Һәм мөлкәтен бүлеге айырылышыу, хаҡы иғтибарға алына. Бриджит Bogucki, Адвокат - Франция онлайн юристар!\nҺәм мөлкәтен бүлеге айырылышыу, хаҡы иғтибарға алына. Бриджит Bogucki, Адвокат\n105 ағзаһы, 15243articles, 124\nУның мөлкәтен бүлеү-ул кеше араһында ғына проблемаһы түгел, был да күп, тип тураһында оноторға тейеш түгел һәм, кәрәк мотлаҡ тип ҡаралды, йәғни ҡотолоу өсөн, булған өсөн ҡаралған сумма аккорд балҡышыоса алмай, уны эшләү мөмкин түгел. Адвокат килә башланы, уны бөтөрөү өсөн артыҡ йыш ҡына айырылышҡан сканлап бьет бер урынын күрһәтергә: 'һеҙ был мөмкинме һуң күрмәй нотариус менән түгел'.\nКәрәкмәй, тип әйткәне юҡ добрачный-һәм ул ҡатмарлы нәмә, юҡ - юҡ тер белгестәргә өҫтөнлөк бирелә.\nШуға ҡарамаҫтан, бындай ҡараш, бынан тыш, уның менән башҡаса ярашлы, был һуңғы тапҡыр үҙгәртелеү ваҡытта, уның билдәләүенсә, был проблеманы бөтөрөү менән бәйле бик күп практик барлыҡҡа килә айырылышыу, айырылып үҙе өсөн. Күберәк йәшереп, бик проблемалы ә ҡайһы берҙә, хатта, әгәр буласаҡ иремде тартынҡы алмаштырыуға ҡағыла сығымдары менән бәйле-тине, уртаҡ файҙаланыу. Ысынлап та, был режимда башҡа ғаилә никахҡа инеү йәки ире, әгәр улар айырылышырға, уларҙың ғаилә ҡануниәтен уларҙы бөтөрөргә тейеш. Әгәр улар бар, күсемһеҙ милек, дөйөм айырылышыу мәле булһа, улар быны мотлаҡ нотариус бөтөрөргә тейеш. Әгәр ҙә улар күсемһеҙ милеккә эйә булған, уртаҡлашыр өсөн, был таныҡлыҡтың нотариаль булып эшләп бөтөрөү мөмкин булмаған, адвокат ҡылыҡтары, үҙен йәки айырылышыу менән бәйле. Ул һүҙ булыуы ла мөмкин, әммә был осраҡта иҫбат бәхәскә иғтибар итәйек. Ҡасан ҡатын бүлеү планлаштырыла, бигерәк тә уларҙың amiablement тикшереү, яһаусы һәм шул сумма иҫәбенә йыш ҡына улар, бер-береһенә һәр вакыт булған ихтыяжын иҫәпкә алыу, йәки уның теге йәки был ғаиләгә ярҙам күрһәтеү өсөн сығымдар. Супруги береһе булған тауарҙар бер ҡасан тулыһынса милеккә биреү, уны булырға тейеш, әгәр яҡшы забастовка кредит, банкынан алынған заем договоры өсөн яңы түгел, элекке ҡатыны үҙе ҡотҡарыу өсөн, был мөлкәттең ҡарата мөнәсәбәт банкыларҙың бурысы. Һәм, шулай булыуға ҡарамаҫтан, йыш ҡына уларҙың бөтәһен дә белә, сөнки улар булырға тейеш 2 күләмендә өҫтәмә түләү йыйып, нетто ауырлығы биш уртаҡлашты, улар тиҙ арала ҙур, күсемһеҙ милек тураһында һүҙ бара. Улай ғына ла түгел, улар ҡасан таналар, улар уны ҡабул итә, бынан тыш, нотариус сығымдары ҡаралған, тип билдәләне ул. уртаҡлашыу һәм бөтә массаһы суммаға пропорциональ өлөшө өсөн, ҡарап, массаларҙың яҡынса дүрт күрһәтеп, өлөшө, сумма, улар бергә булырға тейеш, һәр яртыһы, уларҙың ризалығынан тыш араһында иң яҡшы, насар сюрприз булды, дөйөм. Мәҫәлән, күптән түгел мин тағы клиентка тикшереү килә, сөнки ул хат ире алған адвокат, йәғни тураһында һөйләп, ул тел айырылышып, ихтыяр, тип, уны аңлай алмаған, сөнки улар күптән инде айырылышып, айырым алымдар һәм уларҙың тормош. Аңларға, ул түгел, - тип һайларға тейеш буласаҡ һәм, мөмкинлек булһа, айырылышыу ҡабул итә, тикшерә, уны планлаштыра һәм шуға уны ҡабул татыу айырылышыу, сөнки ул йорттарында ҡалдырған ҡатындарҙың уны тулы күләмдә әҙер. Мин уның менән шулай эшләгән мөлкәтте бүлеү, инвестиция, банк иҫәбенә, күсемһеҙ милек.\nунда иғландар һәм тип, айырылышыу үҙе тыш, улар өсөн түләү йыйған мөлкәте режимын бөтөрөргә тейеш була.\nЛеди Сюрприз батыр, кем әле, аңланым ни өсөн ул түләргә тейеш була, сөнки был дөйөм байлығы, ул һәм уның ире ҡалдырған.\nБүлдерә алмай уны, түгел, уны һатып, уны яҡшы һаҡлана (ул менән йәшәй. Миңә уның аңлатыуы булды, һәм, минең ҡарамағында булыуын иҫәпкә алып, уға мине күрһәткәндәр, - тип, ул һәм уның ире эсенә яҡынса 50 булырға тейеш. Һәм сығым араһында 000 хоҡуҡтарҙы теркәү, нотариус һәм хаҡ. Ҡатын-ҡыҙ Изумление, catastrophée, мин әйтәм, тип, уның ҡатынының (уның менән даими бәйләнештә була), яңы курсы тураһында һөйләне һәм ул булырға тейеш түгел. Мин уны ире уны тейешле кәңәш бирә, әгәр ул була һәм уның һүҙенә шикләнеп ҡарай, нотариус бергә булыуын, уның билдәле бер һанын йыйып биреп ҡарарға кәрәк.\nКүпмелер ваҡыт үткәс, был иҫ киткес леди хәтерләтә миңә, мин хәбәр итеү, тип сығымдарҙы иҫәпкә алып, уның төшөнсәһенә эйә түгел, түгел уны иренән айырылырға ҡарар итә.\nБәхеткә күрә, был парҙарҙың яҡшы талят, айырым тормош, проблемалар тыуҙыра юҡ, бәләкәй балалары бар, уларҙы күберәк һәм финанс проблемалар юҡ түгел. Шулай итеп, алдан мәғлүмәт булмауы, эҙемтәләрен тиҙ ҡыуып етә һәм раббы биргән икеле була. Әммә бик һирәк был рәт-рәт, һәм, етди тикшереү кәрәклеген алмаштыра башлай, улар иҫәп яҙмаһы яһалды тип, үҙе менән бергә адвокаттар, әгәр ҙә улар менән иң башында сығымдарҙы иҫәпкә алғанда, алмашыу менән бәйле, бының эҙемтәләре һәләкәтле булыуы мөмкин. Һай-һай, әгәр был бит финанс сығымдары балансы емереп көтөлмәгән етә, йәғни ҡатын хәрәкәте ала (быны әйткән һәм бәләкәйерәк) табылған, яңы, билдәле булыуынса, был ваҡытта инәһе, килешеү, надумывать булып тора. Иғтибар ләкин, һәр кире яҡтары һәм миҙалдары булды. Әгәр һеҙ яҙа алмай, йәғни ҡатын добросовестность һеҙгә ышанырға тейеш була. (айырылышыу түгел аңлайышлы) һәм ул һуңлап килһә лә, барыһы кончать тип әйтер, тип һораны обрезка һәм тулы булмаған үҙгәрештәр булды. Шуға күрә үҙе менән таныштырыуын һорай һәм адвокат сара башында иң кәрәкле тулы булды, был, тәү сиратта инеү процесы тип уйлап, алмашыуына ҡағыла. Шуға күрә, мин уны бында тойолған файҙалы исегездә тотоғоз, мөлкәте һәм бүлеге айырылышыу-ҡатмарлы процесс һәм дөрөҫ, һуңғы йылда закондар сығарыу яҡтылыҡ үҙгәрештәренә бигерәк тә. Адвокат сиселештәрен табырға мөмкинлек бирә һезгә ғына мөмкин, һеҙ барыһынан да күберәк тура килә унда, һеҙҙәрҙең именлеге һәм һеҙ ихтыяжы һәм мәнфәғәте менән бәйле. Айыртырға булһын өсөн, адвокат һайлауында, ул өлкәһендә ҡулланыу ғәҙәте бар, сөнки был һөнәр: ғаилә хоҡуғы BOGUCKI Brigitte Мин, ғаилә хоҡуғы өлкәһендә белгес булып, уларҙың мираҫына һәм кеше, Профессиональ төркөмгә, парижда һәм Адвокат Лилль. нотариус хаҡы ҡатмарлы була, ул комплекслы баһа бирҙе, күҙаллауҙарға ала, мөмкинлек, процент фиксацияланған түгел. Шундай кешеләр ниндәй ысулдар ҡулланырға тәҡдим француз дәүләтен нигеҙләүсе, шулай ул тормош боролоштары улар ауыр ҡушыла. Ул ябай тел язаһы шул, уҙған быуат социаль нормаларын үтәүгә кем теләмәй. Йәки адвокат һәм суд хеҙмәттәре өсөн түләү индерергә, мин яҡшы, әммә 2, 5 мираҫ беҙгә, ябай тел менән бәйле булған өсөн кеше түгел, улар менән уртаҡ бер нәмәһе лә юҡ инде. Мин булды минең бала никахҡа инергә кәңәш итмәй. Мин шундай хәлдә йәшәй, һәм мин әйтергә тейеш, был бик ауыр булмаһын өсөн мин тыныс ҡалһын тип, был осоу, дәүләте ойошторола. Ике минут нотариустан алынған, мин ҡасан уҡ аңлатырға, ни өсөн мин шул тиклем аҡса ала, был минең надвое распиливать ысулды аҡлай. Мин сыға һәм ҙур булмаған ғаилә мыҫҡыл юғалтҡас иларбыҙҙа, мин көслө була. Ҡыҫҡа һөйләй нисек мин әйтә ала һәм һеҙҙе, минең балаларым, тип уларҙы көтә, никах айырылышыу осрағы булған. Айырылышыу буйынса сиктәрендә үҙ-ара татыулыҡ булып эшләй, шәхси яҙылған, мебель һәм финанс активтары өлөшөн, ә унан һуң күсемһеҙ милек нотариусҡа мөрәжәғәт итеп үтәүсе юҡ. (бөтөрөү һәм милек движимый баш тартыу) тоташтырыу Һуңынан ике шаршауҙан (нотариус, һәм шул, таныҡлыҡтың нотариаль), конвенциялары татыу айырылышыу. Был, ҡағиҙә булараҡ, бөтә мөлкәтенә һалым түләйбеҙ һәм йәмғиәт менән алмашыу, әммә нотариус өсөн түләйбеҙ, бер өлөшөн күсемһеҙ милеккә акттар кәрәк. мәғлүмәт өсөн рәхмәт һеҙгә, мин белергә теләр инем, минең аҡса йорт һатып алыуға күпме ваҡыт бикләп, һәм мин урамда тороп ҡала. мин егерме биш йөҙ евро һатып сентябрендә һигеҙ йортто ҡуртымға минең менән ауыр сигенеү табылды, һәм бына ни өс ай 38000 ete евро хаҡы һатыу, яртыһы миңә булыр, һәм яуап, мин нимә эшләй торлаҡ кредиты бирелгән. был неправдоподобный, минең ҡатын бөтә мәсьәләләр китә һәм, уларға эйәреп. 72 йылдан ашыу заем алырға тейеш jue релә. мин күрһәткән ярҙам өсөн рәхмәт һәм хөрмәт менән һеҙгә яңы йыл менән һеҙҙе дата Алам(ын), киләм (килгән) был сумма түләргә кәрәклеген һәр айырылыштыҡ. Ысынлап та, милкендә булған мөлкәтте һатыу, моғайын, һәр ликвидлығын бирә.\nәммә был йылда алты айға йәки һатып алырға мөмкин, конвенцияһына ҡул ҡуйғандан һуң, бергә, түгел, тип һанаған кеше, һатыу менән шөғөлләнә уны тормошҡа ашыра алаһығыҙ, киләсәктә, хатта затормаживать күрҙе.\n360 хәбәрҙәр форумдар, вакансиялар стажировка һәм 3700-ҙән. һәм 1 600.\nҺәр сайтҡа айына 000, анализлағанда белгестәр командаһы менән уртаҡлашты, мәҡәлә, комментарий, шаблон акт.\nЮстиция ауылы 1-сауҙа берекмәһе сайты-1997 йылда ойошторолған хоҡуҡтарын инеү ирекле. (ентекле). Адвокат, юрист яллап хеҙмәткәрҙәре һәм предприятиеларҙа, суд органдары хеҙмәткәрҙәре, студенттар, нотариустар, приставтар суд, һалым буйынса консультанттар, HR, унда эксперттар берләшмәһе ҡатнаша һәм күп советы һәм мәғлүмәт etc табып, танышып, уларҙың селтәренә урынлаштырыу, вербовка.\nГид табыу һәм заявка формаһы - Канаданың Иммиграция һәм гражданлыҡ. ca\nOuvèti ki nan yon kont pro oto-antreprenè"


Ҡайҙа һәм нисек? | Йәншишмә\nКубала Яңы йыл алдынан өйҙәге бөтә һауыт-һабаларҙы һыу менән тултыралар. Төн уртаһы еттеме, уны тәҙрә аша түгә башлайҙар. Шулай итеп, кешеләр бер-береһен байрам менән ҡотлай, һыу кеүек, таҙа, аҡ һәм пак булыуын теләй.\nИспанияла яңы йыл төнөндә виноград ашау йолаһы бар. Сәғәт һуҡҡанда 12-не ашап өлгөрһәң, йыл яҡшы киләсәк.\nБәхетле булам тиһәң, Австрияла сусҡа башының йәки морононоң өлөшөн ашарға тура киләсәк.\nИталияла иҫке йылдың һуңғы минуттарында ярылған һауыт-һаба, иҫке кейем-һалым, хатта йорт йыһаздарын ташлау ғәҙәткә ингән. Уның артынса бенгаль уттары яндырыла, шартлатҡыстар оса. Яңы йыл төнөндә иҫке әйберҙәрҙе ырғытһаң, киләһе йыл яңыһын алырһың, тигән ырымға ышаныу бар. Балалар тылсымсы Бефанды көтөп ала. Ул үҙенең һеперткеһендә осоп килеп, торба аша өйгә инеп, бүләктәр ҡалдыра икән.\nПанамала яңы йыл башланған ғына төндә ҡыңғырауҙар бөтә көсөнә сыңлай, автомобилдәр пипелдәй. Балалар, өлкәндәр бар көсөнә ҡысҡырып, нимә тура килә, шуның менән туҡылдай. Бында яңы йылды шулай ҡаршылау йолаһы йәшәй.\nРумынияла кейәүгә сыҡмаған ҡатын-ҡыҙҙар ҡоҙоҡ эргәһенә килеп, шәм яндырып, аҫҡа ҡарай. Һыу өҫтөндә буласаҡ тормош иптәшенең һүрәте күренә, тип иҫәпләнә. Яңы йыл өҫтәленә бәлештәрҙе төрлө сюрприздар менән бешереү ғәҙәткә әйләнгән. Уның эсендә аҡса тапҡан кешегә бәхет киләсәк.\nЯңылыш ҡына Скандинавияға барып эләгергә тура килһә, Яңы йылдың тәүге секундында өҫтәл аҫтында сусҡа һымаҡ мырҡылдарға тура килер. Был ғаиләнән ауырыуҙар, уңышһыҙлыҡтар, ен-шайтандарҙы ҡыуа, тип ышаналар.\nШотландияла байрамды сыраҡтар парады менән үҙенсәлекле итеп ҡаршылайҙар: дегетле мискәләрҙе яндыралар, уларҙы урам буйлап этеп алып китәләр. Шулай итеп, иҫке йылды оҙатып, яңыһына юл күрһәтеп баралар. Өр-яңы йылда кем өйгә иң беренсе инә, хужаларҙың бай, муллығына ишаралай. Әгәр ҙә ҡара сәсле ир-егет бүләк менән килһә, бигерәк тә яҡшы, бәхет килтерә.\nЯңы йыл Японияла – иң киң таралған байрамдарҙың береһе. Уңыш һәм һаулыҡ алып килһен, тип балалар уны яңы кейемдә ҡаршы ала. Байрам төнөндә уй-хыялдары төшөрөлгән һүрәтте мендәр аҫтына һалалар, шулай итһәң, теләгең мотлаҡ тормошҡа ашасаҡ, тиҙәр. Йылдың башланған тәүге секундында ныҡ итеп көлһәң, йыл буйына бәхет урап үтмәйәсәк. Ә инде иртәнсәк улар ҡояш ҡалҡыуын ҡаршыларға сығып, бер-береһен ҡотлай, бүләктәр бирә.\nРубрика: Былар ҡыҙыҡлы\t| Комментировать | Permalink\n« Маъмайҙарға тоғролоҡ хас


Яңы йыл яҡынайған һайын байрамдың төп символы – шыршы урлаусылар һаны күбәйә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан полицияһы әле 24 районда 40 ошондай осраҡты асыҡлаған. Улар буйынса 13 енәйәт эше ҡуҙғатылған. Эске эштәр министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, төбәктә “Шыршы” операцияһы дауам итә. Хоҡуҡ һаҡлаусылар юлдарҙа ылыҫлы ағас тейәгән автомобилдәрҙе тикшерә. Бынан тыш ҡала урамдарында шыршы нөктәләрендә документтарҙы ҡарайҙар. Законһыҙ ағас ҡырҡыусыларға штраф ҡаралған, физик шәхестәр өсөн ул 3 меңдән 5 мең һумға тиклем, вазифалы кешеләр өсөн 20 меңдән 50 меңгә тиклем, һәм юридик шәхестәр өсөн 200 меңдән 500 мең һумға тиклем барып етә.\n28 декабря Яңы йыл алдынан магазин кәштәләрендә хаҡ артыуы күҙәтелә\n28 декабря Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре


Баҡсасылыҡҡа булышлыҡ итеү өсөн 100 миллион һум бүленде\n15 Апрель , 13:28\nБыйыл Башҡортостан бюджетынан баҡсасылыҡҡа булышлыҡ итеүгә 100 миллион һум бүленде. Шуның 50 миллион һумы – электр менән тәьмин итеү мәсьәләләрен хәл итеүгә, 50 миллион һумы юл инфраструктураһына йүнәлтелә.\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров республика баҡсасыларының «SMART-баҡсасы» беренсе форумында ошо турала белдерҙе. Уның һүҙҙәренсә, трансформаторҙар һәм электр тапшырыу линиялары заманса йөкләмәләргә яуап бирмәй. Уларҙың күбеһе иҫкергән. Даими техник хеҙмәтләндереү, капиталь ремонт, селтәрҙәрҙе яңыртыу йәки алмаштырыу талап ителә.\n«Баҡсасылыҡ ширҡәттәренең тағы бер бер проблемаһы – юл инфраструктураһы. Баҡсасылыҡ ширҡәттәренә инеү юлдарының дөйөм оҙонлоғо – 1 600 саҡрым. Хужалары билдәләнгән 30 саҡрымлыҡ юлды ремонтлауға быйыл 50 миллион һум йүнәлтәбеҙ. Был 77 баҡсасылыҡ ширҡәтенә инеү юлын һалырға мөмкинлек бирергә тейеш», – тип билдәләне Башҡортостан Башлығы.\nБөгөн республикала баҡсасылар армияһы бик ҙур, яҡынса 1500 ширҡәт бар, тип билдәләне Радий Хәбиров.\nБашҡортостан етәксеһе һуңғы йылдарҙа төбәктә баҡсасыларға ярҙам итеү өсөн тәүге аҙымдар яһалыуы хаҡында һөйләне.\nИке йыл элек «Граждандарҙың баҡсасылыҡты алып барыуы тураһында» республика законы ҡабул ителде, шулай уҡ власть органдары һәм ҡыҙыҡһынған ойошмалар вәкилдәренән ведомство-ара эшсе төркөм ойошторолдо. Баҡсасылыҡ ширҡәттәре булған барлыҡ муниципалитеттарҙа ла ошондай кәңәшмә органдары барлыҡҡа килде.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МӘКТӘПТӘРҘӘ УҠЫЙҘАР ҘА, ТУҠЛАНАЛАР ҘА, ДАУАЛАНАЛАР ҘА - 2018 - Мәҡәләләр\nӨфө ҡалаһында пассажирҙарҙы ташыу йүнәлешендә комплекслы эштәр башланды. Һөҙөмтәлә һуңғы көндәрҙә ҡайһы бер маршруттар буйлап автобустар рейсҡа сыҡманы һәм өфөләргә ҡала буйлап хәрәкәт итеү ҡайһы бер ауырлыҡтар тыуҙырҙы. Эшмәкәрлеген законһыҙ алып барыусыларҙы, күрәһең, күп һанлы тикшереүҙәр, штрафтар, хатта транспорт сараһына арест һалыныу мөмкинлеге ҡурҡыта. Ҡала округы хакимиәте башлығы эргәһендәге сираттағы ултырышты ла Салауат Хөсәйенов ошо теманан башланы. "Йәмәғәт транспорты менән килеп тыуған ҡайһы бер ҡыйынлыҡтар өсөн граждандар алдында ғәфү үтенәбеҙ, был етешһеҙлектәр яйлап төҙәтеләсәк", - тине Салауат Сәхи улы һәм ҡаланың Транспорт һәм элемтә идаралығына пассажирҙар йөрөтөүсе автотранспорт водителдәре менән эште дөрөҫ ойоштороуҙы талап итте.\nУл шулай уҡ кадрҙар үҙгәреше тураһында ла хәбәр итте. Өфөнөң инвестиция-төҙөлөш комитеты директоры вазифаһына Марат Вәсимов тәғәйенләнде. Ә "Башавтотранс" дәүләт унитар предприятиеһы коллективын хәҙер быға саҡлы Өфө пассажирҙар ташыусы автотранспорт предприятиеһы директоры вазифаһын биләгән Надир Сәмиев етәкләйәсәк.\nТранспорт темаһы артабанғы һөйләшеүҙә лә дауам итте. Билдәләнеүенсә, бөгөн ҡаланың пассажирҙар транспорты селтәрендә 150 маршрут иҫәпләнә, уларҙың 34-е социаль автобус маршруты, 82-һе коммерция автобус маршруты, 12 трамвай һәм 22 троллейбус маршруттары. Көн һайын ҡала урамдарына 3150 пассажир транспорты сыға. Әммә законһыҙ рәүештә был эшмәкәрлек менән шөғөлләнеүселәр ҙә күп. Улар был эшкә рөхсәт биреүсе "маршрут картаһы"н алмайынса ғына пассажирҙар йөрөтә. Тап ошо күренеш билдәләнгән хәрәкәт схемаһын, рейстар араһындағы ваҡыт интервалын боҙа һәм туҡталыштарҙа тығындар барлыҡҡа килтерә лә инде. Ундайҙарҙы таныуы еңел: бындай "йүнселдәр" башлыса аҙ һыйҙырышлы транспорт төрөнән торған автобустарҙа ҡаланың төп урамдары буйлап пассажирҙар ташып аҡса эшләй. Был аҙна башынан Өфөлә үткәрелгән рейд ошондай һығымталар яһарға мөмкинлек бирә лә инде. Транспорт һәм элемтә идаралығы етәксеһе Андрей Федосов билдәләүенсә, халыҡты йәмәғәт транспорты менән тәьмин итеүҙең сифаты яҡшырғансы бындай осрашыуҙар аҙна һайын ойоштороласаҡ. Яйлап маршрут селтәре оптималләштереләсәк, әле булған транспорт паркын алыштырыу һәм ҙур һыйҙырышлы автобустарҙы арттырыу бурысы ла тора. Әле урамдарҙа хәрәкәт итеүсе "Башавтотранс" предприятиеһының 260 автобусы, 80 трамвай һәм 110 троллейбустан тыш, ҡалған йәмәғәт транспорты бәләкәй кластағы автобустар. Ундайҙарҙың иҫәбе - 2,7 мең. Оптималләштереүҙән һуң яҡынса 1,4 мең автобус һәм 200 электр транспорты ҡалырға тейеш.\nАртабан оператив кәңәшмәләге һөйләшеү мәктәптәрҙә уҡыусы балаларҙың туҡланыуын ойоштороуға арналды. Ҡаланың Эшҡыуарлыҡ, ҡулланыусылар баҙары һәм туризм буйынса идаралығы етәксеһе Луиза Макшукова әйтеүенсә, бөгөн 128 мәктәптә 116 мең уҡыусы белем ала. Уларҙың 95 проценты мәктәптә ашарға теләк белдергән, бының менән 3 туҡланыу операторы шөғөлләнә. Операторҙар үҙ сығымдары иҫәбенә өлкән кластар өсөн кафе тибындағы туҡланыу зоналары булдырған. Технологтар яңы блюдолар уйлап тапҡан. Мәктәп ашхаларында бар ризыҡ та Роспотребнадзор тарафынан раҫланған, унда балаларҙың сәләмәтлегенә зыян килтереүсе чипсылар, газлы эсемлектәр, майонезлы салаттар һатылмай. Белем биреү системаһындағы яңы стандарттар буйынса, мәктәптәрҙең бер сменалы графикка күсеүе һөҙөмтәһендә иҫке мәктәптәрҙең ашханаларына балаларҙың барыһы ла һыймай. Тәнәфестең ҡыҫҡа булыуы, сираттар һөҙөмтәһендә күп балалар ашап өлгөрмәй. Шуға ла әле ҡаланың Мәғариф идаралығы менән берлектә ашау өсөн тәғәйенләнгән мәлдә тәнәфестәрҙе оҙайтыу мәсьәләһе тикшерелә. Әммә балаларҙың барыһы ла сәләмәт туҡланыуға өҫтөнлөк бирмәй, быны һорау алыуҙар күрһәтә. Шуға ла хәҙер сәләмәт туҡланыу мәҙәниәтен формалаштырыу буйынса системалы эш алып барырға кәрәк, ти белгестәр.\nӨфөнөң балалар баҡсалары һәм мәктәптәрендә медицина кабинеттары асыу мәсьәләһе лә тикшерелде ултырышта. Ҡала хакимиәтенең Халыҡ сәләмәтлеген һаҡлау бүлеге етәксеһе Рәдиф Сабиров әйтеүенсә, 128 дөйөм белем биреү учреждениеһының барыһында ла тиерлек бындай кабинеттар бар. Балаларға медицина хеҙмәтләндереүе күрһәтеү буйынса уртаҡ эшмәкәрлек алып барыу өсөн Димдә райондың ҡала клиник дауаханаһы, Калинин районында 4-се, Киров районында 2-се, Ленин районында 6-сы, Октябрь районында 5-се, Совет районында 3-сө балалар поликлиникалары, Орджоникидзе районында 17-се ҡала клиник дауаханаһы менән килешеүҙәр төҙөлгән. Бөгөнгө көндә ҡаланың белем биреү учреждениеларына 62 табип һәм 87 шәфҡәт туташы беркетелгән...\nУлтырышта шулай уҡ Ленин районы хакимиәте башлығы Дмитрий Масютин сығыш яһаны һәм биләмәләге ихаталарҙы төҙөкләндереү тураһында һөйләне. Ихаталар төҙөкләндерелә икән, тимәк, уларҙа балалар һәм спорт майҙансыҡтары төҙөлә, иҫкергән ағастар ҡырҡыла, өҫтәмә рәүештә парковка урындары барлыҡҡа килә һәм законһыҙ урынлаштырылған металл гараждар һүтелә. Бөгөн Өфөбөҙҙөң бар райондарында ла алып барыла был эштәр һәм ҡала хакимиәте башлығы эргәһендәге һәр ултырышта был хаҡта ла отчет бирелә. Бына был юлы иһә ул эштәрҙең Ленин районында бик әүҙем атҡарылыуы тураһында ишеттек.\nӘйткәндәй, 23 октябрҙә республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировтың йәмәғәт транспорты менән бәйле хәлде ҡаты тәнҡитләүенә һәм күләмле рейдтар башланыуына яуап итеп, Өфөлә һәм Стәрлетамаҡта законһыҙ пассажир ташыусыларҙың забастовкаһы уҙҙы. Икенсе көндө үк, Хәбировҡа һәм уның Хакимиәтенә шантаж юлы менән тәьҫир итергә маташҡандан һуң, улар Башҡортостан Хөкүмәтенә һөйләшергә килде һәм забастовканы туҡтатып, маршрутҡа сығырға әҙер булыуҙары хаҡында белдерҙе. Ләкин уларҙың мөрәжәғәте кире ҡағылды һәм ноябрҙә пассажир маршруттарын бүлеү буйынса берҙәм конкурста ҡатнашырға тәҡдим ителде. Шуны билдәләп үтәйек: өҫтәмә транспорт берәмектәрен йәлеп итеү забастовка эҙемтәләрен бөтөрөргә мөмкинлек бирҙе, хәҙер ҡалала пассажирҙарҙы йәмәғәт транспортында йөрөтөүгә бәйле ҡыйынлыҡтар юҡ. Әлегә ҡайһы бер чиновниктар проблемаларҙы өйрәнеү өсөн үҙҙәре автобуста йөрөй башланы.\nЯҙылған: 30.10.18 | Ҡаралған: 606


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - "ХАЛЫҠТЫ ХАЛЫҠ ИТКӘН ТЕЛ, ЙӘКИ УНЫ ЯҠЛАУ КЕМДӘР ИҢЕНДӘ?" - 2015 - Мәҡәләләр\n"ХАЛЫҠТЫ ХАЛЫҠ ИТКӘН ТЕЛ, ЙӘКИ УНЫ ЯҠЛАУ КЕМДӘР ИҢЕНДӘ?"\nГәзиттең 34-се һанында "Халыҡты халыҡ иткән тел, йәки уны яҡлау кемдәр иңендә?" тигән диалогты уҡып сыҡҡас, бер арауыҡ уй-тойғолар кисерешендә йөрөнөм. Журналист Эльза Мөхәмәҙиева ҡорған әңгәмәлә ҡатнашыусы Белорет ҡалаһы мәғариф хеҙмәткәрҙәренең башҡорт теле, уны уҡытыу-уҡытмау мәсьәләләре, ата-әсәләрҙең туған телгә ҡарашы һәм телгә һөйөү уятыуҙа уҡытыусы ролен тикшереүҙәре сәме булған һәр кемдә фекер тулҡындары уятҡандыр.\nДиалогта ҡатнашыусы уҡытыусы М. Солтанованың, туған телде бала иң башта ғаиләлә өйрәнергә тейеш, тигәне менән тулыһынса килешәм. Ысынлап та, инә һөтө менән инмәгән нисек тана һөтө менән һеңһен ул? Ата-әсәләр бит, бала ҡала ерендә тыуған икән, уны мотлаҡ русса өйрәтергә кәрәк, тип уйлай. Русса белһә, йәнәһе, аңлы, белемле була инде. Диалогта ҡатнашыусы уҡытыусы М. Солтанованың, туған телде бала иң башта ғаиләлә өйрәнергә тейеш, тигәне менән тулыһынса килешәм. Ысынлап та, инә һөтө менән инмәгән нисек тана һөтө менән һеңһен ул? Ата-әсәләр бит, бала ҡала ерендә тыуған икән, уны мотлаҡ русса өйрәтергә кәрәк, тип уйлай. Русса белһә, йәнәһе, аңлы, белемле була инде. Ә бит баланың ниндәй сифаттарға эйә булып үҫеүе ата-әсәһенең ни кимәлдә аңлы, рухлы һәм мәҙәниәтле булыуына бәйле. Үҙҙәре маңҡорт булып, мәктәп алдына үҙе үтәй торған талаптарҙы ҡуйыу - шул уҡ аңһыҙлыҡтың бер күрһәткесе ул. Руссаны бала ҡала ерендә былай ҙа үҙләштерәсәк, ә ғаиләлә туған телеңде һаҡлау тик маладис ата-әсәләргә генә бирелә.\nИкенсе бер уҡытыусы Р. Әҡсәнова "Юғары трибунанан матур һүҙҙәр һөйләгән ҡайһы берәүҙәрҙең дә балалары телде белмәй", ти һәм ул хаҡлы. Бер башҡорт теле уҡытыусыһының улы менән вата-емерә русса һөйләшкәнен ишетеп аптырағайным. "Башҡортса аңламай шул" тип аҡланғайны ул шунда. Был хәлдең ни тиклем кәмһеткес һәм мәсхәрә икәнен төшөнөрлөк булмағандыр инде ул. Ә бит ундайҙар күп. Хәҙерге балаларҙың ыңғайына ҡуйһаң, улар өйҙә туған телдә бөтөнләй һөйләшмәҫкә лә мөмкиндәр, алдарында компьютер, ҡолаҡтарында ҡолаҡсын. Һин нимә өсөн әсәй йә атай? Өйрәт, тый, үтәлергә тейеш булған тәртиптәр булдыр. Бәләкәйерәк саҡтарында уҡ шул талапты ҡуйһаң һәм үҙең өлгө күрһәтһәң, бала кеше бер ҡайҙа ла бармай. "Рус теленә күсеүҙән һеҙ урыҫ булып китә алмайһығыҙ, урыҫ барыбер һеҙҙе башҡорт тип ҡарай, ә башҡортсаны онотһағыҙ, һеҙ бер бер кем дә булмаясаҡһығыҙ. Үҙ телен хөрмәт итмәгән һәм белмәгәнде башҡалар ҙа эшкә һанамай", - тип кенә торам балаларыма.\nР. Әҡсәнованың тағы ла "Ҡайһы бер башҡорт теле уҡытыусыларының үҙ эшенә аҡса эшләү сығанағы булараҡ ҡына ҡарауы күңелде ҡыра", тигән фекерен үҫтермәксемен. Баланың милли рухта формалашыуы уҡытыусынан да тора. Йәғни, уҡытыусының да роле ҙур, тимәксемен. Миҫалды ситтән эҙләмәйем, үҙемдән алам. Балаларымдың икеһен дә баҡсаның башҡорт төркөмөндә йөрөттөм, мәктәпкә башҡорт кластарына бирҙем. Беренсе балам башланғыс кластарҙан һуң маңҡорт ҡына уҡытыусы ҡулына эләкте. Был ханым ни башҡортса, ни русса яҡшылап белмәй. Ата-әсәләр йыйылышында ыҡылдап-мыҡылдап саҡ һөйләп тора, эшен ойоштора алмай. Ата-әсәләргә еткергән бар яңылығы: "Ҡыҙҙар шундай ғәйбәт һөйләй, малайҙар тәртип боҙа", - булыр ине. Туғыҙынсы класс имтихандары буйынса дөйөм мәктәп йыйылышында был уҡытыусы ғәм алдында: "Это же башкирский класс, конечно, слабенький", - тигән һүҙҙәре менән барыбыҙҙы ла атып йыҡҡандай итте. Быны ул үҙен аҡлап, рус директоры алдында ярамһаҡланып әйтте. Унынсы класта башҡорт балаларын икегә бүлеп, ике рус класына таратып бирҙеләр. Шулай итеп, мәктәпте рус класында тамамланыҡ. Класс етәксеһе дүрт йыл буйы класын яҡлай алмағас, үҙенең дә абруйы булмағас, башҡа уҡытыусыларҙың да беҙҙең балаларға ҡарата ҡарашы түбән булды. Ҡалған ике йылда баламды түләп, башҡа уҡытыусыларға йөрөтөргә мәжбүр булдым. Бөгөн "слабенький" тигән кластың барыһы ла тигәндәй юғары уҡыу йорттарында уҡый.\nИкенсе баламды мәктәпкә бирергә ваҡыт еткәс инде аҡыллыраҡ булдым һәм уҡытыусыны һайлап алдым. Вәзирә Ҡотлоғужа ҡыҙы ҡулында белем алған ваҡыт балаларыбыҙ өсөн генә түгел, ата-әсәләр өсөн дә бер тәрбиә осоро булды. Ул баштан уҡ барыбыҙҙы ла ҡулға алды, ойошторҙо. Балаларҙы мәктәп һәм ҡалала уҙған бар сараларға ла, шул иҫәптән олимпиадаларҙа ҡатнаштырҙы. Ата-әсәләр йыйылышын мотлаҡ берәй тәрбиә темаһына арнаны. Таҡтаға теманы аҡбур менән яҙып ҡуйыр, мәҡәлдәр, әйтемдәр менән байытып, анкеталар, тестар яҙҙырып, һәр беребеҙҙең фекерен әйттереп сығыр ине.\nӘ иң мөһиме, ул балаларҙың рухын үҫтерә белде. Уларҙы "Мин - башҡорт" тип ғорурлана белергә, юғалып ҡалмаҫҡа, оялып-тартынып тормаҫҡа, белгәнен күрһәтә алырға өйрәтте. Класс башҡортса концерттар ҙа ҡуйҙы, осрашыуҙар үткәрҙе, ижади китаптар сығарҙы. Беҙгә: "Һеҙ башҡорт класы ата-әсәләре, бөтә нәмәлә лә беренсе булырға тейешһегеҙ", - ти торғайны уҡытыусы. Талапсан да булды. "Бишле" алыу өсөн уҡыусылары ҡара тир түкте. Бына шундай уҡытыусы ҡулында тәрбиәләнгән класты, ҡараһам, бишенсегә тағы алда телгә алған ханыма тапшырырға торалар. Ризаһыҙлығымды белдереп, директорға индем, икенсе бер шундай уҡ рухлы башҡорт теле уҡытыусыһын ҡуйыуҙарын һораным. Инде һуң, тигәс, икенсе мәктәпкә күсеү теләген белдерҙем. Директор рус класына барырға тәҡдим итте. Башҡорт класында яҡшы старт алған бала бында ла һынатманы, ярты йыл эсендә кластың лидеры булып алды һәм ике йылдан Р. Ғәрипов исемендәге Башҡорт гимназия-интернатына уҡырға инде. Унда иһә балаларҙа милли рух, милли үҙаң тәрбиәләү үҙәк урынға ҡуйылған. Бына шундай уҡыу йорттары күберәк булһын ине лә бит.\nДиректорҙары нимә тип кенә аҡланһа ла, ҡала мәктәптәрендә башҡорт класына түбән ҡараш һаҡлана шул. Мин быны үҙ тәжрибәмдә тойҙом. Башҡорт класына аңлы рәүештә килгәндәрҙән тыш, күберәк ауыл мәктәптәренән булғандарҙы, балалар баҡсаһына йөрөмәгәндәрҙе, сит милләт балаларын тығалар нишләптер. Күп осраҡта уларҙы олимпиадалар ситләп үтә. Был класҡа талап та артыҡ ҙур түгел. Һәм, әлбиттә, көслөрәк уҡытыусылар юғарыраҡ күрһәткестәр өсөн был класты ситләп үтергә тырыша. Хатта ата-әсәләр йыйылышы булғанда ла мәктәп директоры башҡорт класына инеп сығырға ваҡыт тапмай. Был тәңгәлдә ата-әсәләр уяуыраҡ һәм уҡытыусы абруйлы булмаһа - эштәр хөрт.\nАры М. Солтанова: "Студенттарҙың телмәр мәҙәниәте, интеллект кимәле аптырата", - тип һөйләй. Мин филология факультетында белем алыусылар, йәғни башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары булып сығасаҡ студенттар хаҡында фекер йөрөтәм. Күп йылдар студенттар өсөн фәнни эштәр яҙам, уҡытыусыларға дәрес пландары, асыҡ дәрес өлгөләре төҙөйөм. Һәм яңылышмай ғына шуны әйтә алам: бөгөнгө башҡорт филологияһында уҡып йөрөгән студенттарҙың күпселеге башҡортса дөрөҫ һөйләм төҙөй ҙә белмәй. Улар башҡортса һөйләшә белгәс, башҡорт теле уҡытыусыһы була алам, тип уйлай микән - аптырайым. Үҙе яҡшылап белмәгәнде һәм һөймәгәнде ул нисек итеп уҡытһын! Уҡытыусының белемһеҙлеге, аңһыҙлығы йөҙөнән һирпелеп, аңҡып тора бит ул. Шундайҙар балаларҙа ла, ата-әсәләрҙә лә башҡорт кластарына һәм башҡорт теленә кире ҡараш уята.\nДиалогта ҡатнашыусы М. Саранцева башҡорт теле уҡытыусыларының категориялары хаҡында һүҙ алып бара. Әгәр ҙә ул категориялар һәм башҡа төрлө исемдәр һәр ваҡыт ысын сифат күрһәткесе була алһа икән. Үҙем үк уҡытыусыларҙы категорияға ла, атҡаҙанған исеменә лә әҙерләшкәнем бар һәм бының системаһын беләм. Мине башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән Бөрйән районының төпкөл ауылында Вәзимә Ишбулды ҡыҙы Мәзитова тигән уҡытыусы уҡытты. Бер ниндәй категорияһы ла, данлы исеме лә булманы уның. Әммә мин ошо көнгәсә тел буйынса ул биргән белем нигеҙендә эш итәм, институт ундай базаны бирә алмай. Ишекте асып, тупһаны аша атлағандан һөйләй башлай торғайны ул апай, һәр дәресе ҡыҙыҡлы, фәһемле булды. Уның белемле булыуы, үрҙә әйткәнемсә, бөтә булмышынан һирпелеп торҙо һәм шуның менән беҙҙе йәлеп итте лә.\nМ. Саранцева үҙенең сығышында "Бөгөн ҡағыҙ, теүәл һандар заманы", тип тә асыҡ әйтә. Ысынлап та шулай, һандар күп итеп күрһәтелеп, ҡағыҙҙа матур яҙылһа - булды. Ә сифатта эш юҡ. Уҡытыусылар ана шул күрһәткестәр артынан ҡыуып хәлдән тая. Уларҙы бер туҡтауһыҙ ҡағыҙ эше менән күмәләр. Ҡайһы ваҡыт йәшерәк уҡытыусылар нимә тултырғанын, нимә яҙғанын да аңламай, килеп ярҙам һорай. Шул уҡ ваҡытта башҡорт теле уҡытыусыһы милли тел уҡытыусыһы булараҡ яҡланмай. Заманында бер аҙ башҡорт телен уҡыттым һәм ошондай хәлдәргә тарыным. Математика һәм рус теле талаптарына күнгән балалар башҡорт теле буйынса белем талаптарына күнергә теләмәй. Улар башҡорт теле дәрестәрен яҙа-йоҙа яҙғылап, уҡығылап, ял итеп ултырыу мәле итеп ҡарай (бигерәк тә рус кластарында). Үҙем уҡытҡан балаларҙы эшләргә күндергәйнем, класс етәкселәре килеп етте: "Ниңә ыҙалатаһығыҙ, хәҙер ата-әсәләре мыжый башлаясаҡ", - тиҙәр. Шул ваҡыт мине, башҡорт теле уҡытыусыһын, завуч та, директор ҙа яҡлап сыҡманы.\nӘлбиттә, ниндәй уҡытыусы, ниндәй ата-әсә һәм ниндәй уҡыусы булыу һәр кемдең үҙаңына, интеллектуаль кимәленә бәйле. Әммә башҡорт милләтенән булып донъяға килгәс, "наҙан башҡорт", "моңһоҙ башҡорт" булып үткәрмәйексе был ғүмерҙе, "аңлы башҡорт", "белемле башҡорт" булайыҡ. Ә белем һәм аң, шул уҡ мәҙәнилек һәм рухлылыҡ туған телеңде өйрәнеүҙән башлана.\nЯҙылған: 28.09.15 | Ҡаралған: 1250


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - уян, уйла… - 2014 - Мәҡәләләр\nНамыҫ, аңдың томаланған сағы,\nХакимдарҙың һуҡыр, һаңрау сағы,\nЯмандарҙың тамам аҙған сағы,\nЯһилдарҙың донъя "һауған" сағы,\nВәғәҙәләрҙең "күктән яуған" сағы -\nӘҙәмдәрҙең күптән яҙған сағы!..\nТарих ул үткән йөҙ, мең йылдар ғына түгел, ул - халыҡтың үткән юлы. Кисәге көн дә - тарих! Кисәге көн дә, ниндәй генә данлы эштәргә, йәки аяныслы хәлдәргә шаһит булмаһын, тарихи дөрөҫлөктә яҙылырға тейеш! Тарихты заманға, сәйәсәткә ҡулайлаштырып маташыу - ағастың тамырын ҡырҡып, уның урынына ботаҡ ялғауға тиң. Ул ботаҡ ҡасандыр сереп, зарарлап, ағасты йығыуы ихтимал. Шуның кеүек, тарих һәм быуындар яҙмышы ҡупшылау, матурлауҙарға мохтаж түгел, сөнки бындай яһалмалыҡтан зыяндан башҡа бер файҙа ла юҡ. Һәр дәүерҙә халыҡ тарихы һәм быуын яҙмышы үҙенә күрә ҡабатланмаҫ бөйөклөккә эйә һәм оло ихтирамға лайыҡ...\nХалыҡ хәтере - күп төрлө ағаслы, сәскә-үләнле, емеш-еләкле, сытыр-сатырлы урман. Урманды кешеләр быуаттар, быуындар дауамында сәсеү ерҙәрен киңәйтеү, ағас эшкәртеү, юлдар һалыу һәм башҡа һылтаныуҙар менән даими ҡырҡа, тамырҙарынан йолҡа, яндыра, аяуһыҙ ҡыра тора. Ләкин шул ук кешеләр, мөһимерәк шөғөл табыпмы, ялҡауланып йәки башҡа сәбәптәнме, емереү кәсебен ташлаһа, хатта әллә нисә быуын элек тамырынан ҡоротолған урмандар ҙа үҙҙәренең элекке торошон кире ҡайтара, ағас-ҡыуаҡтар фәҡәт элек үҫкән ерендә тергеҙә! Иҫ-аҡыл етмәҫлек мөғжизә был! Нисә тапҡыр ҡырҡылып, яндырылып, һөрөлөп, аҫты-өҫкә әйләндерелгән ер барыбер элекке хәлен хәтерләй һәм тергеҙә! Был хәлдең мотлаҡ шулай булырына шик юҡ, сөнки беҙ бала саҡта ағастары араһында йүгереп йөрөгән урмандар бөгөн кире терелә. Колхоз, совхоздар тарҡалып, ер эшкәртеү шөғөлө ҡырҡа кәмегәс, элекке урман, сауҡалыҡтар урынында яңынан шул уҡ төр ағастар үҫеп сыға башланы. Был ғәжәп күренеште башҡа яҡтарҙа ла күҙәтәләрҙер...\nЙәмғиәттә лә шулай: халыҡ хәтерен алдап, арбап, албырғатып, алйытып, юҡ итеп маташһалар ҙа, халыҡ тарихы, милли асылы, йола, ғөрөф-ғәҙәттәре хәтерҙең тылсымлы һандыҡтарында һаҡланыуҙы дауам итә барыбер...\nБөгөн йәштәр вайымһыҙ, ғәмһеҙ, толҡаһыҙ, уйын-көлкөгә генә шәптәр, тиһәк тә, улар араһында тарихи дөрөҫ-лөктө тергеҙеүселәр, яҡлаусылар, халҡының асылына тоғролар, тормошта намыҫлы йәшәү юлын эҙләүселәр бихисап, шөкөр! Өлкәндәр уларҙың юлдарын ҡыймаһа, моғайын, үҙ шөғөлдәрен, үҙ урындарын табырҙар. Шулай булыуы ғәжәп түгелдер, сөнки дөйөм халыҡ хәтеренән башҡа, һәр кешенең йәнендә үҙ ваҡытын, ғәмәлдәрен үлсәп, хәл-ваҡиғаларын барлап торған сәғәте бар. Ул сәғәттең "йөрәге" - хәтер, телдәре - аң. Йән сәғәте кәрәк саҡта үткән ғүмерҙең һәр минутын, һәр миҙгелен тергеҙеп, кәрәк мәғлүмәтте хәтер һандығынан эҙләп табып, аңды хәрәкәтләндерә. Аң хәтерҙән алған мәғлүмәттәрҙе өйрәнеп, баһалап, һығымта яһай, үткәндәрҙе байҡай, бөгөнгөләрҙе барлай, киләсәкте күҙаллай. Һәр кемдең аңы - үҙ йәненең етәксеһе лә, намыҫы ла, хакимы ла, язалаусыһы ла. Хәтер теүәллеген, аң сафлығын һаҡлайым тигән кеше насар уйҙар, зарланыуҙар, ғәйбәт хәбәрҙәрҙән һаҡланырға тырыша. Сөнки хәтерҙе яуыз ниәттәр, боҙоҡ фекерҙәр, насар ҡиәфәттәр менән сүпләү аңды томалай, ыңғай уй-фекерҙәрҙе үҙләштереү һәләтен сикләй. Шуның өсөн хәтер һандығын көсләү, сикләү, ҡыҫырыҡлауҙарҙан азат итеп, күберәк яҡшы уйҙарға, файҙалы фекерҙәргә, ыңғай ниәт-маҡсаттарға иркенлек биреү - ихтыяры көслө кешенең өҫтөнлөгө. Шул саҡта ғына йән сәғәтенең йөрәге - хәтере теүәл эшләй, телдәре - аңы етеҙ хәрәкәттә була.\nҺәр кешенең хәтерендә һаҡланғандарҙан халыҡтың тарихы туплана, асылы күҙаллана. Әгәр һәр кемдең хәтер сәғәте камил эшләй икән, халыҡ тарихы сәғәте лә ватылмай, яңылышмай, быуаттар дауамында тоғро хеҙмәт итергә һәләтле. Үткәндәренә ихтирамлы, бөгөнгөһөнә иғтибарлы, халыҡтың уй-ниәттәре яҡты, йәшәйеше лайыҡлы.\nТөн уртаһы. Серле ваҡыт.\nХәрәкәтһеҙ. Сәғәт ватыҡ.\nСәғәт һатып алып була,\nҺатып алып булмай ваҡыт.\nСәғәт теле туҡтап ҡалды.\nҺәләкәтен белә аңлы:\nКисәге көн үтеп китте,\nИртәгәһе тыумай ҡалды.\nХәрәкәтһеҙ төн уртаһы:\nВаҡыт имен. Сәғәт ватыҡ.\nҠурҡма, йөрәк, көн арҡаһын\nШулай үтә серле ваҡыт.\nСихырлы төн. Өй алдында\nӨйөрөлөп елдәр олой.\nӨйҙә кеше күкрәгендә\nХәүефләнеп йөрәк илай...\nЯҙылған: 26.04.14 | Ҡаралған: 1404


Яңы технологияларға йөҙ тотоп » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Экономика » Үҙ эшеңде башла! » Яңы технологияларға йөҙ тотоп\nЯңы технологияларға йөҙ тотоп\nХәҙер заманса төҙөлөш материалдары баҙары ифрат бай һәм ҡулланыусыға һайлап алыу мөмкинлеге ҙур. Был, тәү сиратта, төҙөлөш материалдары етештереү тармағының етеҙ үҫеүе менән аңлатылһа, икенсенән, һәр етештереүсе баҙарҙа лайыҡлы урын табырға ынтыла. Әлбиттә, быға заманса технологияларҙы ҡулланып, юғары сифатлы продукция етештереп кенә ирешеп була. "Ҡыҙыл таш" керамик блоктар һәм йөҙләү кирбестәре етештереү заводы" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте – нәҡ шундайҙар иҫәбендә. Ул Ауырғазы районының Талбазы ауылында урынлашҡан һәм төбәктә иң эре предприятиеларҙан һанала. Заводҡа алты йыл элек нигеҙ һалына. Ә быйыл ул ноябрь айында эш башланы. Тантаналы сарала Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты һәм заводтың эшмәкәрлеге менән танышып, уға баһа бирҙе.\n"Мегастройсервис" холдинг компанияһы директоры, заводтың инвесторы Рәшит Баһауетдинов төҙөлөш эштәрен башлар алдынан "Ҡыҙыл таш" продукцияһының 30 – 40 процентын үҙҙәре өсөн файҙаланыу, ә ҡалғанын ирекле һатыуға сығарыу маҡсатын ҡуя. Сөнки компания баш ҡаланың "Серебряный ручей" микрорайонында, Мәскәү өлкәһенең Томилин, Котельники ҡалаларында торлаҡ төҙөлөшө алып бара.\nЗаводтың ҡеүәте йылына 80 миллион дана кирбес етештереүгә иҫәпләнгән. Продукцияның ассортименты бай. Бында стеналарҙы күтәреү, бүлмәләрҙе бүлеү, фасадтарҙы биҙәкләү өсөн тәғәйенләнгән стандарт керамик ҡыҙыл, һары йөҙләү кирбестәре, 250х250х219, 380х250х219, 510х250х219, 510х120х219 үлсәмле керамик блоктар етештерелә. Ассортиментты киңәйтеү маҡсатында заводҡа нигеҙ һалынғансы уҡ уның буласаҡ директоры Айрат Исаевҡа даими рәүештә сит ил предприятиеларында булып, заманса технологияларҙы өйрәнергә тура килә. Һөҙөмтәлә Италия кирбес заводтарының етештереү үҙенсәлектәрен ҡулланыуҙы отошло тип табалар. Шуға Италияның Ipa Grоuр S.r.I. фирмаһы етештергән ҡорамалдарҙы урынлаштыралар. Уларҙың бөтәһе лә автоматлаштырылған һәм автономиялы режимға ҡоролған. Йәғни заводта электр энергияһы менән тәьмин итеүҙә тотҡарлыҡтар булған осраҡта ла производствола өҙөклөктәргә юл ҡуйылмай. Үҙҙәренең ремонт-техник базаһы, оҫтаханалары, поддондар һәм ағас онтағы етештереү цехы бар. Ул керамик изделиелар эшләү өсөн ҡулланыла. Таҡта ярыу ҡорамалын да сит илдән һатып алғандар. Ул сменаға утыҙ кубометр ағас үткәрергә һәләтле. Әйткәндәй, производство ихтыяждары өсөн йылына ҡырҡ мең кубометр ағас талап ителә. Производствоны сеймал менән "Стәрлетамаҡ урманы" дәүләт унитар предприятиеһы тәьмин итә.\nЗаводтың өс саҡрым алыҫлыҡта карьеры урынлашҡан. Ундағы сеймал запасы ун йылға етә, тип фаразлана.\nПредприятиела производство энергия һаҡсыллығы талаптарына ҡоролған. Әйтәйек, әҙер масса мейестә киптерелгәнсе бер үк температура һаҡлана. Экологик талаптар ҙа ҡәтғи үтәлә. Кирбесте киптергәндә төтөнлө газ һәм дым атмосфераға, ғөмүмән, таралмай.\nЗавод әле тәүге аҙымдарын ғына яһай, шуға ҡырҡ процент етештереүсәнлек менән эшләй. Ә март айында инде тулы ҡеүәткә сығасаҡтар.\n"Ҡыҙыл таш" заводы етештергән продукция ҡайһы яғы менән үтемле һуң? Керамик блоктар, тәү сиратта, төҙөлөш эштәрен ҡыҫҡа ваҡытта башҡарырға мөмкинлек бирә, йәғни төҙөлөш тиҙлеге өс-дүрт тапҡырға арта; тауышты тотҡарлау һәләтенә эйә ("Тауыштан һаҡлау" Сни П 23 – 03 – 2003 талаптарына яуап бирә); юғары сыҙамлы М 100 – 150 маркалы кирбестәр ауырлыҡ төшкән төп стеналарҙы күтәреүгә тәғәйенләнгән; тәбиғи микроклимат (саф тәбиғи компоненттар файҙаланыла) тыуҙыра; йылылыҡты һаҡлай (бер ҡатлы тышҡы стеналар йылытыуҙы талап итмәй); средстволарҙы экономиялау (блоктарҙың уйым-тәрәштәрен тоташтырғанда иҙмә сығымын 4 – 5 тапҡырға кәметә).\nҠулланыусыларҙың сифатҡа талапсанлығы йылдан-йыл арта. Һәр кем продукцияның юғары сифатлыһын, шул уҡ ваҡытта арзанырағын һайлай. "Ҡыҙыл таш" кирбесе бар яҡлап та халыҡты тулыһынса ҡәнәғәтләндерерлек. Хаҡтар төрлө ҡатлам ҡулланыусының түләү һәләтенә йүнәлтелгән (блоктың күләменә ҡарап 6 һум 20 тиндән 93 һумға тиклем).\nЗавод райондағы иң ҙур предприятиеларҙың береһе, тип әйткәйнек. Уның төбәктәге халыҡты эш урындары менән тәьмин итеүҙә әһәмиәте ҙур. Әлеге ваҡытта заводта 200 кеше эшләй. Предприятие тулы ҡеүәтенә сыҡҡас, эшселәр һаны 230-ға тиклем артасаҡ. Коллективтың яртыһынан күбеһен урындағы йәштәр тәшкил итә.\nАйрат Кәүсәр улы төҙөлөш өлкәһендә тәжрибәле белгестәр – производство начальнигы Павел Доценко, баш технолог Лариса Сәйфи, баш механик Алексей Александров, баш энергетик Рөстәм Мөлөковтарға ҙур ышаныс бағлай.\nЕтәксе әйтеүенсә, предприятиеға хеҙмәткәрҙәрҙе һайлап ҡына ҡабул итәләр. Күпселекте Талбазылағы 82-се лицей, аграр һәм авиация университеттарын тамамлаусылар тәшкил итә.\nАйрат Кәүсәр улы һөнәре буйынса нефтсе, шул уҡ ваҡытта оҙаҡ йылдар төҙөлөш тармағында эшләгән. Дүртөйлө районының Балтас керамик кирбес заводында 14 йыл директор вазифаһын башҡарған. Бында ла берҙәм, эшсән, маҡсатҡа ынтылыусан коллектив туплауға ирешкән.\nРеспубликала яңы төҙөлөштәр артҡан һайын кирбескә лә ихтыяж үҫә. Ә инде сифатты алға ҡуйған төҙөүсе мотлаҡ "Ҡыҙыл таш" заводы кирбесенә өҫтөнлөк бирәсәк. Сөнки завод продукцияһының сифаты иң талапсан ҡулланыусыны ла ҡәнәғәтләндерерлек кимәлдә.\nСығыу ваҡыты 30-12-2013, 14:24 | Ҡаранылар: 825\nСибайҙар кирбес етештерә\nПрезидент – Күмертауҙа\nБашҡортостанға – бер миллиард һум


Күмертауҙа иң яҡшы уҡытыусы һәм тәрбиәсе билдәләнде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nКүмертауҙа иң яҡшы уҡытыусы һәм тәрбиәсе билдәләнде\n12:07, 2 марта 2013 Йәмғиәт\nКүмертауҙа «Йыл уҡытыусыһы-2013», «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы-2013», «Йыл тәрбиәсеһе-2013» һөнәри оҫталыҡ конкурстары үтте, тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.\nКонкурс өс турҙа үткәрелде. Беренсе турҙа уҡытыусылар Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылына һәм Күмертау ҡалаһына 60 йыл тулыуға арналған класс сәғәттәре һәм асыҡ дәрестәр күрһәтте.\nИкенсе этапта жюри ағзаларына оҫталыҡ дәрестәре тәҡдим ителде. Аҙаҡҡы һынауҙа уҡытыусылар «Минең ҡала, минең мәктәп, минең һөнәр» темаһына презентациялар һәм «Ижад ит! Уйлап сығар! Эшләп ҡара!» исемле күргәҙмәләр тәҡдим итте.\nШлай уҡ конкурс барышында смс-тауыш биреү ойошторолдо.\nҺөҙөмтәлә түбәндәге ҡатнашыусылар еңеүсе тип табылды:\n«Йыл уҡытыусыһы-2013» — 3-сө урта мәктәптең башланғыс кластар уҡытыусыһы Наталья Суслова;\n«Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы-2013» — 9-сы мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мөнәүәрә Мырҙағолова;\n«Йыл тәрбиәсеһе-2013» — 30-сы балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе Ольга Качанова.\nБәйгелә ҡатнашыусыларҙың барыһы ла дипломдар, ҡиммәтле бүләктәр һәм аҡсалата премиялар менән наградланды.


Юлаевсыларҙың еңелеүҙәре | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n30 ноября 2018 — 17:43 ГТРК «Башкортостан»\n“Салауат Юлаев” үҙ көйәрмәндәре алдында Магниторск ҡалаһының “Металлург” командаһына еңелә. Өфө клубы өсөн уйын беренсе минуттарҙан уҡ уңышһыҙ башлана. Тәүге периодта беҙҙең ҡапҡаға ҡаршы команда ике яуапһыҙ шайба ташлай. Уйындың ҡалған ике өлөшөндә берешәр шайба индерәләр. Шулай итеп, “Юлаевсылар” 0:4 иҫәбенә “Металлург” командаһынан еңелә. Әле “Салауат Юлаев” хоккей командаһы көнсығыш конференцияһында 7-се баҫҡыста урынлашҡан.\n3 из 845\n"Хәбәрҙәр" Флүрә Мурзина менән -07.07.20\n"Хәбәрҙәр" Закир Шәрипов менән - 03.07.20\n"Хәбәрҙәр" Закир Шәрипов менән - 02.07.20\nБез тренировок до июня: юные спортсмены вернулись в спортзалы\nСибайҙа иҡтисади форумы йомғаҡтары\nРәсәйҙәге тәүге ҡымыҙ киптереү цехы, роботлаштырылған малсылыҡ комплексы һәм цемент заводы. Башҡортостандың Урал аръяғы менән Рәсәй генә түгел сит ил инвесторҙары ла ҡыҙыҡһына башланы. Ошо көндәрҙә Сибайҙа үткән иҡтисади форумда тағы ла бер нисә яңы проектҡа нигеҙ һалынды. Киң далалы Баймаҡ ере. Ул...\nӨфөгә - 444 йыл!\nОшо уңайҙан башҡалабыҙҙың төрлө майҙандарында ҙур концерттар уҙғарылды. Бынан тыш, ҡала көнөндә Башҡортостан халҡы өсләтә байрамды бергә билдәләне. Рәсәй көнө, ҡала байрамы һәм Салауат Юлаев көндәре. Хәбәрсебеҙ Нәркәс Йосопова дауам итә. Дәртле йыр-бейеүҙәр, сағыу төҫтәге кейемдәр, алсаҡ йөҙҙәр......\nБашҡортостан халҡы милли кейемдәрҙә рекорд ҡуйҙы\nЕвразия йөрәге-2018 фестивале сиктәрендә уҙғарылған Милли кейемдәр парадында ҡатнашыусы һәр кем Рәсәй рекордын ҡуйыуға үҙ көсөн индерҙе. 40-тан ашыу милләт вәкилдәре Салауат Юлаев һәйкәле янында осрашып Ватан паркына ағыла. Бер маҡсат менән янып атлай улар - этнопарк майҙанында...\nҠурай - Башҡортостан бренды\nЕвразия йөрәге фестиваленең Ҡурайфест проекты сиктәрендә интеллектуаль милек буйынса федераль хеҙмәт был туралағы документты республиканың мәҙәниәт министры Әминә Шафиковаға тапшырҙы. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, башҡорт халҡының милли музыка уйын ҡоралы – Башҡортостандың биләмә бренды сифатында 1 мартта...\nНазар Нәжми тыуыуға - 100 йыл\nБашҡортостандың халыҡ шағиры Назар Нәжми тыуыуға 100 йыл тулды. Ошо уңайҙан Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапханла “Өфө йүкәләре” тигән ҙур сара үтте. Тышта һибәләп ямғыр яуып торһа ла, бөйөк шағирыбыҙ ижадына арналған сараға килеүселәр һаны байтаҡ ине. Назар Нәжмиҙең...\nМилләттәр лигаһы уйындары\nӨфөлә беренсе тапҡыр волейбол буйынса Милләттәр лигаһы уйындары үтте. Был турнир кимәле буйынса донъя чемпионатына тиң. Баш ҡалала ойошторолған өсөнсө турҙа 4 команда көс һынашты. Улар араһында волейбол донъяһында дан алған Рәсәй, Бразилия, Иран һәм Ҡытай командалары. Турнирҙың беренсе көнөндә...\nБөгөн Сибайҙа “Урал аръяғы 2018” иҡтисади форумы үҙ эшен башланы\nИҡтисади мәсьәләләргә арналған был һөйләшеү тотош Башҡортостан өсөн әһәмиәтле. Уның барышында республиканың көньяҡ өлөшөнөң инвестиция мөхитен камиллаштырыу, бизнесҡа дәүләт ярҙамы, сәнәғәт обьекттарын үҫтереү юлдары ҡарала. Форумға 300-ҙән ашыу делегат саҡырылған. Федераль һәм төбәк башҡарма...\nТутыйғош Ҡөръән сүрәләрен яттан һөйләргә өйрәнгән\nРамазан айы дауам итә. Тиҙҙән мосолман донъяһы ураҙа ғәйетен билдәләй. Был ай мөғжизәләргә бай. Әйтәйек, мосолман ғаиләһендә бер тутыйғош көрьән сүрәлерен яттан һөйләргә өйрәнгән.\nБыйыл данлыҡлы ҡурайсы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған, БАССР-ҙың халыҡ артисы Ишмула Дилмөхәмәтовтың тыуыуына 90 йыл тула. Ошо уңайҙан 18-19 июндә шулай уҡ ҡурайсының тыуған яғы Йылайыр районында 5 йылға бер тапҡыр уҙғарылған “Ишмулла көндәре” байрамы үтәсәк. Ишмулла Дилмөхәмәтов башҡорт ҡурайын донъя...\nБайрам көндәрендә пенсиялар таратыу графигы\nБашҡортостан буйынса Пенсия фонды июндә, ял көндәрендә пенсиялар һәм социаль түләүҙәрҙе таратыу графигын хәбәр итте. Рәсәй көнө һәм Ураҙа байрамы менән бәйле республика почта элемтәһе ойошмалары 12-се июнгә түләүҙәрҙе 9-сы һәм 11-се июндә, пенсияны 15 июндә алыусыларға 13, 14 июндә тартасаҡ. 18...


Өфө ветерандары Башҡортостан баш ҡалаһының юғары наградаларына лайыҡ булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө ветерандары Башҡортостан баш ҡалаһының юғары наградаларына лайыҡ булды\n15:10, 8 мая 2013 Йәмғиәт\nБөйөк Еңеү көнө алдынан Өфөлә йәшәгән 39 ветеран ҡаланың юғары наградаһына – Өфөнөң Почет грамотаһына һәм «Ҡала алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» билдәһенә лайыҡ булды. Йола буйынса, наградлау тантанаһын ҡала Советы депутаттары үткәрҙе. Былтыр ветерандар Республика Хәрби Дан музейында тәбрикләнгәйне, быйыл уларҙы өйҙәренә барып ҡотларға ҡарар ителде, тип хәбәр иттеләр ҡала Советының матбуғат хеҙмәтенән.\n— Минеңсә, был дөрөҫ ҡарар, — тип иҫәпләй ҡала Советы рәйесе Евгений Семивеличенко. – Ветерандарҙың күпселе ныҡ ҡартайған, шуға күрә депутаттар корпусы һәр береһен өйөнә барып ҡотлауҙы үҙенең бурысы тип һананы. Ә теләктәре булған ветерандар депутаттар менән осрашыуға килә ала.\nҠала Советы рәйесе шәхсән үҙе был көндө дүрт ветеранға барҙы. Уларҙың һәр береһенә финанс ярҙам күрһәтелде. Әммә ололар өсөн иң мөһиме — бүләктәр түгел, ә уларға күрһәтелгән иғтибар һәм хәстәлек.\nТеги: ҡала советы депутаттары,ветерандар


Кешене иларға мәжбүр итеп була, көлөргә иһә - юҡ. Уның\nйөҙөндә йылмайыу барлыҡҡа килһен өсөн бик ныҡ тырышырға кәрәк. Алтынсы республика театр капустниктары фестивалендә ҡатнашыусылар ҡулдарынан килгәнсә тырышты ла инде.\nШулай итеп, әфәнделәр, сәхнәгә рәхим итегеҙ! СТД компанияһ ы - театр эшмәкәрҙәре берләшмәһе ысын мәғәнәһендә рух байрамы - "Күңелле кулисала" ҡатнашырға тәҡдим итә. Уның төп\nгеройҙары - етәкселектең күҙенә салынмағандар, төп ролгә\nсаҡырылмағандар, театр директоры һәм режиссерына кенә һаҡлаусылар, ҡыҫҡаһы, "Күңелле кулиса" - "кәбеҫтәне" ваҡ ҡын а\nкиҫәктәргә бүлгеләүсе драматик әҫәр ул.\n- Һеҙ нимә, ысынлап та мине йырлар тип уйлайһығыҙмы! - т ип тамашасыларға һорау бирә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры йырсыһы Андрей Зараев һәм балериналар менән күнекмәләр үткәрергә керешә.\n- Балетта бейеү - ябай эш тип уйлайһығыҙмы! Юҡ! Балет - у л ауыр физик хеҙмәт, ете ҡат тирең аҡҡансы эшләргә кәрәк! Бале т ул мәңгелек һорау - ауырлығығыҙ күпме ... грамм Ул соҡорғ а ҡолаған һайын оркестр менән бәрелеш, теңкәгә тейгес канифоль\n- Эйе, балет минеке түгел! Әммә бөгөн, барыһы ла Португали яға киткәндә, балет - минеке!.. Ҡыҙҙар, станоктарға! Эшләйбе ҙ! И - бер, ике, өс, дүрт...\nАктерҙар йортонда үткән был кисәлә артистар шаша алғансы шашты. Өфөнөң "Нур" татар дәүләт театрынан башҡа баш ҡаланың барлыҡ театрҙары ла, уға өҫтәп Стәрлетамаҡ дәүләт рус драма театры ( ул быйыл үҙенең 60 йыллығын үткәрә) һәм Стәрлетамаҡтың "Бенефис" театр - студияһы барыһы ла бөгөн кәбеҫтә бәлеше бешерҙе. Һуңғыһы ысын мәғәнәһендә бенефис ойошторҙо тип әйтергә мөмкин. Һәм улар шунда уҡ театрҙың ғәҙәти түгеллеген, йәғни дәүләт театры булмауы тураһында иғл ан итте. Йәки, икенсе һүҙҙәр менән әйткәндә, күпме аҡса эшлә йҙәр, шунса тотоналар. Тамашасыларҙы театр "кошмариктары" ме нән аптыратырға теләгәйнеләр ҙә, әммә ғауға килеп сыҡманы. Быйыл Мостай Кәрим исемен йөрөтә башлаусы Милли Йәштәр театрының ҡанлы - романтик драмаһы байтаҡҡа күңеллерәк килеп\nсыҡҡандыр, моғайын. Әммә уларҙың сығышынан һуң да лампалар һүнеүе һәм ҡатын - ҡыҙҙарҙы биҙгәк тота башлауы күҙгә салынманы.\nҮҙҙәренең асыуын сағылдырыу маҡсаты менән сәхнәгә Мәжит Ғ афури исемендәге дәүләт академия драма театрынан Алмаз Әмиров менән Азат Йыһаншин сыҡҡас, бөтә зал тәгәрәп ятып көлдө. Бөгөн уларға "Туғанлыҡ" төрки телле театрҙар фестивал е тынғы бирмәй икән. Артистар Мәҙәниәт һәм кинематография буйынса федераль агентлыҡ етәксеһенең килеүенә иғтибар йүнәлтеп торманы, бары тик Михаил Швыдкой һәм уның Башҡорт т еатрында булыуы - айырым капустникка торош итә тип әйтеү менән генә сикләнде.\nУрал батырға ғүмер бирер өсөн бабай ( БР атҡаҙанған артис ы Азат Йыһаншин) һәм әбей ( БР халыҡ артисы Алмаз Әмиров) нимә генә ҡыланманы! Бабайҙы им - том менән дә дауаланылар, шаман булып та ҡысҡырыштылар. Ниһайәт ҡамыт аяҡлы Урал батыр ( шулай уҡ Азат Йыһаншин) донъяға килде. Ул көнләп түг ел минутлап үҫә. Буйға етеүе менән нәҫелен дауам итер өсөн кәләш эҙләп залға йүгерҙе. Һәм... минең алдыма килеп туҡтаны . Бындай һылыу егеттән баш тартырға ярамай ине, әлбиттә, һәм яҙмыш ҡушыуы буйынса миңә уның менән сәхнәлә (шаршау\nартында, әлбиттә) "төн" үткәрергә тура килде. Әммә был һөҙөмтә бирмәне, һәм Урал батыр шәхси тормошона ҡул һелтәп, артист булам тигән һығымтаға килде.\nУрал батырҙың был һайлауы Өфө дәүләт сәнғәт академияһының театр факультеты деканы, БР атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре Татьяна Хәйбуллина етәкселегендәге жюри ағзаларының\nкүңеленә хуш килде һәм "Күңелле кулисала" беренсе урын\nИкенсе урын Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры йырсыһы\nӨсөнсө урынды БР Дәүләт академия рус драма театры артистары яуланы.\n- Үткән сараһ менән сағыштырғанда бөгөнгө фестиваль шаҡта й ойошҡаныраҡ. Еңеүсене билдәләүе лә ауыр булды, сөнки ҡайһы\nбер коллективтар тигеҙ кимәлдә сығыш яһаны, - тип билдәләне Татьяна Хәйбуллина, - әммә барыбер еңелеүселәр юҡ.\nҺәм сара аҙағында һүҙ еңеүселәргә.\n- Йылмайыуҙарығыҙ өсөн рәхмәт, - тип белдерҙе тамашасыларғ а Азат Йыһаншин. - Йорттарығыҙҙа изгелек һәм татыулыҡ сәскә атһын!\nБилдәле булыуынса, еңеүсе Түбәнге Новгородта үтәсәк "Шат кәзә" халыҡ - ара капустниктар фестивалендә сығыш яһау\nхоҡуғына эйә була. Унда мастер - класс үткәндән һуң Мәскәүг ә һәм Санкт - Петербургҡа ижади командировкаға, баш ҡала театрҙары спектаклдәрен ҡарарға юл тотасаҡ.


Материалы за 07.03.2017 » "Урал" гәзите\n7-03-2017, 11:19 / ---\nҺылыу ҙа, уңған да беҙҙең Әҙилә\nҠатай ырыуы ҡыҙы “Һылыуҡай”ҙа ҡатнаша Быйыл республикала 25-се тапҡыр «Һылыуҡай» конкурсы үткәрелә. Унда милләтебеҙҙең иң һылыу, иң ҡыйыу, уңған һәм һәр саҡ камиллыҡҡа ынтылған гүзәл заттары бәйге тота. Быйыл конкурста Ҡатай ырыуы исеменән Әҙилә Әлибаева ҡатнаша....\n7-03-2017, 11:17 / ---\nҮҙе лә, күңеле лә матур\nАуыл кешеләре менән матур, тигән һүҙҙәрҙе йыш ишетергә тура килә. Үҙәнбаш ауылында ла тирә-яҡҡа йәм, нур биреп йәшәгән ғаиләләр, кешеләр бар. Бына Рита Әхтәм ҡыҙы Әсфәндиева ла ауыл ҡото, йәме тип әйтһәк, үҙәнбаштар беҙҙең менән килешер....\n7-03-2017, 11:15 / ---\nЭлекке кеүек күп бала табырға замана үҙгәрҙе, хәҙер яңыса йәшәргә кәрәк, тип үҙен генә ҡайғыртҡан ҡатын-ҡыҙҙар ҙа арабыҙҙа юҡ түгел. Ә тормош ауырлығына һылтанмайынса, балаларын үҫтереүҙе яуаплылыҡ менән башҡарған әсәләр маҡтауға лайыҡ. Ләйсән дә шундай әсәләрҙең береһе. Күптәр был йәшендә тормошта үҙ юлын табыу, карьера үҫтереү менән янһа, Ләйсән Сәхиулла ҡыҙы тормош йәмен, йәшәү маҡсатын, асылын ғаиләһендә, балаларында күрә. Ләйсән һәм Наил Сафиндар үҙҙәре лә ишле ғаиләнән. Шуға ла балаһыҙ ғаиләне күҙ алдына ла килтерә алмайҙар....\n7-03-2017, 11:11 / ---\nУфтанмаҫ кеше ҡартаймаҫ...\nҒүмер аҡҡан һыу кеүек. Йылдар үткән һайын иҫтәлек-хәтирәләр күҙ алдына килеп баҫа. Олораҡтар үткән ғүмер миҙгелдәрен яйлап ҡына барлай башлай.....


Бабичтың кендек ҡаны тамған ер ул Ҡыйғаҙытамаҡ! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Бабичтың кендек ҡаны тамған ер ул Ҡыйғаҙытамаҡ!\nБашҡортостан автономияһының йылъяҙмасыһы, дәүләт эшмәкәре, шағир, музыкант, ойоштороусы Шәйехзада Бабичтың кендек ҡаны тамған ерҙә – Мишкә районының Ҡыйғаҙытамаҡ ауылында – Бабичевтар, Кәримовтар атаҡлы туғандарының яҡты рухына бағышлап Ҡөрьән аяттары уҡытты, клубта мәҙәни сара ойошторҙо.\nБыл төйәккә һәр саҡ тәрән тулҡынланыу менән аяҡ баҫам. Тотош ауыл – Шағирҙың туғандары, тиергә була. Күптәнге таныштар, инде үҙемдең туғандарым кеүек. Быуат башынан алып был төбәккә аяҡ баҫмаған йыл булмағандыр ҙа әле бәлки!\nШағирҙы әсәһе Ҡыйғаҙытамаҡҡа ҡунаҡҡа килгән саҡта таба. Йәшәгән төйәктәре – Дүртөйлө районының Әсән ауылы. Шунда үткән Шәйехзаданың бала сағы, үҫмер йылдары. Әммә ул Ҡыйғаҙытамаҡҡа йыш килеп йөрөгән. Хатта, ауыл ҡарттары хәтерләүенсә, ҙур ҡумта менән ҡулъяҙмаларын да бында ҡалдырған булған. Ауыр замандар башланғас, уны ошондағы туғандары ергә күмгән. Хәҙер нисек кенә беләһең инде ҡайҙа ятҡанын?..\nБөгөн тотош ауыл булып ҡайтҡан туғандары Шағирҙың вафатына 100 йыл тулыу уңайынан уны шиғырҙары, ата-бабаларының хәтирәләре менән иҫкә алды.\n2004 йылда Бабичевтарҙың шәжәрәләрен төҙөнөк. Ауыл зыяратында Шағирҙың бик күп туғандары менән бергә атаһы Мөхәмәтзакир мулла ла ята. 2005 йылда район хакимиәте, “Йәшлек” гәзите редакцияһы хеҙмәткәрҙәре, башҡорт зыялылары менән берлектә яңыртылғайны уның ҡәбер ташы. Йорт нигеҙендәге өйгә иһә иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйылды. Торараҡ, 2006 йылда, һәйкәл-бюст асылды.\nУрындағы мәсетте лә “Бабич нуры” тип туғандары исеме менән атаған халыҡ!\nФото: Авторҙың "Бәйләнештә"ге сәхифәһенән алынды.\nРайон: Мишкә районы.


Йәш музыканттар – буласаҡ “йондоҙ”ҙар » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Йәш музыканттар – буласаҡ “йондоҙ”ҙар\nЙәш музыканттар – буласаҡ “йондоҙ”ҙар\nЗәйнәб Биишева исемендәге Мораҡ балалар сәнғәт мәктәбенең төрлө бүлектәрендә бөтәһе 240 бала белем ала, шуларҙың 75-е төрлө музыка ҡоралдарында уйнарға өйрәнә. Мәктәп 1970 йылда асыла. 1997 йылдан художество, башҡорт фольклоры, хореография бүлектәре асылғас, уға сәнғәт мәктәбе статусы бирелә. 2006 йылдан ул яңы исем ала – З. Биишева исемендәге Мораҡ балалар сәнғәт мәктәбе тип йөрөтөлә башлай.\nӘлеге ваҡытта балалар өсөн халыҡ (баян, аккордеон), башҡорт халыҡ (ҡурай, думбыра), ҡыллы-һыҙғыслы (скрипка), фортепиано, тынлы (флейта, саксофон, кларнет, туба, труба һ.б.) музыка ҡоралдары бүлектәре эшләй. Быйыл 60 бала уҡырға килгән. Сәнғәт мәктәбенең музыка башҡарыу бүлектәре яңы уҡытыу программаһына күсте. Киләсәктә музыка ҡоралдары алыу ҡаралған.\nИльяс Ҡаразбаев (З. Биишева исемендәге Мораҡ балалар сәнғәт мәктәбе), Ансар Мәғизов һәм Байрас Аҡанаев (Мораҡ башҡорт гимназияһы) (һулда) башланғыс кластарҙа белем ала. Ҡурай бүлегенә (уҡытыусылары – Юлай Ҡыҙрасов) күңел тартты, ти улар. Быйыл беренсе тапҡыр уҡырға килеп, милли ҡоралдың бөтә нескәлектәренә төшөнмәксе. Бүлектә бөтәһе 17 уҡыусы шөғөлләнә.\nСалауат Иҙелбаев (думбыра), Татьяна Емельянова (фортепиано), Аяз Наҙарғолов, Тимур Дәминдәров (тынлы ҡоралдар), Дмитрий Сюпов (баян), Анжелика Нечаева (скрипка) (уңда) бер нисә йылдан сәнғәт мәктәбен тамамлаясаҡ. Уҡытыусылары Гөлнур Зәйнәева, Елена Дмитриева, Салауат Наҙарғолов, Ирина Ильина уҡыусыларына төплө белем бирә. Бәлки, улар араһында буласаҡ билдәле музыканттар, композиторҙар, милли музыка ҡоралдарын пропагандалаусылар табылыр. Барыһын да ваҡыт күрһәтер.\n24 сентябрҙә Салауат музыка колледжында Башҡортостандың көньяғына ҡараған сәнғәт мәктәптәре директорҙары кәңәшмәһендә 2013 – 2014 уҡыу йылы һөҙөмтәләре буйынса З. Биишева исемендәге Мораҡ балалар сәнғәт мәктәбе уҡытыусыларҙың һәм концертмейстерҙарҙың профессиональ эше, ижади эшмәкәрлеге, абитуриенттарҙы әҙерләгәне һәм сараларҙа әүҙем ҡатнашҡандары өсөн өсөнсө дәрәжә диплом менән бүләкләнде.\nСығыу ваҡыты 31-10-2014, 09:59 | Ҡаранылар: 762\nТанылған композитор мәрхүм булды


Милләт ҡото – йолаларҙа (Ҡаҙ өмәһе) » Журнал «Учитель Башкортостана»\nГлавная » Мәктәпкәсә тәрбиә » Милләт ҡото – йолаларҙа (Ҡаҙ өмәһе)\nИнәй. Рәхмәт яуғырҙары, амин, шулай булһын, афарин, буш килмәгәндәр, үҙҙәре менән һыу ҙа алып килгәндәр. Бабай, ҡайҙа һин? Сыҡ, ҡыҙҙар килеп етте.\nҒөмүмән, башҡорт халҡының ҡунаҡҡа барғанда иң ҙур күстәнәсе ҡаҙ булған. Ҡаҙ итенән ниндәй генә ризыҡтар әҙерләмәйҙәр. (Һанап күрһәтәләр.) Туйҙарҙа ла йола буйынса йәштәрҙе ҙурлап, изге теләктәр теләп, парлы йәшәүҙәренә юрап парлы ҡаҙҙар сығарғандар. Ҡарағыҙ әле, ҡыҙҙар, әсәйҙәрегеҙ һеҙгә лә пар мендәрҙәр әҙерләгәндәрҙер, эйеме? (Ҡыҙҙар көлөшә.)\n¤й шатлыҡ менән тулһын.\nҺәр кем аяҡ-ҡулының һыҙлауһыҙ булыуын теләп, мамыҡҡа ҡулдарын тығып ала. Инәй балаларға ҡаҙ ҡаурыйҙарына нисек тишек яһап өрөргә кәрәклеген күрһәтә.\n¤йөң ҡаҙлы булһын!\n¤й эстәренә тулһын!\n– Балалар, беҙ элек бына шулай ҡанат ҡаурыйҙарын ишек төбөнән һыу буйына ҡәҙәр сәсә инек. Әйҙәгеҙ, быйыл да йола буйынса ҡанаттарҙы бергәләп йылға буйына ҡәҙәр һибәйек.\nИнәй — алдан, балалар арттан ҡаурый сәсеп бара.\n“Ҡаҙ өмәһе” (Р. Ғөбәйҙуллин көйө, Н. Гәрәева һүҙҙәре) йырын башҡаралар.\nИнәй (инә). Әйҙәгеҙ әле, балалар, беҙҙең йәш саҡтағы уйындарҙы уйнап алайыҡ.\n“Алырмын ҡош, бирмәм ҡош”, “Йөҙөк һалыш” уйындары ойошторола. Уйында йөҙөк кемдә ҡала, шуға яза бирелә. “Ике күңелле ҡаҙ” бейеүе башҡарыла.


Аҙна яңылыҡтары. Әллә үҙебеҙҙең һикһәненсе йылдарҙа туҡтап ҡалған эстрада артистарынан ялҡыпмы, әллә ауылдарҙағы көндәлек мәшәҡәттәр, күңелһеҙ тормоштан ваз кисепме, халыҡ үҙешмәкәрлекте киренән тергеҙә башланы\nТренд хәҙер һәүәҫкәр артистар. Ауыл кулубтары ла икенсе һулыш алды. Күп кенә мәҙәниәт усаҡтарында урындағы халыҡ ҡатнашлығындағы концерттар, спектаклдәр ойошторола башланы. Һәм әйтергә кәрәк үҙешмәкәр артистар тамашаһы күпкә йәнлерәк үтә. Ә бит бындай сығыштар төрлөлөгө менән дә ҡыҙыҡлы. Унда йыр-бейеүҙән тыш, скетч, көләмәстәр, шиғыр һөйләүҙәр һәм башҡа ижад өлгөләре күрһәтелә.\nХалыҡ һыуһаған бындай күренешкә. Әлбиттә, коллективтарҙы ойоштороусынан да күп нимә тора. Һәр бер йортта телевизор, компьютер башҡа гаджеттар булған заманда кешене, бигерәк тә йәштәрҙе клубҡа йәлеп итеү ҙур ныҡшымалыҡ талап итәлер. Ә инде күрше ауылға концерт ҡуйырға алып барыу бөтөнләй геройлыҡҡа тиңдер. Шулай ҙа йышайҙы үҙешмәкәрн артистарҙың элеккесә күрше ауылдарға, райондарға йөрөүе.\nҠумыҙ, мандолина, баян, гармун, ҡурай, ҡалаҡтар һәм башҡа халыҡ музыка ҡоралдарынан торған һәүәҫкәр оркестр. Профессиональ түгел, әммә тап шул халыҡсанлығы, үҙенсәлекле яңғырашы менән күңелде әсир итә лә инде ауыл ансамблдәре. Белорет районы Үткәл ауылының үҙешмәкәр артистары төбәк ауылдарының ғына түгел, күрше район халҡынының да күңелен яулай. Ансамбль ағзаларының береһенең дә махсус музыка белеме юҡ. Шуға ҡарамаҫтан, улар профессиональ артистарҙан бер ҙә ҡалышмай.\nТап халыҡ ижады онотолмаһын өсөн, мәҙәнилекте һаҡлау маҡсатында башҡарылған эш тә инде. Ул ғына түгел, урындағы халыҡтың үҙенә генә хас йыр-бейеүҙәре булыуы ҡыуандыра. Милли эсемлек - буҙа ҠОЙОУҘЫ әле бер генә төбәк тә бейеүгә һалмаған. Үҙенә күрә эксклюзив бейеү менән тиҙҙән үткәлдәр яҡын аралағы ауылдарға, күрше райондарға ла гастроль менән сығасаҡ. Совет осоронда киң таралған, әммә хәҙер онотола барған традиция Урал аръяғы төбәктәрендә яҡшы һаҡланған.\nӘбйәлил районы Иҙел башы артистарының йыш йөрөшкән күршеләре. Ҡунаҡ ашы-ҡара ҡаршы, тигәндәй Әбйәлилдәр ҙә яуапһыҙ ҡалмай. Был юлы Ишкилде, йә иһә халыҡ телендә әйтелгән Көрәк ауылы халҡы Үтәгәнгә концерт менән барҙы. Йыр-бейеүҙәр күптәргә танһыҡ, ШУҒА ЛА, халыҡ ағылып тигәндәй килгән.\nӘлбиттә, ауыл халҡын бер кем дә мәжбүр итеп, ниндәйҙер сара ойошторорға саҡырмай. Бары тик үҙҙәре, күңел ҡушыуы буйынса ижади тормош менән йәшәй. Ҡала артистарының ҡасан гастроль менән килеүҙәрен дә улар көтөп ятмай.\nБелорет районының Сосновка ауылы ағинәйҙәре башҡорт халыҡ ижадының мөнәжәт жанрын үҙләштерә. Йәмәғәт ойошмаһы бынан өс йыл элек барлыҡҡа килә. Шуға ҡарамаҫтан, улар төбәктә генә түгел, Урал аръяғында ойошторолған бәйгеләрҙә билдәлелек яулап та өлгөрә. Ә ҡасандыр, был хаҡта уйлау ҙа булмаған.\n«Берҙәм Рәсәй» ҙәрҙең партия проекты ла был йоланы йәнләндерәсәк. Күптән түгел генә барлыҡҡа килгән башланғыс сиктәрендә ауыл клубтарын төҙөкләндереүгә, сәхнә кейемдәре, музыка ҡоралдары һатып алыуға 46 миллион һум бүленәсәк.\nТәүге исемлеккә 34 райондың ауыл клубтары эләккән. Ярҙам клубтарҙа ремонт уҙғарыу, матди-техник базаһын нығытыу һәм башҡа ҡорамалдар алыу өсөн тотонолоуға йүнәтелтелә. Урындағы халыҡҡа тағы ла ныҡлы ойошоп, мәҙәниәтте артабан да үҫтереүгә ныҡлы урын, дәртләндереү сараһы бар тип аңларға кәрәк. Тимәк, республика мәҙәниәт учреждениелары тиҙҙән яңы һулыш аласаҡ тигән һүҙ.


Радий Хәбиров республика эшҡыуарҙары менән асыҡтан асыҡ һөйләшеү үткәрҙе - Правительство Республики Башкортостан\nРадий Хәбиров республика эшҡыуарҙары менән асыҡтан асыҡ һөйләшеү үткәрҙе\n25 майҙа Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров асыҡ диалог форматында республика эшҡыуарҙары менән аралашты.\nОсрашыу «Книжка» бизнес-үҙәгендә үтте. Унда «Минең бизнесым» үҙәге филиалы асылды, эшҡыуарҙар 150-нән ашыу дәүләт һәм муниципаль хеҙмәт менән файҙалана һәм «берҙәм тәҙрә» принцибы буйынса документтар тапшыра аласаҡ.\nШунда уҡ «Киләсәк фабрикаһы» тип исемләнгән коворкинг үҙәк асылды. Уның маҡсаты эшҡыуарҙарға һәм ошо йүнәлеш менән ҡыҙыҡһыныусыларға тәжрибә һәм идеялар менән уртаҡлашыу шарттары тыуҙырыу. Коворкинг үҙәк йәштәр инновация үҙәген, бизнес-акселератор, бизнес-инкубатор, технопорт, халыҡ кәсептәре үҙәген, оҫталар эшмәкәрлеген берләштереүҙе, социаль эшҡыуарлыҡ, инжинирингты үҙ эсенә ала.\nАсыҡ диалог форматындағы аралашыу барышында Радий Хәбиров Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте һәм муниципаль берәмектәр өсөн төп йүнәлештәрҙе билдәләне, шулай уҡ эшҡыуарҙар һорауҙарына яуап бирҙе. Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы әйтеүенсә, бөгөн урта һәм кесе эшҡыуарлыҡ төбәк иҡтисадының төп көсө булып тора.\n– Рәсәй Президенты Владимир Владимирович Путин ҡуйған аныҡ бурыстар билдәле. Эре предприятиелар беҙҙең ярҙамдан тыш та үҫешәсәк. Иң мөһиме уларға ҡамасауламаҫҡа һәм үҙҙәренең инвестицион проекттары булыуы мөһим, -тине Радий Хәбиров. – Беҙ тап кесе һәм урта эшҡыуарлыҡ йүнәлешен үҫтереүгә үҙ өлөшөбөҙҙө индерә аласаҡбыҙ. Республикабыҙҙың киләсәге һеҙҙән тора. Минең төп маҡсатым – һеҙгә эшләү уңайлы булһын өсөн мөмкин тиклем шарттар тыуҙырыу.\nРеспублика тәжрибәһе муниципаль берәмектәргә күсерелеп урындарҙа «Инвестиция сәғәте» үткәрелеүе беренсе аҙым. Урындағы етәкселәр эшҡыуарҙарға яҡыная. Ошо йүнәлеште артабан да үҫтереү өсөн республика етәксеһе район-ҡала хакимиәттәрендә Эшҡыуарлыҡ буйынса урынбаҫарҙар вазифаһын булдырырға кәрәклеген билдәләне.


11 июля 2018 — 17:23 ГТРК «Башкортостан»\nӘ бына Таиландта һыу баҫҡан мәмерйәнән йәш футболсыларҙы һәм уларҙың тренерын ҡотҡарыу ҙур байрамға әйләнде. Балаларға аҙнанан ашыу ҡараңғы мәмерйәлә ҡалырға тура килә. Ҡотҡарыу операцияһы үткән ял көндәрендә башланғайны. Балалар водолаздар оҙатыуында дайверҙар кейемендә яҡынса бер саҡырымды һыу аҫтынан үтте.\nХәрби-транспорт авиацияһының өс полкы самолеттары экипаждары алыҫ араға йөк ташыу буйынса күнекмәләр үткәрҙе. Маневр Рәсәйҙең ике өлкәһе биләмәһендә үткән күнекмәләр сиктәрендә башҡаралды.\nСүриәнең Ракка ҡалаһы “Ислам дәүләте” террорсыларынан 2017-се йылда уҡ азат ителһә лә, унда йәшәүселәр әле булһа харабаларҙы таҙартыуҙы дауам итә-емереклектәр араһында йөҙләгән мәйет ята. Ҡормалдар етмәүе, халыҡ-ара йәмәғәтселектең тейешле ярҙам итмәүе Ракканы тергеҙеүҙә ҙур ҡыйынлыҡтар тыуҙыра.\nАмериканың Германиялағы илсеһе Ричард Гренелл Ирандың Германиялағы иҫәптәренән 300 миллион евро ҡулаҡса алырға һәм уны Иранға ебәрергә теләүенә протест белдерҙе. Был аҡса әле Ирандың Европалағы коммерция банкында һаҡлана. Иҫәптәр менән Германия үҙәк банкы идара итә. Иран 300 миллион евроны ҡайтарыу тураһындағы ҡарарын Американың Тегеранға ҡаршы санкциялар индереүе менән аңлата. Май баштарында Америка президенты Иранға ҡаршы барлыҡ санкциялар тергеҙеләсәк, тип белдергәйне. Һөҙөмтәлә Ирандың финанс системаһы ҡаҡшаны, милли влюта ике тапҡырға тиерлек арзанайҙы.\nКоста Рикала йомортҡа һалыу өсөн ярға сыҡҡан йәшел гөбөргәйелдәрҙе һаҡлап ҡалыуҙың үҙенсәлекле ысулын уйлап тапҡандар. Урындағы хөкүмәт ирҙәргә пляжды таҙа тоторға, ҡатындарға гөбөргәйел балаларын һаҡларға ҡушҡан. Был эш өсөн ғаиләгә 200 йомортҡа бирелә. Экологтар әйтеүенсә, кешеләр ҙә, хайуандар ҙа, тәбиғәт тә ҡәнәғәт.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТАЛПАН ҠУРҠЫНЫСЫ ҺӘМ УНЫҢ ЭҘЕМТӘЛӘРЕ - 2022 - Мәҡәләләр\nЛатинса "Энцефалон" "баш мейеһе" тип тәржемәләнә. Үҙәк нервы системаһын зарарлаусы сирҙең "энцефалит" (урыҫ телендә - "воспаление головного мозга") тигән төп исеме тап ана шунан килеп сыҡҡан. Был ауырыуҙы барлыҡҡа килтереүсе вирус башлыса талпан тәнендә тереклек итә. Һәр төрлө сығанаҡтарҙағы мәғлүмәттәргә ярашлы, тәбиғәттәге талпандарҙың 20-40 проценты зарарлы була. Вирус был паразиттарҙың быуынынан-быуынына күсеп бара. Бәғзеләр уны "Тайга энцефалиты" тип атаһа ла, был сир дала ерҙәрендә лә йыш осраусан. Ҡан менән туҡланыусы шул паразиттың шайығы аша йоҡтороп, сысҡан, ҡомаҡ, терпе, тейен һәм башҡа хайуандар, ҡоштар инфекцияның икенсе резервуары булып тора, шул рәүешле вирус тәбиғәттә әйләнеш яһап йөрөй. Был процесҡа кешенең дә килеп эләгеүе ихтимал. Башлыса, тәнгә талпан ҡаҙалыу юлы менән. Әммә, ҡанында вирус булған һыйыр, кәзәләрҙең һөтө аша (ҡайнатмаған көйө эскән хәлдә) йоғоу мөмкинлеге лә юҡ түгел. Медицинала уны "алиментар юл" менән зарарланыу тип атайҙар (яҡынса - 20 процент).\nТөрлө статистика күрһәткестәренә ярашлы, Рәсәйҙә йыл һайын, яҡынса 500 мең кешегә талпан ҡаҙалып, шуларҙың 2 меңдән ашыуы энцефалит менән сирләп тора. Был һандарға, әлбиттә, медицина учреждениеһына мөрәжәғәт иткәндәр генә ингән. Республикабыҙҙа ла ошо тарафтан хәлдәр бигүк тынысланырлыҡ түгел. Йыл һайын 10 меңдән алып 20 меңгә тиклеп кешегә талпан ҡаҙала. Башҡортостан буйынса 2017 йылда - 22, ә 2018 йылда - 25 кеше был инфекцияны йоҡторған. Күпселек осраҡтарҙа еңел формала үтеүенә ҡарамаҫтан, уның ауыр төрҙәре хаҡында һәр кемебеҙ белергә тейеш һәм быға битараф ҡалыу ярамай, тип һанайым (Иғтибар итәйек: донъя буйынса статистик мәғлүмәттәргә ярашлы, ҡайһы бер йылдары энцефалиттан үлем осрағының кимәле егерме процентҡа барып еткән мәлдәр булған).\nТалпан ҡаҙалған яра аша кеше тәненә эләккән вирус күҙәнәктәрҙә бер аҙ үҫешеп алғас, ҡан һәм лимфа тамырҙары буйлап бөтә тәнгә тарала башлай. Уның "яратҡан" урыны - баш һәм арҡа мейеһенең һоро матдәһе (серое вещество). Нервы күҙәнәктәрен зарарлап, уның нормаль эшмәкәрлеген боҙоуы - кешелә ошо сиргә ярашлы һәр төрлө симптоматика (билдәләр) барлыҡҡа килтерә. Барлыҡ ағзаларҙың эшмәкәрлеге, белеүебеҙсә, нервы системаһынан килгән сигналдарға буйһона. Шунлыҡтан, баш һәм арҡа мейеһе өлөштәренең ҡаҡшауы тәндең башҡа мөһим ағзаларына тапшырыла бара. Йөрәк-тамыр, тын алыу системаһы эшләүе насарая. Ошо сирҙән вафат булғандарҙың патолого-анатомик тикшереү мәлендә йөрәк мускулатураһына (миокард), үпкә туҡымаһына, эсәктәргә һәм башҡа ағзаларға ҡан һауған булыуы күҙәтелә.\nНи өсөн әҙәм балаһы талпан ҡаҙала башлау менән үк уны алып ташламай һүң (берәй серәкәй йә күгәүен килеп, тәнгә моронон терәгәс тә, беҙ шунда уҡ уға "сәпәй һалып" ебәрәбеҙ бит)? Тикшереүҙәр һөҙөмтәһенә ярашлы, кеше тәненә үҙенең томшоҡсаһын (медицинала "хоботок" тип атала) ҡаҙаған мәлдә талпан, параллель рәүештә, тире нервы рецепторҙарының һиҙеүен юғалттыра торған матдә бүлеп сығара икән (тап хирург операция яһар алдынан һалған новокаин һымаҡ). Шуға күрә беҙ был паразитты тик күпмелер ваҡыттан һуң осраҡлы ғына күреп, йә булмаһа, бармаҡтарыбыҙ ярҙамында һәрмәп, табып алабыҙ. Әлеге вирустың тап ана шул "анестезиялаусы" шыйыҡсала булыуында шик юҡ. Талпан ҡаҙалғандан алып, ауырыу беленә башлағанға тиклем ара (инкубацион осор) яҡынса 8-23 көн самаһы. Ауырыу, ғәҙәттә кинәт кенә башлана. Тән температураһы 39-40 градусҡа етеүе лә мөмкин. Хәл бөтөү, баш ауыртыу, баш әйләнеү, бер нисә мәртәбә ҡоҫтороу, тән һыҙлау, йоҡо насарайыуы ошо сир хаҡында иң беренсе нәүбәттә уйланыуға этәрергә тейеш.\nКешенең йөҙө, муйындары, күҙ алмалары ҡыҙарыуы ла ошо сирҙең билдәләренең береһе. Йөрәк мускулатураһында дистрофик үҙгәрештәр йөрәк тибешенең һүлпәнәйеүенә килтерә. Был - бик етди симптом. Сөнки йөрәктең кинәт кенә туҡталып ҡуйыуы ла ихтимал. Фалиж һуғыуы арҡала, тын алыуҙы тәьмин иткән мускулатураның эшмәкәрлеге насарайыуы ла хәүефле. Ауырыуҙың тағы бер симптомы - яҡтылыҡтан ҡурҡыу (фотофобия). Ҡайһы берҙә менингеаль билдәләр (арҡа һәм елкә мускулатураһының тартышыуы) күҙәтелә. Ауыр осраҡтарҙа хатта кешенең аңы яңылыша башлауы ла ихтимал. Галлюцинация (күҙенә ниҙер күренеү, йә ниндәйҙер тауыштар ишетеү), ишетеү нервылары зарарланыуы, бөтөн тән мускулатураһының тартыша бушлауы ла мөмкин. Бәғзе сирлеләр башын тота алмай ("төшөп барған баш" симптомы), уның аяҡ ҡулдары "тыңламай", тартышҡан килеш ҡатып, ҡайһы берәүҙәрҙең муйыны ҡыйыш хәлдә ҡалыу осраҡтары ла бар. Тел көрмәлеү, тауыш бөтөүе лә ихтимал. Бите, ауыҙы салшайыуы, күҙ йөрөтөүсе мускулатурының (глазодвигательные мышцы) эшмәкәрлеге боҙолоу сәбәпле күҙҙәрҙең ҡылыйланып ҡалыуы ла бар. Был сирҙән йүнәлеп киткән кешеләрҙең тәнендә ғүмерлеккә иммунитет һаҡланып ҡала.\nОшо ауырыуҙан һаҡланыуҙың иң яҡшы ысулы - тәнгә бөжәк ҡаҙалмаһын өсөн саралар күреү. Яҙ аҙағында, йәй баштарында баҡсала йә ҡырҙа йөрөгән мәлдә мөмкин тиклем ҡыуаҡ ботаҡтарына теймәй йөрөргә тырышыу яҡшы һөҙөмтә бирә. Ғәҙәттә, талпан үҙе кешегә ташланмай, уның һикереү, осоу һәләте юҡ. Ҡыуаҡ ботаҡтарының осонда ике ҡулын алға һоноп, үҙенең ҡорбанын көтөп ултыра ул. Ботаҡҡа тейеп үтеп барған хайуандарға, кешенең кейеменә "тотоноп", эләгеп китеүсән. Шуға күрә, салбар балаҡтарын, күлдәк еңдәрен резина менән һыҡтырып ҡуйыу хәйерлерәк. Резина итек кейеү ҙә кәңәш ителә. Шулай уҡ балаҡ һәм ең тирәһенә камфора майы йә башҡа төр репелленттар (бөжәкте ҡурҡытыусы еҫле шыйыҡсалар) һөртөү яҡшы. Эш тамамланғас та, кейемдәрҙе сисеп, эсен тышҡа әйләндереп, ентекләп үҙеңде һәм бер-береңдең тәнен һәр яҡлап тикшереү кәрәк. Бөжәк ҡаҙалған булһа, ғәҙәттә, уны һытмай ғына, нәҙек еп менән быуып алалар. Унан талпанды герметик ябылған бәләкәй шешәгә һалып алып (лаборатория анализы өсөн), шунда уҡ медицина учреждениеһына мөрәжәғәт итергә кәрәк. Юғарыла һанап кителгән һәм башҡа төрлө билдәләрҙең килеп сығыуын көтөп тормаҫтан. Һәр поликлиника талпан энцефалитына ҡаршы иммуноглобулин менән тәьмин ителгән була.\nШулай итеп, баштараҡ әйтелеп киткәнсә, энцефалит менән ҡайнатылмаған һөт аша зарарланыу ихтималлығы ла бар. Шуға күрә, һөттө термик эшкәртеүһеҙ эсеүҙән һаҡланыу кәрәк. Икенсенән, әгәр (талпан ҡаҙалмаған көйө лә) юғарылағы симптомдарҙы үҙеңдә һиҙә башлайһың икән, һис кисекмәҫтән табипҡа барыу, уға яңы һауылған "йылы һөт" эсергә яратыуың хаҡында ла хәбәр итеү мотлаҡ.\nЯҙылған: 29.04.22 | Ҡаралған: 60


"Иң яҡшы эксперттарҙан өйрәнергә тейешбеҙ"\n10 Июнь 2020, 12:55\nРеспублика Башлығы Радий Хәбиров социаль селтәрҙәге сәхифәһендә: “Вирус вирус менән, ә беҙ киләсәккә ныҡлы ҡараш ташлайбыҙ, ҡала, ауылдарыбыҙҙы төҙөкләндерәбеҙ, заманса парктар төҙөйбөҙ... һәм донъя, Рәсәй эксперттарынан, белгестәренән өр-яңы һәм алдынғы бөтә нәмәне үҙләштерергә тырышабыҙ... 2020 йылдың 30 июнендә Өфөгә “Киләсәк биләмәһе. Евразия йөрәгенән ҡараш” халыҡ-ара заманса урбанистика форумына рәхим итегеҙ!” – тип яҙғайны\nРеспублика Башлығы Радий Хәбиров социаль селтәрҙәге сәхифәһендә: “Вирус вирус менән, ә беҙ киләсәккә ныҡлы ҡараш ташлайбыҙ, ҡала, ауылдарыбыҙҙы төҙөкләндерәбеҙ, заманса парктар төҙөйбөҙ... һәм донъя, Рәсәй эксперттарынан, белгестәренән өр-яңы һәм алдынғы бөтә нәмәне үҙләштерергә тырышабыҙ... 2020 йылдың 30 июнендә Өфөгә “Киләсәк биләмәһе. Евразия йөрәгенән ҡараш” халыҡ-ара заманса урбанистика форумына рәхим итегеҙ!” – тип яҙғайны.\nБөгөн ул Республика йортонда ошо ҙур сараға әҙерлек буйынса кәңәшмә үткәрҙе. Республикалағы биләмәләрҙә заманса ҡала мөхитен үҫтереү форумдың төп темаһы буласаҡ. Унда архитектура, социология, дизайн өлкәһендә халыҡ-ара кимәлдә танылған белгестәрҙең, шулай уҡ йәш архитекторҙарҙың, урбанистарҙың, социологтарҙың ҡатнашыуы көтөлә.\n– Әле аралашыу, тәжрибә уртаҡлашыу өсөн бик ҡулай мәл, – тине Радий Хәбиров. – Эйе, коронавирусты берәү ҙә юҡҡа сығарманы, тик киләсәк, ҡала, ауылдарыбыҙ тураһында ла уйларға кәрәк. Быға беҙ иң яҡшы эксперттарҙан өйрәнергә тейешбеҙ.\n– Киләсәк хаҡында һөйләшеү, пандемиянан һуң йәмғиәт үҫеше тураһында фекер алышыу мөһим, – тине форумдың рәйестәше булған М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының иҡтисад факультетындағы Мәҙәниәт, ҡала үҫеше һәм креатив индустриялар иҡтисадын тикшереү үҙәге етәксеһе Сергей Капков.


Төбәктә коммерцияға ҡарамаған биш ойошма федераль грантҡа лайыҡ булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә коммерцияға ҡарамаған биш ойошма федераль грантҡа лайыҡ булды\n14:54, 23 октября 2015 Йәмғиәт\nТөбәктә коммерцияға ҡарамаған биш ойошма федераль грантҡа лайыҡ булды Фото: Андрей Старостин\nБашҡортостандың хөкүмәткә һәм коммерцияға ҡарамаған биш ойошмаһы федераль грантҡа лайыҡ булды. Рәсәйҙең Йәмәғәт палатаһы Рәсәй Президентының бойороғона ярашлы быйыл икенсе тапҡыр үткәрелгән асыҡ конкурс йомғаҡтарын баҫтырып сығарҙы. Операторҙар 4670 ғаризаны ҡарап, 389 проектты һайлап алды.\nЕңеүселәр араһында — «Рәсәй төбәктәренең мәҙәни һәм гуманитар өлкәләрҙә Үҙәк Азия илдәре менән үҙ-ара эш итеүен үҫтереүҙә диаспора структураларының роле» проекты менән «Берлек» геосәйәси тикшеренеүҙәр үҙәге. Проектта тикшереү объектын һайлау Башҡортостан биләмәһендә йәшәгән Үҙәк Азия диаспоралары файҙаһына булды. Операторы — Милли хәйриә фонды. Гранттың күләме — 2 миллион 200 мең һум.\nБашҡортостандың мохтаждарға юридик ярҙам клиникаһы «Асыҡ хоҡуҡ» проекты менән 880 мең һум күләмендәге грантҡа лайыҡ булды. Программа халыҡтың социаль яҡланмаған төркөмдәренең хоҡуҡтарын яҡлауға, граждандарға бушлай юридик һәм социаль хеҙмәттәр күрһәтеүҙе тәьмин итеүгә йүнәлтелгән. Операторы — «Гражданлыҡ абруйы» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы.\n«Өсөнсө быуын халыҡ университеты» социаль үҙәгенең «Пенсионерҙар өсөн мобиль халыҡ университеты» проекты 2 миллион 812 мең һум алды. «Мәрхәмәт» хәйриә мәғариф фондының сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙы социаль яраҡлаштырыу эштәрен ойоштороуға йүнәлтелгән «Бөтә ҡаршылыҡтарҙы ла еңеп сығам» проектын ғәмәлгә ашырыу өсөн 1 миллион 44 мең һум бирелде. «Башҡортостан ветераны» баҫмаһы «Ветерандар фашизмға ҡаршы» проекты өсөн 1 миллион 96 мең һум алды.