Башҡортостан Башлығы етәкселегендәге рәсми делегацияның Үзбәкстанға эшлекле сәфәре көтөлә - Bash.News\nБашҡортостан Башлығы етәкселегендәге рәсми делегацияның Үзбәкстанға эшлекле сәфәре көтөлә https://bash.news/news/107632_bashortostan_bashlyy_etkselegendge_rsmi_delegaciyany_zbkstana_eshlekle_sfre_ktl\nБыл турала Республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Андрей Назаров менән Үзбәкстандың Рәсәйҙәге ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе Батыржон Асадов менән осрашыуҙа һүҙ барҙы. Рәсми вәкилдәр ике яҡ араһындағы хеҙмәттәшлеккә йылдан-йыл ихтыяж артыуын билдәләне. Былтыр Башҡортостан менән Үзбәкстан араһындағы сауҙа әйләнеше 7 процентҡа артып, 48 миллион ярым доллар тәшкил иткән.\nҺуңғы осорҙа был илдәге ижтимағи-сәйәси үҙгәрештәрҙе иҫәпкә алғанда дәүләт-ара ғына түгел, төбәк-ара хеҙмәттәшлеккә ихтыяж да көсәйә. Башҡортостан нефть, нефть эшкәртеү, химия сәнәғәте, юғары технологиялы тауарҙар өсөн яңы баҙар эҙләһә, Үзбәкстан ауыл хужалығы тауарҙары һәм еңел автомобилдәр һатырға теләй. Бынан тыш, социаль һәм гуманитар өлкәлә лә мөнәсәбәттәрҙе яйға һалыу заман талабы.\nБатыржон Асадов, Үзбәкстандың Рәсәй Федерацияһындағы ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе: “Башҡортостанға килеүебеҙҙең төп маҡсаты халыҡ-ара кимәлдә сауҙа-иҡтисади, рухи мәҙәни хеҙмәттәшлекте артабан да нығытыу. Бөгөнгө шарттарҙа был көн талабы”.\nҮзбәкстан илсеһе Өфөлә яңыраҡ эшләй башлаған күп функциялы миграция үҙәге эшмәкәрлеге менән дә танышты. Башҡортостандың сауҙа-сәнәғәт палатаһы башланғысы менән ойошторолған заманса учреждение республика иҡтисадына мигранттар көсөн йәлеп итеүгә махсуслашҡан.\nҮҙәккә мөрәжәғәт итеүселәргә бер урында дәүләт хеҙмәттәре күрһәтелә. Улар паспорт-виза контроле үткәндән һуң, табип күҙәтеүенә алына, рус теле буйынса имтихан тота. Закон талабы теүәл үтәлгәндә 10 көн эсендә сит ил кешеһе Рәсәйҙә эшләү хоҡуғы биргән патент ала. Хеҙмәттәр тулыһынса түләүле, һалым республика ҡаҙнаһын тулыландыра.\nАндрей Резниченко, сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты: “Элек мигранттарға эшкә рөхсәт алыу өсөн төрлө ойошмаларҙың тупһаһын тапарға тура килә торғайны. Хәҙер барлыҡ хеҙмәттәр бер урында күрһәтелә. Сит ил кешеһе аҙып-туҙып йөрөмәй, контролдә. Бынан тыш, улар ҡаҙнаға табыш килтерә. Үҙәктә ҡулаҡса ҡабул ителмәй. Түләүҙәр банкомат аша үтә”.


Команда уйнамағас, ҡапҡа һаҡсыһы нимә эшләһен?.. » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Спорт » Команда уйнамағас, ҡапҡа һаҡсыһы нимә эшләһен?..\nКоманда уйнамағас, ҡапҡа һаҡсыһы нимә эшләһен?..\nЮлаевсылар Хабаровскиҙан еңелсә ҡайтырға булды. Тәүге уйында «Амур»ҙы 4:2 иҫәбенә отҡас, икенсеһендә хужаларға 1:3 иҫәбенә еңелеп, урындағы көйәрмәндәренә «күңелле ял» көнө бүләк итте.\nҒөмүмән, «Салауат Юлаев» хоккейсылары һуңғы ике миҙгелдә алыҫ төбәктәрҙән өс мәрәйҙән дә артыҡ йөк менән ҡайтҡаны юҡ. Был юлы ла беҙҙекеләр өйрәнгән ғәҙәтенән тайпылманы. Ҡапҡа һаҡсыбыҙ Эрик Эрсберг та быға булышлыҡ иткән һымаҡ тойолдо. Дәғүәсенең һуҡҡан өс шайбаһы ла тоторлоҡ һымаҡ ине. Әлбиттә, уны ғәйепләгәндән түгел, бында уйынсыларҙың да ғәйебе бар. Сөнки улар тырышмай икән, ниндәй һөҙөмтә булһын? Шуға ла «Амур» командаһы, булған мөмкинлеген оҫта файҙаланып, лайыҡлы еңеү яуланы.\nХәҙер Сергей Михалевтың тәрбиәләнеүселәре, алты осрашыуҙан һуң 11 мәрәй яулап, үҙ дивизионында «Авангард» менән беренсе-икенсе урындарҙы бүлешә. Шулай уҡ был көндө Ҡаҙандың беренсе урынға дәғүә иткән «Аҡ барс» клубы ла, ҡунаҡта Новокузнецкиҙың «Металлург»ынан һуңғы минутта ҡапҡаһына гол үткәртеп, өс мәрәйен юғалта. Хужалар уларҙы 4:3 иҫәбенә еңә. Магнитогорскиҙың «Металлург» хоккейсылары ла ҡунаҡтарға мәрәй бүләк итә. Улар «Северсталь» командаһына 2:5 иҫәбенә отола. Быға тиклем өфөләрҙе еңгән «Себер» уйынсылары, «Нефтехимик»ҡа хәле етмәй, уларға 1:4 иҫәбенә бирелде. «Югра» «Витязь» командаһының һуғыш суҡмарҙарын 1:0 иҫәбенә отһа, яңы һулыш алған «Торпедо» командаһы «Автомобилист»ы 5:1 иҫәбенә ҡыйратты.\nӘлегә турнир таблицаһында дөйөм хәл ошолай: СКА, «Динамо» (Мәскәү) һәм «Торпедо» командалары 12-шәр мәрәй менән беренсе-өсөнсө урындарҙы бүлешһә, «Авангард», «Салауат Юлаев» менән «Динамо» (Минск), 11-шәр мәрәй яулап, дүртенсе-алтынсы баҫҡыста килә. Иң аҫта «Лев» (1 мәрәй), «Витязь» менән «Автомобилист» иҫәбендә – 3-шәр мәрәй.\nКисә юлаевсылар Новокузнецкиҙа «Металлург» менән уйнаны.\nӨфөнөң «Ағиҙел» ҡатын-ҡыҙҙар командаһы, быйылғы миҙгелдә икенсе тапҡыр еңеү яулап, киләсәктә уңышҡа өмөт бағлай. Сөнки уҙған миҙгелдә уларҙың Рәсәй беренселегендә бер ҙә еңеү шатлығын кисергәне булманы. Был юлы улар «Спартак–Меркурий» (Екатеринбург) ҡыҙҙарын 5:3 иҫәбенә еңеп, турнир таблицаһының өсөнсө баҫҡысына үрләне.\nСығыу ваҡыты 27-09-2011, 11:27 | Ҡаранылар: 1559\n«Металлург» юлаевсыларҙы туҡтатты...


Көлдөрҙөләр, кәйефте күтәрҙеләр\nЙырсылар, артистар, фигуристар - Рәсәй һәм сит илдәр шоу-бизнесы йондоҙҙары - Башҡортостан баш ҡалаһында йыш ҡунаҡта була. Ҡаланың бөтә билдәле майҙансыҡтарында көн һайын тиерлек концерттар, спектаклдәр, популяр башҡарыусылар ҡатнашлығында төрлө шоуҙар үтә. Рус дәүләт академия драма театрында яҙыусы-сатириктар Лион Измайлов менән Анатолий Трушкин сығыш яһаны. Улар тамашасыға 100 минут көлөү вәғәҙә иткәйне. Һүҙҙәрендә торҙолармы? Ирмәк булдымы?\nХалыҡ аҡрынлап йыйылды. Зал ярайһы уҡ тулы булды, буш урындар бармаҡ менән генә һанарлыҡ ҡалды.\n- Дөрөҫөн әйткәндә, концертҡа шул тиклем тамашасы килер, тип көтмәгәйнем, - тип ысын күңелдән шатланды Лион Измайлов. - Телевизорҙан хәҙер бит күпме юмористик программалар бара, көлөү өсөн өйҙән сығырға ла кәрәкмәй.\nӘммә кешеләр сыҡҡан. Кемдеңдер юмористарҙы "тереләй" күргеһе килгән, ә кемдер ваҡытын театрҙа культуралы үткәрергә теләгән. Тамаша залы ишеге алдында Анатолий Трушкин йомарт рәүештә автограф таратты. Ул уны үҙе яҙған китаптар битендә ҡалдырҙы. Китаптар тигеҙ итеп өйөлгән өҫтәл артында автор үҙе ултыра. Баҫмалар рекламаға мохтаж түгел - яҙыусы-юморист ижадын яратыусылар уны түңәрәк яһап уратып алған.\n- Ҡайһы китабығыҙҙы һатып алырға кәңәш итер инегеҙ? - тигән һорау ишетелде.\n- Бына ошоһон, - юмористың ҡулы ҡалын тышлы китаптарҙың береһенә ятты. Ул 400 һум тора ине. - Тик ул ҡиммәт булған өсөн тәҡдим итә тип уйламағыҙ. Был минең яңы китабым.\nКонцерт башланыуы оҙаҡҡа һуҙылды. Ахыр килеп, ҡул сабыуҙарҙы ла көтмәй, Лион Измайлов сәхнәгә килеп сыҡты, ә уның дуҫы һәм коллегаһы Анатолий Трушкин һаман да фойела автограф таратыуын дауам итте. Хәҙер оятһыҙ шаяртыуҙар башланыр инде, тип уйлап ултырғанда сатирик үҙ тормошонан көлкөлө тарихтар, лаҡаптар, мәҙәк хәлдәр һөйләй башлағас, күңел күтәрелеп китте. Измайлов шунда уҡ, юмор менән күптән шөғөлләнеү сәбәпле, ул уны махсус эҙләмәй, ә юмор уны таба, тип аңлатып китте. Лион Измайлов та, Анатолий Трушкин да тәүҙә техник вуз тамамлап, һуңынан юғары гуманитар белем алыуын белгәс, юмористарға ихтирамым тағы ла артты. Икеһе лә күп юмористар өсөн яҙылған сатирик монолог авторҙары булып китә. Мәҫәлән, Геннадий Хазанов Лион Измайлов ижад иткән кулинария техникумы уҡыусыһы монологын уҡый ине, ә Михаил Евдокимовҡа Анатолий Трушкин яҙған ауыл хикәйәләре танылыу килтерә. Күп яҙғандан һуң ғына икеһе лә үҙҙәрен башҡарыусы сифатында һынап ҡарарға була.\n- Минән, ниндәйҙер бер ауыр һүҙ нисек яҙыла, тип һораһалар, мин, һеҙ кемдән һорайһығыҙ, мин бит инженер, тием, - тип яуап бирә Анатолий Трушкин ике юғары белемдең өҫтөнлөгө тураһындағы һорауға. - Ә минән, лампочка бороп бир, тип үтенһәләр, үҙемдең гуманитарий икәнлегемде иҫтәренә төшөрәм.\nШулай ҙа эрудиция, белем, тәжрибә яҙыусы-сатириктарға аҡыллы шаярырға мөмкинлек бирә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, юмористарҙың сығыштарынан тәүге тәьҫорат ялған булып сыҡты. Башта Измайлов та, Трушкин да аяҡ аҫтарын һәрмәп ҡаранылар, күрәһең, арыу ғына монологтар уҡынылар, әммә аҙаҡтан инде йышыраҡ тупаҫ шаярыуҙар китте. Кешеләр шарҡылдап көлдө, алҡышлап ҡул сапты. Нишләйһең, бер классик әйтмешләй, көлкөлө нәмәнән көлөү гонаһ түгел инде ул.\n- Концерт бик шәп булды, - тип үҙ тәьҫораттары менән уртаҡлашты тамашасыларҙың береһе. - Лион Измайлов менән Анатолий Трушкинды мин бик ихтирам итәм. Уларҙың әҙәпһеҙ ҡыланмай, халыҡ менән шаярмай сығыш яһауҙары оҡшай. Трушкин да, Измайлов та, икеһе лә эскерһеҙ, яғымлы. Ҡыҫҡаһы, минең ваҡытым бушҡа үтмәне, кәйефем күтәрелде.


Бобров дивизионы — Башҡорт Википедияһы\nБобров дивизионы — спорт, географик һәм башҡа принциптар нигеҙендә командаларҙы бүлеү маҡсаты менән 2008 йылда нигеҙләнгән Континенталь хоккей лигаһының дүрт дивизионының береһе. Был дивизион Көнбайыш конференцияһы составына инә.\nСовет футболы һәм хоккейы легендаһы Всеволод Бобров иҫтәлегенә аталған.\n1 Дивизион составы\n1.1 2008/2009 йылдар миҙгеле\n1.2 2009/2010 йылдар миҙгеле\n1.3 2010/2011 йылдар миҙгеле\n1.4 2011/2012 йылдар миҙгеле\n1.5 2012/2013 йылдар миҙгеле\n1.6 2013/2014 йылдар миҙгеле\n1.7 2014/2015 йылдар миҙгелендә\n1.8 2015/2016 йылдар миҙгеленән башлап\n1.9 КХЛ 2017/2018 йылдар миҙгеленән башлап\n1.10 2018/2019 йылдар миҙгеленән алып\n2 Дивизион еңеүселәре\n3 Гагарин кубогын яулаусылар\n4 КХЛ йондоҙҙар уйыны\n2008/2009 йылдар миҙгелеҮҙгәртергә\nСалауат Юлаев (Өфө)\n2009/2010 йылдар миҙгелеҮҙгәртергә\nБыл миҙгелдә Континенталь хоккей лигаһы командалары географик принцип нигеҙендә икешәр дивизиондан торған Көнсығыш һәм Көнбайыш конференцияларына бүленде. Бобров дивизионы Көнбайыш конференцияһы составына индерелде. Уның командалары:\n2010/2011 йылдар миҙгелеҮҙгәртергә\n«Динамо» Минск Тарасов дивизионына күсә.\n2011/2012 йылдар миҙгелеҮҙгәртергә\nДивизионға словакияның «Лев» командаһы керә.\n2012/2013 йылдар миҙгелеҮҙгәртергә\nДивизионға «Витязь», «Донбасс» һәм «Слован» керә, ә Тарасов дивизионына «Спартак» һәм ЦСКА командалары күсте.\n2013/2014 йылдар миҙгелеҮҙгәртергә\n«Медвешчак» һәм ЦСКА дивизион составына инәләр, ә «Витязь» кире Тарасов дивизионына ҡайта.\n2014/2015 йылдар миҙгелендәҮҙгәртергә\nФинанс мәсьәләләр арҡаһында «Лев» дивизиондан сыға һәм ЦСКА тағы ла Тарасов дивизионына ҡайта. Уларҙың урындарын «Атлант» һәм «Йокерит» ала.\n2015/2016 йылдар миҙгеленән башлапҮҙгәртергә\nФинанс мәсьәләләр арҡаһында «Атлант» дивизион составынан сыға. Уның урынына үткән миҙгелдә ҡатнашмаған «Спартак» командаһы килә.\nКХЛ 2017/2018 йылдар миҙгеленән башлапҮҙгәртергә\nДивизион һәм Лига составынан «Медвешчак» командаһы сығарыла.\n2018/2019 йылдар миҙгеленән алыпҮҙгәртергә\nТарасов дивизионына күскән Минскиҙан «Динамо» һәм Братиславанан «Слован» урынына шул уҡ дивизиондан Мәскәүҙең «Динамо» һәм Череповецтан «Северсталь» күсә.\nМәскәү ВТБ Арена 1946 2008 2011, 2014* 2012, 2013 2012, 2013\nРига Арена Рига 1946 2008 — — —\nХельсинки Хартвалл Арена 1967 2014 2016 — —\nЧереповец Боҙ һарайы 1956 2008 — — —\nС.-Петербург Боҙ һарайы 1946 2008 2010, 2012—2015, 2017—2019 2015, 2017 2015, 2017\nМәскәү ЦСКА Арена 1946 2008 һәм 2015 — — —\n* Мәскәүҙән «Динамо» 2014 йылда Бобров дивизонын түгел, ә Тарасов дивизионын еңә\n2009 — Салават Юлаев (Өфө)\n2010 — СКА (Санкт-Петербург)\n2011 — Динамо (Мәскәү)\n2012 — СКА (Санкт-Петербург)\n2013 — СКА (Санкт-Петербург)\n2014 — СКА (Санкт-Петербург)\n2015 — СКА (Санкт-Петербург)\n2016 — Йокерит (Хельсинки)\n2017 — СКА (Санкт-Петербург)\n2018 — СКА (Санкт-Петербург)\n2019 — СКА (Санкт-Петербург)\nГагарин кубогын яулаусыларҮҙгәртергә\n2012 — Динамо (Мәскәү)\n2013 — Динамо (Мәскәү)\nКХЛ йондоҙҙар уйыныҮҙгәртергә\n2017 йылдан башлап КХЛ йондоҙҙар уйынының форматы үҙгәре, хәҙер ул дүрт команда ҡатнашлығында үткән мини-турнир була. Көнбайыш конференцияһына ингән дивизиондар үҙ-ара ярымфиналда, кем финалға сыға икәнен, билдәләй.\n22 ғинуар 2017, Өфө, Өфө-Арена, ярымфинал, Тарасов дивизионы — Бобров дивизионы 6:2.\n14 ғинуар 2018, Астана, Барыҫ-Арена, ярымфинал, Чернышёв дивизионы — Бобров дивизионы 6:5 (Б).\n14 ғинуар 2018, Астана, Барыҫ-Арена, 3-сө урын өсөн, Харламов дивизионы — Бобров дивизионы 8:4.\n20 ғинуар 2019, Ҡазан, Татнефть-Арена, ярымфинал, Бобров дивизионы — Тарасов дивизионы 4:3.\n20 ғинуар 2019, Ҡазан, Татнефть-Арена, финал, Чернышёв дивизионы — Бобров дивизионы 4:3.\nКонтиненталь хоккей лигаһының рәсми сайты\nАҡ Барс (Ҡазан)\nНефтехимик (Түбәнге Кама)\nТорпедо (Т. Новгород)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Бобров_дивизионы&oldid=893915 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 15 июнь 2019 в 19:51\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:51 15 июнь 2019 үҙгәртелгән.


Буласаҡ ил һаҡсылары боҙҙа көс һынаша\nБөгөн Өфөлә ҡала советы депутаты Павел Васильев призына ихата хоккей командалары араһында ярыштар үтте. Ватанды һаҡлаусылар көнөнә арналған сарала баш ҡаланың төрлө райондарынан 8 команда көс һынашты.\nПавел Васильев призына уҙғарылған хоккей уйындары бишенсе йыл рәттән уҙғарыла һәм ихата командалары араһында көтөп алынған спорт байрамына әйләнә бара. Сөнки һөүәҫкәр сәкән һуғыусылар өсөн күләмле ярыштар бик һирәк. Район, ихата араһында көслөлөрҙе асыҡлау өсөн был ҙур мөмкинлек. Уны уҙғарыу урыны тип профессиональ боҙ түгел, ә дөйөм ҡулланыштағы спорт майҙансығының һайланыуы ла әһәмиәтле. Был күренеш йәштәрҙе спортҡа ылыҡтырыуға булышлыҡ итәсәк, ти ойоштороусылар. Һөҙөмтә бар. Тәүҙә Ленин һәм Киров райондары араһында ғына башланып киткән лига хәҙер тотош ҡаланы һәм күрше райондарҙы ла берләштергән.


Бер көн эсендә республикала 1,5 миллион үҫенте ултыртылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБер көн эсендә республикала 1,5 миллион үҫенте ултыртылды\n17:18, 7 октября 2013 Йәмғиәт\n«Йәшә, урман!» Бөтә Рәсәй акцияһы сиктәрендә Шишмә участка урман хужалығы территорияһында 5 гектар майҙанда 20 меңдән ашыу ике йыллыҡ ҡарағай үҫентеләре ултырттылар, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nБашҡортостандың бөтә район урман хужалыҡтарында ағас ултырттылар һәм урман фонды ерҙәрен, ауыл биләмәләре ерҙәрен сүп-сарҙан таҙарттылар. Дөйөм алғанда, бер көндә биш меңләгән кеше 350 гектар майҙанда бер миллион 400 меңдән ашыу үҫенте ултыртты.\nБыйыл яҙ йөҙ меңләп кеше Рәсәй Урман хужалығының урман ултыртырға сығыу саҡырыуына ҡушылды. Башҡортостанда апрель айында ла ошоға оҡшаш Бөтә Рәсәй урман ултыртыу көнө һәм «Рәсәйҙең Йәшел мәктәптәре» Федераль партнерлыҡ ижтимағи программаһы саралары уҙғарылғайны. Был сараларҙа бер миллион 300 мең самаһы ағас ултыртылған. Бөтә Рәсәй урман ултыртыу көнө сиктәрендә уҙғарылған саралар һөҙөмтәһендә Башҡортостан Республикаһында 500 гектарҙан ашыу майҙанда ике миллион 120 мең төп ағас ултыртылған. Акцияла 15 меңдән ашыу кеше ҡатнашҡан.\nТеги: урман хужалығы,акциялар


Фекерләшеү:Һөйәрғолов Нурмөхәммәт Әлибай улы — Башҡорт Википедияһы\nФекерләшеү:Һөйәрғолов Нурмөхәммәт Әлибай улы\nШәһәрбаныу, 2-3 көн элек кенә кемдер был шәхесте яҙҙы: Һөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлибай улы . Alfiya55 (әңгәмә) 00:02, 26 октябрь 2017 )\nҺаумыһығыҙ, әйткәнегеҙ өсөн рәхмәт. Мин аптырап ултырам. Исемен "Сөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлебай улы" тип алғандар. Мәктәптә уны Һөйәрғолов Нурмөхәммәт Әлибаевич тип йөрөттөләр. Кем яҙған икән, исемен дөрөҫләргә ине. Ҡайһы вариант дөрөҫ була икән? Был мәҡәлә яҙған иптәшкә рәхмәт, тик мин уның беҙҙең мәктәптәге эшмәкәрлеген дә яҡтыртырға уйлағайным. --Шәһәрбаныу (әңгәмә) 10:49, 26 октябрь 2017 (UTC)\nШәһәрбаныу! Тәҡдимдәр: 1) Иғтибарлыраҡ булһағыҙ ине: бығаса яҙылған мәҡәлә өҫтәнә яңыһын төҙөп, үҙегеҙҙең генә түгел, башҡаларҙың да ваҡытын бушҡа сарыф итәһегеҙ. 2) Мәҡәләнең исемен үҙгәртеү сәбәбе уның фекерләшеү битендә (Фекерләшеү:Сөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлебай улы) бик тә аныҡ яҙылған, уның менән танышһағыҙ ине. 3) Сөйәрғоловтың мәктәптәге эшмәкәрлеге хаҡында булған мәҡәләгә (Сөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлебай улы) өҫтәргә генә кәрәк. 4) Һеҙ яңынан башлап ҡуйған Һөйәрғолов Нурмөхәммәт Әлибай улы мәҡәләһе һәм уға ҡағылған ошо фекерләшеү бите тиҙҙән юйыласаҡ, шуға бында артабан яҙыу кәрәкмәй! --Айсар (әңгәмә) 11:32, 26 октябрь 2017 (UTC)\nРәхмәт, уҡыным. Мин яңы яҙыла башлаған мәҡәләне юйып өлгөрмәнем. Нурмөхәмәт Әлибаевичты мәктәптә уҡытҡан сағынан белһәм дә, уның исемен шулай,тип әйтергә ҡушҡанын тәүләп ишетәм. Бәлки шулайҙыр ҙа.--Шәһәрбаныу (әңгәмә) 01:03, 27 октябрь 2017 (UTC)\nШәһәрбаныу, мәктәптә, бәлки, мөһим тапмағандыр, мәктәптәрҙә ғәҙәттә фамилиялар руссараҡ әйтелә лә ҡуя бит инде. Ә гәзиттә нисек сығыуына битараф булмағандыр, был хаҡта беҙгә планеркала Башҡортостан гәзитенең элекке мөхәррире, Сөйәрғоловтың ауылдашы Кинйәбаев Рәлиф Мөстәҡим улы әйткәйне. Alfiya55 (әңгәмә) 02:19, 27 октябрь 2017 (UTC)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фекерләшеү:Һөйәрғолов_Нурмөхәммәт_Әлибай_улы&oldid=754569 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:19 27 октябрь 2017 үҙгәртелгән.


МӘҢГЕЛЕКТӘ ТОРОП ҠАЛҒАН БАЛА САҒЫБЫҘ\n14 Ғинуар 2021, 10:36\nНәркәс АЛСЫНБАЕВАҺыуыҡтар төшөү менән ҡар бәрешеп уйнаған, күмәкләшеп тау шыуған саҡтарыбыҙ иҫкә төштө. Санабыҙҙы һөйрәп, йә пакет тотоп алып сығып китәбеҙ ҙә, тамам ҡараңғы төшмәйенсә ҡайтып инеү юҡ. Беҙҙең урам тау башында урынлашҡан. Шуға шыуа торған еребеҙ кәртә артында ғына. Шунда йөрөһәк, әсәйем ҡысҡырып саҡырып ҡайтарып ала кис еткәс.\nШунһыҙ ҡайтыу юҡ. Әммә беҙ яҡындағы тауға ғына мөрхәтһенмәй, әхирәтем менән ауылдың икенсе осондағыһына барып тарығабыҙ. Унда күперҙең теге яғында йәшәгәндәр бер команда булып берләшеп, был яғындағыларға ҡаршы алыш башлана. Эй, бер-беребеҙҙе тау башынан этеп төшөрөргә тотонабыҙ шунан. Ҡайһы яҡ күберәк кешене этеп төшөрә, шул еңеүсе, йәнәһе. Ул арала бейек тауҙан санаға ултырып та, ятып та, тороп та шыуабыҙ. Ҡолап-аунап киткән саҡтар ҙа була. Саналарҙы бер-береһенә бәйләп паровоз яһап та сырмалышып бөтәбеҙ әле. Нимә генә эшләһәк тә, әсәйҙәребеҙ имгәнеп ҡуймаһын был тип алдан-арттан сығып, әпәүләп йөрөмәне. Башты ярған, имгәнгән саҡтар ҙа күп булды. Хәҙер генә ул балаларҙы “өф” итеп кенә торабыҙ. Ҡолап китмәһен, тегендә бармаһын, бында йөрөмәһен тип эргәһендә генә өлтөрәп йөрөргә әҙербеҙ.\nҠарын да рәхәтләнеп ашай инек, эйе бит? Уның тәмлелеге. Ҡап-ҡара ыҫмала сәйнәгәнде иҫләйһегеҙме? Тәм генәһе ниндәй булғандыр, бөтөнләй хәтерҙә түгел. Әммә ихласлап сәйнәй инек. Урам араһында йүгереп йөрөп асығып китһәк, тиҙ генә өйгә инеп икмәк һынығы эләктерәбеҙ ҙә, тағы сығып таябыҙ. Бигерәк тә ҡышҡы һыуыҡта икмәк үҙенә күрә тәмле ине. Ошо мәлдәрҙә әсәйҙәребеҙҙең: “Теге бысраҡ, был бысраҡ. Был ерҙе тотма, теге ергә теймә. Ҡулыңды йыу,”—тип туҡтауһыҙ тыҡып тороуын хәтерләмәйем. Ҡар бик таҙа ла булмағандыр инде ул. Ыҫмалаһын әйтеп тораһы ла түгел. Билгеле, микробтар мыжғып тора унда. Уйнап йөрөгән арала икмәк ашағанда ла ҡулды йыуыу юҡ. Әммә шуға ҡарамаҫтан, ныҡ һәм сәләмәт булдыҡ беҙ. Сәсрәп китеп ауырыған саҡтар һирәк булды.\nҠышҡыһын өйгә лыс ҡар булып, боҙҙай ҡатып бөткәс кенә ҡайтып инәбеҙ. Быймалар эсенә ҡар тула, бейәләйҙәр боҙ булып ҡата, муйындағы шарфтар ипһеҙ сиселеп бөтә, биттәр аллана, ҡулдар сәңкеп туңа. Яҙғы ташҡындар мәлендә лә лысма һыу булып “карап” йөҙҙөрәбеҙ. Әммә беҙ һыуыҡҡа бирешмәнек. Ә хәҙерге балалар саҡ ҡына ел өрһә лә, сәсрәп ауырырға ғына тора нишләптер.\nЙәйгеһен көнө буйы Һаҡмар буйынан ҡайтып инмәй инек. Нисек асыҡмағанбыҙҙыр. Эргәлә өлтөрәп торған өлкәндәр ҙә юҡ. Ата-әсәйҙәр көнө буйы баҫыу буйында, совхоз эшендә. Бөгөнгө көндә балаларҙы үҙҙәрен генә һыу төшөргә ебәреүе лә ҡурҡыныс. Әллә артыҡ әпәүләйбеҙ, әллә, ысынлап та, заманаһы ҡурҡыныс.\nӘ ҡышҡы һыуыҡ көндәрҙә тимерҙе ялауҙарсы. Ярамай икәнен белһәк тә, эй ялап ҡарағы килә торған ине. Унан һуң телең йәбешһә, әсәйгә бер бәлә бит инде. Ә һин шуны ялап ҡарамаһаң, һин түгел.\nҠыйлыҡ араһында соҡоноп яңы “тәтәйҙәр” табып алыу ҙа беҙҙең өсөн үҙенә күрә бер шөғөл булды. Беҙ бала саҡта ауылдың теге йәки был мөйөшөндә ҙур булып өйөмдәр ята торған ине. Халыҡ шунда алып барып ҡый-һайын ташлай. Ә беҙ әхирәтем менән кәсә ярсыҡтарын, эшлектән сыҡҡан тараҡ һәм башҡа ыуаҡ-төйәк йыйып бер булабыҙ. Кемдер ҡый ташлаған ыңғайы барып, матурыраҡ һәм дә еллерәк нәмәләрҙе эләктерһәң—һин шәп! Ҡыйлыҡтан “тәтәй” йыйып күңел булғас, кукуруздан ҡурсаҡ та әтмәләп алабыҙ үҙебеҙгә. Хәҙерге балалар ҡый араһында соҡоноп йөрөү түгел, ҡайһы бер ерҙә ишек тотҡаһына яңылыш тотонһа ла ҡотобоҙ оса. Әлеге лә баяғы бысраҡ һәм дә микробтар, йәнәһе. Ә инде кукуруздың нимә икәнен кескәйҙәрҙең күптәре белмәйҙер ҙә әле.\nШәкәрҙең зарарлы икәнен дә белмәй үҫте беҙҙең быуын, майлы икмәк, ҡоймаҡтарын да рәхәтләнеп ашаныҡ. Ҡаймағынан да баш тартманыҡ. Ә инде глютендың ни икәнен дә белмәнек. Хәҙер килеп балаларға шәкәрле ярамай, ныҡ майлыһы ла зарарлы. Глютенлы аҙыҡтан баш тартыу ҙа зарур.\nБеҙҙең өсөн “Рама” хәтәр тәмле “май” ине. Уның “сливочный май” булыуына ихлас ышандыҡ. Әммә есеме шулай ҙа маргарин булды бит. Ҡалай элек хатта маргарин да иҫ киткес тәмле булған, эйе бит? Табынға әсәйҙәребеҙ “Юпи”, “Инвайт” кеүек порошоклы “сок” ала. Шунан йөрөйбөҙ ауыҙ-моронобоҙ йәшелле-күкле, ҡыҙыллы-һарылы булып. Буяғысҡа аллергия булып йонсоған саҡтар ҙа хәтерҙә түгел. Хәҙер генә ул балаларыбыҙ шул ғәләмәттән йонсой.\nЭх, мәңгелектә тороп ҡалған бала сағыбыҙ. Бигерәк күңелле булған шул. Хәҙерге балаларҙың бала сағы юҡ кеүек булып китә. Шулай ҙа уларҙың да үҙенә күрә йәме, тәме барҙыр инде ул...\nНи өсөн замана балалары кәрһеҙ, ә беҙ шундай әрһеҙ булғанбыҙ икән?


Баш ҡаланың «Ҡарағайҙар» торлаҡ комплексы йортоноң береһендә елләтеү системаһы аша фатирҙарға газ еҫе ингән - Bash.News\nБаш ҡаланың «Ҡарағайҙар» торлаҡ комплексы йортоноң береһендә елләтеү системаһы аша фатирҙарға газ еҫе ингән\nБаш ҡаланың «Ҡарағайҙар» торлаҡ комплексы йортоноң береһендә елләтеү системаһы аша фатирҙарға газ еҫе ингән https://bash.news/news/88621_bash_alany_araajar_torla_kompleksy_jortono_bereend_ellte_sistemay_asha_fatirara_gaz_ee_ingn\n23 ғин 2019, 23:20\nҠарағайҙар һөрөмдә. Әммә ағастар түгел, ә торлаҡ комплексы. Бөгөн Өфө эргәһендәге "Ҡарағайҙар" торлаҡ комплексында урынлашҡан йорттарҙың береһенә газ биреү туҡтатылды. Сәбәп – урындағы халыҡтың зәңгәр яғыулыҡ еҫе сығыуына зарланып, хеҙмәтләндереү ойошмаһына шылтыратыуы. Белгестәр тикшергәндән һуң, газ селтәрендә етешһеҙлектәр табылмаған, ә бына елләтеү системаһы дөрөҫ эшләмәүгә бәйле фатирҙарға һөрөм газы үтеп инеүе асыҡланған.\nРәйсә Хәмәҙиева газ ҡоролмаһын даими күҙәтеүҙә тота. Ханым күп фатирлы йортта йәшәһә лә, торлаҡ шәхси ҡаҙанлыҡ менән йылытыла. Уға зәңгәр яғыулыҡ биреү туҡтатылғас өйҙә һалҡынсараҡ, сәй менән йылынырға тура килә.\nРәйсә Хәмәҙиева, "Ҡарағайҙар" торлаҡ комплексында йәшәүсе: “Котелыбыҙ һүнә лә ҡуя. Дисплейында утечка газа тип күрһәтә. Өйҙә елләтеү системаһы дөрөҫ эшләмәй. Сәбәбе билдәле бит инде. Тиҙерәк йүнәтеп йортҡа газ бирергә ине. Әллә нимәгә һуҙалар”.\n"Ҡарағайҙар" торлаҡ комплексында йәшәүсе 22 фатир хужаһы Рәйсә Хәмәҙиева хәлендә ҡалған. Улар йәшәгән урын тикшерелгәндән һуң зәңгәр яғыулыҡ селтәрен хәҙмәтләндереүсе ойошма етешһеҙлектәр бөтөрөлгәнсе газ биреүҙе туҡтатып торған. Белгестәр бәләнең елләтеү системаһында булыуын асыҡлаған.\nСтепан Кузнецов, "Газпром - газ таратыу Өфө" йәмғиәтенең ҡала хеҙмәтләндереү ойошмаһының бүлек етәксеһе: “Газ сығыу осрағы асыҡланмаған. Фатирҙа һөрөм газы үтеп инеүен белгестәр раҫлаған. Шуға ла ҡаҙанлыҡ етешһеҙлектәр бөтөрөлгәнсе газ селтәренән өҙөлгән. 136-сы фатир хужабикәһе һәм уның бәләкәй балалары ағыуланыу ихтималлығы менән ашығыс ярҙам машинаһында дауаханаға оҙатылған”.\nГаз хеҙмәтләндереү ойошмаһына зарланып шылтыратҡан фатир хужабикәһе һәм уның бәләкәй ике балаһы әле дауаханала. Табиптар һөрөм газынан ағыуланыу диагнозын раҫламаған. Шулай ҙа уларға ентекле тикшереү үтергә тура киләсәк. Белгестәр һәм махсус хеҙмәттәр бөгөн уларҙың фатирында һауа составын тикшерҙе. Шулай уҡ елләтеү системаһындағы етешһеҙлектәр барланды.\nБелгестәр өсөн төп мәсьәлә яңы ғына файҙаланыуға тапшырылған йортта йылытыу системаһы эшмәкәрлеген тәьмин итеү. Киләһе тәүлектәрҙә республикала һауа температураһының кинәп түбәнәйеүен иҫәпкә алып эште тиҙләтергә кәрәк.\nСергей Евстафьев, Өфөнөң Ленин районы буйынса граждандарҙы һаҡлау идаралығы етәксеһе: “Төп маҡсатыбыҙ йорттарға йылы биреүҙе тиҙләтеү. Бында йәшәүсе халыҡҡа әле бер ниндәй ҙә хәүеф янамай. Барлыҡ хеҙмәттәр ҙә йылы биреүҙе тергеҙеүгә үҙ көсөн һала”.\nОсраҡ буйынса Өфөнөң Ленин районы прокуратураһы тикшереү башланы. "Ҡарағайҙар" торлаҡ комплексында йәшәүселәрҙең һөрөм газын һулап интегеүендә ғәйепле етәкселәр закон нигеҙендә яуаплылыҡҡа тарттырыласаҡ.\nСибайҙа подъездарҙы ремонтлау программаһы уңышлы тормошҡа ашырыла\n22:33, 18 июл\nБашҡортостанда төҙөлөш ойошмаһы хеҙмәткәрҙәре 600 миллион һумдан ашыу аҡса үҙләштергән\n23:16, 17 июл\nӨфө халҡы “Инцидент” программаһы ярҙамында урам сәғәтенә ремонт эшләтте\n22:13, 10 июл\nРадий Хәбиров Стәрлетамаҡтағы «Өфө-Квартал» ойошмаһына 1 октябргә тиклем йортто төҙөп бөтөргә бойорҙо\n22:58, 09 июл


Башҡортостанда ғинуар – апрелдә һалым йыйыуға йомғаҡ яһалды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда ғинуар – апрелдә һалым йыйыуға йомғаҡ яһалды\n11:46, 21 мая 2012 Иҡтисад\nБашҡортостан һалымсылары 2012 йылдың тәүге дүрт айында яҡынса 67,5 млрд һум һалым йыйған. Уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда керемдәр 5,5 млрд һумдан ашыуға, йәғни 8,9 процентҡа артҡан, тип хәбәр иттеләр Федераль һалым хеҙмәтенең БР буйынса Идаралығында.\nТупланған средстволарҙың 44,3 проценты федераль бюджетҡа күсерелгән, ҡалған өлөшө территориаль ҡаҙнаны тулыландырған. 2011 йылға ҡарата 3,1 процент һәм 14,1 процент күләмендә үҫеш теркәлгән.\nБөтә кимәлдәге бюджеттарға керемдәрҙең төп өлөшө файҙалы ҡаҙылмалар табыуға, акциздарға, ойошмаларҙың табышына һалым, физик шәхестәр килеменә һәм өҫтәмә ҡиммәткә һалым иҫәбенә формалашҡан, тип билдәләнеләр Һалым идаралығының матбуғат хеҙмәтендә.


Булгаково (Һарыҡташ районы) — Башҡорт Википедияһы\n51°55′49″ с. ш. 56°08′20″ в. д.\nБулгаково (Һарыҡташ районы)\nБулгаково — Рәсәйҙең Ырымбур өлкәһе Һарыҡташ районындағы ауыл. Гавриловка ауыл Советы составына инә.\nАуыл Ырымбур өлкәһенең үҙәк өлөшөнөң төньяҡ-көнсығышында, дала зонаһында, Себенле йылғаһының уң яҡ ярында, райондың административ үҙәге Һарыҡташтан төньяҡ-көнбайышҡа табан яҡынса 18 километр (туранан) алыҫлыҡта урынлашҡан. Диңгеҙ кимәленән абсолют бейеклеге — 129 метр.\nБулгаково ауылына XVIII быуат аҙағында йәки XIX быуат башында Себенле йылғаһының Һаҡмар йылғаһына ҡойған урынынан алыҫ түгел ерҙә нигеҙ һалына. Булгаково ауылы (Гавриловка, Правда ауылдары) халҡында һаҡланып ҡалған риүәйәттәргә ярашлы Һаҡмар буйында элек башҡорттар йәшәгән, һәм бындағы ерҙәр бөтәһе лә уларҙыҡы булған. Булгаково ауылы барлыҡҡа килгән Себенле йылғаһы буйындағы ер участкаһын Екатерина II бер эре алпауытҡа бүләк итә (уның исеме һәм фамилияһы халыҡ хәтерендә һаҡланмаған), ул бүләккә алған ошо ерҙе икенсе алпауытҡа — статский советник Булгаковҡа кәрткә уйнап оттора. Булгаковтың инде Быҙаулыҡ өйәҙендә, Божий Промысел ауылында (хәҙер Быҙаулыҡ районының Мирный ҡасабаһы) крепостной крәҫтиәндәре менән ҙур алпауыт усадьбаһы була. Булгаков Быҙаулыҡ өйәҙенән крепостной крәҫтиәндәренең бер өлөшөн бында улар хеҙмәт итеп күберәк килем килтерһен өсөн Ырымбур өйәҙенә яңы участкаға Себенле йылғаһына яҡын күсерергә ҡарар итә. Күсенеп килеүгә оҙаҡ ҡаршылашҡан крәҫтиәндәренә яза биреү маҡсатынан Булгаков уларҙы тауға урынлаштыра. Тауҙағы ерҙәр ташландыҡ була, тупраҡ таштан һәм ҡомдан торғанлыҡтан иген культуралары сәсеүгә һәм көтөүлектәр өсөн яраҡлы булмай. Унда тик ҡый үләндәр һәм дегәнәк кенә үҫкән. Шуға ла тауҙа төҙөлгән Булгаково ауылының бер өлөшө (русса репей -дегәнәк һүҙенән) Репьевка исемен ала.\nКлиматы оҙайлы һалҡын ҡышы һәм сағыштырмаса ҡыҫҡа эҫе ҡоро йәйе менән ҡырҡа континенталь. Уртаса һауа температураһы иң йылы айҙа (июль) — 20-22 °C; иң һыуыҡ (ғинуар) — 16–15,5 °C. Уртаса йыллыҡ яуым-төшөм 350-450 мм тәшкил итә\nБулгаково ауылы, бөтә Ырымбур өлкәһе кеүек үк, МСК+2 (Өфө ваҡыты) сәғәт бүлкәтендә урынлашҡан. UTC ваҡытына ҡарата айырмаһы — +5:00 сәғәт.\n2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда 138 кеше йәшәй.\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу 2010 йылда мәғлүмәттәре буйынса ауылда халыҡтың енси структураһында ир-аттар 51,1 %, ҡатын — ҡыҙҙар 48,9 % тәшкил итә.\n2002 йылда халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы халыҡтың милли структураһында 138 кешенән урыҫтар 75 процент тәшкил итә\n↑ Bulgakovo (инг.). GeoNames.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Булгаково_(Һарыҡташ_районы)&oldid=1067196 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:56 1 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


Тибет бик боронғо ике мәҙәниәт үҙәгендә - Һиндостан һәм Ҡытай араһында урынлашҡан, әммә уның географик урыны ғәмәлдә икеһенән дә айырым итә. Тибеттар Үҙәк йәки Көнсығыш Азиянан сыҡҡан тип әйтеп булмай, әммә телдәре сино-тибет телдәренә инеүенә ҡарағанда (ҡытай һәм бирма телдәре менән),икеһенән ҡушылып барлыҡҡа килгәндер тип фараз ҡорорға була. Шуға ҡарамаҫтан тарихи мәғлүмәттәр тибет мәҙәниәте күршеләрен бәйһеҙ рәүештә йәшәп килгәнен күрһәтә.\nТибет тарихы Викимилектә\nФайл:Жители восточного Тибета.jpg\nКөнсығыш Тибет кешеләре. В. Верещагин\n2 Иртә тарих осоро\n3 Тибеттың барлыҡҡа килеүе легендалары\n4 Тибет империяһы\n4.1 Тарихта тәүге телгә алыныу\n4.2 Ярлунг династияһы\n4.2.1 Сонгцэна Гампо идараһы (617 - 650 )\n4.2.2 Трисонг Децен идараһы (755—797)\n4.2.3 Ралпачан идараһы (815—838)\n4.2.4 Ландарма идараһы (838—841)\n5 Ваҡланған Тибет (842—1247)\n6 Тибет теократияһы\n6.1 Буддизмды тергеҙеү\n7 Монгол империяһы Юань\n7.1 Гэлуг мәктәбе күтәрелеү\n7.2 Мин Ҡытай империяһы\n7.3 Цин Империяһы\n8 Тибет Ҙур уйында\n9 Бойондороҡһоҙлоҡ иғлан итеү\n10 Икенсе донъя һуғышы осоронда Тибет\n11 ҠХР составында\n14 Шулай уҡ ҡара\nТибетта (Тингри) табылған иң боронғо артефакттар 50 мең йыл элекке тип баһалана, былар таш балта һәм ҡырғыс. Неолит б.э.т. VI быуат менән билдәләнә, керамика, малсылыҡ һәм кәтмәнләп ер эшкәртеү эҙҙәре табыла (Каруй — Чамду янында) Чойгун мәҙәниәте бронза быуатына ҡарай.\nЧангтан ҡалҡыулығында алтарихҡа ҡараған (тимеры быуат) ҡәберҙәр бар, тик әлегә аныҡ ҡына аңлатмалар юҡ. Тибет яҙмаларына ҡарағанда, Шангшунг иленән Бон дине башланған.\nИртә тарих осороҮҙгәртергә\nVI быуат аҙағында VII быуат башында күтәрелгән Ярлунг династияһы яйлап күрше ҡәбиләләрҙе үҙенә буйһондороп, Тубо батшалығы төҙөй. Ярлунг династияһы ваҡыты әҙәбиәттә тәфсирләп яҡтыртылған. Мәгәр хронологияһы буйынса бәхәстәр бар.\nТибет хакимдары һәм Тан династияһы (Ҡытай) араһында династия ғаиләләре ҡорола, Ҡытай һәм Тибет халҡының сәйәси, хужалыҡ һәм мәҙәни бәйләнештәре артабан да үҫешә бара. IX-быуатта Тубо батшалығы бөлөнә. Тибет тарихында быға тиклемге осор идараһы «гамбо» тип атала, ә артабанғы 300 йыл — бүленеш осоро.Хакимдар үҙ-ара дошманлаша. Ҡытайҙа был ваҡытта шулай уҡ боларыштар булып тора, илдә әленән-әле власть алмашына һәм һуғыштар бара. XIII быуат уртаһында Тибет Монгол империяһына буйһондорола. Ҡытай Монгол империяһынан сыҡҡас, Ҡытай империяһы Мин Тибеттан юғары дин башлыҡтарын һәм район администрацияларын тәғәйенләүҙе тәртипкә һалдырта алмай.\nТибеттың барлыҡҡа килеүе легендаларыҮҙгәртергә\nҠайһы бер тибет тарихи әҫәрҙәренән күренеүенсә, тибет халҡының башында маймыл һынлы бодхисаттва Авалокитешвара тау бәрейенә уның мәрхәмәтһеҙ холҡон йомшартыу өсөн өйләнә. Тәүге тибеттар уларҙың балаһы була ла инде.\nБеренсе батша Ньяти-цэнпо (Gnya'-khri-btsan-po) күктән төшкәнме, Һиндостандан килгәнме - уны илаһ һымаҡ күреп ҙурлайҙар. Ул һәр саҡ күк менән еп аша һөйләшеп торған, үлмәгән, ә шул еп буйлап күккә менеп киткән. Легендар батша Дигум-цэнпо (Dri-gum-brtsan-po) ата ҡараусыһы менән һуғышып киткән дә, күккә бәйләнгән ебе өҙөлөп, үлтерелгән. Дигум-цэнпо һәм башҡа батшалар ябай кешеләр кеүек үлгән, уларҙы яндырып ерләгәндәр\nЛхатотори Ньянцэн (Lha tho-tho-ti gnyan-btsan) идараһында күктән изге яҙмалар tsinta ma ni’i gzungs («Чинтамани-дхарани») һәм spang bkong phyag rgya ma төшә. Күк Йылъяҙмала бәлки был күккә табыныусылар (Бон дине) уйлап сығарылғандыр, ғәмәлдә уларҙы Буддхаракшита (Лосэмцо) һәм тәржемәсе Литэсэ алып килгән тип хәбәр ителә.\nТибет тарихы VII - XI быуаттарҙа ентеклерәк һүрәтләнгән, империя ул мәл көньяҡта Бенгалиянан башлап (Һинд океаны) төньяҡта Монголияға тиклем ерҙәрҙе биләп ятҡан. Иң ҡеүәтле сағында империяға хәҙерге Бангладеш, Ассам, Бутан, Аракан ерҙәре ингән.\nТибеттар Һиндостанға ҡарағанда Ҡытайға күберәк ҡаршылыҡ күрһәткән.\nТарихта тәүге телгә алыныуҮҙгәртергә\nТибет тарихта Клавдий Птолемей «География»һында βαται тигән атама менән телгә алынған, грек транскрипцияһында - Bod. Артабан Тибетты Ҡытай текстарында Fa тигән атама менән яҙғандар. Тибет тарихында башҡа сығанаҡтар менән дә раҫланған яҙма батша Намри Сонгцене(Gnam-ri-slong-rtsan) тураһында, ул Ҡытайға етенсе быуатта илсе ебәргән булған (Beckwith, C. Uni. of Indiana Diss. 1977).\nЯрлунг династяһы тураһында Сонгцен Гампо батша идараһы ваҡытынан яҙыла башлаған.\nСонгцэна Гампо идараһы (617 - 650 )Үҙгәртергә\nБатша Сонгтсен Гампо ( Йерпа мәмерйәһе)\nБатша Сонгцэн Гампо осоронда Тибетҡа буддизм килә.\nСонгцен Гампо Ҡытайҙан император ҡыҙын һоратҡан, әммә кире ҡағылған. Шунда ул Ҡытайға ҡаршы яу асҡан һәм Ҡытай император ризалашырға мәжбүр булған. 640 йылдағы никахтан һуң Тибет менән Ҡытай араһында оҙайлы тыныслыҡ урынлашҡан.\n663 йылда тибет армиһы Тогон дәүләтен баҫып алған.\nСонгцен Гампо үлгәндән һуң власть ейәненә күсә, ғәмәлдә ил менән министр идара итә башлай, ә буддизм көсһөҙләнә.\nТрисонг Децен идараһы (755—797)Үҙгәртергә\nБатша Трисонг Децен илдә Будда тәғлимән тергеҙә, Һиндостани бөйөк һиндс гуруларын саҡыра, санскриттан Тәғлимәт текстарын тәржемә итә һәм будда сангхаһы ойоштора. Үҙәк Тибетта Самье монастырь университеты асыла, ул һаманғаса буддизмдың мөһим үҙәктәренең береһе булып ҡала.\nТрисонг Децен осоронда атаҡлы Самье монастырында Ҡытай монахы Хэшан һәм тантрасы Камалашила араһында ике йыллыҡ дискуссия була. Батша Трисонг Децен диспутта Камалашила еңеүен иғлан итә, шунан бирле Тибетта тантралы буддизм ныҡлы ерегә.\nИдара итә башлағанда империя бөлгөнлөктә була, ил сигендә болғаныштар була, көнбайыша ғәрәптәр яҡынлай. 763 йылда Трисонг Децен Ҡытай ҡыҫымына яуап итеп 200 меңлек һуғышсы менән Ҡытай баш ҡалаһы Чанъанға барып етә. Ҡытай императоры ҡасып китергә мәжбүр була. 783 йылда солох төҙөлә, Тибетҡа Кукунор ерҙәре бирелә.\nТрисонг Децен көнбайышҡа, Оксус йылғаһы яғына ла барып ҡарай, унда ғәрәп хәлифе Һарун әл-Рәшид менән бәрелешә. Хәлиф Ҡытай императоры менән Тибетҡа ҡаршы килешеүгә өлгәшә, һөҙөмтәлә Трисонг Децен экспансияһы туҡтатыла. Артабан 797 йылға тиклем Трисонг Децен ике яҡта - көнбайышта ғәрәптәр, төньяҡ һәм көнсығышта Ҡытай менән һуғыштар алып бара.\nРалпачан идараһы (815—838)Үҙгәртергә\nРалпачан, Трисонг Децен ейәне, Непалдан, Һиндостандан, Ҡытайҙан, Кашмирҙан оҫталар саҡырып буддиа храмдары һәм монастырҙары төҙөттөрә башлай. Ул идаралыҡҡа монахтарға баш министрҙар менән бер кимәлдә тауыш биреү хоҡуғы бирә.\nУның осоронда дәүләттә будда китаптары санскриттан тибет теленә күпләп тәржемә ителә.\n822 йылда Ҡытай менән тибеттар биләгән еренә хоҡуҡ раҫланған солох төҙөлә, .\nРалпачана осоронда империя көсһөҙләнә, хакимлыҡ интригаларға күмелә, Бон дине тотоусылар ризаһыҙлыҡ күрһәтә.\nЛандарма идараһы (838—841)Үҙгәртергә\nТүңкәрелеш булып, батша Ралпачан үлтерелә, власҡа Ландарма килә, ә ул Бон дие тотоусылар яғында була, буддистарҙы эҙәрлекләй башлай. Монахтар һәм ғалимдар төпкөлдәрҙә йәшенә йәки илдән сығып китә.\nЛандарма үлгәс, империя ваҡ батшалыҡтарға тарҡала: Гуге, Ладак, Пулань һәм башҡалар. Шул мәлдән тибет тарихы бер нисә йөҙ йыл системалы яҡтыртылмай.\nВаҡланған Тибет (842—1247)Үҙгәртергә\nЛандарма үлгәс тәхет өсөн талаш китә. Граждандар һуғышы башлана, ул Сакья мәктәбе илгә идара итеүҙе үҙ ҡулына алғансы дауам итә. Ландарманың улымы, ҡустыһымы Вёсун Лхасаны, ә вариҫы Юймтэн Ярлунгты яулап ала,шунда үҙ династияһына нигеҙ һала\nВёсуна улы Пэлкорцэн (Пэл Корцэн) үҙәк Тибеттың и ҙур өлөшөн ҡулында тота, ике ул үҫтерә. Тикьимдин улы юғары Нгариға китеп, Үҙәк Тибеттың дәрәжәле ҡыҙына өйләнә, унан көнбайыш династия китә\nТибет Империяһы 842 йылда тарҡалғас, боронғо батшалар тоҡомо Ньима-Гон Ладак династиһына нигеҙ һала. Кайде, уның баш балаһы, Мар-юлда (Ладак) идара итә башлай, ике кесе улы көнбайыш Тибетҡа баш була, Гуге һәм Пу-ран батшалыҡтарын төҙөй. Һуңғараҡ оло улы Гуге будда монахы булып китә (тибетского буддизмының икенсе этабы). Кесе улы Сон-эдәүләт эштәрен башҡара; уынң улдары династияны дауам итә\nҮҙәк батша власы үҙәк Тибетты 842 - 1247 йылдарҙа бөтөнләй контролдә тотмай, тик буддизм Камала нығына даты</ref>), Буддизм төньяҡ-көнсығыш Тибетта ла тергеҙелә. Вёсундың бер вариҫы 10 егетте Гёнпа Рабсэлға уҡырға ебәрә. Йәш ғалимдар 1042 йыл башында Атишины саҡырып килтерә һәм Буддизмды көньяҡ Тибетта таратыуға өлгәшә. Был төбәктә Тәғлимәт көслө була һәм Сакья монастыры-мәктәбе асыла (1073) Артабанғы ике быуатта Сакья сәйәси, дини һәм мәҙәни планда алға сыға. Монастырь Цурпху 1155 йылда төҙөлә.\nТөньяҡ-көнсығышта ( Тибет тан-тибет һуғыштарында яулаған ерҙәр) Гусыло дәүләте барлыҡҡа килә.\nЛандарма үлгәс, Тибет бер нисә кенәзлеккә тарҡала.Буддизм эҙәрлекләнмәй, әммә үҙәк хакимлыҡтан яҡлау тапмай. Вёсун һәм Пэл Корцэн храмдар һәм монастырҙар төҙөүҙе дауам итә.\nКамдан монахтар килгәс, инаныс ҡеүәтләнә башлай. Буддизм 901—1009 йылдарҙа көсһөҙләнеп ҡалған була. Яңы ғалимдар килә, улар храмдар төҙөтә. Дин Камсун Сан-кханда монах общиналары барлыҡҡа килә. 978 йылда У-Цанганан алтаутип аталған төркөм килә һәм күптәрҙе монахлыҡҡа ҡабул итә.\nПэл Чувори скитында өс монах булған улар Винае китаптарын алып көнбайыш Тибетҡа ҡасҡан. Төндә генә атлап, улар Ариға барып еткән (Тибет)|Ари. шунан Уйғырстанға барып еткән булырға тейештәр.\nМонгол империяһы ЮаньҮҙгәртергә\nКүренекле Тибет будда остаҙҙарының бер тиклеме монгол хакимдары һарайҙарында көн күрә. Был Тибетты монголдарҙың тар-мар итеп бөтөүенән һаҡлап ҡына ҡалмай, тибет традициларын монгол халыҡтары араһында ла тарата, күсмәндәрҙең тормошон рухи яҡҡа үҙгәртә Файл:YuanEmperorAlbumKhubilaiPortrait.jpg|right|thumb|200px|Хан Һүбиләй\n1227 йылда Сыңғыҙ хан ғәскәрҙәре Тангут дәүләте Си Сяны тар-мар итә, унда тура идара урынлаштыра. 1239 йылда Бөйөк хан Угедей улы Годан-хан Тибетҡа хәрби разведка ебәрә. Унда барған Дорда-дархан Тибетта бер нисә будда мәктәбе булыуын, иң йоғонтолоһо Сакья мәктәбе икәнен хәбәр итә.\n1245 йылда Годан һарайына уның саҡырыуы буйынса Сакья мәктәбе башлығы Сакья-пандита (1182—1251) үҙенең үҫмер туғаны Пагба-лама менән килә. Сакья-пандита атаҡлы будди остаҙ, будда традициялары буйынса күп китаптар яҙған була. Ул Годан һарайында ҡалып, буддизмдың гуманистик нигеҙҙәренә өйрәтә. Ул Монгол империяһы менәна Тибет араһында тыныслыҡ, тотороҡлолоҡ булыуға йоғонто яһап тора. Сыңғыҙ хана Ясаһына ярашлы йәшәгән монголдар бар диндәргә ихтирам менән ҡараған, монастырь һәм сиркәүҙәрҙән һалым алмаған, шуға уларға был аңлайышлы булған . Айырым донъяуи хакимдарҙың һалып түләмәүе Тибетҡа 1251 йылда ғына, Сакья-пандита үлгәс кенә, һөжүм итеүгә килтергән.\n1253 йылда Сакья-пандитаны буласаҡ император Һүбиләй Пекинға саҡырған булған, әммә ул үлгәс, үҫмер Пагба-ламаны ебәрә. 1260 йылда Һүбиләй үҙен император тип иғлан итә, Пагба-лама «дәүләттең остаҙы» булып китә. Тибет буддизмының абруйы бар Монгол империияһында үҫеп китә. Һүбиләй тибет буддизмын Ҡытай мәҙәниәте даосизм һәм конфуцианлығын индермәҫ өсөн файҙалана. Пагба-лама уның ҡушыуы буйынса монгол шаҡмаҡ яҙыуын барлыҡҡа килтерә, ул империяның барлыҡ телдәре өсөн ( монгол, тибет, уйғыр һәм ҡытай) ҡулланылырға тейеш була. Һүбиләй Пагба-ламаға Тибетта 13 өлкәлә дини башлыҡ булыуҙы йөкмәтә, Пагба-лама донъяуи хакимяды тәғәйенләй алған. 70 йыл самаһы Тибет теократик дәүләт була. Монголдар Тибетҡа сираттағы һүжүмде 1281 йылда яһай, сөнки Пагба-лама ул үҙе тәғәйенләгән донъяуи хаким Гунга-Сангпо ағыулап үлтергән тигән хәбәр килеп етә.\nҺүбиләйе осоронда Тибетта бер нисә тапҡыр халыҡ иҫәбе алына, Сакья монастыры менән Ханбалыҡ (Пекин) араһында 27 ям (почта) станцияһы эшләтә. Монгол императорҙары монастырҙар ремонтлауға аҡса бүлә торған булған.\nКарма Кагью Пекиндағы һуңғы монгол императоры Тогон-Тэмур ваҡытында йоғото яһай башлай һәм Кармапа Ранчжунг Дордже Тогон Тэмурға таж кейеҙереүҙә була,ә йәш Ролпэ Дордже императорҙы 3 йыл уҡыта. 1368 йылда халыҡ баш күтәреп, Ҡытай Монгол империяһынан айырыла. Тогон-Тэмур монгол далаларына ҡаса, 1370 йылда үлеп ҡала.\nДрикунг-Кагью шулай уҡ Тибетта өҫтөнлөк алырға тырыша. 1290 йылда Сакья һәм Дрикунг монастыры араһында ҡораллы бәрелеш була, монголдарға ҡыҫылырға ьура килә һәм Дрикунг яҡлыларҙы баҫылдыра.\nДрикунг Сакьяға ҡаршы булып ҡала, монгол империяһы хәлһеҙләнгәс, 1354 йылда Дрикунгтарҙан Чангчуб Гьялцен Тибеттың донъяуи башлығы булып китә.\nГэлуг мәктәбе күтәрелеүҮҙгәртергә\nГэлуг мәктәбе күтәрелеүҙә бөгөнгө ҡалмыҡтарға туғандаш хошуттар ҙур роль уйнай. Улар 1636 йылда Кукунор күле буйында төпләнеп ҡала һәм Хошут ханлығы төҙөй. Гуши-хан ( хошуттар хакимы) тибет буддизмын ҡабул иткән була, уларҙы «һары башлыҡтар» тип йөрөтәләр (был мәктәп остаздары шундай башлыҡ кейә). Гуши-хан 1642 йылда Далай-лама V -не үҙәк Тибет буддиҙарының төп башлығы тип иғлан итә, үҙе 1656 йылда вафат булғанға тиклем уның янындағы донъяуи хаким булып тора.\nМин Ҡытай империяһыҮҙгәртергә\nТибет менән Ҡытай араһында формаль сюзеренитет булған тигән гипотеза бар. Әммә император Цзяцзин (1521—1567) буддизмды түбән ҡуйып конфуцианлыҡты көсләп индереүе ризаһыҙлыҡ уята. Һельмут Һоффман миндәр Тибетта номиналь рәүештә генә хаким һаналған тип иҫәпләй. ҠХР авторҙары Ван Цзявэй һәм Ньима Гьялцен киреһен иҫбатлай,тибеттар Пекинға император ҡулынан титул алырға килгән. Мелвин С. Голдстейн Мин династияһы Тибетҡа ныҡлы йоғонто яһай алмаған тип яҙа Икенсе тарихсылар Мин һарайы менән тибет ламалары араһындағы дини бәйләнештәргә иғтибар итергә кәрәк тип һанай. Башҡа берәүҙәр сауҙа бәйләнештәренә баҫым яһай,даими рәүештә аттарға ихтыяж кисергәнлектән династия Мин ҡытай сәйенә алмаштырып алған тип раҫлайҙар\nXIV быуатта Тибетҡа ҡораллы һөжүмдәр эшләп ҡарағандар, әммә халыҡ һәр саҡ ҡаршы тороп, уларҙы үткәрмәгән. Патрисия Эбрей, Томас Лэйярд, Ван Цзявэй һәм Ньима Гьялцен Мин империяһы, монголдарҙан айырмалы, тибет территорияһында даими гарнизондар тотмаған. Император Ваньли (1572—1620) 1578 йылдан күршеләре менән монгол-тибет альянсы кеүек мөнәсәбәттәр булдырырға тырышҡан. XVI быуат ахырында Гэлугты яҡлау һылтауы менән монголдар даими Амдоға ағылған, һөҙөмтәлә Гуши-хан (1582—1655) 1642 йылда Тибетты буйһондорған\nКүпселек тарихсылар фекеренсә, Тибет Мин империяһы өлөшө булмаған. Тышҡы буйһондороу атрибуттары Ҡытай императорын үҙ халҡы алдында Донъя хакимы итеп күрһәтеү өсөн генә ҡулланылған. Мин династияһына "буйһонғандар" исемлегендә Ҡытай менән хатта уртаҡ сиге лә булмаған 100-ләп территория күрһәтелгән: Бадахшан, Ғәрәбстан, Сәмәрҡәнд һәм башҡалар  Сауҙагәрҙәр, илселәр һәм башҡалар килгән дәүләттәрҙең барыһы ла "буйһонған" тип иғлан ителгән.\nМин империяһы тарҡалғас, Ҡытайҙы маньчжуҙар яулап ала һәм ул Цин империяһы өлөшө булып китә. Маньчжур императоры Айсиньгиоро Сюанье Тибетты буйһондроу уйы менән йәшәй. 1705—1710 йылдарҙа Тибетта хошут хакимы Лхавзан-хан менән и тибет регенты Санчжай Чжамцо араһында тарҡылаш китә.\nДжунгар ханлығында хакимлыҡҡа Цэван Рабдан ултыра. 1715 йылда Цин империяһы һәм Джунгар ханлығы араһында һуғыш сыға.\nЦэван Рабдан үҙенең вассалы Цэрэн Дондуб ярҙамында 1717 йылда Тибетты яулай. Сюанье ошоноң менән файҙаланып, 1720 йылда ике колонна һәм тибет ополчениеһын ойраттарға ҡаршы ебәрә. Ойраттар Тибеттан китә, Цин империяһы иһә Үҙәк Азияла йоғонтоһон көсәйтә. Ойраттарҙы ҡыуғас, маньчжурҙар Лхаста ике меңлек монгол гарнизоны ҡалдыра. Тибет хөкүмәте менән яңы Далай-лама 1723 йылға тиклем уның коменданты ҡулы аҫтында ҡала.\nКиләһе маньчжур императоры, Айсиньгиоро Иньчжэнь Тибетта контролде көсәйтә бара. 1723 -1727 йылдарҙа цин ғәскәре Лхасанан сығарыла. Тибете үҙ-ара тартҡылаш китә.Боланы баҫтырыр өсөн Иньчжэнь Тибетҡа 15 мең ғәскәр ебәрә. Улар килеүгә аристократ Полонай үҙенең туғыҙ меңлек армияһы менән халыҡты тынысландырған була. Бының өсөн 1728 йылда уға кенәз титулы һәм илгә идара итеү хоҡығы бирелә. Тибетты контролдә тотор өсөн Иньчжэнь Лхасала ике цин резидентын һәм бер меңлек гарнизон ҡалдыра.\nЭске ваҡиғалар Тибетта маньчжур хакимлығын император Айсиньгиоро Хунли ваҡытында тағы көсәйеүгә килтерә. Маньчжурского контроленән ҡотолор өсөн Полонайҙың улы йәшерен генә ғәскәр йыя. 1750 йылда маньчжур наместниктары Чжурмэд-намчжалды үлтерә. Лхаса халҡы баш күтәреп, маньчжурҙарға ҡаршы сыға. Яуап итеп Хунли Тибетҡа өсөнсө тапҡыр ғәскәр ебәрә. 1751 йылда илде тарҡатыр өсөн ул идараны дүрт министр-хакимға бирә, уларҙы Далай-ламаға буйһондора. Хан һәм кенәз титулдары бөтөрөлә. Цинс гарнизоны арттырыла.\nТибеттың үҙ аҡсаһы булмай, непал аҡсаһы мохар ҡулланыла. 1769 йылда Непалда яңы аҡса сығарыла. Тибете яңымохар индереү тураһында һөйләшеүҙәр башлана, тик ул һөҙөмтә бирмәй. Непал 1788 йылда Тибетҡа ҡаршы һуғыш башлай, илде талай. Тибетҡа ярҙамға ҡытай-маньчжур ғәскәре килә һәм непалдарҙы ҡыйрата, Катмандуға етә. 1792 йылда Непал хакимы Тибет сигенә үтмәҫкә, таланғандарҙы кире ҡайтарырға бурыс ала, һәм үҙен Цин империяһы яһаҡсыһы тип таный.\n1792 йылғы еңеүҙе Хунли һәм Хэшэнь Тибетта маньчжур йоғонтоһон артабан да нығытыуға файҙаланалар. Цинс наместниктары Далай-лама һәм Панчен-лама менән бер дәрәжәгә күтәрелә. Маньчжур резиденттары улар менән идара итеүгә барып етә. Монгол һәм ҡытай гарнизондары ныҡ арта. Тибетҡа башҡа илдәр йоғонтоһо булмаһын өсөн цин императорҙары уларҙы донъянан изоляцияла ҡалдыра. Бер тиклем авторҙар әйтеүенсә, цин императорҙары юғарғы тибет иерархтары менән «чой — йонг» (остаҙ — ҡурсыусы) мөнәсәбәтендә булған, Тибет айырым дәүләт булып ҡалған; цин осоронда тибеттар үҙҙәре лә шундай фекерҙә булған\nТибет Ҙур уйындаҮҙгәртергә\nАзияны, Тибетты Бөйөк Британия һәм Рәсәй державалары колониаль мәнфәғәттәре объекты итеп күрә. Ҙур уйында 1903—1904 йылдарҙа Тибетҡа Френсис Янгхазбенд командованиеһы аҫтында үткәрелгән британ экспедицияһы Тибет өсөн көрәштең кульминацияһы булып сыға. 1906 году инглиздәр Тибетҡа йәнә бер тыныс миссия ойоштора. Шул йылда уҡ Тибет буйынса инглиз-ҡытай конвенцияһына ҡул ҡуйыла. Ул Тибетҡа Цин империяһы сюзеренитетын таный . Инглиздәр Тибетты аннексияламаҫҡа һәм уға идара итеүгә ҡыҫылмаҫҡа килешә. Цин Империяһы Тибетҡа идара итеүгә сит дәүләттәрен ҡыҫылдырмаҫҡа бурыс ала. 1907 йылда Тибетҡа урыҫ-инглиз мөнөсәбәттәре инглиз-урыҫ килешеүе менән көйләнә (1907).Ике яҡ та Цин империяһының Тибетҡа сюзеренитетын таный. Ҡытай Тибетҡа тура идара итә башламаҡсы була. Һөҙөмтәлә Тибетҡа йәнә бер цин экспедицияһы ебәрелә (1910). 12 февралдә экспедиция Лхасаны ала. 25 февралдә маньчжурҙар рәсми рәүештә Далай-лама XIII вазифаһын һалыуын иғлан итә, ул Британ Һиндостанының төньяҡ-көнсығышына Сиккимға ҡаса. Ҡытайҙағы революция Тибеттан 1912 йыл аҙағына ҡытай ғәскәрен сығарыуға килтерә.\nБойондороҡһоҙлоҡ иғлан итеүҮҙгәртергә\n1911 йылда Цин империяһында Синьхай революцияһы башлана. Уның маҡсаты маньчжур династияһынан ҡотолоп, милли хань дәүләте төҙөү була. Ҡытайҙың провинцийялары һәм ерҙәренең губернаторҙары бер-бер артлы Пекиндан бойондороҡһоҙлоғ тураһында иғлан итә башлай. Тибет менән Монголия ла үҙҙәрен Цин империяһына бәйле, әммә Ҡытайҙың өлөшө түгел тип белдерә Мөһим донъя державалары быны Ҡытайҙың эске эше тип һанай, нейтралитет тота. 1911 йылдаМонгол милли революцияһы юлы менән Цин империяһынан бойондороҡһоҙлоҡ алған Монголия менән Тибет ҡына (1913) бер-береһен таный һәм үҙ-ара килешеү төҙөй.\nИкенсе донъя һуғышы осоронда ТибетҮҙгәртергә\nҺуғыш алдынан Тибетҡа Френсис Янгхазбенд фатихаһы менән өс тапҡыр немец натуралисы Эрнст Шефер килеп китә. Тибет һуғыш осоронда нейтралитет тота. Тибеттың бында ла Ҡытайҙан бойондороҡһоҙлоҡ сәйәсәте прецедент будып сыға.Был осорҙа Лхасаға вермахт офицеры Генриха Харрер ҙа килеп сыға, ул британ лагерынан ҡасҡан булып сыға. Илья Толстой экспедицияһы булып китә, ул Һиндостандан Тибет аша Ҡытайға ҡорал ташыу мөмкин түгеллеген асыҡлай.\n1950 йылда НОАК (Ҡытай халыҡ-азатлыҡ армияһы) Чамдо Тибет районына үтеп инә. 1951 йылда Далай-лама XIV үҙ вәкәләтен арттырып, Пекин менән Тибетты тыныс юл менән азат итеү тураһында килешеүгә ҡул ҡуя, унда Ҡытайҙың Тибетҡа хоҡуҡтары яҙылған була. 1951 йылдың 24 октябрендә Мао Цзэдунға Далай-Лама исеменән телеграмма китә.\nТибетта ҡытайҙар «изге эштәр менән дуҫтар табыу» тактикаһы алып бар. 1956 йылда Тибет автоном районы булдырыу буйынса Әҙерлек комитеты ойошторола. 1950-се йылдар уртаһынан тибет ерҙәрендә реформаларҙы тиҙләтеү башлана,күпләп репрессиялар, язалауҙар китә, дингә ҡаршы эш, ҡытайлаштырыу бара.Тибет баш күтәреүе башлана (1959), ул Үҙәк Тибетҡа барып етә. Баш күтәреүселәрҙә баҫтырыу бара, ил талана, халыҡты репрессиялайҙар, ҡыралар. Будда статуялары Ҡытайға алып кителеп иретелә,аҫылташтары алына, монастырҙар емертелә. 1959 йылда «демократике реформалар» үткәрелеүе, уның барышында «артта ҡалған феодаль-крепостной режим» бөтөрөлдө тип хәбәр ителә\nТибет хакимдарының бер өлөшө Далай-лама XIV һәм меңдәрсә башҡа тибеттар менән ҡасып китә. 1959 йылдан Һиндостандыңе Дхарамсала ҡалаһында Тибеттың һөргөндәге хөкүмәте эш алып бара. 1965 йылда рәсми рәүештә Тибет автоном районы (ТАР) иғлан ителә. Ҡытай Тибетты ныҡлы үҙләштреүгә, ҡытайлаштырыуға тотона. Тибетта күп ғәскәр индерелә, этник ҡытайҙар шунда күсенә.\nҠытайҙағы 1966 йылғы Мәҙәни революция ваҡытында Тибетта ла Мао Цзэдун тыуҙырған бола бара. Был осорҙа монастырҙар һәм храмдар тотош тиерлек ҡыйратыла, буддизм сәнғәте һәм китаптары юҡҡа сығарыла, монахтар репрессиялана\nҺөргөндәге Тибет хөкүмәте белдереүенсә, Тибетта ҡытайҙар ерле халыҡтан күберәк була бара. 2005 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙа ТАР күрһәтелмәй.\nҠытай хакимлығы осоронда Тибет автоном районында иген етештереү, мал һаны өсләтә артҡан. Уртаса ғүмер оҙонлоғо 36 йәштән 67 йәшкә еткән, халыҡ һаны 2009 йылда 3 миллионға еткән.\n2008 йылда Тибетта боларыштар була. Монахтар Далай-ламаның Һиндостанға ҡыуылыуы йыллығына арнап тыныс митингыға сыға, шунан бола китә. Сычуань провинцияһында ҡытай полиция участкаһына һүжүм була Митингыны ҡыуғанда ҡытай полицияһы ҡорал ҡулланған тигән мәғлүмәттәр ҙә бар. Ҡытай яғы быны кире ҡаға \nТибеттарҙың күбеһе төпкөл ауылдарҙа йәшәй, мал аҫрай, ер эшкәртә. Һуңғы йылдарҙы уларҙы ултыраҡ тормошҡа күсереү бара. Шул уҡ ваҡытта хөкүмәт инвестициялары ярҙамында Тибетта ҡур ҡалаларҙа бум башланған. Был бум квалифицикациялы ҡытай мигранттары өсөн яҡшы, ә ерле тибеттарға зыян ғына. «Тибеттар ярлы ғына түгел. Уларҙың белемһеҙлеге ҡалаларҙа даими һәм яҡшы түләнгән эш табырға мөмкинлек ҡалдырмай», — тип әйтелә Тибет мәғлүмәт селтәрендә фәхишәлек артыуына бәйле мәҡәләлә\nҺуңғы осорҙа уникаль тибет мәҙәниәтен һаҡлау мәсьәләһе киҫкен тора. Хәҙерге тибеттар ҡытай ассимиляцияһына бирелә, был тибет теле һәм күп быуатлыҡ мәҙәниәте юғалыуына килтерә. Был йәһәттән проблеманы хәл итергә тырышыу Һиндостандағы Һөргөндәге Тибет хөкүмәте тарафынан ғына алып барыла \n↑ Чогьял Намкай Норбу. Драгоценное зеркало древней тарихи Шанг-Шунга и Тибета. Москва, изд. Шечен-Ганга\n↑ 11,0 11,1 11,2 Wylie, 470.\n↑ 22,0 22,1 Laird, 137.\n↑ 43,0 43,1 Кузьмин С. Л. 2010. Скрытый Тибет. История независимости и оккупации. С.Петербург: изд. А. Терентьева, с.195-196\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Тибет_тарихы&oldid=881364 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 14 апрель 2019 в 15:16\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:16 14 апрель 2019 үҙгәртелгән.


Сибайҙың һауаһында нимә бар? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Йәмғиәт » Сибайҙың һауаһында нимә бар?\n18.01.2019 Сибайҙың һауаһында нимә бар?\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Сибай ҡалаһында булды. Һуңғы ваҡытта был ҡалалағы һауа түҙеп торғоһоҙ була башлағайны. Әлегә проблема булған хәл тора-бара һәләкәткә әйләнмәһен өсөн тиҙ арала сара күрергә кәрәк.\nСибай халҡына бысраҡ һауа йыһандан килмәй, әлбиттә. Бәлә башы урындағыларға билдәле. Карьерҙа мәғдән яна. Шуның һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән ағыулы төтөн тирә-йүнгә тарала. Әйткәндәй, был яңы проблема түгел.\n“Сибайҙарға һис һүҙһеҙ ярҙам кәрәк. Республика улар менән. Яныу эҙемтәләрен бөтөрөү өсөн көс тә, саралар ҙа етерлек. Ошо хәлде тыуҙырған Сибай тау-байыҡтырыу комбинатынан беҙ эҙемтәләрҙе сифатлы һәм яуаплы рәүештә бөтөрөүҙе талап итәсәкбеҙ. Иң мөһиме – медицинаны айырым эш тәртибенә күсереү. Бөгөндән үк юғары квалификациялы табиптар бригадаһы эшләй, аллерголог, лор кеүек белгестәр ҙә килеп етер. Мин проблеманы хәл итеүгә ике аҙна ваҡыт ҡуйҙым. Үҙем контролдә тотасаҡмын. Күп тапҡыр ҡабатланым: беҙ үҙебеҙҙекеләрҙе ауырлыҡта яңғыҙ ҡалдырмайбыҙ”, – тип яҙҙы Радий Хәбиров социаль селтәрҙәрҙәге сәхифәһендә.\nСибайҙағы ағыулы төтөн эҙемтәләренә ҡаршы көрәш буйынса “ҡыҙыу линия” асылды. Һорауҙар менән 8-347-244-15-75 телефонына шылтыратырға мөмкин.\nАвтор: А. АҠБУЛАТОВА.\nФото: Айгиз ҒАБДУЛЛИН


Инфоурок › Другое › Презентации › Урок по башкирской литературе на тему: «Бөтә нимә бында ғәзиз миңә, үҙемдеке бында бөтәһе лә…» Ә. Атнабаевтың “Аҡ ҡайындар ҡайҙа булғандар?” шиғырын өйрәнеү.\nТема: «Бөтә нимә бында ғәзиз миңә,\nүҙемдеке бында бөтәһе лә…»\nӘ. Атнабаевтың “Аҡ ҡайындар ҡайҙа булғандар?” шиғырын өйрәнеү.\nМаҡсат: 1. Текст өҫтөндә эшләү күнекмәләрен камиллаштырыу: хис-тойғоһон интонация ярҙамында күрһәтеп, тасуири уҡырға өйрәтеү. 2. Күҙәтеүсәнлек, логик фекерләү һәм хәтерҙе үҫтереү. 3. Тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү, изгелек эшләү теләген уятыу.\nЙыһазландырыу: Шағир Ә. Атнабаевтың портреты, китаптары, проектор, компьютер, слайд.\nI Ойоштороу мәле. Психологик инеш.\n- Хәйерле көн, ҡәҙерле уҡыусылар? Ошондай матур көндә һеҙҙе күреүемә сикһеҙ шатмын. Көндө сағыу ҡояш, ағасты япраҡ, кешене яҡшы уйҙары, изге эштәре биҙәй. Ошо урында мәшһүр “Урал батыр” эпосын иҫкә төшөрәйек:\nДонъяла мәңге ҡалыр эш –\nТелдән дә төшмәҫ – яҡшылыҡ.\nII Маҡсатҡа сығыу. Ҡәҙерле уҡыусыларым, мин һеҙҙе изгелекле кеше булып үҫеүегеҙҙе теләйем. Шуға ла бөгөнгө дәрестең дивизы итеп ошо аманатты алдым\nЯҡшынан баш тартмағыҙ!”\nСөнки кешенең ғүмере лә йылдар менән иҫәпләнмәй, ә Ер йөҙөндә, кешеләр күңелендә ҡалдырған эҙ менән иҫәпләнә. Беҙ дәрестә “Нимә ул яҡшылыҡ? Кешенең яҡшы күңелле булыуы менән тәбиғәт араһында ниндәй уртаҡлыҡ бар?” тигән һорауҙарға яуап эҙләрбеҙ, яҡташыбыҙ Әнғәм Атнабаевтың “Аҡ ҡайындар ҡайҙа булғандар?” шиғыры менән танышырбыҙ.\nIII Маҡсатты хәл итеү. “Инсерт”\nӘ. Атнабаев тураһындағы мәғлүмәтте уҡыйыҡ, иғтибарлы булығыҙ, ҡыҙыҡлы яңылыҡтар булыр, уларҙы билдәләп барырһығыҙ. (Таратма материалдарҙан уҡыу).\n(Экранда автор портреты)\nОшондай оло маҡсатын тормошҡа ашырырға омтолоп, ошо ихлас уй-хиҫтәрен кешеләргә лә еткерергә ниәтләп, “Йөрәк менән һөйләшеү” исемле шиғырҙар йыйынтығы менән 50-се йылдарҙа әҙәбиәткә килеп ингән яҡташыбыҙ Әнғәм Ҡасим улы Атнабаев 1928 йылдың 23 февралендә Тәтешле районының Күрҙем ауылында донъяға килгән. Ошонда уның бала сағы уҙған, кескәй генә тәпәй эҙҙәре ҡара ергә мисәтләнеп ҡалған, йырҙар йырлап, ҡыҙҙар күҙләп йәшлеге уҙған.\nЯҙмышыма үпкәләмәйем һис\nБөтәһен дә ауыҙ иттерҙе:\nШатлығын да теләгәнсә бирҙе,\nКүҙ йәшен дә байтаҡ түктерҙе.\nШағирға тыуған ауылының һәр киҫәге яҡын һәм ғәзиз. Уның өсөн туҙаны ла ҡәҙерле, һауаһы ла хаҫ шифалы дарыу. Сабый сағында кесерткәндәренән сағылып илаған тыуған яғы, йөрәгендә һөйөү сатҡылары яралғас, шағир өсөн шиғриәт шишмәһенә, мәңге һүрелмәҫ илһам сығанағына әйләнә. Әнғәм Атнабаевтың башланғыс осор поэзияһында уҡ сейәле тау, йүкә урмандары, йәшеллеккә төрөнгән болондары, йәмле йәйҙәре, елбәҙәк ҡарлы-буранлы ҡыштары менән тыуған ер образы – үҙебеҙҙең Тәтешле яҡтары күҙ алдына килеп баҫа.\n“Бөтә нимә бында ғәзиз миңә,\nҮҙемдеке бында бөтәһе лә…” – тип яҙа әҙип.\nШуға ла осраған һәр ҡаршылыҡтарҙы ла йөрәгенә яҡын ҡабул итә.\n(Мәҡәләне уҡығандан һуң таҡталағы таблица тултырыла, авторҙың китаптары тәҡдим ителә)\nV (миңә билдәле)\nIV. Кластер төҙөү. (Яҡшылыҡ һүҙенә иғтибар иттереү)\n-Ә һеҙ яҡшылыҡ һүҙен нисек аңлайһығыҙ?\nтәбиғәткә һаҡсыл ҡараш\nV. ”Аҡ ҡайындар ҡайҙа булғандар?” шиғыры менән танышыу.\n1. Тасуири уҡыу.\nсатыр – еҫе көндәрҙә ышыҡланыу өсөн ҡоролма\nсекерәйеп – бөкөрәйеп, бәләкәйләнеп ҡалған\nчерт – ен, мифологик йән эйәһе\nтиргәшеү - әрләшеү, талашыу мәғәнһендәге һүҙ\n- Әҫәрҙе нисә өлөшкә бүлеп була? (Өс өлөшкә: Әри буйы - аҡ ҡайынлыҡ. Юҡҡа сыҡҡан ҡайындар. Шағирҙың нәфрәте.)\n- Әри буйында үҫкән аҡ ҡайындарҙы автор ниндәй һүҙҙәр менән тасуирлай? (Йәшел тәлгәшле, шатлыҡ өләшә, сытыр ҡорҙолар, йырлап торҙолар, авторҙы көтөп торғандар.)\n- Тик автор ҡайындарҙы табамы? Ҡайындарһыҙ ҡалған Әри буйын автор нисек һүрәтләй? (Йәшел япраҡтар ҙа, еләк өҫтөнә төшкән ысыҡ та, йырҙар ҙа, сатыр ҙа юҡ. Һуғыш ҡырындағы ҡәберлектәй төпһәләр, һыҙғырышып иҫкән елдәр)\n- Шағирҙың нәфрәтен сағылдырған һүҙҙәрҙе табығыҙ. (Тотоп киҫер инем.)\n- Ни өсөн ул әрнеүле һорау менән ауылдаштарына, дуҫтарына, туғандарына өндәшә? (Сөнки ул аҡ ҡайындарҙы ла, ауылдаштары, туғандары, дуҫтары кеүек күреп, һағынып ҡайтҡан була.)\n- “Мин йырларға бөгөн тейеш инем,\nТиргәшелде, буғай, түҙмәнем”. Ошо юлдарҙың мәғәнәһен нисек аңлайһығыҙ?\nҺығымта: Эйе, шағир тыуған еренең үҙенә генә хаҫ гүзәллеген күрә, шуға ла осораған ҡаршылыҡтарҙы ла йөрәгенә яҡын ҡабул итә. Донъяны матурлауҙы. Уны төрлө бысраҡтарҙан таҙартыуҙы Ә. Атнабаев тап тыуған еренән башлай. Уға Тәтешленең һәр бөртөк үләне, һәр йылға-шишмәһе, юл аҫтында ултырған һәр ҡайын ҡыҙы яҡын. Шулар яҙмышы өсөн бик борсола шағир йөрәге. Шуға ла Әри буйында вәхшиләрсә киҫелгән аҡ ҡайындар өсөн тиргәшмәй булдыра алмай.\n4. Лирик әҫәргә анализ яһау. (Уҡыусыларға анализ планы таратыла).\n+ Әҫәрҙең идеяһы ниндәй? (Ғәмһеҙлеккә юл ҡуймаҫҡа. Тәбиғәтте һаҡларға. Уны төрлө бысраҡтарҙан таҙартырға.\n+ Образдар. Лирик герой – шағир үҙе, ҡайын, ҡайынды киҫеүселәр.\nУларҙың ҡайһыһы һеҙгә оҡшаманы? (Ҡайынды киҫеүселәр).\nНи өсөн? (Тәбиғәт дошмандары, яуз, мәрхәмәтһеҙ, ғәмһеҙ.)\n- Шул яуыҙҙы хөкөм итәйек, тәнҡит утында яндырайыҡ.\n(Экрандан ҡобайыр юлдарын бергәләп уҡыу)\nБаш осомда алһыу ҡояш\nНур һипмәһә - шул яман!\nИке ҡулын ҡаушырып,\nИзгелек ҡылмаһаң – шул яман.\nӨйрәк бәпкәләрен ҡыйып,\nОяһын боҙһаң – шул яман.\nДуҫһыҙ ҡалһаң – шул яман.\nТәбиғәттең йәмен боҙоп,\nЯуыҙлыҡ ҡылһаң – шул яман.\nVI. Өйгә эш. 1. Яҡшылыҡ тураһында ҡобайырҙы дауам итеп яҙып килегеҙ. 2. Шиғырҙы тасуири уҡырға өйрәнегеҙ. Һүрәт төшөрөгөҙ.\nVII. Синквейн төҙөү.\n- Беҙ нимә хаҡында һөйләштек?\n- Яҡшы күңелле булыуы менән тәбиғәт араһында ниндәй уртаҡлыҡ бар?\nҺығымта: Кешенең яҡшы күңеле изге нурҙар тыуҙыра. Был нурҙар күңел аша, кешенең ҡарашы аша тирә-йүнгә тарала. Тәбиғәттә булған бар нәмәне нурлай, матурлай. Ә күңеле һәйбәт кеше шат йырҙар йырлай, ҡоштар уға ҡушыла. Ул һәр гүзәллеккә һоҡлана, таң атыуын, эңергә шәфәҡ һыҙылыуын күҙәтә, шишмә тауышына ҡолаҡ һала...\nҺоҡлана, күҙәтә, биҙәй\nЯҡшылыҡ – йәшәү маҡсаты.\nVIII. Йомғаҡлау. Кешенең гүмере лә йылдар менән иҫәпләнмәй, ә Ер йөҙөндә, кешеләр күңелендә ҡалдырған эҙ менән иҫәпләнә.\nТәтешле районы муниципаль районының\nЯңғыҙ-Нарат ауылы дөйөм урта белем биреү мәктәбенең\nмуниципаль бюджет мәғариф учреждениеһы\n«Бөтә нимә бында ғәзиз миңә,\n(Ә. Атнабаевтың “Аҡ ҡайындар ҡайҙа булғандар?”\nХәсәнова Лариза Жорабек ҡыҙы төҙөнө.\nсредняя общеобразовательная школа с. Ялгыз-Нарат\n(Изучение стихотворения А. Атнабаева “Аҡ ҡайындар ҡайҙа булғандар?” )\nСоставила: Хасанова Лариза Жорабековна\nМБОУ СОШ с. Ялгыз-Нарат\nНомер материала: ДВ-002072


Бүрәт театрында башҡорт повесы буйынса спекталь сәхнәләштерелә - Культурный мир Башкортостана\nБүрәт театрында башҡорт повесы буйынса спекталь сәхнәләштерелә\nКесе йома, 23 март 2017\nБүрәт академия драма театрында башҡорт яҙыусыһы Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй!» повесы буйынса «Аба эжын ургынууд» спектакленең репетициялары башланды. Ҡуйылыш өҫтөндә эшләү өсөн М. Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма драма режиссеры Илсур Ҡаҙаҡбаев саҡырылған.\nАйгиз Баймөхәмәтовтың автобиографик повесы яҙмыш ҡушыуы буйынса балалар йортона эләккән балалар тураһында. Повесть буйынса инсценировканы драматург Әнгизә Ишбулдина яҙған. Бүрәт теленә Бүрәт Республикаһының атҡаҙанған артисы Дабацу Юндунова тәржемә иткән.\n«Ҡатмарлы тормош хәлендә ҡалған балалар тураһында тарих бүрәт сәхнәһендә яңыса яңғыраш һәм яңы мәғәнә аласаҡ. Бүрәттәр элек-электән етемһеҙ халыҡ тип иҫәпләнгән, балаларҙы тәрбиәгә алыу йолаһы ҙур ҡаҙаныш булған. Етемде тәрбиәгә алыу тәбиғи һәм абруйлы һаналған, шуға күрә һуңғы йылдарҙа балалар йорттарында бүрәт милләтле балаларҙы күбәйеүе бөтә халыҡ өсөн фажиғә булды», — тип хәбәр иттеләр театрҙың матбуғат-хеҙмәтендә.\nСпектаклдең премьераһы 14-15 апрелгә билдәләнгән.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡорт академия драма театрында «Хыялға ҡаршы» спектакле сәхнәләштерелгәндән һуң Бүрәт театры директоры Эржена Жамбалова Илсур Ҡаҙаҡбаевҡа театрҙа спектакль ҡуйырға тәҡдим итте. Ул саҡта башҡорт коллективының эше ике махсус премияға лайыҡ булды: 2016 йылдың сентябрендә Бүрәт Республикаһының баш ҡалаһы Улан-Удэла үткән III «Алтан сэргэ» халыҡ-ара милли театрҙар фестивалендә «Хәҙерге милли прозаға мөрәжәғәт иткән һәм яңы театр телен эҙләгән өсөн» һәм «Иң яҡшы актерҙар ансамбле».


Башҡорт теленән диктантты Хөрмәтулла Үтәшев уҡыясаҡ\n18 май сәғәт 10-да Башҡорт теленән Халыҡ-ара диктант яҙыу акцияһы үтәсәк. Диктантта 22 меңдән ашыу кеше ҡатнашыуы көтөлә. Канада, Төркиә, АҠШ, Франция,Германия, Бөйөк британия, Ҡаҙағстан илдәрендә йәшәгән башҡорттар ҙа ҡатнашырға теләк белдергән.\nБыйыл диктант ике төркөм өсөн айырым әҙерләнгән. Башҡорт телен һәйбәт белгән, әҙерлекле төркөм өсөн диктанттың тексын махсус рәүештә шағир, Салауат Юлаев премияһы лауреаты Салауат Әбүзәр яҙған. Телде яңы өйрәнә башлағандарға Вәкил Хажин менән Әхәт Вилдановтың тексы тәҡдим ителәсәк.\nТексты Рәсәйҙен һәм Башҡортостандың халыҡ артисы, Башҡортостан Республикаһының С.Юлаев ис.дәүләт премияһы лауреаты Хөрмәтулла Үтәшев уҡый.\nБишенсе йыл рәттән ойошторолған сараға теләге булған һәр кем ҡушыла ала. Акцияла ҡатнашыу өсөн алдан теркәлеү талап ителмәй, шулай уҡ исем-шәрифтәрҙе күрһәтеү ҙә мотлаҡ түгел. Диктантты шулай уҡ онлайн режимда яҙырға мөмкин. Бының өсөн махсус сайтҡа инергә кәрәк.\nТуллыраҡ мәғлүмәт бында.


17 июля 2015 — 16:35\nДетройтта 13 ҡатлыҡ отель емерелгән. Ҡаланан халыҡ күпләп күсеп киткәс, ул 2003-сө йылда ябыла һәм ошоға тиклем буш торған. 2006-сы йылда бина Ҡушма Штаттарҙың тарихи биналар исемлегенә индерелә. Әммә был да уны емерелеүҙән ҡотҡара алмай.\nФранцияла йәйге селлә. Бер аҙнала ғына 40 градуслыҡ эҫенән 700 кеше һәләк булған. Илдең һаулыҡ һаҡлау министрына һылтанып донъяның киң мәғлүмәт саралары хәбәр итеүенсә, табиптар кешеләргә тейешле медицина ярҙамы күрһәтеп өлгөрә алмай.\nҠытайҙа нефть-химия заводында янғын сәбәпле дүрт көслө шартлау яңғыраған. Был кадрҙарҙы интернет селтәрендә ҡарарға мөмкин. Янғын иртән башланған. Шаһиттар әйтеүенсә, тәүҙә шыйыҡса тултырылған һауыт янып китә, һуңынан шартлауҙар яңғырай.


Кредит ставкалары күтәрелеүе, һалымдарҙың үҫеүе, һумдың төшөүе һәм башҡа ҡаршылыҡтар бәләкәй ойошмаларҙың ябылыуына килтереүе мөмкин\nСиттән килтерелгән сеймал менән эшләүселәр тауарҙарына хаҡты күтәрергә мәжбүр. Һатып алыусылар кәмей. Етештереү күләмен аҙайтырға, эшселәрҙе мәжбүри ялға ебәрергә тура килә. Ҙур проблеманы бәләкәй эшҡыуарлыҡ йырып сыға алырмы?\nБында таҙалыҡ өсөн көрәшәләр. Баш ҡалала ғына түгел республикала йәшәүселәрҙең бөхтә кейеме, фатирҙарҙағы йәм, матурлыҡ өсөн. Өфөлә утыҙ йылдан ашыу эшләп килеүсе «Ғәлиә» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенә ҡаршылыҡтарҙы еңеп халыҡты ысын мәғәнәһендә керҙән таҙартырға тура килә. Бина эргәһендәге юлды ябып ҡуйһындармы, йә ҡаланан ситкә күсерергә тырышһындармы... Йыш килгән күҙәтеү органдары... Ойошманы етәкләгән йүнсел ханымға көнө-төнө йоҡламай кәртәләрҙе еңергә тура килә. Күрһәтелгән хеҙмәттәр иң алдынғы технологиялар ярҙамында башҡарыла. Таҙартыусы бөтә техника сит илдеке. Күптән түгел Италиянан келәм йыуыусы машина һатып алынған. Туҙанланып бөткән келәмдәрен ҡаланыҡылар ғына түгел, республика халҡы бында ташый.\nТәжрибәле эшҡыуар кредит иҫәбенә эшләмәй. Туҡһанынсы һәм 2008-cе йылдарҙағы көрсөк күп нәмәгә өйрәткән. Һыуға, утҡа тарифтарҙың артыуы һәм башҡаһы бәкәлгә һуға, ти ул.. Әгәр ойошма ябыла ҡалһа, йөҙгә яҡын кеше урамда ҡаласаҡ.\nӘ был бизнес ун йыл эшләп килә. Бетон етештереүсе бәләкәй генә завод көрсөк шарттарында көн һайын йөҙәр мең һумлыҡ табышын юғалта. Фатир һатып алыуға ихтыяж түбәнәйгәс, төҙөлөш материалдарын етештереүҙе лә кәметергә тура килә. Машиналар тик тора, дүрт водитель эштән бушатылған. Йылдан -йыл яңы ҡағиҙәләр барлыҡҡа килеүе лә хәлде ҡатмарлаштыра.\nАндрей Баскаков, бетон етештереүсе фирма етәксеһе: «Төҙөлөш өсөн бетон етештерәбеҙ. Фатирҙар һатылмай. Беҙҙең аҡса юҡ. Артабан нисек булыр- белмәйем».\nАуыл хужалығы предприятиелары хужалары ла яҙғы сәсеү алдынан аптырауҙа. Банктар кредитҡа йыллыҡ ставканы егерме биш процентҡа тиклем күтәрҙе. Республика властары кредит учреждениеларына ставкаларҙы яңынан ҡарарға тәҡдим итте. Аҡсаһы һәм башҡаһы булып та эшен йәнләндерә алмаған эшҡыуарҙар ҙа бар. Аяҡ салырға маташыусылар күп. Башҡортостандың эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетына көн һайын ошондай йөкмәткеле ялыу хаттары килә.\nВячеслав Ғиләжетдинов, Башҡортостандың эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе: «Сит ил эшҡыуарҙары менән йыш аралашырға тура килә. Уларҙың эш алымдары һоҡландыра. Мәҫәлән, Ҡытайға инвестиция индерәм тиһәң, улар һине үҙҙәре самолет менән килеп ала. Ә беҙҙә эш башлау өсөн документтарҙы ғына бер-нисә ай дауамында эшләйҙәр. Хатта, сит ил кешеһенә виза ла өс ай буйы әҙерләнә. Үҙебеҙҙең йүнселдәр ҙә эш башлағанда ҙур административ кәртә аша үтергә мәжбүр. Бына ошо ҡатмарлыҡтарҙы алып ташлағанда эшҡыуарлыҡ еңелерәк тын алып ҡалыр ине».\nРеспублика башлығы кәңәшмәләрҙең береһендә "эшҡыуарлыҡты болғамаҫҡа" тигәйне. Тик был өлкә һаман да ҡыҫырыҡлана. Ярҙам итеү урынына ярҙан этеүселәр бар. Йүнселдәр үҙҙәре өсөн генә тырышмай. Республикала дүрт йөҙ мең тирәһе кеше шәхси ойошмала хеҙмәт итә. Бәләкәй эшҡыуарлыҡты юҡҡа сығарыу оло проблемаға әйләнеүе бар.


Урамдар һәм ихаталарҙың таҙа булмауына беҙ үҙебеҙ ғәйепле\nҮткән аҙнала интернет селтәрендә, атап әйткәндә, социаль селтәрҙәрҙәге төркөмдәрҙең береһендә беҙҙең районда йәшәүселәр араһында етди бәхәс ҡупты.\nБыға Оло Ыҡтамаҡ ауылының Тыныслыҡ урамында сүп-сарҙарҙың контейнерҙарға һыймай туҙышып ятыуын күрһәткән фотолар сәбәпсе булды. Был фотолар Халыҡтар берҙәмлеге көнө уңайынан оҙон ялдар ваҡытында төшөрөлгән, күрәһең. Сүп-сар контейнерҙарға артыҡ тулыу ғына түгел, улар тирәләй тау булып өйөлөп ята ине.\nҠайһы бер аңлатма биреүселәр был урамдан сүп-сар сығарыу өсөн яуаплы коммуналь хеҙмәт, йәғни “Мәсетле һыу каналы” йәмғиәте эше тураһында кире фекерҙәрен яҙҙы. Кемдер әлеге контейнерҙарға үҙҙәренең көнкүреш ҡалдыҡтарын ырғытыусы башҡа урам кешеләрен ғәйепле тип иҫәпләй. Ә бит сүп-сар сығарыу хеҙмәттәренә улар түләмәй.\nӘ ысынында ни өсөн шундай хәл килеп тыуа һуң?\nОшо һорауҙы беҙ Оло Ыҡтамаҡ ауылының коммуналь хужалыҡ директорына һәм Оло Ыҡтамаҡ ауыл советы ауыл биләмәһе башлығына бирҙек.\n“Мәсетле һыу каналы” ЯСЙ-һы начальнигы Илдус Фазлыевтың аңлатмаһы:\n– Контейнерҙар махсус йыһазландырылған майҙансыҡтарға ҡуйыла. Улар бөтә урамдарҙа ла юҡ, ә тик күп фатирлы йорттар ихаталарында ғына.\nШулай уҡ “Мәсетле һыу каналы” йәмғиәте аҙна һайын билдәле бер график буйынса шәхси хужалыҡтарҙан ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын йыйып сыға. Ҡалдыҡтарҙы йыйған өсөн түләү минималь. Ләкин был хеҙмәттән файҙаланыусылар бик аҙ. Күпселек сүп-сарҙарын күп фатирлы йорттар өсөн ҡуйылған контейнерҙарға ташлауҙы һәм шуның менән сүп-сар сығарыу хеҙмәте өсөн түләмәүҙе өҫтөн күрә.\nӘлеге хәлгә Оло Ыҡтамаҡ ауыл биләмәһе башлығы Радик Ғәләүетдинов аңлатма бирә:\n– Эйе, Оло Ыҡтамаҡ ауылының Тыныслыҡ урамында урынлашҡан контейнерҙар менән күп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәр генә түгел, ә ауылдың башҡа урамдарында һәм хатта башҡа ауылдарҙа йәшәгән кешеләр ҙә файҙалана.\n2019 йылдың 1 ғинуарынан бөтә республика буйынса һәр кем көнкүреш ҡалдығын йыйыу хеҙмәте өсөн түләйәсәк. Төбәк операторы “Мәсетле һыу каналы” йәмғиәте менән килешеү төҙөнө. Тимәк, Оло Ыҡтамаҡ ауылында ғына түгел, ә Мәсетле районының һәр ауылында көнкүреш ҡалдыҡтарын сығарыу менән ул шөғөлләнәсәк.\nОшоноң менән бәйле ғәмәлдәге контейнер майҙансыҡтарына көсөргәнеш кәмейәсәк һәм проблема хәл ителәсәк.


Радий Хәбиров Башҡортостанда асыҡланған «омикрон» штамынан һуң яңы бурыстар ҡуйҙы\n14 Ғинуар , 17:59\nБашҡортостан Башлығы яңы коронавирус инфекцияһының таралыуына ҡаршы көрәш буйынса республика оперштабының сираттағы ултырышын үткәрҙе. Яҡын арала республикала коронавирустың сираттағы тулҡыны башланыуы мөмкин, тип билдәләне Радий Хәбиров. Был өс кешелә «омикрон» штамы асыҡланыуға бәйле, сир тиҙерәк тарала, уның инкубация осоро ҡыҫҡараҡ.\n«Әлегә беҙҙә коронавирусҡа бәйле хәл тотороҡло, – тине республика етәксеһе. – Әммә беҙ яҡын арала сирҙең сираттағы тулҡыны менән осрашыуға әҙер булырға тейешбеҙ. Шуға медицина учреждениеларында койкалар резервын күҙ уңында тоторға, дарыуҙар запасын әҙерләргә, йәнә ирекмәндәр штабының эшен йәйелдерергә кәрәк. Ә иң мөһиме – санитар-эпидемиологик сараларҙы үтәүгә контролде көсәйтеү».\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 12 ғинуарҙа Рәсәй Президенты Владимир Путин федераль Хөкүмәт ағзалары менән кәңәшмәлә һаулыҡ һаҡлау системаһының «омикрон» штамы менән көрәшкә әҙерлеген тәьмин итергә ҡушты.\nДүшәмбе, 17 ғинуарҙа, уҡыусылар каникулдан сыға, тине Радий Хәбиров. Башҡортостан Башлығы белем биреү учреждениеларында медицина инспекторҙарының эшен ойошторорға ҡушты.\n«Ата-әсәләр ҙә, уҡытыусылар ҙа шуны аңларға бурыслы: әгәр бала сирләп торһа, ул өйҙә ҡалырға тейеш, – тине Радий Хәбиров. – Шуға күрә белем биреү учреждениелары етәкселәренә яңы сирек башланыр алдынан ата-әсәләр йыйылыштарын үткәрергә һәм уларға быны ентекләп аңлатырға кәрәк. Мәктәптәрҙә сир таралыуына юл ҡуйырға ярамай».\nБашҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Максим Забелин һүҙҙәренсә, 14 ғинуарға яңы коронавирус инфекцияһы йоҡторғандарҙың дөйөм һаны 124 855-кә еткән.


Мәҙәниәт » Страница 6 » "Урал" гәзите\n18-05-2014, 10:40 / Мәҙәниәт\nМузей – рухиәт усағы\nБыйыл ҡала музейының эшләп килеүенә 45 йыл Һәр милләт үҙенең үткәненә ҙур иғтибар бирә, уны өйрәнә, тарихи дәлилдәргә таянып, киләсәген күҙаллай. Йәш быуындың киләсәген ҡайғыртҡан халыҡ музейҙар төҙөй. Ул иһә халыҡтарҙың үткәнен бөгөнгө тормошо менән тоташтырыу үҙәге булып тора. Бына шундай рухиәт усағы беҙҙең ҡалала ла бар. Ул быуаттарҙы быуаттарға бәйләүсе крайҙы тарихи ѳйрәнеү музейы. Быйыл уның эшләп килеүенә 45 йыл тулды. Форсаттан файҙаланып, беҙ музейҙың директоры Миләүшә Мансур ҡыҙы Фәхретдинова менән әңгәмә ҡорҙоҡ....


Ҡубып килдек кубок күрергә » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Спорт һәм туризм » Ҡубып килдек кубок күрергә\nҠубып килдек кубок күрергә 29.09.2017 // Спорт һәм туризм / Анонстар\nСалауат Юлаев майҙанында футбол буйынса донъя чемпионаты Кубогын (FIFA) өфөләр ҡайнар сәләмләне. Тантанала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың ҡатнашыуы сараға мәртәбә өҫтәне.\nИркен майҙанда алма төшөрлөк тә урын юҡ ине. Студенттар, мәктәп уҡыусылары, хатта өлкәндәр ҙә эркелеп килде, төп футбол трофейын түҙемһеҙлек менән көттө. Башҡорт дәүләт университеты студенты Гөлсибәр Айытҡужинаның һүҙҙәренә ҡарағанда, уҡыуҙан айырмалы, бассейнға йөрөргә әүәҫ, бәләкәйҙән спорт ярата, “Атай, әсәй һәм мин – спорт һөйөүсе ғаилә” бәйгеһендә ҡатнашып, бер нисә йыл рәттән призлы урын яулағандар. Бигерәк тә Рәсәйҙә киләһе йыл донъя беренселегенең үтеүе уның өсөн ғорурлыҡ, ирекмән булыу теләге менән яна. Юҡҡа ғына Өфөнө спорт яратҡан ҡала тимәйҙәр шул.\nСәхнәлә иһә спортсылар таһыллыҡтарын, көстәрен күрһәтте, йыр-моң яңғыраны.\n– Футбол буйынса донъя чемпионаты туры сиктәрендә бөгөн беҙҙә күркәм байрам, һәр кем өсөн ҡәҙерле спорт трофейын ҡаршы алабыҙ, – тине республика етәксеһе Рөстәм Хәмитов. – Һүҙ ҙә юҡ, уның янында тулҡынланыу кисерәһең. Күп тә үтмәҫ, был ваҡиғаға бер йылдан да кәм ваҡыт ҡалды, команда капитаны уны юғарыға күтәрер, бар донъя ошо сағыу ваҡиғаның шаһиты булыр. Әлбиттә, беҙ, көйәрмәндәр, яратҡан командабыҙҙың еңеүен теләйбеҙ.\nРөстәм Зәки улы белдереүенсә, футбол республикабыҙҙа йылдам үҫешә, спорттың был төрө менән бихисап малай һәм ҡыҙҙар шөғөлләнә, һәр береһенең уға йәштән тартылыуы айырыуса ҡыуандыра. Хәйер, “Өфө” клубы уңыштары менән даими шатландыра башҡортостандарҙы.\nФутбол буйынса донъя беренселегенең төп трофейы илебеҙ ҡалалары буйлап гиҙеүен дауам итә. Өфө иһә – эстафетаны ҡабул иткән дүртенсе ҡала. Быға тиклем уны Красноярск, Омск һәм Силәбе ҡалалары ҡаршы алды һәм күршеләренә оҙатты. Кубок баш ҡалабыҙҙа октябргә тиклем буласаҡ.\nӘйткәндәй, тотош алтындан торған кубоктың ауырлығы – алты килограмм 175 грамм. Ул 123 көн эсендә 27 мең километр юл үтәсәк, тиҙәр. Теләгән һәр кемгә уның эргәһендә (Рубежная урамы, 174 адресы буйынса урынлашҡан “Мега” сауҙа үҙәгендә һаҡланасаҡ) иҫтәлеккә фотоға төшөү мөмкинлеге бар. Кубок артабан Пермь ҡалаһына юлланасаҡ.\nРеспублика етәксеһе көйәрмәндәрҙе, тағы ла бер тапҡыр оло байрам менән ҡотлап, диванда ятыу, телевизор ҡарау һәм компьютер алдында ултырыу урынына спорт менән шөғөлләнергә, саф һауала йышыраҡ йөрөргә саҡырҙы.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАЙМАҠТА ҠОРОЛОҠ - ХАЛЫҠ АРЗАНҒА МАЛЫН ТАРАТА... - 2019 - Мәҡәләләр\nБАЙМАҠТА ҠОРОЛОҠ - ХАЛЫҠ АРЗАНҒА МАЛЫН ТАРАТА...\nӘле ни өсөндөр республика мәғлүмәт даирәһенә сыҡмаған проблема борсоуға һала. Быйыл Урал аръяғында ҡоролоҡ булды, шул айҡанлы ундағы кешеләрҙән борсоулы, "Бесән булмағас, кеше арзанға малын хата, беҙҙә бер арба бесән 10 меңдән артыҡ тора, кешегә былай ҙа эш, аҡса юҡ", тигән йөкмәткеле хәбәрҙәр килеп тора.\nЭлек республиканың бер осонда һалам етмәһә, икенсе осонан ташый торғайнылар. Райондар бер-береһенә ярҙам итә ине. Бер яҡта ҡоролоҡ була ҡалһа, икенсе яҡтан "малсылыҡ - удар фронт", "ҡала - ауылға" тип ярҙам ылауҙары ағыла торғайны. Ауыл хужалығы мөхитенән айырылғанғамы, мин әле лә шулайҙыр тип уйлай инем. Хәҙер улай түгел икән шул... Ямғыр яумай икән - үҙ көнөңдө үҙең күр. Минеңсә, был дөрөҫ түгел, нисек кенә булмаһын, башҡорттар күпләп йәшәгән райондарҙа малсылыҡ - ул халыҡтың аҡса килтергән төп кәсебе. Уны кәметеүгә юл ҡуйырға ярамай.\nӘгәр махсус министрлыҡ кешеләргә, шәхси хужалыҡтарға ярҙам ҡулы һуҙмай, малһыҙ ҡалдырһа, ул төбәктәге иҡтисади-социаль хәлдең тағы ла насарайыуына килтерәсәк. Бесән юҡ тип, малын һатҡан башҡорт ҡышын нимә эшләһен, тағы ла зимагурлыҡҡа Себергә китә инде...\nОшо проблемалар хаҡында ни уйлай ауыл халҡы, яуаплы хеҙмәткәрҙәр, район етәкселәре, махсус министрлыҡ белгестәре? Баймаҡтар үҙҙәре өндәшмәй, әллә бөтә Урал улдары хәҙер "тәрән шахта эсендә алтын ҡаҙыу эшендәме" икән? Урал аръяғындағы бесәнһеҙ ҡалған халыҡҡа берәй ярҙам ойоштороламы, кем белә?\nЯҙылған: 07.10.19 | Ҡаралған: 227


18 Ғинуар 2019, 11:56\nГәзиттә хәбәр ителеүенсә, 2019 йылдың 1 ғинуарынан илебеҙ, шул иҫәптән беҙҙең республика ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар менән эш итеүҙең яңы системаһына күсте. Хәҙер сүп-сарҙы йыйыу, ташыу, эшкәртеү, утилләштереү, зарарһыҙландырыу һәм күмеү менән төбәк операторҙары шөғөлләнә, ә кешеләр билдәләнгән тарифтар буйынса ошо хеҙмәттәргә түләргә тейеш.\nБР Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, 4 ҡала һәм 17 район, шул иҫәптән беҙҙең районды хеҙмәтләндергән “Эко-Сити” төбәк операторы ҡабул ителгән тарифтарҙан түбән хаҡтар алынасаҡ тип белдерҙе. 2019 йылдың\n1 ғинуарына тиклем сүп-сар йыйыу һәм ташыу ойошторолған тораҡ пункттарҙа йәшәүселәр яңы хеҙмәт өсөн 1 кеше өсөн айына 70 һум түләйәсәк. Быға тиклем ҡаты коммуналь ҡалдыҡтар йыйылмағандарында был түләүҙәр 1 кешегә айына 35 һум тәшкил итә.\nЯңы коммуналь хеҙмәткә ғинуар айы өсөн түләү квитанциялары 10 февралдән таратыласаҡ. Хаҡтар электр энергияһы өсөн түләү ҡағыҙҙарында йәки төбәк операторы менән килешеү төҙөгән идарасы компания квитанцияларында киләсәк.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Хөкүмәттә үткәргән оператив кәңәшмәнән һуң төбәк операторы тарифтарҙы яңынан ҡарап сыҡты. “Кемдер тиҙерәк аҡса йыйып ҡалырға тырыша. Законға ҡаршы килгән был хәлгә юл ҡуймаясаҡбыҙ. Ике тапҡыр түләүҙәр килеп сыҡмаһын өсөн, ҡаты контролгә алыуығыҙҙы һорайым”, - тигән талап ҡуйҙы рес-публика башлығы.\nБынан тыш, Радий Хәбиров ра-йон хакимиәте башлыҡтарына 2019 йылдың аҙағына тиклем барлыҡ тораҡ пункттарҙы ла контейнер майҙансыҡтары менән тәьмин итергә ҡушты. Уның әйтеүенсә, республика уларҙы төҙөкләндереүгә тотонолған сығымдарҙы компенсацияларға әҙер.\nКүп фатирлы һәм шәхси йорттарҙа йәшәүселәр, шулай уҡ юридик шәхестәр һәм шәхси эшҡыуарҙар 2019 йылдың ғинуарынан төбәк операторы менән килешеүҙәр төҙөргә тейеш тип белдерәләр БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында. Килешеүҙең формаһы һәм төҙөү тәртибе төбәк операторының рәсми сайтында: http//ecocityrb.ru/ (ООО “Эко-Сити”, тел.: 8(800)700-49-00) бирелгән.\nҠаты коммуналь ҡалдыҡтарҙы йыйыуҙың яңы системаһына күсеү буйынса һорауҙар менән төбәк операторы телефондарына йәки БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығына 8(347)218-03-90 телефонына шылтыратырға була.


Archives for Апрель 12th, 2018 | Йәншишмә - Page 2\nНаписал в 12 апреля 2018, 21:54\nНаписал в 12 апреля 2018, 21:50\nӘкиәт Борон-борон заманда Оло Эйек буйындағы Мораҙым тауының ҡаяһында йәшәгән, ти, Инә Бөркөт менән Ҡара Йылан. Улар икеһе лә саф, таҙа йылғаны ла, ҙур, ҡайнар ҡояшты ла берҙәй яратҡан. Тик бер-береһен генә күрә алмағандар, ғүмер буйы дошманлашып йәшәгәндәр. Бөркөттөң ҡояшҡа иркәләнеп, зәңгәр күкте иңләп, бейектә осҡанына Йыландың йәне көйгән. «Ул ҡояшҡа яҡын бара, уның йылыһын, …\nContinue reading ‘Бөркөт менән Йылан’ »\nНаписал в 12 апреля 2018, 21:45\nӘкиәт Борон-борон заманда йәшәгән, ти, әбей менән бабай. Уларҙың өс кәбеҫтә орлоғонан башҡа бер ниҙәре лә юҡ икән. Бына шуларҙы сәсеп ҡарарға булғандар. Кәбеҫтәләре ҙур, матур булып үҫеп еткән.\nАтаһы – Үлмәҫбай, һеңлеһе – Аҡйондоҙ…\nНаписал в 12 апреля 2018, 21:41\nКосмонавтика көнө менән!\nНаписал в 12 апреля 2018, 11:13


Мәсетлеләр еңеүгә өлгәште!\n18 Декабрь 2017, 17:50\n“Аҡ тирәк” һәм “Өлгөр” коллективтары башҡорт бейеүҙәрен башҡарыусыларҙың “Байыҡ” республика телевизион конкурсында беҙҙең район исеменән уңышлы сығыш яһаны.\nБыйыл телевизион конкурс үҙенең 10 йыллыҡ юбилейын билдәләй. Ошо ваҡыт эсендә Өфөгә Башҡортостандан, Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән, шулай уҡ яҡындағы һәм алыҫ сит илдәрҙән һигеҙ меңгә яҡын бейеүсе һәм ҡунаҡ килде.\n“Башҡортостан” дәүләт концерт залында үткән гала-концертта 550-нән ашыу бейеүсе ҡатнашты. Быйыл байрамға Ҡаҙағстандан, Төньяҡ Осетия-Аланиянан, Татарстандан, Мәскәүҙән башҡарыусылар һәм коллективтар саҡырылған ине.\nБеҙҙең район исеменән сығыш яһаусы коллектив бейеүселәренең һәм етәкселәренең маҡсатҡа ныҡышмалы ынтылышы үҙ һөҙөмтәһен бирҙе.\n“Өлгөр” өлгөлө бейеү ансамбле йәштәр араһында III дәрәжә лауреат дипломына лайыҡ булды. Уларҙың уңышында ансамбль етәксеһе Зарифйән Ғариповтың өлөшө ҙур.\nҮҙендә милли колоритты һаҡлаған һәм тамашасылар иғтибарына юғары башҡарыу кимәлендә тәҡдим ителгән үҙенсәлекле бейеү өсөн район Хакимиәтенең “Аҡ тирәк” ансамбле фольклор ансамблдәре араһында иң яҡшыһы тип табылды һәм гран-приға эйә булды. Коллектив ситек итеп эшләнгән статуэтка һәм конкурс дипломдары менән бүләкләнде. Был уңышҡа етәксе – бейеүҙе ҡуйыусы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәсимә Әхмәтйәнова арҡаһында ирешелде.\n“Байыҡ-2017” конкурсы продюсеры Рита Өмөтбаева: “Был һөнәри булмаған конкурс, унда Хакимиәт хеҙмәткәрҙәре лә ҡатнаша һәм юғары урындарға лайыҡ була”, – тип билдәләне.\nОшондай сағыу һәм күләмле бейеү конкурсында ҡатнашыу ижади үҫешкә бик ҡеүәтле этәргес булып тора һәм онотолмаҫ тәьҫораттар бүләк итә.\nНәркәс ХӘЛИУЛЛИНА әҙерләне.


21 майҙа муниципалитетта видеоконференц бәйләнеш ярҙамында Ураҙа байрамына әҙерлек һәм үткәреү мәсьәләләре буйынса Өфө ҡалаһы Хакимиәте башлығының урынбаҫары Рөстәм Ғәзизов етәкселеге аҫтында ултырыш үтте.\nУның барышында Рөстәм Ғәзизов коронавирус инфекцияһының таралыуына юл ҡуймау маҡсатында быйыл Ураҙа байрамы дистанцион форматта үтәсәге тураһында әйтте. Байрам көнөндә барлыҡ мәсеттәр ябыҡ буласаҡ. Ғәйет намаҙы тура эфирҙа БСТ каналында күрһәтеләсәк.\nИҫкәртәбеҙ, коронавирус инфекцияһының таралыуына юл ҡуймау маҡсатында дин әһелдәре мосолмандарға үҙ һаулығын хәүеф аҫтына ҡуймай, өйҙә ҡалыуҙарын һорай. Байрамдың онлайн форматта үтеүенән асылы үҙгәрмәгәнен белгертә улар.


Хәбәрҙәр: Аллаһы Тәғәлә бойора:\nАллаһы Тәғәлә бойора:\n«Эй, Әҙәм балаһы! Яҡшы үә уға алып барыусы ғәмәлдәр ҡылығыҙ, сөнки ул йәннәт асҡысы. Насар һәм уға алып барыусы булған ғәмәлдәрҙән һаҡланығыҙ, сөнки ул йәһәннәм асҡысы.\nЭй, Әҙәм балаһы! Бел: был донъя - харап булған (емерек) йорт, шуға күрә ундағы ғүмерең дә емерек булыр (ышыныс бағларлыҡ булмаҫ). Тәнең ер өсөн булыр. Йыйған байлығың вариҫтарыңа булыр, уның менән башҡалар файҙаланыр, ләкин уның хисабы, ғазабы һәм үкенесе һиңә ҡалыр. Ҡәберҙә һиңә ғәмәлең юлдаш булыр. Һине хисаплағансы, үҙ-үҙеңде хисап ҡыл. Миңә итәғәтлек ҡыл һәм гонаһ эштәрҙән һаҡлан. Минең биргәнемә риза бул һәм шөкөр итеүселәрҙән бул.\nЭй, Әҙәм балаһы! Кем көлә-көлә гонаһ эшләһә, ул йәһәннәм утына илай-илай кертелер. Эй, Әҙәм балаһы! Йәһәннәм утына илай-илай кертелгәндә, күпме байҙар фәҡир булырға теләр ине. Кем гонаһы тураһында уйлап, Минән ҡурҡып, күҙ йәштәре түкһә, ул йәннәт ниғмәттәренә йылмайып, шатланып индерелер. Күпме байҙар хөкөм көнөндә фәҡирлек теләр. Күпме йәберләүселәрҙе үлем хур итте. Күпме ләззәтте үлем тәмһеҙләне. Күпме ниғмәте менән шатланыусыны үлем хәсрәтләндерҙе. Күпме ҡыуаныстан һуң, оло ҡайғылар ғына ҡалды. Эй, Әҙәм балаһы! Әгәр хайуандар үлем тураһында һеҙ белгәнде белһәләр, улар ашау һәм эсеүҙән туҡталып, астан һәм һыуһауҙан үлер ине. Эй, Әҙәм балаһы! Үлемдең асыһын һәм ауырлығын үлсәп булмай, әгәр белһәң, төндәр буйы йоҡлай алмаҫһың һәм көндәр буйы үҙеңә урын таба алмаҫ инең. Әммә киләсәге уларҙан да ҡатыраҡ.\nЭй, Әҙәм балаһы! Һиңә тәҡдир ҡылынған ниғмәт-шатлыҡтарҙы Әхирәткә ҡалдыр. Донъялыҡта алып бөтөрмәгән нәмәләр өсөн борсолма, әгәр ул нәмәләр һиңә Әхирәттә ҡайғы булып баҫһа. Эй, Әҙәм балаһы! Йәшлегең менән алданма, күпме йәштәр ҡәбергә китеп барҙы. Эй, Әҙәм балаһы! Мин һине тупраҡтан яралттым, шул тупраҡҡа кире ҡайтарасаҡмын һәм шул ерҙән ҡубарасаҡмын. Шуға күрә донъялыҡты ҡалдыр һәм үлемеңде көт. Бел: әгәр Мин ҡоломдо һөйһәм, уларҙы донъялыҡтан ситләштерермен, уны Әхирәт өсөн ҡулландырырмын, уға донъяның кәмселектәрен, ғәйептәрен күрһәтермен һәм ул донъяның мәкерлектәренән һаҡланыр. Ул йәннәт әһелдәренең эшен эшләй торған булыр, һуңынан Үҙ Рәхмәтем менән йәннәткә керетермен. Әгәр Мин һөймәһәм, Мин уны донъялыҡ менән генә шөғөлләндерермен – шуның менән генә булышыр. Ул йәһәннәм әһелдәренән булыр, һуңынан утҡа керетермен.\nЭй, Әҙәм балаһы! Һәр ғүмер мәңге түгелдер, оҙон булһа ла барыбер үтеп китәсәк. Тормош күләгә кеүек, аҙ ғына уның күләгәһе аҫтында һаҡланаһың. Унан һуң китеп бара һәм кире ҡайтмай.\nЭй, Әҙәм балаһы! Мин - һине Бар итеүсе, һине Ризыҡландырыусы, Мин һиңә Ғүмер биреүсе, һине Үлтереүсе, һине Тергеҙеүсе һәм һуңынан Хисап алыусы. Әгәр яҡшылыҡ ҡылһаң, сауабы Миңә ирешер. Насарлыҡ ҡылһаң, уныһы ла Миңә мәғлүм булыр. Һин бит үҙеңә файҙа ла, зарар ҙа, үлем дә, йәшәү ҙә ҙә, Әхирәттә ҡубарылыуҙы ла килтерә алмайһың (сөнки барыһын да Аллаһ Тәғәлә билгеләп ҡуйған).\nЭй, Әҙәм балаһы! Миңә итәғәт һәм хеҙмәт ит. Ризығыңды ҡайғыртма, Мин уны һиңә етерлек итеп бирҙем, яҙылғандан артығын һис ала алмаҫһың, һиңә шул етерлек булыр. Эй, Әҙәм балаһы! Нисек һин аңлай һәм белә алмаған нәмәләрҙе ҡайғыртып ниҙер ҡылаһың, ул ғәмәлдәрең эшләнмәгән эш кеүек – бер ҙә сауабы булмаҫ.\nЭй, Әҙәм балаһы! Кем барыбер үлерен аңлаһа, нисек ул тормошҡа шатланыр? Кемдең бараһы урыны ҡәбер булһа, нисек ул был донъялағы йортона һөйөнөр?\nЭй, Әҙәм балаһы! Аҙ ризыҡ булып, һин уларға шөкөр итһәң, күп ризыҡ булып та, һинең уға шөкөр итмәүеңә ҡарағанда ул һинең өсөн хәйерлерәк.\nЭй, Әҙәм балаһы! Иң яҡшы мал Әхирәтең өсөн таратҡан мал һәм иң насар мал был донъя өсөн тотҡан малдыр. Шуға күрә һинең әжәлең еткәнсе, үҙеңә яҡшылыҡты һайла, биргән саҙаҡаларыңды үлгәс Миндә табырһың.\nЭй, Әҙәм балаһы! Кем ҡайғыла булһа, Мин ҡайғыһын Бөтөрөүсе. Кем ғәфү һораһа, Мин Ғәфү итеүсе. Кем тәүбә итһә, Мин тәүбәһен ҡабул итеп, Гонаһтарын юҡ итеүсе. Кем яланғас булһа, Мин генә кейендереүсе. Ҡурҡыуҙа булғандың Мин ҡурҡыуынан Имен ҡылдырыусы. Астың Мин генә тамағын туйҙырыусы. Әгәр Минең ҡолом Миңә буйһонһа һәм әмеремде үтәһә, Мин уға эшен еңеләйтермен, ярҙамымды ныҡ ҡылырмын һәм күңелен хаҡлыҡҡа асырмын.\nЭй, Муса! Кем ярлы һәм йәтимдәр малдары менән байыһа, Мин уны был донъяла ярлы ҡылырмын һәм Әхирәттә ҡаты ғазап менән ғазаплармын. Кем фәҡирҙәрҙе йәберләһә, үҙен хур ҡылырмын. Кем тормошон фәҡирҙәр өсөн төҙөһә, Мин уны хурлармын. Кем өйөн ярлы һәм зәғифтәр ҡулдары менән төҙөтһә, мин уның тормошон һәм бинаһын емереп, ялҡынлы утта йәшәтермен. Был алдағы сәхифәләрҙә лә булды. Муса һәм Ибраһим сәхифәләрендә.\nБөтөн ғаләмдәргә тәрбиәсе булған Аллаһҡа хәмед-маҡтауҙарыбыҙ, Мөхәммәдкә салауат-сәләмдәребеҙ булһын. Һәм уның ғаиләһенә лә булһын».


5 ғинуар Викимилектә\nЕр: Бойскауттар көнө.\nАҠШ: Ҡоштар көнө.\nШвеция: Король көнө.\nАҠШ: Сценаристар көнө.\nБеларусь: Социаль яҡлау хеҙмәткәрҙәре көнө.\n1769: Джеймс Уатт үҙенең пар машинаһына патент ала.\n1918: Бөтә Рәсәй Ойоштороусылар йыйылышының беренсе ултырышы була, уның эшендә 410 делегат ҡатнаша.\n1919: Өфөләге М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы ойошторола.\n1920: М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы эшләй башлай.\n1946: Стәрлетамаҡ рус дәүләт драма театры тәүге труппаһы ойошторола.\nВәлиулла Мортазин-Иманский (1885—10.07.1938), дәүләт һәм театр эшмәкәре, педагог. 1919—1937 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры, режиссёры, художество етәксеһе, бер үк ваҡытта Башҡорт АССР-ы Мәғариф халыҡ комиссариатының Тамаша предприятиелары идаралығы начальнигы; БАССР Халыҡ Комиссарҙары Советы ҡарамағындағы Сәнғәт эштәре буйынса комитеттың начальник урынбаҫары һәм начальнигы; 1926—1937 йылдарҙа Башҡорт сәнғәт техникумы уҡытыусыһы, бер үк ваҡытта 1928 йылға тиклем театр бүлеге мөдире. РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1935) һәм Башҡорт АССР-ының халыҡ (1922) артисы.\nБелов Василий Михайлович (1925—15.04.1993), Бөйөк Ватан һуғышы яугире. 1941—1942 йылдарҙа Боҙаяҙ (хәҙерге Ҡырмыҫҡалы) районы Подлуб ауылында эшләй. Советтар Союзы Геройы (1943).\nСтрижкова Раиса Семёновна (1930—26.04.2002), тележурналист. 1954 йылдан Башҡорт АССР-ы Телевидение һәм радиотапшырыуҙар дәүләт комитеты мөхәррире, 1959—1962 һәм 1964—1988 йылдарҙа — баш мөхәррире. 1958 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1979). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы Первомайский ауылынан.\nИсхаҡова Рива Афзал ҡыҙы (1940—21.02.2021), театр актёры, 1973—1995 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актрисаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районы Иҫке Үҙмәш ауылынан.\nҠорбанғәлиев Әғләм Ғибәҙулла улы (1940—24.01.2017), педагог. 1993—2013 йылдарҙа Бөрө ҡалаһы 3-сө урта мәктәбенең математика уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1996).\nКопейчик Александр Сергеевич (1945), һынаусы-лётчик. 1969 йылдан Күмертау авиация етештереү предприятиеһы осоусыһы, һынаусы-лётчигы, 1972—1992 йылдарҙа һынаусы-осоусылар отряды командиры. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған һынаусы-лётчигы (1998). Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалеры (1982). Сығышы менән хәҙерге Украинаның Сумы ҡалаһынан.\nҒәлимшин Рәмил Хаматнур улы (1950), табип, Күмертау үҙәк ҡала дауаханаһының элекке анестезиолог-реаниматологы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы.\nНиғмәтуллина Римма Зәйнулла ҡыҙы (1950), хеҙмәт ветераны. 1981—2004 йылдарҙа Ишембай ҡала мәҙәниәт һарайының Башҡорт халыҡ театры режиссёры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1990).\nКряжева Валентина Ивановна (1936—6.05.2015), педагог. 1964–2003 йылдарҙа Салауат ҡалаһы 12-се урта мәктәбенең математика уҡытыусыһы. Башҡорт АССР-ының һәм РСФСР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы.\nХәкимов Флүс Мәғсүм улы (1941), инженер-электрик. 1965—2009 йылдарҙа (өҙөклөк менән) Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенең слесарь-электромонтажсыһы, инженер конструкторы, 2007 йылдан – электромонтёр; 1995 йылдан Башҡортостан троллейбус заводының инженер-технологы, 2000 йылдан төп инженер-конструктор. Башҡортостан Республикаһының Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы лауреаты (2005). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nБолтнев Андрей Николаевич (1946—12.05.1995), театр актёры. 1973 йылдан Уссурийск, Майкоп, Новосибирск ҡалалары драма театрҙары, 1985 йылдан — Владимир Маяковский исемендәге Мәскәү театры артисы. СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1986).\nХәмзин Рәүил Хәмит улы (1946), энергетик, хужалыҡ эшмәкәре, шәхси эшҡыуар. 1985—1987 һәм 1998—2006 йылдарҙа «Башкирэнерго» берекмәһенең Ишембай электр селтәрҙәре начальнигы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған энергетигы (2002).\nНур Дауытов (1956), композитор, йәмәғәтсе. 1982 йылдан хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының музыкаль етәксеһе, 1987 йылдан Өфө сәнғәт училищеһы, бер үк ваҡытта 2000–2006 йылдарҙа хәҙерге Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты, 2006 йылдан М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусыһы. 2009 йылдан Башҡортостандың Музыкаль йәмғиәт идараһы рәйесе. Башҡортостан Республикаһының (1993) һәм Рәсәй Федерацияһының (2007) атҡаҙанған сәнғәт әшмәкәре. Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр премияһы (1990), Фәтих Кәрим исемендәге (2006) һәм Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (2014) лауреаты.\nТаһир Кәримов (1912—21.07.1978), композитор. 1957—1972 йылдарҙа хәҙерге М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының музыкаль бүлек мөдире. 1950 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1972) һәм атҡаҙанған артисы (1953). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1957).\nЙыһаншин Фәнил Нурдәүләт улы (1937—12.12.2013), нефть сығарыу тармағы алдынғыһы. 1962 йылдан «Саҡмағошнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығының Дүртөйлө технологик транспорт идаралығының слесарь-төҙәтеүсеһе һәм водителе; 1974—1995 йылдарҙа нефть сәнәғәтенең башҡа предприятиелары водителе. «Почёт Билдәһе» ордены каваалеры (1971).\nӘбделминев Ким Ғимаҙи улы (1947), ғалим-химик-технолог. 1978 йылдан Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы, 1982 йылдан лаборатория мөдире, 1996 йылдан — төп ғилми хеҙмәткәр, 1999 йылдан — уҡытыусы. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (2003).\nСухов Флорид Әбүдәр улы (1952—20.03.2000), нефть тармағы алдынғыһы. 1973 йылдан «Саҡмағошнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығының электр ҡорамалдары һәм электр тәьминәте цехы эшсеһе. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған энергетигы (1988). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районы Яңы Мортаза ауылынан.\nАндреев Виталий Михайлович (1957), ауыл хужалығы һәм муниципаль хеҙмәт ветераны. 1995 йылдан Мишкә район хакимиәте башлығы урынбаҫары, 2007—2015 йылдарҙа — район хакимиәте башлығы. Яныш Ялкайн исемендәге премия лауреаты. Сығышы менән ошо райондың Иҫке Ҡолсобай ауылынан.\nГончаренко Татьяна Дмитриевна (1957—7.11.2016), китапханасы. 1976 йылдан Салауат үҙәк ҡала китапханаһы китапханасыһы, уҡыу залы мөдире, 1981—2013 йылдарҙа — директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1995). Сығышы менән ошо ҡаланан.\nХафизов Айрат Рим улы (1957), ғалим-инженер. 1979 йылдан Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1999 йылдан тау-нефть факультеты деканы; 2016—2020 йылдарҙа нефть һәм газ скважиналарын быраулау кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (1999). Башҡортостан комсомолының фән һәм техника өлкәһендәге премияһы лауреаты (1989), Рәсәй газ сәнәғәтенең почётлы хеҙмәткәре (2013).\nАляев Иван Павлович (1918—21.03.2000), СССР-ҙың хәрби хеҙмәткәре, инженер-полковник (1961). Совет-фин (1939—1940) һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1940).\nКузеев Рөстәм Ғүмәр улы (1923—23.03.1998), ғалим-тарихсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы һәм етәксеһе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы (1995), тарих фәндәре докторы (1972), профессор (1973). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1973). Ике I дәрәжә Ватан һуғышы (1943, 1985), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1978) ордендары кавалеры.\nЛебедьков Иван Александрович (1938), спортсы, тренер. 1972—2011 йылдарҙа Салауат ҡалаһының балалар һәм үҫмерҙәр ижад йорто тренеры. Спорт акробатикаһы буйынса Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры (1997), СССР-ҙың спорт мастеры (1962), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1983), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1978), Салауат ҡалаһының почётлы гражданы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәләүез ҡалаһынан.\nҒәйнуллин Венер Кәлимулла улы (1943), спортсы, тренер, йәмәғәт эшмәкәре. 1986—2008 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының грек-рим көрәше буйынса йыйылма командаһы тренеры. 1986—2003 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының Грек-рим көрәше федерацияһы президенты. Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры (2001), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (1994), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1986). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы Арыҫлан ауылынан.\nҠасҡынова Мәрйәм Усман ҡыҙы (1943), ауыл хужалығы алдынғыһы, 1959—1997 йылдарҙа Баймаҡ районының «Алға» колхозы һауынсыһы. Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.\nБаймиева Йәмиғә Шәрифулла ҡыҙы (1948), Тәтешле районы Түбәнге Балтас мәктәбе ветераны, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы.\nЯнгубаев Яныбай Янгубаевич (1948), Мишкә район мәҙәниәт йортоноң «Эрвел» халыҡ бейеү ансамбленең элекке художество етәксеһе. Рәсәй Федерацияһының (1996) һәм Башҡорт АССР-ының (1976) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Мишкә районының почётлы гражданы (2012). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мишкә районы Ҡарға ауылынан.\nБикбаев Наил Бәйтулла улы (1968), юғары категориялы табип. 1994 йылдан Белорет үҙәк район клиник дауаханаһы стоматология поликлиникаһының балалар теш табибы. Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы. Сығышы менән ошо рәйондың Сермән ауылынан.\nНасыров Ғиниәт Ғәлиәкбәр улы (1929—11.06.1980), ауыл хужалығы алдынғыһы, 1941—1949 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Баймаҡ районының Карл Маркс исемендәге колхоздың звено етәксеһе, 1958—1961 йылдарҙа рәйес урынбаҫары. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1948).\nҒәлиуллин Илдус Һаҙый улы (1934—30.05.2009), кинооператор, кинорежиссёр, йәмәғәт эшмәкәре. 1986 йылдан СССР-ҙың Кинематографсылар союзы ағзаһы. 1990—2003 йылдарҙа «Башҡортостан» киностудияһының кинооператоры. 1996—2001 йылдарҙа Башҡортостан Кинематографсылар союзы рәйесе. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1984), Рәсәй Федерацияһының почётлы кинематографисы (2000). Сығышы менән хәҙерге Татарстан Республикаһының Арса районы Орнашбаш ауылынан.\nСәүиә Сираева (1934), театр актёры. 1987 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2007), Башҡорт АССР-ының (1989) һәм Татарстан Республикаһының (2001) халыҡ артисы. Нуриман районының почётлы гражданы.\nБарлыбаев Хәлил Әбүбәкер улы (1944—18.03.2020), ғалим-иҡтисадсы, юғары мәктәп, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1992—1995 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының Дәүләт милке менән идара итеү буйынса дәүләт комитеты рәйесе. Рәсәй Федерацияһының 3-сө саҡырылыш Федераль Йыйылышының Дәүләт Думаһы депутаты (1999—2003). Иҡтисад фәндәре докторы (1992), профессор (1994). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (1993).\nГуров Валерий Николаевич (1949), ғалим-педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Педагогия фәндәре докторы (1998), профессор (1998). РСФСР‑ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1982), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2008). Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең мәғариф өлкәһендәге премияһы лауреаты (2001). К. Д. Ушинский миҙалы кавалеры (2015).\nЙосопова Нәсиә Хәмиҙулла ҡыҙы (1949), педагог, журналист, йәмәғәтсе. 1978—1999 йылдарҙа Архангел районы Абҙан урта мәктәбе директоры, 2003—2009 йылдарҙа «Инйәр» район гәзите мөхәррире. Рәсәй Федерацияһының халыҡ мәғарифы отличнигы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы. Архангел районының почётлы гражданы. Сығышы менән ошо райондың Көмәрле ауылынан.\nАбукаев-Эмгак (Абукаев Вячеслав Александрович; 1959—29.05.2008), яҙыусы һәм тәржемәсе. Башҡорт әҙиптәре әҫәрҙәрен мари теленә тәржемә итеүсе. Марий Эл Республикаһының халыҡ яҙыусыһы (2006) һәм атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1999. Мари комсомолының Олык Ипай исемендәге премияһы (1990), шулай уҡ Яныш Ялкайн исемендәге премия (1998) һәм Марий Эл Республикаһының М. Шкетан исемендәге Дәүләт премияһы (2007) лауреаты. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мишкә районы Туҡтар ауылынан.\nДиярова Зиниә Әнүәр ҡыҙы (1959), педагог, Шаран районы Шаран ауылы 2-се мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, район башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитет рәйесе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре (2007).\nШакирйәнов Әнүәр Хафиз улы (1959), ғалим-агроном. 1982 йылдан Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1999 йылдан — Шишмә үҫемлекселек селекцияһы үҙәге етәксеһе. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (2005). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (2011). Сабир Ҡунаҡбаев исемендәге премия лауреаты (2006). Сығышы менән хәҙерге Татарстан Республикаһы Лайыш районының Кесе Йылға ауылынан.\n5 ғинуарҙа тыуғандар\n1876: Конрад Аденауэр, Германияның беренсе федераль канцлеры.\n1848: Шварц Александр Николаевич, 1908—1910 йылдарҙа Рәсәй империяһы мәғариф министры.\n1945: Арыҫланов Ғәфиәтулла Шаһимәрҙән улы, совет-фин һәм Бөйөк Ватан һуғышы яугире, Советтар Союзы Геройы (1940).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=5_ғинуар&oldid=1107832 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 28 ғинуар 2022 в 04:14\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:14 28 ғинуар 2022 үҙгәртелгән.


Ғ.Камал исемендәге Татар академия театры гастролдәре башлана // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nҒ.Камал исемендәге Татар академия театры гастролдәре башлана\n11:19, 18 октября 2010 Йәмғиәт\nҒәлиәскәр Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры (Ҡазан) гастролдәре Өфөлә бөгөн, 18 октябрҙә, башлана. Улар юбилей саралары сиктәрендә үтә, киләһе йыл Камал театрына 105 йыл тула.\nӨфөлә ике аҙналыҡ гастролдәре ваҡытында «камалдар» үҙҙәренең туғыҙ иң яҡшы спектаклен күрһәтәсәк – «Йәш йөрәктәр», «Ҡурсаҡ туйы», «Диләфрүз», «41-ҙең арбалы ҡатындары», «Диуана», «Тәҡдир», «Мылтыҡ», «Бәпәй», «Люстра».\nГастролдәрҙең һуңғы көнөндә, 31 октябрҙә, тамашасыларға драматург Зөлфәт Хәкимовҡа 50 йәш тулыуға арналған бенефис-концерт күрһәтеләсәк.\nСпектаклдәр Нефтселәр Мәҙәниәт йорто сәхнәһендә 12 һәм 19 сәғәттә башлана.


8 Февраль 2019, 13:08\nБашҡорт ҡатын-ҡыҙы кейеменең сағыу бер өлөшө – яулыҡ. Уның төрҙәре тураһындағы мәғлүмәтте XVIII–XIX быуаттарҙа төбәкте өйрәнеүсе яҙыусыларҙың, ғалимдарҙың яҙмаларында уҡ осратырға мөмкин.\nМәҫәлән, XIX быуат аҙағында Һаҡмар буйы башҡорттарында булып киткән М. Баишев ҡатын-ҡыҙҙарҙың баштарына кешмир һәм ситса яулыҡ ябынып йөрөүҙәрен билдәләп китә. Яулыҡ тураһындағы мәғлүмәт айырыуса халыҡ ижадында асыҡ сағылыш таба. Мәҫәлән, йырҙарҙа: