Аяҙ көн алтынға бәрәбәр » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Аяҙ көн алтынға бәрәбәр\nАяҙ көн алтынға бәрәбәр 21.06.2016 // Йәмғиәт\nАуыл кешеһенең иркенләп ял итергә ваҡыты юҡ, сөнки яҙғы сәсеү тамамланып, һабантуйҙар үтеү менән ҡышҡылыҡҡа мал аҙығы әҙерләү башлана. Мәлдең мөһим икәнен һәр кем яҡшы аңлай. Боронғолар “Йәйге көндөң ҡиммәте ҙур” тип тиккә генә әйтмәгән бит.\n– Миҙгел, Аллаға шөкөр, уңай килде: ямғыр ваҡытында яуҙы, ҡояшлы көндәре лә мул ғына. Баҫыу-яландарҙа бесән күпереп үҫкән, иренмәй сабып ал ғына, – ти “Нерал-Бүздәк” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Рәмил Ирек улы Субаев. – Эш дәррәү һәм көйлө бара, техникабыҙ төҙөк, ватылып ултырғандары юҡ. Яғыулыҡ-майлау материалдарын да алдан хәстәрләгәс, бер ниндәй ҙә тотҡарлыҡтар күҙәтелмәй.\nЙәмғиәттең 8500 гектар ере бар, яҙын иген культуралары шуның биш мең гектарында сәселгән. Бынан тыш, ауыл эшсәндәре шәкәр сөгөлдөрө, көнбағыш, силосҡа тип кукуруз да хәстәрләгән. Пар ерҙәре иһә 700 гектар тәшкил итә.\nБөгөн игенселәр ике донник баҫыуында эш менән мәшғүл: көндәрҙең аяҙ тороуынан файҙаланып, тиҙ арала үләнде сенажға һалыуҙы тамамларға ниәтләйҙәр. “Етәкселек яғынан иғтибар ҙур булғас, эшләүе еңел, хеҙмәтебеҙҙе һәр саҡ баһалайҙар”, – ти баҫыу эшсәндәре. Механизаторҙар яҫмаларҙың ҡалын булыуына ҡыуана. Сабылған үлән баҫыуҙа оҙаҡ ятмай, ҡеүәтле техника ярҙамында сенаж соҡорҙарына тиҙ арала оҙатыла. Сит илдә һәм үҙебеҙҙә етештерелгән заманса техника менән люцерна һәм йылҡы борсағы баҫыуҙарын һабантуйға тиклем үк сабып алғандар икән.\nБаҫыуҙа көс түккәндәр көнөнә өс тапҡыр йылы аш менән бушлай тәьмин ителә. Эш хаҡы ваҡытында һәм тотҡарлыҡһыҙ түләнә, социаль яҡлауҙар ҡаралған. Хеҙмәт хаҡының юғары булыуы бөгөн йәштәрҙең күбеһен ауылда ҡалырға этәрә икән. Ҡасандыр Себер тарафтарына оҙон аҡса артынан сығып киткәндәр ҙә әле туған хужалығына ҡайтырға ашҡынып тора, ти.\n“500 ферма” маҡсатлы программаһына ингән хужалыҡта бөгөн ҡара-сыбар тоҡомло 1600 баш һыйыр малы аҫрала, шуның 500-гә яҡынын һауалар. Һөтсөлөк фермалары, шул иҫәптән йәйләүҙәр ҙә заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған, ҡеүәтле һыуытҡыстар продукцияны сифатлы итеп һаҡларға мөмкинлек бирә. Әле предприятиела көнөнә һигеҙ тонна һөт һауыла, ул Бәләбәйҙәге комбинатҡа тапшырыла.\nБында Вознесенка, Ташлыкүл, Бүздәк һәм Никольский ауылдарынан барлығы 120 кеше эшләй. Ауыл халҡының етеш, мул йәшәүен, уңғанлығын һәм тырышлығын билдәләп, “Халыҡ егәрле булғанда эштәр ыңғай бара, һөҙөмтәләр ҙә юғары”, – тип һөйөнөсө менән уртаҡлашты етәкселек.


Республикала Мордовия һәм Волгоград өлкәһе делегациялары социаль хеҙмәтләндереү өлкәһендәге тәжрибәне өйрәнәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала Мордовия һәм Волгоград өлкәһе делегациялары социаль хеҙмәтләндереү өлкәһендәге тәжрибәне өйрәнәсәк\n11:05, 11 мая 2016 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 11 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nБашҡортостанда Мордовия Республикаһы һәм Волгоград өлкәһенең халыҡты социаль яҡлау системаһы вәкилдәре халыҡты социаль хеҙмәтләндереү өлкәһендәге хеҙмәттәрҙе дәүләткә ҡарамаған секторға күсереү буйынса төбәк тәжрибәһен өйрәнәсәк. Уны Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич юғары баһаланы һәм бөтә илдә таратырға тәҡдим итте.\nТөбәк вәкилдәре республикаға 12 майҙа килә. Мордовия делегацияһын халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары Сергей Купцов, Волгоград өлкәһе вәкилдәрен халыҡты социаль яҡлау комитетының социаль хеҙмәтләндереүҙе ойоштороу бүлеге начальнигы Елена Тришина етәкләй.\nБеренсе көндә ҡунаҡтар өсөн Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығында түңәрәк өҫтәл ойошторола. Һуңынан улар халыҡты социаль хеҙмәтләндереү өлкәһендә эшмәкәрлек алып барған автономиялы коммерцияға ҡарамаған ойошмаларҙың эше менән танышасаҡ. Атап әйткәндә, делегациялар баш ҡаланың Орджоникидзе районындағы «Феникс», Благовещен ҡалаһындағы «Изгелек» халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәктәренә барасаҡ. 13 майҙа иһә Дүртөйлөләге «Хәстәрлек» һәм Кушнаренко районындағы «Ышаныс» халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәктәрен ҡараясаҡ, тип хәбәр итте Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте етәксеһе Роза Кузьменко.


Мордвалар — Башҡорт Википедияһы\nМордвалар (моҡш. мокшет, әрз. эрзят) — Мордовия Республикаһының төп халҡы. Рәсәйҙә 800 мең кеше, шул иҫәптән Мордовияла 333 мең кеше, Башҡортостанда 20 мең кеше.\nФайл:Девятаев Михаил Петрович.jpg\n1-се рәт: Тюштян • Пуреш • Николай Мордвинов • Василий Ключевский\n2-се рәт: Василий Шукшин • Маскаев Олег • Сергей Кирдяпкин • Михаил Девятаев\nБарлығы: 800 000\n744 237 (халыҡ иҫәбен алыу 2010)\n65 447 (2010 й.)\n: Пенза өлкәһе\n54 703 (2010 й.)\n38 682 (2010 й.)\n38 977 (2010 й.)\nТүбәнге Новгород өлкәһе:\n19 138 (2010 й.)\n18 678 (2010 й.)\n17 095 (2010 й.)\n333 112 (2010 й.)\n20 300 (2010 й.)\n19 156 (2010 й.)\n9 331 (халыҡ иҫәбен алыу 2001)\n8 013 (халыҡ иҫәбен алыу 2009)\n5 000 (2000 й., билдә)\n1 513 (халыҡ иҫәбен алыу 1999)\n877 (халыҡ иҫәбен алыу 2009)\n562 (халыҡ иҫәбен алыу 2000)\n392 (билдә 2011)\nмарыйҙар, меря, мурома\n3 Мордваларҙың һан иҫәбе\n12 Башҡортостанҙың мордвалар тарихы\n12.1 Башҡортостанда мордваларҙың һан иҫәбе\nМордвалар Волга-Урал төбәктә. Бөтө Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу 2010 йыл\nМордвалар (эрзәләр һәм муҡшылар) Мордовияның төп халҡы. Дөйөм иҫәбе 800 мең кеше, шул иҫәптән Мордовияла — 333 112 (әрҙәләр һәм мокшалар) кеше. Күп һанлы мордвалар төркөмдәре Рәсәй Федерацияһында: Һамар өлкәһендә 65 447 кеше (2010 й.), Пенза өлкәһендә 54 703 (2010 й.), Ырымбур өлкәһендә 38 682 кеше (2010 й.), Ульяновск өлкәһендә 38 977 (2010 й.), Түбәнге Новгород өлкәһендә 19 138 кеше (2010 й.), Мәскәү өлкәһендә 18 678 (2010 й.) һәм Мәскәү 17 095 (2010 й.). Шулай уҡ мордвалар төркөмдәре Башҡортостанда 20 300 кеше (2010 й.), Татарстанда 19 156 кеше (2010 й.), Украинала 9 331 кеше (2001 й.), Ҡаҙағстанда 8 013 кеше (2009 й.), Үзбәкстанда 5 000 кеше, Ҡырғыҙстанда 1 513 кеше), Беларусьтә 877 кеше (2009 й.), Эстонияла 562 (2000 й.), һәм Латвияла 392 кеше (2011 й.) илдәрендә бар.\nМордва ҡыҙы. XVIII быуат аҙағында.\nМордваларҙың һан иҫәбеҮҙгәртергә\nМордвалар һаны 1989 йылда РСФСР‑ҙа — 1072,9 мең, Мордва АССР‑ында — 313,4 мең; 2002 йылда Рәсәйҙә — 843,4 мең, Мордовия Республикаһы — 283,9 мең, ошоға ярашлы 2010 йылда — 744,2 мең һәм 333,1 мең кеше.\nХалыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса мордваларҙың (әрҙәләр һәм мокшалар) һан иҫәбе (кеше)\nСоветтар Союзы 1 340 415 1 249 000 1 456 330 1 285 116 1 262 670 1 191 765 1 153 987 - -\nРәсәй (РСФСР) 1 334 700 - - - - - - 843 350 744 237\nМордовия Республикаһы (Мордва АССР‑ы) - - 405 031 357 978 364 689 338 898 313 420 283 861 333 112\nБашҡортостан Республикаһы (Башҡорт АССР‑ы) 49 813 - 57 826 43 582 - 35 900 31 923 26 020 20 300\nИгенселек мордвалар хужалығының төп тармағы булған: арыш, һоло, бойҙай, арпа, борсаҡ, тары, етен, киндер үҫтергәндәр. Игенселек ҡоралдарынан һуҡа, һабан, ағас тырма, ураҡ булған. Малсылыҡ, йәшелсә үҫтереү, умартасылыҡ, һунарсылыҡ, балыҡсылыҡ ярҙамсы роль уйнаған; шулай уҡ сауҙа эше, төрлө кәсептәр м‑н шөғөлләнгәндәр.\nЭрзә ҡатын-ҡыҙ кейеме\nМуҡшы ҡатын-ҡыҙ кейеме\nМордваларҙың традицион ҡатын-ҡыҙ кейеме (Дыуан районының Михайловка ауылы). Мордваларҙың традицион кейеме сигелгән биҙәктәрҙең (нигеҙҙә ҡара, күк, сем ҡыҙыл, һары һәм йәшел төҫтәге ептәр ҡулланылған) күплеге менән айырылып торған. Ҡатын-ҡыҙ кейеме мул күлдәктән (панар, паля, покой), кешмир, сатин йә ситса туҡыманан тегелгән тура сарафандан һәм алъяпҡыстан торған. Күлдәкте туҡылған суҡлы һәм сулпылы билбау, таҫтамал (кеска руцят) бәйләп, тар ҡайыштар йә бау (муҡшыларҙа), киндер туҡыма (пулокаркс) менән быуғандар, сигеү, уҡа, семәрле тимер тәңкәләр (эрзәләрҙә) менән биҙәгәндәр. Мордва ҡатын-ҡыҙы биҙәүесе (пулай). Башҡортостан Республикаһы Милли музейы Ҡатын-ҡыҙ яулыҡ, шәл, сигеү, сәйлән менән биҙәлгән һәм арҡалығы (эрзәләрҙә) оҙон булып төшөп торған, бейек киндер кәпәс (сорока); сигеү, сәйлән менән биҙәлгән (муҡшыларҙа) трапеция рәүешендәге (панга) баулы башлыҡ, кейәүгә сыҡмаған ҡыҙҙар — сигеү, сәйлән, уҡа менән биҙәлгән ҡашмау, яһалма сәскәләрҙән һәм муйынсаҡтарҙан эшләнгән таж кейгән.\nМордваларҙың традицион ҡатын-ҡыҙ кейеме. Археология һәм этнография музейы, Өфө Ҡатын-ҡыҙ ҡыҙыл сафьян менән биҙәлгән, осло башлы бөрмәле күн итек (муҡшыларҙа — кемот, эрзәләрҙә — кемть) кейгән. Традицион биҙәүестәргә сәйләндән һәм тәңкәләрҙән (муҡшыларҙа) эшләнгән түшелдерек, күлдәк иҙеүе өсөн ҡаптырмалар (сюлгам, сюлгамо), муйынсаҡтар, һырғалар, беләҙектәр, балдаҡтар, сикә сулпылары, янбаш биллеге (пулай, пулагай) инә. Традицион ир-егет кейеме яғаһыҙ, иҙеүе ҡыя уйылған, мул итеп беселгән күлдәктән (панар) һәм баҫа киндер йә етендән, күберәк ҡыҙыл, ал ҡыҙыл һәм күк төҫ ҡушылған сыбар туҡыманан тегелгән ыштандарҙан (понкст) торған. Өҫ кейеме ҡулдан һуғылған буҫтау сумань һәм сапан, һарыҡ тиреһенән тегелгән тун һәм толоп булған. Ир-егет башына кейеҙ эшләпә, йәнлек тиреһенән тегелгән бүрек, картуз кейгән. Үҙенә генә хас ҡыя үрелгән, алғы яғы трапеция рәүешендәге, ике яҡтан һәм арттан элмәкле һай сабата (муҡшыларҙа — карьхть, эрзәләрҙә — карть) мордва кейеменең үҙенсәлеге булған.\nМордваларҙың традицион аш-һыуы игенселек м‑н табылған аҙыҡ-түлекте файҙаланыуға нигеҙләнгән. Тары ярмаһынан, яҫы борсаҡтан, борсаҡтан шыйыҡ бутҡа бешергәндәр, әсе икмәк, ҡоймаҡ, төрлө эслек һалынған бәлештәр әҙерләгәндәр; һөт аҙыҡтарынан май, ҡаймаҡ, сыр, эремсек ҡулланғандар. Итте башлыса бешереп ашағандар. Балыҡ ашамлыҡтары киң таралған, һыйыр, балыҡ, ҡош итен бергә һалып бешереү осраған. Киң ҡулланылған эсемлектәргә кеүәҫ, әсетелгән һөт, ҡайын һуты ингән; иҫерткес эсемлектәрҙе балдан (пуре), арыш ононан йә шәкәр сөгөлдөрөнән (поза) әҙерләгәндәр. Йола ашамлыҡтарына һөтлө тары бутҡаһы, әсе арыш ҡамырынан йә бойҙай ононан бешерелгән ҡатлаулы эслек һалынған бәлеш (лукш), эремсекле бәлештәр, “сәләмәтлек икмәге” (шумбра кши) һәм башҡалар ингән.\nМордваларҙың ғаилә-никах мөнәсәбәттәрендә традицион һыҙаттар һаҡланған: XIX быуат аҙағында тиклем ҙур ғаилә булып йәшәү өҫтөнлөк алған, ғаилә тормошонда патриархаль традициялар һаҡланған, полигамия булған; ғаилә башлығы (муҡшыларҙа — кудазор, эрзяларҙа — поштя) булып, ҡағиҙә булараҡ, иң өлкән ир торған. Традицион рухи мәҙәниәттә христиан диненә тиклемге дини инаныуҙар, йолалар, ғөрөф-ғәҙәттәр һаҡланған. Ҡатын-ҡыҙ затындағы аллаларҙың күплеге мордваларҙың традицион табыныуҙарының үҙенсәлеге булып тора: ел аллаһы (Варма-ава), һыу аллаһы (Ведь-ава), урман аллаһы (Вирь-ава), ер аллаһы (Мода-ава) һәм башҡалар. Ир заты образындағы аллалар (Варма-атя, Ведь-атя, Вирь-атя, Мода-атя һәм башҡалар) ҡатын-ҡыҙ аллаларының ирҙәре тип һаналған. Һуңыраҡ уртаҡ юғары аллаға табыныу барлыҡҡа килгән (муҡшыларҙа — Шкай, эрзяларҙа — Нишке). Аллалар хөрмәтенә, уларҙың йәшәү урындарында (урман, ялан, торлаҡ, хужалыҡ ҡаралтыларында, йылға ярында) бергәләп һәм ғаилә м‑н ғибәҙәт ҡылғандар (озкст). Ауыл хужалығы эштәренә бәйле йолаларға мөһим урын бирелгән: һабанға төшөү (кереть озкс), малды тәүләп көтөүгә сығарыу (лив темасоавтома озкс) һәм башҡалар. Ата-баба культы ерләү йолаларында күҙәтелгән.\nМордваларҙың традицион торамалары (веленя, веле) йылға буйҙарында урынлашҡан һәм күберәк линиялы (эрзяларҙа) йәки өйкөм (муҡшыларҙа) планировкалы булған. Торлаҡтар тәпәш нигеҙле 1, 2, 3 камералы бурап яһалған өйҙәрҙән, шулай уҡ саман йә балсыҡ йорттарҙан ғибәрәт. Ауыҙы алғы яҡ стенаға ҡаратып сығарылған мейес (өйҙөң берәй мөйөшөндә, ишек эргәһендә) традицион интерьерҙың төп элементы булған; иң түрҙә мейескә диагональ йүнәлештә өҫтәл торған; стеналар буйында эскәмйәләр (ишеккә яҡын торғаны ат башы рәүешендә юнып эшләнгән вертикаль таҡта менән тамамланған (коник ланга)), һәндерәләр, һикеләр урын алған. Мейес эргәһенә һауыт-һаба өсөн шкафтар (потмар) ҡуйылған, стенала ағастан йә тал сыбыҡтарынан үрелгән, туҙҙан эшләнгән ҡалаҡ һалғыс (пенчкерь) эленгән. Ихатала аҙбар, ырҙын табағы, келәт (кудо; ул изге һаналған), мунса, уның эргәһендә — аҙыҡ-түлек һаҡлай торған ярым ер өй (виход) рәүешендә баҙ булған.\nМордваларҙың музыкаль фольклоры күп төрлө: эпик, лирик, әйлән-бәйлән йырҙары, туйҙа сеңләү, мәрхүмде иҫкә алып һыҡтау киң таралған; күп тауышлы хор менән йырлау уникаль иҫәпләнә. Халыҡ музыкаль ҡоралдары: ике яғынан эсе ҡыуыш ике ҡамыш торба беркетелгән кларнет (нюди, нудей), волынкалар (фам, пувама) һәм башҡалар.\nДингә ышаныусылар - православие һәм мәжүсилек.\nТөп мәҡәлә: Мокша теле\nТөп мәҡәлә: Эрзя теле\nХәҙерге мордва теле Мокша һәм Эрзя субэтностарына бүленә. Яҙмаһы — кирилл әлифбаһы. Мокша һәм эрзя телдәре менән бер рәттән Мордовия республикаһында дәүләт теле булып һанала.\nБашҡортостанҙың мордвалар тарихыҮҙгәртергә\nБашҡортостанда Мордва милли-мәҙәни автономияһы, «Фёдоровка ауылы» мордва тарихи-мәҙәни үҙәге, Фёдоровка районының Фёдоровка ауылында мордва халҡын хеҙмәтләндереү буйынса база китапханаһы эшләй, фольклор коллективтары («Эрзяночка» халыҡ ансамбле, «Огоньки» балалар бейеү ансамбле һәм башҡалар) ойошторолған, мордваларҙың милли байрамдары үткәрелә, күп кенә мәктәптәрҙә мордва теле уҡытыла.\nМордвалар Башҡортостанға күпләп күсеп ултырыу осоро Яңы Кама аръяғы сик һыҙығы (Кама аръяғы сик һыҙығы) төҙөлгәндән һәм башҡорт ерҙәрен һатып алыуҙы рөхсәт иткән указ (1736 йыл 11 февраль) сыҡҡандан һуң башлана, бигерәк тә XIX быуат 2‑се яртыһында актив бара (Күскенселек хәрәкәте). 1740 йылда Өфө провинцияһының көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә беренсе мордва ауылы — Каменкаға (хәҙәрге Башҡортостандың Бишбүләк районы) нигеҙ һалына. Өфө губернаһында мордва халҡы Бәләбәй өйәҙендә, Стәрлетамаҡ өйәҙендә, Ырымбур губернаһында Ырымбур һәм Орск өйәҙҙәрендә тупланып йәшәгән. Халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, мордва халҡының һаны 1897 йылда Өфө губернаһында — 37,3 мең, Ырымбур губернаһында — 38,4 мең, 1939 йылда БАССР‑ҙа 57,8 мең кеше тәшкил итә.\nБашҡортостанда мордваларҙың һан иҫәбеҮҙгәртергә\nБАССР‑ҙа мордвалар һаны 31,9 мең, 2002 йылда Башҡортостанда — 26 мең, 2010 йылда — 20,3 мең кеше тәшкил итә. 2010 йылда мәғлүмәттәр буйынса, Башҡортостанда күберәк Стәрлетамаҡ (4,1 мең кеше), Өфө (2,7 мең), Салауат (1,2 мең), Октябрьский (818), Бәләбәй ҡалаларҙа һәм Бәләбәй районында (1,7 мең), Башҡортостандың Фёдоровка (2,3 мең), Бишбүләк (934), Стәрлетамаҡ (803), Шишмә (779), Йәрмәкәй (575), Өфө (520) райондарында тупланып йәшәй. Мордвалар күбеһе урыҫ телендә, ҡайһылары мордва телендә (эрзя һәм муҡшы) һөйләшә. Диндарҙарҙың төп өлөшө православие динен тота. Мордва этносы эрзя һәм муҡшы субэтносына, шулай уҡ ҡаратай һәм шоҡша этнографик төркөмдәренә айырыла; Башҡортостандағы мордва халҡының күпселеге — эрзя.\n↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 Всероссийская перепись населения 2010 года\n↑ По переписи 1989 г. в Казахстане было 30 036 мордвы (1989), по переписи 1999 г. — 16 147 чел. (Агентство Республики Казахстан по статистике)\nМурзабулатов М. В. Мордовское население Башкортостана: исслед. и материалы. Өфө, 1995;\nЩербаков А. С. Мордовское население Башкортостана: очерк современных этнических процессов. Өфө, 2005.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мордвалар&oldid=1055380 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 10 август 2021 в 19:43\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:43 10 август 2021 үҙгәртелгән.


Николай Дмитриев, "Кеше ғүмере буйынса уҡырға тейеш", тип йыш ҡабатларға ярата. Етмеш алты йәшлек ағай үҙе был ҡағиҙәне һис тайпылмай үтәп килә һәм бының ошолай икәнлеген, күптән түгел үҙен тәржемәсе сифатында һынап ҡарап, иҫбатланы. Уның һүҙҙәре буйынса, башҡорт теленән туған сыуаш теленә тәржемә итеүгә ул хаҡлы ялға сыҡҡас тотона.Тап шул саҡта шиғыр, проза әҫәрҙәре яҙа башлай. Белеме буйынса статистик һәм экономист булғанға күрәме, уның күңеле гел ижадҡа тартылған, күрәһең. Хаҡлы ялға сыҡҡас та , уҡытыусы булып эш башлай.\n- 2004 йылда мине Павел Миронов исемендәге\nсыуаш ял мәктәбенә эшкә саҡырҙылар. Мәктәп директоры Иван Тарасов ярҙамында ҡатмарлы уҡытыусы һөнәренең нигеҙҙәрен үҙләштерҙем, - тип һөйләй Николай Васильевич. - Элекке эш тәжрибәһе лә ярҙам итте, өҫтәмә әҙәбиәт уҡыным һәм әле лә белемемде камиллаштырыуҙы дауам итәм.\nҺандар һәм теүәл иҫәптәр батшалығынан һуң,\nНиколай Дмитриевҡа нәфис образдар һәм әҙәби геройҙар доньяһы асылды.\n- Бер нисә йыл элек мин башҡорт халҡының мәңгелек әҫәрен - "Урал батыр"эпосын һатып алдым, - тип уртаҡлаша Николай Дмитриев. - Был әҫәрҙән айырылып булмай торғайны, йотлоғоп ҡат-ҡат уҡыным, уйландым һәм ,ниһайәт, "Урал батырҙы" сыуаш теленә тәржемә итергә ҡарар иттем. Кистәрен тәржемә итә башланым, белеүегеҙсә, тәржемә төп нөсхәнән эшләнергә тейеш. Шуның өсөн нигеҙ итеп, мин башҡорт телендәге тексты алдым.\nСыуаш һәм башҡорт телдәренең грамматик төҙөлөшө бер аҙ оҡшаш, шуға ла тәүҙә әллә ни ауырлыҡтар күрмәнем. Үҙҙәренең тикшереүҙәрендә лингвист- ғалимдар шиғырҙың боронғо формаһы тип иҫәпләгән ҡатмарлы шиғыр юлы күләмен дә һаҡлап ҡалыуға ирештем. Ярты йыл тигәндә тәржемәмә һуңғы нөктәмде ҡуйҙым.\nӘлбиттә, бының менән генә эш тамамланмай әле. Әҙер материал мөхәррир ҡулы аша үтергә тейеш бит. Николай Дмитриев үҙенең яҡташы, Ҡырмыҫҡалы районының Ефремкин ауылы мәктәбендә уҡытыусы булып эшләгән Людмила Павловаға ярҙам һорап мөрәжәғәт итә. Оло кешенең үтенесен кире ҡаҡмай ул: ҡыҫҡа ваҡыт эсендә тәржемәгә үҙ төҙәтмәләрен индерә. Төрлө нәшриәттәргә йөрөү бер ниндәй ҙә һөҙөмтәләр бирмәй. Дүрт йыл үткәс кенәНиколай Васильевич Ҡала үҫеше йәмәғәт фондыиғлан иткән социаль проекттар конкурсында еңепсыға һәм 10 мең һум приз менән бүләкләнә. Был аҡсаларҙы ул тулыһынса "Урал батыр" эпосын айырым китап итеп баҫтырыуға тотона. Тираж 200 экземпляр тәшкил итә.\nОшо көндәрҙә типографиянан яңы баҫманың тәүге партияһы килтерелде. Уларҙың күпселеге Павел Миронов исемендәге сыуаш ял мәктәбенә һәм Ефремкин ауылы мәктәбенә оҙатыласаҡ.\n- Әлбиттә, "Урал батыр" эпосын тәржемә итеүем шундай үҫеш алыуына мин бик шатмын. Мауығыуҙан ғына башланған эшемдең аҙағы хәйерле булды,- ти Николай Дмитриев. - Минең хыялымды тормошҡа ашырырға ярҙам итеүсе Иван Тарасовҡа ныҡрәхмәтлемен. Ижади пландарға килгәндә, ниндәй әҫәрҙе тәржемә итеүем әлегә билдәле түгел. Көҙөн мин шиғырҙар яҙырға яратам.


Яҡындарына, дуҫтарына, яҡташтарына изге эштә эскерһеҙ ярҙам иткән кешеләргә һоҡланабыҙ. Сибай ҡалаһында йәшәүсе Әхмәт Ғибәҙәт улы Сыбарғошовты шундай кеше тип беләбеҙ. Әле «Атайсал» гәзитенә 5 кешене яҙҙырып, тағы ла бер изге эш башҡарҙы.\nӘхмәт Ғибәҙәт улы тормошто ярата һәм унда барған хәл-ваҡиғаларға битараф түгел.\n—Заманалар үҙгәреп тора. Әле етеш, тыныс тормошта йәшәйбеҙ. Әммә замандың ҡайһы бер күренештәренә тыныс ҡарап булмай. Йәштәребеҙҙең үҙ ерендә ерегә алмауына әсенәм. Себерҙә, башҡа ерҙәрҙә бил бѳгәләр. Ауылдағы ерҙе ҡәҙерләмәйбеҙ. Эш юҡ тигән булып һылтанабыҙ. Элекке заманда ауыл халҡы бер-береһенә ярҙам итеп, татыу, берҙәм йәшәне. Етәкселәр ҙә, хеҙмәтсәндәр ҙә колхоз, совхоз, ер эше тип янды. Тормошобоҙҙо хеҙмәтһеҙ, хужалыҡһыҙ күҙ алдына ла килтерә алмай инек. Ярҙамға мохтаж яҡындарыма йорттар һалыштым, уларҙың балаларын аяҡҡа баҫтырыштым. Ошоға тиклем йәшәлгән тормошом, башҡарған эштәрем һәм ауылдаштарым тураһында «Заманым һәм замандаштарым» исемле китабымды баҫтырып сығарҙым. Йәштәр тыуған яғына йышыраҡ ҡайтһындар, ергә, тәбиғәткә һаҡсыл булһындар, хеҙмәт яратһындар һәм телде һаҡлаһындар.


Хеҙмәт алдынғыларына - лайыҡлы баһа\nБөгөн төрлө тармаҡтарҙа эшләгән 50-нән ашыу кешегә Башҡортостандың юғары наградалары тапшырылды.\nБүләкләнеүселәрҙе Республика Президенты Хакимиәте етәксеһе Сергей Молчанов тәбрикләне. Һеҙ төрлө өлкәләрҙә эшләйһегеҙ , әммә барығыҙ ҙа үҙ һөнәрегеҙҙең оҫтаһы һәм юғары уңыштарға өлгәшкәнһегеҙ. Бөгөн Башҡортостан төп социаль-иҡтисади күрһәткестәр буйынса алға бара икән, бында һеҙҙең дә өлөшөгөҙ ҙур, тине Сергей Молчанов. Бүләкләнеүселәр республика етәкселегенә иғтибары өсөн рәхмәт әйтеп, дәүләт наградаларын фиҙаҡәр хеҙмәт менән аҡлаясағын белдерҙе.


Бөгөн бер сәғәт дауамында республика һайлаусылары телефон аша Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиевҡа үҙҙәрен борсоған һорауҙарҙы бирә алды.\nТура бәйләнеш йыл һайын Берҙәм тауыш биреү көнө алдынан ойошторола торған сара. Гражданлыҡ бурысын ҡайҙа һәм нисек алдан үтәргә мөмкин, үҙеңдең тауыш бирәсәк участкаңды нисек белергә? Үҙәк һайлау комиссияһы етәксеһенә республиканың төрлө төбәктәренән тиҫтәнән ашыу кеше шылтыратты. Һорауҙар шулай уҡ кандидаттар исемлеге һәм депутаттарға лә ҡағылды. Ни өсөн депутат креслоһында срогы тамамланған халыҡ һайланыусылары башҡарған эше тураһында отчет бирмәй, Өфөнән тыш һайлау участкаларында видеокүҙәтеү ҡоролмалары буламы? Тауыш биреүселәрҙе борсоған һорауҙар тематикаһы буйынса шаҡтай киң булды. Республика Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесенә бирелгән иң ҡыҙыҡлы һорауҙар киң мәғлүмәт сараларында ла баҫылып сығасаҡ. «Ҡыҙыу линия» ла үҙ эшен дауам итә, кәрәкле мәғлүмәтте 8 800 347 5454 һандарына шылтыратып алырға була.


Йоматау шифаханаһы урынына наркология диспансеры\nРеспубликаның иң боронғо дауалау учреждениеларының береһе ябылып, уның урынына наркомандарҙы реабилитациялау үҙәге барлыҡҡа килә, тигән хәбәр республика халҡын һиҫкәнергә мәжбүр итте. Күптәр, әлбиттә, был имеш-мимешкә ышанманы. Нисек инде ул тотош илдә тиңе булмаған шифахана ябыласаҡ? Ҡымыҙ менән дауалаусы медицина учреждениелары башҡаса юҡ бит, тип яҡшыға юранылар.\nНәсиә Грищенко Йоматау шифаханаһына Мәскәү өлкәһенән килгән. Сығышы менән Баҡалы районынан булған ханым дауалау үҙәгенең мөғжизәле сифаттары тураһында күптән хәбәрҙар. Бында килеп ул бер яҡтан сәләмәтлеген яҡшыртһа, тыуған яҡтарҙы ҡайтып күреү күңелгә дауа, ти ул.\nҠаҙағстан, Үзбәкстан һәм башҡа яҡын сит илдәр. Йоматауға дауа алырға төрлө төбәктәрҙән киләләр. Ә республика халҡы инде шифаханала бер тапҡыр ял иткәндән һуң йыл да килергә ҡарар итә.\nЙоматау шифаханаһы ашҡаҙан-эсәк, үпкә ауырыуҙарынан арынырға ярҙам итә. Был эштә табиптар заманса дауалау алымдары, ҡоролмалар ҡуллана. Шулай ҙа иң төп шифаны ял итеүселәр ҡымыҙҙан ала, ти белгестәр.\nБыл уникаль шифахананы ябыу тураһында хәбәр таралғас халыҡ ҡаршы сыға. Имеш-мимештәр ысын булған хәлдә ҡасаба күҙ терәп торған учреждениенан ҡолаҡ ҡағасаҡ, икенсенән ауыл уртаһында, мәктәп эргәһендә наркомандар дауалау үҙәге барлыҡҡа килеүе башҡа һыймаҫлыҡ хәл, ти улар.\nРеспубликаның һаулыҡ һаҡлау министрлығы иһә был хәбәрҙең буш булыуын белдерҙе. Халыҡҡа борсолорға урын юҡ. Һөҙөмтәле эшләгән учреждениеһын береһе лә яптырмаясаҡ, тине министр урынбаҫары.\nМинистрлыҡ вәкиле был хәбәрҙең ҡайҙан һәм кемдең ауыҙынан килеп сығыуы билдәһеҙ, ти. Шифахана етәкселеге әйтеүенсә, шифахананы ябыу, йәки башҡа учреждениелар урынлаштырыу тураһында бөтөнләй хәбәрҙар түгел. Шуға күрә Йоматауҙа халыҡтың сәләмәтлеген яҡшыртыу эше ҡәҙимгесә дауам итә.


«Матбуғат балы-2013» республика конкурсы еңеүселәре билдәләнде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Матбуғат балы-2013» республика конкурсы еңеүселәре билдәләнде\n10:09, 17 декабря 2013 Йәмғиәт\n«Матбуғат балы-2013» республика конкурсы еңеүселәре билдәләнде Фото: Лариса Ветлугина\nДүшәмбе, 16 декабрҙә, «Матбуғат балы-2013» республика журналистар конкурсы еңеүселәренең исемдәре билдәле булды. Уларҙы бүләкләү тантанаһы Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы бинаһында үткәрелде.\nЙыл журналисы исеменә «Юлдаш» радиоһының тапшырыуҙар алып барыусыһы Гүзәл Ситдиҡова лайыҡ булды.\n«Гүзәл Ситдиҡова резонанслы программалар авторы булып тора. Ул етди профессиональ кимәлгә эйә һәм бирелеп эшләй, шуға ла үҙе алып барған темаларҙы һәр яҡлап асыуға өлгәшә. «Махсус репортаж» тапшырыуы социаль-ижтимағи, тыңлаусы өсөн мөһим мәсьәләләрҙе яҡтырта. Былар – журналист тикшеренеүҙәре һәм махсус рейдтар, аналитика, анализ, диспуттар. Программаларҙа һәр яҡлап яҡтыртылған темалар исемлеге — вандализм, юғалған кешеләр, балаларҙы рәнйетеү, традицион булмаған дини ағымдар, коррупцияға ҡаршы көрәш, бизнес төрө булараҡ һоранып ултырыуҙар, телевизион гипноз, интернет йоғонтоһо, хәҙерге мультфильмдарҙың кире яғы, психологик тренингтар, яһалма дарыуҙар, венерик ауырыуҙар, күп ҡатынлылыҡ. Енәйәтселек темалары айырым анализланды — эфирҙа холҡ төҙәтеү колонияларынан киң репортаждар, кеҫә, фатир бурҙары, автомобилдәрҙе урлау, аферистар тураһында тапшырыуҙар үтте. Спиртлы эсемлектәрҙең, наркотиктарҙың зарарлы йоғонтоһо, суицид, һуғыш һәм ҡораллы конфликттарҙың уларҙа ҡатнашыусылар өсөн социаль-психологик эҙемтәләре тураһында махсус репортаждар циклының әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ», тип хәбәр ителә еңеүсе презентацияһында.\n«Йыл блогеры» Рәйес Ғәбитов булды, ә «Башҡортостан электр селтәрҙәре компанияһы»ның матбуғат хеҙмәте иң яҡшы тип танылды. «Башнефть» акционеҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте иң яҡшы корпоратив гәзит («Башкирская нефть») сығара. Шулай уҡ «Башнефть» компанияһы «иң асыҡ компания» тип танылды.\n«Һаулыҡ һәм экология» номинацияһында «Российская газета» хәбәрсеһе Тамара Пересыпкина еңде, «Спорт һәм сәләмәт йәшәү рәүеше» номинацияһында — БЮТ телеканалы хәбәрсеһе Роза Хәбибуллина. «Мәҙәниәт һәм сәнғәт» номинацияһында «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы хеҙмәткәре Эльмира Сабирова иң яҡшы журналист тип танылды, «Сәйәсәт һәм йәмғиәт» номинацияһында «Вся Уфа» телеканалы хәбәрсеһе Андрей Савельев еңде. Иҡтисад һәм финанстар өлкәһендә «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы хәбәрсеһе Марина Попкова иң яҡшыһы булды.\nБөтә еңеүселәр дипломдар һәм иҫтәлекле кубоктар алды.\nТеги: конкурстар,киң мәғлүмәт саралары,матбуғат балы


Умартасылыҡ серҙәре/10-сы дәрес\nРубриканы Рафиҡ Ноғоманов алып бара. Мәҡәләләр 2012 йылғы «Башҡортостан» гәзитендә баҫылған http://bashgazet.ru/usadba/3201-umartasyly-serre-10-sy-dres.html\nЯҙғы-йәйге осорҙа ояла яҡынса алты быуын йәш ҡорт тәрбиәләп сығарыла. Һәр сығарылыштан һуң күҙәнәктәрҙең төбөндә бер аҙ ҡорт тиҙәге, ә стеналарҙа ҡарышлауыҡтар ятҡан һауыт ҡабыҡтары тороп ҡала. Ҡорттар уларҙы таҙартып ала, әммә күҙәнәктәрҙән ҡорттарҙың бихисап быуыны сығыуы арҡаһында кәрәҙ һорғолт һәм көңгөрт төҫ ала. Яҙын инә ҡорт йомортҡаларын һорғолт кәрәҙҙәргә ихласыраҡ һала, ләкин тоҡом уларҙа бәләкәй булып үҫешә һәм уларҙың йәшәп китеү һәләтлеге аҙыраҡ була. Көңгөрт кәрәҙҙәрҙә тиҙ арала балауыҙ көйәһе күбәләктәре, ҡарышлауыҡтары үрсеп китә. Көңгөрт кәрәҙҙәр зарарлы ауырыуҙар таралыуға булышлыҡ итә, ҡорттар ҙа йышыраҡ ауырыусан була. Шуның өсөн кәрәҙҙәрҙе ояла ике йыл торғандан һуң, йәғни ҡорттарҙың 10-12 быуыны үҫеп сыҡҡас (иң оҙағы — өсөнсө йылға), алыштырырға кәрәк. Иҫкеләрен башҡаса тотонмайҙар, балауыҙға иретеп алалар.\nЯңы кәрәҙҙәрҙең ауырлығы 140—150 г тарта. Был ауырлыҡ алты быуын ҡорт сығарғандан һуң икеләтә арта.\nБал ҡорттарының тормошонда иң ғәжәйеп нәмә — балауыҙ кәрәҙҙәре яһау. Архитекторҙар кәрәҙ төҙөлөшөнә күп тапҡыр иғтибар йүнәлтте, был уларға иң яҡшы техник ҡарарҙар эҙләп табырға ярҙам итте.\nКәрәҙҙең конструкцияһы бөтә йәһәттән дә камил. Ул бал ҡорттарынан төҙөлөш материалын бик әҙ талап итә, ләкин кәрәҙ иҫ киткес ныҡ һәм күп һыйҙырышлы була. Алты яҡлы формаһы ҡорттарға майҙанды яҡшыраҡ файҙаланырға мөмкинлек бирә. Бөтә бөжәктәрҙең тормошо һаҡсыллыҡ ҡанунына буйһонған. Бары тик бал йыйыусы ҡорттар ғына шундай юғарылыҡҡа күтәрелә алған. Иңкештәрҙең һәм һағыҙаҡтарҙың күҙәнәге түңәрәк, шуның өсөн уларҙың ояһында буш ҡалған урын күп. Бал ҡорттарында иһә файҙаланылмаған бушлыҡ юҡ. Уларҙа, беҙҙең замандың уңайлы фатирҙарындағы кеүек, күҙәнәктәрҙең һәр стенаһы бер үк ваҡытта башҡа күҙәнәктәр өсөн дә стена булып хеҙмәт итә.\nБал ҡорто кәрәҙе күҙәнәге тәбиғәттәге иң рациональ геометрик формалы һауыт булып тора, уны төҙөү өсөн үтә аҙ һанда материал талап ителә (ҡорттарҙың 100 күҙәнәгенә 1,3 г балауыҙ тотонола), ә төҙөлөш яғынан ныҡлығы һәм һыйҙырышлылығы буйынса тиңдәше юҡ. Бал ҡорттары — «математиктар». Төҙөгән кәрәҙҙәр ҙурлығы, формаларының бер ишлеге һәм дөрөҫлөгө менән айырылып тора. Улар иң рациональ геометрик форманы — кәрәҙ күҙәнәгенең төбөндә түңкәрелеп ятҡан ромбиктарҙан торған өс яҡлы пирамидалы алты ҡырлы форманы һайлаған. Ошондай форма арҡаһында кәрәҙ күҙәнәктәре бер-береһенә үтә лә яҡын, тығыҙ итеп урынлашҡан. Төҙөлөшкә урын әҙ китә, шулай ҙа юғары ныҡлығы тәьмин ителә, кәрәҙҙәрҙең иң күп һыйҙырышлылығына өлгәшелә (стандарт оя рамына 4 кг бал һыя) һәм уларҙы төҙөгәндә балауыҙ тотоноуҙа экономия яһала. Боронғо грек ғалимдары ла тәбиғәттә материал тотоноу буйынса ҡорт эшләгән кәрәҙ күҙәнәктәренән дә экономиялыраҡ һәм ныҡ һыйҙырышлы һауыт юҡ тигән һығымтаға килә. Ромбиктарҙың йәйенке мөйөштәре һәр саҡ 109о28’, ә ҡыҫынҡылары 70о31’-ҡа тигеҙ;\nУмартаны яңы урынға урынлаштырған саҡта ҡыйыш ултыртырға ярамай, сөнки ҡорттар кәрәҙҙәрҙе дөрөҫ ҡормаясаҡ. Бик аҙға ғына умартаның кейәһе яғына ауышлыҡ рөхсәт ителә, был умартаға яуым-төшөм эләктермәү һәм ҡорттарға умартаның төбөн таҙартыуҙы еңелләштереү өсөн кәрәк.\nЭсенә бал һала торған быяла һауыт балдың үҙенә ҡарағанда ике тапҡырға, ағас һауыт — 6-8, ә тәбиғи бал ҡорто күҙәнәге балдың үҙенең үлсәү массаһынан 27 тапҡырға еңелерәк. Әгәр ҙә быяланан йәки ағастан һауытты балдың ауырлығынан 20-27 тапҡырға кәмерәк һыйҙырышлы итеп яһаһаң, ул сағында быларҙың һуңғыһы үҙенең ауырлығы менән уны баҫып ватасаҡ. Балауыҙ ҡоролмаһының ныҡлығы бал кәрәҙе күҙәнәгенең дә, кәрәҙҙең үҙенең дә конструкцияһы менән тәьмин ителә.\nБалауыҙ — бал ҡорттарының иң ҡиммәтле төҙөлөш материалы. Ысын умартасы балауыҙҙы бәләкәй генә бөртөктәрҙән йыя, сөнки ҡорттар бүлеп сығарған 100 балауыҙ тәңкәһе ни бары 25 мг тарта һәм, шулай булыуға ҡарамаҫтан, айырым умартасылар бер миҙгелдә һәр ҡорт ғаиләһенән 2 килограмға тиклем балауыҙ алыуға өлгәшә.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Умартасылыҡ_серҙәре/10-сы_дәрес&oldid=16247»\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:23 6 сентябрь 2017 үҙгәртелгән.


Айнур Асҡаров ни өсөн Мәскәүҙә уҡымаған? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Айнур Асҡаров ни өсөн Мәскәүҙә уҡымаған?\nБилдәле режиссер Айнур Асҡаровтың “Әсә”, “Еңмеш”, “Пилорама” фильмдары башҡорт кино сәнғәтендә ҙур яңылыҡ һәм үҫешкә табан яһалған оло аҙым булды, тип әйтһәк, һис тә яңылышмаҫбыҙ. Булат Йосопов, Айсыуаҡ Йомағолов кеүек режиссерҙарға лайыҡлы алмаш үҫә, тип уйлауым булды, алда әйтеп үткән шәхестәрҙең билдәле кешеләрҙең балалары булыуы иҫемә төштө. Шул саҡта Айнурҙың да ата-әсәһе менән ҡыҙыҡһына биреп ҡуйҙым. Йәш режиссер ҙа ябай ғаиләнән түгел икән: билдәле музыкант, йырсы, легендар “Рух” төркөмөнә нигеҙ һалыусыларҙың береһе – Юлай Асҡаровтың улы. Бер нисә быуынды бәйләүсе, күптәрҙең кумиры һаналған шәхестең ниндәй ғаилә башлығы булыуы һәм Айнурҙың режиссер булып китеүендә атаһының роле хаҡында әнгәмә ҡорҙоҡ.\n– Атайыңдың сәхнәлә сығыш яһағаны бала саҡ хатирәләрендә һаҡланамы?\n– Тәүге тапҡыр күреүем һаман да хәтеремдә: асыҡ сәхнәлә сығыш яһай ине ул (миңә нисә йәш булғанын иҫләмәйем). Ҡулында гитара, башына орнаментлы таҫма бәйләгән, ул йырлай, артында ике ҡыҙ бейей. Сәхнә тулы ниндәйҙер аппаратура, башҡа музыканттар ҙа бар. Аҙаҡ белеүемсә, ул ваҡытта “Дәрүиш” исеме менән сығыш яһағандар. Халыҡ уларҙы дәррәү алҡышланы.\n– Уның менән бергә гастролдәргә йөрөргә тура килдеме?\n– О-о-о, нисегерәк йөрөнөм әле! Атайым менән әсәйем йәш саҡта бергәләп сығыш яһаны. Дәртле саҡтары, Башҡортостан буйлап “Рух” төркөмө менән гастролдәргә йөрөйҙәр. Һәм мин дә улар менән. 2 – 3 сәғәт буйы сығыш яһайҙар, арып-талып, концерттың тамамланғанын көтәм. Тамашасы залы шығырым тулы, концерттан һуң да йәштәр килеп таныша, аралаша. Музыка аппаратуралары араһында йәки грим бүлмәһендә йоҡлап киткән саҡтар ҙа булды. Миңә 6 – 7 йәш тирәһендә генә юл йөрөүҙән туҡтап, ҡустым менән икебеҙ өйҙә ҡала башланыҡ.\n– Ошондай ижад мөхитендә тәрбиәләнгәнгә лә һин дә сәнғәт юлын һайлағанһыңдыр…\n– Юҡ, бала саҡта сәхнә, кино тураһында бөтөнләй хыялланманым. Үҙенән үҙе шулай килеп сыҡты. Мәктәптә насар уҡыным, шаярырға яраттым. Шуға күрә, 9-сы класты тамамлағас, мәктәптең данын төшөрәһең тип, икенсе уҡыу йортона барырға тәҡдим иттеләр. Баш һуҡҡан яҡҡа, Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы ниндәйҙер химик технология колледжына (аттестатта химия фәненән “өслө” билдәһе тороуына ҡарамаҫтан) имтихан биреп ҡарарға булдым. Атай менән икәүләп машинаға ултырған ерҙән әсәйем ҡаршы төштө. Бер аҙҙан, Сибай сәнғәт училищеһының театр бүлегенә студенттар ҡабул ителеүе хаҡында ишетеп, шунда юл тоттом. Егеттәр һан яғынан әҙерәк ине, еңел генә конкурстан үттем, уҡыуҙы ҡыҙыл диплом менән тамамланым. 3-сө курста сәхнә минеке түгел икәнен аңлағайным инде. Беренсенән, үҙеңә хас булмаған роль менән сәхнә биҙәге булып булмай, икенсенән, театр – ул интригалар ояһы. Оло йәштәге бай багаж туплаған актерҙар ролһеҙ ултыра. Ҡыҫҡаһы, ҡабул итә алманым, ҡурҡтым. Бәхеткә күрә, ваҡытында үҙемә режиссер һөнәре яҡын икәнен аңланым. Театр донъяһын ҡабул итә алмағас, кино йүнәлешен һайланым. Бала саҡта иҫем китеп кино ҡарағанымды хәтерләмәйем, шуға ҡарамаҫтан, бында ла бәхет йылмайҙы: уҡырға индем. Әсәйемдең элек район мәҙәниәт йортонда режиссер булыуын иҫәпкә алғанда, мин талантты атайымдан түгел, ә күберәк унан алғанмын.\n– Ә йырға һәләтең бармы?\n– Ул яҡтан ғаиләләге иң талантһыҙ кешемен. Әсәйем, атайым, ҡустыларым йырлай, ә минең моңом да, тауышым да юҡ, бер ниндәй музыка ҡоралында ла уйнай белмәйем. Вилдан ҡустым музыкант, саксофонда уйнай. Быйыл ғына Ҡазан университетын тамамланы, джаз оркестрында эшләй. Ғәзинур ҡустым әлегә мәктәптә уҡый, һөнәр һайламаған әле, әммә йырға һәләте бар. Бәләкәй саҡта атайым мине лә йырларға өйрәтеп ҡараны, аҙаҡ ҡул һелтәне. Башланғыс класта уҡыған саҡта уҡытыусым Люциә Ҡорбанғәле ҡыҙы Бажаева бейергә, йырларға өйрәтә торғайны, йыш ҡына сәхнәгә сығарҙы. Үҫә килә мин баш тарта башланым.\n– Ә Юлай ағайҙың йырлағанын яратып тыңлайһыңмы?\n– Дөрөҫөн әйтәм, ул минең өсөн кумир түгел. Бер ваҡытта ла уларҙың йырлағанын иҫем китеп, һоҡланып тыңламаным, сығыштарын көндәлек ғәҙәти күренеш кеүек ҡабул иткәнгә шулайҙыр. Улар ҙа минең фильмдарҙы тыныс ҡабул итә. Тәнҡитләп тә, маҡтап та һүҙ әйтеүсе юҡ. Шулай ҙа атайымдың кино төшөрөп ҡарағыһы килә. Бәлки, әйтеп еткермәһә лә, ғорурлыҡ тойғоһо барҙыр.\n– Ә шулай ҙа бала саҡта ниндәй һөнәр тураһында хыялландың?\n– Бешеренергә яратам. Режиссер булмаһам, ашнаҡсы булыр инем, моғайын.\n– Атай булараҡ, Юлай ағайҙың ниндәй яҡшы сифатын билдәләп үтер инең?\n– Беренсенән, ул һаман да бала күңелле. Бала саҡта беҙҙе тиң күреп шаярып, уйнап ала торғайны, уның менән бергә эшләүе лә, һөйләшеүе лә күңелле. Хәҙер ейәнсәре менән үҙен шулай тота. Икенсенән, уға сәхнә кешеһенә хас булмаған бер сифат хас: күп һөйләмәй. Һәр һүҙен уйлап, аңлап әйтә. Хатта беҙгә тауыш күтәргәнен, ҡысҡырғанын хәтерләмәйем. Әммә уға ихтирам һәм хөрмәт тойғоһо тәрбиәләнгән, ярамаған эш ҡылһам, һаман да бер аҙ шөрләйем. Элек ҡайыш эләккән мәлдәр ҙә булды.\n– Оло бала булараҡ, һиңә ҡарата талаптар ҙур булдымы?\n– Эйе. Был күренеш һәр ғаиләлә күҙәтеләлер. Минең өсөн был һәйбәт һабаҡ, тәрбиә булды, ҡустыларым өсөн яуаплылыҡ тойоп үҫтем. Талаптарға килгәндә, атайым менән әсәйем беҙгә ҡулдарынан килгәнсә яҡшы тәрбиә бирергә тырышты. Алдашмаҫҡа, ололарҙы хөрмәт итергә, яманды яҡшынан айырырға өйрәттеләр. Матур тормош өсөн нигеҙ һалынған. Ә артабан йәшәгәндә ниндәй принциптар һайлау үҙ ҡулыбыҙҙа. Шулай ҙа уларҙың йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәҫкә тырышам. Алдан әйтеп үткәнемсә, элек шаян булдым, әммә ул тәртипһеҙлек түгел ине.\n– Атай йортона йыш ҡайтаһыңмы?\n– Эш араһында әллә ни ваҡыт табып булмай. Аҡъярҙы яратам, һағынам, әммә ҡайтыуҙың оло бер мәшәҡәте бар: Өфөнән бигерәк алыҫ. “Пилорама”, “Еңмеш” фильмдарын Хәйбуллала төшөрҙөм, бер нисә ай буйы атай йортонда булып, танһыҡты ҡандырып килдем.\n– Киләсәктә Өфөлә ҡалырға уйлайһыңмы, әллә Санкт-Петербург үҙенә тартамы?\n– Был турала артыҡ уйланғаным юҡ, ҡыҙым уҡырға барғансы өс йыл ваҡытым бар. Уға тиклем төпләнер урынды асыҡларға кәрәк буласаҡ, уйлармын. Әлегә пландарым Өфө менән бәйле.\n– Өйләнеүеңә атай-әсәйең ҡаршы булманымы?\n– Мин Анастасия менән өйләнгәнгә ҡәҙәр ун йыл буйы дуҫлашып йөрөнөм. Атай-әсәйҙәребеҙ бала саҡтан беҙҙе бергә күреп өйрәнгәйне инде. Ҡатыным Санкт-Петербург ҡалаһынан, тиһәм, беҙҙе уҡыған саҡта танышҡан, тип уйлайҙар. Әммә беҙ Аҡъярҙа, дискотекала таныштыҡ, тәү ҡараштан тоҡанған һөйөү хисе һаман да һүнмәй, һүрелмәй. Уның атаһы Хәйбулла районынан, башҡорт. Йыш ҡына ҡунаҡҡа ҡайтып йөрөнөләр. Минең Санкт-Петербургҡа уҡырға барыуыма Анастасия сәбәпсе булды, тип әйтә алам. Оҙон-оҙон хаттар яҙышып, телефондан һөйләшеп арығайныҡ инде, бергә булырға теләк ҙур ине, мин юғары белем алыу өсөн ВГИК-тан баш тартып, уның янына киттем. Уңыштарым менән ҡатыныма рәхмәтлемен. Тәүлектең 24 сәғәтен кино тураһындағы уйҙар менән үткәрәм: нимә, кемде, нисек, ҡайҙа төшөрөргә – шул турала баш ватам. Ә бала тәрбиәләү, йортто ҡарау кеүек мәшәҡәттәрҙе ул үҙ өҫтөнә алған. Һөнәре буйынса инженер, әммә әлеге ваҡытта минең ярҙамсым булыуҙы өҫтөн күрҙе. Ҙур ҡалала тыуып үҫһә лә, Өфөгә ҡайтыуҙан баш тартманы, хатта Аҡъярға йәки Әбеш ауылына ҡайтып йәшәргә уйлаһам да минең янымда буласаҡ. Өс йәшлек Айлин исемле ҡыҙ үҫтерәбеҙ.\n– Атайың тураһында фильм төшөрөр инеңме?\n– Ниндәйҙер ролде ҡарағанда, әлбиттә, уның образы күҙ алдына килә, шулай ҙа уны фильм төшөрөрлөк шәхес итеп ҡабул итмәйем. Бәлки уның йырҙарына мөкиббән китеүсе, кумир итеп күреүсе режиссер булһа, төшөрөр. Ә шәхестәрҙән Зәки Вәлиди образы күңелемә яҡын. Уның тураһында ҡапма-ҡаршылыҡлы төрлө фекер ишетергә тура килә, бәхәстәр бар. Шул уҡ ваҡытта уның яҙмышындағы трагедия хаҡында көслө фильм төшөрөргә була.\n– Үҙеңде, атайыма оҡшағанмын, тип әйтә алаһыңмы?\n– Холҡомда, ҡыланыштарымда уның һыҙаттары бар. Ҡиәфәтемде лә таныштар, туғандар уныҡына оҡшата. Уларға ситтән нығыраҡ күренә бит. Ә мин уға оҡшатһалар, шатмын. Атайым бит.\nСығыу ваҡыты 18-09-2015, 10:56 | Ҡаранылар: 1743


Ишейҙәр Камалды бейетте » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Ишейҙәр Камалды бейетте\nИшейҙәр Камалды бейетте 06.05.2015 // Әҙәбиәт\nУл көн ауылыбыҙ Ишейҙең ихтирамлы кешеләре – Мәстүрә Ҡарасурина менән Райхана Сыңғыҙова инәйҙәргә Еңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы миҙалдар тапшырылды. Ҡотлау һүҙен ветерандар советы рәйесе, Афған һуғышы ветераны Зәки Изгин әйтте. Мәстүрә инәй һуғыш ваҡытын иҫләп, йәшлектәгесә йырлап та ебәрҙе, ә тәрбиәсе Лилиә Мусина “Катюша”ны бейене.\nТантананың икенсе өлөшөндә ауыл халҡы танылған прозаик, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Ринат Камал менән осрашты. Әйткәндәй, ишейҙәр башҡорт әҙәбиәтен яратып уҡый.\nР. Камалдың “Таня-Таңһылыу” әҫәре туған теленә, милли рухына, киләсәк яҙмышына битараф ҡалып барған халыҡты уятып ебәрҙе. Фәриҙә апай Хажина, әҙип ижадын анализлап, тәнҡит мәҡәләһе лә әҙерләгән. Ағинәйҙәр – Зәкиә, Зифа, Әлфирә, Хәлиҙә, Фәриҙә, Лилиә апайҙар йырланы, таҡмаҡ әйтте. Башҡорт әҙәбиәтендә романдар шәлкеме тыуҙырған яҙыусы уҡыусыларҙы ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға яуап бирҙе. Әҙиптең шәп итеп бейегәнен дә халыҡ ишетеп белә. Шуға ла ишейҙәр һорағас, ул, инәлтеп тормай, ҡоласын йәйеп бейеп тә китте.\nЯҡташыбыҙ Икенсе Этҡол ауылы ҡыҙы Зиниә Байназарова иһә һуғыш ветерандарына арналған шиғырҙарын уҡығанда, ағинәйҙәр күҙ йәшен тыя алманы. Шулай уҡ бер туған ағаһы – тарихсы-этнограф, һәүәҫкәр композитор Борис Хәлфетдинов баянына ҡушылып йырланы. Борис Динмөхәмәт улы ла шиғырҙарын уҡыны, йырланы, Ишей мәктәбенә үҙе яҙған шәжәрә китабын бүләк итте. Уның әсәһе Миңлекамал – тыл ветераны, ә атаһы Динмөхәмәт Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан.\nБыл матур байрамға Баймаҡ ҡалаһынан “Һаҡмар” район гәзите мөхәррире Гүзәл Иҫәнгилдина менән Эльмира Кейекбирҙина ла килде. Улар төпкөлдәге ауылыбыҙҙың “Гөлгизәр” йыр ансамбле менән балалар баҡсаһы, мәктәп уҡыусылары сығышын ҡараны. Зөлфиә менән Зәйтүнә Ҡолһариналарға, Эльвира Бикйән ҡыҙына бай йөкмәткеле кисә ойошторорға ярҙамлашҡандарына рәхмәт. Иртәгәһенә Темәс ауылы мәктәбендә лә ошондай осрашыу үтте.\nӘҙәбиәтебеҙ, мәҙәниәтебеҙ тип йән атып торған заттарға, Ринат Камалға ижади уңыштар, яңы үрҙәр, һаулыҡ теләйбеҙ.\nАвтор: Венера ТАҺИРОВА.


“Үрнәк ал!” бәйгеһе һеҙҙе көтә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » “Үрнәк ал!” бәйгеһе һеҙҙе көтә\n“Үрнәк ал!” бәйгеһе һеҙҙе көтә 29.08.2018 // Социаль мәсьәлә\nБашҡортостанда “Үрнәк ал!” республика социаль йәһәттән әүҙем ғаиләләр конкурсында ҡатнашыуға ғаризалар ҡабул ителә. Сараны Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы, “Башҡортостан” телерадиокомпанияһы ойоштора.\nӘле Өфө, Стәрлетамаҡ, Октябрьский ҡалаларынан, шулай уҡ Архангел, Балтас, Благовещен, Дыуан, Йылайыр, Мәсетле, Стәрлетамаҡ, Өфө, Учалы һәм Шаран райондарынан 27 ғариза тапшырылған. Ғаиләләрҙең күпселеген сабыйҙарҙы тәрбиәгә алғандар, балалар йорттарына ярҙам күрһәтеүселәр тәшкил итә.\nКонкурста ҡатнашыу өсөн социаль йәһәттән әүҙем тормош тураһында видеоролик төшөрөргә кәрәк. Уның оҙайлылығы бер минуттан артмаҫҡа тейеш. Яҙмалар рус һәм башҡорт телендә булырға мөмкин. Ғаилә тураһында сит кешенең, мәҫәлән, күршенең, туғандың йәки дуҫ-иштең бәйән итеүе лә ихтимал. Артабан роликты #Берипример хэштегы менән социаль селтәрҙәге сәхифәлә урынлаштырырға һәм bash.news сайтындағы конкурстың сәхифәһендәге заявка бланкын тултырырға кәрәк. Ғаризалар 9 сентябргә тиклем ҡабул ителә.


Түбән Сикияз ауыл китапханаһы Рауил Шаммасҡа арналған китап күргәҙмәһҽ тәҡдим итә – ЦБС Балтачевского района\n/ Новости/ Түбән Сикияз ауыл китапханаһы Рауил Шаммасҡа арналған китап күргәҙмәһҽ тәҡдим итә\nТүбән Сикияз ауыл китапханаһы Рауил Шаммасҡа арналған китап күргәҙмәһҽ тәҡдим итә\nТанылған шағир, прозаик, тәржемәсе һәм журналист, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры, Бәләбәй районының Фәтих Кәрим исемендәге әҙәби премияһы лауреаты РАУИЛ ШАММАСҡа бөгөн – 90 йәш.\nРауил Шаммас 1930 йылдың 9 ноябрендә Стәрлебаш районының Хәлекәй ауылында колхозсы ғаиләһендә тыуған. 1952 йылда Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтын тамамлағас, уҡытыусы булып эшләй. Унан һуң «Ҡыҙыл таң» гәзите редакцияһында, «Китап» нәшриәтендә, Башҡортостан яҙыусылар берлегендә хеҙмәт юлын дауам итә.”Таң йылмайыуы” исемле шиғырҙар йыйынтығы 1967 йылда йылда донъя күрә. Унан инде бер- бер артлы “Уттар”,” Донъя йөгө “,”Шишмәле тау”,”Ҡояшлы тәҙрәләр “,”Яраларҙы һөйөү дауалар ” һәм башҡа китаптары донъя күрә. Рауил Шаммас проза өлкәһендә лә ҡәләмен һынап ҡарай : “Күперһеҙ йылға”,” Муйыллы туғай “китаптары донъя күрә.\nРауил Шаммастың “Уттар “поэмаһы «Тыуған телгә – 100 аҙым» проектына индерелгән.


Neorestauration тергеҙеү тураһында мәғлүмәт - Франция онлайн юристар!\nNeorestauration тергеҙеү тураһында мәғлүмәт\nMirazur яңы асыштар тәҡдим ителгән\nХисапсы, гурман, иртәнге аш, өҫтәлдә эш сыҡҡас, ун был вәғәҙә хуш килгән, яңы адресҡа Леваллуа-ПерраҺуңғы сентябрь tmars менән асыла, был тәҡдимде хуплап, уны отель концепцияһы салат-барҙар, шкаф барный менән бергә, бәлеш, татлы, тоҙло. Бында аш-һыуға өҫтөнлөк облачная һәм һау-сәләмәт, самодельный, рассвет, үҙенең егерме йылда Сэндвич Снэк Show салоны, парижда үткән ике de porte versailles буйынса 1 апреленән) фирмаһы менән хеҙмәттәшлек эксперттары бар. Бутерброд менән гамбург, пицца, бубликтар, сушки тиклем, так йәки аҙыҡ-түлек, бөтә донъя перекус, һәм Шулай күрһәтеү, яңы рекордтар ҡуйыр тип, уның күҙенә посещаемость, Пюи-дю-фу менән францияла стратегик йылда унға яҡын яңы альянс Group герметизировать Compass Франция, Испания ә яҡын ваҡыт. Был хеҙмәттәшлек, кулинария паркы яңы һулыш тәҡдим тырышып, аҙыҡ ҡабул итергә һәм эшләүсе һәр спектакль әле.\nБыл ун дүрт мартта, бөтә 570 ресторан, ҡоштарға ҡушылып.\nкилеүселәр өсөн йөҙ операция алып барырға тәҡдим convivio француз, Француз Итеү ассоциацияһы ҡатнашыу өсөн тәүге йылда индерелгән Цыплятина ул (APVF).\n1-се төркөм ғаилә менән тергеҙеү булыуы менән 2018 йылдарҙың башында тергеҙелә һәм 2018 йылдың 1 октябрҙә генә актерҙар, эйфель башняһы сафҡа буйынса компаниялар (SETE) йөкмәтеү ресторандарының береһендә була.\nэйфель башняһы umanis компанияһынан бүләк спорт һәм ял sodexo алыр өсөн, өс акционеры менән хеҙмәттәшлек итә: йондоҙло шеф-Маркс һәм Фредерик Антон поваров Тьерри, шулай уҡ start-up Ubudu. Был мөхит инде, алтынсы мартта, Эйәк таблица, уҙған йылдың беренсе ғинуарында уның менән егерме өсөнсө йондоҙ бар"Мишлен", миҙгеле башлана. Яңы залда, атмосфера менән, матур һәм таҙа бара, һәм аш-һыу, тәм-том менән нимә эшләргә икән, тип, уның тирәләй уға ҡушылып, тупраҡ араһында Compass France Мауро Group баҡсаһы, актер, мажор тергеҙеү контракт йөкләмәләренең һәр көнө, ҡатын-ҡыҙҙар өсөн эш була. Паритет, тигеҙлек мөмкинлектәр, карьера үҫеше, тем бит, HR командаһы иғтибар үҙәгендә. Inclusive ҡараш менән, 8 осраҡ буйынса төрлө башланғыстарҙы тормошҡа ашырыу « Таблица Квадрат » өс киоск һәм ресторандар тәҡдим neu fnouveaux, элек егерме биш тиклем еткереү. студии pathé кинолар һаны был арауығы тирәләй яңы нөктәләрен төҙөү тергеҙелде. Тергеҙеү юлы, йөрәк һәм расселения тәжрибә уңайлы, Sénart мөйөштәр Carré, үҫентеләр һәм йәшелсә һуты ғаиләһенә ҡыҫылып һалҡын һыу менән билдәле яраҡлаша юми food tech париж, франция һәм тәме сәләмәт туҡланыу дауам тәҡдим итә.\nУл өс рецепт shots башланы: йәшен һуғып, мейе штурмы минскиҙа дауам сакчысы һәм үҙ миссияһы, сәләмәт туҡланыу өсөн тағы ла тәҡдим итә, прокаттан һуң түгел, бөтә донъяла юл скупиться, улар өсөн кафе һәм өлкәләрендә маркетинг һәм эре брендтарҙы бөгөлөп бармай, һәм үҙегеҙҙе шулай ҡуйырға чемп Каролина Вильгельм уҡ охладить, стальной улар кафе, Лионда, loutsa булдырыу өсөн, яндырырға марк, кафеһына тулыһынса фабрикаһының беренсе ҡушылыусы булманы.\nҺәр иртәне башлайыҡ, ай, таба анжуец тиҙ туҡланыу яңы концепцияһы: Copper Branch. Элгән ҡала үҙәген асыу, уларҙы сәләмәт туҡланыу тәҡдим ителә, үҫемлек көсөнә нигеҙләнгән, үҫемлек ризыҡтарынан торған ғына аҙыҡ-түлек. Брест ҡуйғандан һуң, ғинуар аҙағында, Манараһы Copper Sodexo сиктәрендә эшләй, Марсельеза, гөлләмәләр өстөнлөктәре, идара башлап, йәмәғәт урындарында, эффектлы, йәки таможня хеҙмәтен тергеҙергә, һ. Менән утыҙ хеҙмәткәр, һәр көнөм йәл, Sodexo-был нөктә инеп, уникаль девелопер, башняларын һәм арендаторҙары. Һуң, ике айҙан ашыу эш Берси һәм йөрәгемә тыныслыҡ, яңы Bercy Бегемот Village, концепцияһына таянып Стейт-Хаус билдәһе, ишектә күптән үҙебеҙҙең элекке сәй егерме ете февралендә асыла. 250-нән ашыу урын менән асыҡтан-асыҡ террасалар ҡарағанда ике һәм, Париж 4 отель өсөн яңы ҡабул маркет Оборона Oxygen сиктәрендә ҙур проект, ҡабул Prairie ҡалдыҡтарын эшкәртеү ресторан сәйәсәт, иҡтисад баһаланы. Беренсе береһе булып тора туғай ритейлерҙар, фаст-фуд, ул үҙенең бөтә ҡалдыҡтарҙы сорттарға айырыу һәм баһалау. Сығымдарҙы сикләү башлай, улар аш-һыу, туҡланыу яҡшы фекерен дауам оҙатып starbucks һәр ғаилә рецепты, яуаплы булыуы менән шөғөлләнә. Дәлил өсөн, беренсе булып һайлана самообслуживание ресторандар селтәре 5-се тапҡыр « иң яҡшы туҡланыу сылбыры ». Starbucks яуаплы булыуы ғорурлыҡ бөгөн иғлан аҙна ҡышҡы балыҡсылыҡ (18-24 февралдә), үткән йыл өсөн эш өҫтәле һәм уның оҡшай. Тамға-Бертран төркөмө Тергеҙеү маяк, ресторан 131. дата, шул иҫәптән 113 франшиза, 2018 әйләнеше яҡынса 230 миллион евро тотона ht. флагы аҫтына алынған, тип хәбәр үҫеш 5 органик, ул сопоставимый. Һәр саҡ бик әүҙем фронт буйынса 3 осраҡта-аҙыҡ-түлек ҡалдыҡтарына ҡаршы закон йыллығына Garot, go to Good Too, ҡалдыҡтарына ҡаршы көрәш өсөн өҫтәмә аҙыҡ-түлек, беренсе баҫылған китаптар-аҡ, тәҡдим срокка планлаштырыу, аҙыҡ-түлек ҡалдыҡтарынан ғибәрәт булған улар егерме генә йорт ҡалғайны. Хәҙер аҙна дауамында түңәрәк өҫтәл барышында әйтеп, Copper Branch Brestois арҡаһында үҫемлек көс таба.\nТиҙ туҡланыу яңы концепцияһы, ҡала үҙәген асырға тәҡдим иткән диеталарҙың, healthy, үҫемлектәр аҙыҡ-түлек генә тора.\nCopper Branch, өйрәтеү, Канада, үҫемлектәрҙең тергеҙеү тәҡдим йөҙ, йөрөй, яңы стратегик йүнәлештәрҙе билдәләне президент.\nтарҡала һәм яңы франчайзинг секторы апрелендә перепись, 2018 йылда франция йәки ун дүрт пиццаға әйләнеше һаҡларға өйрәтә.\nbaïla миллион евро ht 7 арттырып, 2017 һәм һигеҙ йыл менән сағыштырғанда 35 оҡшатып, sep барышында тупаҫ tde.\nGroup компанияһы менән килешеүгә ҡул ҡуйыу тураһында иғлан casino был төркөмгә үҫеше тураһында тапшырыу compass R2C, махсуслаштырылған филиалы Казино туҡлана. 2019 йылдың аҙағына тапшырыласаҡ 1-се ярт ҡаҙаныш булыр был, вәкәләтле органдар менән кәңәшләшкәндән һуң алыуға һәм персоналды шарттар.\nОппозиция административ Ooreka


Күгәрсен районы Сәйетҡол ауылында ҡоторған бесәй хужаларына ташланған\nХайуан өлкән йәштәге хужабикәнең ҡулын яралай. Район ветеринария станцияһы хеҙмәткәрҙәре бесәйҙә ҡотороу сире булыуын асыҡлағас, Сәйетҡол һәм күрше Бикес ауылдарында барлыҡ йорт хайуандарына ҡайтанан вакцинация уҙғарырға ҡарар ителә. Ҡоторған бесәйҙән зыян күргән йорт хужаларына ла район дауаханаһында профилактик прививка яһала.\nБелгестәр әйтеүенсә, ғәҙәттә ҡотороу сире яҙ миҙгелендә теркәлһә лә, быйылғы аномаль ҡыш уның таралыуына үҙгәрештәр индергән. Ғәҙәттән тыш хәлде Мәләүез территориаль ветеринария күҙәтеү идаралығы белгестәре лә күҙәтеүгә алған.


Бер юлы алты бала: Башҡортостанда өс пар игеҙ бала тыуыу тураһында ентекләберәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:50, 20 июля 2018 Йәмғиәт\nФото: Күмертау Перинаталь үҙәге\nБер юлы алты бала: Башҡортостанда өс пар игеҙ бала тыуыу тураһында ентекләберәк Фото: Күмертау Перинаталь үҙәге\nӨФӨ, 2018 йыл, 20 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nБашҡортостанда Күмертау ҡалаһында уҙған көндәрҙә бер юлы өс пар игеҙ бала донъяға килде.\n«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, балалар урындағы Перинаталь үҙәктә тыуҙы. Ошо һирәк, әммә бәхетле ваҡиға тураһында агентлыҡҡа дауалау учреждениеһының баш табибы Фәнис Хәкимов һөйләне. Уның һүҙҙәренсә, был Күмертау бала табыу йорто тарихында шундай тәүге осраҡ.\n«Йыл башынан алты игеҙ бала тыуҙы, ә был юлы бер көндә өс пар игеҙ (ике малай һәм дүрт ҡыҙ), өҫтәүенә алдан күҙалланмағайны ла. Бер әсәгә планға ярашлы операция эшләнде, ә икәүһен тулғаҡ тота башланы: бер ҡатын үҙаллы тапты, икенсеһе кесарь киҫеме ярҙамында әсә булды», — тип аңлатты Фәнис Хәкимов. — Бөтә балалар ҙа сәләмәт, иң бәләкәй сабый – 1800, ҡалғандары 2500-2800 тарта.\nУның һүҙҙәренсә, бөтә ғаиләләрҙә лә яңы тыуған сабыйҙарҙан тыш балалар бар. Мәҫәлән, үҙаллы ике ҡыҙ тапҡан ҡатын өсөнсөгә бәпесләне. Өйҙә уны улы һәм ҡыҙы көтә. Ҡалған икәүҙең берешәр балаһы бар.\nБыйыл алты айҙан ашыу ваҡыт эсендә Күмертау ҡалаһының Перинаталь үҙәгендә бөтәһе 610 бала тыуған.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау, тыуым


БДИ – 2019. Уҡыусыларҙы ниндәй яңылыҡтар көтә?\n27 Февраль 2019, 12:39\nРеспублика мәктәптәрендә сығарылыш синыфтары өсөн бик яуаплы осор бара.\nРеспублика мәктәптәрендә сығарылыш синыфтары өсөн бик яуаплы осор бара. Хәйер, имтихандарҙы уңышлы тапшырыуҙы хәстәрләү уҡыу йылының беренсе көнөнән үк башланғайны. Шулай ҙа Ә кемдең ниндәй фәндән БДИ тапшырасағы тураһындағы ғариза февралдең беренә тиклем ҡабул ителә.\nТуплаған белемде нығытыу, көстәрҙе самалап ҡарау өсөн ойошторолған һынау имтихандары ла артта ҡалды. Уңыштар ҙа юҡ түгел. Мәҫәлән, декабрь башында булып үткән йомғаҡлау иншаһын республика уҡыусыларының 99,4 проценты уңышлы яҙған. Был һынауҙы уңышлы үткән уҡыусылар берҙәм дәүләт имтиханына инеү хоҡуғын алды. Әммә уны үтә алмаусылар ҙа бар: 113 бала “незачет” билдәһе алған, 117-е имтиханға килмәгән.\nБыл мотлаҡ һынауҙы республиканың 879 мәктәбендә 18 мең ярымдан ашыу ун беренсе класс уҡыусыһы тапшырҙы. Уларҙың араһында 407 бала ижади эште изложение формаһында яҙған.\nЭксперттар иншаны баһалағанда тәү сиратта уның күләме һәм үҙаллы яҙыу талаптарын үтәү, һайлаған теманы асыу, фекерҙе раҫлай һәм әҙәби материалды нигеҙле йәлеп итә белеүҙе иҫәпкә алды.\nЙомғаҡлау иншаһының һөҙөмтәһе юғары уҡыу йорттарына ҡабул ителгәндә лә ҙур роль уйнай. Эште башҡара алмағандар киләһе йылдың 6 февралендә йәки 8 майында уны ҡабаттан яҙа ала.\nБашҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығының сайтында БДИ тапшырыу ваҡыты тураһында проект донъя күрҙе. Ул былтырғынан әллә ни айырылмай. БДИ, ғәҙәттәгесә, төп һынау ваҡытына тиклем (20 марттан 10 апрелгә тиклем), төп ваҡытта (27 майҙан 1 июлгә тиклем) һәм резевр көндәрҙә үткәреләсәк.\nТөп этапта БДИ тапшырыу теҙмәһе:\n27 май – география, әҙәбиәт,\n29 май – математика ( база, профиль),\n31 май – тарих, физика,\n3 июнь – рус теле,\n5 июнь – сит телдәр (яҙма имтихан), химия,\n7 июнь – сит телдәр (телдән),\n8 июнь – сит телдәр (телдән),\n10 июнь – йәмғиәтте өйрәнеү,\n13 июнь – биология, информатика һәм мәғлүмәти-коммуникатив технологиялар.\nРезерв көндәрҙә БДИ тапшырыу теҙмәһе:\n17 июнь – география, әҙәбиәт,\n18 июнь – тарих, физика,\n20 июнь – биология, химия, информатика һәм мәғлүмәти-коммуникатив технологиялар,\n24 июнь – математика (база, профиль),\n26 июнь – рус теле,\n27 июнь – сит телдәр ( телдән),\n28 июнь – йәмғиәтте өйрәнеү, сит телдәр (яҙма имтихан),\n1 июль – бөтә фәндәрҙән дә.\nӘйткәндәй, 2018-2019 уҡыу йылында БДИ һәм ТДИ тапшырыусылар өсөн яңы үҙгәрештәр индерелде.\nБашҡортостандың мәғариф тармағында контроль һәм күҙәтеү буйынса идаралығы хәбәр итеүенсә, быйылғы уҡыу йылында туғыҙынсы һәм ун беренсе синыф уҡыусылары имтихандарҙы тапшырыр алдынан тағы бер һынау аша үтергә тура киләсәк.\nМәҫәлән, туғыҙынсы синыф уҡыусылары рус теле буйынса төп дәүләт имтиханына рөхсәт алыу өсөн ошо фән буйынса телдән әңгәмә үтергә бурыслы буласаҡ. Әңгәмә февралдең икенсе шаршамбыһына йәғни 12-се көнөнә тура килә. Әгәр уҡыусы берәй сәбәп арҡаһында һынауҙы үтеп өлгөрмәһә, 13 мартта, йәки 6 майҙа үтә ала.\nУн беренсе синыф уҡыусылары өсөн дә БДИ тапшырыуҙа үҙгәрештәр буласаҡ. Теләк буйынса ҡытай теленән имтихан тапшыра ала, ә информатика фәненән имтихан эше элек ҡағыҙҙа ғына тултырылһа, быйыл компьютерҙа эшләү мөмкинлеге була.\nБДИ тапшырыуҙа индерелгән яңылыҡтар математика фәнен дә урап үтмәгән. Уҡыусыларға был фәнде профилле йәки база кимәлендә һайлау мөмкинлеге тыуҙы. Имтихан һөҙөмтәләре насар булған осраҡта уҡыусы еңелерәк кимәлде һайлап, өҫтәмә көндәрҙә ҡабаттан тапшыра ала. Мәктәпте былтыр, йәки унан алдағы йылдарҙа тамамлағандар өсөн бындай һайлау мөмкинлеге булмай.\nШулай уҡ имтихандарҙы тапшырыу сроктары ла билдәләнгән: алдан тапшырыу, ваҡытында һәм өҫтәмә ваҡытта (сентябрҙә). Сентябрь айында тапшырыу өсөн ғаризаны имтиханға тиклем ике аҙна алдан яҙырға кәрәк буласаҡ.\nМиләүшә БАЙЙЕГЕТОВА әҙерләне.


Туған тел изгелеккә алып килә\nРеспублика йортонда Башҡортостан Республикаһы халыҡтары ның телдәре тураһында Законды тормошҡа ашырыу буйынса Хөкүмә т эргәһендәге комиссия ултырышы булып үтте. Билдәле булыуынса, был закон 1 999 йылдың февралендә ҡабул ителде, ә уны тормошҡа ашырыуҙың\nтөп стратегияһы - БР\nхалыҡтарының телдәрен һаҡлау, өйрәнеү һәм үҫтереү буйынса 2 000 - 2005 йылдарға дәүләт программалары сараларын үткәреү. Был програм ма быйыл тамамланғанлыҡтан, уның үтәлеше мәсьәләһен ҡарау логикаға та п килә тип уйларға кәрәк. Сарала төп доклад менән Мәҙәниәт һәм милли сә йәсәт министрлығы, Мәғариф министрлығы, шулай уҡ БР хөкүмәте эргәһ ендәге Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ вәк илдәре сығыш яһаны. Әйтергә кәрәк, комиссия эшендә башҡарма власть ҡына түгел, мәғариф, фән, мәҙәниәт һәм сәнғәт, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре лә ҡатнашты. Ултырышты БР Хөкүмәте Премьер - министры урынбаҫар ы - БР мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев алып барҙы. Докладтарҙан күренеүенсә, дөйөм алғанда программа ярайһы уҡ уңышлы хәл ителә. Әммә проблемалар барыбер һаҡлана, хәйер, И лешев әйтеүенсә, Рәсәйҙең ошоға оҡшаш тел тураһындағы закондар тормошҡа ашыры лған күп кенә төбәктәре өсөн улар типик булып тора. Финанс яғына килг әндә, һуңғы дүрт йылда программаны тормошҡа ашырыуға республика ҡаҙнаһын ан 48 миллион һумға яҡын аҡса бүленгән, финанслауҙың төп күләме 2 001 йылға тура килә.\nБөгөн Башҡортостанда 14 тел өйрәнелә, уларҙың алтыһында: башҡорт, рус, татар, мари, сыуаш һәм удмурт телдәрендә уҡыты у алып барыла. Үҙ телен өйрәнеүсе балалар һаны йылдан йыл арта. Рус булмаған балалар ҙың өстән ике өлөшө үҙ туған телен өйрәнеү мөмкинселегенә эй ә, был 1994 - 1995 йылдар менән сағыштырғанда 15 процентҡа күберәк. Әлеге ваҡытта башҡ орт\nмилләтле уҡыусыларҙың 89 проценты 2178 мәктәптә туған телен\nөйрәнә, алты йыл элек уларҙың һаны ун процентҡа аҙыраҡ ине. Бер һүҙ менән әйткәндә, үҙ мәҙәниәтенә тартылыусыларҙың артыуы күҙгә ташла на: 1207 мәктәптә татар милләтле уҡыусыларҙың 60 проценты, 137 мәктәп тә - сыуаш милләтле 52 процент, 218 мәктәптә - мари милләтле 62,4 проце нт, 59 мәктәптә - удмурт милләтле балаларҙың 63 проценты үҙ телендә белем ала. Бынан тыш 19 йәкшәмбе мәктәбендә әсә теле\nөйрәтелә. Биш юғары уҡыу йорто һәм 12 педагогия колледжы мәктәпкә тиклем, дөйөм белем биреү учрежд ениелары өсөн туған тел буйынса белгестәр әҙерләй.\nУлтырыш барышында программаны тормошҡа ашырыуҙа ҡамасаулы ҡ тыуҙырған мәсьәләләр ҙә ҡаралды, улар араһында квалификациял ы педагогик кадрҙар етешмәүе, уларҙың туған телдәге әҙәбиәт менән тәьмин ителеше тейешле кимәлдә булмауы, планлаштырылған сараларҙы үткәреүҙә\nфинанс тотҡарлыҡтар. Тағы бер хәүефле проблема - яуаплы ведомствола рҙың тейешле әүҙемлек күрһәтмәүе, был үҙ сиратында республик а халыҡтары телендә сығарылған әҙәбиәттең һәм уҡыу әсбаптарының сифатына йоғонто\nяһай. "Нисек итеп белем биреүҙең юғары кимәлдә алып барылыуын тәьм ин итергә, - тип һорау бирҙе Илдус Илешев, - беҙҙә ул уртаса нан түбән һәм түбәнәйеүен дауам итә..." Комиссия республика телевидениеһына ҡарата ла\nтәнҡит һүҙҙәре еткерҙе, тапшырыуҙарҙы башҡорт телендә алып барыусы лар йыш ҡына хата ебәрә икән.\nЮл, төҙөлөш, транспорт хеҙмәттәренә республиканың дәүләт телдәрендә яҙылырға тейеш булған төрлө вывескаларҙа ебәрелгән хаталар ө сөн шелтә һүҙҙәре әйтелде. Бынан тыш комиссия балалар өсөн башҡорт тел ендә сыҡҡан китаптар табып булмауына зарланды. Программаның тағы бер мөһим пункты үтәлмәй ҡала, ул да булһа, республика вуздары факультеттарын да башҡорт\nтеле кафедраһы булдырыу. Бер һүҙ менән әйткәндә, һәр гражда нин кәрәкле мәғлүмәт һәм белемде туған телендә алыу хоҡуғына\nэйә булһын өсөн күп нимә эшләнмәгән әле.\nКомиссия көн тәртибенең ике пункты буйынса ҡарар ҡабул ит те. Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт, Мәғариф министрлыҡтарына һәм Матбуғат, нә шриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡҡа йөкмәтелгән эштәрҙең бы ға тиклем яңғырамағанын әйтеп үтәм: Бөтә донъя ЮНЕСКО тәбиғи һәм мәҙә ни мираҫы исемлегенә - ҡурай һәм "Шүлгән таш" дәүләт ҡурсаул ығын индереү,\nреспубликаның ҡала һәм райондарында, айырыуса Өфөлә лицей һ әм гимназиялар асыуҙы дауам итеү. Бынан тыш ата - әсәләр менән ғаиләне милли йолалар һәм мәҙәниәткә яҡынайтыу, туған башҡор т телебеҙгә ҡарата хөрмәт һәм һөйөү тәрбиәләү йәһәтенән һөйл әшеүҙәр алып барырға кәрәк. Ниһайәт республиканың барлыҡ белем биреү учреждениеларында ла 1 сент ябргә туған тел буйынса директор урынбаҫары һәм методист эшл әй башлаясаҡ.


Башҡортостан халыҡ-ара кимәлдәге ҙур спорт форумына әҙерләнә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан халыҡ-ара кимәлдәге ҙур спорт форумына әҙерләнә\nИкенсе һәм өсөнсө сентябрҙә Өфөнөң “Аҡбуҙат” ипподромында “Ҡанатлы ат” Бөтә Рәсәй йылҡы йылҡы фестивале һәм “Башҡортостан-Финляндия” халыҡ-ара чемпионаты уҙа. Салауат Юлаев, генерал Шайморатов кубоктарына ат сабыштары, Граф Орлов һәм Чемпиондар Кубогы өсөн турнирҙа иң яҡшы юртаҡтарҙы күрергә мөмкин. Быйылғы сараның тағы бер үҙенсәлеге – был юлы Башҡортостандағы бөтә тоҡом йылҡылар күргәҙмәһе. Ойоштороусолар тамашасылар өсөн тағы бер бүләк әҙерләгән. “Аҡбуҙат” ипподромында “ылаҡ” милил уйыны күрһәтеләсәк. Мисәүләп егелгән башҡорт тоҡомло аттар сабышы, ат биатлоны хатат йылҡы һөтөнән ҡымыҙ эшләү фермаһы – быларҙың бараһы ла икенсе һәм өсөнсө сентябрҙә Өфөлә күрһәтелә.\n31 августа Стәрлетамаҡ театры ижад миҙгелен асырға йыйына\n01 сентября Бөгөн Ислам диненең оло байрамы - Ҡорбан ғәйете


Бөгөнгө әҙәбиәт ғилемендә әҙиптең ижады хаҡында Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Н. Мусин, профессор Г. Гәрәева, доцент Г. Нәбиуллина, Ә. Үтәбаев, Р. Исхаковтарҙың күҙәтеүҙәре бар.\nСпартак Мөжәүир улы Ильясов 1941 йылда Учалы районының Ҡорама ауылында тыуған. Урта мәктәптән һуң «Поляковка» совхозында, комсомолдың район комитетында эшләй, Совет Армияһында хеҙмәт итә. 1969 йылда Ленин һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ орденлы К.А. Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһын тамамлағас, партком секретары, колхоз рәйесе, «Поляковка» – «Ирәндек» совхозында директор вазифаһын үтәй, бер нисә йыл Силәбе педагогия университеты филиалында уҡыта.\nСпартак Ильясов онотолған башҡорт халыҡ йырҙарын һаҡлап, яңынан тергеҙеүсе, йыраусы ла. «Зарыҡай», «Азамат кантон», «Ирәмәлкәй», «Бутас полковник», «Көйөлдө», «Малбай», «Зиндан», «Кәкүккәй», «Кинйәкәй», «Туғанай» һәм башҡа йырҙарын халыҡҡа кире ҡайтарҙы, республика телевидениеһы, «Юлдаш», «Ашҡаҙар» радиоканалдары аша уларҙы үҙе башҡара.\nЯҙыусының барлыҡ әҫәрҙәренә туҡталмай, «Йөрөк Ҡола» повесы аша ла ижади даирәһен күҙалларға мөмкин. Жанрын “бәйән” тип атаған әҫәрҙең үҙәгендә – кеше сифаттарына эйә булған, уныңса йәшәгән, фекер йөрөткән ат образы.\nАвтор ҡолонсаҡтың тыуыуын, тәү башлап зәңгәр күкте, ҡояшты күреүен, инәһенең татлы еҫен тойоуын, ҙур тырышлыҡ менән тороп баҫып, тәүге аҙымдарын яһауын, тәү башлап ризыҡланыуын, ата-инәһе ниндәйерәк булыуын сағыу күренештәр аша һүрәтләй. Һәр тасуирлауҙа уҡыусы тормоштоң асылын, замана хәҡиҡәтен тойомлай, быларҙың барыһын да Йөрөк Ҡола образы аса. Мәҫәлән, Лидер бүреләр менән алышта яраланғас, көслө башлыҡһыҙ ҡалған өйөр тарҡала. Бейәләрҙең ваҡ төркөмдәргә бүленеүе, Һарыҡайҙың инәһе Ситдиҡаны йыртҡыстар ашауы сәбәпле ҡолонсаҡтың етем ҡалыуы ла – ошо арҡала. Йылҡы өйөрө иһә, аллегорик күҙлектән ҡарағанда, хәс тә башлыҡһыҙ ҡалған илдең тарҡалыу күренеше ул.\nЕтем ҡалған Һарыҡайҙың әллә күпме ыҙа, кәмһетеү күреүе ҡарауһыҙ ҡалған әҙәм балаһының яҙмышын хәтерләтә. Етемлекте, ситләтеүҙәрҙе татығас та «тормоштоң һәр уңайлы осрағын ҡулланып йәшәргә өйрәнә Һарыҡай». Замана ла һәр кемдән көслө, сыҙамлы, талымһыҙ булыуҙы талап итә. Яҙмышының һикәлтәле юлдары Һарыҡайҙың ғәйрәтле, көслө ихтыярлы Йөрөк Ҡола булып китеүенә сәбәпсе була. Тирә-йүндәге төрлө шарттар йоғонтоһонда нығына ла инде ул.\nЙөрөк Ҡола образы – кешеләрҙең тормош маҡсаттарын, теләк-хыялдарын сағылдырған замана вәкиле. Уның аша дәүер ҡатын-ҡыҙҙарының да йәшәйешкә ҡарашы, ниәттәре асыла. Һылыу байталдар – ҡатын-ҡыҙ заты. Автор уларҙы аллегорик күҙлектән тасуирлай. Гүзәл заттарҙың тәрбиә, әхлаҡ сиктәрен аша атлауы – замана афәте. Йөрөк Ҡола бынан күпкә юғары тора. Тормошта үҙ маҡсаты менән йәшәгән, яҡшылыҡҡа, хаҡлыҡҡа ынтылған көслө холоҡто таныйбыҙ Йөрөк Ҡолала. Ләкин уны тормоштоң аяуһыҙ тулҡыны урап үтмәй. Йөрөк Ҡоланың фажиғәле рәүештә донъялыҡтан китеүе, мәкерле хәйлә ҡорбаны булыуы әҙәм исеме йөрөткән кешеләрҙең әшәкелегенән килә. Һабантуйҙарҙа һис ҡасан беренселекте бирмәгән көслө Йөрөк Ҡоланы кешелекһеҙлек, мәкерле хәйлә аямай.\nШулай итеп, Спартак Ильясовтың бәйәнендә тәүге планда ғаилә ҡороу, ата-әсә бурысын башҡарыу мөһимлеге сағыла. Йөрөк Ҡола образы ғәйрәтлелекте, түҙемлелекте, тоғролоҡто символлаштыра. Ат һәм кеше образдарының уртаҡ һыҙаттарын табып, автор милли ҡараштарға ишара яһай. Йәмғиәттә яңғыҙ, терәкһеҙ-таянысһыҙ ҡалыуға, ҙур түрәләрҙең йәшерен тоҙағына эләгеү ҡурҡынысына яҙыусы әрнеүле-әсенеүле баһаһын бирә. Был тормошта көслөләр генә юғалып ҡалмай, үҙ урынын табыуға өлгәшә.\nСпартак Ильясовтың «Йөрөк ҡола» повесына хикәйәләүҙәге күҙгә бәрелеп торған милли тел-һүҙ байлығын оҫта ҡулланыу, йүгерек стиль, тәрән психологизм менән йылҡы малына хас холоҡ-ҡылыҡты ныҡ белеп, еренә еткереп тасуирлау хас. Повеста халыҡ йырҙарынан алынған өҙөктәр, мәҡәл-әйтемдәрҙең урынлы ҡулланылышы ла, мал һәм кеше тормошон образлы тел менән йәнәшә ҡуйып, кинәйәләп һүрәтләү ҙә, яҙыусының әҫәр өсөн һайланған материалды биш бармағы кеүек һәйбәт, хатта үтә яҡшы белеүе, мал образына инеп, уның уйҙары, тойғолары ағышын тәбиғи итеп, тәғәйен сама белеп яҡтыртыуы ла тәүге ҙур әҫәр яҙыуға тотонған авторға уңыш килтергән.\n«Йөрөк Ҡола» әҫәренең сюжеты ошо рәүештә үҫә: экспозиция – төйөнләнеү – ваҡиғалар үҫеше – кульминация – сиселеш. Яҙыусы образлы, кинәйәле художестволы һүрәтләүгә өҫтөнлөк бирә. Әҫәрҙең йыйнаҡлығы, теүәллеге уны тағы ла уҡымлыраҡ итә. Повесть структураһында сюжеттан тыш күренештәр – пейзаж, эске һәм тышҡы монологтар, психологик портреттар – хәл-ваҡиғалар менән тығыҙ үрелә. Уҡыусы әҫәрҙәге хәл-ваҡиғаларҙы хикәйәләүсе күҙлегенән ҡабул итә. Күп өлөштәрҙә пейзаж мөһим композиция ролен уйнай, яҙыусының фекерен, күтәргән идеяһын сағылдырыуға хеҙмәт итә.\nӘҙиптең башҡа әҫәрҙәрендәге кеүек үк, «Йөрөк Ҡола»ла ла экспозиция өлөшө үҙенсәлекле сағылыш тапҡан. Яҙыусы башта уҡ артабанғы ваҡиғаларҙа ҡатнашасаҡ герой менән таныштырып китә. Һарыҡайҙың атаһы – өйөр башлығы, Лидер исемле аҫау айғыр, инәһе – ҡасандыр ауыл кулагы тотҡан яҡшы нәҫелле аттарҙың быуындан быуынға күсә килгән бүләһе. Автор ҡолонсаҡтың ата-инәһе ниндәйерәк булыуын сағыу күренештәр аша һүрәтләй.\nБыл повеста бик ҡыҫҡа ғына бәхетле сабый саҡ миҙгелен кисереп, инәһен юғалтҡас, етемлек әсеһен үҙәгенә үткәнсе кисергән, «Ауыҙы йомшаҡ ҡолон ике бейәне имер» тигән әйтемдәгесә, яғымлылығы, теремеклеге, сослоғо менән Ҡара бейәнең, һуңғараҡ ҡолонон юғалтҡан йәш Туры бейәнең һөтөн имеп, инәйле ҡолондарҙан ҡалышмай, аяҡҡа баҫып үҫеп киткән ат яҙмышы аша ҡарауһыҙ ҡалған әҙәм балаларының яҙмышын да барлайбыҙ кеүек. Лидер атай ҡурсыуында башҡа тайҙарҙан тибелмәй-тешләнмәй, ҡыйырһытылмай, ирәйеп үҫеп, Һарыҡай ҡолон ҙурая, киң түшле ҡола тайға әйләнә. Тағы ла ике ҡышты үтеп, дүртенсе йәшкә сыҡҡан ҡола тай Ҡола ҡонанға «ҙурыраҡ булһа ла, ҡаҡ башлы, тороҡло, мундаһы бейек, көслө тибенлекле, ҡаты тояҡлы, тулы яллы һәм ҡойроҡло йәш айғырға» әйләнә. Быларҙың барыһы ла Ҡола Йөрөктө көслөрәк яһай, тормош алдында бөгөлөп төшмәҫтәй итеп сыныҡтыра. Ул еңеү артынан еңеү яулап, төйәгенә, етәкселәренә дан килтерә. Көндәлек тормошта иһә ябай хужалыҡ, йөк атына әйләнә, уға тейешле кимәлдә иғтибар ҙа бирелмәй.\nТөйөнләнеүҙә башланған хәл-ваҡиғалар киҫкенләшә бара. Ҡола Йөрөктө сираттағы һабантуйҙа ҡатнашыуҙан үсле, көнсөл кешеләр мәхрүм итә. Аҫтыртын хәйлә ҡороп, улар Ҡоланы ярыштан алып ташлай. Әммә йолаға әйләнеп киткән, ҡанына һеңгән шөғөлө был юлы ла Ҡола Йөрөктөң йөрәген дәртләндерә, сабышҡа әйҙәй. Ул егеүле көйө бүтән сабыш аттары менән йәнәш саба башлай. Әҫәрҙең кульминацияһы ошонан ғибәрәт. «Туҡтаны, үрле-ҡырлы һикерҙе ат, елп итеп тағы алға ынтылды, артҡа сигенде, аптырағас, ике артҡы аяҡтарына баҫып, аттар сапҡан яҡҡа бер-ике аҙым атланы ла, ҡапыл, киҫеп төшөргән кеүек, ергә – тәртәһе өҫтөнә йығылды. Ауыҙы, ҡолағы аша ҡуйы ҡан аға башланы…» Бәйгеләрҙә күпме дан килтергән, ауыр йөктәр тартып әҙәм балаларына әллә ни хәтлем изгелектәр күрһәткән Йөрөк Ҡоланың үҙ мәнфәғәттәрен ҡайғыртҡан түрәләр тарафынан һәләк булыуы әҫәрҙең сиселеш өлөшөн кәүҙәләндерә.\nСпартак Ильясовтың «Йөрөк Ҡола» повесы композиция яғынан төҙөклөгө, художестволы үҙенсәлектәре менән иғтибарҙы йәлеп итә, әҫәрҙә күтәрелгән проблемалар бөгөнгө заман күҙлегенән ҡарағанда көнүҙәк һанала.\nТормош тәжрибәһен туплап, иркен ҡолас менән ижад эшенә тотонған юбилярыбыҙҙың «Биғылый», «Ҡолой кантон» романдары, «Йөрөк Ҡола», «Сағымдағы олоу» повестары, бихисап хикәйәләре уҡыусылар күңелен яуланы. Унан артабан да юғары художестволы әҫәрҙәр көтөп ҡалабыҙ.


“Жилстройсбережение” программаһы оҙайтыла | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан хөкүмәтендә “Жилстройсбережение” программаһы мөмкинлектәрен киңәйтергә һәм 3 йылға тиклем оҙайтырға уйлайҙар. Документ хөкүмәттең президиум ултырышында тикшерелде. Проект 2014 йылдан алып тормошҡа ашырыла. Ошо арауыҡта 2 меңдән ашыу кеше беренсе иғәнә туплап, хөкүмәттән өҫтәмә субсидия алып, ипотекаға торлаҡ шарттарын яҡшырта алған. Барлығы программала 10 меңдән ашыу ғаилә ҡатнаша. Яңы үҙгәрештәр бер йыл аҡса туплаған кешегә фатир алырға ярҙамды тиҙләтеүҙе күҙаллай.


Таң йондоҙолай балҡып\n4 Апрель 2019, 11:19\nСаф мөхәббәттән яралған йәш ғаиләгә йәм өҫтәп тыуған сабыйға исемде лә матурҙан, мәғәнәленән һайлай атай менән әсәй: Сулпан – таң йондоҙо, яңы көн билдәһе. Ҡыҙыбыҙ йондоҙҙай балҡып, тирә-йүнгә нур һибеп йәшәһен тигән изге маҡсатты күҙ уңында тотҡандыр улар. Юрағандары юш килә: бөгөн Сулпан Мәүләүи ҡыҙы Уйылданова – изге мәғрифәтселек юлында балалар күңеленә аң-белем нуры өләшкән абруйлы уҡытыусы, ғаиләһендә йорт усағының йылыһын бәпләп һаҡлаған, йөрәк наҙын ғәзиздәренә тигеҙ бүлгән әсә һәм һөйөклө ҡатын, дуҫтары һәм туғандары өсөн тоғро иптәш, серҙәш һәм кәңәшсе. Быйылғы уҡыу йылының башында яуаплы вазифаға тәғәйенләнгән: Белорет ҡалаһындағы Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһы директоры йөгөн тартыуға ла үҙенә генә хас сәм һәм тәүәккәллек менән тотонған ул.\n«Беҙ – барыбыҙ ҙа бала саҡ иленән...»\nАтаһы – Илеш районының Әтәс ауылы егете Мәүләүи менән әсәһе – Әбйәлил районының Ишҡол ҡыҙы Рәхилә, борондан килгән йолаға ярашлы, башта ир кешенең тыуған яғында төпләнә. Тап ошонда тәүге балалары Сулпан донъяға килә. Әммә тиҙҙән йәш ғаилә Әбйәлилгә ҡайтырға була, артабан инде урман-таулы Белорет яҡтарын үҙ итә. Атаһын, һөнәре буйынса бухгалтерҙы, ҡуш ҡуллап урман хужалығына эшкә алалар.\nСулпандың бала сағы Абҙаҡ ауылында үтә. Ул ваҡытта был тарафтарҙың күп өлөшө кеше аяғы баҫмаған, үҙенең тәү хозурлығын һаҡлаған төбәк була.\n– Әле Абҙаҡ гөрләп торған ял үҙәге, тау саңғыһы базаһы булараҡ билдәле, ә мин бәләкәй саҡта урмансылар йәшәгән бер нисә генә йорттан тора ине. Өйөбөҙ янынан ғына йылға аға, иртәнсәк торам да шунда төшөп битемде йыуам. Унан инде тауға үрмәләп, ҡояш ҡалҡҡанын көтә башлайым. Тау битләүендә Ҡояш апайҙың йылы нурҙарына иркәләнеп ултырыу – шул тиклем рәхәт! Бына шулай, ҡустым Ринат менән тәбиғәт балалары булып үҫтек. Уйнарға балалар булмағас, беҙҙе уратып алған мөхит менән танышыуҙан, ундағы мыжғып торған тормошто күҙәтеүҙән йәм таба инем, – тип йылы хәтирәләргә бирелде Сулпан.\nТәбиғәт үҙенең яратҡан ҡыҙына матурлыҡты нескә тойоу һәләте менән бер рәттән ныҡлыҡ та бирә. Яҙмыш уны сабырлыҡҡа, сыҙамлыҡҡа бик иртә һынай – 11 генә йәшендә ғәзиздәрҙән-ғәзиз кешеһен – әсәһен юғалтыу ҡайғыһын кисерергә тура килә. Ҡайғы-һағыштар күңелгә уңалмаҫ яра һалыуға ҡарамаҫтан, тормош дауам итә, атаһы яңынан ғаилә ҡороп ебәрә. Сулпан мәктәптә тырышып уҡып, киләсәген балаларға аң-белем биреүгә арнарға хәл итә. Тәүҙә Белорет педагогия училищеһын, артабан Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлай.\nМәктәп, ундағы гөрләп торған тормош, бер ғаиләләй булып эшләгән хеҙмәттәштәре тураһында сәғәттәр буйы һөйләргә әҙер Сулпан Мәүләүи ҡыҙы. Ул педучилище тамамлаған 1993 йылда Белорет ҡалаһында тәүге башҡорт кластарын туплау эше башлана. Мәғариф бүлегенән уҡыу йортона килеп, иң яҡшы уҡыған, училищены «ҡыҙыл» дипломға тамамларға йыйынған ҡыҙҙарҙы класс етәксеһе итеп һайлап алалар. Ҡаланың 14-се гимназияһында асылған тәүге башҡорт кластарының береһен етәкләү бурысы Сулпан Мәүләүи ҡыҙына ышанып тапшырыла. Шулай итеп, ул шаулап-гөрләп торған мәктәп тормошона сума.\n1995 йылда Белоретта айырым башҡорт гимназияһы үҙ ишектәрен аса. Бөгөн ул билдәле яҙыусы, ошо районда тыуып үҫкән олуғ шәхес Яныбай Хамматовтың исемен йөрөтә.\nҒәҙәттә, башҡорт мәктәптәренең үҙенә генә хас мөхите була. Балалар ҙа бында, тырышып уҡыу менән бер рәттән, халҡыбыҙға хас әҙәп-әхлаҡ сифаттарын нығыраҡ һеңдереп үҫә. Рух тураһында әйтеп тораһы ла түгел. Сулпан Мәүләүи ҡыҙы ла күңеленә яҡын ошо мөхиттә йөҙөп йөрөп эшләй. Ситтән тороп уҡып, юғары белемле филолог дипломына эйә булғас, башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрен уҡыта башлай. Күңелен һалып, яратып башҡарған хеҙмәте тиҙҙән уңыштары менән дә һөйөндөрә: 2004 йылда «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса йыл уҡытыусыһы» республика конкурсында иң юғары баһаға – Гран-приға лайыҡ була. Был еңеүе «Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы» тигән маҡтаулы исем менән дә билдәләнә.\nБашҡорт гимназияһы директорының тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары вазифаһын лайыҡлы башҡарған Сулпан Уйылдановаға тағы ла яуаплыраҡ бурыс – 21-се мәктәптә фән буйынса урынбаҫар эшен ышанып тапшыралар.\n– 1300 бала уҡыған ҙур мәктәптә, рус телле мөхиттә тиҫтә йылға яҡын эшләү етди тәжрибә, сынығыу булды, – ти Сулпан Мәүләүи ҡыҙы. – Бынан бер нисә йыл элек тә мине Башҡорт гимназияһының директоры вазифаһына тәҡдим иткәйнеләр. Әммә ул ваҡытта үҙ-үҙемә ышанысым самалы ине, баҙнат итә алманым. Был юлы инде үҙемдә ниндәйҙер тәүәккәллек, эске дәрт һәм сәм тойҙом. Шөкөр, коллектив та таныш, берҙәм, беҙҙә үҙ эшенең оҫтаһы булып танылған хеҙмәткәрҙәр эшләй.\nДиректор ханым башҡорт теле уҡытыусылары Сәриә Мөхәмәт ҡыҙы Ҡаһарманова, Гөлназ Ғәзиз ҡыҙы Байрамғәлина, робот техникаһы буйынса түңәрәк асып, ошо өлкәлә ҙур уңыштарға ирешкән физика һәм информатика уҡытыусыһы Гөлшат Рәшит ҡыҙы Юлсурина, республикала тиңе булмаған (хаҡы 16 миллион һум!) технопарк нигеҙендә балаларға биотехнологиялар серҙәрен төшөндөргән Альмира Фуат ҡыҙы Таһирова, компьютерҙа моделдәр яһау һәм график дизайн нескәлектәрен өйрәткән Линара Муллайән ҡыҙы Ғәзизова һәм башҡаларҙың тырыш хеҙмәтен айырып билдәләне. «Яңылыҡҡа асыҡ, заманса фекерләгән берҙәм коллектив менән эшләү – үҙе бер бәхет», – ти Сулпан Мәүләүи ҡыҙы.\nБөгөн Я. Хамматов исемендәге Башҡорт гимназияһы педагогия училищеһының элекке бинаһында урынлашҡан. 1916 йылда төҙөлгән йорт заман талаптарына яуап бирмәй, шарттар булдырыу мөмкинлеге лә сикле. Әлбиттә, урындағы етәкселек ярҙамынан ташламай, гимназияны бында күсерер алдынан капиталь ремонт үткәрелгән. Мәктәп коллективы ла бинаны мөмкин тиклем яҡшы торошта тоторға тырыша. Шулай ҙа улар киләсәктә иркен, яҡты, заманса белем усағында уҡытыу тураһында хыяллана һәм был хыял мотлаҡ тормошҡа ашыр, тигән яҡты өмөт менән йәшәй.\nУл донъяға тик яратып баға...\nСулпан бала сағы ниндәй мөхиттә үтеүе тураһында өҫтәрәк һөйләп үткәйне. Ул әле лә тәбиғәт балаһы булып ҡала һәм үҙен уратып алған донъяға тик яратып, ҡәҙерләп һәм оло хөрмәт менән баға.\n– Ныҡ арып киткән саҡтарымда тәбиғәттән көс алам, сөнки унда бөтә нәмә шул тиклем камил, һәр нәмә гармонияла. Тәбиғәт – иҫ киткес бөйөк уҡытыусы, йәнде имләүсе, изгелеккә, яҡшылыҡҡа көйләүсе, – ти ул.\nШуға күрәлер ҙә Уйылдановтар ғаиләһе тап үҙебеҙҙәге – Башҡортостандағы ялға өҫтөнлөк бирә. Белорет ҡаяларына, мәғрур Ирәмәлгә күтәрелеүҙән, Әбйәлилдең шифалы күлдәрендә рәхәтләнеп йөҙөүҙән, Инйәр, Ҡыҙыл буйҙарын ҡыҙырыуҙан, Шүлгәнташ, Талҡаҫ кеүек хозур мөйөштәрҙә булыуҙан иҫ киткес матур тәьҫораттар, дәрт-дарман ала улар. «Урманда палаткала йәшәү, тау-ҡырҙарҙы гиҙеп еләк-емеш, бәшмәк йыйыу күңелгә әйтеп аңлатҡыһыҙ рәхәтлек бирә», – ти Сулпан.\nТормош юлдашы Ғайсар менән ҡыҙҙары Эльвира һәм Әлиәгә матур тәрбиә, белемгә ынтылыш бирә алғандар. Эльвира – Башҡорт дәүләт медицина университетының өсөнсө курс студенты, Әлиә 6-сы класта уҡый. «Ҡыҙҙарым икеһе ике төрлө холоҡло. Өлкәне етди, төпсөр, бала саҡтан һүрәт төшөрөү менән мауыҡты, әле лә был шөғөлөн ташламай. Әлиә, кинйәкәү булараҡ, иркәрәк, терегөмөштәй етеҙ, йөҙөү менән етди шөғөлләнә. Уларҙың тормошта үҙ урындарын табыуын, изге күңелле булып үҫеүен теләйем», – ти бәхетле әсә. Белорет егете Ғайсар ҙа ғаиләһен етеш, матур тормошта йәшәтеү өсөн бар тырышлығын һала, әлеге ваҡытта алыҫ Себер тарафтарына йөрөп эшләй.\nТуған йәнле Сулпан ҡустыһы Ринаттың ғаилә ҡороп, килене Алена менән өс бала үҫтереп матур йәшәүенә, ғәзиз атаһының һәм Әнисә инәһенең Абҙаҡтағы бала саҡ хәтирәләрен һаҡлаған йәненә яҡын йорт усағын һүндермәй ғүмер итеүенә ҡыуана. Тормошҡа яратып баҡҡанға күрә, яҙмышы ла уға мәрхәмәттәрен күрһәтеп, юлдарын асып торалыр.


22 сентябрҙә Өфөлә, «Башҡортостан» дәүләт концерт залында, Мостай Кәримдең «Беҙҙең өйҙөң йәме» повесы буйынса «Һеңлекәш» фильмының премьераһы уҙҙы. Премьера Башҡортостандың халыҡ шағиры, күренекле яҙыусы, драматург һәм йәмәғәт эшмәкәре Мостай Кәримдең бер быуатлыҡ юбилейында ҙур мәҙәни ваҡиға булды. Фильмдың режиссеры — танылған актер һәм режиссер Александр Галибин. Сценарий авторы — Айҙар Аҡманов.\nФильмда төп ролдәрҙе 7 йәшлек Арыҫлан Ҡырымсурин (Йәмил) менән 9 йәшлек Марта Тимофеева (Оксана) бик оҫта башҡарҙы. Төп ролдәрҙә — М.Ғафури ис. Башҡорт академия драма театры артистары — Илгизә Ғилманова, Рәүис Заһитов, Руслан һәм Гөлназ Хайсаровтар, Сәғиҙулла Байегетов, Ирада Ҡадырова, Йософ һәм Фәнис Рәхмәтовтар, Зиләрә Юлтаева, һәм дә театрыбыҙҙың эргәһендә эшләп килгән балалар театр студияһының йәш артист — Илназар Әхмәтйәнов.


«Алға» картаһы менән республикала һәр 6-сы кеше ҡуллана\n3 Август 2020, 14:20\n«Алға» берҙәм транспорт картаһы тәү тапҡыр 2019 йылдың 1 июлендә пилот проект булараҡ старт алғайны.\nПроект ғәмәлгә ашырыла башлағандан алып системаға 65 перевозчик ҡушылды һәм 5701 терминал менән ҡуллана башланы. Әле 300 меңдән ашыу «Алға» картаһы һатылған һәм 97 миллиондан ашыу карта менән түләүҙәр атҡарылған.\nКарта менән транспррт өсөн түләү пассажирҙар өсөн бик уңайлы булып сыҡты. Шуға ла, статистика мәғлүмәттәренә ҡарағанда, республиканың һәр алтынсы пассажиры «Алға» картаһы менән ҡуллана. Шулай уҡ ҡайһы бер төркөмдәр өсөн маҡсатлы карталар ҙа сығарылды. Мәҫәлән,\nмәктәп уҡыусыһы картаһы, мәктәп хеҙмәткәре картаһы, корпоратив карталар, льготалар менән ҡулланған айырым категориялар өсөн Социаль карта. Бер көн эсендә ҡулаҡсаһыҙ түләү терминалдары 361 мең түләүҙе ҡабул итә. Ҡулаҡсаһыҙ түләүҙәр һаны 75% тәшкил итә.\nШуныһы, «Алға» картаһы менән түләү күпкә отошлораҡ. «Башавтотранс» ГУП-ы, МУЭТ, ҡала эликтричкаларында берҙәм транспорт картаһы менән түләү осһоҙораҡ килеп сыға. Бер тапҡыр ултырып йөрөү 5 һумға отошлораҡ.\nӨфөлә шулай уҡ бер сәғәтлек тариф эшләп килә. Йәғни пассажир әгәр бер сәғәт эсендә икенсе автобусҡа\nкүсеп ултырһа, ул алдағы билетын ғына күрһәтә ала. Ошо рәүешле бушлай йөрөгәндәр һаны 1 миллиондан артып киткән.\n«Алға» картаһын республикала 2163 урында һатып алып була. Шул иҫәпкә федераль һәм республика сауҙа үҙәктәре лә инә. Башҡортостан Республикаһында технологик оператор һатыу нөктәләре менән тәшкил иткән. Уңайлыҡ өсөн карта менән автобустарҙа ла һатыу итеү ойошторолған. Шулай уҡ Рәсәй Почтаһында ла һатып алып, картаны тулыландырып була.\nПилот проектының партнерҙары булып «Сбербанк», «УралСиб», «Промтрансбанк», ВТБ, «Почта банк», «Раффайзенбанк», «Россельхозбанк», «Альфа-банк» банктары ла һанала. «Алға» картаһы менән ҡулланыусыларҙың 97 %-ы банктарҙың «интернет сервистарында» тултыра.


Аҙна яңылыҡтары. Дәүләт кимәлендә кооперативлашыу - Bash.News\nАҙна яңылыҡтары. Дәүләт кимәлендә кооперативлашыу https://bash.news/news/36561_ana_yaylytary_dlt_kimlend_kooperativlashyu\nӘхләф Зарипов үҙә лә ике меңенсе йылдар аҙағында эште нулдән башлай. Ләкин ул ваҡытта тәжрибә менән бүлешерлек, кооперативҡа алып һинең артыңдан этәүсе булманы, ти ул. Йүнселгә фермер ихатаһын төҙөү өсөн күп кенә бюрократия кәртәләрен дә һүтергә тура килгән.\nҮҙ эшеңде яйға һалыуҙың бар ауырлыҡтарын татыған фермер хәҙер дилбегәне лә ныҡлы тота, аяғында ла ышаныслы баҫып тора. Бер генә эт тә йылғыр елгән юртаҡ аҫтына хәҙер ташланмай. Йүнселгә хатта, ислам да ярҙамға килә. Юғары көстәр түгел, фермер малдарҙы дини ойошмаларға тарата. Шуға күрә, итте эшкәртеү шарттары ла ислам тәғлимәттәренә таянып башҡарыла. Ә был тәү сиратта юғар сифат тигән һүҙ.\nХатта, ярымфабрикаттар етештереүҙә лә талаптар ҡаты. Бер ниндәй тәм көсәйткес, консерванттар ҡушылмай. Барыһы ла өйҙәге кеүек. Ит, һуған, тоҙ һәм борос. Ғәҙәттә, аҙыҡ-түлек цехтарында эшләүсер үҙе етештергән ризыҡтарҙы алып бармай. Ә был ханымдар үҙҙәре бөргән билмәнде өйгә ҙур теләк менән ала.\nСифатлы ризыҡ даны тиҙ тарала. Борай фермерының Өфөләге кибетенән дә халыҡ өҙөлмәй. Хәләл продукцияны мосолмандар ғына түгел, башҡа дин вәкилдәре лә теләп ала.\nТәүҙә фермер эшкәртелгән итте үҙе үк халыҡҡа таратып йөрөгән. Көс, ваҡыт, сығымдар ҙа күп талап ителә, ине, ти йүнсел. Хәҙер иһә ярымфабрикаттарҙы өлгөртөп кенә тор. Сауҙаға сығарылған аҙыҡ-түлек төрлөлөгә лә арта ғына.\nХәҙер кибеттәр һаны ла өсәү. Борай үҙәгендә һәм баш ҡалала ике магазин. Йәғни, бизнес башынан алып аҙағына тиклем яйға һалынған. Һәм ошо әҙер эшҡыуарлыҡ ҡалыбын йүнселдәр ауылдаштары менән дә бүлешергә әҙер. Аяҡҡа баҫҡан фермерға кооператив эште киңерәк йәйелдереү мөмкинлеге, ә мал үрсетеүсе ауыл халҡына итте мәшәҡәтһеҙ һатыу форсаты бирелә.\nОшондай хәйләһеҙ схема менән республикала ҡырҡҡа яҡын кооператив хужалыҡ барлыҡҡа килгән. Йыл аҙағына тиклем улар һанын йөҙҙән аштырыу күҙаллана. Әле республикала 460 тирәһе шәхси хужалыҡ иҫәпләнә. Уларҙың һәр береһе айырым тормош алып бара. Киләсәктә уларҙы ла берләштереү өмөтө ҙур. Сөнки республика кооперативтарҙы үҫтереү буйынса пилот төбәк исемлегенә инде. Был эшкә хәҙер дәүләт ярҙамы ла бүленә. Быйыл ғына өс йөҙ миллион һум аҡса йүнәлтеләсәк. Йәғни, һәр барлыҡҡа киләсәк кооперативҡа өс миллион һум тирәһе ярҙам тура килә.


“Юлдаш йыры” – халыҡ ауазы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » “Юлдаш йыры” – халыҡ ауазы\n“Юлдаш йыры” – халыҡ ауазы 30.10.2015 // Әҙәбиәт\nБылтыр ҙа ошондайыраҡ фекер әйткәйнем шикелле “Юлдаш йыры” конкурсы хаҡында: унда төбәк таланттары ҡатнаша һәм һирәк ишетелгән халыҡ көйҙәре, халыҡ йырына әйләнгән композитор әҫәрҙәре яңғырай. Был юлы ла тап шулай булды.\nШәп проект! Тап ошонда бала саҡта ишеткән моңдарҙың ауазын тойомлайһың, һуғым аштарында, ҡаҙ өмәләрендә, һабантуйҙарҙа йырланған көйҙәр шундай яҡын күңелгә!\nТотош концертты күҙ уңынан үткәрҙем дә үҙем өсөн Ринат Тулыбаев, Фәрүәз Камалетдинов, Римза Байсурина һәм Әхмәт Мөхәмәтйәновтың сығыштарын билдәләп ҡуйҙым. Ни өсөнмө? Был һис кенә лә объективлыҡҡа дәғүә иткән фекер түгел, зауыҡ менән бәхәсләшеп булмай. Етмәһә, ана ниндәй абруйлы баһалама ағзалары күҙәтте сығыштарҙы.\nРинат Тулыбаев, сөнки халыҡ йырына әйләнгән был әҫәрҙе киң күкрәгенә һалып, бик оҫта башҡарҙы эшҡыуар ағай! Хатта күңелгә ятты. Юҡҡа ғына уға 1-се урын бирмәгәндәр, күрәһең. Фәрүәз Камалетдиновтың моңо үҙенсәлекле, шулай уҡ йыр яратҡандар араһында бик популяр булған әҫәрҙе башҡарҙы ул. “Йырға тоғролоҡ” номинацияһында еңде егет! Римза Байсурина “Аҡсарлаҡлы күл” менән йөрәккә үтеп инде: был шәхси кисерештәр шағирә Зарема Әхмәтйәнованың яҙмышын уйлау, ошо йырҙы тап үҙе башҡарыуын хәтерләүҙән килә. Әйткәндәй, ул “Асыш һәм ихтирам” номинацияһында билдәләнде.\nЯҡташым өсөн бик ҡыуандым! Афарин, Әхмәт Мөхәмәтйәнов (һүрәттә)! Һай, Дәүләкән егете! “Соҡан батыр”ҙың кемлеген халыҡ араһынан һорашып белешеп ҡуйһаҡ, тағы ла мәғлүмәтле булырбыҙ. Ҡобайыр стилендәге был йыр дәртле маршты ла, сәсән әйтешен дә хәтерләтте. Ул “Өмөт” номинацияһында еңеүгә лайыҡ булды.\n“Бәйләнештә” социаль селтәрендә халыҡсан йырҙар ижад итеүе менән популярлыҡ яулаған Светлана Сөләймәнованы “Йондоҙло миҙгел” номинацияһында тәбрикләнеләр. Тағы ла “Тыуған яҡ йырсыһы”, “Илһөйәрлек рухы” номинацияларында еңеүгә лайыҡ булыусылар билдәләнде. Бөтә бүләкләнеүселәр хаҡында мәғлүмәт “Юлдаш” радиоһының сайтында бар, рәхим итеп ҡарағыҙ!\nГран-при менән Күгәрсен районынан Эльвир Ишкилдин бүләкләнде. Ул бер үҙе оҙон көйгә халыҡ йырын башҡарҙы. “Тамашасы һөйөүе”н тауыш биреү юлы менән билдәләнеләр. Кемдең туғандары, райондаштары күпләп килгән, шул еңгәндер тигән һығымта тыуҙы. Залда көйөргәҙеләр бик күп ине, Раушания Сынбулатова билдәле йырсы Рөстәм Ғиззәтуллин ижад иткән дәртле йырҙы оҫта башҡарҙы, уны сәскәгә күмделәр. Алып барыусылар Башҡортостандың халыҡ артисы Әхәт Мортазин менән Миләүшә Ғәлиева был юлы ла тел маһирлығы менән һоҡландырҙы. Миләүшәнең милли кейеме сәхнәнең бер биҙәге булды.\n“Ҡатнашыусы” дипломына Силәбенән Миңһылыу Тойғонова, Йылайыр районынан Фәрит Амантаев, Яңауыл ҡалаһынан Хәлисә Нәсибуллина, Миәкә районынан Марсель Йосопов һәм Мәсетленән Илүзә Әхмәтйәнова лайыҡ булды. Быныһына ла хуп тип әйтәйек!


Нөркә (Силәбе өлкәһе) — Башҡорт Википедияһы\nНөркә (Силәбе өлкәһе)\n↘413 кеше (2010)\n75 206 880 001\n75 606 480 101\nНөркә (рус. Норкино) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Арғаяш районындағы ауыл. Нөркә ауыл биләмәһенең үҙәге.\nАрғаяш күле буйының төньяҡ яр буйында урынлашҡан.\nНөркә (Һатлыҡ, Раҡай) — табын ырыуы башҡорттарының ауылы.\n158 103 320 531\nТаһиров Илгиз Тайфур улы (23.06.1984), театр актёры. 2009 йылдан Башҡортостан Республикаһының Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры артисы.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Нөркә_(Силәбе_өлкәһе)&oldid=1055918 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 23:57 10 август 2021 үҙгәртелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАЛ ҠОРТОНОҢ БАЛЫ БАР, БАЛДАН АЛДА НАҘЫ БАР - 2021 - Мәҡәләләр\nБАЛ ҠОРТОНОҢ БАЛЫ БАР, БАЛДАН АЛДА НАҘЫ БАР\nЙыл һайын августың икенсе йәкшәмбеһендә республикала Умартасылар көнө билдәләнә. Хәсән ауылында йәшәгән Фатиха һәм Фаат Зиннуровтар ҙа хаҡлы рәүештә был көндө үҙҙәренең һөнәри байрамы тип иҫәпләй. "Баллы" шөғөлгә ныҡлап тотоноуҙарына егерменән ашыу йыл үткән.\n- Кешенең мөмкинлеге шул тиклем ҙур. Нимәгә булһа ла өйрәнергә, ниндәй ҙә булһа яңы эшкә тотонорға, үҙеңдең һәләтеңде асырға бер ҡасан да һуң түгел, - ти Фатиха Солтан ҡыҙы. - 2000 йылдың баштарында ғаиләбеҙ менән Красногорка ауылы янында 1 гектар тирәһе ерҙе ҡуртымға алып, виноград, сейә, гөлйемеш, ҡарағат, алма кеүек емеш-еләк ағастары һәм ҡыуаҡтары ултыртыу менән шөғөлләнә башланыҡ. Тәбиғәттең был хозур урыны беҙҙе үҙенә шул тиклем ылыҡтырҙы, саҡ ҡына буш ваҡытыбыҙ булыу менән ашҡынып торҙоҡ. Нөгөш йылғаһынан дүрт саҡрым йөрөп, һыу ташып ҡойоу ҙа бер ни торманы. Ултыртҡан үҫемлектәребеҙ күҙгә күренеп үҫә башлағас, күңелебеҙ тағы ла нығыраҡ күтәрелде. Унда яңы дуҫтар, фекерҙәштәр таптыҡ. Тиҙҙән Салауаттан килеп йөрөгән бер умартасынан бер баш ҡорт алып, уны йылдан-йыл арттырып, ҡортсолоҡ эшенә бирелеп китеүебеҙҙе һиҙмәй ҙә ҡалдыҡ.\nҠан хәтере, гендар, нәҫел кеше яҙмышында ҙур роль уйнай. Зиннуровтарҙың икеһенең дә ата-әсәһе, өләсәй-олатайҙары заманында билдәле умартасы булған. Шуға ла Фатиха апай менән Фаат ағайға был эшкә тиҙ өйрәнеп ала. Эшһөйәрлек, бөхтәлек, бөтмөрлөк кеүек сифаттар ҙа әсәй-атайҙан күскән тип иҫәпләй улар.\n- Бал ҡорто таҙалыҡ, тәртип ярата. Әгәр ҙә кешелә был һыҙаттар юҡ икән, умарта ишәйтеп, балдан мул уңыш алыу икеле, - тип әңгәмәгә ҡушыла Фаат Әбүбәкер улы. - Был бөжәктәр ҡабаланғанды яратмай, йәғни улар янында эшләгәндә ашығырға ярамай. Умартаны асып ҡараған ваҡытта бик һаҡ ҡыланырға кәрәк. Улар кәйефте тоя, яндарында матур уйҙар менән генә йөрөү мөһим. Кейемең, тотонған инструменттарың, әйберҙәрең генә түгел, күңелең дә таҙа булырға тейеш. Шул сағында ғына уңыш алырға иҫәп тоторға мөмкин.\nБалдың файҙаһын барыбыҙ ҙа белә. Ә бына уның мөғжизәле бөжәк икәнен бөтәбеҙ ҙә белмәҫкә лә мөмкин. Балы ғына шифалы түгел, ҡорттан саҡтырып, байтаҡ сирҙән дә арынып була. Был йән эйәләренең сихәте, дауаһы тураһында хатта Ҡөрьәндә лә яҙылған. Уның 16-сы сүрәһе "Бал ҡорто" тип аталып, 68-69-сы аяттар бал ҡорто һәм балдың шифаһына арналыуы ғына ла күп нәмә тураһында һөйләй торғандыр. - Бал ҡорто тотҡан кешегә алдашырға ярамай. Ғәҙел, намыҫлы булғанда ғына килем алырға мөмкин. Был - аксиома. Бер йыл алдаһаң, икенсе йылына уңышын бөтөнләй күрмәҫкә лә мөмкин. Тәжрибәле умартасылар күптән иҫбат иткән дәлил, - ти Фатиха апай.\nЙомарт булырға кәрәк, тигәнде лә ишеткәнебеҙ бар. Үҙемдең әсәй-атайым да беренсе айыртҡан балдан күрше-тирәне, туғандарҙан ауыҙ иттерә торғайны.\n- Ҡорт хәйере тип атала ул, - тип дауам итә хужабикә. - Беҙ ҙә йыл һайын тәүге бал менән күршеләрҙе, туғандарҙы, дуҫтарҙы һыйлайбыҙ. Артып ҡалғанын һатабыҙ. Элегерәк йәрминкәләргә йөрөнөк, баҙарға сыға инек. Һуңғы йылдарҙа өйҙән генә килеп алалар, балдың сифатын, сихәтен яҡшы белгән даими клиенттарыбыҙ бар.\nЯҙылған: 13.08.21 | Ҡаралған: 127


Материалы за Июль 2012 года » Башҡортостан гәзите\nИҡтисад // 31-07-2012, 04:12\nРөстәм Хәмитов ҡоролоҡ килтергән зыян күләме менән ҡыҙыҡһынды. Күп кенә баҫыуҙарҙа иген уңмаған, башаҡтар буш һәм үҫмәгән. Уны йыйыуҙан файҙа юҡ. Ураҡ әүҙем барған майҙандарҙа ла уңыш былтырғыға ҡарағанда байтаҡҡа түбән. Шуныһы әһәмиәтле: бөтә хужалыҡтарҙа ла үткән йылғы иген һәм орлоҡ тупламы бар.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1698 тапҡыр // Тотош уҡырға\nИгенсе һынау тота\nИҡтисад // 31-07-2012, 04:10\nБыйылғы ҡоролоҡ, саманан тыш эҫе көндәр ауыл эшсәндәрен йәнә һынау алдына ҡуйҙы. Әммә тәбиғәт шарттарына һылтанып ятып булмай, мал аҫрарға, иген игергә кәрәк. Хәйбуллалар ҡышҡылыҡҡа етерлек мал аҙығы туплау, алтын хаҡына үҫтерелгән уңышты мөмкин тиклем юғалтыуһыҙ йыйып алыу өсөн ҡулынан килгәндең барыһын эшләргә тырыша.\nӘлегә районда барлығы 10 мең 600 тонна бесән әҙерләнгән, ул шартлы бер баш малға 10,1 центнерҙан тура килә. Бер үк ваҡытта хужалыҡтарҙа ҡышлатыу осорона сенаж һәм силос һаҡлауға һалына. Барыһын бергә туплап, былтырғы һаламды ла ҡушып, мал һанын ҡыҫҡартмай, һыуыҡ миҙгелде имен-һау сығырға өмөтләнә хәйбуллалар.\nРайон элек-электән игенселектә дан тота.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1626 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЙәмғиәт // 31-07-2012, 04:09\nКом: 0 // Уҡынылар: 1381 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЙәмғиәт // 31-07-2012, 04:07\nТәгәрмәс, поезд, самолет, кәрәҙле элемтә, интернет... Ер шарының икенсе яғындағы кеше менән скайп аша күҙгә-күҙ ҡарашып аралашҡанда йәшәйеште алға илтеүсе технологияларҙың сигенә килеп еткәнбеҙ кеүек тойола. Баҡтиһәң, тиҙлек һаман да артыу өҫтөндә икән. "МегаФон" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһендә уҙған сара шуға инандырҙы. Унда 4G (дүрт джи) юғары тиҙлекле интернет технологияһының республикалағы эшенә старт бирелде.\n4G-интернеттан бөгөн Өфө ҡалаһы һәм уның эргә-тирәһендәге ҡасабалар халҡы файҙалана ала. Йыл аҙағынаса уны Стәрлетамаҡ, Салауат һәм тағы бер нисә ҡалаға алып барып еткерергә ниәтләйҙәр. Өфөнән тыш, әлегә Мәскәү, Һамар, Новосибирск, Краснодар, Сочи, Владивосток ҡалаларында йәшәүселәр генә интернет селтәре буйлап иң юғары тиҙлектә "елдерә" ала.\nАңлайышлы дәреслектәр кәрәк\nСоциаль мәсьәлә // 31-07-2012, 04:06\nдокторы, БДУ профессоры:\n— Мәғариф буйынса республика кимәлендәге һәр кәңәшмә алдынан шундай мәсьәлә күңелде өйкәй башлай: Башҡортостанда башҡорт телен өйрәтеүҙә алға китеш бармы? Уны дәүләт теле итеүгә ҙур ауырлыҡ менән өлгәштек. Был ҡаҙанышты һаҡлау һәм артабан үҫтереү йәһәтенән етерлек тырышлыҡ һалабыҙмы?\nУңыштар бар, әлбиттә. Әммә, минеңсә, һаман да бер урында тапанабыҙ, алға аныҡ йүнәлеш ала алмайбыҙ. Бының тәүге сәбәбен ҡайһы берәүҙәрҙең башҡорт телен дәүләт теле булараҡ танып етмәүендә күрәм. “Уны башҡа милләт балаларына көсләп уҡытабыҙ”, — тигән фекерҙе лә ишетергә тура килә. Бындай һүҙҙе ҡайһы бер билдәле милләттәштәребеҙҙең әйтеп ысҡындырыуы айырыуса ҡыҙғаныс. Республикабыҙҙың дәүләт телен һәр кем өйрәнергә, белергә тейеш.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1672 тапҡыр // Тотош уҡырға\nУмартасылыҡ серҙәре. 14-се дәрес\nБаҡса // 31-07-2012, 03:58\nҠорт саҡҡанда ярҙам итеү\nУмартасылыҡ шөғөлөн башлағанда бал ҡорто саҡҡанда аллергик реакцияға дусар булыу ихтималлығын күҙ уңынан ысҡындырмаҫҡа кәрәк.\nУмартасыларҙа, ғәҙәттә, тиҙ генә иммунитет — ҡорт ағыуын ҡабул итмәүсәнлек барлыҡҡа килә. Сағыу әллә ни ауыртмай, ҙур булмаған шеш барлыҡҡа килә лә был хәл үтеп тә китә. Әммә ҡорт ағыуына ҡаршы әүҙем иммунитет ныҡлы түгел (6 айға тиклем). Умартасыларҙың яҙ башында ҡорт сағыуына йәй аҙағына ҡарағанда һиҙгерерәк булыуы ла ошоноң менән аңлатыла. Организмда тыуған иммунитет даими түгел һәм ҡорттан сағылыу аралығы ҙур булғанда ул юғалып ҡала. Умартасылар эштә өҙөклөк яһағандан һуң үлемесле хәлгә тиклем ауыр ағыуланған осраҡтар булғылай.\nБер тапҡыр бал ҡортонан сағылыу теләһә ниндәй бөжәккә үлем менән янай.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1328 тапҡыр // Тотош уҡырға\nАғиҙелдә пиранья үрсейме?\nЙәмғиәт // 31-07-2012, 03:55\nБалыҡсы Әсләм ағайҙың өйөнән иртәнән алып халыҡ өҙөлмәй. Шул мөғжизәне ҡыҫыҡ күҙем менән булһа ла күрәйем тип таныштары ла, дуҫ-иштәре лә, кемдәндер ишетеп-белгәндәре лә, бар эшен ташлап, килә бында. “Ҡайҙан тоттоғоҙ уны? Ҡулығыҙға алырға ҡурҡманығыҙмы?” — тип журналистар ҙа ай-вайына ҡуймай, һорау яуҙыра ғына...\nӨфөлә йәшәүсе Әсләм Камалов үҙен хәтерләгәндән бирле балыҡ ҡармаҡларға ярата. Бабайҙың алтын балыҡ тотоуы хаҡындағы әкиәтте бала саҡтан белә ул, әммә үҙем дә шундайыраҡ табышҡа юлығырмын тип ете ятып бер төшөнә лә инмәгән. Ә беләһегеҙме ниндәй балыҡты эләктергән ул? Пиранья! Китсе, юҡты яҙа шунда тиеүселәр барҙыр, әммә был дөрөҫ.\nПиранья хаҡында кино аша ғына беләбеҙ. Ҡот осҡос йыртҡыс был балыҡты бары тик Көньяҡ Америка йылғаларында ғына осратырға була, ти ғалимдар.\nӘсләм ағайҙың Ағиҙел йылғаһынан сығарған табышын нисек аңларға? Аномаль күренеш тиеүҙәре ошомо икән?!\nКом: 0 // Уҡынылар: 1465 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБейеүсенең рухи бейеклеге\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 31-07-2012, 03:53\nСәхнә кешелек донъяһы өсөн бер ҡасан да бары тик күңел асыу сараһы булмаған. Ул – рухи таҙарыныу, тәүбәгә килеү, асылыңа ҡайтыу урыны. Шуға ла яһалмалыҡты яратмай: тамашасы алдына сыҡҡан кешенең эске донъяһы, күңел торошо, хатта аҡыл кимәле – барыһы ла ус төбөндәгеләй ап-асыҡ күренә сәхнәлә. Был бейеүсегә айырыуса ҡағыла, сөнки уның нәфис эш ҡоралы бит – үҙе! Хәрәкәттәре, ым-ишараһы, күҙ ҡараштары, кәүҙәһе, тотош булмышы менән художестволы образ тыуҙырыуға һәләтлеме, залды арбай аламы, ышандыра беләме?.. Ошо һәм башҡа бик күп талаптарға яуап бирерҙәй булһа, ул – Артист.\nХәл иткес осраҡлыҡтар\nБашҡорт дәүләт филармонияһында, ғәжәйеп дәртле концерт барышында тыуҙы был уйҙар. Сәхнәлә Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Гүзәл Мамина сығыш яһай ине.\nКом: 2 // Уҡынылар: 2246 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЭшҡыуар // 31-07-2012, 03:04\nИлебеҙҙә тормошобоҙҙоң аҫты-өҫкә килгән, ауылда күмәк хужалыҡтарҙың дыу килеп тарҡалған 90-сы йылдар башы. Көйөргәҙе районының Ҡунаҡбай ауылы егете Ғәйнетдин Мөхәмәтов, Мәскәүҙәге технология институтының иҡтисад факультетын тамамлап ҡайтып, тормош тәжрибәһе булмаһа ла, ата-бабалары йәрьәт итмәҫ эшкә тотона: элекке колхоз нигеҙендә өр-яңы хужалыҡ ойоштороп ебәрә. “Түңкәрелгән” күмәк хужалыҡтан “мәтрүкә”гә (мираҫҡа) өс техника эләгә уға.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1493 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЙәмғиәт // 31-07-2012, 03:00\nАлатауҡай буйы, ай, ҡымыҙлыҡ,\nҠыҙҙар ғына сығыр йыйылып.\nҠыҙҙар ғына ҡайтыр, ай, йыйылып,\nАлатауҡай ҡалыр ҡыйылып.\nБылтыр Ишембай районының Ҡолғона ауылында кирәй-ҡыпсаҡ башҡорттарының I йыйыны булып үтте. Унда ырыу ойошмаһына “Алатау” исеме тағылғас, ҡор башы итеп мин фәҡирегеҙ, ә аҡһаҡалдар идараһы рәйеслегенә нәҡ шул көндәрҙә 80 йәше киң билдәләнгән халыҡ яҙыусыһы Ноғман Мусин һайланды.\nКом: 0 // Уҡынылар: 2097 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҺайрай-һайрай осто һандуғас\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 31-07-2012, 02:52\nҠыҙыҡ ҡынамы һуң,\nМөғжизә был! —\nТөштәремә килеп инеүең:\nЙәшел һуҡмаҡ буйлап,\nҮҙ йортоңа алып килеүең.\nҺин шундай йәш, имеш,\nКом: 0 // Уҡынылар: 685 тапҡыр // Тотош уҡырға\nМөхәббәттән генә тормай шул донъя...\nЙәмғиәт // 31-07-2012, 02:31\nЗамана үҙгәргән һайын милләтебеҙгә ят булған әллә күпме күренеш менән осрашабыҙ. Демократия елдәре иҫә башлағас, яман ғәҙәттәрҙе быуып торған быуа йырылдымы ни! Элек никахтағы ҡатындар менән йөрөгән, һөйәркәһе булған ир-атты партия ойошмаһына, бюроға саҡырып тетмәһен тетһәләр, партия билетын тартып алһалар, юғары вазифа биләгәндәрен урынынан алһалар, хәҙер — хөрриәт. Дүрт һөйәркә тотмайһыңмы — бер кемдең дә шәхси тормошоңа ҡағылырға хаҡы юҡ! Сал сәсле бабай 18 йәшлек ҡыҙ менән ғишыҡ тота икән, уға бер кем дә һүҙ әйтә алмай, киреһенсә, маҡтап уҡ ҡуялар әле. Йәнәһе, булдыра бит.\nЙәмғиәт // 31-07-2012, 01:40\nУраҙа байрамы 19 авгусҡа, йәғни йәкшәмбегә тура килә.\nЯл һәм байрам көнө тап килгән осраҡта ял киләһе эш көнөнә күсерелә, тип хәбәр итә Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте. Тимәк, ял көнө 19 августан дүшәмбегә, йәғни 20 авгусҡа күсерелә. Йома, 17 августағы эш көнө оҙайлылығы ҡыҫҡармай. Башҡортостан халҡы, тимәк, Ураҙа байрамы менән бәйле 18, 19 һәм 20 августа ял итәсәк.


Материалы за Июль 2009 года » Страница 5 » Архив газеты "Йәшлек"\nҺинең бер сәғәтең Әҙәбиәт » Хикәйә\nБер ир һуң ғына арып-талып өйөнә ҡайта. Ә ишек төбөндә уны ете йәшлек улы көтөп тора.\n– Атай, – ти ул, – һинән бер нәмә һорарға мөмкинме?\n– Әлбиттә, нимә булды?\n– Атай, һин күпме аҡса алаһың?\n«МӘЛДЕ ТОТОУ – ҮҘЕ БЕР СӘНҒӘТ!» Яңылыҡтар\n«Башҡортостан» республика ижтимағи-сәйәси гәзитендә эшләүсе билдәле фоторәссам, коллегабыҙ Нәсих Хәлисовтың үҙәк баҫманың редакцияһында фоторәсемдәрҙән торған тәүге күргәҙмәһе асылды.\n«33» Әҙәбиәт » Шиғырҙар\nҺөйөнсө! Коллегабыҙ, Ш. Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһы лауреаты, өс шиғыр һәм бер публицистик йыйынтыҡ авторы, билдәле шағирә Лариса Абдуллинаның рус теленә тәржемә ителгән шиғырҙар йыйынтығы донъя күрҙе.\nРесторанда официант – бик билдәле актрисаға:\n– Мин һеҙҙе ҡайҙалыр күрҙем, буғай.\n– Бәлки! Ә һеҙ ниндәй кинотеатрға йөрөйһөгөҙ?


Республика хужалыҡтары шәкәр сөгөлдөрөн ҡаҙыуға төштө\nБлаговар районы ауыл хужалығы эшсәндәре татлы тамырҙың уңышы юғары булыуына һөйөнә. Төбәктә гектар ҡеүәте уртаса 450 центнер самаһы. Продукцияны эшкәртеү ҙә уңышлы хәл ителә.\nБлаговар районының ауыл хужалығы эшсәндәре заманса сөгөлдөр йыйғыс комбайнның мөмкинлектәрен үҙләштерә. Быйыл төбәк паркын дүрт техника менән байытҡан.\nФәйрүз Моратов тәжрибәле комбайнерҙарҙарҙың береһе. 18-се һөнәрселек училищеһын тамамлаған белгес тракторсы һөнәрен үҙләштергән. Оҙаҡ йылдар техника менән эшләгән ялан батыры заман технологиялары менән йыһазландырылған сөгөлдөр йыйғыс комбайнын «һә» тигәнсә үҙләштергән.\nБлаговар районы ауыл хужалығы эшсәндәре, быйылғы уңыш үткән йыл менән сағыштырғанда һөҙөмтәһе күпкә яҡшыраҡ, тип билдәләй. Бер гектар майҙандан ғына 45 тонналап шәкәр сөгөлдөрө ҡаҙыла. Татлы тамырҙың ҙурлығына шулай уҡ, августа яуып үткән ямғырҙар ҙа булышлыҡ иткән, ти белгестәр.\nБлаговар районы эшсәндәренең эшен замана технологияһы тағы ла әүҙемләштерә. Татлы тамыр бер көн эсендә 40 сутый ерҙән 18 тонналап ҡаҙып алына.\nПродукцияны эшкәртеү ҙә уңышлы хәл ителә. Алдағы көндәрҙә ул урындағы ике шәкәр сөгөлдөрө заводына оҙатыласаҡ. Фермерҙар предприятиеға татлы тамырҙы сағыштырмаса арзан хаҡҡа тәҡдим итә, шулай ҙа һатып алыусыға әҙер продукцияның күпмегә төшәсәге билдәһеҙ. Сөнки сауҙа селтәрҙәре шәкәрҙе ғәҙәттә, икеләтә, хатта өсләтә ҡиммәтерәк хаҡ менән һатыуға сығара.


Паралимпия чемпионы Ирек Зарипов Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының икенсе комитетына эшкә күсте // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n11:39, 25 марта 2020 Сәйәсәт\nИрек Зарипов – Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Мәғариф, мәҙәниәт, йәштәр сәйәсәте һәм спорт комитеты рәйесе урынбаҫары. Бынан алда был вазифала Андрей Иванюта эшләне, хәҙер ул – Белорет районы башлығы.\n«Кисә пленар ултырышта Дәүләт Йыйылышы депутаттары ошондай ҡарар ҡабул итте. Ирек Айрат улы – Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған спорт мастеры, дүрт тапҡыр Паралимпия уйындары чемпионы. Әлеге йүнәлештә депутаттың белеме һәм тәжрибәһе һөҙөмтәле ҡулланылыр тип иҫәпләйем», — тип билдәләне Башҡортостан парламенты рәйесе Константин Толкачев.\nБыға тиклем Ирек Зарипов Һаулыҡ һаҡлау, социаль сәйәсәт һәм ветерандар эштәре комитетында ошондай вазифа биләне.\nТеги: Ирек Зарипов, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай, комитет


Бари Алибасов ҡайҙа йәшеренгән?\n17 Июнь 2019, 20:22\nТорба таҙартҡыс шыйыҡса эсеп ағыуланған Бари Алибасовты дауахананан сығарғандар тигән хәбәр килде. Ишек эргәһендә телерепортерҙар дежур торғанлыҡтан, быны һиҙҙермәйенсә эшләүе ауыр булған.\nАртабан улы атаһын “йәшерен урынға” алып киткән. Әле артистың ҡайҙалығы билдәһеҙ. Шуныһы һөйөндөрә: уның һаулығы яҡшырған, ә бына ҡыҙыл үңәсенең нисек уңалыуы алдағы бер ай эсендә билдәле буласаҡ.\nСклифосовский исемендәге институтта дауаланғандан һуң, Бари Алибасовҡа реабилитация үтергә кәрәк буласаҡ. Бының өсөн яҡындары уны сит илгә алып китеүе бар, сөнки унда шарттар яҡшы. Ихтимал, ул Ҡаҙағстанға юлланыр. Был турала артистың улы хәбәр иткән.\nШулай ҙа кесе Алибасов тәүге этапта атаһына бик яҡшы ярҙам күрһәткәндәрен билдәләгән. Белгестәргә килгәндә, Склифосовский клиникаһы табиптарының тәжрибәһе сит илдекеләргә ҡарағанда ла ҙур, тип белдергән ул. Ошондай ағыуланыуҙар менән бында йылына байтаҡ кеше дауалана икән.\nУл арала Бари Алибасов иҫенә килгәс тә иң тәүҙә бесәйен һорашҡан. Тик уныһы фатирынан сығып китеп юғалған. Ул арала берәү йорт хайуанын табып килтергән булып, вәғәҙәләнгән 800 мең һум аҡсаны алып юҡҡа сыға. Продюсерҙың улы аҙаҡ ҡына бесәйҙең атаһыныҡы түгеллеген аңлай. Бесәйен шул тиклем яратҡан Алибасов быны белгәс ни булыр – билдәһеҙ...