Улар күптәргә өлгө | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n10 января 2017 — 15:53 ГТРК «Башкортостан»\nБер нисә минут элек республика йортонда Башҡортостан етәксеһе Рөстәм Хәмитовтың “Республика Башкортостан” гәзитенең “Башҡортостандың йыл кешеһе” конкурсы еңеүселәре менән осрашыуы тамамланды. Улар ҙур етәксе вазифалар биләмәй, эшҡыуарлыҡ өлкәһендә лә танылыу яуламаған. Тик уларҙың эше тотош Башҡортостан өсөн генә түгел, Рәсәйгә лә өлгө булырлыҡ. Өфөлә йәшәгән Нәфизә Йомағужина уҙған йәй Дим йылғаһында һыуға батҡан малайҙы үлемдән аралап ҡала. Батырлыҡ –матурлыҡ өсөн түгел, ти Башҡортостандың йыл кеше конкурсында еңеүселәрҙең береһе. Бары тик бер-береңә ярҙам иткәндә генә, бәлки, бөгөнгө шарттарҙа кешелек сифаттарын һаҡлап ҡалыу мөмкин.Башҡортостандың йыл кешеләрен республиканың көндәлек тормошона хас булған мәсьәләләр борсой. Төбәк етәксеһе Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, беҙҙең замандаштарыбыҙ өлгөһө йәмғиәттең сәләмәт булыуы, беҙҙе уратып алған мөхиттең ышаныслы булыуы тураһында һөйләй. Бөгөнгө осрашыуға саҡырылған Милләт Әҙекәев Белореттағы Уҡшыҡ биҫтәһендә урам советы рәйесе. Ҡасаба миҫалы ҡар аҫтында ҡалған Өфө етәкселәре өсөн һабаҡ. Башҡортостан етәксеһе әйтеүенсә, баш ҡала урамдарын көрт баҫҡан, транспорт хәрәкәте туҡтап ҡалған мәлдә, мегаполис тормошо өсөн яуаплы етәкселәр ял итһә, Уҡшыҡтағы йәмәғәт вәкилдәре кешеләр яҙмышы өсөн борсола. Уҡшыҡты борсоған донъяуи мәсьәләләр ҙә юҡ түгел. Уларҙың береһе дауахана бинаһына бәйле. Әйткәндәй, Рөстәм Хәмитов яҡын арала Урал аръяғы райондарына сәфәре барышында тап ошо микрорайон халҡы менән осрашырға ниәтләй. Башҡортостандың йыл кешеләре, республика халҡы, төбәк яҙмышы, уның киләсәге өсөн борсолоусылар. Иртәгәһе көндө генә түгел, ә бер-нисә йылды алдан уйлаусылар хәстәре ил именлеге нигеҙе.


Театрҙар көс һынаша\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры Ырымбурҙа уҙған Волга буйы федераль округы театрҙарының беренсе фестиваленән еңеү менән ҡайтты.\nКонстантин Щербаков, театр тәнҡитсеһе (Мәскәү ҡалаһы): «Башҡорт театры үҙен төрлө сәхнә бурыстарын үтәй алған, ныҡлы әҙерлекле, юғары профессиональ коллектив булараҡ күрһәтте. Халыҡ легендаһына ҡоролған мюзиклды ҡуйыу, ундағы йыр, бейеү һәм драма текстарының бер бөтөн итеп күрһәтеү ҙур ҡаҙаныш».\nМарина Корчак, Рәсәйҙең театр эшмәкәрҙәре союзының яуаплы секретары: «Беҙ башҡорт халҡының йолаларын, рухи байлығын һүрәтләгән спектакль ҡараныҡ. Сценарий менән музыкала милли үҙаң асыҡ сағыла. Шуғалырмы, боронғо дәүер күрһәтелһә лә, залдағы тамашасыларҙа ул көслө тәҫьораттар ҡалдырҙы».


Заманына күрә башҡорт туйы » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Мөхәббәт баҡсаһы » Заманына күрә башҡорт туйы\nЗаманына күрә башҡорт туйы 31.01.2017 // Мөхәббәт баҡсаһы\nБеҙ, кешеләр, ғәҙәттә, йәшлек менән мөхәббәтте йәнәш ҡуйыусанбыҙ. Мөхәббәт хаҡында һүҙ йөрөтһәк, мотлаҡ йәш кеше, йәш саҡтар күҙ алдына баҫа. Ә хәҙерге заман йәштәренең мөхәббәтенә ныҡлап ҡараш бүлгәнебеҙ бармы? Хәйер, бер уйлаһаң, һәр кемдең шәхесенә ҡағылырға хаҡыбыҙ ҙа юҡ һымаҡ, уларҙың күбеһе глобаль селтәрҙә табышып ҡауыша тигәндән башҡа ары китмәйбеҙ. Шулай ҙа, бөгөнгө виртуаль донъя аша танышып, ғәҙәти булмағанса өйләнешкән икәү тураһында һөйләүҙе урынлы һанайым, сөнки башҡорт милли кейемендә туй үткәргән һирәктәрҙән һанала Йәмилә һәм Азат Ҡасҡынбаевтар. Заман менән йәнәш атлағанда миллилекте өҫтөн ҡуйыусы, халҡыбыҙҙың йолаларын өйрәнеүсе, үҙ миҫалдарында тергеҙеүсе булараҡ таныш һәм өлгө улар күптәргә.\nБеренсе тапҡыр “Бәйләнештә” селтәрендә табышып аралаша башлай улар. Ә инде осрашыуҙарының беренсе хәтирәһе “Бүреләр” рок төркөмөнөң соло концертына бәйләнгән. Һәр хәлдә осрашыуҙарының йышайыуы шундай концерт-саралар менән иҫтәлекле. Ә аҙаҡ инде башҡорт телен һөйөүселәрҙең “Туған тел” клубына саҡыра Азат буласаҡ һөйгәнен. Шулай йә “Бәйләнештә”, йә ул саҡтағы “Аська”ла, йә йәмғиәтебеҙҙәге милли сараларҙа аралашып торғас, егет яҙмыштарҙы үҙ ҡулына алырға хәл итә.\nУл саҡта сит бер ҡалаға эшкә китергә тейеш булғас, һөйгәненә хат яҙып почта аша ебәрә. Хат юлдарында теҙелгән мөхәббәтен аңлай һылыу ҙа, уны оҙатырға тимер юл вокзалына барғас яуап бирергә тейеш була. Эй, был вокзал, кемдәрҙе генә айырмаған да кемдәрҙең генә һөйгәндәрен алыҫ яҡтарға алып китмәгән. Шулай ҙа Азат менән Йәмиләне оҙаҡҡа айырмай яҙмыш, улар ошонда тәүге тапҡыр аңлашалар ҙа, етмәһә. Тик ваҡыт көттөрмәй уларҙы, егет Губкино ҡалаһына эшкә китә. Шул арала Йәмилә, үҙенең хыялдарын тормошҡа ашырып, Италияға барып, ай ярым ваҡыттың үткәнен һиҙмәй ҙә ҡала. Был ваҡиғаларҙан һуң уларға бергә булырға яҙһа ла, егет Ватан алдындағы хәрби бурысын үтәүҙән баш тартмай. Йәнә хат ялғай уларҙың араһын. Шулай итеп, алыҫ ерҙәр сыныҡтыра уларҙың мөхәббәтен. Ә бит уйлап ҡараһаң, бөгөнгө заманда һирәгәйгәндән-һирәгәйә һөйгәндәрен әрме сафтарынан көтөп алған һалдаткалар.\nЭлгәре беҙҙең өләсәйҙәр олатайҙарыбыҙҙы ете йыллап көтһә, әсәйҙәребеҙ ике-өс йыл көттө, ә хәҙер беҙ, ҡыҙҙар, бер йылға киткән егеттәребеҙҙе лә көтөргә сабырлыҡ һаҡламайбыҙ. Әлбиттә, тоғролар ҙа бар. Шуларҙың береһе — Йәмилә, һөйгәнен көтөп алғас, күп ваҡыт үтмәй, һәр ҡатын-ҡыҙ хыялланған теләген тормошҡа ашыра. Әлбиттә, бер ҡарауға баҙнатһыҙыраҡ, оялсаныраҡ егет ғаилә ҡороу өсөн өй, килем мәсьәләһенә бик етди ҡараймы, тағы ла осрашып ҡына йөрөргә мәжбүр була улар. Ә шулай ҙа улар ҡасандыр барыбер өйләнешәсәктәрен аңлай.\nӘ инде мосолман никахынан һуң, ЗАГС-та рәсми яҙылышалар. Бер ҡалып менән эшләнгән никах теркәүҙәргә кире ҡарашта булған был икәү туған-тыумасаны, дуҫ-иште йыйып тантана итмәй генә икәүләп барып теркәлә, фотоға төшәләр, кафеға инәләр, баш ҡаланың каруселендә Өфөнө күҙәтәләр, унан һуң инде “Интерстеллар” киноһын ҡарайҙар... Шулай үтә уларҙың никах көнө. “Иң мөһиме – кино оҡшаны, хәҙер ул миңә беҙҙең никах көнөн хәтерләтә”, – тип иҫкә ала хәҙер Йәмилә үҙе.\nКәләш менән кейәүгә кейемдәрҙе лә үҙҙәренең теләге буйынса әҙерләй улар. Никахҡа теркәлеп бер йыл уҙғас ҡына үткәрәләр туйҙы. Бөрйән районындағы эко-паркта, тәбиғәт ҡосағында. Туйҙан алда, әлбиттә, барыбыҙ ҙа Йәмиләнең әҙерлеген Интернет селтәрендәге төркөмдән күҙәтеп барҙыҡ. Башта фольклорсылар Асия Ғәйнуллина, Розалия Солтангәрәевалар менән осраша ул, үҙенең шәхси китапханаһындағы “Башҡорт халыҡ ижады” китабынан туй йолалары бүлеген уҡып сыға. Ә инде туй кейеменә килгәндә, хәҙерге заманда ҡыҙҙар кейгән ҡулдар, яртылаш түш күренеп торған асыҡ-ярыҡ күлдәкте оҡшатмай Йәмилә. Башҡа төрки туғандаш милләттең туй күлдәктәрен ҡарай, ҡаҙаҡ ҡыҙҙарыныҡы күңеленә ята. Шулай үҙенең туй күлдәген моделләштерә. Беҙҙең спектаклдәрҙәге кейемдәр һәм “Һөйәнтөҙ” фильмындағы төп геройҙың кейеме, оҙон яулығы оҡшаны, ти ул. Шунан да ала элементтар. Ә кейемде иһә Әлфиә менән Гөлфиә Хамматовалар тегеп бирә.\n— Ә Азаттың баштан уҡ йәшел кейем кейгеһе килә ине. Степан Злобиндың Салауат Юлаев романында Салауаттың салбары йәшел булған, тип уҡыған да, шундайҙы кейергә теләне, тип иҫләй хәҙер Йәмилә. Тик ундай төҫтә туҡыма табылһа ла, етерлек булмай, шуға ла етендән күк төҫтә тектерәләр. Пинжәгенә һәм билбауына күндән тегелгән биҙәктәр яһала. Ә итек милли костюмдар магазинынан алына.\nБылар барыһы ла үҙҙәренең зауығы менән тегелә. Туй инсафлы, итәғәтле йәштәргә тәғәйен боронғо йолалар буйынса үткәрелә. “Ҡыҙҙы һатып алыу” йолаһында егеткә ҡыҙҙы әхирәттәре, апайҙары һата. Улар кейәүгә төрлө шаян таҡмаҡтар әйтә. Ә инде егет үҙе тураһында яҡшы таҡмаҡты ишеткеһе килһә, аҡсаны күберәк түләргә тейеш була. Шулай итеп, төртмәле таҡмаҡтарҙан маҡтаулы таҡмаҡтарға тиклем күтәрелгәс кенә, кәләш эргәһенә инергә рөхсәт алына.\nТағы ла бер матур йола – ҡыҙҙың ҡулына беләҙек кейҙереү. Был юлы йола өсөн боронғо башҡорт балаҫтары эҙләгән йәштәргә бөтә республика буйынса дүрт кенә балаҫ табырға яҙа, улар Бөрйәндән, Сибайҙан, Ғафуриҙан һәм Новотроицкиҙан. Башҡорт халыҡ ижадында ла был йоланы күптәребеҙ уҡығаны барҙыр. Туй артабан тәбиғәт ҡосағында дауам итә, ундағы сәхнәлә сеңләү йолаһы башҡарыла. Алты ҡыҙ, баш осона ҡыҙыл туҡыма ҡуйып, сеңләү һүҙҙәре әйтә. Был йоланы, ғөмүмән, яҡшы күрә Йәмилә. Тыуған йорттан айырылып, ғүмерлеккә бөтөнләй икенсе ғаилә менән йәшәй башлау һәр ҡатын-ҡыҙ өсөн ауыр инде, ти ул.\nТуй – әлбиттә, һәр кемдең тормошондағы иң иҫтәлекле, иң илаһи мәл. Уны барыһы ла ғүмерлек яҡты хәтирәһе итеп күңелендә йөрөтә. Ә Азат менән Йәмиләнең туйын үҙҙәре, яҡындары ғына түгел, тотош Башҡортостан халҡы яҡты хәтирә итеп һаҡлай, тиһәк тә хаталанмаҫбыҙ, сөнки, алдан әйтеүебеҙсә, туй алдынан төркөм булдырылып, унда туйға әҙерлек, йолалар тураһында һүҙ барһа, туйҙан һуң сценарийҙар ҙа таратылған. Күптәр, башҡорт милли кейемдәрендә туй үткәргән был йәштәргә имен ғаилә ҡороуҙарын теләп, һоҡланып глобаль селтәрҙә күҙәтте. Азат менән Йәмилә иһә бер-береһенә биргән вәғәҙәләрен туй сәхнәһенән тороп шағирә Гөлназ Ҡотоеваның шиғыры менән нарыҡланы.


Башҡортостан рецепт буйынса дарыуҙар һәм инвалид балаларҙы туҡландырыу өсөн 625 миллион һумдан ашыу аҡса аласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала бер юлы 25 мәктәп тамамлаусы рус теленән 100 балл йыйған\nБашҡортостан рецепт буйынса дарыуҙар һәм инвалид балаларҙы туҡландырыу өсөн 625 миллион һумдан ашыу аҡса аласаҡ\n16:53, 23 августа 2016 Иҡтисад\nӨФӨ, 2016 йыл, 23 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nБашҡортостан федераль ҡаҙнанан граждандарҙың айырым категорияларын рецепт буйынса дарыуҙар, медицина әйберҙәре, дауалаусы туҡланыу продукттары менән тәьмин итеү өсөн субвенция аласаҡ. Рәсәй Хөкүмәтенең бойороғона ярашлы, төбәккә ошо маҡсатта өҫтәмә рәүештә 625 миллион һумдан ашыу аҡса бирелә.\nМинистрҙар Кабинеты сайтында аңлатылыуынса, 2016 йылдың I кварталында дәүләттән социаль ярҙам алырға хоҡуҡлыларҙың федераль регистрында 190 220 кеше теркәлгән. Регистрҙа граждандарҙың дөйөм һаны 3 560 262 тәшкил иткән.\nШуға бәйле төбәктәргә ҡаҙна ассигнованиелары күләме 1,442 миллиард һумға (32,096 миллиардҡа тиклем) арттырылған.


Республикала юғалған туристар Йүрүҙән йылғаһы буйында табылған\nБашҡортостанда юғалған туристар Йүрүҙән йылғаһы буйында табылған.\nАгентлыҡ хәбәр иткәнсә, 4 кешенән торған төркөм Йүрүҙән йылғаһы буйлап Әтнәш ауылынан Павловка һыу һаҡлағысы яғына аҡҡан. Туристар маршрутты кисә үк тамамларға тейеш булһа ла, кире әйләнеп ҡайтмаған. Улар менән бәйләнеш юҡ.\nЭҙләү эштәренә Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Өфө эҙләү-ҡотҡарыу отряды, Башҡортостан Республикаһы Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитетының авария-ҡотҡарыу хеҙмәте ҡотҡарыусылары, полиция хеҙмәткәрҙәре һәм урындағы халыҡ йәлеп ителгән. Туристарҙы Йүрүҙән йылғаһы буйында тапҡандар. Улар экстрен хеҙмәттәрҙең ярҙамына мохтаж түгел. Туристар йылға буйлап ағыуын дауам итергә хәл иткән һәм бер аҙнанан ҡайтыуҙары тураһында иҫкәрткән.\nБашҡортостан Республикаһының Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты йәнә бер тапҡыр туристарға походта хәүефһеҙлекте тәьмин итеү һәм ваҡытында ярҙам күрһәтеү өсөн маршруттарҙы теркәү кәрәклеге хаҡында иҫкә төшөрә. Был әгәр туристар билдәләнгән ваҡытҡа ҡайтып етмәһә, ҡотҡарыусылар эҙләй башлаһын өсөн кәрәк.\nТеги:туристарғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты


Рәсәйҙә ,,Уңайлы мөхит,, программаһы тормошҡа ашырыла - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nДокумент йәмәғәт урындарында инвалидтар өсөн шарттар тыуҙырыуҙы күҙаллай. Ошо көндәрҙә юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы, ҡала хакимиәте менән берлектә программаның үтәлешен тикшерҙе. Сауҙа үҙәктәре янындағы туҡталыштарҙа инвалидтар өсөн тәғәйенләнгән урындарҙа торған автомобилдәрҙе эвакуацияланы һәм штраф һалды. Күпселек автоһәүәҫкәрҙәр инвалидтар өсөн ҡуйылған юл билдәләрен инҡар итә һәм махсус туҡталыштарға автомобилдәрен ҡуя. Инспекторҙар баш ҡаланың иң ҙур сауҙа үҙәктәрен тикшерҙе. Уларҙың барыһында ла водителдәрҙең ҡанундарҙы үтәмәүе асыҡланды. Йәғни, инвалидтар өсөн барлыҡ урындар буш түгел ине. Рейд барышында егермегә яҡын автомобиль махсус туҡталҡаға оҙатылды һәм шунсама водителгә ҡарата протокол төҙөлдө. Белгестәр был мәсьәләгә йәмәғәтселек, ойошмалар иғтибарын йәлеп итергә кәрәк, тип иҫәпләй. Мөмкинлектәре сикләнгән кешеләргә автомобилдәрен ҡуйыр өсөн башҡа водителдәрҙең киткәнен көтөргә йә алыҫ урынға машинаһын ҡуйырға тура килә. Был да инвалидтарға уңайһыҙлыҡтар тыуҙыра. Рәсәй буйынса Халыҡ-ара инвалидтар көнөнә арналған саралар 10 декабргә тиклем дауам итә. Ошо арауыҡ эсендә инспекторҙар башҡа туҡталҡаларҙы ла тикшерергә йыйына.\n01 декабря 5 йәшлек Камилла Ғәлиуллинаға ла ярҙам талап ителә\n02 декабря Республика башлығы Рөстәм Хәмитов бөгөн хеҙмәт алдынғыларын бүләкләне


7 мартҡа тиклем – 6 көн.\nХөрмәтле дуҫтар, “Бәйләнештә” социаль селтәрендәге “Ағиҙел” һәм “Һәнәк” журналдары төркөмдәрендә иғлан ителгән отошло уйындар еңеүселәре оҙаҡламай бөтәбеҙгә лә билдәле буласаҡ. Үткән өс аҙна самаһы ваҡыт эсендә беҙ нимәгә өлгәштек? Уйын шарттарын “Ағиҙел” төркөмө аша ғына 100 меңдән ашыу тапҡыр ҡарағандар. Өс меңгә яҡын “лайыҡ”, 1300-ҙән ашыу репост теркәлгән. Һис тә насар түгел һымаҡ. Төркөмөбөҙгә яҙылыусылар һаны 2300-ҙән ашты. “Һәнәк” менән “Ағиҙел”дә йәмғеһе 3000-дән ашыу яҙылыусы иҫәпкә алынды. Беҙгә ышанғандарға ҙур рәхмәт.\nӘ хәҙер уйын шарттарын үтәгәндәр һәм тейешле күләмдә “лайыҡ”тар һәм репостар туплаусылар хаҡында. Әлегә һандар беҙҙе һис тә ҡәнәғәтләндермәй, 20-ләп кенә. Әллә талап юғары, әллә һандар буй етмәҫлек. Эштәр былай барһа, ике телевизорҙы һәм Рәлиф Кинйәбаевтың 20 пар пьесалар китабын үҙ-ара бүлешергә генә ҡала. Ә беҙ иң кәмендә 150-200 ҡатнашыусы көтә, отошто үтә күренмәле, заманса әйтһәк, онлайн ойошторорға самалағайныҡ.\nӘле һуң түгел, беҙҙең иҫәп буйынса, ошо көндәрҙә тағы ла иң кәмендә 150-ләп ҡатнашыусыбыҙ уйынға ҡушылып китә һәм уларҙың бәхетлеләренә бүләк көтөргә генә ҡала. Сөнки уларға “лайыҡ”тар һәм репостар йыйырға бик аҙ ғына ҡалған.\nШулай булғас, 200 кешегә ике телевизор, 20 ике томлыҡ пьесалар китабы һеҙҙең отоу мөмкинлеген шыпа арттыра.


Яҡташтар тәүге юбилейға йыйыласаҡ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Рәсәй » Яҡташтар тәүге юбилейға йыйыласаҡ\nӘ бөгөн Санкт-Петербургта башҡорт мәҙәниәтенә бәйле ике ҙур сара ойошторола. “Аманат” башҡорт йәштәре ассоциацияһының 5 йыллыҡ юбилейына арналған байрам концерты була. Тамашасыларға Санкт-Петербургтың милли ижади коллективтары сығышы, башҡорт музыкаһы, халыҡ бейеүҙәре тәҡдим ителә.\nБыл көндө “Колизей” концерт залында (Нева проспекты, 100) “Питер буйлары” милли-мәҙәни үҙәге башҡорт һәм татар эстрадаһы башҡарыусыларының гала-концертында республиканың Ғафури районы вәкилдәре сығыш яһай. Концерт залы фойеһында Башҡортостандан килтерелгән сувенирҙар һәм аҙыҡ-түлек күргәҙмә-йәрминкәһе лә үтә.\nСығыу ваҡыты 13-03-2015, 10:00 | Ҡаранылар: 641\nСыуашстанда Башҡортостан көндәре бара\nСиләбеләр һабантуй миҙгелен аса


Хәбәрҙәр: Беҙгә йөкмәтелгәнгә яуаплы ҡараш\nБеҙгә йөкмәтелгәнгә яуаплы ҡараш\nӘхирәттә мәңгелек хурлыҡ булып әүереләсәк гонаһтарҙан, харамдан ҡасыу - Хаҡ Тәғәләбеҙ беҙгә йөкмәткән яуаплылыҡ. Беҙҙең заманда ул яуаплылыҡ ауырайҙы, сөнки ҙур гонаһтар һәм енәйәттәр әһәмиәтһеҙ һәм ғәҙәти күренеш һымаҡ ҡабул ителә башланы. Тәҡүәләр шулай өндәгән: «Гонаһтарыңды ҙурға, бәләкәйгә бүлмә! Гонаһ ҡылып, Кемгә ҡаршы сығыуыңды аңла!»\nИң бөйөк ике бурыс\nАллаһу Тәғәлә әйтә: «Күктәргә, Ергә һәм тауҙарға Беҙ аманат тәҡдим иттек, ләкин улар (яуаплылыҡтан ҡурҡып) был йөктө үҙ өҫтәренә алманы. Әҙәм балаһы был яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алды. Сөнки кеше – (тәбиғәте менән) залим һәм наҙандыр.» (Әхзәб (Төркөмдәр),72)\nИзге аят ни ҡәҙәр бөйөк яуаплылыҡ алыуыбыҙҙы иҫебеҙгә төшөрә һәм уны тейешенсә үтәргә саҡыра.\nАят мөьминдәрҙең иғтибарын шуға йүнәлтә: кешенең Аллаһу Тәғәлә алдындағы бурысын үтәү юлында төп кәртә – кешенең наҙанлығы, үҙенә һәм тирә-йүндәгеләргә ҡарата ғәҙелһеҙ мөнәсәбәте.\nҠөрьән һәм Сөннә өйрәткәнсә, был хәүефтән имен булыр өсөн, һәр ғәмәлеңдә ғәҙел булыу, изге ғәмәлдәр ҡылыу, рухи һәм донъяуи ғилемдәргә эйә булыу лазым.\nШуға ла Пәйғәмбәребеҙ (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) әйткән:\n«Мин һеҙгә ике нәмәне ҡушам. Әгәр һеҙ шуларға ныҡ тотонһағыҙ, хәҡиҡәт юлынан һис тайпылмаҫһығыҙ. Уларҙың береһе – Аллаһу Тәғәләнең Китабы, икенсеһе – Аллаһ Илсеһенең (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Сөннәһе» (Муватта, Ҡадар, 3)\nАманат итеп бирелгәндең йәки ҡушылған эштең ҡиммәте яуаплылыҡ йөкмәткәндең абруйына, дәрәжәһенә бәйле. Ҡушылған эштең ҡиммәте ни ҡәҙәр юғары булһа, яуаплылыҡ та юғарыраҡ, талап та ҡатыраҡ. Аллаһу Тәғәләнең Хисап көнөндә барса Илселәрҙең яуап тотасағы хаҡындағы киҫәтеүе уларҙан фиҙакәрлек, өмөтһөҙлөккә бирелмәйенсә, арымай-талмай дин юлында хеҙмәт итеүҙе талап итә.\nАллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Аллаһтың бөйөк мәрхәмәте менән бөтә гонаһтарҙан пак һәм Илаһи ҡурсалау аҫтында булһа ла, үҙенә йөкмәтелгәнде кешелеккә лайыҡлы рәүештә еткерә алыуы өсөн даимән борсола. Хушлашыу хажы ваҡытында Мөхәммәт пәйғәмбәр (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) сәхәбәләренән, ә улар йөҙ ҙә егерме меңдән ашыу була, өс тапҡыр һорай:\n«О сәхәбәләрем! Иртәгә минең хаҡта һораһалар, ни тиерһегеҙ? Аллаһ хәҡиҡәтен мин һеҙгә еткерҙемме?», һәм, уларҙың раҫлауҙарын ишеткәс, өс тапҡыр Аллаһтың шаһит булыуын һорай: «О Раббым, шаһит бул!»\nАллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) беҙгә йөкмәткәнгә – Изге Ҡөрьән һәм Сөннәгә – шундай уҡ яуаплылыҡ менән ҡарарға тейешбеҙ. Изге Ҡөрьән һәм Сөннәгә бындай хөрмәтебеҙ Аллаһу Сүбхәнәһү үә Тәғәләгә һәм Уның Һөйөклө Пәйғәмбәренә (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) тоғролоғобоҙҙоң сағылышы буласаҡ.\nҠушылған эшкә яуаплы һәм ихтирамлы мөнәсәбәтебеҙ мөьмин булараҡ беҙҙең бәҫебеҙҙе күтәрә һәм тормошобоҙға бәрәкәт бирә.\nӘгәр беҙ шулар иҫәбендә булһаҡ, «Улар (мөьминдәр) аманаттарҙы һаҡлаусылар һәм аманатҡа тоғро ҡалыусылар.» (Мөьминүн (Мөьминдәр), 8), Аллаһу Тәғәләнең мәрхәмәте менән изге аятта вәғәҙә ителгән бөйөк бүләккә лайыҡ буласаҡбыҙ: «Шулар ғына Фирҙәүес йәннәтенең вариҫтары булыр. Улар шунда мәңгегә йәшәп ҡаласаҡ.» (Мөьминүн (Мөьминдәр), 11)\nБалаларҙы тәрбиәләүҙә иң мөһиме\nТормошобоҙҙо Изге Ҡөрьән һәм Сөннәгә ярашлы ҡороу маҡсатында, бөтә мөмкинлекте файҙаланыу иң бөйөк маҡсатыбыҙ, ынтылышыбыҙ булырға тейеш. Көн һайын, үҙебеҙҙе контролдә тотоп, ошо мәсьәләгә ҡағылышлы тырышлығыбыҙҙы баһалап, үҙ-үҙебеҙҙән хисаплама алып тороу кәрәк. Әйтелгән бит:\n«“Иртәгә!”-тиеүселәр һәләк булды.»\nБер заман беҙ өмөт бағлаған көн тыуыр, ә беҙ булмабыҙ…\nБәс, шулай булғас, беҙ бөгөн үҙебеҙегә шундай һорауҙар бирергә тейеш: «Мөьминдең күҙ ҡараһы булған намаҙға рухи мөнәсәбәтебеҙ ниндәй? Ә балаларыбыҙҙың мөнәсәбәте?» Шуны ла онотмау лазым: баланы кесе йәштән намаҙға күнектереү заманыбыҙҙың күп хәүефтәренән уларҙы һаҡлап ҡаласаҡ. Аллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) лә төп иғтибарҙы намаҙға йүнәлтергә ҡушҡан, сөнки дөрөҫ ҡылынған намаҙ әҙәмде әшәке, ярамаған нәмәләрҙән ҡурсалай. Шәхесте формалаштырыуҙа намаҙ – ағастың тамыры ише. Тамыр һау һәм ныҡ булһа, көслө ел һәм ғәрәсәттәргә ҡарамаҫтан, ағас бирешмәйәсәк. Әммә тамыры серек булһа, елдәрҙән йәшенеп, ышыҡ урында ултырһа ла, ул һәләк булыуға дусар. Тамырының имен булмауы ботаҡтарында ла, емештәрендә лә күренәсәк. Шулай булғас, беҙҙең емештәребеҙ булған балаларҙа иртәгә кәмселектәр, әҙәпһеҙ ҡылыҡ күренһә, сәбәбен уларҙан түгел, үҙебеҙҙән эҙләү кәрәк – улар бит беҙҙең ғәмәлдәребеҙ, тәрбиәбеҙ һөҙөмтәһе.\nЙәннәт баҡсаһындағы раузаларҙай күреп, балаларыбыҙҙы бөтә тырышлығыбыҙҙы һалып, бик һаҡ тәрбиәләү мөһим. Хаҡ Тәғәләбеҙ ҙә беҙҙән шуны теләй. Әгәр ата-әсәләр, балалар һәм ейәндәр, уғата мөһим ғилемдәргә эйә булып, уларҙы киләһе быуындарға тапшырһа һәм Ҡөрьән һәм Сөннәгә ярашлы дөрөҫ ғәмәлдәр ҡылып йәшәһә, Аллаһу Тәғәләнең беҙгә биреләсәк шәфҡәт һәм бәрәкәттәре артасаҡ ҡына. Аллаһ – Мәрхәмәт Эйәһе, изге ғәмәлдәребеҙ өсөн, Ул Фирҙәүес йәннәттәрен беҙгә төйәк итәсәк. Был мәрхәмәте хаҡында Аллаһу Тәғәлә шулай тигән:\n«Иман килтереп, тоҡомдары ла шул иманда булғандар ҙа бар. Беҙ уларҙың нәҫелдәрен дә үҙҙәренә эйәрттек (ожмахҡа керттек). Ҡылған ғәмәлдәренән һис нимә лә кәметмәнек. Һәр кем үҙ ғәмәлдәренең тотҡоно.» (Тур (Тау), 21)\nНиндәй яҡшы хәбәр һәм бөйөк әжер! Ата-әсәләр мизанына үҙҙәренең изге ғәмәлдәре генә түгел, бер Аллаһҡа иман, тәҡүәлек рухында тәрбиәләгән балаларының, ейәндәренең, бөтә ырыуҙарының да изге ғәмәлдәре һалынасаҡ. Берәүҙең дә изге ғәмәлдәре өсөн әжере саҡ ҡына ла кәметелмәйәсәк. Ырыуында Аллаһҡа иман килтергәндәрҙең һәммәһе шул әжергә лайыҡ буласаҡ! Ул шәфҡәт өсөн Аллаһу Тәғәләгә һәр даим шөкөр итеп торһаҡ та, былар барыбер әҙ буласаҡ! Үҙенең гонаһлы ҡолдарына Аллаһ ни ҡәҙәр мәрхәмәтле һәм миһырбанлы! Раббыбыҙҙың аҡылы камил булған бер генә ҡоло ла изге хеҙмәтенә бирелгән бындай хөрмәт һәм әжерҙән баш тартмаясаҡ, тик уға лайыҡ булыу өсөн, балаларыбыҙ хаҡында тағы ла күберәк хәстәрлек күреү, уларҙы дөрөҫ тәрбиәләү, ғилем биреү лазым. Күп һанлы рухи һәм интеллектуаль ҡапҡандар ҡоролған беҙҙең заманда был айырыуса актуаль мәсьәлә. Балаларыбыҙға бүлгән хәстәрлегебеҙ, ярҙамыбыҙ өсөн яуаплылыҡ та күп тапҡыр артты тигән һүҙ был. Тәнебеҙҙең бер өлөшөн йолҡоп алған хәлдә ул нисек ғазапланһа, бәғеребеҙ параһы булған һөйөклө балаларыбыҙҙы беҙҙән йолҡоп алһалар, йәндәребеҙ һағыш һәм ғазап менән туласаҡ. Матди ихтыяждарын байраҡ итеп күтәргән рухиәтһеҙ йәмғиәттән балаларыбыҙҙы бөтә көсөбөҙ менән һаҡлап ҡалырға тейешбеҙ.\nБалаларың хаҡында борсолоу уларҙың бөтә теләктәрен, ынтылыштарын баҫырыу тип аңларға ярамай. Балаларға мөнәсәбәт аяҡтан йыҡҡан ыҙғыр ел түгел, йомшаҡ ҡына иҫкән йылы елдең иркә тыны кеүек булыуы мөһим.\nТәрбиә һөйөү һәм хәстәрлек менән тулы булып, беҙ юҡ саҡта ла баларыбыҙ үҙҙәренә йүнәлтелгән иғтибарыбыҙҙы тойорға тейеш. Уларға үҙҙәрен контролдә тотоу һәм даимән үҙенә шундай һорау биреү ғәҙәтен һеңдереү лазым:\n«Әгәр Аллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) эргәмдә булһа, ул тәртибемдән ҡәнәғәт булыр инме икән?»\nБалаларыбыҙҙы үҙҙәрен контролдә тоторға өйрәтеү уларҙы полицейский йәки убыр әбей менән ҡурҡытыуға ҡарағанда мөһимерәк.\nАта-әсәләр, тәрбиәселәр һәм уҡытыусылар бер нимәне хәтерендә тотһон ине: балалар мөхәббәт телен генә аңлай. Хатта тәҡүә мөьминдәр ҙә бит Аллаһу Тәғәләгә оло мөхәббәттәре сәбәпле гонаһтарҙан, харамдан һаҡлана. Киләһе быуынды тәрбиәләгәндә, Изге Ҡөрьән һәм Аллаһ Илсеһенең (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Сөннәһенә һөйөү рухиәтте йәнләндереүсе көс булырға тейеш.\nТәрбиә уңышлы барһын өсөн, ғилем һүҙ аша ғына түгел, остаз йөрәгенән тәрбиәләнеүсеһе йөрәгенә күсеүе лазым.\nМин-минлек менән күҙең томаланыу\nКем беҙгә тапшырылған Изге Ҡөрьән һәм Аллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Сөннәһе ҡиммәттәренә таянып эш итмәй, нәфсеһенә эйәреүе арҡаһында, күҙе мин-минлек менән томаланыуы ихтимал. Рухи һуҡырлыҡ шул дәрәжәгә етеүе мөмкин, әҙәм «рухиәт амбарында әхлаҡ һәм тәҡүәлек орлоҡтарын ашаған сысҡандарҙы күрмәй башлауы бар.»\nМәүләнә Руми киҫәтә:\n«Намыҫлы Әҙәм менән иблис ни ҡылғанды онотма! Эй, әҙәм балаһы! Иблисте көсһөҙ һәм бахыр, тип уйлама!»;\n«Көнсөл иблис, хәйлә ҡороп, тәү ата-әсәбеҙҙең намыҫ тажын һәм күркәм холоҡ кейемен урланы.»;\n«Хәйлә ҡармағына эләккән, ҡара ҡайғыға батҡан Әҙәмдең тәүбәләрен хәтерлә лә, Иблис мәкерлеге дәрәжәһен самала.»;\n«Шуны иҫеңдән сығарма: йәндәрҙе аулау ниәте менән һунарға сыҡҡан иблис иң күренеп торған урынға алдатҡыс емдәрен һала: ер байлыҡтарына эйә булыу әүәҫлеген, йәмғиәттә күренекле урын биләү теләген, асыуҙы, шәһүәтте. Ә алдатҡыс ем эсенә йәшеренгән эҙемтәләр беҙгә мәғлүм түгел.»;\n«Алдатҡыс ем ятҡан урындарҙан ҡас! Ҡул-аятарың шаҡарып бәйләнәсәк тоҙаҡҡа эләгеүҙән һаҡлан.»;\n«Хәҡиҡәт үҙәндәрен төйәк иткән ирекле ҡош рухи аҙыҡ менән ниғмәтләнә, ул иблис тоҙағына эләкмәй; ул ҡанаттарын киргән һәм һәр саҡ осошҡа әҙер.».\nБәрәсте бүре ҡарамағында ҡалдырма\nМәүләнә Руми, беҙҙе нәфсе әсирлегенән һәм үлемдән аралау өсөн, шундай нәсихәттәр бирә:\n«Үҙеңә йөкмәтелгәнде (Изге Ҡөрьән һәм Сөннәне) тәләфләп, юғалтып бөтмәҫ борон, Илаһи холоҡҡа эйә бул!»;\n«Кеше холҡон бар ҡылған һәм пәйғәмбәрҙәренә камил әхлаҡ биргән Раббың һүҙенән сыҡма. Илаһи холоҡҡа эйә булыуҙы ниәтләп, шуға бөтә тырышлығыңды һал! Әгәр һин Уға бәрәсте ышанып тапшырһаң, Ул һиңә бер өйөр ҡуй ҡайтарыр. Ризыҡ биреүсе һәм арттырыусы – тик Ул ғына.»;\n«Бәрәсте бүре ҡарамағына ҡалдырма һәм бүрене иш итмә. Бел: бүре мәкерле, һине төп башына ултыртыуҙы ғына ҡарап тора!»\nБыл бәйеттәрҙә бәрәс – әҙәмгә тәбиғәттән бирелгән күркәм һыҙаттар; бүре – яман сифаттар, нәфсе һәм иблистең ҡотҡоһо.\nАманатҡа тоғролоҡтоң асылы\nӘхирәттә мәңгелек хурлыҡ булып әүереләсәк гонаһтарҙан, харамдан ҡасыу - Хаҡ Тәғәләбеҙ беҙгә йөкмәткән яуаплылыҡ. Беҙҙең заманда ул яуаплылыҡ ауырайҙы, сөнки ҙур гонаһтар һәм енәйәттәр әһәмиәтһеҙ һәм ғәҙәти күренеш һымаҡ ҡабул ителә башланы.\nБеҙҙең заманда һәр ерҙә харамды – хәләл, ә хәләлде – харам итеп күрһәтергә тырышыу күҙәтелә; йәш быуынға матди байлыҡтарҙы сама белмәй ҡулланыуға нигеҙләнгән әхлаҡһыҙ йәшәү моделе көсләп тағыла; дөйөм кешелек һәм рухи ҡиммәттәрҙең ҡәҙере китә.\nӘхүәле рухиәбеҙҙе замандың ул зарарлы факторҙары йоғонтоһонан һаҡлап ҡалыуҙың берҙән-бер юлы - Изге Ҡөрьән һәм Аллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Сөннәһе әмерҙәрен ҡәтғи үтәү. Ҡиәмәт алдынан ҡәлбеңдә иманды һаҡлауҙың берҙән-бер юлы – харамдан һәм шикле нәмәләрҙән ҡасыу ул. Шул юл менән генә беҙ үҙебеҙҙе, балаларыбыҙҙы һәм үҙебеҙ йәшәгән йәмғиәтте һаҡлап ҡала аласаҡбыҙ.\nФирғәүен ише кешегә баш булырға ниәтләгән нәфсене ауыҙлыҡлауҙы алға ҡуйып, рухыбыҙ Муса пәйғәмбәр (ғәләйһис-сәләм) рухиәте дәрәжәһенә эйә булыуы лазым. Әхүәле рухиәбеҙҙе был кимәлгә күтәреү Изге Ҡөрьән һәм Сөннә нормаларына таянып эш иткән остаздарҙың өҙлөкһөҙ күҙәтеүе аҫтында ғына мөмкин.\nМәүләнә Руми яҙа:\n«Шәхесте яман сифаттарҙан әрсәләү – уны ағыулы бөжәктәй үлтермәһендәр өсөн, саян ҡойроғондағы ағыулы ҡаяуҙы йолҡоп алыу һымаҡ.»;\n«Хәүефләнеп, ағыулы йыландың башын йәнсеп китмәһендәр өсөн, уның ағыулы тешен һурып алыу ҡулайыраҡ.».\nТәҡүәләрҙең береһе әйткән:\n«Кешелә иң күбе – кәмселектәр һәм етешһеҙлектәр. Эй, тәненең ялсыһына әйләнгән әҙәм, хеҙмәтсе булып күпме йөрөмәксеһең? Аллаһу Тәғәлә һиңә тапшырғанға – йәнеңә баҡ! Күңелеңде матурла! Һине әҙәм иткән тән түгел, йән икәнен онотма!»\nҒүмеребеҙ буйы йөрәктәребеҙҙең Хаҡ Тәғәләбеҙгә төбәлгән булыуы лазым, ә үҙенең мин-минлегенә һәм шайтанға түгел, сөнки уларҙан мәңгелек ғазаптан башҡаны көтөп булмай. Аллаһҡа төбәлгән һәр зекеребеҙ, бик үк камил булмаған хәлдә лә, фани донъяла ла, Әхирәттә лә бөтмәҫ-төкәнмәҫ бәрәкәттәр булып әүерелә.\nМәүләнә Руми, беҙҙе киҫәтеп, былай ти:\n«Алмаштырыу ниәте менән һинең ҡулыңдағыларҙың хәҡиҡи ҡиммәтен белмәгәндең кибетенә инмә! Тауарыңды кешеләр түгел, Раббыбыҙ алырҙай кибеттәргә ин!»\n«Ул (Раббыбыҙ) ялған тиндәрҙе кире ҡайтармай, сөнки Ул килемгә мохтаж түгел.».\nБыл тарих сәйер икмәк бешереүсе хаҡында. Икмәге өсөн ялған тиндәр менән түләһәләр, ул был аҡсаларҙы кире ҡайтармаған һәм алыусыға һәр саҡ икмәк биргән. Сәбәбен аңламайынса, уның сәйер ҡылығына бөтә кеше аптыраған. Үлем сәғәте һуҡҡас, ул Аллаһу Тәғәләгә шулай тип мөрәжәғәт иткән:\n«Эй, Раббым! Оҙаҡ йылдар кешеләр миңә ялған дирһәмдәр килтереүен һин беләһең, мин уларҙы шелтәләмәнем, һәр саҡ икмәк бирҙем. Эй, Раббым! Хәҙер мин, бик үк камил булмаған ғибәҙәттәремде йөкмәп, үҙем Һиңә барам. Етешһеҙлектәрем өсөн шелтәләмәйенсә ҡабул итсе мине!»\nҺәм беҙ ҙә Аллаһу Сүбхәнәһү үә Тәғәләнән гонаһтарыбыҙ һәм кәмселектәребеҙ өсөн Хисап көнөндә беҙҙе язаға тарттырмауын һорайбыҙ! Аллаһ үҙебеҙҙе лә, Ватаныбыҙҙы ла шайтандың яуызлығынан, гонаһтарҙан һәм харамдан әрсәләһен! Бөйөк Хаҡ Тәғәләбеҙ йөрәктәребеҙҙе һәм йөҙҙәребеҙҙе Үҙенең Мөхәббәте һәм Мәрхәмәте менән нурландырһын!


«Ҡалдырма, әсәй!» китабы авторы Айгиз Баймөхәмәтов яңы китап сығарҙы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n16:25, 19 июля 2018 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 19 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.\nӨфөнөң «Инеш» нәшриәтендә башҡорт яҙыусыһы һәм журналист Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡыҙыҡ был тормош...» исемле яңы китабы сыҡты. Уға билдәле замандаштар тураһында лаҡаптар, көлкөлө хикәйәләр, шулай уҡ яҙыусының шәхси архивынан фотолар ингән. Баҫманың тиражы – ике мең дана.\nБеренселәрҙән булып «Ҡыҙыҡ был тормош...» йыйынтығын Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбай уҡыны. Ул йәш авторҙың яңы китабы республиканың әҙәби тормошонда ҡыуаныслы күренеш булыуын билдәләне. Үҙенең ижады менән Айгиз Баймөхәмәтов башҡорт прозаһы оҫтаһы Рәшит Солтангәрәевтың традицияларын дауам итә, тип иҫәпләй шағир.\nБашҡорт яҙыусыһының яңы эше тураһында күренекле йырсы шағир, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Татарстандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Рәмил Сурағол да үҙ фекерен белдерҙе. «Айгиз менән бер нисә тапҡыр сит илдә командировкала булдым. Уның менән һәр саҡ күңелле: ул ҡыҙыҡлы әңгәмәсе, юмор тойғоһона эйә кеше. Иң ауыр һынауҙарҙы үтеп тә, егеттең оптимизмды юғалтмауы һәм күп нәмәгә йылмайыу менән ҡарауы ҡыуаныслы», — тип билдәләне авторҙың фекерҙәше.\nЯҙыусы был юлы уҡыусыны көлдөрөргә булыуын билдәләне. Сөнки күп кенә уҡыусылар уның әҫәрҙәрен күҙ йәше түгеп уҡығанын яҙа.\nАйгиз Ғиззәт улы Баймөхәмәтов – Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Яҙыусылар союзы ағзаһы, Башҡортостан һәм Рәсәй Журналистар союзы ағзаһы, Ш.Бабич исемендәге Дәүләт йәштәр премияһы лауреаты. Балалар йорттары тәрбиәләнеүселәренең тормошо тураһында «Ҡалдырма, әсәй!» китабы ҙур билдәлелек килтерҙе. Китап рус, сыуаш, татар, ҡаҙаҡ, азербайжан телдәренә тәржемә ителгән, шулай уҡ Рәсәйҙең милли яҙыусылары баҫмалары араһында иң күп тиражлы булып тора.\nТеги: китап сығарыу, әҙәбиәт, Айгиз Баймөхәмәтов


Еңеү өсөн көрәш фронт һыҙығында ла, тылда ла бара\nБөгөн Өфөнөң Киров районы етәкселеге һуғыш һәм тыл ветерандарын Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы һәм яҡынлашып килгән Ватанды һаҡлаусылар көнө менән тәбрикләне. Тантанала һуғыш һәм хеҙмәт ветераны Йәүҙәт Күҙәев та ҡатнашты. Ул һуғыштың аҙағынаса ут кисеп, 1946 йылда ғына демобизациялана.\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында Өфөгә Советтар Союзының көнбайыш төбәктәренән дүрт тиҫтәләп сәнәғәт предприятиеһы эвакуациялана. Улар араһында Рыбинсктан 26, Ленинградтан ике завод, шулай уҡ дәүләт учреждениелары, ғилми-тикшеренеү институты күсерелә. Башҡортостан эшселәре Оборона фондына 250 миллион һум аҡса индергән. Был килемгә «Башҡортостан истребителе», «Башҡортостан комсомолы», «Башҡортостан нефтсеһе», «Белорет металлургы» самолеттары, «Башҡортостан уҡытыусыһы», «Башҡортостан пионеры» танк колонналары төҙөлә. 1941-1944 йылдарҙа фронтҡа 470 мең кейем-һалым, башҡа кәрәк-яраҡтар тейәлгән 360 вагон оҙатылған. Республика фашистар оккупацияһынан зыян күргән Ворошиловград өлкәһенә, Украинаға, Ростов, Курск, Смоленск һәм Воронеж өлкәләренә матди ярҙам күрһәтә.


Тәгәрмәс » Страница 2 » Башҡортостан гәзите\nЭш биреүсе лә ғәйепле буласаҡ\nТәгәрмәс // 27-04-2018, 00:03\nИл хөкүмәте эш ваҡытын һәм ялын тәртиптә тотмаған өсөн водитель генә түгел, ә уға эш биреүсе лә яуап тотоуы хаҡында Дәүләт Думаһына закон проектын индерҙе.\nКом: 0 // Уҡынылар: 120 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҠайһыһы күҙҙе ҡыҙҙыра?\n“Ҙур ҡалаларҙа ҡыйбатлы машиналарҙы йышыраҡ урлайҙар, тип ишеткәйнем. Был дөрөҫмө?”\nКом: 0 // Уҡынылар: 100 тапҡыр // Тотош уҡырға\n“Машинамды урланылар. Әлбиттә, полицияға мөрәжәғәт иттем, әммә әле һаман таба алмайҙар. Был осраҡта мин транспорт һалымы түләргә тейешме?”\nНи өсөн ат көсө менән иҫәпләйҙәр?\n“Ни өсөн автомобиль двигателенең ҡеүәте һаман да ат көсө менән иҫәпләнә? Ә бит донъяла рәсми рәүештә ҡабул ителгән берәмек көсө – ватт бар. Әле лә транспортҡа һалым тап ат көсөнә ҡарап алына. Ғәжәп бит!\nКом: 0 // Уҡынылар: 102 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЖилет кеймәгән өсөн штраф бармы?\nБөгөн күптәрҙе машинаһында жилет булмаған өсөн штраф түләтеү-түләтмәүҙәре борсой.\nҮҙенә килешеп тора\nШоферҙар төндә юл ситенә туҡталғанда яҡтыртҡыс жилеттар кейә башланы. Күптәр уның бик ҡулайлы булыуын билдәләй.\nТәгәрмәс // 17-03-2017, 03:51\nКом: 0 // Уҡынылар: 452 тапҡыр // Тотош уҡырға\nТәгәрмәс // 17-03-2017, 03:45\nТәгәрмәс // 17-03-2017, 03:40\nКом: 0 // Уҡынылар: 399 тапҡыр // Тотош уҡырға


Шәмбе көнө "Салауат Юлаев" хоккей клубының йәштәр составы генераль менеджер Александр Меркулов һәм баш тренер\nРафаил Ишмәтов менән бергә әҙерлек йыйындары үткән\nТөркиәнән әйләнеп ҡайтты. Беҙ "юлаевсылар мәктәбенең" иң талантлы тәрбиәләнеүселәре Дмитрий Зюзин һәм Артем Гордеевтың команданан китеү ихтималлығы бар тигән хәбәрҙең\nысынмы, бушмы икәнен белеү маҡсаты менән Өфө командаһы\nБаҡһаң, Андрей Зубаревтың "Аҡ Барсҡа" күсеүе йәки алмашыныуы тураһында бер ниндәй ҙә һөйләшеүҙәр алып барылмаған. Яңы ҡағиҙәләр буйынса, был һаҡсы Өфө клубы менән тағы өс йылға килешеү төҙөргә тейеш. Күнекмәләрҙе\nЗубарев йәне теләгән ерҙә үтә ала, әммә Рәсәйҙә бары тик\n"Салауат Юлаев" өсөн генә уйнай. Башҡа берәй клуб өсөн боҙ өҫтөнә сыҡһа, өс йылға уйнау хоҡуғынан мәхрүм ителә. Һөйләшеүҙән асыҡланыуынса, Өфө клубы етәкселеге үҙ тәрбиәләнеүсеһенә ҙур өмөттәр бағлай.\nБөгөн талантлы уйынсыларға "һунар" бара. Бәғзе бер клуб етәкселәре көслө хоккейсыларының "терелеп килгән" Милли хоккей лигаһына ағылыуынан ҡурҡып, мөмкин тиклем күберәк оҫта, йәш рәсәйлеләр менән килешеү булдырырға тырыша. Өфөнән Владимир Логиновты, айырыуса Игорь Волковты алырға ма ташып ҡаранылар. Әммә үҫеп еткән талантлы хоккейсыларға һунарға сығыусыларға генераль менеджерҙар йыйылышында бик ас ыҡ итеп әйтелде: "Игорҙе тартҡыламағыҙ - уның тағы бер йылға килешеүе бар, һәм был уйынсыны бер кем дә бирергә йыйынмай".\nАғалы - энеле Зюзиндарҙың Эске эштәр министрлығы хоккей клубына алыныу мөмкинселеге тураһында хәбәр ҙә ялған булып сыҡты. Дмитрийҙың Өфө менән тағы бер нисә йылға контракты бар. Өлкән Зюзиндан да уның Тверь клубында уйнарға теләге булыу- булмауы хаҡында бер кем дә һорамаған.\nАртем Гордеев - 1988 йылда тыуған көслө уйынсы. Ул\nЛениногорск хакимиәте башлығы кубогында үҙен бик яҡшы күрһәтеп өлгөрҙө. Ҡайһы бер белгестәр фекеренсә, был хоккейсы "Салауат Юлаев" командаһында һуңғы йылдарҙа иң перспективалы уйынсыларҙың береһе.\nКлуб версияһы буйынса, Гордеевтың сәләмәтлек йәһәтенән етди проблемалары бар (уның күҙҙәре насар күрә), шуға күрә Артемға дауаланырға, һуңынан уйын менән үҙенең үҙаллылығын иҫбатларға тәҡдим ителде. Күрәһең, Артем хоккейҙы ваҡытлыса\nла ҡалдырырға теләмәй. ЦСКА был уйынсы менән ҡыҙыҡһыныуын белдергәс, Өфө һөжүм итеүсеһе Мәскәү армеецтары менән ярайһы уҡ отошло шарттарҙа өс йылға контрактҡа ҡул ҡуйҙы. Әммә "Салауат Юлаев" вәкилдәре Гордеевтың башҡа командалар менән килешеү төҙөргә хоҡуғы булмауы хаҡында хәбәр итте. Ул үҙен тәрбиәләгән клуб менән дөйөм шарттарҙа биш йылға килешеүгә ҡул ҡуйырға тейеш. ЦСКА өсөн уйнарға уға Өфөлә бер кем дә рөхсәт итмәйәсәк.\n"БАШвестЪ" гәзитенә мәғлүм булыуынса, ошо көндәрҙә "Салауат Юлаевта" йыйылыш булып уҙған, унан һуң хоккейсылар медицина тикшереүе үткән. Кисә кис тулы составта тәүге\nкүнекмәләр үтә, әлегә был кросс. Боҙҙа күнекмәләр беренсе\nиюлдә башлана. Ике аҙналыҡ әҙерлек этабынан һуң команда Финляндияла "Паюлахти Кубогында" уйнаясаҡ.\nҺәм иң аҙаҡтан - тағы бер яңылыҡ. Өфө командаһына яңы һөжүм итеүсе килә. Йәштәр менән бергә Төркиәгә "Амур" (Хабаровск), СКА (Санкт - Петербург) һәм "Химик" (Воскресенс к) командаларының элекке һөжүм итеүсеһе Дмитрий Левинский ҙа\nбарҙы. Уның менән ике йылға контракт төҙөлдө.


Тимерсегә һүҙ әйтмәгеҙ...\nЭшһеҙ ҡалғас, аптырамай ул.\nЙорт-ихатаның күркәмлеге – хужаның йөҙө. Хәҙер ауыл кешеһе матур йәшәргә тырыша. Бөтә уңайлыҡтары булған өй төҙөй, йорт-ҡураһын төрлөсә семәрләй.\nСемәрләй тигәндән, һуңғы ваҡытта тимерҙән сүкеп яһалған ҡапҡалар, беседкалар, эскәмйәләр һәм башҡа әйберҙәр модаға инеп китте. Әлбиттә, ағас әйберҙәр ҙә бик матур, ләкин оҙаҡ һаҡланмауы менән уңайһыҙ, шуға күрә кәртә-ҡураһын бер эшләгәндә оҙаҡҡа етерлек һәм әллә ҡайҙан күҙгә ташланып торорлоҡ итергә тырышҡандар тимерҙе хуп күрә.\nЯңы Балаҡатай ауылынан эшҡыуар Вениамин Ужеговтың тимерҙән эшләнгән әйберҙәренә халыҡ араһында бөгөн ихтыяж ҙур. Бынан бер нисә йыл элек асылған тимерлек республиканың төньяҡ-көнсығышында ғына түгел, ә күрше өлкәләрҙә лә танылыу яулап өлгөргән. Йүнсел эш башлап ебәргәндән алып заказдар арта ғына, уның продукцияһына хатта сират барлыҡҡа килгән.\nТимерҙе ҡыҙыуында һуҡ тигән әйтемде тимерселәрҙән дә яҡшыраҡ кем белһен? Шуға ла Вениамин Викторович хеҙмәткәрҙәре менән эште етеҙ башҡарырға күнеккән. Күҙ асып йомған арала улар тимер сыбыҡтарҙы 100 градусҡаса ҡыҙҙырып, кәрәкле формала бөгөп тә ҡуя. Тап ошо элементтарҙы бергә тоташтырғандан һуң семәрле ҡапҡалар, матур ҡоймалар, башҡа әйберҙәр килеп сыға ла инде. Художестволы сүкеү оҫталары сәғәтенә йөҙҙән ашыу ошондай әҙерләмәләр эшләп өлгөрә.\nШәхси тимерлектә бөгөн өс кеше эшләй. Уртаҡ хеҙмәт юлдарын улар 2011 йылда башлаған, һәм шунан бирле меңдән ашыу сүкелгән әйбер етештергән дә инде. Заказ бирергә тип күрше Силәбе, Свердловск өлкәләренән дә халыҡ күпләп килә икән. Эшҡыуар белдереүенсә, иң үтемлеһе, әлбиттә, ҡапҡа һәм ҡоймалар. Әйткәндәй, тимерлектә Дыуан күп профилле колледжының Балаҡатай филиалы студенттары сәнәғәт практикаһы үтә, тәүге хеҙмәт сынығыуы ала.\nТимер әйберҙәр етештереү эшендә айырым иғтибар деталдәргә бүленә. Мәҫәлән, ҡапҡа тулыһынса йыйылғандан һуң, ошо рәүешле иретеп йәбештереү йөйҙәре йышыла. Был, матурлыҡтан тыш, кешеләрҙе йәрәхәттәрҙән һаҡлау өсөн дә кәрәк, сөнки үткер тимергә эләгеп, ҡулыңды йә бармағыңды киҫеү бер ни тормай.\nТимерселеккә Вениамин Ужегов эшһеҙ ҡалғас килә. Хеҙмәт биржаһына иҫәпкә торған саҡта уға үҙ кәсебен йәйелдереүгә субсидия алырға тәҡдим итәләр. Ул, икеләнеүҙәрен еңеп, үҙенә оҡшаған сүкелгән әйберҙәр етештереү цехы асырға йөрьәт итә.\n— Яңы эш башлаған йүнселдәргә ҡаралған программа буйынса миңә 200 мең һум күләмендә субсидия алыу бәхете тейҙе. Дәүләттән бүленгән ярҙамға йөк автомобиле һатып алып, заказдар ҡабул итә башланым. Шулай итеп, мин бәләкәй эшҡыуарлыҡ вәкиленә әйләнеп киттем, — ти Вениамин Ужегов. — Әле был шөғөлгә тотонғаныма һис кенә лә үкенмәйем, беҙ етештергән әйберҙәр халыҡты ҡыуандыра икән, тимәк, был юлдан китеүем бушҡа булмаған.\nБөгөн Вениамин Ужегов һәм уның хеҙмәткәрҙәре кешеләргә тимерҙән үҙенсәлекле матурлыҡ бүләк итә. Улар етештергән әйберҙәр — ысын мәғәнәһендә сәнғәт өлгөһө. Кәсеп йүнселгә матди хәлен яҡшыртыу мөмкинлеген дә бирә. Ғаиләң етеш йәшәгәндә, үҙең яратҡан эшең менән шөғөлләнгәндә тағы нимә теләйһе ҡала?


Ил тарихында иң ҡеүәтле йәштәр ойошмаһы булған, хәҙер ин де юҡҡа сыҡҡан комсомолдың 85 йыллығы яҡынлаша. Комсомолда бер нисә быуын талантлы етәкселәр, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, дөйө м алғанда, тормошҡа битараф булмаусылар сынығыу алды. Бөгөн уларҙың күбеһе алдынғы рәттә, әүҙем гражданлыҡ позицияһында тора, ойошма сафтарында туплаған тәжрибәһен файҙалана. Йәшлек йылдары алыҫ һуғыш ваҡытына тура килгәндәр ҙә, йәштәр\nойошмаһына һуңыраҡ килгәндәр ҙә таный быны бөгөн. Комсомол биографияһы үҙгәртеп ҡороу таңында башланып, ВЛКСМ тарихы менә бергә тамамланған замандаштарыбыҙ ҙа комсомолдың уларға тормошҡа дөрөҫ юл күрһәтеүенә шикләнмәй. Баш ҡалала комсомол комитетының өсөнсө секретаре, бөгөн Башҡортостан Республикаһының юстиция министры урынбаҫары Све тлана Парфенова ла бының менән тулыһынса ризалаша.\n- Мин шул ваҡытта тыуғаным менән бәхетлемен, - ти ул. - Ә бына минең 21 йәшлек ҡыҙым йәмәғәт тормошонда ҡайнауҙың, ойошҡанлыҡтың нимә икәнлеген белмәй һәм мин уны йәлләйем. Ми не барыһына ла комсомол өйрәтте.\n- Светлана Рафат ҡыҙы, һеҙҙең комсомолда етәксе булып эшл әү эшмәкәрлегегеҙ 80 - се йылдар аҙағына 90 - сы йылдар башы на тура килә. Үҙгәртеп ҡороу, демократия - халыҡтың үҙаңы үҙ гәргән ваҡыт. Ҡыйын булдымы\n- Дөрөҫөн әйткәндә, мин был йәһәттән уңдым. Ул ваҡытта комсомолға бик күп нимә рөхсәт ителде. Тормошто үҙгәртке, йәштәр өсөн барыһын да эшләге килә ине. Беҙ тәүге күмәк сара лар ойошторҙоҡ, йәштәрҙе йыйҙыҡ. Милиция бөгөнгө кеүек һаҡла п торманы, йәғни беҙ эшләй ҙә, күңел аса ла белдек. Ул ваҡыт та десант ветерандары тәү башлап үҙ байрамдарына урамға сыға башланы. ВДВ көндәрен хәтерләйһегеҙме Беҙ ҡаланың власть органдарына был хәрәкәтте рөхсәт итеүҙәрен һорап мөрәжәғәт\nиттек. Ҡурҡыныс ине: йә һине эштән бушаталар, йә йомошоңдо хәл итәләр. Һәм күптән түгел армиянан ҡайтҡан егеттәр эсеп алып Үҙәк баҙарға барып үҙ тәртибен урынлаштырырға тотондо. Кешеләргә теймәне улар, бары тик ситтән килеп һатҡандарҙың тауарын туҙҙырҙы. Шул ваҡыт РОВД начальнигы миңә: "Үҙең бутҡа бешерҙең, хәҙер теләһәң нимә эшлә", - тине (ул ваҡытта милицияға артыҡ ҡыҫылырға рөхсәт ителмәй ине). Мин өймәкләшк ән төркөм араһына ташландым һәм шул мәлдә йөҙөмә бер йоҙроҡ йүнәлгәнен күрҙем. Шул уҡ секундта уны икенсе бер ҡул тотоп алды. Башҡаларҙан бер нимәһе менән дә айырылмаған бер егет мине һаҡ ҡына итеп ситкә алып китте һәм:"Мин һеҙҙе хәте рләйем, һеҙ миңә комсомол билеты тапшырғайнығыҙ", - тине. Шу л тиклем тулҡынландырғыс мәл булды ул. Нисәмә йылдан һуң да ул үҙенә комсомол билеты тапшырған кешене хәтерләгән һәм, иң\nмөһиме, уны һаҡлап алып ҡалған. Тормошта тантаналы ваҡыттар\nкүп булды, әммә мин һәр ваҡыт ошо осраҡты иҫләйем.\n- Башҡа сағыу осраҡтар ҙа булғандыр, моғайын...\n- Балалар менән бергәләп бер төн эсендә өлкәндәр эшләй ал мағанды эшләнек - Галленән уҡыусылар делегацияһы килеүгә лаг ерҙы әҙерләнек. Беҙгә немец балаларының бәҙрәфтәре айырым бу лырға тейеш, тинеләр. Шул уҡ ваҡытта аҡса ла, эшселәр ҙә бүл еп бирелмәне. Лагерь урынлашҡан совхоз материал бирҙе - бәҙр әфтәр ағастан эшләнде. Беҙҙең бурыс соҡор ҡаҙыу ине. Беҙ, ко мсомол етәкселәре, 14 - 18 йәштәге көслөрәк егеттәрҙе йыйҙыҡ\nта бер төн эсендә эште бөтөрҙөк. Үҙебеҙсә бик шәп килеп сыҡты. Иртәнге дүрттә баҫыу сәскәләренән гөлләмәләр тотоп юл буйынд а немец балалары делегацияһын ҡаршылай инек инде. Бөгөн йәштәрҙе уҡыу йорттары тирәһен таҙартырға өмәгә сығарып та булмай. Комсомол - тормошомдоң яҡты өлөшө, һәм йәшәгән һайын\nуның тураһында иҫтәлектәр йылыраҡ була бара.\n- Тормошҡа ашырған эштәрегеҙҙең ҡайһыһы күңелегеҙгә айырыуса яҡын\n- Ул ваҡытта комсомол күмәк саралар ойоштора башлаған ине . Минең тәҡдим буйынса, "Юбилей" мәҙәниәт һарайы директорыны ң ярҙамы менән "01", "02", "03" хеҙмәттәренә арналған кисә әҙерләнек. Реанимация машиналары аҙ булыуына ҡарамаҫтан, тейешле ваҡытта машина килеп туҡтаны һәм унан врач сыҡты. Ә быға тиклем кисәне алып барыусылар был кеше тураһында һөйләп, ул ғүмерҙәрен ҡотҡарып ҡалған кешеләрҙе күрһәткәйне.\nУны йәштәрҙең нисек ҡаршы алыуын күҙ алдығыҙға килтерәһегеҙ ме "02", "03" менән дә шул уҡ хәл. Бөгөн ниңә ябай һөнәр ке шеләрен данламауҙарын аңламайым мин. Беҙ аламамы ул, яҡшымы,\nсәйәсмәндәргә оҡшарға теләйбеҙ хәҙер.\n- Ҡыйынлыҡтар ҙа булғандыр бит. Уларҙы нисек хәл иттегеҙ \n- "Беҙ костюм һәм эшләпәлә булмаһаҡ та һеҙҙең кеүек үк ке шеләр, бары ирекле комсомол эшендәбеҙ" тип иҫбатларға тура к илде. Совет райкомының икенсе секретаре Илдар Юлбарисовтың һүҙҙәре ғүмергә хәтеремдә ҡалды. Ул миңә бер тапҡыр :"Комсом олец шуның менән айырылып тора ла: уны ишектән ҡыуаһың, ул тәҙрәнән килеп инә"- тине. Проблеманы хәл итә алмайһың икән,\nбер ниндәй сәбәп тә ҡабул ителмәй.\n- Әңгәмә башында, ҡыҙыыҙ хаҡында әйтеп, һеҙ бөгөнгө йәштә рҙе тәрбиәләү темаһына ҡағылып үттегеҙ. Уның комсомол кеүек мәктәбе юҡ шул...\n- Беҙ йәштәрҙе бигерәк әпәүләйбеҙ. Бар нимәнән дә һаҡларғ а тырышабыҙ. Өлкәндәр ғәйепле, әлбиттә. Йәштәр менән намыҫлы\nбулырға кәрәк. Беҙҙә ҡайһы бер ойошмалар йәштәр өсөн түгел, үҙҙәре өсөн эшләй. Саралар үткәрәбеҙ икән, уларҙа ҡоро йырла йбыҙ ҙа бейейбеҙ. Төҙөлөшкә барһындар ине, төҙөлмәй ятҡан объекттар аҙмы ни Рус драма театры, Профсоюздар йорто, Яҡутов паркында уйын автоматтары залын кем төҙөгән Комсомол ецтар. Залды төҙөп бөтөрә алмағайныҡ, иң яҡшы штукатурға конкурс уйлап таптыҡ һәм эште бер шәмбе эсендә тамамлап та ҡуйҙыҡ.\nНаркотиктарға ҡаршы саралар үткәрәбеҙ: йәштәрр ҡарап тора , улар алдында артистар сығыш яһай. Алып бар һин уларҙы дауа ханаға, күрһәт был мауығыуҙың нимәгә алып килгәнен. Шунда уҡ өмә лә ойошторһондар. Ул ваҡытта был сараларҙан социаль - иҡтисади һөҙөмтә, ҡалаға файҙа булыр ине.


Белем тауына үрләү, ысынлап та, ауыр икән | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБелем тауына үрләү, ысынлап та, ауыр икән\n21-се быуатта ла уҡыусыларға төрлө михнәттәр аша үтергә тура килә. Өфө Затонында йәшәүсе уҡыусыларҙың күбеһе мәктәпкә зыярат аша йөрөргә мәжбүр. Күп бала атаһы – Марк, мөмкинлеге булған һайын кескәй ҡыҙҙарын уҡырға үҙе йөрөтә. Мәктәпкә урау юл менән барыу ҙа хәүефһеҙ түгел. Берәҙәк эттәр һағалап ҡына тора, етмәһә юл да яҡтыртылмай.Кузнецов Затонында йәшәүсе өсөнсө класс уҡыусыһы Денисты ла мәктәпкә әсәһе менән һеңлеһе оҙата. Туҡталышҡа тиклем барып, тағы ла егерме минут тирәһе 211-се маршрутты көтөргә кәрәк. Халыҡ күп булғанда автобустың туҡтамауы ла ихтимал. Пугачев урамындағы был юл киҫелешендә, ҡайһы светофорға ҡарарға ла, юлдың ҡайһы яғынан үтергә лә белмәҫһең. Халыҡ та, транспорт та күп йөрөй. Балалар ҡатнашлығында авариялар ҙа йыш теркәлә. Был киҫелеште уңышлы ғына үтеп киткәндәр тағы ла бер ҡаршылыҡ менән осраша-текә тауға үрмәләргә кәрәк. Балалар тар ғына тротуарҙан үтергә, һуңынан тағы ла бер тапҡыр транспорт йөрөгән юл аша сығырға мәжбүр.Бер-нисә йыл элек беҙҙең хеҙмәттәштәребеҙ эшләгән сюжеттан һуң тауға менеү өсөн бына ошондай баҫҡыс ҡуйылған әлбиттә….. тик бында ла уҡыусы балаларын оҙата килгән йәш әсәләр транспорттарын ҡалдырып йөрөргә мәжбүр.8-се март урамындағы юл участкаһын 1 сентябрь асҡандар. Ремонттан һуң бында ике һыҙат урынына алты юл һыҙаты барлыҡҡа килгән. Юл киңәйгәс транспорт та күбәйгән. Шуға ҡарамаҫтан, яҡын тирәлә йәшәгән уҡыусылар мәктәпкә тураға йөрөй. Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, йыл башынан 16 йәшкәсә балалар ҡатнашлығында 300 юл-транспорт фажиғәһе теркәлгән. Статистика буйынса, һәр дүртенсе бала үҙенең иғтибарһыҙлығы арҡаһында күңелһеҙ хәлгә тарый.


Порно Гриффин Уйын – Уйын Бушлай Секс Гриффин\nҺин Тәрилкәләр Алып Килде Луис Порноигра Ғаилә Киска\nМультяшный бөтә персонаждар, улар һәр саҡ бысраҡ һәм анимация нигеҙ һала порноигр сексуализировать булһа, мин поспорить ихтимал, тип ҡушылдығы Гриффин Лоист өҫкө өлөшө, там, наверху, с Эльза, Бәлки Ким, Ҡуян Джессика. Ул, һис шикһеҙ, иң сексуаль мамаша, көллият ҙур булған һәм уны бер ниндәй ҙә кәрәк түгел, күберәк изгинов һәм распутный мөнәсәбәте, идея егет аҡыл тиле стольким тоҡандырыу өсөн, ул билдәле шоу ҡарайыҡ. Ул бөтә эштәрҙе үҙең тотоп, тауыш һәм был енсә, иң мөһиме, тип уны ерән. Әгәр һеҙҙең һорауҙарға һәр саҡ, тап занавеска портьера аҫтында миссис, Гриффин трусик, хәҙер һинең белән мөмкинлек был.\nБеҙ һеҙгә тәҡдим порноигры Guy Family, бөтөн сайтында арналған xxx-н Family Guy сага парта, компьютер һәм мобиль ҡулайлама унда һеҙ үҙегеҙ уйнай. Бәлки, һин мин ышанам хәҙер, мин әйтәм, был, ысынлап популяр Лоист. Хатта уның эшләгән башҡа пародийный аҡыл уйындар, уйын ғына туҡталырға мөмкин түгел, тип сығарыу өсөн шлюха өсөн уның фанатына әйләнә. Йыһан һәм башҡа күп цыпочки гриффин эҫе була. Эҫе цыпочки, уларҙы наслаждаться уйындар һеҙҙең беҙгә ххх китапхана булған. Һәм нимә беләбеҙ? Бөтә уйындар, сайтында ул беҙ ошо күрһәтеп, түләүһеҙ., Беҙҙең сайтта хаҡыбыҙ юҡ, һеҙ түгел церебраль кәрәк булһа, туранан-тура һеҙҙең үрсейҙәр һәм барлыҡ уйын браузер.\nБөтә Яңы Уйын Банда Менән Енси Гриффин\nҠасан беҙ булдырған был сайт, беҙ белмәгән, тип һәм башҡа платформа контент менән был тема тәҡдим итә. Тик беҙ конкурентлыҡтан тикшереү беҙгә, йәғни аңлап, нимә генә булмаһын, эшләй алмай һәм иҫкергән. Күпселек һаман эре генә баҫып һәм үҙемдең исемдән һеҙҙең өсөн сайтты миниатюра, шашып биттәренән һәм улар һеҙҙе аңлау булһын, тип, улар була тип, - был флеш-порноигра. Ярай, беҙ тәҡдим генә секс-уйын HTML5, яңы быуын ҡарай. Графика һәм музыка ҡоралы бар, ул был уйындар ҡулланырға мөмкин булдырыу өсөн эшләй, беҙ иҫ киткес һөҙөмтәләр бирҙе., Хәҙер беҙҙең ғаиләнән булған егет менән енси уйындары, шулай уҡ уларҙың тезукуны, үҙенсәлекле шоу кеүек. Айырма һин күргән дә хатта. Шунан бирле был тиклем, әлегә бөтә ағзалары һәм сосед һәм башҡа персонаждар түгел Лоист раздеваться башланы.\nЛоист тыш, шулай уҡ был уйын һеҙҙең менән ҡайһы бер ғәмәлгә мегты ала, шул ҡыҙыулығы менән эпизодтарының береһе тураһында ул мультивселенная шул иҫәптән версия Мегты. Ә тағы бонни булһа, беҙ уларға һәр саҡ трахнуть күптәр теләй. Әгәр һеҙ мауығып, эбонит, ҡатын Кливленд сездә бар. Мин икенсе ҡатын хаҡында һөйләп, уны ла үҙе менән бергә килгән ҡыҙҙар һәм үҫмерҙәр. Һуңынан бөтә һин ҡайнар подружки элекке Брайан ала, һәм транс әгәр һиңә оҡшамаһа, һинең менән булған уйын наслаждайся куагмайр атаһы һөйләгәс, ул, дөрөҫөн әйткәндә, хәҙер транс-ҡатын-ҡыҙ.\nБыл яҡ үҙенең персонажы булған бөтә мажараларҙы трахать дырка. Был уйын күп тарихты алдап булмай, әммә orgy һәм шулай уҡ ҡайһы бер ҡунаҡ бүлмәһе. Шул уҡ ваҡытта бер нисә коллекция инцест ҡырағай булған-уйын, улар һеҙ түгел постыдный нәмә таба.\nПорно Хәҙер Уйындарының Түләүһеҙ Тура-Тура Ғаилә!\nМин һеҙгә белдереү мөмкинлеген биреүе, ябай был уйын уйнай башлай беҙҙең сайтта, был эпизод Family на Guy Netflix эфир башланасаҡ. Беренсенән, һеҙ беҙҙең сайтҡа инергә кәрәк була. Бары башлайҙар һеҙҙең ҡарап, төрлө уйындар һайлап, улар һеҙгә оҡшар, һәм уйнай башлай. Бүлек рейтинг процесын һәм параметрҙары аңлатмаһы бирелә, хатта биттәрендә һеҙҙең уйын. Һеҙгә беҙҙең сайттың функцияларын һәм наслаждайся барыһы ла, беренсе сиратта уның ҡатнашыусы була алмай. Бөтә кеше беҙгә тулы азатлыҡ хәрәкәте тәҡдим ителә, сөнки беҙ белмәгән, үҙен нисек тоя деловой булғас, әгәр һеҙ беҙҙең уйын наслаждение өсөн бөтә тотто. Мин советы һәм мөмкинлек бирәсәк һеҙҙең., Әгәр сездә буш йорттар, уйында уйнап ҡарарға шул уҡ оло экран, һеҙ уға шоуҙы ҡарарға. Мин әйтәм һезгә, - тип, хистәр, ул һеҙ аласаһы, күреп, нисек шул уҡ трахаться һәм шул уҡ персонаждарҙың бер урында, һеҙ ҡайҙа ул сериал үҙенсәлекле наслаждайся, юҡһа, һеҙ генә түгел, мәжбүр итә, тип бара грязно шоу ойоштора, ә һеҙ уларҙың береһе, һәм бөтә каприз һеҙ шул хыялын тормошҡа ашырыла, һәм улар һеҙҙең красотки лоист ҡалыу тураһында булды.


Һүҙ сәнғәтендә – милләт яҙмышы | Всемирный курултай башкир\nҺүҙ сәнғәтендә – милләт яҙмышы\nБашҡорт – тәрән тамырлы, боронғолоҡ менән тамғаланған ҡәүем. Тарих атаһы Геродот (беҙҙең эраға тиклем V быуат) беҙгә бары риүәйәттәр аша ғына килеп еткән ата-бабаларыбыҙ хаҡында бәйән итә, ихтирам менән телгә ала. Шуға ла Лев Толстойҙың: “Башҡорттан Геродот еҫе килә”, — тиеүендә оло мәғәнә бар. Ысынлап та, матди байлыҡтарыбыҙ ҙа, рухи ҡомартҡыларыбыҙ ҙа тамырҙарыбыҙҙың тарихи ҡатламдарҙың иң төпкөлөнә юлланыуын дәлилләй. Донъя мифологияһы пантеонында мәшһүр “Урал батыр” эпосы иң лайыҡлы урындарҙың береһен биләрлек. Урал тигәс, Шүлгәне иҫкә төшөр. Ә Шүлгән мәмерйәһе үҙенең серҙәрен саҡ аса ғына башланы бит әле. Яңынан-яңы һүрәттәр табыла…\nЭйе, булғаны асылыр… Тик асылғанын тәғәйен аңлау ҙа мөһим, бөгөнгө проблемаларҙы мәлендә хәл итеп, иртәгәгә һуңламай юлланыу ихтыяжы бар. Кеше булараҡ, билдәле милләт вәкиле булараҡ, әҙәм балаһының үҙе лә мәңге төшөнөп бөтә алмаҫ, әммә мотлаҡ атҡарырға тейешле бурыстары бар. Уларҙы үтәүҙә күренеп торғандарынан да ғәйре, сакраль мөмкинлектәре менән иҫ-аҡылыңды китәрер һүҙ сәнғәте менән ярыша алырҙай бер ни ҙә юҡ! Был донъялыҡты бар итеүсе, кемгәлер тел асҡыстарын, ә бәғзеләргә башҡа байлыҡ һәҙиә ҡылып, уларҙы нисек файҙаланыуҙы бәндәләрҙең үҙ ихтыярына ҡалдырған. Атаҡлы Ҡобағоштоң быға бәйле инанысы шундай:\nСәсәнмен тигән сәсән\nИлдең зарын һөйләр ул…Фәнил КҮЗБӘКОВ (артабан Ф.К.): Әлбиттә, артҡа ҡарап, алға барыуы ҡыйын. Ҡай берәүҙәр: “Күпме соҡсонорға була кисәгелә?!. Үткән – бөткән! Һынған ул боронғоноң мороно. Бөгөнгө менән йәшәргә кәрәк”, – тип тә ебәрә. Бындай осраҡтарҙа мин Баязит Бикбайҙың (1930 йылдарҙа уҡ әле) “Әйләнәһегеҙ ҙә “Салауат!” тиһегеҙ… Уға бәйле күпме яҙырға мөмкин?!” – тип дәғүәләшеүселәргә ҡаршы: “Күпме кәрәк – шунса яҙырбыҙ! Салауат образы – ҡоромаҫ шишмә ул!..” тиеүен иҫкә төшөрәм. Ғөмүмән, тотош тарихыбыҙға бәйле лә шулай әйтергә мөмкин. Тик художестволылыҡ аҡһамаһын, тарихҡа хилафлыҡ килмәһен. Шул нигеҙҙә художестволы дөрөҫлөккә өлгәшербеҙ ҙә тарихи хәҡиҡәткә төшөнөрбөҙ.\nУнан килеп, үҙеңә тиклем эшләнгәнде үҙләштермәйенсә, энәһенән-ебенәсә асыҡламайынса, уға таянмай-нигеҙләнмәй тороп, ниндәй яңы ҡоролма төҙөргә мөмкин?! Үткәнгә хөрмәт, уға ҡарата итәғәтле була белеү кәрәклеге лә бар. Тикмәгә генә аҡыл эйәләре: “Тарихҡа таш атһаң, ул һиңә иртәгә туптан (пушканан) яуап бирәсәк”, — тип иҫкәртмәй бит. Кисәгене аңламайынса, дөрөҫ баһаламайынса, бөгөнгө проблемаларҙың елегенә төшөп етә алмаясаҡбыҙ… Эйе, яҙылды ул тарихи романдар… Бөгөн дә һирәкләп булһа ла күренә. Тик уларҙың күбеһе, мәлендә үҙ бурысын атҡарһа ла, ваҡыт иләге аша үтә алдымы? Ярай, 1990 йылдарға тиклемге сәйәси ҡоршауҙар ижадта тулыһынса асылырға мөмкинлек тә бирмәне, ти. Ә бөгөн? Беҙ, әҙиптәр, донъя кимәлендәге рухи ҡомартҡылар ҡалдырған һүҙ оҫталарының вариҫтары, уларға торошло, заманға ярашлы ижад итә алабыҙмы?\nБына һин, Мәүлит Байгилде улы, шиғриәттә лә, прозала ла тарихҡа мөрәжәғәт итәһең… Аҡ ҡағыҙ менән күҙгә-күҙ ҡалғас, быуаттар ашаһындағы ваҡиғаларға башкөлләй сумғас, шул замандарҙа йәшәгән олатай-өләсәйҙәребеҙҙең тауышын ишетер, күңелен аңлар өсөн иң кәрәге нимә тип иҫәпләйһең?\nМәүлит ЯМАЛЕТДИН (артабан М.Я.): Әҙәбиәттә тарихилыҡ темаһына ҡағылғас, инде бик алыҫта тороп ҡалған йәшлек ваҡыттары иҫкә килеп төштө. Етмешенсе йылдарҙа, минең бер ҡулъяҙманы тикшергән саҡта, мәрхүм Абдулхаҡ ағай Игебаев тарих менән бик мауыҡмаҫҡа кәңәш итеп сығыш яһағайны. Ә бына мәрхүм Вафа Әхмәҙиевтең уға ҡапма-ҡаршы фекер әйткәнен ҡағыҙға теркәп ҡуйғанмын: “Мин бында уның шиғырҙарындағы тарихилыҡты айырым билдәләп үтер инем. Боронғоно инҡар итеү – халыҡтың үткәнен өйрәнергә теләмәү ул. Ғөмүмән, тарихты белмәгән шағирҙы шағир тип әйтеүе лә ҡыйындыр. Бөтә эш үткәнеңде өйрәнеүҙә генә түгел, ә уны бөгөнгә бәйләп, аныҡ итеп күрһәтә белеүҙә”.\nТарихилыҡ бигерәк тә тарихи жанрға ҡараған роман, поэма һәм драмаға хас. Уларҙа башлыса кешенең үткән тормошон тасуирлау төп маҡсат итеп ҡуйыла. Ләкин тарихилыҡ кескәй жанрҙарҙа ла күҙәтелергә мөмкин. Күренекле тәнҡитселәрҙең билдәләүенсә, хатта Пушкин, Лермонтов, Тютчев, Некрасов кеүек әҙиптәрҙең интим шиғырҙарына ла ысын мәғәнәһендәге тарихилыҡ хас. Ул шағирҙар ижад иткән лирик образдарҙа Рәсәй тарихындағы теге йәки был дәүерҙең аныҡ мәғәнәһе сағылыш таба. Бындай миҫалдарҙы үҙебеҙҙең башҡорт әҙәбиәтенән дә әллә күпме килтерергә була. Көнбайыш Европа әҙәбиәттәрен байҡағанда ла шуны күрергә мөмкин: ундағы 18 быуатҡа тиклемге бөтә әҙәбиәт тип әйтерлек башлыса үткәнгә мөрәжәғәт итеүҙән тора, уларҙың күпселеге уҙған быуаттарҙағы риүәйәттәргә нигеҙләнгән. Төп һорауға килгәндә иһә, әҫәрҙе яҙыр алдынан һәм уны яҙырға ултырғас, һүрәтләнәсәк осорҙо мөмкин тиклем киңерәк күҙ алдына килтерергә тырышам. Геройҙарҙың төҫ-һынын, холоҡ-фиғелен, ғәҙәттәрен, йолаларын, көнкүрештәрен сырамытырға ынтылам, ниндәйерәк телдә һөйләшкәндәрен ишеткәндәй булам. Хатта хәрәкәт иткән урындарын үҙемә таныш берәй төбәккә “бәйләп ҡуям”, яҙған саҡта уларҙы күҙ алдыма килтерәм. Бынан тыш, шул заманға ҡағылышлы тарихи процестарҙы өйрәнәм, Башҡортостан һәм Рәсәй генә түгел, хатта бөтә донъя тарихына байҡау яһайым. Ҡыҫҡаһы, шул заман кешеләренең менталитетын, рухын тыуҙырам. Быға, бәлки, халыҡ ижады өлгөләрен тәрәндән белеүем дә, музыкаль образдар аша фекерләүем дә ярҙам итәлер. Шунһыҙ уҡыусыны ышандырыу — мөмкин булмаған хәл. Әҫәр яҙғанда шулай уҡ һәр деталь, һәр штрих мөһим. Ошо уңайҙан шағир Рәжәп Усмановтың “Һуңғы йот” исемле повесыма ҡарата ҡат-ҡат әйткәндәре хәтерҙә ҡалған. Әҫәрҙең башында шундай һөйләм бар: “… Һарайҙың шар асыҡ ҡапҡаһындағы тимер келәгә эләгеп ҡалған һарыҡ йөнө, ерҙә тиҙәккә ҡатып ятҡан быҙау муйынсағы үҙҙәренең яңыраҡ бер-бер артлы ҡырылған меҫкен малҡайҙарын хәтерләтте…” Рәжәп әйтә: “Ошо һөйләмеңде уҡығас, һинең яҙғандарыңа тулыһынса ышандым, ағай”. Яҙыусы өсөн ошонан да ҙурыраҡ баһа бар микән?\nФ.К.: Ысынлап та, ижадсы әйтергә теләгәнсә килеп сығып, уны тап шулай аңлауҙары уғата ҡиммәтле…\nИжад кешеһе һиҙемләүе менән көслө. Бер үк мәлдә документтарҙың әһәмиәтен дә инҡар итергә ярамай. Француздар ана нимә ти: дәлилдәргә үҙһүҙлелек хас. Йәғни уларҙы нисек бар, шулай ҡабул ҡылыу — төп талап. Әйтәйек, төрки халыҡтары өсөн уртаҡ булған тарихи яҙма сығанаҡтар байтаҡ. Әхмәтзәки Вәлидиҙең хеҙмәттәрендә улар иркен файҙаланыла. Тик беҙҙең әҙиптәр уларға ҡыйыу тотоноп китә алмай һымаҡ. Тештәре үтмәйме? Әллә ижади фантазияны эшкә егеү анһатыраҡ булыуға бәйлеме был? Бындай осраҡтарҙа яҙмаңдың жанрын аныҡ билдәләп ҡуйыу ҙа зарурҙыр бит? Фэнтэзимы ул, бәйәнме, хикәйәтме, әллә автор риүәйәтеме? Әҙип жанр нескәлектәрен, уға ҡуйылған талаптарҙы күҙаллап эш итергә бурыслылыр? Әлбиттә, “Мин яҙҙым… Уҡыусы ҡабул итәме-юҡмы, әҙәбиәт белгесе күҙгә эләме, әллә күҙ йомамы, нисек баһалай – быныһы минең эш түгел”, тип ҡойроҡто һыртҡа һалырға ла мөмкин…\nМ.Я.: Ҡойроҡто һыртҡа һалыу тигәндән, улар бигерәк күбәйә башланы түгелме икән һуңғы ваҡытта? Ә дөйөм әҙәбиәт һәм уның кимәле? Ә хәҙерге китап уҡыусының эстетик зауығы? Улар тураһында кем уйлар? Бөгөнгө әҙәбиәтебеҙҙә тәнҡит тигән һуғышсан жанрҙың бөтөнләй күҙҙән төшөп ҡала барыуы ла булышлыҡ итәлер әҙип яуапһыҙлығының сәскә атыуына. Хәйер, идараның яңы рәйесенең профессиональ тәнҡитсе булыуы ниндәйҙер өмөт уятып ҡуя шулай ҙа… Ә инде яҙыусының профессионаллеге, һис шикһеҙ, иң тәүге шарт. Улар менән әҙәбиәт теорияһының жанр, сюжет һымаҡ элементтары хаҡында түгел, ә бөтөнләй икенсе, юғары төшөнсәләр тураһында һүҙ алып барырға тейешбеҙ. Мәҫәлән, шул уҡ дөйөм төрки донъяһына ҡағылышлы мәсьәләләр, һин ҡулланырға яратҡан “Гамбург үлсәмдәре”, кимәл, сифат кеүек әҙәбиәтте алға этәрә торған проблемалар. Уйлай китһәң, улар бихисап. Бөгөнгө әҙәбиәтебеҙ парадоксаль йүнәлештә үҫешә (әгәр уны “үҫеш” тип атап булһа). Ижад һәм гражданлыҡ яғынан өлгөрмәгән көйөнсә Союзға ағза итеп алыуҙар (һан арта, ләкин әҙәбиәттең кимәле түбән төшә, матбуғатта ваҡыты-ваҡыты менән әҙәм уҡымаҫлыҡ яҙмалар баҫыла)… Әҙәбиәтте кәсеп сығанағына әүерелдереүҙәр (китап баҫтырған өсөн умырып аҡса алыу, арзан дан йә иһә тамаҡ хаҡына яһалма химая күрһәтеү)… Әҙәбиәткә башы керһә, башҡа яғы инмәгән көйөнсә, йүнле һөйләм төҙөй белмәгән килеш башҡаларҙы тәнҡитләргә маташыуҙар… Бер бөртөк йомортҡа һалып, бар донъяға яу һалған тауыҡ шикелле осоноуҙар… Әлбиттә, бына ошондай меркантиль мәнфәғәттәр хөкөм һөргәндә, дөйөм төрки уртаҡлыҡ хаҡында ниндәй һүҙ булыуы мөмкин?\nФ.К.: Әҙәби процестағы иң ауыртҡан ергә баҫтың. Уртаҡуллыҡ хөкөм һөргән дәүерҙә дөрөҫөн әйтеп һөйләшеү мөмкин булмаған эш кеүек күренә ҡай саҡ. Ана шул осонмаҫ, осондормаҫ өсөн кәрәк тә бит ғәҙел тәнҡит. Тик беҙ принципиаль тәнҡитсенең ҡәҙерен белмәйбеҙ шул. Әллә белерлек кимәлдә түгелбеҙ, әллә бында ла битарафлыҡ өҫтөнлөк итә… Төп бәлә уртаҡулға хәҡиҡәттең кәрәге булмауҙалыр, бәлки. Ысын мәғәнәһендәге ижад иһә, күптәр бәхәсһеҙ-ниһеҙ килешер – сиселмәҫ сер ул. Ижад мәлендә шағир (әҙип, рәссам, композитор…) транс хәлендә, башлыса, илаһиәт солғанышында. Тәбиғәт бүләге генәме ул һәләт, әллә яҙмышыңа яҙылған төп бурысыңмы? Бәхетеңме, әллә бәләңме? Бурыс икән, ул һинең үҙеңә генә ҡағылмайҙыр бит? Яҡындарың бар… Туғандарың… Ҡәләмдәштәрең… Халҡың бар… Кешелек донъяһы… Әҙиптең яҙғандары тәү сиратта кемгә тәғәйенләнә? Үҙ күңелеңде баҫҡың киләме, әллә һиңә милләтең алдында торған проблемалар тынғылыҡ бирмәйме?\nМ.Я.: Һинең был һорауың уңайынан мәшһүр композитор Заһир Исмәғилевтең “Талант – берәмтек (штучный) тауар” тигәне иҫкә төшә. Тимәк, ул һәр кемгә тәтеп бармай торған Аллаһ бүләге, уның кешегә бирелгән һәҙиәһе. Халҡыбыҙҙа ижади һәләткә эйә булғандарға ҡарата “тел асҡысы бирелгән” тигән билдәләмә бар. Кешелек тарихындағы мәшһүр әҙиптәрҙе, рәссамдарҙы, композиторҙарҙы барлаһаң, уларҙың, ысынлап та, берәм-бөртөк булыуын күрәһең. Ә бит улар заманында ла, ҡойошҡанға ҡыҫылған тиҙәк кеүек, ижадҡа янғалаҡлап йөрөгән һөмһөҙҙәр булмаған тиһеңме? Әммә ваҡыт ғали йәнәптәре уларҙың иң-иң талантлыларын ғына иләктән үткәргән. Достоевскийҙың “Талант – это наказание” тигәнен уйлаһаң, был төшөнсәнең тәҡдир, маңлайыңа яҙылған хаҡ яҙмыш икәненә төшөнәһең. Тәғәйенләнеш мәсьәләһенә килгәндә, әлбиттә, һәр әҙип иң тәүҙә үҙ халҡы өсөн яҙа. Ер йөҙөндәге башҡа әсәләрҙе яратыр өсөн тәүҙә үҙ әсәңде яратыу зарур. Ошо яҡтан ҡарағанда, мине әҫәрҙәремдең бүтән телдәргә тәржемә ителеү-ителмәүе әллә ни ҡыҙыҡһындырмай. Сөнки шул уҡ урыҫ менән башҡорт халыҡтарының тарихтары, рухиәттәре, эстетик зауыҡтары, донъяға ҡараштары араһындағы айырма – ер менән күк. Тәржемә өсөн космополитик характерҙағы шиғырҙар ғына яраҡлы ул. Әгәр бөгөнгө урыҫ яҙыусылары артында бөйөк Көнбайыш мәҙәниәте һәм уның күп быуатлыҡ рухи традициялары торһа, минекендә — бөйөк Көнсығыш мәҙәниәте һәм уның рухи хазиналары. Мәскәүҙәге Юғары әҙәби курстарҙа уҡығанда ошоно бик яҡшы аңлаған курсташтарыбыҙ беҙгә: “Һеҙ бөйөк урыҫ әҙәбиәтенә бер ни ҙә өҫтәй алмаясаҡһығыҙ, ул хатта беҙгә лә – урыҫтарға — әллә тәтей, әллә юҡ. Һеҙ беҙҙең өсөн үҙегеҙҙең милли колоритығыҙ, ҡабатланмаҫ үҙ йөҙөгөҙ, үҙ биҙәгегеҙ менән генә ҡыҙыҡлы”, — тип әйтә торғайны.\nФ.К.: Дөрөҫ һүҙгә ни әйтәһең… Эйе, ни генә тимә, үҙ халҡыңдың ҡабул итеүе тәүшарт, әлбиттә. Әммә башҡаларға әҫәрҙәрең аша халҡыңды (үҙеңде генә түгел!) таныта алһаң, тағы ла шәберәк. Тәржемәнең милли рухты тулыһынса бирә алмауы яҡшы билдәле. Тик был донъя әҙәбиәте кимәленә сыға алыу хыялынан баш тартыу йә иһә аҡланыу өсөн ерлек була алмайҙыр, моғайын.\nШиғриәттә лә тарихҡа байҡау яһала, милләт яҙмышына бәйле йөрәк һыҙланыуы сағыла, проблемаларҙы хәл итеү юлдары ҡарала. Салауатты ал. Ил-йортто бер йоҙроҡҡа туплауҙа, азатлыҡ өсөн көрәшкә рухландырыуҙа уның “Бүгәсәүгә ҡушылып, ир-батырға ҡуш булып” ҡобайырының ниндәй роль уйнауын баһалап бөтөрлөкмө?\n…Батырмын тип кем әйтмәй, —\nЯу килгәндә йүне юҡ;\nСәсәнмен тип кем әйтмәй, —\nДау килгәндә өнө юҡ…\nШәйехзада Бабич иһә шундай ҙа ҡатмарлы, сетерекле мәлдә, ни менән бөтөрөн күҙаллай ҙа алмаған аҙымға барыу зарурлығын (башҡорт ғәскәренең Советтар яғына сығырға тәүәккәлләүен) ябай тыңлаусыға ла, уҡыусыға ла аңлайышлы кимәлдә, ҡанатлы һүҙҙәргә төрөп бирә алған:\nБеҙ ҡушылдыҡ ҡыҙыл тарафына,\nҠыҙыл беҙҙең яҡлы булғанға,\nАзат Башҡортостан йөмһүрлеген\nТаныйым тип хуплап торғанға…\nТигеҙ, яҡты көндәр яһаһын.\nУрыҫтыҡы ғына дөрөҫ, ти…\nИнде бынау форсат ваҡыт килгәс,\nБашҡорт халҡы йоҡлап ятһынмы?\nИле өсөн һуғышып шәһит булған\nОлатайҙар исемен һатһынмы?..\nДутов менән барҙыҡ беҙ бер һүҙҙән,\nЛәкин барманыҡ беҙ бер эҙҙән;\nБеҙ тырыштыҡ, алып ҡалайыҡ, тип,\nБер ҡыл ғына булһа дуңғыҙҙан!..\nтигән юлдары әле лә кемде генә битараф ҡалдыра икән?! Рәми ағайҙың тотош яҙмышы, телем, милләтем тип үрһәләнеүҙәре? Һәҙиә Дәүләтшинаның, Зәйнәб Биишеваның халҡыбыҙ булмышын юғары һүҙ сәнғәте кимәлендә асып һалған романдары… Һәм, ниһайәт, аҡыл эйәһе Мостай Кәримдең: “Беҙ булғанбыҙ, барбыҙ, буласаҡбыҙ”, — тип, меңәр йылдар менән иҫәпләнгән тарихи юлды күҙаллап, дөйөмләштереп ҡуйыуы…\nӘҙип бар булмышы менән үҙен халҡының айырылғыһыҙ бер өлөшө итеп тойғанда ғына халҡы күңелендәген, уй-хыялын, яныу-көйөүҙәрен асып һала алалыр. Мәҫәлән, Тимер Йосоповтың лирик геройы көҙгө аҡландарҙа йөрөгәнендә халыҡ йырҙарын ишетә (“Көҙгө аҡлан”), бурап ҡына ҡарҙар яуғанда олатайҙарының кейек ауларға сығыуын хәтерләй (“Тауҙарҙа ҡар яуа”), йәйҙең тымыҡ бер кисендә Салауаттың сабый сағын күҙаллай (“Юлай йәйләүендә”) икән – был тәбиғи. Сөнки, үҙе әйтеүенсә:\nТыуғанымдан миндә ҡайнай\nШуға ла шағир тотош халыҡтың артабанғы яҙмышын хәл иткән ваҡиғаны (Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәйгә ҡушылыуын) һүрәтләгәндә тарихи һәм художестволы дөрөҫлөктө ышандырырлыҡ кимәлдә бергә үрә алған (“Олатайҙар юлы” поэмаһы). Киҫкен тарихи боролош осоро, драматик ваҡиғалар һүрәтләнеүенә ҡарамаҫтан, поэманың структур туҡымаһын шағир ижадына хас булған оптимистик рух, ҡанатлы романтика, күтәренке зауыҡ барлыҡҡа килтерә.\nТимер Йосопов ижадын тулайым күҙаллағанда шағирҙың ил-ҡәүем тарихын ҡат-ҡат иҫенә төшөрөүе айырым-асыҡ сағыла:\nЙыраҡ ҡалған быуаттарҙы\nУрап киләм икән.\nҺорап киләм икән…\nБындай мәлендә лирик геройҙың яуҙар кискән олатаһы менән аттан төшөп күрешеүе лә, яу йырҙарын ишетеүе лә ғәжәп түгел. Ил азаматтары менән осрашыуы ла ышандыра, сөнки хыял тигәнеңдең иге-сиге юҡ:\nБер уйлаһаң, үткән ғүмерҙәрем —\nҠул һонорлоҡ ҡына тау башы.\nБер ҡараһаң, шундай оломон мин —\nАлдар батырҙарҙың яуҙашы.\nИкенсе бер шиғырында лирик герой тағы ла алыҫҡараҡ юллана:\nАлыҫ затым —\nӘйле башҡорто бит,\nҠол Ғәлиҙәр менән серләшәм…\nМеңәр йыллыҡтарҙы урайым мин,\nЯу башлығы булып фарман яҙам,\nЙырҙар яҙам ҡайын туҙына…\nШағирҙың быуаттарҙы “еңел генә” урап ҡайтыуы нимә бәрәбәренә төшә икән?! Халҡының тарихын күңел түрендә, хәтер күгендә йөрөткән Рәйес Түләк ижадына мөрәжәғәт итәйек әле. Ә үткәнебеҙ күбеһенсә трагик ваҡиғаларҙан туҡылған шулай ҙа. Бына, Мәүлит Байгилде улы, Рәйес Түләктең һиңә арналған (осраҡлы түгел! Сөнки һин дә халҡың яралары менән яралыһың) “Һөйәнтөҫ” шиғыры. Тыуған тупрағына аяҡ баҫҡан ике яугир йәйләүҙәре урынында нигеҙ таштарында ел уйнатҡан көлдө генә таба… Ваҡиғаларға ике йөҙ (!) йыл үткән. Әммә яугирҙәрҙең хәтер һәм хәтәр яралары уңалмаған. Бөтәшерлек түгел шул улар, сөнки:\nӘйләнеүен күреү халҡыбыҙҙың\nБуш нигеҙҙәй рухһыҙ милләткә…\nЙәки Мысырҙа фирғәүендәр төҙөткән пирамидаларға бәйле уйҙарҙың яңы йүнәлеш алыуы:\n…Башҡорт йыры –\nтәнкәйҙәрһеҙ йән ул,\nТәнкәйҙәре ҡалған яу ҡырында.\nО, ул йырҙар! Тәнде түгел, йәнде\nБөтөн килеш һаҡлар пирамида!\nУйым минең Нух заманда мәрхүм\nБашҡорт батырҙары тураһында.\nШағирҙың халыҡ яҙмышына, урыҫ менән уртаҡ ватанды үҙеңдеке итеп яуҙар сабып та, аҙаҡ үгәйһетелеү генә түгел, ҡол урынына күреүҙәренә бәйле әсенешле уйҙары кемде генә тыныс ҡалдырыр икән?!\n…Урал имәндәрен забойҙарға\nТерәү итеп ҡырҡҡан сағында,\nИмән кеүек башҡорт егеттәре\nҠырҡылдылар Рәсәй яуында.\nРәсәйгә дан биргән Алдарҙы ла\nҮлтерҙеләр бит һуң язалап… —\nРәсәй яҙмышы ниңә беҙҙең яҙмыш?!\nБеҙҙең яҙмыш уға һаман ят!..\nТарихи ваҡиғаларҙан ғына түгел, ә ҡәҙимге тормоштан алынғандарынан да фәлсәфәүи һығымталар сығара алыу маһирлығына эйә ине ул. Ауылда үҫкәндәрҙән кем кәбән ҡойоуҙа ҡатнашмаған да кем күбәләй бесәнде ос һәнәге менән үргә сойорғотмаған?!. Рәйестең геройы ла инде бер күтәргән йөгөн, ни саҡлы ауыр булмаһын, кире төшөрмәйәсәк. Бер ҡараһаң, ниңә көсәнергә – самаһыҙыраҡ алғанһың икән, яңынан сәнс, еңеләйт йөгөңдө. Улай ғына түгел шул. Сәм бар. Егетлек бар. Бер еңелгә күнекһәң… Ә бит күтәремеңде тәғәйен еренә урынлаштыра алырға ла тейешһең. Шуны күҙ уңында тотоп, Рәйес фекер ебен төйнәп тә ҡуя:\n…Ә уйлаһаң, һәр кешенең ғүмере –\nКүбә менән кәбән араһы…\n(“Күбә менән кәбән араһы”)\nЙөк образына ул тағы ла әйләнеп ҡайтасаҡ әле. Тик быныһында һүҙ күҙгә күренеп бармағаны тураһында буласаҡ:\n…Унда ҡәбер тупрағы бар\nТөрлөһө бар: ынйыһы ла,\nҠыйы ла барҙыр, беләм.\nТормош бит оло йә мөһим\nХәлдәрҙән тормай гелән.\nӘсәйемдең күҙ йәше бар,\nАтайҙың ал ҡаны бар…\nРәйестең уңыштарының “сер”е бар икән, ул шундалыр тим: талант өҫтөнә ул ике йөҙлөләнмәне, юғарылағылар алдында ярамһаҡланманы һәм иң мөһиме – халҡының кемлеген (тарихта ла, бөгөн дә!), иртәгә кем булырға тейешлеген иң юғары кимәлдәге шиғриәт өлгөләрендә ярып һалды. Алдынғы ҡарашлы уҡыусы ла ошондай һүҙгә һыуһағайны. Тап шуның өсөн “Ҡашмау” поэмаһы күптәрҙе аяҙ көндәге йәшендәй шаңҡытты.\nӘҫәрҙең төп геройы (һүрәтләү уның исеменән алып барыла) кисәге туйҙағы эскелектән күңеле болғанып килеп уяна. Эйе, типтереүҙәрҙән һуң айнығыуҙар килә. Бигерәк тә, итәк ҡырҡып, ең ялғап йәшәүселәргә ҡыйын. Эпиграф итеп тикмәгә киң билдәле мәҡәл алынмаған: “Туй килә, туй! Ике атыңдың береһен һуй!” Элеккеләй өйөр-өйөр йылҡың булһа, бер хәл… Тик был турала уйланыусылар бармы?! Ана, һуғыш яланымы ни – ирҙәр аунашып ята. Баш сатнауына ҡарамайынса, “герой”ыбыҙ кисәге хәлдәрҙе иҫенә төшөрөргә маташа:\nЭй, туй килә, тинеләр.\nБайраҡ элеп ҡуйҙылар.\nЛозунгылар яҙҙылар ҙа\nАҡтыҡ атты һуйҙылар…\nБер генә строфа (!), ә күпме мәғәнә һалынған: буш вәғәҙәләрҙән алданғанлыҡ, хатта һуңғы аттан (теге ике аттың береһе ҡалһа ни асыу) мәхрүм ителеү… Ә күпселеккә ҡыҙыҡ ҡына булһын (римләндәрҙең, икмәк һәм тамаша, тиеүе һәр осорға ла тап килеүен әйт һин!):\n…Иҫерек баш ҡоҙа\nБейеп алйыған тамам.\nОло инәй туйға һалған\nҠашмауҙы тағып алған…\nӨҙөлөп оса ҡашмау тәңкәләре… Ҡыҙмаса баштан бейегәндә мәрәкә ине лә, айный килә – уйланырлыҡ әҙәмде уйландыра:\nБыуындарҙы бәйләп килгән\nЙәштәр өсөн аманатҡа\nУйҙар, тәңкәләргә сыйылған ырыу тамғаларына бәйле, ары тағатыла. Ҡартатаһы әйтеүе буйынса “ҡапҡа” ине, буғай. Ҡапҡа иһә авторҙың художестволы фекерләү айышына ярашлы образға әйләнеп, ассоциатив рәүештә ил-йорт ҡапҡаһын күҙаллата. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уныһы үҙ бурысын үтәүҙән туҡтаған икән шул: шар асыҡ көйө ҡалдырылған – үткән-һүткән бер ҡаршылыҡһыҙ килеп инә, теләгәнен алып, сығып китә. Улай ғына ла түгел:\nУлар асыҡ! – Уйнаш\nТуҡталғандар ҡапҡа булыуҙан.\nҺәр бер үткенсегә,\nИҫен йыйған халыҡ йыйыуын да, ләкин һуң. Бикләп тә ҡарай ҡапҡаны, ләкин әрһеҙҙәрҙән хәҙер инде ҡотолормон тимә:\nБик булмаһа, ватып инделәр.\nШулай туҙҙырҙылар халыҡты ла,\nИманды ла, телде, илде лә…\nӘ теге кәмитсе ҡоҙа халыҡ тарихындағы тотош дәүерҙәрҙе образлы дөйөмләштерергә этәреш бирә:\nИҫерек ил Башҡортостанымды\nҠашмау итеп тағып бейене…\nУйҙар тәңкәләргә баҫылған батшаларға, башҡаларға бәйле йәнә ялғана. Һәр береһендә халыҡ тарихы икән дә:\nҺәр ваҡиға, көмөш тәңкә булып,\nИнәйҙәрҙең ятҡан иңенә…\nӘ туй дауам итә… Шағир ҡабатланғыһыҙ милли йоланың төптө икенсе йөкмәтке алыуын, бөгөнгө хәлебеҙ афәтте хәтерләтеүен, әммә, шуға ҡарамаҫтан, ҡотороноп байрам итеп ҡалырға тырышыуыбыҙға өҙгөләнә. Был – үрҙәрәк иғтибарлаған шул уҡ ҡапма-ҡаршылыҡлы тормош күренеше, тик был ҡапма-ҡаршылыҡ төпкәрәк йәшеренгән (ә, бәлки, йәшерелгән?): һөйләгәнебеҙ – эшебеҙгә, ҡылығыбыҙ – тәбиғәтебеҙгә, йолаларыбыҙ үҙ асылына тап килмәй. Ни өсөн шулай һуң? Төртөп күрһәтеп булһа икән сәбәптәрен! Авторҙың да әҙер яуабы юҡ. Әлегеһе хәлебеҙгә юлығыуыбыҙҙы ул дөрөҫ аса кеүек (кәрәк мәлендә ҡапҡаларҙы ла яба белмәнек, көслөнөкө замана дәүерендә емереп тә инделәр). Тик хәлебеҙ һуң дәрәжәлә ҡотолғоһоҙмо ни?! Афәт мәлендәге туй иһә дауам итә… Ана “уйҙарының осона сыға алмаған” геройыбыҙҙың “яралы” ҡулына ла рюмка ҡуйылған – башын йүнәтһен, йәнәһе. Башты ғына түгел, баштарҙы йүнәтер кәрәк, әлбиттә, тик мәжлестәгеләр аңлағанса түгел.\nҺәләкәткә килеп тарыуыбыҙ шағирға артабан да тынғылыҡ бирмәйәсәк әле. Һәм ул ижадының апогейы итеп ҡабул ителерҙәй (минең ҡарамаҡҡа) “Яныу” поэмаһын яҙасаҡ (гәзит мөмкинлектәре ентекләберәк туҡталырға мөмкинлек бирмәгәнлектән, ошоноң менән сикләнәйек).\nҺинең, Мәүлит Байгилде улы, байтаҡ теҙмә әҫәрҙәрең тарихи ҡатламдарҙы аҡтара. Уларҙың тарихи сәсмә яҙмаларыңдан ни менән айырылып тороуына иғтибар йүнәлтәйек әле. Үҙенсәлектәр сәсмә һәм теҙмә булыуҙарына ғына бәйле түгелдер бит?\nМ.Я.: Ер шарындағы халыҡтарҙың әҙәбиәттәрендә 17-18 быуаттарға тиклем, ғөмүмән, проза жанры булмаған, ә шиғри әҫәрҙәр генә хөкөм һөргән – һүҙҙе шунан башлайыҡ. Мин дә әҙәбиәткә шағир булараҡ аяҡ баҫтым, шуға күрә шиғри жанр төрҙәре күңелемә яҡыныраҡ. Ә инде теҙмә әҫәрҙәрҙәге тарихи ҡатламға килгәндә, шиғри телмәр уларҙың идеяһын асыуҙа күпкә отошлораҡ, героик шәхестәрҙе, үткән замандарҙағы тормошто һүрәтләгәндәге күтәренке романтик стиль сәсмә әҫәр шәкеленән бөтөнләй айырылып тора. Уның һүрәтләү саралары, ҡалыплашҡан образдар системаһы, халыҡтың күңеленә яҡын булған милли аһәң бөтөнләй икенсе яңғыраш ала, күңелде юғары бер шәкелгә көйләй. Шиғри телмәрҙең күңелгә тиҙерәк үтеп инеүе, хәтерҙә оҙағыраҡ һаҡланыуы ла бәхәсһеҙ. Бәлки, быға халҡыбыҙҙың башлыса шиғри формала ижад ителгән ауыҙ-тел ижады өлгөләре традицияһы ла булышлыҡ итәлер. Иғтибар итәләрҙер: минең тарихи темаға яҙған повестар, романдар ҙа шиғри юлдар менән сыбарланған (йыр текстары, мәҡәл-әйтемдәр, мөнәжәттәр, ҡобайырҙар һ. б.). Бының менән мин, сәсмә әҫәрҙәр яҙғанда ла күңелем шиғыр, йыр-моң стихияһынан айырыла алмай, тимәксемен. Яңыраҡ Ринат Камал яҙғанса, минең сәсмә әҫәрҙәрем, моғайын, “шағир прозаһы” тигән төргә ҡарайҙыр. Кем белә, бәлки, ул киләсәктә жанрҙың айырым бер төрөнә әүерелеп китер. Заманында донъя әҙәбиәте “депоэтизация” осорон үткәргән кеүек, “репоэтизация” дәүерен кисереп, яңынан бөтә әҙәбиәт үҙ асылына ҡайтып, тик теҙмә шәкелгә ҡоролоуы ихтимал.\nФ.К.: “Шағир прозаһы” тигән күренеш күптән йәшәп килә. И.С. Тургенев ижадына бәйле йышыраҡ ҡулланылды. Ысынлап та, һинең сәсмә әҫәрҙәрең был билдәләмәгә тап килеп тора…\nБына бер ни тиклем тарихты байҡаныҡ. Эйе, үткәнде һис шикһеҙ (!) белергә, ихтирам итергә, тормошта ҡулланырға кәрәк. Йәғни былар бөтәһе лә үҙмаҡсат түгел, ә тап бөгөнгө проблемаларҙы хәл итеп, тулы ҡанлы тормош менән, атай-олатайҙарыбыҙ аманатына хыянат итмәй йәшәү өсөн кәрәк. Глобалләшеү дәүерендә лә башҡорт булып ҡала алыу өсөн кәрәк! Ә бөгөнгөбөҙ нисегерәк сағылыш таба беҙҙең ижадта? Кемдәрҙе, ниндәй әҫәрҙәрҙе, ни өсөн айырыңҡырап күрһәтергә мөмкин?М.Я.: Еңел булмаған һорау. Беренсенән, хәҙерге мәлдә ваҡытымдың бик тығыҙ булыуы сәбәпле, бөтә баҫылған ижад емештәрен уҡып барыу мөмкинлегем самалы. Икенсенән, хәҙерге әҙәбиәткә төплө анализ яһау – профессиональ тәнҡитселәр эше, уларҙың “икмәге”, сөнки дилетанттарса фекер йөрөтөп, әҙәби процесҡа дөрөҫ диагноз ҡуя алмауым да мөмкин. Был, минең уйымса, уғата яуаплы һәм сетерекле эш. Ул тәнҡит менән шөғөлләнгән белгестәрҙән бөгөнгө әҙәбиәтте биш бармаҡ һымаҡ белеүҙе, был өлкәлә киң эрудицияны талап итә.\nӘлбиттә, бөтөнләй үк уҡымайым, ҡыҙыҡһынмайым түгел. Башлыса шиғриәт менән танышып барырға тырышам. Мәҫәлән, Салауат Әбүзәрҙең ғәжәйеп шиғриәте, эпик киңлеккә сыға барған Тамара Юлдашеваның, фәлсәфәүи юғарылыҡ менән киңлеккә ынтылған Йомабикә Ильясованың, үҙе бер тылсым донъяһы тыуҙырған Тамара Ғәниеваның, тыуған далаһының еҫе менән төҫөн тойҙорған Хисмәт Юлдашевтың, тарих менән бөгөнгөнө үҙенсәлекле рәүештә үрелдергән Фәнил Күзбәковтың, өр-яңы әҙәби йүнәлешкә юл һалған Зөлфиә Ханнанованың, Сулпан Миңлебаеваның шиғриәттәре күңелемде биләй (мин бында тик һуңғы осорҙа шәлкемдәрен йә иһә китаптарын уҡығандан һуң тыуған тәьҫораттарымдан сығып, был авторҙарға үҙемдең шәхси фекеремде генә еткерәм, ижадтарын юғары баһалап, уларға ваҡытында үҙемдең ҡарашымды белдергән бүтән шағирҙар үпкәләй күрмәһен). Проза жанрында иһә Әмир Әминевтең һәр яҙғаны диҡҡәтемде биләй. Шулай уҡ шиғриәттән ваҡытында ялтанып өлгөргән Мөнир Ҡунафин прозаһының киләсәге бик өмөтлө, тип иҫәпләйем. Йәшерәктәрҙән Зөлфиә Ҡаҙаҡбаеваны, Миләүшә Ҡаһарманованы, ике жанрҙа ла берҙәй уңышлы ижад иткән Әхмәр Үтәбайҙы ла уҡымай ҡалғаным юҡ. Әлбиттә, сәсмә жанрҙа ҡыҙыҡлы ғына тәжрибәләр бар, һәр кем үҙ ижадында ниндәйҙер яңылыҡҡа ынтылған төҫлө. Ләкин, Әмир Әминевтең билдәләүенсә, “ваҡиға булырлыҡ, халыҡ йығылып ятып уҡырлыҡ әҫәрҙәр тыуғаны юҡ шул бөгөнгө прозала”. Мин бында яҙғанының артынан этеп, уны көнө-төнө пропагандалап йөрөүселәрҙе түгел, ә ысын ваҡиға булырҙай әҫәр үҙен үҙе пропагандалаған осраҡты күҙ уңында тотам. Моғайын, башҡорт прозаһын бөтә донъя әҙәбиәте юғарылығынан тороп баһалаған Әмир Әминев тә шуны уҡ билдәләгәндер.\nФ.К.: Милләт алдында кисектергеһеҙ проблемалар шул тиклем күп, йыш ҡына уларҙың ҡайһыһына тотонорға белеп булмай. Шулай ҙа иң мөһимдәрен атап ҡарамайыҡмы? Һәм улар беҙҙең ижадта һүрәтләнәме?\nМ.Я.: Эйе, тормош ҡатмарлаша. Шағир әйтмешләй, “килде заманалары”. Был бер беҙҙең милләткә генә килгән ауырлыҡтар түгел – шуныһы бер аҙ тынысландыра. Тәбиғәт тә, әмәлгә ҡалғандай, һынау артынан һынау булып ябырыла – йә ут, йә һыу рәүешендә ҡоторона. Тирә-яҡта донъялар боларып тора. Шуларҙы күҙ уңында тотоп, биш йыл элек “2012 йыл иҫтәлеге” тигән шиғыр яҙғайным. Уның һуңғы строфаһы былай:\n…Шуға яуап эҙләп, урыҫ яна,\nБашҡорт халҡы яна ут булып.\nӨрәйҙәре шиңгән ил халҡына\nТамғы килә күктән ҡот булып.\nҠот китте илдән. Милләтебеҙ аналығынан яҙған ҡорт күсен хәтерләтә. Шундай шарттарҙа халыҡты һаҡлап алып ҡалыуҙан да изге һәм мөҡәддәс бурыс юҡтыр. Ошо ерҙә ҡолағымда “һүҙ” тигән ҡөҙрәтле ауаз яңғырап киткәндәй булды. Ысынлап та, ҡото осҡан кешене ни менән имләйҙәр? Әлбиттә, һүҙ ярҙамында ҡот ҡоялар. Һүҙ дауалаусы ла, тынысландырыусы ла, әйҙәүсе лә. Кәрәк була ҡалһа, ул ҡорал да. Бының менән мин һүҙ сәнғәте менән шөғөлләнгән кешеләр иңенә ниндәй ҙур яуаплылыҡ ишелгәнен аңғартмаҡсымын. Мәшһүр ҡаҙаҡ аҡыны Муҡағәле яҙғанса: “Кәмһенмәй, үҙе булып ҡалһын өсөн йыр-моң кәрәк халыҡҡа, шиғыр кәрәк”.\nФ.К.: Эйе, һағышланһын да, күңелен дә бушатһын. Һәм иртәгәһенә дәртләнеп, еңдәрен һыҙғанып эшкә тотонһон. Ошондай ҙа һүҙ кәрәк беҙгә!..\nҠәҙерлеләрҙән-ҡәҙерле ваҡытыңды сарыфлап (“Ҡөрьән Кәрим”дең шиғри тәржемәһе буйынса изге ғәмәлеңде дауамлайһың, илһам шишмәләрең сылтырап, уй-ғәмле итә), әңгәмәлә ҡатнашыуың өсөн оло рәхмәт, Мәүлит Байгилде улы. Ижадыңа көс-ҡеүәт, тапҡаныңа бәрәкәт! Халҡыбыҙға хеҙмәт итеү юлында Аллаһ Тәғәлә рәхмәтендә булырға яҙһын, иншаллаһ.\nКүренеүенсә, халыҡты халыҡ итеп йәшәтә алыуҙа иң үтемлеһе – ысынбарлыҡҡа торошло ҡанатлы һүҙ. Был хәҡиҡәтте әҙип яҡшы аңлай, әлбиттә. Тик һүҙ маһирлығы менән йәнәш милләт алдындағы яуаплылыҡ тойғоһо һәр кемдә төрлөсәрәк шул. Тимәк, әҙәби тәнҡитсе үҙ иңенә тағы ла һәлмәгерәк йөк ала… Әҙип. Әҙәби тәнҡитсе… Ә уҡыусы, халыҡ тигәнебеҙ әҙергә бәҙер генә булырға тейешме ни?! Был һорауға яуапты бергәләшеп эҙләрбеҙ, бәлки? Ҡәләмдәштәр, уҡыусыларыбыҙ әйтелгәндәргә битараф булмаһа, әңгәмәлә яңғыраш алған фекерҙәр айҡанлы үҙ ҡарашын белдерер, милләтебеҙ, рухиәтебеҙгә бәйле кисектергеһеҙ хәл ителәһе проблемалар буйынса ни эшләнеүе, ни эшләргә тейешлегебеҙ хаҡында уйҙары менән уртаҡлашыр…\nИл менән кәңәшләшәйек, ил менән ҡуҙғалайыҡ, йәмәғәт!\nФәнил КҮЗБӘКОВ, “Ҡоролтай тауышы” гәзитенән\n« Башҡорт интернеты тураһында уйланыуҙар\nБашҡорт телеме? Ул мотлаҡ уҡытылырға тейеш! »


«Европа – Көнбайыш Ҡытай» транспорт коридоры төбәктәрҙең иҡтисади үҫешенә булышлыҡ итәсәк // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n«Европа – Көнбайыш Ҡытай» транспорт коридоры төбәктәрҙең иҡтисади үҫешенә булышлыҡ итәсәк\n14:54, 19 марта 2013 Сәйәсәт\nВолга буйы федераль округы биләмәһендә «Европа — Көнбайыш Ҡытай» халыҡ-ара автотранспорт коридорын төҙөү төбәктәрҙең иҡтисади үҫшенә булышлыҡ итәсәк. Был хаҡта Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич һәм Рәсәйҙең транспорт министры Максим Соколов Ҡазанда әлеге проектты тормошҡа ашырыуға әҙерлек буйынса кәңәшмәлә хәбәр итте.\nРәсәй буйлап үткән маршруттың өстән ике өлөшө Волга буйы федераль округы биләмәһенә тура килә. Округ өсөн әлеге проект төбәктәрҙең социаль-иҡтисади үҫешен тотҡарлаған күптәнге проблеманы хәл итергә мөмкинлек бирәсәк һәм округтың төньяҡ менән көньяғын заманса автомагистраль менән тоташтырасаҡ.\nМаршрут Ырымбур өлкәһе, Башҡортостан, Татарстан, Сыуашстан һәм Түбәнге Новгород өлкәһе буйлап үтәсәк.\nХалыҡ-ара транспорт маршрутын төҙөү федераль кимәлдәге яңы юл участкаларын төҙөүҙе һәм иҫкеләрен реконструкциялауҙы, трассаны хеҙмәтләндереү объекттары менән тәьмин итеүҙе күҙ уңында тота.\nМихаил Бабич хәбәр итүенсә, халыҡ-ара транспорт маршруты ярҙамында округ төбәктәрендә яңы эш урындары булдырыласаҡ, тауар һәм йөк әйләнеше артасаҡ, туристик индустрия үҫешәсәк.\n— План буйынса проектты 2020 йылға тамамлау ҡаралған, әммә беҙ 2018 йылға – Рәсәйҙә үтәсәк футбол буйынса Донъя чемпионатына өлгөртөргә тырышасаҡбыҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Максим Соколов.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда халыҡ-ара транспорт коридоры составына ингән юл 2012 йылдың авгусында төҙөлә башланы. Эштәр республиканың Йәрмәкәй районында алып барыла.\nТеги: пфо төҙөлөш,юлдар,волга буйы федераль округы


Ҡышҡы йәрминкәләр гөрләй\nБөгөн Өфөнөң Совет районында хужалыҡтар башлыса ит менән сауҙа итте. Ауыл фермерҙары, эшҡыуарҙар ҡала халҡына сифатлы ризыҡ тәҡдим итеп ҡулаҡса эшләү мөмкинлегенә эйә булды\nИртәнге сәғәттәрҙән үк халыҡ йәрминкә ойошторолған майҙанға ағылды. Улар хаҡынан да бигерәк, ауыл хужалығы етештереүселәренең сифатлы аҙыҡ-түлеген һатып алырға ашыға. Йәрминкәгә республиканың ике тиҫтәләп районынан йөҙҙән ашыу ҡатнашыусы килде. Сауҙала айырыуса Ғафури, Ҡырмыҫҡалы, Ауырғазы, Шишмә һәм Кушнаренко райондары эшҡыуарҙары әүҙемлек күрһәтте. Шулай уҡ көнбағыш майы, бал, ҡул эштәре лә күп ине. Шулай уҡ кәштәлә өйрәк, тауыҡ, ҡаҙ иттәре лә күп ине.\nБөгөн йәрминкәнең ҡаланың бер майҙанында ойошторолоуы һатып алыусыларға ҡулай булды. Был һайлау мөмкинлеген киңәйтте. Әллә ни ҡиммәт тә түгел, етмәһә, хаҡын да төшөрәләр, ти даими һатып алыусылар. Киләһе йәрминкә 17 февралгә тәғәйенләнгән.


Тырышлығыңа күрә – хаҡы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Тырышлығыңа күрә – хаҡы\n200 урынға иҫәпләнгән цехҡа тегенселәр кәрәк.\nҺуңғы йылдарҙа республикабыҙҙың көньяҡ-көнсығыш райондарында “Колибри” йәмғиәтенең теген цехтары байтаҡ асылды. Баймаҡтағыһы – иң ҙуры. Бында 200 кешегә эш урыны булдырылған.\nЦехта тегенселәр өсөн бөтә шарттар бар, ашау, йыуыныу урындары кеүек уңайлыҡтар булдырылған. Эш иртәнге сәғәт 8-ҙән киске 8-гә тиклем дауам итә. “Әлегә илле тегенсе хеҙмәт күрһәтә, – ти халыҡҡа эш урындары булдырған йәш йүнсел Линара Заһитова. – Ҡабул иткәндә кешеләрҙең йәшенә, ошо йүнәлештәге тәжрибәһенә ҡарамайбыҙ. Иң мөһиме – эшләргә теләге булһын. Хеҙмәт үҙенсәлектәренә үҙебеҙ бушлай өйрәтәбеҙ. Хаҡ башҡарылған эш күләменә ҡарап түләнә, шуға һәр тегенсенеке төрлөсә килеп сыға. Кемдер көнөнә бер мең һум табыш алһа, бәғзеләр айына ни бары өс–биш мең һумдан үтә алмай. Әйтеүемсә, барыһы ла теләккә, тырышлыҡҡа бәйле”.\nЭшкә алынғандар араһында ҡасандыр тегенсе булған ҡатын-ҡыҙ ҙа, яңы шөғөлгә тәүләп тотонғандар ҙа бар. Мәҫәлән, 21 йәшлек ҡыҙ колледж тамамлап, үҙ һөнәре буйынса урын таба алмағас, бында килгән. Ә бына Хәҙисә Хөсәйенованың тәжрибәһе етерлек: ул оҙаҡ йылдар Сибай тегеү фабрикаһында хеҙмәт иткән. Богачевка ауылынан йөрөп эшләргә йыйынған Елена ла бер көйгә генә “йырлаған” сит ил теген машинаһын ғәжәп уңайлы күрә.\nӘйткәндәй, был эшмәкәрлек Башҡортостан Хөкүмәтенең республиканың көньяҡ-көнсығыш райондарын иҡтисади яҡтан үҫтереү программаһына ярашлы атҡарыла. Ауыл халҡына хеҙмәт урындары булдырған “Колибри” йәмғиәтенең төбәкте заманса үҫтереүҙә, мәшғүллек мәсьәләһен хәл итеүҙә өлөшө ҙур. Эш булғас, аш бар, тормош йәмле.\nЙәш эшҡыуар Линара Заһитованың пландарына килгәндә, киләсәктә Сибайҙа ла ошондай уҡ цех асыу ҡарала.


Ауырғазы районы уҡыусылары ҡоштар өсөн 230 тағараҡ эшләп элде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nАуырғазы районы уҡыусылары ҡоштар өсөн 230 тағараҡ эшләп элде\n16:47, 29 января 2014 Йәмғиәт\nАуырғазы районында «Тағараҡ» экологик акцияһы уҙа. Ғинуарҙан алып мартҡа тиклем уҡыусылар ҡоштар йәшәгән урындарға тағараҡтар эшләп эләсәк. 230-ҙан ашыу тағараҡ үҙенең ҡанатлы ҡунаҡтарын көтә.\nАкцияның төп маҡсаты – хайуандар донъяһына балаларҙа һаҡсыл мөнәсәбәт тәрбиәләү. Йола буйынса «Тағараҡ» йыл һайын ҡышҡы айҙарҙа уҙғарыла. 2014 йылда акцияның девизы: «Ҡоштарҙы – беҙҙең бәләкәй дуҫтарҙы һаҡлағыҙ».\nБыйыл был экологик акцияның иң әүҙем ҡатнашыусылары башланғыс синыф уҡыусылары һәм 3-сө, 4-се балалар йорттары тәрбиәләнеүселәре булды.\n— Практик өлөшәнән тыш, акцияға теория инә. Район мәктәптәрендә ҡоштар тормошо тураһында лекциялар, экологик викториналар һәм һыуыҡ ваҡытта ҡоштарға ярҙам итеүҙең мөһимлеге тураһында әңгәмәләр үтә, — тип хәбәр итте Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова. — «Тағараҡ» акцияһы һуңында ҡоштарҙың тормошо тураһында балаларҙың иң яҡшы ғилми эштәре, шулай уҡ ҡанатлылар өсөн иң яҡшы «ашхана» билдәләнәсәк.


Өфөлә илленән ашыу законһыҙ төҙөлөш осрағы теркәлгән\nБөгөн Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Башҡортостан төбәк бүлексәһе ағзалары Өфө ҡала хакимиәте вәкилдәре менән бергә законһыҙ төҙөлөштәр буйлап рейд үткәрҙе. Шау-шыу тыуҙырған объекттарҙың береһе - Тихорецкая, 40 адресы буйынса урынлашҡан. «Интеграл» ойошмаһы бында бер ай элек йорт һала башлаған. Асыҡланыуынса, төҙөлөштөң рөхсәт ҡағыҙы юҡ. Бер нисә-көн элек кенә гөрләп торған майҙанда эштәр туҡтатылған-туҡтатылыуын. Йорттоң нигеҙе бар. Әле күпме кеше унан фатир һатып алғанлығы аныҡ ҡына билдәһеҙ.\nРуслан Ғиззәтуллин, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Башҡортостан төбәк бүлексәһе ағзаһы: «Законһыҙ төҙөлөш барған объекттан фатир һатып алыусылар өлөшләтә торлаҡ төҙөлөшөндә ҡатнашыусы түгел, ә инвестор булараҡ ҡабул ителә. Йортҡа инженер селтәрҙәре, коммуникациялар ҙа үткәреп булмаясаҡ, ғөмүмән, бындай йорттан торлаҡ алыу баш бәләһенә әйләнә».\nЗаконһыҙ төҙөлөштәрҙең күбеһендә суд ҡарарҙары нигеҙендә эштәр туҡтатылған да инде. Өфөлә тағы утыҙҙан ашыу объектты тикшереү күҙаллана. Намыҫһыҙ рәүештә төҙөлөш алып барыусы ойошмалар рөхсәт ҡағыҙы юлларҙан алда фатир һатыу тураһында иғлан биреп аҡса йыя. Белгестәр төҙөләсәк йорттан фатир алырға теләүселәргә иң тәүҙә уның законлымы-юҡмы икәнен белешергә кәңәш итә. Был турала тулыраҡ Интернетта «стройкиуфы нөктә РФ». сайтында танышырға була. Унда төҙөлөшкә рөхсәте булмаған объекттар исемлеге күрһәтелеп бара.


Төбәктә Аҡмулла көндәре сиктәрендә мәғрифәтсе исемендәге премия тапшырылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n23 ғинуар, Кесе йома\nТөбәктә Аҡмулла көндәре сиктәрендә мәғрифәтсе исемендәге премия тапшырылды\n16:31, 18 декабря 2015 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 18 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nБашҡортостандың Миәкә районында Аҡмулла көндәре уҙҙы. Ошо ваҡиға сиктәрендә бөйөк шағир һәм мәғрифәтсе Мифтахетдин Аҡмуллаға арналған саралар ойошторолдо.\nАҡмулла көндәре «Эрмитаж» Ҡырғыҙ-Миәкә картина галереяһында фотокүргәҙмә менән асылды. Уның ойоштороусыһы — Башҡортостандың халыҡ рәссамы, фоторәссам, Рәсәй Фоторәссамдар союзының Башҡортостан бүлексәһе рәйесе, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты Рәмил Килмәмәтов. Эштәрҙе йәй көнө ШОС һәм БРИКС илдәре — Иран, Ҡытай, Тажикстан, Һиндостан һәм башҡа дәүләттәрҙең фоторәссамдары башҡарған. Фотоһүрәттәр Миәкә районының 85 йыллығына, Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына һәм Аҡмулла көндәренә бағышланғайны. «Фотоһүрәттәрҙә Миәкә районы тормошонан бер көн, ауыл халҡы, эшсәндәр, балалар, тәбиғәт сағылыш тапҡан. Ошо фотокүргәҙмәне районға бүләк иттеләр», — тип хәбәр итте журналист Әлиә Абдуллина.\nБайрамға абруйлы ҡунаҡтар, шул иҫәптән уҙған йылдарҙағы лауреаттар: Аҡмулла исемендәге БДПУ профессоры, философия фәндәре докторы Әхмәт Дәүләтҡолов, яҙыусы, Аҡмулла исемендәге музейҙың директоры Фәнис Янышев, «Һәнәк» журналының баш мөхәррир урынбаҫары Факил Мырҙаҡаев һәм башҡа яҙыусылар килгәйне. Сығышы менән Миәкә районынан булған медицина фәндәре кандидаты, Өфө ҡалаһындағы «Ихлас» мәсетенең имам-хатибы Мөхәммәт Ғәлләмов халыҡтар араһында берҙәмлекте, татыулыҡты нығытыуҙа ярҙам иткәне, йәмғиәттә конфессия-ара һәм милләт-ара дуҫлыҡты пропагандалағаны, ислам ҡанундарын тергеҙеүгә ҙур өлөш индергәне өсөн Аҡмулла исемендәге премия лауреаты тип танылды.\nМифтахетдин Аҡмулла исемендәге премия 27-се тапҡыр тапшырыла. Бик күп яҙыусылар, ғалимдар, рәссамдар, мәҙәниәт эшмәкәрҙәре һәм дин әһелдәре ошо премияға лайыҡ булды. Бүләкләнеүселәр араһында Рәшит Шәкүр, Розалиә Солтангәрәева, Риф Абдуллин, Ғәзим Шафиҡов, Заһир Исмәғилев бар.\nТеги: аҡмулла көндәре