Рухтары Урал тауындай, ниәттәре Яйыҡ һыуындай - Wikisource\nРухтары Урал тауындай, ниәттәре Яйыҡ һыуындай\nавтор Ансар Нуретдинов\nИжад итеү ваҡыты: 2014. Нәшер ителгән: 2014. Сығанаҡ: Ансар Нуретдинов. // Башҡорт донъяһы // Рухтары Урал тауындай, ниәттәре Яйыҡ һыуындай // «Башҡортостан» гәзите, 2014, 17 октябрь.\nОрск – Башҡортостанға ут күрше Ырымбур өлкәһенең, 1735 йылда ҡәлғә булып нигеҙләнеп, бөгөн илебеҙҙә ныҡлы танылыу алған ҡалаһы. Ул халҡыбыҙҙың бихисап йырҙарында данланған Урал (тарихи исеме — Яйыҡ) ярҙарында, Ҡаҙағстан биләмәләренә терәлеп тиерлек урынлашҡан. Орск ике ҡитғала ята: Европа менән Азия араһында географик сик булып иҫәпләнгән йылға ҡаланы ла ике өлөшкә бүлә. Сәнәғәт күләме һәм халыҡ һаны буйынса Орск – Ырымбурҙан һуң өлкәлә икенсе.\n1 Ҡала хаҡында бер кәлимә һүҙ\n2 Әүҙемдәр берләшмәһе\n3 Уңыш нигеҙе — шәп етәкселә\n4 Көндәлек хәстәрҙәр\n5 Йырлы-моңло “Ләйсән”дәр\n6 “Ағинәйҙәр клубы” – милләт ҡото\nҠала хаҡында бер кәлимә һүҙ\nӨс административ райондан тороп, биләгән майҙанының ҙурлығы менән (621,3 квадрат километрҙан ашыу) Рәсәйҙәге ун ҡала иҫәбендә. Бында 235 меңгә яҡын кеше йәшәй. Уларҙың 80 проценттан ашыуы – урыҫтар. Һан буйынса ҡаҙаҡ, татар һәм украиндар уртаса 3,7-нән 4,2-гә тиклем процент, немец һәм башҡорттар – 1,6-шар, мордвалар – бер, белорус һәм сыуаштар яртышар процент тәшкил итә. Халыҡтың ҡалған ике ярым проценты – башҡа төрлө милләт вәкилдәре.\nУҙған быуат урталарынан алып ҡалала төҫлө металлургия, машиналар эшләү, нефть химияһы, еңел һәм тау сәнәғәте, аҙыҡ-түлек етештереү тармаҡтары ныҡлы аяҡҡа баҫып, һуңыраҡ һиҙелерлек үҫеш алған. «Орскнефтеоргсинтез», руда сығарыу һәм эшкәртеү комбинаттары, шулай уҡ һыуытҡыс, йөк ташыусы тимер юл платформалары, трактор арбалары, төҙөлөш һәм тау эштәре механизмдары, торбалар һәм шпалдар етештергән заводтар илебеҙҙән ситтә лә киң билдәле. Сәнәғәттәге уңыштары өсөн ҡала 1971 йылда Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнгән. Орск аша Урта Азия яҡтарына автомобиль һәм тимер юлдар үтә. Бында халыҡ-ара аэропорт, драма театры, тыуған яҡты өйрәнеү музейы, төрлө йүнәлештә белгестәр әҙерләүсе юғары уҡыу йорттарының туғыҙ филиалы, шунса колледж һәм техникум, илленән ашыу мәктәп бар.\n1958 йылда ойошторолған «Көньяҡ Урал» хоккей командаһы Юғары лигала сығыш яһай. Уның «Ижсталь» уйынсылары менән 2010 йылдың мартындағы осрашыуы Рәсәй хоккей тарихына иң оҙайлы (119 минут 10 секунд) уйын булып инеп ҡалған.\nҠалала ун бер милли-мәҙәни үҙәк эшләп килә. Азербайжан, башҡорт, дағстан, йәһүд, ҡаҙаҡ, немец, тажик, татар, украин һәм әрмән ижтимағи берекмәләре, ҡулға-ҡул тотоношоп, барлыҡ дөйөм сараларҙа әүҙем ҡатнаша.\nМилләттәштәребеҙ ойошторғаны, уставына ярашлы, «“Башҡорт ҡоролтайы” Орск ҡала йәмәғәт хәрәкәте» тигән рәсми исем алған. Был атама уҙған быуаттың 90-сы йылдарынан килә.\nИлебеҙҙә йәмғиәт тормошо үҙгәреп, милли аң һәм рухты күтәреүгә киң юлдар асылған һәм был йүнәлештә бығаса булмағанса күп мөмкинлектәр бирелгән ваҡытта халҡыбыҙҙың аҫаба ерҙәрендә урынлашҡан ҡалала йәшәүсе милләттәштәребеҙ, әлбиттә, был ваҡиғаларҙан ситтә ҡалмай. 4,2 меңдән күберәк башҡорттоң «милләтем», «телем» тип янып йөрөүсе иң әүҙемдәре, һөнәр-шөғөлө һәм йәшенә ҡарамай, нәҡ ошо осорҙа бергә туплана. Сит телле мөхит шарттарындағы ҡәҙимге көнитмештән арынып, хәл-әхүәлдәре, уй-фекерҙәре, яҡын киләсәккә ниәттәре хаҡында милләттәштәре менән ауыҙ тултырып туған телдә һөйләшеп ултырыуҙар уларҙың һәр береһенең күңеленә һары май булып яғыла.\nЙыр-моңға оҫталар, башҡа кәсептәргә маһирҙар ҙа байтаҡ араларында. Төрлө кимәлдә үткәрелгән мәҙәни сараларҙа бығаса килгән тырым-тырағай, берәмләп һәм ара-тирә ҡатнашыуҙан ҡотолоп, тап шул ваҡыттарҙан бергәләшеп милләт исеменән сығыш яһай башлай ҡала башҡорттары. Улар араһында сығыш-тамырҙары менән Башҡортостандан булғандар ҙа байтаҡ. Бында төпләнеү сәбәбе һәр кемдең үҙенеке. Олораҡ йәштәгеләр араһында, Совет йылдарында юғары һәм махсус урта уҡыу йорттарын тамамлап, йүнәлтмә менән эшкә килеүселәр күберәк. Ҡатын-ҡыҙ, башлыса, был тарафтарға кейәүгә сыҡҡан.\nТәү сиратта милли-мәҙәни эшмәкәрлекте көнүҙәк маҡсат итеп ҡуйған йәмәғәт ойошмаһы 2003 йылда рәсми теркәлә һәм үҙ эшен нәҡ ошо йүнәлештә әүҙем йәйелдерә. Ошонан һуң үткән тиҫтәнән ашыуыраҡ йыл эсендә «милләт тирмәненә һыу ҡойоу»ҙың ниндәй дәрәжәлә уңышлы һәм һөҙөмтәле булыуы тураһында Орск башҡорттары ҡоролтайының ҡала һәм өлкә кимәлендә билдәле булыуын төрлө сараларға даими саҡырылыуы ла бик асыҡ һөйләй. Быны рәсми сығанаҡтар ҙа нигеҙле раҫлай: ҡала хакимиәте мәҙәниәт бүлегенең йомғаҡлау документтарында ҡоролтайҙың әүҙем эшмәкәрлеге йылдың-йылы ыңғай яҡтан телгә алына.\nЫрымбур өлкәһе менән сиктәш Башҡортостандың көньяғындағы ҡала һәм райондарҙың милли ойошмалары менән дә даими бәйләнеш булдырылған. Элегерәк нигеҙ һалынған күсәгилешлек һаҡлана. Төрлө кимәлдәге етәкселәр ҡул ҡуйған күп маҡтау ҡағыҙҙары һәм рәхмәт хаттары, йәмәғәт ойошмаһы биләгән бүлмә стеналарын биҙәп, өлгәшелгән ҡаҙаныштар тураһында һөйләй. Ҡоролтай рәйесе, уның идараһына һайланған 14 әүҙем ағзаның бер нисәһе менән аралашыу, уларҙың үҙ эштәре тураһында күңел биреп һөйләүен тыңлау был фекерҙе тағы ла нығытты.\nУңыш нигеҙе — шәп етәкселә\nМилләттәштәрен бергә туплау эшен башлап йөрөүселәрҙең һәм хәрәкәтте ойоштороусыларҙың береһе булған, күп йылдар урындағы ҡоролтай идараһы рәйесе урынбаҫары вазифаһын башҡарған Гөлсәсәк Ҡәйепова ҡоролтайға 2010 йылдан етәкселек итә. Уның менән, алдан телефондан килешкәнсә, ҡаланың “Нефтехимик” мәҙәниәт һарайы алдында осраштыҡ. Урта йәштәрҙәге мөләйем ханым булып сыҡты ул. Гөлсәсәк Тәлғәт ҡыҙы менән тәүге минуттарҙан уҡ бик еңел башланып киткән һөйләшеү ҡоролтайға 2011 йылда ҡала етәкселеге биргән йыйнаҡ бүлмәлә дауам итте.\nБер ҡыйыҡ аҫтында татар ижтимағи ойошмаһы ла урынлашҡан икән. Һәр милләт вәкилдәре, рухтары торошонан һәм мөмкинлектән сығып, үҙ мөйөштәрен зауыҡ менән йыһазлап биҙәгән. Алда әйтелгән маҡтау ҡағыҙҙары янында башҡортса китаптар кәштәһе, милли кейемдәге ҡурсаҡтар урын алған. Шунда уҡ сәхнә кейемдәре, ҡурай, ҡумыҙ һәм башҡа музыка ҡоралдары һаҡлана. Милли-мәҙәни саралар үткәреү өсөн бар кәрәк-яраҡты йыйған улар.\nӨлкә кимәлендә үткәрелгән матур сараға барып ҡайтыуҙары хаҡында бик тә тәьҫирләнеп бәйән итте Гөлсәсәк Тәлғәт ҡыҙы. Ырымбурҙың “Милли ауыл” мәҙәни комплексында “Өлкә башҡорттары ҡоролтайы “Каруанһарай” ижтимағи хәрәкәтенең 25 йыллығына арналған башҡорт мәҙәниәте байрамында ҡатнашҡандар икән. Башҡортостандан килгән рәсми вәкилдәр менән аралашыу, Көйөргәҙе районының ижади коллективтарының сығышын ҡарау бик йылы тәьҫораттар ҡалдырған...\n— Өлкә үҙәгендә “Милли ауыл” тип аталған күркәм мәҙәни комплекс ысын һабантуй майҙаны булды, — тип һөйләй Гөлсәсәк Тәлғәт ҡыҙы. – Төп аллеяла матур итеп йыһазландырылған тирмәләр ҡуйылғайны. Улар башҡорттарҙың бай тарихын һәм милли рухын тулыһынса сағылдырҙы тип әйтһәм, бер ҙә яңылышмам. Шунда уҡ халҡыбыҙҙың быуаттар аша быуындан быуынға күскән төрлө кәсептәренә, биҙәү-йыһазландырыу ижадына арналған күргәҙмәләр эшләне, сувенирҙар һатылды. Күптәр оло ҡәнәғәтлек һәм һоҡланыу менән милли аш-һыу оҫталары әҙерләгән ризыҡтарҙан ауыҙ итте. Йыр-моңға маһирҙарҙың сығыштары, милли уйындар, бәйгеләр һәм төрлө спорт ярыштары тураһында әйтәһе лә түгел.\nБыл оло байрамда тамашасы ғына булмаған Орск башҡорттары. Улар, өлкәнең милләттәштәребеҙ күпләп йәшәгән туғыҙ ҡала һәм район вәкилдәренән бер ҙә ҡалышмай, башҡалар араһында тиң булып, үҙҙәренең күп яҡлы оҫталыҡ һәм маһирлыҡтарын да күрһәткән. Наилә Ғабдуллина менән Рафаил Мөхәмәтйәров сараға йыйылғандарҙы моңло йырҙары менән әсир итһә, Люциә апай Йомаҡаева әҙерләгән милли аш-һыу, ул бәйләгән әйберҙәр күптәрҙең күңеленә хуш килгән.\nБашҡорт мәҙәниәте байрамында сығыш яһаған Ырымбур өлкәһе етәксеһе Юрий Бергтың төбәктә йәшәгән башҡорттар хаҡындағы йылы һүҙҙәре Орск ҡоролтайы ағзаларында ла йылы хистәр ҡалдырған, уларҙы алдағы көндәрҙә тағы ла әүҙемерәк эшләргә ҡанатландырған...\nБыл сара тураһында һөйләү фекер ебен ситкә алып китте, тип уйламайым. Бында тулыһынса ҡоролтай етәксеһенең фекерҙәрен миҫал итеп килтерҙем. Ул шулай бар нәмәне йөрәге аша үткәрә, дөйөм ҡаҙанышҡа, ойошманың һәр уңышына ҡарата әйтелгән йылы һүҙгә ысын күңелдән шатлана. “Милләтем” тип янып йөрөгән кеше башҡаса булдыра ла алмайҙыр ул!..\nҠоролтайға етәкселек итеүҙән тыш, яңы уҡыу йылы башланғас та тағы ла бик кәрәкле һәм мөһим эшен дауам иткән Гөлсәсәк Тәлғәт ҡыҙы. Ҡаланың “Йондоҙлоҡ” балалар һәм үҫмерҙәр ижады үҙәгендә махсус түңәрәк ойоштороп, башҡорт теле буйынса дәрестәр үткәрә ул. Бер нисә тиҫтә тыңлаусыһын халҡыбыҙ тарихы, милли йолаларыбыҙ, башҡорт әҙәбиәте һәм мәҙәниәтенең сағыу өлгөләре менән күңел биреп таныштыра.\nСығышы менән Хәйбулла районының Таштуғай ауылынан Гөлсәсәк Ҡәйепова. Сибай педучилищеһын, Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетын тамамлаған тәжрибәле уҡытыусы. Йәмәғәт һөнәрҙәре факультетында үҙләштергән шөғөлдәрен дә көндәлек эшмәкәрлегендә уңышлы ҡуллана: был тәү сиратта уның өлкә кимәлендә билдәлелек яулаған “Ләйсән” башҡорт вокаль-фольклор ансамблен ойоштороп, уға оҫта һәм уңышлы етәкселек итеүендә лә сағыла.\nТормош иптәше Марат Мөхәмәт улы менән Орск ҡалаһында төпләнеүҙәренә лә байтаҡ инде. Ҡәйеповтарҙың оло ҡыҙҙары Айгөл, Өфө дәүләт нефть техник университетын тамамлап, нефть эшкәртеү заводтарының береһендә хеҙмәт юлын дауам итә. Наҙгөл, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында сит телдәр үҙләштереп, үҙаллы эшләп йөрөй. Төпсөктәре Булат быйыл урта мәктәптең сығарылыш класында уҡый. Балаларына ҡушҡан матур исемдәрҙән башлап, уларҙы тәрбиәләүҙә, шулай уҡ бар көндәлек тормоштарында, эш-шөғөлдәрендә, фиғел-ҡылыҡтарында милли рухты һаҡлауҙы тәү урынға ҡуя Ҡәйеповтар. Афарин уларға! Сит мөхит шарттарында башҡортлоҡто алға һөрөп, көндәлек мәшәҡәттәргә өҫтәп, тағы ла йәмәғәт эше менән әүҙем шөғөлләнгән Гөлсәсәк Тәлғәт ҡыҙының үҙенә уңыштар ғына юрайыҡ!\nҠоролтай ағзалары тураһында һөйләгәндә, Гөлсәсәк Ҡәйепова һәр кем хаҡында йылы һүҙ тапты, фекерҙәштәренең ыңғай яҡтарын билдәләне. Башҡаса мөмкин дә түгелдер: дөйөм уй-мәнфәғәттәр менән янып йөрөгән милләттәштәр, төрлө һөнәр вәкилдәре булыуҙарына ҡарамаҫтан, һәр эштә бер-береһен тулыландыра. Йәмәғәт башланғысында, бер ниндәй хаҡ һорамай, ни менәндер шөғөлләнеү өсөн ныҡлы теләк менән бергә көс-дарман, яҡындарыңдың һәм фекерҙәштәреңдең һине аңлауы, уларҙың ярҙамы менән теләктәшлеге лә кәрәк бит. Быға тағы ла күп саралар өсөн бүләкте, сәй эсеү өсөн төрлө тәм-томдо тик үҙҙәре әҙерләүҙәрен, кәрәк булғанда йүгереп кенә кибеттәргә лә барып килеүҙәрен дә өҫтәһәң, ысынлап та, һоҡланырлыҡ шул ҡоролтайсыларға.\nЙәмәғәт ойошмаһы эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше – милли-мәҙәни саралар аша милләттәштәрҙе бергә туплау, уларҙа бай тарихыбыҙға, телебеҙгә, борондан килгән матур йолаларыбыҙға һөйөү тәрбиәләү, тип билдәләгәйнек инде. Был юҫыҡта ҙур эш алып барған “Ләйсән” башҡорт вокаль-фольклор ансамбле тураһында айырым әйтергә кәрәк. Ижади коллектив, уның әүҙем ағзалары үҙҙәре тураһында ентекләберәк һөйләүгә тулыһынса лайыҡлы булғанлыҡтан, улар хаҡындағы һүҙҙе аҙаҡҡараҡ ҡалдырып торайыҡ та ҡоролтайҙың көндәлек хәстәрҙәренә бер аҙ туҡталайыҡ. Етәксе һүҙҙәрен ҡағыҙға төшөрөп, ниндәйҙер дан-шөһрәт өсөн түгел, ә тик күңел һәм милли аң саҡырыуы буйынса ғына дөйөм мәнфәғәтте ҡайғыртып, үҙ ваҡыты иҫәбенә башҡорт ҡоролтайы исеменән файҙалы һәм кәрәкле эште теләп башҡарыусыларҙың исем-шәрифен билдәләп китәйек. Уларҙы үҙҙәре көн иткән Орск ҡалаһында ғына түгел, Ырымбур өлкәһенең һәм Башҡортостандың төрлө тарафтарында йәшәгән яҡындары, яҡташтары ла таныһын өсөн әүҙемдәрҙең тыуған төбәктәрен дә тулыһынса әйтергә иҫәп... Йәмәғәт ойошмаһының барлығын, уның төрлө яҡлы эшмәкәрлеген ҡала эсендә генә түгел, өлкә кимәлендә лә күрһәтеү өсөн эҙмә-эҙлекле тырыша ҡоролтай етәкселеге. Тәү сиратта күрше ҡала һәм райондарҙағы, Ырымбурҙағы башҡорт милли ойошмалары менән даими нигеҙҙә бәйләнеш урынлаштырылған. Башҡортостандың Хәйбулла районы ҡоролтайы менән дә аралашыу әүҙем дауам итә.\nҠаланың ижтимағи-сәйәси тормошоноң да үҙәгендә булырға ынтылыш көслө. Гөлсәсәк Тәлғәт ҡыҙы әйтеүенсә, тейешле әҙерлеге һәм, әлбиттә, теләге булған милләттәштәрҙән Гүзәлиә Байбулатова, Әлмира Ғасанова, Тәнзилә Ишкинина, Зилә Исҡужина, Зөлфирә Ҡәйепова, Флорида Мөлөкова, Миңзәлә Мырҙина һәм Венера Таңғатарова төрлө кимәлдәге һайлауҙар үткәреү өсөн биш йылға ойошторолған участка комиссияларына даими ағза булараҡ тәҡдим ителгән. 14 сентябрҙә уҙған өлкә губернаторын һайлау йомғаҡтары буйынса территориаль һайлау комиссияһы етәкселеге тарафынан был мөһим кампанияның ҡалала тейешле кимәлдә уҙыуына ҡоролтай вәкилдәренең дә өлөш индергәне айырым билдәләнгән.\nТөрлө байрамдар һәм иҫтәлекле даталар айҡанлы үткәрелгән сараларға ҡоролтайсыларҙың даими саҡырылыуы үрҙә әйтелде. “Нефтехимик” мәҙәниәт һарайы сәхнәһендәге бер концерт та башҡорт ижади көстәренән башҡа үтмәй. Бынан тыш Яңы йылды ҡаршылауҙы милли йолалар нигеҙендә ойоштороу, Бөйөк Ватан һуғышы һәм тыл ветерандарын Еңеү көнө менән өйҙәрендә иҫтәлекле бүләктәр тапшырып тәбрикләү, һәр йәй башында ҡаланың бай программалы “Халыҡтар дуҫлығы байрамы”нда, ҡоролтай ағзаларының тыуған тарафтарында ойошторолған “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамдарында ҡатнашыу, йыл әйләнәһенә яҡын-тирәләргә концерттар менән сығыу ҙа үткәрелгән саралар теҙмәһендә. Төрлө кимәлдәге күргәҙмәләргә милли кейемдәр һәм аш-һыу әҙерләү ҙә тулыһынса йәмәғәт ойошмаһының әүҙем ағзалары иңенә төшә. Башҡортса китаптарҙы һәм гәзит-журналды пропагандалау һәм таратыуҙан да ситтә ҡалмай улар. Күптән түгел үҙҙәренең көндәлек эштәре тураһында ике телдә 100 дана “Орск башҡорттары” исемле баҫма нәшер иткәндәр.\nҠоролтай ойошторған саралар иң элек милләттәштәрҙе бергә туплау, уларҙы йышыраҡ аралаштырыу маҡсатын күҙ уңында тота. Шуларҙың береһе – китапханаларҙа һәм мәктәптәрҙә төрлө темаға әҙәби һәм мәҙәни кисәләр үткәреү. Улар башҡорт яҙыусылары һәм шағирҙары, танылған артистар хаҡындағы мәғлүмәтте еткереүҙең бер ысулы булып тора. Әлбиттә, ҡалала яҡшы сифатта күрһәткән Башҡортостан юлдаш телевидениеһы, “Юлдаш” радио каналы тапшырыуҙарының оло әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Шулай ҙа сит телле мөхит шарттарында күп ғаиләләрҙең, хатта өйҙә лә үҙ-ара башҡортса бөтөнләй тиерлек аралашмауын иҫәпкә алғанда, ҡоролтай ағзаларының милләттәштәре менән тәбиғи шарттарҙа күҙгә-күҙ ҡарашып һөйләшеүҙәре, йыйылыусылар менән йәнле әңгәмә ҡороуҙары ниндәй ҡиммәтле икәнен әйтеп тораһы ла юҡ! Бындай сараларҙы йөкмәткеле һәм барыһына ла аңлайышлы итеп үткәреүгә хаҡлы ялдағы уҡытыусылар — сығышы менән Гай районының Ишбирҙе ауылынан Фирҙәүес Ниғәмәтйән ҡыҙы Фәрхетдинова, Ҡыуандыҡ районының Первомайск ауылынан Әлфинур Әхмәт ҡыҙы Хәйбуллина күп көс һала. Улар әйтеүенсә, милләттәштәр бындай осрашыу-кисәләрҙе түҙемһеҙлек менән көтөп ала, уларға килгәндәр үҙ-ара аралашып туймай.\nОйошманың әүҙем ағзаһы Люциә Мөхәмәтҡол ҡыҙы Йомаҡаеваны (сығышы менән Новосергиевка районының Әхмәр ауылынан) ҡалала ғына түгел, өлкә кимәлендә лә яҡшы беләләр. Етмешенсе тиҫтәһен тултырған инәй сигеү-бәйләү эштәренә оҫталығы һәм милли ризыҡтар әҙерләүгә маһирлығы менән тирә-яҡта дан алған. Ҡоролтай ҡатнашҡан төрлө күргәҙмәләр өсөн ул тиҫтә ярым төр башҡорт аш-һыуын әҙерләй. Ырымбурҙағы үрҙә телгә алынған байрам барышында ла Люциә инәй йыйған өҫтәл янынан халыҡ өҙөлмәгән. Ул бала саҡтан бәйләү һәм сигеүгә лә бик әүәҫ икән.\n– 12 йәштән был шөғөлгә ылыҡҡайным, тора-бара оло апайҙар менән кемуҙарҙан ярыша башланым, – ти ул. – Әле лә ташлағаным юҡ яратҡан һөнәремде. Йыл да 40-ар пар ойоҡ бәйләп интернатҡа бүләк итәм... Был халҡыбыҙға хас булған эш һөйөүсәнлек һәм йомартлыҡ кеүек матур сифаттарҙың туранан-тура сағылышы түгелме ни?! Афарин, Люциә инәй, киләсәктә лә арыу-талыуҙы белмә шулай!\nҠоролтайҙың барлыҡ сараларында ла әүҙем ҡатнашыусылар араһында шәфҡәт туташтары — сығышы менән Сибай ҡыҙы Әлмира Ғасанова һәм Хәйбулла районының Бүребай ауылында тыуып үҫкән Тәнзилә Ишкинина ла бар. Ирле-ҡатынлы Рита менән Ринат Хәтмуллиндарҙы (сығыштары — Гай районының Үҙәнбай ауылынан) ҡоролтай етәксеһе әүҙемдәр рәтендә айырым билдәләне. Ҡыҙыҡһыныуҙары төрлө яҡлы булған был йәш ғаилә бар эштәрҙең үҙәгендә тора. Төҙөлөштә эшләүсе Ринат Фәғил улы, ҡурай тартырға өйрәнеп, ете йәшлек Зарина ҡыҙы менән бергә сәхнәгә сығырға әҙерләнә. Ҡаланың “Еңеү” биҫтәһендә үҙ йортонда торған Хәтмуллиндар мал тота. Ғаилә башлығының тағы бер яратҡан шөғөлө бар икән: ул күгәрсендәр ҡарай. Хужабикә иһә ҡәйнәһе менән бергә байрамдарға, күргәҙмәләргә башҡорт милли аш-һыуының бер нисә төрөн әҙерләй.\nҠоролтайҙы халыҡ араһында танытҡан төп йүнәлештәрҙең иң мөһиме – әлбиттә, милли-мәҙәни саралар үткәреү, ҡала һәм өлкә кимәлендә ойошторолғандарынан ситтә ҡалмау, уларҙың һәр береһендә әүҙем ҡатнашыу. Был йәһәттән “Ләйсән” башҡорт вокаль-фольклор ансамбленең эшмәкәрлеге маҡтауға лайыҡ. Бынан биш йыл элек башлыса ҡоролтай ағзаларынан ойошҡан һәм даими составы 15 үҙешмәкәр йырсынан торған был ижади коллективты ҡаланан ситтә лә яҡшы беләләр, төрлө концерттарға ла уны бик теләп саҡыралар. Ырымбурҙа үткәрелгән өлкә башҡорт мәҙәниәте байрамында ла ансамбль матур сығышы менән милләттәштәрҙе ҡыуандырып ҡайтҡан.\nҮҙе шәфҡәт туташы булып эшләгән 4-се поликлиникала һөнәри оҫталығы менән гел маҡтауҙарға ғына лайыҡ Ҡыуандыҡ районының Сабаҡлы ауылы һылыуы Наилә Ғабдуллинаны ҡалала “Орск һандуғасы” тип йөрөтәләр. Башҡорт халыҡ йырҙарын оҫта һәм күңелгә үтерлек итеп башҡарыуы менән яулаған тамашасы һөйөүен “Ләйсән” ансамбленең төп солисткаһы.\n– Үҙемде белә башлағандан бирле йырлайым, – тип һөйләй үҙе тураһында Наилә Йосоп ҡыҙы. – Мәктәп йылдарында бейеп-йырлап йөрөнөм. Малсылар һәм баҫыуҙа эшләүсе механизаторҙар алдында йыш сығыш яһай инек. Медногорск ҡалаһында медучилищела уҡығанда ла сәхнәнән айырылманым. Ул яҡтарҙа Урал тауҙарының иң көньяҡ һырттары ята, шуларға сығып күңел тулғансы йырлай инем... Күптән түгел “Нефтехимик” мәҙәниәт һарайында тулы залда бик тә уңышлы үткән бай йөкмәткеле ижад кисәһе Наиләне яңы үрҙәргә рухландырыр тип ышанырға кәрәк. Үҙешмәкәр йырсы шәхси тормошонда ла бәхетле. Татыу ғаиләлә һөйгәне Булат Марат улы менән ике малай үҫтерә.\n“Ләйсән”дең талантлы солистары рәтендә тәүгеләрҙән булып шулай уҡ Рафаил Мөхәмәтйәровтың исеме телгә алынды. Саҡмағош районы егете Орск ҡалаһына алдараҡ төпләнгән ағаһының саҡырыуы буйынса килгән. Күп йылдар төҙөлөштә прораб булып эшләгән Рафаил Рәйес улы – бар булмышы менән йыр-моңға ғашиҡ ир-уҙаман.\n– Сығышым менән башҡорт булыуымды бала саҡтан белеп үҫтем, – ти ул. – Шуға ла ҡалабыҙҙа ҡоролтай эш башлағанын ишетеү менән ойошмаға килдем. Тиҫтә йылдан ашыу милләттәштәрем менән аралашыуҙан күңелгә рәхәтлек табам. Йырға килгәндә инде, унан айырылған юҡ.\nЙәш сағынан сәхнәне үҙ иткән Рафаил Рәйес улы ҡоролтай ойошторған бер саранан да ситтә ҡалмай. Ул бигерәк тә халыҡ йырҙарын яратып башҡара. Зифа Нагаева ижад иткән әҫәрҙәрҙе, билдәле сәхнә оҫталары Ғәзим Ильясов, Хәсән Усманов репертуарындағы йырҙарҙы ошата. Үҙешмәкәр йырсының һәр сығышын тамашасылар көслө алҡыштарға күмә, уны бер нисә тапҡыр саҡырып сығара.\nҠурайсы Шәкирйән Рәхмәтов, гармунсы Марат Иҫеркәпов, башҡорт халыҡ йырҙарын оҫта башҡарыусы Нәсибулла Бикмөхәмәтов, шулай уҡ йырсылар Зилә Исҡужина, Линера Кәлимуллина, Флорида Мөлөкова, Миңзәлә Мырҙина, Фәүзәнә Рәхмәтуллина менән Миңһылыу Шәрипова ла – “Ләйсән”дәге иң әүҙемдәр иҫәбендә. Ҡыуандыҡ районы һылыуы, Хәйбулла районы килене Зөлфирә Ҡәйепова – ижади коллективтың хәстәрлекле хужабикәһе.\n“Ағинәйҙәр клубы” – милләт ҡото\nҠоролтайҙың әүҙем ағзалары араһында төрлө быуын вәкилдәре бар. Бай тормош тәжрибәһенә эйә булған оло йәштәгеләр һәр ерҙәгесә бында ла, сит мөхиттә көн итеүҙәренә ҡарамаҫтан, халҡыбыҙҙың быуаттан быуатҡа күсә килгән матур йолаларын һәм изге ғөрөф-ғәҙәттәрен ҡәҙерләп һаҡлап ҡалыу өсөн һиҙелерлек тырышлыҡ һала. Бөтөнләй онотолоп, юғалып ҡалғансы уларҙы тергеҙеү һәм йәшерәк быуын вәкилдәренә еткереүҙе үҙҙәренең мөҡәддәс бурысы тип һанай хөрмәтле ветерандар. Нәҡ шуға ла Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетының бер нисә йыл элек тормошҡа ашырыла башлаған ҡала һәм райондарҙағы ойошмалар эргәһендә “Ағинәйҙәр ҡоро” булдырыу тураһындағы тәҡдимен Орск башҡорттары ла хуплап ҡабул иткән һәм үҙҙәренең “Ағинәйҙәр клубы”н ойошторған.\nУны сығышы менән Баймаҡ районының Ҡыуат ауылынан Венера Ҡорбан ҡыҙы Таңғатарова етәкләй. Ғүмеренең етенсе тиҫтәһенең уртаһына етеп килгән инәй 18 йәшендә ҡалаға килеп төпләнгән, күп йылдар тегеү фабрикаһында, һуңынан механика заводы дауаханаһында кесе медицина хеҙмәткәре булып эшләгән. Тормош юлдашы – Йылайыр районының Юлдыбай ауылы егете Марат Мөхәмәтйәновты ла бында осратҡан. Уларҙы биш ейән һәм ейәнсәр менән һөйөндөргән ҡыҙҙары Зилә лә, Гөлнара ла тыуған ҡалаларында йәшәй, ата-әсәләре һәм балалары менән туған телдә иркен аралашып, тормоштарынан ҡәнәғәт булып, донъя көтә. Әйткәндәй, Венера апайҙың ейәндәре Сибайҙы ла үҙ иткән: унда башҡорт урта мәктәбен тамамлаған олоһо – әле Мәскәүҙәге авиация институты студенты, бәләкәйе башҡорт гимназияһында уҡый. Милли рухтың быуындан быуынға күсеүенең бик тә матур өлгөһө был...\n“Ағинәйҙәр клубы”на килгәндә инде, уның төп өлөшөн тәшкил иткән оло йәштәге тиҫтәгә яҡын апайҙың барыһы ла ҡоролтай эшмәкәрлегендә әүҙем ҡатнаша, улар милләт яҙмышына битараф түгел, йәш быуынды халҡыбыҙға хас матур рухта тәрбиәләү яғында. Үҙҙәре билдәләүенсә, ағинәйлек бер ҙә ҡартлыҡ билдәһе түгел, ә бай тәжрибәле күңел торошо. Ағинәйҙәр күп йәһәттән йәштәрҙән бер ҙә ҡалышмай.\n– Аҙна һайын “йома сәйе”нә йыйылабыҙ, – тип бәйән итте Венера Ҡорбан ҡыҙы. – Халыҡ йырҙарын йырлай-йырлай, бик тә күңелле итеп аралашабыҙ. Үҙебеҙ, ғәҙәттәгесә, ҡул эштәренән айырылмайбыҙ: бәйләм бәйләйбеҙ, сигеү сигәбеҙ. Бына ошо халҡыбыҙҙың борондан килгән кәсептәрен тергеҙеп, беҙгә килгән йәш ҡатын-ҡыҙҙарға өйрәтеү менән мәшғүлбеҙ.\nФәғилә Таҡыева (сығышы менән Балаҡатай районынан), Ғәлимә Зиннәтуллина менән Фәрзәнә Теләүғолова (Хәйбулла районынан), Гәүһәр Йыянғолова (Ҡыуандыҡ районынан) – “Ағинәйҙәр клубы”ның иң әүҙем ағзалары. Мәҙәниәт һарайында бирелгән бүлмәгә ҡуйылған милли кейемдәге ҡурсаҡтарға тағы ла яңыларын өҫтәп, башҡа әйберҙәрҙе йыйып, халҡыбыҙҙың тормош-көнкүрешенә арналған музей ойоштороу теләге менән янып йөрөй бөгөн ағинәйҙәр. Әлегә улар башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының милли кейем өлгөләрен әҙерләү менән мәшғүл.\nВетерандарҙан ғына торған айырым фольклор йыр төркөмө ойоштороу ниәттәре лә бар йыр-моңдан айырылмаған, халҡыбыҙҙың бай ижади өлгөләренән илһам алып йәшәүсе әүҙемдәрҙең. Хөрмәт ҡаҙанған ололарҙың бөтә эштәре йәштәргә үрнәк буласағына шик юҡ...\nБыл яҙма – төрлө тарафтарҙа йәшәгән милләттәштәребеҙҙең сит мөхиттә лә туған телде, халҡыбыҙҙың матур милли йолаларын һәм ғөрөф-ғәҙәттәрен онотмай, башҡалар араһында тиң булып, үҙҙәрен яҡшы яҡтан ғына күрһәтеп йәшәүҙәрен һәм киләсәктә лә шуға ынтылырға әҙер булыуҙарына бер бәләкәй генә ынтылыш. Әлбиттә, Орск ҡалаһы башҡорттары ҡоролтайы эшмәкәрлегендә ниндәйҙер етешһеҙлектәр ҙә, хәл ителмәгән проблемалар ҙа юҡ түгел. Ойошма етәксеһе лә, идара ағзалары ла уларҙы яҡшы белә. Мәҫәлән, ҡалала йәшәгән башҡорттарҙың бер өлөшөндә киләсәк быуынды милли рухта, үҙенсәлекле башҡорт йолалары нигеҙендә тәрбиәләүгә, туған телдең ҡулланыу даирәләрен киңәйтеүгә, шулай уҡ мәҙәниәт һәм әҙәбиәт мәсьәләләренә битарафлыҡтың көслө булыуы ла әүҙемдәрҙе бошондора. Шуға ла улар ҡан туғандарыбыҙҙы артабан да бергә туплауҙы, ҡала мөхитендә үҫкән йәштәрҙә милли аң һәм рухты тәрбиәләү буйынса маҡсатлы эште дауам итеүҙе, халҡыбыҙҙың йолаларын һәм ғәҙәттәрен киңерәк пропагандалауҙы үҙҙәренең тәү бурысы итеп күрә. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты Ырымбурҙағы өлкә башҡорттары ҡоролтайы етәкселеге яғынан иғтибар юҡлығына зарланмаһа ла, һәр төрлө бәйләнештәрҙең юғарыраҡ кимәлдә булыуын теләй. Был изге ниәттәрендә түҙемлек һәм ҡаҙаныштар ғына юлдаш булһын.\nӨфө – Орск – Өфө.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Рухтары_Урал_тауындай,_ниәттәре_Яйыҡ_һыуындай&oldid=467637"\nThis page was last edited on 8 March 2016, at 19:34.


10 Декабрь 2019, 16:10\n10 декабрҙә «Торатау» конгресс-холында Радий Хәбиров беренсе тапҡыр «Минең атайым алдаша» социаль видеоролигын күрһәткәс, Башҡортостан башлығының Дәүләт Йыйылышына мөрәжәғәтнамәһен тыңларға саҡырылғандарҙың күбеһенең күҙҙәре йәшләнде, тип хәбәр итте «Башинформ» хәбәрсеһе залдан...\n10 декабрҙә «Торатау» конгресс-холында Радий Хәбиров беренсе тапҡыр «Минең атайым алдаша» социаль видеоролигын күрһәткәс, Башҡортостан башлығының Дәүләт Йыйылышына мөрәжәғәтнамәһен тыңларға саҡырылғандарҙың күбеһенең күҙҙәре йәшләнде, тип хәбәр итте «Башинформ» хәбәрсеһе залдан.\nБыл ролик – башҡорт режиссеры Айнур Асҡаровтың Азияла бик популяр булған социалль реклама видеоһына яҡын. Тәүҙә ролик Гонконгта страховка компанияһының социаль яуаплылыҡ сиктәрендә төшөрөлгән. Тәүге көндәрҙә үк уны 7 миллион кеше ҡараған.\n«Башинформ» эксперттарҙың фекере менән ҡыҙыҡһынған, улар әйтеүенсә, ошо роликка һалынған идея йөҙәрләгән мең баланы ҡотҡарған да инде һәм Рәсәй өсөн яраҡлаштырылғандан һуң беҙҙең илдә лә нәҡ шулай эшләргә тейеш.\nРадий Хәбиров был роликты традицион ғаилә ҡиммәтәре һөйләгән саҡта күрһәтте.\n«Беҙ агрессив, яһалма субмәҙәниәткә, уны childfree тип атайҙар, йәштәрҙе юлдан яҙҙырыуға мөмкинлек бирә алмайбыҙ. Беҙҙең юл – ныҡлы ғаиләләр, күп балалыҡ, балаларҙы изгелек, выждан, намыҫлы хеҙмәт, ғаилә һәм тоғролоҡ ҡанундарына таянып тәрбиәләү», — тине Хәбиров.


Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына йәштәрҙән ярҙам\nБыйыл йәй Башҡортостан студенттар отрядтарына ҡушылыусылар үҙ ирке менән Бөтә Рәсәй «Удар хеҙмәт көнө» акцияһында әүҙем ҡатнашты. Уның сиктәрендә теләгән һәр кем хеҙмәт семестрын үткәндә бер көнлөк эш хаҡын «Студенттар отрядтарын үҫтереү фондына» тапшыра. Республика юғары уҡыу йорттарында белем алыусыларҙан 25 мең һум аҡса йыйыла.\nТотош ил кимәлендә был сумма ике миллион дүрт йөҙ мең һумғаса етә. Һөҙөмтәлә ноябрь башынан алып Волга буйы федераль округында «Ветеран менән бер көн» патриотик акцияһы ойошторола. Башҡортостан хеҙмәт студент отрядтары штабы баш ҡала ветерандарын иғтибарһыҙ ҡалдырмай, уларға ярҙамға килә. Йәштәр ололарға йорт эштәрендә булыша, фондҡа һалынған аҡсаға аҙыҡ-түлек, дарыуҙар алып килә, фатирҙарында ремонт эштәре башҡара. Киләһе осрашыу яҙға планлаштырылған.


Юлдарҙа именлек булһын\n27 Декабрь 2016, 21:47\nЮл һәм транспорт. Тормошобоҙҙо унан башҡа күҙ алдына килтереүе ҡыйын. Шул уҡ ваҡытта ни тиклем ҡурҡыныс янай улар кеше ғүмеренә.\n19 декабрҙә Салауат ҡала хакимиәте бинаһында БР Эске эштәр министрлығының Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы идаралығы начальнигы Динар Ғилметдиновтың ошо төбәк матбуғат саралары һәм телевидение журналистары менән осрашыуында һүҙ тап шул хаҡта барҙы. Динар Заһит улы ағымдағы йыл йомғаҡтары, башҡарылған эштәр һәм идаралыҡ алдында торған бурыстар, пландар менән дә таныштырҙы, һорауҙарға яуап бирҙе. Сарала был төбәк ҡала-райондары ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре, шул иҫәптән беҙҙең район ЮХХДИ-һы начальнигы Жәлил Ғәйнуллин, пропаганда буйынса дәүләт инспекторы Марат Басиров, район Советы секретары Римма Зверева һәм мәҡәлә авторы ҡатнашты.\nИдаралыҡ начальнигы күсмә конференцияның тәүгеһе Әбйәлил төбәгендә үтеүен, быныһы икенсеһе булып, киләһе йылда ла дауам итәсәген билдәләп үтте.\n- Һуңғы йылдарҙа республика юлдарында ыңғай үҙгәрештәр күҙәтелә. Былтыр унан алдағы йыл менән сағыштырғанда һәләк булыусылар һаны 10 процентҡа, быйылғыһы уҙған йылдың ошо осоро менән сағыштырғанда 16 процентҡа кәмерәк булды, - тине Динар Заһит улы. Был үҙгәрештәрҙең сәбәптәрен бер нисә факторға бәйләп аңлатты. Шулай уҡ матбуғат саралары менән дә бер төптән эшләүҙәрен, уларҙың тос ярҙамдарын тойоуҙарын билдәләп үтте. – Юл-транспорт ваҡиғаларында һәләк булыу-сылар һаны буйынса Рәсәйҙә 5-се урында киләбеҙ. Әлбиттә, был борсоулы хәл, - тине ул һүҙен дауам итеп. - Ағымдағы йылдың 11 айында республика юлдарында 4151 автоавария осрағы булып, уларҙа 472 кешенең ғүмере өҙөлдө, 5341 кеше төрлө кимәлдәге тән йәрәхәттәре алды. Шуларҙың 389-ында эскән килеш рулгә идара иткән водитель ғәйепле булып, 65 кеше яҡты донъя менән хушлашты, 539 юл хәрәкәтендә ҡатнашыусы имгәнде. Юлдарҙа балаларҙың зыян күреүе, һәләк булыуы иң аяныслыһы. Быйыл улар ҡатнашлығында 426 юл-транспорт ваҡиғаһы булып, 12 баланың ғүмере өҙөлдө һәм 455-е төрлө кимәлдәге тән йәрәхәттәре алды, - тип күңелһеҙ статистика менән таныштырып үтте Динар Заһит улы.\nРеспублика ҡала һәм райондары ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре 2 миллиондан ашыу административ хоҡуҡ боҙоу осрағын теркәгән, водитель таныҡлығынан мәхрүм итеүҙе күҙ уңында тотҡан 30 меңдән ашыу материал тултырылған.\nД.Ғилметдинов ҡаршы яҡ хәрәкәт һыҙатына сығыуҙы, эскән килеш руль артына ултырыуҙы һәм билдәләнгәндән юғарыраҡ тиҙлек менән хәрәкәт итеүҙе фажиғәләргә килтереүсе иң йыш осрай торған хоҡуҡ боҙоуҙар тип атаны. Шулай уҡ автомобиль юлдарының сифатһыҙ булыуы ла юл һәләкәттәренә килтереүен әйтеп үтте. Динар Заһит улы иң хәүефле, иң ауыр юл участкаларына фото-видеотеркәү системалары ҡуйыу тәртибе менән дә таныштырҙы. Журналистарҙың һорауҙарына төплө яуаптар бирҙе.\nЯңы 2017 йылдың 1 ғинуарынан балаларҙы автомобилдә йөрөткәндә 7 йәшкә тиклем креслолар ҡулланылһа, 7 йәштән һуң хәүефһеҙлек ҡайыштарын быуырға ла мөмкин буласаҡ,тигән яңылыҡты ла әйтте.\nКонференцияны йомғаҡлап, Д.Ғилметдинов мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәренә уңышлы хеҙмәттәшлек өсөн ҙур рәхмәт белдерҙе һәм бер төркөм журналистарға идаралыҡтың Рәхмәт хаттарын тапшырып үтте. Сара иҫтәлеккә фотоға төшөү менән тамамланды.


Алимент түләмәүселәргә – язаһы бар\n6 Сентябрь 2018, 19:33\nРәсәй Федерацияһының Ғаилә кодексының 80-се статьяһы буйынса ата-әсәләр өсөн 18 йәше тулмаған, бәлиғ булмаған балаларҙы ҡарау бурыстары билдәләнгән. Балаларҙы ҡарауға иң тәү сиратта уларҙы аҙыҡ-түлек, кейем-һалым менән тәьмин итеү, уларҙың ялын ойоштороу һәм башҡалар инә.\nКүгәрсен район суд приставтары бүлегендә үтәлеш өсөн алимент бурыстары буйынса 290 производство эше ята. Бурыстары булғандар Рәсәй Федерацияһы территорияһынан ситкә сыға алмай.\nБурыслыларға иң көслө тәьҫир иткән сараларҙың береһе ул махсус хоҡуҡ менән файҙаланыу хоҡуғын, мәҫәлән, төрлө катетогориялағы транспорт саралары (автомобиль, мотоцикл, һауа йәки һыу судноһы) менән идара итеүҙе сикләү. Әлеге көндә алимент буйынса бурыстары булған 87 граждандың транспорт сараһы менән идара итеү хоҡуғы сикләнгән. Шуныһы ла мөһим, әгәр транспорт сараһы менән идара итеүгә сикләнгән кеше руль артына ултырһа, ул Рәсәй Федерацияһының Административ хоҡуҡ боҙоуҙар кодексының 17.17 статьяһы буйынса административ яуаплылыҡҡа тарттырыласаҡ (50 сәғәткә тиклем мотлаҡ эштәр йәки суд тарафынан махсус хоҡуҡты бер йылға тиклем мәхрүм итеү).\n2018 йылдың 7 айында Күгәрсен район суд приставтары бүлеге тарафынан Рәсәй Федерацияһы Административ хоҡуҡ боҙоуҙар кодексының 5.35.1 статьяһы буйынса алимент бурыстары булғандарға ҡарата административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында 27 протокол төҙөлдө. Ул эштәр суд тарафынан ҡаралды һәм үҙ бурыстарын үтәмәгән ата-әсәләрҙе мотлаҡ эштәргә йәлеп итеү тигән яза сығарылды. Шулай уҡ ошо административ хоҡуҡ боҙоу өсөн 10 тәүлектән 15 тәүлеккә тиклем административ арест йәки 20 мең һум күләмендә административ штраф һалыу кеүек язалар ҡаралған.\nШулай уҡ Күгәрсен район суд приставтары бүлегендә алимент түләмәүселәргә ҡарата Рәсәй Федерацияһының Енәйәт кодексының 157-се статьяһы 1-се өлөшө буйынса 9 енәйәт эше ҡуҙғатылды. Уларҙың 7-һе ғәйепләү акты менән судҡа ебәрелде. Әлеге ваҡытта 5 гражданға ғәйепләү хөкөмө сығарылды. Мәҫәлән, Исем ауылында йәшәүсе граждан В. 4 йылдан ашыу үҙенең ҡыҙына алимент түләмәй. Күгәрсен районы буйынса 1-се һанлы мировой судтың судьяһы тарафынан уға дәүләткә эш хаҡының 10 процентын тотоп ҡалыу менән, 6 ай холоҡ төҙәтеү эштәре язаһы бирелде.\nАлимент бурыстары һәм даими эш урыны булмағандарҙы эш урыны булмау уларҙы алимент түләүҙән азат итмәй, тип тағы ла бер тапҡыр иҫкәртәбеҙ. Алимент түләүселәрҙең эше булмаған ваҡыттағы бурысы Рәсәй Федерацияһындағы уртаса эш хаҡынан сығып иҫәпләнә.\nГ.ЗАМАНОВА, Күгәрсен район суд приставтары бүлегенең әйҙәүсе белгес-эксперты.


27 Июнь 2019, 13:40\nБөтә Рәсәй “Библиотөн-2019” акцияһы сиктәрендә үҙәк район китапханаһында “Ғәмәлдәр театры – китапхана” әҙәби байрам сараһы уҙҙы\nБайрамға йыйылыусыларҙы Йәрмәкәй үҙәк китапханалар системаһы директоры Лилиә Ғиззәтуллина сәләмләне. Ул иң әүҙем китап уҡыусыларҙы һәм сараларҙа ҡатнашыусыларҙы билдәләп үтте, барыһына ла күтәренке кәйеф, яҡшы тәьҫораттар алыуҙарын һәм китапханасылар әҙерләгән бай йөкмәткеле программаны ҡарауҙа уңыштар теләне.\n“Башҡортостан театрҙары” видео-күрһәтмә сәнғәт һарайының беҙҙең республикала булдырылыу тарихын асып бирҙе, шулай уҡ ҡатнашыусыларға Өфө ҡалаһы театрҙары буйлап виртуаль сәйәхәт итеү мөмкинлеге бирҙе. Сарала һүҙ Йәрмәкәй Мәҙәниәт һарайында эшләгән Халыҡ театры тураһында ла барҙы. Үҙешмәкәр артистарҙың сығыштары ауыл халҡын гел шатландырып тора. Уның иң сәскә атҡан мәлдәре Мосаллия Ишембәтова режиссёр булған дәүерҙә була. Шулай уҡ Гөлнара Ғаниева етәкселегендә ҡуйылған пьесалар ҙа бик уңышлы үтте. Рафаэль Ишембәтов та халыҡ театрына бөтә күңелен биреп эшләгән. Бөгөнгө көндә уны ижади һәм һәләтле белгес Алһыу Йыһаншина етәкләй. Халыҡ театры, уның режиссёрҙары, актёрҙары, ҡаҙаныштары тураһындағы иҫтәлектәре менән Кифая Шәрәфлисламова уртаҡлашты.\nАкцияның ҡыҙыҡлы миҙгелдәре булып ауылдың талантлы һәм мауығыусан кешеләре менән осрашыу үтте. Китапханала Мәҙәниәт һарайында костюмер булып эшләүсе Ольга Зоринаның “Алтын энә хужаһы” тип аталған ҡул эштәре күргәҙмәһе ойошторолдо. Бер генә мә-ҙәни сара ла уның ҡатнашлығынан башҡа үтмәй. Иң заманса прогрессив идеяларҙы ул сәхнә биҙәгәндә, үҙешмәкәр артистарҙың барлыҡ сығыштары өсөн костюмдар ижад иткәндә тормошҡа ашыра. Ольга Анатольевнаның уңған ҡулдары тирә-яҡтағы кешеләрҙе шатландыра. Быны уның күргәҙмәлә урынлаштырылған ҡул эштәре иҫбатлай: китапхана хеҙмәткәрҙәре тамашасыларға күрһәткән ваҡ материя киҫәктәренән яһалған эшләнмәләр, ҡурсаҡтар, япмалар, ҡулдан эшләнгән иҫ киткес сәхнә костюмдары был.\nУл көндө библиодефиле уҙҙы – газеталарҙан һәм сүп пакеттарынан яһалған матур күлдәктәр күрһәтелде. Үҙ фантазияларын китапханасылар Айгөл Байморатова һәм Альбина Мифтахова күрһәтте.\nБыл кистә үҙенең мауығыуы менән район газетаһы фотокорреспонденты Мансур Арыҫланов уртаҡлашты. Китапхана акцияһы сиктәрендә уның “Донъя объектив аша” виртуаль күргәҙмәһенең презентация-дебюты булды.\n“Барыһы ла район газетаһы тураһында” тип аталған мауыҡтырғыс викторина уның тарихын белеүселәрҙе асыҡланы. Дөрөҫ яуаптар өсөн иң күп мәрәй йыйыусылар – Фәйрүзә Әхмәтйәнова, Нәркис Зәйҙуллин, Лилиә Ғабделхәбирова, Кифая Шәрәфлисламова район газетаһының иҫтәлекле бүләктәре менән билдәләнде.\nЙылдың йылында китапханасылар үҙ уҡыусыларын тамашалар менән шатландыра. Әлеге кисәлә лә улар “Китапханала” тип исемләнгән тамаша тәҡдим итте.\nҮҙ сиратында, кисә ҡунаҡтарына күңел асыу-уйын программаһында, мини һәм экспромт-театрҙарҙа ҡатнашып, актёрлыҡ оҫталығын күрһәтеү мөмкинлеге бирелде. Байрам иҫтәлеккә күмәк фотоға төшөү менән тамамланды.


«Берҙәм Рәсәй» оппозиция менән хеҙмәттәшлек итергә әҙер // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n«Берҙәм Рәсәй» оппозиция менән хеҙмәттәшлек итергә әҙер\n16:31, 17 апреля 2012 Сәйәсәт\n«Берҙәм Рәсәй» оппозиция менән хеҙмәттәшлек итергә әҙер. Был хаҡта «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Альберт Мифтахов хәбәр итте.\n— Беҙ барлыҡ конструктив сәйәси көстәр менән хеҙмәттәшлек итәсәкбеҙ, — тине ул. – Партиялар менән генә түгел, ә, мәҫәлән, йәмәғәт хәрәкәттәре менән дә.\nАльберт Мифтахов һүҙҙәренсә, бындай хеҙмәттәшлек күҙәтелә лә инде. Һуңғы ваҡытта власть структураларына һәм хатта «Берҙәм Рәсәй»ҙең үҙенә элекке оппозиционерҙарҙың килеүе быға асыҡ миҫал булып тора. Республикала һәм дөйөм илдә булған эш тәртибен тәнҡитләп, конструктив альтернатива тәҡдим итеүселәрҙең фекеренә ҡолаҡ һалғандар.\nБерҙәм рәсәйлеләр «Яблоко» менән дә хеҙмәттәшлек итергә әҙер. Альберт Мифтахов һүҙҙәренсә, ул үҙе Явлинскийға, Болдыревҡа, Лукинға һәм партияның башҡа вәкилдәренә ихтирам менән ҡарай.


Рөстәм Хәмитов: «Эшсе һөнәрҙәрҙе пропагандаларға кәрәк» // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Эшсе һөнәрҙәрҙе пропагандаларға кәрәк»\n9:40, 22 ноября 2017 Йәмғиәт\nРөстәм Хәмитов: «Эшсе һөнәрҙәрҙе пропагандаларға кәрәк» Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2017 йыл, 22 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nХалыҡ-ара һәм бөтә Рәсәй һөнәри оҫталыҡ конкурстары еңеүселәре һәм призерҙары булған профессиональ колледж студенттары, шулай уҡ уларҙың остаздары һәм уҡытыусылары менән осрашыуҙа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов йәштәр араһында эшсе һөнәрҙәрҙе популярлаштырыу мәсьәләләрен тикшерҙе.\n— Бер ваҡыт илдә эшсе ҡулдар, үҙ эшенең оҫталарын әҙеләү менән хәл насар булды. Эшсе һөнәрҙәр бер кемде лә ҡыҙыҡһындырманы. Беҙҙең һөнәри техник училищелар ярым буш торҙо. Ә бөгөн ҡыҙыҡһыныу арта, шул иҫәптән һеҙ булғанға, һәйбәт эш алып барыуыҙға, яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтеүегеҙгә була, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Бынан тыш, эшсе һөнәр – бөтә яҡтан да яҡшы тигән фекер үҫешә. Аҡса эшләргә генә түгел, ә яҡшы хеҙмәт карьераһын төҙөргә, профессиональ яҡтан үҫешергә, дан, хөрмәт ҡаҙанырға ла мөмкин.\nТөбәк етәксеһе Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә үҙенең һөнәри эшмәкәрлеген нисек башлағаны, участка мастеры булып эшләгәне хаҡында һөйләне.\n— Беҙҙең участкала 60-лаған кеше ине. 6-сы разряд слесарь-йыйыусыларҙың ниндәй оло хөрмәт ҡаҙанғандарын хәтерләйем, – тине Рөстәм Хәмитов. – Миңә ҡарағанда дүрт тапҡыр күберәк эш хаҡы алғандары тураһында әйтеп тораһы ла юҡ. Улар ошондай ҙур эш башҡарғандары өсөн яуаплылыҡ тойғоһо менән абруйлы, хөрмәтле кешеләр булды.\nҺөнәри оҫталыҡ конкурстарында еңгән колледж студенттарына йәштәр алдында әүҙемерәк сығыш яһарға, үҙҙәренең ҡаҙаныштары хаҡында һөйләргә кәрәк, тип билдәләне республика Башлығы.\n— Эшсе һөнәрҙәрҙе, һис шикһеҙ, пропагандаларға кәрәк. Был осраҡта һеҙ мауыҡтырғыс нәмәләр хаҡында һөйләп, профессиональ, эшсе кадрҙар әҙерләү буйынса уртаҡ эштә ҡатнашып изге эш башҡарырһығыҙ. Беҙҙә лә күп кенә йүнәлештәр буйынса йәш эшселәр, эшсе кадрҙар әҙерләү хәрәкәте алға китер тип ышанам, – тине Рөстәм Хәмитов. – Был йүнәлештә Туймазы индустриаль колледжы яҡшы эшләй. Беҙҙә «МастерОК» программаһы бар. Йөҙәрләгән егет һәм ҡыҙ Туймазы колледжы аша үтте, белгестәр булды. Хәҙер «Алтын ҡулдар» селтәрле индустриаль мәктәбе программаһын эшләтәбеҙ. Был да бик ҡыҙыҡлы.\nТеги: Башҡортостан Башлығы, һөнәри оҫталыҡ


Көслө, ышаныслы һәм бөйөк\n9 Октябрь 2018, 12:32\nРәсәй армияһына физик яҡтан көслө, яҡшы әҙерлек үткән егеттәр кәрәк\nКамуфляж костюмдар, ҡара береттар, аҡ бирсәткәләр... Армияға традицион көҙгө саҡырылыш көнөндә район үҙәгендәге майҙанға иртән-иртүк буласаҡ һалдаттар – 10-11-се синыф егеттәре йыйылды.\nТигеҙ рәттәргә теҙелеп, ил һәм республика гимны аҫтында флаг күтәреүҙән, традицион сәләмләүҙәр һәм өлкәндәрҙең изге теләктәренән һуң ярыштар башлана. Һәр ваҡыттағыса, улар өс этаптан тора. Был –сафҡа баҫып йырлап үтеү, 60 һәм 1000 метр араға йүгереү, АК-74 автоматын һүтеп-йыйыу, турникта күтәрелеү һәм алыҫлыҡҡа граната ырғытыу. Был юлы 150 егеткә армия хеҙмәтенә үҙенең физик әҙерлеген күрһәтергә кәрәк ине.\nКомандалар тигез сафтарҙа йырлап уҙа. Был конкурсҡа, асыҡланыуынса, М. Буранғолов исемендәге башҡорт лицейы егеттәре бөтәһенән дә яҡшыраҡ әҙерләнгән. Судьялар икенсе урынды – 4-се мәктәп командаһына, өсөнсө урынды 2-се мәктәпкә бирҙе. 60 метр араға йүгереүҙә Илнур Шафиҡов (лицей) иң яҡшы һөҙөмтә күрһәтте, 1000 метр араға йүгереүҙә Рөстәм Хөссәмов (Торонтайыш мәктәбе) ал бирмәне. Граната ырғытыуҙа Айҙар Саматов (Шафран мәктәбе) еңде, ә турникта күтәрелеүҙә - Дмитрий Нечепуренко (лицей). Автоматты һүтеп-йыйыуҙа Вадим Ғәлиевҡа (4-се мәктәп) етеүселәр булманы.\nСарала командалар беренселеге түбәндәгесә билдәләнде: Ҡырым мәктәбе беренсе урынды яуланы, икенсе урынды Тавричанка мәктәбе егеттәре алды, ә Ташлы мәктәбенең буласаҡ һалдаттары өсөнсө урынға сыҡты.\nЯрышҡа килеүселәр был көндө ялан кухняһында әҙерләнгән һалдат бутҡаһынан да ауыҙ итте, социаль-мәҙәни үҙәк артистары башҡарыуында патриотик йырҙар яңғыраны, һәм, әлбиттә, бүләкләү тантанаһы ла булды. Ә нормативтарҙы үтәй алмаған малайҙарға Армияға яҙғы саҡырылыусылар көнөнә тиклем әҙерләнергә ваҡыт бар әле.\nРәсәй Президенты Владимир Путин армияға көҙгө саҡырылыш тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы. Хәрби хеҙмәткә саҡырылыш 1 октябрҙән башланды һәм 31 декабргә тиклем дауам итәсәк.


БЫЛ БЕҘҘЕҢ ЕР!\n28 Апрель , 21:15\nСибай ҡалаһының күп профилле профиссиональ белем биреү колледжының ер аҫты байлыҡтарын эшкәртеү бүлегенең 3-сө курс студенттары уҡытыусылары—уҡыу йорто директорының тәрбиәүи эштәр буйынса урынбаҫары Гөлфиә Рауил ҡыҙы Рәхимова, экология уҡытыусыһы Ләйсән Нурмөхәмәт ҡыҙы Баййегетова, уҡытыусы Наил Нурғәле улы Ғәйнуллин һәм Сибай автомәктәбе хеҙмәткәре Нәзир Наил улы Баййегетов менән берлектә Ғәҙелша шарлауығы янына экологик өмәгә сыҡты.\nАлда беҙҙе май байрамдары көтә. Әлбиттә, күптәр тәбиғәт ҡосағына ашҡынасаҡ. Усаҡ, шашлык, табын... Быларҙан һуң нимә ҡалыры ла билдәле. Эйе, халыҡтың нишләптер ял итеү мәҙәниәте үҫеп етмәгән. Байрам булғас, ниңәлер мотлаҡ эскелек ойошторорға, ҡырға алып сыҡҡан шешәләрҙе, һәр төрлө ҡаптарҙы, ҡағыҙҙарҙы ағас төбөнә ҡалдырырға “тейеш”һең... Бер кем дә киләсәген уйламай. Әгәр һин ҡыйлаған ерҙе кемдер килеп йыйыштырмаһа, икенсе йыл үҙең ҡалдырған сүп өҫтөндә байрам итәсәкһеңме? Саф һауа һулайым, йылға-күлдәргә, урманға һоҡланырға тип ҡырға сығаһың икән, уның матурлығын, таҙалығын ҡурсалай ҙа белергә кәрәк бит. Үҙеңдең ҡыйыңды бер тоҡҡа йыйып алып ҡайтыуҙың бер генә ауырлығы ла юҡ, шулаймы?\nӘйткәндәй, бөгөн Сибай ҡалаһының күп профилле профиссиональ белем биреү колледжының ер аҫты байлыҡтарын эшкәртеү бүлегенең 3-сө курс студенттары уҡытыусылары—уҡыу йорто директорының тәрбиәүи эштәр буйынса урынбаҫары Гөлфиә Рауил ҡыҙы Рәхимова, экология уҡытыусыһы Ләйсән Нурмөхәмәт ҡыҙы Баййегетова, уҡытыусы Наил Нурғәле улы Ғәйнуллин һәм Сибай автомәктәбе хеҙмәткәре Нәзир Наил улы Баййегетов менән берлектә Ғәҙелша шарлауығы янына экологик өмәгә сыҡты. Колледжда белем алыусы 19 йәшлек 9 егеттең күптәре шарлауыҡты тәүгә күрә ине. Улар тәбиғәт ҡомартҡыһына һоҡланып ҡына ҡалманы, уның тирә-яғын ҡыйҙан таҙартты.\n--Был беҙҙең ҡый түгел, әммә тәбиғәт беҙҙеке,--ти улар.\nСүп-сарҙы махсус тоҡтарға йыйып, Сибай автомәктәбе бүлгән машинаға тейәгәндән һуң, егеттәр саф һауала самауыр сәйе эсеп, тамаҡ ялғап алды. Таҙа тәбиғәт ҡосағында ултырыу күпкә яҡшыраҡ икәнен улар үҙҙәре лә тойҙо. Киләсәктә студенттар ғаилә ҡорор, ул-ҡыҙҙарын алып шарлауыҡ янына килер һәм уларҙы тәбиғәткә һаҡсыл ҡарарға өйрәтер, тип ышанғы килә.\nЙәштәрҙе әрләп түгел, үҙ өлгөбөҙҙә тәрбиәләү күпкә отошлораҡ. Шуны онотмайыҡ!


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАРЫҺЫ ЛА СИТТӘН ТОРОП... - 2020 - Мәҡәләләр\nҠурсаланыу ҡағиҙәләре бер аҙ йомшартылһа ла, йәмәғәт урындарында битлектәр, бирсәткәләр кейеү талабы мотлаҡ булып ҡала. Шулай уҡ 65 йәштән оло граждандар һәм хроник сирҙәре булғандар, улар менән бер өйҙә йәшәүселәр өсөн дә ҡурсаланыу дауам итә. Хаҡлы ялда булып та эшләп йөрөүселәр тулыһынса ситтән тороп эшләүгә күсерелә. Бары тик аҙыҡ-түлек, дарыу йәки бәйләнеш салонына сығыуға ғына ташламалар бар. Хатта был аҙнала үтәсәк Ураҙа байрамы ла ситтән тороп ҡына билдәләнәсәк, ғибәҙәттәр онлайн режимда күрһәтеләсәк. Ҡала хакимиәтендә сираттағы видео-конференция форматында үткән оперативканы мэр Өлфәт Мостафин бөгөн көнүҙәк булған ошо темаларҙан башланы. Сөнки, мәғлүм булыуынса, әле коронавирус менән зарарланыусылар һаны кәмемәй, тимәк тынысланырға иртә.\nШулай уҡ, ғәҙәттәгесә, төрлө тармаҡтар буйынса яуаплыларҙың эпидемия шарттарында эш урындарында һәм учреждениеларҙа инфекция таралыуын профилактикалау буйынса алып барылған эшмәкәрлеге менән бер рәттән, миҙгелдең ремонт эштәре тураһында ла сығыштар тыңланды. Йәмәғәт урындарында граждандарҙың "Юғары әҙерлек" режимы талаптарын нисек үтәүе мәсьәләһе лә иғтибарҙан ситтә ҡалманы. Был турала мәғлүмәтте Өфө ҡалаһының Йәмәғәт хәүефһеҙлеге үҙәге директоры Александр Овчинников еткерҙе. Улар Халыҡты социаль хеҙмәтләндереү республика үҙәге хеҙмәткәрҙәре менән берлектә 21 марттан алып сит илдәрҙән, илдең башҡа төбәктәренән ҡайтҡан граждандарҙың, Ғ. Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһы хеҙмәткәрҙәренең һәм пациенттарының, 65 йәштән өлкән граждандарҙың, хроник сирҙәре булғандарҙың ҡурсаланыу режимын нисек үтәүен тикшерә. Был маҡсатта бәләкәй төркөмдәр ойошторолоп, улар ошо категорияға ҡараусыларҙың фатирҙары буйлап йөрөй.\nӘлеге ваҡытҡа сит илдән ҡайтҡан - 5617, Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән ҡайтҡан 2006 граждан, Ғ. Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһының 1693 хеҙмәткәре һәм элекке пациенты, оло йәштәге 66 мең кеше тикшерелгән. Яңы сир усағы асыҡланыу менән кисектергеһеҙ саралар күрелгән. Бынан тыш, ҡаланың 16 паркы һәм скверы даими контролдә тотола. Йәмәғәт урындары "Хәүефһеҙ ҡала" видеокүҙәтеү аппарат-программа комплексының өҫтәмә системаһы аша күҙәтелеп, халыҡтың ҡайҙа күберәк йөрөүе асыҡлана һәм шуның буйынса патруль төркөмдәрҙең маршруты көйләнә. Ҡала территорияларын контролләү барышында 90 меңдән ашыу кеше иҫкәртелгән, оло йәштәге 19 меңдән ашыу кешегә мотлаҡ ҡурсаланыу талаптарын үтәү зарурлығы аңлатылған.\nБалиғ булмаған балалар ҙа иғтибарҙан ситтә ҡалмай. Ҡала урамдарында ҡағиҙә боҙған 5712 үҫмер асыҡланған, 136 ата-әсә балаларын тәрбиәләү бурыстарын үтәмәгәне өсөн административ яуаплылыҡҡа тарттырылған.\nКөндәр оҙайыу һәм матурланыу менән йәштәр ҙә өйҙә ултырып сыҙамай. Һөҙөмтәлә һуңғы 4 көндә генә (19 майға ҡарата) Салауат Юлаев майҙаны һәм уның эргә-тирәһендәге территорияла 117 административ хоҡуҡ боҙоу осрағы иҫкәртелгән, шул иҫәптән 60 осраҡ - йәмәғәт урынында булыу талаптарын үтәмәүгә ҡағыла. Бынан тыш, студенттар ҡаласыҡтары территорияларында ла даими рейдтар ойошторола, урамда рөхсәтһеҙ сауҙа итеү осраҡтары асыҡлана, эшмәкәрлеген туҡтатыу талабы булыуға ҡарамаҫтан, һаман да эшен дауам иткән предприятиелар буйынса ла мониторинг алып барыла. Өлфәт Мостафин, үҙ сиратында, кисен йәштәр йыйылған урындарҙа, бигерәк тә "Торатау" Конгресс-холы эргәһендәге парковканы даими контролдә тоторға кәрәклегенә баҫым яһаны.\nБыйылғы уҡыу йылы үҙенсәлекле тамамлана - 6 апрелдән Өфөнөң барлыҡ 128 дөйөм белем биреү ойошмаһы сиректе ситтән тороп уҡыу форматына күсте, ата-әсәләр менән аралашыу ҙа дистанцион формала алып барыла. Был хаҡта хакимиәттең Мәғариф идаралығы начальнигы Елена Хаффазова мәғлүмәт бирҙе. Һуңғы ҡыңғырау шылтырағанға тиклем барлыҡ предметтар буйынса ла төп белем биреү программаһы тулыһынса үҙләштереләсәк. РФ Мәғариф министрлығы ҡарарына ярашлы, 4-8-се синыфтарҙа апрель-майға тәғәйенләнгән Бөтә Рәсәй тикшереү эштәре (ВПР) көҙгөлөккә күсерелгән. Һәр мәктәп уҡыу йылы тамамланыу датаһын үҙе билдәләһә лә, БР Мәғариф һәм фән министрлығы хатына ярашлы, 1-4-се синыфтар өсөн ул 22 майҙа, 5-8-се һәм 10-сы синыфтар өсөн 29 майҙа тамамланасаҡ һәм шул көндә онлайн Һуңғы ҡыңғырау байрамы буласаҡ. 9-сы һәм 11-се сығарылыш синыфтары уҡыусыларына быйыл ТДИ һәм БДИ тапшырыу мотлаҡ түгел, аттестаттар йыллыҡ йомғаҡлау баһалары буйынса биреләсәк. Ә инде кем юғары уҡыу йортона инергә теләй, шулар ғына имтихан тапшыра, уны тапшырыу датаһы һуңғараҡ күсерелә.\nЯҙылған: 22.05.20 | Ҡаралған: 261


ЮНЕСКО белешмәһе һатыуға сығарылды\n26 Июль 2010, 10:41\nӨфөнөң китап магазиндары кәштәләрендә «Башҡортостан Республикаһы буйынса белешмә» («Путеводитель по Республике Башкортостан») ЮНЕСКО китабы барлыҡҡа килде. ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеттың башҡарыусы директоры Өлфәт Йомағузин билдәләүенсә, был республика, уның тәбиғәте, тарихы, ғөрөф-ғәҙәттәре менән яҡынданыраҡ танышырға теләүселәр, шулай уҡ киң уҡыусылар даирәһе өсөн тәғәйенләнгән үҙенсәлекле бер тәүге баҫма.\nЙыйынтыҡта Башҡортостан тураһында рәсми мәғлүмәттән тыш, ауылдар, ҡалалар һәм райондар тарихынан ҡыҙыҡлы факттар, төбәктең иң матур урындары координаттары, ҡунаҡханалар, турбазалар һәм башҡа туристик комплекстар адрестары һәм телефондары бирелгән.\nБелешмә уңайлы классик форматта баҫылған. Китаптың күләме — 260 бит. Ул фотографиялар, график материалдар, карта һәм схемалар менән бай иллюстрацияланған.\nҮҙенсәлекле белешмәне Башҡорт китабы йортонда, «Планета» китап селтәрендә, «Белая река» магазинында, шулай уҡ «Скиф» нәшриәтендә һатып алырға мөмкин.


Йылайыр районында янғындан зыян күргән кешеләр яңы торлаҡ алды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЙылайыр районында янғындан зыян күргән кешеләр яңы торлаҡ алды\n15:15, 26 октября 2012 Йәмғиәт\nЙылайыр районында янғындан зыян күргән кешеләргә яңы фатирҙарҙан асҡыстар тапшырылды. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл йәй Йылайырҙа һигеҙ торлаҡ йорт янғайны. Республика Президенты Рөстәм Хәмитов ҡыҫҡа ваҡыт эсендә янғындан зыян күргән кешеләрҙе торлаҡ менән тәьмин итергә ҡушты. Һөҙөмтәлә төҙөүселәр тиҙ арала ете яңы йорт күтәрҙе.\nТантаналы сарала яңы фатирҙарҙан асҡыстарҙы БР Хөкүмәтенең беренсе вице-премьеры Рәүф Ноғоманов тапшырҙы.\nСара аҙағында рәсми кешеләр һәм өй туйлаусылар яңы микрорайонда йәш үҫентеләр ултыртты, тип хәбәр иттеләр Йылайыр районы хакимиәтенән.


Хәйбулла районынан алтмыштан ашыу йылҡы малы урланыуы тураһында хәбәр иткәйнек инде\nӨйөрҙө эҙләп сыҡҡан кешеләрҙе эҙҙәр күрше Ырымбур өлкәһенә илткән. Был аҙнала иһә аттар табылды тип хәбәр иттеләр. Ләкин өйөрҙөң өстән бер өлөшө генә. Ҡалғандарын бурҙар һуйып һатып та өлгөргән. Тик бына барымтаһы булды, ә ҡарымта үтәлмәне. Енәйәт өсөн язаға тарттырылыусылар юҡ. Булмаясаҡ та, ти район халҡы. Хоҡуҡ һаҡлау органдары бер ниндәй ҙә эш ҡуҙғатмаған. Халыҡтың күҙ йәштәрен береһе лә күрергә теләмәй. Ә үҙебеҙ башҡорт тоҡомло аттарҙы үрсетәбеҙ тигән булабыҙ. Юғалған йылҡы малдары ла бит Баймаҡ һәм Хәйбулла райондарынан ябай башҡорт тоҡомло булған. Был бер. Икенсенән бит ауыл кешеһе өсөн йылҡы ашатыусы ла, техника ла. Юғалтыу хаҡы ҙур. Урланған алтмыш йылҡы өсөн кем яуап бирер? Ҡарымта яһалырмы?\nҺуңғы йылдарҙа малдарҙың күпләп юғалыуы республиканың Урал аръяғы төбәктәрендә йәшәүселәрҙе оло хафаға һалды. Әлеге ваҡытта Әбйәлилдә 40, Баймаҡта 20, Ейәнсура һәм Күгәрсен райондарында 15-ләп йылҡыны таба алмайҙар. Ноябрь уртаһында Хәйбулла районы Әбделнасир ауылындағы йылҡы өйөрөнән дә алты тиҫтә самаһы ат юғалған. Полиция хеҙмәткәрҙәре хужалар менән бергә йылҡыларҙы Ырымбур далаларында эҙләй. Сөнки урындағы ҡаҙаҡтарҙың элек-электән башҡорт аттарын ҡыуып алып китеүе бер кемгә лә сер түгел.\nЫсынлап та, урланған аттар ике аҙнанан Яңы Орск районындағы ауылдарҙың береһе янында табыла. Билдәһеҙ кешеләр йылҡыларҙы Урал йылғаһындағы шырлыҡ менән ҡапланған утарҙа бикләп тотҡан. Әммә хужалар барып етеүгә кәртәлә 20 аттың ғына ҡалыуы асыҡлана. Ҡалғандары һуғымға һатылған тигән мәғлүмәттәр бар.\nЮғалған аттарҙың хужалары барыһы ла тиерлек ябай ауыл кешеләре, уларҙың күбеһе йәштәр. Бындай күренеш төбәктең\nиҡтисади үҫешенә, эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүгә һәм ғаиләләрҙең финанс хәленә лә кире йоғонто яһай. Йылҡыларҙың юғалыуында хужаларҙың да ғәйебе ҙур. Сөнки аттар ҡыш буйы тибендә йөрөй. Ә инде ҡураларға бикләү өсөн ҙур күләмдә мал аҙығын хәстәрләргә кәрәк. Шулай уҡ бикле торған бейәләр ҡолон һала башлай, ә яҙ етеүгә күтәрткән осраҡтар ҙа йыш теркәлә.\nЗаманса ҡорамалдар ярҙамында аттарҙың юғалыуын бәлки, иҫкәртергә лә мөмкин булыр ине. Һәр хәлдә, хәҙер ҡайһы бер хужалар малдарын ҡырға ҡыуғанда муйындарына микрочип беркетеп сығара. Һуңынан GPS ҡоролма ебәргән сигналдар аша малдарының ҡайҙа йөрөгәнен компьютер аша күҙәтеп бара. Ошондай үҙенсәлекле ҡоролманы республикала тәүге булып бер нисә йыл элек Учалы районынан Радмир Бирғәлин уйлап тапты.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, бындай ҡоролмаларға ла тулыһынса ышанырға ярамай. Сөнки күптән түгел Әбйәлил районында юғалған өйөр айғырының муйынына ла ошондай микрочип тағылған булған. Әммә йылҡы бурҙары уны Силәбе сигендә ташлап киткән. Әлеге ваҡытта полиция хеҙмәткәрҙәре юғалған аттарҙы эҙләү менән мәшғүл.\nӘлбиттә, ғәйеп атта ла, тәртәлә лә бар. Күпселек осраҡта йылҡыларҙы төнгө ваҡытта урлайҙар. Шуға ла ауыл кешеләренә эңер төшкәндә айырыуса иғтибарлы булыу талап ителә. Ә инде Хәйбулла районында аттарҙың юғалыу осрағы буйынса тикшереү дауам итә.


Миндәк ауыл Советы (Учалы районы) — Башҡорт Википедияһы\n3394 кеше (1 ғинуар 2018)\nМиндәк ауыл Советы (элекке Миндәк ҡасаба Советы) — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Учалы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.\nАдминистратив үҙәге — Миндәк ауылы.\nЯңы Оҙонгүл ауылы,\nБашҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 17 декабрендәге 125-з һанлы «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр, Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәрен үҙгәртеү һәм үҙгәртеп ҡороу» тураһындағы Законы, 1 статья. «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр», п. 137,29 былай тип әйтелә:\n137. Миндәк ҡасаба Советын Учалы ҡалаһынан Учалы районы биләмәһе составына күсереп, Учалы ҡалаһы һәм Учалы районы биләмәһе сиктәрен килтерелгән схематик картаға ярашлы үҙгәртергә.\nМиндәк ҡасаба Советының Миндәк эшселәр ҡасабаһын, тораҡ пункты тибын ауыл тип билдәләп, ауыл тораҡ пункттары категорияһына индерергә.\nМиндәк ҡасаба Советын, «Миндәк» исемен һаҡлап, ауыл Советы категорияһына индерергә.\n29. Түбәндәге муниципаль берәмектәр исемдәрен үҙгәртергә:\nУчалы районы һәм Учалы ҡалаһы буйынса:\nа) «Амангелде ауыл Советын» «Амангилде ауыл Советы»на,\nб) «Учалы ҡалаһының Миндәк ҡасаба Советын» «Миндәк ауыл Советы»на.\n4653 ↘4595 ↘3812 ↘3784 ↘3761 ↘3688 ↘3614\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Миндәк_ауыл_Советы_(Учалы_районы)&oldid=837101 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:48 6 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


Утҡа ҡаршы ҡалҡан булһын\n25 Ғинуар 2019, 12:50\nБылтыр, йыл аҙағында, Туймазы районы ауылдарында ололарҙың иғтибарһыҙлығы арҡаһында сыҡҡан янғындарҙа бер нисә кескәй баланың ғүмере ҡыйылды. Ҡарауһыҙ ҡалған балаларҙың шырпы менән уйнауы, икенсе ғаиләлә электр уты үткәргестәренең төҙөк булмауы һөҙөмтәһендә килеп сыҡҡан янғын бер ғәйепһеҙ 5 баланың үлеме менән тамамланды. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ошондай фажиғәләр беҙҙең районды ла урап үтмәй. Шуныһы ҡыуаныслы, үлем осраҡтары юҡ. Исҡушты ауылында йәшәгән күп балалы ғаилә лә яңы йылды ҡаршыларға әҙерләнгән мәлдә бер тынала йорт-ҡураһыҙ тороп ҡала. 27 декабрь төнөндә донъя көтөп ҡалған бәлиғ булмаған ҡыҙ аппарат тауышына уяна һәм янғында иҫән ҡала. Янғынды иҫкәртеүсе ҡоролманың тауышы ҡыҙҙы үлемдән аралай. Белгестәр фаразлауынса, ут мейестән төшкән ҡуҙҙан сыҡҡан. Йорт-ҡаралты янып юҡҡа сыға. Элемтә бәйләнешенең, юлдың да яҡшынан булмауы, сәбәпле, Инйәр янғын һүндереүселәре фажиғә урынына барып етеү өсөн сәғәттән ашыу ваҡытын сарыф итә. Уларға уттың күрше йорттарҙы ла ялмап алмауы өсөн көрәшергә тура килә.\nИнйәр янғын хеҙмәте ҡарамағында - Инйәр, Асы, Йөйәк ауыл хакимиәттәренең 25 ауылы. Төпкөл ауылдар - Айыс, Мулдаҡай, Ғәбдөк “саҡырыуҙың нормативҡа тап килмәгән биләмәләре” категорияһына ҡарай. Янғын һүндереү, ашығыс медицина ярҙамы һәм башҡа хеҙмәттәр ваҡиға урынына 20 минутта барып етергә тейеш булһа ла, был ауылдарға сәғәттән ашыу ваҡыт үтә. Элемтә бәйләнешенең, юлдарҙың насар булыуы ла кире роль уйнамай ҡалмай.\nБөгөн янғын һүндереү хеҙмәте - Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы составындағы ҙур оператив хеҙмәт. Ул хәүеф тураһында сигнал алыу менән ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе, янғынды туҡтатырға, кеше ғүмерен ҡотҡарырға ашыға. Бар көстө янғынды иҫкәртеү эшенә, утты тиҙ арала һүндереүгә, авария-ҡотҡарыу эштәрен башҡарыуға йүнәлтә. Республиканың авария-ҡотҡарыу хеҙмәтенә ҡараған Инйәр часы быйылдан янғынға ҡаршы хеҙмәткә ҡарай. Ниндәй генә ведомство ҡарамағында булһа ла, утты ауыҙлыҡлау, халыҡты янғын сығыу хәүефенән ҡурсалау частың төп бурыстары булып тора.\nХалыҡ араһында даими иҫкәртеү эштәре алып барылыуға ҡарамаҫтан, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Инйәр төбәгендә сыҡҡан янғындар күп ғаиләне йорт-ҡаралтыһыҙ ҡалдырған. 2017 йылда был төбәктә 13 янғын теркәлһә, 2018 йылда иһә 3 осраҡҡа күберәк. Янғындар күбеһенсә Инйәр ауыл хакимиәтенә ҡараған ауылдарҙа сыҡҡан. Ут менән һаҡ эш итмәү, электр үткәргестәренең, ҡорамалдарының төҙөк булмауы, ғөмүмән, кеше вайымһыҙлығы - янғын сығыуҙың төп сәбәбе. Йорт хужаларының торлаҡтарына электр үткәргестәрен, ҡорамалдарын үҙҙәре йә иһә осраҡлы кешеләрҙәң үткәртеүе янғынға тәүге аҙым. Был осраҡта, әлбиттә, матди хәлебеҙҙе лә беренсе урынға ҡуябыҙ.\nБер нисә районда үлем осраҡтары менән тамамланған фажиғәләрҙән һуң, элекке республика Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡушыуы буйынса, аҙ тәьмин ителгән, имен булмаған ғаиләләрҙең йорттарына янғынды иҫкәртеүсе ҡорамал бушлай ҡуйыла башланы. Был профилактик сара 2016 йылдан алып барыла. Ошо ваҡыт эсендә 40 меңгә яҡын ғаилә махсус ҡоролма менән тәьмин ителгән. Һөҙөмтәләр һиҙелерлек. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре профилактик рейдтар барышында ҡоролмаларҙың төҙөклөгөн тикшерә. Беҙҙең районда ла социаль хәүеф хәлендә һәм аҙ тәьмин ителгән күп балалы ғаиләләрҙең йорттарына бушлай автоном аппарат ҡуйыу дауам итә. Инйәр төбәгендә генә үткән йылда янғын һүндереү часы хеҙмәткәрҙәре белгестәр, урындағы хакимиәт вәкилдәре менән берлектә күп балалы 29 ғаиләгә янғынды иҫкәртеүсе ҡорамал ҡуйған. Яңы йыл алдынан имен булмаған ғаиләләр һәм ололар йәшәгән 71 йорт тикшерелгән, 297 кеше янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләре менән таныштырылған. Был йәһәттән хакимиәт вәкилдәре, эске эштәр органдары хеҙмәткәрҙәре һәр ваҡыт ярҙамға килергә әҙер. Инйәр төбәгендә янғынды иҫкәртеүсе аппараттар артабан да ҡуйыласаҡ.\nИнйәр янғын часы хеҙмәткәрҙәре юл-транспорт ваҡиғаларында ла зыян күреүселәргә тәүгеләрҙән булып ярҙамға ашыға. 2017 йылда - 10, ә 2018 йылда 8 авария урынына сыҡҡандар. Автомобилдәрендә ҡыҫылып ҡалғандарға ярҙам итә янғын һүндереүселәр. Бының өсөн хеҙмәт ҡарамағындағы “ГАЗель” машинаһы зыян күреүсегә тәүге ярҙам ҡорамалдары менән тулыландырылған. Авария-ҡотҡарыу инструменттары ла бар. 2013, 2015 йылғы “Урал” янғын һүндереү машиналары хеҙмәттең - төп көсө. Элекке “ЗИЛ”дарға 2,5 тонна һыу һыйһа, хәҙерге техника 6 тонна һыу һыйҙырышлы. Был хеҙмәттең эшен ике тапҡырға еңеләйтә тиерлек.\nБөгөнгө көндә янғынға ҡаршы республика хеҙмәтенә ҡараған Инйәр часында 21 кеше эшләй. Улар араһында оҙаҡ йылдар намыҫлы эшләгән хеҙмәткәрҙәр ҙә, йәштәр ҙә бар. Хеҙмәттә 3 вакант урын. Янғын һүндереүсе булырға теләгәндәр Инйәр базаһында - 2 ай, Өфөләге уҡыу пунктында 3 ай буйына күнекмәләр үтә, тәжрибә туплай. Янғын һүндереү часы хеҙмәткәрҙәренең барыһы ла тын алыу аппараты менән ҡулланыуға рөхсәт алған. Инйәр янғын хеҙмәте менән оҙаҡ йылдар Рәил Хисмәтуллин етәкселек итә. Ябай һүндереүсенән хеҙмәт начальнигы вазифаһына тиклем еткән, талапсан етәксе Рәил Рәшит улының бында эшләүенә лә быйыл 25 йыл.\n- Янғын часында 4 смена, һәр сменала 5-әр хеҙмәткәр эшләй. Сменаның өлкән дежурныйы, ике янғын һүндереүсеһе, ике водителе була. Егеттәр үҙ эштәренең оҫталары. Кәрәк саҡта һалҡын ҡанлы, кәрәк икән - йомшаҡ та була белгән хеҙмәткәрҙәр тупланған Инйәр часында. Оҙаҡ йылдар намыҫлы хеҙмәт юлы үткәндәр менән бергә йәштәр ҙә атлай. Водителдәр Евгений Павлович Кислов, Радик Нәжип улы Аҙнабаев, янғын һүндереү хеҙмәте начальнигы урынбаҫары Илфат Хәйретдин улы Шаһисолтанов тиҫтә йылдан ашыу янғын хеҙмәтендә эшләй. Уларҙан йәштәр ҙә, хеҙмәт юлын бер нисә йыл элек кенә башлағандар ҙа ҡалышмай. Тәжрибәле бүлексә командиры Руслан Сәмсетдиновты, Фәнзил Хәликовты, Сабир Сәлиховты, йәштәрҙән Раян Усмановты, Алмас Солтановты, Илнур Мораҙымовты, Евгений Задорожныйҙы ла тик маҡтау һүҙҙәре менән генә билдәләргә булыр ине. Әйткәндәй, 2018 йыл һөҙөмтәләре буйынса Руслан Салауат улының сменаһы (Е.Кислов, Е.Задорожный, И.Мораҙымов) - “Иң яҡшы дежур смена”, ә смена хеҙмәткәре Евгений Задорожный “Иң яҡшы янғын һүндереүсе” тип табылды, ғөмүмән, һәр смена үҙен тик яҡшы яҡтан ғына күрһәтә һәм уңыштарға өлгәшә. Хеҙмәткәрҙәргә утты ваҡытында ауыҙлыҡлау, төрлө иҫкәртеү сараларында ҡатнашыуҙан, янғын ҡағиҙәләрен теүәл үтәүҙе контролдә тотоуҙан тыш, йәмәғәт бурыстары ла йөкмәтелгән. Үҙ көсөбөҙ менән янғын һүндереү часын ремонтланыҡ, фасадын яңырттыҡ. Быуатҡа яҡын тарихы булған бина ла яңы төҫ алды. Хәҙер техника өсөн йылы бина, хеҙмәткәрҙәр өсөн уңайлы эш урындары булдырылған. Оҙаҡ йылдар намыҫлы эшләп, хаҡлы ялға киткән хеҙмәткәрҙәрҙе лә оло хөрмәт менән иҫкә алабыҙ. 2018 йылда водителебеҙ Хәлил Хәйҙәр улы Ағзамовты хаҡлы ялға оҙаттыҡ. Эшебеҙ янғын һүндереүҙән генә ғибарәт түгел, әлбиттә. Мәктәптәрҙә “Асыҡ ишектәр көнө”ндә балаларға янғын һүндереүсе һөнәренең мөһимлеген аңлатабыҙ, техника менән таныштырабыҙ. Урманлы төбәк булғанлыҡтан, ҡурсаулыҡ менән берлектә халыҡ араһында аңлатыу эштәре алып барабыҙ, лекциялар уҡыйбыҙ, уҡыу-күнекмәләр үткәрәбеҙ. Оҙаҡламай ташҡынға ҡаршы әҙерлек эштәре башланасаҡ, - тине начальник вазифаһын башҡарған Рәил Рәшит улы.\nЭйе, янғын һүндереү эше еңелдән түгел, ә шулай ҙа утты ваҡытында ауыҙлыҡлар, ғүмерен аямай утҡа-һыуға ташланырҙай ир-аттарыбыҙ бар саҡта күңел тыныс. Тик үҙебеҙгә лә һәр ваҡыт уяу булырға кәрәк. Бурҙан ҡала, уттан ҡалмай, тигән әйтемде иҫтән сығармаһаҡ ине.


Бәрәкәт - иң матур һүҙҙәрҙең береһе\n24 Июль , 11:00\nБашҡорт телендә матур һүҙҙәр бик күп. Миҫалға “бәрәкәт” һүҙен генә алайыҡ. Һуҙынҡы өндәрҙең бер төрлө әйтелеше генә матур итмәй уны. Йөкмәткеһе яғынан да бик бай һәм әһәмиәтле. Уны бер нисә мәғәнәлә лә ҡулланырға мөмкин. Иң беренсе, ул башҡорт телендәге байлыҡ, муллыҡ тигәнде аңлата. Мәҫәлән, халҡыбыҙҙа “Хәрәкәттә - бәрәкәт” әйтеме бар, йәғни эшләгән кеше бай була. Тағы шулай тип тә әйтәләр: “Был кеше үҙе менән бәрәкәт алып килде”. Был осраҡта йортҡа именлек, ҡот алып килде, тип аңларға мөмкин.\nИң беренсе, ул башҡорт телендәге байлыҡ, муллыҡ тигәнде аңлата. Мәҫәлән, халҡыбыҙҙа “Хәрәкәттә - бәрәкәт” әйтеме бар, йәғни эшләгән кеше бай була. Тағы шулай тип тә әйтәләр: “Был кеше үҙе менән бәрәкәт алып килде”. Был осраҡта йортҡа именлек, ҡот алып килде, тип аңларға мөмкин.\nӘйҙәгеҙ, беҙ ҙә ошо һүҙҙе күберәк ҡабатлайыҡ, яманын әйтмәйек, бер-беребеҙҙең ғаиләһенә, эшенә, балаларына бәрәкәт теләйек!


Ишекте ябыр алдынан кире асырыңды уйла » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Ишекте ябыр алдынан кире асырыңды уйла\nИшекте ябыр алдынан кире асырыңды уйла 22.11.2016 // Иҡтисад\nБаҙар иҡтисады һәр эшләүсегә генә түгел, ә һәр предприятиеға ла үҙ баһаһын бирә – йә ҡулланыусылар ихтыяжына яуап биргән, хатта башҡаларҙыҡынан үтемлерәк булған тауар етештерәһең, йә юҡҡа сығаһың. Буш урыныңды көн-сәғәте менән бүтәндәр биләп аласаҡ. Был күренешкә беҙ күнегә лә барабыҙ шикелле.\nИҡтисади көрсөк аяу белмәй – быйыл 31 октябрҙә “Версия” мәғлүмәт-аналитика үҙәгенең хәбәр итеүенә ҡарағанда, һуңғы дүрт йылда ғына ла Рәсәйҙә элегерәк совет сәнәғәте бәһлеүәндәре булып иҫәпләнгән 30-ҙан ашыу ҙур предприятие ябылды. Улар араһында Ижевскиҙың мотоцикл заводы, Павловтың инструменталь, “Авангард” судно төҙөү, Һарытау авиация һәм башҡа заводтар бар. Сәбәптәре иҡтисади нигеҙгә ҡайтып ҡала. “РусАл” компанияһының дүрт алюминий заводының 2013 йылда уҡ эшләүҙән туҡтауын, мәҫәлән, продукцияһының үҙҡиммәте бик юғары булыуы менән аңлаттылар. Ә был иһә уның металл баҙарындағы хаҡын үҙенән-үҙе күтәрә һәм, тәбиғи, бер юлы конкурентлыҡ һәләтен дә түбәнәйтә. Ләкин завод тауарын үҙҡиммәттән дә түбәнерәк хаҡҡа һата алмай. Етмәһә, яҡында ғына – Ҡытай, ул етештергән алюминий байтаҡҡа арзаныраҡ булып сыҡты.\nБашҡортостанды ла урап уҙманы был афәт. Өфө үҙәге буйлап үткәндә генә лә элек гөрләп эшләгән әллә күпме завод биналары күҙгә салына. Бына Карл Маркс менән Чернышевский урамдары киҫешкән ерҙәге матур йәшел йорт. Унда бөгөн исеме лә онотола яҙған “Өфөсельмаш” заводы урынлашҡайны. Илебеҙҙең барлыҡ ҡошсолоҡ фабрикалары өсөн вентиляторҙар эшләп сығарған был предприятие тураһында беҙҙең гәзит тә йыш яҙҙы. Һуңғы тапҡыр яҙғаныбыҙ ҙа хәтерҙә: келәттәрҙең генә түгел, хатта ихатаһының да бер кем дә алмай башлаған вентиляторҙар менән тулыуы, шул арҡала цехтарҙың туҡтап ҡалыуы хаҡында ине ул мәҡәлә. Хәҙер был бинаны “Бизнес-үҙәк” биләй, ундағы матур бүлмәләрҙә ултырыусылар республикала эшҡыуарлыҡты нисек алға ебәреү тураһында баш вата. Был үҙәккә урам аша ғына Профсоюздар йорто бар. Уның офистары халыҡ телендә “Горелый завод” тип йөрөтөлгән предприятиеның бинаһын үҙгәртеп ҡороу нигеҙендә барлыҡҡа килде.\nОшо ерҙән ике квартал көньяҡҡараҡ китһәң, элекке Киров исемендәге завод булған урынға барып сығаһың. Унда телефон аппаратураһы эшләп сығаралар ине. Әле был цехтар урынында Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, Башҡорт дәүләт университетының иҡтисад факультеты, ниндәйҙер Гуманитар академияның Өфө филиалы, юридик конторалар урынлашҡан. Ә был тапҡырҙан ике-өс квартал көнбайышҡа табан атлаһаң, заманында телеүҙәккә күрше генә тиерлек эшләгән икмәк заводы биләмәһенә юлығаһың, уның биналарында “Пушкинский” ваҡлап һатыу баҙары эшмәкәрлек йәйелдергән. Ә хәҙер көнсығышҡа табан йүнәләйек. Октябрь революцияһы урамы буйлап аҫҡа төшкәндә уң яҡтан “ВТБ” банкының ҡыҙғылт төҫтәге күркәм бинаһы күҙгә ташлана. Элегерәк был майҙанды биләгән Тау ҡорамалдары заводын да йәштәр хәтерләмәйҙер инде, ә бит илдең ҡаҙылма байлыҡтарын сығарыуға был предприятие етештергән ҡорамалдар тиҫтәләрсә йыл хеҙмәт итте. Бер юлы әлеге Чернышевский урамындағы аяҡ кейемдәре фабрикаһы ла иҫкә төшә. Уның биналарындағы сауҙа ойошмаларының нисәү икәнен аныҡ ҡына әйтеүе лә ҡыйын, сағыштырмаса ҙурыраҡ булғаны “Техно” магазины, ахыры.\nБылары – Өфөнөң үҙәгендә эшләгәндәре генә. Ә Иҫке Өфө, Черниковка яғынараҡ китһәң, “үлгән” заводтар тағы ла күберәк. Приборҙар эшләү, “Пищмаш”, “Прогресс”, “Магнетрон”, электр лампалары заводтары, макарон фабрикаһы, “Мир” тегеү фирмаһы һәм башҡа предприятиелар ҙа тарихҡа инеп юғалды. Тәүгеһенең бер ҙур бинаһын “Росреестр” биләй, ҡалғандарын ҡуртымға йәки һатып алыусы табылмай, ахыры – ҡараңғы мәлдә СССР-ҙың 50 йыллығы урамы буйлап барғанда, тәҙрәләрендә ут булмауын шәйләйһең.\nШуныһы ҡыҙыҡ (ә, бәлки, ҡыҙғаныстыр ҙа): был биналарҙы биләгән эреле-ваҡлы ойошмалар бер ниндәй тауар ҙа етештермәй! Баҙар иҡтисады шулай була, күрәһең... Бындай миҫалдарҙы республикабыҙҙың башҡа ҡалалары буйынса ла килтерергә мөмкин. Тимәк, сит ил тауарҙары юҡҡа ғына килеп тулмаған беҙгә.\nБөтә һанап кителгән предприятиелар ҙа баҙар иҡтисадына яраҡлаша алмау арҡаһында юҡҡа сыҡты. Уларҙа үҙҡиммәтте төшөрөргә, сифатты донъя кимәленә күтәреү өсөн ашығыс рәүештә заманса ҡорамалдар менән тәьмин итергә, яңы технологиялар индерергә, коллективты ҡыҙыҡһындырып эшләтә белгән менеджерҙар ебәрергә кәрәк ине. Барлыҡ табышты үҙәккә йүнәлтеп торған предприятиеларҙа бының өсөн аҡса булманы. Улар бит хатта үҙендә ҙур булмаған ремонт эшләтеү өсөн дә Мәскәүҙәге министрлыҡтан рөхсәт һорай ине. Тик уҙған быуаттың 90-сы йылдарында һәм унан аҙаҡ та хөкүмәт ни өсөндөр валютаны үҙ заводтарыбыҙға ярҙам итеүгә тотоноу түгел, баҙарҙы сит ил әйберҙәре менән тултырыуға тотондо.\nӘ бит баҙар иҡтисадында батмаҫ өсөн шәп ҡорамалдар һәм технологиялар ғына етмәй. Былтыр, мәҫәлән, Ульяновск автомобиль заводы аҙналап туҡтап ултырҙы. Сәбәбе – был төр продукция баҙарында һатылмаған машиналарҙың артыҡ күбәйеүе, һумдың курсы түбәнәйеүе арҡаһында күп кенә импорт деталдәрҙең хаҡы артыуы, халыҡтың һатып алыу һәләтенең элеккесә түбән ҡалыуы... Тимәк, мотлаҡ рәүештә тәжрибәле һәм таһыллы маркетинг белгестәре лә талап ителә! Улары ла күктән төшмәй, алдан әҙерләргә кәрәк.\nТуҡтарға мәжбүр булған предприятиелар төрлө тармаҡтарға ҡарай. Рәсәйҙә ундайҙар бигерәк тә металлургия, автомобилдәр эшләү, химия йүнәлешендә күп. Был хәлдең социаль эҙемтәләре лә ҙур, әлбиттә. Ике йыл ярым элек ябылған Байкал целлюлоза-ҡағыҙ комбинатының, мәҫәлән, 1 600 кешеһе эшһеҙ ҡалды. Ә бит Байкальск ҡалаһы өсөн ул берҙән-бер предприятие ине. Уның менән бер үк ваҡытта тиерлек “Южуралникель”, “Амурметалл”, Златоуст һәм Новосибирск металлургия заводтары туҡтаны. Һуңғыһының бурысы 2,7 миллиард һум булып киткәйне.\nҺамарҙың ун бер бинаһы булған һәм 2,5 гектар майҙанды биләгән Матбуғат йорто 1964 йылда уҡ сафҡа индерелгән. Унда тиҫтәләрсә йылдар “Волжская коммуна”, “Самарские известия” кеүек өлкә баҫмалары ла, “Российская газета”, “КоммерсантЪ”, “Известия”, “Московский комсомолец” кеүек федераль гәзиттәрҙең урындағы ҡушымталары ла сығып килде. 2006 йылда нәшриәт етәкселеге бурыстарҙан ҡотолоу маҡсатында айырым биналар һәм цехтарҙы шәхси эшҡыуарҙарға ҡуртымға бирә башлай. Ләкин арендаторҙар, ҡуртым буйынса шарттарҙың улар өмөт иткәнсә үҙгәрмәүен күреп, был майҙандарҙы бер-бер артлы ташлап китә. Һөҙөмтәлә предприятие тағы ла нығыраҡ бурысҡа бата.\nХосуси ойошма булһа, коммуналь хеҙмәтләндереү селтәре уны күптән Арбитраж судҡа бирер ине, ләкин, дәүләт предприятиеһы икәнен иҫәпкә алып, власть органдары уны нисектер ҡурсалап килгән. Әммә ахыр килеп 2008 йылда нәшриәт-полиграфия комплексын хосусилаштырырға мәжбүр булалар. Федераль һалым хеҙмәте нәшриәттең бурысын 76,6 миллион һум тип билдәләй. Яңы хужалар төбәктәге иң эре типографияны башҡа фирмаға һата, уныһы – сираттағы милексегә. “Гарант”, “Квадро”, “Консенсус”, “Деймос”... Былары – ошо комплекстың бер йыл эсендә генә булып үткән хужалары! 2009 йылдан алып биналар буш тора. 2013 йылда ул йәнә дәүләт милкенә ҡайтарыла, сөнки Арбитраж суды хосусилаштырыу осоронда был мөлкәттең баҙар хаҡынан бер нисә тапҡырға арзаныраҡҡа һатылыуын асыҡлай: старт хаҡы 646 миллион һум торған комплекс ул саҡта 50 миллионға ғына һатылған! “Роснедвижимость” үҙенсә аҡлана: бер нисә тапҡыр аукционға ҡуйып та һатып алыусы табылмағас, хаҡын шулай ныҡ төшөрөргә тура килгән икән. Ысынлап та, совет осорона хас булғанса төҙөлгән комплекс редакциялар өсөн күп ҡатлы бинаға, ҙур цехтарға, келәттәргә, йылытыу үҙәгенә, гаражға һәм башҡа ҡаралтыларға эйә. Барыһы ла, әлбиттә, дәүләт ҡаҙнаһы иҫәбенә, йәғни сығымдарҙы йәлләмәйенсә төҙөлгән. Улар хәҙер бик ҡиммәт тора. Күсемһеҙ мөлкәт менән эш иткән ҡайһы бер белгестәр уның ысын хаҡы бер миллиард 200 миллион һум булырға тейеш тип раҫлай. Әммә хосуси ойошмалар сауҙа баҙары рәүешендә генә файҙаланыу өсөн уны шул хәтлем аҡса түгеп һатып алырға теләмәй.\nТимәк, ҡайһы бер элекке предприятиелар хатта төҙөлөш үҙенсәлектәре, йәғни архитектураһы йәһәтенән дә бөгөнгө эшҡыуарлыҡ талаптарына тура килмәй. Был майҙанда тауар етештергән предприятие асҡанда маҡсатҡа ярашлыраҡ булыр ине, әлбиттә. Тик бының өсөн тәүҙә инвестор кәрәк. Ул да миллиардтар түгеп үҙгәртеп ҡорған һәм эшкә ҡушҡан был биналарҙан сыҡҡан әйберҙәрҙең конкурентлыҡҡа һәләтле буласағына ышанырға тейеш. Ә күршеләге ҡулланыу баҙарында Ҡытай әйберҙәре осһоҙораҡ булып сыҡһа һәм халыҡ шуларҙы ғына алһа?\nӘгәр ҙә Рәсәй предприятиеларының киләсәге тураһында һүҙ йөрөтһәк, аналитиктарҙың фекеренә лә ҡолаҡ һалмай булмаҫ. Ә улар иһә хәлдең ҡурҡыныс түгеллеген билдәләй. Сит ил хужалары, мәҫәлән, беҙҙең илдәге предприятиеларын һатырға ашыҡмай. Иҡтисади шарттар ыңғай яҡҡа үҙгәргән осраҡта етештереүҙе яңынан башлап ебәрергә була икән. GM концерны, мәҫәлән, Санкт-Петербургтағы автомобиль етештереү ҡеүәттәренең конвейерын туҡтатҡайны. Ләкин, хужалары әйтеүенсә, улар заводты һатырға уйламай ҙа. Бүтән сәнәғәтселәр тураһында ла шуны уҡ әйтергә мөмкин.\nБеҙҙең илдәге эшсе көстөң квалификацияһы ярайһы уҡ юғары, электр энергияһы үтә арзан, етештереү урыны өсөн буш майҙандар кәрәгенән артыҡ... Ә донъя кимәлендәге эшҡыуарҙар өсөн улар бик мөһим булып тора. Тимәк, баҙар иҡтисады талаптары күҙәтелгән осраҡта бындай предприятиелар яңы һулыш алып һәм яңы юлдар менән эшләп китә аласаҡ.\n– Бөгөн республикабыҙ етештереү ҡеүәттәренә элеккенән дә нығыраҡ мохтаж. Ауыр заманда оҙайлы баҙар перспективаһына эйә булған предприятиелар, эшҡыуарлыҡты хәҙерге талаптарға ярашлы ҡороусылар иң яҡшы үҫеште күрһәтә. Беҙ ошондай инвестиция проекттарына өҫтөнлөк бирәбеҙ, – тигәйне Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов, быйыл яҙ Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайы ултырышында республика Хөкүмәтенең 2015 йылғы эш йомғаҡтары тураһында сығыш яһап.


Көньяк-көнсығыш төбәкте комплекслы үҫтереү программаһы сиктәрендә Темәс ауылында һыу менән тәьмин итеү, электр селтәрҙәре системаларын реконструкциялау эштәре тамамланды. Әле унда газ үткәреү дауам итә. Был маҡсатта бөтәһе 25 миллион һум аҡса бүленгән. Шулай уҡ ҡаланың Көньяҡ биҫтәһендә электр селтәре төҙөү дауам итә. Ишмырҙа ауылында иһә һыу үткәргесте реконструкциялау күҙ уңында тотола.\nРайондың социаль-иҡтисади тормошон киң мәғлүмәт сараларында әүҙем яҡтыртҡаны өсөн һәм 70 йәше тулыу айҡанлы Мөхәмәтшин Салауат Хәбибрахман улы Баймаҡ районы муниципаль район хакимиәтенең Почет грамотаһы менән бүләкләнде.\n«Уңыш»та – семинар-кәңәшмә\nБөгөн “Уңыш” АХК-һы базаһында райондың ауыл хужалығы предприятиеларының семинар-кәңәшмәһе үтә. Унда етәкселәр һәм баш белгестәр мал ҡышлатыу барышы менән таныша, тармаҡтың эшен барлай, башҡа өлкәләрҙәге хәлде өйрәнә.\n17 декабрҙә сәғәт 2-лә «Ирәндек» туристик базаһының тау саңғыһы үҙәгендә ҡышҡы миҙгел асыласаҡ. Теләге булған һәр кем күңелле, файҙалы ял итергә рәхим итһен.\nҺөт тапшырып буласаҡ\nТемәстә “Агрофин” ЯСЙ-һы тарафынан төҙөләсәк һөт эшкәртеү комбинаты 12 төр продукция етештерәсәк һәм тәүлегенә 70 тонна сеймал эшкәртеү мөмкинлегенә эйә буласаҡ. Үҙебеҙҙең ауыл хужалығы предприятиелары һәм шәхси хужалыҡтарҙан тыш, комбинат күрше райондарҙан да һөт ҡабул итәсәк.\nЯңы йыл алдынан\nҠала биләмәһе хакимиәте бина фасадтарын һәм уларҙың биләмәләрен байрамса биҙәү буйынса конкурс иғлан итә. Еңеүселәр “Предприятиелар, ойошмалар һәм учреждениелар”, “Сауҙа объекттары”, “Белем биреү учреждениелары” номинацияларында билдәләнәсәк. Ярыш шарттарына ярашлы, биҙәү эштәрен 23 декабргә тамамлау ҡаралған.\nӨфөгә, еңеүҙәр артынан!\nЯңыраҡ 4-се мәктәптә “Тормош хәүефһеҙлеге нигеҙҙәре” предметы буйынса Бөтә Рәсәй олимпиадаһының муниципаль этабы үтте. Унда район мәктәптәренең 8 – 9 һәм 10 – 11 кластарынан 30 уҡыусы ҡатнашты. Тәүҙә улар теоретик белемдәрен тикшерҙе, унан һуң автомат һүтеү-йыйыу, противогаз кейеү нормативын тапшырҙы, пневматик винтовканан атты. Бар һынауҙарҙы уңышлы үткән Х.Макулов (1-се мәктәп) һәм М.Шаранов (4-се) Өфөлә үтәсәк олимпиадала ҡатнашасаҡ.\n2011 йылдың 16 декабрендә сәғәт 3-тә Баймаҡ эске эштәр бүлегендә (Баймаҡ ҡалаһы, Юбилей урамы,13) Башҡортостан Республикаһының эске эштәр министры урынбаҫары эске хеҙмәт полковнигы Шәрәфетдинов Руслан Михайлович хоҡуҡ һаҡлау эшмәкәрлеге, йәмәғәт тәртибен һаҡлау һәм кешеләрҙе енәйәттәрҙән аралау һорауҙары буйынса граждандарҙы ҡабул итә.\nБүлектең штабында (315-се бүлмә) йәки 2-21-23 телефоны буйынса алдан яҙылырға.\nБаймаҡ эске эштәр бүлеге штабы.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:53 Комментариев нет:\nЙәш ғаиләләргә ярҙам күрһәтелде\nКисә район-ҡалабыҙҙың сираттағы 10 йәш ғаиләһе өсөн иҫтәлекле һәм шатлыҡлы ваҡиға булды. Республикабыҙҙа, шул иҫәптән районыбыҙҙа ла ғаиләләргә ярҙам күрһәтеүгә тәғәйен махсус Программалар эшләп килә. Был 10 парға ла торлаҡ һатып алыу, өй һалыу өсөн алынған кредиттарын ҡапларға аҡса таныҡлыҡтары тапшырылды.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:48 Комментариев нет:\nЙәшел ҡупшы шыршыҡай...\nҺине бит закон яҡлай\nЙыл һайын ошо мәлдә шыршыларҙы законһыҙ ҡырҡыу осраҡтары арта. Һәр кем байрамда өйөн йәшел ҡупшыҡай ултыртып биҙәргә теләй. Ләкин уларҙы аяуһыҙ ҡырҡыуҙан ниндәй ҙур зыян килеүен, бәлки, аңлап та бөтмәйбеҙҙер. Шуға күрә Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығы һәм Эске эштәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре шыршыларҙы законһыҙ ҡырҡыуҙан һаҡлау маҡсатында урмандарҙа патруллек итә башланы ла инде. Шулай уҡ ағастарҙы эшкәртеү һәм яңы йыл шыршылары һатыу баҙарҙары ныҡлы контролгә алынған.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:46 Комментариев нет:\nУңғандар беҙҙең арала\n“Баймаҡ” ғилми-производство берекмәһенән Альберт Һатыбалов – хужалыҡта ғына түгел, ә районда ла танылыу яулаған водителдәрҙең береһе. Предприятиела ике тиҫтә йылдан ашыу эшләү осоронда Альберт Салауат улы ҙур тәжрибә тупланы, үҙ һөнәренең алдынғыһы булып танылды.\nА.Һатыбалов һәр ауыл хужалығы кампанияһына үҙенең тос өлөшөн индереп, гелән юғары күрһәткестәргә өлгәшә. Яҙғы баҫыу эштәре булһынмы, мал аҙығы әҙерләүме, урып-йыйыу эштәреме, ҡышҡы осорҙа малсылыҡ тармағында эшләүме – Альберт Салауат улы һәр саҡ был яуаплы эштәрҙең уртаһында ҡайнай һәм производствоны үҫтереүгә күп көс һала. Быйыл ул, мәҫәлән, 2500 тонна сенаж, байтаҡ ашлыҡ ташып, ҙур уңышҡа иреште.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:45 Комментариев нет:\nМатбуғат – 2012\nҠотлау – Йылымға осто, мейес Баймаҡта ҡалды\n“Һаҡмар” гәзитенә 2012 йылдың беренсе ярты йыллығына яҙылыусылар араһында сираттағы отош уйыны үткәрелде. Был юлы беҙгә еңеүселәрҙе билдәләргә Ҡуянтау мәктәбенең математика уҡытыусыһы Фәриҙә Ғәлимйән ҡыҙы Солтанғазина ярҙам итте. Ул бәхетле отоусыларҙың квитанцияларын тартып сығарҙы.\nШулай итеп, 2012 йылда “Һаҡмар” гәзитендә бер мәртәбә бушлай ҡотлау биреү бәхетенә Сәйғәфәр ауылынан Рәшит Сафин һәм Йылым ауылынан Шәфҡәт Ишбаев эйә булды.\n“Filips” электр яҡтыртҡысы иһә Ишбирҙе тарафтарына осто. Уның яҡтыһы Мостафа Халиҡовты шатландырасаҡ. “Бәхетле” димләү агентлығының сертификаты Күсей ауылы, Бикбирҙин урамының 5-се йортонда йәшәүсе Н.Хәсәнованың өлөшөнә төштө. “Баймаҡ ПМК-һы” ЯСЙ-һы әҙерләгән микротулҡынлы мейес Баймаҡ ҡалаһының Ф.Ишморатов урамындағы 8-се йортта йәшәгән Ф.А. Байғотлинаға эләкте.\nЕңеүселәребеҙҙе ысын күңелдән ҡотлайбыҙ, уларға киләсәктә лә тик уңыштар юлдаш булыуын теләйбеҙ!\n“Һаҡмар” гәзитенә яҙылыусылар араһында сираттағы һәм һуңғы уйын 27 декабрҙә үтәсәк. Шуға күрә гәзитебеҙгә яҙылып өлгөрмәгәндәр, ашығығыҙ, бәлки, беҙҙең елле бүләктәребеҙ нәҡ һеҙгә эләгер. Ә улар араһында Баймаҡтағы йөҙөү бассейнына абонементтар, түшәк кәрәк-яраҡтары, термос һ.б. приздар булсаҡ. Бүләктәр тураһында гәзиттең киләһе һанында ентекләберәк яҙырбыҙ.\n“Һаҡмар” гәзите редакцияһы.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:44 Комментариев нет:\nКүп балалы ғаиләләргә – ер бүлеме\n2011 йылдың 28 сентябрендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Р.З. Хәмитов “Башҡортостан Республикаһында ер мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында”ғы Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында”ғы 437(з)-се законға ҡул ҡуйҙы. Уға ярашлы, шәхси торлаҡ төҙөү өсөн бушлай бер тапҡыр ер участкаһы алыуға хоҡуҡлы граждандар категорияһына өҫтәмә индерелде. Шулай итеп, закондағы үҙгәрештәр балиғ булмаған өс йәки унан күберәк балаһы булған граждандарға, шулай уҡ инвалид бала тәрбиәләгән граждандарға бер тапҡыр бушлай ер участкаһы алыуға хоҡуҡ бирә. Ошо уҡ закон менән ер бүлемдәре биреү тәртибе лә билдәләнә.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:42 Комментариев нет:\nУҡыуы бер ҡасан да һуң түгел...\nОлолар компьютер серҙәренә өйрәнде\nРайоныбыҙҙа оло быуын кешеләренә ҙур иғтибар бирелеүе ҡыуаныслы. Мәҫәлән, быйыл майҙа республикабыҙ Президенты “Халыҡ университеты” Программаһын раҫланы. Ошо программа сиктәрендә хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау идаралығы, ауыл биләмәһе тырышлығы менән Аҡморонда пенсионерҙар өсөн уҡыуҙар ойошторолдо. Беҙ, хаҡлы ялдағы 20 кеше, компьютерҙа эшләргә өйрәндек. Дәрестәрҙе информатика уҡытыусыһы Илнур Динислам улы Иҫәндәүләтов алып барҙы.\nӘлбиттә, тәүҙә беҙҙең икеләнеүҙәребеҙ күп булды. Ни тиһәң дә, өлкән кешеләрбеҙ, өйрәткән дәрестәрҙе иҫтә ҡалдыра алырбыҙмы тип борсолдоҡ. Әммә Илнур Динислам улы беҙҙе өйрәтеүгә бар көсөн һалды, һәр беребеҙ менән айырым эшләне. Ул беҙҙе текстар йыйырға, Интернет селтәрендә эшләргә, таблицалар төҙөргә һ.б. өйрәтте.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:39 Комментариев нет:\nУҙған быуаттың 90-сы йылдарында, дефолт арҡаһында, күптәрҙең йыйған аҡсаларынан “ҡолаҡ ҡағыуын” бөгөн дә һәр кем яҡшы хәтерләй. Уларҙың кире ҡайтарып бирелеүенә бер кем дә ышанманы. Ләкин борсолоуҙар бушҡа. 1995 йылда Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте 1992 йылдың 1 ғинуарына тиклемге дәүләт страховка ойошмаларына һалынған иғәнәләрҙе үҙенең эске бурысы итеп ҡабул итте һәм 2001 йылдан уларҙы «Росгосстрах» компанияһы аша ҡайтарып бирә башланы. Түләү тәртибенә бәйле һорауҙарға “Росгосстрах” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең компенсацион түләүҙәр иҫәбе үҙәге етәксеһе Татьяна Бабурина яуап бирә.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:38 Комментариев нет:\nҺүнмәҫ рухы ҡалды\nКүп осраҡта беҙ яҡты донъянан иртәрәк киткәндәр тураһында һуңынан һөйләргә йәки яҙырға ғәҙәтләнгәнбеҙ, уларҙың ҡәҙерен аҙаҡтан ғына баһалайбыҙ, ҙурлайбыҙ. Был тәбиғи ҙә һымаҡ.\nЛәкин башҡаларҙан айырмалы рәүештә, был арҙаҡлы ил ағаһының хеҙмәт юлындағы уңыштары районда ла, өлкә матбуғатында ла киң яҡтыртылды. Күләмле фотоһүрәтләмәләр, репортаждар, очерктар баҫылды. Ҡыҫҡаһы, ул һәм фиҙаҡәр хеҙмәте тейешенсә баһаланды, хупланды.\nРафаэль Әкрәм улы Сәйетов, атаһы Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булып ҡалғас та, үҙенең тырышлығы менән Темәс педагогия училищеһын тамамлай. Уҡытыусы, колхоз рәйесе, леспромхоз директоры, хакимиәт башлығы – уның хеҙмәт биографияһы ҡыҫҡаса бына ошолай.\nУның шәхси сифаттарын барлағанда, беренсе нәүбәттә киң күңеллелеге, һәр кем менән уртаҡ фекергә килә алыуы, алсаҡ, үтә иғтибарлы, кешеләргә ярҙамсыл, эскерһеҙ фекерҙәш булыуы күҙ алдына килеп баҫа. Һәр һүҙе тос, фәһем алырлыҡ булды. Кешенең етешһеҙлеген күҙенә тура ҡарап әйтер, әммә уның күңелен һис тә ҡырмаҫ, аҡыллы кәңәштәре менән йәшәргә, эшләргә өйрәтер ине.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:36 Комментариев нет:\nФотоларҙа – заман һулышы\nГ.Исхаҡовтың тыуыуына 80 йыл тулыуға арналған күргәҙмә асылды\nСовет заманы, партия сафы, хеҙмәт кешеһен бейеккә күтәреү... Оло быуын өсөн был үтә лә яҡын, йәшлек хәтирәһен уятырлыҡ тема, шулай бит? Ошо дәүерҙе күҙ алдына баҫтырырға теләһәгеҙ, халыҡ ижады үҙәгенә – СССР Журналистар, БАССР Яҙыусылар Союздары ағзаһы Гәрәй Исхаҡовтың тыуыуына 80 йыл тулыуға арналған фотокүргәҙмәгә сәйәхәт ҡылырға саҡырабыҙ. Был изге эште уның кейәүе, “Умырзая” салоны хужаһы, билдәле фотограф Рауил Иҫәнов ойошторған. Ошо уңайҙан Рауил ағай менән әңгәмә ҡороп алдыҡ.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:33 Комментариев нет:\nМилләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы\nБер татыу ғаилә булып\nРеспубликабыҙҙа нисәмә милләт вәкиле бер татыу ғаилә булып берҙәм, дуҫ йәшәй. Башҡортостанда һәр кем үҙ телендә иркен аралаша, белем ала, изге йолаларын тергеҙә, быуындар күсәгилешлелеген һаҡлай, балаларын атай-олатайҙары рухында тәрбиәләй. Ошо үҙе үк милләт-ара татыулыҡтың сағыу өлгөһө булып тора.\nТаулыҡай мәктәбендә лә Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылына арналған саралар үтә.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 23:25 Комментариев нет:\n27 ноябрь – әсә көнө\nӘсәләр – донъя ҡотон һаҡлаусылар Хөрмәтле ҡатын-ҡыҙҙар, беҙҙең һөйөклө әсәйҙәребеҙ! Ысын йөрәктән һеҙҙе донъялағы иң матур байрам – Әсә кө...\n► 18/03 (9)\n▼ 12 (138)\n▼ 16/12 (11)


Баш ҡалала иң яҡшы башҡорт музыка ҡоралдарында уйнаусылар билдәләнәсәк // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала иң яҡшы башҡорт музыка ҡоралдарында уйнаусылар билдәләнәсәк\n15:01, 23 ноября 2015 Мәҙәниәт\n27 ноябрҙә Өфөлә башҡорт халыҡ музыка ҡоралдарында уйнаусыларҙың IV республика конкурсы уҙғарыла. Яҡшы йолаға әүерелгән бәйгелә ҡурайҙа, думбырала һәм ҡыл-ҡумыҙҙа уйнаған музыканттар — Өфө, Салауат, Учалы, Асҡар урта махсус уҡыу йорттары һәм махсус мәктәптәре студенттары ҡатнаша. Конкурс тыңлауҙары Шаляпин исемендәге концерт залында үтә. Сара лауреаттарҙың концерты менән тамамланасаҡ.\nКонкурсты Өфө дәүләт сәнғәт академияһының башҡорт музыкаһы факультеты ойоштора. Әлеге көндә факультет деканы вазифаһын билдәле ҡурайсы һәм педагог, Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы Азат Айытҡолов башҡара.\nТеги: конкурс,башҡорт музыка ҡоралдары


Хәбәрҙәр: Таисия Осипованы 8 йылға иркенән мәхрүм иткәндәр.\nТаисия Осипованы 8 йылға иркенән мәхрүм иткәндәр.\nСмоленск ҡалаһының район суды Таисия Осипованы, теркәлеү үтмәгән “Другая Россия”фирҡәһенең әүҙем ағзаһын, 8 йылға иркенән мәхрүм итте. Ул наркотиктар һаҡлауҙа һәм улар менән сауҙа итеүҙә ғәйепләнә. Адвокаттар һәм “Агора ”хоҡуҡ һаҡлау хәрәкәте суд ҡарарына ялыу бирергә йыйына.\n28 йәшлек Таисия Осипова 2010 йылдан бирле һаҡ аҫтында. Ҡаты ауырыуҙарҙан ыҙа сигеүенә һәм бәләкәй ҡыҙы булыуға ҡарамаҫтан, суд уны иреккә сығарыуҙан баш тарта. Уҙған йыл аҙағында Осипованы 10 йылға колонияға хөкөм иттеләр, ул саҡтағы президент Медведев хөкөмдө бик ҡаты тип тапҡас, эште ҡайтанан тикшереүгә ебәрҙеләр.\nОсипова һәм уның яҡлылар раҫлауынса, тентеү ваҡытында табылған наркотиктарҙы уға махсус рәүештә ырғытҡандар, ысынында иһә процесстың маҡсаты- уның ире Сергей Фомченковҡа, “Другая Россия”фирҡәһе етәкселәренең береһенә баҫым яһау.