйыу. Шулай уҡ яҙғы таҙартыу айлығы ла иғтибарҙан ситтә ҡалманы. Был сара 25 марттан башланды һәм апрель һуңына тиклем дауам итәсәк.\nШулай ҙа миҙгелгә ҡарап, көн үҙәгенә сығарылған һорауҙар араһында иң актуаль булып яҙғы ташҡынға әҙерлек мәсьәләһе торғандыр. Был мәсьәлә буйынса һыу баҫыу ихтималлығы булған территориялар ингән - Дим, Калинин, Киров, Ленин райондары хакимиәттәре башлыҡтары сығыш яһаны.\nЙыл һайын алып барылған күҙәтеүҙәрҙән мәғлүм булыуынса, һыу максималь кимәлгә - 850-990 сантиметрға күтәрелгән осраҡта ғына дүрт райондың ҡайһы бер биҫтәләрен һыу баҫа. Түбәнерәк күрһәткестәр ваҡытында был исемлеккә Калинин районы инмәй. Тирә-яҡ мөхит гидрометеорологияһы һәм мониторингы буйынса Башҡортостан идаралығы хәбәр итеүенсә, быйыл Ағиҙел һәм Ҡариҙел йылғалары боҙҙан башҡа йылдар менән сағыштырғанда 2-3 көнгә алдараҡ асыласаҡ һәм был 2-8 апрелгә тура килә, һыу кимәле иһә 100 сантиметрға түбәнерәк булыуы күҙаллана. Шуға ҡарамаҫтан, муниципалитетта әҙерлек ғәҙәттән тыш хәлдәрҙең иң насар, көтөлмәгән фаразы буйынса алып барыла. Һыу баҫыу ихтимал булған участкаларҙағы урам комитеттары, баҡсасылыҡ берләшмәләре менән һыуҙың ҡапыл күтәрелгән ваҡытында нимә эшләү, милекте нисек ҡотҡарып ҡалыу буйынса күнекмәләр үткәрелә, янғынға ҡаршы һәм граждандар һағы хеҙмәттәренең профилактика бүлектәре хеҙмәткәрҙәре менән берлектә халыҡҡа аңлатыу эштәре алып барыла. Халыҡты ваҡытлыса урынлаштырыу пункттары әҙерләнә. Шулай уҡ эсәр һыу килтереүҙе ойоштороу буйынса ла хәстәрлек күрелә. Һыу ныҡ күтәрелеп, һуңынан кире ҡайтҡандан һуң уның эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса ла эштәр алып барыла.\nҒөмүмән, муниципалитет һәм ҡала тормошон тәьмин итеү буйынса хеҙмәттәр һыу ташыу проблемаһы менән беренсегә осрашмай, шунлыҡтан төрлө осраҡтарға ла әҙерҙәр, тип әйтергә мөмкин. Был осорҙа инде күп нәмә халыҡтың үҙенән дә тора: белгестәр ҡушҡанды ҡаршылыҡһыҙ үтәп, ғүмергә хәүеф янағанда милекте һаҡлап ҡалыуҙы икенсе планға ҡуйып тороп, ташҡынды фажиғәләрһеҙ, имен-аман үткәреп ебәреү - тәү сираттағы бурыс. Ҡала хакимиәте башлығы Өлфәт Мостафин да йомғаҡлау һүҙендә тап ошо хаҡта белдерҙе: иң мөһиме, ғүмерҙәрҙе һаҡлап ҡалыу.\nЯҙылған: 03.04.19 | Ҡаралған: 127


Ҡатын-ҡыҙҙар байрамы бөгөн башландымы әллә? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ҡатын-ҡыҙҙар байрамы бөгөн башландымы әллә?\nҠатын-ҡыҙҙар байрамы бөгөн башландымы әллә? 04.03.2019 // Йәмғиәт\nЭйе, Өфөләге "Торатау" конгресс-холы тупһаһын аша атлап үтеү менән башҡа иң тәүҙә "Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө әллә бөгөн башланды инде?" тигән уй килә, сөнки бында барыһы ла байрам мөхитенә сорналған, ә береһенән-береһе гүзәл ҡатын-ҡыҙҙан күҙ ҡамаша. Нәзәкәтле сара үтә бөгөн – "Ҡатын-ҡыҙ – милләт әсәһе" III республика бәйгеһенә йомғаҡ яһала.\n"Ҡатын-ҡыҙ - әсәй", "Лидер ҡатын-ҡыҙ", "Өлкән быуын ҡатын-ҡыҙы", "Иң йәш йәмәғәт эшмәкәре" һәм башҡа номинацияларҙа еңеүселәрҙе бүләкләү "Тамыр" , "Мираҫ" йыр ансамблдәре, Милли симфоник оркестр, Марсель Ҡотоев һәм башҡа сәнғәт әһелдәренең сығыштары менән үрелеп бара.\nФойела ҡул эштәренән ойошторолған күргәҙмә эшләй, баш ҡалабыҙҙан, Бөрйән, Дүртөйлө һәм башҡа райондарҙан килгән оҫталар милли биҙәүестәр, ҡашмау-түшелдеректәр, ҡорамалар, туҙҙан эшләнгән бал батмандары, хатта башҡортса открыткалар тәҡдим итә.\n"Ҡатын-ҡыҙ – әсә" номинацияһында еңеүселәрҙе Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировтың хәләл ефете Каринэ Хәбирова ҡотланы.


“Башҡорт баҡыры” вахта ысулы менән эшләүсе таусылар өсөн көнкүреш шарттарын яҡшыртты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n“Башҡорт баҡыры” вахта ысулы менән эшләүсе таусылар өсөн көнкүреш шарттарын яҡшыртты\n17:59, 1 ноября 2013 Иҡтисад\n«Башҡорт баҡыры» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең сәнәғәт майҙансығы Хәйбулла районында, ул предприятие офисы урынлашҡан Сибай ҡалаһынан йөҙҙән ашыу километр алыҫлыҡта. Таусылар өсөн дүрт дөйөм ятаҡтан торған вахта ҡаласығы төҙөлгән, уларҙа 400-ҙән артыҡ кеше йәшәй. Ошо көндәрҙә тағы ла 220 кешегә ике дөйөм ятаҡ асылды.\nБинаның стеналары керамзит бетон блоктарҙан төҙөлгән. Был йылылыҡ үткәрмәүсе экологик таҙа төҙөлөш материалы. Фасадтарҙың һәм эске биналарҙың заманса дизайны, кер йыуыу машиналары менән кер йыйыу бүлмәһе, кухнялар, йыйылыштар залы, заманса мебель, телевизорҙар һәм душ бүлмәләре — былар барыһы ла кешеләр өсөн. Эргәлә генә 80 урынлыҡ ашхана. Дөйөм ятаҡтар һәм инженер селтәрҙәре төҙөүгә 60 миллион һумдан ашыу аҡса тотонолған.\nЯҙын вахта ҡасабаһында һәм фабрикала 500 самаһы ҡыуаҡлыҡ, ағастар һәм сәскәләр ултыртылған. Шахтерҙарға һәм таусыларға уңайлылыҡтар тыуҙырыу өсөн эскәмйәләр ҡуйылған. 2014 йылда дауам иттереләсәк төҙөкләндереүгә 15 миллион һум һалынған.\nХәҙерге ваҡытта «Юбилейный» ер аҫты руднигы төҙөлә, «Подольский» ятҡылығын үҙләштереү планлаштырыла. Был штатты киңәйтеүгә килтерәсәк, өҫтәмә эш урындары барлыҡҡа киләсәк һәм тағы ла дөйөм ятаҡтар төҙөргә кәрәк буласаҡ. 2015 йылға вахта ҡасабаһында ике яңы дөйөм ятаҡ һәм ял итеү үҙәге файҙаланыуға тапшырыласаҡ, унда дарыухана, бөҙрәхана, китапхана, 100 урынлыҡ ашхана, магазин, административ кабинеттар, бильярд, тренажер залдары буласаҡ.\nТеги: башҡорт баҡыры,вахта ҡасабаһы,таусылар


Өфөлә иң социаль һөҙөмтәле компанияларҙы бүләкләнеләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә иң социаль һөҙөмтәле компанияларҙы бүләкләнеләр\n9:59, 9 июля 2014 Йәмғиәт\n8 июлдә Өфөлә 2013 йылға «Юғары социаль һөҙөмтәлелек һәм социаль партнерлыҡты үҫтереү өсөн» VIII республика тармаҡ-ара конкурс еңеүселәрен бүләкләнеләр. Сара Республиканың социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү буйынса өс яҡлы комиссияһы ултырышы сиктәрендә үтте.\nБыйыл конкурста Башҡортостандың 195 предприятиеһы һәм ойошмаһы ҡатнашты. Икенсе этапҡа, коллектив килешеүҙәре төҙөлгән һәм теркәлгән, табышлылыҡты күрһәткән, хеҙмәткәрҙәргә даими социаль ярҙам иткән, эш хаҡы буйынса бурысы һәм эштә үлем осраҡтары булмаған, туғыҙ предприятие сыҡты.\nЕңеүселәр һәм призерҙар өс төркөмдә билдәләнде. Тәүге икәүһенә, үҙенең ағзалығына ярашлы республика тармаҡ профсоюздарында бүленгән, бюджетҡа ҡарамаған ойошмалар, өсөнсөһөнә бюджет учреждениелар инде.\nТәүге төркөмдә лидер – «Йәшен» Өфө ғилми-производство предприятиеһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте. Икенсе урында – «Башҡортостан электр энергияһын етештереү компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте филиалының 2-се Өфө йылылыҡ-электр үҙәге, өсөнсөлә – «Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте.\nИкенсе төркөмдә «Тәбиғи продукттар» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте («Йәрминкә» магазиндар селтәре) еңеү яуланы, «Стәрлетамаҡ йылылыҡ селтәрҙәре» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте икенсе урында, өсөнсөлә – «Артемида» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте (Ҡырмыҫҡалы районы).\nБюджет учреждениелар араһында беренсе урынды Белорет ҡалаһының 8-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе яуланы, икенсене – Стәрлетамаҡ районы һәм ҡалаһының халыҡты социаль хеҙмәтләндереү комплекслы үҙәге, өсөнсөнө – Стәрлетамаҡтың 3-сө Ҡала дауаханаһы.\n— Йылдан-йыл социаль яуаплылыҡтың юғары планкаһын тотҡандар менән бер рәттә яңы предприятиелар һәм ойошмалар барлыҡҡа килеүе айырыуса ҡыуандыра. Ә ул конкурстың формаль булмағанын, ҡыҙыҡлы булыуын һәм ни тиклем уның географияһы һәм ҡатнашыусыларҙың иҫәбе артыуынан, шул тиклем республиканың һәр предприятиеһында, ойошмаһында хеҙмәт шарттарының уңайлыраҡ булыуын аңлата, — тип билдәләне, конкурс еңеүселәрен ҡотлап, БР Хөкүмәте вице-премьеры Лилиә Ғүмәрова.\nТеги: конкурстар, социаль һөҙөмтәлелек


Танышырға теләп иғлан - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nТабылған һәм никах мөнәсәбәттәре етди ир-егет өсөн\nСайтта теркәлгән ҡулланыусылар менән донъяның төрлө мөйөштәрендә нисәмә миллион кеше булғанИр-егеттәр уларҙың һаны байтаҡ, ғаилә ныҡлы һәм етди мөнәсәбәт булдырырға теләйбеҙ. «Мөхәббәт Планета» партнер уңайлы булған эҙләү системаһы. Кандидаттар исемлеге һәм анкетаның бирергә кәрәк ул һеҙҙең талапты таныша ала бара, кем тура килә уға. Ир-егет менән етди мөнәсәбәттәр өсөн һеҙгә мотлаҡ ярҙам киңәйтеү форсатын эҙләргә таба. Ҡулланыусы булып «Планета Мөхәббәт» тиҙ һәм ябай. Күп айырмалы рәүештә оҡшаш сайттар, биш минуттан артыҡ түгел бында бөтөнләй биләй һәм теркәү процедураларын бушлай. Уға тотоноп, табырға йыйыныусы яңы һеҙгә еңеллек менән таныша алманым, егет өсөн етди мөнәсәбәттәр таба.\nМенән осрашыуға етди гей бында мин алам. Сираттағы мәҡәлә\nсиркәү - министры минең-гей\nБеҙ һине көтә күләгәләр әкрен һәләк притаиться ниәтәммә тыштан ғына ҡарап, әгәр кеше һеҙ. һеҙ статистика күберәк әйтеп ҡалырға, тип, һәр хәлдә, мин уларҙың береһен беләм лгбт, атеист сиркәү сәйер яңғырай был тәҡдим өсөн, тик һеҙҙең өсөн, бәлки, теләмәй, тикшереү өсөн унитарий. Иң гей беҙ-татыу галактикалар билдәле. Гейне кеше, уның подвержены унитаризм яҡшылыҡ тартыла, интеллектуально, сәйәси яҡтан грамоталы, яуаплы ҡурҡа.\nИман шарттары аллаһы\nмотлаҡ түгел, унитар була. Министр беҙҙең өлкән-атеист. Әгәр һеҙ шуны ҡыҙыҡ, беҙгә ышанырға, беҙ Google.\n- Осрашыуҙар, осрашыуҙар, дуҫлыҡ, мөхәббәт түбәнге Саксония.\nМин Нордхорн районы 50 км\nҠатын-ҡыҙ ир-атты эҙләүгә сыҡҡанға тиклем 40 йыл 48, үҫеш һәм са 1,80 юғары, күп, эш, күңелле осрашыу өсөн, һауала йөрөү, бергә сәйәхәт, әгәр беҙ бер-береһенә оҡшамаған, йәғни никах булдыиң юғары, ҙур, ә буйынса хат алыша. Ҡатын-ҡыҙ ир-атты эҙләүгә сыҡҡанға тиклем 40 йыл 48, үҫеш һәм са 1,80 юғары, күп, эшләргә, аралашырға, ял, сәйәхәт бергә, әгәр беҙ бер-беребеҙҙе яратабыҙ, йәғни никах булды. иң юғары, ҙур, ә буйынса хат алыша. Клэрвоянт, ведь, фокусник. Ясновидящий нисек, мин һеҙҙе күреп, проблемаларын һөйләй һәм тамуҡ, уны нисек хәл итә. Колдунья булараҡ, мин ауыл сихырсы эшләгәс, еңел миңә бөтә объекттар күрәҙәселек ҡыла алмайбыҙ, асыҡланған хәл, төрлө йәрәхәт алырға, бетеү һ да, дошмандары үҙ язаһын аласаҡ. Клэрвоянт, ведь, сихыр. Ясновидящий нисек, мин һеҙҙе һөйләй, һеҙгә тамуҡ һәм проблемаларын күрергә, уны нисек хәл итә. Колдунья булараҡ, мин эшләгән ауылда сихыр, күрәҙәселек ҡылыу мөмкин булған бөтә әйберҙәрҙе ябай, ҡуйылмаған диагноз, төрлө йәрәхәт алырға, бетеү һәм биҙәнеү, дошман яза. Мин ҡара көс менән эшләй, шуға мин үҙ эше өсөн аҡса алыр аныҡ, йолаларын үтәүҙе талап итә, отплачивать өсөн бүләк көсө шул, мин улар менән эшләй. Тылсымсы кеүек, мин шулай эшләнем менән демондар, рухтар менән үле, һәр төрлө аҙғынлыҡ менән хоҙайы һәм ырыуы менән. Бөтә булған билдәле һәм билдәһеҙ мин күнекмәләр системаһы. Һәм һәр ерҙә һәм кеше әйберен мин уйлап ҡараһаң яҡ. Атрибут түгел, мин һәр саҡ кәрәк, әммә мин йыш ҡына интелектының кимәлдә эшләй. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ваҡиға миңә тыныс вектор үҙгәртергә. Алып уҡыу миндән, шул тылсымлы донъя ҡушылыусылар була. Әгәр һеҙҙең ярҙам кәрәк, зинһар, беҙҙең менән бәйләнешкә инегеҙ. Мин аҡса өсөн тылсымлы бүләктәр һәм эштәр ҡабул итә. Сәләм барлыҡ, кем мин, минең исемем Денис.\nМин булдым мин шатмын һәм вильгельмсхафен 25 45 йәшкә тиклем йәшәгән ҡыҙҙар менән таныша ине.\nМин дөрөҫө: юмор хисе менән брюнетка коричневоглазый.\nбөтә 180 сантиметрҙан артмаҫҡа Яҙылған.\nКүңелһеҙ. Һаумы кыҙҙар германияГанновер һәм ятҡанынамин беләм, беҙгә шул тиклем ҡыҙҙар менән танышып бында ауырнәмә Лә түгел менән таныштырыу матур ҡаршы, хәҙерге, етерлек - был да мөһимтормош ҡыҙыҡ Минхат алышыу кәрәкһәм юғары спорт Мин39 минҺаумы ҡыҙы германияГанновер һәм ятҡанынамин беләм, беҙгә шул тиклем ҡыҙҙар менән танышып бында ауырҡаршы түгел, шуға күрә кем менән танышып-сибәр ҙә, ысынбарлыҡ, һәм был да мөһим 8 рус телле ғаилә һәм ғаилә менән аралашыу оҡшай 9 йәштәге балалар өсөн йыл эҙләгәндәр. Миңә ҡалһа күсергә планлаштыра лерт бавария Ганновер алыҫ түгел. Килә ине, дуҫтары өсөн был районда урыҫ мөмкин тиклем тиҙерәк килә, сөнки мин, рус теленә өйрәтеү балалар өсөн. Миңә ҡалһа күсергә планлаштыра лерт бавария Ганновер алыҫ түгел. Был райондарҙың береһендә урыҫ булыуы мөмкин тиклем тиҙерәк килер инем, сөнки мин бала рус телен өйрәтергә теләйбеҙ. Әгәр барыһы ла насар, һеҙҙең өсөн, һеҙҙең һәм өмөтһөҙлөк, бөтә был әйберҙәрҙе киләсәктә минең менән һәр ваҡыт яҡшы бәйләнештә өсөн нигеҙ булып тора. Ир-ат, 64 йыл, 85 169 иң Ганновер Германия, германия граждандары, ҡатын-ҡыҙҙы эҙләй блондинка, буйы 162 см тиклем, 40-45 йыл, әле бәләкәй балаларға мөнәсәбәте оҙайлы өсөн түгел, бәлки, ғаилә өсөн булдырылған.\nӘгәр барыһы ла насар һинең өсөн, һинең һәм куйғандар, бөтә был әйберҙәрҙе киләсәктә минең менән һәр ваҡыт яҡшы бәйләнештә өсөн нигеҙ булып тора. Ир-ат, 64 йыл, 85 169 иң Ганновер Германия, германия граждандары, ҡатын-ҡыҙ эҙләй блондинка, буйы 162 см тиклем, 40-45 йыл, әле бәләкәй балаларға мөнәсәбәте оҙайлы өсөн түгел, бәлки, ғаилә өсөн булдырылған. Беҙ бөтә ауырлыҡтарҙы бергә еңеп сыға. Яҡшы көн. Минең исемем Алиса, мин ҙур булмаған рыбацкий ҡала украинала йәшәй, аҡса эшләй, уҡытыусылыҡ минең уйлауымса ябай картаһы буйынса сиған әбейе, шулай уҡ тарағы менән шөғөлләнә. Осрашыу тиклем. Минең исемем Алиса, мин ҙур булмаған рыбацкий ҡала украинала йәшәгән, ғәҙәти тормош сиған әбейе менән эшләү буйынса күрәҙәселек картаһы буйынса белемле, шулай уҡ картаһы Тара макетын эшләгән. Шулай уҡ ҡысҡырып ҡаҙ комочек мин беләм, энурез, доғаларын тотлоға балалары менән фото на был күренә, шулай уҡ шәм эшләр өсөн үләндәр мин, бүлмә һәм кеше йыйҙы. Мин зыян түгел. Һеҙ элемтәгә керә аласыз минең менән телефон буйынса йәки видео. Яҙа, мин уйлайым, был нимә осһоҙ, беҙҙең осрашыу тураһында килешә. Ганновер һәм уның тирә-ҡыҙ өсөн иң барыһы Һаумы, минең исемем Владимир, 31 мин, мин йәшәйем алыҫ түгел Ганновер, изге ҡаршы, ғаилә тормошона әҙер ҡыҙы һәм позитив, яҙығыҙ, шылтыратығыҙ, мин бик бәхетле булыр бөтә Һаумы, минең исемем Владимир, 31 мин, мин йәшәйем алыҫ түгел Ганновер, изге ҡаршы, ғаилә тормошона әҙер ҡыҙы һәм позитив, яҙығыҙ, шылтыратығыҙ, иң яҡшы багктар бик бәхетле булдым мин. Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ менән танышырға теләүселәр өсөн секс ике йәки бер тапҡыр түгел, ә даими нигеҙҙә ганновер ҡалаһында һәм районында яҡшы. Мин 180 32 спорт үҫеше кәүҙә түгел, ә эскесе. Мин бәхетле булдым һинең менән ҡабат осраша. Иң яҡшы ваҡыт. Мин тапҡыр иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ менән танышырға теләүселәр өсөн секс ике йәки бер түгел, ә даими нигеҙҙә ганновер ҡалаһында һәм районында яҡшы. Мин 180 үҫеш 32 спорт кәүҙә түгел, ә эскесе. Мин бәхетле булдым һинең менән ҡабат осраша. Мин йылда 43 кеше, 187 үҫешенең, тулы. Мин теләр инем менән осрашыуҙар аралашыу өсөн ҡыҙ артабанғы йылдарҙа 35-50. Ганновер мин йәшәй. Мин яҙам, һәм мин барыһына ла яуап бирә. Мин йылда 43 кеше, бейеклеге 187, том. Артабан мин бер ҡыҙ менән осрашыу өсөн 35-50 аралашырға теләй инем. Ганновер мин йәшәй. Мин яҙам, һәм мин барыһына ла яуап бирә.\nИр-ат һине, порядочный, аҡыллы, изге күңелле, хәстәрлекле\nИр-ат һине, порядочный, аҡыллы, изге күңелле, хәстәрлекле һәм уның яҡшы юмор тойғоһо менән темпераментный ир-ат, ысынлап баһалаған ҡатын-ҡыҙ, ул уны яратаМин музыка мажара эҙләп еңел түгел, шуға күрә көслө киҫкен.\nҮтенес: үҙем түгел, минең дә, һеҙҙең дә.\nДонъя, етерлек, аралашыусан, юмор хисе менән, мин дөрөҫ уҡыу, мин ғәҙел баһалап, асыҡ кеше. Ялғандан һәм көнсөллөктән мин ҡабул итмәйем. Мин яратам был тәбиғәткә сәйәхәт. Һаман да эшләй. Төҙөлөүгә даими Киев, Украина, мюнхенда йәшәгән өлкән ҡыҙы. Мин бында йыш киләм, әммә уны яратып һәм мюнхен һәм айырым биҫтәлә йәшәй.\nЗарарлы ғәҙәттәре менән танышырға теләгән кеше мин, ярай, мөмкин булһа, бер ни тиклем, мәҫәлән, травма. Дуҫлыҡ өсөн, оҙайлы аралашыуҙар. Барыһы менән аралаша башлаһаң, берәй ҡыҙыҡлы аралашыу - дуҫлыҡ тыуа кеше күңеле өсөн, әгәр һәйбәт яҡынлығын күрһәтә дуҫлыҡ кеше тәне өсөн, әгәр яҡынлығы ҡәнәғәтлек килтергән һәм ҡәнәғәтләнеү - хистәр килеү йәшәү өсөн кеше. Һәм мин кешеләр менән танышырға теләп бөтә юлдар үтә. Һеҙ биттең онлайн-мюнхенда таныштырҙы. Һеҙ бында теркәлгән булған кешеләр өсөн бушлай таныша ала мюнхен ҡайһы бер йүнәлештәрҙә ҡарайбыҙ. Теркәлгәндән һуң, бер нисә минут торорға, һеҙгә инеп булған кешеләр менән аралашыу, башҡа ҡалаларҙа йәшәй. Һәр кем осрашыуҙар теләп, яратып таба, үҙе икенсе половинка табып, кейәүгә сығыу йәки өйләнеүҙән Мюнхен, һеҙ наслаждаться йәшәй.\nБуйынса билдәле булған швеция осраша. Ҡатын-ҡыҙ эзләй ир-атты өсөн секс\nСэндвич Секс мөһим түгел\nЫсын ир-егет булған кешеләр өсөн бушлай сексуальный очрашулары менән швеция осрашаӘммә әгәр һеҙҙең ауыҙ валсығы ла кис була, сэндвич бик мөһим.\nОнлайн-кем һаҙыматлы газ-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр менән осрашыу селтәр л\nЙондоҙ аҫтындаБыл нуль була. Алыҫлыҡҡа тиклем счеттары, был өлкәлә дөйөм булған өсөн, үҙәк була. Социаль селтәрҙәр компанияһы яңы хистәр менән танышырға һәм шулай уҡ ярҙам итәсәк һезгә онлайн милләтле кешеләрҙең мөрәжәғәт итеү ҡаланың бөтә донъя буйынса иң ҡыҙыҡлы яуаптар, йәнле теләйем йыйыныусы дустар, тығыҙ Бу ҡала. Аралашыу, яңы дуҫтар менән аралашҡан һәм ваҡыт үткәреү өсөн вайнер урамын ҡала бәхетле, үҙебеҙҙең"Урал-Альберт районы". Маяковский паркында аттракцион компаниялары өсөн ҡыҙыҡлы эштәрен ваҡытында һәм һалҡын була, боҙ һырғалаҡтары Palace Ice, эш урындары тирәһендә, таш сәскә тәңкәләр фонтан бер яйға. Йәй һәм көсөргәнештә ҡала, билдәле булыуынса, символдарының береһе булып тора"мөхәббәт таш"- алһыу блогы был. Нох кеше йөрәге тап килергә мөмкин, шулай булғас, ашыҡмайыҡ менән кәңәшләшкән. Ч, беззаботно бара, фоторәсемдәр скачать тикшерергә теләйбеҙ. Социаль селтәрҙәр компанияһы ғына түгел.\nКанал - Релиз"идара итеүҙә хаос"\nШвеция ВидеоЛимит һәм шведтар менән уйнауы тураһындағы фекерҙәре. Видео өсөн каналында тура эфирҙа буласаҡ.\nШвеция онлайн виртуаль бүлмә\nШвеция телефон номерын виртуаль керештеШвеция телефон номерҙарын интернетта табырға. Онлайн-швеция өсөн телефон теркәлгән раҫлай. Швеция телефон номерҙары теркәлгән булырға раҫлай. Швеция телефоны буйынса онлайн раҫлай. Виртуаль ҡабул итеү бүлмәһе швеция менән sms кереште. Швеция телефон номерына бушлай онлайн.\nВиртуаль онлайн-швеция бүлмә\nВиртуаль менән швеция телефон номерына тоташтыра. Швеция телефон номерҙарын интернетта табырға. Швеция телефон номерҙары теркәлгән булырға раҫлау өсөн интернетта. Швеция телефон номерҙары теркәлгән булырға раҫлай. Раҫланы интернет-телефония швецияла. Виртуаль ҡабул итеү бүлмәһе швеция менән sms кереште. Швеция телефон номерына бушлай онлайн.\nAmerická ruleta: švédsky Datovania videa ChatRoulette Alternatívy - anglický neformálnej konverzácie\nтоп 10 чатрулетка бушлай ҡыҙы менән 18 йыл видеочить видеочивать рулетка кейәүҙә таныштырҙы. видео чат чатта теркәлергә рулетка менән телефон без интернета теркәү телефоны менән башҡа ч рулетка чатрулетка ҡыҙы 18 телефон менән фото менән танышты чатта теркәлергә ҡыҙы рулетка


Борон заманда бер ауылда егеттәр кәрт уйнағандар, ти. Бер егеттең һалып уйнарға аҡсаһы етмәгән.\n— Отолһаң, төнгө сәғәт икелә бер үҙең генә барып, мунса ташын алып сығырһың,— тигәндәр уға иптәштәре.\nУйында отолғас, егет мунсаға киткән. Барған, мунса ташын алдым ғына тигәндә, уның ҡулын бер йомшаҡ ҡына ҡул тотоп алған да:\n— Мине алаһыңмы? — тигән.\nЕгет ҡурҡып, хатта өндәшә алмай торған. Шунан мунса һелкенә башлаған, ти. Теге ҡул тағы:\n— Мине алаһыңмы? — ти икән. Егет ҡурҡышынан:\n— Алам,— тигән. Шул ваҡыт тирә-яҡ яп-яҡты булып, нур сәселеп киткән, нур эсендә бер һылыу ҡыҙ баҫып тора, ти.\nҠыҙ егеткә ҡайтырға ҡушҡан. Егет мунсанан сыҡһа, ҡайһыһы биҙрә, ҡайһыһы көрәк күтәреп, кешеләр мунсаны һүндерһәк булып югерәләр, ти. Егеттең мунсанан сығыуы булған, теге ут шунда уҡ бөткән. Егет, хәлдән тайып, көскә өйөнә ҡайтып йығылған. Әсәһе:\n— Улым ауырып киткән,— тип, төрлө үләндәр ҡайнатып эсергән, ти.\nТеге ҡыҙ егеткә икенсе көндө лә килергә ҡушҡан икән. Бер ваҡыт төндә ишек ҡағалар, ти. Егеттең мунсаға барасағы иҫенә төшә лә әсәһенә асмаҫҡа ҡуша. Бына өй урынынан ҡуҙғала башлай. Егет, бик ҡурҡһа ла, ишекте асып тышҡа сыға. Сыҡһа, теге ҡыҙ баҫып тора, ти. Ҡыҙ мепән егет өйгә килеп инә лә: — Мин һинең киленең булам, хәҙер һеҙҙән китмәйем,— ти. Егеттең әсәһе:\n— Улай булғас, иртәгә никах уҡытырбыҙ,— тип йоҡларға ятҡандар, ти.\nТаңға табан ҡарсыҡ уянып китһә, тәҙрәнән әллә нисәмә кү? ҡарап тора, ти. Был күҙҙәр үҙҙәре йәмһеҙ, үҙҙәре маңлай уртаһында, ти. Ҡурҡышынан ҡарсыҡ:\n— Килен, килен, тор әле,— тип, теге ҡыҙҙы уятҡан. Ҡыҙ, уянып китеп:\n— Әлдә уятҡанһың әле, юҡһа донъянан китер инек,— тип, ғүмерҙә ишетелмәгән доғаларҙы уҡып ебәргән икән, теге күҙҙәр шунда уҡ юҡ булдылар, ти.\nЕгеттең ҡатыны шундай матур булған, кергән бер кеше: һоҡланып, таң ҡалып, сығып китә, ти, быларҙан. Бер аҙна самаһы торғас, ҡыҙ егеткә:\n— Атайымдарға ҡунаҡҡа барайыҡ,— ти икән. Егеттең барғыһы килмәй, ҡурҡа, ти. Аптырағас, егет, бер күрәҙәсегә барып, бар хәлде һөйләп биргән. Теге күрәҙәсе:\n— һин, улым, үҙеңә кәрәк кешене тапҡанһың, ул булмаған булһа, һине үлтерерҙәр ине,— тигән, ти.— һин ҡунаҡҡа бар, ҡатының барында бер нәмәнән дә ҡурҡма,— тигән. Егет:\n— Минең күстәнәскә алып барырлыҡ бер нәмәм дә юҡ бит әле, — ти икән. Күрәҙәсе уға:\n— Ат тиҙәген ал да, ҡайтҡас, икмәк силәгенә һалып ҡуй,— тигән. Теге егет атының тиҙәген бер биҙрә итеп алып ингән дә икмәк силәгенә һалып ҡуйған. Иртән тороп ҡараһа, теге тиҙәк он менән майға әйләнгән, ти.\n— Күстәнәс бешерешәйем әле,— тип, он янына бара башлаһа, килене уға ҡарай. Ҡарауы була, ҡәйнәһе түр башына менеп ултырғанын һиҙмәй ҙә ҡала. Килен үҙе аш-һыу әҙерләп, туйынып, йоҡларға ятҡандар, ти.\nИртәгеһен иртүк тороп, ҡунаҡҡа киткәндәр. Юлға сыҡҡас, ҡыҙ иренә:\n— Артыңа боролоп ҡарама, бисмилла тип әйтмә,— ти икән.\nБер ваҡыт быларҙы ҡыңғыраулы пар ат ҡыуып етә лә ултыртып алып китә. Был аттар шул тиклем шәп баралар, ултырып ҡына сыҙа, ти. Бер ваҡыт тәгәрмәстәр бер соҡорға төшөп китеп, егет бисмилла тип ысҡындырған бит. Бисмилла тип әйтеүе булған, егет бер һаҙлыҡҡа муйынына тиклем батҡан да ҡуйған. Аттар туҡтап тормаған, ары сапҡан. Атһыҙ ҡалғас, ҡатын иренә үпкәләй, ти.\n— Мин һиңә бисмиллаңды әйтмәҫкә ҡуштым бит,—ти икән. Шунан ни, егетте ҡыҙ тартып сығарғандыр инде, киткәндәр\nбылар хәҙер йәйәүләп. Көс-хәл менән барып етеп, бер йортҡа кергәндәр. Йорттоң эсе тулы халыҡ, ти, матур-матур ҡыҙҙар, егеттәр, йә бейеп, йә йырлап торалар, ти. Өйҙөң эсе төрлө йыһаз менән тулы, бөтә ерҙә йомшаҡ ҡына һөлгөләр эленеп тора, ти. Егет, бер һөлгөнө тотоп ҡараған да, тағы ла яңылыш бисмилла гип әйткән дә һалған бит. Әйтеүе булған, теге өй баяғы мунсага әйләндө лә ҡуйҙы, ти. Ҡатын иренә инәлеп:\n— Ҡабат шул бисмиллаңды әйтә күрмә инде, юғиһә ошонда ғүмергә ҡалабыҙ,— тигән дә бер доғаһын уҡып ебәргән икән, ей әүәлге хәленә ҡайтҡан, ти. Йыр, бейеү башланған. Егетте лә бейергә төшөргәндәр. Бейеп йөрөгәндә, аяғын яңылыш баҫып, тағы бисмилла тип ҡысҡырып ебәргән. Үҙе шунда уҡ һыуыҡ, бысраҡ соҡор эсенә барып төшкән. Ҡатынын саҡыра-саҡыра, ҡатыны килмәй, ти. Бик инәлә башлағас, тегене соҡорҙан тартып сығарҙы, ти.\nҠайтырға булғандар. Ҡайтҡанда ат юҡ, ти. Эй баралар, эй баралар, бара торғас, бер ауылға килеп еткәндәр. Бер өйгә инеп ҡунмаҡсы булғандар. Берәүҙән йоҡлап сығырға һорағас, хужаның:\n— Улай бик арығас, индерер инем дә бит, өйҙә бер ҡыҙым бар. Ул бер кешене лә яратмай. Бына ун һигеҙ йыл тула инде, интегәбеҙ,— тип әйтеүе булған, өйҙән бер йәмһеҙ итеп үкергән тауыш ишетелгән. Шул ерҙә егеттең ҡатыны:\n— Беҙ өйгә инеп ҡарап сығайыҡ әле,— тигән. Хужа рөхсәт иткән. Ҡатын өйгә инһә, үҙенә бер тамсы һыу кеүек оҡшаған бер ҡыҙ үкереп ята, ти. Ҡатын, әллә ниндәй доғаларын уҡып тороп, теге ҡыҙҙың башын сапҡан да өҙгән. Шул ерҙә йәшен йәшнәп, өй һелкенеп киткән. Шул ваҡыт егеттең ҡатыны:\n— Атай! Әсәй! — тип ҡысҡырып, тегеләрҙе ҡөсаҡлап илап ебәрҙе, ти.\nБаҡһаң, егеттең ҡатыны быларҙың ҡыҙы булған икән. Ошо ҡыҙҙары тыуып, өс көнлөк булғас/уны ендәр урлап алып киткәндәр ҙә уның урынына үҙҙәренең балаһын һалып ҡалдырып киткәндәр икән.\nЕндәр кеше балаһын урларға һәүәҫ икән. Ниңә тиһәң, әҙәм балаһы уҡыуға бик һәүәҫ була, бөтә нәмәне тиҙ ота. Ғәлиәне лә (ҡыҙҙың исеме шулай икән) ендәр үҙҙәренең һәнәрҙәренә өйрәткәндәр. Бик отҡор булғас, ендәр араһында ул хатта оҫтабикә булып йөрөгән. Ғәлиә ун ике-ун өҫкә еткәс, бер ен муллаһы:\n— Кейәүгә сығыу юлын эҙлә. Ҡатын кешегә юлы табыла ул, тик бына беҙгә, ирҙәргә генә, был ен ояһынан китеү ҡыйын,— тигән. Шунан һуң Ғәлиә гел мунсала ҡасып ултыра башлаған, уның ысын кеше булып йәшәгеһе килгән. Оҙаҡ йөрөй торғас, мунсаға бына ошо егет килеп кергән дә ҡыҙ уға кейәүгә сыҡҡан.\nҒәлиәнең һөйләп биргәнен ишеткәс, ата-әсәһе сикһеҙ шатланған. Улар кейәүе менән ҡыҙын бик оҙаҡ ҡунаҡ иткәндәр. Аҙаҡтан Ғәлиәнең атаһы ат егеп, быларҙы егеттең илле саҡрым алыҫлыҡтағы ауылдарына илтеп ҡуйған.


Рөстәм Хәмитов: «Башҡортостанда авиация кластерын булдырыу өҫтөндә эш алып барыла» // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Башҡортостанда авиация кластерын булдырыу өҫтөндә эш алып барыла»\n17:19, 1 сентября 2011 Иҡтисад\nКесе йома, 1 сентябрҙә, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Өфө агрегат производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә булды, унда ул предприятиеның етештереү эшмәкәрлеге менән танышты. Өфө агрегат производство берекмәһе авиация ҡорамалдары, төрлө сәнәғәт өлкәләре өсөн электр двигателдәре, нефть-химия продукттарын һурҙырыу насостары, халыҡ ҡулланылышындағы тауарҙар етештерә.\nРөстәм Хәмитов предприятиеның бер нисә цехын, шулай уҡ Технологик компетенция үҙәген ҡараны.\n«Өфө агрегат производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Юрий Порошин һүҙҙәре буйынса, авиация сәнәғәте өсөн махсус продукция берекмәнең дөйөм һатыу күләменең яҡынса 75 процентын тәшкил итә. Халыҡ ҡулланылышындағы тауарҙар – 15 процент, нефть һурҙырыу өсөн ҡоролмалар 10 процент тәшкил итә. Илдең авиация-космос комплексында үҙ урынын һаҡлап ҡалыу һәм был тармаҡта үҙенең ҡатнашыу даирәһен киңәйтеү предприятие маҡсаттары булып тора.\nЗавод продукцияһы менән танышҡандан һуң Рөстәм Хәмитов «Өфө агрегат производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте етәкселеге менән осрашыу үткәрҙе. Кәңәшмәлә республика башлығы төбәктә авиация кластерын булдырыу өҫтөндә эш алып барылыуын әйтте. Визит маҡсаты тап ошо мәсьәләгә бәйле лә инде.\nРөстәм Хәмитов Башҡортостанда ярайһы уҡ ҙур потенциалы булған авиация өлкәһендәге эре заводтарҙың булыуын билдәләне. Мәҫәлән, 25 миллиард һумлыҡ етештереү күләменә еткән «Өфө агрегат производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте. Яҡшы темптар менән эшләгән һәм үҫеш перспективалары булған «Күмертау авиация етештереү предприятиеһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте лә бар республикала.\nШул уҡ ваҡытта «Гидравлика» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Өфө агрегат производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте кеүек предприятиелар ярҙамға мохтаж.\n— Уларҙың ниндәйерәк предприятие булыуын, перспективаларын һәм республика уларға нисегерәк ярҙам итә алыуын асыҡларға теләйбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов.\nОборона-сәнәғәт комплексына ҡараған кисәге федераль дәүләт унитар предприятиелары ҙур территорияларға һәм етештереү майҙансыҡтарына эйә, әммә улар һөҙөмтәһеҙ файҙаланыла. Уларҙың күпселеге иҫке ҡорамалдар менән йыһазландырылған, тимәк, модернизациялауға мохтаж. Эшселәрҙең хеҙмәт хаҡы ла ҙур түгел.\n— Предприятиеның бындай кимәлдә эшләргә хаҡы юҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент. – Был кисәге генә түгел, кисәнән алдағы көн.\nРөстәм Хәмитов фекеренсә, авиация өлкәһендәге предприятиелар ниндәйерәк баҙарҙар булыуын, үҙҙәре өсөн перспективалы йүнәлештәрҙе яҡшы аңларға һәм киләсәге өсөн көрәшергә тейеш.\nӨфө агрегат производство берекмәһе вәкилдәренә мөрәжәғәт итеп, республика башлығы былай тине:\n— Беҙ һеҙҙең тотороҡло эшләүегеҙҙе, киләһе 10-15 йылға программалы булыуығыҙҙы теләйбеҙ.\nОҡшаш тармаҡтарға ҡараған предприятиелар үҙ-ара тығыҙ эш итергә тейеш, тип билдәләне Башҡортостан Президенты. Ошо осраҡта ғына кластер булдырыу мөмкин буласаҡ.\nТеги: БР Президенты, сәнәғәт, авиация, кластер


Төркиәлә террор ғәмәлендә кәм тигәндә 10 кеше һәләк булған, 15 кеше яраланған. Бик күптәр ауыр хәлдә. Шуға ла һәләк булыусылар һаны артыуы ихтимал тип хәбәр итә Раше тудей телеканалы.\nСүриәнең Мадайя ҡалаһына гуманитар ярҙам килеп етте. Ҡалаға аҙыҡ-түлек, юрғандар, төҙөлөш кәрәк-яраҡтары, дарыуҙар килтерелде. Әммә бер-нисә айҙан запастар бөтәсәк һәм халыҡ тағы ла асығасаҡ тип хәбәр итә киң мәғлүмәт саралары. Шуға ла бында тағы ла гуманитар ярҙамға өмөт итәләр.\nЯпонияның элекке сит ил эштәре министры Масахико Комура Сергей Лавров аша Япония премьеры Синдзо Абэның Рәсәй президентына хатын тапшырҙы. Төнъяҡ Корея водород бомабаһына һынау үткәргәндән һуң Комура Рәсәйҙең был илгә ҡарата индерелгән санкцияларға ҡушылыу мәсьәләһен күтәрҙе.\nБелгестәр ике меңенсе йылдан 2015-се йылға тиклем булған ер тетрәүҙәрҙе бер видеола туплаған. Бер минутлыҡ роликта көсө дүрт балдан юғарыраҡ булған ер тетрәүҙәр йыйылған. Видеолағы сағыу нөктәләр сейсмик әүҙемлек юғары булған төбәктәрҙе күрһәтә.\n13 января Өфөлә Ришат исемле малайҙың ата-әсәһен эҙләйҙәр\n13 января Башҡортостан төп макроиҡтисади күрһәткестәр буйынса йылды уңышлы тамамланы\nӨфөләге ”Әр-рәхим” мәсете төҙөп бөтөү ҡмҡн бөтә мҡмкинлектәр бар, башҡортостан етәксеһе вазифаһын башҡарыусы Радий хәбировҡа һәр кем ҡулынан килгәнсә ярҙам итергә тейеш. Был турала Башҡортостандың тәүге президенты Мортаза Рәхимов беҙҙең телеканалға биргән интервьюһында белдерҙе. Мортаза Ғөбәйҙулла...