1 сентябрь Викимилектә\nЕр: Тыныслыҡ өсөн профсоюздар хәрәкәте (Тыныслыҡ) көнө.\nБөтә донъя хаттар яҙыу көнө.\nТаланттар эҙләү көнө.\nРәсәй: Белем көнө.\nСловакия: Конституция көнө.\nҮзбәкстан: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nҠабарҙы-Балҡар Республикаһы: Республика көнө.\n1900: Мәскәүҙә Павелецкий вокзалы файҙаланыуға тапшырыла.\n1910: Рәсәй империяһында грампластинкалар сығарыусы тәүге предприятие — Апрелевка грампластинкалар заводы эш башлай.\n1918: хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ейәнсура районы Үтәғол ауылында мәктәп асыла.\n1920: РСФСР (артабан СССР) Телеграф агентлығының Башҡоростан бүлексәһе – БашТАСС ойошторола.\n1921: хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һҡлау министрлығының Медицина профилактикаһы үҙәге эшләй башлай.\n1929: Мәсәғүт педагогия училищеһы (бөгөн колледж) асыла.\n1931: Балаҡатай район гәзитенең тәүге һаны донъя күрә.\n1939: Бөрө дәүләт педагогия институты (хәҙер Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы) асыла.\n1951: Лондонда донъялағы тәүге супермаркет эшләй башлай.\n1960: Күмертау ҡалаһында һуңыраҡ Ю. А. Гагарин исеме бирелгән 2-се интернат-мәктәп (хәҙер 3-сө Башҡорт республика гимназия-интернаты) асыла.\n1966: Әбйәлил районының Асҡар ауылында музыка мәктәбе эш башлай.\n1970: Нью-Йоркта шахмат буйынса тарихта беренсе компьютер турниры башлана.\nДолматов Геннадий Константинович (1930), тау инженеры-геолог. 1956 йылдан «Уралцветметразведка» тресы Баймаҡ геология разведка партияһының баш инженеры, 1959 йылдан — Башҡортостан территориаль геология идаралығы Сибай геология разведка экспедицияһының баш геологы; 1967—1997 йылдарҙа хәҙерге Екатеринбург ҡалаһындағы «Урал геологик күсермә алыу экспедицияһы» (рус. «Уральская геологосъёмочная экспедиция») йәмғиәте хеҙмәткәре. Башҡортостандың Урал аръяғында баҡыр колчеданы ятҡылыҡтарын асыусыларҙың береһе. Почётлы ер аҫты разведкалаусыһы (1991). СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1980). Сығышы менән хәҙерге Свердловск өлкәһе Уралец ауылынан.\nШамил Рәхмәтуллин (1930—22.04.2001), театр актёры, режиссёр, драматург, 1951—2001 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры, РСФСР-ҙың (1991), Башҡорт АССР-ының (1976) һәм Татарстан Республикаһының (2000) халыҡ артисы.\nФәтих Иҡсанов (1935—19.10.1992), мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәре. 1964—1968 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры, 1972—1992 йылдарҙа хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы режиссёры; «Тальян гармун» республика байрамы инициаторы һәм уны ойошороусы, «Йәдкәр» фольклор ансамбенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе. 1969 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1986). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Архангел районы Тирәкле ауылынан.\nХәмит Ирғәлин (1950), яҙыусы, драматург. 2000 йылдан Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәйҙең Яҙыусылар союздары ағзаһы.\nФилиппов Владимир Иванович (1955), СССР һәм Рәсәйҙең хәрби эшмәкәре. Генерал-полковник (2003). Чернобыль АЭС-ындағы авария эҙемтәләрен бөтөрөүҙә (1988) һәм 1994—1996 йылдарҙа Төньяҡ Кавказда хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусы. 1973 йылдан Совет Армияһында, 1992—2010 йылдарҙа — Рәсәй Армияһында, шул иҫәптән 2002 йылдан — Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәренең радиациянан һаҡланыу, химик һәм биологик һаҡланыу ғәскәрҙәре начальнигы урынбаҫары, 2003 йылдан — начальнигы. 2008 йылдан Рәсәй Федерацияһы Оборона министрлығының Фатирға урынлаштырыу идаралығы начальнигы, бер үк ваҡытта Рәсәй оборона министры урынбаҫары. 3-сө дәрәжә «СССР Ҡораллы Көстәрендә Тыуған илгә хеҙмәт иткәне өсөн», 4-се дәрәжә «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (2008), Батырлыҡ, «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» ордендары кавалеры. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nМанзуров Сергей Марксович (1960), журналист. 1990 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. 1986 йылдан «Сибайский рабочий» гәзите хеҙмәткәре, 1993 йылдан — мөхәррир урынбаҫары, 2001 йылдан — бүлек мөдире; 2003—2004 йылдарҙа Сибай ҡалаһында нәшер ителгән «Уральский проект» гәзитенең баш мөхәррире. Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (1997). Сығышы менән Күмертау ҡалаһынан.\nҒилманов Илдар Рәшит улы (1970), рәссам, 1997 йылдан хәҙерге М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусыһы. 2003 йылдан Рәсәй Федерацияһы Рәссамдар союзы ағзаһы.\nҒәбиҙуллина Нурия Ғәзизйән ҡыҙы (1970), сәхнә биҙәүсе, М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы рәссамы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы.\nБикмөхәмәтова Һауа Сафиулла ҡыҙы (1921—26.03.2003), ғалим-анатом. 1944 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1966—1986 йылдарҙа оператив хирургия һәм топографик анатомия кафедраһы мөдире. Медицина фәндәре докторы (1973), профессор (1974). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1984), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1978). Сығышы менән хәҙерге Силәбе өлкәһенең Златоуст ҡалаһынан.\nЧанышева Фәниә Ғафар ҡыҙы (1926—14.04.2018), уҡытыусы, журналист һәм шағир, йыр текстары авторы. 1980 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан китап нәшриәтенең элекке мөхәррире һәм «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналының элекке хеҙмәткәре. Ғилемдар Рамазанов исемендәге премия лауреаты (2006).\nҠәҙим Аралбай (1941), шағир, йәмәғәт эшмәкәре. 1993—2001 һәм 2009—2012 йылдарҙа «Китап» нәшриәтенең баш мөхәррире, директоры. 2002—2008 йылдарҙа Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының рәйес урынбаҫары. Башҡортостандың халыҡ шағиры (2011), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1991). Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (1996) һәм әҙәби премиялар лауреаты. Салауат Юлаев ордены кавалеры (2021).\nИгеҙйәнова Нажиә Заһир ҡыҙы (1946), хеҙмәт ветераны, журналист, шағир. 1986—2002 йылдарҙа «Ағиҙел» журналы хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1991 йылдан — бүлек мөдире. 1993 йылдан Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Яҙыусылар союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998).\nСтанотин Иван Степанович (1912—1994), дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре, 1952—1963 йылдарҙа Стәрлетамаҡ ҡала Советы башҡарма комитеты рәйесе. Ҡыҙыл Йондоҙ һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Һарытау өлкәһенең Чиганак ауылынан.\nҒәлиев Вил Барый улы (1932), инженер-механик-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1988), профессор (1990). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1977), И. М. Губкин исемендәге премия лауреаты (1982).\nӘхмәт Ғайсин (1937—1982), журналист, шағир. 1966 йылдан КПСС, 1974 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.\nВанчухина Любовь Ильинична (1952), ғалим-иҡтисадсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Иҡтисад фәндәре докторы (2000), профессор (2013). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (2008), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (1998).\nНоғманов Иҙрис Мөҙәрис улы (1952), яҙыусы, ауыл хужалығы ветераны. 2014 йылдан Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союздары ағзаһы.\nЗөлҡәрнәев Тәлғәт Рәхимйән улы (1943), ғалим-гигиенист, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1999), профессор (2000). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2003), Рәсәй Федерацияһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2000). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әбйәлил районы Әбделмәмбәт ауылынан.\nКлемент Александр Васильевич (1948), архитектор, йәмәғәт эшмәкәре. 1985 йылдан СССР Архитекторҙар союзы ағзаһы. 1988—2008 йылдарҙа «Архпроект» йәмғиәтенең директоры һәм генераль директоры. 1994—1997 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Архитекторҙар союзының идара рәйесе. Рәсәйҙең почётлы архитекторы. Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1992).\nЙосопов Ислам Йосоп улы (1924—16.04.1991), ғалим-инженер-радиотехник, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби-хеҙмәткәр. 1972—1991 йылдарҙа Өфө авиация институтының кафедра мөдире. Техник фәндәр докторы (1971), профессор (1978). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1985). 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Илеш районы Буралы ауылынан.\nӘминев Әхмәт Ғата улы (1924—20.09.1999), СССР-ҙың партия, дәүләт һәм юғары мәктәп эшмәкәре, ғалим-иҡтисадсы. 1965—1973 йылдарҙа КПСС-тың Дүртөйлө район комитетының беренсе секретары, 1973—1982 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының ауыл хужалығы министры, 1982—1986 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы институты проректоры. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1972). РСФСР-ҙың VI саҡырылыш Юғары Советы, БАССР-ҙың VII—X саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).\nСафиуллин Ғабдулхаҡ Кашаф улы (1934), табип. СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1975), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1976). Мәсетле районының почётлы гражданы (2009).\nДәүләтшин Мөҙәрис Мөбәрәкйән улы (1939), ғалим-инженер-механик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы, техник фәндәр докторы (2006), профессор (2006). Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһының — Фән һәм мәғарифтең атҡаҙанған эшмәкәре. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Кушнаренко районы Илек ауылынан.\nҒәлләмов Риф Әмир улы (1944), хеҙмәт алдынғыһы. 1968 йылдан «Востокнефтепроводстрой» тресының экскаватор машинисы, 1980—1992 йылдарҙа — бригадиры. СССР‑ҙың Нефть һәм газ сәнәғәте предприятиелары төҙөлөшө министрлығы отличнигы (1987). СССР‑ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1987). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1984) һәм «Почёт Билдәһе» (1977) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Кушнаренко районы Яңы Ҡормаш ауылынан.\nНадеждина Вера Александровна (1954), ғалим-тарихсы. 1980 йылдан Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1987—2002 йылдарҙа тарих һәм культурология кафедраһы мөдире. Тарих фәндәре докторы (2005), профессор (2012). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nБалапанова Сара Хәйрулла ҡыҙы (1959), хеҙмәт ветераны. 1983—2016 йылдарҙа Баймаҡ район типорафияһы полиграфисы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2004).\n1855: Иннокентий Анненский, Рәсәй империяһы шағиры, драматург, тәнҡитсе һәм тәржемәсе.\n1875: Эдгар Берроуз, АҠШ яҙыусыһы, Тарзан тураһында романдар авторы.\n1885: Герман Грапов, Германия ғалимы, Боронғо Египетты өйрәнеүсе (египтолог).\n1900: Казимеж Вилкомирский, Польша композиторы, дирижёр, виолончелист.\n1900: Хосе Педро Сеа, Уругвай футболсыһы, Йәйге Олимпия уйындарының ике тапҡыр чемпионы.\n1905: Тамара Абакелия, СССР рәссамы, скульптор.\n1925: Рой Глаубер, АҠШ ғалимы, физика буйынса Нобель премияһы лауреаты (2005).\n1945: Мостафа Бәлел, Төркиә яҙыусыһы, драматург һәм тәржемәсе.\n1948: Альберт Әсәҙуллин, йырсы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1988), Татарстан Республикаһының халыҡ артисы (1998).\n1950: Вәхит Әләкбәров, Рәсәй эшҡыуары.\n1950: Михаил Фрадков, дәүләт эшмәкәре, 2004—2007 йылдарҙа Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе.\n1980: Лара Пулвер, Англияның театр һәм телевидение актрисаһы.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=1_сентябрь&oldid=1066109 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:15 30 август 2021 үҙгәртелгән.


Һаулығың-байлығың » Страница 3 » "Урал" гәзите\n5-11-2013, 15:23 / Һаулығың-байлығың\nАуылға табиптар килде\nҮткән аҙнала Өфө ҡалаһының 33-сө поликлиникаһынан бер төркөм табиптарҙың мобиль бригадаһы беҙҙең районға килде. Был акция БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың Металлургтарҙың 35-се округы буйынса депутаты Юрий Леонидович Пустовгаров инициативаһы менән ойошторолғайны. Унда иң мөһим белгестәр – лор-врач, кардиолог, хирург, эндокринолог, УЗИ, ЭКГ, терапевт, маммолог, невролог, окулист, гинеколог булды....\n22-10-2013, 14:40 / Һаулығың-байлығың\nТеш һыҙлауын нисек баҫырға?\nЙәнгә тейә торған ауырыуҙар исемлеген тѳҙѳргә ҡушһаң, моғайын, һәр кеше беренсе урынға теш һыҙлауын ҡуйыр ине. Ысынлап та, яҙлы-кѳҙлѳ һауа торошо кинәт кенә үҙгәргән мәлдә тештәргә йоғонтоһо ҙур. Бындай осраҡта күптән түгел дауалатҡан йәки кариеслы тештәр елһенеп, маҙаға тейеп һыҙлай башлай. Бигрәк тә кискә, тѳнгә табан ауыртыу киҫкенләшән мәлдә ѳй шарттарында теште дауалау ысулдарын файҙаланыу зарур....\n22-10-2013, 13:38 / Һаулығың-байлығың\nКүҙеңде лә күҙ ҡараһы кеүек һаҡла\nОктябрҙең икенсе кесаҙнаһында Бѳтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы инициативаһы буйынса Бѳтә донъя күреү кѳнѳ билдәләнде. Был дата календарҙа һуҡырлыҡ проблемаһына иғтибар бүлеү ѳсѳн билдәләнгән. Уны үткәреүҙә бындай проблемаға бәйле булған тѳрлѳ ойошмалар ҡатнаша....\n22-10-2013, 13:36 / Һаулығың-байлығың\nПрививка ауырыуҙы «ауыҙлыҡлай»\nГрипп вирусы ҡуҙғытҡан киҫкен инфекцион сирҙе йыш ҡына башҡа респиратор ауырыуҙар, ҡыҫҡаса ОРВИ, менән бутайҙар. Әлеге кѳндә грипҡа оҡшаш респиратор вирустарҙың 200-ҙән ашыу тѳрѳ билдәле....\n14-06-2013, 14:12 / Һаулығың-байлығың\nҺѳнәри байрамдары уңайынан ҡаланың музыка мәктәбендә ҡала-район медицина хеҙмәткәрҙәрен ҡотлау һәм бүләкләү тантанаһы уҙҙы. Иң изге һәм почетлы һѳнәр эйәләрен муниципаль район Советы рәйесе Е.Я. Карепанов, муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары И.С. Теләүбаев, Белорет район үҙәк клиник дауаханаһының баш табибы Х.М. Мостафин, Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының Белорет ҡалаһындағы территорияль бүлек начальнигы Л.Б. Гущенский, медицина хеҙмәткәрҙәренең профсоюз етәксеһе В.Г. Нужина ҡотлап, изге теләктәрен еткерҙе. Оҙаҡ йылдар намыҫлы, фиҙаҡәр хеҙмәт иткән бер тѳркѳм...\n20-05-2013, 16:27 / Һаулығың-байлығың\nҠотороу сиренән һаҡланығыҙ!\nҠала һәм ауылдарҙа хужаһыҙ ҡалған эттәрҙең күбәйеүе йәмғиәтебеҙ ѳсѳн мѳһим проблемаларҙың береһе булып ҡала. Яуапһыҙ һәм вайымһыҙ хужалар эттәрҙе үҙ яйына ҡуйып сығарып ебәрә. Ә ҡайҙа етте шунда йѳрѳгән эттәр хәүеф сығанағына әйләнә. Улар ѳйѳр булып тупланып, үҙҙәренә аҙыҡ табыу маҡсатында сүп-сар ѳйѳмдәрен, сүп бактарын аҡтара. Бынан тыш, уларҙың тәбиғәттә ҡотороу сирен таратыусы ҡырағай хайуандар менән бәйләнешкә инеүе ихтимал. Күп осраҡта эттәрҙең агрессивлығынан бала-саға йәки иҫеректәр зыян күрә, сѳнки улар үҙҙәре эттәрҙе һѳжүм итеүгә этәрә. Балаларға берәҙәк эттәр менән уйнау...\n17-05-2013, 14:46 / Һаулығың-байлығың\nТалпан һѳжүме башланды\nКешелек яҙ етеү ҡыуанысы кисергән кѳндәрҙе, ҡояшты ҡаплаған ҡара болоттай, талпандар һѳжүме йәмһеҙләй. Болот тарала ла бѳтә, ә бына бәләкәй генә талпандың кешегә ҙур мәшәҡәт, хатта бәлә килтереүе ихтимал. Шуға ла тәбиғәт ҡосағына, баҡсаға, сквер-парктарға барыр алдынан һәр кемгә был зарарлы бѳжәктән һаҡланыу сараһын күрергә кәрәк. Яҙ башынан алып 1 майға тиклем ҡала дауаханаһының травматология бүлегенә 34 кеше талпан тешләүенә бәйле мѳрәжәғәт иткән. «Гигиена үҙәге» эпидемиологы Н.И.Сәғитова белдереүенсә, әлегә талпан энцефалиты менән ауырыусылар теркәлмәгән....\n6-04-2013, 15:45 / Һаулығың-байлығың\nХирург – яуаплы һѳнәр\nКескәйҙән хыялланған һѳнәренә эйә булып эшләп йѳрѳгән кешенән дә бәхетлерәге юҡтыр. Ғүмер буйына яратҡан эшеңде башҡарыу абруй, хѳрмәт менән бергә мәртәбәлек һәм ҙур ҡәнәғәтләнеү тойғоһо килтерә....\n4-04-2013, 16:14 / Һаулығың-байлығың\nЙәшәү рәүешен үҙгәртергә!\nСәләмәтлек. Беҙ һаулыҡтың ҡәҙерен уны юғалтҡас ҡына аңлай башлайбыҙ. Бѳгѳнгѳ кѳндә районыбыҙҙа үлемдең тыуымдан юғары булыуы, йѳрәк-ҡан тамырҙары, яман шеш, ашҡаҙан-эсәк, инсульт, инфаркт кеүек ауырыуҙарҙың артыуы һис кенә лә ыңғай күренеш түгел. Эшләп йѳрѳүсе халыҡтың күбеһе сир аҙып киткәс кенә табиптарға мѳрәжәғәт итә. Тимәк, предприятие, завод, учреждение һәм ойошмалар етәкселәренә уйланырға урын бар. Әйткәндәй, үҙ эшселәренең һаулығын ҡайғыртҡан, һау-сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалаған предприятиеларҙың алға китеүе һәм үҫеше бер кемгә лә сер түгел. «БашРЭС-Белорецк»,...\n22-02-2013, 15:03 / Һаулығың-байлығың\nЙәш табип эшкә килде\nОктярбь Революцияһына тиклем Сермән ауылында 5 урынлыҡ стационар дауахана булыуы билдәле. 1904 йылда Ҡазан университетын тамамлаған Атласов Хабибрахман тигән табип эшләгән. Уның ҡул аҫтында бер фельдшер ҙа булған. Һуғыштан һуң эшләгән билдәле табип В.К. Махиняны әле лә тик яҡшы яҡтан иҫләйҙәр. Р.А. Шәйәхмәтова, Р.М. Ҡәҙерғәлина, Р.А. Ағзамов бик тырышып эшләнеләр. Ә инде И.А. Килдейәров табип булып эшләгән сағында дауахананың базаһын нығытырға тырышты. Кер йыуыу, ҡабул итеү, ашхана, тѳкѳтмә тѳҙѳтѳлдѳ, стационар дауалау урындары арттырылды. Инде 25 йыл табип йѳгѳн Альберт Лев улы Ғарипов тарта....


Хәбәрҙәр: АҠШ: Джон Бейнер Барак Обамаға яуап бирҙе.\nАҠШ: Джон Бейнер Барак Обамаға яуап бирҙе.\nАҠШ конгресы вәкилдәр палатаһы спикеры Джон Бейнер президент Барак Обаманың хөкүмәтте финанслау һәм дәүләт бурысы кимәле тураһында республиканлылар менән һөйләшеүҙән баш тартыуына ҡәнәғәтһеҙлеген белдерҙе. Бейнер һәм республиканлылар диалогҡа әҙер, әммә тәүҙә демократтарҙан дәүләт сығымдарын ҡыҫҡартыуҙы талап итә.\nБейнер: “Беҙ, үтескә алыуыбыҙҙы, артығын сарыф итеүебеҙҙе уйламайынса, бурыс кимәлен күтәрә алмайбыҙ. Бында һүҙ минең хаҡта ла, республиканлылар хаҡында ла түгел. Һүҙ балаларыбыҙҙың, ейәндәребеҙҙең киләсәген һаҡлау хаҡында бара. Был сетерекле хәлдән сығыуҙың берҙән-бер юлы- һөйләшеүҙәр...”\n1 октябрҙә, яңы финанс йылына бюджеттың булмауы арҡаһында, АҠШ-та байтаҡ федераль учреждениелар ябылғайны. Министрлыҡ һәм ведомстволарҙың 800 хеҙмәткәре мәжбүри ялға оҙатылды. АҠШ дәүләт бурысы майҙа билдәләнгән иң ҙур кимәлгә- 16,7 триллион долларға етте лә инде.\nФинанс эксперттары, 17 октябрҙән башланыуы бик тә ихтимал булған “дефолт” һүҙен йышыраҡ ҡабатлай, сөнки ул саҡта ил бурыс йөкләмәләре буйынса түләй алмаясаҡ.


Башҡортостан Президенты Ҡырғыҙстандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Марат Шаршекеев менән осрашты\nУрта Азия дәүләте вәкиле Башҡортостанға Бөтә Рәсәй энергетика форумында ҡатнашырға килгән. Был сараға уны республика башлығы Ҡырғыҙстанға эш сәфәре барышында саҡырғайны.\nБыл осрашыуҙы сентябрҙәге эшлекле сәфәрҙә билдәләнгән ниәттәрҙе тормошҡа ашырыу буйынса тәүге аҙым тиергә лә мөмкин. Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, бер ай элек һөйләшеп килешелгән проекттар буйынса эш башланған да инде. Үҙ-ара хеҙмәттәшлекте киңерәк йәйелдереүгә өмөттәребеҙ ҙур, тине төбәк етәксеһе.\nОсрашыуҙа иҡтисади һәм гуманитар өлкәләге хеҙмәттәшлек юлдары тикшерелде. Уҙған йылда Башҡортостан менән Ҡырғыҙстан араһындағы тауар әйләнеше 225 миллион доллар тәшкил иткән. Урта Азия дәүләтенә нефть тауарҙарҙы сығарылһа, беҙгә башлыса электр лампалары, мамыҡ, йөн һәм йәшелсә килтерелә. Башҡортостанда әле ҡырғыҙ эшҡыуарҙары ҡатнашлығында 4 берлектәге предприятие ойошторолған. Улар күмәртәләп һатыу йүнәлешендә эшләй.\nОсрашыуҙа ҡырғыҙҙар менән башҡорттарҙың мәҙәни оҡшашлығы һыҙыҡ өҫтөнә алынды. Беҙ бер-беребеҙҙе тәржемәсеһеҙ ҙә аңлайбыҙ, тине Ҡырғыҙстан вәкиле.


Сәсең оҙон, хәтерең ҡыҫҡа булһын » Башкортостан кызы\nКамиллыҡҡа ынтылыш – яңырыу аша атҡарыла торған ғәмәл. Һәр тере йән дә шуға ынтыла. Яҙғыһын сей йәшелгә төрөнөү өсөн ағастар көҙгөһөн япраҡтарынан ҡотола, күбәләк ҡанат кирер өсөн ҡурсағын ташлай. Күңел дә шулай, яңы хистәр, кисерештәр һәм ҡыуаныстар хаҡына иҫкеһен ҡорбан итә. Ҡатын-ҡыҙҙың хәтере ҡыҫҡа, тигән был хаҡта халыҡ мәҡәле. Сөнки ул – баланы ғына түгел, кәйефте, көндәлекте, йорт йылыһын, ғаилә йолаларын да тыуҙырыусы.\nБына ни өсөн беҙгә, нәфис заттарға, хәтер һандығын, күңелебеҙҙе, тәнебеҙҙе һәм өй әрйәләрен бушатып, таҙартып тороу мотлаҡ. Бик күп тәғлимәттәрҙә тормошоңа яңы хис-тойғо йә башҡа нәмәне тартып килтерәм тиһәң, уға урын бушатырға, иҫкеһенән ҡотолорға кәрәк, тигән фекер бар. Урыҫтарҙың: «Изге урын буш тормай», – тигәне лә шуны ҡеүәтләй.\nҮткәндәр рухи тормошҡа, бигерәк тә кешеләр менән мөнәсәбәттәргә ҙур йоғонто яһай. Йөрәктә таштай ятҡан хистәр ҡатламы асылып таҙартылмайынса, рухи үҫеш юлында һәр саҡ тотҡарлыҡтар, кәртәләр осрап, күңел үҙен бәхетле һәм азат итеп тоймаясаҡ. Тормошта алға китеш еңел барһын өсөн йөрәгебеҙҙең таҙа һәм саф булыуы шарт, шуға ла иң беренсе үткәндәр ҡалдырған һыҙланыуҙар, асыуҙарҙан ҡотолорға, уларҙы үҙең менән йылдан-йылға күсереп йөрөтөүҙән туҡтарға кәрәк. Үпкә һәм асыу йөгө бик күп көстө йотоп, ауырыуҙарға һәм өҙлөкһөҙ һағышҡа, үҙ-үҙеңә ышанмауға килтерә. Һәм нескә ҡатламдар киңлегендә үҙегеҙҙе генә түгел, һеҙҙе үпкәләткән, көйҙөргән кешенең донъяһын да яйлап емерәһегеҙ.\n“Иңдәге ошо ауыр йөктән ҡотолорға ниәтегеҙ булһа, иң тәүҙә һеҙҙе рәнйеткән кешеләр исемлеген төҙөгөҙ. Ҡатындарҙы айырым, ир-егеттәрҙе айырым дәфтәргә яҙығыҙ. Гүзәл заттан күргән үпкәләрҙе ғәфү итеү тормошто бик тиҙ ыңғай яҡҡа үҙгәртергә һәләтле. Был ғәмәлде атҡара алған кеше тынысыраҡ булып китә, киләсәк өсөн борсолмай башлай, ир-егеттәр менән мөнәсәбәттәре яҡшыра. Саҡ ҡына ла аңлашылмаусанлыҡ йә арала һалҡынлыҡ булһа ла, әсәй өсөн дә айырым дәфтәр тотоғоҙ һәм унда эсегеҙҙә күп йылдар йөрөгән барлыҡ рәнйеүҙәрегеҙҙе яҙығыҙ. “Әсәй, һин миңә тауышың моңло түгел, тигәндә миңә бик ауыр булғайны, мин үҙемде башҡаларҙан кәм итеп тойҙом. Шул һүҙҙәрең һаман ҡолаҡ төбөндә яңғырап тора, әле булһа кеше араһында йырларға оялам... Уларҙың балалары һеҙҙең һымаҡ түгел шул, ҡара һылыу, тигәнеңдә, ҡиәфәтемдең етешһеҙ икәнлегенә аптыраным, әле булһа сибәрһең, тиһәләр, ялағайланыу тип ҡабул итәм...” Ошолайыраљ юҫыҡта үпкәләрегеҙ бөткәнсе яҙығыҙ. Бәлки, иларһығыҙ ҙа, ни тиклем тәрәнерәк төшөп, кире тойғоларҙы ҡағыҙ битенә һыпырып сығарып һала алһағыҙ, шул тиклем яҡшы. Ҡағыҙ барыһын да күтәрә, ә йөрәк тимер түгел. Шунан, йыбанмай, рәнйешегеҙ булған башҡа ҡатындар, әхирәт, күрше, туғандарығыҙҙы ла иҫегеҙгә төшөрөп, шундай уҡ әңгәмәләр үткәрегеҙ. Ир-егеттәргә күскәс, эште тағы ла атайҙан башлағыҙ. Йәшлек мөхәббәтегеҙ, осрашып йөрөгән егеттәрегеҙҙе лә хәтергә төшөрөргә тура килер. Уйҙағыны һүҙ итеп ҡағыҙға төшөрөү ул кешеләргә булған мөнәсәбәтегеҙҙе насарайтыр, тип ҡурҡмағыҙ. Әрнеүҙе эскә йыйып, беҙ унан ҡотолдоҡ, тип уйлайбыҙ, ә кисерелмәгән рәнйетеүселәр беҙҙе гел игәп тора. Үпкәләрҙән ҡотолоу, ғәфү итеү – эске аһәңлелек булдырыуға беренсе аҙым. Әлбиттә, йәнде имләү бер көнлөк эш түгел. Күңел түңәрәклегенең төп күрһәткестәренең береһе – кешеләр менән яҡшы мөнәсәбәт. Әгәр ҙә тормошоғоҙҙа теште ҡыҫмайынса шылтырата алмаған кешегеҙ булһа, тимәк, был өлкәлә эшләйһе бар әле. Рәнйеүҙәрегеҙҙе яҙып бөткәс, ҡабатлап уҡығыҙ, һаман да йәнегеҙ көйгән кешеләр булһа, яңынан яҙығыҙ, тыныс уҡый алаһығыҙ икән, рәнйеш киткән. Ысынлап ғәфү итә алһағыҙ, хәлегеҙҙең яҡшырғанын, артҡанын тойорһоғоҙ. Хәҙер инде кисерелеү хаҡында уйларға ваҡыт. Сөнки һеҙгә үпкәләгәндәр ҙә һаман да нескә киңлектәрҙә тормошоғоҙға зыян итеп, хатта ҡарғап йәшәүҙәре мөмкин. Һеҙҙең хаҡта насар уйҙар теләк-хыялдарығыҙ юлына тотҡарлыҡ булып ята. Иң ҙур һәм тиҙ һөҙөмтә, әлбиттә, кешенең үҙенән күҙмә-күҙ ҡарап йә телефон аша ғәфү үтенеү. Ләкин барыһының да быға ҡыйыулығы етмәй, был осраҡта өмөт тағы ла баяғы дәфтәрҙә инде...” – тип яҙа ҡатын-ҡыҙ тәбиғәте хаҡында яҙыусы психолог Ольга Валяева.\nКисереп һәм кисерелеп бөткәс, тағы ла бер кешене – үҙегеҙҙе нисек бар шулай ҡабул итәмме, тип уйлап ҡарағыҙ. Сөнки теге йә был холҡо, ҡылығы өсөн үҙ-үҙҙәрен бер туҡтауһыҙ битәрләп, язалап йәшәүселәр ҙә осрай. “Үҙ-үҙеңде ғәфү итеү, үҙеңә ҡарата ғәҙел булыу, яратыу аша ғына кеше төрлө насар ғәҙәттәренән ҡотола ала. Асыуҙы кешегә сығарыу зыянлы һәм кешенең йәмғиәттә үҙен тотоу ҡағиҙәләренә тап килмәй, үҙеңдә тотоу ҙа зарарлы. Эскә йыйылған кире тойғолар яйлап тәндә төрлө ауырыуҙар тыуҙыра”, – ти уй көсө хаҡындағы бик күп китаптар авторы Луиза Хей. Шуға ул тойғоларҙы сығарып өйрәнергә кәрәк. Йәнегеҙҙе көйҙөргән кешегә йоҙроҡ төйөп ташланырға ярамай, әлбиттә. “Был миңә оҡшамай”, “был аҙымығыҙ бер ҙә күңелемә ятмай” тигән һымаҡ ҡәтғи, әммә рәнйетерлек булмаған һүҙҙәр менән барыбер ҙә төрлө хәлдәргә мөнәсәбәтте белдерергә була. Улай үткер булмаһағыҙ, шул уҡ һүҙҙәрҙе мендәргә булһа ла әйтеп, уны туҡмап илап алырға була. Бер кем дә күрмәгәндә, әлбиттә. Мендәр туҡмауҙы теннис, волейбол кеүек әүҙем спорт төрҙәре йә йән көсөгөҙҙө һалып, ҡул менән кер йыуыуға алмаштырһағыҙ, ике ҡуяндың ҡойроғон тота алаһығыҙ.\nБер ҡараһаң, был ысулдар юҡ ҡына нәмә булып күренһә лә, рухи яҡтан таҙарыныу яҙмыш ҡуйған күп кәртәләрҙе алып ташларға һәләтле икәнен аңлағандар өсөн кисереү һәм кисерелеү өр-яңы офоҡтарға асҡыс та.\nТаҙарыныу ҡатын-ҡыҙ энергияһы менән бәйле, гүзәл затҡа ул күпкә еңелерәк тә бирелә. Кеше аңлы рәүештә ауыр хистәрҙән ҡотолмаһа, таҙарынмаһа, тәбиғәт барыбер үҙенекен итә һәм ул ваҡытта төрлө һынауҙар аша үтергә лә тура килә. Быны, мәҫәлән, яраның яңынан шешеп китеүе менән сағыштырырға булалыр. Ваҡытында тулыһынса таҙартылмай ҡалһа, ул, бөтәшһә лә, бер аҙҙан эренләп китәсәк, һәм был юлы инде тағы ла нығыраҡ һыҙланыуҙар үткәрергә тура киләсәк. Шуның өсөн һәр өлкәлә лә хәл шартлау хәленә еткәнсе әмәлен табып, таҙарынып барыу яҡшылыр. Алдағы исемлектә ҡатын-ҡыҙ көсөн (энергияһын) нығытыусы бушаныу юлдарының башҡа төрҙәре лә килтерелә:\n1. Еңелсә генә ашап, һыу ғына эсеп, йә бөтөнләй ашамай өсәр көнлөк ураҙалар тотоп таҙарыныу тәнгә генә түгел, йән өсөн дә ҙур файҙа. Шулай уҡ япон ғалимдары аҙыҡтың төҫөнә лә иғтибар итергә ҡуша, асыуҙан, нәфрәттән таҙарыныу өсөн аҡ төҫтәге аҙыҡ, нервылар ҡуҙғыуын баҫыр өсөн йәшел төҫтәге тәғәм ашар кәрәк, тип иҫәпләй.\n2. Күҙ йәштәре. Ҡатын-ҡыҙҙың тәненән токсиндар күрем күреү, тирләү һәм күҙ йәштәре аша сыға. Ә ир-егеттәрҙең бындай таҙарыныу юлдары әҙерәк, уларҙың уртаса ғүмер оҙонлоғоноң ҡатын-ҡыҙҙарҙыҡынан ҡыҫҡараҡ булыуының бер сәбәбе, бәлки, ошондалыр ҙа. Ауыр саҡта күҙ йәштәрегеҙҙе ҡойоп, рәхәтләнеп илап алыу көсөргәнешлекте лә бөтөрә, тынысландыра һәм сафландыра ла.\n3. Һыу менән таҙарыныу. Мунса төшөп йә саунала тирләп алыу ҙа тәндән төрлө тоҙҙарҙы, токсиндарҙы сығара. Унда әхирәттәрегеҙ менән барһағыҙ, бер-берегеҙҙең арҡаһын һылап, төрлө шифалы кершәндәр, үлән ҡайнатмалары ла ҡулланһағыҙ, ҡатын-ҡыҙ көсө тағы ла артыр.\n4. Ҡасандыр теләктәш, фекерҙәш булып та, хәҙер донъяға ҡараштары, тормош рәүештәре һеҙҙекенә тап килмәгән, йәки ҡапма-ҡаршы булған кешеләр менән аралашыуҙы туҡтатыуҙан уңайһыҙланмағыҙ. Был, әлбиттә, туғандарға ҡағылмай. Әгәр ҙә таныштарығыҙ менән ихлас була алмайһығыҙ икән, улар менән ваҡыт үткәргәндә, тормош ҡиммәттәрегеҙҙән тайпылырға мәжбүрһегеҙ (мәҫәлән, тартмаһағыҙ ҙа, барыһы ла тартҡас, тәмәке тотоп ултырырға мәжбүрһегеҙ һ.б.), аралашыу хаҡына үҙегеҙгә биргән вәғәҙәләрҙе боҙорға тура килә икән, был мөнәсәбәттәр һеҙҙең күңелегеҙҙе бөтәйтмәй, киреһенсә, хәлегеҙҙе генә һура. Кешегә яҡшы булайым тип, ят арбаға ултырып йөрөү – үҙ-үҙеңә хыянат ул.\n5. Мәсеткә, изге урындарға йөрөү, тауға күтәрелеү ҙә күңелде бөтәйтә, үҫтерә, көс бирә. Төрлө ерҙәргә барып ҡарағыҙ, ҡайһы бер урында кеше үҙен бигерәк рәхәт тоя, шундай мөйөштө табып алығыҙ.\n6. Динебеҙҙә лә күңелде борсолоуҙарҙан таҙарта торған махсус доғалар бар. Йән тыныслығы хаҡында ҡайғыртҡан һәр ҡатын-ҡыҙ уларҙы белергә тейештер. Тағы ла пәйғәмбәребеҙҙең ҡатыны Ғәйшә инәбеҙ эс бошоуын, ҡайғыны кәметеү, борсолоуҙарҙан таҙарыу өсөн тәлбин эсергә ҡушҡан. Тәлбин ул – ике ҡалаҡ арпа онона бер сынаяҡ һыу ҡойоп, биш минут талғын ғына ҡайнатҡас, бер ҡалаҡ бал өҫтәп болғатылған өйрә.\n7. Усаҡҡа, утҡа ҡарап ултырыу ҙа – таҙарыныуҙың бер төрө.\n8. Ерҙән ялан аяҡ йөрөгәндә, үләндә аунап алғанда һәм ағастарҙы ҡосаҡлап торғанда ла тәндәге кире энергия тупраҡҡа күсә. Уҫаҡ, йүкә һәм тирәк насар энергияны үҙенә һурып алырға һәләтле, тип иҫәпләнә. Ә имән, ҡайын һәм миләш, киреһенсә, үҙҙәренең көсөн бирә. Бер үк ағасҡа ҡабат-ҡабат мөрәжәғәт итергә кәңәш ителмәй. Шулай уҡ ағастарҙы ҡышҡыһын, улар ял иткән саҡта борсорға ярамай.\n9. Тоҙ менән таҙарыныу – халҡыбыҙҙа борон-борондан йәшәп килгән ысул. Тоҙ үҙендә бер юлы тере һәм үле энергияларҙы туплай ала. Унда күп нәмә боҙолмай һаҡлана, икенсе яҡтан, ныҡ тоҙло һыуҙа бөтә тере нәмә лә үлә. Боронғо яҙмаларҙа 21 көн дауамында көн һайын 10-15 минут тоҙҙа тапанһаң, нескә шекәрәләрҙә йыйылған бөтә кире энергия тоҙға күсә, тип әйтелә. Был ғәмәлдән һуң тоҙ йә ергә күмелергә, йә һыу менән йыуҙырылырға тейеш. Күп кеше менән аралашырға тура килгәндә, мейене артыҡ мәғлүмәт ташҡынынан һаҡлау өсөн, шулай уҡ йоҡо насар булғанда, төнгөлөккә баш осона балсыҡ йә ағас һауытта тоҙ ултыртҡандар. Бер ни тиклем ваҡыттан һуң тоҙ ҡарайһа, уны яңыһына алыштырғандар.\n10. Өй йыйыштырыу. Аҙнаһына бер тапҡыр кәрәкмәгән нәмәләрҙе ташлап, артығын мохтаждарға биреп, йортто таҙартып алыу мотлаҡ. Эс бошорғос хәтирәләр менән бәйле йә күңелегеҙгә ятмаған әйберҙәрҙән дә ҡотолоғоҙ. Өйҙө артыш яндырып сафландырып алыу ҙа яҡшы.\n11. Кеше араһында ялбырап йөрөгәндә, сәс үҙенә кире энергияны йыя тип һанала, шуға, ундай ерҙәрҙән ҡайтҡас, мотлаҡ сәсте йыуып алыр кәрәк.\n12. Таштар менән биҙәлгән биҙәүестәр кейеп йөрөп таҙарыныу ҙа – бик борондан килгән ысул. Һәр таштың үҙ тәғәйенләнеше бар, бер нисәүһенә туҡталып китәйек: авантюрин һағышты кәметә, кәйефте яҡшырта, аквамарин хистәрҙе һәм уйҙы тәртипкә килтерә, аметист көсөргәнешлекте баҫа, рубин эс бошоуҙы бөтөрә, сапфир ҡурҡыуҙарҙан ҡотолдора, тау гәлсәре кешене уратып алған, күҙгә күренмәҫ ете шекәрәне таҙарта, лазурит борсолоуҙарҙы алып ташлай, файҙаһыҙ бәйләнештәрҙе өҙә, турмалин ижади башланғысты яңырта, көсәйтә.\nҺәр өлкәлә лә өлгөр, етеҙ булайым тиһәң, үҙеңде нығытыу юлдарын белеү мөһимдер. Үҙегеҙҙе үҙегеҙ ҡурсаларға, хәстәрләргә өйрәнегеҙ, яратыу шунан башлана. Яратҡан кеше яҡты була бит!


Баш ҡаланың күп ҡатлы йорттары араһында уҙғарылған «Иң яҡшы подъезд» конкурсында беренсе урынға Мөбәрәков урамының 9-сы һанлы йортонда йәшәүселәр лайыҡ булған\nУлар үҙ көстәре менән йортто тыштан да эстән дә матурлаған. Был йорт эргәһенән үткән һәр кем һоҡланыуын йәшермәй. Ике йыл элек урындағы халыҡ үҙ теләге буйынса подъездарына матур һүрәттәр төшөрә башлай. Был эшкә улар йәш быуынды ла йәлеп итә.\nФатир хужалары подъезды ипкә килтереп, дәррәү һүрәт төшөрә башлағанда конкурс тураһында уйлап та бирмәй. Инициатив төркөм етәксеһе Альберт Тимерғәлиев әйтеүенсә, улар өсөн иң мөһиме- йәшәгән урындың таҙа, күңелле булыуы.\nШәхси йорттан айырмалы күп фатирлы торлаҡта йәшәүселәр тик берҙәм булғанда ғына бинаның эске һәм тышҡы яғын, тирә-яҡ биләмәне күркәм тота ала.\nБыл йортта йәшәүселәрҙең бай фантазияһына, зирәклегенә һоҡланырға ғына ҡала. Һәр бер һүрәт үҙенсәлекле: бында ауыл тәбиғәте, ә иң өҫкө ҡатта Салауат Юлаев һәйкәле.\nМатурлыҡ тыуҙырыусыларҙың маҡсаттары ҙур. Улар киләсәктә буш урындарға һүрәттәр төшөрөргә, яҙғыһын йорттоң тирә-яғын йәшелләндереп тағы ла конкурстарҙа ҡатнашырға иҫәп тота.


Башҡортостандың 13 районында баҫыуҙағы уңыштың һәләк булыуы арҡаһында ғәҙәттән тыш хәл иғлан ителде\nБыл исемлеккә - Баҡалы, Бәләбәй, Бүздәк, Дәүләкән, Иглин, Ҡырмыҫҡалы, Кушнаренко, Краснокама, Нуриман, Стәрлебаш, Өфө, Федоровка һәм Шишмә райондары индерелгән. Ауыл хужалығы культуралары ҡырылыуының төп сәбәпе - ерҙең үтә дымлы булыуына бәйле.\nТөбәктең ауыл хужалығы министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Ғәҙәттән тыш хәл режимының индерелеүе - уңыш йыйыу буйынса маҡсатлы күрһәткестәргә өлгәшмәгән өсөн федераль бюджетҡа штраф түләүҙән ҡотолоу сараһы ла булып тора.\nИлшат Фәзрахманов, Башҡортостандың ауыл хужалығы министры: «107 хужалыҡта барлығы 22 мең гектар майҙанда ауыл хужалығы культураларының һәләк булыуы теркәлгән. Әлегә тейешле документтар әҙерләнә. Ғәҙәттән тыш хәлдең иғлан ителеүе һәм баҫыуҙа көтөлгән юғалтыуҙар - көҙгө уңышҡа бигүк тәьҫир итмәйәсәк. Республикала сәсеү эштәре өс миллион гектарға яҡын майҙанда башҡарылды».


Округтың проблемалар даирәһе\nБөгөн Өфөлә Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Советтың һәм округтың Гражданлыҡ йәмғиәте институттарын үҫтереү буйынса Йәмәғәтселек советының берлектәге ултырышы үтә.\nТөбәктәрҙән етәкселәр әлеге ваҡытта бөтә донъя өсөн мөһим мәсьәләне тикшерәсәк. Ултырыштың темаһы - финанс көрсөктән сығыу һәм Волга буйы федераль округына ингән республикаларҙың, край һәм өлкәләрҙең социаль-иҡтисади хәленә кире йоғонтоһон кәметеү буйынса саралар.\nАтап әйткәндә, һүҙ банк секторына ҡағылышлы мәсьәләләр, иҡтисадтың реаль секторын кредитлау, тотош иҡтисадта хәлдәр торошо, эшһеҙлек проблемалары тураһында барасаҡ.\nӘйтергә кәрәк, округтың проблемалары Рәсәйҙең тотош иҡтисады өсөн актуаль. Округтың сәнәғәт етештереүе өлөшө 25 процент тирәһе тәшкил итеүен иҫәпкә алғанда, илдең именлеге Волга буйы федераль округының иҡтисади үҫешенең көсөргәнешлелегенә бәйле.\nБерлектәге ултырышта округта производствоны оптималләштереү юлдары тикшерелә. Волга буйы федераль округында производство - ул тотош тармаҡтар. Шулай итеп, сәнәғәт структураһында машинаëàð эшләү (Мари Иле, Мордовия, Удмуртия, Сыуашстан, Киров, Пенза, Һамар һәм Ульяновск өлкәләре) һәм яғыулыҡ-энергетика комплексы (Башҡортостан һәм Татарстан, Нижегородка, Ырымбур, Һарытау өлкәләре һәм Пермь крайы) кеүек тармаҡтар беренселәрҙән.\nВолга буйы федераль округының сәнәғәт етештереүе күләмен ауыл хужалығы продукцияһы (Башҡортостан һәм Татарстан республикалары, Нижегородка һәм Ульяновск өлкәләре, Пермь крайы), химия сәнәғәте продукцияһы (Башҡортостан, Татарстан, Нижегородка һәм Һамар өлкәләре, Пермь крайы) һәм еңел сәнәғәт продукцияһы (Татарстан, Мари Иле, Мордовия, Нижегородка һәм Пенза өлкәләре, Пермь крайы) тәшкил итә.\nХәл ҡатмарлы булыуына ҡарамаҫтан, әммә ауыр түгел - округтың күп төбәктәре әлеге көрсөк эҙемтәләренә ваҡытынан алда әҙерләнә алды. Миҫал өсөн, беҙҙең төбәкте алайыҡ.\nБР иҡтисади үҫеш министры Евгений Евтушенко һүҙҙәренә ҡарағанда, ôèíàíñ көрсөã³ Башҡортостан өсөн артабанғы үҫешêә нигеҙ итеп алынған урын була ала. Башҡортостандың көрсөктән сығыу осорона ныҡлыҡ запасы бар. 2008 йылда республиканың социаль-иҡтисади үҫеш йомғаҡтары быны иҫбатлай. Донъялағы финанс көрсөгө эҙемтәләре үткән йылдың йәйендә үк тойола башлауына ҡарамаҫтан, күрһәткестәр тынысландыра.\nШулай итеп, төбәк тулайым продукты 800 миллиард һум тәшкил иткән (үҫеш һигеҙ проценттан юғарыраҡ), ойошмалар әйләнеше иҡтисади эшмәкәрлектең барлыҡ төрҙәре буйынса 1,722 триллион һумға еткән (21,3 процентҡа артҡан). Йыл дауамында үҙебеҙҙә етештерелгән тауарҙарҙы бушатыу, башҡарылған эштәр һәм күрšœтелгән хеҙмәттәр күләме 1,011 триллион һум тәшкил итте, был 2007 йыл күрһәткестәренән 15 процентҡа юғары.\nСәнәғәт етештереүе индексы 109,2 процент тәшкил итте, уртаса эш хаҡы 14084 һумға тиклем артты, халыҡтың ғәмәлдә эйә булған аҡсалата килемдәре 14,5 процентҡа артҡан.\nӘйтергә кәрәк, Башҡортостан бөтә күрһәткестәр буйынса Волга буйы федераль округында, һәм тотош Рәсәйҙә алдынғы урынды биләй. Алдан алынған мәғлүмәттәр буйынса, Башҡортостан илдә ауыл хужалығы тауарҙарын етештереү күләме буйынса өсөнсө урынға сыҡты, торлаҡ файҙаланыуға тапшырыу буйынса - алтынсы, ваҡлап сауҙа итеү әйләнеше, төҙөлөш, түләүле хеҙмәттәр күрһәтеү буйынса - етенсе, тулайым төбәк продукты күләме буйынса - һигеҙенсе, инвестициялар һәм һалым йыйымдары күләме буйынса тәүге тиҫтәлә.\nВолга буйы федераль округында республика торлаҡ файҙаланыуға тапшырыу һәм ваҡлап сауҙа итеү әйләнеше буйынса - беренсе, тулайым төбәк продукты күләме, инвестициялар, төҙөлөш, ауыл хужалығы буйынса - икенсе, һалым йыйымдары буйынса өсөнсө урынға сыҡҡан.\nБыл - оҙайлы срокка еренә еткереп планлаштырыу һөҙөмтәһе. 2006 йылда 2020 йылға тиклем Башҡортостан Республикаһының социаль-иҡтисади үҫеш стратегияһы ҡабул ителде, һәм әлеге көрсөк беҙ һайлаған юлдың дөрөҫ булыуын иҫбатланы.\nЯғыулыҡ-энергетика комплексы, юғары технологиялы машинаëàð эшләү, ауыл хужалығы, урман сәнәғәте һәм башҡалар - былар республика өсөн өҫтөнлөклө тармаҡтар. Һәм былар - төбәктең көрсөк осоронда билдәле өҫтөнлөктәре. Евгений Евтушенко билдәләүенсә, республиканың яғыулыҡ-энергетика комплексы продукцияһына - нефть һәм нефть продукттарына - һәр саҡ ихтыяж бар.\nАуыл хужалығында ла быға оҡшаш хәл, ул көрсөк осоронда республика баҙарын һәм Рәсәй аҙыҡ-түлек баҙарының хәтһеҙ өлөшөн яулай ала.\n- Машинаëàð эшләү тармағы шулай уҡ өҫтөнлөклө булып тора. Һәм, иң элек, ул - күп планлы, сәнәғәт тармаҡтарының төрлө ихтыяждарын ҡәнәғәтләндереүгә йүнәлтелгән.\nВолга буйы федераль округының башҡа төбәктәрендә лә иҡтисад структураһының республика иҡтисадына оҡшаш булыуын иҫәпкә алғанда, унда көрсөк артабанғы үҫеш өсөн нигеҙ итеп алынған урын була ала.\nӘммә, Евгений Евтушенко фекеренсә, төбәк-ара сәнәғәт кластерҙарын булдырыу тураһында ла уйларға кәрәк:\n- Кәрәкле булған ерҙә кластерҙар булдырырға кәрәк. Республикала, миҫал өсөн, машина эшләү, туризм, урман эшкәртеү кластерҙарын булдырыу маҡсатҡа тап килә.\nНанотехнологиялар, электрон сәнәғәте өлкәһендә кластерҙар булдырырға була. Һәм башҡа төбәк-партнерҙарҙың ҡатнашыуы һәйбәт булыр ине. Башҡортостан башҡа төбәктәрҙә кластерҙар булдырыуҙа ҡатнашыу мәсьәләһен тикшерергә әҙер - беҙҙең предприятиелар диалог өсөн асыҡ һәм хеҙмәттәшлеккә әҙер. Һәм бындай кооперация кәрәк. Волга буйы федераль округы бындай потенциал менән тулыһынса конкуренцияға һәләтле һәм уңышлы буласаҡ.


Өфө дәүләт нефть техник университетының уҡыу алдынғыларына ҡыҙыл дипломдар тапшырҙылар // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө дәүләт нефть техник университетының уҡыу алдынғыларына ҡыҙыл дипломдар тапшырҙылар\n9:57, 26 июня 2014 Йәмғиәт\nФото: Хәниф Сөнәғәтуллин\nШаршамбы, 25 июндә, Өфө дәүләт нефть техник университетының һигеҙенсе корпусында уҡыу алдынғыларына ҡыҙыл дипломдар тапшырыу тантанаһы уҙҙы. Сараны асып, ӨДНТУ ректоры вазифаһын башҡарыусы Рәмил Бәхтизин быйылғы сығарылыштың юбилейлы, 65-се булыуын билдәләне. Өфө нефть институтын тамамлау тураһындағы тәүге дипломдар 1950 йылда тапшырыла. Ул саҡта уны 13 кеше ала. Был ваҡыт эсендә юғары уҡыу йортон 90 мең тиерлек кеше тамамлаған. Өфө дәүләт нефть техник университетын тамамлаусылар араһында – хеҙмәт геройҙары, федераль кимәлдәге министрҙар, эре нефть компаниялары етәкселәре.\n— Бөгөн Нефть университетының дипломы ҙур ихтыяжға эйә, уны эш биреүселәр хуп күрә. Уңышлы эшләр өсөн лайыҡлы эш урынын табырһығыҙ тип ышанам, — тине, университетты тамамлаусыларға мөрәжәғәт итеп, Рәмил Бәхтизин.\nБыйыл 3561 кешенең 458-һе ҡыҙыл диплом менән тамамланы. Шатлыҡтарын уртаҡлашырға уҡытыусылары ғына түгел, ә ата-әсәләре лә килгәйне. Йәш белгестәрҙең күбеһе эш урындары менән билдәләнгән – уларҙы яғыулыҡ-энергетика комплексы предприятиеларында көтәләр.\n— Студенттарҙың күбеһе уҡыу барышында үҙенең киләсәген билдәләй һәм шул компанияларҙа производство практикаһын һәм стажировка үтә, — тип һөйләне тау-нефть факультеты деканы Айрат Хафизов. — Беҙҙә уҡып сыҡҡан йәш белгестәр «Роснефть», «Транснефть», «Газпром», «Лукойл» кеүек ватан, шулай уҡ сит ил компанияларына эшкә урынлаша. Йыл һайын факультетты 300-ҙән ашыу кеше тамамлай, шул саманы уҡырға ҡабул итәбеҙ.\nБөгөнгө көнгә ӨДНТУ-ла 20 бакалавриат йүнәлеше, 35 һөнәр һәм 13 магистратуры йүнәлеше (45 программа) буйынса 17800-ҙән ашыу студент белем ала.\nШул уҡ көндө Өфө дәүләт нефть техник университетында ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған 34 юғары уҡыу йортон тамамлаусы ҡулына диплом алды. Өсәүһендә – ҡыҙыл диплом. Дипломдарҙан тыш, уларға юғары уҡыу йортоноң бюджеттан тыш средстволарынан аҡсалата пособиеға исемле сертификаттар һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙылар.\nТеги: юғары уҡыу йорттары,өфө дәүләт нефть техник университеты,дипломдар тапшырыу


Бөгөн Башҡортостанда икенсегә удмурт һылыуҙарының «Чемберина» конкурсы үтә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБөгөн Башҡортостанда икенсегә удмурт һылыуҙарының «Чемберина» конкурсы үтә\n11:45, 16 апреля 2010 Сәйәсәт\nБөгөн Яңауыл районының Шудек ауылы мәҙәниәт йортонда икенсегә Башҡортостандың удмурт һылыуҙарының «Чемберина» конкурсы үтә. Тәүге тапҡыр ул ике йыл элек ойошторолдо һәм 20 йәшлек Лиана Миңлемөхәмәтоваға еңеү алып килде. Яңы конкурстың гран-прийы һәм бүләктәренә айырым номинацияларҙа удмурт милләтенән булған 11 сибәр ҡыҙ дәғүә итә: бишәүһе Яңауыл районынан, өсәүһеТәтешленән, икәүһе Ҡалтасынан һәм йәнә бер һылыу Нефтекаманан. Ҡатнашыусыларға 15 — 22 йәш. Улар араһында мәктәп уҡыусылары, студенттар һәм эшләп йөрөүселәр ҙә бар.\nҠыҙҙарға йөҙ-ҡиәфәтен генә түгел, эске матурлығын да күрһәтергә мөмкинлек биргән биш конкурста ҡатнашырға тура киләсәк. Тәүге һынау – визитка. Икенсеһе — өйгә эш – милли аш-һыу. Уны әҙерләүҙән тыш, матур итеп бирә белергә лә кәрәк. Өсөнсө һынау ҙа алдағыһына оҡшаш – милли костюм конкурсы, удмурт милли костюмын кейеп күрһәтеү менән бергә, уны ниндәй осраҡтарҙа кейеү кәрәклеге хаҡында бәйән итеү мотлаҡ. Интеллектуаль конкурс –удмурт йолаларын һәм ғөрөф-ғәҙәттәрен белеү. Һынауҙарҙың йомғаҡлау этабы «минең һәләттәрем» тип атала һәм һылыуҡайҙарға һайлау мөмкинлеге бирә: улар йырлай, бейей, шиғыр һөйләй ала.\nҺылыуҙарҙан иң һылыуҙы компетентлы һәм объектив жюри билдәләй, баһалама ағзалары иҫәбендә Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы, Башҡортостан удмурттарының тарихи-мәҙәни үҙәге, Яңауыл районы хакимиәте, шулай уҡ Удмуртия Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы вәкилдәре бар.\nКонкурс сәғәт 15-00-дә башлана.


“Тыуған ерем, һәр төбәгең миңә атай йорто кеүек ҡәҙерле...”\nАзат Миңлеғәли улы Ғәниев – намыҫлы һәм фиҙакәр хеҙмәте, тыуған яғына сикһеҙ һөйөүе һәм тоғролоғо менән яҡташтары араһында лайыҡлы абруй ҡаҙанған шәхестәрҙең береһе.\nЭйе, уның бөтә ғүмере тыуған төйәге, күңеленә яҡын Никифар ауылы менән тығыҙ бәйле. Әлшәйҙең хозур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан Никифар ауылында донъяға килеп, балалыҡ һәм йәшлек йылдары ошонда үтә. Үҙенең яҙмышын, буласаҡ тормош иптәшен дә Никифарҙа осрата Азат Миңлеғәли улы. Хәҙер бына ярты быуаттан ашыу ҡулға-ҡул тотоноп, ике ҡыҙҙарының һәм ейәнсәрҙәренең уңыштарына ҡыуанып, татыу ғүмер кисерә улар. Бөтмәҫ мәшәҡәттәргә бай тынғыһыҙ хеҙмәт йылдарында тап ошонда шәхес, етәксе булараҡ формалаша һәм ғүмер көҙөн - яҡташтарының сикһеҙ рәхмәте һәм тәрән ихтирамы менән һуғарылған, йомарт һәм күркәм ғүмер байрамын дә тыуған Никифар ауылында ҡаршылай Азат ағай.\n“Сит ерҙә солтан булғансы, үҙ илеңдә олтан бул”, ти халыҡ мәҡәлендә. Был тап уның тураһында әйтелгәндер ул. Ишле ғаиләлә тыуған малай кесе йәштән крәҫтиән хеҙмәтен татып үҫә. Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән атаһы өлкән ағаһы менән фронтҡа китә, әммә уларға яу яланынан әйләнеп ҡайтырға насип булмай. Әсәһе балаларын яңғыҙы аяҡҡа баҫтыра. Армияла хеҙмәт иткәндән һуң, Азат колхоз баҫыуына эшкә сыға. Тәүҙә тракторсы, һуңынан шофер булып эшләй. Бала саҡтан ер эшенә күнеккән, техникаға битараф булмаған егет, ауыл хужалығын артабан үҫтереү өсөн квалификациялы кадрҙар кәрәклеген аңлап, Бәләбәйҙәге ауыл хужалығын механикалаштырыу һәм электрлаштырыу техникумына уҡырға инә. Уны уңышлы тамамлағас, дипломлы йәш белгес колхозға ҡайта һәм трактор бригадаһына етәкселек итә.\nНиндәй генә эшкә тотонмаһын, Азат Миңлеғәли улы үҙ бурысына яуаплы ҡарай һәм эшен намыҫлы башҡара. Шуға ла “Правда” колхозының партия комитеты секретарын район ауыл хужалығы идаралығы етәксеһе урынбаҫары итеп тәғәйенләүҙәренә ғәжәпләнергә лә түгел. Әммә йәне-тәне менән Никифар еренә береккән Ғәниев һандуғастар төбәге булған ауылынан, уның саф һауалы тын иртәләренән, мул уңышлы иген баҫыуына илткән таныш һуҡмаҡтарҙан, ауылдаштарынан башҡа тормошон күҙ алдына ла килтерә алмай. Ике йылдан һуң, легендар колхоз рәйесе Ә. Ә. Зиннәтуллин хаҡлы ялға киткәс, “Правда”ға эшкә ҡайта.\nАзат Миңлеғәли улы районда ғына түгел тирә-яҡта алдынғы колхоздарҙың береһе булған, юғары уңыштары менән даны бөтә республикаға таралған был колхозға егерме йыл етәкселек итә. Ул эшләгән дәүерҙә төҙөлөш киң ҡолас ала – производство биналары, социаль-мәҙәни объекттар, баҫыу һәм ферма эшсәндәре өсөн торлаҡ йорттар төҙөлә, ауылдар төҙөкләндерелә. Етәксе производство күрһәткестәре генә түгел, колхозсыларҙың да тормошо күтәрелһен, ауылда йә шәү сифаты яҡшырһын өсөн ҡулынан килгәндең бөтәһен дә эшләй. Ә бит хужалыҡта бер генә ауыл булмаған. Уларҙың һәр береһендә юлдар һалыу, һыу менән тәьмин итеү, газ индереү мәсьәләләрен хәл итергә кәрәк. Дим йылғаһы аша газ үткәргес төҙөүгә ирешкән никифарҙарҙың тырышлығы арҡаһында күрше Ғәйнәямаҡ һәм башҡа ауылдарҙа йәшәүселәрҙең дә йорттарына зәңгәр яғыулыҡ килә. Колхозсылар өсөн 80 фатир (ә был үҙе ике урам) төҙөлә. Хужалыҡ шәхси торлаҡ төҙөүселәргә лә ярҙам итә, Урал аръяғы райондарынан буралар ҡайтартыу өсөн бушлай транспорт бүленә. “Правда” колхозы етәкселеге хатта ундағы хужалыҡтарҙың береһе менән дуҫтарса мөнәсәбәт урынлаштыра, килешеү буйынса бүрәнә өсөн орлоҡ, фураж һәм башҡа тауарҙар оҙата. Хеҙмәт эйәләренең лайыҡлы эш хаҡы алыуы тураһында әйтеп тораһы ла түгел. Шуға ла ул йылдарҙа колхозда кадрҙарға бәйле ҡытлыҡ булмай – һәр кем үҙ эшенең ҡәҙерен белеп, ярыштар ойоштороп, намыҫ менән хеҙмәт һала.\nНикифар ауылы тиҙҙән бейек йорттары, таҙа урамдары, һоҡланғыс производство биналары, балалар баҡсаһы, ҡеүәтле участка дауаханаһы булған иң матур һәм иң төҙөк ауылдарҙың береһе булып китә һәм бында килгән һәр кемдә ул йылы тәьҫораттар ҡалдыра. Ҡунаҡтарҙы иң элек бер сменала 75 кешене ҡабул итә алған амбулаторияһы һәм 50 койка-урынлыҡ стационары булған, заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған участка дауаханаһы һоҡландыра. Был бина бик ҡыҫҡа ваҡыт – бер йыл эсендә “Правда” колхозы рәйесе А. М. Ғәниев инициативаһы менән төҙөлә. Ә 1988 йылда Азат Миңлеғәли улы Мәскәүгә табиптарҙың I Бөтә Союз съезына саҡырыла. Ул унда медицина өлкәһендә эшләмәгән, ауылдаштарын сифатлы медицина хеҙмәтләндереүе менән тәьмин итеү өсөн яңы дауахана бинаһы төҙөгән берҙән-бер делегат була.\nҒәниевтың уңыштары тураһында һөйләгәндә уның тормош юлдашы, 1969 йылдан алып, медицина институтын тамамлағандан һуң Никифар участка дауаханаһына етәкселек иткән Клара Мөхәмәтхужа ҡыҙының роле хаҡында ла әйтеп үтмәү мөмкин түгел, әйткәндәй ул бөгөн дә ошо вазифаһында хеҙмәт һала. Был йылдар арауығында баш табип яҡташтары өсөн ҡулынан килгәндең бөтәһен дә эшләй. Уның иң ҙур ҡаҙаныштарының береһе – республикала тәүгеләрҙән булып галокамераны ҡулланыуға индереү, бында тын юлдары ауырыуҙары менән яфаланған пациенттарҙы дауалау өсөн тоҙ шахтаһы булдырыла. К. М. Ғәниева етәкселек иткән дауахана һәр ваҡыт алдынғылар сафында була, унда дауаланған кешеләр һәр ваҡыт һауығып, ҡәнәғәт булып ҡайтып китә. Ғәниевтарҙың ике ҡыҙы ла әсәләре юлын һайлаған, был да уларҙың ғаиләһендә табип һөнәренең абруйы тураһында һөйләй. Ләйсән – табип-эндоскопист, Ида – табип-аллерголог, икеһе лә Өфөлә йәшәй һәм эшләй. Улар “Йылдың иң яҡшы табибы” исеменә һәм “Алтын эскулап” статуэткаларына лайыҡ булған. Ғәниевтарҙың берҙән-бер ейәнсәре, медицина университетында уҡыусы Эльзаның да тиҙҙән табип буласағы бер кемде лә ғәжәпләндермәҫ, тип уйлайым.\nЙылғалар, туған ер ҡуйынынан бәреп сығып, яҙмыш билдәләгән тарафҡа юл ала. Шуның кеүек кешене лә яҙмыш һәм уңың теләк-маҡсаттары тормош буйлап алып бара. Ә Азат Миңлеғәли улын ғүмер юлында ниндәй ынтылыштар әйҙәгән һуң? Райондың почетлы гражданины, республиканың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, халыҡ мәғарифы отличнигы, “Почет билдәһе” ордены кавалеры, бөгөн үҙенең 80 йәшлек күркәм юбилейын билдәләүсе ир-уҙаман, һәр төбәге атай йорто кеүек ҡәҙерле булған туған ереңдә эшләү ҙур ҡәнәғәтлек килтерә, ә уңыштар яңынан-яңы ҡаҙаныштарға илһамландырып, күңелгә дәрт-дарман, йәшәү көсө өҫтәй, ти.\nРайоныбыҙҙың почетлы гражданины А. М. Ғәниев.


Бөтә Рәсәй «Сәләмәтлек аҙналығы» акцияһы сиктәрендә Иглин районында уҡыусылар араһында йөҙөү буйынса ярыштар үтте\n«Дельфин» бассейнында ойошторолған бәйгелә төбәктең төрлө мәктәптәрендә белем алыусы балалар ҡатнашты. Йәш спортсылар 25 һәм 50 метр араға йөҙөүҙә етеҙҙәрҙе асыҡланы. Ярышта барлығы биш тиҫтәнән ашыу уҡыусысы үҙ көсөн һынап ҡараны.\nШулай уҡ райондың сәләмәт тормош алып барыусылары «Чемпион менән зарядка» акцияһына ла ҡушылды. Сараны 2004-се йылда Афинала үткән олимпия уйындарында бронза миҙал яулаусы Эдуард Тюкин алып барҙы. Ауыр атлет етәкселегендәге күнекмәләрҙе сарала ҡатнашыусы һәл кем һур теләк менән башҡарҙы. Һуңынан Иглиндәр чемпион менән иҫтәлеккә фотоға төштө.


“Башҡортостан. 75-Еңеү” исемле күргәҙмәгә рәхим итегеҙ!\nӨфө халҡы һәм ҡунаҡтары “Рәсәй- минең тарих” паркында “Башҡортостан. 75-Еңеү” исемле күргәҙмәне ҡарай ала. Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 75 йыллығына арналған күргәҙмә тәүге ҙур интерактив экспозиция һанала.\nҺарытау өлкәһендә Башҡорт мәҙәниәте һәм мәғарифы көндәре башлана\nБөгөн Перелюб, Пугачев райондарында ҡурай, ҡумыҙ, халыҡ бейеүҙәре һәм йырҙары буйынса оҫталыҡ дәрестәре бирелә: Күсембәт, Калинин, Бобров Гай, Мәҡсүт ауылдарының мәҙәниәт йортонда осрашыуҙар ойошторола.\nБашҡортостанда еңел сәнәғәтте 2024 йылға тиклем ике тапҡырға үҫтереү бурысы ҡуйылған\nӨфөлә еңел сәнәғәтте үҫтереү перспективалары тураһында парламент ултырышы тыңлауҙары үтте. Еңел сәнәғәт – халыҡ ҡуллана торған тауарҙар менән тәьмин итеүсе тармаҡ булып тора. Әлеге ваҡытта республикала бындай 344 ойошма эшләй. Улар кейем-һалым, туҡыма һәм күндән эшләнгән тауарҙар етештерә. Еңел сәнәғәтте үҫтереүгә бәйле проблемаларҙы төрлө ведомстволар менән берлектә хәл итеү мөһим, ти Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе урынбаҫары Рөстәм Ишмөхәмәтов.\nБашҡортостанда "Домкомплект" программаһын ҡулланып 1 мең ярым кеше торлаҡлы булған\nБыл проект 8 йыл ғәмәлгә ашырыла. Унда ҡатнашыусыларға йорт төҙөлөшө өсөн материалдар бирелә, йә сығымдарының бер өлөшө ҡаплана. Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Егор Родин.\nДемография проблемаларын хәл итеү ғәмәлгә ашырырлыҡ бурыс\nСентябрь указында яҙылған демография проблемаларын хәл итеү ҡатмарлы, әммә ғәмәлгә ашырырлыҡ бурыс. Социология фәндәре кандидаты Рим Вәлиәхмәтов шундай фекерҙә. Демографик көрсөк бөтә ил өсөн хас күренеш ти ул.\nБашҡортостан парламентының эшмәкәрлеге Радий Хәбиров ҡул ҡуйған сентябрь указын иҫәпкә алып аныҡланасаҡ\n2 октябрҙә Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай янындағы Консультация советында депутаттар Башҡортостандың үҫеш стратегияһы тураһында документҡа бәйле нормаларҙы ҡарай. Республика парламентының көҙгө сессияға эш планы билдәләнә, тип белдерҙе спикер Константин Толкачев.\nБашҡортостанда изге йорттар һаны йәнә берәүгә артты\nКүгәрсен районы Аҙнағол ауылында өр-яңы мәсет үҙ ишектәрен асты. Иман йорто ауыл халҡы көсө һәм ауылдаш-бағыусылары ярҙамында төҙөлгән. Айырыуса шәхси эшҡыуарҙар ҙур ярҙам күрһәтте, тине мәсеттең имам-хатибы Ғабдулғәли Алсынбаев.\nБашҡортостан юлдарында ремонт 15 ноябргә тиклем тамамланырға тейеш\nОшо ваҡыттан алып эҫе асфальт һалынмаясаҡ, тип хәбәр итәләр Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетынан.\nБашҡортостанда өс тимер юл төҙөү планлаштырыла\nӨфөнән урау юл, Нефтекамаға тиклем һәм Сибайҙан Магнитогорск аша Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ районына тиклем. Бөгөн Өфөлә асылған Транспорт форумында ошо турала килешеүҙәргә ҡул ҡуйыу планлаштырыла. Өфөнөң көньяғынан урау юл ҡалала тауар вагондарын кәметеүгә булышлыҡ итәсәк. Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе Тимур Мөхәмәтйәнов һөйләй.\n"Янғантау" геопаркы донъя кимәлендә танылыу аласаҡ, ти эксперттар\nБыл биләмәгә ЮНЕСКО статусы бирелеүе уның мәртәбеһен тағы күтәрә, туристар һанының артыуы көтөлә. Республика парламенты депутаты Руфина Шаһапова фекере.\n"Торлаҡ һәм ҡала мөхите" был көндәрҙә Өфөлә үткән "УралСтройИндустария" форумының төп темаһы\nПленар ултырыш, эшлекле осрашыуҙар уҙғарыла, компаниялар үҙҙәре эшләп сығарған материалдар, техника менән таныштыра. Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Артем Ковшов.\nБашҡортостанда торлаҡ төҙөлөшөндә алданыусылар проблемалары хәл ителә\n28 октябрҙә Өфө районындағы "Миловка паркы" комплексында 400-ҙән ашыу кешегә фатир асҡыстары тапшырылырға тейеш. Республика башлығы Радий Хәбиров ошондай бурыс ҡуйҙы. Эштәр Алданған өлөшсөлөргә ярҙам фондынан финанслана. Республика төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы Марат Әхмәҙуллин.\nТуғыҙ тиҫтә йылдан һуң, Аҙнағолда аҙан тауышы яңғыраны\nКүгәрсен районының тағы бер ауылы мәсетле булды. Быға тиклем төбәктең Ерекле ауылында иман йорто сафҡа инһә, уҙған шәмбе Аҙнағолда асылды. Ул бер йәй эсендә төҙөлгән.\nӨфөнөң батут үҙәгендә йырсы Аҡйегет Вәлитов ауыр йәрәхәт ала\nКүнекмә үтәгән ваҡытта муйынын ауырттыра. Өфөнөң батут үҙәгендә йырсы Аҡйегет Вәлитов ауыр йәрәхәт ала. Ул ашығыс рәүештә дауаханаға килтерелә. Йырсының туғандары менән БСТ каналы хәбәрсеһе Әлфинә Килдейәрова осрашты.\n«Миловка паркы» төҙөлөшөндә ҡатнашып алданған өлөшсөләр фатирлы буласаҡ\n28 октябрҙә "Миловка паркы" төҙөлөшөндә ҡатнашып алданған 400-гә яҡын өлөшсө күптән көткән фатир асҡыстарын аласаҡ. Аҙаҡҡы датаны "Төҙөлөш сәғәте"ндә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров ҡуйҙы. Бер ай эсендә төҙөүселәр "Йәштәр" комплексындағы дүрт йортто файҙаланыуға тапшырырға тейеш.\n«Юлдаш плюс» йәштәр интернет радиоһы биш йыллыҡ юбилейын билдәләне\nОшо уңайҙан ижади коллектив баш ҡала халҡы һәм ҡунаҡтарына ҙур концерт-дискотека программаһын тәҡдим итте. Сарала һуңғы йылдарҙа башҡорт эстрадаһында киң билдәлелек яулаған йәш башҡарыусылар сығыш яһаны. Көй-моңдар менән бергә, ҡыҙыҡлы һөйләшеүҙәр, юмор оҫталары ла сәхнәгә сыҡты.\n«Аҫылташ» форумы - Баймаҡ районында\nҺуңғы йылдарҙа республикала лидерҙарҙы асыҡлаусы, сәләмәт тормошто пропагандалаусы проекттар маҡсатҡа ынтылыусан йәштәр араһында киң популярлыҡ яулай. Ошо көндәрҙә республиканың тиҫтәләп районында күсмә мәғариф майҙансығы эшләне.\nӘбйәлил районы «Милләттәр кросы»на ҡушылды\nБөтә Рәсәй спорт сараһында өлкәндәр менән бергә мәктәп уҡыусылары, хатта балалар баҡсалары тәрбиәләнеүселәре лә ҡатнашты. Тәүге, 400 метрлыҡ дистанцияла район хакимиәтенең бүлектәрендә эшләүсе ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр, төбәк советы депутаттары, ауыл биләмәләре башлыҡтары, район үҙәгенең ойошма-учреждениелары етәкселәре йүгерҙе.\nРеспублика район-ҡалаларының Башҡортостандың 100 йыллығына арналған халыҡ ижады фестиваль-марафоны дауам итә\nИртәгә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында "Башҡортостан тарихы биттәре" фестивален Мәсетле районы вәкилдәре дауам итә. Сәхнәлә райондың билдәле ижади коллективтары сығыш яһаясаҡ, фойела милли ризыҡтар һәм сувенирҙар, сәнәғәт ойошмалары тауарҙары күргәҙмәһе, Мәсетленең данлы үткәне һәм бөгөнгөһөнә арналған экспозиция тәҡдим ителәсәк.


Башҡортостанда уҡытыусыларға ҡытлыҡ күҙәтелә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:28, 23 июля 2021 Йәмғиәт\nРеспубликала педагогия хеҙмәте баҙарында ҡытлыҡ күҙәтелә, 1500 уҡытыусы етешмәй. Башҡортостандың мәғариф министры Айбулат Хажин Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Үҙәк штабы рәйестәше, «Сириус» мәғариф үҙәге етәксеһе Елена Шмелева һәм колледж етәкселәре менән осрашыуҙа ошо турала белдерҙе. Шуға бәйле уҡытыусыға йөкләмә арта, ул яҡынса 1,5 ставка тәшкил итә, тине Хажин.\nМинистр һүҙҙәренсә, Башҡортостан урта һөнәри белем биреү учреждениелары һаны буйынса бишенсе урынды биләй. 96 колледж 136 белгеслек һәм 90-100 эшсе һөнәрҙәр буйынса әҙерлек башлай.\n«Беҙ матди-техник базаны яңыртабыҙ. «Йәш профессионал»дар проекты сиктәрендә заманса оҫтаханалар асыла. Быйыл уларҙың һаны 67-гә етергә тейеш», — тип һөйләне Айбулат Хажин.\nШмелева билдәләүенсә, хәҙер төп бурыс — белем алыу мөмкинлеген киңәйтеү һәм уҡытыусыларға ҡытлыҡты кәметеү. Быны төп университеттар менән модулле программалар иҫәбенә эшләргә мөмкин.\nХәҙер, Елена Шмелева һүҙҙәренсә, интеграциялы уҡытыу — һөнәр алды программалары талап ителә. Һүҙ эш биреүсенең һәм мәғариф учреждениеһының партнерлығы, индустриаль партнерҙарҙың ресурстары менән файҙаланыу тураһында бара.\n«Белем биреү учреждениеларының һәм предприятиеларҙың партнерлыҡ мөнәсәбәтен индерергә тәҡдим ителә. Бөгөн беҙ лицейҙарҙа һәм Өфө дәүләт нефть техник университетында ошондай миҫалдарҙы күрҙек», — тине Елена Шмелева.\nТеги: Елена Шмелева, мәғариф


Ярослав миҙал алды | Йәншишмә\nЯрослав ҡыйыу аҙымды былтыр яҙ көнө яһаған. Ул йорт алдында дуҫтарын көтөп торғанда икенсе ҡатта асыҡ тәҙрә төбөндә бәләкәй ҡыҙҙы күреп ҡала. Бер аҙҙан ул ситкә үк килеп, аҫҡа ҡолай. Әлдә ергә төшөп өлгөрмәй, шул мәлдә малай йүгереп барып, уны тотоп ала.\nМәртәбәле сараға килеүсе йәш батырҙар өсөн бик шәп экскурсия программаһы ла әҙерләнгәйне. Улар Кремлдә, Ҙур Мәскәү дәүләт циркында, зоопаркта ла булып, онотолмаҫ тәьҫораттар алды.\n« Юбилейың ҡотло булһын, өлкән ағайыбыҙ!\nРеспубликала тәүге тапҡыр »


Өфөлә коммуналь хеҙмәттәр көсәйтелгән эш режимында эшләй - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nУлар бөгөн дә урамдарҙы ҡарҙан таҙарта. Был эшкә 133 берәмек махсус техника, 16 машина йәлеп ителгән. Шәмбе яуа башланған ҡар йәкмәшбе иртәһе генә тамамланды. Һуңынан ямғыр яуа башланы. Ноябрь аҙағы өсөн был аномаль күренеш. Һауа температураһының бер күтәрелеүе, бер төшө-е хәлде тағы ла ҡатмарлаштыра. Юлдарҙа боҙлауыҡ барлыҡҡа килә. Был көндәрҙә водителдәргә оҙон юлға сығыу кәңәш ителмәй.\n20 ноября Аҡса булһа бер муҡса\n23 ноября Хәйриә эшмәкәрлеген законһыҙ нигеҙҙә алып барыусы ойошмаларға ҡарата саралар күреләсәк


Главная » Презентации » Prezentacia na temu rauil bikbaev\nПрезентация на тему "Рауил Бикбаев" по обществознанию\nТекст слайда: Рауил Бикбаев. Биографияһын өйрәнеү. Эшләне: Баҡалы районы Яңы Маты төп дөйөм белем биреү мәктәбенең башҡорт дәүләт теле уҡытыусыһы Хәсәнова Шәрифә Памир ҡыҙы\nТекст слайда: Ырымбур Рауил Бикбаев тыуып –үҫкән Туҡсоран буйындағы Үрге Ҡунаҡбай ауылы ҡыпсаҡ ырыуы нигеҙләгән боронғо ауылдарҙан иҫәпләнә.\nТекст слайда: Әҙиптең шәжәрәһе Аҫылгәрәй- Бикбай- Ҡотлоәхмәт- Хәсән- Мөхәмәтша-Шәрәфетдин-Төхфәтулла-Рауил\nТекст слайда: Өләсәһе Өләсәһе Мәүлитбикә - Табылдиндар ҡыҙы – һүрәт төшөрөргә әүәҫ булған Ул шулай уҡ сәсән телле зат булған. Ауылдағы төрлө хәлдәр,ҡылымһыр ҡылыҡтар тураһында төртмә таҡмаҡтар сығарырға яратҡан. Кесе улы Ғизетдин Алыҫ Көнсығышта һалдат хеҙмәтендә вафат булғас, уға оло бәйет бағышлаған.\nТекст слайда: Атаһы Төхфәтулла Бикбаев Туҡсоран буйы башҡорто. Йорт һалырға ағасы, яғырға утыны булмаған яландарҙа халыҡ барыбер әмәлен тапҡан, гөрләтеп донъя көтөр өсөн көс-ғәйрәт туплай алған.\nТекст слайда: Әсәһе Хәлле ғаилә – кулак, тип, Архангель губернаһындағы Котлас лагерҙарында бик күп нужалар күрә. Ыҙа-яфаларға сыҙай алмай, 1936 йылда ауылына ҡасып ҡайта. Армиянан ҡайтҡан Төхфәтулла Рәҡиәгә өйләнә, шулай ғына кире һөрөлөүҙән ҡотола\nТекст слайда: Бикбаевтар ғаиләһе Бикбаевтар бик матур ғаилә ҡоралар. Биш бала үҫтерәләр.1938 йылдың декабрь айында донъяға килгән Рауил шул ишле ғаиләлә, етеш тормош шарттарында иркен үҫә\nТекст слайда: Шағир ауыл тураһында Бала саҡ һәм үҫмер йылдарым күберәк тәбиғәт менән, бигерәк тә һыу буйы, Соран йылғаһы менән бәйләнгән. Даланың иң хәтерҙә ҡалған саҡтарының береһе- яҙ килеүе, үҙәктәрҙең шаулап ярып килеп тҡшҡүҙәре. Сорандың ташыуы, ҡар һыуы ҡойоп, йомран тотоуҙар…\nТекст слайда: Белем алыу Ғабдрафиҡ-ете йыллыҡ мәктәп Аҡбулаҡ педучилищеһы Өфө дәүләт университеты Аҡбулаҡ студенты – 1954 йыл\nТекст слайда: Дала офоҡтары (1964) Дала улының шиғриәтенә баштан уҡ дала киңлектәре, сикһеҙ офоҡтары эркелеп-тулҡынып килеп инә, күңел ҡылдарын сиртә. Рауил Бикбаевтың шиғри теле «далам, далам» һүҙе, икһеҙ-сикһеҙ дала образы менән асыла\nТекст слайда: Ҡош юлы (1967) Оло Башҡортостан, Уралтау образдары үҙе йәшәгән ғәзиз ил, урман-таулы, ҙур-ҙур йылғалы, ғәжәйеп бай тәбиғәтле, төрлө милләтле, алсаҡ күңелле уңған халыҡ йәшәгән гүзәл тараф булып һынлана\nТекст слайда: Автобиография (1969) Ғ. Сәләм премияһы Туған халҡының азатлыҡ өсөн көрәшкән атаҡлы Батырша, Юлай Аҙналин, Салауат батыр образдары урын ала. Йорт-ер, тыуған яҡ, Башҡортостан, оло Ватан образы менән бергә шағирҙың күңел биографияһының бергә береккән сағылышын күҙәтергә була\nТекст слайда: Лирика (1971) Лирика- шағирҙың күңел донъяһы көҙгөһө. Лирик герой нигеҙендә Рауил Бикбаевтың үҙ тормош юлына, характерына тығыҙ бәйләнешле кеше, шәхес яҙмышы ята\nТекст слайда: Ғүмер уртаһы (1976) Көндәремде ваҡлыҡтарҙан әрсеп, Һөҙөп ташлап шау-шыу туртаһын, Юлдарыма хафа менән бағам Еткән саҡта ғүмерем уртаһы... Үҙ быуыны-тиҫтерҙәренең уй-тойғолары, заман, кешелек яҙмышы тураһында лирик үткерлек һәм гражданлыҡ пафосы йырлай\nТекст слайда: Һөйөнсө (1979) -Кеше тыуҙы, һөйөнсө! -Тыуыуҙары ни өсөн? -Аяғына баҫып илдән Алыр өсөн һөйөнсө. Был китабында шағирҙың лирикаһы, поэтик биҙәктәре, эске егәре, моңо баҙыҡланып етә\nТекст слайда: Ерем балҡышы (1982) Уйҙарым, тауҙарҙан ашып, Ҡымыҙҙай тора ташып. Эш бүлмәм – Башҡортостаным, Өҫтәлем- Урал ташы. «Ерем балҡышы»-шағирҙың күңел балҡышы ул»- тип яҙа Ғайса Хөсәйенов\nТекст слайда: Бураҙналар (1985) Туҙан бөртөгөләй кесерәйҙем Йондоҙҙарға саҡлы ҙурайҙым, Тал сыбығы булып бөгөлөп төштөм, Мәғрур имән булып турайҙым.\nТекст слайда: Яҙмышым (1988) Бөгөнгө көн менән төн шикелле Бүленмәгән тигеҙ яҙмышым. Үтә көнөм, төнөм хаҡлыҡ тиеп, Ғәҙелһеҙлек менән алышып... Китаптың исеме үк автор алдында күп, яуаплы бурыстар ҡуя. Шағирҙың яҙмышына ни яҙған икән?\nТекст слайда: Һыуһаным, һыуҙар бирегеҙ (1991) Һыу буйҙарында һыуға һыуһау- нимә һуң ул?Юғары әхлаҡ сифатарына һыуһау сағыла был поэмала\nТекст слайда: Барыһы ла беҙҙең намыҫта. Халҡыма хат (1991) Башҡорт балаһы мин, Ер хәтерендә Мең йыл уйылып ҡалған эҙем бар. Быуындарға ялғап быуындарҙы, Илде тотҡан телем, һүҙем бар. Шул тел менән халҡым хаҡ яҙмышын Ҡайһы быуаттарға яҙмаған. Күпме аҫыл ерҙәренән яҙған, Күпме аҫыл ирҙәренән яҙған, Күпме аҫыл йырҙарынан яҙған, Тик моңонан, теленән яҙмаған\nТекст слайда: Яңғыҙ ҡоштоң осоп барғаны (2003) Ниндәй заман! Ҡуҙғалды бар илдәр... Һәр хәбәрҙе тертләй-тертләй көтәм. Иҫкән ел дә гүйә уйҙарыма, Юлдарыма мина һалып китә. Ил өҫтөнә килгән ауырлыҡтар һәм ҡаршылыҡтар хаҡында борсола, тынғы бирмәй әҙипкә\nТекст слайда: Йөҙ ҙә бер хәҙис (2001-2003) Кешелектең төп ҡиммәте иман, тигән, Имандың һәр тармағына инан, тигән, Иман нурын һанлаусының Хикмәт тулы һүҙҙәренә Һис шикләнмәй инан, тигән. “Хәҙистәр үҙҙәренең кешелеклеге, тәрән фәлсәфәһе, тапҡыр теле менән мине ғүмерлеккә арбаны», тип яҙа Рауил Бикбаев\nТекст слайда: Башҡортостан Республикаһының Дәүләт гимны (2008) Башҡортостан, һин һөйөклө ғәзиз ер, Халҡыбыҙҙың изге Ватаны. Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа Тыуған илдең тыныс ар таңы. Дан һиңә, Башҡортостан! Илен һөйгән азат халҡына дан! Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә Сәскә ат, Башҡортостан! (Р. Бикбаев менән Р. Шәкүр һүҙҙәре) Workgroup: әй\nТекст слайда: Мин күптән инде көндәлектәр яҙам. Ҡырҡ йылдан ашыу ваҡыт эсендә күргәндәрем-кисергәндәрем теркәлеп барған дәфтәрҙәрем хәҙер бер нисә китап булырлыҡ. Тормошом сәхифәләре тәүге осорҙа онотҡанда бер тигәндәй ҡағыҙ битенә төшһә, ғүмер үткән һайын уларға йышыраҡ иғтибар иттем. Көндәлектәр асылда минең ижадымдың үҙенсә бер мөһим өлөшөнә әйләнде. (Р. Бикбаев)\nТекст слайда: Халҡыма бер һүҙ Рауиль Бикбай 22 февраля 2013 в 8:19 Мин аҡһаҡты бар яһаным — Аяҡлыға булһын һабаҡ. Мин сулаҡты бар яһаным — Зарланмаһын ҡуллы ҡабат. Мин күҙһеҙҙе бирҙем ергә — Күҙ ҡәҙерен белһен күҙле. Мин телһеҙҙе бирҙем ергә — Һүҙ ҡәҙерен белһен һүҙле. Бәндәләрҙән ҡаҙытамын Мәңгелек йорт — гүр-ҡәберҙе. Бәлки, шул саҡ ҡәҙерләрҙәр Нур ғүмерҙе, ғәзиз ерҙе.\nТекст слайда: Ҡулланылған әҙәбиәт Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе / Баш мөхәррир Р.З.Шәкүров. Өфө: Башҡорт энциклопедияһы дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 696 бит, һүрәттәре менән. Рауил Бикбаев. Яңғыҙ ҡоштоң осоп барғаны /Шиғырҙар. Рауил Бикбаев: " Халҡым яңылышмаһын ине" 1967 йыл: Ҡош юлы: Шиғырҙар, поэмалар. Өфө, 1967. 1976 йыл: Ғүмер уртаһы: Шиғырҙар, поэмалар. Өфө, 1976. 1985 йыл: Бураҙналар: Шиғырҙар, поэмалар. Өфө, 1985. Ғ. Хөсәйенов. Рауил Бикбаев. Тормошо һәм ижады. Өфө-2008 Берйән Байым. Ижадсылар. Өфө-2008 bashkir.jimdo.com ›башҡорт-әҙәбиәте/ bash-portal.ru uldashfm.ru vk.com › rbikbai agidel-rb.ru


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - "ҮҘЕМ БУЛЫП ҠАЛАМ" - 2015 - Мәҡәләләр\n"ҮҘЕМ БУЛЫП ҠАЛАМ"\nФарсы теленән тәржемә иткәндә, уның исеме "Һөйөклө" тигәнде белдерә. "Һөйкөмлө һөйәк" тиҙәр, ғәҙәттә, ундайҙарҙы халыҡта. Яҙмышы, ғаиләһе, эшенән уңыуына шөкөрана ҡылып, үҙ-үҙе, тирә-йүндәгеләр менән тулы гармонияла йәшәгән Франгизә Финан ҡыҙы өсөн быйыл юбилей йылы. Телевидение режиссеры, Телерадиосәнғәт мәктәп-студияһы белгесе Франгизә Илбәкованың күркәм генә юбилейы алдынан үҙенә бер нисә һорау менән мөрәжәғәт иттек.\nТамашасы Һеҙҙе кем булараҡ яҡшыраҡ таный - режиссермы, әллә сценарийҙар оҫтаһы итепме, әллә шағирә булараҡмы?\n- Күберәк телевидение режисеры булараҡ беләләрҙер, тип ышанам, сөнки был эшкә үҙемдең көсөмдө, тырышлығымды күберәк һалғанмындыр, моғайын. "Аҡ тирәк, күк тирәк" тапшырыуы, ҡатын-ҡыҙҙар өсөн барған "Айгөл иле" тележурналы, "Инсан", "Нәҙер" тапшырыуҙар циклдарын өлкәнерәк быуын яҡшы иҫләй. "Йома" тапшырыуында ла эшләнем, "Арҡайым" зыялылар клубы бер нисә йыл бик уңышлы барҙы. Артистар, яҙыусылар, шағирҙар ижадына арналған тапшырыуҙар күпме булды! Мифтахетдин Аҡмулланың, Башҡортостандың халыҡ шағирҙары Марат Кәримовтың, Факиһа Туғыҙбаеваның ижадына арналған фильмдар ҙа ижад емештәрем исемлегендә. Режиссер бик ижади ҡараш талап иткән һөнәр ул, геройыңдың хистәрен, эске кисерештәрен тоя белеүҙән тыш, бар тупланған мәғлүмәтте дөрөҫ итеп үрә белеү ҙә кәрәк. Күп ижадсыларҙың концерттарын, юбилей кисәләрен үткәрергә, сценарийҙар яҙырға, был сараларҙың сәхнә режиссеры булырға ла тура килде. Шиғырҙарыма иһә Салауат Низаметдинов байтаҡ йырҙар яҙҙы. Ришат Сәғитов менән ижади дуҫлыҡ "Күрше малай" тигән балалар йырынан башланды. Бик популяр йыр булды ул, ғәжәп инде, хатта дискотекаларҙа шуға бейейбеҙ, тип килеп әйтә торғайны йәштәр.\nКомпозиторҙар әйтеүенсә, бөтөн шиғырға ла йырҙар яҙылмай. Йырлап ҡына торған шиғырҙар нисек тыуа?\n- Шағирә булыу өсөн ниндәйҙер айырыуса, бик юғары һәләткә эйә булырға кәрәк, тип иҫәпләнем гел генә һәм үҙемде шағирә тигәндәренән ояла инем. Шулай ҙа шағирҙар араһында ла минең шиғырҙарыма яҡшы баһа биреүселәр бар икәнен беләм. Тәүге хистәр тәбиғәткә һоҡланыуҙан килә, аҙаҡ инде икенсерәк тойғолар кисереүҙән түҙмәйенсә ҡулға ҡәләм алаһың. Шиғырҙарың шау хистән, һөйөүҙән генә тора, тигәндәре бар. Был шиғриәтемә, бәлки, ниндәйҙер еңеллек тә бирәлер, әммә ҡатын-ҡыҙға ил-көн темаһын, проблемаларын күтәреү мотлаҡ түгел, тип иҫәпләйем. Быныһы инде Хоҙай тарафынан ир-егеткә йөкмәтелгән бурыс.\nЙыһан ҡанундары буйынса, ҡатын-ҡыҙ тормошҡа тап һөйөү аша бағырға тейеш түгелме һуң?\n- Һис шикһеҙ, гүзәл зат булараҡ тормошто тап ошо яҡтан - һөйөү, наҙ аша күреү тәбиғи хәл. Беҙҙең был донъялағы бурысыбыҙ - яҡтылыҡ таратыу. Үҙе булып ҡала алған, үҙенең эске торошонан ҡәнәғәт ҡатын-ҡыҙ ғына нур сығынағы була ала. Яҙмышыма рәхмәтлемен, үҫкән ғаиләмдә ауыр эштәрҙе ағайҙар күтәрһә, еңелдәрен ҡустылар эшләне. Апайҙар ҙа күңелемде аяп ҡына торҙо, шуға бер аҙ иркәрәк тә инем. Ошо наҙҙы үҙ ғаиләмдә лә татыйым, Ишморат ысын егеттәрсә һүҙен дә әйтә, яҡлай ҙа, һаҡлай ҙа, баһамды күтәрә лә белә. Ғаиләмдә аңлау тапҡанға күрә, эшем дә алға барҙы. Ижад бит ул бер яҡлы ғына түгел, үҙемде төрлө яҡлап үҫтерә алыуыма ла шатланам.\nКем иһә Франгизә Илбәкованың төрлө яҡлы ижады менән тағы ла яҡынданыраҡ танышырға теләй, 25 сентябрҙә уның "Үҙем булып ҡалам" тигән концертына килә ала. Концерт тулыһынса уның шиғырҙарына яҙылған йырҙарҙан торасаҡ. Тәүге өлөштә шиғырҙар менән йырҙарҙы бәйләп, бәләкәй генә драматик тамаша ҡороласаҡ. Икенсе өлөш тыуған яҡ, бөгөнгө көн хаҡында уйланыуҙарға бәйле буласаҡ. Сарала Франгизә Илбәкованың "Үҙем булып ҡалам" тигән шиғырҙар китабының презентацияһы ла ойошторола.\nЯҙылған: 22.09.15 | Ҡаралған: 823


Башҡортостанда «бысраҡ» сәнәғәт производстволарын индереүҙе тыялар // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n13:33, 13 ноября 2019 Иҡтисад\nБашҡортостанда «бысраҡ» сәнәғәт производстволарын индереүҙе тыялар Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостанда Дәүләт Йыйылышы депутаттары республиканың Экология кодексына үҙгәрештәр индерергә ниәтләй. Ошо көндәрҙә аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса комитет ултырышында кодексҡа республика биләмәһендә яңы «зыянлы» производстволар индереүҙе сикләгән төҙәтмәләрҙе ҡаранылар. 2020 йылдың 1 ғинуарынан тирә-яҡҡа кире тәьҫир иткән яңы капиталь төҙөлөш объекттарын улар экологик параметрҙары буйынса иң яҡшы технологияларҙан ҡалышмаған осраҡта ғына файҙаланыуға тапшырыуға рөхсәт ителә. Тәү сиратта был нефть сығарыуға һәм эшкәртеүгә, төҫлө металл мәғдәндәрен сығарыуға һәм байыҡтырыуға, төп органик һәм органик булмаған матдәләр етештереүгә ҡағыла.\nДәүләт Йыйылышы рәйесе Константин Толкачев һүҙҙәренсә, индустриаль төбәк өсөн был аныҡлыҡ принципиаль әһәмиәткә эйә.\n«Башҡортостан – сәнәғәт яғынан үҫешкән төбәк. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бындай «миҙал»дың экологик зыян рәүешендәге кире яғы ла бар. Тәбиғәтте һаҡлау саралары – ғәмәлдәге производстволарҙы яңыртыу һәм таҙартыу ҡоролмаларын ғына ҡуйыу түгел. Был шулай уҡ проектлау һәм төҙөү этабында экологик контроль. Әгәр баҙар продукттың сифатын көйләһә, производствоның тирә-яҡ мөхиткә йоғонтоһо дәүләт контролендә булырға тейеш».\nЗакон проектында «бысратыусы матдә» төшөнсәһенә лә аныҡлыҡ индерелә.


Ер: Ҡорбан байрамы\nДәүләтшин Әбделғәзиз Абдулла улы (1861—12.05.1920), Рәсәй империяһы һәм Совет Рәсәйенең хәрби эшмәкәре, генерал-майор (1913). Дворяндарҙан. 1880 йылдан Рәсәй империяһы армияһында, шул иҫәптән 1907 йылдан Хәрби министрлыҡ Баш штабының Азия бүлеге хеҙмәткәре, 1917 йылдың июленән 1918 йылдың декабренәсә — начальнигы. 1918 йылдан РККА-ның Бөтә Рәсәй баш штабы хеҙмәткәре, бер үк ваҡытта 1919 йылдан РККА-ның башҡорт частары кавалерияһы инспекторы, башҡорт милли ғәскәрҙәренең тарихын өйрәнеүсе. 3-сө дәрәжә Изге Владимир (1915), 2-се дәрәжә Изге Анна (1910), 2-се (1906) һәм 3-сө (1896) дәрәжә Изге Станислав ордендары кавалеры. Сығышы менән Ырымбур губернаһы Бөрө өйәҙенән.\nСухоруков Алексей Яковлевич (1916—20.02.1973), 1939–40 йылдарҙағы совет‑фин һуғышында, Бессарабияла һәм Төньяҡ Буковинала 1940 йылдағы хәрби хәрәкәттәрҙә һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы яугир. Майор. Советтар Союзы Геройы (1943). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы Преображеновка ауылынан.\nМихалёв Борис Андреевич (1921—8.03.2005), хужалыҡ эшмәкәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1951 йылдан Красноусол быяла заводының яуаплы хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1957 йылдан — баш инженер, 1962 йылдан — директор, 1982—1991 йылдарҙа граждандар оборонаһы буйынса инженер. РСФСР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1974). 1-се дәрәжә Ватан һуғышы (1945), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1966, 1968) һәм ике Ҡыҙыл Йондоҙ (1942, 1945) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Көйөргәҙе районы Ермолаевка ауылынан.\nҠотошов Наил Муллайән улы (1926—23.02.2007), хужалыҡ һәм дәүләт эшмәкәре, ғалим-иҡтисадсы. 1953 йылдан Йәркәй МТС-ының баш инженеры һәм директоры; 1956—1961 һәм 1966—1970 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары; 1970—1987 йылдарҙа — республиканың халыҡҡа көнкүреш хеҙмәте күрһәтеү министры. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1981). Башҡортостан Республикаһы хеҙмәтләндереү тармағының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1996).\nБронштейн Ефим Михайлович (1946), ғалим-математик, юғары мәктәп ветераны. 1968 йылдан Өфө авиация институты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты уҡытыусыһы. Физика-математика фәндәре докторы (1999), профессор (2001 Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2007). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nИшбаев Ғиниәтулла Ғарифулла улы (1961), ғалим-тау инженеры. 2000 йылдан Өфөләге «Буринтех» ғилми-производство предприятиеһы директоры, 2008 йылдан — генереаль директоры. Техник фәндәр докторы (1997), профессор (2008). Рәсәй Федерацияһының (2014) һәм Башҡортостан Республикаһының (2003) атҡаҙанған нефтсеһе. Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең фән һәм техника өлкәһендәге премияһы лауреаты (2000). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2016).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=20_июль&oldid=1047907 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 18 июль 2021 в 18:14\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:14 18 июль 2021 үҙгәртелгән.


ГЗК - Бөтә донъя юристар! Интернет-кафе адвокат менән юридик.\nараһында бәхәс булманы\n(кадастр шулай яҙылған) яҙма йәки был күсемһеҙ милек ерҙе һәм күсемһеҙ милек комплекслы метес илдең сиктәрен\nКүпселек илдәрҙә, хоҡуҡи системаның формалашыуына оригиналь кадастр системаһы ҡулланыласаҡ административ һәм тирә-яҡ, һәм ер участкаһының үлсәмен билдәләү өсөн урын, норматив документтар һүрәтләнә.\nТөп мәғлүмәт сығанағы булып тора һәм ер биләүсе баярҙарға гзк.\nАҡш, ер кадастр бюроһы сиктәрендә төшөрөү буйынса идаралығы (BLM) асыҡ бөтә ерҙә иҫәпкә алып. Йыш ҡына бындай тикшеренеүҙәр талап ер файҙаланыу тарихын ентекләп өйрәнә, юридик, һәм башҡа документтар. үҙ эсенә кадастр милеккә, биләмәгә, ҡайҙалығын аныҡ (координаталар ҡулланған гнсс шуға күрә лә-хата, многолучевость кеүек), күләм (майҙан), культивация яһау һәм ер участкаларына хаҡтар ауылдары айырым булған. Бөтә донъяның күп кенә илдәрендә ҡулланыла буйынса кадастр, ҡайһы бер башҡа яҙыу менән бергә, кеүек атамалар теркәлгән. ҡағиҙә булараҡ, оҙата, һәм до-до-до-Ер системаһының көнүҙәк мәғлүмәт, күсемһеҙ милек хоҡуғы яҙыу бар (мәҫәлән, хоҡуҡтарын сикләү һәм яуаплылыҡ). Был, ҡағиҙә булараҡ, геометрик тасуирламаһын үҙ эсенә ер участкаһын, башҡа яҙыуы менән бәйле, мәнфәғәттәре асылында һүрәтләү, йәки был мәнфәғәттә күҙәтеү аҫтында булған милек, хаҡтар һәм уны яҡшыртыу һәм участка йыш ҡына. Иң һуңғы һүҙен инглиз телдәре аша килә. captaculum кадастр латин, француз, реестры йән башына һалым, йәки исемлегенә регистрҙарын, 'линияһы буйынса', 'телгә һәм йүнәлештәрен билдәләне һәм һәйкәлде построчно мөйөшө буйлап араһы метр, ә сәғәт. Кадастр словоформа сифат, өлкәһендәге дәүләт идаралығы файҙаланыу, милек өсөн һалым һалыу һәм беренсе сиратта. Кадастр бүлеген терминологияһын үҙ эсенә ала.\nҒәҙәттә ентекле һүрәтләнә\nөсөн өйәҙен, улусын, кавалерия, йөҙ, участка, участка, кварталында һәм блогы. Иң тәүге заказ кадастр ҡайһы бер роман булыр Императорға ҡайтарыу өсөн ер дәүләт милке, шәхси кешеләргә биреп булһа, бындай килем ҡайтарыла һәм шуның менән холдингы. ad яһау кампанияһы береһе кадастр шулай буласаҡ, таш маркет һаҡлай, - тиелә тикшереү. 'император Веспасиан, үҙе туҡланған tribunician һигеҙенсе йыл, шулай, ер хәле нисек тергеҙеү өсөн, сайты ii императоры август галлик легион һалдатҡа биргәндәр, ләкин ул бер нисә йыл дауамында шәхси кеше биләй, һәр записи на заказ күҙәтеү картаһы менән йүнәлтелгән булырға тейеш 'быуат' һайын ренталь. Шулай итеп, элекке һалым неполученный веспасиан был ерҙе кире ҡайтара алмай. Рим менән төшөп, бөтөрөлөп кадастр карталарын ҡулланыу. Ер урта быуат яҙма тасуирлау масштабы практикала ҡулланыу, артыҡ тикшереүҙәр менән түгел, ә аныҡ ярҙамы. Алтынсы һәм етенсе быуат башында ғына тергеҙелә кадастр картаһы ҡулланыла башланы. Капитализмдың барлыҡҡа килә. Кадастр карталарын яңынан тергеҙеү өсөн европа сифатын билдәләмәй һәм яңырыу дәүере музыка ҡоралдары кәрәк экспресс-ер контроле кеүек етештереү сараларына. Ер бәхәстәре килеп тарала һәм һуңғараҡ был сара дәүләт башта ашыу шәхси практика тәртибен аныҡлай. һалымды иҫәпләмәгәндә. Милек кадастры документта ер сиктәре төшөрөп, документтарын әҙерләү, схема, эскиз, план (плацта аҡш), карта, диаграммаларын.\nТәүҙә улар өсөн ышаныслы булыуын тәьмин итеү өсөн ҡулланылмаған ерҙәр һалым һәм факттарға баһа бирҙе.\nТәүге йылдарҙа ҡот осҡос булды. мәҫәлән, китап суд англия 1086.\nНаполеон Франция комплекслы кадастры системаһын булдырыу өсөн, хәҙерге заман версияһы буйынса иң хәбәрсе булып һанала.\nКадастр ерҙе межалау системаһына йәмәғәт төшөрөп - ҡушма штаттары, 1785 йылда ҡануниәттә булған бара, халыҡ-ара танығандан һуң АҠШ.\nКадастр межалау кеүек һорауҙарҙы доминион, Канада канаданың көнбайышында доминион үткәргәндән һуң, 1871 йылда төҙөлә башлаған.\nТөп ҡарата яһалған һәм ике кадастр мәғлүмәттәрен биреү меридиан төшөрә. Ҡыҙҙарға был участканың кадастр ҡасабаһында төшөрөлә бүлеү, ер участкаларының майҙаны 36 квадрат километр тирәһе (алты мил алты километр, ҡалала 25 квадрат миль огайо бик иртә ҡайһы бер һорауҙар төҙөү, проектлау системаларын өйрәнеү). Был ҡасаба секцияға бүленгән, яҡынса һәр квадрат миль. Европанан айырмалы рәүештә, был ауылда күп алдынан төшөрөлгән кадастр һәм, эҙемтә булараҡ, һиҙелерлек йоғонто яһаны йәшәй. Үҙенсәлектәре, ҡағиҙә булараҡ, тура мөйөшлө формалары, сиктәре подшипник кардиналь йыш барам, йыш ҡына сынйырҙары бүленгән ер участкаһын йәки өлөшөн күләме. Ер һүрәтләү төньяҡ американың көнбайыш өлөшө, төп нигеҙе булған ер. был тикшереү. Географик мәғлүмәт системаларының төп элементтары йыш һорашып торабыҙ. мәғлүмәт, кадастр (ГИС) мәғлүмәт системаһы йәки ер (төлкө), идара итеү һәм инфраструктура объекттары һәм ерҙе баһалау өсөн ҡулланыла. Шулай уҡ бындай система ҡулланыла. ҡайһы бер мәсьәләләр буйынса башҡа, мәҫәлән, оҙайлы геологик тикшеренеү өсөн экология өсөн отслеживания, һәм ваҡыт үтеү менән үҙгәрә, унда ер сценарий мөһим өлөшө булып тора. Кадастр картаһы күҙ алдына картаһы, ер участкаһына милекселек хоҡуғы һәм уларҙың сиге күрһәтелергә. Кадастр картаһында күрһәтелгән ҡайһы бер өҫтәмә деталдәр, исемдәр һорашып районындағы кеүек, тәүҙә уникаль номер оҙата, хоҡуҡ тураһында таныҡлыҡ һандар, структуралар позицияһы бар, уларҙың һаны һәм тейешле бүлегенә йәки күп өлкәләрен, күрше һәм күрше урам атамаһы, картаның һылтанып, габарит үлсәмдәре һәм алдағы һайлау. Аҡш-тың яр НОАА үҙәге (КБК) сығарыу веб-көнсығыш райондары өсөн кадастр диңгеҙ яр буйҙары ел власты ҡорал кейемдең иллюстрация. Документаль материалдарҙы үҙ эсенә кадастр документ, ер кадастрына яҙып күрһәтелә йәки оҙайтыу өсөн кадастр орган-ҡала хакимиәте. Электрон йәки ҡағыҙға документтар кадастр һәм һөйләшеүҙәр алып бара. Уставына өҫтәмә урын күрһәтте һәм юрисдикция документ йөкмәтке һәм форма, шулай уҡ зат(кеше), ҡулға уполномоченныйҙары һәм документ төҙөү өсөн, шул иҫәптән ҡыҙыҡһыныу яҡтан (һәм хужаларының һ. б.), лицензирование һәм землемер юрисконсульттар. Анализ күрһәтеүенсә ведомство тейешле мәғлүмәтте, әгәр бындай документ күрһәтеү положениеһына тура килмәй, һәр ваҡыт урынлаштырыу өсөн ведомстволар заявитель бәлки, тулыһынса күрһәтеү өсөн документация. Кадастр документтар кадастр йәштә булыуына ҡарамаҫтан, аҙағына төшөнсәләрҙе инглиз телендә барлыҡҡа килә, кадастр институты булараҡ, инглиз телле илдән ситтә эшләй. дәреслек, ун биш формаһы һәм йөкмәткеһе башлығы документтарҙың береһе ҡағылыу, ҡағылып-ара бүлексәләре теркәлгән һәм ер участкаһы һ. дәреслектәрен һәм техник планды кадастр элек тупланған тағы масштабында төшөрөлгән. записи на аспекттарын билдәләй, - тип, тар ғына булһа ла закон сиктәрендә үткәрелгән кадастр дауамында төшөрәләр (28). Трансакционный сығымдар маҡсаты менән баһа, Европа проект: ер һәм милеккә хоҡуҡтарҙы һәм күсемһеҙ милек менән башҡа операциялар төҙөлөшө моделе тапшырыу процедураһы билдәләнде. Кадастр тураһында документтар, мәҫәлән, Финляндия өсөн, кәрәк тип '8. Геодезист кадастр документтары һәм кадастр карталарын юлларға. Кадастр документтар кадастр власы геодезистарҙы ебәрергә. Кадастр планы буйынса бүлексәһе идара органдары эшмәкәрлеге оҡшаш австралиялы исеме менән аталған ер ложемент индустрия ҡулланыуҙағы программа тәьминәттәре бар, һәр хәлдә, 2005. Бының өсөн төп һәм идара итеүҙә мәғлүмәт технологияларын файҙаланып ҡараны. ер кадастр геоинформацион системалар, мәғлүмәти киңлек архитектураһы һәм инфраструктураһы программаһы менән түгел, ә дөйөм идара итеү мәсьәләләре, башҡа органдарына һәм ер кадастры мәғлүмәттәрен.\nМин дүрт тапҡыр фиҙа ҡылынған. Бына шуныһын һеҙ белергә тейеш, әгәр һеҙ - Бизнес-Инсайдер\nMsaada wa kupata mkopo wa mikopo katika Uturuki


Башҡортостанда быйыл 308 һуғыш ветераны торлаҡ менән тәьмин ителде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда быйыл 308 һуғыш ветераны торлаҡ менән тәьмин ителде\n14:17, 7 декабря 2009 Йәмғиәт\nБашҡортостанда йыл башынан 2005 йылдың 1 мартына тиклем иҫәпкә торған 308 Бөйөк ватан һуғыш ветераны һәм инвалиды торлаҡ менән тәьмин ителде. Тағы ла 122 ветеранға торлаҡ һатып алыу өсөн субсидия бирелеү тураһында танытма тапшырылды.\nӘле БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы 2005 йылдың беренсе мартынан һуң иҫәпкә тороусы ветерандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү буйынса эш алып бара. Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһендә тап ошондай бурыс ҡуйҙы. Торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж һуғыш ветерандарының һәм һәләк булған (үлгән) Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың һәм инвалидтарҙың ғаилә ағзаларының аныҡланған исемлеге бөгөнгө көндә Рәсәй Төбәктәре үҫеше министрлығына ебәрелгән. Бөгөн был исемлеккә 333 һуғыш ветераны индерелгән.


Ерҙе арендаға йә иһә һатып алыу мөһим түгел, бөлөп ҡуймаҫҡа ине, йәмәғәт...\nБаҡһаң, Рәсәйҙә күпселек приватизацияланған предприяти еларҙың ере инде байтаҡ йылдар оҙайлы файҙаланыуҙа икән. Ула р арендала ла түгел, предприятиеның үҙ милке булып та иҫәплә нмәй. Хәлдең бындай торошо үҙ аҡсаларын иҡтисадтың реаль тар мағына һалырға теләүсе инвесторҙарҙы ҡәнәғәтләндермәй. Улар ерҙең хужаһы кем дә, предприятие кемдеке икәнлеген асыҡ беле ргә теләй.\nБөгөн Рәсәйҙең Ер кодексында приватизацияланған предпри ятиелар 2004 йылдың 1 ғинуарына тиклем үҙ ер майҙандарын аре ндаға йә иһә һатып алырға тейеш тип яҙылған. Ваҡыт аҙ ҡалып бара, әммә Рәсәйҙең күп кенә региондарында "арба" урынынан ҡ уҙғалмаған әле тип әйтергә була. Предприятиеларҙың ҡабаланғ аны ла һиҙелмәй. Эш нимәлә һуң Белгегеҙ килһә, сәбәп һатып алыу ставкаларының артыҡ юғары булыуында икән. Һөҙөмтәлә ер майҙанын һатып алыу предприятиеларҙың бюджетына ҙур ғына зы ян килтереүе ихтимал.\nБыл проблема Башҡортостанда нисек хәл ителә Бик үк әүҙ ем булмаһа ла, башҡорт предприятиелары үҙҙәренең ер майҙанда рын әкркнләп һатып ала. 1 сентябрь күрһәткестәре буйынса 500\nмең квадрат метр ер һатып алынған йә иһә арендаға бирелгән.\nҺөҙөмтәлә төрлө кимәлдәге бюджеттарға 57 миллион һум аҡса и нгән. Был сумманы артыҡ күп тип әйтеп булмай, әлбиттә. 2003 йылға план буйынса бары тик федераль бюджетҡа ғына ла 76, 4 миллион һум күсерергә кәрәк.\nӘлеге ваҡытта министрлыҡта " Дүртенсе икмәк комбинаты" , "Башкиргеология", "Салауатнефтеоргсинтез", "Стронег", "Баш химинструментснаб", "Горнас" һәм тағы ҡайһы бер предприятиел арҙыңер майҙандарын тулыһынса йәки өлөшләтә һатып алыу буйын са документтар ҡарала.


бер-беребеҙгә тоғро ҡалайыҡ! » Башҡортостан гәзите\n5-01-2018, 00:03 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға\nХатико тарихын ишеткәнегеҙ бармы? Японияла була был хәл. Үткән быуат башында бер ауылда бер фермер үҙенең профессор дуҫына Акита-ину тоҡомло көсөк бүләк итә. Ғалим “бүләккә” Хатико тип исем ҡуша. Уҡытыусы менән эт бер-береһенә ныҡ эҫенә. Хатта хайуан ҡалала университетта эшләгән хужаһын көн дә станцияға тиклем оҙата бара һәм профессорҙың эштән ҡайтыуына ла перронға килеп етә. Был хәл бер нисә йыл дауам итә. Үкенескә ҡаршы, бер мәл профессор эшендә ҡапыл мәрхүм була, әммә хужаһының был донъяла юҡлығын Хатико ғына белмәй. Кисен көтөп ала алмаған эт иртәгәһенә лә станцияға килә, унан һуң, унан һуң... Аҙаҡ бөтөнләй станциянан китмәй башлай. Шулай итеп туғыҙ йыл (!) ғүмер үтеп китә. Хатиконың үле кәүҙәһен дә нәҡ станцияла табалар. Ул эткә һәйкәл ҡуйылған, кинолар төшөрөлгән.\nБыл ваҡиғаға ул донъя кимәлендә билдәле булғанға ғына туҡталдым. Үҙебеҙҙең илдә, республикала, ҡала-ауылда ла, бындай уҡ булмаһа ла, оҡшаш хәлдәр тураһында әленән-әле ишетеп торабыҙ. Хәйер, мәҫәлән, тамырҙары ауылдан булған гәзит уҡыусылар килешер. Кендек ҡаны тамған ергә ҡайтып төшһәң, иң беренсе тыуған йорттағы Аҡбай, Муйнаҡ, Шарик, Байкал йәки Тузик сабып сығып ҡаршы ала түгелме ни?! Арттан йүгерә-йүгерә, әрләнеп булһа ла, оҙата киләләр. Шәхсән үҙемдең ауылдағы тоғро дуҫым, мәҫәлән, арттан ун километрға тиклем йүгереп килгәне бар хатта! Иманым камил, улар ҙа яҡындарыбыҙ һымаҡ беҙҙе һағына, көтә. Башҡа ерҙә йәшәйһең тип тормайҙар бит, хужа итеп таныйҙар. Йылдар буйы тоғро ҡала улар.\nОшо тоғролоҡ ниңә кешегә лә хас түгел икән? Ғөмүмән, әҙәм балаһы был тиклемгә һәләтлеме? Шулай ҙа дүрт аяҡлы дуҫтарыбыҙҙан өлгө алырға тырышайыҡ, йәмәғәт. Дуҫлыҡҡа, туғанлыҡҡа, һөйгән йәрҙәребеҙгә, яратҡан эшебеҙгә, булмышыбыҙға, ғөмүмән, тормошҡа ҡарата тоғролоҡ һаҡларға кәрәктер. Эттәр һымаҡ тоғро булайыҡ!


Күҙлегегеҙҙе ҡайҙа һалдығыҙ?\n5 Май 2019, 01:21\nШул тиклем таныш, ғәҙәти хәл. Кәрәкле әйберегеҙҙе билдәле урынға һалғандай инегеҙ ҙә, әммә таба алмай йонсойһоғоҙ. “Их, ошо склерозды!” — тип һуҡранып, үҙегеҙҙе шелтәләп тә алаһығыҙ. Күпселек онотоу ғәҙәтен өлкәнәйеү ғәләмәте тип, ҡартлыҡҡа япһарырға тырыша.\nБыл дөрөҫмө? 40, 50, 60 йәш сиктәрен уҙғанда, хәтер ниндәй үҙгәрештәр кисерә? Психик һәм физик сәләмәтлек торошо менән ул нисек бәйләнгән? Оло кеше хәтерен яҡшырта аламы?\nҠыҫҡа ғына “хәтер” һүҙенә мейе эшмәкәрлегенең үтә ҡатмарлы системаһы йәшеренгән. Хәтерҙең мейенең төрлө өлкәләре менән бәйләнгән бер нисә тибы бар.\nСенсор хәтер беҙҙең аңыбыҙҙа һиҙеү-тойғо ағзалары тарафынан ҡабул ителгән донъяның тулы һәм аныҡ картинаһын һаҡлай. Уның маҡсаты — ярты секунд эсендә тирә-яҡ мөхитте теркәү, билдәләү. Сенсор хәтер һөҙөмтәһендә үлән, нафталин еҫен, шоколад тәмен, диңгеҙ шаулауын, машина тауышын айырабыҙ.\nҠыҫҡа ваҡытлы хәтерҙе барыһынан да йышыраҡ файҙаланабыҙ, әммә уның мөмкинлектәре сикле. Уның ярҙамында ни бары биш-ете берәмек, мәғлүмәт, һүҙ, хәреф йәки һан ғына иҫтә ҡала. Ҡыҫҡа ваҡытлы хәтер артыҡ мәғлүмәттән арындыра, кәрәкле материалды ҡат-ҡат ҡабатлағанда, уның оҙайлы хәтергә әүерелеүе, кәрәк саҡта мөһим мәғлүмәтте яңынан иҫкә төшөрөүе мөмкин.\nОҙайлы хәтер — иң мөһиме һәм ҡатмарлыһы. Уның күләме сикһеҙ. Бөтә ғүмеребеҙ буйына йыйылған белем һәм тәжрибәне һаҡлай, уларҙы сортҡа, кәрәген кәрәкмәгәненән айыра.\nӨлкәндәрҙә психик процестар тиҙлегенең яйлауы, тотороҡлоғо боҙолоуы, баш мейеһе ҡабығының хәрәкәтсәнлеге кәмеүе билдәле. Йәшкә хас үҙгәрештәр хәтергә йоғонто яһамай ҡалмай, әлбиттә. Тикшеренеүҙәрҙән күренеүенсә, өлкәндәрҙең оҙайлы хәтере үҙгәреш кисермәй, әммә яңылыҡты, ҡатмарлы материалды үҙләштереү ҡыйынлаша. Ҡыҫҡа ваҡытлы хәтер насарлана, шуға күрә уны нығытыу өсөн материалды ҡабатлау, хәтерҙе күнектереү, иғтибарҙы тупларға өйрәнеү мотлаҡ. Ғалимдарҙың әйтеүенсә, 70 йәште уҙғандарҙың белем үҙләштереүгә һәләттәре кәмей, әммә психик функциялары, шул иҫәптән хәтер һәм уҡыуға һәләтлелек күптәрҙә үҙгәреш кисермәй, ҡайһы берәүҙәр тәрән ҡартлығына саҡлы ошо сифаттарҙы юғалтмай.\nЙыш ҡына мейе эшмәкәрлегенең боҙолоуы физиологик үҙгәрештәргә бәйле лә түгел, социаль характерҙағы сәбәптәр быға булышлыҡ итә. Мәҫәлән, яңғыҙлыҡ, үҙ-үҙеңде кәрәкһеҙ итеп тойоу, хәстәрлек һәм һөйөү тойғоларынан мәхрүм булыу. Үҙаллы тормош юлына баҫҡан, инде үҙҙәре атай-әсәй булған йәштәргә, ейән-ейәнсәрҙәргә кәңәшебеҙ шул: өлкән йәштәге яҡындарығыҙҙың кәйефе, психик хәле һеҙҙең нисек иғтибарлы, хәстәрлекле булыуығыҙға бәйле икәнен онотмағыҙ.\nХәтерҙе яҡшыртыусы препараттар етерлек. Әммә иң яҡшыһы — уны күнектереү өҫтөндә даими эшләү. Был кәңәштең ололарға ғына түгел, йәштәргә лә кәрәк булыуы ихтимал. Ғүмер буйына баш мейеһен күнектереү өсөн даими уҡырға, аҙаҡ материалды һөйләргә, шиғыр ятларға, фекер алышырға тәҡдим итәбеҙ. Спектаклдә уйнаған артистарҙың, фильмдағы төп геройҙарҙың исем-фамилияһын иҫегеҙҙә ҡалдырырға тырышығыҙ, ошондай ябай күнекмәләр ҙә хәтерегеҙҙе һаҡларға ярҙам итер.


Башҡорт видеоблогеры Илсур Сөләймәнов сит ил вуздарында уҡыу өсөн грантты нисек алыу хаҡында һөйләне // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт видеоблогеры Илсур Сөләймәнов сит ил вуздарында уҡыу өсөн грантты нисек алыу хаҡында һөйләне\n13:06, 23 января 2018 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 23 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nСит ил вуздарында уҡыу күпме тора һәм уға грантты нисек алырға — беренсе башҡорт видеоблогы авторы Илсур Сөләймәнов яңы яҙмаһын ошо темаға арнаған. Ул 20 ғинуарҙа һорау-яуап рәүешендә төшөрөлгән.\nИлсур Сөләймәнов ҡулланыусыларҙан килгән һорауҙарға яуап бирә. Бер үк ваҡытта ул Бөйөк Британияның иҫтәлекле урындары һәм үҙенсәлектәре менән дә таныштыра.\n2017 йылдың октябрендә Бөйөк Британияла йәшәгән Илсур Сөләймәнов башҡорт телен яҡлау маҡсатында тәүге YouTube-каналын асты. Үҙенең каналында ул сит илдә белем алыу, университетҡа инеү тәжрибәһе, төрлө конференцияларҙа ҡатнашыуы, гранттар, визалар һәм ватандаштарыбыҙ тураһында һөйләй.


Бәхетле Яңы Йыл 2017 Теләктәр Бәхетле Яңы Йыл 2017 Теләктәр\nБәхетле Яңы Йыл 2017 Теләктәр\nЙылға 2016 килде аҙағына әйтергә мөмкин. Был йыл наполен шатлыҡ полном, бәхет һәм мөхәббәт өсөн һәм ҡайһы бер ҡайберәүҙәр өсөн был тамамлана менән печальным хәтирәләре. Кешеләр бөтә донъя буйынса әҙер сәләмләргә Яңы йыл ул, ҡағиҙә булараҡ, һәр йыл һайын 1 ғинуар. Был уңайынан торжественное, беҙ оставил яңы йыл теләктәрен 2017 был биттәрҙә.\nЙылға 2016 байтаҡ бол ҡайһы бер илдәр, бөгөн дә беҙ күрҙек хөкүмәте яңы ала был илдең популяр. Дональд Трамп булды АҠШ президенты, һәм Джастин Торҙо етәкләне Канадский хөкүмәте араһында бер нисә иң эре ваҡиғаларҙың 2016. Һеҙгә бәхетле Яңы Йыл хәбәрҙәр өсөн, тәжрибәбеҙ менән уртаҡлашырға дустар, ғаилә һәм яҡындарығыҙҙың.\nбәхетле яңы йыл теләктәр хәбәрҙәр\nКешеләр төрлө поэмаларынан донъя туйын, Яңы Йылды, һәм былар барысы да башҡарыла һәм күңелле саралар кеүек биләр, карибского, уйнарға уйындар һәм башҡа бик күп. Төнгө Клубтар, Кино Театрҙары, Ресторандар, Курорттар һәм парктар, күңел асыу тулы төрлө кешеләр йәштәге, һәм бына ҡайһы бер билдәле урындарын билдәләү өсөн, идеаль байрам итеү Яңы Йылдың.\nӘгәр һеҙ тораһыҙ эҙләп, иң бәхетле Яңы Йыл 2017 Теләктәр, унан һуң яһарға, әлеге сара торған атаһыҙ менән уртаҡлашырға социаль медиа. Буйынса григориан календаре, Яңы йыл 1 ғинуарына башланды, һәм был ограниченной бәйрәме. Яңы Йыл Теләктәрен 2017 инглиз һинди һәм теле ҡарарға була бында, взгляде, һәм уртаҡлаша атаһыҙ.\nбәхетле яңы йыл хәбәрҙәр, теләктәр ҡотлауҙар\nҺуң, 31 көн декабрьгә, беренсе свежим таң менән килә Яңы Йыл менән һәм кешеләр менән мәшғүл унда теләгән һәм бер-берһен сәләмләүе. Ҡайһы бер кешеләр шулай уҡ шөғөлләнә юҡмы, күңелле Яңы Йыл 2017 SMS өсөн уртаҡлаша " whatsapp һәм Facebook.\nЯңы Йыл Теләктәрен 2017, Смс, ҡотлау\n• Рок-был-яҡынлашып килеүсе Яңы Йыл ғына итеп качалка һеҙҙе. Һеҙгә һәм һеҙҙең гүзәл заттар ғаиләгә бәхетле Яңы йыл.\n• Тип төшөрөп, йылы объятия, Ах, ҡәҙерле дуҫыбыҙ;\nБына минең бөтә теләктәрен хәтеремдә мин полюс.\nБулһын һинең топить печати һәм башҡа слез;\nҺағынып ҡайтабыҙ буйынса сиңа һәм посылка теләктәрен бәхетле Яңы Йыл\n• Ҡош шикелле,, әйҙәгеҙ,, ҡалдырырға артта ҡалды, йәғни беҙ ҙә үҙҙәре яуап бирергә тейеш... обиды грусти ауыртыуҙан ҡурҡыу һәм сожалению. Йәшәүҙәре бик яҡшы, Наслаждайся. БӘХЕТЛЕ ЯҢЫ ЙЫЛ.\n• Йыл Булһын 2017 Килтерергә, Һеҙҙең өсөн....\nБәхет,Уңыштар һәм донъя,\nТип өмөтләнәм & Үҙ-ара бәйләнеш һеҙҙең ғаилә & Дустар....\nТелем Һеҙгә...*’*Яңы йыл 2017*’*\n• Булсын бу алып йыл килһен яңы бәхет, яңы маҡсаттар, яңы ҡаҙаныштар һәм бик күп яңы вдохновение һеҙҙең тормош. Һеҙгә йылына менән туп-тулы бәхет көстәрен ҡулланыу.\n• Шул тиклем Яңы йылды яңырта, барыһы да уңыш һәм уңышлы алып барырға, тип өмөтләнәм, - тип рухы шат тота падающий һеҙҙең йөрәк һис ҡасан да!\nБәхетле Яңы Йыл Теләктәрен 2017\n• Ι беркасан ла онота алмай твои объятия, Һеҙҙең тыңларға әҙер уши, Һеҙҙең йылы йөрәк һәм һеҙҙең ҡайғыртыуҙы мөхәббәт миңә! Һеҙгә йылы ҡосаҡлашыуҙар мөхәббәт һәм күп, Яңы Йыл!\n• Ҙур булмаған асҡыстары аса оло йоҙаҡтарҙы;\nбәхетле яңы йыл хәбәрҙәр теләктәрен смс fb5 whatsapp\n• Шул тиклем Яңы йылды яңырта, барыһы да уңыш һәм уңышлы алып барырға, тип өмөтләнәм, - тип рухы шат тота падающий һеҙҙең йөрәк һис ҡасан да! Бәхетле Яңы Йыл!\nТөнгө темные яҡты ла теньки, саф үҙ башын һәм йөрәк урынға дөрөҫ. Түгел огорчаешь, сөнки был-эргәһендә, янында. Әле! Тураһында һүҙ бара киләһе Яңы Йылда


«Йәшлек» гәзите » Әҙәбиәт » Һөйәркәгә өйләнмәйҙәр...\n31.08.2019 Һөйәркәгә өйләнмәйҙәр...\nҠатын-ҡыҙҙың сәсе – оҙон, аҡылы ҡыҫҡа, тиҙәр. Мин бының менән тулыһынса килешәм. Башҡаларҙың түгел, ә үҙемдең тормошома байҡау яһау ҙа етә. Уйламайынса яһаған аҙымым менән матур тормошомдо емерҙем, үҙем – ирһеҙ, балаларым атайһыҙ ҡалды. Үкенестәр менән күҙ йәштәрен түкһәм дә, үҙ-үҙемде ғәйепләп әрләһәм дә, үткәндәрҙе ҡайтарып булмай. Булаһы – булған, буяуы уңған, тиһәләр ҙә, яңғыҙ үткәргән төндәр йөрәкте әрнетеп, хаталарҙы иҫкә төшөрә.\nСибай педагогия колледжын тамамлағас, үҙебеҙҙең район үҙәгендә эшләй башланым. Тап шул йылда буласаҡ ирем менән танышып, ғаилә ҡорҙоҡ. Фаил юғары уҡыу йортон тамамлап, төрлө урындарҙа эшләп өлгөргән. Беҙҙең районға уны прокурор ярҙамсыһы итеп эшкә ебәргәйнеләр. Арабыҙҙа мөхәббәт булманы, уртаҡ дуҫтар таныштырҙы, ғаилә ҡорорға димләне. Тыныс холоҡло, фатирлы, мәртәбәле эш урыны бар. Йәғни, уңышлы партия. Оҙаҡ икеләнеп йөрөмәнем, кейәүгә сығырға риза булдым. Аҙаҡ белеүемсә, иремдең ваҡытында иҫ китерлек мөхәббәте булған. Алты йыл дуҫлашып йөрөгән ҡыҙы никахтары алдынан ғына юл фажиғәһенә осрап, вафат булған. Был ҡайғыны Фаил ауыр кисергән, башҡаса бер кем менән дә етди дуҫлашмаған. Бәлки, ғаилә ҡороу тураһында уйламаҫ та ине, әгәр ҙә эштән еңелсә генә ишара булмаһа.\n– Йәшәй башлағас, бер-беребеҙгә өйрәнербеҙ. Иң мөһиме – ихтирам һәм хөрмәт булһын. Алтын тауҙар вәғәҙә итмәйем, шулай ҙа һинең һәм буласаҡ балаларымдың матур киләсәге өсөн тырышасаҡмын, – тине ул тәҡдим яһағанда.\nМатур ғына йәшәп киттек. Ирем, ысынлап та, һәйбәт кеше ине: эшен дә бирелеп башҡарҙы, өйҙө лә онотманы. Аҙып-туҙып йөрөмәне, кешеләр араһында абруйы булды. Артыҡ бай йәшәмәһәк тә, аҡсаға интегеп ултырманым. Ғаилә ҡороуыбыҙға дүрт йыл була тигәндә, иремде баш ҡала янындағы районға эшкә күсерҙеләр. Үҙебеҙҙә генә ҡалһаҡ, бәлки, тормош үҙ яйы менән барыр ине лә бит, тик хоҡуҡ белгестәрен ниңәлер урындан урынға күсереп йөрөтәләр шул.\nЯңы урынға күскәндә, мин декрет ялында инем. Ҡыҙыбыҙ Айгөлгә алты ай, өйҙә ултырам. Туғандар ҙа, таныштар ҙа юҡ, көндәр буйы өйҙә бер үҙем. Аҙна тирәһе әсәйем килеп, урынлашырға ярҙам итте лә ҡайтып китте. Мин атай йортона ҡайтып, бер аҙ булырға теләгем бар ине лә, ул ҡаршы төштө:\n– Иреңде яңғыҙ ҡалдырып йөрөмә. Эштән ҡайтыуына өҫтәлдә – ҡайнар аш, иртәнсәк тороуына таҙа кейем булһын. Ҡыҙын ҡалай ярата, ҡулынан төшөрмәй бит! Аралары һыуынмаһын. Ә ҡунаҡҡа бергәләшеп ҡайтырһығыҙ, – тине ул.\nЯңғыҙлыҡтан интегә-интегә ике йыл ваҡыт үтте. Күршелә йәшәгән 60 йәшлек Нурия апайҙы һанамағанда, аралашҡан кешеләрем булманы. Көндәрем бала һәм өй эштәре менән үтте. Шуғалыр ҙа Фаил балалар баҡсаһында тәрбиәсегә эш бар, тигәс, шатланып риза булдым. Кешеләр менән аралашыуға, эшкә һыуһағайным. Эшкә урынлашҡан аҙнала уҡ Өфөгә барып үҙемә килешле күлдәктәр, аяҡ кейемдәре, сумкалар алдым, матурлыҡ салонына инеп, өҫ-башымды тәртипкә килтерҙем. Өйгә ҡайтҡас, танышыу табыны өсөн тәмлекәстәр бешерҙем, салаттар яһаным. Күңелемде байрам хистәре биләгәйне.\nАшҡыныуым бушҡа булмаған, бәлә уйламағанда килде. Ул саҡта бәлә булыр тип уйламаным, киреһенсә, был осрашыуҙы яҙмыш бүләге итеп ҡабул иттем. Эш башлауыма бер ай үттеме, юҡмы, минең төркөмгә йөрөгән Ильяс исемле малайҙы иртәнсәк атаһы алып килде.\n– Башҡа ваҡытта балалар баҡсаһына барырға тигәндә күҙ йәштәре түккән улыбыҙ хәҙер, киреһенсә, йөрөр өсөн ашҡынып тора. Ял көндәре, ҡасан садикка барабыҙ, тип йөҙәтеп бөттө. Бына килдем әле улыбыҙҙы үҙенә ҡаратҡан тәрбиәсе ниндәй икәнен күрергә, – тип ул ишектән ингәндә үк хәбәрен теҙә башланы. – Исемем Айҙар була, дауаханала эшләп йөрөйөм, кәрәкһә, мөрәжәғәт итегеҙ.\n– Рәхмәт тәҡдимегеҙ өсөн, тик кәрәкмәһен инде ул, – тип йылмайып яуапланым. Ҡапыл ғына кәйефем күтәрелеп китте.\n– Әлбиттә. Һеҙҙең кеүек сибәр, гүзәл туташҡа ауырырға ярамай.\n– Туташ түгел, ханым. Ильястан бәләкәйерәк ҡыҙым да бар минең.\n– Бындай матурлыҡ хужаһыҙ булмай инде ул! Эхх, Ильясҡа көнләшәм. Уның урынына шатлана-шатлана үҙем йөрөр инем дә бит...\nТанышҡан көндө үк Айҙар татлы теле менән мине үҙенә арбаны. Иремдән бындай матур һүҙҙәр ишетмәгәс, күңелем ирене. Үҙемде донъялағы иң матур ҡатын-ҡыҙ итеп тойорлоҡ комплименттары көн һайын тигәндәй табылып торҙо:\n– Был күлдәк һеҙҙең талдай нескә билегеҙҙе тағы ла һомғолораҡ итеп күрһәтә.\n– Һары төҫ һеҙҙең зәңгәр күҙҙәрегеҙгә бигерәк килешә икән!\n– Ооо, яңы прическа яһатҡанһығыҙ! Шундай матур муйынды сәс менән ҡаплап йөрөп, беҙҙе шундай гүзәллектән мәхрүм иткәнһегеҙ!\n– Был хушбуй еҫе һеҙҙең серле һәм тыйнаҡ булмышығыҙға ғына тап киләлер ул!\nҮҙе көн аша тиерлек шоколад кәнфиттәре йә торт килтерә, 8 март байрамына ҙур гөлләмә тотоп килде:\n– Барлыҡ балаларҙың ата-әсәләре исеменән, шулай уҡ шәхсән үҙемдең ҡайнар хистәремде белдереп, ошо сәскәләрҙе һеҙгә тапшырам!\nЯйлап ҡына уға ғашиҡ булдым. Хистәремде һиҙҙермәҫкә тырышып тыйнаҡ һөйләшәм, артыҡ аралашып бармайым. Ә үҙем көн һайын иртәле-кисле уның килгәнен көтәм. Хеҙмәттәштәрем уйынлы-ысынлы төрттөрә лә башланы:\n– Айҙар Альбертович, моғайын, һиңә ғашиҡ булғандыр. Быға тиклем Ильясты айына бер генә килтерә ине, уныһында ла аҡса йыйыуға ғауға ҡуптарыу өсөн. Хәҙер көн һайын үҙе йөрөтә, бүләктәр бирә, аҡса йыйғанда ла иң тәүҙә һәм артыҡ итеп тапшыра. Һай, был бушҡа түгел!\n– Ҡуйығыҙ әле, башҡа балаларҙың да аталары килеп ала бит...\n– Тик береһе лә һинең тирәлә уралмай.\nЭштә юғары белем талап итә башлаған мәл ине, ял алып, Өфөгә институтҡа уҡырға инеү өсөн документтар тапшырырға киттем. Ҡайтырға йыйынған ерҙә Айҙарҙан: “Мин Өфөлә, ҡайтыр булһаң шылтырат, юл ыңғайы алып китермен”, – тигән смс килде. Аҡылым менән ярамағанын аңлай инем, әммә хистәремә баш була алманым. Бергәләп ҡайтыр юлға сыҡтыҡ. Ваҡытты һуҙыр өсөн кафеға туҡтап сәй эстек, оҙаҡ ҡына һөйләшеп ултырҙыҡ. Шул мәлдә ул тыныс ҡына итеп үҙенең мөхәббәтен белдерҙе. Минән яуап булмаһа, барыһы ла имен генә үтеп китер ине, тик күҙҙәренә тултырып ҡарап:\n– Мин дә, – тип бышылданым.\nШул көндән башлап беҙҙең осрашыуҙар башланды. Фаил өйҙә булмағанда, Айгөлдө Нурия апайға ҡалдырып та сығып киткеләнем. Оҙайлы командировкалары мәлендә ҡыҙымды йоҡлатып, төнгөлөккә сыға инем. Иң бәхетле мәлдәр сессиялар ваҡыты булды. Ҡуртымға алынған фатирҙа аҙналап Айҙар менән бергә йәшәнек. Имтихандар бирә алмауҙы йәки түләүле консультацияларҙы сәбәп итеп, ваҡытты һуҙҙым. Ул мәлдәрҙә ҡыҙымды өләсәләре ҡараны. Айҙар осрашҡан һайын ҡатынын яратмауын, балалары хаҡына ғына йәшәүен тыҡыны.\n– Исмаһам, һинең ғаиләң булмаһа, айырылыр ҙа китер инем. Икебеҙ ике тоҙаҡта ғүмер иткән кеше бит беҙ...\nКеше һиҙҙеме, юҡмы, белмәйем, беҙҙең мөхәббәт өс йыл дауам итте. Мөхәббәт хистәренә артыҡ бирелеп, аҡылымды тамам юйҙым. Ауырлы икәнемде һиҙгәс, Айҙар менән кәңәшләшеп тә тормайынса, иремә икенсе кешене яратыуымды, айырылышырға теләүемде әйттем. Тыныс холоҡло Фаил ун йылға беренсе тапҡыр миңә ҡул күтәрҙе. Шуны сәбәп итеп, әйберҙәремде йыйҙым да ҡыҙымды алып Нурия апайға индем.\n– Эй, һылыуым, ут менән уйнайһың бит... Баланы етем итеп, бәхет таба алмаҫһың. Әгәр һинең ниндәй ниәт менән йөрөгәнеңде белһәм, бала ҡарарға ризалашмаҫ инем. Ғаилә боҙолоуға мин дә сәбәпсе булдым инде, – тине лә, Айгөлдө етәкләп, аш бүлмәһенә йүнәлде. Мин Айҙарға шылтыратып, осрашыуға саҡырҙым.\n– Ахмаҡ һин! Кәңәшләшмәй-нитмәй ниңә иреңә әйтәһең ул!? – булған хәлдәрҙе һөйләп биргәс, һөйгәнем ҡыҙып китте. – Бөгөн үк кире ҡайт, ғәфү үтен! Шаярттым, тиген.\n– Мин башҡаса уның менән йәшәй алмайым. Һине яратам!\n– Өс йыл йәшәнең дә, хәҙер йәшәй алмайһыңмы?\n– Мин ауырлымын... Һинән. Икенсе ай инде.\n– Точно ахмаҡ һин! – Айҙар ҡапыл көлөп ебәрҙе. – Ир менән йәшә, һөйәркә менән йөрө. Баланың кемдән икәнен ҡайҙан беләһең? Уны ДНК анализынан тыш бер кем дә әйтә алмаясаҡ. Әллә ике ай буйы ирең менән бөтөнләй булманым, тип әйтергә итәһеңме? – өндәшмәгәс, ул бер аҙ тынысланғандай булды. – Ярай, яңылышлыҡ һәр кемдә була. Өфөләге курсташым менән һөйләшермен, оҙаҡҡа һуҙмай ғына абортҡа барып ҡайт. Иреңә бер нәмә лә әйтмә.\n– Нисек инде? Мин айырылһам, беҙ мәңгелеккә бергә була алабыҙ бит. Һин һәр ваҡыт шул турала хыялландың!\n– Урында эшләгән, аҡыллы, арыу ирҙән айырылырға теләрһең тип уйламаным. Осрашып ҡына йөрөү етмәй инеме һиңә?! Ошо янъял һиңә ниңә кәрәк булды?\n– Һинең менән бергә булғым килә...\n– Аңла, ҡатын – ул ҡатын, ә һөйәркә үҙ урынында. Уларға өйләнмәйҙәр. Иреңде онотоп миңә әүрәнең, ә минең менән йәшәй башлаһаң, икенсегә әүрәмәҫһең тигән гарантия бармы? Юҡ!\n– Ни һөйләйһең һин? Элек бөтөнләй башҡа ҡарашта инең...\n– Наҙланған, иркәләнгән саҡта нимә генә әйтмәҫһең. Ә тормошта аҙ ғына булһа ла аҡыллыраҡ булырға кәрәк. Ҡыҫҡаһы, әле һуң түгел, тыныслан, ҡайт һәм ирең менән араңды яйла.\nҮҙемдең яңылышҡанымды шунда ғына аңланым. Татлы телле, йылғыр һәм аумаҡай Айҙарға ышанып, яҡлаусым, терәгем булырҙай ышаныслы Фаилды юғалттым. Беҙ ҡапсыҡта ятмағандай, айырылышыуыбыҙҙы кешеләр белде. Ҡылығымды белгән туғандарым менән аралар һыуынды, эштә лә абруйым төштө. Ирем дә ғәфү итергә теләмәне. Тыуған яғымдан ике бүлмәле фатир алып бирҙе лә шунда күсерҙе. Таныштары аша эшкә урынлашырға ла ярҙам итте.\n– Бәхетең, ул иргә кейәүгә сыҡманың. Юғиһә суд аша баланы үҙемә ала инем. Үҙ баламды үгәй ҡулына ҡаратып ултыраһым юҡ. Икенсе бала өсөн дә алимент түләйәсәкмен, минең исемгә яҙҙыр. Әммә аҙып-туҙып йөрөрҙәй булһаң, ҡара уны! Бында күҙ-ҡолаҡтарым бар, бер генә хәбәр булһа ла, әсәлек хоҡуғынан яҙҙырам, – тип янаны.\nАйҙар менән ҡабат осрашманыҡ, хатта шылтыратып та хәлемде белгәне юҡ. Фаил хәҙер баш ҡалала эшләй. Ҡабат өйләнмәне, балалар янына килеп йөрөй. Тәү осор барыһы ла яйланыр, тип өмөт итә инем әле. Тик барыһы ла юҡҡа ғына. Ул мине ғәфү итмәйәсәк, быны мин бик һуңлап аңланым.