21 Июнь , 21:50\nУф, ошо ятаҡта йәшәү! Кемдәрҙең генә башынан үтмәгән дә, кемдәрҙең генә үҙәген телмәгән икән? Инде үҙ өйҙәрендә йәки фатирҙарында ирәйеп көн күргәндәр генә: «Шул ятаҡта гөрләшеп йәшәгән күңелле саҡтар», - тип һөйләгән булалар ул. Ә ошонда саҡтарында бер ҙә күңелле булмағандыр әле. Тар бүлмәлә бәләкәй балалар менән ҡыҫталышып, дөйөм теүәлит, дөйөм кухняла сират көтөүҙәр. Унан ҡалһа, кистәрен саҡ ҡына һуңлағанда ул ятағының бикләнә һалып барыуы, ураған һайын коменданттың мыжыуҙарын өнһөҙ тыңлау, шау-шыуы, тынсыулығы, тараҡандары...\nӘле шул ятаҡ алдында коляскала йоҡлаған баламды кемгә ҡалдырып йүгерә һалып барып, икмәк-һөт алып килергә тип, ҡаранып торам. Буш йөрөгән кеше-маҙар күренмәй, эш мәле. Шул саҡ ятаҡтан ултырып осмалы оло һеперткеһен күтәреп, дворник апай килеп сыҡты. Бахыр, үҙе лә шул һеперткелә осҡандай ғына инде, мәңге алама ҡара халатында ла, күҙенә төшөрөп уранған ҡара яулыҡта. Аяҡтарында ла - йәйле-ҡышлы оло резина итектәр. Ошо йәше билдәле булмаған апай ятаҡтағы бар ҡара эште башҡара. Таң һарыһынан теүәлиттәрҙе таҙарта, ашып-түгелеп ултырған ҡый бактарын бушатып ала, коридорҙарҙы йыуа, урамда ла әлеге һеперткеһе, ҡыштарын көрәге менән ул.\nБер ятаҡта йәшәһәк тә, был ҡатын менән таныш түгелмен, ҡыҙыҡһынғаным да юҡ, шунлыҡтан кем тип өндәшергә белмәһәм дә, берҙән-бер ярҙам итерҙәй әҙәмде ҡулдан ысҡындырғым килмәне.\n– Апай! Апа-ай!\nҠатын китеп барған еренән башын ғына бороп ҡараны.\n– Бер минут ҡына балам янында тороп тора алмаҫһығыҙ микән?.. Икмәккә генә йүгереп барып килер инем.\nТеге бер нисә секундтай уйланып торҙо ла, һаман да шулай һүҙһеҙ килеш килеп, эш ҡоралдарын яндағы ағасҡа һөйәгәс, коляска эргәһенә баҫты. Ҡапыл ғына башымдан «Ҡалай сәйер кешегә баламды ҡалдырам» тигән уй үтте үтеүен, тик мин ул саҡта магазинға ҡарай саба инем инде. Урай һалып кире йүгергәндә кинәт башыма ошо апайға еткерә торған сәләмем барлығы иҫемә төштө. «Аһ-аһ! Ҡасанан бирле онотоп йөрөгәнмен дә һуң! Исемен дә әйткәйнеләр бит. Исеме?.. Кем ине әле?.. Хәлиҙә... Хәмиҙә...» Янына етер-етмәҫтән, уйҙарымды ҡысҡырып та ебәрәм:\n– Һеҙ Хәлиҙә йәки Хәмиҙә түгелме?\nҠатын миңә йыуаш ҡына ҡарап тора бирә. Әллә нимуймы был?..\n– Ә! Эйе, «Хәмдиә лә Хәмдиә» тигәйне шу!\nАпайҙың аптыраған ҡарашы алдында мин хәбәремде теҙәм:\n– Йәй көнө ҡәйнәмдәрҙә Райман тигән бер ағай мейес сығарып ятҡайны. Шул ағай беҙҙең ошо ятаҡта йәшәгәнде белгәс, шунда Хәмдиә тигән ҡатын иҙән йыуырға тейеш, шуға күп итеп сәләм әйтерһең, тигәйне.\nҠатын күҙен дүрт итеп ҡарап тик тора.\n– Ныҡ сәләм әйтте инде былай. Эй, һорашты. Мин һеҙҙе яҡшылап белмәгәс, нимә тип тә әйтә алманым...\n– Н-нимә тип... һорашты? - саҡ телен әйләндереп әйтте быны апай, мин хатта үҙенә борсолоп ҡарап алдым.\n– Нисек йәшәй, ни хәлдә икән, сәләм әйтегеҙ, килеп сығырмын, тигәйне.\n– Ш-шулай тинеме?.. Ысын шулай тейме?\n– Ы-ы, - ышаныслыраҡ булһын өсөн һүҙҙәремә өҫтәп, башымды ла һелкәм. Ҡатынға минең хәбәр үтә ныҡ тәьҫир итте, ахыры, алдамаймы был тигәндәй, йөҙөмә тағы ла бер талай ҡарай биреп торғас, ул ҡырт боролоп ситкә атланы ла, бара биргәс, киреп боролоп килеп, онотоп киткән һеперткеһен алды. Минең дә рәхмәтем иҫемә төштө:\n– Рәхмәт, Хәмдиә апай, бәпәй өсөн!\nСиттән берәү күрһә, мине һаңғырау кеше менән һөйләшә тиер ине, моғайын, апайым ым да бирмәй үтеп китте.\nКискә, балаларымды йоҡлатам тип ҡыялып йөрөгәндә, берәү һаҡ ҡына итеп ишек шаҡыны. Асып ебәрәһәм, теге апай тора. Һораулы ҡарашыма ҡаршы уңайһыҙланып ҡына йылмайған булды. Йылмайыуы ла үтә сәйер килеп сыҡты инде. Был өндәшмәй тик торғас, мин, иғтибарым был яҡҡа күсеү менән, урындарынан тороп, уйнарға керешеп киткән ҡыҙҙарыма бармаҡ янаным да бүлмәгә әйҙәләнем. Ҡатын эскә башта башын һоноп ҡарап алды ла, баҙнатһыҙ ғына инеп, ишек төбөнә баҫты. Өс йылдан артыҡ ошо ятаҡта көн итеү дәүерендә был апайҙы тәүге тапҡыр шул ҡара халатһыҙ күреүем. Өҫтөндә уңған булһа ла ябай сатин, әммә асыҡ төҫтәге күлдәк һымағыраҡ бер нәмә.\n– Үтегеҙ, әйҙә, үтеп ултырығыҙ.\n– Юҡ, ошонда ғына...\nШулай ҙа быны, үтеп, өҫтәл артындағы ултырғысҡа ултырырға мәжбүр иттем дә, үҙем ҡаршыһына ҡунаҡланым. Күреп торам, йомошҡа ғына килмәгән был, һөйләшергә иҫәбе. Һүҙен нимәнән башларға белмәй ыуалана торғас:\n– Ирең эштәме? – тип ҡуйҙы.\n– Эйе, - тим, - төнгә китте.\n– Күргәйнем шул, - ти үҙе, – шуға индем.\n– Һы, – тигәндән башҡа һүҙем юҡ, былай һөйләшһәк, һүҙҙең төп нөсхәһе ҡасан асылыр икән?Шулай ҙа балаларымды йоҡлатырға кәрәклек күңелемде өйкәп торһа ла, бөтөн иғтибарымды туплап, ҡатындың ауыҙына төбәләм.\n– Райман... Райман ағайың хаҡында һорашмаҡсы инем...\n«Һуң һораш һуң!»\n– Нисек үҙе? Үҙгәргәнме... тиһәм, һин уның йәш сағын белмәйһең дә инде. – Унан, ашығып, кеҫәһенән фото сығарып һуҙҙы. – Бына, мин уны ошолай иҫләйем.\nҠараным да юғалып ҡалдым. Әллә яңылыш килеп сыҡтымы был хәл? Аптырауым да юҡҡа түгел, кәртешкәләге сибәр моряк менән мин күргән ҡап-ҡара ир араһында грам ғына ла оҡшашлыҡ юҡ бит һуң!\n– Үҙгәргәнме? Ҡартайғандыр инде...\nҠартайыу ғынамы! Эсеп таушалып, бит-мите ҡыйшайып, тештәре ҡойолоп бөткән сатан мейес оҫтаһын хәтерләткән бер генә сатҡы булһа ла табырға тырышып, фотоға инерҙәй булып текләйем. Ҡандай һөйкөмлө йөҙ, ғорур ҡараш. Әһә! Күҙҙәре... ҡарашы шул бит. Йә, хоҙай, был ағайҙы йылдар түгел, бисура алмаштырғандыр, тим. Ваҡыт ҡына кешене улай үҙгәртә алмаҫ.\n– Бына бында мин, Райман ағайың отпускыға ҡайтҡанда, бергә инеп төшөп сыҡҡайныҡ.\nКиләһе фотонан әлеге сибәр моряк янында һыуһылыуҙай оҙон сәсле, ап-аҡ түңәрәк йөҙлө ҡыҙ көлөп тора. Ҙур дымһыу күҙҙәр бәхетле нур бөркә, өҫтөндәге аҡ яғалы зәңгәр күлдәге үҙе үк хыял, яҡты өмөт төҫө кеүек. Кинәт ҡаршымдағы мәскәй һурғандай булып кипкән йонсоу йөҙгә, эскән батҡан нурһыҙ күҙҙәргә ҡараш ташлайым да, ирекһеҙҙән ҡаршылағы көҙгөнән үҙемә бағам: йылдар шулай мәсхәрәләр булһа, кит, ошондай сағыңда үлеп ҡалыуың биш артыҡ!\n– Һеҙ уның менән дуҫлашҡайнығыҙмы?\n– Дуҫлашҡайныҡ тип... Мин уны армияға оҙатып, өс йыл көтөп алдым.\n– Көткәс һуң, ниңә өйләнешмәнегеҙ?\n– Ҡайтҡас өйләнергә тәҡдим дә яһағайны... Араға яттар инеп, бутап ебәрҙе шул.\nБыл яуапҡа, әлбиттә, һүҙем юҡ. Апайҙың минән аша китеп, тәҙрә аръяғындағы ҡараңғылыҡҡа һеңгән һағышлы ҡараштарын, моңһоу йөҙөн күҙәтеп, йәлләмәй ҙә булдыра алмайым.\n– Райман армиянан яҙ ҡайтты. Эй, ҡыуаныуҙарым! Мин мәктәптән һуң ауылда ҡалғайным, яңғыҙ әсәйем ҡулында минән бәләкәй тағы дүрт бала, улар өҫтөнә, уҡыйым тип, ауыҙ асырға батырсылыҡ та итмәнем инде, шунлыҡтан фермаға төштөм дә киттем. Унда бер аҙ эшләгәс, ауыл китапханаһына ултырттылар. Эйе, Райман ҡайтты, тигәйнем. Йәйҙе ярты көнгә лә айырылышмай йөрөп үткәрҙек, ул әсәйемә инеп, «көҙгә» тип килешеп тә сыҡҡайны...\n– Көҙ булғас..?\n– Көҙгә ауылда мәктәп ҙурайтылды ла, бер төркөм уҡытыусы ҡыҙҙар килеп төштө. Ят ҡыҙҙарға ауыл егеттәре йығылып китеүсән бит. Ә тегеләр егеттәрҙең аҫылдарын ғына һайлап алды. Нисек минең Райманға күҙ һалмаһындар инде? Әлбиттә, уны беренсе булып арбай башланылар. Миңә лә «Райман шуларҙың Әлмира исемлеһен оҙата икән», «Әлмираны матас менән районға алып барып килгән», «Әлмираға өҫтәл эшләп биргән» тигән хәбәрҙәр килеп етте. Быларҙы ишеткәс, үпкәләнем.\n– Райманға. Килһә, «Барғанһың, оҙатҡанһың», - тип игәнем. Үҙе: «Ниңә юҡ-бар тыңлайһың, көнләшәһеңме әллә?» - тиһә, «Юҡ!»- тим, ә йәнде бесәй талай ғына.\n– Шан ?\n– Бер шулай минең үпкәләүемде ул күтәрмәне, һүҙгә-һүҙ эйәреп, талаштыҡ та киттек. Райман, асыуланып, мине тау башындағы усаҡ янында яңғыҙ ташлап ҡалдырҙы. Кире килер, ғәфү үтенер, тип көттөм, ә ул килмәне. Шунда, усаҡ янында, ҡәһәрләнеп ауылдан сығып китергә ҡарар иттем. Етмәһә, Раймандың еңгәһенең ауыҙынан сыҡҡан «Хәмдиә, ней, уҡымаған да инде, белемле, һөнәрле ҡыҙға етә буламы, тип әйттем әле ҡәйнешкә» тигән һүҙе килеп етте лә, былай ҙа башымдан ашҡан ғорурлығым урғылып түгелеүгә һуңғы тамсы булды. Күрше инәйҙең ҡалала эшләгән ҡыҙының адресын алдым да, берәүҙе лә тыңламаҫтан, сығып киттем. Ошо ҡалаға килеп, күрше апай өйрәткәнсә, уның янына төҙөлөшкә эшкә төштөм, ятаҡтан бүлмә алдым.\n– И шунан һуң күрешмәнегеҙ ҙәме?\n– Ышанаһыңмы - күрешмәнек. Бында йәшәй башлағас, әсәйем хатында «Райман килде, Хәмдиә юҡҡа ғауға сығармаһын, ҡайтһын, барып инәлеп йөрөмәйем – ғәйебем юҡ. Ҡайтһын, өйләнешергә килешкәйнек бит, тип әйтә» тип, бер нисә тапҡыр яҙғайны. Күңелем менән осоп ҡайтып барһам да, Раймандың минең өсөн ауылдан, шул ныҡыш Әлмиранан өҙөлөп, тулыһынса миңә генә булып яныма килеүен теләнем. Яратһа, шулай итер, тип уйланым. Ваҡыт үтә торҙо... Яңы йылдан һуң миңә ҡалала осраған һәр икенсе ауылдашым Раймандың, ысынлап та, шул Әлмираға эйәләшкәне хаҡында еткерергә ашыҡты. Күп тә үтмәй, уларҙың туйы булды ла, уҡыу йылы тамамланыуға, себер тарафтарына күсеп тә киттеләр.\n– Райман ағай был яҡта йөрөй ҙә һуң?\n– Нисәлер йылдан айырылышҡандар икән дә, Райман ҡайтҡан тип ишеткәйнем шул. Эсә лә, тиҙәр инее, шикелле.\n«Шикелле» генәме, эшлектән сыҡҡан бит инде». Тик был уйҙарымды ҡысҡырып әйтмәйем, әлбиттә.\n– Һеҙ? Шул киткәндән һаман ошондамы?\n– Райман өйләнгәнде ишеткәс, мин дә, мах бирергә теләмәй, бергә эшләгән егеткә тормошҡа сыҡтым. Тик оҙаҡ бергә була алманыҡ, улыбыҙ бәләкәй генә саҡта, аварияла һәләк булып ҡалды.\n– Улығыҙ бармы ни?\n– Бар ине... Бөтөн йыуанысым шул ине лә. Ул да үлеп ҡалды, армияла. Табутта алып килеп ерләп киттеләр, йөҙөн дә күрһәтмәнеләр хатта. «Рәсәй геройы» тигән даны ғына ята тартмамда...\nБыл апай бөгөн мине төн алдынан илатырға итә, ахыры. Күңелем тулып, танауым йомшарҙы. Хәмдиә апай ҙа күҙҙәренә йәш алды ла, ошо хәленән оялдымы, ҡапыл ҡабаланып, ҡайтырға булып китте. Сығыр алдынан, ишек тотҡаһына ҡулын һалғас, тағы бер боролоп ҡараны:\n– «Килеп сығырмын» тигән бит әле, ивет? Ҡасан икәнен әйтмәнеме?\n– Юҡ шул, әйтмәне. Бары «Бер барып күрәм әле, тип сәләм әйт» тине генә.\n– Сәләм, тиген... Сәләм...\nАпайҙы оҙатып, балаларымды йоҡлатыу өсөн бишек йыры йырлағанда ла башымда һаман сибәр моряк менән алһыу йөҙлө ҡыҙ ине. Йә, ниңә улай килеп сыҡҡан инде яҙмыштары?\nИке-өс көндән, балалар баҡсаһынан ҡайтышлай, балаларҙы уйнатып инәйем әле тип, ятаҡ алдындағы эскәмйәлә ултырһам, ҡолас ташлап асфальтты һепереп йөрөгән Хәмдиә апай, эшен ҡуйып тороп, яныма килеп торҙо. Мин бит уны бая сыҡҡан саҡта танымағанмын. Гел ҡара халатта күреп, дөрөҫөн әйткәндә, күргәндә лә күҙгә элмәй өйрәнгәс, ни. Был йәтеш кенә спорт костюмы кейеп алған, башындағы яулығы ла сағыуҙан. Яҡты төҫ йөҙөнә нур индергән әллә, килешә. Баштан алып аяғына тиклем ҡарап сығыуҙан тартынманым инде. Аяҡтарында ла оло резина итектәре урынына сепрәк кроссовкилар. Апай минең ентекле байҡауымдан ныҡ уңайһыҙланды, эш бирсәткәләре кейгән ҡулдарын ҡайҙа тығырға белмәне.\n– Һеҙ үҙгәргәнһегеҙ, - тинем тура итеп, - танымағайным ҡырҙан.\n– Кейендем инде, әллә кәрәк тә булмағандыр... Райман ҡапыл килеп сыҡһа... бире шикелле йөрөмәйем әле, тип.\n– Ә-ә, эйе шу-у, - тип һуҙа биреп хуплап ҡуйһам да, эсемдә нимәлер семетеп ебәргәндәй булды. Ултыра торғас, ысынлап ҡыйын булып китте. Яҙ ебәрелгән сәләмде йәй саҡ еткереүем етмәгән, ул иҫерек ирҙең иҫенә төшкәндә әйткәнен шулай етдигә алдымы икән?.. Апай тағы ла нимәләрҙер һөйләмәксе ине лә, балаларҙы ашатыу һылтауы менән инә һалып киттем. Ысынында намыҫым ҡасып китергә мәжбүр итте мине.\nКиләһе аҙнала бәләкәсем, һыу сәсәге эләктереп, ауырып китте, шунлыҡтан тышҡа сыға алманыҡ. Унан табиптар ҡушыуы буйынса, тағы ла бер аҙна өйҙә яттыҡ. Бер көн, ирем эштән ҡайтып, киске аш ашаған мәлдә, ул-был яңылыҡтарҙы һөйләшеп ултырҙыҡ та, был һүҙ ыңғайында мәрәкә итеп:\n– Анау иҙән йыуған апайҙы ят кеше икән, тип торам. Алмаштырған кеүек үҙгәргән, вәт әй, - тип ҡуйҙы.\n– Н-нисек үҙгәргән?\n– Үҙгәргән инде, үҙең күрерһең әле. Бындағы ир-егеттәр ҙә аптырай, «ҡатын кеше булған икән дә ул» тиҙәр.\nҠатын-ҡыҙ үҙ-үҙен еңә аламы инде? Киттем быны күрергә. Әлбиттә, күрше-тирәләр барҙа аҫҡы ҡатта йәшәгән кешенән барып йомош һорау ҡыҙығыраҡ килеп сығалыр, әммә ятаҡта йомошҡа йөрөү ғәҙәти күренеш. Тик нимә һораған булайым икән? Балаһыҙ өлкән кешенән ни... еп һорармын.\nЫсынлап та! Ишеген асҡан апайға үҙем дә бер килке телһеҙ ҡалып ҡарап торҙом. Сөнки миңә ишекте бөтөнләй яңы кеше асҡайны. Хужабикә минең һоҡланыулы ҡарашымдан тағы ла нығыраҡ балҡып китте:\n– Үт, һеңлем. Килешәме?\n– О-ой, һеҙҙе сәпсим танырлыҡ түгел...\n– Сәсемде прическалап ҡырҡтырып, буятып ҡайттым әле. Салондағы ҡыҙҙар буяндырып та ташланы. Ғүмер буйы иҙелмәгә ҡойоноп йөрөп эшләгәс, бында ла гел бысраҡ таҙалап, ҡупшыланып йөрөп өйрәнелмәгән бит.\n– Хәтәр матур булған.\nАлдаҡ түгел, матур ине шул апай. Тышҡы биҙәлештән тыш бында ниндәйҙер эске илһам, эске матурлыҡ балҡышы бар ине. Ул шундай дәрт, илаһилыҡ булып тышҡа бәрә, ҡатындың күҙҙәренән, йылмайыуынан, ҡул хәрәкәттәренән ҡойолоп торғандай.\n– Үҙем ошолай ҡыланып йөрөйөм, үҙем уйлайым: Райман килеп сыҡһа, «Был бисә ҡурсаҡ кеүек яһанырға ярата икән» тип, уйлар микән, тим... Үҙегеҙ ни хәлдә әле?\n– Арыу былай, иртәгә садикка барырбыҙ инде. Мин... ней... еп һорап торайым тигәйнем, булһа инде... ҡыҙыл... еп.\nҠайҙан барған көнөмә төшөп ҡайттым. Был күрешеү минең намыҫҡа төшкән теге ҡортто тағы ла шәбәйтеп ебәрҙе. Кимерә бит хәҙер йәнемде. Юҡ, былай бармай! Райман ағайҙы табып алырға кәрәк.\n– Ҡарале, яҙ ҡәйнәмдең мейесен сығарған ағай ҡайҙа йөрөй икән хәҙер? - тим иремә урын һалып йөрөгәндә.\n– Әллә, - тип яурындарын ғына һикертте был телевизорынан айырылмаҫтан. – Ҡайҙа кемгә кәрәк, шулар килә лә ала инде уны, ашау-эсеүгә йөрөгән берәҙәкте.\n– Ҡайһы ауылдыҡы шул?\n– Теге яҡтаныраҡ, Әхмәрме, Төркмәнме.\nТә-әк, бынан эш сыҡманы. Ауылға ҡайтҡанда ҡәйнәмдән һорашырға кәрәк, тигән уйҙы күңелемә һалып ҡуйҙым.\nХәмдиә апайҙы көн дә тигәндәй күреп йөрөйөм. Уның хәҙер һылыу ҡатын булғанына мин генә түгел башҡалар ҙа күнегә башланы. Күршеләрем яңылыҡ итеп уның ҡапыл шулай үҙгәреүе хаҡында бер-бер артлы инеп һөйләп тә сыҡтылар. Әле берәүһе уны урамда шундай шәп күлдәктә осратҡан, икенсеһе ҡиммәтле затлы туфли алып торғанында күргән, өсөнсөһө матурлыҡ салонына инеп барғанын аңғарған. Һөйләйҙәр-һөйләйҙәр ҙә: «Кейәүгә сығырға уйлайҙыр ул, күпме яңғыҙ йәшәргә була», - тип йомғаҡлап ҡуялар. Ә мин был үҙгәрештең серен белгәс һәм бигерәк тә үҙемдең дә ғәйебемде тойғас - өндәшмәйем. Их, шул сәләм! Кем телемдән тартты инде! Ике ай онотолоп йөрөгәнен шунда иҫкә төшөп тормаһа була бит. Осраған һайын ихлас йылмайып сәләмләшәм дә, апайҙың ниндәйҙер йәшерен өмөт менән баҡҡан ҡарашын аңғармағанға һалышып, хәбәремде теҙәм. Ә ул үҙенә хас тыйнаҡ, баҫалҡы.\nЙәй аҙағынараҡ ҡына иремдең отпускыһына ауылға ҡайта алдыҡ. Ҡайтҡан көндө үк, яйын тура килтереп, ҡәйнәмдән һорайым:\n– Ҡәйнәм, һиңә мейес сығарған ағайҙы ҡайҙан табырға була икән?\n– Теге сатан ирҙе әйтәһеңме?\n– Эйе. Исеме Райман инее, шикелле.\n– Шулай ине шу, бахыр... Ул ней, килен, беҙҙән һуң остағы Мораттарға ялланғайны бит. Бер көн кискә ҡарай: «Һыу инеп киләм әле»,- тип кенә киткән дә юҡ булған. Морат: «Эшен бөтмәй ҡасты, зимагур»,- тип әрләп йөрөнө. Шунан мына, күптән түгел генә бахырҙы арғы күл ярындағы таллыҡтан табып алғандар, тейсе. Йәй буйына ышыҡ ерҙә тик ятҡан инде. Кейемдәрен тәҫләп һалып ҡына ҡуйған да, эргәһенә ятып ҡына үлгән, тейме. Йөрәге-бәлән туҡтаны микән, әллә эске йыҡтымы... Әле йәш кеше бит ул, үлә һалып китергә.\nШул мәл, шаңҡып торҙом-торҙом да, ҡәйнәмде ҡурҡытып, ултырып тороп, үкһеп илап ебәрҙем. Юҡ! Ул үлергә тейеш түгел ине! Ул сәләме артынан килергә, килеп етергә тейеш ине! Алдаҡсы! Йүнһеҙ! Ул алданы! Хәмдиә апайҙы ла... мине лә алданы! Шул ваҡыт, әллә ҡасан ҡәберҙә булған йәндең сәләмен алып йөрөүемдәнме, әллә шул аҙашҡан сәләм менән берәүҙең тыныслығын болартып ташлауымды үҙәгемә үткәреп тойоуҙанмы, күңелемдәге ниндәйҙер яҡты өмөт, хыял, тыпырсынып, үлә алмай тартышты. Күптән был донъя менән хушлашҡан берәҙәк өсөн күҙ йәшен түккән берҙән-бер әҙәм заты инем мин.\nҠаршыма Хәмдиә апай килә. Һомғол кәүҙәһенә инде килешле юбка менән блузка кейгән, үксәле туфлийҙары йоморо балтырҙарын тағы ла баҙыҡландырып, тулыландырып күрһәтә. Сәстәре көрән-ҡыҙыл тулҡындар булып иңдәрен япҡан, ирендәрендә беленер-беленмәҫ алһыу буяҡ, күҙҙәре былай ҙа һөрмәле, ҡаштары ҡара уның. Килеп ҡосаҡлап уҡ алды ла ҡулындағы ҡағыҙын күрһәтә:\n– Улым өсөн күптән фатир тәҡдим итәләр ҙә, йүнләргә күңел төшмәй ине, бына, шуның артынан йөрөп, рөхсәт ҡағыҙҙарын алып ҡайтып киләм. - Унан һағышлы ғына итеп өҫтәп ҡуя, – Райман ағайың, бәлки, килеп сыҡһа «һаман ятаҡта йәшәй икән» тейәр, тим.\n– Һәйбәт булған, ҡотлайым, - тим, ауыҙымды көсләп йырып.\nАпай һаҡ ҡына итеп һорамай ҙа булдыра алмай, күрәһең:\n– Ағайың хаҡында хәбәр-хәтер ишетелмәйме ауыл яғында?\n– Нәмә... Ҡыҙыл яғындағы урыҫтар эшкә алып киткән, тейҙәр ине. Оҫта бит ул, мейес оҫтаһы...\n– Эйе, шулай инде. Ярай, ҡайҙа йөрөһә лә, имен-һау йөрөһөн. Сәләм ебәргәс, онотмаған, бер килмәһә, бер килер.\n– Эйе шул... килер...\nБыл осрашыуҙан һуң күп йылдар үтте. Хәҙер үҙем дә шул апай йәшендәмендер. Ғаилә, йорт, эш, балалар тип ут ҡапҡандай сабып йөрөп, бөтмәҫ-төкәнмәҫ мәшәҡәттәр менән ғүмер гөрләүек өҫтөндәге гәзит карап кеүек елә генә икән. Көҙгөгә ҡарайым да, ҡарайып тартылған йөҙҙәге йонсоған күҙҙәргә бағып, ниңә был ваҡыт аямай икән, тип уйлайым. Теге мәл бит мин Хәмдиә апайҙы йәлләгәйнем. Уны ҡыҫыр өмөт менән ҡабындырғаным, мәлһеҙ сәскә атҡан гөл кеүек итеп балҡытҡаным өсөн. Бөгөн иһә уға көнләшәм. Эйе-эйе, көнләшәм. Миңә лә кәрәк ине ул шундай ҡөҙрәтле көскә эйә булған сәләм. Йәшлегемдән дәрт, илһам, ихласлыҡ алып килерҙәй мөғжизәле бер ауыҙ һүҙ. Иңдәрҙе баҫҡан хәсрәттәрҙе һелкеп ташлап, башты юғары сөйҙөрөп, йөҙҙәргә алһыулыҡ, ҡараштарға нур яғылдырыр сәләм, һин ҡайҙа? Мин һине көтәм... сәләм.


Башҡортостанда һабантуйҙар уҙғарырға һәм пляждарҙы асырға рөхсәт ителде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:31, 27 мая 2021 Йәмғиәт\nБашҡортостанда һабантуйҙар уҙғарырға һәм пляждарҙы асырға рөхсәт ителде Фото: Олег Яровиков\nДокументтың яңы редакцияһына ярашлы, санитар-эпидемиологик талаптарҙы теүәл үтәгәндә махсус йыһазландырылған пляждар эшләргә мөмкин. Шул уҡ ваҡытта мотлаҡ битлек кейеү тураһында талап пляждарға ҡағылмай.\nРеспублика райондарында һабантуйҙар Башҡортостан Башлығының тейешле указы менән раҫланған график буйынса ойошторола. Ойоштороусылар тораҡ пункттарҙың асыҡ майҙансыҡтарында дезинфекция сараларын үткәреү, сауҙа предприятиеларында коронавирусты иҫкәртеү тәҡдимдәрен һәм Роспотребнадзор идаралығының башҡа талаптарын үтәргә бурыслы.\nҺабантуй майҙанын халыҡтың социаль аралыҡты үтәү мөмкинлеген иҫәпкә алып һайларға кәрәк. ойоштороусылар шулай уҡ ҡатнашыусыларҙың битлектә булыуын контролдә тоторға, термометрия һәм дезинфекция үткәрергә, ҡулдарҙы таҙартыу өсөн шарттар булдырырға тейеш.\nТеги: һабантуйҙар, пляждар, Юғары әҙерлек тураһында указ


Рөстәм Хәмитов: «Һайлауҙар ғәҙел, яҡшы, тыныс шарттарҙа уҙҙы»\n«Йәшлек» гәзите » Выборы - 2018 » Сәйәсәт » Рөстәм Хәмитов: «Һайлауҙар ғәҙел, яҡшы, тыныс шарттарҙа уҙҙы»\n10.09.2018 Рөстәм Хәмитов: «Һайлауҙар ғәҙел, яҡшы, тыныс шарттарҙа уҙҙы»\n«Берҙәм Рәсәй» партияһы Рәйесе, Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев Берҙәм тауыш биреү көнө йомғаҡтары буйынса төбәктәр менән видеоконференция режимында селектор кәңәшмә уҙғарҙы. Унда Башҡортостан Башлығы, Партияның Юғары советы ағзаһы Рөстәм Хәмитов ҡатнашты.\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттарын һайлау тураһында һөйләгәндә, партия Рәйесе уның етди һәм конкурентлы үтеүен билдәләне.\n— Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса фекер йөрөткәндә, һөҙәмтәләр бик яҡшы, лайыҡлы, — тине Дмитрий Медведев. — Шуға күрә һеҙҙе һайлау кампанияһын уҙғарыу менән ҡотлайым һәм уңыштар теләйем.\n— Һәр ваҡыттағыса, Башҡортостан һайлауҙар уҙғарыу йәһәтенән әүҙем эшләне. Беҙҙә һөҙөмтәләр яҡшы – һайлаусыларҙың яҡынса 50 проценты — 3 миллион һайлаусынан 1,5 миллионы һайлау участкаларына килде, — тип хәбәр итте республика етәксеһе. — Әле бюллетендәрҙең 27 проценты эшкәртелгән. «Берҙәм Рәсәй» 61 процент һөҙөмтә менән еңә. Беҙҙең бер мандатлы кандидаттар һәйбәт эшләне. 55 округтан күбеһенсә «Берҙәм Рәсәй» вәкилдәре һәм ул тәҡдим иткәндәр еңә. Әле уҡ 40 округта еңеүебеҙ аңлашыла.\nҺайлаусыларҙың яртыһынан күберәге һайлау бюллетендәрен эшкәртеү комплекстары ярҙамында тауыш бирҙе, тип билдәләне республика Башлығы. Атап әйткәндә, Өфөлә һайлау участкаларының 95 проценты КОИБ-тар менән тәьмин ителде.\n- Ул һайлауҙарҙың ғәҙел, яҡшы, тыныс, аңлы шарттарҙа үтеүе тураһында һөйләй. Һөҙөмтә лә, һис шикһеҙ, ғәҙел буласаҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.\nБерҙәм тауыш биреү көнөнә йомғаҡ яһап, Дмитрий Медведев «Берҙәм Рәсәй» һайлауҙарҙа лайыҡлы һөҙөмтә күрһәтте тип билдәләне.\n— Партия тотороҡло сығыш яһаны һәм, яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, һайлауҙар булған Федерация субъекттарының бөтә закондар сығарыу органдарында ла тиерлек алдынғылыҡты һаҡлай, — тине партия Рәйесе. — Ни тиһәң дә, был турала яҡынса тикшеренеүҙәр, экзит-пол мәғлүмәттәре, ә ҡайҙалыр һайлау комиссиялары һанаған иҫәптәр менән бәйле мәғлүмәттәр ҙә дәлилләй.\nУның һүҙҙәренсә, партия тәҡдим иткән йәки хуплаған төбәк етәкселәре вазифаһына кандидаттар ҙа уңышлы сығыш яһаны.\n— Депутат мандаттары, Федерация субъекттарының юғары вазифалы кешеләренең вәкәләттәре, губернатор вәкәләттәре кеүек, үҙ илеңә, халҡыңа хеҙмәт итеү һәм алдыбыҙҙа торған ғәйәт ҙур мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн бирелә, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Дмитрий Медведев.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БЫЛ ҠЫМЫҘҒА НИ ЕТӘ! - 2018 - Мәҡәләләр\nҠасан ғына әле ҡала кешеһе ҡымыҙҙың нимә икәнен дә яҡшылап белмәй ине. Бер ваҡыт йылҡы малы кәметелеп, колхоз-совхоздар ябылып бөткән йылдарҙа ауыл халҡына ла танһыҡҡа ғына эләгә торған затлы эсемлек ине ул. Юлдарҙа буш торған ҡымыҙханаларҙы күреп, эс бошоп үтә, ҡымыҙ эҙләп тә таба алмай ҡуйыла ине. Бәхеткә күрә, был хәлдәр ваҡытлыса ғына булып, ҡымыҙға ла көнө тыуҙы. Бөгөн ауылдарҙа йылҡы һаны артҡандан-арта, шәхси хужалыҡтар, ҡымыҙханалар асыла. Шифалы эсемлек популярлыҡ яулай, уны яһау һәм һатыу итеү мәртәбәле кәсеп булып баһалана бара.\nБаш ҡаланың Якутов паркында ойошторолған ҡымыҙ фестивале ошо әйтелгәндәргә иҫбатлау булып тора ала. Республиканың төрлө райондарынан йыйылған ун өс ҡымыҙ етештереүсе биш тоннанан ашыу ҡымыҙ алып килеп һыйланы ҡала халҡын. Ҡымыҙҙың ниндәйе генә юҡ ине! Һыуһын ҡымыҙ, сөсө ҡымыҙ, әсе ҡымыҙ, ойотма ҡымыҙ, буҙҙау ҡымыҙ, ыҫланған ҡымыҙ һәм башҡалар. Йәнең теләгәнен тәмләп ҡарарға була ла, шулай шимләй-шимләй килеп, осҡа барып сыҡҡанда инде күңелдәр күтәрелеп, дәртләнеп кителә. Ҡымыҙҙың сере лә шунда бит. Юҡҡа уны "батырҙар эсемлеге" тимәгәндәр. Уның шулай дәртте, сәмде, йөрәкте ҡуҙғыта, ҡанатландыра, әллә ниндәй батырлыҡтарға әйҙәй торған сифаты ла бар.\nФестивалгә ҡымыҙ һатыу ғына ла түгел, ҡымыҙ эшләү, ҡымыҙ һауыу буйынса эшләнгән фотокүргәҙмәләр, ҡымыҙ тарихын һөйләүсе стендтар, ҡымыҙханаларҙа тотонола торған хужалыҡ ҡорамалдары ла сығарылғайны. Һәр кем, бигерәк тә ҡала халҡы, әсе ҡымыҙҙан бешегеп ҡарайып шымарған ағас көбөләрҙе, йәш һөттө болғата торған көргөстө, ағас ороһонан соҡоп яһалған бейә һауа торған ижауҙы, бейәне ҡороҡлап яҡынлата торған һайғаулы ҡороҡтарҙы ҡыҙыҡһынып ҡараны. Фестивалдең ойоштороусылары эшҡыуар Вадим Йомабаев һәм Совет районы хакимиәте булды. Тәүге тапҡыр ойошторолған сара халыҡ тарафынан үтә лә йылы ҡабул ителеп, төшкә табан һатыуҙа ҡымыҙҙар бөтөп тә ҡуйҙы. Ҡымыҙҙан тыш, бал, ҡорот, эремсек һәм бешерелгән аҙыҡ-түлек тә йәһәт кенә һатылып бөттө. Әлеге сараны киләсәктә йәй башынан алып, ҡымыҙ миҙгеле үткәнгә тиклем даими уҙғарып торғанда ла артыҡ булмаясаҡ. Сөнки халыҡ бындай тәғәмде, эсемлектәрҙе етештереүселәрҙең ҡулынан алыуҙы хуп күрә.\nАйтуған Фәттәхов, Әбйәлил районы: Ҡымыҙ эшләү менән 2000 йылдан шөғөлләнәбеҙ. Бының өсөн саф башҡорт тоҡомло аттар тотола. Бөгөнгө көнгә йылҡы һаны 600 башҡа еткән, шуларҙың 22-нән ашыуы һауын бейәләре. Был кәсеп уңайлы ла, килемле лә тип әйтер инем. Ҡымыҙҙан тыш, йылҡыны һатыу, ит етештереү ҙә яҡшы табыш килтерә. Йыш ҡына, йылҡы менән генә шөғөлләнеп йәшәп буламы, тигән һорау бирәләр. Була, тип ышанслы әйтер инем. Хатта бик тә яҡшы итеп йәшәп була. Егерме йылдан ашыу ошо кәсептәбеҙ һәм йылдан-йыл үҙебеҙҙе ышаныслыраҡ тоябыҙ. Был тап беҙҙең халыҡтың кәсебе. Беҙ йылҡы малының бөтөн нескәлектәрен беләбеҙ, тоябыҙ. Унан һуң, йылҡы өсөн тәбиғәтебеҙ ҙә ҡулайлы. Мәҫәлән, беҙҙең Әбйәлил районында ҡылғанлы дала ла, урмандар ҙа бар. Йәғни, үләнгә ҡытлыҡ юҡ. Башҡа малдан айырмалы рәүештә, йылҡыға ҡышҡа бесән әҙерләү кәрәкмәй. Улар тибенлектә йөрөп тамаҡ туйҙыра. Артыҡ йылы ҡышлаҡҡа ла мохтаж түгел. Бер һүҙ менән әйткәндә, талымһыҙ, түҙемле, әрһеҙ мал ул йылҡы. Ә уның ҡымыҙы, ите, ҡаҙы-ҡарта кеүек деликатестары тураһында әйтеп тораһы ла түгел.\nИлфат Буранғолов, Өфө районы: Мин үҙемде белә-белгәндән ҡымыҙ эшләйбеҙ. Әлеге мәлдә ике йөҙ башлап һауын бейәһе тотола. Ҡымыҙға тип килеүселәр, ҡымыҙ һораусылар бик күп. Көнөнөкө көнөнә китеп бөтөп тора. Оҙайлы йылдар даими килеп ҡымыҙ эсеүсе, дауаланыусыларыбыҙ ҙа етерлек. Был эсемлек бит ул өлгөрөү, бешегеү яйына ҡарап, төрлө функцияларҙа ҡулланыла. Мәҫәлән, яңы һөт ҡушылғанды эсеп, организмды таҙартып алырға була. Ике көнлөк ҡымыҙ сөсө ҡымыҙ, ул ашҡаҙан өсөн файҙалы. Өс көнлөк ҡымыҙ әсе ҡымыҙға әйләнә, ул иммунитетты күтәрә. Буҙҙау ҡымыҙ ҡайнаған ҡымыҙ булып китә. Уны мәжлестәргә ултыртҡандар. Күңелде аса, дәртләндерә. Шулай уҡ кемгәлер ыҫланған көбөлә бешелгән ҡымыҙ оҡшай, кемгәлер япраҡтарҙа төнәтелгәне, кемгәлер башҡа төрлөһө. Һораусыларҙың мәнфәғәтенә тура килтереп тәҡдим итергә тырышабыҙ. Ҡымыҙыбыҙҙы шифаханаларға, ашханаларға, дауаханаларға, балалар учреждениеларына ла алалар. Шунлыҡтан, эсемлекте һәр ваҡыт юғары сифатлы, тәмле, шифалы итеп яһау өсөн тырышабыҙ.\nЯҡшы ҡымыҙ алыу өсөн йылҡының ниндәй үлән менән туҡланыуы, ниндәй һыу эсеүе, хәрәкәттә булыуы ла мөһим. Һауын бейәләре мотлаҡ иректә, мул үләнле ерҙәрҙә көтөлөргә тейеш. Ҡаты-ҡотоло, селекле, әремле урындарҙа аҙ ғына йөрөһәләр ҙә был уларҙың һөтөндә сағыла. Ҡымыҙҙың да тәме үҙгәрә. Хатта үләндән тыш өҫтәмә аҙыҡтың артыҡ булыуы ла файҙаға түгел. Ҡымыҙ ул шундай нескә, наҙлы, иғтибар талап иткән генә эсемлек. Уны нисек етте шулай итеп, этеп-төртөп кенә яһап булмай. Бөгөн халыҡ файҙалы аҙыҡ-түлеккә ҡайта, ауыл халҡы етештергәнде өҫтөнөрәк күрә башланы. Әлеге фестиваль дә ҡымыҙға хөрмәтебеҙҙе, баһабыҙҙы күрһәтә. Был беҙҙең эсемлек. Һыуһынға ла, дауаға ла, башҡаһына ла беҙ уны борон-борондан ҡулланып өйрәнгәнбеҙ. Барыбер һуттарға, компоттарға, газлы һыуҙарға өйрәнә алманыҡ бит, ҡымыҙыбыҙға әйләнеп ҡайттыҡ. Һәм балаларҙы ла ошо ризыҡҡа күнектерергә кәрәк, сәләмәт булырҙар ине.\nВадим Йомабаев, Өфө эшҡыуары, фестивалде ойоштороусы: Тап башҡорт ҡымыҙы иҫ киткес шәп һәм шифалы эсемлектең үҙенсәлекле даны һәм тарихына эйә. XIX һәм XX быуатта күп кенә рус шағирҙары һәм яҙыусылары: Толстой, Даль, Мамин-Сибиряк, Чехов, Цветаева һәм башҡалар ҡымыҙ менән һаулыҡтарын нығытырға килгән. Мин Башҡортостанда ғына түгел, ә тотош Рәсәйҙә ҡымыҙ индустрияһының киләсәге ҙур булыр тип уйлайым. Беҙ иһә ҡымыҙ модаһын индереүсе, уның эталоны булырға тейешбеҙ, сөнки быға хоҡуғыбыҙ һәм мөмкинлектәребеҙ, шулай уҡ үтәү өсөн ресурстарыбыҙ бар. Йыл һайын ойошторолған фестиваль ошо ҙур киләсәккә аҙымдарҙың береһе булыр тип ышанам.\nАлһыу Сәйетова, һатып алыусы: Ошондай йәрминкә аҙна һайын үтһә лә килер инем. Магазиндарҙағы ҡымыҙға ышанып етмәйем барыбер. Ҡайҙалыр ҡымыҙхана эҙләп китер форсат юҡ. Ә бында ҡымыҙ яһаусылар үҙҙәре үк ҡойоп биреп тора. Тәмләп ҡарайһың, оҡшаһа, алаһың. Мин бына сейә япрағы һалынғанын һәм ыҫланған көбөлә әсетелгәнен алдым. Был еҫтәр һәм тәмдәр бала сағымды хәтерләтә. Үҙем дә көбө буйындай ғына булып, аяҡ остарыма баҫып ынтылып көргөс менән ҡымыҙ көргөп тора торғайным.\nҠымыҙҙары бик тәмле, һыу ҡушылмаған, ҡуйы, хуш еҫле. Ҡымыҙ кәсебен тотоп, ата-бабалар һөнәрен оноттормай дауам иттереүсе был оҫталарға һаулыҡ теләйем. Ҡала халҡына, бигерәк тә беҙҙең кеүек ҡырға йөрөй алмаған ололарға ошолай сифатлы ҡымыҙ эсеү рәхәтен йышыраҡ тәтетһендәр ине.\nЯҙылған: 29.08.18 | Ҡаралған: 222


7 Июнь 2018, 12:54\nҠотло тормош ҡороп, матур донъя көткәндәргә ҡарап, ғәҙәттә, вәт, йәшәй белә, тип тел сартлаталар. Ә нимә һуң ул «йәшәй белеү»? Асылда, ул – бары тормошто яратыу, һәр мәлде ҡәҙер итеп, һәр ғәмәлде ихлас һәм эскерһеҙ башҡарыуҙыр. Дөрөҫөрәге, шуның һөйөнөслө эҙемтәһе.\nҠул оҫталары булараҡ дан алған уңған хужабикәләр, тынғыһыҙ йәмәғәт эшмәкәрҙәре – әсәле-ҡыҙлы Хәлисә Шаһыбал ҡыҙы Багаева менән Гүзәл Миҙхәт ҡыҙы Кәримова – тап шундай өлгөлө, һоҡланғыс ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙан. Зат затты ҡыуа, тигән матур әйтем бар халҡыбыҙҙа. Геройҙарым булмышында ата-баба ҡалдырған фиғел сағылһа, үҙҙәре һалған орлоҡтар шытымы ла киләһе быуындарҙа матур емештәрен бирмәй ҡалмаҫ, иншаллаһ.\nҠырҡ йылға яҡын арымай-талмай ҡатын-ҡыҙҙар йәмғиәтенең әүҙем ағзаһы, Федоровка районы Батыр ауылында ошо ойошманың рәйесе булып, байтаҡ ҙур эштәр башҡарған Хәлисә ханымды республика йәмәғәтселеге яҡшы белә. Ашҡаҙар буйҙарын гөрләткән ниндәй генә саралар ойоштормаған да, ниндәй генә башланғыстарға нигеҙ һалмаған ул. Ғүмер буйы мәктәптә башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡытҡан мөғәллимәнең йәш быуынды тәрбиәләүҙә лә өлөшө ҙур. «Балаларҙы ун һигеҙ тапҡыр республика олимпиадаһына алып барҙым, еңеүһеҙ ҡайтҡаныбыҙ булманы», – ти Хәлисә апай. Ә бит был һүҙҙәр артында фиҙакәр хеҙмәт ята. «Әсәйемдең эш кабинеты бала саҡта беҙгә әкиәт донъяһылай тойолдо. Ҙур таҡталарҙан хәрефтәр шәкелендә эшләткән, «сәнғәт» тигән һүҙҙе хасил иткән бик үҙенсәлекле стенды булды. Һәр хәрефтә айырым темаға арналған мәғлүмәт, мәҫәлән, «С» хәрефендә – С. Юлаев премияһы лауреаттары, «Ғ»-ла – Ғ. Сәләм исемендәге әҙәби премияға лайыҡ булыусылар, «Т»-ла башҡорт театры артистары исемлеге яҙылған ине», – тип ҡыҙы Гүзәл дә әңгәмәгә ҡушыла.\nУлар әсәле-ҡыҙлы шул тиклем оҡшаш: оҙон буй-һын, төҙ арҡа, матур йөҙ, ышаныслы ҡараш. Бер аҙ дыуамал тәүәккәллектәренән, үҙҙәрен баһалы тотоуҙарынан урман яҡ башҡорттарына ла мөнәсәбәттәре барлығы тойомлана. Ысынлап та, Хәлисә Шаһыбал ҡыҙы Белорет районы Рысыҡай ауылында тыуған икән. Ете йәштән һыбай күбә тарттырып, йәйләүҙә ятып бесән эшләп, тәбиғәт менән үҙен берҙәй тойоп үҫкән. Шаян, тиктормаҫ ҡыҙ спортта ла ярайһы уңышҡа ирешә, саңғы ярыштарынан ҡалмай, ә волейбол буйынса республиканың йыйылма командаһында ағза булып тора. Бейеү ярата, шиғриәткә тартыла. Мәктәптән һуң Белоретта курстар тамамлап, Хөсәйендә физкультуранан да уҡыта. Тиҙҙән хыялдары уны Өфөгә юллата. Барыһы ла шыма ғына бармай, тәүге йыл, имтиханда балдары етмәү арҡаһында, юғары уҡыу йортона инә алмай. Өфө резина-техник заводына эшкә төшә, Башҡорт дәүләт университетында ситтән тороп уҡый. Эшләп йөрөгәс, аҡсалыраҡ бит инде, аралашып йөрөгән студент ҡыҙҙар уға, әйҙә, Яңы йылда тыуған көнөңдө үткәрәйек, тиҙәр. Тыуған көнөм күптән үтте бит тиһә лә, ауыҙ ҙа астырмайҙар. Егеттәр менән танышырға һылтау кәрәк тәһә тигәстәре, ризалаша. Ауыл хужалығы институтында уҡыған Динислам исемле ауылдашына, әхирәттәргә тиң булырлыҡ оҙон буйлы, ипле егеттәр саҡыр, тип йомош ҡуша. Үҙе тураһында һис уйламай, әммә яҙмыш ҡушыуылыр инде, тап шул кисәлә ғүмерлек йәренең – Федоровка егете Мирхәттең күңелен яулай ҙа ҡуя…\n… Ҡәйнәһе Рәхимә инәй, ҡайныһы Миңлеәхмәт бабай менән бергә йәшәүҙәре балаларҙы үҫтергәндә бик уңай була. «Декретта ултырманым, эшемдең еңел түгеллеген аңлап, гелән ярҙам иттеләр», – тип уларға булған йылы мөнәсәбәтен, яратыуын аңғарта Хәлисә Шаһыбал ҡыҙы. Иптәше лә гел яуаплы урындарҙа эшләгәс, көнө-төнө йәмәғәт сараларынан бушамаған кәләшенең хәленә инә һәм һәр нәмәлә терәк була, әлегәсә шулай. Хәлисә ханым, үҙе әйтмешләй, ғүмер буйы волонтер. Ауыл эшсәндәрен сәхнәгә ылыҡтырып, район тарихында беренсе тапҡыр башҡортса спектакль ҡуйыусы ла ул. Шөкөр, тырыш хеҙмәтен хөкүмәт тә баһалай, «Башҡортостандың мәғариф отличнигы», «Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы» исемдәрен бирәләр. Уның уңышлы уҡытыу алымын башҡалар ҙа өйрәнһен тип, ун ике тапҡыр республика буйлап асыҡ дәрес күрһәтергә саҡыралар. Мәрйәм Бураҡаеваның «Арғымаҡ» китабына ла ингән Хәлисә Багаеваның эшмәкәрлеге хаҡында мәғлүмәт. Ҡырҡ йылға яҡын Батырҙа ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе булып, алтмышҡа еткәнсе уҡытыусылыҡ итеп, инде тынысланып, яратҡан ҡул эштәренә генә сумып ултырам тигәндә, ағинәйҙәр хәрәкәте башланып, уларҙы етәкләүҙе һорайҙар. Күҙенә ҡарап торғандарында нисек ҡыйып «юҡ» тиһен, ризалаша.\nӘсәһе Йомабикә инәй заманында йолаға ярашлы бүтән ҡыҙҙарын һыйыр биреп оҙатһа ла, Хәлисәһе алыҫҡа киткәс, бурысын үтәй алмай. Шуға урынына өс йөҙ йыллыҡ тарихы булған ғаилә ҡомартҡыһын – һаҡалды (селтәр) тоттора. Ошо бирнә Хәлисә апайҙың үҙенә лә, ҡыҙҙарының тормошона ла айырым бер ҡот биргән аманатҡа әүерелә. Тыуған яғын һағынғанда уны ҡулына алып йыуаныс таба. Тап шул хазинаһын ҙур сәхнәнән күрһәтеү теләге 2014 йылда «Байыҡ» бейеү бәйгеһендә ҡатнашырға дәртләндерә…\n… Хәлисә һәм Миҙхәт Багаевтарҙың балаларының һәр береһе хаҡында оҙон-оҙаҡ яҙырға булыр ине. Өсөһө лә ныҡлы, рухлы ғаилә ҡорған. Зөлфиәләре – Мәҙәниәт министрлығы хеҙмәткәре, уның да ырғаҡ менән бәйләгән һәр эше үҙе бер сәнғәт әҫәреләй. Улдары Айбулат та Өфөлә төпләнгән, юрист. Кәләше Гүзәл менән Бәхтийәр, Данияр исемле малайҙар үҫтерә. Гүзәл менән Азат кейәүҙәренең кинйәкәй ҡыҙҙарынан тыш Сыңғыҙ, Баязит исемле улдары бар. Мәҡәләнең төп геройы – ҡомартҡы селтәр, шуға ла һаҡал, иҙеүҙәр яһау оҫтаһы Гүзәл хаҡында күберәк һөйләге килә. Һөнәре буйынса журналист ул, «Башҡортостандың мәҙәни донъяһы» интернет-порталында эшләй. Ә өйөндә – ысын ханбикә, тиһәң дә була. Тормош иптәше менән төҙөп ингән ике ҡатлы хан һарайылай йортто ул хыялына ярашлы итеп биҙәгән. Тәбиғи материалдарға, винтажға өҫтөнлөк биргән интерьер, боронғо әйберҙәр, үҙ ҡулдары менән төрлө таштар йәбештереп биҙәгән арка һәм таяуҙар – барыһы ла бер-береһен тулыландыра. Ә йорттарының йөҙөк ҡашы – башҡортса йыһазландырылған бүлмә. Түрҙә урындыҡ, һандыҡ өҫтөндә ҡорама түшәк-ҡаралты, ҡорамалар, ағастан мебель, сигелгән ҡорғандар, тирмә диуарын хәтерләтеп торған һуғылған балаҫ, самауыр, батмус, ағас ҡалаҡтар һәм туҫтаҡтар, урҙалағы милли кейемдәр – бер яҡтан, музейҙы хәтерләткән, икенсе яҡтан, бик заманса эшләнгән был бүлмә шул тиклем ҡотло, балалар ҙа ошонда уйнарға, йоҡларға ярата икән. Гүзәлдең өйөндә тағы ла бер серле бүлмә бар – үҙенең оҫтаханаһы. Оҙон өҫтәлдә әле эшләнеп ятҡан төрлө иҙеүҙәр, ә кәштәләрҙә мәрйендәрҙең ниндәйе генә юҡ. Зәлифә, бәләкәй булһа ла, теҙеп һалынып та, әле тегелмәгән сәйләндәрҙе урынынан күсерергә ярамағанды белә. Селтәр биҙәшергә әсәһенә ихлас ярҙам итә.\nХәҙер һаҡал-фәлән яһаусы егәрлеләр күп, ә Гүзәлдең эштәре улар араһында зауыҡлығы, башҡаларҙы ҡабатламаған үҙенсәлеклеге менән айырыла. Йолаларҙан тайпылмай боронғоса итеп эшләнгәндәре лә, стилләштерелеп заманса элементтар өҫтәлгәндәре лә берҙәй ҙур һорау менән файҙалана. Гүзәл әсәһе менән республикала үткән төрлө сараларҙа үҙҙәренең күргәҙмәһен ҡуя. Зөлфиә апайы ла – уның уң ҡулы, төп терәге. Яһаған эштәре оҙаҡ ятмай, һатып алыусылар табылып тора. Әсәй кеше Батырҙа, Стәрлебашта, Мәләүездә оҫталыҡ дәрестәре ойошторһа, ҡыҙы был боронғо милли биҙәүесте эшләү серҙәренә, мастер-кластар үткәреп, Өфө ҡатын-ҡыҙҙарын өйрәтә башлаған…\n… Әсәле-ҡыҙлы Хәлисә Багаева һәм Гүзәл Кәримоваларға ҡарап, бәхет балаҫының иң ябай ғәмәлдәрҙән туҡылыуына инанаһың. Быуындар араһындағы ныҡлы бәйләнеш, йолаларға тоғролоҡ, үҙ-ара хөрмәтле мөнәсәбәт, тәү сиратта хеҙмәткә бағыныу – башҡорт ғаиләһенең уңыш нигеҙе ошоларҙа.\nМәҡәләнең тулы вариантын журналдың 5-се (2018) һанында уҡығыҙ.


Рәсәйҙең Су-34 бомбаға тотоусыһы Сүриәнең Алеппо провинцияһында «Ислам дәүләте»нә ҡараған бер төркөм боевиктарҙы юҡ иткән. Барлығы дүрт тиҫтә самаһы террорсының ғүмере өҙөлгән. Улар араһында ИГИЛ-дың матбуғат хеҙмәте етәксеһе Әбу Мөхәммәт Әль-Әднан да булған. Ойошмала ул Америка һәм Көнбайыш Европа илдәрендә террор ғәмәлдәрен уҙғарырға саҡырыуы менән билдәлелек яулаған.\nЯпонияның Хонсю утрауында ҡоторған диңгеҙ ҡойоно һөҙөмтәһендә ҡарттар йорто һыу аҫтында ҡалған. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, тәбиғәт ғәрәсәте 11 кешенең ғүмерен өҙгән. Синоптиктар төбәктә һауа торошоноң да артабан да киҫенләшеүен фаразлай. Әлегә сәғәткә бик күп йорттар утһыҙ ҡалған, мәктәптәрҙә уҡытыу туҡтатылған.\nТәбиғи ресурстар һәм экология министры Сергей Донской илдең иң бысраҡ 10 ҡалаһын иғлан иткән. Был исемлеккә Мәскәү, Норильск, Иркутск, Красноярск, Екатеринбург, Силәбе һәм Магнитогорск ингән. Һуңғы йылдарҙа төбәк һәм муниципаль властарҙың экологияға күберәк иғтибар бүлеүе күҙәтелә. Әммә улар йүнәлткән сығымдар проблеманы тулыһынса хәл итеүгә етмәй, тигән министр.\nАргентинала Юрий Гагаринға һәйкәл асылған. Беренсе космонавтың бронза бюсы Буэнос-Айрес планетарияһында урынлаштырылған. Рәсәй мәрхәмәтлек фондарының береһе бүләк иткән скульптура кешелектең беренсе тапҡыр Йыһан киңлегенә осоуына 55 йыл тулыуға арналған. Планетария ҡунаҡтарына совет йыһангиры тураһында документаль фильм, шулай уҡ Байконур космодромы өҫтөндәген йондоҙло күк тәҡдим ителгән.\nПаралимпия уйындарының альтернативаһы 7 сентябрҙә Мәскәү өлкәһендә үтә. Унда ярыштарҙан ситләштерелгән Рәсәй атлеттары ҡатнаша. Үҙ спорт төрҙәрендә еңеү яулаған ватандаштарыбыҙҙы Риолағы кеүек ҡиммәтле бүләктәр көтә. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, һуңғы олимпия чемпиондарына БМВ автомобилдәре асҡысы тапшырылды.


Аддис-Абеба — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nАддис-Абеба — версиялар араһындағы айырма\n17:30, 29 март 2015 версияһы\n8 байт өҫтәлгән , 5 лет назад\n→Тарихы: эске һылтанмалар\n12:43, 29 март 2015 версияһы (төҙәтеү)\n17:30, 29 март 2015 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n(→Тарихы: эске һылтанмалар)\nАддис-Абебаға Эфиопия императоры Менелик II тарафынан нигеҙ һалына. Тәүҙә ҡаланың исеме Финфин була, был оромо телендә «ҡайнар инештәр» тигәнде аңлата. Менелик II, был осорҙа Шева дәүләтенең батшаһы булараҡ, Энтото тауы буйын батшалығының көньяғында хәрби хәрәкәттәр өсөн бик уңайлы тип таба. 1879 йылда ул [[Урта быуаттарҙағыбыуаттар]]ҙағы билдәле ҡаланың харабаларын һәм ошо төбәктәге сиркәүҙең емереклектәрен ҡарарға бара. Императрица Таиту Энтото тауында сиркәү төҙөтә башлағас, уның был тирәгә ҡыҙыҡһыныуы арта. Ләкин тәбиғәт шарттары тауҙың эргәһендә үк ҡала төҙөргә мөмкинлек бирмәй. 1886 йылда тауҙарҙан көньяҡҡа табан төҙөлөш башлана.\nБашта Таиту үҙенә «Филуоха» минераль инештәре тирәһендә йорт һалдыра, бында ул Король суды ағзалары менән минераль ванналар ҡабул итергә ярата. Таиту йорто эргәһенә башҡа байҙар ҙа өй һала. Торама киңәйгәс, Менелик II Таитуҙың йортон ҙурайтып һарай итә, бөгөн унда Эфиопия хөкүмәте урынлашҡан. Аддис-Абеба тигән бөгөнгө исеме амхар телендә «Яңы сәскә» тигәнде аңлата, [[Эфиопия]] баш ҡалаһы тигән титулды ҡала Менелик II Эфиопия императоры булып киткәс ала. Император Менелик II ултыртҡан эвкалипттарҙы ҡала урамдарында бөгөн дә күрергә мөмкин.\n1936 йылдың 5 майында Икенсе итальян-эфиоп һуғышы барышында итальян ғәскәрҙәре ҡаланы яулап ала. 1936—1941 йылдарҙа Аддис-Абеба Итальян Көнсығыш Африкаһының баш ҡалаһы була. Ошо осор эсендә миллион самаһы эфиоп [[иприт]] газы менән үлтерелә. Британ ғәскәрҙәре менән эфиоп баш күтәреүселәре Эфиопияла итальян армияһын еңгәндән һуң император Хайле Селассие баш ҡалаға әйләнеп ҡайта һәм шунда уҡ ҡаланы һәм әүәлге тормошто аяҡҡа баҫтырыу эшенә тотона.\n1958 йылдан Аддис-Абебала БМО-ның Африка өсөн иҡтисади комиссияһының резиденцияһы урынлаша<ref name="БСЭ"></ref>. Хайле Селассие булышлығында 1963 йылда Африка берлеге ойошмаһы (ОАЕ) ойошторола, уның штаб-фатиры — Аддис-Абебала<ref name="БСЭ"></ref>. 2002 йылда ОАЕ таратыла, ә уның урынына Африка Союзы барлыҡҡа килә, уның штаб-фатиры ла Аддис-Абебала була. Ҡалала шулай уҡ [[БМО]]-ның Африка өсөн иҡтисади комиссияһы урынлашҡан. Ә 1965 йылда Аддис-Абебала Көнсығыш православие сиркәүҙәре советы үткәрелә.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/477963 ҡабул ителгән


Әүҙем ял кеҫәгә һуҡмаһын тиһәң, ҡанундарҙы һанла\n5 Май , 17:42\nТәбиғәт ҡосағында ял итергә кем генә яратмай икән. Ҡояшлы йылы миҙгелдә тәбиғәткә сәйәхәт айырата популярлыҡ яулай. Әммә бындай әүҙем ял төрөнөң дә ҡануни йәһәттән нығытылған үҙ сикләүҙәре, яуаплылығы барлығы тураһында оноторға ярамай. Хәйер, йыл һайын илебеҙҙә уларҙың һаны арта ғына бара. Хатта ғәҙәти урындар ҙа яңы юридик категория алып, шуға ярашлы сикләүҙәр өҫтәлә. Шулай итеп, тәбиғәттә ял иткәндә ниндәй ҡанун-талаптарҙы күҙ уңында тоторға?\nТранспорт сараһын һыу ятҡылығына яҡын ҡуйыу\nРәсәй Федерацияһы Һыу кодексының 65-се статьяһына ярашлы, яр буйы һыҙаты ҡәтғи һаҡлана. Был урындарҙа автомобиль менән йөрөргә, парковкаға ҡуйырға ярамай.\nНисек танып белергә һуң һаҡланған яр буйы зонаһын? Әйтергә кәрәк, бындай территория экологияны һаҡлау, һыу ресурстарын бысратыуға юл ҡуймау өсөн хеҙмәт итә. Һыу буйында - йылғамы ул, күлме, диңгеҙме - автомобиль ҡуйырға ярамай. Һеҙ машинағыҙҙы юл буйында, парковкала, дөйөм туҡталҡала ҡалдыра алаһығыҙ.\n10 саҡрым оҙонлоҡтан ашмаған йылға-шишмәләр янында машинаны һыуҙан 50 м алыҫлыҡта ҡуйыу зарур. Ошондай уҡ ара һыуһаҡлағыстар һәм күлдәр өсөн дә ҡаралған. 10-50 км оҙонлоҡтағы йылғалар буйында транспот сараһын 100 м алыҫлыҡта ҡуйыу законға ярашлы булыр. Йылға оҙонлоғо 50 саҡрымдан ашһа, водителдәр һыу объектына 200 м етмәй туҡтарға тейеш.\nҠанундарҙы һанламаусы физик шәхестәргә - 3 мең һумдан 4,5 мең һумғаса, юридик шәхестәргә - 8 мең һумдан 12 мең һумға тиклем, вазифалы кешеләргә 200 мең һумдан 400 мең һумғаса штраф һалына.\nӘйткәндәй, һыу буйында ҙур габаритлы әйбер йыуған өсөн дә 1500-2000 һум күләмдә штраф ҡаралған.\nЙәнә шул, һыу ятҡылығына бысраҡ һыу түгеү ҙә закон боҙоуға инә. Язаһы - 1500-2000 һум штраф.\nБыл йәһәттән беҙҙең халыҡ артыҡ наҙланып тормай: ҡайҙа теләй, шунда һелтәй. Шуға ла әҙәм аяғы баҫҡан урман-тауҙар, һыу буйҙары тотошлай сүп-сар менән тулған. Ҡанунға ярашлы, ял иткән урында, юл буйҙарында ҡалдырылған ҡый өсөн 2000 һум штраф һалына. Ҡапсыҡҡа тултырылған сүп-сарҙы мотлаҡ рәүештә махсус ҡыйлыҡҡа йәки яҡындағы контейнерға илтеп ҡуйыу зарур.\nУрманда сүп-сар яғыу\nУрман һәм парк массивтарында, ҡурсаулыҡтарҙа сүп-сар (хатта тәбиғи сығанаҡлы!) яғыу ҡәтғи рәүештә тыйыла. Тәртип боҙоусыларға 3000 һум күләмендә штраф янай.\nҠурсаулыҡтар буйлап сәйәхәт ҡылыу\nБөтөн урмандарҙа ла иркенләп йөрөп булмай: ҡурсаулыҡтарға инер өсөн рөхсәт ҡағыҙы һәм янығыҙҙа гид-хеҙмәткәрҙең булыуы фарыз.\nҠурсаулыҡта тик экологик һуҡмаҡтарҙан ғына йөрөргә мөмкин. Үҙегеҙ менән йорт хайуандарын эйәртеү, яғыулыҡ материалдары, балыҡ тотоу, һунар итеү, емеш-еләк, бәшмәк йыйыу өсөн ҡоролмалар алыу ҡәтғи тыйыла. Хатта ки һындырылған ботаҡ өсөн дә штраф сәпәүҙәре ихтимал. Ҡайҙа етте, шунда бәҙрәфкә барыу, үҙеңдең артыңдан ниндәйҙер сүп-сар ҡалдырыу, усаҡ яғыу шулай уҡ ярамай. Бының өсөн һуҡмаҡтарҙа махсус тораҡтар ҡаралған. Хәйер, бындай тораҡтарҙың да үҙ сикләүҙәре бар: мәҫәлән, усаҡ яғыу өсөн тик ҡоро-һары ҡулланырға, утты элекке усаҡ урынында ғына тоҡандырырға, артыңдан сүп-сар ҡалдырмаҫҡа һәм башҡалар.\nМилли парктарҙа йөрөү ябайыраҡ: бында рөхсәт ҡағыҙы һорамайҙар. Әммә сүп-сар ташлау, теләһә ҡайҙа усаҡ яғыу - ярамаған эш.\nТәртип боҙоусылар 3000 мең һумдан алып штраф түләй.\nУсаҡ яғыу һәм мангалдар урынлаштырыу\nУрманда усаҡ тупраҡтың минераль ҡатламына тиклем таҙартылған майҙансыҡта ғына яғылырға тейеш. Ағас ҡалдыҡтары янып бөтәс, усаҡты тупраҡ менән күмеп, һыу һибеп ҡуйыр кәрәк.\nМангал өсөн дә махсус майҙансыҡ эшләү зарур. Кире осраҡта барбекю өсөн ҡоролманы урынлаштырыу йәки усаҡ яғыу закон тарафынан тыйыла.\nҒөмүмән, эҫе, ҡоро көндәрҙә урманда усаҡ яғырға, йәһәт тоҡанған предметтарҙы ташлап китергә ярамай. Юғары янғын хәүефе иғлан ителеү менән урманға барыуҙан тыйылып тороуың хәйерле.\nПляжда усаҡ яғыу ҙа сикләүҙәр исемлегендә. Махсус йыһазландырылған урындарҙа ғына мангалда ризыҡ әҙерләргә мөмкин.\n“Янғын хәүефһеҙлеге тураһында”ғы ҡанунды һанламаусыларға 1000 һумдан 200 000 һумғаса штраф янай.\nБәшмәк һәм емеш-еләк йыйыу\n2021 йылда бәшмәк һәм емеш-еләк йыйыу йәһәтенән дә федераль законға төҙәтмәләр индерелде. Яңы ҡанун буйынса, әгәр урман күстәнәстәре һатыу өсөн йыйыла икән, тимәк, урмандың билдәле бер майҙанын ҡуртымға алыу зарур. Кире осраҡта административ йәки енәйәт яуаплылығы янауы мөмкин.\nБәшмәкселәргә лә артыҡ иркенләргә кәрәкмәй: кәрзиндәге үтә бәләкәй бәшмәктәр өсөн 2000 һумғаса штраф янай. Әйткәндәй, наркотик тәьҫирле йәки ағыулы “эшләпәле”ләрҙе лә йыйыу тыйыла. Бының өсөн Рәсәй Федерацияһы Енәйәт кодексының 228-се статьяһына ярашлы яуап бирергә тура килер.\nТәбиғәтте һаҡлау зонаһында, ҡурсаулыҡ территорияһында емеш-еләк йыйырға ярамай. Закон боҙоусыларға 3000 һумдан 4000 һумғаса штраф һалына, продукция конфискациялана.\nЯрамаған урындарҙа һыу инеү\nМахсус йыһазландырылмаған урындарҙа, ҡырағай пляждарҙа, кеше аяғы баҫмаған утрауҙарҙа ял итеү ҙә ҡанун боҙоуға тиң. Әйткәндәй, был турала законға йыл һайын үҙгәрештәр индерелеп кенә тора.\nШтрафтар һәр төбәктә төрлөсә билдәләнә, бер ерҙә ул 500-1500 һумды тәшкил итһә, ҡайҙалыр 2500-5000 һум күләмендә түләтелеүе ихтимал.\nУрманда һәм пляжда иҫерткес эсемлектәр ҡулланыу\nПляждар, парктар, ҡусаулыҡтар һәм башҡа бихисап ерҙәр - йәмәғәт урындары. Шуның өсөн бында иҫерткес эсемлектәр ҡулланыу, иҫерек килеш йөрөү тыйыла.\nТәртип боҙоусыларға 500-1500 һум күләмендә штраф янай.\nПарк, ҡурсаулыҡ, пляжда тәмәке тартыу\nФедераль закондың “Граждандарҙың һаулығын тәмәке төтөнө тәьҫиренән һәм уны ҡулланыу эҙемтәләренән һаҡлау тураһында”ғы 15-се статьяға ярашлы, пляж, парк, ҡурсаулыҡ һәм башҡа йәмәғәт урындарында тәмәке тартырға ярамай.\nУрманда тәмәке тартып, янғын хәүефһеҙлеген боҙған ял итеүселәргә лә 1000 һумдан алып штраф ҡаралған. Янғынға ҡаршы махсус режим индерелгәндә иһә был сумма ике тапҡырға арта.\nПляжда хайуандар менән йөрөү\n2021 йылдан алып пляжға эт менән йөрөү (насар күргән кешеләрҙе йөрөтөүсе эттәрҙән тыш) тыйылды. Был ҡанун рәсмиләштерелгән йөҙөнөү зоналарына ғына ҡағыла, тимәк, яр буйҙарында дүрт аяҡлы дуҫтар менән һауа алмаштырып килеү яҙыҡ түгел.\nӘйткәндәй, зыярат территорияһында, балалар майҙансығында, медучрежденияларҙа, белем биреү, мәҙәниәт, спорт объекттарында, мәҙәни сараларҙа эттәр менән йөрөргә ярамай.\nҺис шикһеҙ, тәбиғәт ҡосағында ял итеү мауыҡтырғыс ҡына түгел, шау-шыулы, тынғыһыҙ тормоштан арыныу, стрестан, кире эмоцияларҙан ҡотолоу сараһы ла. Әммә һәр нәмәлә сама белеү, үҙ ҡылығың өсөн яуаплылыҡ тойоу һәм, әлбиттә, ҡанундарҙы һанлау зарур.


Иман » Страница 13 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » Страница 13\nНовости / Иман // 1-11-2013, 11:34\nМөхәммәт бәйғәмбәрҙең хәҙис-шәрифендә: «Мәсет төҙөүселәргә Аллаһы Тәғәлә йәннәт төҙөп ҡуйыр», – тип әйтелә. «Хәмзә хажи» мәрхәмәтлек фонды етәксеһе, «Хәмзә» мәсете имамы, меценат Хәмзә хажи Ғәлләмов төҙөткән мәсеттәрҙе һанай китһәң, уның эшлеклелегенә хайран ҡалаһың. Хатта билдәле эшҡыуарҙар араһында ла уға тиңләшеүселәр юҡтыр. Өфөлә мәҙрәсә, күркәм Никах йорто төҙөтһөнмө, Ҡөрьән Кәрим китабын башҡортсаға нәшер иттерһенме? Инде туғыҙынсы тиҫтәне ваҡлауына ҡарамаҫтан, ул һаман да хәрәкәттә, халҡы мәнфәғәтен ҡайғырта – әлеге мәлдә тыуған ере Белорет районының Асы ауылында тоҙло һыу менән менән дауаланырға килеүселәргә пансионат төҙөтә. Яңыраҡ Ҡариҙел районының Яҡуп ауылы халҡының да күптәнге теләген бойомға ашырҙы – бында Туймөхәмәт әүлиәнең элекке мәсете урынында Туймөхәмәт әүлиә мәсете үҙ ишектәрен асты....\nБеренсе мөфтөй – атйетәрҙәрҙеңғорурлығы\nНовости / Иман // 25-10-2013, 12:30\nХVII – XVIII быуаттарҙа Волга буйында йыш тоҡанып торған ихтилалдар Рәсәй дәүләтселегенә хәүеф менән янай. Шул уҡ ваҡытта беҙҙең ил Төркиә менән һуғыштар алып бара. Шуға ла батша власы илдә берҙәм мосолман идаралығы – Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты ойоштороп, мосолман йәмғиәтенә иғтибарын һәм мөнәсәбәтен үҙгәртә. Идаралыҡтың тәүге етәксеһе итеп Ҡырмыҫҡалы районынан сауҙагәр, эре алпауыт Мөхәмәтйән Хөсәйенов тәғәйенләнә. Ул Башҡортостанда ғына түгел, Рәсәй империяһы сәйәсәтен Көнсығышта һәм Кавказда бойомға ашырыуҙа әүҙем ҡатнаша, үҙ-ара дини, мәҙәни мөнәсәбәттәр үҫешенә ҙур өлөш индерә....\nИлдәге иң оло ойошма\nНовости / Иман // 25-10-2013, 12:29\nӨфөлә Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты ойошторолоуға 225 йыл тулыуға ҡарата юбилей саралары уҙҙы.\nТантаналарҙың тәүгеһе Өфөнөң Дим районында «Мәҙинә» мәсете асылыу менән башланды. Баш ҡалабыҙҙың архитектура йөҙөнә тағы бер биҙәк өҫтәгән унар метрлыҡ дүрт манаранан торған был иман йорто биҫтәгә килеп инеү менән әллә ҡайҙан үҙенә саҡырып тора. 600 кеше һыйҙырышлы мәсет мосолмандарҙың мәғрифәтселек урыны булараҡ та файҙаланыласаҡ. Ғибәҙәтхана эстән зауыҡ менән биҙәлгән. Быны Сәмәрҡәндтән килгән рәссамдар, Мысырҙың ағасты һырлап биҙәк яһаусылары башҡарған, төп эштәрҙе, әлбиттә, урындағы оҫталар эшләгән. Ағастан һырлап эшләнгән үрелмәләр һәм диуарҙарға ғәрәп телендә яҙылған Ҡөрьән аяттарын йәш оҫта Йонос Хәйруллин башҡарған....\nНовости / Иман // 18-10-2013, 12:54\nБыл ваҡиға Дәүләкән районының Мәкәш ауыл советы биләмәһендәге ун туғыҙ ғына йорттан торған Ахун ауылында булды. Унда иман йорто асылды. Мәсетте ошо ауыл егете, әлеге ваҡытта Өфө ҡалаһында йәшәүсе Урал Мостафин әсәһенең яҡты иҫтәлегенә бағышлап һалдырҙы.\nСания апай Мостафина, ире йәшләй генә вафат булғас, бер үҙе биш баланы ҡарап үҫтергән. Ауырыу ғына булһа ла, ҡыйынлыҡтарға бирешмәй, урындағы хужалыҡта хаҡлы ялға сыҡҡансы эшләгән, бөтә балаларын да аяҡҡа баҫтырған. Ошо матур ваҡиғаның шаһиты булһа, нисек ҡыуаныр, нисек һөйөнөр ине әсә йөрәге. Төпсөк балаһы – Уралы – бер айҙа Ахун ауылы уртаһында матур мәсет төҙөтөп, уға Сания мәсете тип әсәһенең исемен бирҙе. Ауыл халҡы ла ҙур ярҙам күрһәтте төҙөлөштә. Төҙөүселәрҙе туҡландырыуҙы Уралдың бер туған апалары Вәлиә менән Зөлфирә ойошторған. Уларға Наилә Тәүлиәрова менән Лилиә Хәмзина ла ҙур ярҙам күрһәткән....\nНовости / Иман // 4-10-2013, 11:40\nАуылдашыбыҙ Фәнил мулләхмәт улы Мауҡаев башлап ебәргән изге эш, ниһайәт, тормошҡа ашты\nБынан күп йылдар элек беҙҙең Федоровка районының Оло Сытырман ауылында мәсет булған. Совет власы йылдарында иман йортоноң манараһы бәреп төшөрөлә, мәсеткә йөрөгән уҡымышлы ҡарттарҙың береһе – Садиҡ Иҫәнғоловты ғаиләһе менән Нуриман районына ҡыуып ебәрәләр. Күпмелер ваҡыт үткәндән һуң бөтөрөлгән мәсет мәктәпкә әйләндерелә....\nНикахты кисектерергә ярамай\nНовости / Иман // 4-10-2013, 11:39\nРамаҙан, сәфәр айҙарында никах уҡытырға ярамай, тиҙәр. Был дөрөҫмө? Никахты ҡасан үткәреү хәйерлерәк?\nНиках – ул ике кешенең бер- береһенә тормош юлында ғүмер буйына бергә йәшәргә вәғәҙә биреүе, ғаилә ҡорорға маҡсат ҡуйған көндәре. Улар был көндө бер-береһенә тормоштағы бөтөн шатлыҡ-һөйөнөстәрҙе, ҡайғы-хәсрәттәрҙе уртаҡлашып, балалар үҫтереп, уларҙы тәрбиәләп, бер-береһенә терәк, таяныс булып йәшәргә вәғәҙә бирә....\nӘруахтарҙы иҫкә алыу, ҡәберҙәрен зыярат ҡылыу – мосолман өсөн маҡтаулы эш. Вафат булыусының туғандары уны иҫкә алыу табыны йыйырға тейеш.\nШәриғәт өйрәтеүенсә, аш әҙерләп, дин әһелдәре, күршеләр, дуҫ-иштәр, ҡәрҙәштәр саҡырыла. Мулла Ҡөрьән уҡырға бурыслы. Иҫкә алыу мәжлесендә саҙаҡа өләшеү шарт булыр. Тауыш сығарыу, юҡ-бар ғәйбәт һөйләү, мәйеттең яман ғәҙәттәрен иҫкә алыу тыйыла. Сөнки бындай һүҙҙәр әруахтың рухын бысрата, сауапты кәметә....\nҺынауҙарҙы сабырлыҡ менән ең!\nНовости / Иман // 4-10-2013, 11:38\nМөхәммәт бәйғәмбәр осоронда өс кешенән торған бер ғаилә йәшәгән. Ир менән ҡатындың Ғабдулла исемле малайҙары ла булған. Ғаилә хужаһы – атай кеше сәхрәлә аҙна буйы дөйә көткән. Көндәрҙән-бер көндө ир яҡындарын күрергә өйөнә ҡайта. Хәләл ефете менән күрешеп, ашап алғандан һуң ҡатынынан һорай:\n– Улыбыҙ Ғабдулла күренмәй. Ҡайҙа һуң ул?...\nНовости / Иман // 27-09-2013, 11:56\nРәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты 1788 йылдың 22 сентябрендә Екатерина II Указы менән булдырыла. Ул Өфөлә 1789 йылдың 4 декабрендә асыла. Өфө наместнигы О. Игельстромдың һорауы буйынса дин кешеләрен һынау һәм улар араһында ышаныслыраҡтарын һайлап алыу өсөн дәүләт учреждениеһы статусы менән ойошторола.1773 – 75 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышынан һуң хөкүмәттең дингә ҡарата сәйәсәте үҙгәрә, властар рәсми ислам институттарын дәүләт мәнфәғәттәрендә файҙаланыуҙы маҡсат итеп ҡуя....\nНовости / Иман // 20-09-2013, 12:44\nБисмилләһир – рахмәнир – рахим!\nАллаһ рәсүле Мәккәнән киткән икән тигән хәбәр Йәсриб (Мәҙинә) халҡына барып етте. Кешеләр иртәнсәк ҡаланан ситкә сығып, йәшәгән ерҙәренең именлеге өсөн Тәсһил әйтте һәм Мөхәммәтте көттө. Көндөҙгө эҫе башланғас, иртәгә йәнә көтөргә ниәтләп, кире өйҙәренә ҡайтышты.\nБер көндө Аллаһ рәсүлен ҡаршылар өсөн ирҙәр ҡаланан байтаҡ ситкә китте. Әммә ул күренмәне, ә эҫе көсәйҙе. Кешеләр кире ҡайтты һәм ҡаланың эсендә:\n– Аллаһ рәсүле килде! – тигән һөрән ишеттерәләр. Кешеләр уны ҡаршыларға ташланды....\nАртҡа 1 ... 9 10 11 12 13 14 15 16 17 ... 24 Алға


Республиканың Хәрби Дан музейы «Сәнғәт төнө» акцияһында ҡатнаша | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n27 октября 2015 — 15:13\nСара Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына һәм Халыҡтар берҙәмлеге көнөнә бағышлана. Музей киске сәғәт 6-нан төнгө 11-гә тиклем асыҡ буласаҡ. Кис буйы хәрби-тарихи реконструкция һәм Рәсәй хәрби-тарихи йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе клубтары эшләйәсәк. Йырсылар, музыканттар, шиғыр уҡыусылар сығыш яһаясаҡ. Музейҙа «Фронт хаттары» өс мөйөшлө хаттарҙы бөкләү буйынса оҫталыҡ дәресе үткәреләсәк. Акция сиктәрендә Бөйөк Ватан һуғышы осоро фотодокументтарының электрон базаһы булдырыласаҡ. Бынан тыш, «Рейхстагты алыу» фотомайҙансыҡтары, биҙәү-ҡулланма сәнғәте буйынса майҙансыҡтар эшләйәсәк. Киске сәғәт 9-ҙа бөтә мәҙәниәт учреждениеларында Рәсәй гимны яңғыраясаҡ. Киске 10-да Бөйөк Ватан һуғышы тураһында фильмдар күрһәтелә башлай.


Башпотребсоюз быйыл бер юлы өс дата билдәләй. Рәсәйҙә кооперативтар барлыҡҡа килеүенә 175 йыл, Өфө ҡулланыусылар й әмғиәте булдырылыуына - 135 йыл, Өфө кооператорҙар ширҡәте б арлыҡҡа килеүенә - 90 йыл тула. Ошо сәбәпле, 14 июлдә Башҡортостан кооператив йәмғиәттәренең ҡулланыусылар берләшмәһе тантаналы йыйылыш ойошторасаҡ.\nРәсәйҙә кооперация ун туғыҙынсы быуатта барлыҡҡа килә. 1825 йылғы фетнәнән һуң Себергә һөрөлгән декабристар Чита төрмәһендә артель хужалығы төҙөй. Был ирекле ойошманың етәксеһен декабристар үҙҙәре һайлай.\nӨфөлә тәүге ҡулланыусылар йәмғиәте 1871 йылда төҙөлә, ә ауыл ерендә беренсе ҡулланыусылар йәмғиәте 1883 йылда Бәләбәй өйәҙенең Яңы - Троицк ауылында барлыҡҡа килә. Уларҙы сауҙәгәрҙәр баҫымына һәм аҙыҡ - түлеккә хаҡтарҙың юғары ҡуйылыуына ҡаршы тороу маҡсатында аҙ тәьмин ителеүселәр төҙөй. Өфөнөң тәүге ҡулланыусылар ойошмаһының ус тавында былай тип яҙыла: "Ҡулланыусылар ширҡәтенең маҡсаты - үҙ ағзаларына яҡшы сифатлы һәм мөмкин тиклем түбән\nхаҡҡа аҙыҡ - түлек ҡайтарыу".\n1916 йылда Өфө губернаһы ҡуланыусылар йәмғиәте вәкилдәренең беренсе съезы үтә. Башпотребсоюз үҙ тарихын нәҡ ошо датанан башлап иҫәпләй.\nЙөҙ йылдан ашыу дауам иткән тарихында Башҡортостандың ҡулланыусылар берләшмәһе төрлө хәлдәр кисерә. Ул Рәсәйҙә булған төрлө үҙгәртеп ҡороуҙар аша ла үтә. Һуғыш һәм революциянан һуңғы йылдарҙа потребкооперация һәр ваҡыт хөкүмәткә ярҙамға килә һәм халыҡты аҙыҡ - түлек менән тәьмин\nитә. Башпотребсоюз 90 - сы йылдарҙағы сәйәси тетрәнеүҙәр һәм иҡтисади реформалар шарттарында ла бирешмәй.\nКисә "Башинформ" агентлығында үткән матбуғат конференцияһында Башпотребсоюз идараһы рәйесе Мансур Абдуллин ҡатнашты. Ул Башпотребсоюз эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре - күмәртәләп һәм даналап һатыу, эшкәртеү һәм\nетештереү, әҙерләү эшмәкәрлеге, көнкүреш хеҙмәтләндереү һәм\nсервис өлкәһе - хаҡында һөйләне. Бөгөн был система 350 меңдән ашыу пайсыны берләштерә һәм ауылда иң ҙур эш менән тә ьмин итеүсе ролен үтәй. Уның ойошма һәм\nпредприятиеларында 12 меңдән ашыу кеше эшләй, ул миллиондан ашыу ҡасаба һәм ауыл халҡын хеҙмәтләндерә. Башпотребсоюзда 1992 магазин, 85 икмәк бешереү комбинаты, 33 кондитер цехы, 24 алкоголһеҙ эсемлектәр етештереү цехы, 259 ҡабул итеү - әҙерлек пункттары эшләй, һуңғыһы йөн, тире сеймалы, дарыу үләндәре, бал, ит, йомортҡа, еләк - емеш әҙерләү, шулай уҡ икенсел сеймал - сепрәк - сапраҡ, макулату ра, быяла ватыҡтары, ҡалай һауыттар һ. б. ҡабул итеү менән шөғөлләнә.\nБашпотребсоюздың барлыҡ магазиндары ла табышлы эшләй, тип әйтеп булмай. Алыҫта урынлашҡан һәм бәләкәй ауылдарҙа\nмагазин тотоу отошһоҙ, әммә кооператив ойошмалары ауыл халҡының хәленә инеп, уларҙы тауар менән тәьмин итеүен туҡтатмай.\nБашҡортостандың ҡайһы бер райондары айырым йәки бер нисә төр эшмәкәрлек менән шөғөлләнә. Әммә барлыҡ тармаҡтар б уйынса ла күләмде арттырып, хужалыҡ эшмәкәрлеген әүҙем үҫтереүсе райондар ҙа бар. Был Ейәнсура, Әлшәй, Стәрлетамаҡ,\nҠырмыҫҡалы райполары, "Шишмә", "Благовар", "Мәләүез" ҡулланыусылар йәмғиәте. Учалы, Кушнарен, Күгәрсен, Стәрлебаш\nрайондарында ла эшмәкәрлек аяҡҡа баҫа.\nБашпотребсоюз советы үҙ хеҙмәткәрҙәренең һөнәри кимәлен\nарттырыуға ҙур иғтибар бирә. Уларҙың һәр өсөнсөһө юғары йәк и урта махсус белемгә эйә. Белгестәрҙе Башҡорт кооператив институты, Башҡорт һәм Бөрө кооператив техникумдары һәм Саҡмағош кооператив училищеһы әҙерләп сығара.\n2005 йылда Рәсәй Президенты Владимир Путин дүрт өҫтөнлөклө милли проект билдәләне, улар араһында "Агросәнәғәт комплексы үҫеше" лә бар. Башпотребсоюзда был проект ҡулланыусылар кооперацияһы эшмәкәрлегенә туранан - тура ҡағыла, тип иҫәпләйҙәр. Уның ойошмалары проектта ҡатнашыуға әҙер. Әлеге ваҡытта республиканың райондарында ауыл хужалығының ҡулланыусылар кооперативтары булдырыла, артабан улар был милли проектты тормошҡа ашырыуҙа әүҙем\nҡатнашыр, тип ышанғы килә.


Ирина Ивановнаның фамилияһы ябай - Иванова. Әммә ул үҙе үҙенсәлекле, рухи яҡтан камил кеше, гүйә әкиәттәге изге фея. Һәм махсус урында эшләй - байрам һәм матурлыҡ мөхитендә. Ул үҙенә девиз һайлаған: "Һәр кешенең эсендә матурлыҡ булырға тейеш".\nЫсынлап та, эске матурлыҡ тышҡыһына ҡарағанда мөһимерәк. Шағир Николай Заболоцкий йәмһеҙ ҡыҙыҡай тураһында шиғырында был турала матур әйткән. "Матурлыҡ бар ул, һәм ни өсөн кешеләр уны илаһилаштыра? Ул һауыт, унда бушлыҡ, йәки һауытта емелдәгән ут? Был юлдарҙы хәтерләйһегеҙме?\nМин Ирина Ивановна менән "Ҡатын-ҡыҙ - йыл директоры" конкурсында таныштым, унда ул үҙенең бизнесы тураһында илһамланып һөйләне. Һәм миндә кешеләргә матурлыҡ булдырыуҙа һәр көн ярҙам иткән ғәжәйеп ҡатын тураһында күберәк белеү теләге уянды. Мин иртәнге сәғәттәрҙә уның предприятиеһына, дөрөҫөрәге магазин-складҡа килдем. Был магазин тураһында элек белмәгәнемә бер аҙ үкенеп тә ҡуйҙым. Бында һәр байрамды үҙенсәлекле итерлек әйберҙәр күп. Гирляндалар, плакаттар, сулпылар, хикмәтле һауа шарҙары, бүләктәр өсөн ҡаптар һәм пакеттар, карнавал битлектәре, яһалма ялтырауыҡтар... Һәм төрлө-төрлө открыткалар. Фантастика!\n- Мин үҙ бизнесымды 1999 йылда башланым, - тип һөйләй Ирина Иванова. - Эшем кешеләргә шатлыҡ килтерһен һәм ыңғай заряд бирһен - былар минең өсөн мөһим. Шуға күрә мин байрам аксессуарҙары һата торған магазин асырға булдым. Башта сәскәләр төрөүҙән башланым. Миңә сәскә гөлләмәһен гәзиткә йәки башҡа ҡағыҙға төрөү оҡшамай ине. Бүләктәр менән дә шулай уҡ.\nИрина Ивановна үҙенең бизнесын асып, башта ниндәйҙер кимәлдә баҙнат итмәй тора. Кешеләр яңы ғына иҡтисади көрсөктән арынды, кәрәкле әйбергә аҡса етмәгән ваҡыт. "Байрам ваҡыты түгел", - тип икеләнә эшҡыуар.\n- Әммә мин, күрәһең, йәмғиәттә ыңғай үҙгәрештәргә һыуһаған ҡарашты һиҙгәнмендер. Һәм миңә килделәр! Кемдер байрам төргәге, кемдер байрам саралары - туйҙар, юбилейҙар, тыуған көндәр, ғаилә даталары өсөн биҙәүестәр артынан. Һатып алыусылар үҙҙәре үк магазинда күрергә теләгән әйберҙәр хаҡында белдерҙе. Һәм беҙ яңы тауарҙарға килешеү төҙөнөк, ассортиментты тырышып тулыландырҙыҡ, - тип һүҙен дауам итә әңгәмәсем.\nБәләкәй предприятиеның уңышына уның ҡайҙа урынлашыуы ниндәйҙер кимәлдә булышлыҡ итә: магазин-склад Өфөнөң үҙәк бер урамында, "ҡыҙыл линияла" урынлашҡан. Ирина Ивановнаның эше баштан уҡ уң барҙы: ул магазин өсөн урын эҙләгән ваҡытта бер бина бушаған мәл була, һәм уға был магазинды Муниципаль милек менән идара итеү буйынса комитетында льготалы хаҡ менән ( уның майҙандары подвалда урынлашҡан) ҡуртымға бирәләр.\n- Беҙҙең ҡарамаҡта 93 квадрат метр, - ти предприятие директоры. - Беҙ уның өсөн айына 22 мең һум түләйбеҙ. Һалымды ла âàºûòûíäà түләп барабыҙ. Беҙҙе бер нәмә борсой: был бинаны һатып алырға рөхсәт итерҙәрме? Беҙҙең аҫта торлаҡ йортҡа ҡараған коммуникация бит. Әле минең улым - буласаҡ юрист - бөтә был нескәлектәрҙә төшөнөргә һәм документтарҙы дөрөҫ теркәргә тырыша. Дәүләт Йыйылышы депутаттары, 159-сы Федераль закондың төбәк редакцияһын ҡарап, эшҡыуарҙарҙың үтенесен ҡәнәғәтләндерҙе һәм ҡуртымға алынған майҙандың бер мең квадрат метрына тиклем һатып алыуҙы раҫланы. Был дөрөҫ ҡарар.\nИрина Ивановна, үҙ бизнесын башлағанға тиклем, врач-эпидемиолог булып эшләгән. Екатеринбургта медицина институтын тамамлаған. Аҙаҡ ул ире менән Өфөгә күсеп килә. 90-сы йылдарҙа табибтарҙың эш хаҡы түбән була, шуға күрә ул медицинанан китә. Әммә ул өйҙә оҙаҡ ултырмай - үҙенең эшен аса.\nӘле предприятиела ун кеше эшләй - бөтәһе лә ҡатын-ҡыҙҙар. Коллективта бер генә көслө зат - "Газель" водителе. Үҙ транспортыңдың булыуы яҡшы, сөнки, складҡа тауар ташыуҙан тыш, клиенттарҙың заявкаларын да үтәргә кәрәк. Ике йыл элек кесе производство асылды: автомобилдәргә матур таҫмаларҙан һәм яһалма сәскәләрҙән туй биҙәүестәре әҙерләү. Изделиеларға һорау ҙур: улар матур, төрлө-төрлө һәм хаҡтары ла арзан.\n- Беҙ башлыса күмәртәләп һатып алыусылар менән эшләйбеҙ, - ти Ирина Ивановна. - Беҙҙең продукция артынан Стәрлетамаҡ, Салауат, Нефтекама, Күмертау, Октябрьский, Бәләбәй, Туймазынан, шулай уҡ күрше өлкәләрҙән дә киләләр. Ә беҙ тауарҙы Мәскәүҙән алып ҡайтабыҙ. Беҙгә ундан ашыу, шул иҫәптән халыҡ-ара фирмалар ҡуя. Өфөнөң байрам индустрияһы менән шөғөлләнгән эре предприятиелары менән хеҙмәттәшлек итәбеҙ.\nИрина Ивановна хәйриә менән дә шөғөлләнә. Балалар йорттарында тәрбиәләнеүселәр, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләр өсөн байрам үткәреүҙә ярҙам һорап киләләр. Үткән йылда, Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәйгә ҡушылыуының 450 йыллығы йылында, уның предприятиеһы магазин янындағы территорияны үҙ иҫәбенә төҙөкләндерҙе. Төҙөкләндереүгә 500 мең һум аҡса тотонолдо.\nИрина Ивановна БР Ҡатын-ҡыҙ-эшҡыуарҙар ассоциацияһы, Өфө Эшҡыуарҙар союзы ағзаһы булып тора. Ул Өфөнөң Октябрь районы Эшҡыуарҙар союзы советына һайланған. Һәм ул даими уҡый, курстарҙа һәм семинарҙарҙа, Мәскәү күргәҙмәләрендә була, махсус әҙәбиәт өйрәнә, үҙенең белемен даими күтәрә.\n- Бәхеткә күрә, беҙ административ кәртәләргә осраманыҡ, - ти Ирина Ивановна. - Бәлки, беҙҙең бизнес үҙенсәлеклелер. Дөрөҫ, бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекты булараҡ беҙ хоҡуҡи яҡлауҙы тоймайбыҙ. Ҡайҙалыр эстә ҡурҡыу бар: әгәр минең тыныслығым бөтһә? Әммә мин оптимист, һәм был кире фекерҙе ситкә ҡыуам. Киреһенсә, бизнес тиҙ темпта үҫергә тейеш, тип ышанам, һәм, минең уйымса, бының өсөн күп эшләнелә.\nИрина Ивановна финанс көрсөгө тураһындағы һорауға былай яуап бирҙе:\n- Беҙ кредит алмайбыҙ, үҙ средстволарыбыҙға иҫәп тоторға өйрәнгәнбеҙ. Шуға күрә финанс көрсөгөнән нигә ҡурҡырға? Ә кешеләр туй, юбилейҙар, ғаилә байрамдары үткәрә, артабан да үткәрәсәк. Тимәк, беҙгә уларҙың юлы төшәсәк.


Кескәй йондоҙҙар сәнғәткә юл яра\nБөгөн Өфөлә «Самрау» балалар театр студияһында шөғөлләнеүселәр асыҡ дәрес күрһәтте. Башҡорт дәүләт академия драма театрының фойеһы һәм бәләкәй залында буласаҡ артистар «Оскар һәм Розовая дама» спектаклен ҡуйҙы һәм әҫәрҙәрҙән өҙөктәр күрһәтте. Шиғыр һөйләүгә, йыр-бейеүгә оҫталығы менән таныштырҙы.\nУн йәшлек Оскар яман шештән яфалана. Спектакль сценарийы буйынса ул үҙенең дауахана тормошо менән таныштыра. Бында улар артынан ауырыуҙарҙы ҡараусы ханымдар күҙәтә. Малай уларҙың береһен Рауза өләсәй тип йөрөтә. Нәҡ ул 12 көн генә йәшәргә ҡалған Оскарҙы яман уйҙарҙан аралай. Һәр көнөн 10 йылғаса тиңләштереп уйын уйнарға саҡыра. «Самрау» балалар театр студияһында шөғөлләнеүселәр өсөн иһә - был әҫәрҙе сәхнәләштереү үҙенә күрә һынау ҙа. Ауыр сирҙән интеккән бала булып сығыш яһау өсөн дә бит ысын артист булыр кәрәк. Төп геройҙың уй-кисерештәрен һәм һыҙланыуҙарын студияла шөғөлләнеүсе тиҫтәгә яҡын малай-ҡыҙ күрһәтте. Улар араһында - Илхан Әхмәтйәнов та бар. Үҫмер өсөнсө йыл актерлыҡ оҫталығына төшөнә.\nСтудияла шөғөлләнеүселәрҙең бәләкәй еңеүҙәре лә бар. Уларҙың күбеһе халыҡ араһында киң танылыу яулаған – «Ҡаһым түрә», «Февраль. Буран», «Мулла», «Ике төш», «Нәркәс», «Шәүрәкәй» һәм башҡа спектаклдәрҙә ҡатнаша. Башҡорт дәүләт академия драма артистары менән бергә гастролдәргә йөрөүселәр ҙә бар. Мәҫәлән, Илназар Әхмәтйәнов Татарстанды күреп ҡайтҡан. Балаларҙың театр студияһына йөрөүенә ул ифрат шат.\n«Самрау» студияһында балалар сәхнә телмәренә өйрәнә, улар өсөн актерлыҡ оҫталығы, хореография, вокал буйынса айырым дәрестәр ойошторолған. Бөгөн театр артистары малай-ҡыҙҙарҙың уңыштарын күреп ҡыуанды.\nӘйткәндәй, студияла 13 бала шөғөлләнә. Иң кесеһенә алты йәш булһа, 17 йәше тулғандар өсөн отчет спектакль - сығарылыш кисәһенә әйләнде. Был театр мәктәбен үтеүселәр киләсәген сәнғәт менән бәйләргә теләй.\nСтудия тәрбиәләнеүселәре киләсәктә Башҡортостандың атҡаҙаған һәм халыҡ артистары булыр тип өмөтләнге килә. Улар бөгөндән үк үҙҙәрен сәхнәлә иркен тотоп, билдәле сәнғәт әһелдәре ойошторған дәрестәрҙең һөҙөмтәле үтеүен күрһәтте.


Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми тикшеренеү институтының Кушнаренко селекция үҙәге баҡсасыларға үҫентеләр тәҡдим итә.\nБында алма, ҡурай еләге, йөҙөм, армыт, балан һәм башҡа емеш ағастарын, барлығы 24 культура үҫентеләрен алырға мөмкин. Селекционерҙар билдәләүенсә, емеш ағастарын ултыртыу өсөн октябрь иң ҡулай ай һанала. Тик үҫентене һайлағанда бөтә нескәлектәрҙе лә иҫәпкә алыр кәрәк. Мәҫәлән, көньяҡтан килгән культуралар беҙҙә уңыш бирмәүе ихтимал. Ә инде Кушнаренко үҙәге тәҡдим иткән үҫентеләр Башҡортостан шарттарына яраҡлаштырылған, уларҙы нисек тәрбиәләргә кәрәклеген белгестәр үҙҙәре аңлатып бирә.\nҺатыуға сығарылған үҫентеләр ҡағиҙәләргә ярашлы һаҡлана. Йыл һайын бында емеш культураларын алыу өсөн баҡсасылар республиканың төрлө төбәгенән килә. Бындағы үҫентеләрҙән улар яҡшы уңыш алырға иҫәп тота.


Республикала зыянға эшләүсе предприятиелар иҫәбе кәмегән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала зыянға эшләүсе предприятиелар иҫәбе кәмегән\n11:09, 28 мая 2012 Иҡтисад\nБашҡортостанстатта беренсе квартал йомғаҡтары буйынса республика ойошмалары эшмәкәрлегенең финанс һөҙөмтәләре донъя күрҙе. 2012 йылдың ғинуар-мартында эре һәм урта предприятиялар 22,8 млрд һум күләмендә табыш алған. Уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата был 68,9 процентты тәшкил итә. Ошо уҡ ваҡытта зыянға эшләгән ойошмалар өлөшө 2011 йылдың ғинуар-мартындағы 24,9 проценттан 22,1 процентҡа тиклем (1412 предприятиеның 312-һе) кәмегән.\nРентабелһеҙ эшләгән предприятиеларҙың зыян күләме уҙған йыл менән сағыштырғанда 3,2 тапҡырға йәки 10,8 млрд һумға артып, 15,6 млрд һумды тәшкил иткән. Иң ҙур зыян суммаһы — 12,4 млрд һум — күсемһеҙ милек менән бәйле операцияларға, арендала һәм хеҙмәттәр күрһәтеүҙә күҙәтелде, тип хәбәр иттеләр Башҡортостанстатта. Йәнә унда билдәләүҙәренсә, 2011 йыл менән күрһәткестәрҙе сағыштырғанда «бәләкәй предприятиелар иҫәбенә инмәгән, 15-тән кәмерәк хеҙмәткәре булған ойошмалар, бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттары, банктар, страховкалау һәм бюджет ойошмалары иҫәпкә алынмаған».


Баһауетдин (исем) — Башҡорт Википедияһы\nБаһауетдин — башҡорт ир-ат исеме.\nБаһауетдин исеме башҡорттарға ғәрәп теленән килеп ингән. Баһау (матур, шәп) һәм дин (ир-ат исеме ялғауы) һүҙҙәре ҡушылып төҙөлгән исем. Шәп кеше тигәнде аңлата.\nНуриманов Баһауетдин Йәләлетдин улы (2 май 1893 йыл — 11 август 1918 йыл) — Башҡортостандағы инҡилаб хәрәкәте етәкселәренең береһе, Рәсәйҙәге Граждандар һуғышында әүҙем ҡатнашыусы.\nБаһауетдин Әдүтов (рус. Багаутдин Адутов; 1788 йыл — ?) — зауряд-есаул, кантон начальнигы. 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы.\nБаһауетдинов Йәһүҙә Ғилметдин улы (3 ғинуар 1922 йыл — 20 март 2000 йыл) — ауыл хужалығы алдынғыһы. 1950—1985 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Благовар районының «Октябрь» колхозы бригадиры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).\nБаһауетдинов Рәйес Ғөбәйҙулла улы (15 ғинуар 1926 йыл — 12 июнь 2018 йыл) — ауыл хужалығы алдынғыһы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1962—1986 йылдарҙа Стәрлетамаҡ районының Салауат исемендәге колхоз рәйесе. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған зоотехнигы (1980), райондың почётлы гражданы (1999).\nБаһауетдинов Мөхтәр Хәйҙәр улы (Хәйретдин улы); 1921 йыл — ?) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, полк батареяһы разведчигы, гвардия старшинаһы.\nБаһауетдинов Фәтих Йәһүҙә улы (30 март 1951 йыл) — ғалим-тупраҡ белгесе. 1976 йылдан СССР Фәндәр Академияһының Башҡортостан филиалы Биология институты хеҙмәткәре, 1984 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр; 1997 йылдан Башҡорт дәүләт аграр университеты уҡытыусыһы. Биология фәндәре докторы (1997), профессор (1998).\nБаһауетдинов Абдулхаҡ Хәйретдин улы (рус. Багаутдинов Абдулхак Хайретдинович; 1915 йыл — 12 август 1942 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, лейтенант. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 313-сө кавалерия полкы саперҙар взводы командиры.\nБаһауетдинов Марат Риф улы (рус. Багаутдинов Марат Рифович; 24 июль 1947 йыл) — совет һәм хужалыҡ эшмәкәре, Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.\nБаһауетдинов Рәшит Ишбулды улы (1 ғинуар 1963 йыл) — Башҡортостан Республикаһының 4-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, эшҡыуар. «Рассвет» компаниялар төркөмөнөң генераль директоры.\nБаһауетдинов Ғәмил Әмир улы (рус. Багаутдинов Гамиль Амирович; 10 март 1951 йыл) — ауыл хужалығы һәм йәмәғәт эшмәкәре. «Өфө» тәжрибә участкаһы директоры. Өфө районы 260-сы Михайловка һайлау участкаһы буйынса Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Баһауетдин_(исем)&oldid=1106316 ҡабул ителгән


Беҙҙең проекттар Ҡыйлыҡтағы бизнес 16.02.2017 Рәсәйҙә ҡалдыҡтарҙы сығарыу өсөн яуаплы Төбәк операторы 2019 йылдан эш башлауы көтөлә. Ил хөкүмәтенең ошондай күрһәтмәһе бар. Башта ул 2017 йылдан эшкә тотонор тип көтөлгәйне. Әммә илдең барлыҡ субьекттары ла быға әҙер булмай сыҡты. Тәү сиратта ҡалдыҡтар менән эшләү буыйынса схема талап ителә. Башҡортостан, мәҫәлән, шартлы рәүештә 4 зонаға бүленә, һәр зонаның суперзаманса комплексы буласаҡ. Бизнес вәкиле полигонға килһә, ике ҡуянды бер юлы аул... Тулырак Фермерҙар иҡтисадты күтәрә 09.02.2017 Бүздәк районында урындағы ҡаҙнаның сирек өлөшөн кесе бизнес тулыландыра. Район властары “хәлдән килгәнсә ярҙам итергә тырышабыҙ, беҙҙә әлегә бер ойошма ла банкротлыҡҡа эләкмәне”, - тине. Район хәлен яҡшыртыусылар араһында фермер Илдар Хазиев та бар. Хужалыҡ Башҡортостанда, ә бәлки Рәсәйҙә йәше буйынса иң ололарҙан иҫәпләнә - коллектив хужалыҡтар дәүере бөтөр-бөтмәҫтән барлыҡҡа килә ул. Әле уның 100 баш малы бар. Шуның 50-һе һауым һыйыр, башҡал... Тулырак Иген берлеге менән хеҙмәттәшлек 02.02.2017 2016 йылдың көҙөндә 3 миллион тоннанан ашыуыраҡ ашлыҡ йыйып алдыҡ. Маҡтаныуҙы артҡа ҡалдырып торғанда, 30-40 йыл элек 4 миллион тоннаға еткән булған. 3 миллион тонна ла насар түгел, республиканың үҙ ихтыяждарын ҡаплағандан һуң, импортҡа ла байтаҡ ҡала. Башҡортостанда үҫтерелгән игенде эшкәртеү, ситкә һатыуҙа килеп тыуған мәсьәләләр Рәсәй Иген берлеге вәкилдәренең республикаға сәфәре барышында ентекле тикшерелде. Ул ғына ла түгел, Республика ме... Тулырак Пластик плита - заман талабы 26.01.2017 Европа асфальттан баш тартып, юлдарҙы пластмассанан түшәй башларға йыйына. Асфальт менән сағыштырғанда арзаныраҡ, түшәү ҙә тиҙерәк. Сифат һәм экология йәһәтенән байтаҡҡа яҡшыраҡ, тип иҫәпләй яңылыҡты уйлап табыусылар. Пластик утилләштерелгән сүп-сарҙан алынасаҡ. Ғалимдарҙың иҫәпләп сығарыуынса, пластик юлдар 80 градус эҫе йәки һалҡынға сыҙамлы буласаҡ. Ә беҙҙә әлегә балалар майҙансығына түшәрҙәй йомшаҡ пластик плиткалар сығарыусылар ҙа барма... Тулырак Вьетнам менән хеҙмәттәшлек 19.01.2017 Вьетнам менән хеҙмәттәшлек. Иҡтисадҡа күберәк ҡағыламы ул, әллә сәйәсәткәме? Аналитиктар донъя дәүләттәре Европа һәм Америка йоғонтоһонан арына бара, геосәйәси үҙәк шәреҡҡә күсә, тип иҫәпләй\nТулырак Билдәр ҡыҫыла бара. Ҡайышты бушатырбыҙмы? 22.12.2016 2014-15 йылдарҙа ил етәкселегенең билдәрҙе ҡыҫыбыраҡ быуырға саҡырыуын халыҡ аңлап ҡабул итте, билдәрҙе быуыбыраҡ, шөкөр, йәшәп, дөрөҫөрәге, көн күреп киләбеҙ. 2016 йылдың осона сыға барғанда, "2017-селә ҡайыштарҙы әҙерәк бушатырғамы, әллә һаман да ҡыҫыбыраҡ көн күрергә тура килерме?", - тигән һорау борсой күптәрҙе. Әтәс йылын тары бутҡаһы менән генә уҙғарғыһы килмәй бит бер кемдең дә. Ҡара-ҡыҙыл ыуылдырыҡ булмаһа ла, татлыраҡ-яҡшыраҡ ризыҡтар... Тулырак Ҡаҙ үрсетеү еңел эшме? 24.11.2016 8 мең ҡаҙ, 2 мең ярым мускус өйрәк, 120 мең бәпкәлек инкубатор, 1 мең гектарҙан ашыу һөрөнтө ер. Благовар районынан Илфат Әхмәтшиндың крәҫтиән-фермер хужалығының һандары был. Уның бәпкәләрен Ҡаҙағстандан да килеп алалалар. “Ҡаҙ тәрбиәләү – эт һуғарыу түгел”,- ти фермер. Быныһы - Римде ҡотҡарған ҡаҙҙар һәм дошмандар яҡынлашыуын һиҙмәгән эттәргә төрттөрөү инде.\nТулырак Башҡорт тирмәләре - донъя дәүләттәрендә 17.11.2016 Ҡаҙаҡтар, башҡорттар, башҡа төркиҙәр туйҙарын ресторандарҙа уҙғарған көндәрҙә, Британия, Уэльс, Канада, башҡа дәүләттәрҙә никахлашыу тантаналарын күсмә халыҡтарҙың традицион ҡоролмалары- тирмәләрҙә билдәләйҙәр. Ошондай йола башланған көнбайышта һәм океан аръяғында. Беҙҙең ата-бабаларыбыҙҙың алмаштырғыһыҙ торлағы яңырыу осоро кисерә. Миәкә районынан Ғәлинур Зарипов 8 йыл элек тирмәләр яһай башлаған. Ставрополье, Үҙәк Рәсәй, хатта Украина кешелә... Тулырак Хаж комитеты 10.11.2016 Башҡортостан кешеләре хажға башҡа төбәктәр аша барырға мәжбүр. Беҙҙең республикала әлегә үҙебеҙҙең хаж операторы юҡ. Шуға Башҡортостанда хаж комитеты булдырырға планлаштыралар. Сөнки хажиҙарҙың нисек йөрөүҙәренә контроль дә юҡ тиерлек, хажды ойоштороусыларҙың яуаплылығына бәйле һорауҙар ҙа бар. Беҙҙән йылына 350-ләп мосолман Мәккә-Мәҙинәгә сәфәр ҡыла. Хаж- дини ғәмәл генә түгел, туристик бизнес та.\nТулырак Башҡортостан сыры Италияныҡынан ҡалышмай 03.11.2016 Көнбайыштан санкция, уға яуап итеп Рәсәй эмбаргоһы ҡабул ителгәнгә тиклем, халыҡ араһында сыр тип күп һөйләүсе юҡ ине. Барыһы ла көн-төн моцарелла ашағанмы ни, “тыйылған емеш татлы”, тигәндәй, 2014 йылдан һуң һәммәһенең дә сыр яратыуы һиҙелә башланы. Хәҙер республикала был эш йәнә киңерәк масштабтарға сыға. Башҡорт дәүләт агар университеты хатта тарихта тәүге тапҡыр махсус курс ойоштороп, сыр етештереүселәрҙе әҙерләп сығарҙы. Беҙҙә Швейцария,... Тулырак Ҡояш энергетикаһы 27.10.2016 Башҡортостан биләмәләрендәге барлыҡ эгергетика агрегаттарының дөйөм ҡеүәте - 4 мең ярым Мегаватт. Хәҙер донъя буйынса традицион булмаған энергетика - Ҡояштан ҡеүәт алыу тренды киңәйҙе. Башҡортостан да алдағы 2 йылда уның күләмен 100 Мегаватҡа еткерәсәк.\nТулырак Халыҡ-ара икмәк көнө 20.10.2016 Кеше үҙ ғүмерендә 7 тонна икмәк, 35 мең булка ашай икән. Шуға “Икмәк-барыһына ла баш” мәҡәле үҙенең актуаллеген бер ҡасан да юғалтмай. Әйткәндәй, төп ризыҡты әҙерләүселәрҙең үҙ датаһы ла бар - 16 октябрь Халыҡ-ара икмәк көнө тип билдәләнгән. Ҡырмыҫҡалы икмәк комбинаты өсөн ул ял түгел, ғәҙәти эш көнө. Ғөмүмән, бындағы мейестәр тәүлек әйләнәһенә туҡтап тормай - кешегә ашарға кәрәк бит.\nТулырак Туризмға яңы ҡараш 13.10.2016 Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре Ҡоролтайы рәйесе, "Арғымаҡ" этно-рок төркөмө етәксеһе Ринат Рамазанов: "Мексикала ла йылҡы аҫрайҙар, әммә ҡымыҙ-ҡаҙылыҡты белмәйҙәр. Ағастары үҫә, бура бурап, йорт һалыу тигәнде ишеткәндәре юҡ. Беҙҙең балаларҙың тау шыуыу хыялы - көтөп алған ҡыш миҙгелен дә мексикандарҙың күргәне юҡ. Ана шундай илдәрҙә үҙебеҙҙе танытып-күрһәтеп, беҙгә килергә ҡыҙыҡтырыу - туризмды үҫтереү йәһәтенән йәнә бер отошло алым. Тик килгән ту... Тулырак "Сочи - 2016" халыҡ-ара форумы 06.10.2016 Рәсәйҙә йылдың иң ҙур иҡтисади ваҡиғаларының береһе - "Сочи-2016" форумы үтте. Иҡтисадты күтәреү, ул аңлашыла - халыҡтың тормош сифатын яҡшыртыу. Республика башлығы Рөстәм Хәмитов премьер-министр Дмитрий Медведевтың моноҡалаларҙы үҫтереү тураһында фекерҙәрен ҡеүәтләп, “Йылдам үҫеш биләмәһе” статусының мөһимлеген билдәләне.\nТулырак Рәсәй -Төркиә. Дуҫлыҡ юлын йәнә һуҙабыҙ 29.09.2016 Федераль таможня хеҙмәте мәғлүмәттәренән күренеүенсә, Рәсәй менән Төркиә араһында мөнәсәбәттәр өҙөлгәндән, 2015 йылдың ноябренән 2016 йылдың йәйенә тиклем, Төркиә 20 миллиард долларын юғалтҡан. Айырыуса туризм һәм ауыл хужалығы зыян күргән. Рәсәй яғынан аныҡ һумдарҙа һөйләп булмай. Төп юғалтыу- беҙҙең кешеләр Төркиәлә ялдан мәхрүм ҡалды, кибеттәрҙә уларҙың ризыҡтары юҡҡа сыҡты. Хәҙер барыһы ла элекке хәленә ҡайтыр, тигән ышаныс белдерә эксперт... Тулырак Яңы генераль килешеү 22.09.2016 Башҡортостанда хеҙмәт мөнәсәбәттәре йәнә 3 йылға аныҡланды. Хөкүмәт, профсоюздар һәм эш биреүселәр яңы генераль килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Ул 2017-19 йылдарға иҫәпләнгән. Яңы килешеү ҙә алдағылары кеүек, хеҙмәтсән халыҡ мәнфәғәттәрен яҡлауға йүнәлтелгән.Социаль йөкләмәләр араһында физик мөмкинлектәре сикләнгәндәр айырым пункт менән килә. Закон буйынса, һәр предприятиеға инвалидтарҙы эш менән тәьмин итеү буйынса квота бүленә. 2016 йылға, мәҫәлән, 2... Тулырак Йәрминкә-2016 15.09.2016 Федераль властар ҡалаларҙа халыҡ өсөн арзанлы сауҙа нөктәләрен, йәрминкәләрҙе күбәйтергә тәҡдим итә. Ә беҙҙә ул электән бар һәм уңышлы ғәмәлгә ашырыла. Мәҫәлән, былтыр 500 йәрминкә уҙғарылды, тип хәбәр иттелә Өфө хакимиәтенән. Республиканың барлыҡ райондары тиерлек ҡатнашты уларҙа.\nӘммә мәсьәләнең йәнә бер яғына иғтибар итмәй сара юҡ. Беҙҙә әлегә логистика, ризыҡты матур ҡаптарға тултырып сығарыу яйға һалынмай ҡала. Барыһын да көҙҙән ту... Тулырак "Бөрө алмаһы" һәм башҡа брендтар 08.09.2016 Башҡортостанды ситтә танытып белеү, туристарҙы үҙебеҙгә йәлеп итеү, фәҡәт беҙҙеке иҫәпләнгән ризыҡтарҙы, уйын ҡоралдарын һаҡлап ҡалыу... Бренд термины ошоларҙың барыһын да күҙ уңында тота. Башҡорт балы, ҡымыҙ, ҡурай, башҡорт атының беҙҙеке икәнлектәре рәсмиләштерелде. Айырым ауылдар ҙа үҙҙәрендә киң таралған ризыҡтарҙы брендлай башланы. Бөрөлә иһә бренд итеп алма алынған. Урындағы алманың даны 400 йыл элек үк ситтә билдәле булған, район гербын... Тулырак "Апимондия-2021" 01.09.2016 Башҡортостан умартасыларҙың 2021 йылдағы Халыҡ-ара конгресын уҙғарырға ниәтләй, ошо мәсьәлә буйынса ойоштороу комитеты төҙөлдө, заявка компанияһы башланды. Халыҡ-ара аренала беҙҙең республика “баллы төбәк” булараҡ таныла бара. Рәсәй буйынса 63 мең тонна бал алынһа, шуның 6 мең ярымы- Башҡортостандыҡы. Ә бына республиканың тәбиғәт мөмкинлектәренән сығып иҫәпләгәндә, 535 мең тонна йыя алабыҙ. 5-6 ил араһынан конкурста еңеп, үҙебеҙҙә уҙғарыу хоҡ... Тулырак Йәйге ял: диңгеҙ, шифахана, дача... 10.06.2016 Йәйгелеген һәр кемдең ял иткеһе килә- отпускыһын майҙан сентябргә тиклем алырға тырыша. Кемдер республиканың гүзәл тәбиғәтенә хозурлана, йылға-күл буйҙарына сыға, тауҙарға артыла. Икенселәре ялды сәләмәтлектәре өсөн файҙаланып шифаханаларға юлламалар ала. Башҡортостан климаты тураһында “Беҙҙә 9 ай ғына ҡыш, ҡалғаны тулыһынса йәй” тигән шаяртыу бар. Ана шул йылдың ҡарһыҙ миҙгелендә һәр кемдең йылға етерлек сәләмәтлек запасы туплап ҡалғыһы кил... Тулырак Страницы1


Бәләкәскәй » Журнал\nЖурнал для детей » Алтын бишек » Минең ғаиләм » Бәләкәскәй\nБаҫылды : 1-07-2018, 16:54 |\nРубрика: Минең ғаиләм / Хайуандар илендә\nМинең ғаиләм / Хайуандар илендә\nҠулдарын болғай-болғай, тәрбиәселәр менән һаубуллашып, Мәрйәм әсәһенә ҡаршы йүгерҙе. Атаһын да барып ҡосаҡланы ла машинала үҙ урынын алды. Тиҙерәк өйгә! Яратҡан йәнлектәре янына! Өләсәһе лә тәмлекәстәр бешереп көтәлер инде. Юл ыңғайы улар баҙарға ла инеп сығырға булды. Унда ҡыҙыҡайҙың иғтибарын аквариумдағы карптар йәлеп итте.\nЯҡтыртылған лампалар аҫтында яй ғына йөҙгән балыҡтар,күбек уйната-уйната, әйтерһең дә, һөйләшәләр ине.\n– Ниндәй матурҙар! – тип ҡысҡырып ебәрҙе Мәрйәм. Янына ата-әсәһе лә килеп, ялтыр тәңкәле балыҡтарҙы күҙәтә башланы.\n– Ҡарағыҙ әле, береһе миңә йылмайҙы! – тип сәпәкәйләне ҡыҙ.\nҺатыусының: «Төрөргәме, ниндәйен һайланығыҙ?» – тигән һорауына Мәрйәм аптырап: «Нисек инде? Улар бит һыуһыҙ йәшәй алмай!» – тип яуапланы. Әсәһе лә һүҙгә ҡушылды: «Юҡ, рәхмәт, беҙ күҙәтәбеҙ генә». Атаһы: «Әйҙәгеҙ, ҡайтайыҡ инде!» – тип ҡабаландырған булды.\n– Һау бул! – тип ҡул болғаны ҡыҙсыҡ яңы дуҫы – бәләкәскә.\nӨйҙә ағаһы дәрес, өләсәй тәмлекәстәр әҙерләй. Бесәй рәхәтләнеп күстәнәсен ашай. Ә Мәрйәмдең башынан теге аквариумдағы карптар сыҡмай.\n«Нишләйҙәр икән улар, баҙар бикләнеп, уттар һүнгәс?»\nШул көндән башлап ҡыҙсыҡ гелән әсәһе менән яңы дуҫы янына ашыҡты.\nБарған һайын балыҡтар кәмей ине...\n– Ҡайҙа була улар? – тип һораны ул бер көн әсәһенән.\n– Кешеләр үҙҙәренә алып ҡайта.\nМәрйәм өйҙәге ваннала йөҙгән балыҡтарҙы күҙ алдына килтерҙе. Икенсе көн иртәнге аш ваҡытында ул: «Беҙ ҙә минең дуҫымды алып ҡайтырға тейешбеҙ!» – тине. Икенсе класта уҡыған ағаһы ла шатланып ризалашты. Атаһы:\n«Уның бер үҙенә күңелһеҙ буласаҡ, һәр кемгә лә ғаилә кәрәк», – тине.\n– Ә ҡайҙа һуң уның ғаиләһе? – тине Мәрйәм.\n– Мин беләм! Улар йылғала йәшәй! – тип ҡысҡырҙы ағаһы.\n– Урраа! Беҙ уны йылғаға ебәрәсәкбеҙ! – тип шатланды ҡыҙсыҡ.\nИртәгәһен улар күмәкләп баҙарға киттеләр. Мәрйәм аквариум янына ашыҡты. Һатыусы апай:\n– Яңы карптар әле килмәгән, тик бер бәләкәсе генә ҡалды, – тине.\n– Бына, ул бит минең дуҫым! – тип ҡысҡырып ебәрҙе ҡыҙсыҡ.\nБыл бәләкәй карптан тиҙерәк ҡотолорға тырышҡан һатыусы: «Төрөп бирәйемме?» – тип һораны.\n– Юҡ! Беҙгә һыуға һалып бирегеҙ! – тине ҡыҙҙың атаһы.\nЙылға буйына килеп, балыҡты йөҙҙөрөп ебәрҙеләр.\n– Бына ул үҙ ғаиләһендә! – тип сәпәкәйләп шатланды барыһы ла.\nКиске аш алдынан Мәрйәм һүрәт төшөрҙө. Унда дуҫы ғаиләһе менән сәй эсеп ултыра ине.\n«Бәләкәскәй хәҙер өйөндә!» – тине ул, ҙур ҡәнәғәтлек кисереп.


Германияла «Мы и есть диалог» исемле берлектәге документаль фильмдың исем туйы үтте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nГерманияла «Мы и есть диалог» исемле берлектәге документаль фильмдың исем туйы үтте\n12:33, 5 мая 2016 Мәҙәниәт\nГерманияның Штутгарт ҡалаһында «Мы и есть диалог» исемле берлектәге документаль фильмдың исем туйы булды. Башҡортостан юлдаш телеканалының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, сарала фильм авторҙары, ҡатнашыусылар, «Рәсәй менән Германия араһында дуҫлыҡ күпере» ойошмаһы ағзалары ҡатнашты. Фильмды төшөргән ваҡытта мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә дәүләттәр һәм халыҡтар араһында тығыҙ бәйләнеш булдырыу, дөйөм рухи ҡиммәттәрҙе һаҡлау һәм популярлаштырыу буйынса ҙур эш башҡарылды, тип билдәләнде унда.\nФильмда Рәсәй-Германия осрашыуҙарының реаль тарихы, ике ил халыҡтары араһындағы диалогтар күрһәтелгән. Улар Баден-Вюртемберг һәм Башҡортостан кешеләре араһында ижтимағи-гражданлыҡ хеҙмәттәшлектең ысын тарихы булып тора. Ижади төркөмдә ике илдең дә вәкилдәре бар: проекттың режиссеры — Дитер Циммерман, операторы — Илдар Насретдинов, продюсеры — Дилара Зарипова, проект етәксеһе — Ғәлим Яҡупов. 2015 йылдың декабрендә Башҡортостан юлдаш телевидениеһында һигеҙ йыл дауамында төшөрөлгән «Мы и есть диалог» исемле документаль фильмдың исем туйы уҙҙы.\nРәсәй менән Германия араһында тығыҙ мәҙәни һәм дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙе сағылдырған «Европа контексында профессиональ компетенциялар» халыҡ-ара мәҙәни-мәғариф проекты туғыҙ йыл тормошҡа ашырыла. Ошо проекттарҙың координаторҙары һәм ҡатнашыусылары Башҡортостан менән Германия араһында мәҙәни бәйләнештең нығыныуына булышлыҡ итә.


Республикала ял көндәрендә өс кеше батып үлгән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала ял көндәрендә өс кеше батып үлгән\n12:02, 18 июня 2012 Йәмғиәт\nҮткән ял көндәрендә Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығында һыуҙа өс бәхетһеҙлек осрағы теркәлгән. Шишмә районының Илкәш ауылы эргәһендә Ҡалмаш йылғаһында район үҙәгендә йәшәүсе 35 йәшлек ҡатын батып үлгән. Шулай уҡ Белорет ҡалаһының күлендә — ҡалала йәшәүсе 45 йәшлек ир, Балтас районында Тере Танып йылғаһында Ҡомъяҙы ауылынан 50 йәшлек ир батып үлгән.\n— Барлыҡ осраҡтар һыу инеү өсөн яраҡлаштырылмаған урындарҙа булған. Ир кешеләр һыу ингәндә айыҡ булмаған. Мәйеттәрҙе Авария-ҡотҡарыу хеҙмәте водолаздары эҙләп тапҡан, — тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығынан.\nТеги: бәхетһеҙлек осрағы


Төбәктә көндәр һалҡын торасаҡ – Башгидромет // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә көндәр һалҡын торасаҡ – Башгидромет\n16:44, 17 октября 2016 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 17 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nБашҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы хәбәр итеүенсә, был аҙнала ла республикала көндәр һалҡын торасаҡ.\nАлдағы өс көндә, 17, 18 һәм 19 октябрҙә урыны менән ҡар ҡатыш ямғыр яуасаҡ. Иртәнге сәғәттәрҙә юлдарҙа боҙлауыҡ булыуы, тимер сымдарға һәм ағастарға епшек ҡар һырыуы, айырым райондарҙа ҡар ҡатламы ятыуы көтөлә. Һауа температураһы төндә 0,-5, төньяҡ һәм көнсығыш райондарҙа -10, көндөҙ -1,+4 градус.\nАҙнаның икенсе яртыһында һауа температураһы түбәнәйә. Рәсәй Гидрометүҙәге мәғлүмәттәре буйынса, октябрҙең икенсе декадаһында Башҡортостанда уртаса температураның норманан бер градусҡа түбән булыуы көтөлә.


Өфө кардиология үҙәгендә Рәсәй ғалимдары менән берлектә ғилми-ғәмәли конференция үтә - Bash.News\nӨфө кардиология үҙәгендә Рәсәй ғалимдары менән берлектә ғилми-ғәмәли конференция үтә https://bash.news/news/107106_f_kardiologiya_gend_rsj_alimdary_menn_berlekt_ilmimli_konferenciya_t\n34 йыл буйына ауыр сир менән яфаланған Лариса Фәйзуллинаның рентгент тикшеренеүҙәрендә үпкәләре кәрәҙ формаһын алған. Үпкә гипертензияһы менән интегеүсе ханым донор органына сиратта тора. Ул әлеге ваҡытта кислородһыҙ йәшәй алмай, тәғәйен дарыуҙар ҙа килеп етмәүенә зарлана. Мәскәү ғалимдары пациентҡа төплө кәңәштәр һәм дарыуҙар һәм уларҙы ҡулланыу эҙмә-эҙлеклеген дөрөҫләне.\nЛариса Фәйзуллина, 1-cе төркөм инвалиды: “Мәскәү табиптары консультация үткәрҙе. Уларға рәхмәтлемен.Табиптар ниндәй дарыуҙарҙы күпме миҡдарҙа ҡулланырға кәрәклеген дөрөҫләне”.\nТамила Мартынюк, А. Мясников исемендәге клиник кардиология фәнни-тикшеренеү институтының бүлек мөдире: “Өфө кардиоүҙәге табиптарының эш һөҙөмтәһе күҙгә күренеп тора. Эштәрен ыңғай баһалайым. Табиптар пациенттарға Европа клиникаларынан кәм булмаған ярҙам күрһәтә ала”.\n«Йөрәк-ҡан тамырҙары сирҙәренә ҡаршы көрәш» төбәк программаһы сиктәрендә ойошторолған конференция кардиологтарҙың, рентгентэндоваскуляр ысулы менән эшләгән, дөйөм һәм функциональ практика табиптарының оҫталығын күтәреүҙе маҡсат итеп ҡуйҙы. Владимир Грамовичтан эхокардиография һәм инвазив диагностикалау буйынса практик дәрестәр конференцияла ҡатнашыусыларға тәжрибә уртаҡлашыу һәм һөнәри оҫталыҡ арттырыу майҙаны ла булып торҙо.\nЮлиә Рәхмәтуллина, Өфө кардиология үҙәгенең диагностика бүлеге табибы: “Бөгөнгө оҫталыҡ дәрестәре беҙгә бик кәрәкле һәм дөрөҫ диагноз ҡуйырға булышлыҡ итәсәк”.\nРәсәй Фәндәр Академияһы академигы Ирина Чазова етәкселегендәге табиптарҙың «алтын командаһы» Өфө табиптарына фәнни-практик мәктәп аша иң ауыр сир үпкә гипертонияһын дауалау һәм диагностикалау алымдарын өйрәтте.\nСирҙе диагностикалау бик ауыр, уның өсөн ҡайһы ваҡыт ике йылдан ашыу ваҡыт үтеп китә. Дауалағанда ла һүҙ миллиондар хаҡында бара. Был сир менән яфаланған пациенттарҙың хатта дүртенсе дәрәжә яман шешкә ҡарағанда ла ғүмерҙәре ҡыҫҡараҡ булыуы ихтимал.\nИрина Чазова, А.Мясников исемендәге клиник кардиология фәнни-тикшеренеү институты директоры, медицина фәндәре докторы, профессор: “Үпкә гипертонияһы һирәк һәм ауыр сир. Ҡыҙғанысҡа күрә, был ауырыуҙан хеҙмәткә һәләтле пациенттар яфалана. Ирҙәргә ҡарағанда ҡатын-ҡыҙҙарҙа был сир йышыраҡ осрай. Табиптар өсөн йәштәрҙе һаҡлап ҡалыу һәм ғүмерҙәрен оҙайтыу ҙур яуаплылыҡ”.\nФәнни-ғәмәли конференция сиктәрендә артериаль үпкә гинертонияһын дауалау буйынса 10-дан ашыу доклад тыңланылды. Рәсәйҙә был сирҙе дауалау алымдары, классификациялау һәм диагностикалау алгоритмдары тәҡдим ителде.


теркәлгән онлайн аҙымды германияла - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nРәхим итегеҙБәлки, һеҙ ваҡытлыса бүлмә төшөрә. Һәр осраҡта, һеҙ эшләгән, йәшәгән урыны буйынса теркәлергә кәрәк. Тимәк, һеҙҙең дауамында теркәлергә кәрәк. аҙна күскәндән һуң. Һеҙ башҡа мәҡәләләрҙә был мәсьәлә беҙ быны нисек һөйләне. Әгәр һеҙ теркәлергә теләйһегеҙ. Берлин, Бремен, Кельн, Дортмунд, Дрезден, Дюссельдорф, Франкфурт-на-майне, Гамбург, Лейпциг, Мюнхен, Штутгарт һәм Нюрнберг, был һеҙ яһаны мөмкин онлайн. Немец телендә ябай формала тултырып килә, беҙҙеңсә.\nЭйе, барлыҡ, кем килә германияла йәшәгән, эшләгән йәки уҡыған, йәшәгән урыны буйынса теркәлергә тейеш.\nӘгәр һеҙ ниәтләй германияла айҙан ашыу ваҡыт ҡалды, йәғни кәрәк һезгә. Теләһә ниндәй төрө өсөн контракт төҙөлә, һеҙ биргән йәшәү урыны буйынса теркәлергә кәрәк. Банк счеты асылды һәм сиркәү йолалары өсөн. Аҙна һеҙҙең өсөн күскәндән һуң берлинда теркәү тураһында белешмә һатып алыу тураһында ҡайғыртығыҙ. Икенсе аҙнала һеҙҙе рәсми рәүештә генә булып ҡала. Әгәр һеҙ йәшәгән бүлмәлә, ҡунаҡханалар һәм хостелдар, церебраль кәрәк түгел. Иғтибар, закон буйынса һеҙ теркәргә тейеш, әгәр телисез калырға бер айға германияға ҡарағанда оҙағыраҡ. Шуға күрә был ҡыҫҡа ваҡыт эсендә даими йәшәү урыны табыу мөһим. Һеҙ германияла милек йәки ҡуртымға килешеү теркәү тураһында таныҡлығы булғанда ғына. Һеҙ түбәндәге теркәүенә документтар тупланмаһы бирелгән.\nЙәки фатирға күсте инде\nофис кәрәк. никах тураһында таныҡлыҡ, әгәр һеҙ церебраль о ире менән бергә, шулай уҡ бала тыуыу тураһында таныҡлыҡ, әгәр һеҙ теркәлеү формаһын тултырырға һәм теркәлгән германияла был тәүге аҙым булып теркәлгән. Немец телен генә ул бар, тик ул һеҙҙең формаларын тултырырға мөмкин булһа, һеҙҙе автоматик мәғлүмәт нөсхәһе һәм немец немец күсерелә. Иғтибар, әгәр һеҙ һалым түләргә теләмәй сиркәү, дини графаһын буш ҡалдырып булмай. Кире осраҡта һеҙ һалым түләү тәртибе теркәлеүҙең немец теле булды. Әгәр һеҙ теркәлергә теләйһегеҙ. Берлин, Бремен, Кельн, Дортмунд, Дрезден, Дюссельдорф, Франкфурт-на-майне, Гамбург, Лейпциг, Мюнхен, Нюрнберг, Штутгарт, йәғни беҙҙең менән файҙалана ала онлайн-формаларға айырыла. Хәҙер һеҙ германияла теркәлгән. Наслаждайся теркәлгәндән һуң һеҙҙе тағы ла бер нисә аҙым кәрәк мәлдә күрҙе: германияла әгәр һеҙ йәшәгән урындан икенсеһенә күсеп, йәғни кәрәк һезгә. теркәлгән офистың адресын алмаштырҙы. Һеҙ адресығыҙҙы үҙгәртеү өсөн теркәү процесының ни бары ҡабатларға кәрәк. Һеҙ нимәләр өҫтәй ине. Беҙ барыһын ла эшләй өсөн был иң яңы мәғлүмәттәр тупланған мәҡәләләре. Шулай ҙа, әгәр һеҙ хата, йәки некорректность күреп, беҙ ҙә яҙылған. Копирайт. Бөтә хоҡуҡтар ҙа яҡланған. бер ниндәй ҙә яуаплылыҡ йөрөтмәй өсөн түгел, тоғролоҡ, дөрөҫлөк, мәғлүмәтле һәм ышаныслы мәғлүмәт биреләсәк.\nТанышырға хеҙмәттәр бушлай, өлкәндәр өсөн шәхси сайты реклама\nRapat di Caracas pikeun Hubungan\nвидеочить пар эротическое ҡала менән танышты башҡа ҡыҙҙар менән танышып теркәлгән видео чат видео сайтында танышырға танышырға теләй ҡыҙ менән танышып видео таныш булмаған видео теркәү рулетка менән телефон ч без интернета ҡыҙ менән танышып бушлай онлайн видео чат эротическое видео чат


Мәләүез район-ара прокуратураһы\n23 Апрель 2018, 16:57\nҒәйепләү ҡарары сығарылған\nМәләүез район-ара прокуратураһы Ҡаҙағстанда йәшәгән 53 йәшлек ҡатынға ҡарата енәйәт эше буйынса ғәйепләү ҡарары сығарған.\nУл РФ Енәйәт кодексының 158-се статьяһы, 2-се өлөшө, “а” пункты буйынса (алдан һөйләшеп төркөмдә урлашҡан) өсөн ғәйепләнә.\nТикшереү күҙаллауы буйынса 2015 йылдың декабрендә ҡатын Мәләүез ҡалаһында тире салонында һатып алыусы ролендә танышы менән һатыусының иғтибарын ситкә йүнәлтеп, бер кем дә күҙәтмәгән мәлдә тунды йәһәт төрөп, кейеме аҫтына йәшерә. Граждан ғәмәленән ике эшҡыуар 115 мең һумлыҡ зыян күргән. Ҡатын ғәйебен тулыһынса таный.\nЕнәйәт эше Мәләүез район судына тикшереүгә ебәрелде. Уларҙың эҙенә Татарстан Республикаһы биләмәһендә ошондай уҡ эште тикшергәндә төшәләр. Әшнәләренә ҡарата айырым эш асылған.\nРинат ЙОСОПОВ, Мәләүез районы прокуроры ярҙамсыһы.\nРишүәт бирергә маташҡан\nМәләүез район-ара прокуратураһы 48 йәшлек гражданға ҡарата енәйәт эше буйынса ғәйепләү ҡарары сығарған.\nУл РФ Енәйәт кодексының 264.1-се статьяһы буйынса (эскән хәлдә ҡабаттан транспортҡа идара иткән), 291-статьяның 1-се, 30-сы статьяның 3-сө өлөшө (ришүәт бирергә маташҡан) өсөн ғәйепләнә.\nТикшереү күҙаллауы буйынса ғәйепләнеүсе ошо йылдың февралендә иҫерек хәлдә ҡабаттан праваһыҙ “Дэу Gentra” автомобиле руле артына ултыра. Ул эске эштәр бүлеге хеҙмәткәрҙәре тарафынан тотола, иҫереклеге асыҡлана.\nХеҙмәткәрҙең автомобилендә алғы пассажир креслоһына мең ярым һум һалып, енәйәт яуаплылығынан ҡотолорға уйлай. Инспектор уның законһыҙ ғәмәлен иҫкәртә. Ғәйепләнеүсе ғәйебен таный.\nЕнәйәт эше Мәләүез район судына тикшереүгә ебәрелгән.\nОйошмаға штраф һалынған\nМәләүез район-ара прокуратураһы “Водоканал” йәмғиәтендә коррупцияға ҡаршы ҡануниәт үтәлешен тикшерҙе. 2017 йылда Рәсәй Эске эштәр бүлегенең Мәләүез районы буйынса элекке хеҙмәткәренең үрҙә аталған ойошмаға эшкә урынлашыуы асыҡланған. Ҡануниәткә ярашлы, коррупция күренешен, мәнфәғәттәр конфликтын иҫкәртеү маҡсатында, компания етәкселеге дәүләт хеҙмәткәре менән хеҙмәт килешеүе төҙөлөүен элекке эш биреүсегә еткерергә бурыслы булған. Шулай ҙа ойошма был йөкләмәне үтәмәгән.\nОшо факт буйынса район-ара прокуратура “Водоканал” йәмғиәтенә һәм уның директорына ҡарата РФ административ хоҡуҡ боҙоу кодексының 19.29-сы статьяһы буйынса (хеҙмәт эшмәкәрлегенә элекке дәүләт хеҙмәткәрен законһыҙ йәлеп итеү) буйынса административ эш асҡан. Прокурор тикшереүе һөҙөмтәһе буйынса уларға 70 мең һумлыҡ штраф һалынған. Суд ҡарарҙары көсөнә ингән.\nҠануниәт үтәлеше күҙәтелмәгән\nМәләүез район-ара прокуратураһы миграция ҡануниәте үтәлешен тикшерҙе.\n40 йәшлек урында йәшәгән ҡатын танышы һорауы буйынса Тажикстан Республикаһынан мигрантты үҙенә пропискаға индерә, был уға артабан Рәсәйҙә легалләшергә мөмкинлек бирә. Ысынында һуңғыһы документтарҙа күрһәтелгән адрес буйынса йәшәргә йыйынмаған.\nОшо факт буйынса район-ара прокуратура тикшереү ойошторған, һөҙөмтәлә ҡатынға ҡарата РФ Енәйәт кодексының 322.3 статьяһы буйынса (Рәсәйҙә сит ил гражданын килгән урыны буйынса торлаҡта фиктив иҫәпкә ҡуйыу) буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған.\nТикшереү барышы, һығымта - прокуратура контролендә.\nИрек БАЯЗИТОВ, Мәләүез район прокуроры өлкән ярҙамсыһы.


9 Февраль 2018, 18:43\nБалалар, ошо ҡурҡыныс һүҙҙе ишетһәгеҙ, кемде күҙ алдына килтерәһегеҙ ул? Шөҡәтһеҙ, аяҡ-ҡулдары йөнлө, алпан-толпан баҫҡан айыуҙан да ҙур бер хайуан кеүек кешегә оҡшаған нәмәкәй күргәндәй булам мин. Ҙур ҡулдарын бер һелтәһә был «мәхшәркеше», эргә-тирәләге бөтә нәмә пыран-заран ҡыйралалыр…\nҠурҡыттыммы? Ә шулай ҙа, дуҫтарым, бик етди генә һөйләшеү көтә бит әле беҙҙе. Хатта бына мин, психолог апайығыҙ, һеҙҙең тиҫтерҙәрегеҙгә үпкәләргәме икән, тип албырғап йөрөйөм. «Юлдаш» радиоканалы ойошторған тапшырыуҙа уларға ниндәйерәк яза бирергә икән, тип баш ватып алдыҡ. Ошо ҡот осҡос йәш вандалдар вата, емерә бит тирә-йүндәге матурлыҡты!!! Уны үҙегеҙ ҙә күргәнегеҙ барҙыр, эйеме? Мәҫәлән, мәктәптә синыфташың бер имен парта ҡалдырмай исем-шәрифтәрен яҙа, бәке менән соҡой, кемде яратып, кемде күрә алмағанын ошо партаға сыймаҡлай. Ошо «кәрәк», үтә лә «мөһим» яңылыҡтарҙы ниңә ул «Бәйләнештә» үҙенең сәхифәһендә яҙмай, ә тик торған партаға (стенаға, иҙәнгә, һәйкәлдәргә) төшөрә икән һуң? Ошо сыймаҡлау кемгә кәрәк икән, уйлағанығыҙ бармы?\nТағы ла. Эшем буйынса мин ҡышҡы каникулда халыҡ күп йыйылған ерҙәрҙә йәмәғәт именлеген һаҡлауҙа ҡатнаштым. Ә кеше ял көндәрендә ҡайҙа килә балаҡайҙарын етәкләп? Эйе, боҙ тауына, шыршы тирәләй күңел асырға. Уның уттарынан беҙҙең Өфөбөҙ балҡып тора бит ул! Ә һеҙ күрһәгеҙ икән, дуҫтар, ниндәй шәп боҙ һындар уратып алған был йәшел матурҡайҙы: үтә күренмәле аттар, санала елдергән Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу, шуҡ йылмайған төлкөләр, эттәр һәм ҡанаттарын елпеп, бына-бына осоп китерҙәй ҡоштар… Илаһым, ғүмер буйы ошолай үҙ ҡулдары менән матурлыҡ эшләгән кешеләргә һоҡланам. Ни булһа ла, боҙ һындар килгән һәр бер кешегә шатлыҡ, ҡыуаныс бүләк итәлер ҙә инде! Ә иғтибарлыраҡ ҡараһам, мин ни күрәм һуң, дуҫтарым?! Аттар, төлкөләр, – ҡойроҡһоҙ, Ҡыш бабай – һаҡалһыҙ, Ҡарһылыу – итәкһеҙ, бер һын – ҡулһыҙ, икенсеһе аяҡһыҙ ҡалған… Бына хәҙер һеҙ ошо боҙоҡлоҡтарҙы «мәхшәркеше» ҡылған, тип уйланығыҙмы инде, ә? Иң күңелде ҡырғаны, дуҫтарым, ошо гүзәл боҙ һындарҙы ватыусылар, ҡырыусылар – балалар, үҫмерҙәр, һеҙҙең тиҫтерҙәр.\nМинең һорауым бар һеҙгә: өйҙә атайҙарығыҙ, әсәйҙәрегеҙ башҡа кешенең хеҙмәтен хөрмәт итергә өйрәтәлер бит? Йәғни кемдер берәү тир түгеп, тырышып ниҙер эшләй икән – ил өсөн, киләсәк өсөн, һеҙҙең өсөн – был эшкә үтә лә һаҡсыл ҡараш булырға тейештер бит, нисек уйлайһығыҙ?\nӘлбиттә, «Йәншишмә»беҙҙе уҡыған балалар араһында һирәктер тим ундай тәртипһеҙҙәр, быға минең иманым камил. Шулай ҙа, ҡәҙерле уҡыусым, һин дә бит вандалдарҙың ҡулын ҡыҫҡартыуҙа ярҙам итә алаһың. Күмәкләгән – яу ҡайтарған, тиҙәр. Сөнки һеҙҙең ярҙамһыҙ был эштә бер нисек тә булмай. Танышыңды, дуҫыңды, белешеңде тотһаң ошо алама эш өҫтөндә – тый, туҡтат! Быны ғына булдыра алаһың бит!\nӨҫтәп шуны әйткем килә, аҡыллыларым минең: вандалдар өсөн Рәсәй Федерацияһы Енәйәт кодексының 214-се статьяһына ярашлы яуаплылыҡ ҡаралған. Бөтәгеҙҙең дә интернет селтәре бар – уҡып танышығыҙ әле.\nУҙған йылда Өфөлә өс йөҙҙән ашыу вандал осраҡтары теркәлгән, ҡала килеменә 20 миллиондан артыҡ зыян килгән. Бик насар күренеш, шулай бит? Беҙҙең Башҡортостаныбыҙҙың киләсәге, матурлығы, именлеге, төҙөклөгө – тик һеҙҙең ҡулдарҙа. Бер ҡасан да онотмағыҙ шуны.


Һауанан көрәктәр яуа башлаған | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nҺауанан көрәктәр яуа башлаған\n17 января 2017 — 16:06 ГТРК «Башкортостан»\nҺауанан көрәктәр яуа башлаған.\nИнтернетта килеп сыҡҡан видеояҙманан күренеүенсә, ҡыйыҡ башын таҙартып йөрөгән кеше аҫҡа ҡарай көрәген ырғыта. Ул автомобиль өҫтөнә килеп төшә һәм ҡыйығын йәмшәйтә. “Был хәл Борисоглебского урамында булды, аҙаҡ машина хужалары сығып, хеҙмәткәр менән әрләште,” тип яҙған ошо видеоны төшөргән шаһит. Ә йортто хеҙмәтләндереүсе 45-се торлаҡ-файҙаланыу участкаһы был беҙҙең хеҙмәткәрҙәр түгел, ә подряд ойошмалары тип аҡлана.