Баш ҡалала Өфөнөң иң яҡшы уҡытыусыларын тәбрикләнеләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала Өфөнөң иң яҡшы уҡытыусыларын тәбрикләнеләр\n11:02, 6 октября 2011 Йәмғиәт\nБашҡорт дәүләт опера һәм балет театрына үҙҙәренең һөнәри байрамына педагогик хеҙмәт ветерандары, баш ҡаланың мәктәп, лицей, гимназия уҡытыусылары, өҫтәмә белем биреү тәрбиәселәре һәм педагогтары саҡырылды. Уларҙың күпселеге күп йылдар дауамында мәктәпкә, уҡыусыларына тоғро ҡала.\nХалыҡ-ара уҡытыусылар көнө менән уларҙы Өфө хакимиәте башлығы Павел Качкаев ҡотланы.\n— Балаларға белем биреү – бик көсөргәнешле хеҙмәт, — тип уҡытыусыларға мөрәжәғәт итте Өфө мэры. – Донъяла уҡытыусынан да изгерәк, кәрәклерәк һөнәр юҡ. Фиҙаҡәр хеҙмәтегеҙ менән һеҙ Рәсәйҙең иртәгәһе көнөнә нигеҙ һалаһығыҙ. Шуға күрә беҙ барыбыҙ ҙа мәғарифтың үҫеше, алға китеүе яҡлы. Бөгөн мәғариф системаһына талаптар арта. Уҡытыусы һәр ваҡыт камиллашырға тейеш, ә беҙ үҙ сиратыбыҙҙа быға тейешле шарттар булдырырға тейешбеҙ.\nАртабан ҡала башлығы ҡулынан иң яҡшы педагогтар фиҙаҡәр һәм намыҫлы хеҙмәте өсөн Почет грамоталары һәм рәхмәт хаттары алды.\nСара аҙағында Павел Качкаев уҡытыусыларға һаулыҡ, сабырлыҡ, именлек, бәхет һәм татыулыҡ теләне.\n«Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Рөстәм Ишмөхәмәтов та педагогтарҙы байрамдары менән ҡотланы.\n— Республиканың конкурентлыҡҡа һәләте, киләсәге күпселек йәһәттән белем кимәленән торасаҡ. Һәм бында төп этәргес көс булып нәҡ уҡытыусылар тора, — тине Рөстәм Ишмөхәмәтов. — Әммә педагогтар яҡшы кимәлдә, ышаныслы эшләһен өсөн уларға һәр яҡлап ярҙам күрһәтергә кәрәк. Шуға күрә РФ Хөкүмәте Премьер-министры Владимир Путин тәҡдим иткән мәғарифты яңыртыу проекты сиктәрендә «Уҡытыусы йорто» һәм «Йәш уҡытыусылар өсөн ипотека» кеүек социаль программаларға күп иғтибар бүленгән.\nРөстәм Ишмөхәмәтов әүҙем тормош менән йәшәгән педагогтарға рәхмәт хаттары һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙы.\nТеги: уҡытыусылар көнө, байрамдар, тәбрикләүҙәр


22 Март 2018, 02:58\nИке апайым бар. Икеһенең дә икешәр балаһы -береһенең ике ул, икенсеһенең улы менән ҡыҙы бар. Бына шулар күптән түгел күҙле-башлы булып, апайҙарым ҡәйнә булды.\nБер шулай аяттан һуң ҡунаҡтар таралышып, самауырҙы ҡайтанан ҡайнатып бер туғандар өҫтәл артына йыйылдыҡ. Был ғәҙәт күптән килә беҙҙең нәҫелдә. Юл алдынан сәй эсеү һымағыраҡ була инде. Аят ашынан туямы ни кеше, еҙнәләр һөйәк мөнйөй, апайҙар тәмләп-тәмләп сәй эсә. Һөйләшеүҙәре бер мәл килен-ҡәйнәләр юҫығынараҡ боролош алды. Ҡәйнә булғандарына яңы ғына, нимә хаҡында һөйләшәләр икән тип ҡолаҡ һалам.\n- Киленең иҙән йыуамы? -тип һорай инәйем. Ул да бер йыл самаһы элек тәүгә ҡәйнә булғайны. Тағы ла буй еткергән улы менән ҡыҙын күҙле-башлы итә торғаны бар. Бәләкәс апайым сәйен дәртле һемереп ебәрә:\n- Йыуа! Ҡайтһа вис өйҙө таҙалап, йыуып-йышып сыға, ашарына ла бешерә. Әллә ниндәй бәлештәрен, салаттарын эшләп ултыртып ҡуя. Хатта уңдым әле килендең ул яғынан!\nЫсынлап та, әҙ ултырыр – күп һынар тигәндәй, бәләкәс килен эшкә шәп беҙҙең, үҙе алсаҡ, илгәҙәк, үҙебеҙҙең Һаҡмар буйы ҡыҙы бит инде ни тиһәң дә.\nҺүҙгә оло апайым ҡушыла:\n-Ҡуйсәле, килендән эш эшләтеп ултырмайым инде ике ҡулым иҫән саҡта. Ҡайтһалар, мунса инеп, ҡаймаҡ ашап, ял итһендәр тип тырышам. Эш ни, ғүмерҙә лә бөтмәй ул. Мин килендәремә һәйбәт ҡәйнә булам.\nТабын артындағылар бер-береһенә ҡарашып, эсеп бөткән сәйҙең төбөн һемереп ҡуйҙылар ҙа, бер тауыштан көлөп ебәрҙеләр. Күңелле булып китте.\n- Һин ҡалай ул, һәйбәт ҡәйнә булам тип, отмаҡсыһың, ә?- кесе апайымдың шулай “атака”ға әҙерләнеүе ул, -Анһат, ҡәйнәләргә ярайым тип бер ҡартай, хәҙер килендәргә ярайым тип икенсегә ҡартайыр хәлем юҡ. Әйҙә, улар беҙгә ярарға тырышһын! Ирҡаҙаҡ ҡәйнә менән әллә еңел булған тиһеңме? Минең ирҙе ике бала атаһы булғансы сыбыртҡы менән яра торғайны. Әбейҙән алда торһаң да, һуң торһаң да яманһың. Ул уянмаҫ элек тип тора һалып, һыйырын һауып, малын көтөүгә ҡыуып, һөтөн айыртып, самауырын гөжләтеп ҡайнатып ҡуяһың, и то шунда яманһың. Минән алда тороп, эш күрһәтәм тип йөрөйһөңмө тип аптырата. Шулай тигәс, икенсе көнө был тормайынса атыу тормаҫҡалыр тип, ятам-ятам, торған-сыҡҡан кеше юҡ, һүҙ ишетке килмәй, мин дә ятам. Төшкә тиклем ятҡанбыҙ шулай. Уның күрһәткәндәре, ана, китап яҙырлыҡ. - Минең яҡҡа ымлай үҙе. - Мин насар ҡәйнә булам!\n- Ә-ә-әлләәә.... - Оло апайымдың ошолай “ә-ә-әлләәә...” тип һуҙыуында мәғәнә лә бар: үҙенең дә ҡәйнәһе уҫал ғына булды. Шуғалырмы инде, килендәрен үҙенең урынына ҡуйып ҡарап, “һәйбәт ҡәйнә” булырға ҡарар иткәйне...\nБыл һөйләшеүҙән ике йыллап самаһы үткәс, йәғни, килен-ҡәйнәләр бер аҙ һыналғас, тағы шулай бер табын артында йыйылдыҡ. Һүҙ тағы шул килендәр тураһында барҙы.\n-Ҙур килен ғәләмәт иркә булып сыҡты. Эш мәнәһе (эш мәғәнәһе тигәнде беҙҙең яҡта шулай “мәнә” тип “мәғәнә”һен нығытып ебәрәләр) белмәй! Иренең тубығын ҡосаҡлап, ул ятһа, ятып, торһа тороп, етәкләшеп-һөйөшөп тик йөрөйҙәр! Кеше шулай йәшәйҙер шул! Сәй эскәндән һуң сынаяҡтарҙы ла сайып ҡуймай, ҡайҙа унда ашарға бешереү! Бәләкәс килен дә, ауырға ҡалған да, эсен ҡосаҡлап, ҡыл да ҡымғырлатмай! Ана, минең ҡәйнәм һымаҡ эш өҫтөндә йөрөп, бала тапһа нишләр икән? Күҙен дә тырнап аса алмай ултырыр әле! Саҡ ҡына бер нәмә әйтһәң, “Я же беременна” ти ҙә тора, әйтерһең беҙ беременный булмаған! - Оло апайым упсым уҫал ғына икән, әйтһә, әйтә лә ҡуя. Һәйбәт ҡәйнәне боҙған икән был килендәр тип ҡуйҙыҡ, аптырағас.\n- Минең килен һаман бала тапмай әле ул. Күпме йөрөргә уйлайҙыр инде, аптыраҡ. Ҡыҫыр булмаһа ярар ине. Килһә, хатта әпәүләп кенә торабыҙ, эш эшләтмәй, ауыр күтәртмәй. Килеүҙәренә мунсаһын әҙерләп, ашын бешереп, тәмле-татлы менән һыйлап ҡәҙер итәһең, ә улар беҙҙе хатта уйламай ҙа. Күрше-тирәләр ҡартатай-ҡәртәсәй булып бөттө, беҙ һаман мәхрүмбеҙ. Кешенән оят. Орлоғо, әйтерһең, Бохарала.- “Насар” ҡәйнә булам тигән апайымдың ауыҙынан бындай хәбәр сыҡҡанға аптырашып, бөтәбеҙ ҙә бер юлы боролоп ҡарай һалдыҡ.\n- Нимә тексәйҙегеҙ? Бына ейән-ейәнсәрле генә булайым әле. Күрһәтермен мин уларға ҡалай тәрбиәләргә балаларҙы. - Апайым бер нисә йыл элек әйткән “ уҫал ҡәйнә” һүҙҙәрен, имеш, шулай нығытып ҡуя.\nБер ситтә шым ғына тыңлап ултырған инәйем генә быларҙың һөйләшкәненә үҙенсә һығымта яһай:\n- Килен булһаң — ҡәйнәгә ярамаҫһың, ҡәйнә булһаң — киленгә ярамаҫһың. - Һәр һүҙҙе үлсәп, абруйын белеп кенә һөйләгән инәйем балғалағы менән балан ҡайнатмаһын мул итеп алып, мәтрүшкәле сәйен һемерә-һемерә бәләкәй апайыма ымлай: - Ҡыҙың килен булғас, аңларһың. Эштән ҡулығыҙ өҙөләме әллә? Иҫән саҡта, бына, үҙем йөрөйөм әле, шөкөр. Йыумағаным иҙән дә, ҡоймағаным ҡоймаҡмы? Ана, үҙ йортонда хужа булһындар. Беҙ барғанда өйө таҙа, ашы бағыулы икән –ана шул еткән. Нимә тиҙәр әле? – Инәйем абруй һаҡлап ҡына тотош кәүҙәһе менән оло апайыма борола. - Ҡәйнә кеше — уллы кеше, губернаторға тиң кеше. Гөбөрнатыр булып йәшәй белмәйһеңме әллә?


Өй эйәһе ҡыуып сығарҙы\n9 Ноябрь 2020, 20:40\nБыл ирле-ҡатынлы шул тиклем алама холоҡло, улар өсөн барыһы ла насар, тик улар ғына дөрөҫ йәшәй, көн-төн кеше яманлап ултырырға әҙерҙәр. Етмәһә икеһе лә өйҙө күтәрә алырлыҡ итеп хырылдап йоҡлай. Шул тиклем ауыр ине былар менән бер ҡыйыҡ аҫтында булыуы! Бер төн хырылдаған тауышҡа түҙмәй: “Өй эйәһе, мине ишетһәң, ҡыуып ҡайтарсы әле был икәүҙе”,-тинем...\nӨйөмдөң эйәһе барлығына ышандым. Уйламағанда алыҫтағы, мин бала саҡтан яратмаған туғандарым килеп төштө. Был ирле-ҡатынлы шул тиклем алама холоҡло, улар өсөн барыһы ла насар, тик улар ғына дөрөҫ йәшәй, көн-төн кеше яманлап ултырырға әҙерҙәр. Етмәһә икеһе лә өйҙө күтәрә алырлыҡ итеп хырылдап йоҡлай. Шул тиклем ауыр ине былар менән бер ҡыйыҡ аҫтында булыуы! Бер төн хырылдаған тауышҡа түҙмәй: “Өй эйәһе, мине ишетһәң, ҡыуып ҡайтарсы әле был икәүҙе”,-тинем.\nИкенсе көндө эштән ҡайтһам, ирле-ҡатынлы миңә зарланып ултыра. “Һин барыһын да боҙоп киткәнһең: телевизор тоҡанмай, душтан берсә ҡайнар, берсә боҙло һыу ҡойола, һыуытҡысты асып булмай ҙа ҡуя”. Ышанмай барып ҡараһам – барыһы ла эшләй. Төнөн быларҙың хырылдағаны ишетелмәне. Иртәнсәк ағай тейешле кеше: “Ҡайтабыҙ беҙ. Өйөң әллә ниндәй. Карауат йомшаҡ, ә өҫтөнә ятһаң быяла онтағында ятҡан кеүек”,-тип ҡабаланып сығып киттеләр. Һәр саҡ маҡтанып, үҙен әллә кемгә ҡуйған әхирәтемде лә өй эйәһе миңә йөрөмәҫлек итте. Ул миңә килгән һайын уйламаған ергә төкөй – ҡолай башланы. Һуңынан миңә шылтыратып: “Килһәң - үҙең кил. Һинең өйөңдә мине һәр саҡ кемдер эткән – һуҡҡан кеүек”, -тине. Шулай итеп, бар йәнемде көйҙөргән кешеләрҙән ҡотҡарҙы мине Эйәм.


20 мартта Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов граждандарҙы ҡабул итте. Ике сәғәттән ашыу дауам иткән әңгәмәлә төбәк етәксеһе республика халҡы менән технология, ауыл хужалығы, торлаҡ төҙөлөшө, социаль өлкәне үҫтереү мәсьәләләре буйынса фекер алышты. Ҡабул итеү йомғаҡтары буйынса Башҡортостан Хөкүмәтенә, министрлыҡ һәм ведомстволарға тейешле күрһәтмәләр бирелде.\nБөрөлә йәшәүсе Вера Цирульникова төбәк Башлығына ҡалала ҙур перинаталь үҙәк төҙөү кәрәклеге хаҡында һөйләне. Уның әйтеүенсә, иҫке бинала урынлашҡан урындағы бала табыу йорто Башҡортостандың төнъяғындағы биш район халҡын хеҙмәтләндерә. Палаталарҙа урын етмәй, медицина персоналдарына эш йөкләмәһе юғары.\n— Был проблема күптән бар, – тип аңлатты Вера Цирульникова. – Ошондай шарттарҙа өс балам донъяға килде. Бала табыусы йәш ғаиләләр заманса һәм уңайлы бала табыу йортона килһен ине.\nРеспублика етәксеһе Бөрөлә перинаталь үҙәк төҙөлөшө хаҡында ҡарар ҡабул ителеүен, оҙаҡламай проект эштәре башланыуы хаҡында хәбәр итте.\n— Һеҙҙең исемдән Бөрө халҡын ышандыра алам. 2018 йылда яңы үҙәкте проектлау, ә 2019 йылда төҙөлөш башлансаҡ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Объект, ғөмүмән әйткәндә, осһоҙҙарҙан түгел, уның өсөн 400 миллион һум талап ителә. Әммә беҙ нимәгә барғанды аңлайбыҙ. Аҡса тулы күләмдә һалынған. 2020 йыл аҙағына төҙөлөштө тамамларға тырышырбыҙ.\nӨфөлә йәшәүсе Наталья менән Денис Сергеевтар 2017 йылдан бәшмәктәр үҫтереү менән шөғөлләнә. Был маҡсатта улар Өфө районында элекке бинаны ҡуртымға алған. Бер нисә ай эсендә етештереү күләме айына 1,2 тоннаға тиклем еткерелгән. Йәштәр киләсәктә бизнесты үҫтерергә ниәтләй, ләкин уның өсөн яҡынса 6 млн һум талап ителә.\nЯрҙам һорап эшҡыуарҙар республиканың Ауыл хужалығы министрлығына мөрәжәғәт иткән. Унда аңлатыуҙарынса, төбәктә бәшмәк үрсетеү йүнәлешендә ярҙам ауыл хужалығы кооперативтарына ғына күрһәтелә. Министрлыҡта мәсьәләне ыңғай хәл итеү өсөн ярҙам күрһәтеү механизмына төҙәтмәләр индерелә. Әлегә был эш тулыһынса тамамланмаған.\nБынан тыш, субсидия алыу өсөн бизнесты крәҫтиән (фермер) хужалығына әйләндереп, яңынан теркәү талап ителә. Сергеевтар ғаиләһе баш ҡалала шәхси эшҡыуар булараҡ теркәлгән.\nРеспублика Башлығы йәштәрҙең бизнесты үҫтереү мөмкинлектәре менән ҡыҙыҡһынды. Улар белдереүенсә, яҡын арала тағы ла бер бинаны ҡуртымға алыу һәм климатик системаһы менән йыһазландырыу күҙаллана. Әлеге ваҡытта продукция ресторандарға оҙатыла.\nРөстәм Хәмитов вице-премьер – ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрәхмановҡа шылтыратып проектҡа финанс ярҙамы күрһәтергә күрһәтмә бирҙе.\n«Миловка паркы» өлөшсөләр төркөмө вәкиле Ильвира Куликова республика Башлығына торлаҡ комплексында төҙөлөш эштәрен тергеҙеү өсөн тейешле саралар күреү мәсьәләһе буйынса мөрәжәғәт итте.\nУның әйтеүенсә, әлеге мәлдә яҡынса 350 фатирҙа кеше йәшәй, дөрөҫөн әйткәндә, кешеләр төҙөлөш майҙансығында көн итә. Унда коммуникация, инфраструктура бөтөнләй юҡ, сүп-сарҙы сығарып түгеү ойошторолмаған, хатта кеҫә телефоны бәйләнеше юҡ.\nБыйыл ғинуарҙа 10-сы кварталдың өс йортонда төҙөлөш-монтаж эштәре тергеҙелде. Торлаҡ комплексы объекттарын яңы ойошма ярҙамында тамамлау күҙаллана.\nВице-премьер – Төҙөлөш буйынса дәүләт комитеты рәйесе Андрей Трухан менән телефон аша әңгәмәһендә Рөстәм Хәмитов мәсьәләне хәл итеү юлдары буйынса фекер алышты. Ведомство етәксеһе белдереүенсә, март аҙағында тейешле «юл картаһы» тәҡдим ителәсәк. 2018 йылда яңы биш-алты йортто төҙөү ҡаралған, 2020 йылда проект буйынса эштәр тамамланасаҡ.\nТөбәк Башлығы комплекс инфраструктураһын үҫтереү планы менән дә таныштырҙы. Әлеге мәлдә биҫтәлә заманса мәктәп төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителгән. Киләсәктә бында балалар баҡсаһы ла барлыҡҡа киләсәк. Ильвира Куликова быйыл «Миловка паркы»нда йәшәүсе 82 балаланың мәктәпкә барыуы хаҡында хәбәр итте. Ошоға бәйле мәктәп автобусын ойоштороу мәсьәләһе һәм Дим биҫтәһе мәктәбендә белем алыу мөмкинлеге барлыҡҡа килә.\nӘңгәмә һуңында республика етәксеһе Башҡортостан Хөкүмәтен һәм Өфө районы хакимиәтенә «Миловка паркы»нда төҙөлөш эштәрен тергеҙеү һәм инфраструктураны үҫтереү буйынса һорауҙарҙа контролгә алырға күрһәтмә бирҙе.\nБашҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалы доценты Руслан Кәримов республика Башлығын виртуаль ысынбарлыҡ лабораторияһы проекты менән таныштырҙы һәм юғары уҡыу йортонда «Геймдизайн һәм виртуаль ысынбарлыҡ» һөнәре буйынса магистратура асырға тәҡдим итте.\nУның һүҙҙәренсә, лаборатория өсөн ҡорамалдар һатып алыуға 6 миллион һум талап ителә. Киләсәктә ул һәләтле йәштәрҙе йәлеп итеү урынына әйләнеүе бар. Улар был өлкәләге проекттар, шулай уҡ мәғлүмәт технологиялары өлкәһендә DigitalSkills чемпионатында ҡатнашыусыларҙы әҙерләү буйынса төбәк үҙәге менән шөғөлләнәсәк.\nГеймдизайн һәм виртуаль ысынбарлыҡ һанлы иҡтисадты үҫтереү өлкәһендә өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе һанала, тине Руслан Кәримов. Рәсәйҙә был өлкәләге белгестәрҙе уҡытыу менән нимә бары ике юғары уҡыу йорто шөғөлләнә. Шуға республикала Стратегик башланғыстар агентлығы һәм «Кибер Рәсәй» мәғариф проекты булышлығында тейешле магистратураның барлыҡҡа килеүе төбәктең цифрлаштырыу өлкәһендә конкуренция һәләтен ярайһы уҡ күтәрәсәк.


22 Октябрь 2018, 17:36\nБыл һандағы геройыбыҙ – “Zainetdin” проекты авторы, бейеүсе, КВН-сы, ун биш төрлө музыка ҡоралдарында уйнаусы, халыҡ-ара конкурстар еңеүсеһе Заһир Зәйнетдинов.\nҮҙ көсө, тырышлығы менән Хоҙайҙан бирелгән һәләтен һәр яҡлап үҫтереүсе егетте “сәхнәлә үҫкән” тип әйтергә була. Дүрт йәшендә генә, Өфө сәхнәһендә бейеп, республика етәксеһе ҡулынан бүләккә милли кейем алған!\n– Заһир, ғаиләң, туғандарың менән таныштырып үтһәңсе. Данлыҡлы музыканттар нәҫеленәнме һин?\n– Мәсетле районы Һөләймән ауылында тыуып үҫтем. Атайым Зөфәр Миңләхмәт улы ҙур, татыу ғаиләнең унынсы балаһы (данлыҡлы виртуоз ҡурайсы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов менән бер туғандар). Зәйнетдиновтарҙың (атайымдың атаһы Миңләхмәт олатайымдың балалары һәм ейән-ейәнсәрҙәре) 74 кешенән торған ҡумыҙсылар ансамбле бар. Улар араһын-да – уҡытыусылар, спортсылар, һәм башҡа һөнәр эйәләре. Бөтөнөбөҙ ҙә сәнғәткә, йыр-бейеү-гә ғашиҡ, халыҡ ижадын, ҡурай-ҡумыҙ моңдарын яратабыҙ. Райондың, республиканың байрам сараларында әүҙем ҡатнашабыҙ.\nӘсәйем Ейәнсура районының Үтәғол ауылында тыуып үҫкән. Өләсәйем дә сәнғәт кешеһе – “Йәмһибә” фольклор ансабле етәксеһе. Салауат ҡустым Рәми Ғарипов исемендәге Башҡорт республика гимназия-интернатын уңышлы тамамлап, әле Мәскәүҙә Әҙәбиәт институтында тәржемәсе һөнәрен үҙләштерә. Ул да – бейеүсе, музыкаль һәләте лә бар. Ә бына Зөлфирә һең-лем балерина булырға хыяллана. Ауылға ҡайтҡанда уға бүләккә мотлаҡ махсус кейем алам.\n– Сәхнәләге беренсе сығышыңды хәтерләйһеңме?\n– Атайым бала саҡтан артист булырға хыялланған. Йәш сағында бейеү менән сит илдәрҙә лә сығыш яһаған. Мин тыуыу менән ул үҙенә, артист була алманым, улымды һис шикһеҙ артист итәм, тигән. Был донъяға килеүемдең тәүге көндәренән үк атайымдың ҡурай моңдарына иҙерәп йоҡлағанмын. Сәңгелдәктә ятҡанда мине, илаймы был тип, барып ҡараһалар, йырлап ятҡанмын. Бер аҙ үҫә төшкәс, һөйләшә лә белмәгән көйө, хатта “Уйыл”, “Томан” кеүек оҙон көйҙәрҙе һуҙып маташҡанмын.\nБеренсе аҙымдарым да бейей-бейей яһалған, сөнки атайым гармун уйнап ебәреү менән бейеп киткәнмен. Ныҡ талапсан булды. “Бейегәндә ҡаты баҫ! Күҙҙәрең янып торһон! Арҡаңды тура тот!” – тип шелтәләрен әйтеп кенә тора ине. Үксәләрем зәңкей башлаһа, аптырап торманым, аяғыма ойоҡбаш кейеп бейенем.\nДүрт йәшем тулғас, ҡурайҙа, ҡумыҙҙа уйнарға өйрәнәм, тип атайымдың артынан бер тотам ҡалмай, эйәреп йөрөнөм. 1998 йылда, “Ғаилә мозаикаһы” республика конкурсында 1-се урын яуланыҡ. Был минең ҙур сәхнәләге тәүге уңышлы сығышым булды.\n4-се синыфты тамамлағас, артабан Өфөлә Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика гимназия-интернатының тромбон синыфында уҡыным. Легендар бейеүсе Рәшиҙә Туйсина етәкселегендәге “Ынйы” бейеү ансамбленә, ҡурай түңәрәгенә, вокал дәрестәренә йөрөнөм. Ун йәштәр тирәһе булғандыр, “Нефтселәр” мәҙәниәт һарайында репетициялар бара, бейеү ансамбле коллективы менән, үҙ сиратыбыҙҙы көтөп, тамашасы залында ултырабыҙ. Шул саҡ сәхнәгә ҡарап: “Киләсәктә ошо сәхнәлә концертым буласаҡ!”– тигән уй йүгерҙе башымдан.\nСпорт менән дә ныҡлап шөғөлләндем. Имгәнһәм-имгәндем, уйынды ташлап китмәнем. Еңеү өсөн сәмләнеп уйнаным. Спортта алған йәрәхәттәрҙе миндә һанап бөтөрөрлөк түгел! (көлә). Бәләкәйҙән һалынған сәм һәм ныҡышмалылыҡ тынғылыҡ бирмәй: “Барыбер шул эште атҡарып сығасаҡмын!”, “Мин еңәсәкмен!” – берәй эште эшләр алдынан бына шундай уй-маҡсат тыуа миндә.\n– Һин – профессиональ бейеүсе, музыкант, режиссер. Төрлө йүнәлештә шөғөлләнгән кешегә, һөнәр һайлауы ла ауырҙыр?\n– Эйе, был турала оҙаҡ уйландым. Тромбонда, ҡурайҙа профессиональ кимәлдә уйнағас, режиссер һөнәрен һайланым. Өфө дәүләт сәнғәт институтының театр бүлегенә уҡырға индем.\nПрофессиональ бейеүсе булырға тигән теләк, бала саҡ кумирым Хәлил Ишбирҙин нигеҙ һалған Стәрлетамаҡ бейеү театрына килтерҙе. Махсус белемем булмағас, һынамаҡҡа ғына эшкә алындым. Профессионалдар менән бер кимәлдә сығыш яһау өсөн әҙерләнергә өс ай ғына ваҡыт бирелде. Теләк шул тиклем көслө ине, көнө-төнө шөғөлләндем. Башҡалар ҡайтып китә, ә мин бейеүҙәр өйрәнәм, репетициялар яһайым, балалар менән бергә классиканан дәрестәр алам. Шулай тырыша торғас, бер йылдан театрҙа солист булараҡ та сығыш яһай башланым. Тәүге йырымды сығарып, клип төшөрөргә лә ваҡыт табылды ошо осроҙа.\n– Проектта тағы ла кемдәр менән эшләйһең?\n– Продюсеры Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Рөстәм Ғиззәтуллин. “Zainetdin” проектында беҙ уның менән бергәләп эшләйбеҙ.\n– “Zainetdin” ни өсөн этно йүнәлешендә?\n– Бейеүсе лә, йырсы ла, музыкант та булдым. Бөтә донъяла популяр этно-стиль йүнәлеше шуларҙың бөтәһен бергә туплай. Республиканың мәҙәни сараларында ғына түгел, күп илдәрҙә сығыш яһарға тура килде. Сит ил тамашасыһы сығышымды алҡыштарға күмеп, башҡорт моңон бик йылы ҡабул итте. Был миңә илһам, дәрт өҫтәне. Башҡорт халҡының ижадын донъя кимәленә сығарғым килә. Сит ил халҡы беҙҙең ҡурайҙы, ҡумыҙҙы, йырҙарҙы тыңлаһын, бейеүҙәрҙе, милли кейемдәрҙе күрһен, башҡорт милләтен таныһын, тигән теләк менән йәшәйем.\n– КВН-ға нисек килеп эләктең?\n– Гимназияла 9-сы синыфта уҡығанда “Ҡыҙыҡ мажор” тигән команда тупланыҡ. “Шаяниум”да ике йыл рәттән “Өмөт” номинацияһы алдыҡ. Илһамланып, үҙебеҙгә мотлаҡ еңеү яуларға, тигән маҡсат ҡуйҙыҡ. Марсель Мөхәмәтйәновтан ярҙам һорап, ныҡлап әҙерләнеп, был маҡсатҡа ирештек. Аҙаҡ ул мине үҙҙәренең “Бытбылдыҡ” командаһына саҡырҙы. Стәрлетамаҡҡа эшкә күскәс тә КВН-ды ташламаным. Репетицияларҙан ҡалмайым тип, көн дә тиерлек Өфө–Стәрлетамаҡ юлын тапаным. Шулай өс йыл йөрөп, гран-при алып ҡуйҙыҡ.\n– Ялыңды нисек ойоштораһың?\n– Бер аҙ йоҡо туйҙырып алам да, ҡабат музыка донъяһына сумам. Оҙайлы ял минең өсөн түгел, арый башлайым. Һәр ваҡыт хәрәкәттә, эштә булырға кәрәк миңә, күңелем алға ынтыла.\n– Һәләте, ныҡышмалылығы һәм тырышлығы арҡаһында ижад баҫҡысынан юғары үрләүсе, ни тиһәң дә, шәп егет Zainetdin-Заһирға киләсәктә уңыштар теләйек!


Мең айҙан да хәйерле төн\n10 Июнь 2018, 13:49\nШулай итеп, Ҡәҙер төнө рамаҙандың һуңғы ун көнлөгөндә йәшеренгән. Эйе, нәҡ «йәшеренгән» тибеҙ, сөнки уның ҡайһы төнгә тура килеүе билдәле түгел.\nРиүәйәт ителеүенсә, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, Ҡәҙер төнөн көтөп, рамаҙан айының беренсе ун көнөндә, аҙаҡ киләһе ун көнөндә мәсеттә иғтикәф ҡылған («иғтикәф» – ғибәҙәт ҡылыу маҡсаты менән мәсеттә аулаҡта ҡалыу). Бынан һуң уға: «Был Төн рамаҙандың һуңғы ун көнлөгөндәлер, шуға күрә мәсеттә рамаҙандың һуңғы ун көнөндә иғтикәф ҡыл», – тип әйтелгән (әл-Бохари һәм Мөслимдең хәҙис йыйынтыҡтарынан).\nШулай итеп, Ҡәҙер төнө рамаҙандың һуңғы ун көнлөгөндә йәшеренгән. Эйе, нәҡ «йәшеренгән» тибеҙ, сөнки уның ҡайһы төнгә тура килеүе билдәле түгел. Хәҙистәрҙә лә «Уны (йәғни Ҡәҙер төнөн) рамаҙандың һуңғы ун көнлөгөндә эҙләгеҙ», тиелә. Ә бер хәҙистә «Һуңғы ун көнлөктөң таҡ көндәрендә», тигән өҫтәмә лә килтерелә. Тимәк, күптәр һымаҡ Ҡәҙер төнөн йыл һайын билдәле бер көндә генә көтөү Сөннәткә ҡаршы килә.\nӘ инде Аллаһ Тәғәләнең был Төндө билдәле бер көнгә бәйләмәүе юҡҡа ғына түгел. Мәҫәлән, Ҡәҙер төнөн эҙләгәндә кемдең кем икәне күренә: ихласлыҡ менән был Төндө эҙләгән кешегә Ҡәҙер төнөн тап итер өсөн ун төн буйына ғибәҙәт ҡылыу бер ниндәй ҙә ҡыйынлыҡ тыуҙырмаһа, ғибәҙәт ҡылыуҙа ялҡауыраҡ кеше иһә бер Төн өсөн генә ун төндө ғибәҙәттә үткәрергә йыбанасаҡ.\nӘ был Төн нимәһе менән әһәмиәтле һуң? Нимәгә уны бөтә мосолмандар ҙа түҙемһеҙләнеп көтә?\nБеренсенән, Аллаһ был Төндә бөтә кешелек өсөн хаҡ ҡулланма булған һәм был донъяла ла, Ахирәттә лә бәхеткә ирештергән Ҡөрьән-Кәримде индергән.\nИкенсенән, Аллаһтың «Ҡәҙер төнөнөң ни икәнен һиңә ҡайҙан белергә?» тигән һүҙҙәре был төндөң бөйөклөгөнә ишара.\nӨсөнсөнән, был Төн мең айҙан да хәйерлерәк.\nДүртенсенән, был Төндә изгелек, бәрәкәт һәм рәхмәт менән фәрештәләр төшә.\nБишенсенән, был Төн язаларҙан һәм ғазаптарҙан имен.\nАлтынсынан, Аллаһ был Төн хаҡында Ҡиәмәт көнөнә тиклем уҡыласаҡ тотош бер сүрәне назил ҡылған. Нәҡ ошо сүрәлә Ҡәҙер төнөнөң үрҙә һаналып киткән фазыләттәре телгә алына.\nБынан тыш, бер хәҙистә риүәйәт ителеүенсә, «Кем был Төндө әжер-сауаптарға өмөт менән ғибәҙәттә үткәрә, шуның әүәлге яҙыҡ эштәре ярлыҡаныр»\n"Ваҡыт" гәзите төркөмөнән алынды.


Күҙ тейә генә күрмәһен!\n26 Ғинуар 2018, 14:17\nҺеҙ һүрәттә күргән күркәм пар Баймаҡ ҡа-лаһында йәшәй. Урал һәм Юлиә Fүмәровтар 4 бала тәрбиәләй.\nFаилә башлығы районда көрәшсе булараҡ дан алған. Ул ошо спорт төрө буйынса республика ғына түгел, Рәсәй чемпионы ла. Йәнә Урал халыҡ йырҙарын оҫта башҡарыуы менән маҡтауға лайыҡ. Fөмүмән, уларҙың ғаиләһендә берәү ҙә йыр-моңға битараф түгел. Әле декрет ялында булған кәләше Юлиә лә йырларға ярата. Иң оло улдары Әнүр «Сулпылар» телевизион конкурсында өсөнсө урын алды. Уға әле 14 йәш. Унан ике йәшкә кесе Fәзинур иһә шашка буйынса бер кемгә лә алдынғылыҡты бирмәй. Уларҙың икеһе лә ҡаланың 3-сө мәктәбендә белем ала. Ә ҡыҙҙары Наҙгөл «Айыуҡай» балалар баҡсаһына йөрөй. Ул «Сыбай ҡашҡа», «Ете ҡыҙ» кеүек халыҡ йырҙарын башҡарып, барыһын да хайран итеп кенә ҡалмай, бейергә лә ярата. Юҡҡа ғына «Саптар» бейеү ансамблендә шөғөлләнмәй. Fүмәровтарҙың кинйәкәүенә—Сураманға иһә әлегә 3 кенә йәш.\n—Төрлө ғаилә ярыштарына сығабыҙ. Балаларҙы үҙебеҙҙең өлгөлә тәрбиә-ләргә тырышабыҙ. Иремдең һәр бер ҡыҙыҡһыныуын хуплап ҡына торам. Ҡушылып йырлап ҡына ҡалмайым, хатта винтовка менән атыу ярыштарына бергә барам. Уҙған йыл Урал—ир-егеттәр араһында, мин ҡатын-ҡыҙҙар араһында беренсе урын яуланым,—ти Юлиә.\nУрал улдарын ысын ир-егет итеп үҫтереү өсөн көс һалһа, Юлиә ҡыҙына матур тәрбиә бирергә тырыша. Ул, Наҙгөлдә гүзәл заттарға хас нәзәкәтлек булдырыу ниәтенән, биҙәнеү, маникюр серҙәренә төшөнгән һәм селтәр тегеүҙе лә өйрәнеп алған.\nАтайлы бала—арҡалы, әсәйле бала—иркәле, ти-ҙәр. Fүмәровтарҙың мөхәббәт емештәренә генә түгел, донъялағы һәр балаға арҡаланып, иркәләнеп кенә үҫергә яҙһын, ғаиләләр ныҡ, татыу, бәхетле булһын тип теләйбеҙ!


Башҡортостан – Мәскәү һәм Питер менән бергә Рәсәй Президенты гранттары конкурсы еңеүселәре исемлегендә\n21 Июнь , 15:22\nБашҡортостан Мәскәү һәм Санкт-Петербург менән бергә Рәсәй Президенты гранттары конкурсы еңеүселәре исемлеген етәкләй. Ике баш ҡаланан тыш, республикабыҙҙың коммерцияға ҡарамаған ойошмалары 148 грант отто һәм 160 миллион һумға яҡын аҡса алды, тип хәбәр итте Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров социаль селтәрҙәге сәхифәһендә.\n«Президент гранттары фонды конкурсында беҙ һәр саҡ ҙур сумма отабыҙ, әммә быйыл айырыуса ныҡ тырыштыҡ. Дөйөм алғанда, республиканан 1097 заявка тапшырылғайны. Уларҙың һәр етенсеһе финанслау алды. Араларында «Йәш этнополитолог мәктәбе» кеүек ҡиммәтле (7,9 миллион һум) һәм бюджет проекттары бар, мәҫәлән, «Әсә һәм бала. Мәктәпкә әҙерлек сиктәрендә ҡоро ерҙә һәм һыуҙа дәрестәр ярҙамында 6-7 йәшлек балаларҙа сколиозды иҫкәртеү (195 мең һум)», — тип яҙҙы республика етәксеһе.\nРадий Хәбиров һүҙҙәренсә, быйыл, Өфөнән тыш, Ғафури районы һәм Сибай үҙенең сифатлы проекттары менән ҡыуандырҙы.\n«Әле кемдәр федераль грант конкурстарында үҙ көсөн һынап ҡарамаған, уларға Президентские гранты.рф сайтын өйрәнергә кәңәш бирәм. Йәмғиәт өсөн изге һәм файҙалы эштәр өсөн аҡса һорарға оялмағыҙ – фондтар шуның өсөн кәрәк тә инде. Сентябрҙә йәнә ғариза тапшырыу кампанияһы асыла. Шуға күрә тәүәккәл булығыҙ», — тип яҙҙы Радий Хәбиров.


Хәлим Әмиров – башҡорт халҡының арҙаҡлы улы | Всемирный курултай башкир\nБыл исемде лә хәтер һандығыңа яҙып ҡуй, хөрмәтле милләттәш.\nБашҡорт халҡының арҙаҡлы улы Хәлим Әмировты иҫкә алыу, уның эшмәкәрлегенә арнап таҡтаташ асыу тантаналары булды Яңауыл районында.\nБыл төбәк мәғарифты үҫтерер шәхесте биргән\nҠоролтайҙың “100 йыллыҡҡа — 100 шәхес” проекты нигеҙендә Яңауыл районының Яңы Уртауыл ауылында Зәки Вәлидиҙең көрәштәше, Уран ырыуы башҡорто Хәлим Әмиров хөрмәтенә иҫтәлекле таҡтаташ асылыуы хаҡында төрлө мәғлүмәт сығанаҡтарында ла хәбәр иттеләр. Башҡорт автономияһы тарихын өйрәнгән Азат Ярмуллиндың Хәлим Әмиров тураһындағы сығыштары киң мәғлүмәт сараларында донъя күрҙе. Исемдәре халыҡҡа еткерелмәгән шәхестәрҙең асылын, эшмәкәрлеген тергеҙеүҙә Азат Шакирйән улының өлөшө бик ҙур. Уның Башҡорт автономияһы башында торған милләттәштәребеҙгә арналған мәҡәләләре “Башҡортостан” гәзитендә лә даими баҫыла килә. Был һанда Хәлим Әмиров менән яҡындан танышырһығыҙ.\nЯңауылда үткән сараның кимәле, урындағы халыҡтың тын алышы, район етәкселегенең мөнәсәбәте тураһында айырым әйтеп китмәй булмай, сөнки, ни генә тимә, Яңауыл – республикабыҙҙың төньяҡ ҡапҡаһы һәм баш ҡаланан ситтәрәк урынлашҡас, иғтибарҙан ситтә ҡала килә төҫлө. Шул уҡ ваҡытта был ер заманында Башҡортостанға тап милли мәғарифты үҫтерер шәхесте биргән.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты аппараты етәксеһе Рөстәм Баянов райондың етәкселеге, ҡоролтай әүҙемселәре менән алдан эш алып барған. Хәлим Әмировты бында халыҡ ҡына түгел, барыһы ла үҙе өсөн яңы аса, сөнки шәхестең автономия осорондағы эшмәкәрлеге билдәле булһа ла, 1936 йылдан яҙмышы бөтөнләй билдәһеҙ.\nТарихи мәғлүмәттәр – барыһы ла музейҙа\nРайон хакимиәте башлығы урынбаҫары Гәүһәр Миңдейәрова беҙҙе Яңауыл районының тыуған яҡты өйрәнеү музейына алып барҙы. Унда әле үҙгәртеп ҡороу эше бара. Бик үҙенсәлекле булмаҡсы был боронғо ҡомартҡылар йорто. Бында Яңауыл районының тәбиғәт байлыҡтары нисек бар, шуға яҡын рәүештә сағылдырыласаҡ. Мәҫәлән, балыҡтар һыуҙа йөҙөп йөрөгән стенд заманса технологиялар ҡулланып ҡоролған, урманды сағылдырған майҙанға барып инһәң, ысын мәғәнәһендә тәбиғәт ҡосағына сумғандай булаһың.\nМузейға 1977 йылда Бөйөк Октябрь байрамы хөрмәтенә Коммунистар партияһы ҡарарына ярашлы нигеҙ һалынған. Ошоға тиклем экспонаттарҙы йыйыу эше барған, халыҡтан күп әйбер тупланған. Ул ваҡытта хазинаға тиң кейемдәр ҙә һаҡланған булғандыр әле. Бөгөн, мәҫәлән, этник башҡорт кейемен төбәктәрҙә табыуы ауыр. Яңауыл музейы реконструкциянан һуң асылғас, моғайын, милли башҡорт кейеменә айырыуса иғтибар бүленер, тип өмөт итәйек. Республиканы бар иткән аҫаба халыҡ ул – башҡорттар.\n1977 йылдың октябрендә район үҙәгендә музей өсөн бер ҡатлы айырым бина бүленә. 1985 йылда төкәтмә төҙөлгәс, музей ҙурая. Мәшһүр археолог Нияз Мәжитов был төбәктә ҡаҙыныу эштәре алып барған. Быны музей хеҙмәткәрҙәре лә раҫлай. Боронғо дәүер хайуандарының һөйәктәре урын алған бында. Юҡҡа ғына 1990 йылда тәбиғәт һәм этнография бүлектәре асылмағандыр, күрәһең. 2010 йылдан музей яңы бинаға күскән. Бөгөн беҙ тап шунда сәйәхәт ҡылып йөрөйбөҙ ҙә. Һәр төбәктәге һымаҡ уҡ, был музейҙа ла даими рәүештә экскурсиялар ойошторола, ҡунаҡтар ҡабул ителә, балаларға дәрестәр бирелә, йәмғеһе йылына һигеҙ меңгә яҡын кеше музей менән танышып китә. Асылғандан алып бында 11 меңдән ашыу экспонат тупланған. Әле реконструкция барған был йорттоң киләсәктә тағы ла күберәк кешене ҡабул итерендә шик юҡ, сөнки унда яңы технологиялар ярҙамында төбәктең тәбиғәте, үҙенсәлеге бик оҫта бирелгән.\nИсеме бөтә СССР-ға таралған күренекле йырсы Радик Гәрәев тә ошо яҡтан. Бында килеп уның һәйкәленә бармаһаҡ, дөрөҫ булмаҫ ине. Тауҙарҙан ҡайтауаз кеүек яңғыраған көслө тауышы әле булһа тыңлаусыларҙы әсир итә. Башҡорт халыҡ йырҙарын ниндәй маһирлыҡ менән башҡара ине ул!\nЯңы Уртауыл – арҙаҡлылар төйәге\nЯңауыл халҡы бик уңған булып сыҡты. Арҙаҡлы улдары иҫтәлегенә арналған сара алдынан тотош ауылда өмә үткәргәндәр. Ысынлап та, Яңы Уртауыл балҡып, көлөп тора, ундағы таҙалыҡ күҙгә ташлана.\nЯңы Уртауыл мәктәбендә беҙҙе хеҙмәткәрҙәр, уҡыусылар ғына түгел, ғөмүмән, райондың 38 башҡорт теле һәм әҙәбиәте, Башҡортостан мәҙәниәте уҡытыусылары, урындағы халыҡ та ҡаршы алды.\nЯңы Уртауылда тәүге белем усағы мәҙрәсә була һәм 1880 йылда асыла. Беренсе уҡытыусы – Ғәбделхәбир Рахманғолов. 1912 йылда хеҙмәт мәктәбе, 1919 йылда — ике баҫҡыслы хеҙмәт мәктәбе, 1932 йылда — колхоз йәштәре мәктәбе, 1959 йылда һигеҙ йыллыҡ мәктәпкә әүерелә. 1973 йылдан урта дөйөм белем биреү учреждениеһы итеп үҙгәртелгән, ә инде 2008 йылдан — урта дөйөм белем биреү мәктәбе. Бында балалар башҡорт телен дәүләт теле булараҡ та, туған тел булараҡ та өйрәнә.\nУнан тыш татар, удмурт телдәрен дә уҡыйҙар. 2018/19 уҡыу йылында 104 бала белем ала, уларҙың 55-е башҡорт телен туған теле иҫәпләй һәм өйрәнә. Дәүләт теле булараҡ 89 бала өйрәнә. Татар телен туған тел булараҡ 44 бала һайлаған, ә удмурт телен – 5 бала. Мәктәптә 16 уҡытыусы белем бирә, бер тәрбиәсе лә бар, уларҙың 9-ы – юғары категориялы, 5-е – беренсе категориялы белгес. Мәктәптең бөгөнгө директоры Рүзилә Хәкимова балаларҙы белемле итеү өсөн барлыҡ коллективы менән бергә күп көс һала.\nБеҙгә бигерәк тә мәктәптәге музей оҡшаны. Унда ошо ауыл ерлегендә табылған барлыҡ ҡомартҡылар һаҡлана. Музейҙың һәр экспонаты өсөн йәнен бирергә әҙер торған педагогия хеҙмәте ветераны Гөлсинә Ғариф ҡыҙы Әминеваның эшмәкәрлеге маҡтауға лайыҡ. Ана шундай эске яныуы булған кешеләр тота ла инде рухи кимәлде, тарихи ысынбарлыҡты, тамырҙар тәрәнлеген!\nҠурай моңо ағыла. Ошо урында алып барыусылар төбәктән сыҡҡан күренекле шәхестәр менән таныштыра. Башҡортостандың халыҡ артисы Фәнәүи Сәлихов, Татарстандың халыҡ яҙыусыһы Нурихан Фәттәх, Ғәйнан Әмири һәм бөгөнгө байрамдың сәбәпсеһе Хәлим Әмиров – ошо ауылдыҡы. Нурихан Фәттәхтең әҫәрҙәренең исеменә иғтибар итегеҙ: “Ҡол Ғәли”, “Шәжәрә”, “Һыҙғыра уҡтар”. Уның яҙғандары тарихи үткәненән айырылмаған.\nОшо ауылда тыуған Рәфис Мөхәмәтдиновтың шиғырҙарын уҡыу менән башланып китте кисә – мәктәп уҡыусыһы Азат Сибәғәтуллин ҡайһылай матур итеп һөйләне тетрәндергес шиғырҙы! Ә Ләбибә Гәрәева шағир һүҙҙәренә яҙылған йыр ҙа башҡарҙы. Фәнәүи Сәлиховтың нәҫеленән икән Яңауыл сәнғәт мәктәбе уҡыусылары Әдис менән Данир Сәлиховтар. Береһе – баянда, икенсеһе аккордеонда уйнаны 3-сө һәм 6-сы класс балалары.\nАртабан Инсаф Хөснийәров, Азалия Ибраһимова, Ренат Хәкимов, Дамир Ғабаҙуллин, Эльвина Юлдашева, Илназ Хөснийәров, Зинфира Мәҡсүтова йыйылған халыҡты Ғәйнан Әмириҙең әҫәрҙәре менән таныштырҙы. Яҙыусыны төбәктә бик хөрмәт итәләр, уның иҫтәлегенә арнап бик күп саралар уҙғаралар, әҫәрҙәрен ентекле өйрәнәләр.\nӘгәр гәзит уҡыусы хәтерләһә, уның исеменә тап төшөргән сығыштар ҙа булды матбуғатта. Ошо хаҡта әйтергә ынтылышты район башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Рафаил ағай Яхин бик тетрәнеп ҡабул итте.\n– Беләһегеҙме, уға хаталы ғәйеп ташланылар. Ул бит, киреһенсә, Һәҙиә Дәүләтшинаның исемен күтәргән, СССР Яҙыусылар союзы идараһы рәйесенә яҙған, әҙибәнең әҫәрҙәрен баҫтырыуҙы һораған. Был хаҡта архив материалдары бар.\nӘ “Мораҙым” повесына килгәндә, беләһегеҙме, уның бит прототиптары — Яңауыл районында йәшәгән кешеләр, ҡайһы берҙәре теге замандарҙа иҫән дә ине әле. Ғәйнан Әмири – башҡорт халҡына хеҙмәт иткән, сәсәндәр ижадын өйрәнгән ысын башҡорт рухлы яҙыусы. Шуға күрә яҡташтары уның исеменә тап төшөрөүгә һис юл ҡуймаясаҡ, беҙ киреһенсә, уның кеүек ҡәләм оҫтаһының эшмәкәрлеген балаларға өйрәтеү яғында! – тине Р. Яхин.\nБында нимәлер өҫтәп әйтеп булмай. Әммә йылдар үткәс тә, халыҡтың яҙыусыны күтәреп ижадын өйрәнеүе, яҡлап сығыш яһауына иғтибар итмәү мөмкин түгел ине!\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты аппараты етәксеһе Рөстәм Баянов халыҡты “100 йыллыҡҡа – 100 шәхес” проекты менән таныштырҙы, башҡа төбәктәрҙә башҡарылған эштәр хаҡында һөйләне. Сараны ойоштороуҙа ярҙам күрһәткәндәре өсөн район хакимиәтенә рәхмәтен белдерҙе.\nТарихсы Азат Ярмуллин йыйылған халыҡты Хәлим Әмировтың эшмәкәрлеге менән таныштырҙы. Архивтарҙа һаҡланған фотоларҙан ауылдаштарына берсә таныш, берсә таныш түгел етди ҡарашлы йәш кенә кеше йылмая ине.\nБайрамға Благовещен ҡалаһынан Хәлим Әмировтың ике туғанының ҡыҙы 90 йәшлек Зифа Сафа ҡыҙы ла килгәйне. Уны күреү, уның ауыҙынан уҙған йылдарҙағы хәлдәр тураһында ишетеү үҙе бер яңылыҡ булды. Эйе, ул Хәлим Әмиров тураһында бер ни ҙә хәтерләмәй, әммә ул йылдарҙағы ваҡиғалар, өйҙәрендәге мөхит, халыҡтың йәшәйешен яйлап ҡына бәйән итте Зифа инәй. Уны сараға ҡыҙы Зәйтүнә апай алып килгәйне. Уның оло йәштәге әсәһен шул тиклем матур итеп, оло хөрмәт менән ҡарауы үҙе иғтибарға лайыҡ күренеш булды. Бигерәк тә бөгөнгө ата – улды, инә ҡыҙҙы белмәгән замандарҙа уларҙың үҙ-ара мөнәсәбәте тәрән ихтирам уятты.\nЗифа Сафа ҡыҙы 1939 йылда хеҙмәт биографияһын башлаған. Ғүмер буйы һауынсы булып эшләгән инәй СССР кимәлендәге съездарҙа ҡатнашҡан, депутат та булған. “Почет Билдәһе”, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, Ленин ордендары, бихисап миҙалдар менән бүләкләнгән. Ғөмүмән, ауылда Әмировтар нәҫеленең уҡымышлы, эшкә тырыш булыуы хаҡында йыш телгә алдылар.\nХаҡлыҡ үҙ юлын таба\nҒәжәп хәлдәр бара ул тарихи Башҡортостан картаһы сиктәрендә бөгөн. Рәсәй Президенты Указы сығыу менән Башҡортостан үҙенең шәхестәрен барлай, онотолған исемдәрҙе кире ҡайтара башланы. Улай ғына ла түгел, бөтөнләй белмәгәндәр менән таныштыра. Хәлим Әмиров хаҡында беҙ ни белә инек? Бер ни ҙә белмәнек. Быға тиклем һәм бына, ниһайәт, йәшерен ҡорғандар асылып, архив ишектәре, тарихи сығанаҡтар мәғлүмәте беҙгә килеп етеп, беҙ арҙаҡлы милләттәштәребеҙ менән танышабыҙ.\nЯңы Уртауыл мәҙәниәт йорто алдына халыҡ күпләп йыйылды. Уларҙың һәр береһе арҙаҡлы ауылдаштары хаҡында яңылыҡ ишетергә килгәйне.\nИҫтәлекле таҡтаташты асыу тантанаһында башлап һүҙҙе район хакимиәте башлығы Илшат Вәҙиғәтов әйтте:\n– Башҡорт халҡының легендар улының иҫтәлегенә ҡуйыласаҡ сараға килгәнегеҙ өсөн рәхмәт. Һәр халыҡ үҙенең шәхестәрен белергә, уларҙың эшмәкәрлеге миҫалында йәш быуынды тәрбиәләргә бурыслы. Автономия өсөн көрәш Башҡортостандың һәр төбәгендә барған. Беҙ үҙебеҙҙең яҡтың ҙур шәхесе Хәлим Әмировтың эшмәкәрлеге менән сикһеҙ ғорурланабыҙ! – тине ул.\nЯңы Уртауыл ауылының мәҙәниәт йортонда үткән сараларҙың күркәмлеге әле булһа күңелдәрҙе йылыта. Иң матур, сағыу башҡорт бейеүҙәре, башҡорт халыҡ йырҙары менән бергә үрелеп барған байрам рух тантанаһына әйләнде.\n“Башҡорт ырыуҙары” хәрәкәте ағзаһы, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының ошо төбәктә эшләгән әүҙем хеҙмәткәре Радик Бәхтиев:\n– Беҙҙең төбәк башҡорттары үҙ диалектында һөйләшә, эйе, беҙ әҙәби телдә әңгәмәләр ҡормайбыҙ, әммә беҙ ҙә Башҡортостан өсөн хеҙмәт итәбеҙ. Ата-бабаларыбыҙ ҙа тарихи Башҡортостан сиктәрендә көрәш алып барған. Хәлим Әмиров – Башҡорт автономияһы өсөн көрәш осоронда үҙ һүҙен әйткән шәхес. Милләттәштәребеҙҙең эшмәкәрлеге һәр башҡорт өсөн үрнәк булырға тейеш! – тине.\nРайон башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Рафаил Яхин:\n– Төрлө осорҙар кисергән беҙҙең төбәк. Бына минең үҙем бала саҡта татар телендә уҡыған саҡтарым да булды, торараҡ башҡорт мәҙәниәтен ныҡлап өйрәнә башланым. Башҡорт икәнебеҙҙе белә инек бит инде. Беҙ – Уран ырыуы башҡорттары! Шуға күрә халыҡтың бөгөн үҙаңы асылып, рухи тамырҙарын барлаған мәлен күреүе – минең өсөн бик ҡыуаныслы хәл. Ҡасандан бирле көрәшәбеҙ бит инде үҙ асылыбыҙ өсөн. Беҙгә башҡа төбәк башҡорттарының телмәренә ҡараған кеүек ҡарарға кәрәкмәй, беҙҙең үҙ һөйләшебеҙ. Район, ауыл хакимиәттәренә, мәктәпкә сараны юғары кимәлгә күтәреп ойоштороуға булышлыҡ иткәндәре өсөн сикһеҙ рәхмәт! – тине.\nТарихсы Азат Ярмуллин үҙ сығышында архивта табылған фотоларға таянып, түбәндәгеләрҙе еткерҙе:\n– Хәлим Әмиров Петроградта ғәскәрҙәр араһында Башҡорт автономияһы етәкселегенең сәйәсәтен алып барыусы, Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте мәнфәғәтен алға һөргән, пропагандалаған эшмәкәрҙәрҙең береһе булған. Быны Башҡортостан Республикаһының йәмәғәт ойошмалары архивында бик ҡыҙыҡлы һәм ҡиммәтле документ – “Бәхет көнө” тип аталған йыйынтыҡ та тағы бер тапҡыр иҫбатлап тора. “Бәхет көнө” йыйынтығы Башҡорт хөкүмәте һәм ғәскәрҙәренең советтар яғына сығыуына бер йыл тулыу айҡанлы 1920 йылдың февралендә Петроградта баҫылған. Унда Башҡорт автономияһы етәксеһе Зәки Вәлиди, Башҡорт уҡсы бригадаһы комиссары Ғабдулла Ибраһимов мәҡәләләре һәм Башревком вәкиле Хәлим Әмировтың “Башҡорт хәрәкәте” исемле доклады урын алған…\nАзат Ярмуллиндың Хәлим Әмиров тураһындағы яҙмаһы тулы вариантта гәзитебеҙҙең алдағы һандарында урын алыр. Әйткәндәй, Азат Шакирйән улы Х. Әмировтың мәғариф өлкәһендәге эшмәкәрлегенә айырым туҡталып, урындағы мәктәпкә уның исемен биреүҙе тәҡдим итте. Бик әүҙем, еңел күтәрмәле яңауылдар, ана бит Яңы Уртауылдың бер урамы Ғәйнан Әмириҙең исемен йөрөтә, киләсәктә мәктәпкә Хәлим Әмировтың исеме бирелһә лә, һис ғәжәп түгел. Район хакимиәте башлығы Илшат Вәҙиғәтов та яҡташтарының исемен мәңгеләштереү эшенә бик ыңғай ҡарай. Шулай уң барһын эштәре! Халыҡ өсөн, мәңгелек өсөн бит!\n« Башҡорттар – тау эшенә нигеҙ һалыусылар\nВ Москве почтили память выдающихся деятелей Башкирии Мустая Карима и Зии Нуриева »


ҠОРБАН БАЙРАМЫ МѲБӘРӘК БУЛҺЫН!\nҺеҙҙе бѳтә донъя мосолмандар берләшмәһенең изге байрамы—Ҡорбан ғәйете менән ҡотлайым. Мосолмандарҙың фатиха алған ошо кѳнѳндә, миллионлаған ғибәҙәт ҡылыусылар изге Арафат тауында Аллаһы Тәғәләгә маҡтау йырлап, ғибәҙәт ҡылғанда ихлас күңелдән барлыҡ мосолмандарға Ислам дине нигеҙҙәрен һәм иман байлыҡтарын үҫтереүҙә тыныс һәм ижади хеҙмәт теләйем.\nБайрам барығыҙға ла бәхет килтерһен, Аллаһы Тәғәләгә доға ҡылыуҙан, ҡорбан ите ҡуйылған байрам табынында туғандарығыҙ, яҡындарығыҙ менән аралашыуҙан бәхет табыуығыҙҙы теләйем.\nБарығыҙға ла именлек, бәрәкәтле ғүмер, сауаплы эштәр башҡарып йәшәргә насип булһын!\nХѳрмәт менән—Сибай ҡалаһының «Тәҡүә» мәсете имамы


Лгбт Онлайн Уйын – Уйын Бушлай Ххх Гей\nЛГБТ онлайн уйын - уйын йорттары сәйер был сексуаль\nДонъяла бик оҙаҡ натурал порноигр өҫтөнлөк итә. Лгбт киләсәк өсөн ваҡыты-берләшмәләр ғына үҙе өсөн платформа булдырылған, унда интерактив уйын, бәлки барыһына ла фантазия һәм гейне бисексуал, карнаһыҙ был HTML5, графика һәм алған һеҙҙән үҙ раят ул ҡалдырған. Бөтә уйын беҙҙең өсөн булһа, өйрәнгәнең үҙең эләгергә теләйһең һәм сексуаль кем беҙҙең сайтта. Гейне булыу-енси уйын, беҙ уларҙы күрһәтмәй, бик күп gnu. Уйын беҙҙең леско булып, лескам ул уйынсылар өсөн түгел, ә леско менән натурал өсөн табы., Ә беҙҙең ҡайһы бер һуңынан иң яҡшы транс-Онлайн порно уйын. Бөтә был уйын һеҙгә бушлай киләсәк. Беҙ монетизация беҙҙең иң яҡшы ысулдар табырға сайттар, улар беҙҙең уйынсылар иҫәбенә түгел. Бөтә был һеҙгә уйын уйнай ала, һәм беҙ ниндәй ҙә шәхси мәғлүмәт биреүсе реклама тәнәфес юҡ түгел. Бушлай бөтә был секс-уйын бер ниндәй ҙә шарттар беҙҙең сайтта. Барып уйынын сексуаль күп бирһәләр, беҙ был сайт тәҡдим итә, һәм һеҙ аңлайһы, тип беҙ бер номер порноигр өсөн платформа булып тора, улар һеҙҙең кәрәк.\nУйын уйын булманы өсөн бөтә лгбт онлайн\nНамыҫ һүҙе, гей-секс-уйын беҙҙең сайтта иң күп һанлы булған. Был, сөнки уларға ихтыяж ҙур була, сөнки улар нисек файҙаланыла гея, натурал ла, башҡа яҡтан уны океан үҙенең окунать ағзаһы. Ярай, беҙ иң сифатлы һәм файҙалана коллекцияһын булдырыу һәм был бер төрлө гей-ХХХ уйын, һеҙ уны интернетта таба ала. Бөтә төр уйындар беҙҙең менән енси гей була, татлы була папик тиклем гейне, шулай уҡ айыу менән йәки спортсы., Хатта беҙҙең гей булыуы пародийный-уйын, уларҙа персонаж билдәле переосмысливать. гейне кеүек, барыһы да һеҙҙең яратҡан фильмдар һәм сериалдар менән килгән егет йәки супергеройҙар.\nШулай уҡ беҙҙең сайтыбыҙ леско шәп уйын сексуаль. Беҙ беләбеҙ, тип, уларҙың ҡайһы бер егеттәр уйнай, ә ҡатын-ҡыҙға енси леско коллекция туплау өсөн беҙ был уйын булды. Һеҙ енси алыуы ғәжәйеп күренеш, ул раят мөмкинлек бирәсәк һезгә наслаждаться свобода, ул позициялары өсөн уйынсыҡтар һәм эксперименттар бөтә төрҙәре менән файҙаланыу мөмкин. Ләкин беҙ күп интерактивты һәм тарихты шулай уҡ персонаждар булырға, улар өсөн уйнарға мәжбүр булды, һеҙ генә беләһегеҙ, мажаралары нисек тамамланғанын.\nҺуңынан беҙҙең бар беҙҙең коллекцияла транс-уйын порно, ул, моғайын, үҙ йүнәлеше булған, һуңғы йылдарҙа улар алға барыу өсөн күберәк. Бөтә коллекциялары буласаҡ был, һеҙ ҡасан уларҙы шатландырабыҙ теләйем транс-хыял. Уйын беҙҙең бар, һеҙ уларҙы наслаждаться ғәмәлдәр трансвеститный трансвестит булыуы мөмкин. Уйын менән транс-бара ир-ат менән енси һәм нисек хәрәкәт итә, сөнки мөхәббәткә һәм трансп. Трансвестит була һәм хатта беҙгә эконом ваҡытта һәм эконом на woman cist sex, с киска цыпочки цыпочки трахать ябай ағзаһы була., Тип-тип, беҙҙең сайтта үткәрергә ярамай, был - яңғыҙ транс-порно уйын, детка менән ҙур ағзалары, улар үҙе менән бергә оргазм һаны.\nЛгбт уйнап-үҙ Уйын Браузеры Онлайн\nБраузерный уйын ғына булһа етәксе һ. б. коллекцияларында, ул порно тураһында оноторға мәжбүр итә, сезне ҡарарға. Был, сөнки, был html5 бөтә быуындарға яңы уйын ҡарайым тип, графика һәм раят айырылып торған реалистик, һеҙҙең өсөн был ҡарар ҡабул итеү азатлығын ҙур. Нимәгә күберәк порно ҡарап, был коллекцияһы порно секс менән үҙ контроленә ала һеҙ бушлай ярҙам итеү-уйын. Беҙ башланы һөйләргә һәм "бушлай", беҙ был төрө ысынлап та булыу. Беҙ һеҙҙең шәхси мәғлүмәтте ҡарау өсөн түләргә мәжбүр итә йәки реклама һеҙҙең өсөн түгел., Бәләкәйерәк була, беҙ ҙә ҡатнашырға мәжбүр була һеҙ беҙҙең сайтта, был тәү сиратта бөтә уйын да уйнап, әммә беҙ шулай уҡ башҡа кешеләр менән бәйләнештәр бүлеге комментарий биреү сифатын һеҙ беҙҙең сайтҡа аноним уйынсыларына мөмкинлек. Дөйөм алғанда, беҙ яҡшы мөхит булдырып, унда өйрәнелгән ҡаршылыҡһыҙ һеҙҙән уны сексуаль. - Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ тораһы гейне, транс, лесбиянки, бисексуал йәки ҡыҙыҡһыныусан, өлкәндәр өсөн был номер һеҙ күңел бер сығанағы булған.


Республика йыйынға әҙерләнә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәйәсәт » Республика йыйынға әҙерләнә\nРеспублика йыйынға әҙерләнә 07.12.2013 // Сәйәсәт\nБашҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов ИТАР-ТАСС-тың төбәк бюроһында уҙғарылған матбуғат конференцияһында хәбәр итеүенсә, ШОС һәм БРИКС саммиттары Өфөлә 2015 йылдың июнь аҙағы йәки июль башында үтәсәк.\nӘлегә аныҡ дата билдәләнмәгән. Саммиттарға әҙерлек эше планға ярашлы бара, сараны икенсе ҡалаларға күсереү өсөн бер ниндәй ҙә сәбәп юҡ, тип хәбәр итте Салауат Тәлғәт улы. Өфөлә ҡунаҡханалар төҙөү, ғәмәлдәгеләрен төҙөкләндереү дауам итә. Был ҡаҙна аҡсаһын файҙаланмайынса, шәхси инвесторҙар иҫәбенә тормошҡа ашырыла. Өфөләге Конгресс-холда ла эш туҡталмай. Бында делегациялар, Президент, шулай уҡ һөйләшеүҙәр өсөн бүлмәләр, милли штаб йыһазландырыла. Бинаның беренсе һәм икенсе ҡаттары үҙгәрмәйәсәк.\n— Беҙ Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы менән БРИКС-тың быйылғы форумдарында, G20 ултырышында булдыҡ, Дурбан, Бишкәк һәм Санкт-Петербургта ошондай сараларҙың ойошторолоуы менән ентекле таныштыҡ. 2015 йылда Өфөлә ШОС һәм БРИКС дәүләттәре башлыҡтарының осрашыуын тейешле кимәлдә уҙғара алыуыбыҙға инандыҡ, — тине Салауат Сәғитов.\nРеспублика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫарының фекеренсә, саммиттар үткәреүҙең бер маҡсаты — республиканы Рәсәй һәм халыҡ-ара кимәлдә танытыу. Быйыл ғына ШОС һәм БРИКС илдәрендә ҙур күләмле дүрт сара уҙғарылды. Ҡаҙағстан һәм Ҡырғыҙстан эшҡыуарҙары менән мөнәсәбәттәрҙә билдәле бер уңышҡа өлгәшелде. Астанала Башҡортостан Республикаһы көндәре һөҙөмтәле үтте. ШОС һәм БРИКС илдәрендәге киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре өсөн быйыл Халыҡ-ара фотохәбәрселәр туры, Халыҡ-ара йәш журналистар, блогерҙар һәм фотохәбәрселәр форумы уҙҙы.\nСаммиттар ваҡытында ойоштороусыларға Башҡорт дәүләт һәм медицина университеттарынан 500-гә яҡын ирекмән ярҙам итәсәк.


Йыл башынан алып халыҡты эш менән тәьмин итеү идаралығы хеҙмәттәре менән 340 мең кеше файҙаланған\nЙыл башынан Башҡортостандың халыҡты эш менән тәьмин итеү идаралығы хеҙмәттәре менән яҡынса 340 мең кеше файҙаланған. Ғинуарҙан ноябргә тиклем республикала 121,5 мең кеше эш эҙләүсе сифатында иҫәпкә ҡуйылған. Үткән йылдың ошо уҡ осорона ҡарата был 1,2 тапҡырға кәмерәк.\nБашҡортостандың Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, ағымдағы йылдың ноябрендә дәүләт ярҙамын алыу ниәте менән 33 меңдән ашыу кеше мөрәжәғәт иткән. Уларҙан 11 мең кеше йәки мөрәжәғәт итеүселәрҙең 34 проценты эш эҙләүҙә булышлыҡ итеүҙе һораған. Яҡынса 8600 кеше (26 процент) халыҡты эш менән тәьмин итеү хеҙмәтенең профессиональ йүнәлешкә бәйле хеҙмәте менән файҙаланған. Йәнә 13 меңдән ашыу кеше йәки мөрәжәғәт итеүселәрҙең 40 проценты хеҙмәт баҙарындағы хәл тураһында мәғлүмәт алған.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостандың халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтенә ағымдағы йылдың июнь айында иң күп кеше мөрәжәғәт иткән, был айҙа 15800 кеше иҫәпкә ҡуйылған.


«Бөгөн мәсет тупһаһынан мин ожмахҡа инәм...»\n8 Февраль 2011, 14:34\nБыл ауыр хәбәрҙе ишеткәс тә, бер өлкән шағирыбыҙҙың урта быуын ҡәләмдәшебеҙҙе ерләгәндә, әжәл тағы яҙа атты, беҙгә тәғәйенләнгән уҡ йәш кешегә барып тейҙе, ҡалай үкенес, тип әрнеп әйткән һүҙе иҫкә төштө. Тағы яҙа атты... ҡырҡ алты йәшен яңы тултырған талантлы шағир Ғилман Ишкининды беҙҙең аранан алып китте. Ейәнсураға ауырыу әсәһенең хәлен белергә ҡайтып барған уҙаман юл фажиғәһендә һәләк булды. Бигерәк аяныс.\nҒөмүмән, ул әсәһенә, туғандарына, дуҫтарына иғтибарлы һәм мәрхәмәтле булды. Ауыр хәлдә ҡалған кешегә, хатта танышы булмағанда ла, һуңғы тинен сығарып һалыр, йәнен бирергә әҙер ир ине. Кеше хәленә инә белеүе тәбиғәтенән генә түгел, тормош тәжрибәһенән дә килә ине. Ауыр яҙмышлы булды Ғилман. Яңылышҡан саҡтары ла булғандыр. Хаҡ юлға килгән һуҡмаҡтары ла урау-урау ине. Тик көслө рухлы, ысын ир затынан ине замандашыбыҙ, аҙашманы яҙмыш сөңгөлдәрендә, бөгөлмәне тормош һынауҙары алдында. Шиғриәт, ижад менән йәшәне, кирбес, балта тотҡан ҡулынан ҡәләм дә һис төшмәне. Һуңғы мәлдәрҙә мәсет ишектәренә лә үрелгәйне ҡулдары.\nЗаман менән бергә барҙы, әҙерәк алдараҡ та елде, буғай. «Мәңге бикле ишек кенә шығырламай» – бер юллы шиғырҙар яҙып та һиҫкәндереп ебәрҙе әҙәбиәтебеҙҙе ул. Ваҡытында ярайһы уҡ бәхәстәр ҙә тыуҙырҙы уның шиғриәте, ниндәйҙер ҡалыпҡа һыймаған, баш етмәҫлек нәмәләр яҙған, тип тәнҡитләүселәр ҙә табылды. Тик төп хаким булған Ваҡыт та, бер туҡтауһыҙ үҙгәрештәр һораған Заман да Ғилман кеүек «ҡалыплашмаған» фекерле, ирекле осошло ир-егеттәрҙең хаҡ икәнен тора-бара иҫбатланы. Таланттарға, милләтенең, еренең ысын тоғро улдарына, баҡһаң, ҡалып та, бығау ҙа юҡ икән...\nТик үкенес, шундай заттар иртәрәк ҡуҙғала был фани донъянан.\nҒилмандың бик популяр йырында шундай юлдар бар:\n«Бөгөн мәсет тупһаһынан\nмин ожмахҡа инәм.\nӘйтерһең дә, яҙмышымда\nшулай ҡушҡан ҡөрьән...»\nУрының ожмахта булһын, Ғилман, хуш, көслө рухлы замандашыбыҙ!\nКүңеле гөл-баҡса ине...\nҒилман Ишкининдың шиғырҙарын, ғөмүмән, уның ижадын әҙәбиәт белгестәре өйрәнер, үҙ һүҙен әйтеп, уны йәш быуынға еткерер әле. Иманым камил, ул быға лайыҡ.\nБеҙҙең быуынға ниндәй ҡырау төшкәндер, йәшләй генә фанилыҡтан киттеләр: ҡолдәүләт, Ғәбиҙулла, Марсель Искәндәр, Рәйес Түләк... ә хәҙер Ғилман Ишкинин. Бәлки, Рәйес әйтмешләй, социализмда быуын нығынып бөтмәгәндер, әлегеһенә яраҡлаша алмайбыҙҙыр. Шағир, яҙыусылар, улай ғына түгел, ил яҙмышын үҙ иңенә һалған ир-ат барыһын да йөрәге аша үткәрә бит...\nҒилманды береһе лә насар һүҙ менән иҫкә алмаҫ, ирҙәрсә әйтһәк, ысын мужик ине ул. Шулай уҡ ысын шағир ҙа. Ләкин минең, улай ғына түгел, күптәр өсөн Ғилман Кеше булып ҡалды.\n«Күңеле гөл-баҡса ине», – тинем. Юҡ, һүҙемде матурлар өсөн аҫыл һүҙбәйләнеш эҙләмәнем. Ысынында шулай ине, булмышы менән шулай ине.\nБеҙҙең, егеттәрҙең, йылына бер тапҡыр «мальчишник» үткәрә торған йола бар. Бер йылды минең ауылда йыйылдыҡ. Ғилманға баҡса оҡшаны. Шундуҡ «шелтәләп» тә алды: алма ағасы аҙыраҡ. «Һин уны, – тине ул, – үҙең үҫтер. Оҙаҡ үҫә, тимә, ғүмер һиҙелмәй ҙә үтә. Ағас ултыртһаң да, үтә, ултыртмаһаң да. Әлеге ағастарың тирәләй ҡурпып сыҡҡанды күсереп ултыртаһың да, иң яҡшы алманың орлоғон үҫтереп, шуға ботағын ялғайһың».\nПрививка серҙәрен дә өйрәтте, йәш үҫентеләрҙе нисек тәрбиәләргә кәрәклеген дә. Баҡһаң, Ғилман ысын баҡсасы ла булған икән. Ейәнсура яҡтарына барғас, Ғилмандарға ҡуна төштөк. Әсәһе өҫтәл әҙерләне, оло туҫтаҡ менән хуш еҫле алмалар килтереп ултыртты. Ниндәйе генә юҡ! Ғилман һәр береһен исемләп, сорттарын әйтеп татыта.\nБаҡсаға сыҡтыҡ. Иҫ китерлек – ҙур өй-ҡаралты биләмәһенең яртыһы алма ағасы менән тулған!\n«Алма яратам мин, яҙын сәскә атҡанын, көҙөн уңыш биргәнен», – тип, Ғилман баҡса буйлап йөрөттө. Унлап төрлө сорт! Улай ғына ла түгел, Ғилман ситтән ер алып, баҡса үҫтермәксе булған. Ләкин ултыртылған ағас ҡасан емеш биреп, табыш килтерә әле. Ә һалым органдары, башҡа «яуаплы»лар уны көтөп ултырмай. Бына шулай, ерен кире бирә лә, үҙ баҡсаһына ғына йөҙ бора шағир. Күңелендә иһә башҡа, ижади баҡсаһын сәскә аттыра.\nЭйе, сәскә аттыра. Тик шуныһы ҡыҙғаныс, ижади гөл-баҡсаһы сәскә атты, әммә уңышын йыйып өлгөрмәне шағир. Киткәндә лә сәсеп кит, тигән халыҡ әйтеме бар. Ғилман ҡайҙа булһа ла сәсеп йөрөнө: күңел йылыһын өләште, аҡыллы кәңәшен бирә белде, кәрәк урында, кәрәк мәлдә һүҙен әйтә алды.\nҺуңғы юлға оҙаталмаған барса ҡәләмдәштәрең, уҡыусыларың исеменән рухың алдында ғәфү үтенеп, тыныс йоҡла, тибеҙ. Ижадың, бар булмышың шикелле, күптәрҙе тормош ғәмен белергә өйрәтеп йәшәйәсәк әле.\nҺуңғы осорҙа ижад донъяһында тупланған (хәҙер урта быуын тип әйтергә лә булалыр инде) төркөм үҙ-ара бер-беребеҙгә йылы мөнәсәбәт, иғтибар, хатта, әйтер инем, хәстәр менән ҡарайбыҙ. Шулар араһында шағир, яҡын дуҫым, «Һылыуым!» тип өҙөлөп торған Ғилман ағай Ишкинин үҙенең ярҙамсыллығы, ҡайғыларға, шатлыҡтарға үтә һиҙгерлеге менән айырылып торҙо. Ул һис ҡасан яһалмалыҡты яратманы, әүлиә булып ҡыланманы. Киреһенсә – кешеләрсә, егеттәрсә йәшәне, ваҡланманы. Тормош уның сикәһенә һуҡһа, ул яҙмышын яғаһынан эләктереп алып, иманын уҡытырға әҙер төҫлө ине. Баҫҡандан – баҫылып, туҡмағандан туҡмалып тора торған кеше ул түгел. Ғилман ағай һәр ваҡыт яҙмышы менән яғалашып, үҙе уға һынау ҡуйып йәшәй төҫлө ине.\nӘ уның оптимистик көлөүе! Ул көлөүҙә шағир тормош һынауҙарынан ғына түгел, үҙенән дә әсе көлә ине һымаҡ. Ғилман ағай көлә-көлә хәбәрен һөйләгәндә, ниндәйҙер юғалтыуы хаҡында ла әйтеүе ихтимал, ә уның йылмайып-нурланып торған йөҙөнә ҡарап, ярар, ауыр кисермәгән шикелле, тип уйларға тырышаһың. Ә бит ул шул көлөүе менән дуҫтарының, яҡындарының иңенә бәлә һалмаҫҡа тырышҡан. Күпме тапҡыр, уның көлөүенә ышанып, хәле һәйбәт икән, тип алдандым. Уйлап ҡараһаң, шиғриәте кеүек үк, яҙмышы ла уның ҡалыптарға һыйғандарҙан түгел ине. Әммә ул ғәжәйеп бер тетрәнеү менән тормошто яратты, уның һәр күренешен үҙенә генә хас һиҫкәнеү менән ҡабул итте.\nӘлеге хәтерләү мәҡәләһендә генә уның шәхсән ярҙам ҡулын һуҙып, «Бирешмә, һылыуым, ағайың бар икәнен онотма!» – тип иңен ҡуйған осраҡтарын һанап та бөтөрә алмам төҫлө. Яйлап ижады, үҙе хаҡында яҙырмын әле. Ә бөгөн миңә ошо ҡайғыны күтәрешергә ул үҙе етмәй...\nҒилман ағай шул тиклем тыуған яғын яратты! Әсәһе тип өҙөлөп торҙо. Ошо юлға ла ул Абзания инәйҙең хәлен беләм тип сыҡҡан. Әле бына уны ерләргә ҡайтҡанда Ейәнсура районы үҙәге Иҫәнғолдоң Өфөнән алыҫлығына иҫем китеп барҙы. Ауылы Үтәғол Иҫәнғолдан тағы ла 80 саҡрым тирәһе. Ә ул әйләнә лә тыуған яғына ҡайтып китер, әйләнер ҙә әсәһе яғына юлланыр ине. Абзания инәй күргән ҡайғыларҙы Хоҙай бер әсәгә лә насип итмәһен! Инәй ныҡ, сабыр кеше, Ғилман ағай төҫкә уға тартҡан.\nУл шул тиклем күп уҡыны. Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһында сәхнә драматургияһы һөнәре буйынса белем алды. Шағир, драматург Рәмил ҡолдәүләт ижадын өйрәнеп, дипломын бик уңышлы яҡланы, үҙенсәлекле фекерҙәр уятты уның фәнни хеҙмәте. Донъя, Рәсәй тәнҡитселәре фекерҙәрен тәрән өйрәнгән Ғилман ағай менән теләһә кем бәхәскә лә инә алмаҫ ине. Берәй китап йәки мәҡәлә уҡый ҙа, ҡара әле, тегене уҡып сыҡтыңмы, тип шылтырата. Күп уҡыған һайын уның һәр нәмәгә үҙенә генә хас айырым фекере булды. ҡайһы берҙә хатта донъя ҡуйған һорауҙарға уның һәр ваҡыт уйынлы-ысынлы яуабы бар төҫлө ине.\nКеҫә телефоны булғас, бер яҡтан рәхәт ул: һөйләшке килгән кеше менән тәүлектең теләһә ҡайһы ваҡытында аралашып була. Һәр хәлдә, дуҫтар, шағирҙар араһында шулай. Уның өсөн төнгө өс, төшкө бер булманы, ул һәр саҡ телефонын ала. Теге йәки был ваҡиға буйынса ярһып-ярһып берәй нәмә һөйләй, кәңәшләшә, уртаҡлаша башлаһам, тыныс ҡына тыңлап бөтә лә үҙенең уйҙарын белдерә һәм аҙаҡ: «Аптырама, һылыуым, донъя бит ул... Бына күрерһең, иртәгә икенсе кәйефле булырһың, иң мөһиме – үҙең, балаларың, ата-әсәң иҫән-һау, ғаиләңдә имен – тимәк, донъя имен. ҡалғаны үтә ул. Үҙеңде һаҡла», – ти. Әле лә бына уның кәңәшен тотам, аптырама, тигәс, аптырамайым. Көндәлек мәшәҡәт, ваҡ-төйәк баҫып барған ошо фани донъяла ғүмерҙәрҙең ҡәҙерен белер өсөн, шул хаҡта йәнә иҫкә төшөрөр өсөн һинең китеүең кәрәк булдымы икән ни, Ғилман ағай? Дин юлына баҫып, намаҙ уҡып, үҙең дә саҡ тыныслана башлаған кеүек инең. Шуныһы күңелде йылыта: бер-беребеҙҙең йылылыҡты тойоп йәшәнек. Әле мин үҙемде шуның менән йыуатам.\n2011 йылдың 5 февралендә башҡорт йәмәғәтселеге ауыр юғалтыу кисерҙе. Юл фажиғәһендә шағир, йәмәғәт эшмәкәре, «Күк бүре» башҡорт йәмәғәт ойошмаһы ағзаһы Ғилман Ғирфан улы Ишкинин мәрхүм булды. Уның беҙҙең аранан китеүе ғаиләһе, ағай-энеһе, туған-тыумасаһы өсөн генә түгел, бөтә башҡорт йәмәғәтселеге өсөн ҙур ҡайғы.\nҒилман, беҙ һинең һәр ваҡыт халыҡ яҙмышы өсөн янып, әсенеп йәшәгәнеңде онотмаҫбыҙ. Һин башҡорттарҙың Башҡортостанда хужа булып йәшәүен күрергә хыялландың. Киләсәктә һинең ошо хыялыңды тормошҡа ашырыуҙы беҙ үҙебеҙҙең бурысыбыҙ итеп ҡуясаҡбыҙ.\n«Аҡтамыр», «Күк бүре», «Урал» башҡорт йәмәғәт ойошмалары исеменән И. Агишев, А. Сәлмәнов, Р. Иҫәнов.\nБашҡортостан Яҙыусылар союзы идараһы, талантлы шағир\nҒилман Ғирфан улы\nвафат булыу сәбәпле, уның әсәһенең, балаларының, туғандарының, яҡындарының ауыр ҡайғыһын уртаҡлаша.\nЭлекке хеҙмәттәшебеҙ, шағир\nваҡытһыҙ вафат булыу сәбәпле, уның ғаиләһе һәм туғандарының ауыр ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ.\n«Шоңҡар» журналы редакцияһы.\n«Сәскәләрем, күсем – хушығыҙ,\nКеше булып әгәр тыуа ҡалһам тағы,\nАлынмаһын һеҙҙең һушығыҙ»\nҮҙеңә үҙең хужа булған ваҡыт...\nҡарт мөһабәт имән серен систе:\n– Күктә лә бар минең тамырҙарым!\nКисеүҙә бесәндән ҡайтышлай\nҺыуҙан таҙа булып булмаҫ! –\nТүбәтәйен систе лә ҡарт\nАрбаһынан эйелеп һыу эсте.\nСаған тәңкәләрен һипкән –\nАвтобус килмәһә, бәлки,\nТора-тора йыр тыуыр.\nҺәм тышта ҡыш...\nӘ тышта ҡыш,\nТышта һаман ҡыш.\nТәҙрәм төбөндә илай ҙа көлә,\nилай ҙа көлә\nҺирәкләнгән миләш суҡтары.\nБер аҙҙан, тәрән көрт йырып, һеҙгә\nхәл белергә тиеп уҡталдым,\nТик, туҡтап ҡалдым...\nМиләштәрем оса белә икән,\nҡанаттарын елпеп юҡ булды...\nҡыҙылтүштәр, әй, һеҙ –\nйыуанысым миләш ине бит,\nУлар кеүек күҙгә-күҙ терәшеп\nтора алырһығыҙмы һеҙ ҡарашып?\nҡанатлы шул һеҙ, ахыры, мин дә\nАртығыҙҙан ҡалмай илһамланып,\nМиләш эҙләп осоп йөрөрмөн.\nӨфө тураһында хыяллан.\nМәскәүҙәргә барып яллан.\nМәскәүҙә лә бул.\nУнан – Париж, Лондон,\nЕрҙең башҡа хыял-ҡитғаларын\nабынмайса яҙһын зарураттан\nәйләнергә, ҡағып ҡапҡаларын.\n... Ауылыңдан ситтә етемһерәп\nтуғандарың ятҡан зыяратты\nҡайтып күрергә лә ваҡыт ҡалһын.\nҒүмер аҙағына әле йыраҡтыр...\nТыуым һәм үлем\nШуның өсөн генә\nЕләҫ майҙа аҡ ҡар булып яуған\nАлмағастың сәскәләре йәл.\nМин ул туйҙы әле хәтерләйем,\nЙәнгә һеңгән, тәнгә – изге мәл.\nШуның өсөн генә йәшәү етә...\nМин – бал ҡорто – тырыш,\nШөғөлөм шул, хеҙмәт, аңлайым да,\nКемдәргәлер – дауа, кемгә – мал,\nЯтам әле ағыу-ҡаяуһыҙ,\nЯрты юлда – зарураттан урап,\nҺуң төшөндөм – кеше аяуһыҙ,\nСәскәләрем, күсем – хушығыҙ,\nАлынмаһын һеҙҙең һушығыҙ.\nМәңге бикле ишек кенә шығырламай.\nСәйер ҡош һин, илһам,\nәҙме зарыҡтырып, ҡайылып,\nуралаһың баш осомда минең,\nкемебеҙгә етмәй ҡыйыулыҡ?\nСәйер ҡош һин, илһам –\nТөш яныма, һаҡ бул,\nТамырланып көткән йәнем, тәнем\nҡара батшалыҡтың төбөндә,\nҡара шаҡшылыҡтың өңөндә.\nЯурыныма ҡун, ҡараңғылыҡ\nаҙаштырҙы инде, эй, тамам,\nйөрәгемдең итен ҡаптырайым,\nялап алсы, уңалт – ҡан тама.\nАтылайыҡ икәү яҡтылыҡҡа,\nяҡшылыҡҡа, ялан заманға,\nялҡытты ла мине был батшалыҡ,\nалып ос һин мине асманға.


Благовар районы Языков ауылында эттәр арҡаһында низағ | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБлаговар районы Языков ауылында эттәр арҡаһында низағ\n30 октября 2019 — 13:41 ГТРК «Башкортостан»\nУрындағы халыҡ берәҙәк эттәрҙе йыйып ихатаһында аҫыраған ҡатынға ҡаршы көрәш башлаған. Күршеләре эттәр балаларға ташлана, ҡош-ҡортто тамаҡлай, тип белдерә. Ә ҡатын “кешеләр мине торлағымдан ҡыуып сығарырға маташа”, тигән фекерҙә. Гөлфиә Кулова кесе ҡыҙын ҡурҡҡан көйө тап итә. Эттәр уратып алһа, өлкәндәрҙең дә ҡото оса. Бәләкәй бала тураһында әйтеп тораһы ла юҡ. Сабыйҙың атаһы шунда уҡ һәнәк тотоп эттәр хужаһының йортона килеп етә. Бәхеткә күрә, бер кем дә зыян күрмәй. Ярһыған ир ҡатындың машинаһының тәгәрмәстәрен тишеп сыға. Хәҙер, Роза йорт хайуандарына ризыҡ ташый алмай. Ә ирҙең был аҙымын ауылдаштары тулаһынса хуплай.Быуып үлтерелгән өйрәктәр өсөн аҡса менән ҡайтарырға тура килгән. Роза әйтеүенсә, кемдер юрамал ишектәрҙе асып, эттәрҙе урамға сығарып ебәрә. Ә ул үҙе һәр ваҡыт йоҙаҡҡа бикләп китә.\nВаҡиға буйынса полиция тикшереү башланы. Ауыл биләмәһе хакимиәте лә был хәл тураһында хәбәрҙар. Ҡатынға эттәрен махсус урынға күсерергә лә тәҡдим иткәндәр. Әммә, Роза дүрт аяҡлы дуҫтарының ғүмерҙәре өсөн борсола.Эттәрҙең һәм бесәйҙәрҙең тауышы күптәрҙең асыуын ҡабарта. Хатта, хужабикәнең ихатаһына мылтыҡтан да атҡандар. Был осраҡ ветеринарҙар килгән ваҡытта була. Әммә, хоҡуҡ һаҡсыларына мөрәжәғәт итеп тормайҙар.Эттәрҙе ҡатын күрше ауылдағы йортҡа ла күсереп ҡарай. Тик, билдәһеҙ кешеләр тәҙрәләрҙе ватып инеп, көсөктәрҙе үлтереп китә. Шуға күрә, ул йәнлектәрҙе өйөндә аҫырауҙы хуп күрә. Өфөлә урынлашҡан “Изгелек” приюты Розаның эттәренә ризыҡ менән ярҙам итә. Ирекмәндәр һәм белгестәр йорт хайуандарына прививка эшләргә ярҙам иткән. Уларҙың һәр береһенә ҡарғы ла тағылған. Хәҙер, төрлө тоҡомло эттәргә хужа табырға ғына ҡала. Ә уға тиклем күршеләргә түҙеп торорға тура киләсәк.


Мең ырыуы башҡорттары ҡор йыйҙы\n23 Апрель 2018, 17:13\nӨфөлә мең ырыуы башҡорттарының III съезы уҙҙы. Башҡортостан Республикаһы ойошторолоуға 100 йыл тулыуға арналған был юғары форумға республиканың 12 районынан 560 делегат, шул иҫәптән күрше Татарстандан ҡунаҡтар ҙа килгәйне.\nШуны билдәләп үтергә кәрәк, беҙҙең делегация иң ҙуры ине - сарала Әлшәй районынан бөтәһе 96 кеше ҡатнашты. Улар – ауыл биләмәләре активистары, ағинәйҙәр, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары, мәҙәниәт, һаулыҡ һаҡлау өлкәһе хеҙмәткәрҙәре.\nЙыйында бөгөн меңлеләрҙе генә түгел, бөтә башҡорт халҡын борсоған көнүҙәк проблемалар тураһында асыҡтан-асыҡ һөйләшеү булды. Атап әйткәндә, милли мәғариф, демография, һаулыҡ һаҡлау, ерҙән файҙаланыу һәм эшҡыуарлыҡ мәсьәләләре тикшерелде.\nУлтырышта ҡатнашыусыларҙы сәләмләп, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты етәксеһе Әмир Ишемғолов милләттең рухи мираҫын тергеҙеүҙә һәм Башҡортостанда йәшәүсе халыҡтар араһында дуҫлыҡты нығытыуҙа был сараның мөһимлеген билдәләне. Ул шулай уҡ йәмәғәт ойошмалары активистарына Почет грамоталары тапшырҙы. Беҙҙең райондан мәҙәниәт бүлеге етәксеһе Мирғәсим Әкимбәтов һәм М. Буранғолов исемендәге лицейҙың башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Айгөл Вәлиева бүләкләнде. Ә иң ҙур һәм әйтергә кәрәк, лайыҡлы награда – Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының “Ал да нур сәс халҡыңа!” миҙалына Әлшәй районы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе, хакимиәт башлығы урынбаҫары Закуан Әхмәтов лайыҡ булды.\nСара аҙағында форумда ҡатнашыусылар резолюция ҡабул итте, “Мең ырыуы союзы” төбәк йәмәғәт ойошмаһы Советы рәйесен һәм уның яңы составын һайланы. Совет рәйесе итеп билдәле йәмәғәт эшмәкәре, Баязит ауылында тыуып үҫкән Әхнәф Тимербулатов тәғәйенләнде, быға тиклем был вазифаны тағы ла бер арҙаҡлы яҡташыбыҙ, шағир һәм ғалим Рәшит Шәкүр башҡара ине.


Алик Гәрәев - "Салауат Юлаев" командаһының иң сағыу легендаларының береһе. Был һөжүм итеүсе тураһында төрлө тарих һәм хәбәрҙәр күп йөрөй. Беҙҙең хоккей яратыусыларҙың хәтерендә ул клубҡа тоғро, һөжүм итеүҙә һәм оборонала оҫта, йоҙроҡ файҙаланырға тура килгәндә лә бирешмәгән уйынсы булараҡ ҡаласаҡ. Үткән миҙгел Алик Гәрәев өсөн һуңғыһы - ул карьераһын 35 йәшендә тамамларға ҡарар итте. Хәҙер был текә егет остазға әйләнәсәк - тиҙҙән ул "Салауат Юлаев" балалар спорт мәктәбендә күнекмәләр үткәрә башлай.\n"БАШвестЪ" гәзите лә уның тормошондағы үҙгәрештәрҙән ситтә ҡала алманы. Беҙҙең хәбәрсе Алик Гәрәевты асыҡ һөйләшеүгә саҡырҙы.\n- Алик, һеҙ нисек итеп хоккейға килеүегеҙҙе хәтерләйһегеҙ ме Моғайын, күп кенә "юлаевсылар" кеүек, Зорге урамындағы\n- Юҡ, мин Әй урамынан. Ихата буйлап сәкән тотоп йүгерешә инек. Конькиһыҙ, әлбиттә. Ата - әсәйем мине хоккейға бирергә булды. Яратҡан спортыма мин 1977 йылда килдем. Тренерым Фәһим Сайран улы Карюков булды.\n- МХЛ һәм Рәсәй чемпионаттарында өс бронза миҙалды иҫәпләмәгәндә һеҙҙең карьера эсендә өлгәшкән\n- 1988 йылда Европаның йәштәр чемпионатында ла бер бронза\nмиҙал алдыҡ. Ул командала бөгөнгө билдәле хоккейсылар Жамнов, Коваленко, Карповцев, Зубов уйнаны.\n- Ниңә һеҙ үҙ ваҡытында "Салауат Юлаевтан" "Молот" командаһына күстегеҙ\n- Тренер Сергей Николаев миңә карьераны тамамларға тәҡдим\nитте, әммә мине Пермь клубына саҡырҙылар.\n- Һуңғы миҙгел хаҡында нимә уйлайһығыҙ\n- Һуңғы миҙгелдә мин уртаса кимәлдә уйнаным.\n- Ҡайһы чемпионатта айырыуса уңышлы сығыш яһаным тип уйлайһығыҙ\n- Моғайын, 1994 - 1995 миҙгелдә тәүге бронзаны яулағандал ыр. - Ҡәнәғәтһеҙлек тойғоһо бармы Хоккейсы карьераһынан т ағы нимә алырға теләр инегеҙ\n- Әйтеүе ҡыйын. Бер яҡтан, уйнарға теләк тә бар. Икенсе я ҡтан ҡарағанда - был йәштә китергә ваҡыт.\n- Күрәм, тәмәке тартаһығыҙ. Карьера тамамланғас "рәхәтләнергә" булдығыҙмы\n- Хоккейсылар хатта миҙгелдән һуңғы отпуск ваҡытында ла үҙҙәренә тейешенән бер аҙ артығын рөхсәт итә.\n- Бергә эшләргә тура килгән тренерҙарҙан иң яҡшыһы кем\n- Ишмәтовтыр, моғайын.\n- Һеҙҙе күп кенә өфөлөләр баш ҡалала бер көрәштә лә еңелмәгән "һуғышсы" булараҡ хәтерләй. Ә ҡунаҡта йығылған сағығыҙ булдымы\n- Бер тапҡыр ҙа йығылманым.\n- Йәғни, йә ҡаршы яҡ - нокаутта, йә судья айырып өлгөрә\n- Нәҡ шулай.\n- Һуғышып йәрәхәт алған сағығыҙ булдымы\n- Юҡ, унда ниндәй йәрәхәт алаһың Күгәргән урындар була, һирәгерәк - танау һындырыуың ихтимал. Ә бына "бысраҡ" уйын йә көрәштә ныҡ эләгеүе мөмкин. Мин ике тапҡыр аяғымды, ике тапҡыр - ҡулымды, бер тапҡыр - бармаҡты һындырҙым. Ә иң иҫтә\nҡалған күңелһеҙ мәл - коньки менән һеңерҙе ҡырҡып ебәреүҙәр е булды.\n- Үҙегеҙҙе тафгай йәки полицейский тип иҫәпләйһегеҙме\n- Юҡ. Ҡыҙыу кешемен - холҡом шундай. Миңә тейәләр - мин тейәм. Ә тафгайҙар беҙҙә өс - дүрт йыл элек барлыҡҡа килде. Улар йоҙроҡ файҙаланып, "йондоҙҙарҙы" йәберләргә тырышыусыларға ҡаршы тора.\nМиңә полицейский эшен башҡарырға тәҡдим итһәләр, баш тартыр инем, сөнки хоккей уйнауҙы хуп күрәм. Хатта кем менән нисә тапҡыр һуғышҡанымды ла хәтерләмәйем. Инде ике йыл самаһы бирсәткә сискәнем юҡ - аҡыллана барам, ахыры. Һуңғы тапҡыр "Молот" командаһы составында юғары лигала уйнағанда һ уғыштым.\n- Бульин, Назаров, Юдин кеүек "модалағы" тафгайҙар һеҙгә һөжүм иткәне булдымы - һеҙ уларға ла ҡаршы сыҡтығыҙ бит\n- Сыҡтым, әлбиттә, тик улар менән һуғышырға тура килмәне. Назаровтың һуғышҡанын телевизорҙан ғына күрҙем, ә ҡалған\nикәүгә килгәндә, Юдин көслөрәктер, моғайын.\n- Рәсәй хоккейына тафгай кәрәкме\n- Юҡ. Хәйер, уларҙың барлыҡҡа килеүе беҙҙең суперлигала хоккейҙың "бысраныуына" бәйле.\n- Көйәрмәнгә әйләнеп, трибунала ултырырға һәләтлеһегеҙме\n- Ниндәй сәбәптәр буйынса һеҙ балалар тренерына әйләндеге ҙ, эшҡыуарлыҡҡа киттегеҙ, тип әйтһәк тә булалыр, моғайын\n- Ниндәй эшҡыуар булайым мин Ә Спорт һарайында үҙемде һыуҙағы балыҡтай тоям.\n- Үҙ төркөмөгөҙгә бәләкәстәрҙе алырға теләйһегеҙме әллә өлкәнерәктәрҙеме\n- Нулдән башларға теләр инем.\n- Үҙегеҙҙе ниндәй тренер тип күҙ алдына килтерәһегеҙ\n- Малайҙарҙа көслө рух тәрбиәләргә ине. Хәлдән тайҙырмаяс аҡмын, әммә буш та ултырмаясаҡтар.\n- Хоккейсылар тәрбиәләү тәжрибәгеҙ бар - игеҙәк улдарығыҙ хоккей уйнай.\n- Үҙ командаларында улар алдынғылар. Киләсәктәре нисек булыр тип күҙалламайым, күҙ тейҙереүҙән ҡурҡам.\n- Һеҙгә эйәреп тәмәке тарта башламаҫтармы\n- Мин уларға әйтәм: тартырға теләйһегеҙ икән, тәмәке өҫтә лдә. Әммә тартҡанығыҙҙы һиҙһәм (ә мин һиҙәсәкмен), тренерға\nәйтәм- һәм хуш хоккей. Улар яратҡан уйындарынан башҡа тора алмай, тимәк тәмәке тартмаясаҡтар.\n- Балаларығыҙ ҙа боҙ өҫтөндә йоҙроҡ файҙаланамы\n- Улдар икеһе ике төрлө. Данил - тыныс, ә бына Артем - ҡ ыҙыу. Ул хатта донъяға ла беренсе булып килде.


Сибайҙарҙы күрмәй ҡалмағыҙ\n17 Сентябрь 2019, 09:39\nБашҡортостан Республикаһы ойошторолоуға 100 йыл тулыуға арналған, төбәктә "Мәҙәниәт" милли проекты сиктәрендә ойошторолған "Башҡортостандың тарихи биттәре" халыҡ ижады фестиваль-марафоны дауам итә. Сара сиктәрендә 18 сентябрҙә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында Сибай ҡалаһының ижади коллективтары сығыш яһаясаҡ. #нацпроекты#миллипроекттар\nБашҡортостан Республикаһы ойошторолоуға 100 йыл тулыуға арналған, төбәктә "Мәҙәниәт" милли проекты сиктәрендә ойошторолған "Башҡортостандың тарихи биттәре" халыҡ ижады фестиваль-марафоны дауам итә. Сара сиктәрендә 18 сентябрҙә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында Сибай ҡалаһының ижади коллективтары сығыш яһаясаҡ.\nБаш ҡала тамашасыларын был юлы Сибай концерт-театр берекмәһе һәм Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры артистары, ҡаланың иң яҡшы ижади төркөмдәре таң ҡалдырмаҡсы. Филармония фойеһында милли ризыҡтар һәм сувенирҙар, сәнәғәт ойошмалары тауарҙары күргәҙмәһе, Сибайҙың данлы үткәнен һәм бөгөнгөһөн сағылдырған экспозиция тәҡдим ителәсәк.


Ирандың Мәҙәниәт һәм ислам бәйләнештәре буйынса ойошма етәксеһе Әбүзәр Эбрахими Торкаман менән эшлекле осрашыу\n5 сентябрҙә Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Ирандың Мәҙәниәт һәм ислам бәйләнештәре буйынса ойошма етәксеһе Әбүзәр Эбрахими Торкаман менән осрашты.\nУнда Башҡортостан Республикаһының һәм Иран Ислам Республикаһының мәҙәниәт, мәғариф, фән өлкәһендә хеҙмәттәшлек мәсьәләләре өйрәнелде.\n– Беҙ Иран менән күп яҡлы хеҙмәттәшлек үҫешенә ҙур әһәмиәт бирәбеҙ. Хеҙмәттәшлектә мәҙәниәт өлкәһе айырым урын биләй, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Башлығы.\nБылтыр республика беренсе Рәсәй-Иран социаль-мәҙәни форумын ҡабул итте, быйыл Башҡортостанға һәм Мәскәүгә Рәсәйҙә Иран мәҙәниәте аҙналығын ҡабул итеү хөрмәте тейҙе, тине Рөстәм Хәмитов. Төбәк етәксеһе республикала Рәсәй-Иран форумдарын үткәреү яҡшы йолаға әүереләсәген белдерҙе.\n– Беҙҙең планда – Башҡортостандың һәм Ирандың мәҙәниәт һәм сәнғәт ойошмалары араһында үҙ-ара эшмәкәрлекте дауам итеү. Рәсәй һәм Иран төбәктәре араһында тура мәҙәни хеҙмәттәшлек нығына, — тине Рөстәм Хәмитов. Оҙаҡламай Ирандың Үҙәк провинцияһы менән килешеү төҙөйбөҙ. Был килешеү менән ике яҡлы партнерлыҡ үҫеше билдәләнәсәк.\n– Башҡортостан Республикаһы һәм Иран Ислам Республикаһы араһында мәҙәни хеҙмәттәшлекте булдырыу барыһы өсөн дә ыңғай буласаҡ. Башҡортостан Республикаһы менән байтаҡ мәҙәни берлектәребеҙ бар. Беҙҙең ғөрөф-ғәҙәттәр, йолалар, мәҙәниәттәр бик оҡшаш, – тине Әбүзәр Эбрахими Торкаман. – Беҙҙең ҡарашҡа, әҙәбиәт, сәнғәт, мәҙәниәт өлкәһендә хеҙмәттәшлекте үҫтерә алабыҙ. Нәҡ шуға Һеҙҙең исемгә Башҡортостан Республикаһы менән мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә хеҙмәттәшлек тураһында килешеү, меморандум проекты йүнәлтелде. Һеҙҙән һәм федераль органдарҙан яуап көтәбеҙ. Документ әҙер булғас, беҙ уға ҡул ҡуйырбыҙ.\nКилешеү фестивалдәр, кинофестивалдәр, Башҡортостандың һәм Ирандың мәҙәниәт көндәрен уҙғарыуҙы күҙ уңында тота, тип билдәләне сит ил ҡунағы.


Хәбәрҙәр: Төркиә Сүриәнән ғосмандарҙың изге урынын һаҡлаған хәрбиҙәрҙе эвакуацияланы.\nТөркиә Сүриәнән ғосмандарҙың изге урынын һаҡлаған хәрбиҙәрҙе эвакуацияланы.\nТөркиә ғәскәрҙәре, Ғосман империяһына нигеҙ һалыусыларҙың бабаһы булған Сөләймән Шаһ кәшәнәһен һаҡлаусы хәрбиҙәрҙе эвакуациялау өсөн, Сүриә сиге аша сыҡты. Юғары пост биләүсе кешеләр хәбәр итеүенсә, эвакуация ваҡытында бер һалдат һәләк булған. Әле тикшереү бара.\nКәшәнә Евфрат ярында, Төркиә сигенән 30 километр алыҫлыҡта урынлашҡан. 1921 йылғы Анкара килешеүенә ярашлы, был урын Сүриә территорияһындағы Төркиә анклавы һанала һәм унда 38 хәрби хеҙмәткәр булған даими алмашынып тороусы төрөк контингенты тора.\nТөркиә премьер-министры Әхмәт Дауыт улы матбуғат конференцияһында хәбәр итеүенсә, төрөк ғәскәрҙәре операцияһы үткән айҙа был территорияны “Ислам дәүләте” бевиктарынан азат иткән курдтар менән килешеп эшләнә.\n2014 йылдың көҙөндә “Ислам дәүләте” төркөмө изге урынды һаҡлаған Төркиә ғәскәренең 20 хәрби хеҙмәткәрен әсирлеккә алғайны.


«Дуҫлыҡ моңо-2010» тағы ла дуҫтарын йыя // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Дуҫлыҡ моңо-2010» тағы ла дуҫтарын йыя\n14:41, 2 февраля 2010 Йәмғиәт\nНефтекамала сираттағы «Дуҫлыҡ моңо-2010» халыҡ-ара башҡорт һәм татар йырҙары фестивале уҙғарыла — бынан алдағы фестиваль ике йыл элек ошо уҡ ҡалала үткәйне. Башҡорт һәм татар йырҙарын һөйөүселәрҙе бында тағы ла мартта көтәләр, тип хәбәр иттеләр Республика халыҡ ижады үҙәгенән. Ә әлегә беренсе һайлап алыу турына заявкалар ҡабул итә башланылар. Ул 10 мартҡа тиклем дауам итәсәк.\n«Дуҫлыҡ моңо-2010» фестивалендә ҡатнашыу өсөн 16 йәштән 35 йәшкә тиклемге һәүәҫкәр башҡарыусылар, шулай уҡ музыка училищелары вокал бүлектәренең беренсе курсы һәм юғары уҡыу йорттарының әҙерлек вокал бүлеге студенттары саҡырыла.\nКонкурс ҡағиҙәләре элекке көйөнсә ҡала: ҡатнашыусыларҙың һәр береһе дүрт әҫәр башҡарырға тейеш. Конкурс программаһында мотлаҡ башҡорт һәм татар халыҡ йырҙары, башҡорт һәм татар профессиональ композиторҙарының эстрада әҫәрҙәре башҡарылырға тейеш.\nКонкурстың тағы бер зарури шарты: башҡорт халыҡ йырын – башҡорт, ә татар халыҡ йырын татар телендә йырларға тейештәр.\nРәсәйҙең башҡа төбәктәренән, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән конкурсанттар өс әҫәр башҡара: башҡорт халыҡ йыры, туған телендә йыр һәм башҡорт йәки татар профессиональ композиторының эстрада йыры.\nШуны ла өҫтәп әйтеп уҙайыҡ, «Дуҫлыҡ моңо-2010» халыҡ-ара башҡорт һәм татар йырҙары фестивале Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов яҡлауында үткәрелә. Уны ойоштороусылар — Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге һәм Нефтекама ҡалаһы ҡала округы хакимиәте.\n«Дуҫлыҡ моңо-2010» халыҡ-ара фестивалендә ҡатнашыу шарттары тураһында ентеклерәк мәғлүмәтте Өфөләге (8-347) 272-53-25, 8-906-374-51-24 йәки Нефтекамалағы (8-34783) 4-83-19, 4-24-72 телефондары аша белергә мөмкин.


Башҡорттар Мәскәүҙе гөрләтте » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм cәнғәт » Башҡорттар Мәскәүҙе гөрләтте\nБашҡорттар Мәскәүҙе гөрләтте 27.02.2019 // Мәҙәниәт һәм cәнғәт\nМәскәүҙең “Лира” мәҙәниәт һарайында Башҡортостанға – 100, “Аҡ тирмә” башҡорт милли мәҙәниәт үҙәгенә дүрт йыл тулыуға арналған йәнле байрам үтте.\nБаш ҡалабыҙҙың төрлө тарафтарында йәшәгән милләттәштәребеҙ әүҙем йыйылды тамашаға. Концертҡа шулай уҡ татар, урыҫ һәм башҡа милләт вәкилдәренең дә ихлас килеүе башҡорттарҙың мәҙәниәтенә, тарихына ихтирамы хаҡында һөйләй ине. Кисә алдынан, тәнәфес ваҡытында милли аҙыҡтар, сувенир һәм биҙәүестәрҙе лә халыҡ теләп һатып алды.\nБиш йөҙ урынға иҫәпләнгән тамаша залы шығырым тулды. Был коллективҡа халыҡ әүҙем йөрөй. Яңы ғына барлыҡҡа килһә лә, улар, халыҡ-ара һәм Бөтә Рәсәй конкурстарында ҡатнашып, лауреат булған. Үҙ иҫәптәренә ҡыйбатлы сәхнә костюмдары тектергәндәр.\nМилли мәҙәниәт үҙәгендә шулай Мәҙинә Илһамова етәкселегендә “Илһам” фольклор, Айҙар Хәмзин етәкселегендәге “Шоңҡар” халыҡ бейеүҙәре ансамбле студияһы ла эшләп килә. Әйткәндәй, Айҙар – данлыҡлы йырсыбыҙ Ғәли Хәмзиндең улы.\nИке бүлектән торған бай йөкмәткеле концерттағы сығыштар аша халҡыбыҙҙың тарихи үткәненә байҡау яһалды. Тамашаны “Уралым” йыры менән ансамблдең музыка етәксеһе Ринат Хәбиров асып ебәрҙе. Сығышы менән Мәсетленән булған егет оҫта итеп ҡурайҙа һыҙҙырыуы менән дә һоҡландырҙы. Мәсетленән йәнә бер егет Салауат Зәйнетдинов “Ирәндек бөркөтө” бейеүе менән тамашасыны таң ҡалдырҙы. Мәскәүҙәр Гөлкәй Хәлиуллинаның бейеүҙәрен, Фәүриә Саяхованың “Сыбай ҡашҡа” йырын оҡшаттылар. Ансамблдең әүҙем ағзаһы, рус егете Андрей Смирновтың халыҡ йыры “Любизар”ҙы бейей-бейей йырлауын халыҡ оҙаҡ алҡышланы. “Роскосмос” ойошмаһында эшләгән Андрей думбырала ла оҫта уйнай.\nКонцерттың икенсе бүлегендә Айҙар Хәмзин, Редик Ефремов, Харис Шәриповтың йырҙарын да баш ҡала тамашасыһы яратып ҡабул итте.\nТотош уҡырға 1 623


Яңы йыл каникулдарында республиканың төп телеканалында «Күршеләр» тәүге ситуатив комедияһы күрһәтеләсәк // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nЯңы йыл каникулдарында республиканың төп телеканалында «Күршеләр» тәүге ситуатив комедияһы күрһәтеләсәк\n17:26, 27 ноября 2015 Мәҙәниәт\nЯңы йыл каникулдарында Башҡортостан юлдаш телеканалында «Күршеләр» тәүге башҡорт ситуатив комедияһы күрһәтеләсәк. Беренсе серияһы 1 ғинуарҙа эфирға сыға. Сценарийҙы Дамир Йосопов яҙған, режиссеры — Руслан Юлтаев. Һәр серия — күрше йәшәгән ике ғаиләнең айырым тарихы. Төп ролдәрҙе Физалиә һәм Илһам Рәхимовтар, Зөлфиә һәм Азамат Хәлиловтар башҡара. Комедияла шулай уҡ Рәсил Сынбулатов, Марат Зөбәйеров һәм Гөлйемеш Мөхәмәтшина төшкән.\nЯңы сериал Башҡортостан юлдаш телеканалы һәм Стәрлетамаҡ театр-концерт берләшмәһе актерҙары менән берлектә төшөрөлә. Был берлектәге тәүге эш түгел. Быға тиклем «Күңелле йәшәйбеҙ» юмористик тапшырыуы, «Бәхет ҡошо», «Сируси» телесериалдары булды. Унда тамашасылар яратып өлгөргән актерҙар ҡатнаша, авторҙары ла шул уҡ.\n«Был — башҡорт телендәге беренсе ситуатив комедия. Тамашасы һәйбәт ҡабул итер, тип ышанабыҙ, — тип билдәләне Башҡортостан юлдаш телеканалының баш мөхәррире Гүзәл Хәсәнова. — Әйткәндәй, «Сируси» сериалының премьераһынан һуң фильм төшөрөлгән Ишембай районының Маҡар ауылында боронғо яугирҙең рухына бәйле мистик легендалар барлыҡҡа килгән, эттәргә иһә «Сируси» тигән ҡушамат бирә башлағандар».


Үткән аҙнала Стәрлетамаҡ ҡалаһында йәшәүсе Зинфир һәм Т әнзилә Нурыҙбаевтарҙың ғаиләһе бер юлы өс ир балаға артты. Б әхетле ата урындағы журналистарға үҙенең был ваҡиға менән би к ҡәнәғәт булыуын белдерҙе лә инде. Ҡатыны менән улар ике ҡы ҙ үҫтерә һәм күптән инде малай теләй. Һәм бына уларҙың теләк тәре ҡабул булды. Малайҙарға Ильфир, Ильмир һәм Дамир тип ис ем ҡушҡандар. Табибтарҙың әйтеүе буйынса, әсә кеше лә балала р ҙа үҙҙәрен яҡшы тоя.\nМалайҙарҙың ауырлыҡтары бындай осраҡтар өсөн ярайһы : 2\nкилограмм 100 грамм, 2 килограмм 180 грамм, 1 килограмм 835\nграмм. Иртәгә уларҙы инде дауахананан сығарырға тейештәр. М алайҙарҙың ата - әсәһе икеһе лә 26 - сы мәктәптә эшләй, Зинф ир -- эшсе, Тәнзилә -- йыйыштырыусы. Ҡапыл артҡан ғаиләне ту йҙырыу өсөн хәҙер тағы берәй эшкә урынлашырға тура киләсәк, ти Зинфир. Ҡала етәкселәре лә уларҙа ярҙам итергә әҙерлектәр ен белдерҙе.\nБала табыу йортонда эшләүсе врачтар әйтеүенсә, һуңғы та пҡыр бында өс игеҙәк тыуыу осрағы өс йыл элек булған. Ә бына\nсентябрайында бер нисә игеҙәк доньяға килгән дә инде. Быны\nСтәрлетамаҡ ҡала хакимиәте хеҙмәткәрҙәре беренсенән, халыҡт ың көнкүреше яҡшырыуы, икенсенән, тыуым артыуын республикал а дәүләт кимәлендә хуплап, һәр төрлө ярҙам күрһәтелеүе менән\nаңлата. Был һорауҙы Республика президенты үҙ контролендә то та тип әйтергә мөмкин. Көн һайын тип әйтерлек Республика Йор тонда Моратза Рәхимов тарафынан биш һәм унан да артыҡ бала т апҡан әсәләргә "Әсә даны"миҙалы тапшырыу тантанаһы үтә. Ә ун\nһәм унан да артыҡ бала тәрбиәләнгән ғаиләләр "Газель" автом обилдәре менән бүләкләнә.\nБР Хөкүмәтенең ЗАГСтар идаралығы начальнигы Рәмилә Йом ағужина фекеренсә, тап 1998 йылда республика башлығы тарафын ан "Әсә даны" миҙалы тапшырыу тураһындағы ҡарар Башҡортостан да тыуым артыуына көслө этәргес булып торҙо ла инде. Был наг радаға республикала 2016 күп балалы әсә лайыҡ булды. Бынан тыш республиканың Дәүләт Йыйылышы депутаты Рәшиҙә Солт анова Башҡортостанда "Ата - әсәләр даны" миҙалы булдырыу ини циативаһы менән сығыш яһаны. Миҙалдың исеме үҙгәреүе форма ө сөн генә түгел, ул тәрән мәғәнәгә нигеҙләнгән.\nСоциологтар иҫәпләүенсә, беҙҙең республикала йәшәүсе ғ аиләләрҙең 49 процентында балаларҙы тәрбиәләү менән ҡатын - ҡыҙ шөғөлләнә. Ир кеше, балаларҙың атаһы, был мөһим эштән си тләтелгән кеүек килеп сыға. Һәр бишенсе бала тулы булмаған ғ аиләлә тыуа.\nҠыҫҡаһы, "Ата - әсә даны" миҙалы формаль билдә буйынса түгел, ә сифат буйынса бирелергә тейеш. Уны балалары күп бул маған, әммә Башҡортостандың ысын граждандарын тәрбиәләгән ат а - әсәләргә лә тапшырырға мөмкин булыр ине, моғайын.


Әбдрәхим Бисура менән йәшәгән |\n7 Апрель, 2017 ел Сайт авторы Караулар: 1 372\nБала саҡтан бисура тураһындағы хәбәр ҡолаҡҡа ныҡлы һеңеп ҡалған. Әсәйем һәм күрше -тирәләге инәйҙәр ауыҙҙарын яулыҡ остары менән ҡаплап фәлән әбейгә бисура эйәләшкән икән, тип һөйләй торғайнылар. Беҙгә ишеттерергә теләмәһәләр ҙә, шул бисура тураһында асығыраҡ белге килә ине… Йылдар үткәс ҡайнымдар йәшәгән Мәләүез районы Һәргәй ауылында булғанда, көтмәгәндә: «Әбдрәхим бисура менән, йәшәгән бит», — тигән хәбәр ишеттем. Ул ҡайнымдың туғаны булып сыҡты. 1982 йыл Бөрйән яғындағы Кәшәле ауылынан күсеп сыҡҡан. Һәргәйҙән Кәшәлегә 40 саҡрымунда йәйәү йәки ат менеп кенә уҙырлыҡ юл булған. 1984 йылда беҙ иптәшем менән уның үҙен күреп, асыҡлап һөйләшәйек тип уларға индек. Әбдрәхим аҙ һүҙле булыуына ҡарамаҫтан, барыһын да яйлап булһа ла һөйләп бирҙе. Ул йылдарҙа был хәбәрҙе Әбдрәхим бер кемгә лә һөйләмәҫкә ҡушты. Кеше барыбер аңламаҫ, ышанмаҫ, ә УНың үҙен иҫәрләнгән тип әйтерҙәр, тип ҡурҡа ине. Әле яңыраҡ улдарым менән Нөгөш буйына ял итергә барғанда уға инеп ошо хәл тураһында яҙырға рөхсәт алып сыҡтым. Был юлы ҡаршы килмәне: «Йәшемде йәшәгәнмен,ашымды ашаганмын,балалар ҙа ул ваҡиганан һуң тыуҙылар,нимә һөйләһәләр ҙә хәҙер ҡурыҡмайым,-тине. Хәл былай булған: Ямаш менән Ғәлиәкбәр ауылдары янында ике ҡалҡыулыҡ араһынан Арыҡтай тигән йылға ағып ята. Ошо соҡорлоҡтан һәр бер кеше ҡурҡыуһыҙ үтмәй. Бында төрлө хәлдәр булғылай, ҡайһы берәүҙәргә ендәр күренгән. Әбдрәхимгә уны 3 тапҡыр күрергә тура килә. Беренсе тапҡыр күҙгә күренмәй, ә аттың сбруйы үҙенән-үҙе сиселеп китә, ат сығынлай, алға бармай, йөктө ырғыта. Әбдрәхим һүгенеп, сыбыртҡы шартлатып, күп мәшәҡәттәр менән соҡорҙо үтеп китә. Икенсе тапҡырында ла ен күренмәй генә ҡурҡыта. Өсөнсө мәртәбә Әбдрәхим күрше егетенә кәләш яусыларға икенсе ауылға бара. Ҡунаҡтар гөрләшә башлағас, мин бында ни эшләп ултырырға тейеш, өйҙә эш күп тип, эңерҙә һыбай ҡайтырға сыға. Теге соҡорҙа аттың йүгәндәре сиселеп китә лә, Әбдрәхим алдына бер һын пәйҙә була. Оҙонлоғо менән атҡа менгән кешегә тиңдәш, маңлайында бер генә күҙ. Көләпәрә кейгән, ти. Эргәһендә бер йәш ҡатын тора икән. Шулай ҡапма ҡаршы бере-беренә ҡарап тора биргәс, улар юғала. Әбдрәхим атын йүгәнләп алға китә. Әммә бының менән генә бөтмәйц, иң ҡурҡынысы аҙпағыраҡ була.Ошонан һуң күп ваҡыт та үтмәй беҙҙең герой өйләнеп, типһә, тимер өҙөрлөк ир була. Уның әле балалары булмай. Бер ваҡыт эңер төшкәс Фәриҙә күршеләргә кис ултырырға китә. Шул саҡта Әбдрәхим янында теге ваҡыт соҡорҙа күргән ҡыҙ пәйҙә була. Беҙҙең ауыл фәлән ҡатынға оҡшап тора,ти. Үҙенең яратыуы тураһында һөйләй, исемен Мәрсилә тип таныштыра. Мин дә уны шунда уҡ оҡшаттым, ти Әбдрәхим. Нисек кейенгән ине ул, тип һораным. Бик еңел сарафанда һәм башына көләпәрә кейгәйне, тине ул. Шул көндән алып ҡатыным юҡта Мәрсилә гел килә башланы. Кыш көндәрендә лә һыуыҡ булыуға ҡарамаҫтан,өшөнөм тип еңел кейемендә килгән.Ул ишектән инмәй,ә өйҙөң мөйөшөнән ингән кеүек була. Үҙемдең ҡатындан һыуынып бөттөм, тик Мәрсиләнең килгәнен һағынып көтә инем. Тәндәре нисек, кешенеке кеүекме, тип ҡыҙыҡһынам. Эйе,кешенеке кеүек, ләкин бик йомшаҡ, һөйәге бар, терһәктәре менән терәлә, ти. Ике йыл үткәс ҡыш көнө Фәриҙә менән икеһе ике атта һыбай Кәшәленән Һәргәйгә төшөп килгәндә, Әбдрәхимдең аты туғарылып китә лә бара. Шул ваҡыт урман ситендә Мәрсиләне күреп ҡала, ҡулында бала. Еңел кейенгән,ти. Ул: «Атың өсөн ҡурҡма, уны фәлән ауылда туғандарың алып инәсәк», — ти. Фәриҙә арттараҡ килгән була. Ул Әбдрәхимдең бер ҡатын менән һөйләшкәнен ишеткән, ә ҡатынды күрмәгән. Ни эшләп атыңды ебәрҙең, тот, тип ҡысҡырам ти Фәриҙә. Ә атты, ысынлап та, Әбдрәхимдең Сауҡа ауылында йәшәгән Миниямал апаһы күреп, сығып ала. Шулай өс йыл осраша былар. Ҡайһы ваҡыт ҡатыны өйҙә саҡта ла килә башлаған бисура.Фәриҙә лә һүҙгә ҡушыла: «Айырым йоҡлайбыҙ,кистән ишекте үҙем бикләп инеп ятам, өйҙә башҡа кеше юҡ. Тик төндәрен ирем ятҡан урындыҡтан төрлө сәйер тауыштар ишетелә ине. Мин аптырап бөттөм»,-тип һөйләй. Ос йылдан, һуң Фәриҙәнең түҙемлеге бөтә, тауыш ҡуптара башлай. Әбдрәхимгә хәлде һөйләп бирергә тура килә. Был хәбәр тиҙ арала ауылға тарала. Шунда берәү, башҡа ауылдағы муллаға күренергә ҡуша. Әбдрәхим муллаға килеп хәлде һөйләп бирә. Мулла өшкөргәс,уға: «Размеры яҡынса 10хЗ сантиметр ете киҫәк ҡағыҙға ен ҡатындың исемен яҙып, ҡайтҡас мейескә ут яғып ырғытырға ҡуша. Ҡайтҡанда икенсе юл менән ҡайтырға, артына боролоп ҡарамаҫҡа ҡуша. Ошоларҙың барыһын да мулла әйткәнсә эшләй Әбдрәхим һәм шул көндән башлап, ен ҡатын килмәй. Ләкин ике тапҡыр үпкәләп төшөнә инә: «Ниңә улай иттең, мин бит һине ныҡ ярата инем”-тип күҙ йәштәрен түгеп илаған.Шунан Һуң Әбдрәхим ҡатыны менән матурлап тороп алып киткән.Дүрт бала атаһы:ике ул ,ике ҡыҙ үҫтергәндәр.Хәҙер уға 62 йәш. Пенсияла. Иҫән һау. Ауылдаштарына йорт төҙөшеп йөрөй.\nИҫкәрмә: Көрьэндә ендәр тураһында айырым сүрә бар, башҡа сүрәләрҙә лә килтерелгән. Хәдистәр ҙә күп. Әр-Рахмән сүрәһенең 55-56 сы аяттарына Ибн Тәймийә былай тип аңлатма биргән :”Кеше менән ендең үҙ-ара никахлашыуы мөмкин. Һәм был никахтан балалар ҙа тыуыуы бар. Бының кеүек хәлдәр бихисап”. Ғалимдәр ен менән никах ҡылыуҙы тыйғандар.\nХәдис: “Бисмилләһле өйҙә енгә урын юҡ”\nОшо ыңғайҙан әнкәйем һөйләгән бер ривиәтте лә яҙып ҡуям.\nБер егет һыу буйына ат эсерергә барғанда бик тә сибәр ят ҡыҙҙы осората.Икеһе лә ғашиҡ булалар. Бераҙ осорашҡас өйләнәләр. Матур итеп донья ҡороп йәшәп китәләр. Ләкин егет көндән көнгә ябыға, һарғайа башлай. Ҡатынының сәйер бер шөғөлөнә лә аптырай -кис булһа тәҙрә артына тас менән һыу ултыртып ҡуя, тәҙрәне бикләмәй торған булған. Был турала егет ауылдағы аҡыл эйәһе булған бабайға һөйләгән. Ул, бөгөн төнлә йоҡламаҫҡа, һәм ҡатыны нишләһә лә өндәшмәҫкә, йоҡламағанын белдермәҫкә ҡушҡан. Егет шулай эшләгән. Төн уртаһында ҡыҙ ҙур йыланға әйләнгән, баш яғы менән егеттең йәнен һуыра , ә ҡойороғы тәҙрә артындағы таста ята икән. Иртән егет был турала бер һүҙ өндәшмәй. Бабай өйрәтеүе буйынса бер хәйлә ҡора. Тимерҙән мунса төҙөп ҡуйған.Күп итеп утын әҙерләгән. Уны турап, мунса тирәһенә уратып өйә барған. Тамамлағас, мунса яҡҡан да ҡатынын мунсаға саҡырған. Яңы мунсаға йәнәһе яратҡан ҡатынын алдан башлап атлап керергә өндәгән. Ҡатынының инеүе була, егет ишекте шап иттереп ябып бикләп тә куя.Мунсаны уратып өйөлгән утындарға ут төртә. Ҡыҙ башта ялуара, элекке кеүек матур татлы телдәр менән ғәйепһеҙҙән язалауын әйтә. Ләкин егет ныҡ тора. Аҙаҡҡа табан мунсанан ҡурҡыныс аждаһа тауыштыры ишетелгән.Тауышҡа халыҡ йыйылған. Бик оҙаҡ аҡырған ти теге ен ҡыҙы.\n« Җен зәхмәте


Эштәре тигеҙ бара » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Эштәре тигеҙ бара\nЭштәре тигеҙ бара 04.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nСтена күтәреп, ҡыйыҡ ябып ҡуйыу йорт әҙер тигәнде аңлатмай әле. Эстән дә, тыштан да мәшәҡәт етерлек. Шуларҙың береһе – стенаны штукатурлау. Был эштең һөҙөмтәһе шпаклевка аҫтында ҡалып күҙгә күренмәһә лә, төҙөлөштә өлөшө ҙур – кирбес стенаны тигеҙләргә, ут кабелдәрен ҡаплатырға кәрәк бит. Ошо хеҙмәттең нисек башҡарылғанын күреү ниәтенән Стәрлетамаҡта байтаҡ объект һалған “Строй-Лидер” компанияһына йүнәлдек.\n– Ҙур төҙөлөш механизацияға ҡоролған: егеттәр махсус ҡорамал ярҙамында штукатурканы стенаға һиптереп (һылап) сыға, беҙ иһә шул материалды тейешенсә тигеҙләйбеҙ, – ти ошо эште ун биш йылдан ашыу башҡарған Рәмзиә Аҙнабаева.\nШтукатурканың ҡалынлығы, ғәҙәттә, 1,5-2 сантиметр була. Стенаның, иҙәндең тигеҙ йәки ҡыйыш һалыныуына ҡарап, унан да артып китеүе бар. Иҙән тигәндән, штукатурҙар уның бетон плитәләр киҫешкән ситен дә матурлай, ишек-тәҙрә ҡырҙарын да һылай – ошолар хаҡында ла ентекләп һөйләй үҙ эшенең оҫтаһы.\nТөҙөлөш – ауыр тармаҡ. Бында бигерәк тә гүзәл затҡа ҡыйынға тура килеүгә ҡарамаҫтан, әңгәмәләшкән ҡыҙҙар зарланмай.\n– Коллектив татыу, хеҙмәтебеҙ яҡшы баһалана, эшебеҙҙе яратабыҙ, – тип ҡәнәғәтлек белдерә шулай уҡ 15 йыл штукатур бурысын атҡарған Зөлфиә Фәйзуллина. Әйткәндәй, гәзит битендә яҡтыртыу өсөн нәҡ әлеге компанияны һайлауыбыҙ осраҡлы түгел: улар ҡалала төҙөлөш буйынса алдынғылар рәтендә, республика кимәлендә төрлө конкурстарҙа еңеүсе. Мәҫәлән, күптән түгел Туймазы ҡалаһында төбәк кимәлендә үткән малярҙар конкурсында әлеге ҡыҙҙар икенсе урынға лайыҡ булған. Хәйер, быйылғы йомғаҡтар буйынса, Башҡортостандың иң яҡшы малярҙары ла, плитә йәбештереүселәре лә “Строй-Лидер”ҙа эшләй икән.\nТөҙөлөштә коллективтың уңышы төҙөлгән мөнәсәбәттәрҙән дә тора шул. Мәҫәлән, 19 штукатурҙың бер ғаиләләй булыуы эште тиҙ генә башҡарып сығырға ярҙам итмәйме ни?! Көнөнә өс-дүрт машина материал килә, егеттәр һылай, ҡыҙҙар тигеҙләй бара. Шулай итеп, биш фатирҙы матурлап та ҡуялар. Ғөмүмән, тигеҙләүселәрҙең эштәре тигеҙ бара!


Республикала йортта газ шартлауы арҡаһында ике фатир емерелгән, ҡорбандар бар // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n10:15, 20 сентября 2018 Хәл-ваҡиғалар\nӨФӨ, 2018 йыл, 20 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\n20 сентябрҙә иртәнге сәғәт 7-лә Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығының оператив-дежур сменаһына Ҡырмыҫҡалы районы диспетчерынан бер ҡатлы дүрт фатирлы йортта көнкүреш газы шартлауы тураһында хәбәр килгән.\nФажиғә Олокүл ауылындағы Төҙөүселәр урамында булған. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы сайтында хәбәр ителгәнсә, ҡорбандар бар.\n«Янғын һүндереүселәр урынға барып еткәс, ике фатирҙың емерелеүен асыҡлаған. Зыян күргән кешеләр Ҡырмыҫҡалы районы үҙәк дауаханаһына оҙатылған, — тип хәбәр иттеләр ведомствола. — Авария-ҡотҡарыу эштәре алып барыла, бәлки, тағы ла зыян күреүселәр барҙыр».\nВаҡиға урынында төҙөлөш конструкциялары өйөмдәрен таҙартыу буйынса ауыр инженер техникаһы эшләй. Эҙемтәләрҙе бөтөрөүгә Рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм бөтөрөү системаһының Башҡортостан территориаль ярҙамсы системаһынан 29 берәмек техника һәм 114 кеше, шул иҫәптән Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығынан 18 берәмек техника һәм 84 кеше йәлеп ителгән. Төбәк Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы начальнигы ла ваҡиға урынында.\n«Һәләк булған ике кешенең – 87 йәшлек ирҙең һәм 74 йәшлек ҡатындың кәүҙәләре табылған. Йортта һигеҙ кеше йәшәгән. Балалар йәшәмәгән. Янғын булмаған. Әле ваҡытлыса урынлаштырыу пункты ойошторолған. Урында психологтар һәм кинологтар эшләй. Хәл контроль аҫтына алынған. Өйөмдәрҙе таҙартыу буйынса эштәр башҡарыла», — тип өҫтәнеләр ведомствола.


Материалы за Январь 2013 года » Страница 3 » "Урал" гәзите\n23-01-2013, 16:06 / Яңылыҡтар\nҮҙ торлағыңа ни етә!\nМуниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов етем бала һәм атай-әсәй ҡарауынан ҡалған балалар категорияһына ингән 10 йәш кешегә квартира асҡыстары бүләк итте. Ул йәш егеттәрҙе һәм ҡыҙҙарҙы торлаҡлы булыуҙары һәм үҙаллы тормошҡа аяҡ баҫыуҙары менән ҡотланы, ғаилә бәхете, именлек теләне. 2012 йылда Федераль һәм Башҡортостан Республикаһы бюджетынан бүленгән аҡсаға Белорет районында бѳтәһе 26 етем бала торлаҡ менән тәьмин ителде....\n23-01-2013, 15:43 / Яңылыҡтар\nХосусилаштырыу мартта тамамлана\nРәсәйҙә хосусилаштырыу башланғанға 21 йыл. Бушлай хосусилаштырыу ваҡыты 2013 йылдың 1 мартына тиклем дауам итә. Шуға күрә торлаҡты бушлай хосусилаштырыу буйынса хоҡуғығыҙҙы файҙаланып ҡалығыҙ. Әлеге ваҡытта републикала торлаҡ биналарының 70 проценты хосусилаштырылған....\n23-01-2013, 15:42 / Һаулығың-байлығың\nӘлегә киҙеү осрағы теркәлмәгән\nБашҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, ғинуарҙың тәүге аҙнаһында республикала 10 меңдән ашыу кеше респиратор инфекция менән дауаханаларға мѳрәжәғәт иткән, күпселеге - балалар. Икенсе аҙнала сирләүселәрҙең һаны 28,5 процентҡа (13018 кеше) артҡан, уларҙың 66,5 проценты - балалар. Ике кешегә киҙеү диагнозы ҡуйылған. Башҡа йылдар менән сағыштырғанда, күрһәткестәр 28,4 процентҡа түбән һәм эпидемия тураһында һүҙ йѳрѳтѳүе иртә. Был миҙгелдә республикала 900 меңдән ашыу кеше киҙеүгә ҡаршы прививка яһатҡан....\n23-01-2013, 15:40 / Экология\nСүп-сар түгеүҙең дә мәғәнәһе бар\nЯңы йыл алдынан Ѳфѳ ҡалаһының Орджоникидзе районында йәшәгән туғандарҙа булғайным. Урамдарында ябай сүп-сар йәшниге янындағы тимер рәшәткәлеһенә пластик шешәләрҙе ташлауҙарын күреп аптыраным. Һорашып белештем һәм ошо яңылыҡ менән уртаҡлашҡым килде. Баҡһаң, Ѳфѳлә үткән йылдың июленән аҙыҡ-түлек ҡалдыҡтары ѳсѳн урамдарға 20 пластик контейнер ҡуйғандар. Ә Орджоникидзе районының торлаҡ-коммуналь муниципаль унитар предприятиеһы пластик шешәләр, һауыттар ѳсѳн тағы ла тимер рәшәткәле 20 контейнер урынлаштыра. Күреүебеҙсә, халыҡ яңылыҡты ихлас ҡабул итә һәм сүп-сарҙы айырып һалырға ѳйрәнә. Тирә-яҡ...\n22-01-2013, 15:17 / Яңылыҡтар\nСифатлы йәшәүҙең тѳп күрһәткесе - сәләмәт халыҡ\nКәңәшмә алдынан Ѳфѳ делегацияһы балалар поликлинкаһына, ҡала поликлиникаһының “Һаулыҡ”, онкологик үҙәгенә, дауахана ҡаласығының ҡан тамырҙарын дауалау бүлегендә булды....\n22-01-2013, 09:34 / ---\nБейеүҙәрҙә - халыҡ тормошо һәм тарихы\nҺәр халыҡтың үҙенә генә хас сифаттарын сағылдырған мәҙәниәте, тарихы, әҙәбиәте, сәнғәте, ҡабатланмаҫ милли ҡиммәттәре бар. Башҡорт халҡының донъяға фәлсәфәүи ҡарашы, матурлыҡты тойоу ҡеүәһе, яҡшы кешене идеал итеп ҡуйған тәрбиәүи ҡанундары, тәбиғәттән айырылғыһыҙ рухи донъяһы, үҙенең тыуған ерен һәм рухи азатлығын һаҡларлыҡ сая яугирлеге, ижад маһирлығы, йыр-бейеүгә оҫталығы, намыҫты бар нәмәнән ѳҫтѳн күреү кеүек сифаттары уның ижадына тәрән йоғонто яһай, тѳп йүнәлеш бирә. Ошо бай тарихыбыҙ сағылған ижадыбыҙҙы ѳйрәнеү, рухи үҫешебеҙҙе белеү милләтен хѳрмәт иткән һәр кешенең бурысы. Бейеү -...\n21-01-2013, 16:49 / Яңылыҡтар\nЕнәйәт тураһында ғаризаны тәртип һаҡлау органдарына нисек тапшырырға?\nБелорет район-ара прокурор ярҙамсыһы Артур САФИН аңлата: - Енәйәт тураһындағы ғаризала йәмғиәт ѳсѳн ҡурҡыныс тыуҙырған эш һәм уның эҙемтәләре тураһында мәғлүмәт булырға тейеш. Ғариза асыҡ, аңлайышлы яҙылырға һәм уның авторы мотлаҡ күрһәтелергә тейеш. Енәйәт тураһындағы аноним ғариза енәйәт эше ҡуҙғатыуға сәбәпсе була алмай. Шулай уҡ ғариза биреүсе, РФ УПК-һының 141-се статьяһы 4-се бүлегенә ярашлы, РФ Енәйәт кодексының 306-сы статьяһы буйынса ялған донос ѳсѳн енәйәт яуаплылығына тарттырыласағы тураһында ла иҫкәртелә....\n21-01-2013, 16:48 / Социаль ѳлкә\nАхырызамандың етеүен кѳт тә тор\nБәләкәй генә ауыл тын утрауҙы хәтерләтә. Ауыл эргәһенән үткән поезд тауышы ғына тынлыҡты боҙа. Йорт хайуандары баҡырышҡаны, тегендә-бында кешеләр һѳйләшеүе ишетелә. Ирекһеҙҙән, күрше йорттарҙа йәшәгән ауылдаштарымды барлайым. Күптәре мәрхүм инде. Бѳтәһенең дә үлеменә араҡы сәбәпсе булған. Араҡы тип әйтеүе еңел дә ул, тик уның арҡаһында бер ѳйҙән генә йыл эсендә ѳсәр кешенең һәләк булыуы тураһында уйлаһаң, сәстәр үрә тора....


Фракия — Башҡорт Википедияһы\n42° с. ш. 26° в. д.\nФракияны 1923 йылдан һуң Болгария, Греция һәм Төркиә араһында бүлеү.\nТарихи Фракия һәм уға күрше биләмәләр — Боронғо Македония, Иллирия, Мёзия һәм Дакия — Alexander G. атласынан алынған карта. Findlay Classical Atlas to Illustrate Ancient Geography, New York, 1849\nКөнсығыш һәм Көнбайыш Фракияның XX быуат башындағы (1912 йыл) этнографик картаһы.\nФра́кия (грек. Θράκη, болг. Тракия, төр. Trakya, лат. Thracia) — Балҡан ярымутрауының көнсығышындағы тарихи һәм географик өлкә. 1923 йылда төҙөлгән Лозанна тыныслыҡ килешеүенә ярашлы хәҙерге ваҡытта ул өс дәүләт араһында бүленгән: Болгария составына Төньяҡ Фракия (шулай уҡ Үрге Фракия уйһыулығы булараҡ та билдәле) инһә, тарихи йәһәттән Көнбайыш Фракия тип йөрөтөлгән ерҙәр Грецияның хәҙерге Фракия правинцияһы, ә өсөнсө ил — Төркиәгә төбәктәге иң ҙур мегалополис булған Истанбул ҡалаһы менән Көнсығыш Фракия бирелә.\nФракияның географик уртаһында мөһим транспорт үҙәге — төрөк ҡалаһы Әдирнә (тарихи исеме Адрианополь) урынлашҡан. Хәҙерге ваҡытта төбәктә 13 миллионға яҡын кеше, шул иҫәптән 10 миллион тирәһе төрөк, 1 миллионға яҡын болгар һәм 0,2 миллион грек йәшәй.\nҠояш системаһындағы иң ҙур планета булған Юпитерҙың юлдашы Европалағы макулаға Фракия хөрмәтенә уның исеме бирелгән.\nҠайһы бер фараздар буйынса, Рим ҡолдары восстаниеһы етәксеһе Спартак Фракия батшаларының береһенең улы була.\nТөбәктең төп һыу артерияһы Марица йылғаһы йәки Эврос, Греция менән Төркиә араһында дәүләт сиге нәҡ уның буйынса үтә. Өлкәнең көнсығышында Странджа тауҙары һуҙылып ята. Яр буйында урынлашҡан Фракияның климаты субтропик, эске райондарҙа уртаса.\nБеҙҙең эраға тиклем I быуатта уҡ боронғо Фракия биләмәләре Боронғо Рим контроленә күсә. Һуңыраҡ, беҙҙең эраның 330 йылында, Рим империяһының баш ҡалаһы Босфор боғаҙы буйындағы Византий ҡалаһына күсерелә, һәм уға император Константин хөрмәтенә «Константинополь» исеме бирелә. Шулай итеп, Фракия яңы барлыҡҡа килгән Византия империяһының (Көнсығыш Рим империяһының) мөһим стратегик төбәгенә әүерелә.\nXIX быуат аҙағында-XX быуат башында, көсһөҙләнгән һәм һүнә барған Ғосман империяһының революцион көстәре Константинополде Греция һәм Болгария ғәскәрҙәре һөжүмдәренән яҡлап-һаҡлап ҡалырға тырышҡанда, Фракия ҡаты һәм көсөргәнешле бәрелештәр майҙанына әйләнә. Бының асыҡ миҫалы — Фракия өсөн ҡан ҡойошло һуғыш. Уның менән бергә Македония өсөн көрәш тә ҡыҙыу бара. Нисек кенә булмаһын, 1913 йылға тиклем төбәктә йәшәүселәрҙең сағыштырмаса күпселеген тәшкил иткән урындағы болгар халҡы ауыр һынауҙар кисерә. Болгар халыҡ ижады һәм тарихы буйынса танылған белгес Любомир Милетич (1863—1937) был йылдарҙа булған ваҡиғаларҙы үҙенең «1913 йылда Фракия болгарҙарын тар-мар итеү» тип исемләнгән китабында һүрәтләй. XX быуат башында Фракия биләмәләренең күп өлөшө Болгарияға бирелә. Беренсе донъя һуғышынан һуң һәм 1923 йылғы Лозанна тыныслыҡ килешеүенә ярашлы Төркиәгә ҡалған ерҙәр ҡушыла, ә Греция Ксанти, Комотини һәм Эврос райондарын ала. Эврос йылғаһы көнсығышта тәбиғи сик булып хеҙмәт итә.\n↑ рус. «Разгром фракийских болгар 1913 года»\nФракия // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)\nКаталог сайтов греческой Фракии (грек)\nKomotini On-Line — портал города Комотини (грек)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фракия&oldid=811610 ҡабул ителгән\nБалҡандың тарихи өлкәләре\nБыл бит һуңғы тапҡыр 08:06 30 май 2018 үҙгәртелгән.


Ер йөҙөндә йәшәүсе миллион кешенең 60 - 200 - ө йыл һайын\nхроник бөйөр ауырыуының терминаль стадияһы үҫешенә бәйле\nбөйөр терапияһына мохтажлыҡ кисерә. Бының өс алымы бар - хроник гемодиализ, перитонеаль диализ, трансплантация. Тәүге икәүһе бөйөр функцияларын алмаштырыу ысулы булып тора.\nӘммә бының өсөн пациенттар аҙнаһына ике - өс тапҡыр гемодиализ процедураһын үтеү өсөн махсуслаштырылған клиникаға йөрөргә йәки амбулаторияла асептик шарттарҙа перитонеаль диализ сеансы үтергә мәжбүр.\nМедицина технологияларының даими камиллаштырылыуына\nҡарамайынса, ауырыуҙың ғүмер сифатын һәм оҙайлылығын һиҙелерлек кәметеүсе күп төрлө кире һөҙөмтәләр ҙә етерлек. Бындай пациенттар өсөн, һис һүҙһеҙ, бөйөрҙө күсереп ултыртыу\nиң яҡшы юл булып тора. Сөнки шул ваҡытта ғына улар өсөн\nтулы ҡанлы һәм әүҙем тормош алып барыу мөмкинселеге тыуа.\nСтатистика мәғлүмәттәренә ҡарағанда, Америкала бер миллио н кешегә 52 бөйөрҙө трансплантациялау операцияһы, Европала - 27, Рәсәй территорияһында - өс операция тура килә. Әлеге ваҡытта Башҡортостанда бөйөрө күсереп ултыртылған 79 пациент күҙәтелә, уларҙың һигеҙе - балалар. Бөйөрҙө күсереп ултыртыу буйынса тәүге операция беҙҙә 10 йыл элек үткәрелә. Унан һуң тағы 94 ошондай уҡ операция эшләнгән.\nБылар барыһы ла яңы иммуносупрессив препараттар барлыҡҡа килеүе һәм операция техникаһының камиллаштырылыуы арҡаһында тормошҡа ашырыла. Пациенттар гемодиализдағы ауырыуҙар менән сағыштырғанда, тулы ҡанлы тормош менән\nйәшәү мөмкинселегенә эйә була.\nАртабан трансплантаттың функцияларын яҡшы килеш һаҡлау\nайырыуса мөһим, бының өсөн препараттар ҡабул итеү һәм сәләмәт тормош алып барыу ҡағиҙәләрен һаҡлау мотлаҡ.\nПациенттар ҡабул иткән препараттар - организмдың айырып сығарыу реакцияһын баҫа. Уларҙы ҡабул итеүҙе врачтар ҙа, пациент та ҡаты контролдә тоторға тейеш. Трансплантациянан һуң ниндәй тормош алып барыу тураһында тулы рекомендация\nбиреү өсөн "Рәсәй диализ йәмғәте" "Тормош - баһалап бөткөһө ҙ бүләк" мәктәптәрен ойоштора. Улар бөйөр трансплантацияһы аша үтеүселәр, уларҙың туғандары, шулай уҡ был операцияға әҙерләнеүселәр өсөн үткәрелә. Проекттың маҡсаты - пациент ғүмерен мөмкин тиклем оҙайтыу. Был мәктәптәрҙең береһе Өфөлә, Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауахана базаһында үтте.\nПроект органды трансплантациялау аша үткән пациенттарҙың бөгөнгө иммуносупрессив терапия мөмкинселектәре һәм алымдары, шулай уҡ операциянан һуңғы тормош ҡағиҙәләре тураһындағы белемен арттырыуға, врачтарға был ауырыуҙарҙы уңышлы дауалау һәм күҙәтеүгә булышлыҡ итә.\nМәскәүҙә һәм алдынғы төбәк үҙәктәрендә эшләүсе врач - трансплантологтарҙың фекеренсә, "Тормош - баһалап бөткөһөҙ бүләк" проектын тормошҡа ашырыу организмдың транплантантты ҡ абул итмәү осраҡтарын кәметеү, өҫтәмә диализ урындарын бушатыу, трансплантантты юғалтыу һәм үлем осраҡтарын кәметеү һәм, эҙемтә булараҡ, пацинеттарҙың трансплантациянан\nһуңғы ғүмерен оҙайтыу мөмкинселеген бирә.\nБыл проект үткән йылда стартҡа баҫты һәм йылдың иң яҡшы социаль проекты булараҡ Платина унцияһы менән наградланды.