Рөстәм Хәмитов Владимир Спиваковтың I Халыҡ-ара скрипкасылар конкурсы еңеүселәрен ҡотланы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Владимир Спиваковтың I Халыҡ-ара скрипкасылар конкурсы еңеүселәрен ҡотланы\n10:33, 16 мая 2016 Мәҙәниәт\nРөстәм Хәмитов Владимир Спиваковтың I Халыҡ-ара скрипкасылар конкурсы еңеүселәрен ҡотланы Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 16 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.\n15 майҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Владимир Спиваковтың I Халыҡ-ара скрипкасылар конкурсы еңеүселәрен ҡотланы. Лауреаттарҙың гала-концерты «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтте.\nРеспублика Башлығы конкурста ҡатнашыусыларға һәм уны ойоштороусыларға рәхмәт белдерҙе, жюри ағзалары эшенең әһәмиәтен билдәләне.\n– Лондон, Мадрид, Париж һәм донъяның башҡа күп ҡалалары Владимир Теодоровичҡа ошондай конкурсты уҙғарырға тәҡдим иткәндәрен беләм. Әммә Владимир Теодорович – беҙҙең яҡташыбыҙ, шуға ла ул Өфөнө һайланы, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бәйгелә ҡатнашҡандарҙың барыһын да ҡотлағым килә. Йәш музыканттар үҙҙәренең сағыу һәләттәрен күрһәтте. Улар – ысын таланттар. Алда уларҙы яҡты киләсәк көтә. Даниэль Лозаковичтың беренсе премияға лайыҡ булыуы бик һәйбәт. Ул бында халыҡ-ара скрипкасылар конкурсы лауреаты исемен яуланы.\nТөбәк етәксеһе Өфөгә конкурсты уҙғарыу хоҡуғын бирергә тәҡдим итте. Бәйге республика брендына әүерелеүе ихтимал.\nӨфөлә Владимир Спиваковтың I Халыҡ-ара скрипкасылар конкурсы Башҡортостан Башлығының 13,5 миллион һум күләмендәге грант аҡсаһына ойошторолдо. Сарала 15-26 йәшлек музыканттар ҡатнашты. Бәйгенең башланғыс этабында сығыш яһау өсөн донъяның һигеҙ иленән 41 ғариза ҡабул ителде. Жюри Рәсәйҙән, Европа, Азия һәм Америка илдәренән 12 ҡатнашыусыны билдәләне. Конкурс сиктәрендә күренекле музыканттар, педагогтар оҫталыҡ дәрестәре үткәрҙе. Приз фонды – билдәле оҫталарҙың (Карло Джузеппе Оддоне, Алан Карбонар, Мария Стрельникова, Игорь Улицкий) яҡынса 8,6 миллион һумлыҡ скрипкалары.\nБеренсе урынды Даниэль Лозакович (15 йәш, Швеция) яуланы, икенселә – Агнеш Лангер (23 йәш, Венгрия) һәм Маи Судзуки (26 йәш, Япония), өсөнсө урында – Леонид Железный (22 йәш, Рәсәй). Тамашасылар һөйөүе призы Башҡортостан вәкиле, Өфөнөң урта махсус музыка колледжы уҡыусыһы Анастасия Мамяшеваға (18 йәш) тапшырылды. Ул шулай уҡ Мария Лундина менән бергә (15 йәш, Рәсәй) «Өмөт» махсус премияһына лайыҡ булды.\nТеги: спиваковтың скрипкасылар конкурсы,бр башлығы


Башҡортостанда халыҡтың тәбиғи һәм миграция иҫәбенә кәмеүе билдәләнә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда халыҡтың тәбиғи һәм миграция иҫәбенә кәмеүе билдәләнә\n16:21, 6 апреля 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 6 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.\nҒинуар-февралдә республикала халыҡ һаны 2229 кешегә кәмегән. Башҡортостанстат тәбиғи һәм миграция иҫәбенә кәмеүҙе теркәгән.\nСтатистика мәғлүмәттәре буйынса, ике ай эсендә төбәктә 8938 сабый тыуған — былтырғы ошо осор менән сағыштырғанда 8,2 процентҡа кәмерәк. 9166 кеше вафат булған — 3,1 процентҡа күберәк. Шулай итеп, халыҡтың тәбиғи кәмеүе 228 кеше тәшкил иткән. Башҡортостанда үлеүселәр һаны тыуыусылар һанынан 2,6 процентҡа артҡан (Рәсәй буйынса — 12,8 процентҡа).\nВолга буйы федераль округында халыҡтың тәбиғи үҫеше Татарстанда (590 кеше) һәм Удмурт Республикаһында (86) артҡан.\nРәсәйҙә үлемдең төп сәбәптәре — ҡан әйләнеше сирҙәре (Рәсәйҙә — 51,6 процент, Башҡортостанда — 40,2), яман һәм яман булмаған шештәр (14,6 һәм 10,9 процент), бәхетһеҙ осраҡтар, ағыуланыуҙар һәм йәрәхәтләнеүҙәр (Рәсәй һәм республика буйынса — 8,1 процент).\nИке ай эсендә төбәктә миграция ағымы күләме 41,1 мең осраҡ тәшкил иткән. 8,3 мең кеше республиканан ситкә киткән, 6,3 мең кеше Башҡортостанды даими йәшәү урыны итеп һайлаған. Миграция сальдоһы — кире: минус 2001 кеше.\nТеги: демография,статистика,башҡортостанстат,халыҡтың кәмеүе


«Өфө» аэропортында йәйге расписание буйынса эшләргә әҙерләнәләр // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Өфө» аэропортында йәйге расписание буйынса эшләргә әҙерләнәләр\n9:06, 21 марта 2011 Иҡтисад\n«Өфө» халыҡ-ара аэропортында йәйге расписание төҙөү эше тамамлана. «Йәй-2011» миҙгелендә авиакомпаниялар яңы йүнәлештәр һәм маршруттар буйынса рейстар башҡарасаҡ.\nШулай итеп, «Континент» авиация компанияһы «Красноярск – Барнаул – Өфө – Барнаул – Красноярск», «Норильск – Өфө – Анапа — Минеральные Воды – Өфө – Норильск» маршруттары буйынса осасаҡ. «Таймыр» авиакомпанияһы ла пассажирҙарҙы Норильскиҙан Өфө аша Краснодарға ташыясаҡ. «Украина халыҡ-ара авиалиниялары» расписаниеға «Симферополь – Өфө – Һамар – Симферополь» рейсын индерҙе.\n«ЮТэйр» авиакомпанияһы «Бангкок – Өфө – Бангкок» рейсын башҡарасаҡ. Был компания йәнә «Прага – Өфө – Прага», «Мюнхен – Өфө – Мюнхен» кеүек яңы маршруттар индерергә ниәтләй. «Ред Вингс» авиакомпанияһы «Бодрум – Өфө – Бодрум» рейсын планлаштыра.\n«Урал авиалиниялары» менән Ташкент (Үзбәкстан), Тиват (Черногорье), Пула (Хорватия), Ларнака (Кипр), Римини (Италия), Бургас (Болгария) ҡалаларына осорға мөмкин буласаҡ.\n«Төркиә авиалиниялары» 29 марттан аҙнаһына дүрт тапҡыр «Истанбул — Өфө – Истанбул» маршруты буйынса рейстар йышлығын артыра.\n«Өфө» аэропорты маршрут-транспорт селтәренең перспективалы үҫеше хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, пассажирҙарҙы хеҙмәтләндереү сифатын күтәреү маҡсатында сайтта халыҡтан анкета һорауҙарына яуап алыу үткәрелә, сит ойошмалар менән әүҙем эш алып барыла. Һөҙөмтәлә аэропорт биләмәһендәге ҡала-ара автобус кассаһы эшмәкәрлеге тергеҙелә, ҡала яны автобустарының төнгө ваҡыттағы хәрәкәтен тергеҙеү мәсьәләһе ҡарала.\nӨфө аэропортының быйылғы йылдағы эшмәкәрлегенең яҡынса йомғаҡтарына килгәндә, әлеге ваҡытта үҙәк расписание буйынса самолет осоштары уҙған йылға ҡарағанда ун процентҡа күберәк башҡарылған. Быйылғы йылда йәмғеһе ике миллиондан ашыу пассажирҙы хеҙмәтләндереү планлаштырыла.\nТеги: транспорт, авиация, аэропорт


Греция ҡотҡарыусылары диңгеҙҙән 302 мигрантты ҡотҡарған. Киң масштаблы операцияға бер нисә судно, самолет һәм вертолет йәлеп ителгән. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, бөгөн иртән Крит утрауы янында 25 метрлыҡ кәмә һыу төбөнә киткән. Уның бортонда яҡынса 700-гә тиклем пассажир булыуы ихтимал. Әлегә ҡотҡарыусылар өс кешенең үле кәүҙәһен сығарған.\nПариж үҙәгендә Сена йылғаһы кимәле алты метрға тиклем күтәрелгән. Бының сәбәбен урындағы халыҡ туҡтауһыҙ яуым-төшөм менән бәйләй. Франция белгестәре фаразлауынса, киләһе аҙнанан төбәктә хәл тотороҡлана башлаясаҡ. Әммә хәүефһеҙлек саралары маҡсатында бөгөн Сена буйында урынлашҡан Лувр музейын ябырға тура килгән. Ундағы экспонаттар ваҡытлыса икенсе урындарға күсерелгән.\nЯпонияла юғалған ете йәшлек малай бер аҙнанан һуң табылған. Тикшереүҙәр барышында асыҡланыуынса, ата-әсә уны тыңлашмағаны өсөн урманда ҡалдырып киткән булған. Ошо ваҡыт эсендә бала ташландыҡ хәлдәге уҡыу полигондарының береһендә йәшәгән. Малай бер аҙна буйына һыу менән генә туҡланған. Әлеге ваҡытта уның ғүмеренә хәүеф янамай.\nБөгөн Мәскәү Хөкүмәтенә 2 миллиард һумлыҡ суд дәғүәһе белдерелгән. Урындағы эшҡыуарҙарҙың береһе баш ҡала етәкселеген метро станцияһы янындағы объекты законһыҙ һүтеүҙә ғәйепләгән. Мәғлүм булыуынса, сауҙа йортто быйыл февралдә ер менән тигеҙләнгән. Ошо уҡ төндә ҡалала тағы ла йөҙҙән ашыу сауҙа урыны һүтелгән. Әммә дәғүә белдереүсе йүнсел суд аша рөхсәт ҡағыҙҙарының теүәл булыуын иҫбатларға йыйына.\nШвейцария прокуратураһы Халыҡ-ара футбол федерацияһының штаб-квартираһында тикшереүҙәр үткәргән. Тентеү барышында документтар һәм мәғлүмәттәрҙең электрон базаһы тартып алынған. Коррупцияла ғәйепләнеүселәр араһында ФИФА-ның яңы ағзалары булыуы ихтимал. Әммә тикшереүселәр улар араһында әлеге президент Джанни Инфантиноның исеме юҡ тип белдергән.


Ҡыҙыл шарап — Башҡорт Википедияһы\nҠыҙыл шараплы бокал\nҠыҙыл шарап — виноградтың ҡыҙыл сорттарынан махсус технология буйынса әҙерләнгән шарап. Төп шарт — виноградтың тышсаһындағы антоциандар әсетке иҙмәһенә күсергә тейеш. Ҡыҙыл шараптарҙа дуплаусы матдәләр (дубильные) күп, шуға ла уларҙа тәүге хуш еҫ оҙағыраҡ һаҡлана. Ер шарында 4500 ашыу ҡыҙыл шарап төрө бар.\n1 Ҡыҙыл виноград төрҙәре\n2.1 Виноградты һығыу\n2.2 Ферментлау һәм мацерация\n2.3 Һөҙөү һәм һығып алыу\n2.4 Алма һәм һөт ферментацияһы\n2.5 Етлектереү һәм һаҡлау\n3 Ҡыҙыл шарап һәм сәләмәтлек\nҠыҙыл виноград төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҠыҙыл виноградтарҙың күпселеге Виноград культурный (Vitis vinifera L.) төрөнә ҡарай. Европа Берлеге тыйғанға ҡәҙәре Vitis vinifera и V. labrusca ҡыҙыл гибрид төрҙәре киң ҡулланыла килде. Шарап етештергән һәр төбәктә үҙенең айырым бер төрҙәре бар.\nҠыҙыл виноград төрҙәре\nҠыҙыл шарапты нигеҙҙә ҡара виноградтан алалар. Ә ҡыҙыл төҫ биреүсе пигменттар — антоциандар, ҡара виноградтың тышсаһында була.\nВиноградты һығыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nШарап етештереү предприятиеһына килтерелгәс, виноград таҙалау машинаһына эләгә. Һабаҡтарынан таҙартылған виноград тәүҙә онтала. Тышсаһы, эсе һәм һөйәктәре менән ҡушылған һут тондорорға ҡуйыла (мацерация). Тап ошо тондороу мәлендә виноградтың тышсаһы һутҡа ҡыҙыл төҫ, үҙенсәлекле тәм, хуш еҫ өҫтәй. Тондоролғандан һуң һутын ҡойоп алалар, ә ҡуйы өлөшөн һығыу ҡоролмаһы аша үткәрәләр.\nФерментлау һәм мацерация[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nФерментация алдынан онталған виноградты бер-нисә көн буйы һалҡында тоталар. Ошо ваҡыт эсендә фенол матдәләре (таниндар) һәм тышсаһындағы ҡыҙыл буяу виноград һутына күсә (был процесс «мацерация» тип атала). Ферментлауҙы тәбиғи шарттарҙа ла (виноград тышсаһындағы әсетке бәшмәктәр ярҙамында) атҡарып була. Шулай уҡ махсус селекция менән эшләп сығарылған әсеткеләр менән дә мөмкин. Был юлы ферментация 4 көндән 10 көнгә тиклем дауам итә.\nҺөҙөү һәм һығып алыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЕбетеп ултыртып ҡуйғандан һуң шарапты һөҙәләр (һутты емештән айырыу өсөн) . Һөҙөлгән массаны һығып алыу ҡоролмаһына ебәрәләр (ҡалған һутын алып бөтөү өсөн). Шулай һығып алынған һут нығыраҡ телде ҡурыштырып тора һәм ҡуйы ҡыҙыл була.\nАлма һәм һөт ферментацияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nШарап әҙерләгәндә ҡайһы берҙә алма-һөт ферментацияһын ҡулланалар. Был юлы йәш шарапҡа махсус рәүештә индерелгән һөт бактериялары ярҙамында алма кислотаһы һөт кислотаһына әүерелә. Процесс тамамланғас шарапты һаҡлауға ҡуялар.\nЕтлектереү һәм һаҡлау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nФерментация һәм ултыртып ҡуйып һаҡлау 3 айҙан 5 йылға тиклем ваҡытты ала. Ҡыҙыл шарапты 225 л. Һыйҙырышлы имән мискәләрҙә һаҡлауға ҡуялар. Махсус мискәләр Лимузен провинцияһында етештерелә. Яңы бер мискәнең хаҡы — 500—800 евро тора. Бары тик ошо мискәләрҙә һаҡланғаны өсөн генә ҡыҙыл шараптарҙың хаҡын 1-1.5 евроға арттырып һаталар. Уртаса һәм бик ҡиммәт булмаған шараптарҙы был мискәгә ҡоймай һаҡлайҙар. Европала аш шарабы һәм түбән сифатлы шарап шешәләре этикеткаһына һаҡлай башланған йылды күрһәтеү тыйылған.\nҠыҙыл шарап һәм сәләмәтлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҠыҙыл шараптың (150г)\nризыҡ булараҡ ҡиммәте\nСпирт һәм шәкәр миҡдары киң аралыҡта үҙгәреп тора.\nБер бокал (150 г)\nҡыҙыл шараптағы миҡдары\nБоронғо замандарҙан шарапҡа дауалау сифаттары береккән. Дауа урынына ул Мессапотамияла, Ҡытайҙа һәм Боронғо Египетта беҙҙең дәүергә ҡәҙәре ике мең йыл элек үк ҡулланыла башлаған. Гиппократ шарапты антисептик, бәүел ҡыуыу, тынысландырыу һәм дарыуҙарҙы шыйыҡлау сараһы итеп ҡулланған һәм үҙенең ауырыуҙарына шарап эсергә тәҡдим иткән .\nШарап ҡулланыуҙың сәләмәтлеккә нисек тәъҫир итеүе әлегә тулыһынса өйрәнелмәгән. Эпидемиологик мәғлүмәттәр буйынса артығын эсмәй генә даими шарап ҡулланыу йөрәк-ҡан тамыры ауырыуҙарын кәметеүен, хатта миокард инфаркты булдырмау сәбәбе лә булып тороуын асыҡлағандар. Шараптың файҙаһы унда булған биологик матдәләргә ҡайтып ҡала. Мәҫәлән шарапта флавоноидтар, кверцетин һәм ресвератрол бар.\nФайҙалы матдәләрҙең миҡдары виноградтың төрөнә, бигерәк тә, шарап эшләү технологияһына лә бәйле. Виноград һутында алма, лимон, шарап кислоталары, пектин, минераль һәм азот ҡушылмалары бар. Виноград тышсаһынан, минераль матдәләр һәм органик кислоталар ғына түгел, шарапҡа һәр төрлө полифенолдар, шул иҫәптән файҙалы таниндар ҙа ҡушыла. Ә виноград һөйәктәрендә дуплаусы матдәләр күп. Кеше сәләмәтлегенә таниндар ыңғай тәъҫир итә (таниндар виноградта ғына түгел, сәйҙә һәм башҡа үҫемлектрәҙә лә була). Тап ҡыҙыл шараптағы таниндар, аҡ шараптағына ҡарағанда сәләмәтлекккә яҡшы тәъҫир итәләр.\nVarieties of red wines — (инг.) (фр.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡыҙыл_шарап&oldid=670622 ҡабул ителгән


Балтас районында полиция хеҙмәткәрҙәре янғын эсендә ҡалған ирҙең ғүмерен ҡотҡарҙы\nИке фатирлы йортта янғын сығыуы тураһында дежур бүлеккә күршелә йәшәүсе ҡатын хәбәр итә. Ваҡиға урынына килеп еткән полицейскийҙар фатир йоҙағын асып, уның хужаһын төтөн эсенән табып ала. Асыҡланыуынса, ир мейес яҡҡандан һуң йүшкәһен асырға онотҡан. Һөҙөмтәлә төтөн еҫенә аңын юғалтҡан. Хоҡуҡ һаҡсылары бәләгә тарыусыға тәүге ярҙам күрһәтә. Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әле ирҙең ғүмеренә ҡурҡыныс янамай.


Юлай Ғәйнетдинов: “Ҡурайсы – ул йәшәү рәүеше” // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЮлай Ғәйнетдинов: “Ҡурайсы – ул йәшәү рәүеше”\n15:26, 29 октября 2009 Йәмғиәт\n29 октябрҙә Өфө сәнғәт училищеһының концерт залында Әҙеһәм Исҡужин исемендәге ҡурайсылар конкурсы башланды. Икенсе тапҡыр ойошторолған конкурс ҡала кимәлендә үткәрелһә лә, унда республика райондары вәкилдәре лә көс һынамаҡсы. Ҡурайсылар бәйгеһендә барлығы 90 музыкант ҡатнаша.\n– Конкурста ҡалала тыуып үҫкән егеттәрҙе күреү минең өсөн оло ҡыуаныс,- ти жюри рәйесе, РФ һәм БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Юлай Ғәйнетдинов.– Уларҙың береһе Әҙеһәм Исҡужиндың уҡыусыһы, билдәле ҡурайсыбыҙ Роберт Юлдашев. Әҙеһәм Исҡужин үҙенең эшмәкәрлеген, ижадын башҡорттарҙың милли музыка ҡоралын – ҡурайҙы популярләштереүгә арнаған педагог-ҡурайсы ул. Тап уның тырышлығы менән республиканың байтаҡ музыка мәктәптәрендә ҡурайсылар өсөн бүлектәр асылды.\nКонкурсанттарҙың сығыш яһау программалары ябай түгел. Һәр бәйгесе кәм тигәндә 4 әҫәр әҙерләй. Ун алты йәшкә тиклемге ҡурайсылар “оҙон көй”, бейеү көйө һәм марш уйнарға тейеш,ә унан олораҡ бәйгеселәр ҡурайҙа уйнауҙан тыш, йырларға ла тейеш.\nИжади бәйгелә еңеүселәрҙең исемдәре 30 октябрҙә Ҡала мәҙәниәт һарайында үтәсәк гала-концертта билдәле буласаҡ.


Материалы за Май 2014 года » Башкортостан кызы\nҺатыу кәштәләре ситтән килтерелгән аҙыҡ-түлектән һығылып тора, әйтерһең, үҙебеҙҙә ошо уҡ ризыҡты әҙерләүсе лә, һатыуға сығарыусы ла юҡ. Шул уҡ ваҡытта ғаиләһе өсөн һәр кем таҙа, сифатлы һәм үҙебеҙҙең ерлектә етештерелгән ризыҡҡа өҫтөнлөк бирә. Нимә...\nҠыҙҙар моңо асты асылды...\nҺүҙ сәнғәте, шиғриәт – халыҡтың кәйефен, тын алышын, заман асылын сағылдырған иң нескә, һиҙгер барометрҙыр ул. Ир-ат, ҡатын-ҡыҙ шиғриәте тигән бүленешкә күңел төпкөлөндә ризаһыҙлыҡ уянһа ла, нескә заттар тормошто әсә, ҡатын, ҡыҙ, ейәнсәр булараҡ,...\nБыл тормошта өс нәмәне: ташлаған ташты, әйтелгән һүҙҙе һәм ваҡытты кире ҡайтарып булмай. Әммә тирә-яғыбыҙға иғтибарлап күҙ һалғанда, барыһы өсөн дә тәүлегенә 24 сәғәт булыуға ҡарамаҫтан, кемдер уны мөмкин тиклем файҙалы итеп үткәрә, кемдер ваҡытын...


3 Декабрь 2018, 13:46\nӨсөнсө декабрҙә барыбыҙ өсөн дә әһәмиәтле көн - яҙмыш һынауҙарына бирешмәйенсә, тормошта үҙ урындарын тапҡан һәм уны ысын күңелдән яратҡан көслө рухлы, маҡсатсан кешеләребеҙ – Халыҡ-ара инвалидтар көнө билдәләп үтелә.\nБөгөнгө көндә беҙҙең күбебеҙ Инвалидтар көнө кеүек ваҡиға тураһында яҡшы белә. Рәсәйҙә, күп кенә башҡа илдәрҙәге кеүек үк, ул 3 декабрҙә билдәләп үтелә. Әлеге ҡарар БМО Генераль ассамблеяһы тарафынан инвалидлыҡтан яфа күреүсе кешеләргә ҡағылышлы мөһим мәсьәләләрҙә ярҙамды арттырыу\nмаҡсатында ҡабул ителде. Был көн шаҡтай ауыр йәшәүсе кешеләр өсөн уларға ярҙам итеү, уларҙың йәмғиәт тормошонда тулы ҡиммәтле һәм тулы хоҡуҡлы ҡатнашыуҙарын тәэмин итеү өсөн махсус ойошторола. Рәсәйҙә Инвалидтар көнө тағын мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең тормош дәрәҗәһен яҡшыртыу юлдарын да күҙҙә тота. Бөтә донъя инвалидтар көнө улар тураһында йәшәп килеүсе фекерҙе\nүҙгәртергә мөмкинлек бирә.Әлбиттә, ҡыҙғаныс, күптәр уларҙы хәҙерге заман тормошона һәләтһеҙ тип иҫпләй. Ул дөйөм ҡабул ителгән стереотиптарҙы емерә, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең проблемаларына йәмәғәтселектең иғтибарын йәлеп итә, уларҙың йәшәү шарттарын яйға һалырға ярҙам итә. Мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр Конституция буйынса илдең барлыҡ граждандары кеүек үк тигеҙ хоҡуҡтарға эйә.


Тыуған яҡты өйрәнеүселәре форумы асылды\n25 Июнь 2021, 15:47\nӨфөнөң Конгресс-холында Башҡортостандың тыуған яҡты өйрәнеүселәре форумы бара.\nТыуған яҡты өйрәнеүселәр форумының беренсе ултырышы 2020 йылдың декабрендә онлайн-форматта уҙһа, бөгөн ултырыш офлайн үткәрелә. Форумға республиканан тыш, Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән ғалимдар, тарихсылар, башҡорт ҡоролтайҙары вәкилдәре, музей һәм китапхана хеҙмәткәрҙәре, журналистар йыйылды. Башҡортостан ауылдарының тарихын өйрәнеү мәсьәләләре, генеалогик тикшеренеүҙәр һәм тыуған яҡты өйрәнеүҙә яңы формат булараҡ башҡорт ырыуҙары хәрәкәте, республикала археология ҡомартҡыларын өйрәнеү һәм популярлаштырыу проблемалары, тыуған яҡты өйрәнеү эшен популярлаштырыуҙа музейҙарҙың һәм китапханаларҙың роле ҡарала.\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары Урал Килсенбаев Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың сәләмләүен уҡып ишеттерҙе.\n«Беҙҙең бурыс – йәштәрҙә тыуған яҡҡа, уның тарихына һөйөү тәрбиәләү. Мәғрифәтселәр Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Мифтахетдин Аҡмулла, Ризаитдин Фәхретдинов нигеҙ һалған тыуған яҡты өйрәнеү традициялары беҙҙең көндәрҙә лә йәшәй. Шәжәрә байрамдары,башҡорт ырыуҙарының осрашыуҙары популярлыҡ яулай, тарихи реконструкцияларға ҡатнашыусылар һәм тамашасылар күберәк йәлеп ителә. Бөгөн тарихи-тыуған яҡты өйрәнеү мөмкинлектәрен, музей майҙансыҡтарын һәм уларҙың формаларын әүҙемерәк файҙаланырға, иң яҡшы проекттарға грант тапшырырға, киң йәмәғәтселеккә еткереү өсөн тикшеренеүҙәрҙең һөҙөмтәләрен цифрлаштырыу менән шөғөлләнергә кәрәк», — тиелә сәләмләүҙә.\nЙыйылыусыларҙы Башҡортостан парламентының вице-спикеры һәм Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Президиумы рәйесе Эльвира Айытҡолова ла сәләмләне.\n«Тыуған яҡты өйрәнеүселәр – ғүмер буйына фиҙакәрлек менән шөғөлләнгән кешеләр, улар тарихи ғәҙелллект һәм мәҙәни кодтар һағында тора. Форумдың Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы иғлан иткән Башҡорт тарихы йылында уҙғарылыуы бик әһәмиәтле», — тине Эльвира Ринат ҡыҙы.\nРеспубликаның иң яҡшы тыуған яҡты өйрәнеүселәре Хөкүмәттең һәм Дәүләт Йыйылышының рәхмәт хаттары, шулай уҡ Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының төп наградаһы — «Ал да нур сәс халҡыңа!» миҙалы менән бүләкләнде.\nЯҡташтарыбыҙ Ринат Шәйбәков - Башҡортостан Республикаһы Башлығының Почет грамотаһы, Илдар Шәрипов - Башҡортостан Республикаһы Башлығының Рәхмәт хаты һәм Зөлфәр Ғәтиәтуллин Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай рәйесенең Рәхмәт хаты менән менән бүләкләнде.\n«Башҡортостан – тыуған яҡты өйрәнеү эше буйынса лидерҙарҙың береһе. Беҙҙә шәжәрәләр, генеалогик тикшеренеүҙәр төҙөү үҫешкән, беҙҙә бай археологик материал бар, бында тыуған яҡты өйрәнеүселәр ҙур роль уйнай, китапхана, музей эше әүҙем бара. Форумдың төп маҡсаты – тәү сиратта үҙ-ара эш итеүҙе ойоштороу. Бында профессиналь ғалимдар, реконструкторҙар, топонимика, спорттың милли төрҙәре, башҡорт ырыуҙары хәрәкәте менән шөғөлләнгәндәр йыйылған. Уларҙың бөтәһен дә дөйөмләштереп тыуған яҡты өйрәнеүселәр тип әйтергә мөмкин. Улар үҙ райондарына, төбәктәренә ҡайтҡас, яңыртылған форматта эшләй башлар», — тине «Башинформ»ға Башҡортостан Республикаһы Стратегик тикшеренеүҙәр институтының Социомәҙәни анализ үҙәге етәксеһе Юлдаш Йосопов.\nТыуған яҡты өйрәнеүселәр форумын йыл һайын уҙғарыу күҙаллана.


Баш ҡалала төбәк сәнәғәтен үҫтереүгә бәйле мәсьәләләр ҡаралды\nТүңәрәк өҫтәл республикала барған «Эшҡыуарлыҡ аҙнаһы» сиктәрендә үтте. Өҫтәл артында «Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты» һәм бизнес вәкилдәре, Дәүләт Думаһы һәм ҡоролтай депутаттары. Төп һорау -төбәктә сәнәғәт тармағын үҫтереү. Шулай уҡ был тәңгәлдә дәүләт ярҙамы алыу мөмкинлектәре лә ҡаралды. Кәңәшмәлә ҡабул ителгән ҡарарҙар Мәскәүҙә үтәсәк сәнәғәт конференцияһында ла тәҡдим ителәсәк. Ил күләмендәге сарала шулай уҡ «Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты», министрлыҡтар, предприятиелар вәкилдәре-барыһы 700-гә яҡын кеше ҡатнашасаҡ.\nАзат Фазлыев, Башҡортостандың сауҙа һәм сәнәғәт палатаһы вице-президенты:\n«Бөгөн беҙ республикала үҫтерергә теләгән тармаҡтар тураһында кәңәшләшәбеҙ. Атап әйткәндә, нефть химияһы, еңел сәнәғәт буйынса аныҡ тәҡдимдәр бар. Киләсәктә ошо проекттар буйынса федераль үҙәктән ярҙам алырға иҫәп тотабыҙ».


Ололарҙың тормошона ҡот өҫтәй\nБаймаҡ районының Үҙән ауылында тыуып үҫкән Миңзиә Мөҙәрис ҡыҙы Баймөхәмәтова «Йылайыр» совхозының иген келәтендә мөдир булып эшләгән әсәһе Маһинур Фәйзуллинаның эш урынынан ҡайтышмай. Әсәһенең яуаплы, ауыр хеҙмәттә булыуын күргәнгәме, уҡырға ҡарар итеп, бухгалтер һөнәрен үҙ-ләштерә. Иҫәп-хисапҡа оҫта ҡыҙ хужалыҡта оҙаҡ ултыра алмай, Фуат исемле егеткә кейәүгә сыға һәм йәш ғаилә Сибай ҡалаһына килеп төпләнә. Таусылар ҡалаһының китапханаларының береһендә 27 йыл эшләгәндән һуң, сәләмәтлеге ҡаҡшау сәбәпле, социаль хеҙмәткәр булып китә. Бына 8 йыл инде ул ныҡлы түҙемлек, сабырлыҡ, ихтыяр көсө талап иткән эшенә тоғро. Әлеге көндә ул 11 оло йәштәге кешене баға, шу- ларҙың унауһы инвалид булыуын иҫәпкә алһаҡ, эшенең ни тиклем ҡатмарлы булыуын аңлайһың.\n—Ололарҙың ыңғайына торорға тырышам, үтенестәрен тыңлайым, түләүҙәрен түләйем, аҙыҡ-түлек алып киләм, өйҙәрен йыйыштырам, кәрәк ерҙәренә алып йөрөйөм—шундай мәшәҡәттәр менән көн артынан көн үтә,—ти Миңзиә Мөҙәрис ҡыҙы.—Улар бер нәмәгә лә мохтаж түгел, һыуытҡыстары тулы ризыҡ, өҫтәре бөтөн. Барыһына ла йән аҙығы булған йылы һүҙ, яҡшы мөнәсәбәт кенә кәрәк. Мине һәр ҡайһыһы көтә, саҡ ҡына һуңлаһам, эҙләй башлайҙар.\nҠаланың Ветерандар урамында йәшәүсе Хөсниямал инәй Йәнбирҙинаға 85 йәш булһа, ейәнсәре Айгөл Мостафина 32 йәштә. Икеһе лә икенсе төркөм инвалидтары. «Ейәнсәремде 5 йәшенән үҙем үҫтерҙем. Миңзиә булмаһа, ҡайһылай итер инек. Бар йомошомдо үтәй, шул тиклем ипле, кәйефтәрҙе күтәреп иртәнсәктән йылмайып килеп инә лә донъябыҙҙы ҡотайтып сығып китә. Рәхмәтебеҙ сикһеҙ. Яңғыҙҙарҙы, ярҙамға мохтаждарҙы ҡурсалаусы хеҙмәт ойоштороусыларға ла рәхмәт»,—ти оло йәштәге инәй.\nМиңзиә Мөҙәрис ҡыҙы тынғыһыҙ хеҙмәтенән тыш, йәмәғәт эштәрендә лә әүҙем. Халыҡты социаль хеҙмәтләндереү комплекслы үҙәгендә ойошторолған барлыҡ мәҙәни сараларҙа ҡатнаша. Алтын ҡасабаһындағы үҙ өйөндә лә эше етерлек. Өфөлә йәшәүсе өлкән улы Булат өйләнгән, ата-әсәһенә ейән бүләк иткәндәр. Кинйәләре Азиз Баймаҡ ауыл хужалығы техникумында уҡый, әсәһенә оҡшап, 80 йәшлек өләсәһен ҡарап, Урғаҙа ауылында йәшәй.


Өфөлә «Төркиҙәр алтыны» халыҡ-ара йәштәр форумында ҡатнашыусылар Рәсәй Президентына мөрәжәғәт яҙҙы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Төркиҙәр алтыны» халыҡ-ара йәштәр форумында ҡатнашыусылар Рәсәй Президентына мөрәжәғәт яҙҙы\n17:08, 15 апреля 2016 Мәҙәниәт\nӨфөлә «Төркиҙәр алтыны» халыҡ-ара йәштәр форумында ҡатнашыусылар Рәсәй Президентына мөрәжәғәт яҙҙы Фото: автор фотоһы\nБөгөн Өфөлә «Төркиҙәр алтыны» халыҡ-ара йәштәр форумында ҡатнашыусылар Рәсәй Президентына мөрәжәғәт яҙҙы. Мөрәжәғәттең асылы — әүҙем төрки йәштәрен, шулай уҡ халыҡ-ара һәм милләт-ара мөнәсәбәттәр өлкәһендәге йәш белгестәрҙе туплау өсөн берҙәм ойошма булдырыу башланғысы.\nМөрәжәғәт өсөн видеокадрҙар Өфөнөң Ленин урамында «Төркиҙәр алтыны» тип аталған граффити янында төшөрөлдө. Милли кейем һәм форумдың фирма курткаһын кейгән 200-ҙән ашыу ҡатнашыусы ике рәткә теҙелеп баҫты. Әҙер видеоролик бөгөн кис форумды ябыу тантанаһында күрһәтеләсәк, форум тамамланғас, Рәсәй Президентына тапшырыласаҡ.\nБөгөн алты көн барған «Төркиҙәр алтыны» форумы тамамлана. Йәштәр мөхитендә милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе яйға һалыу һәм Рәсәй халыҡтары мәҙәниәтен үҙ-ара байытыу сараның төп темаһы булды. Форум барышында ҡатнашыусылар тыуған төбәктәре өсөн социаль яҡтан әһәмиәтле бурыстарҙы хәл итеүгә йүнәлтелгән проекттар булдырыу өҫтөндә эшләне. Ошо проекттарға идара итеү өсөн яуаплылыҡты төрки йәштәренең берҙәм ойошмаһы үҙ өҫтөнә алды.\nПроект сессиялары һөҙөмтәһендә ҡатнашыусылар Рәсәй биләмәһендә туризмды үҫтереү, төрки мәҙәниәтен популярлаштырыу, рәсәйҙәрҙең милли грамоталылығын күтәреү, берҙәм милләт-ара мәғлүмәт биреү платформаһын булдырыу кеүек проекттар әҙерләне.\nТеги: йәштәр,төрки донъяһы


Бәхеткә юл » Табын\n08 февраля 2019 йыл | Йәмғиәт\n...Мәктәптә ғәҙәти эш көнө башлана. Төрлө яҡтан килгән "Иҫәнмеһегеҙ”ҙәргә сәләм бирә-бирә, уҡытыусылар бүлмәһенә яҡынлашам. Ишек төбөндә бер төркөм балалар уҡытыусы апайҙарын уратып алған да, бер-бер артлы һорау яуҙыралар:\n- Светлана Винер ҡыҙы! Бөгөн бассейнға барабыҙмы? Сәғәт нисәлә?\n- Күп балалы ғаиләләргә тейешле документтарҙы ҡайҙа тапшырырға ул, апа?\n- Апа, бына был малай кисә ҡайтҡанда мине ҡарға батырҙы!\nСиттән ҡарап торған кеше: "Йә, Хоҙай, уҡытыусыға Алла ярҙам бирһен! – тип урап үтер ине. Ә беҙҙең өсөн, йәғни балалар араһында һис ауырһынмай, ҡайһыһына йылмайып, ҡайһыһын әҙерәк шелтәләп, һәр береһенә тейешле яуап биреп торған "апа”лар өсөн был ғәҙәти күренеш. Бына 28 йыл инде Яңғыҙҡайын урта мәктәбендә директорҙың тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары, рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләгән Светлана Винер ҡыҙы Бикбаеваның һәр иртәһе шулай башлана.\nЭйе, мәшәҡәтле, ығы-зығылы, тынғыһыҙ шул уҡытыусының эше. Ул түҙемлек, сабырлыҡ, яғымлылыҡ һорай. Ләкин был һөнәрҙе һайлағанына Светлана Винер ҡыҙы һис тә үкенмәй. Сөнки уҡытыусы бөтә көсөн биреп, бала күңеленә тик яҡшылыҡты һеңдерә, тормошто яратырға өйрәтә, шуның менән бәхетле лә ул. Светлана Винер ҡыҙы иһә бәхетенең нигеҙендә тыуған ғаиләһендә, ата-әсәһенән алған тәрбиә ята, тип уйлай һәм ғүмере буйына уларға рәхмәтле булып ҡала.\nБик тырыш, аҡыллы бала булып үҫә ул. Яңғыҙҡайын урта мәктәбен тик "5”-ле билдәләренә генә тамамлай. Теләге – юрист һөнәрен үҙләштереү. Ләкин яҙмыш юлдары уны Татар Саскүле ауылына алып килә - хеҙмәт юлын 18 йәшендә татар теле уҡытыусыһы булып башлай. Унда ике йыл эшләгәндән һуң, тыуған ауылында мөхәббәтен табып, Фәнир Фәйзулла улы менән ғаилә усағын ҡабыҙалар. Шунан бирле тыуған мәктәбендә балаларға белем һәм тәрбиә бирә Светлана Винер ҡыҙы. Ситтән тороп Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтын тамамлай. Уҡыған ваҡытта уны аңлап, һәр яҡлап ярҙам итеп тороусы тормош иптәшенә, ҡайны-ҡәйнәһенә лә бик рәхмәтле ул. Бер-бер артлы ике улдары – Данир менән Линар донъяға килә. Балалары ла үҙҙәре кеүек тырыш, тәртипле, кешелекле булып үҫә. Бөгөнгө көндә Данир ғаиләле, тормош иптәше менән ҡыҙ үҫтерәләр, Линар ҙа, әрме хеҙмәтен тултырып ҡайтып, һөнәр алып, тырышып эшләп йөрөй. Ныҡ, татыу ғаилә, күҙҙәр генә теймәһен!\nТағы яратҡан эше менән бәхетле Светлана. Беҙ – хеҙмәттәштәр, ғүмер буйы татар балаларына рус теленән белем бирәбеҙ. Күпме уртаҡ проблемалар хәл ителгәндер был осорҙа. Светлана гел бөтә эштең уртаһында ҡайнай, үҙенә генә хас ныҡышмалылыҡ, сабырлыҡ менән һәр эште еренә еткереп башҡар. Тик уҡытыусы хеҙмәтенә төп баһа – уҡыусыларының мөнәсәбәтелер ул. Яңғыҙҡайындың хәҙер инде нисә быуын балаһы Светлана Винер ҡыҙына тәрән хөрмәт, оло рәхмәт тойғоһо менән йәшәй. Һәр ваҡыт бала хаҡын яҡлап, күңел йылыһын улар менән бүлешеп йәшәгән уҡытыусы был ихтирамға лайыҡ. Уның тырышлығы менән үткәрелгән төрлө тәрбиә саралары, матур дәрестәр, сәйәхәттәр һәр бала күңелендә онотолмаҫлыҡ матур хәтирә булып һаҡланалыр. Сөнки улар барыһы ла күңел йылыһы, ихласлыҡ менән үткәрелә.\nСветлана Винер ҡыҙы күңел байлығы, алсаҡлығы, ихласлығы менән дә бәхетле. Кешенең хәленә керә белә, аҡыллы кәңәштәрен бирә, йылы мөнәсәбәте менән яҡындарының күңелен күрә. Тормошто ярата, тәбиғәттең һәр миҙгеленә һоҡлана белә ул. Йорттарына барып керһәң, аяҡ баҫырға ҡурҡып тораһың – ишек төбөнән үк таҙалыҡ, бөхтәлек бөркөлөп тора. Һәр тәҙрә төбөндә гөлдәре күкрәп сәскә атып ултыра. Ҡайҙан ваҡыт һәм көс табалыр ул. Мәктәп эшенең бөтмәҫ-төкәнмәҫ отчеттары, пландары, уҡыусыларҙың дәфтәрҙәре һәм башҡа күҙгә күренмәй торған эштәре лә һанап бөткөһөҙ бит. Ләкин Светлана үҙ эшен, уҡыусыларын бик ярата. Шуға ла тынғыһыҙ уҡытыусы үҙ белемен арттырыу өҫтөндә күп эшләй, эҙләнә. Һөҙөмтәлә, йылдың-йылы уның уҡыусылары яҡшы күрһәткестәргә өлгәшә, юғары уҡыу йорттарына уҡырға керә. Мәктәп дирекцияһы ла уның эшенән бик ҡәнәғәт.\nЯныбыҙҙа бына шундай тынғыһыҙ, итәғәтле, шатлығыңды уртаҡлашып, борсоуҙарыңды бүлешергә әҙер торған коллегабыҙ булыуға шатланып йәшәйбеҙ һәм эшләйбеҙ.\nЯңғыҙҡайын урта мәктәбенең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.


ИҢ ҠӘҘЕРЛЕ ТӘҮГЕ ЕҢЕҮ\nИлебеҙ 2020 йылда Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллыҡ оло юбилейын билдәләйәсәк. Был байрамды телгә алғанда иң ҡәҙерле еңеү тураһында ла оноторға ярамай. Уҙған 2016 йылда Мәскәү эргәһендәге һуғышта еңеү яулағаныбыҙға 75 йыл тулды.\nБынан өс сирек быуат элек Мәскәү эргәһендә барған алышты һәр бер совет гражданы ғына түгел, башҡалар ҙа ҙур иғтибар менән күҙәтеп бара. Сөнки Советтар Союзы тип йөрөтөлгән бөйөк илдең был донъяла ҡалыу-ҡалмауына бәйле һорау бар кешелекте борсоно, ҡыҙыҡһындырҙы. Сит илдәрҙең күпселеге Советтар Союзының еңеүенә икеләнде, сөнки фашистик Германия бөтөн Европала иң көслөләрҙән һаналды, уларҙың ҡораллы көстәре ныҡлы ине.\n«Тайфун» исеме аҫтында алып барылған Мәскәүҙе алыу операцияһы ике этапҡа бүленә: беренсеһе—оборона ( 1941 йылдың 30 сентябренән 5 декабргә тиклем), икенсеһе контрһөжүм осоро (1942 йылдың 5-6 декабренән 7-8 ғинуарға ҡәҙәр). Тора бара һуңғыһы Ҡыҙыл Армияның һөжүм стратегияһына әйләнә. Ул 1942 йылдың 20 апреленә тиклем дауам итә.\nФашист армияһының «Үҙәк» тип аталған төркөмөнә ҡаршы алышҡа Көнбайыш, Брянск һәм Резерв фронттары ҡаршы алышҡа сыға, ә 17 октябрь көнө Калининск фронты барлыҡҡа килә.\nБыл бәрелештә Советтар Союзының һәм фашистик Германияның көстәре тигеҙ булмай. Беҙҙең дүрт йүнәлештә—Брянск, Көнбайыш, Резерв, Калининск фронттарында барлығы 1250 һалдат һәм офицер, 7600 ҡорал, 990 танк, 677 самолет иҫәпләнһә, «Үҙәк» фашистик армияһы төркөмөндә иһә 1800 һалдат, 14000 ҡорал, 1700 танк, 1390 самолет була. Ошондай ҙур айырма булғанға ла фашистик Германия Мәскәүгә яҡынлай, илбаҫарҙарҙың 3-сө, 4-се танк төркөмө ҡаланан 27 саҡрым алыҫлыҡта ғына була.\nБаш ҡаланы һаҡлау өсөн бар мөмкинлектәрҙе лә ҡулланалар. Төрлө оборона ҡоролмалары төҙөлә, резерв ғәскәрҙәр формалаша. Мәскәүгә бар ил ярҙам итә. Беҙҙең республикабыҙҙан 1941 йылдың йәй һәм көҙ айҙарында пландан тыш үҙ ирке менән 70 мең кеше фронтҡа алына. Ленинград блокадала булһа ла Мәскәүгә ҡорал ебәреп ята.\nҺалдаттар һәм офицерҙар илһөйәрлек һәм ғәйрәтлек күрһәтә. Мәҫәлән, Дубосеково юлы янына 28 герой-панфиловец сығып баҫа. Уларҙың политруктары В.Г.Клочков: «Кирегә сигенеү юҡ, артта Мәскәү!»—тип әйтә. Һәм, ысынлап та, бәрелеш аҙағында алты ғына кеше ҡалыуға ҡарамаҫтан, бер аҙым да сигенмәйҙәр.\nМәскәү эргәһендә алыш башланыр алдынан 7 ноябрҙә Ҡыҙыл майҙанда хәрби парад үтә. Шулай уҡ, был көндө Куйбышев (хәҙерге Һамар) ҡалаһында ла парад була. Мәскәүгә ҡурҡыныс янаған осорҙа Куйбышевҡа сит илдәрҙең министрлыҡтары күсерелә. Бында эшләүсе вәкилдәр ике ҡалала үткән парадты күреп, ҡоттары осоп бар донъяға Совет ғәскәрҙәре ныҡлап әҙерләнгән һәм ҡорал яғынан да яҡшы тәьмин ителгән тигән һүҙ тарата. Ошо хәбәрҙән һуң, Төркиә һәм Япония беҙгә ҡаршы һуғыш асырға тигән уйынан кире ҡайта.\nБөйөк Ватан һуғышының 22 айында немец-фашист армияһы бөтөн Европаны яулап ала, улар үҙҙәренең 300 меңгә яҡын һалдатын юғалтһа, Советтар Союзы менән алышта көн һайын тәүҙә 4 мең, аҙаҡҡа табан 7 мең кеше, өсөнсө ай аҙағына 500 мең һалдат яу яланында ятып ҡала.\nҠыҙыл Армияның ҡаһарман һалдаттары дошманды Мәскәүҙән 150-400 саҡрымғаса ҡыуып ебәреүгә өлгәшә. Фашистарҙың 50 дивизияһын юҡҡа сығара. Улар 832550 һалдатын һәм офицерын юғалта.\nБеренсе еңеүҙе яулауҙа беҙҙең яҡташтарыбыҙ ҙа ҙур батырлыҡтар күрһәтә. Генерал Даниил Арсентьевич Журавлевтың (1896-1900 йылда Баймаҡ ҡалаһында тыуған) 1-се корпус һалдаттары фашист авиацияһынан һауаны һаҡлай. Шулай уҡ Сибай ҡалаһынан И.С.Карманов, И.А.Тутаев, Ш.Х.Хәсәншин, А.А.Баталов һәм башҡалар Мәскәү эргәһендәге һуғышта ҡатнашып оло ҡаһарманлыҡ күрһәткәндәре өсөн миҙалдар менән наградлана.\nБыл ҡәҙерле беренсе еңеү беҙгә еңел бирелмәй. Бында ҡорал, хәрби әҙерлек кенә түгел, ә совет һалдаттарының берҙәм, татыу, дуҫ, илһөйәр, батыр булыуҙары ла ҙур роль уйнай. Бөйөк Ватан һуғышында еңеүебеҙ ҙә оло мәртәбәгә эйә. Көнбайыш илдәре әле лә Рәсәйҙе теҙ сүктереү теләгенән өмөт өҙмәй. Беҙҙе сеймал сығанағы итеп, халҡыбыҙҙы арзан эш ҡоралы итеп күрергә теләй. Быны булдырмаҫ өсөн балаларыбыҙҙы илһөйәр, рухлы итеп үҫтерергә бурыслыбыҙ.\nполковник, Сибай ҡалаһының ветерандар совере рәйесе.


Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 194760\nӘзербайджан хәрби авиациаһы Таулы Карабахтағы сиктәр буйынса ут асҡан. Был турала Әрмәнстан Оборона министрлығы вәкилдәре хәбәр итә. Һөжүм өсөн Төрөк авиацияһы пилотһыҙ аппараттары һәм истрибителдәре ҡулланылған. Пилоттарҙың төрөк телендә аралашҡанын да яҙҙырып алғандар. Таулы Ҡарабахта ыҙғыштар 1988 йылдан бирле бара, автономиялы өлкә Әзербайджандан айырылыуы хаҡында иғлан итә, 90-сы йылдарҙа бихисап бәрелештәр була, әммә уртаҡ фекергә килә алмайҙар. Үткән аҙнала был төбәктә хәл ҡатмарлашты, яҡтар Әзербайджан һәм Әрмәнстан бер-береһен хәрби хәрәкәт башлауҙа ғәйепләп яу асты.\nАмериканың Огайо штатында Президентлыҡҡа кандидаттар Дональд Трамп һәм Джо Байден араһында тәүге дебат ойошторолдо. Әммә эксперттар был сараны дебат түгел, ә шоу тип атарға кәрәк тигән фекерҙә. Сөнки оппоненттар бирелгән темалар буйынса дискуссия урынына бер-береһен кәмһетеүҙән, һүҙ бирмәйенсә бүлдереүҙән бушаманы, объективлыҡҡа был һөйләшеүҙә урын булмаған. Һайлау алдынан уғҙарылған беренсе дебат Америка йәмғиәтендәге тарҡаулыҡты ғына дәлилләне, ти эксперттар.\nВладимир Путин 2022 йылдан эшкәртелмәгән ағасты сит илгә сығарыуҙы тыйырға ҡушты. Был турала ил Президенты Урман комплексын үҫтереү һәм тармаҡта криминалды бөтөрөү мәсьәләһенә арналған кәңәшмәлә белдерҙе. Киләһе йылдан Рәсәйҙә ағасты йығыуҙан алып әҙер продукция эшләүгә тиклемге сылбырҙы күҙәтеүсе система эшләй башларға тейеш. Владимир Путин ағасты эшкәртмәйенсә, йә исем өсөн эшкәртеп ситкә сығарыуға кәртә ҡуйырға саҡырҙы. “Был хаҡта беҙ күп әйтәбеҙ, шуға ла заманса, цифралы технологияларҙы ҡулланырға, урман комплексының федераль мәғлүмәт системаһын булдырырға ваҡыт”- тине Президент. Яңы система 1 ғинуарҙан пилот рәүештә, ә 1 июлдән бөтә төбәктәрҙә эшләй башларға тейеш.\nБөгөндән Рәсәйҙә яңы закондар үҙ көсөнә инә. Улар балалы ғаиләләргә түләүҙәр, пенсиялар һәм социаль пособиеларға, иғәнәлрҙе страховкалауға ҡағыла. Мәҫәлән, хәҙер социаль пособиелар һәм оҡшаш түләүҙәр тик “Мир” карталарына ғына күсерелә. Иғәнәләрҙең страховкалау өлөшөн ҡайтарыу ҙа бөгөндән 10 миллион һумға тиклем етә. Кесаҙнанан башлап пандемия осоронда ғәмәлдә булған ҡайһы бер түләүҙәр бөтөрөлә. Мәҫәлән, карантин осоронда эшһеҙ ҡалған шәхси эшҡыуарҙарға тәғәйенләнгән 12 мең һумлыҡ пособие башҡаса түләнмәй.


Алыҫтағы утрауҙың йөрәккә яҡынлығы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Алыҫтағы утрауҙың йөрәккә яҡынлығы\nАлыҫтағы утрауҙың йөрәккә яҡынлығы 06.11.2018 // Йәмғиәт\nКөньяҡ Кореяға сәйәхәт донъя именлеген хәстәрләүҙең уртаҡ маҡсат икәненә йәнә бер ҡат инандырҙы.\nБыйыл 26 – 30 августа Көньяҡ Кореяла Бөтә донъя дөйөм тыныслыҡ өсөн федерацияһы тарафынан үткәрелгән “Хәҙерге замандың мөһим мәсьәләләрен хәл итеү: парламентарийҙарҙың һәм дин әһелдәренең яуаплылығы” тип исемләнгән 32-се халыҡ-ара лидерлыҡ конференцияһында ҡатнашыу бәхете тейҙе.\nҠайһы яғы менән асылыр?\nКөньяҡ Корея хаҡында нәфис фильмдарҙан, дорамаларҙан белә инем. Ниндәй ул? Уҙған быуаттың 90-сы йылдарында тауарҙары менән тотош Рәсәй баҙарын биләп алған, эшсән халҡы менән танылған алыҫ утрауҙағы ил миңә ниндәй яғы менән асылыр?\nБыл сәфәргә Башҡортостан ҡатын-ҡыҙҙары союзы рәйесе Рәшиҙә Солтанованың һәм федерацияның Өфөләге вәкиле Ольга Кимдың фатихаһын алып сыҡтым. Ҡулымда – Бөтә донъя тыныслыҡ өсөн федерацияһы рәйесе, доктор Томас Г. Уолш ҡул ҡуйған саҡырыу ҡағыҙы. Унда ер йөҙөнөң юғары дәрәжәләге етәкселәре, закон сығарыусылары, дин әһелдәре, йәмәғәт ойошмалары лидерҙары ҡатнашлығында урындағы, милли, төбәк һәм глобаль кимәлдәге мөһим мәсьәләләрҙең, шул иҫәптән климат шарттарының үҙгәреү, экстремистик идеологияларҙың таралыу, гуманитар фажиғә һәм низағ күренештәренең инновацион сиселеше ҡараласағы, ҡунаҡтарҙы федерацияны ойоштороусыларҙың береһе, доктор Мун Хан Хак Джа никахҡа ингәндәрҙе фатиха биреү сараһына йыясағы хаҡында хәбәр ителә.\nТуғыҙ сәғәт буйы осҡан аэробуста пассажирҙар күп. Креслолар уңайлы, борт компьютеры – үҙе мауыҡтырғыс нәмә. Бер бәләкәй бала көйһөҙләнә башлағайны, уны йәтеш итеп урынлаштырылған сәңгелдәктә бәүеттеләр, экран аша әкиәт менән әүрәттеләр, китап күрһәттеләр, унан да ялҡҡас, юрғанға төрөп, йоҡлатырға алып киттеләр.\nСамолетта уҡ сит даирәгә барып эләккәнемде тойҙом. Кореялар бит, төҫ-һыҙаты менән дә айырылыбыраҡ торалар: ҡуңыр йөҙ, ҡыҫығыраҡ күҙҙәр, шырт ҡара сәстәр. Сеулдан 70 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан иҫ киткес мөһабәт Инчхон аэропортына килеп төшкәс, багажды алып сығыр яҡҡа йүнәлдем. Унда “UPF” (“Бөтә донъя тыныслыҡ өсөн федерацияһы”) яҙыулы ҡатырға тотҡан ҡаршы алыусылар көтөргә тейеш. Улар күренгәс, йылмайып ебәрҙем. Үҙҙәре лә, мине танып, ҡул болғаны. Фамилиямды асыҡлағас, бер рейста килгән мәскәүҙәр менән дә таныштыҡ: ирле-ҡатынлы Разбегиндар икән. Виктор Николаевич – грунттар һәм төҙөлөш механикаһы буйынса ғалим, эшҡыуар. Ул Рәсәйҙә сыҡҡан һәм сит илдәрҙә инглиз телендә таралған “Основания, фундаменты и механика грунтов” тип аталған фәнни баҫманың баш мөхәррире булып сыҡты.\nКиң, уңайлы автобусҡа инеп ултырып, хәүефһеҙлек ҡайышын эләктергәс, тип-тигеҙ асфальт йәйелгән төҙөк юл буйлап теҙелгән ҡупшы йорттарға, ят ағастарға ҡарап бара башланыҡ. Инчхон – Һары диңгеҙҙәге утрау. Уға самолетта килеп төшкәс, Сеулға һуҙылған күпер буйлап елдерәбеҙ икән. Юлдаштарыма күҙ һалам: уларҙы тигеҙ юлдан ойотоп бәүелеүме, әллә һауа сәйәхәтенән арыумы ипләп кенә әүен баҙарына алып киткән.\nСеулға аяҡ баҫҡас, ҡараһаң, кәпәс төшөп китерлек быяла бинаға арбалып текәләбеҙ. Виктор Николаевич шунда йәшәйәсәгебеҙҙе хәбәр итә. Был донъяла бейеклеге (554,5 м) буйынса өсөнсө урында торған 123 ҡатлы Lotte World Tower башняһы булып сыҡты. Уның иң өҫкө ҡатынан Сеулды күҙәтеү ҙә насип буласаҡ әле. Әммә был хаҡта һуңғараҡ.\nБашта “Lotte hotel world” тип аталған биш йондоҙло ҡунаҡханаға урынлашабыҙ. Башня уға текәлеп тора, бында башлыса офистар урынлашҡан. Киске 7-лә конференция асыласаҡ. Уға хәтлем йоҡлап алырға, хамам, сауна, бассейнға барып килергә мөмкинлек бар, тинеләр. Баҡынан килгән яңы танышым Азер Мурсалов, магазиндарға йөрөп килә алаһың, тип сауҙа майҙанын табырға өйрәтте. Уныһына өлгөрөрмөн, башта һыу ҡойонһам, хәл дә инер тип, бассейнға ыңғайланым. Көн йылы торһа ла (+30), ямғыр быҫҡаҡлай. Һауа дымлы булғанлыҡтанмы, тирегә килеште, бит матурайып киткәндәй. Ҡараңғы төшөүгә Сеул да үҙгәрҙе, сөм-ҡыҙыл уттарын балҡытҡан, башы болоттарға тейгән башня, әйтерһең, ебәк вәл менән ҡапланды. Ул беҙ урынлашҡан ҡунаҡханаға ҡаршы булып сыҡты.\nБында русса аңламайҙар, инглизсә белгәндәр ҙә һирәк. Ым-ишараға мөрхәтһенмәһәң, рәхәтләнеп башҡортса өндәш. Шуны тойоп ҡалдым: башҡортса менән корейса араһында бер ни ҡәҙәрем ауаздашлыҡ бар, ахыры: һаумыһығыҙ – омйо хосео, һау булығыҙ – омйоһихосео, ҡамсаһиһамида – рәхмәт! Хәс тә беҙҙеңсә, “ҡамса” тигәнен әйтәм.\nДжакузи ҙа, төрөк хамамы ла оҡшаны. Саунала ҡатын-ҡыҙҙың телевизор ҡарап ятыуы мәҙәк тойолдо. Гүзәл зат вәкилдәре үҙенә күп ваҡыт бүлә. Көҙгө алдында лосьон, майҙарҙың ниндәйе генә юҡ! Шампунь да, һабын да иҫ киткес сифатлы, хуш еҫле. Бассейнда ҡолас ташлап йөҙгәс, бүлмәгә ҡайттым. Биш тәүлекте бергә үткәрәсәк танышым – “Владивосток” телевидение һәм радио тапшырыуҙары компанияһының ижтимағи-сәйәси бүлеге мөхәррире Галина Медведева менән бик йылы таныштыҡ.\nБында ла үҙебеҙҙекеләр икән\nРәсәйҙән йәнә ҡалмыҡтар Саглар ханым һәм уның ире, лама дәрәжәһен алған Санал Санжиевтар менән дә еңел аралашып киттек. Конференцияла Рәсәй делегацияһы вәкилдәре бер өҫтәл артына ултырҙыҡ. Бөтә донъя тыныслыҡ өсөн федерацияһы рәйесе Томас Г. Уолш, берләшмәнең Евразия буйынса генераль секретары Константин Крылов, Мәскәүҙә теркәлгән Рәсәй йәмәғәт төбәк ойошмаһы рәйесе Дмитрий Самко, генераль секретарь Мария Назарова (Башҡортостан килене, ире – Салауат ҡалаһынан) менән дә ошонда күрештек. Рәсәйҙән йәмғеһе һигеҙ делегатбыҙ икән.\nСығыштар ете телгә тәржемә ителде. Русса каналға баҫһаң, ап-асыҡ ишетелеп, аңлашылып тора. Халыҡ күп, 120 ил вәкиле ҡатнашҡан сара бит, бигерәк тә Африканан килгәндәрҙең күплеге күҙгә салына. Әле Көньяҡ Кореяның Асан ҡалаһында урынлашҡан Сан Мун университетында фото, видеомонтаж, реклама һәм пиар белгесе һөнәрен үҙләштергән Христина Паличева – Екатеринбург ҡалаһынан. Конференцияға тәржемәсе сифатында саҡырылған. Әсәһе Рәйсә Шәмсетдинованың башҡорт ҡыҙы булыуын, Өфөлә тыуып, аҙаҡ ғаиләһе менән Благовар районының Таң ҡасабаһында йәшәүен, БДПИ-ның сит телдәр факультетын тамамлауын ғорурлыҡ менән һөйләне. Мин дә яҡташ ҡыҙыбыҙға сикһеҙ һоҡланыуымды белдерҙем. Ни өсөн тигәндә, сит илдә белем алыуы ғына түгел, ошондай конференцияларға эшләргә саҡырылыуы ла күпте һөйләй.\nКорей телен белгәс, Христина беҙҙе магазиндар буйлап та йөрөтөп, кәрәкле бүләктәр алырға ярҙам итте. Үҙебеҙ ҙә уғаса ниҙәрҙер һатып алырға өлгөргәйнек. Ым-ишара, онлайн һүҙлек ярҙамында аралаштыҡ. Христина төбөнә төшөп белеште, иң яҡшыһын, сифатлыһын һайлап алышырға тырышты. Косметика, кремдар буйынса Көньяҡ Корея тауарҙары маҡтаулы, данлы тип әйтһәң, арттырыу булмаҫ. Әммә әйберҙәр бик ҡыйбат. Шуға ла артыҡ мауыҡманыҡ.\nБөтә донъя тыныслыҡ өсөн федерацияһы – бик абруйлы ойошма. Уның ғәйәт ҙур эштәр башҡарғанын, хеҙмәтенең күп яҡлылығын тормошҡа ашырған проекттарынан да күрергә мөмкин: “Донъя шоссеһы”, “Байкал”, “Ауыл ҡалаға ярҙам итә”, “Мистер һәм Мисс Университет”, “Йәш тыныслыҡ илселәре”, “Спорт тыныслыҡ яҡлы!” программалары таныулы. Федерация кешелектең бер илаһи инештән яралып, аһәңдең һәм бергәлектең тотҡаһы булыуын таныуға нигеҙләнеп, бөтә диндәрҙе лә ерҙәге тыныслыҡ өсөн берләшеүгә, хеҙмәттәшлеккә саҡыра. Проекттары глобаль селтәр аша тормошҡа ашырыла. Маҡсат – кешеләрҙең тыныс йәшәү рәүешен, киләсәкте ҡайғыртыу, араларҙағы дуҫлыҡ күперен нығытыу. Федерация бар халыҡты бер бөтөн ғаилә итеп күрергә теләй.\nҮҙе иҫән саҡта доктор Мундың “Человек планеты, любящий мир” китабының исем туйына бөтә донъянан ағылалар. Йыйынтыҡ Көньяҡ Кореяла бестселлерға әйләнә. Рәсәйҙә лә уны уҡыусылар артҡандан-арта. 1960 йылдың апрелендә доктор Мун Сон Мён менән Хан Хак Джа өйләнешкән. Шул ваҡыттан алып улар ысын атай-әсәй, остаз, лидер өлгөһөн күрһәтеп, йәмәғәтселектә һәм рухи тормошта әүҙем ҡатнаша. Заман заңы менән ауаздаш саралар үткәреп, бөтөн донъяла кешелектең юғарылығын билдәләгән тыныс тормош төҙөү хәстәрен күрә улар. Ирле-ҡатынлы Мундарҙың ошо маҡсатта 120 илде урап сыҡҡаны билдәле. Уларҙың мөхәббәткә, үҙ-ара килешеп йәшәүгә нигеҙләнгән йәмғиәт төҙөүгә ынтылыуы донъялағы бихисап проект аша тормошҡа ашырыла. Яҡын Көнсығыштағы дини-ара татыулыҡ һәм килешеүсәнлек, тәбиғи ресурстарҙы, технологияларҙы үҙ-ара тигеҙ бүлешеү идеяларын яҡлаған бизнес-проекттар, донъялағы процестарҙы глобаль күҙаллаған кадрҙар тәрбиәләүсе мәғариф усаҡтары, журналист этикаһын билдәләгән медиа ойошмалар булдырыу – шулар иҫәбендә.\n1960 йылдан башлап милләткә, расаға, дингә ҡарамай, мөхәббәткә нигеҙләнгән ғаиләгә фатиха биреү йолаға әйләндерелгән. Доктор Мун донъялыҡта юҡ инде, алты йыл элек баҡыйлыҡҡа күскән. Әммә уның рухы иҫән булыуына, баҡыйлыҡтан да фатиха биреүенә ихлас ышанып башҡарыла һаман да был йола. Был юлы уның тол ҡатыны Хан Хак Джа дүрт мең парға фатиха бирҙе, ә 200 мең пар фатиханы интернет аша алды. Донъялағы тыныслыҡ хаҡына һөйөүгә нигеҙләнеп, килешеп йәшәүгә ант итеп, никах балдаҡтары алмашты йәштәр. Ғаилә институтына тарҡалыу хәүефе янаған хәҙерге заманда мөхәббәтле нигеҙ ҡороп, бер-береһенә тоғро булырға бөтә ғаләм алдында ант биргән йәш йөрәктәрҙең саф ниәттәре ҡыйралмаһын, йылы тойғолары һүрелмәһен, парһыҙҙар табышып ҡауышһын, тормош юлын етәкләшеп үтеүҙән дә ҙурыраҡ бәхет юҡ тигән идея менән һуғарылғайны сәхнәлә барған театрлаштырылған тамаша һәм сығыштар.\nИлаһи күренештең шаһиты булырға стадионға 20 мең кеше килгәйне. Конференцияла ҡатнашҡан 300 делегат улар араһында юғалып ҡалманы, сабырлыҡ һаҡлап, бер-береһенә ихтирам менән автобустарға тейәлешеп таралышты.\nЯрты быуатҡа ергә күмелгән йылға\nСеул – мегаполис. Һәр ҡайҙа бейек йорттар, халыҡ күп, урамдар шаулап тора. Бөтә ерҙә тәртип. Һөйләүҙәренсә, ҡаланы ике ярға бүлеп аҡҡан Чхонгечхон йылғаһын күмеп, алты километрға һуҙылған трасса төҙөп ҡуйғандан һуң экология насарлана, ҡала халҡы тын юлдары ауырыуҙары менән интегә. Һөҙөмтәлә мэр йылғаны кире ҡаҙҙырырға хәл итә. Ҡаршы төшөүселәр ҙә була. Транспорт йөрөшө насараясаҡ, ҡайһы бер маршруттарҙы үҙгәртергә тура киләсәк һәм башҡа сәбәптәрен әйтәләр. Ләкин мэр Ли Мён Бак 2003 йылда аҫылмалы күперҙәр төҙөү, ер аҫты аша сығыу, яңы автобус маршруттары асыу планына ҡул ҡуя. Һәм был ҡарар дөрөҫ тә була. Ике йыл эсендә проект тормошҡа ашырылғас, ҡалаға саф һауа менән яңы һулыш инә. Мөхит йәшеллеккә күмелә, ҡоштар төйәкләнә. Һыуҙы йылына бер тапҡыр икенсе Ханган йылғаһынан һурҙырып алалар. Уның буйына йәйәүлеләр өсөн һуҡмаҡтар, XVIII быуаттағы Сеулды хәтерләткән тарихи парк, рәссамдарға һүрәт төшөрөү өсөн майҙан, “теләктәр диуары” булдырыла.\nХанган йылғаһының һыуы буръяҡ һәм бысраҡ кеүек тойолдо, шулай ҙа ул барыбер ҡаланың бер йәме, матурлығы булып, әллә ҡайҙан иғтибарҙы йәлеп итеп ята. Дөрөҫөн яҙам, яр буйлап сәйәхәт ҡылырға насип итмәне. Уның ҡарауы, уттары менән балҡып үҙенә саҡырған мөһабәт башнянан – Лотте Ворлд Товерҙан – тирә-йүнде күҙәттек. Лифт бер минутта 118-се ҡатҡа мендереп ҡуйҙы. Бинаның эсендәге гигант экрандар төрлө тойғо уята: йә үҙеңде фарсы балаҫы өҫтөнән атлап киткәндәй, йә ҙур диңгеҙ эсендә йөҙгән балыҡтар араһында кеүек хис итәһең. Күҙәтеү майҙанындағы быяла иҙәнгә тәүҙә аяҡтарҙы шыуҙырып саҡ-саҡ баҫаһың, аҙаҡ уға өйрәнеп китәһең, төрлөсә фотоға төшәһең. Туристар бында Сеулдың күренештәренә һоҡланырға ғына түгел, ял итергә, кафела ултырып тәмлекәстәр менән һыйланырға, ҡәһүә эсергә лә килә.\nКөньяҡ Корея халҡында әкиәти образдарҙы йәнле итеп күҙ алдына килтереү, уларҙы үҙҙәре менән бергә “йәшәтеү” һәләте бар. Ҙур сауҙа комплексында тоҙ бөртөгөнә ҡуйылған гигант һәйкәлгә ҡарап таң ҡалдым. Уйынсыҡ брелоктар рәүешендә сумкаларға, рюкзактарға тағып йөрөтөү ҙә киң таралған. Аттракциондары менән дан ҡаҙанған ер аҫты донъяһына ла инеп китергә форсат булманы. Сеулды өйрәнергә махсус килергә кәрәк тигән ҡарарға килдем. Ә күҙгә салынғандарын теркәп ҡуйҙым.\n“Тыныслыҡ – үҫеш өсөн иң яҡшы ҡорал”\n– “Тыныс иртәләр иле” Көньяҡ Корея һәм коммунистик режим хөкөм һөргән Төньяҡ Кореяның бер ғаилә булып берләшеүе элек мөмкин түгел хәл булһа, бөгөн был – көн талабы. Халҡы нимә тиһә, шул алға киләсәк, – тине сығышында Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Сергей Свинцов. – Кибер атакаларҙы кире ҡағыу, иң шәп ҡорал уйлап табыуға донъяла бер триллион доллар аҡса китә. Ҡоралланыуҙы туҡтатып, әлеге сығымдарҙы яңы объекттар төҙөүгә файҙаланыу кәрәк.\nКөньяҡ Америкалағы Парагвай иленән конгресмен ҡатын Сентия Тарраго Диаздың сығышында ҡатын-ҡыҙҙың ер йөҙөндә тыныслыҡ урынлаштырыуҙағы өлөшө, ғаилә, экология, социаль тигеҙһеҙлек мәсьәләләре билдәләнде. Һиндостандан килгән Рамен Дека: “Тыныслыҡ – ул үҫеш өсөн иң яҡшы ҡорал. Халыҡ һайлап ҡуйған вәкилдәр ерҙә изгелекте арттырыу, кешеләр күңелен яҡтылыҡҡа йүнәлтеү өсөн эшләргә тейеш”, – тине. Мали президенты Дионкунда Траоре, Албанияның вице-спикеры Василика Хуси, Иордания парламентарийы Ораиб Ал Рантави һәм башҡалар бөтә илдәрҙә тыныслыҡ, дөйөм баҙар, сауҙа-иҡтисади берлек булдырыу, терроризм, эшһеҙлек кеүек күренештәрҙән ҡотолоу өсөн даими эшмәкәрлек алып барыу хаҡында һөйләне. Көньяҡ Африканың хөкүмәт һәм сәйәси эшмәкәре, Нобель премияһы лауреаты Нельсон Манделаның ейәне Мандла Мандела кеүек донъяға билдәле шәхестәрҙең ҡатнашыуы йыйынға мәртәбә өҫтәне.\nКәмәне кем һелкетә?\nБыйыл апрелдә ике Корея башлығы, 11 йыл эсендә беренсегә осрашып, ике ил араһында һуғыш сығыу хәүефе бөтөүе хаҡында бөтә донъяға иғлан итте, денуклеаризация – атом йәҙрәһенән азат зона тураһында декларацияға ҡул ҡуйҙы. Пхеньянда үткән саммит һөҙөмтәләре ҡыуандыра: КХДР Ионбендағы эксперименталь ядро реакторын ябырға, сиктә бер саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан күҙәтеү нөктәләрен дә алып ташларға килеште. Быйыл ноябрҙән, халыҡ-ара килешеүҙәр буйынса, ярамаған урындарҙа хәрби уҡыуҙар һәм осоуҙарҙы туҡтатырға тигән талап та үтәлә башлаясаҡ. Ярымутрауҙың көнсығышында, көнбайышында тимер юлдарҙы, автотрассаларҙы тоташтырыу эшенә тотонасаҡтар. Был Рәсәй өсөн дә йөк ташыуға уңайлы буласаҡ.\nТөньяҡ һәм Көньяҡ Корея 2032 йылда берләшеп, йәйге Олимпиада үткәреүгә теләк белдергән. 2020 йылда Токиола уҙасаҡ олимпиадаға ике илдән бер команда бара тип планлаштырылған. 2018 йыл аҙағына тиклем Төньяҡ Корея хөкүмәте лидеры Ким Чен Ын Сеулға эшлекле сәфәр менән киләсәк. Көньяҡ Корея Президенты Мун Чжэ Инды КХДР халҡы иҫ киткес күңел күтәренкелеге менән ҡаршы алғаны ҡыуандырҙы.\nТимәк, тыныслыҡ илселәренең эше бушҡа түгел. Мөнәсәбәттәр йылына, ҡоралланыуҙан туҡтап, барлыҡ ынтылыш кешеләр файҙаһына ыңғай эшмәкәрлек алып барыуға йүнәлтелә. Ким Чен Ындың АҠШ Президенты Дональд Трамп менән быйылғы дипломатик осрашыуы киҫкен мәсьәләләрҙең тыныс хәл ителәсәгенә ышаныс өҫтәй һәм өмөт уята.\nТыныслыҡ һәр кемдән башлана. Ер йөҙө халҡы бер-береһенә ихтирамлы мөнәсәбәттә булырға тейеш, бар кешелектең аҡылын, хыялдарын, ынтылыштарын шул изге маҡсатҡа йүнәлдерергә кәрәк. Киләсәктә донъяны йәшел планета итергә, бөтөн, имен килеш һаҡларға, уның байлыҡтары киләһе быуындарға етерлек итеп йәшәргә тигән илаһи ынтылыш фарыз халыҡтарға. Яҡты киләсәккә илткән юлдарҙы асыҡ тойомлау, уны хәстәрләү – көн талабы.\nКөньяҡ Кореяны биш көн эсендә танып бөтөп булмай. Уны фильмдар, китаптар аша өйрәнеү артабан дауам итә. Хәҙер ниндәйҙер күҙаллау бар, аралашыу, танып белеү даирәһе киңәйеүе яңы уйҙарға, хистәргә юлыҡтыра. Элек Төньяҡ һәм Көньяҡ Корея хаҡында зәңгәр экрандарҙан ишеткәндә, ҡайҙалыр миңә ҡағылмаған нәмәләр хаҡында һүҙ бара һымаҡ ине, хәҙер уның яҙмышының беҙгә лә туранан-тура ҡағылғанын беләм.\nБер үк планетала йәшәгәндә ошо хаҡта һәр кем уйланырға тейеш. Аңлашылмаусанлыҡ йә уйлап еткермәгәнлек сәбәпле донъя көлгә әйләнмәһен, халыҡтар бер-береһенең үҙенсәлектәрен, телен, ғөрөф-ғәҙәттәрен ихтирам итһен, татыу һәм дуҫ йәшәһен. Кешене кеше иткән сифаттар, мәңгелек ҡиммәттәр ергә һалып тапалмаһын. Сеул тәьҫораттары шул хәҡиҡәтте тәҡрарлай.


”Демография” милли проектына ярашлы\n5 Ғинуар 2020, 11:00\n2020 йылдың 1 ғинуарынан 2017 йылдың 31 ғинуарынан һуң тыуған өсөнсө һәм артабанғы сабыйҙар өсөн өс йәшкә тиклемге айлыҡ түләүҙәр тәртибе үҙгәрә. ”Демография” милли проектына ярашлы, ишле ғаиләләргә социаль ярҙам саралары көсәйтелә.\nТүләү тәғәйенләү өсөн ғаиләнең йән башына килгән уртаса килеме ике йәшәү минимумы дәүмәленә тиклем арттырыла. Беҙҙең республикала йәшәүсе хеҙмәткә һәләтле йәштәгеләр өсөн был сумма 10 434 һумға тиң.\nСоциаль ярҙамдың был төрөнә хоҡуҡтан йән башына тура килгән уртаса килем 20 мең 868 һумдан артмаған осраҡта (хеҙмәткә һәләтле йәштәге халыҡ өсөн икеләтелгән йәшәү минимумы дәүмәле) һәр ишле ғаилә файҙалана ала. Мәҫәлән, биш кешенән торған ғаилә өсөн айлыҡ килем 104 мең 340 һумдан артмаҫҡа тейеш. Түләүҙәр дәүмәле элеккесә – 8 мең 993 һум.


Инвалидтарҙы социаль яҡлау мәсьәләләре буйынса Хөкүмәт Президиумы үткәрелде. // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nИнвалидтарҙы социаль яҡлау мәсьәләләре буйынса Хөкүмәт Президиумы үткәрелде.\n10:18, 18 декабря 2013 Йәмғиәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үткәргән БР Хөкүмәте Президиумы ултырышында инвалидтарҙы социаль яҡлау мәсьәләләре тикшерелде.\nРеспубликала белем биреү, мәшғүллек, социаль яҡлау, пенсия менән тәьмин итеү өлкәләрендә инвалидтарҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса бөтә дәүләт саралары комплексы тормошҡа ашырыла.\n— Кешеләрҙең «сәғәт» кеүек эшләүе мөһим, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Йыш ҡына сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр башҡа өлкәләрҙә сикләнмәгән мөмкинлектәргә эйә. Улар араһында уңышлы эшҡыуарҙар, билдәле ғалимдар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, сәнғәт оҫталары һәм башҡалар бар.\nПрезидент, дәүләт һәм муниципаль власть органдары инвалидтарҙың йәмәғәт ойошмалары һәм ассоциациялары, хәйриә фондтары менән уртаҡ тел табып, тығыҙ эшләргә тейеш, тип иҫәпләй.\nИнвалид бала ҡараған ғаиләләрҙең тормош сифатын яҡшыртыу мәсьәләһе айырым иғтибарға лайыҡ.\n— Бөгөн республикала 300 меңдән ашыу инвалид йәшәй, шуларҙың 14 меңдән ашыуы — балалар, — тип һандар килтерҙе Рөстәм Хәмитов. — Һуңғы йылдарҙа өлкән йәштәге инвалидтар һаны һиҙелерлек кәмей, ә бына инвалид балалар һаны, киреһенсә, — арта, бөтә Рәсәй буйынса шулай.\nПрезидент республика Хөкүмәтенә инвалид бала ҡарау менән мәшғүл эшләмәгән эшкә һәләтле кешеләргә пособие күләмен ҡайтанан ҡарарға ҡушты.\nШулай уҡ ултырышта мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙы ваҡытында медицина реабилитациялауын ойоштороу тураһында һөйләштеләр.\nШул уҡ ваҡытта республикала психоневрологик сирле балаларҙы медицина реабилитациялауы мәсьәләһе айырыуса киҫкен тора. Бөгөн быға биш мең бала мохтаж, һәм ошондай иғтибар талап итеүсе балалар һаны йылдан-йыл артыу ихтималлығы бар.\nБыл турала һөйләп, Президент Хөкүмәткә республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығы менән берлектә махсус балалар медицина реабилитациялау үҙәге төҙөү мәсьәләһен ҡарарға тәҡдим итте.\nТағы ла бер мөһим мәсьәлә — уңайлы мөхит булдырыу.\nБыға ярашлы программа Башҡортостанда 2011 йылдың апрелендә, федераль кимәлдә ошондай программаны раҫлағанға тиклем йыл ярым алдан, ҡабул ителгәйне. Шуға ҡарамаҫтан, әлегә республикала уңайлылыҡ стандарттарына ҡулайлаштырырға кәрәкле 20 мең тирәһе социаль объект бар.\n— Хәҙер социаль инфраструктура объекттарының өстән ике өлөшө тиерлек коляскала йөрөүсе инвалидтар үтерлек түгел. Хатта иң кәрәкле әйберҙәр һатылған күп магазиндарҙың пандустарынан күтәрелеүе бик ҡыйын. Дөрөҫөн әйтергә кәрәк, бөгөн республикала мөмкинлектәре сикләнгән граждандар өсөн бөтә ҡағиҙәләргә ярашлы итеп төҙөлгән объекттар бармаҡ менән генә һанарлыҡ,— тип билдәләне Рөстәм Хамитов.\nУлтырыш барышында иң киҫкен проблемаларҙың береһе —инвалидтарҙы эшкә урынлаштырыу мәсьәләһен дә тикшерҙеләр.\n— Былтыр мәшғүллек хеҙмәтенә мөрәжәғәт иткән өс меңдән ашыу кешенең 37 проценты ғына эшкә урынлаша алды. Йәғни өс мөрәжәғәт итеүсенең береһе генә, — тине Президент. — Хәҙер күп предприятиелар төрлө һылтау менән инвалидтарҙы эшкә ҡабул итеүҙән баш тарта. Был ғәҙелһеҙлек кенә түгел — был кешенең конституцион хоҡуҡтарын туранан-тура һәм тупаҫ боҙоу. Мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең мәшғүллеген ойоштороу ысулдарының береһе — уларҙы эшкә урынлаштырыу өсөн эш урындарын квоталау системаһы. Был механизм эш биреүселәрҙе инвалидтарҙы эшкә алырға мәжбүр итә.\nБеҙгә килгәндә, быйыл предприятиеларҙы инвалидтар өсөн эш урындары менән йыһазландырыуға субсидияларҙы ике тапҡырҙан ашыуға арттырҙыҡ. Бынан тыш, кәмендә 35 кеше эшләгән предприятиеларҙа инвалидтарҙы эшкә алыу өсөн квота билдәләргә планлаштырабыҙ. Элек бындай норма 100 һәм унан күберәк кеше эшләгән предприятиеларға ғына ҡағыла ине. Беҙ муниципалитеттарға инвалидтарҙы эшкә урынлаштырыуға, психологик ярҙам күрһәтеүгә, профессиональ әҙерлек системаһы ойоштороуға булышлыҡ итеү бурысы ҡуябыҙ.\nТеги: бр президенты,президиум,социаль яҡлау


Иғтибар - һауа торошо боҙола!\nСиноптиктар алдағы төндә һәм иртәгә республика биләмәләрендә көслө буран сығыуы хаҡында иҫкәртә. Юлдарҙа күреү мөмкинлегенең кәмеүе, елдең тиҙлеге секундына 20-25 метрға етеүе, көрт һалыуы көтөлә.\nХәбәр ителеүенсә, бөгөн көньяҡ райондарҙа көслө буран һөҙөмтәһендә юлдарҙа ҡатмарлыҡтар килеп тыуған. Юл таҙартырға ярҙамға Учалы, Миәкә һәм Бөрйән райондарынан техникалар килгән. Әлеге мәлдә төбәктә 12 берәмек техника ҡар таҙартырға сыҡҡан. Айырыуса, Сибай -Сәрмән, Баймаҡ-Темәс, Сибай -Баймаҡ һәм Сибай -Аҡъяр йүнәлештәре күҙәтеүҙә тотола. Белгестәр әйтеүенсә, бөгөн төнгә Сибай -Аҡъяр юлының ваҡытлыса ябылыуы мөмкин. Урында йәшәүселәр әйтеүенсә, яуым-төшөм тынмағас, ҡар таҙартыуҙың да әллә ни файҙаһы юҡ - юлды шунда уҡ кире көрт баҫа, урыны менән ҡар бейеклеге бер метрға етә.


Һайлаусылар наказын үтәп...\n17 Ғинуар 2019, 19:01\nНоябрҙә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары, “Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһынан депутатыбыҙ Рөстәм Ишмөхәмәтов районыбыҙ граждандарын күсмә йәмәғәт ҡабул итеүе уҙғарғайны. Ошонда Сәйетбаба ауылы халҡы участка дауаханаһын капиталь ремонтлау һәм “Ашығыс ярҙам” автомашинаһы һатып алыуҙа ярҙам һорап мөрәжәғәт иткәйне.\nАҙна үтеүгә медицина учреждениеһының хәл-торошон урында өйрәнеү өсөн Рөстәм Рифат улы саҡырыуы буйынса был өлкәгә яуаплылар – БР һаулыҡ һаҡлау минис-тры вазифаһын башҡарыусы Максим Забелин һәм уның урынбаҫары Рафаэль Яппаров Сәйетбабаға килде.\nЮғары вазифа биләүселәр дауахананың ниндәй хәлдә булыуы менән яҡындан танышты, коллектив һәм пациенттар менән осрашып һөйләште һәм сәйетбабаларҙың мәсьәләһе хәл ителәсәк, һәр төрлө кимәлдәге ярҙам буласаҡ, тип вәғәҙәләнеләр.\nҺәм вәғәҙәләрендә торҙолар, күп тә үтмәне, ниһайәт, Һаулыҡ һаҡлау министрлығы тарафынан был мәсьәлә хәл ителде. Сәйетбаба участка дауаханаһына Яңы йылға бүләккә - “Ашығыс ярҙам” автомашинаһы ҡайтарылды. Ә капиталь ремонт этаплап уҙғарыласаҡ, дөйөм эштәр күләме 7 миллион һум тирәһе тәшкил итәсәк.\nҒафуриҙар яҡташтары Р.Ишмөхәмәтовты депутат итеп һайлап яңылышмаған. Үҙ һайлаусыларының мөрәжәғәтен яуапһыҙ ҡалдырмаған Рөстәм Рифат улына “Афарин!” тиергә генә ҡала.


Такси водителдәре ирекмәндәргә ярҙамға килә\n19 Декабрь 2018, 14:56\n«Яндекс.Такси» сервисының күпселек водителдәре «Лиза Алерт» ирекмәндәре булырға ризалашҡан.\nТаксистарға «Таксометр» ҡушымтаһы аша юғалған кешеләр тураһында мәғлүмәт тапшырыла. «Ориентировка» тигән махсус бүлектә хәҙерге ваҡытта кемде эҙләүҙәре, кешене һуңғы тапҡыр ҡайҙа күреүҙәре, уның билдәләре, шулай уҡ эҙәрмән отряды менән бәйләнеш өсөн номер баҫыла, тип хәбәр итә Социаль мәғлүмәт агентлығы.\nӘлеге ваҡытта сервисҡа 500 меңдән ашыу водитель тоташтырылған. Әгәр таксист үтеп барыусылар йәки үҙенең пассажирҙары араһында оҡшаш кешене күрһә, был хаҡта «ҡыҙыу элемтә»гә хәбәр итә ала. Оператор уға артабан нимә эшләргә кәрәклеген әйтә. Сервис тотош Рәсәйҙә эшләй.\nСервистың матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, эҙләү операцияларын ойоштороуҙа йөҙҙәрсә ирекмән ярҙам күрһәтә: улар араһында кинологтар, детективтар, квадроциклистар һәм водолаздар бар. «Әгәр водителдәрҙә уларҙың ҡалаһында юғалған кешеләр хаҡында иғландар булһа, эҙләү эштәрендә уңышҡа өлгәшеү бермә-бер артыр ине», — тип иҫәпләй «Лиза Алерт» башлығы Григорий Сергеев.\n«Лиза Алерт» — юғалған кешеләрҙе эҙләгән ирекмәндәр хәрәкәте. Һигеҙ йыл эшләү осоронда отрядтың илдең 47 төбәгендә ирекмәндәре барлыҡҡа килгән. Быйыл ғына улар 10 меңдән ашыу кешене иҫән-һау килеш тапҡан


Ваҡытында тәрбиәләү мөһим » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Баҡса » Ваҡытында тәрбиәләү мөһим\nВаҡытында тәрбиәләү мөһим 09.08.2013 // Баҡса\nҺуңғы йылдарҙа һауа температураһы бер төрлө генә тормай: ҡыштар йылы килһә, яҙын ҡышты алыштырырлыҡ һыуыҡтар була, йәйен иһә сүллектәгеләй ҡояш ҡыҙҙыра, етмәһә, ҡоролоҡтар йыш ҡабатлана. Быларҙың барыһы ла, әлбиттә, кешеләргә генә түгел, ҡош-ҡорт донъяһына, ағас-ҡыуаҡтарға, башҡа үҫентеләргә кире тәьҫир итә. Баҡсасыларға ла көндәрҙең көйһөҙлөгө оло мәшәҡәт тыуҙыра. Кәйефте иң ҡырғаны — еләк-емеш ағастары ҡорой башланы. Бигерәк тә алма менән груша. Төп сәбәп — төрлө ауырыуҙар таралыуы. Шуларҙың иң ҡурҡынысы — "ҡара рак". Үҙебеҙсә беҙ уны "ҡара ҡутыр" ауырыуы тип атайыҡ.\nБыл ауырыуҙың ағас олононда ла, ботаҡ, хатта япраҡтарҙа ла булыуы мөмкин. "Sphaеropsis malorum" тигән бәшмәк бактерияһы ҡайырыға үтеп инә. Тәүҙә ҡара-һоро таптар барлыҡҡа килә, улар уйҙым-уйҙым булып үҫешә лә олон йәки ботаҡты уратып ала. Һөҙөмтәһе билдәле: ҡайыры олондан айырыла һәм зарарланған өлөш ҡорой.\nБәшмәк ағастың йәрәхәтләнгән, һынған, ярылған урынын һағалап ҡына тора тиерлек: ҡайырының аҙ ғына ярылған өлөшө булдымы — шунда зарарлай ҙа башлай. Әйтергә кәрәк, был бәшмәк бик сыҙам. Ҡутыр-ҡутыр булып ҡалҡып сыҡҡан өлөштә мицелий рәүешендә ҡыш сыға ла тағы үҙенең ҡара эшен башлай. Ул бигерәк тә йәйен 25-27 градус эҫелә ныҡ үҫешә, арта. Хатта ағастың зарарланмаған өлөшөндә лә ауырыуҙың ике йыл һаҡланыуы мөмкин. Ғәҙәттә, зарарланған ағас өс-дүрт йыл эсендә ҡорой.\nАуырыуҙың тәүге билдәһе япраҡтарына сыға. Тимгел-тимгел ҡыҙғылт-һоро ваҡ ҡына бөрсөктәр, япраҡты бүрттереп, ҡара-һороға әйләнә, ҙурая. Ә алты-һигеҙ аҙна эсендә, емештәр өлгөргәнсе, ҡойола башлай. Алмала ҡараһыу-һоро таптар, зарарланған өлөштә бәшмәк-пикнид барлыҡҡа килә. Емеш яйлап ҡарая, йыйырсыҡланып кибә.\nАғасты ауырыуҙан ҡотолдороп булмай икән, уны киҫәләр, ботаҡтарын яндыралар. Шулай ҙа һаҡлау саралары бар. Әйтәйек, ҡояш нурҙарынан, һалҡындарҙа ҡайыры ярылмаһын өсөн ботаҡтарҙың төп өлөшө эзбиз иретмәһе менән буяла (10 литр һыуға 2-2,5 кг эзбиз һәм 0,4-0,5 грамм тимер купоросы ҡушыла). Сирле ағасты киҫкәс, уның урынына яңы емеш ағасы ултыртылмай, сөнки бәшмәк-пикнидтың ауырыу күҙәнәктәре тороп ҡалырға мөмкин. Тағы бер мөһим нәмәгә иғтибар итергә кәрәк: ҡара ҡутырға бирешмәһен өсөн ағастар көслө булырға тейеш. Әгәр ҙә алда һөйләнелгән ауырыу барлығын белһәгеҙ, тәүге мәлдә дауалап була. Бының өсөн үткер бысаҡ менән ҡайыры алына һәм баҡыр купоросы (1 литр һыуға — 10 грамм) шыйыҡсаһы менән йыуыла. Һуңынан баҡса елеме менән һылана. Был эштәр иртә яҙ һәм көҙ башҡарыла.\nТотош уҡырға 780\nТотош уҡырға 373


Болеем за семью Тимерхановых!\nТимерхановтар ғаиләһе өсөн янып-көйәбеҙ!\n16 ноябрь «Торатау» Конгресс-холында «Йәш ғаилә-2019» ҡала конкурсы үтәсәк. Баш ҡалабыҙҙың иң яҡшы ғаиләһе тип аталыу өсөн Өфөнөң Ленин районынан – Тимерхановтар, Дим районынан – Ғабдрахмановтар, Калинин районынан – Вальтиндар, Киров районынан – Шафиҡовтар, Октябрьск районынан – Хайбрахмановтар, Орджоникидзе районынан – Поплаухиндар һәм Совет районынан Нәбиуллиндар үҙ-ара көс һынашасаҡ. Конкурста еңеүселәр Өфө намыҫын республика кимәлендә яҡлаясаҡ.\n16 ноябрь «Торатау» Конгресс-холында «Йәш ғаилә-2019» ҡала конкурсы үтәсәк. Баш ҡалабыҙҙың иң яҡшы ғаиләһе тип аталыу өсөн Өфөнөң Ленин районынан – Тимерхановтар, Дим районынан – Ғабдрахмановтар, Калинин районынан – Вальтиндар, Киров районынан – Шафиҡовтар, Октябрьск районынан – Хайбрахмановтар, Орджоникидзе районынан – Поплаухиндар һәм Совет районынан Нәбиуллиндар үҙ-ара көс һынашасаҡ. Конкурста еңеүселәр Өфө намыҫын республика кимәлендә яҡлаясаҡ. Быйыл Ленин районынан Тимерхановтар ғаиләһе – Варис, Эллина, Самира һәм Азалия сығыш яһай. Варис менән Эллина 10 йыл бергә. Улар студент йылдарында Өфө дәүләт нефть-техник университетының архитектура-төҙөлөш факультетында белем алған осорҙа таныша һәм бәхетле ғаилә ҡороу маҡсаты менән сәстәрен-сәскә бәйләргә ҡарар итә. «Беҙҙең принцессаларыбыҙ» тип кенә йөрөткән Самира менән Азалия ҡыҙҙарының тыуған көндәрен улар ғүмерҙәренең иң бәхетле осоро тип һанай. Былтыр ғаилә ағзалары Варис үҙ ҡулдары менән һалған иркен йортҡа йәшәргә күскән. Быйыл ҡыҙҙар йорт баҡсаһында орлоҡ сәсеп тәүге тапҡыр уңыш алыуға өлгәшкән – әлбиттә, быға уларҙың шатлыҡтарының сиге булмаған. Бөтә әсәйҙәр кеүек Эллина аш-һыуға ла бик оҫта, бигерәк тә, торттар бешереүгә, уға, әлбиттә, был эштә һәр саҡ ҡыҙҙары ярҙамлаша. Ғаилә ағзалары өләсәй һәм олатайҙарына ҡунаҡҡа ла йыш йөрөй, бында балалар бөтә туған-тыумасалар өсөн бәләкәй генә концерттар ойоштора. Атай менән әсәй фекеренсә, был балалар тәрбиәләүҙә иң мөһим ысулдарҙың береһе – сөнки бала саҡтан өлкәндәргә иғтибарлы һәм хәстәрлекле булырға өйрәтә. Ҡыҙҙар әсәләре өлгөһөндә бәләкәйҙән бейеү менән шөғөлләнә. Самира фехтование менән шөғөлләнә һәм сатраш уйнарға ярата. Ә Азалия яңыраҡ йырлай башлаған. Тимерхановтар ғаиләһе бергә булырға ярата, мәҫәлән, ҡышын саңғыла һәм конькиҙа шыуалар, ә йәйгеһен велосипедта һәм роликтарҙа йөрөйҙәр. Йыл һайын тиерлек диңгеҙ ярында ял итеп, унан яңы тәьҫораттар һәм көс менән ҡайтырға тырышалар. Тимерхановтар «Ғаиләбеҙ – беҙҙең ғорурлығыбыҙ һәм ҡәлғәбеҙ» девизы менән йәшәй. Беҙ үҙ сиратында барығыҙҙы ла был сараға килергә һәм «Йәш ғаилә-2019» ҡала конкурсында Тимерхановтар ғаиләһе өсөн янып-көйөп ултырырға саҡырабыҙ.


Самолеттарҙы электр менән тәьмин итеү системалары производствоһы Мәскәүҙән Өфөгә күсереләсәк // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nСамолеттарҙы электр менән тәьмин итеү системалары производствоһы Мәскәүҙән Өфөгә күсереләсәк\n10:08, 28 января 2013 Сәйәсәт\n25 ғинуарҙа Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Авиация ҡорамалы» концерны» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Максим Кузюк менән эш осрашыуы үткәрҙе. Осрашыуҙа холдинг составына ингән «Өфө агрегат производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтен үҙгәртеп ҡороу һәм һауа судноларын электр менән тәьмин итеү системалары производствоһын Мәскәүҙән Өфөгә күсереү мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nМаксим Кузюк һүҙҙәренсә, алдағы ваҡытта Өфө агрегат производство берекмәһендә етештереү ҡеүәттәре яңыртыла башлаясаҡ. Алдағы өс йылда предприятиела бер нисә тиҫтә инновацион изделие етештерә башлау планлаштырыла. Бында етештерелгән электр менән тәьмин итеү системалары бөтә төр самолеттар һәм вертолеттарҙа ҡулланыласаҡ.\nОсрашыу барышында Рөстәм Хәмитов «Авиация ҡорамалы» концернына ингән Өфөләге барлыҡ предприятиеларҙа булыуы хаҡында әйтте. Шул уҡ ваҡытта, уның билдәләүенсә, уларҙың бөгөнгө торошо республика властарын ҡәнәғәтләндермәй. Уларҙа етештереү күләмдәренең әҙ булыуын, предприятиеларҙың ҙур биләмәләрҙә урынлашыуын һәм мөлкәтте һөҙөмтәле ҡулланмауын билдәләне Президент.\n— Беҙгә тәҡдим ителәсәк барлыҡ варианттарҙы ла тикшерергә әҙербеҙ. Был предприятиелар үҫешһен, етештереү күләмдәре артһын өсөн һәр яҡлап ярҙам күрһәтергә тырышасаҡбыҙ. Шулай уҡ бер нисә яңы изделие етештереү йәки үҫтереү буйынса берлектәге программалар хаҡында уйларға мөмкин, — тине республика башлығы.\nМаксим Кузюк, үҙ сиратында, конкуренцияға һәләтлелекте һәм һөҙөмтәлелекте арттырыу маҡсатында концерндың бер нисә йүнәлеш буйына эшләүен билдәләне. Етәксе бер нисә проектҡа индерелгән Өфө предприятиелары буйынса миҫал килтерҙе.\n— Мәскәүҙә етештерелгән изделиелар производствоһын Өфөгә күсереү буйынса тотош бер программа әҙерләнек. Йәғни етештереү күләмдәре арттырыласаҡ. Шулай уҡ федераль маҡсатлы программаға эләгер өсөн Мәскәүҙәге майҙансыҡтарҙа компетенцияларҙы үҫтереп һәм нығытып, Өфөләге производствоны яңыртырға планлаштырабыҙ, — тине Максим Кузюк.\nКонцерн башлығы осрашыуҙан һуң журналистар менән аралашыу барышында билдәләүенсә, Өфөлә «Авиация ҡорамалы» холдингының дүрт предприятиеһы бар. Уларҙың береһе – проектлау институты, өсәүһе – етештереү майҙансыҡтары. Һәр береһе буйынса үҫеш программаһы әҙерләнгән.\nТеги: бр президенты осрашыуҙары,сәнәғәт,авиация ҡорамалдары


Презентация на тему: "Рауил Бикбаевтың тормош баҫҡыстары ". Скачать бесплатно и без регистрации.\nРауил Бикбаевтың тормош баҫҡыстары - презентация\nПрезентация была опубликована 2 года назад пользователемАйгуль Якшибаева\nПрезентация на тему: " Рауил Бикбаевтың тормош баҫҡыстары " — Транскрипт:\n1 Рауил Бикбаевты ң тормош ба ҫҡ ыстары Баш ҡ ар ҙ ы: Сибай ҡ ала гимназияһының баш ҡ орт теле у ҡ ытыусыһы Я ҡ шыбаева Айгөл Вәкил ҡ ы ҙ ы\n2 Күпме а ҫ ыл һү ҙ ебе ҙ бар Һөйөклө туған телдә. Тыуған илһе ҙ, туған телһе ҙ Йәшәй алмай бер кем дә. Бар донъяны таң ҡ алдырып Нурлана киң илебе ҙ. Илебе ҙҙ ең данын бе ҙ гә Һөйләй туған телебе ҙ.\n3 Кроссворд сисе ү Кроссворд сисе ү\n4 Йома ҡ - ши ғ ыр ҙ ар Алы ҫ -алы ҫ офо ҡ та Ҡ ы ҙ ғылтлана ҡ ы ҙ ыл шар, Һәр ауыл, һәр ҡ алала Уның мең-мең ду ҫ ы бар! ( А.Игебаев) ( А.Игебаев) Һары түбәтәй кейгән Һары сәсле малай ҙ ар; Һары сәсен ту ҙ ғытып, Гел ҡ ояш ҡ а ҡ арай ҙ ар. ( А.Игебаев) ( А.Игебаев)\n5 Киптерергә ҡ уйған инем Та ҫ маларымды йыуып. Улар менән күк болоттар Ҡ уйған билдәрен быуып. (Р.Хәйри) (Р.Хәйри) Сабый ҙ арға Орбит түгел, Мине сәйнәү килешер. Белмәһәге ҙ – танышайы ҡ, Исемем булыр … (кишер) (Ә.Әфтәх) (Ә.Әфтәх) Күбә кеүек оялары Алы ҫ тан ҡ ал ҡ ып тора, Тырыш хужа бөхтәлеге Са ҡ ырып,бал ҡ ып тора.\n6 Кроссвордтың яуаптары ҡояш кӨнбағыш йӘйғор кишер ҡырмыҫҡа\n7 Баш ҡ орт халы ҡ я ҙ ыусылары\n8 Баш ҡ орт балаһы мин, Ер хәтерендә Мең йыл уйылып барған э ҙ ем бар. Быуындарға ялғап быуындар ҙ ы, Илде тот ҡ ан телем, һү ҙ ем бар. Баш ҡ орт халы ҡ ша ғ иры - Рауил Бикбаев\n9 Тормош ба ҫҡ ыстары\n10 Ә ҙ ипте ң ш ә ж ә р әһ е А ҫ ылгәрәй Хәсән Ҡ отлоәхмәт Шәрәфетдин Төхфәтулла Рауил 1938 Бикбай\n11 Рауил Төхвәт улы Бикбаев 1938 йылдың 12 декабрендә Ырымбур өлкәһенең Покровка районы Үрге Ҡ уна ҡ бай ауылында тыуған.\n12 Төхфәтулла Бикбаев армиянан ҡ айт ҡ ас,матур ғаилә ҡ ороп ебәрәләр. Тик 1945 йылдың майында өйгә әжәл керә. Атаһы һуғышта һәләк була. Уты ҙ өс йәшлек Рә ҡ иә биш бала менән тороп ҡ ала.\n13 Мине кеше итеп ая ҡҡ а ба ҫ тыр ғ ан, кешелек сифаттарын зи һ енем ә һ е ң дерг ә н,тормошта ү ҙ урынымды табыр ғ а, ма ҡ сат ҡ а ынтылыр ғ а ө йр ә тк ә не – ә с ә йем\n14 Бала са ҡ һәм ү ҫ мер йылдарым күберәк тәбиғәт менән, бигерәк тә һыу буйы, Соран йылғаһы менән бәйләнгән. Даланың иң хәтер ҙ ә ҡ алған са ҡ тарының береһе- я ҙ килеүе, ү ҙ әктәр ҙ ең шаулап ярып килеп таш ҡ ү ҙ әре. Сорандың ташыуы, ҡ ар һыуы ҡ ойоп, йомран тотоу ҙ ар… Шағир ауылы тураһында\n15 А ҡ була ҡ педучилищелеһендә үткән йылдарымды мин я ҙ мыш бүләк иткән оло бәхет тип уйлайым. А ҡ Булағым минең, әй, а ҡ шишмәм Улың кеүек мине ү ҙ күр ҙ ең. Һиңә килгән егет итеп ү ҫ тер ҙ ең. Һин өйрәттең һис бер кәмһетмә ҫ кә сибек бер малай ҙ ы Еткән Кешеләр ҙ ең милләт-то ҡ омон. Дүрт йыл буйы бер үк һаба ҡ тар ҙ ы Төрлө-төрлө телдә у ҡ ыны ҡ.\n16 Баш ҡ орт Дәүләт университетында 1957 йылдың кө ҙ өндә у ҡ ый башлауым минең өсөн сүлдә сарсап килгән юлсының һал ҡ ын шишмәләре ағып ят ҡ ан йәшел сәхрәгә килеп сығыу менән бер ине..\n17 Шағир ҙ ың һәр китабы – улар ү ҙ енсәлекле ижад ба ҫҡ ыстары. Поэтик ү ҫ еш, күтәрелеш үр ҙ әре, шиғри ми ҙ гел, ижади ғүмер ағыштары, йылдар бал ҡ ыштары,осор алғыштары Ғ. Хөсәйенов\n18 . Бе ҙ далаға барыбер хужа булды ҡ, Бе ҙ далаға йәшлек килтер ҙ ек Елдәренә уның йүгән һалды ҡ, Ҡ ыр ҙ арында алтын ү ҫ тер ҙ ек. Бе ҙҙ ең йәшлек, беләм, үтеп китер, Үткән кеүек бе ҙҙ ең бала са ҡ. Тик тарихта йәшлек тарафынан Йәшәртелгән дала ҡ аласа ҡ.\n19 Кү ҙ асып кү ҙ йомоу ҙ ан да ҡ ы ҫҡ а Ғаләм өсөн ғүмере ә ҙ әмдең. Тик шул ҡ ы ҫҡ а ғына ғүмерендә Кеше уйы бай ҡ ай ғаләмде. Мин йыһанға ғаши ҡ. Төндәрендә Һо ҡ ланамын утлы киңлеккә. Тик барыбер йондо ҙ тыуыуын мин Кеше тыуыуына тиң итмәм. Бөтә донъя бары кеше аша Ү ҙ ен күреп, ү ҙ ен төшөнә. Йыһандағы саң бөртөгө түгел, Был йыһандың кү ҙ е – кешеләр.\n21 Һыу буй ҙ арында һыуға һыуһау- нимә һуң ул?Юғары әхла ҡ сифатарына һыуһау сағыла был поэмала\n22 Яйы ҡ туғайынан Сөн ярына, Юшатыр ҙ ан Әйгә ҡ ә ҙ әрле Йәйрәп ят ҡ ан ер ҙ ең күңелеңә Һәр ҡ арышы, Һәр ҡ арашы,беләм, ҡ ә ҙ ерле. Ҡ айт ҡ ан һайын һыйынаһың миңә Берсә көлөп, берсә уйланып. Тик мин һу ҡ ма ҡ тар ҙ ан ғына түгел Башланам бит һинән, уланым. Мин бит башланамын һинән, унан, Кешеләрем, һе ҙҙ ән башланам! «Баш ҡ ортостан бында башлана (1974)\n23 Туған тел ҡ әйемдең хәлдәренән Бәғер ҙ әрем яна, теленә. Хал ҡ ыма мин ошо хатты я ҙ ам, Оран һалам баш ҡ орт иленә… Туғанынан я ҙ ған ярты йәтим, Туған теленән я ҙ ған - мең йәтим, Телде йо ҙ а ҡ ларлы ҡ ғәмһе ҙ лектән Уян, хал ҡ ым, ҡ у ҙ ғал, милләтем!\n24 Мин күптән инде көндәлектәр я ҙ ам. Ҡ ыр ҡ йылдан ашыу ва ҡ ыт эсендә күргәндәрем-кисергәндәрем теркәлеп барған дәфтәр ҙ әрем хә ҙ ер бер нисә китап булырлы ҡ. Тормошом сәхифәләре тәүге осор ҙ а онот ҡ анда бер тигәндәй ҡ ағы ҙ битенә төшһә, ғүмер үткән һайын уларға йышыра ҡ иғтибар иттем. Көндәлектәр асылда минең ижадымдың ү ҙ енсә бер мөһим өлөшөнә әйләнде. (Р. Бикбаев)\n25 Б Ө Т Ә ДОНЪЯ БАШ Ҡ ОРТТАРЫ, БЕРЛ Ә Ш Ә ЙЕК! Милләттәштәр! Иңде – иңгә терәшеге ҙ, Серләшеге ҙ, уңғанлы ҡ та серәшеге ҙ. Ғәмһе ҙ булһа ҡ, тарих бе ҙҙ е ғәфү итмә ҫ, Ҡ ал ҡ һын тиһәк илдә бәхет ҡ ояшыбы ҙ, Бөтә донъя баш ҡ орттары, берләшәйек! Еребе ҙ тип бе ҙ янмаһа ҡ, кем һуң яныр? Бәләләр ҙ ән бе ҙ ҡ от ҡ армай кем ҡ от ҡ арыр? Көс – ҡ еүәтте бе ҙ тапмаһа ҡ, кем һуң табыр? Берләшәйек, бөтә донъя баш ҡ орттары!\n26 Рауил Бикбаев- Баш ҡ ортостан гимны һү ҙҙ ә рене ң авторы\n27 Рауил Бикбаев – Я ҙ ыусылар Союзы идараһы рәйесе\n28 Шәхес Баш ҡ ортостан өсөн янып йәшәгәндә генә, халы ҡҡ а ал – ял белмәй хе ҙ мәт иткәндә генә Һәм ул ысын шағир булғанда ғына, Баш ҡ ортостандың халы ҡ шағиры тигән исемде алыусы ә ҙ әбиәтебе ҙҙ е яңы ба ҫҡ ыс ҡ а күтәрә, тарихи ва ҡ иға тыу ҙ ыра\n30 Хал ҡ ыма бер һү ҙ Мин а ҡ һа ҡ ты бар яһаным Ая ҡ лыға булһын һаба ҡ. Мин сула ҡ ты бар яһаным Зарланмаһын ҡ уллы ҡ абат. Мин кү ҙ һе ҙҙ е бир ҙ ем ергә Кү ҙ ҡ ә ҙ ерен белһен кү ҙ ле. Мин телһе ҙҙ е бир ҙ ем ергә Һү ҙ ҡ ә ҙ ерен белһен һү ҙ ле. Бәндәләр ҙ ән ҡ а ҙ ытамын Мәңгелек йорт гүр- ҡ әбер ҙ е. Бәлки, шул са ҡ ҡ ә ҙ ерләр ҙ әр Нур ғүмер ҙ е, ғәзиз ер ҙ е. 22 февраля 2013 в 8:19\nСкачать бесплатно презентацию на тему "Рауил Бикбаевтың тормош баҫҡыстары " в формате .ppt (PowerPoint)


Стәрлетамаҡта «Деу Нексия» менән троллейбус бәрелеште\nЮл-транспорт фажиғәһе ҡаланың Ноғоманов һәм Вокзал урамдары киҫелешендә теркәлде.\nВидеокүҙәтеү ҡоролмаһына төшкән яҙманан күренеүенсә, еңел автомобиль водителе светофорҙың ҡыҙыл утына туҡтамай, хәрәкәтен дауам итә. Ошо мәлдә ул юл ҡағиҙәһе буйынса сығып барыусы троллейбусҡа бырып төкәлә. Бәхеткә, был ваҡытта электр транспорты салонында пассажирҙәр күп булмай. Уларҙың береһенә лә медицина ярҙамы талап ителмәй. «Деу Нексия» хужаһы еңелсә тән йәрәхәттәре алған. Хәҙер уға транспорт сараларын ремонтлауҙы үҙ кеҫәһенән ҡапларға тура киләсәк.


87(2011) » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Облако тегов » 87(2011)\nЮлиә Дәминдәрова: «Талант сәхнәлә уйнау өсөн генә түгел, йәшәү өсөн дә кәрәк»\nКонкурстар // 8-11-2011, 11:09\nМин Әбйәлил районының Яңауыл ауылында тыуып үҫтем. Әле «Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге» дәүләт учреждениеһында әйҙәүсе белгес булып эшләйем. Ике юғары белемгә эйәмен. Бейергә яратам, сит телдәрҙе теләп өйрәнәм, фитнес менән шөғөлләнәм.\nХыялым − ҡатын-ҡыҙ бәхетенә лайыҡ булыу һәм үҙ эшемде асыу....\nТәнәфес файҙаға булыр, моғайын\nНовости / Спорт // 8-11-2011, 11:08\nХоккей буйынса 11–13 ноябрҙә буласаҡ Евротурҙың тәүге этабы алдынан «Салауат Юлаев» хоккейсылары өс осрашыуҙы үҙ майҙанында уҙғарҙы. Беренсе уйында чемпионат аутсайдерын буллит серияһында көскә 4:3 иҫәбенә отҡас, баш тренерыбыҙ Сергей Михалевтың отставкаға китеүе хаҡында билдәле булды. Уның ярҙамсыһы Сергей Герсонскийҙан да баш тарттылар....\nӘҙәбиәт / Юмор // 8-11-2011, 11:07\n«Яңы урыҫ» бик яҡшы машинала китеп барғанда, ишәккә атланған ҡарттан көлмәксе булып:\n– Эй, ҡартлас, ишәк нисек йөрөй? – тип һорай.\nҠарт та төшөп ҡалғандарҙан булмаған, ахыры:\n– Яҡшы машинала, – тип яуаплаған....\nЯҙмыш һынауҙарына бирешмәгән\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 8-11-2011, 11:06\nЭш сәфәре Учалы еренә килтерҙе. Ғөмүмән, был яҡтарҙа булыу күңелгә ятышлы ул. Эрелек һәм тәкәбберлектең ни икәнен белмәгән, тотанаҡлы төбәк халҡын үҙ болононда уйнаған иркә боландарға оҡшатам.\nУчалы таштары менән генә түгел, ә шуларҙы иретерлек...\nҺөйҙөргән дә, көйҙөргән дә бала булыр\nМахсус бит // 8-11-2011, 11:05\nАвтомагазинға амортизаторҙар хаҡын белешер өсөн ингәйнем, артымса ҡарамаҡҡа илле биш-алтмыш йәштәрҙәге ҡатын килеп керҙе. Уңайһыҙланып ҡына прилавка янында тапанып торғанын күргәс, ярҙам кәрәкме, тип өндәштем. Ханым миңә кеселекле ҡараны:\n− Улым яңыраҡ тыуған көнөмә машина бүләк итте, шуға тәмле еҫ бөрккән берәй нәмә алып ҡуяйым тигәйнем...\nУл, аралашыуҙа ябай кеше, ҡыҙып китеп, минең менән, һатыусы егет менән ихлас кәңәшләшә-кәңәшләшә, машинаһына байтаҡ аксессуар һатып алды. Әйберҙәрен тейәп сыҡҡанда йөҙө ҡояштай балҡый ине. Ишеген асышыр өсөн, артынан эйәрҙем....\nЙәштәр үткәндәргә битараф түгел\nРубрикалар // 8-11-2011, 10:52\nСибай сәнғәт колледжының йәш рәссамдары Баймаҡ районының Темәс ауылы музейына башҡорт милли хәрәкәте тарихына арналған картиналар бүләк итте\nМең тапҡыр һөйләгәнсе, бер тапҡыр барып күр, тиҙәр бит. 1919 – 1921 йылдарҙа Бөрйән – Түңгәүер кантоны башҡарма комитеты, хәрби революцион комитеты рәйесе, РКП(б)-ның кантком секретары Шәһит Хоҙайбирҙин эшләгән йортта урынлашҡан Темәс тарих һәм крайҙы өйрәнеү музейының директоры Рәмилә Әбсәләмова ла: “Тарихыбыҙҙы килгән бер кешегә ентекле итеп һөйләйбеҙ ҙә ул, тағы ла уны сағылдырған рәсемдәр ҙә булһа, халыҡтың аңына нығыраҡ һеңер ине!” – тип хыяллана. Әмәлгә осрағандай, Сибай ҡалаһынан тыуған яғына ҡайтҡан хөрмәтле ҡунаҡтар – Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Гөлназ Аҡназарова менән хакимиәт башлығы урынбаҫары Илгиз Хәйруллин юл ыңғайы музейға һуғыла....\nКүңел матурлығы гөл-баҡсала сағыла\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 8-11-2011, 10:50\nРуфина һәм Валерий Фазулловтар ҡаланан ауылға йәшәргә ҡайтыуҙарына үкенмәй\nКөҙгө бер илаҡ көндө барып төштөм мин уларға, Нуриман районының Яңы Күл ауылында йәшәүсе Валерий Тайып улы менән Руфина Әнүәр ҡыҙы Фазулловтарға. Күңелем дә әллә нишләп болоҡһоп торған мәл ине. Әммә уларҙың яҡты, йылы йорттарына аяҡ баҫыу менән кәйефем күтәрелеп китте. Һөйөп-һөйөлөп йәшәгән бәхетле кешеләр тәү күреүҙән күренә - уларҙан күҙгә күренмәҫ нур бөркөлгәндәй. Шундай ҙа бер-береһенә пар килгән кешеләр булыр икән, тип Фазулловтарға һоҡланып туйманым. Ни эшләп хужаның исеме Валерий, тип һорарһығыҙ. Был һорау уның менән танышҡан һәр кемдең уйына килә инде ул, сөнки өлкән Фазуллов был йәһәттән әллә күпме тарих уйлап сығарған, һораған һәр кемгә төрлөһөн һөйләй. Ә ниңә улай итәһегеҙ, тигәнгә, ҡыҙыҡ бит, тип ауыҙы йырыла....\n«Иң проблемалы мәктәпкә директор булып барыр инем», –\nНовости / Мәғариф // 8-11-2011, 10:47\nти 80 йәшлек юбилейын билдәләүсе Марат Хафизов\nМарат Мөхәмәтйән улы Хафизов 1931 йылдың 13 ноябрендә Иглин районының Ташлыйылға ауылында тыуа.\n1952 – 1956 йылдар – Башҡорт дәүләт педагогия институтының тарих факультетында белем ала.\n1956 йылда 1-се республика мәктәп-интернатында эш башлай.\n1968 – 1973 йылдар – 77-се мәктәптә директор....\nБюджетты һәр беребеҙ иҫәпләй ала\nНовости / Рәсәй // 8-11-2011, 10:45\nБелеүегеҙсә, бер нисә ай элек Бөтә Рәсәй Халыҡ фронты барлыҡҡа килеп, уның тарафынан «Халыҡ бюджеты» проекты иғлан ителгәйне. Әле республикала ошо юҫыҡта алып барылған эштәрҙең тәүге һөҙөмтәһе яһалды.\n«Берҙәм Рәсәй» сәйәси партияһы ҡанаты аҫтында бойомға ашырылған «Халыҡ бюджеты»ның асылы шунда: бюджетты формалаштырыуҙа һәм уның үтәлешен контролләүҙе тәьмин итеүҙә теләгән һәр кем ҡатнаша ала. Быға йәмәғәт тыңлауҙары ойоштороу арҡаһында ирешелде....\n«Йәштәр әүҙем, уларҙың һайлауҙа ҡатнашасағына ышанабыҙ», –\nти һайлау комиссиялары вәкилдәре\nБыл көндәрҙә бөтә Рәсәй буйынса РФ Дәүләт Думаһына депутаттар һайлауға әҙерлек эштәре бара. Ил кимәлендәге саранан инде нисәмә йыл һайлауҙарҙа әүҙем ҡатнашып килгән өлкән йәштәгеләр быйыл да ситтә ҡалмаясаҡ, әлбиттә. Ә бына йәштәр әлеге сәйәси ваҡиғаны, ысынлап та, әһәмиәтле тип һанаймы икән? «Бөгөнгө йәштәрҙе киләсәкте билдәләйәсәк хәл-күренештәргә битараф тип һис кенә лә әйтә алмаҫ инем. Улар − әүҙем, тиҙ ҡыҙыҡһыныусан, аҙ ғына иғтибарҙы һәм үҙҙәренең фекерен тыңлаусыларҙы тойоп ҡына баралар. Һәр хәлдә, беҙҙең биләмәләге һайлау йәшендәге егет һәм ҡыҙҙарҙың 4 декабрҙә участкаларға килеп, тауыш биреренә ышанысыбыҙ ҙур», − ти Өфөнөң Ленин районы территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Айрат Сөләймәнов. Тап йәштәр, буласаҡ һайлаусылар менән эшләү − уларҙың өҫтөнлөклө бурыстарының береһе. Әңгәмә лә ошо йүнәлештә башланып китте....


15 Декабрь 2019, 16:30\n— Ҡара, ҡара, ниндәй матур көсөк!\n— Йомороҡай ғына үҙе!\n— Әйҙә, алып ҡайтабыҙ!\n— Әсәй барыбер рөхсәт итмәйәсәк, ул бит эт яратмай ҙа...\n— Ә беҙ уны аҙаҡ баҙарға сығарып һатырбыҙ.\n— Ярай һуң...\n— Һин ҡайҙа бараң, сволочь!\n— Һин нимәгә беҙгә, а-ну, шыл бынан!\n— Ә һин ышандыңмы уның һине яратыуына? Күрҙеңме, нисек тайҙы һине ҡалдырып? — Яуап көтмәй ине әүермән, әммә ҡыҙ телгә килде:\n— Эйе, ышанғайным. Ул мине ярата ине бит! Мин дә... Ҡурҡты...\n— Рәхмәт әйтәйемме һиңә, ҡәһәр уҡыйыммы? Һин минең күҙҙәремде астың, ләкин уның ысын йөҙөн хәҙер белдем ни ҙә, белмәнем ни. Һиңә тап булмаһаҡ, бәлки, тормош үҙ яйы менән, көйлө генә китеп тик ултырыр ине... Йәшәгем дә килмәй хәҙер, ул да һатҡас, кемгә ышанырға? — Унан балаларса самимилыҡ менән һорап ҡуйҙы: — Берәүгә лә ышанмайынса йәшәп булмай ҙа инде, ибет? — Ҡыҙҙың сикәләре буйлап йәш тәгәрәне.\n— Һине лә һаттылармы? — Ҡыҙҙың көтөлмәгән һорауынан әүермән һикереп торҙо.\n— Ә һин уны ҡайҙан... белдең?\n— Яҡын кешеһе хыянат иткән әҙәм балаһына бөтәһе лә барыбер. Аяҡ астыңда ер уйыла, йәшәгең килмәй, бөтә донъяға үсле нәфрәт менән ҡарайһың. Ә бит башҡалар ғәйепле түгел.\n— Эйе, мине лә һаттылар. Иң-иң ғәзиз кешем. Ә һин... нимә миңә аҡыл өйрәтәһең? Тай бынан! Төнөн йөрөмә башҡаса. Икенсе юлы аямауым да бик ихтимал.\n— Яҡты урамға ғына сыҡҡансы... Мине оҙатып ҡуймайһыңмы?\n— Кит эргәмдән! Кит, тием һиңә! — Ҡурҡыныс итеп ҡысҡырҙы йыртҡыс, әйтерһең, уның йәнен йөҙ, мең өлөшкә өҙгөсләйҙәр, иҙәләр, бына-бына ул бөтә түҙемлеген юясаҡ һәм ҡуйынындағы оҙон бысағын йәнә тартып сығарасаҡ. — Кит бынан!\n— Мәүеш! Былҡы! Ҡайҙан килдем ошонда, үгәй өҫтөнә! — Баҡсала соҡсоноп йөрөгән ире күреп ҡалмаҫ элек ул малайҙы йәһәт кенә эләктереп алды ла, юл ыңғайы боттарын бора семетеп, өйгә алып инде. Тубыҡтары әсетеүҙән һене ҡатҡан бала үкһеп илап ебәрҙе.\n— Шым! Тым хәҙер үк! Арамъя күҙенән һейәр! — Бисә сабыйҙың башын төйҙө.\n— Һин нишләп һуғаһың бәпәйгә?! Уның әсәһе юҡ, ә һин!.. Миңә бит Камилдың атаһы һуҡмай!\n— Бәпекәйем, тыныслан! — Улы өсөн ҡото осҡан Рима Рузилде ҡосаҡлап алды. — Мин һуҡмайым уға, өйрәтәм генә. Тыңлашмай бит.\n— Кит уның эргәһенән, ана, ҡанын йоҡтораһың өҫтөңә! — Бисә улын ситкә тартҡысланы.\n— Һин Баба-яга, белдеңме? Һин мачеха! Мин һине яратмайым! Бәләкәстәрҙе рәнйетергә ярамай, беҙгә тәрбиәсе апай әйтте!\n— Һин шулаймы әле?! Телең бик оҙарһа, бына һиңә! Бына һиңә! — Бисә инде үҙ улын елтерәтергә кереште.\n— Ни булды? Нимә бүлешәһегеҙ?\n— Бына бит, үҙ-ара сыр-сыу киләләр, тыйҙым әҙерәк. Атай кеше улының ҡанға туҙған тубыҡтарын аңғарып:\n— Йығылдыңмы ни? Әйҙә, йод һөртәйек, — тип Камилды икенсе бүлмәгә әйҙәне.\n— Алдынан алаһың, һин әпәүҙәгәс, миңә ышанмай, ылыҡмай. Әйткәнгә ыжлап та бирмәй, белекһеҙ! – тип ыҫылданы бисә, асыуын еңә алмайынса.\n— Мин һине, балама әсәй булырһың, тип көткәйнем. Һин шоҡомһоҙ бер нәмә булып сыҡтың! — тип ҡысҡырҙы.\n— Ни өсөн бәләкәй генә ҡалала бер маньякты тота алмайһығыҙ?! Мин һеҙҙән һорайым! Ниндәй эш ҡыйратаһығыҙ ул һеҙ, ә?! Сканворд сисәһегеҙме? Сәй эсәһегеҙме? — Полковник ҡыҙғандан-ҡыҙҙы. — Һеҙгә ун көн ваҡыт. Ун көн! Юғарынан ҡушалар: ошо ун көн эсендә енәйәтсе рәшәткә артында булырға тейеш!\n— Полковник әфәнде, һуң бит... Енәйәтсене улай билдәләнгән ваҡытта ғына тотоп булмай. Ғәйепһеҙ кеше эләкһә? — Тәфтишсе Бахтин ипле генә ҡаршы төштө.\n— Беҙ ни көнө-төнө эҙләйбеҙ, шамбы кеүек юҡҡа сыға, — тип һүҙ ҡыҫтырҙы уның ярҙамсыһы.\n— Тор, эт балаһы! Һаман туймайһыңмы?! Бар, хәйер һорарға сыҡ! Ҡолағың ишетһен, аслан да аҡсаһыҙ ҡайтма! Баш емерелеп килә... — Мәүүә һуҡрана-һуҡрана улын өйҙән ҡыуҙы.\n— Йә, оҙаҡ уйлама, — ти тәүгеһе. — Күрәһең бит, хәҙер аяҡ һуҙа һин хәл иткәнсе.\n— Һин хәҙер Молат түгел, Алик, белдеңме?\n— Минең менән бараһыңмы?\n— Улым юғалды, күрмәнегеҙме? Бына ошонда ғына ҡалғайны...\n— Аҙыраҡ эсергә кәрәк ине, — ти ҙә кемдер, алға йомола. Бәләһенән баш-аяҡ.\n— Үҙеңде бел, шәп кеше! — Мәүүә тегенең артынан шарылдап әрләп ҡала...\n— Бәй, был һинме ни? Ҡалай ҡурҡыттың, удаһалай буй-һының менән нисек улай шипкерт тә белдермәй йөрөйһөң ул, ә?\n— Ни эштәр бөтөрөп йөрөйһөң? — тигән булды, һүҙ юҡта һүҙ булһын тигәндәй. — Берәй йомошоң бар инеме?\n— Эй-й, ябай ҙа ине үҙе! Хатта үтескә лә биреп ебәрә торғайны.\n— Кемгә генә зыяны тейҙе икән бахырҡайҙың?\n— Пенсияһын ашап ҡына ятмай, әллә нишләп интегеп эшләп йөрөнө үҙе лә...\n— Эй, аллам, йәшәүе ҡурҡыныс була башланы.\n— Әйтмә лә. Кешене себен шайы ла күрмәйҙәр.\n— Үткәрегеҙ беҙҙе милиционерҙар эргәһенә!\n— Милиционер түгел, полицай...\n— Әдин сүрт түгелме... Ярай, үткәрегеҙ беҙҙе, әйтер һүҙебеҙ бар.\n— Беҙ үлтереүсене күрҙек, — тигән хәбәр һала ҡатындар Бахтинға.\n— Иптәш полицай! Беҙ енәйәтсе менән күҙмә-күҙ осраштыҡ. Шунда ғына Бахтин эйелгән еренән тороп баҫты.\n— Йә, һөйләгеҙ...\n— Китеп бара инек. Ҡаршыға... — Ҡатындар бер-береһен бүлдерә-бүлдерә асыштары менән бүлеште.\n— Апайҙар, бер ни аңламайым, берәмләп... Йә, ҡиәфәте ниндәйерәк ине? Ни өсөн унан шикләнәһегеҙ? Бәлки, енәйәтсе түгелдер?..\n— Оҙон! Ике метрға яҡын. Спорт кейемендә. Эйе. Күк төҫтәге.\n— Енәйәтсе булмаһа, ниңә боролоп ҡасып китте? Ғәйепле кешеләй...\n— Танауы көмөрө, йөҙө лә оҙонса.\n— Үҙе ҡаҡса... шикелле. Көмөрәйеп атлай. Алға эйелеп.\n— Йә, апайҙар, яйлап, бер нәмәне лә төшөрөп ҡалдырмай, яңынан һөйләгеҙ инде, — тип өндәште, нисек тә вайымһыҙыраҡ, еңелерәк күренергә тырышып, капитан.\n— Ҡанһыҙ! Күпме әҙәмдең башына етте! Атырға кәрәк мөртәтте! Кире йүгерҙе бит әле шунда уҡ, үҙенә йән ғәзиз!..\n— Берҙән, апайҙар, уның енәйәтсеме, түгелме икәнлеген әлегә белмәйбеҙ. Икенсенән, беҙҙә үлем язаһы күптән бөтөрөлгән.\n— Бөтөрмәҫкә ине! Шуға ла шашалар!\n— Һеҙҙән, минән генә торһа, шулай эшләр инек. Күҙ алдына килтерегеҙ, хөкөм ителеүсене аттылар икән, ти. Ә бер аҙҙан уның ғәйепһеҙ булыуы асыҡлана...\n— У-у-уф, шулай ҙа буламы ни?\n— Аллам һаҡлаһын...\n— Ситкә киттек. Һәр хәлдә мин һүҙ бирәм: енәйәтсе тотоласаҡ һәм ҡаты язаһын аласаҡ. — Капитан тәпәшерәк буйлы һорғолт сәсле йәш иргә күрһәтте. — Бына был егет беҙҙең фоторәссам була. Хәҙер үҙегеҙ тап иткән шикле әҙәмдең йөҙ-ҡиәфәтен уға ҡайтанан һөйләп бирегеҙ. Фоторобот эшләү өсөн...\n— Ә битендә берәй айырым билдәһе юҡмы? Яра эҙе, миң, һипкелдәр, ҡуйы ҡаштар, ирендәр?\n— Ауыҙы ҙур, эйе-эйе, ирендәре нәҙек, ҡымтылып тора.\n— Ә ауыҙы нисегерәк төҙөлгән, тиемме... Ике яҡтан һәленеп төшкәнме, өҫкәрәк күтәрелгәнме?\n— Юҡ, туп-тура. Тура һыҙылған һыҙыҡ һымаҡ.\n— Бик көслө ямғыр ине, бер ни күрмәнек.\n— Иртә ҡараңғы төшкәс, тәҙрәләрҙе ҡорғанлап ҡуйғайныҡ...\n— Ул ҡойма ямғырҙа нимә аңғараһың...\n— Әлегә беҙ ул кешенең ысындан да енәйәтсеме-түгелме икәнлеген белмәйбеҙ, бөтәһе лә асыҡланғас, үҙебеҙ һеҙҙе эҙләп табырбыҙ, — тип, көскә тынысландырып оҙатты Бахтин ҡатындарҙы.\n— Мин бөтәһен дә күрҙем, таныным...\n— Кемде танынығыҙ?\n— Енәйәтселәрҙе, әлбиттә. Улар икәү ине. Улы оҙон, плащ кейгән. Әсәһе...\n— Әсә менән ул икәнлеген ҡайҙан беләһегеҙ?\n— Таныным, тип торам бит. Эшҡыуар Зияфа ине ул. Аҡылға зәғиф улы менән.\n— Нисә метрҙан, ҡайҙан ҡарап танының?\n— Ямғыр булһа ла, магазинға сыҡҡайным. Икмәк алырға онотҡанмын да...\n— Артабан ни, тегеләр магазинға инеп киткәс, кире боролдом.\n— Ә минең... Минең улым ҡайҙа?! — Тәү тапҡыр әсә булған ҡатындың тауышы ҡалтыранды. — Ҡайҙа минең улым?!\n— Һеҙҙе табип үҙенә саҡыра, йәһәт кенә инегеҙ, — тине лә шәфҡәт туташы сығып китеү яйын ҡараны.\n— Ултырығыҙ, беҙгә һөйләшергә кәрәк.\n— Ҡайҙа минең балам?! Улым ҡайҙа?! — Сабырлығы бөткән, башына береһенән-береһе ҡурҡынысыраҡ уйҙар килгән Зияфа күҙ йәштәренә төйөлә-төйөлә ҡысҡырҙы.\n— Бында ул, бында, тынысланығыҙ, зинһар. Тыңлағыҙ мине. Һеҙ балағыҙҙы бында ҡалдыра алаһығыҙ. Әле йәшһегеҙ, өлгөрөрһөгөҙ...\n— Юҡ! Һеҙ ни һөйләйһегеҙ?! Ҡайҙа минең улым?! — Зияфа һикереп тороп, табипҡа ташланды:\n— Бирегеҙ баламды!\n— Әгәр бик теләһәгеҙ, бирербеҙ улығыҙҙы. Тик мин әйтергә бурыслы. Улығыҙ дауна сирле булып тыуҙы. Аңлайһығыҙҙыр... Һеҙ уны ҡалдырып китә алаһығыҙ. Махсус йортта ундай балалар хаҡында айырым хәстәрлек күрәләр, тейешле тәрбиә бирәләр.\n— Мин улымды күрергә теләйем! Бирегеҙ баламды!\n— Яҡшы. Бүлмәгеҙгә ҡайтығыҙ, тынысланығыҙ. Хәҙер алып инерҙәр. Тик, ҡалдырыр булһағыҙ, имеҙмәгеҙ...\n— Һеҙҙең минең өсөн хәл итергә хаҡығыҙ юҡ! Улымды бирегеҙ миңә!\n— Эй, ғәзизкәйем минең, ниндәй генә булһаң да, һин минең ғәзиз бәпесем. Ҡурҡма, берәүгә лә, берәүгә лә бирмәм, йөрәккәйем...\n— Мин белештем, иртәгә һине сығаралар. Килеп алырмын, ә хәҙергә ял ит...\n— Нисек?! Мине генә сығаралармы? Ә улыбыҙ? Ғәзизебеҙ?!\n— Табип һүҙенә ҡолаҡ һалырға кәрәк, һөйөклөм.\n— Зияфа, — тип ҡарашын йәшереп һүҙ башланы Фәтих өҫтәл артында. — Бәлки, ныҡлап уйлап ҡарарһың, ә? Мөхәббәтебеҙ хаҡына. Мин һине бик яратам. Ләкин ғүмерлек сирле, ауыр сирле баланы ҡарап йәшәй алмайым. Үҫә килә ни булырын тоҫмаллайһыңмы ?\n— Һин “мөхәббәт хаҡы” тиһең, ә сабыйыбыҙ, шул мөхәббәт емеше булған ғәзиз сабыйыбыҙ хаҡы ҡайҙа? Уның бит бер гонаһы, бер ғәйебе лә юҡ! Ни өсөн беҙҙең ғәйеп өсөн, эйе, эйе, ул сирле булып донъяға килгән икән — тимәк, беҙ ғәйепле, ни өсөн бала ыҙа сигергә тейеш?!\n— Миңә карьера эшләргә кәрәк, артабан үҫергә. Һин дә юғары белемең менән өйҙә генә ултыра алмаясаҡһың. Ә бала, айырыуса ауырыу бала көндәлек хәстәрлек, даими иғтибар талап итә...\n— Фәтих, һин бит бала булырын белгәс, атҡа менгәндәй шатланғайның.\n— Шатландым, әлбиттә. Мин уның ғәрип булырын белгәнме ни?! Ярай, аулаҡта яҡшылап уйла, мин әсәй янына күсәм. Кире уйлаһаң, шылтыратырһың.\n— Юҡ, һин ундай бәғерһеҙ түгел инең бит! Бер үҙемә йәш сабый менән нисек ауыр буласағын...\n— Һин үҙең аҡылға бер төрлө!..\n— Әгәр суд була ҡалһа, әйткәндәрегеҙҙе дөрөҫләйһегеҙме?\n— Дөрөҫләйем, кәнишнә. Дөрөҫләмәгән ҡайҙа! Йөрөмәһендәр әле күҙ көйөгө булып, әллә ҡайҙан килеп...\n— Полковник әфәнде, мин эштең айышына төшөнмәнем, — тип киҫкен генә мөрәжәғәт итте етәксеһенә Бахтин. — Һеҙ әүермән буйынса эште икенсе берәүгә тапшырыуығыҙ тураһында әйтмәнегеҙ...\n— Әйтмәнем, сөнки бына бында, — полковник усы менән өҫтәлгә һуҡты, — һинең өҫтән ялыу бар. Ни өсөн шаһит һөйләгәндәргә шик белдерҙегеҙ? Теркәмәнегеҙ?\n— Теркәнем, бына ул.\n— Ниңә мин был хаҡта яңы беләм?! Ҡыҫҡаһы, эште тулыһынса Хамовҡа тапшыр.\n— Полковник әфәнде...\n— Фарманды үтә!\n— Бәлки, һиңә берәй ярҙамым тейер, — тигән булды ул Хамовҡа.\n— Улым менән мин нишләп бында? — тип һораны.\n— Егерме бишенсе июль көндө киске биш менән алты араһында ҡайҙа булдығыҙ ?\n— Әлләсе... Минең хәтерем улай уҡ шәп түгел, ваҡиғаны көнө-сәғәте менән һаҡламай. Бер айға яҡын ваҡыт үткән бит.\n— Хәтерләү-хәтерләмәү һеҙҙең мәнфәғәттә!\n— Моғайын, үҙемдең магазиндалыр, аҙнаһына өс мәртәбә тап шул мәлдә һатыусыларҙан аҡса ҡабул итәм.\n— Тимәк, тәүҙә аҡса йыйғанһығыҙ, һуңынан улың менән икәүләп кеше үлтерергә юлланғанһығыҙ. Шулаймы?\n— Нисек? Кеше үлтерергә?! Һеҙ ни һөйләйһегеҙ?!\n— Бында һорауҙы мин генә бирәм. Нисек үлтерҙегеҙ, һөйлә! Ҡатын ағарынып китте, унан ҡапыл иҙәнгә теҙләнде:\n— Зинһар, улымды бынан сығарығыҙ, ярамай балаҡайыма бында, аңлайһығыҙмы?! Иремә шылтыратырға рөхсәт итегеҙ, улымды килеп алһын!\n— Ниңә улығыҙға бында ярамай ? Ә кеше үлтерергә яраймы ?\n— ҡ, юҡ, беҙ үлтермәнек, берәүҙе лә. Ә улым сирле...\n— Нисек сирләй? Психик ауырыумы?\n— Эйе, тыумыштан. Тик ул аҡылһыҙ түгел, яҡшыны ямандан айыра. Иремә шылтыратырға рөхсәт итегеҙ. Телефонымды бирегеҙ.\n— Шаһитты индерегеҙ, — тип бойорҙо ярҙамсыһына.\n— Шаһит, һеҙҙең алда кем икәнлеген таныйһығыҙмы? Рәйфә йәнләнә төштө.\n— Таныйым, таныйым... Мин уны егерме бишенсе июль көнө улы менән икеһен енәйәт яһалған урында күрҙем.\n— Рәйфә, беҙ һинең менән электән таныш та инде, ни һөйләйһең?!\n— Элек бер-ике күргәнем бар инде.\n— Ғәйепләнеүсе, ҡамасауламағыҙ! — Хамов дорфа ғына өндәште.\n— Һин бит бурысыңды түләмәҫ өсөн ялғанды һөйләйһең! Ярай, түләмә, тик, зинһар, улай яла яҡма! Беләһең бит Ғәзиздең сирле икәнлеген, ниңә гонаһтан ҡурҡмайһың?!\n— Әсәйең иҫләмәй, бәлки, һин әйтерһең, 25 июлдә кис ҡырын, биш менән алты араһында, ҡайҙа булғанығыҙҙы?\n— Ул көнө ҡойоп ямғыр яуҙы. Тәүҙә быҫҡаҡлап ҡына, ә һеҙ әйткән ваҡытҡа күктең төбө тишелдеме ни! Ағай, әллә күк төбө ысынлап тишелдеме икән ул саҡта, ә? Әсәйем менән ҡала баҡсаһына барырға тейеш инек, ямғыр биҙрәләп ҡойғас, сыҡманыҡ та ҡуйҙыҡ. Өйҙә генә ултырҙыҡ. Мин компьютерҙа уйнаным, әсәйем... — Ғәзиз, күҙҙәрен йомоп, тамшанғандай итте. — Әсәйем бәлеш бешерҙе. Балан бәлеше. Балан бәлешен бигерәк яратам, ағай, ә һеҙгә ниндәй бәлеш оҡшай? — Еткән егеттең сабыйҙарса бер ҡатлылыҡ менән үҙенә өндәшеүе Бахтинды тетрәтте. Шул уҡ ваҡытта бынан ай самаһы элек булған ваҡиғаны кисә генә булған хәлдәй һис бер икеләнеүһеҙ бәйән итеүе ғәжәпләндерҙе. Хамовҡа иһә бөтә был хәл оҡшамай ине. Ғәйепләнеүсе үҫмерҙең бөтәһен дә яҡшы хәтерләүе лә, уның үҙенә түгел, Бахтинға яҡын күреп өндәшеүе лә. Уға йәһәтерәк эште ябырға, етәкселектең маҡтау һүҙҙәрен ишетергә кәрәк. Бәлки, үрләтеп тә ебәрерҙәр, кем белә.\n— Һеҙ, Зияфа Килдина һәм Ғәзиз Килдин, кеше үлтереүҙә ғәйепләнәһегеҙ. Егерме бишенсе июлдә кисен Төҙөлөш урамындағы бишенсе һанлы магазин һатыусыһын үлтереүҙә! — Хамовтың һүҙҙәре тимергә сүкеш менән бәргән кеүек ҡаты һәм ҡәтғи яңғыраны.\n— Юҡ, ағай, беҙ өйҙә бәлеш ашап ҡына ултырҙыҡ. Әсәйем ни, себен үлтерергә лә йәлләй бит ул. Минән хатта күгәүен дә үлтертмәй, ҡыуып сығар, ти. Ә күгәүенде ҡыуып сығарыу еңел түгел, сағыша ла инде ул, ибет, ағай? — Ғәзиз йәнә Бахтинға өндәште.\n— Кем үлтерҙе һуң?\n— Ниндәй күгәүен?! Һин бында минең башты ҡаңғыртма, йәме!\n— Нимәне һуң?\n— Һатыусыны, тием, һатыусыны!\n— Ә-ә-ә... Ағай, ул кеше лә инде, кешене ярамай үлтерергә.\n— Ярамағанын мин дә беләм. Һинән һорайым: әсәйең үлтерҙеме, һинме?!\n— Әсәйем дә түгел, мин дә түгел.\n— Иң һәйбәте: ғәйебегеҙҙе таныу. Был һеҙҙең хәлде еңеләйтәсәк.\n— Әсәйемә теймәгеҙ! Ул ғәйепһеҙ! Мин, тиер инем... Кешене нисек үлтерәләр һуң? Башына сирткәнгә генә бирешмәй ҙә ул. Себен үлтергес шапылдатҡыс менән һуғырғамы икән? Әллә... — Улының хыялый кеүек үҙ алдына һөйләнә башлағанын күргән әсәнең йәне өҙөлгәндәй булды:\n— Күрмәйһегеҙме?! Ул бит сирләй! Ул ни һөйләгәнен белмәй! Туҡтатығыҙ был кәмитегеҙҙе! — тип өҙгөләнеп ҡысҡырҙы ул.\n— Апай, алдашыу оят бит ул, ә һин алдашаһың, үҙең әсәйемә дуҫ булып йөрөйһөң, — тине.\n— Ашыҡмағыҙ, иғтибарлы булығыҙ, — тине Бахтин. — Бәләкәй генә яңылышыуҙың да фажиғәгә килтереүен онотмағыҙ.\n— Беҙ күргән кеше олораҡ ине.\n— Нисек олораҡ? Нисә йәштә? — Хамовҡа ҡатындарҙың икеләнеүе оҡшаманы. — Ныҡ оломо?\n— Юҡ, ул да йәш кеше. Ләкин был бит бала ғына. Ә теге ҡатҡыл, йонсоуыраҡ та һымаҡ.\n— Тегенең миңе лә юҡ ине.\n— Һеҙ нимә, шул арала миңен дә күреп өлгөрөргә тейеш инегеҙме ни?! Ул бит ҡапыл боролоп ҡасҡан! — Хамов шаһиттарға баҫым яһай башланы. — Бер үк кешенең атлауы ла төрлөсә булыуы мөмкин!\n— Әллә... Шул микән? — Шаһиттарҙың олорағы аптырауын белдерҙе.\n— Юҡ, ул түгел! Был икенсе! — Йәшерәге һүҙендә ныҡ торҙо.


Константин Толкачев халыҡ-ара күҙәтеүселәр менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nКонстантин Толкачев халыҡ-ара күҙәтеүселәр менән осрашты\n15:05, 9 февраля 2012 Сәйәсәт\nБөгөн Өфөлә «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк сәйәси советы секретары, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев халыҡ-ара күҙәтеүселәр – Европала именлек һәм хеҙмәттәшлек буйынса ойошманың Демократик институттар һәм кеше хоҡуҡтары бюроһы вәкилдәре Ханс Биргер Нареског (Швеция) һәм Людмила Блинова (Литва) менән осрашты. Улар беҙҙең республикала Рәсәй Президенты һайлауҙары барышына контроллек итәсәк.\nОсрашыу барышында Константин Толкачев күҙәтеүселәргә илдәге һәм республикалағы һайлауҙарға күрһәткән иғтибары өсөн рәхмәт белдерҙе һәм уларҙың һорауҙарына яуап бирҙе. Ул һайлауҙарҙы асыҡ, ғәҙел, закон талаптарына ярашлы үткәреү яҡлы булыуын белдерҙе. Күҙәтеүселәр Башҡортостанда был юҫыҡта үткәрелгән саралар – тауыш биреү өсөн үтә күренмәле урналар һәм веб-камералар урынлаштырыу, кәрәкле мәғлүмәт менән тәьмин итеү менән танышты.\n– Быларҙың барыһы ла һайлау барышында ниндәй ҙә булһа тәртип боҙоуҙарға юл ҡуймаясаҡ, — тип билдәләне Дәүләт Йыйылышы рәйесе. – Миңә Америка Ҡушма Штаттарында һәм башҡа илдәрҙә үткәрелгән һайлауҙарҙа булырға тура килде. Бер ерҙә лә объективлыҡ, асыҡлыҡ мәсьәләләренә бындай иғтибар бүленеүен күрмәнем. Һәр һайлаусы белергә тейеш: уның тауышы мотлаҡ иҫәпкә алынасаҡ.\nКонстантин Толкачев һүҙҙәренсә, халыҡ-ара күҙәтеүселәр Башҡортостанда 9 мартҡа тиклем буласаҡ. Һайлауҙарға Европала именлек һәм хеҙмәттәшлек буйынса ойошманың йәнә бер нисә төркөмө киләсәк. Бынан тыш, Украина, Белоруссия, Ҡаҙағстан да үҙ күҙәтеүселәрен ебәрергә теләк белдергән.\nТеги: рф президенты һайлауҙары, халыҡ-ара күҙәтеүселәр


Өфө ҡаланың Тыуған көнөн ойоштороуға 1,5 миллион һум тотонорға әҙер // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n11:44, 27 мая 2019 Иҡтисад\nӨфө хакимиәте 12 июндә ҡаланың Тыуған көнө уңайынан һигеҙ майҙансыҡта байрам сараларын ойоштороу өсөн 1,5 миллион һум тотонорға әҙер. Рәсми сайтта баҫылған дәүләт һатып алыуҙары документтарына ярашлы, аҡса сценарий яҙыуға, режиссер-ҡуйыусы һәм техник төркөм, алып барыусылар, тауыш режиссерҙары, операторҙар йәлеп итеүгә йүнәлтелә.\n«2019 йылдың Ҡала көнөнә арналған байрам программаһы юғары художестволы тематик театрлаштырылған тамашанан торорға тейеш. Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығы символикаһын трансляциялау һәм «Өфө – Беренсе Республиканың баш ҡалаһы» театрлаштырылған тамашаһын ойоштороу мотлаҡ», — тиелә документтарҙа.\nБынан тыш, аукцион еңеүсеһе сәхнә ҡороуҙан тыш, байрам тамамлағас, ике сәғәт эсендә конструкцияны һүтеп алырға бурыслы.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2019 йылда Өфө 445-се тыуған көнөн билдәләй.\nТеги: Өфө, Ҡала көнө, ойоштороу


Өфөлә рәсми вакансияларҙың «хеҙмәт хаҡы» рейтингы баҫылды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә рәсми вакансияларҙың «хеҙмәт хаҡы» рейтингы баҫылды\n15:19, 19 октября 2016 Иҡтисад\nӨфөлә рәсми вакансияларҙың «хеҙмәт хаҡы» рейтингы баҫылды Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2016 йыл, 19 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nӨфөлә вакансияларҙың күпселегендә эш хаҡы 20 мең һумдан артмай. Октябрь башында 3,2 мең вакансия өсөн 15-20 мең һум тәҡдим ителгән. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Өфөләге Халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.\nЯҡынса 2,7 мең вакантлы урын 10-15 мең һумлыҡ эш хаҡын күҙ уңында тота.\nХеҙмәт хаҡы 8691 һумдан кәмерәк булған ике меңгә яҡын буш эш урыны шартлы рейтингта өсөнсө урын биләй. Дүртенселә — айына эш хаҡы 20-25 мең һум тәшкил иткән 1,8 мең вакансия. Бишенсе урында — эш хаҡы 25 мең һумдан юғарыраҡ булған 1,7 мең вакантлы урын.\nАйлыҡ хеҙмәт хаҡы 8691-10 мең һум тәшкил иткән меңдән ашыу вакансия рейтингта аҙаҡҡы урында тора.\nТеги: рейтинг,эш хаҡы,вакансиялар


Төбәктәр араһында бәйләнеш нығына // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nТөбәктәр араһында бәйләнеш нығына\n17:35, 20 марта 2009 Сәйәсәт\nБөгөн иртәнсәк Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай менән Ырымбур өлкәһе Закондар сығарыу Йыйылышы араһында парламент-ара хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Был турала Өфөлә барған "Рәсәй федерализмы тарихында һәм сәйәси практикаһында милли-дәүләт берәмектәре" конференцияһында Ырымбур өлкәһе Закондар сығарыу Йыйылышы Рәйесе Дмитрий Кулагин хәбәр итте.\n— Был килешеү Ырымбур өлкәһендә һәм Башҡортостан Республикаһында йәшәгән халыҡтар араһында дуҫтарса һәм үҙ-ара файҙалы мөнәсәбәттәрҙе үҫтереүҙә яңы бит булып торасағына ышанам, — тине Дмитрий Кулагин. — Ырымбур өлкәһе өсөн Башҡортостан Республикаһы — ышаныслы партнер һәм яҡшы күрше. Беҙҙе төбәктәр сиктәшлеге генә түгел, тарих уртаҡлығы ла берләштерә. Беҙҙе быуаттар буйына килгән тарихи яҙмыш һәм хәтер туғанлаштыра. Ә был иң ныҡлы, иң айырылғыһыҙ бәйләнештәр.\nДмитрий Кулагин, федерацияның ике субъекты араһында социаль-иҡтисади һәм гуманитар бәйләнештәр ҙә әүҙем үҫешә, тип билдәләне.\nТеги: хеҙмәттәшлек, килешеү