«Киске Өфө» гәзитенең сайты - НАМЫҪЫМДЫ ДАНҒА АЛЫШТЫРМАМ ЙӘКИ ДЕПУТАТ КҮҢЕЛЕНӘ СӘЙӘХӘТ - 2015 - Мәҡәләләр\nНАМЫҪЫМДЫ ДАНҒА АЛЫШТЫРМАМ ЙӘКИ ДЕПУТАТ КҮҢЕЛЕНӘ СӘЙӘХӘТ\nБөгөн тормошобоҙҙа ысын ир-егеттәрҙең аҙ булыуына, ир-аттың ваҡланыуына зарланыуҙар йыш ишетелә. Ҡайһы берҙә хатта "Каруанһарай" фольклор-эстрада төркөмө егеттәре оранына ҡушылып: "Ҡайҙа һеҙ, башҡорт егеттәре?" - тип саң ҡаҡҡы, Диоген көпә-көндөҙ шәм яҡтыртып Кеше эҙләгән кеүек, бына ул, башҡортомдоң аҫыл ирҙәренең береһе, тип күрһәтерҙәй шәхесте эҙләп тапҡы килә. Баҡтиһәң, ил-йортобоҙҙа ундай азаматтар бар һәм берәү-икәү генә түгел, тик уларҙы күрә белергә, әңгәмәгә йәлеп итергә генә кәрәк икән. Шулай итеп, бөгөн запастағы полковник, "Ҡыҙыл Йондоҙ" ордены кавалеры, өс бала атаһы,юридик фәндәр кандидаты РФ Дәүләт Думаһы депутаты Иршат Юнир улы ФӘХРЕТДИНОВтың күңел серҙәрен асасаҡбыҙ.\nМаяҡ булып балҡый бер хыял...\nБиш йәшемдә китаптарҙы шытырлатып уҡый торғайным. Алты йәш тулғас, үҙемдән өлкәнерәк күршем Радик менән беренсе синыфҡа барҙым. Әммә уҡытыусы, бәләкәйһең әле, тип, Филиппок һымаҡ ҡулдан етәкләп, бүлмәнән сығарып ебәрҙе. Мәктәпкә барыу хыялым шул тиклем көслө булды, апай-абзыйымдар портфель тотоп, ранец аҫып сығып китһәләр, арттарынан көнләшеп ҡарап ҡалғаным әле лә хәтеремдә.\nУҡырға төшкәс иһә, класта лидер булдым. Сәмле булдым, ниндәйҙер ярышта еңелһәм, йүгереүҙәме, уҡыуҙамы, шул тиклем ауыр кисерә инем. Әммә тышҡа сығармайым, үсекмәйем, ләкин икенсе юлы беренсе урын алырға кәрәк, тигән маҡсатты үҙ алдыма ҡәтғи ҡуя инем. Уҡыуҙа ла ныҡ тырыштым. Өлкән синыфта хәрби әҙерлек дәрестәре инә башлағас, замкомвзвод итеп ҡуйҙылар.\nМәктәп йылдарында Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын даими рәүештә осрашыуға саҡыра торғайныҡ. "Зарница" уйындарында окоптар ҡаҙып, ағастан автоматтар эшләп, үҙебеҙҙе тыуған илдең ысын һаҡсыһы итеп тойоп, бирелеп китеп уйнай инек. "Офицеры" киноһын, башҡа шундай фильмдарҙы ҡарап үҫтек. Телевизорҙан һуғыш осорон сағылдырған башҡорт спектаклдәрен күрһәтһәләр, уларҙы күрше-күлән менән йыйылышып, күмәкләп ҡараныҡ. "Яҙҙың ун ете мәле" сериалынан ғына ла күпме рух алырға мөмкин. Шундай Бөйөк Ватан һуғышы тураһындағы киноларҙы ҡарағандан һуң мин буласаҡ профессиям тураһында етди уйлана башланым. Ул мотлаҡ героик профессия булырға тейеш ине. Шуға, ҡар менән йыуынып, спорт менән шөғөлләнеп, уҡыуҙа ныҡ тырышып, үҙемде йәштән әҙерләнем. Берәй хәрби офицерҙы күрһәм, унан ҡайҙа, нисек уҡығанын, уҡыуға нисек ҡабул иткәндәрен ентекләп һораштым. Әсәйем: "Шул уаянный тип хыялланып, хыялый булып бөтәһең инде", - ти торғайны.\n10-сы класты тамамлағас, уйлап та тормай, М. В. Фрунзе исемендәге ике тапҡыр Ҡыҙыл байраҡлы Омск юғары дөйөм ғәскәри командалыҡ училищеһына барҙым. Башҡортостандан 13 егет киткәйнек, Өфөнән Радик Ғәлиев менән миңә генә ошо уҡыу йортона инеп уҡырға насип булды. 4-се курста уҡығанда икәүләп Төркөстан хәрби округына барырға теләк белдереп, рапорт яҙҙыҡ. Әммә РФ Оборона министрының 1985 йылда хәрби училище тамамлаусыларҙы бер йыл Советтар Союзында урынлашҡан частарҙа хеҙмәт иткәндән һуң ғына Афғанстанға ебәреү тураһындағы бойороғона ярашлы, теләгебеҙҙе кире ҡаҡтылар. Сөнки яңы ғына уҡыуын тамамлаусылар Союзда хеҙмәт итеп, үҙенең ниндәй офицер икәнен төшөнөргә, командир була аламы, һуғышҡа инергә психологик яҡтан әҙерме икәнлеген раҫларға тейеш ине. Частҡа килгәс тә Радик менән Афғанстанға барырға теләк белдереп, ҡабаттан рапорт яҙҙыҡ. 1985 йылдарҙа унан совет ғәскәрҙәрен сығара башлағайнылар һәм һуғыш бөтөр, унда эләкмәй ҡалырбыҙ, тип уйланыҡ. Үҙебеҙҙе ысын һуғыш шарттарында һынап ҡарау теләге бик көслө ине. Сөнки училищела беҙҙе һуғышҡа әҙерләнеләр, ихтимал булған дошмандарыбыҙ Ҡытай, Америка, ГФР булды. Уларҙың частарын, уларҙа күпме кеше, ниндәй ҡоралдар менән ҡоралланғандар, нисек һөжүм итәләр - барыһын да өйрәндек. Әммә ысынлап та дошман менән күҙгә-күҙ осрашырға тура килгәндә үҙебеҙҙе нисек тотасағыбыҙҙы күҙ алдына килтерә алмай инек, сөнки күнекмәләр ваҡытында "дошман" ролен шул бергә уҡыған иптәшең башҡара бит инде. Шуға, ысын һуғыштың, ысын дошмандың ни икәнен белеү өсөн мотлаҡ Афғанстанға барырға, уны үҙ күҙҙәребеҙ менән күрергә тейешбеҙ, тип иҫәпләнек. Ҡағыҙҙа күреүең - бер, күнекмәләр - икенсе, ә ысынбарлыҡ бөтөнләй башҡаса бит ул. Беҙҙең бәхеткәлер инде, ике өлкән лейтенант Афғанға барыуҙан баш тартты ла, улар урынына беҙҙе “утлы нөктә”гә ебәрергә мәжбүр булдылар. Беҙ бер йыл да хеҙмәт итеп өлгөрмәгәйнек. Кире уйлап, урыныбыҙға икенселәр табылып, уларҙы ебәреп ҡуймаһындар, тип, отпускыны ла ахырынаса ял итеп бөтмәйенсә, Радик менән частҡа кире киттек...\nТөштәремә һаман керә һуғыш...\nҺуғышта булғандар, уны үҙ күҙе менән күргәндәр үҙе тере саҡта унан бер ваҡытта ла әйләнеп ҡайтмай. Ул һуғыш һиндә йәшәй, бергә хеҙмәт иткән егеттәр менән осрашҡы, һөйләшке килә. Икенсенән, көн һайын һуғыш төшкә инә. Психологик реабилитация үтергә кәрәк, тиһәләр ҙә, уны бер ваҡытта ла үтеп бөтөп булмай, сөнки кешенең уйлау ҡеүәһе бар. Философтар бит юҡҡа ғына, кеше үлеме менән бөтөн донъя үлә, тимәй. Кеше донъяның бер бәләкәй генә өлөшө һәм ошо бәләкәй генә өлөшкә ҙур донъя һыйған. Кеше үлеү менән уға һыйған донъя ла үлә. Ошо донъяһындағы бер бәләкәй генә донъя - һуғыш, икенсеһе - ғаилә, өсөнсөһө - туғандары, тыуған ере һ.б. Уларҙың береһен дә алып ташлап та, онотоп та булмай, был мөмкин дә түгел. Уны онотоу өсөн һин йә склероз менән ауырырға, йә бөтөнләй бәғерһеҙ, битараф кеше булырға тейешһең.\nАфғанстанда беҙ ил именлеген һаҡлап һуғыштыҡ, феодаль-община тормошон социализмға үҙгәртеп ҡорорға тырыштыҡ, объекттар, күперҙәр төҙөнөк, гуманитар ярҙам ебәрҙек. Иң мөһиме, беҙ унда булғанда Афған армияһы ул төбәктәге иң көслө армияның береһенә әүерелде. Сөнки унда советниктар көслө, ҡоралланыу Советтар Союзыныҡы ине. Бөгөн иһә унда Америка ғәскәрҙәре тора. Улар, әлбиттә, афған халҡы өсөн бер нәмә лә эшләмәй. Бөгөн ҡайһы берәүҙәр, беҙҙең Афғанстанға инеү хата булды, тип тә белдерә. Ул ваҡытта Америка менән СССР араһында һалҡын һуғыш барҙы, ядро ҡоралһыҙланыуы тураһында һүҙ ҙә юҡ ине әле. Әгәр Америка алдараҡ инһә, беҙ көньяҡта рубежды юғалтыр инек. Ул саҡта улар беҙҙең Кубала урынлаштырылған ракеталарға яуап итеп, унда үҙҙәренең ядро ракеталарын ҡуйыр ине. Ә хәҙер улар быны эшләй алмай, сөнки ихтыяж юҡ - ҡоралһыҙландырыу бара. XXI быуатта берәү ҙә мәсьәләне ядро ҡоралы ярҙамында хәл итергә йыйынмай. Бары тик иҡтисади яҡтан ғына ҡыҫымға алалар, шуның өсөн дә Рәсәйгә ҡарата санкциялар ҡулланалар. Ленинград кеүек итеп, тышҡы донъянан айырып, блокадала ҡалдырырға теләйҙәр.\nАфғанстандан һуң майор дәрәжәһендә грузин-абхаз низағына эләктем. XX быуат тамамланып килә, ә кеше һаман да милли мәсьәлә ерлегендә бер-береһен үлтерә. Мин быны бер нисек тә аңламаным, башыма һыйманы һәм барып, шуны аңлағым, уларға аңлатҡым килде. Абхазияла саҡта Беренсе Чечен һуғышы башланды. Барлыҡ ваҡиғаларҙы телевизор аша ғына күрҙек. Афған юлын үтеүселәр өсөн был, ысынлап та, аптырарлыҡ хәл ине: үҙ илеңдә һуғыш барһын әле! Абхазиянан яраланып ҡайттым. Дауаланған ваҡытта уҡ Чечнянан демобилизацияланған егеттәр, юғалтыуҙар күп, тәьминәт насар, ғәскәрҙәр араһында үҙ-ара килешеп эшләү, бәйләнеш юҡ, тыл тәьминәте, кейем-һалым менән тәьмин итеү аҡһай, һалдаттар яҙмыш ҡосағына ташланған, контракт буйынса барған офицерҙар албырғап ҡала, тип мөрәжәғәт итә башланы. Тәжрибәле офицерҙар ҡайҙа икән, тип уйланып, уйҙарымдың осона сыға алмай, хәрби тәжрибәмә таянып, рапорт яҙып, Чечняға киттем. Сөнки атыш тауыштарына күнегеп, кәрәк ваҡытта ҡапыл ғына дөрөҫ ҡарар ҡабул итеү тәжрибәһе бар ине. Ысынлап та, һалдаттарға нисек окоп ҡаҙырға, төндә үҙеңде нисек тоторға, посты нисек һаҡларға өйрәтеүҙән башларға тура килде. Бөгөн шуны әйтә алам: хәрби хеҙмәтем осоронда Чечня - минең өсөн ҡара һыҙат булды. Чечнянан һуң совет заманындағы армияны юғалтҡаныбыҙҙы аңланым.\nЫсын офицер. Ниндәй ул?\nҺәр ир-ат һымаҡ, офицер ысын мәғәнәһендә ҙур хәрефтән яҙылған Кеше, батыр, ҡаһарман, ғәҙел булырға һәм үҙ иңенә яуаплылыҡ алыуҙан ҡурҡмаҫҡа тейеш. Йәғни, бойороҡ бирһәләр - эшләйем, юҡ икән - эшләмәйем түгел. Һәм офицер, бойороҡ алғас, уны нисек үтәмәү юлдарын түгел, ә нисек итеп яҡшыраҡ үтәү юлдарын эҙләй. Бында инде: "Мин үтәй алмайым, сөнки...", тигән сәбәп бөтөнләй ҡабул ителмәй. Бойороҡ алғанһың икән, уны үтәргә тейешһең. Шулай уҡ, ҡул аҫтыңда күпме һалдат бар, шуларҙың һәр ҡайһыһының ғүмере өсөн яуаплылыҡ тояһың. Был - иң тәүге бурыс. Сөнки һәр һалдат артында уның ата-әсәһе генә түгел, ә тотош уның донъяһы - уның ғаләме тора. Һин һалдат өсөн генә түгел, ә уның ошо тотош донъяһы өсөн яуаплы. Шуға күрә бойороҡто үтәр алдынан, тәүҙә уны үҙеңә аңлап, һалдаттарға ентекле итеп аңлата белергә кәрәк. Юҡҡа ғына, әгәр ҡоралың бар икән - ярты эшең эшләнгән, тимәйҙәр. Әгәр һалдат үҙенән нимә талап ителгәнен аңлаһа, эсергә һыуы, ашарға ризығы, атырға патрондары булһа - ҡушылғандың яртыһы үтәлде, тигән һүҙ. Әгәр инде уға, "Иди туда - не знаю куда, принеси то, не знаю что", тигән кеүегерәк бойороҡ бирәһең икән, әлбиттә, бойороҡ үтәлмәйәсәк.\nӘлеге ваҡытта депутат вазифаһын башҡарам икән, быны ваҡытлыса ғына тип ҡарайым һәм үҙемдең төп принциптарыма тоғро ҡалырға тырышам. Ошо арауыҡта кешелеклелегеңде юғалтһаң, кеше күҙенән төшһәң, үҙең тураһында кире фекер ҡалдырһаң, принциптарыңа хыянат итһәң, депутатлыҡ мөҙҙәтең үткәс, һайлаусыларың күҙенә нисек ҡарамаҡ кәрәк? Шуға күрә мин депутат булғанда ла кеше булып ҡалырға һәм ошо ваҡытты ветерандар, көс структураларында хеҙмәт итеүселәр мәнфәғәтендә максималь файҙаланырға тейешмен. Ә кемдер өсөн яҡшылыҡ эшләйем тиһең икән, намыҫты һатып, яҡшы булып булмай. Яҡшылыҡ эшләгәндә һинең намыҫың таҙа булырға тейеш. Ҡырын эш ҡырҡ йылдан һуң да беленә, тип юҡҡа әйтмәгәндәр бит. Өҫтәүенә, хәрби дуҫтарым аңламаясаҡ. Әле Мәскәүҙә булғас, улар менән һирәк осрашам, ә бит кире Өфөгә ҡайтһам, йыш осрашырға тура киләсәк. Әгәр бөгөн намыҫымды һатһам, уларҙың күҙенә нисек тура ҡарармын?\nДепутатлыҡ - сираттағы һынау ғына\nБер ваҡытта ла депутат булырға хыялланманым, хатта уйымда ла булманы. Ҡайҙа ул Дәүләт Думаһы депутаты булыу, Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай йәки ҡала советы түгел, ауыл советында депутат булыу тураһында ике ятып бер төшөмә инмәне. Хатта окопта ултырғанда ла һәр ваҡыт депутаттарҙы әрләй, бөтөн нәмәлә уларҙы ғәйепләй торғайным. Хәҙер үҙемде лә шулай әрләйҙәрҙер инде. Бәлки, дөрөҫ тә әрләйҙәрҙер, мин үпкәләмәйем. Әммә 2007 йылда "Берҙәм Рәсәй" партияһының исемлеге буйынса РФ Дәүләт Думаһының бишенсе саҡырылыш депутаты булып үткәс, быны үҙем өсөн сираттағы һынау, тип ҡабул иттем. Һине яҙмыш һынап ҡарай: йә кеше булып ҡалаһың, йә боҙолаһың, йә ерлегеңдән айырылып, тиҙ генә ҡолап төшәһең. Шуға күрә депутат мандатына эйә булғас та үҙемә үҙгәрмәҫкә, кешелекле булып ҡалырға, ауыл малайы икәнемде онотмаҫҡа һәм ауылға мәсет төҙөп ҡуйырға һүҙ бирҙем. Был минең ауылдан айырылмағанлығымды күрһәтеп торған беренсе аҙым булды.\nДепутат булдың да эш бөттө түгел, һин ул яуаплылыҡты күтәрә белергә лә тейешһең. Башҡортта бит "елкәһе йоҡаҡ", тигән бер лаҡап бар. Елкәң йоҡаҡ булһа, депутатлыҡ вазифаһын күтәрә лә алмаҫҡа мөмкинһең. Мин шулай тип әйтмәһендәр өсөн тырышам. Бишенсе саҡырылышта Ветерандар эштәре буйынса комитетҡа эләктем һәм улар тураһында хәстәрлек күрә башланым. Ветерандарҙың торлаҡ шарттарын яҡшыртыу, пенсияларын арттырыу, хәрбиҙәргә түләүҙәрҙе күтәреү буйынса бик күп закон проекттары әҙерләнек һәм ҡабул итеүгә өлгәштек. Башҡортостанда Афған һәм Чечен һуғышы ҡорбандарына күп кенә һәйкәлдәр астыҡ. Шулай уҡ 1931 йылдың 1 ғинуарынан 1945 йылдың 1 авгусына тиклем арауыҡта тыуған һуғыш йылдары балаларына ярҙам итеү буйынса закон проекты әҙерләнек, әммә уны ҡабул итеү финанс мәсьәләләренә бәйле тотҡарлана. Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына һәм уларҙың тол ҡалған ҡатындарына торлаҡ сертификаттары биреү буйынса закон тулыһынса тормошҡа ашырылып бөтмәйенсә, быныһы ҡабул ителмәҫтер, күрәһең.\nҠайҙа ғына, ниндәй генә вазифа биләһәң дә, ерҙән, халыҡтан айырылырға ярамай. Халыҡ депутат менән бәйләнешкә сыға алһын өсөн мин һәр саҡ - телевизорҙан сығыш яһағанда ла, гәзит-журналдарға ла телефон номерымды (89174218937) бирәм. Халыҡ өсөн мин һәр саҡ элемтәлә, бәйләнештә, шуға ла ҡабул итеү көндәрендә кеше күп мөрәжәғәт итә. Дүрт айҙың бер аҙнаһын Башҡортостанда, халыҡ менән осрашып, уларҙы ҡабул итеп үткәрәм. Ниндәй генә һорау менән килһәләр ҙә, был минең өлкә түгел, тип кире борғаным юҡ. Депутатлыҡ үҙеңә ниндәйҙер өҫтөнлөктәр алыу, тейелгеһеҙлек тәьмин итеү ысулы түгел. Миңә тейелгеһеҙлек бөтөнләй кәрәкмәй. Халыҡтың мөрәжәғәт итеүе мөһимерәк. Сөнки ул миңә эш, уйланырға ем, импульс бирә. Ошо халыҡ менән аралашыуҙар ниндәйҙер закон проекты әҙерләүгә этәргес булһа, уны үткәреүгә өлгәшһәк - депутат өсөн шунан да юғарыраҡ награда юҡ.\nПрофессиябыҙ буйынса төрлө комитеттарҙа ағза булып торабыҙ һәм мин, ветерандар менән эшләгәс, 2013 йылда, Афғанстандан совет ғәскәрҙәрен сығарыуҙың 25 йыллығы алдынан, Хөкүмәттән афғансыларҙы юбилей миҙалы менән наградлауҙарын һорағайным. Оборона министрлығы әлегә тиклем ошо миҙалдарҙы тапшыра. Льготаларҙы арттырыу, ветерандарҙы федераль йәки төбәктекеләргә бүлмәү, Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын ғына түгел, хәрби хәрәкәттәр ветерандарын да торлаҡ менән тәьмин итеү буйынса ла сығыш яһап, маҡсатыбыҙҙы тормошҡа ашырабыҙ. Афған, Чечня һуғыштары ветерандарына 80-90 йәш тулыуҙы көтөргә кәрәкмәй, уларҙы бөгөн үк торлаҡ менән тәьмин итергә кәрәк. Был йәһәттән дә уңыштарыбыҙ бар, тип әйтә алам.\nҺәр депутат үҙ йүнәлеше буйынса һайлаусыларының мәнфәғәтен яҡлай, әммә мәсьәләнең икенсе яғы ла бар: беҙ, халыҡ тарафынан һайланып ҡуйылған депутаттар, трибуна артына сығып, ниндәйҙер мәсьәлә күтәреп, уны яҡлау һәм үҙ һүҙебеҙҙе әйтеү өсөн халыҡтың, ойошмаларҙың инициативаһы кәрәк. Улар беҙгә комитеттарыбыҙ вәкәләтендәге мәсьәләләр буйынса хаттар, мөрәжәғәттәр ебәрһә, урындарҙа ниндәй проблема булыуын белеп торор һәм ошо йүнәлештә эшләр инек. Ә һораусы юҡ икән, тимәк, проблема ла юҡ. Депутат та бит шундай уҡ кеше, ул Аллаһы Тәғәлә түгел, һәм һәр бер ауылға барып, ниндәй проблема барлығын белешеп йөрөй алмай.\nБалаңды үҙ өлгөңдә тәрбиәлә\nБер ваҡыт оло аҡһаҡалға бер ауырлы ҡатын килеп, тыуасаҡ балаһын нисек тәрбиәләргә кәрәклеге хаҡында һораша. Аҡһаҡал уның ауырына нисә ай булыуы тураһында һорай, ҡатындың яуабынан һуң, һин тап ошо ваҡытҡа һуңлағанһың инде, тип яуаплай. Шуның кеүек, баланы тыумаҫтан алда, ул яралыу менән үк тәрбиәләй башларға кәрәк. Бының өсөн тәү сиратта үҙең тәрбиәле булырға тейешһең. Ә беҙ, ата-әсәләр, балалар матур йәшәһен тип, эшләйбеҙ ҙә эшләйбеҙ, эштән бушамайбыҙ. Әгәр бала менән шөғөлләнеп, уйнап, китап уҡып ултырырға ваҡытың юҡ икән, уны үҙеңдең өлгөңдә тәрбиәләргә кәрәк.\nБөгөн бала тәрбиәләү үҙе ҙур проблема инде ул. Беҙ үҫкән ваҡытта ата-әсәйҙәргә барыбер ҙә бала тәрбиәләү еңелерәк булғандыр, тием. Сөнки беҙҙе олатай-өләсәйҙәр, оло ағай-апайҙар, мәктәп, ундағы ойошмалар, түңәрәктәр тәрбиәләне. Рухты үҫтерә торған китаптар күп ине, шуларҙы уҡыныҡ, телевизорҙан патриотик рухлы кинолар, спектаклдәр ҡараныҡ. Ә хәҙер ата-әсәгә баланы тәрбиәләүгә ситтән ингән йоғонто - интернет, күп каналлы телевидение, киң мәғлүмәт сараларында булған бысраҡ мәғлүмәт ныҡ ҡамасаулай. Беҙ бала саҡта хеҙмәт аша тәрбиәләндек. Хәҙер балаларҙың эштәре лә юҡ. Хатта ауыл ерендә лә ҡайһы бер ғаиләләр картуф, йәшелсә-емеш үҫтермәй, һатып ала, тигәндәй. Урманға шешлек бешерергә барғанда ла магазиндан һатып алып, әҙер күмер алып баралар. Был ниндәй үлсәүҙәргә һыя икән ул? Керҙе, һауыт-һабаны машина йыуа. Шуға күрә, хәҙер балаларҙы тәрбиәләү элеккегә ҡарағанда ун тапҡырға ауырыраҡ, тиер инем.\nБыл йәһәттән ата-әсәйҙәребеҙгә көнләшәм. Уларға бит беҙҙе тәрбиәләргә лә кәрәкмәне - тәрбиә өсөн бөтөн шарттар бар ине, уларға бары тик эш ҡушып, уның үтәлешен тикшереп, кисен йоҡларға һалып, иртән йоҡонан уятырға ғына кәрәк булды. Мәктәптә лә яҡшы белем алдыҡ, мал-тыуарҙы ҡарап та, китап уҡып та, спорт менән шөғөлләнеп тә, барыһына ла өлгөрә инек. Хәҙер тормош тиҙ ағамы, бер нәмәгә өлгөрмәйбеҙ. Ғәмәлдә, беҙ балаларҙы күрмәйбеҙ ҙә тиерлек. Улым әсәһенән нимәлер һораған да, унан, "Атайыңдан һора", тигән яуап алғас, "Ул бит йондоҙ кеүек, уға буй етмәҫлек", тип шаяртҡан. Командировканан ҡайтҡас, ҡыҙыма: "Мин ҡайттым", - тигәйнем, "Берәй ергә киткәйнеңме ни?", тип аптырап һорай. Ә мин өс көн өйҙә булманым. Хәйер, өйҙәмен тигәндә лә, иртән китәһең, кисен һуң ҡайтаһың, балалар хатта күрмәй ҙә. Улай тиһәң, беҙ ҙә атай-әсәйҙе күрмәнек инде...\nИр-егеттең йөрәгендә -тыуған яҡ\nАуылымды бик ныҡ яратам. Әгәр күңелеңдә тыуған ереңә һөйөү хисе юҡ икән, ваҡытлыса йәшәгән урыныңды ла, кешеләрҙе лә яратмаясаҡһың. Һәр ваҡыт ҡайтып йөрөргә тырышам, мәктәпте лә онотмайым, ярҙам итеп торам. Ауылымды, ауылдаштарымды яратҡанға күрә, рәхмәт йөҙөнән, фатирға тип йыйған аҡсама мәсет һалып ҡуйҙым. Сөнки ауылдаштарым һәйбәт булмаһа, минең ата-әсәйем дә һәйбәт булмаҫ ине. Улар һәйбәт булмаһа, мин дә насар булыр инем. Изге йорт бер ваҡытта ла бикләнмәй. Һәм һәр юлсы, унда туҡтап, ял итеп, тамаҡ ялғап, юлын артабан дауам итә ала. Иман йортон ҡарау, тәртиптә тотоу, коммуналь сығымдарҙы түләүҙе туғандарым менән бергәләп атҡарабыҙ. Минеңсә, кеше намаҙ уҡый белмәһә лә, мәсеткә инеп, аяттар тыңлап, күңелен сафландырып, мәрхүмдәр рухына хәйер һалып булһа ла сығырға тейеш. Сөнки беҙ ата-әсәйҙәребеҙҙе онотһаҡ, балаларыбыҙ беҙҙе онотасаҡ.\nҺайран эргәһенән тап-таҙа һыулы Шиҙе йылғаһы аға. Ҡыш көнө ҡойолар туңа, һыуҙы Шиҙенән алып эсәбеҙ. Ауылыбыҙҙа элек леспромхоз булды, атайым шунда участка начальнигы булып эшләне. Һәр ваҡыт эшселәр менән урманға йөрөнө. Беҙ ҙә урманға йөрөп, ағас ултыртып, уны утап, ҡарап, тәрбиәләп үҫтерә торғайныҡ. Хатта телевизор ҡарағанда ла эшһеҙ ултырманыҡ - ҡап һуҡтыҡ, селек һепертке, йүкә бумалалар бәйләнек. Бала саҡтан тәбиғәтте, ер-һыуҙы яратып үҫтек. Мәктәптә уҡығанда йыш ҡына беҙҙе экскурсияға алып бара торғайнылар. Унда япраҡтар, үләндәр йыйып, бөжәктәрҙе күҙәтеп йөрөй инек. Яҙғыһын сыйырсыҡ оялары эшләп, уны урамға ғына түгел, урманға ла алып барып ҡуйҙыҡ. Бесән сапҡанда ла, йәш ағасты киҫмәҫ өсөн, ашыҡмай, ҡарап ҡына саба инек. Тәбиғәтте яратыу шулар аша килгәндер.\nӘле лә ҡайтҡан һайын Бикмәш тауына менеп, ыңғай энергия алып китәм. Афғансыларҙы, хәрби дуҫтарҙы ер кендеге булған Торатауға алып менергә тигән хыял менән йәшәйем. Беренсенән, был сәләмәт тормошто пропагандалай, икенсенән, Торатау Башҡортостан мөғжизәләренең береһе булып тора, һәм уны яратырға, һаҡларға, килер быуындарға аманат итеп тапшырырға кәрәк. Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы уңайынан шундай акция ойошторорбоҙ, тип ниәтләйем.\nДонъяға йылмайып баҡһаң, ул һиңә йылмайыр\nҺуңғы ваҡытта кешелә ниндәйҙер ышанмаусылыҡ бармы ул, һирәк йылмаялар, йәмәғәт транспортында ла үҙ уйҙарына күмелеп баралар. Тормош ауыр тиһәк тә, ауылдарҙа ла, ҡалаларҙа ла яңы өйҙәр төҙөлә, шәхси автомобилдәр һаны арта. Нисек кенә зарланмаһын, халыҡ яҡшы йәшәй. Ә нәфсе тигәнең, күрәһең, булған һайын күберәкте көҫәй. Хәҡиҡәт сағыштырыуҙа табыла, тигәндәй, 1998 йылғы көрсөк алдынан халыҡ шырпы, тоҙ, сәй, он, ярма алып ҡалырға тырышһа, әле Яңы йыл алдынан машина, заманса техникаға ябырылды. 15 йылда барыбер ниндәй ҙә булһа алға китеш бар. Донъя малы артынан ҡыуып, вазифалы урын биләйбеҙ тип, кешеләр бер-береһенә уҫал итеп, бүре кеүек ҡарамаһын ине. Шундай күренештәрҙе күрәм дә, һуғышта һәләк булған, тыныс тормошта ғүмерҙәре өҙөлгән егеттәрҙе иҫләйем. Уларға бит ғаилә ҡороп, балалар үҫтереп, ата-әсәһен шатландырып йәшәргә лә йәшәргә ине, тип уйлайым. Ә улар юҡ... Шуға күрә тормоштоң, ғүмерҙең һәр бер минутының ҡәҙерен белеп, бер-беребеҙҙе, халыҡты, кешеләрҙе яратып, бер-беребеҙгә ярҙам итеп, йылмайып, шатланып йәшәйек!\nКеше ни тиклем юғарыраҡ вазифа биләй, ул шул тиклем ябайыраҡ була, тиҙәр. Был, моғайын да, һәр кемгә тап килмәйҙер. Әммә Ишембай районының Һайран ауылынан сыҡҡан ир-азамат Иршат Фәхретдиновтың бар асылы ошо ябайлыҡталыр, күрәһең. Ә уның сере лә бик ябай: үҙеңә, принциптарыңа, офицер намыҫына тоғро ҡалыуҙа, тыуған ереңде, кешеләрҙе, иң мөһиме - тормошто яратыуҙа.\nЯҙылған: 10.03.15 | Ҡаралған: 1357


Проза » Страница 11 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Проза » Страница 11\nӘҙәбиәт / Проза // 29-11-2013, 13:09\nҠар өҫтөндә усаҡ яғыр яңғыҙ ҡатын,\nИлар ерҙә көлөп бағыр яңғыҙ ҡатын.\nЙөрәккәйе өҙөлөп тә төшөп барһын,\nБахыр булмаҫ, батыр булыр яңғыҙ ҡатын…\n– Эй, әттәгенәһе, тағы йәнде әрнеткән, йөрәкте һыҙлатҡан моңло йыр, – радионы ҡабыҙған Бәҙерниса әбей кинәт моңһоуланды, күҙҙәре йәшләнде. Шул ваҡыт ишектән инеп күренгән Зарифа килене лә, ҡәйнәһенең сырайы һытылыуын күреп: “Абау, тағы ни булды, ҡәйнәм?” – тигәнгә ҡапыл һиҫкәнеп китте лә: “Бынау көйҙө әйтәм, радиола ла, телевизорҙа ла гел яңғыраталарсы, әллә башҡа көй бөткәнме?” – тигән булды ни әйтергә белмәгәс....\nӘҙәбиәт / Проза // 8-11-2013, 12:04\nНурҙиҙә ҡарсыҡтың иртәнән бирле күңеле болоҡһоп торҙо. “Бәлки, кәйефем күтәрелер”, – тип, саф һауа һуларға урамға сыҡҡайны, уға бала саҡта бергә уйнап үҫкән Миңлегөл абыстай осраны.\n– Һауғынамы, әхирәткәй! Ҡайҙа былай, утҡа баҫҡан бесәйҙәй, ашығаһың? Әйҙә, инеп, сәй эсеп сыҡ. Бер ҙә килмәй киттең дәһә, – Нурҙиҙә, уны күргәс, хатта ҡыуанып киткән һымаҡ булды.\n– Эй, Нурҙиҙәкәйем, балаларға күстәнәсемде илтеп тапшырам да кире боролам. Күршең Фатимала аят уҡыйым.\n– Фатима еңгә ҡунаҡ йыямы ни? – Нурҙиҙәнең һорауы һауала эленеп тороп ҡалды, Миңлегөл уны ишетмәйенсә өтәләнеп юлын дауам итте.\nНурҙиҙә ҡарсыҡ уның артынса бер аҙ аптырап торҙо ла, йәһәт кенә өйөнә ҡайта һалып, һандығынан сағыу биҙәкле, балитәкле күлдәген алып кейҙе, сиғандарҙан һатып алған күлдәй кәшмир шәлен ябынды....\nӘсәләр көтә улдарын\nӘҙәбиәт / Проза // 1-11-2013, 11:09\nАхылдап йәнәш һылашҡан Миңлеғәленең хәле хөрт ине, кәүҙәһен ул аҡтыҡ көсөнә һөйрәп килде, шулай ҙа тирле күҙҙәрен һөртөп, бер аҙ текләгәндән һуң яуапланы:\n– Шунда… Мин уны фуражкаһынан таныйым... Һин әйткәнсә, яу яланын күҙәтә…\nУл арала беҙҙең окоптар яғында йәнләнеү һиҙелде, траншеялар буйлап каскалар ялтырап китте. Күп тә үтмәне, роталар яңы, үлемесле һөжүмгә күтәрелде.\n– Урра-а-а-а! Урра-а-а-а!...\nӘҙәбиәт / Проза // 25-10-2013, 12:03\nСираттағы һөжүм барышында Миңлеғәле немец минаһының көслө шартлауынан аяҡтарының ерҙән айырылғанын ғына тойоп өлгөрҙө. Кәүҙәһе, ғәҙәттәгесә, һаҡланыу инстинктына бирелеп, үҙенән-үҙе тирә-яҡҡа һибелгән үлемесле ярсыҡтарҙан ҡасырға маташты, шулай ҙа һалдат, фашист ҡоралының утлы киҫәктәрен эләктереп, тупраҡҡа йөҙтүбән барып төштө. Шартлау тулҡыны юлындағы тағы ла бер нисә һалдатты ергә һеңгәҙәтә һуҡты ла, үҙенең артынан өҙгөләнгән кәүҙәләр өҫтөнә ҡара тупраҡ һибеп, күптәрен ер менән тигеҙләне. Ошондай шартлауҙар бер-бер артлы ҡабатланды һәм дәррәү генә башланған һөжүмде тонсоҡтороп, бөтә яу яланын теткеләп сыҡты. Снарядтарға эләкмәгәндәрҙе дошмандың ҡалҡыулыҡта ныҡлы урынлашып алған дзоттары иркенләп сүпләне. Мөғжизә менән генә иҫән ҡалған башҡа һуғышсылар ергә һылашып, артҡа, үҙ окоптарына табан сигенергә тырышты....\nӘҙәбиәт / Проза // 4-10-2013, 11:31\n– Әсәйемдең һөйләүе буйынса, минең атайыма хәҙер ҡырҡ биш йәш булыр ине......\nӘҙәбиәт / Проза // 27-09-2013, 11:28\nӘбей, Хәйҙәрҙең кем икәнен, ҡайһы ауылдан булыуын һорашып алғандан һуң, бер балағын ситек тышына сығарҙы ла, Фәхрислам ҡарттарға китте, ләкин күпмелер ваҡыттан һуң тамам кәйефе боҙолоп кире өйөнә боролоп ҡайтты.\n– Юҡ, бер ҙә ыңғайларлыҡ түгел был Фәхри ҡарт. Ундай кире кешене бөтә Сысысырҙа (СССР) осратмаҫһың. Әйттем бит мин, ул – шундай әҙәм, тип. Ай-ва-ай, һеҙҙең буласаҡ ҡоҙағыҙ... Әле мин “бер әфисәр ҡыҙыңды һората килгән” тигәс, туҙынды ла китте. Лутсы үҙегеҙ генә барып һөйләшеп ҡарағыҙ. Уф, хатта башым ауыртып китте... – тип, тыны бөткәндәй, ышылдап, һөйләнә-һөйләнә урындыҡ ситенә барып ултырҙы....\nӘҙәбиәт / Проза // 20-09-2013, 11:31\n– "Дамский вальс!" – тип иғлан итте Ғәбделварис руссалап. Ҡыҙҙар тартынышып, бер ситкәрәк һырылды. Ләкин шул саҡ улар араһынан Фәриҙә ҡыйыу ғына атлап килеп сыҡты һәм: "Әйҙәгеҙ, ҡыҙҙар!" – тип туп-тура егеттәр төркөмөнә ҡарай китте. Йәштәр барыһы ла тынып ҡалды. Биттәре еңелсә алһыуланған Фәриҙә, бер аҙ тулҡынланыуын һиҙҙермәҫкә тырышып, Хәйҙәр янына килде һәм уны бейергә алып төштө. Башҡа йәштәр еңелсә генә үҙ-ара геүләшеп алғандан һуң яйлап ҡына, парлашып-парлашып вальс бейеүенә төшә башланы....\nӘҙәбиәт / Проза // 13-09-2013, 13:39\n... Тап бына хәҙерге кеүек йәйҙең йәмле бер көнөндә хәрби училищены тамамлап, йәш лейтенант Хәйҙәр Йәнбәк ауылына отпускыға ҡайтып төштө. Ауыл туҡталышында автобустан сығыуы булды, юл ситендә морон аҫты ҡап-ҡара булып туҙанға буялып уйнап ултырған Ришат: "Хәйҙәр ағай ҡайтып килә!" – тип ҡысҡыра-ҡысҡыра, саң борҡотоп, Хәйҙәрҙәрҙең өйөнә йүгереп инеп китте. Өйҙән иң тәүҙә Хәйҙәрҙең атаһы, унан, яҙып ябынған яулығын төҙәтә-төҙәтә, әсәһе килеп сыҡты. Йүгерә-атлай килеп икеһе бер юлы улдарын ҡосаҡлап алды. Ә Ришат "һөйөнсө"һөнә алған кәнфитте һура-һура танауын "мырш" тартып, бик ҡәнәғәт ҡиәфәт менән урамдан йүгереп сығып китте....\nӘҙәбиәт / Проза // 5-09-2013, 10:56\nЕрәнсәккәй атым, ай, елмәйҙер,\nЙәш ваҡытҡайҙарҙың ҡәҙеркәйен\nДиуана-ахмаҡ ҡына белмәйҙер...\n(Башҡорт халыҡ йырынан).\nӘҙәбиәт / Проза // 23-08-2013, 12:11\nБайыҡ күңел йылыһын һалып, күҙ нурҙарын түгеп үҫтергән сейә, алмағас, ҡарағат, муйылға һоҡланып та, ғәжәпләнеп тә ҡарап торҙо. һоҡланмаҫлыҡ та түгел шул, шундай дан баҡса тағы кемдә бар?! Ғәжәп бит, бер төп ҡарағат күнәк ярым емеш бирһенсе! Ғәҙәттә, хужа баҡса ишеген асып инеү менән, яңғыҙы ҡалғанда, тәрән хәтирәләргә бирелеүсән. Яҙ туғайға сығып көрәк, һәнәк, тырма һаптары алып ҡайтҡайны....


«Һаҡсыл поликлиника» проекты бөтә республика буйынса ғәмәлгә ашырылырға тейеш – Рөстәм Хәмитов // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:30, 19 февраля 2018 Йәмғиәт\nҮҙәк район клиник дауаханаһы баш табибы Евгений Кустов һүҙҙәренсә, проект сиктәрендә пациенттарҙың бөтә маршруттары анализланды, шул иҫәптән ҡабул итеүҙе оҙаҡ көтөү йәки медицина ярҙамын күрһәтеү менән бәйле проблемалы осраҡтар билдәләнде. Бөгөнгө көнгә поликлиникаға килеү маҡсатына ҡарата рациональ пациенттар ағымы булдырылған, дауалау-диагностика процестары стандартлаштырылған, диспансеризация үткәндә, анализ тапшырғанда ваҡыт сарыф итеү бөтөрөлгән. Һөҙөмтәлә табиптың ҡабул итеүен көтөү, процедура кабинетында булыу ваҡыты кәмегән.\nПациенттарға уңайлыҡ булдырыу өсөн поликлиникала яңыртыу эштәре бара. Тәҙрә һәм ишектәр ҡуйылған, бүлмәләр бүленгән, бинаның тышҡы яғында елләтеү ҡуйыу буйынса эштәр алып барыла. Күтәрмә һәм пандустар эшләү күҙаллана. Шул уҡ ваҡытта медицина ярҙамын күрһәтеү сифатын тәьмин итеүгә айырым иғтибар бүленә.\nЯңыртыу эштәре сиктәрендә бөтөн беренсе ҡат үҙгәртелде, унда дежур табип-терапевт, табипҡаса ҡабул итеү, ЭКГ кабинттары, шулай уҡ шәфҡәт туташы посы күсте. Бында медицина картаһынан күсермә эшләргә, санитар-курорт картаһын тултыра башларға, анализдарға юллама алырға, флюорография һөҙөмтәһен алырға мөмкин. Шуның менән табиптарға эш йөгө кәмей. Пациенттарға уңайлы булһын өсөн поликлиника холында администратор дежур итә.\n— Һеҙҙең өсөн был яҡшы аҙым: табиптар араһында йөкләнеш тигеҙ бүленә, буталсыҡлыҡ бөтә, системалыҡ барлыҡҡа килә, – тине Рөстәм Хәмитов – Был проект эске һәм тышҡы яҡтан да һиҙелерлек һөҙөмтә бирә. Ул табиптар һәм пациенттар өсөн дә.\nБашҡортостан Башлығы республиканың һаулыҡ һаҡлау министрынан быйыл «Һаҡсыл поликлиника» проектына нисә медицина учреждениеһы ҡушыласағы менән ҡыҙыҡһынды.\nӘнүәр Бакиров һүҙҙәренсә, проекттың бөтә балалар һәм 70 процент өлкәндәр поликлиникаларында тормошҡа ашырылыуы күҙаллана. Рөстәм Хәмитов киләсәкттә проектты дауаханаларға ла таратырға тәҡдим итте.\n— Беҙҙә ошондай проект башланыуы менән ҡәнәғәтмен. Һөҙөмтәләр ҙә бар. Һеҙгә үҙегеҙгә лә ҡыҙыҡлы. Паценттарға бөгөн уңайлыраҡ була башланы, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәк етәксеһе. – Унан бигерәк, үҙ эше оҫталары – табиптар, урта һәм кесе медицина персоналдары – шулай уҡ был уй-фекерҙе күтәреп алды, уларға ла был мөһим. Был проектты бөтә ерҙә, бөтөн республика буйлап тормошҡа ашырырға кәрәк. Мәҫәлән, бер ҡаланан икенсеһенә күсеп килгән табип теләһе ҡайһы поликлиникаға, һаулыҡ һаҡлау учреждениеһына килеп, бер ниндәй үҙгәрешһеҙ, бөтә нәмә элеккесә бер тигеҙ эшләһен.


Тырышһаҡ, булдырырбыҙ! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Тырышһаҡ, булдырырбыҙ!\nТырышһаҡ, булдырырбыҙ! 05.03.2019 // Социаль мәсьәлә\nДиспансерлаштырыу үтеү өсөн яңы мөмкинлектәр.\nРәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы “Демография” милли проектына ярашлы, сәләмәт тормошто формалаштырыуға йүнәлтелгән программа өҫтөндә эш башланы. Һаулыҡ һаҡлау министры В. Скворцова әйтеүенсә, кешенең йәшәү рәүешенән, уның үҙенең сәләмәтлегенә мөнәсәбәтенән күп нәмә тора.\nБашҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының киңәйтелгән кәңәшмәһендә үткән йылға йомғаҡ яһау барышында һүҙ күберәк тап ошо хаҡта – халыҡтың сәләмәтлеккә мөнәсәбәтен үҙгәртеү, диспансерлаштырыу мәсьәләһен яңы кимәлгә күтәреү тураһында һүҙ барҙы.\nТармаҡ етәксеһе Максим Забелин әйтеүенсә, былтыр 773 меңдән ашыу өлкәндәр медицина тикшеренеүен үткән. Оло йәштәгеләрҙең айырым төркөмдәрендә онкологик сирҙәрҙе иртәрәк асыҡлау маҡсатында диспансерлаштырыу тәртибен бер аҙ үҙгәрткәндәр.\nҺөҙөмтә шулай: былтыр 70 меңдән ашыу сир тәү тапҡыр асыҡланған. Тәүге урынды ҡан әйләнеше системаһы сирҙәре биләй. Икенсе урында – эндокрин системаһы, өсөнсө урында – нервы системаһы ауырыуҙары. Быйылдан башлап халыҡҡа диспансерлаштырыу үтеү өсөн уңайлы мөмкинлек тыуҙырылыуын да иҫкә төшөрәйек. Эш биреүсе хеҙмәткәренә өс йылда бер тапҡыр диспансерлаштырыу үтеү өсөн түләүле ял көнө бирергә тейеш. Ә пенсияға сығыу алдында торған һәм эшләүсе пенсионерҙар йыл һайын ял ике көн алырға хоҡуҡлы.\nТәжрибәнән күренеүенсә, эш биреүсе хеҙмәткәрҙәрен медицина тикшеренеүе үтергә ебәрергә тырышмай. Шуға күрә тағы ла бер мөмкинлек бар: әле 64 медицина ойошмаһында ял көнөндә диспансерлаштырыу үтеү ойошторолған. Ә ҡайһы бер медицина ойошмалары мобиль бригадалар төҙөп, предприятиеларға, учреждениеларға сығыуҙы хуп күрә. Учалы, Туймазы үҙәк район дауаханалары, Күмертау, Нефтекама ҡала, Өфөнөң 13-сө, 18-се дауаханалары тап ошо юлды һайлаған.\nХәбәрҙең яҡшыһы ла, яманы ла етерлек\nҮткән йыл демографик хәл ҡыуандырырлыҡ булманы. Тыуым аҙайҙы, халыҡтың тәбиғи кәмеүе күҙәтелде. Дөйөм үлем күрһәтксе элекке кимәлдә (12,4 промилле) һаҡланды.\nӘйткәнебеҙсә, ҡан әйләнеше системаһы сирҙәре һаман да “беренселекте” ҡулында тота. Шуға күрә 2024 йылға тиклем биш төбәк ҡан тамырҙары үҙәген һәм 21 тәүге ҡан тамырҙары бүлексәләрен заманса ангиографтар, компьютер һәм магнит-резонанс томографтары һәм башҡа кәрәкле ҡорамалдар менән йыһазландырыу бурысы тора. Рәсәй һәм Волга буйы федераль округы күрһәткестәренән бер аҙ түбән булыуына ҡарамаҫтан, онкология сирҙәренән вафат булыу осраҡтары байтаҡ, республикала икенсе урынды тота. Былтыр 6670 сир иртә осорҙа асыҡланған.\nАйырыуса эшкә һәләтле йәштәгеләр араһында үлем осраҡтарының ҙур урынды алыуы ла билдәләп үтелде ултырышта. Былтыр 12 меңдән ашыу кеше тап ошондай донъя көтөп, балалар үҫтерерҙәй мәлдә яҡты донъя менән хушлашҡан. 80 проценты – ир-ат! Үлем осраҡтарының 20 проценты бөтөнләй һаулыҡ менән бәйләнмәгән: үҙ-үҙенә ҡул һалыу, алкоголь менән ағыуланыу, һыуға батыу һәм башҡа төрлө фажиғәләргә юлығыу.\nҺаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы сабыйҙар үлеменең һиҙелерлек кәмеүен дә һыҙыҡ өҫтөнә алды. Күңелле хәбәр, былтыр унан алдағы йыл менән сағыштырғанда үлем осраҡтары 25,7 процентҡа түбәнәйеп, 5,2 промилле тәшкил иткән (2017 йылда – 7,0). Ғөмүмән, балаларҙың һаулығын һаҡлау тәңгәлендә уйланылған эштәр, проекттар етерлек, Туймазы һәм Дүртөйлөлә поликлиникалар төҙөләсәге, ауылдарҙа тәүге медик-санитар ярҙамды үҫтереү буйынса яңы аҙымдар хаҡында хәбәр иткәйнек инде.\nЮғары технологиялы операциялар хәҙер хыял түгел\nБылтыр медицина ойошмаларында 21 меңдән ашыу юғары технологиялы медицина операциялары үткәрелгәнен ишеткәс, Башҡортостан хирургтарының ҡаһарманлығы, белеме, профессионаллеге өсөн нисек ғорурлыҡ тойғоһо кисермәйһең!\nЭлек ауырыуҙар күпләп ҙур ҡалаларҙың медицина учреждениеларына ебәрелһә, хәҙер байтаҡ ҡатмарлы операциялар үҙебеҙҙә уңышлы башҡарыла. “Юғары технологиялы операцияларҙың күпселеге (66 %) тап үлем осраҡтарының байтаҡ өлөшөн биләгән йөрәк-ҡан тамырҙары, онкология сирҙәренә һәм имгәнеүҙәргә тура килә”, – тип билдәләне Максим Забелин.\nБылтыр хирургтарҙың алтын ҡулдары ярҙамында өс тапҡыр йөрәкте күсереп ултыртыу, дүрт тапҡыр – бауырҙы, 38 тапҡыр бөйөрҙө күсереп ултыртыу операциялары уңышлы башҡарылған.\nТеләк янына терәк тә кәрәк\n“Һаулыҡ һаҡлау” милли проектының төп өлөшөн, әлбиттә, юғары квалификациялы кадрҙар менән тәьмин итеү үҙ эсенә ала. Тармаҡ етәксеһенең был проблемаға айырыуса ҙур урын, иғтибар биреүе аңлашыла ла.\nҺуңғы ваҡытта йәш белгестәрҙе төбәктәрҙәге медицина учреждениеларына йәлеп итеү буйынса бығаса булмағанса ҙур тырышлыҡ һалынды, дәртләндереү саралары эшләнде һәм файҙаланды. Һәм бына һөҙөмтә: республикала 243 медицина хеҙмәткәре торлаҡлы булды, 33-ө йорт һалыу өсөн ер участкаһы алды. Алты йыл эсендә ауыл медицина учреждениелары, “Ауыл табибы” программаһына ярашлы, 1321 белгесте ҡабул иткән.\nӘ былтырғы осорҙа төбәктәрҙә 100 “ауыл табибы” һәм 56 “ауыл фельдшеры” эшкә тотонған. 2019 йылда ла был мөһим эш дауам иттереләсәк.\nАвтор: Д. ҒӘБДРӘХИМОВА әҙерләне


Последние публикации на сайте » Страница 1336 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Последние публикации на сайте » Страница 1336\nЯҡшы кәйеф – иң тәмле һәм файҙалы «ризыҡ»\nКонкурстар // 26-10-2010, 10:21\nБеренсе конкурс, ғәҙәттәгесә, таныштырыу. Кемдең нимәгә маһир икәне шунан уҡ беленә. Нефтекама менән Стәрлетамаҡ ҡунаҡтары бында ысын КВН «йондоҙ»ҙары булып балҡыны. Былай ҙа тәмлекәс кенә юморҙары йыр һәм бейеүҙәр (их, нисек килештерәләр бит әле!) менән дә бергә бирелгәс, иҫ киткес тәмле бер «аҙыҡ» килеп сыҡты. Шаян һүҙҙәргә һыуһап килгән тамашасылар, ауыҙ һыуҙарын ҡойоп, тәмләп-тәмләп «ашаны» был «ризыҡ»ты....\nӘҙәбиәт / Юмор // 26-10-2010, 10:17\n«Ҡатын-ҡыҙ ғәйбәт һөйләй, ә ирҙәр мәғлүмәт менән алмаша...»...\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 25-10-2010, 16:28\nАмерика ғалимдары эшлә-әй. Бер нисә көн элек уҙған киләсәк технологияларына арналған фәнни конференцияла Америка ғалим-футурологы Реймонд Курцвейл шундай күҙаллауын әйткән: ике тиҫтә самаһы йылдан һуң кешелек мейенең резерв күсермәһен уйлап табасаҡ. Унда хәтирәләр яҙылып барасаҡ. Шәп бит! Бынан тыш, кеше күҙенә беркетеп ҡуйылған «нәмә» (шунан да дөрөҫөрәк һүҙ табып булмаҫтыр әлегә) аша үҙенең үткәнен «ҡараясаҡ». Курцвейл был конференцияла кеше ҡанына индерелгән нанороботтар хаҡында ла һөйләй. Имеш, улар сәләмәтлекте көйләйәсәк. 30 йылдан кеше кәүҙәһе теләһә ниндәй формаға әйләнә аласаҡ, йәғни трансформер һымаҡ буласаҡбыҙ инде. 2045 йылға Ер планетаһы ғәләмәт ҙур компьютерға әйләнә башлаясаҡ икән. Һммм…...\nРубрикалар // 23-10-2010, 11:43\n«Беҙ сит ил тауарҙары ҡоло булып барабыҙ», – тип белдерҙе Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев Козельск ҡалаһында пенсионерҙарҙы льготалы дарыуҙар менән тәьмин итеүгә арналған кәңәшмәлә. Ил башлығы пенсионерҙар өсөн билдәләнгән хаҡ буйынса төбәк, муниципаль сығымдар иҫәбенә һатып алынасаҡ айырым дарыуҙар исемлеген булдырырға тәҡдим итте. Бынан тыш, льготалы рецептарҙы ҡулланыу ваҡытын оҙайтыу мөмкинлеген, өлкәндәргә дарыуҙы өйгә килтереп биреү шарттарын ҡараясаҡтары хаҡында ла әйтеп үтте. Тиҙ арала сит ил дарыуҙарының сифатлы һәм арзан аналогтарын үҙебеҙҙә етештереү мәсьәләһен хәл итеү мөһим. Сөнки 90-сы йылдарҙа Рәсәй фармацевтикаһы түбән тәгәрәп, хәҙер, башлыса, импорт дарыуҙарға урын бирелгән. Был иһә, Медведев белдереүенсә, хәүефле хәл. Ил башлығы ололарҙы медицина препараттары менән тәьмин итеү мәсьәләһенә етди тотонмаҡсы....\nРубрикалар // 23-10-2010, 11:39\nСиратта – тары ярмаһы\nРубрикалар // 23-10-2010, 11:34\nҠарабойҙай ярмаһы тирәһендә тыуған шау-шыу онотолоп та өлгөрмәне, күптән түгел тарының хаҡы ҡапыл күтәрелде. Ҡарабойҙай менән дөгөнөң хаҡы артыуы кешеләрҙе аптыратты, хәүефләндерҙе. Ни тиһәң дә, улар халыҡ күпләп ҡулланған ярмалар иҫәбенә инә. Ә бына тары ярмаһын халыҡ барыбер һирәгерәк ҡуллана. Шуға ла уның хаҡы ҡапыл ғына күтәрелеп китһә лә, әллә ни ығы-зығы ҡупманы, был яңылыҡты кешеләр еңел генә ҡабул итте.\nБаш ҡаланың Үҙәк баҙарында һатыусылар әйтеүенсә, тары ярмаһының хаҡы ҡарабойҙайҙыҡын ҡыуып етеүе лә ихтимал. Ни тиһәң дә, ул әле дөгөнән саҡ ҡына ҡалышып килә.\nАҙыҡ-түлек баҙарында тағы ла ниндәй үҙгәрештәр буласағын ваҡыт күрһәтер. Ә түбәндәге таблицала хаҡтар Өфөнөң Үҙәк баҙары миҫалында 21 октябргә ҡарата бер килограмм аҙыҡҡа бирелгән....\nАртҡа 1 ... 1332 1333 1334 1335 1336 1337 1338 1339 1340 ... 1402 Алға


Айгөл иле | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n14 августа 2019 — 13:34 ГТРК «Башкортостан»\nӨфөнөң «Нур» татар театры яңы 28-се театр миҙгелендә премьераға әҙерләнә. Ул – Мостай Кәримдең пьесаһы буйынса «Айгөл иле» романтик драмаһы. Премьера 27-28 сентябрҙә тамашасы хөкөмөнә сығарыла. Ул Башҡортостандың халыҡ шағиры, яҙыусы һәм драматург Мостай Кәримдең 100 йыллығына арнала. Йәйге ялдарҙан һуң шундуҡ сәхнәгә. “Нур” театры артистары Мостай Кәримдең “Айгөл иле” пьесаһы буйынса репетиция башланы. Әҫәрҙе ролдәргә бүлеп уҡыуҙан һуң, образдарҙы кәүҙәләндереү артистарҙың беренсе аҙымдары ғына әле. «Айгөл иле» — совет башҡорт драматургияһының иң сағыу пьесаларының береһе. Әҫәрҙе иң беренселәрҙән булып Башҡорт драма театры сәхнәләштергән. Шулай уҡ Мәскәү, Ҡаҙан, Яҡут театры сәхнәләрендә лә донъя күргән. Әҫәрҙәге дөйөм ваҡиға үҙгәрмәгән, әммә йылдар дауамында һәр автор үҙ күҙлегенән сығып сәхнәләштерә. Пьесала фашист пленынан ҡасҡан ҡатын яҙмышы хаҡында бәйән ителә. Ул Италияла яңы тормош ҡора һәм йылдар үткәс, ҡыҙын алып китер өсөн тыуған иленә ҡайта. Әммә герой ауылдаштарының аңламаусанлығына һәм ситләшеүенә дусар була. Әгәр бер нисә тиҫтә йыл элек ҡабул ителгән ҡарарҙың дөрөҫлөгөндә бер ниндәй ҙә шик булмаһа, хәҙер иһә төп геройҙың илһөйәрлеге күп бәхәстәр тыуҙыра. Премьераға күп ваҡыт ҡалманы, артистар ҙа оҙаҡламай төп сәхнәлә репетиция үткәрә башлаясаҡ. “Айгөл иле” спектакленең премьераһы сентябрь аҙағында ҡуйыла. Ул Башҡортостандың халыҡ шағиры, яҙыусы һәм драматург Мостай Кәримдең 100 йыллығына арнала.


«Берҙәм Рәсәй»ҙең алдан тауыш биреүе уҙғарыла\n29 Ғинуар 2019, 14:02\n2019 йылда республикала, Башҡортостан Башлығын һайлауҙан тыш, 7336 депутат мандатын биләү буйынса 800-ҙән ашыу һайлау кампанияһы көтөлә. Ауыл һәм ҡала биләмәләре советтары составы 100% тиерлек алмаштырыла.\nАлдан тауыш биреү көнө 26 майға иртәнге сәғәт 8-ҙән киске 8-гә тиклем билдәләнгән. Константин Толкачев әйтеүенсә, праймеризды 4 төрлө модель буйынса уҙғарырға мөмкин. 10 мең һәм унан күберәк һайлаусы йәшәгән муниципаль берәмектәрҙә (Межгорье ҡалаһы, Красноусол, Ҡандра, Раевка һәм Иглин ауыл советтары, Приют һәм Шишмә ҡасаба советтары) алдан тауыш биреү беренсе модель буйынса ойошторола. Беренсе модель буйынса алдан тауыш биреү шарттарына ярашлы, кандидат икенән кәм булмаған дебатта ҡатнашырға тейеш. Бөтә кандидаттар ҙа үҙе өсөн агитация алып барырға хоҡуҡлы. Праймеризда әүҙем һайлау хоҡуғына эйә һәр кем тауыш бирә ала.\n10 меңдән аҙыраҡ һайлаусы йәшәгән муниципаль берәмектәрҙә алдан тауыш биреүҙе икенсе, өсөнсө йәки дүртенсе моделдәр буйынса үткәрергә мөмкин. Бынан алдағы һайлау кампанияларын иҫәпкә алып, «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк советы алдан тауыш биреүҙе йәмәғәт ойошмалары ҡатнашлығында өсөнсө модель буйынса уҙғарырға тәҡдим итте.\n«Процедура туранан-тура һайлаусыларҙың кандидаттар менән осрашыуына ҡайтып ҡала, унда улар үҙҙәренең программаларын тәҡдим итә, һорауҙарға яуап бирә. Һайлаусылар осрашыу аҙағында тауыш бирә. Кандидаттарыбыҙ урындарҙа абруй менән файҙаланған лайыҡлы, хөрмәтле кешеләр булырға тейеш», — тип билдәләне Константин Толкачев.


Яулайһы үрҙәре алда әле\nБала саҡта һәр кемдең үҙе генә белгән, сер итеп һаҡлаған хыялы була. Ошо хыял, йондоҙҙай балҡып, бала күңелен яҡты хистәргә күмә. Район мәҙәниәт һарайының яңы алымдар буйынса методисы Айрат Баязитов та бала саҡтан йырсы булырға хыялланған. Хоҙай биргән һәләте, үҙенең тырышлығы, маҡсатына ынтылып йәшәүе менән хыялын тормошҡа ашыра ул.\nАйрат йыр-моңға ғашиҡ ғаиләлә - уҡытыусылар ғаиләһендә тыуған. Роберт һәм Әминә Баязитовтарҙың 5 балаһы ла йырларға, бейергә ярата. Әммә береһе лә сәнғәт юлынан китмәй. Айрат та М. Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның физика һәм информатика бүлеген тамамлай. Тик сәнғәткә булған һөйөү барыбер өҫтөнлөк ала. 2013 йылда район мәҙәниәт һарайына эшкә саҡырыу алғас, ҡыуанып риза була. Әлеге көндә С. Низаметдинов исемендәге Учалы мәҙәниәт һәм сәнғәт колледжының йыр бүлегендә ситтән тороп белемен камиллаштыра.\nБилдәле композиторҙар С. Низаметдинов менән Р. Хәсәновтың йырҙарын яратып башҡара. Айырыуса һирәк башҡарыла торған халыҡ йырҙарына - “Буранбай”, “Шафиҡ”, “Арғужа”, “Ҡолой кантон”, “Мәсем буйында” һ.б. – өҫтөнлөк бирә. Яратып башҡарып ҡына ҡалмай, уларҙың тарихын халыҡҡа еткереүҙе маҡсат итеп ҡуя ул. Иҫәпһеҙ-һанһыҙ диплом-грамоталары ошо хаҡта һөйләй ҙә инде: татар һәм башҡорт йырҙарын башҡарыусылар араһында үткән халыҡ-ара “Дуҫлыҡ моңо” фестивалендә 2-се дәрәжә лауреат, “Юлдаш йыры” асыҡ республика конкурсында 2-се урын, “Алтын даға” республика фольклор фестивалендә халыҡ йырҙарын башҡарыусылар араһында Гран-при һәм башҡа халыҡ-ара, республика конкурстарында призлы урындар яулай.\nАйрат Роберт улы райондың мәҙәниәтен үҫтереүгә йүнәлтелгән төрлө проекттарға, гранттарға үҙенең тос өлөшөн индерә. Тырыш хеҙмәте өсөн Мәҙәниәт министрлығының, Республика Халыҡ ижады үҙәгенең, район хакимиәтенең һәм район мәҙәниәт бүлегенең почет грамоталары һәм рәхмәт хаттары менән бүләкләнгән.\nҺәләтле егет мәҙәни сараларҙың уртаһында ҡайнай, йырлап ҡына йөрөмәй, тантаналы кисә-сараларҙы, байрам концерттарын оҫта алып барыусы ла. Айратты хеҙмәттәштәре лә ихтирам итә. Ул үҙенең тормошон коллективынан башҡа күҙ алдына ла килтермәй. Йырланаһы йырҙарың, яулаясаҡ үрҙәрең алда әле, уңыштар һиңә, Айрат!


Башҡортостанда коронавирус менән ауырыусылар юҡ | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРәсми мәғлүмәттәргә ярашлы, Башҡортостанда коронавирус менән ауырыусылар юҡ. Республикала сирҙе алдан иҫкәртеү саралары теүәл үтәлә. Өфө аэропортынан алыҫ түгел обсерватор булдырылған. Ул инфекция ҡоторған илдәрҙән ҡайтҡан кешеләр өсөн тәғәйенләнә. Бындай карантин зоналары Рәсәйҙең бөтә төбәктәрендә лә ойошторолған.\nНижегородка биҫтәһенең профилакторийында урын алған обсерватор кешеләрҙе ҡабул итергә әҙер. Махсус бокстар инфекция ҡоторған илдәрҙән ҡайтҡан, әммә төрлө сәбәптәр арҡаһында карантинда өйҙә ултыра алмаған сәләмәт кешеләр өсөн генә тәғәйен. Обсерваторҙа йәшәү һәм туҡланыу бушлай.\nБер талап  — карантинға ябылған кеше 14 көн дауамында бүлмәнән сыҡмаҫҡа, башҡалар менән аралашмаҫҡа тейеш. Рәсми мәғлүмәттәр буйынса, республикала әле коронавирус менән сирләүселәр юҡ. Башҡортостан дауаханаларында был вирусты йоҡтороуҙа шикләнеп 4 тиҫтәнән ашыу пациент ята, уларҙың алтыһы – балалар.\nХәүефле сиргә тикшереү өс тапҡыр – дауаханаға эләккән көндә, өсөнсө һәм унынсы көнөнә алына. Бындай пациенттарға табиптар махсус костюмда ғына инә.Мәктәптәрҙә әлегә коронавирус сәбәпле карантин иғлан ителмәй. Киләһе аҙнала уҡыусылар каникулға китә. Талап ителһә, ялды оҙайтыу мөмкинлеге ҡарала.\nӘлегә, уҡыусылар кабинеттан кабинетҡа күсеп йөрөмәй, бер бүлмәлә генә уҡырға тейеш. Юғары белем биреү йорттары дистанцион уҡыуға күсә. Был хаҡта Хөкүмәттәге брифингта әйтелде. Башҡортостанда коронавирусты иҫкәртеүгә йүнәлтелгән етди саралар күрелә. Һаулыҡ һаҡлау министрлығы тарафынан тәүлеке әйләнәһенә эшләгән ҡыҙыу бәйләнеш булдырылған.\n286-58-27 телефоны аша сиргә ҡағылышлы бөтә һорауҙарға белгестәр яуап бирә. Унан тыш, Һаулыҡ һаҡлау министрлығының рәсми сайтында вирусҡа бәйле бөтә мәғлүмәтте табырға мәмкин. Максим Забелин әйтеүенсә, Башҡортостанға яҡын арала ҙур партия һаҡланыу саралары ҡайтарыласаҡ. Әлегә ҡала дарыуханаларында улар юҡ тиерлек.\nБашҡортостанда коронавирус тураһында ялған мәғлүмәт таратыусыларға ҡарата етди саралар күреләсәк. Республика етәксеһе Радий Хәбиров сир тураһында тулы һәм теүәл мәғлүмәт бирергә саҡырҙы.Коронавирус таралыу хәүефен кәметеү маҡстанда республикала ҙур күләмле саралар ойоштороу тыйылды, хеҙмәткәрҙәрҙең сит ил сәфәрҙәре кисектерелде.\nШулай ҙа, хәүефләнергә кәрәкмәй, иң мөһиме, һаҡлыҡ сараларын иҫтә тотоу хәйерле. Йоғошло сирҙән дезинфекция саралары менән бер рәттән, һаулыҡ һаҡлау министрлығы тарафынан төҙөлгән тәҡдимдәрҙе теүәл үтәргә, үҙ-аллы дауаланмаҫҡа, вирусҡа оҡшаш билдәләр барлыҡҡа килеү менән табипҡа мөрәжәғәт итергә кәңәш итә белгестәр.


Путин – беҙҙең Президент!\n2018 йылғы Президент һайлауҙарын балалар ҙа ҡыҙыҡһынып көтөп алды. «Ә һин һайлауға бараһыңмы, кемде һайлайһың? Мин дә һиңә эйәрәйем әле…» Ошондай һүҙҙәр күп ғаиләләрҙә булғандыр, моғайын.\nБыйылғы һайлауҙа йәштәрҙең дә әүҙемлеге күренде. Быны уларҙың социаль селтәрҙәргә ҡуйған фотоларынан да белеп була ине. Ә 18 йәшен тултырып, тәүгә гражданлыҡ бурысын үтәүселәр Башҡортостанда – барлығы 50 мең 45 кеше. Нәҡ 18 мартта 92 ҡыҙ һәм егеткә 18 йәш тулған. Тағы ла бер ҡыҙыҡлы мәғлүмәт: һайлаусылар исемлегендә 100 йәштән өлкәнерәк 180 кеше булған.\nҒәҙәттәгесә, ауыл ерҙәрендә һайлаусылар әүҙемлек күрһәтте. Бигерәк тә Балтас, Тәтешле, Фёдоровка райондарында иртәнсәк халыҡ күпләп һайлау участкаларына ағылды. Ә киске 6-ға Баҡалы, Баймаҡ, Борай, Тәтешлелә гражданлыҡ бурыстарын үтәүселәр электораттың 80 процентын тәшкил итә ине. Һайлаусылар өсөн бөтә уңайлыҡтар ҙа булдырылды: дауаханаларҙа ла, шифаханаларҙа ла, холоҡ төҙәтеү учреждениеларында ла, вокзал һәм аэропортта ла һайлау участкалары эшләне.\nҺайлау матбуғат үҙәгендә журналистар һәм блогерҙар халыҡты яңылыҡтар менән даими таныштырып тора алһын өсөн көнө буйы брифингтар, Үҙәк һайлау участкаһы менән тура бәйләнештәр ойошторолоп торҙо.\nБыйыл республикала халыҡтың 75,4 проценты гражданлыҡ бурысын үтәне. Был, әлбиттә, 2012 йыл менән сағыштырғанда, саҡ ҡына әҙерәк: 76,38 процент булған. Ә Рәсәй буйынса һайлауҙа ҡатнашыусылар 67,49 процент тәшкил иткән. Республикала һайлау барышын онлайн күҙәтеү мөмкинлеге лә булды, байтаҡ урындарҙа видеокамералар ҡуйылғайны.\nАҠШ-тан килгән бер күҙәтеүсе, Рәсәйҙә һайлау халыҡ-ара нормаларға ярашлы үтте, ә Президент Путиндың еңеүе – уның сәйәсәтенә һәм етәкселегенә тулы ышаныс билдәһе, тип белдерҙе.\nШулай итеп, Владимир Путин 76,69 процент тауыш йыйып, Президент итеп яңынан һайланды. Икенсе урында – Павел Грудинин, унан һуң Владимир Жириновский килә.\nМайҙа – инаугурация, шунан һуң Хөкүмәт етәкселегендә үҙгәрештәр ҙә булыуы көтөлә.


Ҡыҙы менән бушлай ч рулетка - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nСкайп буйынса швед. Швед ситтән тороп уҡыу репетитор менән\nфонетикаһы өсөн уҡыу һәм уҡытыу\nБарыһы ла изге көн, был сайтында ҡарарға булаБында һеҙ шул тиклем генә, тимәк, һеҙгә кеүек үк, мине, инглиз теле менән ҡыҙыҡһына. Ә кешеләр менән осрашырға, улар һеҙ мәнфәғәттәре менән тап килә, һәм һәр ваҡыт донъяла бөтә европаға таралған булған. Миллион самаһы кеше уның менән ҡыҙыҡһынам, бигерәк тә халыҡтың скандинавия ярымутрауы, уны ҡайҙа тарала. Швед утрауҙары шул уҡ Аланда өсөн автономиялы бер өлөшө булып торған Финляндияла.\nТеленең структураһы тураһында һөйләне, күреп булманы, тип бик күп төрлө вариантта һаҡланған Швеция теле, диалекты тип атап, үҙаллылыҡ сифаттары менән.\nХәҙер диалекттың төп төркөмгә бүленә: ижек фонетик үҙенсәлектәре береһе булып тора һәм оҙон һәм ҡыҫҡа баланс тауыш. Швед теленә өйрәтә башлай тыңлаусы табырға һәм уны индивидуаль бик матур, моңло тауыш менән. Беҙ грамматика тураһында һөйләне, швед теле швед айырмалы рәүештә, ҡатын-ҡыҙ һәм ир-ат затын бер ырыуҙы берләштергән. Ә һуңынан ни урта һәм ғәҙәти кеүек. Шулай булған осраҡта айырмалы булмауы хас. Хәҙер мәктәптә тел швед теле скайп ситтән тороп курс буйынса тәҡдим булды, ул туристик ашыу курс һәм тәрән. Шул тәрән курсы тәғәйенләнә, швед телен икенсе тел белгән кеше булараҡ, аралашыу өсөн кәрәк булған эш йәки был швеция күсә. Ысынында иһә, хәҙерге ваҡытта скандинав күп илдәр, унда йәшәү кимәле, беҙҙең илдә барған үҙгәрештәр фонында, эшһеҙлек артты, күпкә юғары, унда тәртип бөтә илдәр өсөн хас һәм төньяҡ тормош тотороҡлолоҡ була. Күп кеше, швед телен белергә теләп, бер нисә менән осрашты проблема - булмауы һәм был әҙәбиәткә килеп, тәжрибәле репетиторҙы һәм таба алмай. Хәйер, үҙ аллы уҡыу тәҡдим ителә, кешеләр, сит телдәр өйрәнә, киләсәктә йыш ҡына ҡыйынлыҡтар кисерә, мәҫәлән, с әйтелеше. Тәжрибәле репетиторҙы һәм ваҡытында төҙәтә, дөрөҫөн генә һүҙҙәрҙең өндәрен дөрөҫ әйтергә мөмкин. Әгәр кеше, дөрөҫ әйтелешен үҙләштереү, уны төҙәтеү бик ауыр була, ә был йыш ҡына бик ауыр йәки мөмкин түгел. Тәжрибәле репетитор менән ҡулланмау мәсьәләһе шулай уҡ, кәрәк түгел һеҙгә өсөн күберәк тәжрибәле уҡытыусы. Шуға күрә сит телдәрҙе экономик кәрәклеге юҡ, яҡшы хеҙмәттәр менән файҙаланған репетитор етерлек, улар менән эшләргә лә һәм һәр ваҡыт түгел, әммә башланғыс кимәлендә, теле азы ҡасан ҡабул итә. Аҙаҡтан, әлбиттә, үҙенең һәм Һеҙ теле ятлау, һүҙлек запасын белә, ләкин даими күҙәтеү аҫтында уҡытыусылары килгән, ә уҡыусылары уңыштар, һөйләмдә һүҙҙәрҙе дөрөҫ әйтелеше һәм аңлайышлы булған. Мәктәптә һеҙ таба тәжрибә онлайн-швед теле уҡытыусыһы, теләгән һөҙөмтәгә ирешеп булмайҙыр ул ҡыҫҡа ваҡытта алыҫ һәм еңел һәм швед теле менән ятлау. Шуның өсөн, һеҙҙең өсөн киң спектр бирелгән материалдарҙы уҡып, һеҙ биргән когнитив сит илдәр әҙәбиәте, уларҙың материал тиҙ арала үҙләштерергә ярҙам итә.\nБынан тыш, белем биреү программалары һеҙҙең һығылмалы булырға, теләсә ҡайһы ваҡытта интернет мөмкинлектәрен дәрестәрҙә ала, мөмкинлек менән закондар саралар күсереләсәк.\nУлай ғына ла түгел, сағыштырмаса арзан дистанцион уҡытыу, һеҙгә был аҡсаны ситкә мөмкин. Бында тупланған ваҡытта дөрөҫ әйтелеше төп постановкаларҙың булыуы, е. Был һүҙҙәр тәртибе грамматика төҙөүгә баҫым яһайбыҙ. Уны аралашыу кимәлендә өйрәнергә, был ғаиләнең нигеҙе. Был кимәл шулай уҡ кеше өсөн файҙалы, улар нигеҙендә швед телен өйрәнеү өсөн скандинавтар илдәре буйлап сәйәхәт. Мин европа телдәрендә һөйләшә.\nШвеция минең ҡыҙ йәшәгән.\nУнда шылтыратып, уның менән булған өсөн. Мин күп йылдар элек француз университетында өйрәнелә, әммә хәҙер мин бөтөнләй онота. Мин яйлап швед телендә ятлаған. Иғтибар өсөн рәхмәт.\nҺиңә хәйерле иртә теләйбеҙ\nМин Швеция урта мәктәп уҡыусылары, уҡытыусылары һәм миңә кәрәк, орфографияны тикшереү. Рәхим итеп, святитель минең менән, әгәр һеҙгә тәҡдимем бар. Швед телендә ятланым мин, саңғы курорты өсөн оҙаҡ йөрөргә мөмкин буласаҡ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, мин белмәгән телдәрҙә, әммә мин уны белергә теләр инем. Осрашыу тиклем. Швед онлайн мин белергә теләр инем. Белем йорто аралашыу өсөн кәрәк. Аҙналыҡ саралары. Элек немец телен өйрәндек мәктәптә. Хәйерле иртә. Мин үҙем швед почистить, мин уларҙы күптән өйрәнгән. Онлайн буйынса мөмкинлектәр. Аҙнаһына бер тапҡыр йышлыҡта. Алдан ҙур рәхмәт. Ысын Күңелдән, Код Хелло. Швед теле миңә оҡшай.\nБер ваҡыт мин дуҫтарым менән швеция ғашиҡ була һәм был илдә.\nУл йәшәргә теләй ине мин. Швеция мин дуҫ булып, ә мин әҙерәк һөйләне.\nМин уның һүҙҙәрен саҡ-саҡ аңлайһың.\nМин белергә теләр инем, тип һөйләм тәшкил итә. Һәм һындырып уларҙың барыһы өйөмдәре. Мин быны эшләй алам, - аҙнаға бер тапҡыр. Хәйерле иртә. Швеция күсергә планлаштыра, унда нуль тел күнекмәләре. Мин һөйләргә по-английский. Мин швеция кешенең базаны арттырырға мөмкин. Аҙна дауамында дәрес тейеш буйынса йәки ял кисәһе үткәрелде. Хәйерле иртә. Оригинал телен белә. Мин һөйләргә по-английский, һәм по-французски. Кис көнө йәки ял көндәрендә дәрестәр үткәреү тейеш. Швеция йыл инде мин йәшәйем, мин беләм, тип әйтә алмайым, иркен по-французски һәм по-английский шулай, тип кәңәш итә. Күнегеү мөмкин тиклем тиҙерәк башлайһың, мин теләр инем. Мин башланғыс кимәлдә булған һөйләргә по-английский, һәм по-французски. Мин швед теле төркөмөндә өйрәнә башлайҙар, һәм был бер ни тиклем ваҡыт биләй. Хәҙер мин швеция, тел курстары, әммә алыҫ ара түгел, ә төркөм-төркөм булып. Мин уҡытыусыларҙың ярҙамы кәрәк. аҙнаға бер тапҡыр көнө буйы. Хәйерле иртә. Мин уҡый башланым, минең кимәлем - ну, мин күберәк стокгольмда йыл инде, нисә фразаны бар. Мин йәшәгән һәм күсергә планлаштыра унда бер нисә Швеция ай, шуға ла бер йәнле һөйләү телмәрендә һәм хөрмәт әйтергә теләй ине. Мин яуап көтәм. Хәйерле иртә. Мин теләр инем менән skype швед өйрәнә башлай. Мин бер ни аңламай һәм һөйләү, әммә принциптарына, нуль кимәлендә.\nСтудияһына яҙҙырыу студияһы записка: яҙыулы, микширование, үҙ музыка редактирования\nБөгөн данлы Akai, Exons, мин Эму һ\nВерсия мода йәки кимерә, йыл ҡотланыхит бик данлыҡлы итальян, американ һәм британ, йәғни яратҡан музыкаль проект булыуына ҡарамаҫтан, һәр ваҡыт булған һәм был типтағы ваҡыт үтеү менән дискриминацион звукозаписи компаниялар, сөнки аҙ музыкаль хоҡуҡтарын ҡараш менән отошло. Һәм башҡа даталар алған, инглиз һәм итальян аш-һыу араһында айырмалыҡтар, уларҙың тәржемә яһау трудоемких бик-метрика бирҙеләр, көй, йыр. Практиканы шунда, унда бары бер нисә ябай һөйләмде ижектәргә булған өсөн инглиз телендә (һәм, шуға күрә, кем күргән аҙ булһа), шул уҡ итальян һәм бер фразаһы, һәр ваҡыт тиерлек өҫтәмә ижек кәрәк булһа-итальян һүҙ өсөн төрлө оҙонлоҡта.\nБеҙ шатбыҙ, теләһә ниндәй осраҡта ҡабул була бит, тип һаман да тере һәм бындай проекттарҙы ырыу, һәм мин, мәҫәлән, версияһы буйынса-итальян-The Тәмәке Ике Принцесса"Челси", бында килтерегеҙ уларҙы, тулыһынса space lost in студияһында яҙҙыра.\nБар бик күп аудио-форматында материалдар, цифрлы түгел, ваҡыт үтеү менән барыһы да насарыраҡ һәм насарыраҡ был-тәбиғәт һөйләшергә, яҙырға һәм материал был улар өсөн. Беҙ таҫмаһы катушка тураһында һөйләне, дата, музыкаль пластинкаларҙа һәм виниловый кассета, ул булды йылда, әгәр айырыуса һаҡланған урындарға тура килә, сифатын юғалта булып үҙ нөктәһен тиклем прогрессив непонятным. Бынан тыш, был уҡыусыларҙы күберәк машина йөрөтөүсе һәр хәлдә, һирәк осратырға мөмкин. Был мөһим, был материалдарҙы һаҡлау өсөн, иртәме-цифрлы үҙгәртергә мөмкин, иң тәүҙә менән сағыштырғанда, тарҡалыу процестары, нечитаемый эшләү һәм уларҙы файҙаланыу өсөн яраҡлы. Был һығымтаның беҙгә менән бәйләнештәр буйынса хеҙмәте тәҡдим итә. таҫмаһы аналог һәм реставрациялау, кассета, вина һәм датаһы, үҙгәртеп ҡороу һәм оптималләштереү сигналдарҙы цифрлы тауыш менән. Оптималләштереү тауыш менән таҙартыуҙы үҙ эсенә ниндәй ҙә булһа шау фоновый ниндәй операция һәм үҙгәртеүҙәр, өҫтәмәләрҙән таҫмаһы разматывать. Был осраҡта беҙ материалдар процентын кире ҡайтарып алыуға иреште, беҙ уларҙы элекке данын биреү, архив яҙмаларына судорога аналог даны булған осраҡта, беҙ уларҙы реставрациялау таҫмаһы ышанам, итальян музыка тарихы өсөн дә нигеҙ булды.\nБеҙҙә машина бар, йөрөтөүгә уҡырға мөмкин ашыу аудио рангалағы: катушкалар кеҫәһенә рекордер, Sony, Telefunken, Philips проигрыватель һәм Sony өсөн тәрилкә DAT виниловый пластинкалар сыҡҡан.\nПульт аша эшләтелә микшерный йөрәк һәм тауыш яҙҙырыу студияһы, Классик Амин, ғәҙәттә, мониторҙар, система һәм профессиональ ssl tools преобразователь хуплана, тип гарантиялай абсолют асыҡ тауыш. Яҙа алынған мәғлүмәт һеҙҙең өсөн, әлбиттә, тулы гарантияны беҙ тәьмин материалдар, уларҙы беҙ ашатып. Беҙ һуңғы йылдарҙа бик күп материалдар булдырыу музыкаль күҙәтә. Хатта иң ҙур на youtube был жанрҙы һөйөүселәргә төркөмө нисә минут эсендә бик күп табылыуы билдәле түгел, әммә сифаты яҡшы кимәлдә менән. Яуап итеп, был күренештәр-барыһы ла асыҡ. Заманса технологиялар менән таныштырыу, берләштереү, ижадтарын, ҡайһы бер осраҡта хатта ябай ғына, әҙәмсә һеҙҙең менән хәҙер музыка һөҙөмтәһендә булдырылған. Элек диск ватып, төркөм менән һәм бөгөн күпселек recording home стишок, һәм билдәле түгел, күберәк булыуы мөмкин түгел, клавиатура, көс менән, йә элмәк музыкаль программа күп, баҙарҙа тәҡдим ителгән. Гитара, бас, көсәйткестәрендә һәм вокал тойола, етмәгәндәр бар, шуның өсөн. Бөтә был мәсьәләләр килтерә ала, шул яҡтары менән бигерәк тә, кем, егерме йыл элек, дорого тауыш студияһында эшләй, күпме талант кәрәк, аҙыҡ-түлек булдырыу өсөн музыка. Биение ниндәй хистәр тыуҙыра һәм төҙәтеү программаһын батарея килешеп, йә гитара, клавиатура менән эшләү һөҙөмтәһе. Озадачивать мин, бәлки, белмәүсе, был туҡтатырға тейеш түгел һәм улар урынына технологик прогресс тип ҡабул итәбеҙ, һәм, бәлки, яңы тыуған ил музыкаһы. Бының ыңғай яҡтары бар, тигән, продукция күп булыуы менән, күп һанлы концерттарҙа төрҙәрен һәм яңы һынау. Бөтәһе нисә клик өсөн, беләм, был шулай уҡ еңел һәм шулай уҡ интернет-сайты аша тейешле концертҡа билет һатып алыу, сәйәхәт итеү кеүек. Рәссам өсөн популярлығы тураһында белергә, программалар менән тәьмин итеү, тауыш яҙыу студияһы музыкаль йыл индустрияһы ҙур үҙгәрештәр билдәле булырға Ла, бөтә өлкәләрҙә бер ни тиклем етди проблема менән осрашты. Һанлаштырыу, интернет таралыуы, юлбаҫарлыҡ, элемент булып тора, абсолют сомневатся ышаныс булһа, ул бөтә сәнәғәт, ул элек нигеҙ һалынған. Әммә, икенсе яҡтан, шулай бер нисә инструмент барлыҡҡа килә, уны үҙ мәнфәғәтендә файҙалана ала, мәҫәлән, Ҙур Тауыш түбәндәге өҫтәмә онлайн был тенденция анализлау һәм таныу рәссам мөмкинлеген ҡарарға, уның артыуы йәки кәмеүе мөмкин булһа, ҡайһы бер параметрҙар менән дан ярҙам күрһәтеү, дөрөҫөн әйткәндә, бындай, мәҫәлән, популяр социаль селтәр иң күп көйәрмәндәре булған, йәки күп тапҡыр, шул иҫәптән уларҙың й памяти last.\nКүрәһең, уның да тауышын түбәндәге дәғүә Оло, өсөн тулы ышаныс бар, ләкин, был, бер һүҙһеҙ, ситендә өсөн файҙалы, шулай уҡ рәссамдар һәм үҙ-ара сағыштырыу өсөн бик айырыла.\nЫшаныслы улар форматта һәм профессиональ йыл ғына йәшәү өлгөһө тиклем, звукооператор күпселек яҙыу студияһы һәм ҡорамалдар, программа тәьминәте сэмплер идеяны тотош һыу өҫтөндә шулай посеяли танау, компьютер эсендә генә эшләй алалыр ул.\nбитлз йәки уңыш була\nурын алһын тип һанап үтеү ҡалдыҡтар арҡаһында, программалар, бейек ҡая кеүек, плагин форматында Кейемдәр, классик бөтә функция тәҡдим итә ҡорамалдар өлгөләре, мөмкинлектәре киңәйә, хатта мөмкин түгел, тип хыяллана был машина. Скачать бушлай һәм бөтөнләй ҡулланылмай Highcliff булып тора, һәм бер нисә үҙенсәлеге бар, тип яһай, уның көслө станцияһы: өлгөһө һөҙөмтәһе өсөн туранан-тура ҡулланыуы, форма һәм фильтрҙар, модулле көсәйтеү өсөн башҡа динамика күп функциялы һәм тауышты үҙгәртеп, өлкән апаһы һәм ағаһы уны ғына ҡәҙерле ул, тип ғына тәҡдим итә ала. Бына цифрлы революцияһы йоғонтоһонда, тип билдәләне тапҡыр беҙ һәр ваҡытта ла арыным, мириады араһында VST форматында синтезатор, ул улировать тырыша аппарат саралары, theres кемде ҙә булһа, кем эмуляция маҡсаты ҡуйҙы, әммә тауышын булдырыу өсөн яңы, үҙенсәлекле менән тембровый, инновацион процестар ярҙамында алына. Химера уларҙың береһе булып тора, һәм шулай булыуға ҡарамаҫтан, бушлай скачать, өндәр өсөн бер нисә модель тәҡдим мөмкинлеге, аҙыҡ-түлектең ҡайһы бер коммерция сыҡты. Моделләштереү, тип күберәге аҡ шау-шыу Химера ҡулланыуға нигеҙләнә, улар бер нисә фильтр аша, киң спектр тауыш бирә алам: был иң көслө атака атмосфера менән һуҡманы. Мин булһа, Химера-был һеҙҙең өсөн тағы ла бер мотлаҡ өҫтәмә тауыш яҙыу студияһы, виртуаль. Һеҙ теләһәгез белергә, кем уларға үҙенең тауышын яҙҙырыу студияһы ауыҙ йыллыҡ карьераһында beastie boys.\nАшыу йыр өлгөһө булараҡ йыш ҡулланалар.\nШул саҡта һеҙ минең өсөн өлгө. Был оло архив, киңәйтеүгә үҙ өлөшөн файҙаланыусы арҡаһында, ссылку на билдәле йәки өлгөләр юҡ. Әлеге мәғлүмәт руднигында алтын мөмкинлеге де-табынғанын аңлап һәм бик күп билдәле йырҙар, уларҙың ҡайҙан илһам ала. һәм хатта бер ни тиклем күберәк. Әгәр һеҙ кәрәк береһе шул эффектты, вертушка, ул яйлап гаснуть, сөнки ток юҡ, Был осраҡта һеҙҙән элек Lower. Был бөтөнләй бушлай скачать. VST плагин форматы, ул һеҙ уйнатып аудио тиҙлеген көйләү мөмкинлеген бирә. Ниндәй уңай менән һеҙгә lower эффект арҡаһында күп график интерфейс булдырыу, үҙгәртеү һәм көйләү мөмкинлектәрен тикшерә.\nинтуитивно бик аңлашыла.\nПрезентация күрһәтергә Плагин, ҡулланыу сифатында сө урын, ләкин уның мөмкинлектәре ижад шунда иң ҡыҙыҡлы һәм иң ҡыҙыҡ, бигерәк тә, әгәр уны айырым ҡулланғанда трек, микширование (мәҫәлән, гитарала йәки ябыуҙы кисектереү вокал). Бына плагины. VST форматта, яңы ҡыҙыҡлы эффектын булдырырға мөмкин булһын өсөн, ҡарарға, тауыш яҙҙырыу студияһы булараҡ, тура эфир ваҡытында сығышынан: әле беҙ reversinus тураһында һөйләй, һәм бушлай скачать, донъяла ябай интерфейс маҡтанырға мөмкин: тора һәм уны бер төймәгә генә включения өсөн индерелә.\nҠатмарлы нәмә, шулай булғас, әммә ҡыҙыҡлы өҫтәмә өсөн ул ваҡытта, ҡасан, һеҙ чувствуй, һынауҙар һәм тембровый тауыш менән алырға, йәки был психоделия еткерҙе аҡыл менән непредсказуемый нәтижәләре.\nDVD сығыуы һоҡланғыс, ул.\nроллинг тураһында һөйләй концерттарынан, документаль фильм төшөрөлгән фильм Мартин Скорсезе, шул уҡ ваҡытта идара аудио, донъяла иң ҙур тауыш өлкәһе белгестәре береһенең исемен атап була.\nӘгәр яҙылмаған булһағыҙ йәки ҙур beacon light theatre Нью-Йорк, беренсе ноябрҙә, бөтә постарға һәм процесы-продакшн короле йыл ярымдан артыҡ шөғөлләнә, нигеҙҙә, Скорсезе өсөн һорауҙарға аныҡ, ҡарашы өр-яңы идея уның тауышы еңә.\nКем является был-бик ҡатмарлы булырға мөмкин икән, сөнки беҙ олоғайған һәм мөнәсәбәтен үҙгәртеү, һөҙөмтәлә былтыр беҙҙең тормош н буксирШулай уҡ сит бала менән мөнәсәбәттәргә килгәндә, был һеҙҙең өсөн ауыр хәл итеү мөмкин булды өсөн, бер аҙ эшләп ала һәм булырға тейеш түгел. Сит балалар менән үтәй, һеҙ күнеккән түгел, бигерәк тә балалар тәрбиәләү, кире ҡайтарғыһыҙ хәл булыуы мөмкин һәм тормошонда ҡырҡа үҙгәреш булды, шулай уҡ ул бик файҙалы ла булырға мөмкин. Был мәҡәлә фекер алышыу булды, тип һеҙгә мөрәжәғәт итергә кәрәк, тип әйтер алдынан"Да"кеше, уның янында булғас бала инде.\nТеркәлгән кәртәләп Швеция\nЭлек мин уны ситкә этәрҙе\nҠасан унан ҡайтҡас, мин күлдәк кейгәнБыл беҙгә һары кәрәкмәй фургон күрҙе. Иртәгә тиклем помыть шәм, минең ҡәҙерле. Был карауат менән баҫыуы түгел һин, ҡәҙерлебеҙ. Мин тағы деловой ята, ауыртыуҙы күрһәтмәҫкә тырышып. Мотор юҡ, һәм йылмая. Дэйв-был-мин әйтәм, бында ҡалған ике төн аҙ түгелдер тип уйлайым. Ә һуңынан балалар күп.\nБер малай уны алырға тура килгәндә инде, уларҙың үҙ покататься теләй велосипеды булыуын.\nКормило аштары мин сараһын. Мин уның йөҙөнә ҡарап, күҙҙәре уның зәңгәр ҡарашы һәм кәүҙәһен тотоуы менән минең насар түгел, тип быҙауын мин, ләкин-башҡалар. Элек беҙ иртән тағы һөйләшеүҙәр башланды, һәм мин уны үбеп задувать тө шә. Яҡшы түгел ине, ул китте. Һәйбәт булыр ине, әгәр башҡа кеше бар ине. Задуть свечу булды, тип кисә. Концерттың заслон һәм мин табам,-тип уның ярҙамы менән май соскребывать.\nДөм-ҡараңғы юлдар тиерлек\nҒилми-нәшриәт комплексы, һиңә ышанабыҙ, тип бик тергеҙеү өсөн эшләнә был? Ханукия булған цилиндр эшләй алмай. Юҡ, беҙ күрер шул саҡтарҙа.\nЯрай, ҡасан минең ул кешегә тулыланды.\nэстән ҡандырып. Тымыҡ йәки ике көн буласаҡ.\nӘгәр ул иртәгә лә барлыҡҡа 8:00, беҙ уның булып китте.\nАртабан, отель ҡаршыһында. Дүрт йәки биш сәғәт саф юлдар. Әгәр беҙ ял итә һәм оҙата. Һәм, өҫтәрәк-һине, беҙ үҙебеҙҙе яңы тормош төҙөү ҡунаҡханала йыйына? Аңламайым түгел, һәм ни өсөн юҡ ине. Әгәр беҙ күберәк кукуруз, йәшелсә үҫтереп ала, ә беҙгә һарыҡ булырға тейеш, һәм. Юҡ, мин ашау тураһында ғына һөйләү түгел. Выпрямляться мин, ҡулымдан вытирать тряпка.\nБыл мәсьәләләр беҙгә һаман да бәләкәй булды.\nНимә булды һиңә? Мин булмай, кем босса.\nБеҙ әйтергә, нимә эшләргә, ә һуңынан, тикшере, эшләй бармы ул.\nБыл малай шул һөйкөмлө лә, һеҙ сиркәү килмәй был ял.\nУларҙың күпселеге, әммә бәләкәй генә кире елғыуар өйөмдәре. Ғилми-нәшриәт комплексы, беҙҙең проблемалар бар. Һәм улар бергә йыйылыу ҡурҡынысы бар кәрәклеген күреп, үҙе алып барып рационально. Хәҙер инде мин тыныс, сөнки мин шок хәлендә була. Әммә улар был яһай башла инде.\nҺин үҙ күҙең менән күрергә мөмкин.\nМәктәп менән һаман да мин белгән Курта.\nУның менән проблема булды.\nполиция клубы талаш.\nПокер Видео - һәм Видео менән яҡшы Покер Уйнарға еңә - Видеопокер. ba\nSe ten visto a lista de\nберенсе танышыу видео таныша таныштырҙы онлайн секс видео ҡыҙы менән бушлай таныша видео чат мөнәсәбәт танышыу өсөн өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән теркәлгән танышты башҡа өлкәндәр өсөн видео теркәү танышты видеочивать ч рулетка етди танышыу өсөн сайтҡа


Бурысыңды түләмәһәң... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Бурысыңды түләмәһәң...\nБурысыңды түләмәһәң... 08.12.2017 // Яңылыҡтар\nЙыл башынан алып Башҡортостанда һалым инспекторҙары 650 рейд үткәргән. Һөҙөмтәлә 15 миллион һумлыҡ бурыс түләтелгән, 390 транспорт сараһы һәм башҡа мөлкәт ҡулға алынған. Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан идаралығында әйтеүҙәренсә, бурысты ҡайтарыу ғәмәле кешегә һалымды, йыйымды, пеняны һәм штрафты түләү талабын ебәреүҙән башлана. Был талапта ирекле түләү срогы, шулай уҡ һалымды түләмәүҙең эҙемтәһе хаҡындағы мәғлүмәт сағыла.\n“Физик берәмектәр өсөн һалым түләүсенең шәхси кабинеты”нда теркәлгән кешегә бурысты түләү талабы электрон рәүештә ебәрелә. Әгәр һалым ваҡытында түләнмәһә, Федераль һалым хеҙмәте идаралығы уны мировой суд аша юллай.\nҺалым органдары приставтар хеҙмәте менән берлектә эшләй, рейдтар ойоштора. Шулай уҡ һалымды бурыслының банктағы иҫәбенән дә күсертеү алымы файҙаланыла. Был осраҡта һалым инспекцияһы банкка суд ҡарарын ебәрә. Әйткәндәй, ошо рәүешле һигеҙ миллион һумдан ашыу бурыс түләтелгән.\nҠайһы бер суд фармандары кредит түләү өсөн асылған иҫәптәргә лә ҡағыла. Сираттағы иғәнә иҫәпкә күсеү менән ул иң элек һалым буйынса бурысты түләүгә алына, ә кредит иһә түләнмәй ҡала. Бынан тыш, суд ҡарары бурыслы эш хаҡы алған эш биреүсегә йәки пенсия, стипендия түләгән ойошмаға ебәрелә. Йыл башынан алып бурыслыларҙың эш хаҡынан ҡаҙна файҙаһына 10 миллион һум тотолған.\nФедераль һалым хеҙмәте идаралығында билдәләүҙәренсә, бурысты эш биреүсене йәлеп итеп түләтеү граждандарҙың абруйына йоғонто яһамай ҡалмай, әлбиттә. Тәү сиратта был дәүләт хеҙмәткәрҙәренә, бюджет өлкәһендә, дәүләт предприятиеларында, башҡа ҙур ойошмаларҙа эшләгәндәргә ҡағыла. Һалым буйынса бурысың булыу-булмауын әле күп функциялы үҙәктәрҙән белешергә мөмкин.\n9 декабргә тиклем мөлкәткә һалым мәсьәләһе буйынса күп функциялы үҙәктәрҙәге һәм сауҙа үҙәктәрендәге һалым хеҙмәтенең мобиль офистарына мөрәжәғәт итергә була. Мобиль офистарҙың эше менән Федераль һалым хеҙмәте сайтында йәки +7(347) 226-38-00 телефоны аша танышырға мөмкин.\nҺалым органдарына туранан-тура мөрәжәғәт итергә теләгәндәр өсөн 16 декабргә тиклем инспекцияларҙың эш ваҡыты оҙайтылды: эш көндәрендә иртәнге 9 сәғәт 30 минуттан киске 8-гә тиклем, шәмбе – иртәнге сәғәт 10-дан көндөҙгө 3-кә тиклем.


Тарих – киләсәккә бағыр тәҙрә » Башҡортостан гәзите\nТарих – киләсәккә бағыр тәҙрә\n11-10-2017, 00:11 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға\nРәсәй Президенты В.В. Путиндың Указына ярашлы, 2019 йылда Башҡортостандың 100 йыллығын тантаналы билдәләйәсәкбеҙ. Был ваҡиғаны лайыҡлы ҡаршылау маҡсатында республика Хөкүмәте тарафынан төрлө саралар ҡаралған. Тарихыбыҙҙы өйрәнергә, милләтебеҙҙең тамырҙарын тәрәнерәк белергә, уны йәштәргә, үҫмерҙәргә еткерергә бурыслыбыҙ.\nКүптән түгел “Ниғәмәт ауылы биләмәһе тарихы” тигән яңы китап донъя күрҙе. Ул – Баймаҡ районының Ниғәмәт, Үрге һәм Түбәнге Яйыҡбай, Иҫән ауылдары тураһында тарихи-документаль һәм әҙәби-публицистик мәғлүмәттәргә нигеҙләнгән йылъяҙма. Авторҙары – тыуған яҡты өйрәнеүселәр: ауыл хужалығы фәндәре кандидаты Ирек Бикмәтов, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Борис Хәйретдинов, мәғариф ветераны, әүҙем йәмәғәтсе Рәйсә Иҫәнбаева. Был Башҡортостандың 100 йыллығына һәм Ниғәмәт биләмәһенең тырыш халҡына арналған китаптың беренсе өлөшө 347 биттән тора, ә икенсе өлөшө Байым, Икенсе Этҡол һәм юғалған Сәйетбатал, Мәтем, Һарыбейә ауылдары тарихына арналасаҡ.\nКитапты йөкмәткеһе буйынса бер нисә өлөшкә бүлеп ҡарарға була:\nа) Бөрйән ырыуы башҡорттарының тарихи үткәне, ихтилалдар, Рәсәй именлеге өсөн яуҙарҙа ҡатнашыу, халыҡ батырҙары һ.б;\nб) ауылдарҙың, ер-һыу атамаларының барлыҡҡа килеүе;\nв) Совет осоро, коллектив хужалыҡтар ойоштороу;\nг) Бөйөк Ватан һуғышы, тыл батырҙары;\nд) мәктәп, мәҙәниәт тормошо;\nе) ғаиләләр, аралар тураһында мәғлүмәттәр, шәжәрәләр.\nКүреүебеҙсә, баҫманың тематикаһы бик бай, тарих төрлө яҡтан яҡтыртыла. Авторҙар мәғлүмәт туплау өҫтөндә ентекле эшләгән. Бик күп тарихи документтарға, энциклопедик сығанаҡтарға, билдәле ғалимдарҙың хеҙмәттәренә таянғандар.\nМәҫәлән, Көньяҡ Урал башҡорттарының тормош-көнкүрешен, тарихын өйрәнгән рус этнограф-тарихсылары С. Руденко, С. Рыбаков, П. Рычков һәм башҡаларҙың хеҙмәттәренә мөрәжәғәт иткәндәр. Шулай уҡ М. Өмөтбаев, З. Вәлиди, Р.Кузеев, Ә. Әсфәндиәров, К. Дияров, Ғ. Хөсәйеновтарҙың ғилми хеҙмәттәрен өйрәнгәндәр. Ирек Бикмәтов әйтеүенсә, ул 1990 йылдан 1996 йылға тиклем “Салауат” колхозында эшләгән дәүерҙә көндәлек алып барған.\n– Мин 18 блокнот тултырҙым, дәлилдәрҙе, исемдәрҙе үҙемдең яҙмаларымдан алдым, – тине ул.\nБорис Хәйретдинов үҙенең архивын, яҙған әҫәрҙәренән өҙөктәр, шиғырҙарын ҡулланған. Бындай алым уҡыусыларҙа китапҡа ҡарата ҡыҙыҡһыныу уята, минеңсә. Китапта халҡыбыҙҙың бай ауыҙ-тел ижады, боронғо йырҙар, бәйеттәр киң ҡулланылған. Йырҙарҙың ҡайһылары ошо төбәктә сығарылған, тип иҫбатлай авторҙар. Мәҫәлән, “Хажиғәле”, “Суҡ муйыл” легендалары менән бирелгән.\nНиғәмәт ауылы биләмәһе халҡы сығышы менән Бөрйән ырыуына ҡарай. Китапта бөрйәндәр тураһында ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр бирелә. Петр I батшаның төрөктәргә ҡаршы Аҙау походында башҡорт ғәскәрҙәре ҡатнашҡан, бөгөн ул яугирҙәрҙең ҡайһы берҙәренең исемдәре лә билдәле. Яҡташыбыҙ, бөрйән батыры Алдар Иҫәкәевтең (Иҫәнгилдин) ҡурҡыу белмәгән черкес бәһлеүәнен (төрөк яғынан) еңеүе һүрәтләнгән. “Алдар – Рәсәй батыры” тигән хәбәр бөтә илгә тарала. Петр батша уға Тарханлыҡ ярлығы (Грамота) тапшыра һәм алтын ҡылыс бүләк итә.\nҺуңыраҡ батшабикә Анна Иоанновна был указды ҡабатлап яҙа: “Тархану Алдарбаю Исякаеву – детям его, племянникам и внучатам – за бытие им Алдаром в Крымском и Азовском походах... за содействие дружбе с казаками выдается тарханство навечно...” (Из указа царства Российского от 24 декабря 1734 года).\nБашҡорт ырыуҙары үҙ ирке менән Рәсәйгә ҡушылһа ла, уларға Хөкүмәт ике йөҙлө сәйәсәт үткәрә, ҡушылыу шарттарын (килешеүҙе) даими боҙа. ХVI–ХVII быуаттарҙа башҡорт ерҙәре баҫып алына, халыҡтан рөхсәт алмайынса заводтар, нығытмалар, ҡәлғәләр төҙөлә. Ауыр һалым һалыу, талау, суҡындырыуға ҡаршы халыҡ көрәшкә күтәрелергә мәжбүр була.\nҠанлы ихтилалдарҙың береһе 1755 – 1756 йылдарҙа Талҡаҫ күле буйында башланып китә. Ул тарихҡа Батырша яуы булып яҙылған.\nКитаптан ҡасҡын батырҙар тураһында ла йөкмәткеле мәғлүмәттәр алырға мөмкин. Легендалар, риүәйәттәр нигеҙендә ер-һыу атамаларының тарихы бирелгән: Көрәй, Ҡараташ, Исмәғил, Ҡангилде тауҙары, ике Нуғай, ике Яйыҡбай, Киндер күл, Суҡмуйыл шишмәһе. Был мәғлүмәт уҡыусыларға, студенттарға бик ҡыҙыҡлы һәм файҙалы буласаҡ.\nНиғәмәт биләмәһендә йәшәгән яҡташтарыбыҙ Рәсәйҙә булған тарихи ваҡиғаларҙың күбеһенә шаһит та, башҡа халыҡтар менән уның уртаһында ҡайнаған да. Башҡорт борондан азатлыҡ өсөн көрәшкән, илен-ерен ситтәргә бирмәгән, телен, динен, намыҫын һаҡлаған. Күпме быуат дауамындағы яуҙарҙа, Октябрь революцияһы, граждандар һуғышында, коллектив хужалыҡ ойоштороу, яңыса тормош ҡороуҙа, Бөйөк Ватан һуғышында, сиҙәм эпопеяһында, хужалыҡтарҙы күтәреүҙә алғы сафтарҙа барған беҙҙең олатайҙар, инәйҙәр. Үрҙә әйтелгән ваҡиғаларҙы ҡыҫҡаса яҡтыртырға тырышҡан китап авторҙары.\nНиғәмәт ауылында тәү башлап колхозға 1926 йылда берләшкәндәр. Уға “Ҡыҙыл ҡарағай” исемен ҡушалар. Унан Сталин исемендәге колхоз (1931–1934), “Үрнәк” колхозы (1934–1960), “Ҡыҙыл маяҡ” (1960–1964), 1964 йылдан Салауат исемендәге колхоз булып китә.\nНиғәмәт биләмәһе халҡы Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында дошманды еңеү өсөн бар көсөн һала. Һуғышта ҡатнашҡан яугирҙәрҙең исемлеге күп нәмә тураһында һөйләй: 111 яугир азатлыҡ өсөн һәләк булған, 90 яугир еңеү менән ҡайтҡан. Тыл ветерандарының да исеме яҙылған. Колхозсыларҙың емерелгән хужалыҡтарҙы аяҡҡа баҫтырыуҙағы фиҙакәр хеҙмәте һүрәтләнгән. Үрге Яйыҡбай, Түбәнге Яйыҡбай, Иҫән ауылдары тарихын сағылдырған биттәр бер кемде лә битараф ҡалдырмаҫ.\nБаҫмала мәктәп һәм тәрбиәгә, пионер, комсомол ойошмаларына ҡағылышлы күп кенә мәғлүмәт бар. 1927 йылда Ниғәмәттә совет мәктәбе асыла. Белем, тәрбиә биреүҙе яңыса ойоштороусылар Сәйет Урманшин, Шәмсиямал Бикмәтова (Бәҙри Мөжәүир улы Мәмбәтҡоловтың бер туған апаһы) була. Аҙаҡ Иҫке Сибай ауылынан сыҡҡан Рәйсә Мотаева, Файза Мотаева һәм Дауыт Имелбаев, Ғәйзулла Иҙрисовтар уҡыта. Мәктәп тарихына, уҡытыусыларға, мәҙәниәткә, йәмәғәт ойошмаларына арналған биттәр ҙә бик фәһемле.\nБыл баҫмала матбуғат биттәрендә, китаптарҙа баҫылған шәхси архивтарҙа һаҡланған иҫтәлектәргә, мәҡәләләргә киң урын бирелгән. Мәҫәлән, “Колхозыбыҙҙы бөтөрмәҫкә тырышайыҡ”, “Оҫта етәксе булды”, “Ирмен тигән ир кешенең маҡталырға хаҡы бар” тигән яҙмаларҙа халыҡ тормошона ҡағылышлы проблемалар күтәрелгән.\nАртабан хеҙмәт батырҙары хаҡында “Дандар – халыҡ хәтерендә” исемле бүлектән ҡыҫҡаса белешмәләр алырға була. Китапта ғаиләләр тарихына 100 биттән ашыу урын бирелгән. Әйтер инем, бында тере тарих, бик ҡыҙыҡлы яҙмыштар, тормош юлдары менән танышаһың, фотоһүрәттәрҙә үҙеңдең таныш кешеләреңде күрәһең. Хәтирәләр солғай күңелде.\n– Китапты яҙғанда ғаилә тарихын биреп, фотоһүрәттәрен тапшырған, үҙҙәренең белгәндәре, хәтирәләре менән уртаҡлашып, ярҙам иткәндәр бихисап булды. Беҙ уларға оло рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ, – ти авторҙар.\nШәжәрәләрҙә нәҫел, ырыу, ҡәбилә һәм дөйөм халыҡ тарихы сағыла. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: күп кенә ғаиләләр үҙҙәренең нәҫеле шәжәрәһен яҙып биргән. Бында бик бай мәғлүмәт тупланған, ауылдарға нигеҙ һалыусылар, күренекле шәхестәр, биләмәнең үҫешенә тос өлөш индергән ғаиләләр бар. Был ауылдарҙа тыуып үҫкән яҡташтар илебеҙҙең төрлө тарафтарында йәшәй. Китаптағы ҡушымталар, фотолар шул турала һөйләй.\nҮткән быуат аҙағында илебеҙҙә булған үҙгәрештәр Ниғәмәт ауыл биләмәһен дә урап үтмәй. Колхоз ҡоролошо бөтөрөлә, иҡтисади-сәйәси ойошмалар юҡҡа сыға. Яңы шарттарҙа тетрәнеүҙәргә бирешмәй, ауыл халҡы йәшәүен дауам итә. Һуңғы биш йыллыҡта ауыл биләмәһе төҙөлөш майҙансығына әйләнә, тыуған еренә ҡайтып өй һалған йәштәр күбәйә. Ниғәмәттә ике ҡатлы мәҙәниәт йорто ҡалҡып сыға, Үрге Яйыҡбай ауылы клубы өр-яңынан үҙгәртеп ҡорола. Эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнгәндәр һаны арта бара. Халыҡтың көнкүреш шарттары яҡшыра. Ауыл биләмәһе район буйынса үткәрелгән смотр-конкурстарҙа, спартакиадаларҙа призлы урындар яулай. Ауылдар заманса матур төҫ ала.\nЯңы китап киң ҡатлам уҡыусыларға, тарихсыларға, уҡытыусыларға, студенттарға тәғәйенләнгән. Бында Ниғәмәт ауыл биләмәһе халҡының яҙмышы, уның үткәне, бөгөнгөһө, киләсәге сағылыш тапҡан. Һис шикһеҙ, был баҫма – авторҙарҙың уңышы.\nСибай ҡалаһы башҡорттары ҡоролтайы ағзаһы.


Баймаҡ районы Татлыбай ауылында тыуып, Сибай ҡалаһында йәшәүсе Байбулова Гөлнур Әбделғәзи ҡыҙын 60 йәшлек күркәм байрамы менән ҡотлайбыҙ! Гөлнур Әбделғәзи ҡыҙы 40 йыл инде һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә эшләй, шуның 37 йылы тик бер урында – Сибай ҡала балалар поликлиникаһының лор кабинетында шәфҡәт туташы вазифаһында.\nУны ҡыҙы, ейәне, кейәүе, бөтә туғандары сикһеҙ яратабыҙ, коллегалары, дуҫтары оло ихтирам һәм хөрмәт күрһәтә. Ул – яҡшы белгес, мөләйем өләсәй, яғымлы әсәй һәм ҡәйнә, изге күңелле апай, яҡшы дуҫ һәм ысын әхирәт.\nЯҡын һәм ҡәҙерле кешебеҙ! Һине ысын күңелдән тыуған көнөң менән ҡотлайбыҙ, оҙон ғүмер, иң мөһиме – ныҡлы һаулыҡ теләйбеҙ, бәрәкәтле, мул тормошта һәр атҡан таңға ҡыуанып, яҡындарың араһында ҡәҙер-хөрмәттә генә донъялыҡтың рәхәтлеген тойоп йәшәргә яҙһын!\nСәләмәтлек ташламаһын ине,\nҺәр юбилей үтһен шатлыҡта.\nЮлдаш булһын һиңә тормошта!\nИң изге теләктәр менән бөтә туғандарың.\nТотош уҡырға 3 179\nТотош уҡырға 1 400\nТотош уҡырға 3 237


Күгәрсен районында балалар дарыны тоҡандырғанда аяҡ-ҡулдарын яндырған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nКүгәрсен районында балалар дарыны тоҡандырғанда аяҡ-ҡулдарын яндырған\n13:11, 2 ноября 2011 Йәмғиәт\nНуҡай ауылынан алты һәм туғыҙ йәшлек малайҙар көслө тән бешеүҙәре алған. Ғәҙәттән тыш хәлгә ут менән шаярыу сәбәпсе булған. Шишәмбе көндө кисен балалар урамда уйнай һәм хужалары өйҙә булмаған, ҡарауһыҙ ҡалған йортҡа инә. Балалар унда дары таба һәм уны иҙәндә яғырға ҡарар итә.\n— Дары гөлт итеп тоҡана, балаларҙың бите, аяҡ-ҡулдары яна. Улар ата-әсәләренә йүгерә, ололар тиҙ ярҙам саҡыра. Медиктар икенсе, өсөнсө дәрәжәләге тән бешеүҙәрен теркәгән. Балалар дауаханаға урынлаштырылған. Дарыға ут төрткәндән һуң янғын булмаған, — тип хәбәр итте Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Марат Борханов.


Иҫке Ҡалҡаш ауыл Советы (Стәрлебаш районы) — Башҡорт Википедияһы\nИҫке Ҡалҡаш ауыл Советы (Стәрлебаш районы)\nИҫке Ҡалҡаш ауыл Советы\nИҫке Ҡалҡаш ауылы\n767 кеше (1 ғинуар 2018)\nИҫке Ҡалҡаш ауыл Советы —Башҡортостан Республикаһының Стәрлебаш районындағы муниципаль берәмек.\nАдминистратив үҙәгер — Иҫке Ҡалҡаш ауылы.\nИҫке Ҡалҡаш ауыл Советы —Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Стәрлебаш районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.\n962 ↗983 ↘822 →822 ↗828 ↘801 ↘791\n1 Иҫке Ҡалҡаш ауыл, административ үҙәк ↘349\n2 Яңы Ҡалҡаш ауыл ↘226\n3 Корнеевка ауыл ↘101\n4 Байым ауыл ↘62\n5 Чегодаевка ауыл\n6 Покровка ауыл ↘20\n7 Дмитриевка ауыл ↘2\n8 Лугавушка ауыл ↘2\n↑ Чегодаевка (Стерлибашевский район) > Данные не обнаружены. Возможно, страница переименовывалась. Проверьте справочник\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Иҫке_Ҡалҡаш_ауыл_Советы_(Стәрлебаш_районы)&oldid=839509 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:17 14 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


Беҙҙең республика буйынса "күләгәләге" иҡтисад әйләнеше айына өс - биш миллиард һум тәшкил итә. Йыл һайын бюджетҡа 45 миллиард һум йыйыла, һәм кәм тигәндә лә тағы бер бюджет\n"күләгәлә" ҡала. Хеҙмәт хаҡының 40 - 50 проценты "конвертта " түләнә. Федераль һалым хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы етәксеһе вазифаһын башҡарыусы Рәмзил Низаметдинов был мәғлүмәттәр менән "күләгәләге" эш хаҡын түләүҙе контролдә тотоуға арналған матбуғат конференцияһында уртаҡлашты.\nНизаметдинов табыш алыу маҡсатында үҙаллы эшмәкәрлек өсөн түгел, ә башҡа намыҫһыҙ эшҡыуарҙарҙы ҡаплау өсөн\nбулдырылған коммерция ойошмаларын ентекле һүрәтләне.\n"Бер көнлөк" фирмалар законһыҙ операцияларҙы йәшереп ҡалдырыу өсөн төҙөлә. Уларҙың ярҙамы менән айырым етәкселәр финанс сараларын һалым түләү базаһынан ситләштерә.\nБындай фирмалар банк иҫәбенән аҡса ала, һуңынан ул "конверттағы" эш хаҡы формаһында законһыҙ әйләнештә\n"Бер көнлөк фирмаларҙың" төрлөһө бар. Ҡайһылары ысынлап та "бер көнлөк" - ҡыҫҡа ваҡытҡа төҙөлә һәм бер тапҡыр, әммә табышы буйынса ғәйәт ҙур "эш башҡара". Башҡалары оҙайлы\nваҡыт эшләй, даими рәүештә һалым инспекцияһына барып эшмәкәрлеге, дөрөҫөрәге, эшләмәүе тураһында отчет биреп тора.\nФедераль һалым хеҙмәтенең БР буйынса идаралығынан алынған мәғлүмәттәргә ҡарағанда, әлеге ваҡытта республикала 72 мең\nюридик шәхес теркәлгән. 20 меңе һуңғы дүрт йылда барлыҡҡа\nкилгән. Уларҙың 14 меңе минималь устав капиталы 10 мең тәшкил иткән яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт формаһында. Меңдән ашыу ойошма бер тапҡыр ҙа һалым һалыу органдарына отчет бирмәгән. 410 ойошма кредит ойошмаларында бер генә\nбанк иҫәбе килешеүе лә төҙөмәгән. Дөйөм алғанда, сама менән\nдүрт меңгә яҡын коммерция ойошмалары - "үле йәндәр".\nОшо көндәрҙә Республика йортонда БР Милли банкы һәм Прокуратураһының кәңәшмәһе үтте. Унда рәсми рәүештә киҫкен хәл барлыҡҡа килеүе һәм законһыҙ эшмәкәрлек алып барыусы бер көнлөк фирмаларға ҡаршы торорға кәрәклеге хаҡында хәбәр ителде. "Конверттағы" эш хаҡын легалләштереү буйынса эште көсәйтергә тәҡдим ителде һәм артабанғы эш планы билдәләнде.\nҮткән йылдың көҙөнән башлап республика ҡалалары һәм район\nхакимиәттәрендә социаль хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү буйынса комиссиялар төҙөлгән. Унда хеҙмәткәрҙәренә йәшәү минимумынан түбәнерәк эш хаҡы түләүсе эш биреүселәр саҡырыла. Йыл башына Башҡортостанда уларҙың һаны 13 меңдән ашыу иҫәпләнә. Комиссия ултырыштарының һөҙөмтәһе көттөрмәй. Быйылғы йылдың һигеҙ айында туғыҙ меңгә яҡын эш б иреүсе хеҙмәткәрҙәренә түләүҙе йәшәү минимумына еткереп, яңы килешеүҙәр төҙөгән.\nТерриториаль һалым органдары БР Эске эштәр министрлығы менән берлектә эш хаҡын легалләштереү буйынса даими рәүештә тикшереүҙәр үткәрә. Был тикшереүҙәр һөҙөмтәһендә тәүге ярты йылға физик берәмектәр килеменә 527 миллион һум һалым өҫтәп иҫәпләнгән. 19 енәйәт эше асылған.\nФедераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығында "ҡыҙыу телефон" линияһы эшләй - 29 - 70 - 23. Унда үҙ эш хаҡының "конвертта" бирелеүе менән риза булмаған һәр кем шылтырата ала. Бындай эш хаҡының беренсенән, социаль яҡлауҙы сикләүен, икенсенән, банкынан кредит алыу\nһәм киләсәктә лайыҡлы пенсия ала алыу мөмкинселегенән мәхрүм итеүен аңлай башланыҡ, ниһәйәт. Шылтыратыуҙар буйынса һөҙөмтәле саралар күрелә.\nСит ил граждандарының ҡул көсөн файҙаланыу буйынса ла тикшереүҙәр ойошторола. "Конверттағы" эш хаҡы айырыуса төҙөлөштә күп файҙаланыла. Унда эшләүсе сит ил граждандары м енән эш биреүсе, ғәҙәттә, хеҙмәт килешеүе лә, контракттар ҙа\nБыйыл бюджетҡа физик шәхестәрҙең килеменә һалымдан ингән аҡса ун миллиард һум тәшкил итә, үткән йыл менән сағыштырғанда, был 30 процентҡа күберәк. Һәм был 30 проценттың ун проценты һалым һалыу һәм хоҡуҡ һаҡлау органдарының тикшереүҙәре һәм контроле һөҙөмтәһендә йыйылған.


Башҡортостан Президенты һайлауҙарында һайлау бюллетендәрен ҡурай сәскәһе биҙәйәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты һайлауҙарында һайлау бюллетендәрен ҡурай сәскәһе биҙәйәсәк\n10:56, 28 августа 2014 Йәмғиәт\n«Белая река» нәшриәте шаршамбы, 27 августа, һайлау бюллетендәрен баҫа башланы. Бөтәһе 3 миллион 31 мең бланк әҙерләнәсәк, шул иҫәптән тауыштарҙы техник саралар менән иҫәпләү өсөн дә. Улар 5 сентябрҙә баҫылып бөтәсәк.\n— Ваҡытынан алда Башҡортостан Президенты һайлауҙарында бюллетендәрҙең 80 проценты рус телендә һәм 20 проценты – башҡорт һәм татар телдәрендә баҫыла, — тип һөйләне БР Үҙәк һайлау комиссияһы секретары Марина Долматова. — Милли телдәрҙә һайлау бюллетендәренең иҫәбе территориаль һайлау комиссиялары заказдарына ярашлы билдәләнгән.\nБыл дөйөм һанға һайлау бюллетендәрен эшкәртеү комплексы (КОИБ) булған участкаларҙа ҡулланыласаҡ һайлау бюллетендәре лә инә. Бындай 178 мең документ эшләнәсәк. Тәүге баҫып сығарыу көнөндә нәшриәт нәҡ тауыштарҙы техник иҫәпләү өсөн һайлау бланктарын әҙерләүгә тотондо. Марина Долматованың әйтеүе буйынса, ғәҙәти йәшниктәрҙә тауыш биреү өсөн һайлау бюллетендәре КОИБ-та ҡулланылғандарҙан айырыла.\nБыл һайлауҙарҙа ябай бланктарҙың фонында махсус «сетка» бар, ул зәңгәр төҫтән алһыуға, ә һуңынан яңынан зәңгәргә күсә. Быға оҡшаш һүрәт былтыр БР Дәүләт Йыйылышы депутаттарын һайлауҙарҙа бланктар эшләгәндә ҡулланылды. Әммә сетканың үҙенең графикаһы бөтөнләй башҡа. Бланктың уртаһы буйлап стилләштерелгән ҡурай сәскәһе төшөрөлгән.\nҺайлау бюллетендәрен эшкәртеү комплексы өсөн бюллетень әҙерәк икенсерәк. Уның өсөн рамканың булыуы мотлаҡ, ул һайлауҙар кимәленең төрөн сканер аша үткәрәсәк, был осраҡта – ул республика һайлауҙары. Биттәрҙә квадраттар бик аныҡ урынлашҡан. Бланктар квадрат мисәт менән раҫлана. Был бюллетень шулай уҡ яҡланған. Уның артҡы яғында махсус «сетка» урынлашҡан. Бөтә бюллетендәр ҙә А4 форматында баҫыласаҡ.\nНәшриәт өсөнсө йыл рәттән төрлө кимәлдәге һайлауҙар өсөн бюллетендәр етештерә. Быйыл «Белая река» ойоштороу эшенә ҙур иғтибар бүлә.\nТеги: һайлауҙар-2014,һайлау бюллетендәре


Мәкегә батып үлгән ҡатын һәйбәт йөҙөүсе булған\n24 Ғинуар , 14:45\nЛенинград өлкәһендә мәкегә һикереп батҡан ҡатын-ҡыҙ тураһында видео социаль селтәрҙәрҙә шаҡтай таралды. Уның балаларының өҙгөләнеүен ишетеп һәр кем тетрәнде... Мәрхүмәнең хеҙмәттәше фажиғәгә ҡарата үҙ фекерен белдергән. Уның әйтеүенсә, боҙло һыу төбөнә киткән танышы яҡшы йөҙә белгән, балаларын да һыуҙан ҡурҡмаҫҡа өйрәткән булған. Һыу төбөнә киткән ҡатын юрист булып эшләгән, сәләмәт тормош алып барған. Бисараның ире һәм ун, ун дүрт йәшлек ике балаһы ҡалған. Фажиғә һанаулы ваҡыт эсендә, ире һәм балалары алдында була. Ханым, суҡынып ала ла һыу кермәһен өсөн танауын бармағы менән ҡыҫып, мәке уртаһына һикерә. Ләкин кире ҡалҡып сыҡмай. Балалары үкереп илай башлай, ире шок хәлендә ҡатып ҡала ла артынса һыуға һикерә, ләкин ҡатынын таба алмай.\nЛенинград өлкәһендә мәкегә һикереп батҡан ҡатын-ҡыҙ тураһында видео социаль селтәрҙәрҙә шаҡтай таралды. Уның балаларының өҙгөләнеүен ишетеп һәр кем тетрәнде... Мәрхүмәнең хеҙмәттәше фажиғәгә ҡарата үҙ фекерен белдергән. Уның әйтеүенсә, боҙло һыу төбөнә киткән танышы яҡшы йөҙә белгән, балаларын да һыуҙан ҡурҡмаҫҡа өйрәткән булған.\nҺыу төбөнә киткән ҡатын юрист булып эшләгән, сәләмәт тормош алып барған. Бисараның ире һәм ун, ун дүрт йәшлек ике балаһы ҡалған.\nФажиғә һанаулы ваҡыт эсендә, ире һәм балалары алдында була. Ханым, суҡынып ала ла һыу кермәһен өсөн танауын бармағы менән ҡыҫып, мәке уртаһына һикерә. Ләкин кире ҡалҡып сыҡмай. Балалары үкереп илай башлай, ире шок хәлендә ҡатып ҡала ла артынса һыуға һикерә, ләкин ҡатынын таба алмай.


Радий Хәбиров Башҡортостанда һабантуйҙар уҙғарыу графигын раҫланы // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n13:08, 27 мая 2021 Сәйәсәт\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров 2021 йылда республика ҡалаларында һәм райондарында һабантуйҙар уҙғарыу графигын раҫланы.\nРеспублика етәксеһе указына ярашлы, Башҡортостанда һабантуйҙар 4 июндә башлана. Был көндә һабан байрамын тәүгеләрҙән булып Йылайыр районында үткәрәләр.\n5 июндә Әбйәлил, Әлшәй, Архангел, Ауырғазы, Баҡалы, Благовар, Благовещен, Бүздәк, Бөрйән, Дәүләкән, Дүртөйлө, Ейәнсура, Иглин, Ҡалтасы, Ҡырмыҫҡалы, Көйөргәҙе, Мәләүез, Миәкә, Нуриман, Тәтешле, Өфө, Хәйбулла, Саҡмағош, Шишмә һәм Яңауыл райондары игенселәре һабантуй уҙғара.\n12 июндә — Асҡын, Балтас, Балаҡатай, Бишбүләк, Бөрө, Борай, Ғафури, Дыуан, Йәрмәкәй, Илеш, Ҡариҙел, Ҡыйғы, Күгәрсен, Кушнаренко, Мәсетле, Мишкә, Салауат, Стәрлебаш, Стәрлетамаҡ, Туймазы һәм Федеоровка, ә 13 июндә Шаран районы халҡы һабантуй ойоштора.\n19 июндә Бәләбәй, Белорет һәм Краснокама райондарында һабан байрамы була.\n26 июндә – Баймаҡ районында.\n8 июлдә – Учалы районында.\n10 июлдә — Ишембай районында.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, һабантуй көндәрендә муниципалитеттарҙа «ҡоро закон» ғәмәлдә.\nТеги: һабантуй, Радий Хәбиров


«80 исем» китабы әҙерләнә | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nӨфөлә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының юбилейына арналған «80 исем» китабын баҫтырып сығарырға әҙерләйҙәр. Был башланғыстың инициаторы — театрҙың генераль директоры Илмир Әлмөхәмәтов.\n«Башинформ» агентлығына театр музейы мөдире Рәмилә Латипова һөйләүенсә, китаптың материалы ике ҙур бүлеккә — операға һәм балетҡа бүленгән. Һәр бүлектең йөкмәткеһен 80 артист, дирижер, режиссер, рәссам, концертмейстер һәм башҡа ижади хеҙмәткәрҙең исеме тәшкил итә. Ваҡыт арауығы — 1938 йылда театрға нигеҙ һалынғандан алып ХХI быуат башына тиклем.


Бәхетленең ҡунағы бергә\n29 Апрель 2019, 12:50\nҒафури районының Красноусол башҡорт интернат-гимназияһына юлланыуыбыҙ хаҡында хәбәр иткәс, уларҙа шул көндө ҙур байрам буласағын белеп шатландыҡ. Башҡортостаныбыҙҙың 100 йыллыҡ юбилейы айҡанлы Ғафури районынан булған күренекле яҡташтары, шағир Ниязбай Сәлимов һәм ветеран-уҡытыусылар менән осрашыу көтә ине.\nБайрамға шәп әҙерләнгән уҡыусылар. Уларҙың шул хәтлем дә матур итеп шиғыр һөйләүҙәре һуң?! Һәр береһен тыңлап, һоҡланып туйғыһыҙ. Вәт, афариндар! Бына ҡайҙа ул телем, илем, халҡым, тип янып торған үҙебеҙҙең үҫеп килеүсе быуын! Күҙ теймәһен! Был матур сараға шулай уҡ белем усағының тәүге директоры Дәриғәт Муллағәле улы Рәхимов, ветеран-уҡытыусылар саҡырылғайны. Дәриғәт Муллағәле улының сығышын балалар тын да алмай тыңлап ултырҙы. Сөнки улар белә, әлеге рәхәтләнеп уҡып йөрөгән белем усағы бынан 23 йыл элек тик ошо етәксе һәм Ниязбай Сәлимов хәстәрлеге менән асылғанын. Шулай уҡ осрашыу кисәһенә килгән ветеран-уҡытыусылар һәм ағинәйҙәрҙе тыңлап, үҙҙәренә бик күп фәһемле мәғлүмәт алып ултырғандыр әле гимназистар.\nНиязбай Булатбай улы уҡыусыларға шиғыр-йомаҡ та әҙерләгәйне. Балалар бик әүҙем, зирәк икән дә. Белмәгән нәмәләре юҡ бит әле?! Шартлатып яуап биреп, шағир ҡулынан бүләк алып шатландылар.\nГимназияла «Төлкәҫ» бейеү ансамбле эшләй. Етәксеһе – Айгөл Фәрит ҡыҙы Буранова. Унда инде Эльвина Ҡолманова, Искәндәр Ҡәҙерғолов, Айҙар Ишемйәров, Ингел Йомағолов, Зарина Йәноҙаҡовалар ихлас йөрөй. Ә шулай ҙа синыфта иң оҫта бейеүселәр – Илшат Ҡотов менән Илвина Мөхәмәтова. Әйткәндәй, Илшат «Аҡбуҙат» бейеүе менән районда I урынға сыҡҡан. Хатта Өфөгә «Байыҡ»ҡа барып, Гран-при алып та ҡайтҡандар әле. Эльвина Ҡолманова менән Гөлназ Дәүләтбаева «Әхирәттәр» бейеүен башҡарып, барыһын һоҡландыра. Тағы ла Толпар ауылы ҡыҙы Гәүһәр Фәтҡотдинова ҡурайҙа бик шәп уйнай икән. Ә Азалиә Әминева, Лилиә Баһауетдинова, Камила Килмөхәмәтова, Әлиә Хисамовалар әҙәбиәт менән ҡыҙыҡһына. Үҙҙәре лә әкиәт яҙырға әүәҫтәр.\nI синыфтан алып гимназияның «Быҙыбыт» ансамбленә (етәксеһе – Илшат Хәтим улы Хәбибуллин) йөрөүселәр ҙә бар. Улар – Алтынай Назырова, Зарина Ғималетдинова, Зарина Йәноҙаҡова, Илшат Ҡотов, Айгиз Вәлишин.\nОшондай өлгөлө, татыу һәм дуҫ синыфта Гөлшат Әкрәм ҡыҙы Вәлиева һәм тәрбиәсе Зилә Әкрәм ҡыҙы Шафиева бар күңелдәрен һалып, тырышып эшләй. Үҙҙәрен маҡтағандан маҡтағы килә. Әйҙәгеҙ, гел шулай алда барығыҙ, бер ҙә һынатмағыҙ, йәме!


«Башҡортостан аҙыҡ-түлеге» бренды күрше төбәктәрҙә популярлыҡ яулай // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Башҡортостан аҙыҡ-түлеге» бренды күрше төбәктәрҙә популярлыҡ яулай\n15:58, 19 апреля 2016 Иҡтисад\nӨФӨ, 2016 йыл, 19 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\n«Башҡортостан аҙыҡ-түлеге» бренды күрше төбәктәрҙә ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Ошо көндәрҙә республика вәкиле Амур Хәбибуллин Силәбе өлкәһенең Варнен районында булды. Сәфәр барышында район хакимиәте һәм вәкиллек араһында дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылды. Урындағы ҙур сауҙа селтәре «Башҡортостан аҙыҡ-түлеге» бренды тауарҙарын һатырға әҙер булыуын белдерҙе.\nЭшлекле сәфәр программаһында муниципалитеттың бер нисә предприятиеһына барыу ҡаралғайны. Ауыл хужалығы өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеүгә ҙур иғтибар бүленде. Атап әйткәндә, яҡтар Башҡортостан биләмәһендә ҡарабойҙай, тары, гәрсис кеүек культуралар үҫтереүҙе Варнен икмәк продукттары комбинаты тарафынан өлөшләтә финанслау хаҡында килеште. «Варноагромаш» ауыл хужалығы техникаһын етештереүсе киләсәктә республикала филиалын асырға ниәтләй. Был предприятиела ауыл хужалығы техникаһының 600-ҙән ашыу төрө бар, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге вәкиллегендә.\nТеги: төбәк-ара бәйләнештәр,ауыл хужалығы


Башҡортостан “Росагролизинг” менән артабан да хеҙмәттәшлек итәсәк | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nИке аралағы эшлекле мөнәсәбәттең тәүге һөҙөмтәләре – республика хужалыҡтарын заманса техника менән тәьмин итеү. Ошо турала Радий Хәбиров һәм “Росагролизинг” ширҡәте етәксеһе Павел Косовтың осрашыуы барышында әйтелде. Башҡортостан менән был компания араһындағы килешеүгә март айында ҡул ҡуйылғайны. Ярты йылда Башҡортостанға 3 миллиард һумға машина-трактор ҡайтарылған. Артабанғы маҡсаттар – һөтсөлөк фермаларына инвестициялар.


10 декабрь — Башҡорт Википедияһы\n(10 декабря битенән йүнәлтелде)\n10 декабрь — григориан стиле буйынса йылдың 344-се көнө (кәбисә йылында 345-се). Йыл тамамланыуға 21 көн ҡала.\nБМО: Кеше хоҡуҡтары көнө.\n: Халыҡ-ара футбол көнө.\nМарий Эл: Мари яҙмаһы көнө.\nТаиланд: Конституция көнө.\n1901: Беренсе Нобель премиялары тапшырыла.\n1917: Ырымбурҙа 3‑сө Бөтә башҡорт ҡоролтайында Кесе Ҡоролтай ойошторола.\n1948: БМО-ның Генераль Ассамблеяһы Кеше хоҡуҡтарының дөйөм декларацияһын ҡабул итә.\n1997: Астана Ҡаҙағстандың баш ҡалаһы итеп рәсми иғлан ителә.\nӘхмәтзәки Вәлиди Туған (1890—26.07.1970), Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте етәксеһе. автономиялы Башҡортостанға нигеҙ һалыусы. Шәрҡиәтсе һәм төркиәт белгесе, Фәлсәфә докторы (1935), профессор, Манчестер университетының мөхбир докторы (1967).\nМөнир Һаҙый (1876—10.08.1913), башҡорт тарихсыһы, дин әһеле. Ырымбур губернаһы ғилми архив комиссияһының мөхбир ағзаһы (1911).\nҒариф Ғүмәр (1891—18.08.1974), башҡорт яҙыусыһы, тәржемәсе. Беренсе донъя һәм граждандар һуғышында ҡатнашыусы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1955). РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1971).\nАлексеева Галина Ильинична (1967), Ауырғазы районы Яңы Федоровка ауылы китапханасыһы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.\nШәкүрова Шәүрә Рәшит ҡыҙы (1967), прозаик, тәржемәсе, Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союздары ағзаһы. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nГордеев Александр Семёнович (1903—16.10.1975), Бөйөк Ватан һуғышы яугире, танкыға ҡаршы ҡорал тоҫҡаусы ярҙамсыһы, гвардия старшинаһы. Еңеү парадында ҡатнашыусы. СССР-ҙың 2‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Советтар Союзы Геройы (1944).\nБәхтейәров Әнүәр Сәхибгәрәй улы (1928—25.06.1995), совет нефтсеһе, хужалыҡ эшмәкәре. 1966—89 йылдарҙа «Краснохолмнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы начальнигы. Башҡорт АССР-ының 8‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. РСФСР‑ҙың атҡаҙанған нефть һәм газ сәнәғәте хеҙмәткәре (1989), БАССР‑ҙың атҡаҙанған нефтсеһе (1971), СССР‑ҙың почётлы нефтсеһе (1987). СССР-ҙың нефть сәнәғәте отличнигы (1972). Октябрь Революцияһы (1981), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1976) һәм «Почёт Билдәһе» (1971) ордендары кавалеры.\nАбдужамалов Абдужамал Абдурашидович (1933—18.11.1996), инженер-технолог, хужалыҡ эшмәкәре. 1980—1996 йылдарҙа «Салаватнефтеоргсинтез» берекмәһенең минераль ашламалар заводы директоры. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1974) һәм Халыҡтар Дуҫлығы (1986) ордендары кавалеры. СССР-ҙың нефть эшкәртеү һәм нефть химияһы сәнәғәте отличнигы (1967), СССР-ҙың нефть эшкәртеү һәм нефть химияһы сәнәғәтенең иң яҡшы рационализаторы (1987). Сығышы менән хәҙерге Дағстан Республикаһының Сөләймән Стальский районының үҙәге Касумкент ауылынан.\nДиңгеҙбаева Рәүилә Муса ҡыҙы (1958), агроном, педагог. Баймаҡ районындағы Урал аръяғы агросәнәғәт колледжының директор урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре (2004).\nСабанеев Леонид Павлович (1844—25.03.1898), Рәсәй империяһы этнографы, тәбиғәтте өйрәнеүсе. 1873—1877 йылдарҙа Мәскәүҙә баҫылған «Природа», 1878 йылдан — «Природа и охота» журналдарының мөхәррире һәм нәшерсеһе. 1868—1870 йылдарҙа Урал буйлап экспедицияла ҡатнашып, төбәктең тарихын, үҫемлек һәм хайуандар донъяһын өйрәнә, 1873 йылда «Очерки Зауралья и степное хозяйство на башкирских землях» тигән китап яҙа. Сығышы менән хәҙерге Ярославль ҡалаһынан.\nМихляев Степан Андреевич (1919—28.03.2001), Бөйөк Ватан һуғышы яугире, артиллерия дивизионы командиры, майор. Мәғариф эшмәкәре. 1951—1983 йылдарҙа Дыуан районының Дыуан урта мәктәбе директоры. Советтар Союзы Геройы (1944). РСФСР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1957).\nСөнәев Заһиҙулла Исхаҡ улы (1929—7.01.2001), ғалим-химик-технолог, юғары мәктәп эшмәкәре. 1962 йылдан Өфө нефть институтының нефть һәм газ технологияһы кафедраһы мөдире, 1970—1976 йылдарҙа — институт ректоры. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы (1991), техник фәндәре докторы (1970), профессор (1970). РСФСР-ҙың (1974) һәм Башҡорт АССР-ының (1967) атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре. СССР‑ҙың нефть эшкәртеү һәм нефтехимия сәнәғәте отличнигы, СССР‑ҙың почётлы нефтехимигы (1984). И. М. Губкин исемендәге премия лауреаты (1996). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971).\nГәрәев Дабир Батыр улы (1934—13.02.2006), ғалим-агроном. 1980—2000 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1999 йылға тиклем — бүлек мөдире. Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1967). Башҡорт ССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1992), СССР Министрҙар Советы премияһы лауреаты (1982), «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1976).\nҺөйөндөк Сәйетов (1934), ғалим-театр белгесе, тәнҡитсе, драматург. Сәнғәт фәндәре кандидаты (1981). РСФСР-ҙың (1987) һәм Башҡорт АССР-ының (1979) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.\nИбраһимов Роберт Ғабит улы (1949), хужалыҡ эшмәкәре. 1981 йылдан Илеш районы «Урал» колхозы рәйесе. Рәсәй Федерацияһының (2010) һәм Башҡортостан Республикаһының (1993) атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1986). Илеш районының почётлы гражданы (2019). Сығышы менән ошо райондың Ҡыпсаҡ ауылынан.\nОськина Ирина Николаевна (1954), сәнғәт белгесе, 2009 йылдан Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы. Рәсәй Федерацияһының Рәссамдар союзы (1996) һәм Сәнғәт ассоциацияһы (2009) ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (2014) һәм Башҡортостан Республикаһының (2005) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.\nХәлилов Рөстәм Радик улы (1979), спортсы. Хәҙерге бишбәйге буйынса 2000 йылдан Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы, Рәсәйҙең халыҡ ара класлы спорт мастеры (2000). Үҫмер спортсылар араһында команда зачётында донъя һәм Европа чемпионы, эстафетала Европа чемпионы (2000). Сығышы менән Ишембай ҡалаһынан.\n► 10 декабрҙә тыуғандар\n1745: Томас Холкрофт, Англия яҙыусыһы.\n1798: Александр Брюллов, Рәсәй империяһы рәссамы.\n1819: Эдуард Алфред Каупер, Англия инженеры, уйлап табыусы.\n1821: Николай Некрасов, Рәсәй империяһы шағиры.\n1856: Каролина Оливия Видерстрём, Швеция гинекологы.\n1884: Зинаида Серебрякова, Рәсәй империяһы рәссамы, һынлы сәнғәт тарихына ингән тәүге рус ҡатын-ҡыҙҙарҙың береһе.\n1891: Нелли Закс, Германия шағиры, әҙәбиәт буйынса Нобель премияһы лауреаты.\n1901: Карандаш (исем-шәрифе Михаил Николаевич Румянцев), СССР-ҙың цирк артисы, клоун, Социалистик Хеҙмәт Геройы.\n1934: Виктор Попов, СССР һәм Рәсәйҙең хор дирижеры, бөгөнгө Бөтә Рәсәй дәүләт радиотелекомпанияһының Ҙур балалар хорын ойоштороусы, СССР-ҙың халыҡ артисы (1989).\n1957: Майкл Кларк Дункан, АҠШ актёры, «Йәшел миля» фильмындағы Джон Коффи роле менән билдәле.\n1964: Таисия Повалий, Украина эстрада йырсыһы.\n► 10 декабрҙә вафат булғандар\n1198: Ибн Рушд, ғәрәп философы.\n1889: Ғәли Соҡорой — башҡорт шағиры, мәғрифәтсе.\n1896: Альфред Бернхард Нобель, швед химигы, инженер, уйлап табыусы, Нобель премияһын булдырыусы.\n1906: Әхмәт Хөсәйенов — 1-се гильдия сауҙагәре (1898), меценат.\n1906: Николай Гарин-Михайловский, рус яҙыусыһы, инженер.\n1944: Ишҡолов Ғәтиәт Абдулла улы, совет—фин (1939—1940) һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).\n2006: Аугусто Пиночет, Чили диктаторы.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=10_декабрь&oldid=923557 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:54 8 декабрь 2019 үҙгәртелгән.


Республикала 55 мең беренсе класс уҡыусыһы өсөн яңы уҡыу йылы башланды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала 55 мең беренсе класс уҡыусыһы өсөн яңы уҡыу йылы башланды\n13:20, 1 сентября 2016 Йәмғиәт\nРеспубликала 55 мең беренсе класс уҡыусыһы өсөн яңы уҡыу йылы башланды Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 1 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\n1 сентябрҙә Башҡортостанда 55 мең самаһы бала тәүге тапҡыр парта артына ултыра, 450 мең уҡыусы өсөн яңы уҡыу йылы башлана. Республикала 1362 мәктәп уҡыусылар өсөн үҙ ишектәрен аса.\nӨфөлә 107 меңдән ашыу уҡыусы дөйөм белем биреү учреждениеларына бара, уларҙың 12 мең самаһы — беренсе класс уҡыусылары.\nТантаналы линейкаларҙан һуң «Минең буласаҡ һөнәрем» һәм «Тормош хәүефһеҙлеге нигеҙҙәре» темаһына асыҡ дәрестәр үткәрелә. Һуңынан һәр уҡыу йорто Белем көнөнә арналған байрам ойоштора.\nБашҡортостандың мәғариф министры Гөлназ Шафиҡова уҡыусыларға, уларҙың ата-әсәләренә һәм уҡытыусыларға ҡотлау менән мөрәжәғәт итте. Унда былай тиелә: «Яңы ҡаҙаныштарға нигеҙ һалған етди эштең сираттағы осоро башлана. Киләһе уҡыу йылы яңы ҡаҙаныштарға һәм асыштарға бай булһын. Яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшеү, илебеҙҙең лайыҡлы граждандары булыу өсөн бөтә көстө һалырға кәрәк, сөнки заманса шарттарҙа сифатлы белем алыу — тормошта уңыш ҡаҙаныу мөмкинлеге ул. Уҡытыусылар һәм мәғариф ойошмалары етәкселәре өсөн Белем көнө — үҫеп килеүсе йәш быуынды тәрбиәләү буйынса яңы яуаплы эштең башланыуы. Хөрмәтле уҡытыусылар, һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, ижади көс, бәхет һәи именлек теләйем!».\nТеги: белем көнө,беренсе класс уҡыусылары