14 May 2013 - 06 Jun 2019\nТуберкулёз (лат. tuberculum «төйөр») — кеше һәм хайуандар араһында киң таралған йоғошло ауырыу . Ауырыу Mycobacterium tuberculosis (Кох таяҡсыҡтары) кеүек микробактериялар арҡаһында барлыҡҡа килә. Туберкулёз беренсе сиратта үпкәне зарарлай. Башҡа орган һәм системаларға уның зыяны әҙерәк тейә. Mycobacterium tuberculosis сирле кеше һөйләшкәндә, йүткергәндә һәм сәсәгәндә тапшырыла . Ауырыу йоҡҡандан һуң симптомһыҙ үтә, һәм ул йәшерен инфекцияның береһе актив формаға күсә .\n2 Тарихи мәғлүмә т\nТуберкулёз Рәсәйҙә[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]\nБөгөнгө көндә туберкулёз менән 18-ҙән 40 йәшкә тиклем кешеләр йышыраҡ сирләй. Йыл һайын был сирҙән 3 млн млн кешенең ғүмере өҙөлә һәм 40 млн кеше иҫәпке алына. Көнкүреш шартттары түбән илдәрҙә был сир киң таралған. Эшһеҙлек, хәйерселек, ауыр хеҙмәт һ.б. туберкулёз таралыуының төп шарты булып тора.\nРәсәйҙә 1991 йылға тиклем туберкулёз менән ауырыу кәмей барҙы. Рәсәҙә планлы рәүештә балалар һәм өлкәндәр араһында махсус саралар үткәрелде. Социаль һәм экономик үҙнәрештәр үпкә сиренең дә артыуына килтерҙе.\nХәҙерге медицина туберкулёз ауырыуын тулыһынса дауалай ала. Әммә был сирҙе башланғыс осорҙа диагнозлауҙың әһәмиәте ҙур. Сир ни тиклем иртәрәк диагнозланһа, шул тиклем уңышлыраҡ дауалана.\nТарихи мәғлүмә т[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]\nСирҙең бер кешенән икенсе кешегә йоға торған ауырыу икәнен күптән белгәндәр, ләкин уның нисек итеп йоғоуы бик оҙаҡ билделе булмай.\n1882 йыллны немец ғалиме Роберт Кох туберкулез ауырыуын тыуҙырыусы микробларҙы микроскоп аша күрә. Был ул заман өсөн иң ҙур асыштарҙың береһе була. Микроскоптан ҡарағанда таяҡсыҡ рәүешендә оҙонса булганға микробтарҙы туберкулез таяксыҡтары тип атағандар. Микробты аскан ғалим хөрмәтенә Кох таяҡсыҡтары тип тә йөрөтәләр.\nСирҙе тыуҙырыусы туберкулёз микобактерияһы (МБТ)[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]\nАуырыуҙы кислотаға ҡаршы торошло Mycobacterium микобактерии тыуҙыра. Барлығы микоробактерияларҙың 74 төрө билделе.\nДауалау өсөн төрле дарыуҙар ҡулланыу нәтижәһендә туберкулез микобактериялары ла үҙгәрештәр кисерә. Микробтың оҙонлоғы, йыуанлығы һәм формаһы шаҡтай үҙгәргән. Ғәҙәттә, Кох таяҡсыҡтары саҡ ҡына дуғаланып, парлашып торалар, икегә бүленеп үсейҙәр.\nТуберкулез микобактериялары үҙәренең кайһы бер үҙенсәлектәре менән дә башҡа микробтарҙан бик ныҡ айырыла. Мәҫәлән, улар һалҡынға түҙем. Хатта −10 градуста ла оҙаҡ ҡына үлмәйҙәр. Организмдан ситтә микроб үрсемәй, ләкин оҙаҡ ваҡыт тереклеген һаҡлай. Ҡараңгы һәм йеүеш (дымлы) тораҡтарҙа ул оҙаҡ һаҡлана. Урам туҙанында ике аҙнанак артыҡ йәшәй. Ҡайнатканда һәм тура ҡояш нурҙары тәьҫирендә микроб тиҙ һәләк була. Ҡайһы бер химик эретмәләр туберкулез таяҡсыҡтарын үлтерә, шуға күрә лә 5 %лы хлорамин эретмәһе ҡаҡрыҡты зарарһыҙлау-дизенфекциялаү өсөн ҡулланыла.\nТуберкулез микобактерияһы 2 типҡа бүленә: кеше һәм үгеҙ микобактерияларына. Кеше өсөн ике типтағы микроб та хәүефле. Үгеҙ тибы микробы менән зарарланған кешелә үпкә туберкулезынан тыш, лимфа биҙҙәре туберкулезы, бөйөр, енес ағзалары туберкулезы башланырға ла мөмкин. Йыш ҡына был органдарҙағы туберкулез үҙ ваҡытында беленмәй ҙә ҡала. Ауырыу кеше йәки ауырыу хайуан һейҙек һәм тиҙәк мелән дә туберкулез микробтарын таратыуы мөмкин. Шуға күрә, мал-тыуар араһында туберкулез ауырыуы табылһа, унда эшләүсе кешеләрҙе тикшерәләр. Туберкулездың асык формаһы менән ауырыусы кешене көтөүсе итеп тә, мал ҡараусы итеп тә фермаға эшкә алырға ярамай.\nТаралыу юлдары[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]\nКеше йүткергәндә, сөскөргәндә, һөйләшкәндә микроб төкөрөк менән һауаға сыға һәм шул һауаны һулаусы сәләмәт кешенең тын юлдарына үтеп керергә мөмкин. Микробтары, ауырыу кешенән таҙа кешегә күп осраҡта (85—95 %) тын юлдары аша йоға. Туберкулездың асыҡ формаһы менән ауырыусы кеше микробтарҙы тирә-яҡҡа күпләп тарата. Ауырыу менән сәләмәт кеше бер-берһенән 1-2 метр йыраҡлыҡта тороп һөйләшергә тейеш. Ҡалған осраҡта микобактериялар аҙыҡ аша ла керергә мөмкин. Башҡаса ла була. Мәҫәлән, ауырыу кеше ҡаҡрығын иҙәнгә йәки ергә төкөрһә, ҡаҡрыҡ кибә, туҙан менән һауаға күтәрелеп әйбергә, диуарға, мебельгә ҡунып, шушы туҙанлы һәм микроблы һауаны сәләмәт кеше һулаһа — уның ауырыу ихтималы арта. Бына шуға күрә ауырыуҙың һәм уның ғаиләһенең шәхси гигиена тәртиптәрен һаҡлауы, өйөн таҙа тотоуы бик мөһим. Ғаиллә асык формалағы туберкулез ауырыуы булғанда бигерәк тә балаларҙы һаҡларга кәрәк.\nТуберкулездың хроник формалары ла байтаҡ. Уларҙың микробтары препараттар тәьҫиренә күптән эйәләшкән, дарыу тәьҫир итмәй торған формаға әйләнгән була. Шундый кешенән туберкулез йоҡторған осраҡта дәуалау ҡыйынлаша, хатта был яңы сирләгән ауырыуҙы тулыһынса терелтеп тә булмай.\nӨҫтәп әйтергә кәрәк, үҙ ғүмөрендә үпкә ауырыулы башҡа берәү менән осрашмай ҡалған кеше юҡтыр. Ләкин һулыш юлына туберкулез микробтары кергән һәр бер кеше сирләмәй.\nОрганизмдың һаҡланыу көсө[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]\nТуберкулез микобактерияһы менән осрашҡан һәр кеше ауырымай. Бының сәбәбе − организмдың ҡаршы тороусанлығы, йәғни иммунитеты. Ә инде теге йәки был сәбәптәр арҡаһында организм көсһөҙләнә икән, был осраҡта тын юлына эләккән туберкулез таяҡсыҡтары үрсей башлай һәм үпкәлә ялҡынһыныу башлана. Кайһы бер осраҡта ул еңелсә генә уҙып, хатта ауырган кеше уны үҙе лә һиҙмәй ҡалырга мөмкин. Икенсе берәүҙә был ялҡынһыныу үпкәнең күп өлөшөнә тарала. Был айырма микробтың күпме миҡтарҙа эләгүенә генә ҡарамай, ә күпселек осраҡта кешенең ниндәй шартларҙа йәшәүенә һәм организмдың ни дәрәжәлә көслө булыуына ла бәйле. Билдәле булыуынса, туберкулез микробы тын юлдары аша керә. Үпкәгә еткәнсе уға оҙон юл үтергә тура килә (танау, тамаҡ, боғаҙ, бронхалар). Был тын юлдары эске яҡтан лайлалы ҡатлам менән ҡапланған. Һулыш алғанда тын юлына эләккән туҙан бөртөктәре һәм төрлө микробтар ошо лайлалы ҡатламға йәбешып та ҡалалар һәм кире сығарып ташланалар. Ләкин туберкулездан яфаланған ауырыу менән йыш һәм дауамлы аралашҡан кешеләрҙең тын юлына күпләп эләккән микробтарҙың бер өлөшө үпкәгә үк үтеп керә. Шулай булһа ла, күп кешенең организмы бирешмәй, сөнки аҡ ҡан тәнсектәре (лейкоциттар) микробты йоталар, эретәләр һәм юҡҡа сығаралар. Бындай күҙәнәктәрҙе фагоцит тип йөрөтөләр.\nТуберкулез менән көрәшкәндә организмдың нерв системаһының әһәмияте ҙур. Нерв системаһы организмдың бөтә һакланыу механизмы менән идара итә.\nШулай итеп, туберкулез микробтарының сәләмәт кеше организмына үтеп кереүе төрлө нәтижәләргә килтерергә мөмкин. Беренсе осраҡта — туберкулез микробы таҙа кеше организмына үтеп керә, ләкин кешегә ауырыу йоҡмай, сөнки кеше организмының ҡаршы тороусанлығы инфекцияне еңә. Икенсе осраҡта — организм үтеп кергән миллионлаған туберкулез микробтарын тиҙ генә еңә алмай, кайһы бер микробактериялар иҫән ҡала. Әмма был осраҡта ла улар кешегә ауырыу туҙырмаҫҡа мөмкин, сөнки ҡан составындагы кальций тоҙҙары был микробактерияны төрөп алып тышса хасил итәләр һәм томалап ҡалдыралар. Өсөнсө осраҡта — тәндең сиргә ҡаршы тороусанлығы (иммунитеты) бик ныҡ кәмегән осраҡта, организмда туберкулез микробтары купләп үрсей башлайл һәм кеше сиргә бирешә. Сиргә ҡаршы тороусанлыҡ ғүмер буйына үҙгәрәп тора. Эскеселек, ныҡ арыуҙар, йыш аборт яһатыу, насар һәм тәртипһеҙ туҡланыу һ.б. ҙа туберкулез ауырыуының килеп сыгуына уңай шарттар тыуҙырусы сәбәптәр булып тора.\nТуберкулез инфекцияһе организмда бармы-юҡмы икәнен Манту реакцияһы буйынса белеп була. Манту тигән һүҙ шул ысулды тәҡдим иткән автор исеменән алынған. Был ысулды мәктәптәрҙә, йәштәр уҡыған башҡа коллективтарҙа киң ҡулланалар. Һәм шуның нәтижәһенә ҡарап БЦЖ тип аталған прививкалар яһала. Беренсе мәртәбә БЦЖ прививкаһы бала тыуғас уҡ бала табыу йортонда яһала, һуңыраҡ, Манту реакцияһының нәтижәһенә ҡарап, яңынан ҡабатлана. БЦЖ прививкаһы профилактик сара булараҡ ҡулланыла.\nТуберкулёз сиренең билдәлере[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]\nАуырыу төрлөсә башлана. Ҡайһы бер осраҡта ул һиҙҙермәй генә әкренләп башлана. Тиҙ арыу, аппетит һәм йоҡо боҙолоу, әҙ генә йүтәл булыуы мөмкин. Башҡа ауырыуҙарҙың да шундай уҡ билдәләре булыуы сәбәпле кеше уға әлләни иғтибар ҙа итмәй. Күп осраҡта туберкулез ауырыуы кинәт башлана: температура 38—39 градусҡа күтәрелә, хәлһеҙлек арта, йүтәл көсәйә, йүткергәңдә ҡаҡрыҡ килә башлай. Ауырыу кеше төндәрен тирләп уяна. Үпкә сиренең башланғыс осорында грипп, үпкә ялкынһынуы кеүек ауырыуҙар тип уйланыла. Туберкулез йыш ҡына ҡан төкөрөү менән дә башлана, ләкин башҡа ауырыуҙар ҙа, мәҫәлән, яман шеш, абцесс һ.б. ваҡытында да ҡан төкөрөү күҙәтелә.\nТемпература күтәрелеү — сирҙең беренсе симптомы. Башҡа йоғошло ауырыуҙарҙан айырмалы булараҡ, туберкулез менән ауырыусының температураһы әлләни юғары булмай һәм кискә табан күтәрелә. Кешелә хәлһеҙлек һиҙелә. Ул кеше әҙ генә хәрәкәтләнһә лә тиҙ арый. Туберкулез менән сирләгән кешенең аппетиты боҙолмаһа ла ул әкренләп ябыға бара, ләкин баштараҡ ул үҙе һиҙмәй. Һуңға табан, ауырыуҙың башҡа билдәләре лә асыҡлангас, ауыру кеше үҙенең шактай ябығыуын аңлай. Үпкә сирле кеше тиҙ тирләй. Тирләү кеше эш эшләгәнгә йәки көн эҫе булганға түгел, бәлки төндә йоҡлағанда, башлыса таң алдынан була. Тын ҡыҫылыу, үпкә ауырыуҙарының бар төрлөрөнә лә хас билдә булса ла, туберкулездың башланғыс осорында бөтөнләй һиҙелмәй ҙә, сөнки был осорҙа үпкә үҙенең резерв мөмкинлекләрен эшкә егә. Шулай ук, күкрәк ауырытуы ла баштараҡ бик һиҙелмәй. Һуңыраҡ арҡала, ҡалаҡ һөяге тирәһендә сәнсеү һизелә. Йүтәлләү туберкулез ауырыуына хас билдә.\nТуберкулезды диагнозлау өсөн флюорография үтәләр.\nФлюорография бер яктан ауырыуны башлангыс осоронда уҡ асыҡларға мөмкинлек бирһә, икенсе яҡтан уның ярҙамында башҡа төрле ауырыуларҙы ла белергә була. Мәҫәлән, үпкә ялһынһынуы, үпкә рагы, киста, яман булмаған шештәр һ. б.\nДауалау[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]\nТуберкулез организмда анатомик һәм функциональ үҙгәрештәр китереп сығара. Үпкә туберкулезы менән ауырыған кешенең үпкәһе генә ауырыу тип ҡарап булмай, сөнки был сир бөтә организмдың ауырыуы. Шуға ҡарап дауаалау алымдары ла күп яҡлы һәм күп төрлө. Туберкулезға ҡаршы көрәштә дарыу менән дауалау төп урынды тора. Үпкә ауырыуын дауалауҙа хәҙерге ваҡытта хирургия методы ла киң ҡулланыла.\nСығанаҡтар[үҙгәртергә | Cығанаҡ кодты үҙгәртергә]\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Туберкулёз&oldid=526315 ҡабул ителгән\nБыл биттең һуңғы тапҡыр үҙгәртелеү ваҡыты: 21:17, 20 август 2015 .


Башҡорт режиссерының фильмы «Алтын бәһлеүән» халыҡ-ара кинофорумында ҡатнаша // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт режиссерының фильмы «Алтын бәһлеүән» халыҡ-ара кинофорумында ҡатнаша\n16:04, 20 мая 2015 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 20 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n«Визит» фильмы 22-31 майҙа Севастополдә үтәсәк «Алтын бәһлеүән» XXIV халыҡ-ара кинофорумында ҡатнаша.\n2013 йылда Өфө режиссеры Булат Йосопов төшөргән ҡыҫҡа метражлы фильм «Уйын фильмдары» номинацияһында баһаланасаҡ. Фильмды интернетта ла ҡарарға була.\nБыл номинацияла Балтик буйынан һәм Европанан 13 кинотаҫма ҡатнаша. Фестивалдә бөтәһе 170 нәфис, документаль һәм анимациялы фильмдар күрһәтелгән. Ойоштороусылары — «Алтын бәһлеүән» халыҡ-ара кинофорумы һәм Рәсәйҙең Мәҙәниәт министрлығы. Кинофорумдың почетлы рәйесе — Рәсәй Кинематографистар союзы рәйесе, Рәсәйҙең халыҡ артисы Никита Михалков.\n«Визит» фильмында 1978 йылда Өфөгә Иордания королеваһы Дина Абдель Хамидтың килеүе хаҡында бәйән ителә. Ул Рудольф Нуриевтың әсәһе менән осраша. Төп ролдәрҙе Лаура Кеосаян, Рәмзил Сәлмәнов, Таңсулпан Бабичева уйнай. Сценарий авторы һәм ҡуйыусы режиссеры — Булат Йосопов, композиторы — Влад Савватеев, көйҙәр «Башҡортостан» камералы оркестры тарафынан уйналған, дирижеры — Рөстәм Сөләймәнов.\nТеги: халыҡ-ара кинофорумы


Радий Хәбиров Дөйөм Рәсәй юридик форумында сығыш яһаны - Правительство Республики Башкортостан\n4 декабрҙә Өфөләге “Торатау” конгресс-холында V “Конституция-2020: асыҡ власть эволюцияһы” Дөйөм Рәсәй юридик форумы үтте. Уның пленар өлөшөндә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров сығыш яһаны.\nСарала шулай уҡ Юғары юридик белем сифатын күтәреү һорауҙары буйынса ведомство-ара комиссия ағзаһы, Рәсәй Юристар ассоцияцияhының Үҙәк ревизия комиссияһы рәйесе Сергей Шахрай, Юридик вуздар ассоциацияһы президенты, Рәсәй Фәндәр акдемияһының Дәүләттәр һәм хоҡуҡ институтының интеграциялы һәм цивилизациялы тикшеренеүҙәр үҙәгенең ғилми етәксеһе Сергей Байбурин, Федераль адвокаттар палатаһы вице-президенты, Рәсәй Йәмәғәт палатаһы ағзаһы Владислав Гриб, Рәсәй юристары ассоциацияһы идараһы рәйесе Владимир Груздев ҡатнашты. Дәүләт Думаһы комитет рәйесе, Рәсәй юристары ассоциацияһының рәйестәше Павел Крашенинников һәм Европа Советының Хоҡуҡ һөҙөмтәлелеге буйынса Европа комиссияһы Президенты Рамин Афад оғлы Гурбанов ултырышҡа онлайн-режимда ҡушылды.\nСарала илдәге беренсе QR-Конституцияның презентацияһы булды. Был интерактив проект илдең төп законына яңы үҙгәрештәр индереү тураһында мәғлүмәт таратыуға һәм смартфон аша уның көнүҙәк редакцияһы менән танышырға мөмкинлек бирә. QR-Конституция Башҡортостандың матди бумаған һанлы мираҫының даими элементына әйләнәсәк һәм хоҡуҡ нигеҙҙәре нормаһын аңлатып, халыҡтың киң ҡатламын биләп аласаҡ.\nQR-кодлы стеллалар Башҡорт дәүләт университетында, Күп функциялы үҙәктә, автобус туҡталыштарында һәм башҡа социаль әһәмиәтле урындарҙа ҡуйыласаҡ. Контент урынлаштырылған урынға бәйле төрлөләндереләсәк, QR-кодтар ҡала халҡын аныҡ учреждениеның эшенә йүнәлтелгән Конституция статьялары менән таныштырасаҡ. Граждандар код сканы аша өс платформаның береһенә күсә ала: Конституцияның яңыртылған редакцияһы ҡушымтаһын күсереп алыу, 2020 йылғы Конституцияға төҙәтмәләр йыйылған махсуслашҡан сайтҡа күсеү, шулай уҡ Конституцияның һәр бер бүлеге статьялары шәлкемен һайлау.\nРадий Хәбиров үҙ сығышында форумда ҡатнашыусыларҙы Юристар көнө менән тәбрикләне һәм һөҙөмтәле эш теләне.\n- Форум сиктәрендә фекер алышыуға сығарылған төп тема Конституцияға бәйле булыуы минең өсөн бик мөһим. Сөнки ул илебеҙҙең артабанғы үҫеш йүнәлешен билдәләй, – тине Башҡортостан Башлығы. – Тағы ла шуныһы ҡыуаныслы, тап Юристар көнөндә, 3 декабрҙә, Рәсәй Хөкүмәте донъяуи әһәмиәттәге фәнни-мәғариф үҙәктәре үҫешенә бәйле конкурс йомғаҡтарын иғлан итте. Ҡаты көнәркәшлек шарттарында беҙ тәүге биш лидер исемлегенә эләктек һәм юғары статусҡа эйә булдыҡ.


Донъя телдәре — Башҡорт Википедияһы\nЕрҙә 7 меңдән ашыу тел бар.\nКатегория:Телдәр һәм Категория:Тел исемлектәре\nТөп тел ғаиләләре картаһы\nКоммуникациялар үҫкән һайын йәнле телдәр һаны ике аҙнаға 1 тел тиҙлеге менән ҡыҫҡара бара .\nИң таралған 40 телдә Ер халҡының 2/3 өлөшө һөйләшә. Бөтәһенән элек ҡытай, һинд, инглиз, испан, ғәрәп, рус һәм португал телдәрендә һөйләшеүселәр күп. Француз теле ярайһы уҡ киң таралған, әммә уны туған (беренсе) теле тип һанаусылар һаны сағыштырмаса әҙ.\nӘлеге ваҡытта юғалып барғандар иҫәбенә 400-ләп тел инә.\nТел шул телдә һөйләшкән һуңғы кеше менән бергә үлә, шунлыҡтан яҙмаһы булмаған халыҡтарға юҡҡа сығыу айырыуса көслө янай.\nТелдәрҙең һәләк булыу сәбәптәренең береһе — һөйләшеүселәрҙең һибелеп ултырыуы. Планета халҡының 80 процентына — 80 тел, ә 3,5 мең телгә ни бары 0,2 процент тура килә. Телдәрҙең юғалыуына килтергән төп сәбәптәр тип глобалләшеү һәм миграция атала. Кешеләр ауылдарҙан ҡалаларға китә һәм үҙ халҡының телен юғалта.\nӘле булған телдәрҙең яртыһы тиерлек XXI быуат уртаһына ҡулланыуҙан төшөп ҡаласаҡ. Күп телдәр уларҙа һөйләшеүселәрҙең көслөрәк тел мөхитенә инеүе арҡаһында юғала, шунлыҡтан тәү сиратта дәүләтселеге булмаған әҙ һанлы халыҡтарҙың теленә юғалыу хәүефе янай. Әгәр телде балаларҙың 70 проценттан кәме өйрәнһә, ул юғалып барыусылар иҫәбенә инә. ЮНЕСКО-ның «Юғалыу хәүефе аҫтындағы донъя телдәре атласы» мәғлүмәттәре буйынса, әлеге ваҡытта Европала яҡынса 50 телгә юғалыу янай.\nАвстралия, Һинд-Ҡытай, Америка, Африкалағы һәм утрауҙарҙағы ерле халыҡтарҙың телдәре бигерәк тә ҙур хәүеф аҫтында.\n1 Телдәр систематикаһы\n2 Иң ныҡ таралған тел ғаиләләре\n3 Донъя әһәмиәтендәге телдәр\n3.1 Халыҡ-ара телдәрҙең таралыу картаһы\n3.2 БМО-ның рәсми телдәре\nҒаилә — бөтә тел систематикаһы нигеҙләнгән база кимәле. Ғаилә — база исемлегендәге (Сводеш исемлегенең йөҙ һүҙле варианты) һүҙҙәрҙең кәм тигәндә 15 проценты тап килгән һәм бер-береһенә ярайһы уҡ алыҫ туған булған телдәрҙең тупланмаһы.\nҺәр ғаилә тармаҡтарға, төркөмдәргә айырыла.\nМәҫәлән, һинд-европа ғаиләһендәге тармаҡтар: анатолия, тохар, кельт, балт-славян, һинд-иран, герман, италий-роман, грек-македон, әрмән, албан һәм шартлы рәүештә палеобалкан зонаһына берләштерелгән боронғо телдәр.\nИң ныҡ таралған тел ғаиләләреҮҙгәртергә\nҺинд-европа телдәре ~ 2,5 млрд кеше, был ғаиләгә һинд-арий телдәре, герман телдәре һәм балт-славян телдәре лә инә;\nСин-тибет телдәре ~ 1,2 млрд кеше, төп ҡытай теле лә инә;\nУрал-алтай телдәре (ғаиләнән өҫтөн кимәл берләшмәһе) ~ 500 млн кеше, төп төрки телдәр ҙә инә.\nДонъя әһәмиәтендәге телдәрҮҙгәртергә\nТүбәндәге телдәрҙе хәҙерге халыҡ-ара телдәр тип иҫәпләргә була (телдә һөйләшеүселәрҙең дөйөм һаны кәмей барыу тәртибендә):\n50 миллиондан ашыу кеше өсөн туған тел булған телдәр. Мәғлүмәт сығанағы: Ethnologue макротелдәрҙән (ҡытай, ғәрәп) тыш\nҺөйләшеүселәрҙең дөйөм һаны\n1 Ҡытай теле 1,2 миллиард 300 миллионға тиклем 1,5 миллиардҡа тиклем\n2 Инглиз теле 500 миллион 1 миллиардҡа тиклем 1,5 миллиардҡа тиклем\n3 Испан теле  425 миллион 125 миллионға тиклем 550 миллионға тиклем\n4 Ғәрәп теле  300 миллион 120 миллионға тиклем 420 миллионға тиклем\n5 Португал теле 230 миллион 30 миллионға тиклем 260 миллионға тиклем\n6 Рус теле 160 миллион 100 миллионға тиклем 260 миллионға тиклем\n7 Немец теле  120 миллион 80 миллионға тиклем 200 миллионға тиклем\n8 Француз теле  75 миллион 195 миллионға тиклем 270 миллионға тиклем\nХалыҡ-ара телдәрҙең таралыу картаһы Үҙгәртергә\nХалыҡ-ара телдәрҙең таралыуын күрһәткән карталар:\nБМО-ның рәсми телдәре Үҙгәртергә\nИнглиз, ғәрәп, испан, ҡытай, рус һәм француз телдәре Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының рәсми телдәре булып тора.\n↑ Ethnologue — крупнейший в мире каталог языков (инг.)(англ.)\n↑ Мир теряет языки 2011 йылдың 19 июль көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Донъя_телдәре&oldid=1111632 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 26 февраль 2022 в 02:56\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:56 26 февраль 2022 үҙгәртелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ДОНЪЯ ҒАЛИМДАРЫ ЛА ӨФӨ-II ҠАЛАСЫҒЫНЫҢ ЙӘШЕН ТАНЫЙ - 2019 - Мәҡәләләр\nДОНЪЯ ҒАЛИМДАРЫ ЛА ӨФӨ-II ҠАЛАСЫҒЫНЫҢ ЙӘШЕН ТАНЫЙ\nҠараҡая ҡалаһы хәҙерге Өфөгә тап килә\nИҙрисиҙең картаһы буйынса, Өфөгә бигерәк тә Ҡараҡая ҡалаһы тап килә. Ул Атил, йәғни Ағиҙел йылғаһына ҡойған, уның уң яҡ ҡушылдығы Ҡариҙелде хәтерләткән урында билдәләнгән. Дөрөҫ, Өфө тип күҙалланған Ҡараҡая ҡалаһы хаталыҡ менән Ағиҙелдең уң яҡ түгел, һул яҡ ярында урынлаштырылған. Бында, әлбиттә, бер ваҡытта ла Башҡортостанда булмаған авторҙы ғәфү итергә мөмкин. Иҙриси: "Ҡараҡая - ағас өйҙәрҙән һәм кейеҙ тирмәләрҙән торған матур ҡала, - тип яҙа. - Булғарҙар уларҙа даими баҫымсылыҡ яһап тора. Уларҙың араһы - 16 аралыҡ һәм улар араһында даими туҡтауһыҙ һуғыш бара..." Әгәр бер көнлөк аралыҡты 40 километр тип алғанда, Ҡараҡая ҡалаһы һәм булғарҙар араһы 640 километр тәшкил итә. Был Өфө менән Татарстандағы хәҙерге Булғар ҡалаһы араһына яҡын. Шулай итеп, Өфө-II археологик ҡомартҡыһы Иҙриси үҙенең яҙмаларында яҙған Ҡараҡая ҡалаһына ниндәйҙер кимәлдә тап килә, тип раҫларға мөмкин. XIII быуатта Башҡортостан Алтын Урҙа составына инә. Мәғлүм булыуынса, монгол хандары, ҡағиҙә булараҡ, яулап алынған илдәрҙең эске эштәренә ҡыҫылмай, уларҙан бары тик яһаҡ түләүҙе һәм кәрәк булғанда һуғыш алып барыу өсөн ҡораллы ополчение ғына талап итә.\nБашҡорт ҡалаһы: ыңғай һәм кире фекерҙәр\nКөнсығыш Европаны берҙәм дәүләткә берләштергән Алтын Урҙа дәүерендә уның территорияһы буйлап сәйәхәт итеү быға тиклем булған быуаттарға ҡарағанда киң тарала. Батый батшалығына бөтөн донъянан сауҙагәрҙәр килә, ә генуэз негоцианттары Урҙала йәнлек тиреһе һәм бик күп сауҙа фактураһы табыуға концессияға эйә була. Күрәһең, тап уларҙың мәғлүмәттәре буйынса 1367 йылда бер туған Пициганиҙарҙың картаһы барлыҡҡа килә. Унда Кама йылғаһынан көньяҡ-көнсығышҡа табан "таҙа яланда" Пашкерти ҡалаһының пунсоны (шартлы билдәһе) күрһәтелә. Ваҡыт үтеү менән уның урынлашыу урыны аныҡлана. 1375 йылға Каталон атласында атап үтелгән ҡала Ағиҙел тип күҙалланған йылғаның һул яҡ ярында күрһәтелә. Пашкерти тағы ла анығыраҡ итеп билдәле фламанд картографы Герард Меркаторҙың картаһында күрһәтелә. Ул тап хәҙерге Өфө - Ағиҙел менән Ҡариҙел ҡушылған ерҙә урынлашҡан. Меркаторҙың атласы 1595 йылда автор вафат булғас донъя күрә. Әммә уға ингән карталар XVI быуаттың 30-70-се йылдарында, йәғни 1586 йылда рус ҡәлғәһе Өфө барлыҡҡа килгәнгә тиклем төҙөлә. Шулай итеп, Меркатор бер нисек тә Пашкертиҙы рус Өфөһө менән бутай алмай. XIV быуаттың ғәрәп ҡамуссыһы Ибн Халдун Алтын Урҙаны һүрәтләп, былай ти: "Үрҙә Сыңғыҙхан ошо дәүләткә нигеҙ һалыусы, уның Души-хан (Джучи) исемле улы бар һәм ул батша, тип белдерелгәйне. Был батшалыҡ төньяҡта Хорезмдан Яркенда, Соғда, Һарайға, Маджар, Арран, Сарҙаҡ (Судак), Булғар, Башкурд һәм Джулманға тиклем. Был батшалыҡтың сигендә Ширван ҡалалары араһында Баҡы һәм уның эргәһендә Демир Капу (Дербент) тип аталған тимер ҡапҡалар бар". Нияз Мәжитов фекеренсә, атап үтелгән пассажда Башҡорт ҡалаһы, йәғни көнбайыш Европа карталарындағы Пашкерти ҡалаһы телгә алына. Урта быуаттарҙа ҡаланың этник өҫтөнлөклө халыҡ атамаһы буйынса йөрөтөлөүе ғәжәп түгел. Волга Булғарының баш ҡалаһы ул ваҡытта Булғар тип аталыуын иҫкә төшөрөү ҙә етә. Ул ваҡыттағы биләр ырыуының Биләр тип аталған ҡалаһы була. Хәҙерге сыуаштарҙың ата-олаталары булған сувар ырыуының Сувар тигән ҡалаһы була. Мордва-мокшаларҙың Мокша ҡалаһы була. Н. Мәжитовтың оппоненттары сығанаҡтарҙа биләмә түгел, ә Башҡортостан тигән географик атама тураһында һүҙ бара, тип, Башҡорт ҡалаһының булыуын инҡар итә. Уларҙың кеме хаҡлы икәнен ваҡыт күрһәтер. Әммә Урта быуат Башҡортостанда ҡалаларҙың, шул уҡ Намджан ҡалаһы булыуы факты - шикһеҙ. Шулай уҡ Өфө-II ҡаласығы урынында борон ҡала булыуы ла шик тыуҙырмай. Ул нисек аталғандыр - Ҡараҡаямы, Башҡортмо, Түрә-таумы йәки Өфөмө - артабанғы тикшеренеүҙәр предметы булып тора. Уның сәскә атыу осоро VII-XII быуаттарға тура килә. Монгол баҫмасылығы һөҙөмтәһендә ҡала яйлап бөтә бара. Һуңғы һөжүмде уға 1389 йылда Башҡортостан буйлап ут һәм ҡылыс менән үткән Тамерлан яһай.\nҺығымтала Өфө-II ҡаласығының фәнни әһәмиәте буйынса эксперт советының 2007 йылда ҡабул иткән резолюцияһынан өҙөмтәләр килтерәйек:\n1) Өфө-II ҡаласығы уникаль археологик һәйкәл булып тора, уның әһәмиәтен соҡор артындағы ҡәберлек тағы ла көсәйтеп ебәрә. Ҡаласыҡтың мәҙәни ҡатламы 4 метрға етә, был факт һәйкәлде Көнсығыш Европалағы шуға оҡшаш һәйкәлдәр араһында айырып тора.\n2) Ҡаҙыныу һөҙөмтәһендә асылған археологик объекттар монументаль архитектура ҡоролмалары категорияһына ҡарай. Ҡаланың һаҡ өсөн тәғәйенләнгән диуары һәйкәл эшләгән осорҙоң иртә этабында төҙөлгән, алдан күҙалланған проект буйынса күтәрелгән һәм үҙаллы үҙенсәлекле хәрби-фортификацион мәктәп булыуын раҫлай.\nШулай итеп, Эксперт советы ағзалары билдәләр комплексы буйынса беҙҙең эраның IV-XV-XVI быуаттарына ҡараған Өфө-II ҡаласығының юғары фәнни һәм мәҙәни әһәмиәтендә шикләнмәй. Өфө-II ҡаласығы ҙур, быуаттар буйы йәшәгән, административ, сауҙа, һөнәрселек үҙәге, Урал-Волга буйы төбәге тарихының үҙәк пункттарының береһе булып торған.\nЭксперт советы ағзалары: Татарстан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир-ағзаһы, профессор, ТР Фәндәр академияһының баш ғилми хеҙмәткәре Ф.Ш. Хузин (Ҡаҙан); Рәсәй Фәндәр академияһы Археология институтының Евразия яландарының Урта быуат археологияһы төркөмө мөдире, профессор, тарих фәндәре докторы И. Л. Кызласов (Мәскәү); Рәсәй Фәндәр академияһы Археология институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, Рәсәй Фәндәр академияһы Сүрия археология экспедицияһының начальник урынбаҫары, тарих фәндәре докторы Ш. Н. Әмиров (Мәскәү); Рәсәй Фәндәр академияһы Археология институтының ғилми хеҙмәткәре, Рәсәй Фәндәр академияһы Археология институтының һаҡланыусы ҡаҙылмалар бүлегенең Мәскәү эргәһе экспедицияһы начальнигы урынбаҫары, археометаллургия буйынса халыҡ-ара төркөм ағзаһы, тарих фәндәре кандидаты И. А. Сапрыкина (Мәскәү).\nЭксперт советының резолюцияһына Рәсәй Фәндәр академияһының Археология институты директоры, академик Н. А. Макаров ҡултамғаһын һала. Йәғни илдең әйҙәүсе археологтары Өфө-II ҡаласығын донъя әһәмиәтендәге һәйкәл тип таный, ә Башҡортостандың ҡайһы бер тарихсылары - юҡ. Уларҙың ҡайһыһы шарлатан - үҙегеҙ һығымта яһағыҙ, хөрмәтле гәзит уҡыусылар.\n(Башы 16-сы һанда. Аҙағы).\nЯҙылған: 29.04.19 | Ҡаралған: 244


Сит телдәр буйынса берҙәм дәүләт имтиханын 35 кеше тапшыра алманы\n17 Июнь 2010, 18:28\nБашҡортостанда сит телдәр буйынса Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыусыларҙан 35-е иң кәм 20 балл сиген үтә алманы. Был турала БР Мәғариф министрлығының белем сифатына контроль һәм БДИ бүлеге начальнигы урынбаҫары Әлмира Ғәниева хәбәр итте. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, 4 июндә сит телдәр буйынса Берҙәм дәүләт имтиханында бөтәһе 1213 кеше ҡатнашты. Инглиз телен – 1150 бала, немец телен – 54, француз телен туғыҙ бала тапшырҙы.\nБР буйынса уртаса балл инглиз теле буйынса — 59,11, немец теленән — 41,02, француз теленән 43,11 тәшкил итте.\n— Инглиз теле буйынса минималь сикте – 31 кеше (имтиханда ҡатнашыусыларҙың 2,8 проценты), немец теленән дүрт кеше (6,1 проценты) үтә алманы, француз теленән заданиеларҙы барыһы ла үтәне, — тине Әлмира Альберт ҡыҙы. — Бынан тыш, бер уҡыусы инглиз теленән БДИ-ны 100 балға тапшырҙы. Был Өфөнөң 39-сы гимназияһы уҡыусыһы.


Башҡорт драма театры бөйөк яулап алыусы Сыңғыҙхан тураһында спектакль ҡуйҙы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n12:52, 22 февраля 2019 Мәҙәниәт\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында «Сыңғыҙхандың аҡ болото» исемле спектаклдең премьераһы уҙҙы. Спектакль ҡырғыҙ яҙыусыһы Сыңғыҙ Айытматовтың «Быуаттан да оҙон көн» романына ингән повесҡа нигеҙләнгән.\nПовестың сәхнә версияһын Елена Баранчикова яҙған. Спектаклде республиканың Милли йәштәр театры режиссеры Мөсәлим Күлбаев сәхнәләштергән. Рәссам — Альберт Нестеров, балетмейстер — Ирина Филиппова (Мәскәү), композитор — Урал Иҙелбаев, рәссам-яҡтыртыусы — Илшат Саяхов. Спектаклде ҡарарға Рәсәйҙә Монголия илселегенең беренсе секретары Жигжидсурэн Баярхуу ла килгәйне.\nПремьера бер минутлыҡ тынлыҡтан башланды — театрҙың художество етәксеһе Олег Хановтың үтенесе буйынса йыйылыусылар ошо көндәрҙә арабыҙҙан киткән күренекле актрисаны — СССР-ҙың халыҡ артисы Гөлли Мөбәрәкованы иҫкә алды.\nСпектакль-хикәйәт Европа ерҙәренә барып етә алмаған Сыңғыҙхандың Көнбайыш походы тураһында бәйән итә. Бөйөк яулап алыусы поход ваҡытында бала табыуҙы тыйған була. Ул шуны боҙорға йөрьәт иткән ғашиҡтарҙың ғүмерен ҡыйып, күктәрҙең фатихаһын юғалта. Әҫәрҙә йәшәү һәм үлем, кеше һәм власть, мөхәббәт, сабый тыуыуы һәм һуғыш кеүек мәңгелек темалар күтәрелә.\nБашҡорт театры һәр ваҡыттағыса танылған актерҙар составы менән һоҡландыра. Спектаклдең үҙәгендә — Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшев башҡарыуында бөйөк Сыңғыҙхан.\n«Мин геройымдың кешелекле яҡтарын асырға тырышам. Сыңғыҙхан — ул көслө хөкүмәт башлығы, ир ҙә, дуҫ та. Бында ошо персонажды төрлө яҡтан: унда мөхәббәт, дуҫлыҡ, бурыс тойғоһоноң нисек сағылыуын күрһәтергә теләйем», — ти Хөрмәтулла Үтәшев.\nЭрдене (Артур Кәбиров) һәм Догуланг (Зилиә Ситдиҡова / Илгизә Ғилманова) ҡатнашлығындағы лирик сәхнәләр айырыуса сағыу булды.\nИкенсе пландағы эштәр ҙә хәтерҙә ҡала: Алтун (Сара Буранбаева / Нурия Ирсаева), Борте (Эльвира Юнысова / Светлана Хәкимова), Джамуха (Азамат Ғафаров / Руслан Хайсаров), Бее (Урал Әминев), Мусук (Ринат Баймырҙин / Руслан Хәсәнов).\nБөгөн – премьераның икенсе көнө.\nТеги: премьералар, Башҡорт драма театры


21 Октябрь , 10:30\n«Ашҡаҙар» радиоһы башҡорт ырыуҙары тураһында яңы роликтар циклы әҙерләне.\nРеспубликаның тәүлек әйләнәһенә эшләгән «Ашҡаҙар» радиоһының фонды башҡорт ырыуҙары тураһындағы роликтар циклы менән тулыланды. Дөрөҫөрәге 49 ролик менән. Тарихсылар фекере буйынса, башҡорт халҡының генофондын нәҡ ошо ырыу вәкилдәре тәшкил итә.\n«Роликтар өс өлөштән тора. Уның тәүге өлөшөндә – ырыу йәшәгән ерҙәр, икенсеһендә ырыу тарихынан ҡыҙыҡлы осраҡтар тураһында бәйән ителә. Өсөнсө өлөш иһә ырыуҙың билдәле шәхестәре менән таныштыра.\nҘур, ҡеүәтле ырыуҙар тураһында мәғлүмәт күп, ә бәләкәйерәктәре тураһында – әҙерәк. Шуның өсөн дә 3-4 минутлыҡ ролик әҙерләү өсөн тарих китаптарын арыу уҡ аҡтарырға тура килде. Әлбиттә, билдәле тарихсыларыбыҙҙың хеҙмәттәренә таяндыҡ – тарих фәндәре докторы Рим Йәнғужин, тарих фәндәре кандидаттары Салауат Хәмиҙуллин, Юлдаш Йосопов, Рәфил Аҫылғужин, Искәндәр Сәйетбатталов һәм башҡалар.\nРоликтарҙы «Ашҡаҙар» һәм «Юлдаш» радиостудияһы журналистары бергә эшләне. Ижад кешеләренең күҙе яна икән, тимәк, яҡшы материал килеп сығасаҡ. Шулай булды ла. Тауыш режиссерҙары Гөлйемеш Баязитова менән Рөстәм Ҡәҙерғолов роликтар матур яңғыраһын өсөн бар күңелен һалып эшләне», – ти «Ашҡаҙар» радиоһының баш мөхәррире Гәүһәр Батталова.\n«Ырыуың кем?» роликтарын «Ашҡаҙар» радиоһында көн һайын 08.45, 16.45 и 14.15, 23.15 сәғәттәрҙә тыңларға мөмкин. Редакция телефоны: 8 (347) 461-482.


Башҡортостандың алты районында һайлаусыларҙың 90 проценттан ашыуы Путин өсөн тауыш бирҙе // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың алты районында һайлаусыларҙың 90 проценттан ашыуы Путин өсөн тауыш бирҙе\n14:17, 6 марта 2012 Сәйәсәт\nБашҡортостандың алты районында һайлаусыларҙың 90 проценттан ашыуы 4 мартта үткән Президент һайлауҙарында Владимир Путин кандидатураһы өсөн тауыш бирҙе. Был хаҡта «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында «Берҙәм Рәсәй» партияһының Төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Рөстәм Ишмөхәмәтов хәбәр итте.\nБаймаҡ, Балтас, Илеш, Ҡырмыҫҡалы, Тәтешле һәм Хәйбулла райондары «Путин өсөн» 90 процентлыҡ билдәне үткән «чемпиондар» иҫәбендә.\nРөстәм Ишмөхәмәтов фекеренсә, бындай һөҙөмтә урындағы властың тейешле кимәлдә эшләүе, ә аграрийҙарҙың дәүләт тарафынан һиҙелерлек ярҙам алыуы хаҡында һөйләй.\n— Һайлауҙар халыҡ менән бәйләнеш кимәлен сағылдырыусы лакмус ҡағыҙы булып тора, — тине ул. — Әлеге төбәктәр – ауыл хужалығы райондары. Һәм унда йәшәүселәрҙең Владимир Путинаға ҡарата ышанысы ауыл хужалығына ярҙам күрһәтеүҙе көсәйтеүгә бәйле.\nРөстәм Ишмөхәмәтов Башҡортостанда һуңғы ваҡытта ауыл хужалығы техникаһын, яғыулыҡ-майлау материалдарын һатып алыуға ҙур күләмдә дотация бүленеүе хаҡында әйтте.\n— Яҙғы сәсеү осоро яҡынлаша, һәм аграрийҙар киләсәктә лә ярҙамға иҫәп тота, — тип иҫәпләй ул. – Бынан тыш, Владимир Путинға ҡарата ышаныс уның һайлау алды программаларының күп сығымдар талап итһә лә, бойомға ашырырлыҡ булыуын раҫлай. Ә оппоненттарҙың ҡыҙыҡтырырлыҡ, әммә ғәмәлгә ашыра алмаҫлыҡ программалары күп булды.\nШул уҡ ваҡытта Рөстәм Ишмөхәмәтов оппозицияның ҡайһы бер тәҡдимдәренең конструктив булыуын билдәләне. Һәм был тәҡдимдәр Рәсәй Хөкүмәтендә яҡлау табасаҡ, тине Владимир Путин, еңелеүселәр менән аралашыу барышында.\nТеги: һайлауҙар, рәсәй президенты


Уңыш сере – яҡшы мөхит булдырыуҙа » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Уңыш сере – яҡшы мөхит булдырыуҙа\nКеше тормошон мәктәпһеҙ күҙ алдына килтереүе лә ҡыйын. Бала нәҡ ошонда ғилем донъяһына юл ала, холоҡ-фиғеле формалаша, үҙен шәхес булараҡ үҫтерә. Уның артабанғы үҫешендә, йәғни ысын кеше булып китеүендә бындағы белем һәм тәрбиә нигеҙенең әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Әбйәлил районының Буранғол урта мәктәбе лә бай рухлы, физик яҡтан сәләмәт, ижади фекерләүсе, төплө белемле, тәртипле уҡыусыларҙы берләштерә. Райондағы алдынғы белем усағының уңыш серен асыу ниәтендә мәктәп тормошо менән яҡындан таныштыҡ.\nБуранғол урта мәктәбе директоры Ринат Моратов белем усағына 15 йыл етәкселек итә. Өс тиҫтә йылдан ашыу эш стажы булған педагог хеҙмәт юлының күпселек өлөшөн туған мәктәбенә арнаған. Педагогик һәләте, юғары сифатлы белем һәм тәрбиә биргәне, уңышлы идара иткәне өсөн ул хеҙмәттәштәре һәм уҡыусылар араһында ҙур абруй яулаған.\n– Ринат Әкрәм улы, мәктәп менән яҡындан таныштырып үтегеҙ әле?\n– Башта мәктәп тарихына байҡау яһайыҡ. Белем усағы 1920 йылда асыла. Ул замандарҙа уҡытыу мәсеттең бер бүлмәһендә алып барыла. Аҙағыраҡ уҡыу йорто булып хәлле кешеләрҙең һәм уҡытыусыларҙың йорттары хеҙмәт итә. 40-сы йылдарҙа балалар һаны 164-кә барып етә. 1975 йылда ауылда урта мәктәп – ике ҡатлы яңы бина ҡалҡып сыға. Бөгөн Буранғол, Һәйетҡол, Ишкилде, Мәйгәште, Исҡаҡ, Шәрип ауылдарынан 236 уҡыусы белем ала. 22 педагог сифатлы белем һәм тәрбиә бирә. Улар араһында Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының дәүләт наградаларына, Мәғариф министрлыҡтарының маҡтау грамоталарына лайыҡ булыусылар бар.\nМәктәптә Нурсилә Мөхәммәтова, Клара Килдейәрова, Илүзә Усманова, Әлфиә Мөхәмәтйәнова, Сания Моратова, Луиза Усманова, Рәмзилә Фәттәхова, Зарифа Мусина, Сәүҙә Шәһивәлиева, Рәйлә Хәсәнова, Гөлсиә Хәсәнова, Гөлшат Ғәбитова, Миңзәлә Сәлмәнова, Ирәмән Ямалов, Байрам Фәсхетдинов, Вил Мөхәммәтов, Фирүзә Ғималова, Айгөл Фәттәхова, Гөлназ Заһитова, Роза Ғәбитова, Земфира Хәлимова, Ислам Ҡадиров кеүек көслө, үҙ эшен яҡшы белгән педагогтар булмаһа, юғары күрһәткестәргә өлгәшә алмаҫ инек. Улар йәш уҡытыусыларға юл күрһәтә, эш тәжрибәһе менән уртаҡлаша. Тағы ла шуныһы: белем усағында 45 баланы һыйындырған интернат эшләй. Унда уҡыусыларҙы Илнур Ғималов менән Рәбиға Ялалова тәрбиәләй.\n– Бөгөн балаларҙы тәрбиәләү еңелдән түгел. Үҫеп килеүсе быуынды йәмғиәттә хөкөм һөргән заман афәттәренең ялмап алыуы етмәгән, компьютер йә интернет кеүек заман технологиялары ла үҙенә ауҙарып ҡуя. Ошо мәсьәләләрҙе хәл итеү йәһәтенән мәктәптә ниндәй саралар күрелә?\n– Башта шуны әйтер инем: беҙҙең мәктәптең тәрбиәүи үҙенсәлеге – бығаса һаҡланып килгән изге йолалар, халыҡ традициялары нигеҙендә рухи тәрбиә биреү. Был юҫыҡта ҡурай, фольклор, бейеү, “Оҫта ҡулдар” түңәрәктәре һәм милли көрәш секцияһы уңышлы эшләп килә. Шулай уҡ малай-ҡыҙҙарҙың еңел атлетика, хоккей, гер спорты буйынса ҡыҙыҡһыныуын үҫтереү ҙә иғтибарға алынған.\nБуранғолдар Башҡортостанда ғына түгел, хатта ил кимәлендә оҫта кейеҙ баҫыусы булараҡ дан яулаған. Мәктәптәге “Оҫта ҡулдар” түңәрәгенең ошо йүнәлештә эш алып барыуы юҡҡа ғына түгел. Флүзә Ғилманова етәкселегендә уҡыусылар туҡтауһыҙ эҙләнә. Уларҙың биҙәкле кейеҙҙәргә, йөндән һалынған картиналарға, сувенир кеүек әйберҙәргә тотоноуы эштең кимәлен күтәрмәй ҡалмай.\n– Ошо өлкәләге уңыштарығыҙ ҙа байтаҡ ҡына, буғай…\n– Уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса урынбаҫар Миләүшә Хашимова һәм тәрбиәүи эштәр буйынса урынбаҫар Нәйлә Ғибәҙәтова һәм барлыҡ уҡытыусылар тырышлығы һөҙөмтәһендә әленән-әле уңыштарға өлгәшеп торабыҙ. Төрлө йылдарҙа “Йыл мәктәбе”, “Матур мәктәп”, “Әүҙем мәктәп” тигән исемдәргә лайыҡ булғанбыҙ икән, был коллективтың берҙәмлеге һәм бер төптән егелеп эшләүе хаҡында һөйләй.\nУҡытыусының төп бурысы – уҡыусының һәләтен асыу һәм үҫтереү. Был бик мөһим, тип әйтер инем, сөнки уның оялсан булыуы сәбәпле, күҙгә салынмауы ла мөмкин. Ә педагог төрлө форма һәм ысулдар менән уларҙың ҡыҙыҡһыныуҙарын асыҡларға тейеш.\nМәктәп уҡыусылары “Һаумы, һаумы, әкиәт”, “Урал батыр” йәш сәсәндәр бәйгеләрендә, төрлө ғилми-ғәмәли конференцияларҙа ҡатнашып тора. Еңеүҙәр иһә балалар күңеленә осҡон һала, яңыларына дәртләндерә, тормошта аныҡ маҡсаттар ҡуйырға ярҙам итә. Малай-ҡыҙҙарҙың республиканың матбуғат баҫмалары менән бәйләнеште өҙмәүе ҡыуандыра. Төрлө йылдарҙа уҡыусыларыбыҙ “Йәншишмә” гәзитенең һәм “Аманат” журналының “Йәш хәбәрсеһе” исемен алыуға иреште, бөгөн дә мәртәбәле исемде йөрөтөүселәр бар.\nТәртип бар ерҙә һөҙөмтә лә булыр\nРинат Әкрәм улы менән белем усағы буйлап экскурсияға сығабыҙ. Бөхтә ҡулдар тейгәне һәр ерҙә лә күренеп тора. Фойела сәскә-гөлдәр балҡып торһа, стенала иһә кәрәкле мәғлүмәт урын алған. Әйткәндәй, мәктәптең эстән дә, тыштан да ялтырауының сере шул: былтырғы уҡыу йылында район хакимиәте хәстәрлеге менән капиталь ремонт башҡарылған. Балаларға заманса белем биреү йәһәтенән барыһы ла – компьютер класы булһынмы йәиһә китапхана, лабораториялармы – тейешенсә йыһазландырылған. Бындай мөмкинлектәр барҙа уҡыусыларға тырышып уҡырға ғына ҡала.\nБер мөйөштә “Оҫта ҡулдар” түңәрәге ағзаларының ҡул эштәренән торған күргәҙмәгә һоҡланмай булдыра алманыҡ. Ябай ғына йөндән ниндәй генә мөғжизә тыуҙырылмаған! Мәктәп директоры менән шул эштәргә йән өргән 7“б”-ларҙың хеҙмәт дәресенә йүнәләбеҙ.\n– Хеҙмәт дәресен көтөп алабыҙ. Төрлө әйберҙәр эшләйбеҙ. Бигерәк тә атай-әсәйҙәребеҙгә, туғандарға сувенирҙар рәүешендә бүләктәр яһап биреү оҡшай, – ти уҡыусылар.\nУҡытыусылар бүлмәһендә иһә, оҙаҡ йылдар эшләгән тәжрибәле педагогтар менән бер рәттән, йәштәрҙең дә булыуы иғтибарҙы йәлеп итте. Физика-математика серҙәренә төшөндөргән Гөлиә Хисмәтова менән информатика уҡытыусыһы Розалия Фәйезова былтыр ғына хеҙмәт юлын башлаһа, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенты Нурания Оморҙаҡова башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса практика үтә икән.\n– Дәрестәремде уҡыусыларға ябай һәм аңлайышлы итеп еткерергә тырышам. Йыш ҡына заманса технологияларҙы ҡулланырға тура килә, – ти йәш уҡытыусы Гөлиә Сәғит ҡыҙы.\n– Ошо өлкәлә тәжрибә туплаған коллегаларыбыҙҙың һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер тороуын билдәләр инем, – тип рәхмәтен дә еткерә Розалия Фәйезова.\nСпорт менән шөғөлләнеүсе малай-ҡыҙҙарҙың күп булыуын иҫәпкә алып, бер нисә йыл элек интернат бинаһында ла спорт залы асып ебәргәндәр. Ике йыл элек кенә асылған тренажер залына ҡыҙҙар ҙа теләп йөрөһә, милли көрәш секцияһы малайҙар араһында иң ылыҡтырғыс спорт төрө иҫәбендә.\n– Егеттәр, район бәйгеләренән тыш, төбәк-ара һәм республика кимәлендә еңеүҙәр яулап тора, – ти тренер Хәлит Хәсәнов.\n– Көрәш менән 9-сы кластан һуң ҡыҙыҡһына башланым, – тип әңгәмәгә ҡушыла йәш көрәшсе Мансур Ялалов. – Ярыштарҙа күп ҡатнашырға тура килә. Төрлө саҡтар була: еңәһең дә, еңеләһең дә. Барыһын да үткәрә белеү мөһим: сөнки еңелеүҙәр ҙә сынығырға ярҙам итә.\nМәктәп менән интернат араһында шайба һуғып йөрөгән хоккейсыларҙы ла тап иттек.\n– Ҡар иреп бөтөүгә күп ҡалманы, шуға күрә уйнап ҡалырға ине, – ти улар шаярыу ҡатыш.\nТренер Ирәмән Ямалов әйтеүенсә, өс йыл элек барлыҡҡа килгән хоккей командаһы район кимәлендәге ярыштарҙа көсөн һынап өлгөргән дә инде. Электән көслө уйындары менән танылған командалар менән тиң уйнауҙары – үҙе үк уңыш.\nБаймаҡтар, Буранбай, тип күкрәк ҡаҡһа, Әбйәлилдәр Буранғол менән ғорурлана…\nБындай һүҙҙәрҙе халыҡ ауыҙынан йыш ишетергә тура килә. Шулай булмай, Буранғол мәктәбе республика мәнфәғәтенә хеҙмәт иткән күренекле уҡыусылары менән лайыҡлы ғорурлана. Cалауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, Башҡортостандың халыҡ артисы Әхтәм Әбүшаһманов, медицина фәндәре кандидаты Нәжип Аҡбулатов, БДУ доценты, иҡтисад фәндәре кандидаты Илдар Ғәбитов, М. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актерҙары Рәмзил Сәлмәнов менән Шәһит Хамматов, М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актеры Ринат Баймырҙин, иҡтисадсы Наил Мырҙагилдин, Башҡортостан юлдаш телевидениеһы хеҙмәткәре Динара Әхмәтова нәҡ ошонда ҡанат нығытҡан, белем алған, һәләттәрен асҡан.\nХалҡыбыҙҙың телен, мәҙәниәтен һәм тарихын төптән өйрәтеүҙе маҡсат итеп ҡуйған Буранғол мәктәбе бына шундай ынтылыштар, артылыштар һәм еңеүҙәр менән йәшәй.\nСығыу ваҡыты 10-04-2015, 10:39 | Ҡаранылар: 932


«Салауат Юлаев» виртуаль Гагарин кубогына эйә булды\n20 Апрель 2020, 09:29\nӨфөнөң «Салауат Юлаев» командаһы виртуаль Гагарин кубогына эйә булды, тип хәбәр итә Континентаь хоккей лигаһының рәсми сайты. Финал серияһында Өфө клубы 4:0 иҫәбе менән «Йокерит»ты еңде.\nБынан алда «Салауат Юлаев», «Себер»ҙе еңеп, виртуаль Гагарин кубогының финалына сыҡты. Финалға сығыу юлында ла өфөләр дүрт уйында Континенталь хоккей лигаһының виртуаль плей-офынан «Аҡ Барс»ты ҡыйратты. Бөтә һөҙөмтәләр ҙә социаль селтәрҙәрҙә көйәрмәндәрҙең тауыш биреү юлы менән билдәләнде.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Континенталь хоккей лигаһы коронавирус арҡаһында беренсе раундтан һуң плей-офты туҡтатты, шунан һуң Гагарин кубогын виртуаль уйнатыу башланды.\nТеги:хоккейсалауат юлаеввиртуаль гагарин кубогы


Йылайыр яйлаһы — Башҡорт Википедияһы\n(Йылайыр платоһы битенән йүнәлтелде)\nЙылайыр яйлаһы — Башҡортостандың көнсығышында урынлашҡан яйла.\n3 Тәбиғәт ҡомартҡылары\nТөньяҡта Ағиҙелдең көнсығыштан көнбайышҡа аҡҡан өлөшө, көньяҡта Гөбөрлө тауҙары, көнбайышта Оло Эйек, көнсығышта Һаҡмар йылғалары тарафынан сикләнә.\nБашҡортостандың Күгәрсен, Йылайыр һәм Ейәнсура райондарына тура килә.\nЯйла палеоген дәүерендә мезозой осорона ҡайтып килгән урындағы пенеплендың ҡалҡыуы һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән. Диңгеҙ кимәленә ҡарата бейеклеге — 300—600 м. Көнсығыш өлөшөндә рельефы тигеҙ, көнбайышында — тау-теҙемле. Күпселегендә ултырма һәм вулкансал тоҡомдарҙан һалынған. Йырын-үҙән оҙонлоғо 1 кв. км-ға 1-2 км тәшкил итә.\nКөнсығыш өлөшөндә рельефы тигеҙ, көнбайышында тауҙар теҙмәһе урынлашҡан.\nЕре һоро тау‑урман тупраҡлы булған урындарҙа ҡайын, имән, саған, йүкә, йыла, ҡарағас ҡатыш ҡарағай урмандары үҫә. Типик һәм һелтеле ҡара тупраҡтарында болондар һәм ҡыуаҡлы далалар урынлашҡан. Яйланың көнсығыш сите буйлап имән һәм йүкә урмандарының сиге үтә.\nЯйлала Мораҙым тарлауығы тәбиғи паркы, Эйек заказнигы (тыйыулығы) һәм Шайтантау заказнигы ойошторолған. Оло һәм Кесе Энәк йылғаларында шишмә бағыры ҡурсалана, Дөр‑Дөр тауындағы дөр-дөр сәскә ҡыуаҡлығы, Аҙаҡлы йылға тамағындағы Кесе Һүрәм йылғаһы үҙәне, Әлйән, Канонников һәм Маяҡтау тауҙары — тәбиғәт ҡомартҡылары тип иғлан ителгән \n↑ Йылайыр яйлаһы И.М.Япаров//Башҡорт энциклопедияһы\nЙылайыр яйлаһы И.М.Япаров//Башҡорт энциклопедияһы\nЗилаирское плато//УРАЛ. Иллюстрированная краеведческая энциклопедия\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Йылайыр_яйлаһы&oldid=977551 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 15 октябрь 2020 в 16:34\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:34 15 октябрь 2020 үҙгәртелгән.


Ҡәбер өҫтөндә бейеү\n24 йәшлек И. һәм уның 15 йәшлек дуҫ ҡыҙы Т. даими рәүеш тә ... ҡәбер өҫтөндә күңел аса. Был турала үҙҙәре лә белә, ә лбиттә, тик наркотиктар томаны ҡаплаған баш был турала уйла рға теләмәй. Был хәл күпме дауам итер ине икән, билдәһеҙ, әм мә бер ваҡыт республиканың наркополиция хеҙмәткәрҙәре наркот иктарҙың законһыҙ әйләнешенә ҡыҫылышы булған төркөм өҫтөндә эшләй башлай. Улар араһында алда әйтелгән пар ҙа була: үҙҙәр е ҡулланыу етмәгән, улар башҡаларға ла наркотик һата. "Ағыу"\nменән уларҙы бер таныш сегән ҡатыны тәьмин итә. Бер ни тикл ем ваҡыттан беҙҙең геройҙарҙың тағы ла ҡурҡынысыраҡ енәйәтк ә ҡыҫылышы булыуы асыҡлана.\nӨфөнөң Вологодская урамындағы йорттарҙың береһендә булған\nүлтереү осрағына йыл ярым самаһы ваҡыт үткәндер. Йәш өфөлөл әрҙең ҡорбаны - Силәбе өлкәһендә йәшәүсе 46 йәшлек Ю ваҡытын ың күп өлөшөн Өфөлә үткәрә: бында ул аҡса эшләй, эшләгән аҡс аһын эсеп тә бөтөрә. Баш ҡалала уның йәшәр урыны булмай, шуғ а күрә ул төрлө подвалдарҙа көн күрә. Ошондай урындарҙың бер еһендә ир үҙ башына теге икәү менән таныша ла инде. Ю. ула рҙың "ҡара" эштәренә ҡыҫылмай, әммә улар йыш ҡына осрашып кү ңел аса. Осрашыуҙарҙың береһе Ю. өсөн һуңғыһы була. Талаш ни мәнән сыҡҡанын бер кем дә әйтә алмай, тик уның һөҙөмтәһендә\nегет менән ҡыҙ ҡайсы һәм шнур менән ҡоралланып, "иптәштәрен ә" ташлана. Мәйетте ошонда уҡ күмәләр. Күмеүҙә тағы бер ҡыҙ - 25 йәшлек Д. ҡатнаша. Артабан улар бер нимә булмағандай, к үңел асыуҙарын дауам итә.\nҺәм бына ярты йылдан һуң подвалдың ҡот осҡос сере асыҡлан а. Йәштәр ҡылған ҡылыҡтары өсөн үкенеүҙәрен белдерә, әлбиттә , тик уларға ышаныуы ҡыйын - ярты йыл буйы даими рәүештә мәй ет эргәһендә күңел асыу һәр кемдең ҡулынан килмәҫ ине, моғай ын.\nБашҡортстан Республикаһында наркотиктар әйләнешен контро лдә тотоу буйынса Рәсәй Федерацияһының Федераль хеҙмәт Идара лығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, был енәйәт эш е республика прокуратураһында тикшерелә. И. менән Т. - ға 10 5 - се статьяға ярашлы һигеҙҙән егерме йылға тиклем йәки ғү мер буйына иректән мәхрүм ителеү янай.


Өфөлә Джефф Монсон сәйәсмәндәр һәм йәмәғәтселек менән бәхәстә 3:0 иҫәбе менән еңеү яуланы - Bash.News\nӨфөлә Джефф Монсон сәйәсмәндәр һәм йәмәғәтселек менән бәхәстә 3:0 иҫәбе менән еңеү яуланы\nӨфөлә Джефф Монсон сәйәсмәндәр һәм йәмәғәтселек менән бәхәстә 3:0 иҫәбе менән еңеү яуланы https://bash.news/news/85377_fl_dzheff_monson_sjsmndr_m_jmtselek_menn_bxst_30_ibe_menn_ee_yaulany/?lang=bash\n03 дек 2018, 21:40\nБашҡортостанға беренсе тапҡыр килеүендә ҡатнаш көрәш буйынса донъя чемпионы октагон сәхнәһендә бәхәс тотто. Әммә был бәхәстә көс ҡулланылманы. Красногорск ҡала советы депутатына сарала ҡатнашыусылар тура һәм көтөлмәгән һорауҙар яуҙырҙы. Бәхәс өс өлөштән торҙо. Билдәле спортсы ни өсөн Рәсәйҙә сәйәсәт менән шөғөлләнә, уның физик әҙерлеге хаҡында тулыраҡ киләһе яҙмала.\nОшоға тиклем ул рингта дәғүәсеһе менән икәүҙән-икәү генә көс һынашһа, был юлы физик көс урынына – һүҙ бәхәсендә маһирлығын күрһәтергә тейеш. Джефф Мосон сәхнәгә "Кино" төркөмө башҡарған йыр оҙатыуында сыҡты. Был йырҙы өйрәнеүе һәм башҡарыуы бер ҙә осраҡлы түгел.\nДжефф Монсон сәйәсмән булараҡ, һикһәненсе йылдар аҙағында Виктор Цой йырлаған үҙгәрештәрҙе, бөгөндән үк күрергә теләй. Ни өсөн Америкала түгел, ә Рәсәйҙә сәйәсәт менән шөғөлләнә, күптәрҙе борсоған иң тәүге һорау уға көтөлмәгән һынау булараҡ яңғыраны. Ә уның яуабы ҡыҫҡа, әммә ышаныслы ине.\nБыл һүҙҙәрҙе ул ихлас күңеленән һәм даими ҡабатлай. Ҡулында рәсми документы булған өсөн генә түгел, ә сатлама һыуыҡлы Рәсәй иле уның күңеленә яҡын һәм ҡәҙерле булғаны өсөн.\nДжефф Монсон: “Бөйөк Ватан һуғышындағы Еңеү 27 миллиондан ашыу ҡорбан аша бирелгән. Һеҙ ҡаһарман халыҡ. Мин дә һеҙгә оҡшағанмын. Алдыма ҡуйған изге маҡсатыма ирешергә ынтылам”.\nКрасногорск ҡалаһында ул алданған иғәнәселәр, тирә-яҡ мөхите һаҡлау проблемаһын менән шөғөлләнә, Радий Хәбиров менән берлгәләп асҡан "Зоркий" спорт мәктәбендә тренерлыҡ эшен дауам итә. Әммә Рәсәй илендәге сәйәсәткә ул реаль күҙлектән ҡарай. Рус телен өйрәнергә тырыша. Бәхәскә инеүселәр менән ул башҡортса ла аралаша алды.\nӘммә бәхәс ҡороусыларға сәйәсәт һәм спорт еңеүҙәренә бәйле һорауҙарҙан тыш, Джефф Монсондың физик торошо ла ҡыҙыҡлы. Спорт карьераһы барышында ауыр йәрәхәттәр алған чемпион был һанауҙы ла уңышлы үтте. Нисек кенә булмаһын сәйәси мөхиттә лә яҡшы физик әҙерлек һәм көс талап ителә.\nМонсон Мәскәү өлкәһе Красногорск ҡалаһында йәшәй, Өфөгә тәүгә килеүе, әммә һуңғыһы түгел.\nДжефф Монсон, Красногорск ҡала советы депутаты: “Беҙ һәр ваҡыт бәйләнештә буласаҡбыҙ. Ике айға бер Өфөгә киләсәкмен. Оҫталыҡ дәрестәре, төрөлө саралар үткәрергә уйлайым”.\nБыл һүҙҙәрҙе ул ихлас күңелдән һәм даими ҡабатлай. Ҡулында рәсми документы булған өсөн генә түгел, ә сатлама һыуыҡлы Рәсәй иле уның күңеленә яҡын һәм ҡәҙерле булғаны өсөн.\nКрасногорск ҡалаһында ул алданған иғәнәселәр, тирә-яҡ мөхите һаҡлау проблемаһы менән шөғөлләнә, Радий Хәбиров менән бергәләп асҡан "Зоркий" спорт мәктәбендә тренерлыҡ эшен дауам итә. Әммә Рәсәй илендәге сәйәсәткә ул реаль күҙлектән ҡарай. Рус телен өйрәнергә тырыша. Бәхәскә инеүселәр менән ул башҡортса ла аралаша алды.\nӘммә бәхәс ҡороусыларға сәйәсәт, спорт еңеүҙәренә бәйле һорауҙарҙан тыш, Джефф Монсондың физик торошо ла ҡыҙыҡлы. Спорт карьераһы барышында ауыр йәрәхәттәр алған чемпион был һынауҙы ла уңышлы үтте. Нисек кенә булмаһын сәйәси мөхиттә лә яҡшы физик әҙерлек һәм көс талап ителә.\nКөрәш буйынса донъя чемпионына Рәсәй ҡышы ҡурҡыныс түгел. Ҡар бабай ҡушаматлы спортсыны бында йылы һәм ихлас ҡабул итәләр. Башҡортостан йәштәре лә уның хаҡында яҡшы хәбәрҙар.\nСәйәсмән сәхнәлә рус телендә ауырлыҡ менән аралашһа ла, ул телде өйрәнергә һәм еңеүсе булырға ынтыла. Сәйәсмәндәр, журналистар һәм спортсылар 3:0 иҫәбе менән еңелде. Көрәшсе асыҡтан-асыҡ бирелгән һорауҙарҙа юғалып ҡалманы. Билдәле спортсы, бокс буйынса алтын билбау эйәһе Хәбир Сөләймәнов та Джеффтың сәйәсәттәге ҡыйыу аҙымдарын хуплай.\nХәбир Сөләймәнов, Бөтә донъя бокс берлегенең алтын билбау эйәһе: “Аҡыллы сәйәсмән. Америка һәм Рәсәй айырмаһын яҡшы тоя”.\nКөрәшсе үҙенә төбәлгән һорауҙарға аныҡ яуаптар бирҙе. Бер һорауҙан да тартынманы һәм уңайһыҙ хәлдә ҡалманы. Сәйәсмән булараҡ халыҡ менән аралашҡанда мәғлүмәтле булыуын һәм биргән вәғәҙәһен үтәй аласағын күрһәтте. Ғәҙел, халыҡ мәнфәғәттәрен ҡайғыртҡан сәйәсмән шундай сифаттарға эйә булырға тейеш, ти Джефф Монсон. Сөнки тап ошондай сифаттарҙы унан "үҙгәрештәр" талап итә.\nДжеефф Монсон сәйәси бәхәстә үҙен бик тыныс, ипле тотто. Бирелгән һорауҙарға ла төплө, кинәйәле яуаптар бирҙе. Ул үҙенең яуаптарынан ябай халыҡты, Рәсәйҙе яратҡанлығын, ғәҙел, намыҫлы кеше, ҡурҡыу белмәҫ спортсы икәнен күрһәтте.\nРеспубликала "Аталыҡ капиталы" программаһы ҡабул ителеүе ихтимал\nТөрлө өлкә белгестәре Радий Хәбиров яңғыратҡан мөрәжәғәтнамәгә баһа бирә\n13:00, 12 дек\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Президиумы ултырышында дүрт тиҫтәнән ашыу закон проекты ҡаралды\nБашҡортостанда фатир төҙөлөшөндә алданыусылар булмаясаҡ


“Өфөнән һөйөү менән!” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » “Өфөнән һөйөү менән!”\n“Өфөнән һөйөү менән!” 07.04.2017 // Яңылыҡтар\nРеспубликабыҙҙың баш ҡалаһы тураһындағы яңы романтик комедияны тәүгеләрҙән булып Ҡазан тамашасыһы ҡараны. Режиссер Айнур Асҡаров “Өфөнән һөйөү менән!” исемле тулы метражлы фильмын III “Кино ваҡыты” (“Время кино”) Бөтә Рәсәй форумында ҡатнашыусыларға тәҡдим итте.\nАйнур Асҡаров форумға “Кино проекттары питчингы” секцияһында эксперт һәм “Төбәктәрҙә киноны үҫтереү” темаһына “түңәрәк өҫтәл”дә ҡатнашыусы булараҡ саҡырылды. Өфөнән кино проекттары менән таныштырыу сараһына йәш режиссер Фәрзәнә Утарбаева ла барҙы. Ул иң яҡшы эштәр тиҫтәһенә ингән “Инә айыу, йәки Кәрәкле кеше” мистик драмаһына яңы сценарийын тәҡдим итте. Сценарийҙы яҡлау 6 апрелдә булды.\nIII “Кино ваҡыты” Бөтә Рәсәй форумы төбәк кинематографистарына булышлыҡ итеүгә йүнәлтелә. Унда Башҡортостан, Татарстан, Алтай, Сыуашстан, Чечня, Удмуртия, шулай уҡ Мәскәү, Ленинград, Свердловск һәм Силәбе өлкәләре вәкилдәре ҡатнаша. Иң яҡшы сценаристарға 100 мең һум аҡсалата бүләк тапшырыла.\n“Өфөнән һөйөү менән!” романтик комедияһы ҙур экранға 13 апрелдә сыға. Өфө, Салауат, Стәрлетамаҡ, Октябрьский кинотеатрҙарында ике аҙналыҡ прокат, Мәскәү, Санкт-Петербург, Силәбе, Екатеринбург ҡалаларында бер тапҡыр күрһәтеү ҡарала.\n– Беҙҙең фильм Өфө тураһында тулы мәғлүмәт сығанағы булмаҡсы: ул йәй көнө баш ҡалабыҙҙың иң матур урындарында төшөрөлгән. Йәштәр тормошо сағылдырылған кинокартина мөхәббәт, күркәм Өфө, йолалар менән хәҙерге ысынбарлыҡ юҫығында кешенең йәшәйеше хаҡында. Кинотеатрға килгән тамашасы уны ҡарағас: “Өфөлә кино төшөрә беләләр икән!” тип әйтһен ине. Фильм төшөрөп, тулы зал йыя алыуыбыҙҙы раҫларға теләйбеҙ, – ти авторҙар.


Баш ҡалала бер юлы дүрт мәктәп төҙөлә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала бер юлы дүрт мәктәп төҙөлә\n11:52, 8 июня 2016 Иҡтисад\nӨФӨ, 2016 йыл, 8 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\nӨфөлә бер юлы дүрт мәктәп төҙөлә. Был хаҡта Өфө хакимиәтендә үткән брифингта Ирек Ялалов хәбәр итте. Инорс-4 биҫтәһендә дөйөм белем биреү үҙәге төҙөлә башлаған, уның составына 1650 урынлыҡ мәктәп инә. Колгуев биҫтәһендә — 550, Нуғай ауылында — 825, Дим районында 850 урынға иҫәпләнгән мәктәп һалына. Сипайлово биҫтәһендә 230 урынлыҡ балалар баҡсаһы инвестор иҫәбенә төҙөлә. Артабан ул муниципаль милеккә тапшырыла, тип хәбәр итте ҡала хакимиәте башлығы.\nТеги: төҙөлөш,социаль объекттар


Вируслы гепатит — Башҡорт Википедияһы\nВируслы гепатит (лат. Hepatitis viruses) — вирустар ҡуҙғыта торған бауыр шешеүенең дөйөм исеме; вирустар тыуҙырған бауыр ауырыуы.\nАуырыу гепатотроплы вирустар тарафынан китереп сығарыла һәм бауыр ауырыуҙарының 60%-ын тәшкил итә. Бөтән донъя сәләмәтлек һаҡлау ойошмаһы классификацияһы (1973) буйынса билдәләнгән А, В, С, Д, Е (ВГА, ВГВ, ВГС, ВГД, ВГЕ) тибындагы вируслы гепатиттар күберәк өйрәнелгән.\n2 Таралыу ысылдары\nҺары ауырыуы гепатитның йоғошло тәбиғәте тураһындағы фараз Гиппократ дәүеренән (Б.Э.Т. V-IV быуат) мәғлүм. XIX быуат аҙағында Рәсәй терапевты С.П. Боткин бауыр ауырыуҙары төркөменән йоғошло-катараль һарыны («Боткин ауырыуы») айырып билдәләй. Икенсе бөтә донъя һуғышы ваҡытында инъекция юлы менән күсә торған гепатит асыла. 20 быуаттың икенсе яртыһынан йоғошло гепатиттарҙың киң таралыуы теркәлә, шул сәбәпле улар интенсив рәүештә өйрәнелә башлай. 1973 йылда Америка ғалимы С. Фейнстоун А гепатитын китереп сығарыусы вирусты аса, 1975 йылда В гепатитына ҡаршы вакцина эшләнә. 1970 йылдарҙа E, J, T-TY гепатиттары һәм аҙ өйрәнелгән SEH-вирустары менән бәйле һаналған вирустар асыла. Диагноз куйыу өсөн ҡыйын һаналған хроник Д гепатитының ғәҙәти булмауы асыла. ВГА һәм ВГЕ гепатиттарын хроник йөрөтөүсөләр тасуирланмаған. ВГВ һәм ВГС төрҙәре наркомандар араһында күберәк таралған (ауырыу инъекция һәм гемоконтакт юл менән күсә); гемофилия менән ауырыусылар, гомосексуалисттар, «гемодиализ пациенттары» юғары дәрәжәлә хәтәр төркөмгә керәләр. Йоғошло ауырыу сығанағы: вирус йөрөтөүсөләр (аҫылда, сәләмәт кешеләр), персистик йоғошло ауырыуҙар, йоғошло ауырыуҙар менән зарарланған һыу һәм ашамлыҡ.\nТаралыу ысылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТаралыу ысулдары буйынса вируслы гепатиттар бүленеше:\nсезонлы көсәйеү хас булған энтераль юл менән тарала торғандар (ВГА һәм ВГЕ);\nпарентераль рәүештә, гемоконтакт, енси, әсәнән балаға күсеү юлы менән (вертикаль тапшырылу), шулай уҡ тығыҙ көнкүреш элемтәһе ваҡытында тарала торғандарға бүленә (ВГВ, ВГД, ВГС).\nПарентераль юл менән таралыусы гепатит вирустарында иммунологик яҡтан төрлө төрҙәр йәшәйешен, мутацияһын, вирустың персистенция хәленә күсешен билдәләүсе гетероген геном була.\n1960 йылдарҙа бер серотип, бер антигены булған, бауырҙа көслө ялҡынһыныу китереп сығарып, балалар һәм йәштәрҙе зарарлай торған ВГА киң тарала. Ул еңел һәм уртаса ауыр формала барып, сәләмәтләнеү менән тәмамлана. Эпидемиялары һәр 5-10 йыл һайын ҡабатлана. Бауыр циррозы менән ҡатмарланған гепатиттарҙың 50%ы ВГС ауырыуына бәйле. Аҙыҡҡа аллергия булған балаларҙа ВГВ йышыраҡ осорай.\nБаширова Д.К. Клиника и лечение хронических вирусных гепатитов у детей // Казанский медицинский журнал. 1991. № 3; Закиров И.Г. Хронические вирусные гепатиты в Республике Татарстан. Казань, 2002.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Вируслы_гепатит&oldid=750323 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:29 30 сентябрь 2017 үҙгәртелгән.


Рөстәм Хәмитов: «Биш йыл эсендә беҙ республиканың Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ фондына тулыһынса ремонт эшләргә ниәтләйбеҙ» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n9:57, 19 сентября 2011 Сәйәсәт\n— Торлаҡ-коммуналь фондына реконструкция үткәреү буйынса ҡуйылған бурысыбыҙ ғәйәт ҙур, — тине Рөстәм Хәмитов. – Ул 25-30 миллиард һум самаһы аҡса талап итә. Республика бындай аҡсаларҙы бер юлы ғына бүлә алмай. Шуға күрә Сбербанктан кредит аласаҡбыҙ. Бының өсөн торлаҡҡа ремонт үткәреү өсөн йүнәлтелгән аҡсаларҙы ҡулланасаҡбыҙ. Был ресурстарға идара итеү өсөн Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды менән берлектә компания-оператор булдырасаҡбыҙ. Фонд һәм Сбербанк менән бергә бындай эште башҡара алырбыҙ. Биш йыл эсендә республиканың Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ фондына тулыһынса ремонт эшләү беҙҙең бурыс булып тора.\nТеги: БР Президенты, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, сочиҙа форум


Башҡортостанда планлы-баҙар иҡтисады элементтары үҫешәсәк // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда планлы-баҙар иҡтисады элементтары үҫешәсәк\n11:57, 21 августа 2014 Сәйәсәт\nБашҡортостанда иҡтисадты булдырыуға планлы-баҙар алымы варианттары индереләсәк. Был хаҡта Рөстәм Хәмитов «Эксперт» журналына интервьюла һөйләне.\n— Беҙ республикабыҙҙа үҫеш пландарын формалаштырыу ҡарашынан эре һәм уртаса бизнес менән тығыҙ үҙ-ара эш итеүгә күсәбеҙ, планлы-баҙар иҡтисады элементтарын индерәбеҙ. План, стратегия – ул нигеҙҙәрҙең нигеҙе. Ҡайһы берәүҙәргә был алым оҡшамай, йәнәһе лә, урындағы властҡа отчет бирмәйәсәкбеҙ. Беҙгә отчет кәрәкмәй, әммә уныһы ла мөһим, беҙгә бергәләп төбәкте үҫтереү стратегияһы кәрәк. Мәҫәлән, «Газпром» структуралары даими рәүештә беҙҙән киләсәктә газ менән тәьмин итеү өсөн территорияны үҫтереү планын һорай, ә беҙ уны, ошо планды йыш ҡына дөрөҫ эшләй ҙә алмайбыҙ – сәнәғәтселәрҙән, төҙөүселәрҙән мәғлүмәт етмәй. Планлаштырыу биләмәне үҫтереүҙе тиҙләтеү өсөн күберәк мөмкинлектәр бирә. Стратегик көйләү – ҡеүәтле инструмент һәм уның менән ҡулланырға кәрәк. Был йәй «Рәсәй Федерацияһында стратегик планлаштырыу тураһында» Федераль закон ҡабул ителде, киләсәктә «Сәнәғәт сәйәсәте тураһында»ғы закон тора. Был бик кәрәкле документтар, үҙ ваҡытлы. Тик уларҙың эшләүе һәм көйләүселәр сылбырында төбәктәрҙең дә булыуы талап ителә. Төбәктәрһеҙ сәнәғәт производствоһын үҫтереп булмаясаҡ, — тип үҙ фекерен белдерҙе журналға интервьюла Рөстәм Хәмитов.


Самаһын белеп ыҙғышыу... ғаиләне нығыта » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Самаһын белеп ыҙғышыу... ғаиләне нығыта\nХикмәт шунда, һәр кешелә бер-береһенә ҡапма-ҡаршы торған ике ихтыяж бар. Беренсеһе – яратҡан кешең менән ҡушылып китеү, уның менән бер булыу, икенсеһе – үҙеңде-үҙең раҫлау, “мин”легеңдең көсөн күрһәтеү. Талашыу ни тиклем мөһим булһа, уның формаһы ла шул ҡәҙәр әһәмиәтле. Йәш парҙарҙың бик күбеһе дөрөҫ ыҙғышмай. Бының сәбәбенең береһе шунда – ир-ат низағҡа башҡасараҡ, ҡарай. Улар баҫалҡы булырға тарышып, хата яһай. Сөнки үпкә әйтелмәйенсә, проблема асыҡланмайынса һәм сиселмәйенсә ҡала.\nАҡса – йәш ғаилә өсөн ҙур проблема. Ҡатын өйҙә йәш бала менән ултыра һәм үҙен хоҡуғы ҡыҫылған кеше тип хис итә. Йәш ир иһә, һеҙ егәһегеҙ, хөрмәт итмәйһегеҙ, тип үпкә белдерә. Ир ҡатынды, юҡҡа аҡса туҙҙыраһың тип, ҡатын ирҙе аҡсаны аҙ эшләйһең тип, ғәйепләй. Ә бында хикмәт аҡсала түгел, ә дөрөҫ тотона белмәүҙә.\nБергә йәшәгән кешеләр көн һайын бер-береһенә бер нисә мәртәбә юл ҡуймайынса булдыра алмай. Әгәр партнерҙар араһындағы мөнәсәбәт тигеҙ икән, ваҡыт-ваҡыт бәләкәй генә шартлауҙар булып ала. Шулай итеп, талашыу – ҡатын менән ир араһындағы мөнәсәбәт һаҡланһын өсөн ҡулланыла торған мәжбүри сара. Әгәр ул юҡ икән, ир ҙә, ҡатын да ғәмәлдәрен уға “үс итеп” башҡаралар, үҙҙәренә бикләнәләр һәм төшөнкөлөккә биреләләр. Ахыр сиктә был айырылышыуға килтерә.\nСығыу ваҡыты 26-06-2015, 13:54 | Ҡаранылар: 733\nАҡыллы малай хаҡында


Урал Һаҡлыҡ банкыһы ипотека кредиты биреүҙә ярҙам итергә әҙер // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nУрал Һаҡлыҡ банкыһы ипотека кредиты биреүҙә ярҙам итергә әҙер\n9:41, 26 января 2011 Иҡтисад\nШишәмбе, 25 ғинуарҙа, Хөкүмәт Йортонда Рөстәм Хәмитов Рәсәй Һаҡлык банкыһының Урал банкыһы рәйесе Владимир Черкашин менән осрашты.\n— Беҙ Рәсәй Федерацияһының дүрт субъекты территорияһында эшләйбеҙ. Былар — Башҡортостан Республикаһы, Свердловск, Силәбе һәм Ҡурған өлкәләре. Осрашыуҙа халыҡҡа ярҙам күрһәтеү тураһында һүҙ алып барылды. Беҙ республика Хөкүмәте, бизнес менән хеҙмәттәшлектә зур перспективалар күрәбеҙ. Ипотека кредитын үҫтереү тураһында ентекле һөйләштек. Ул халыҡҡа кредитҡа торлаҡ һатып алыу мөмкинлеге бирер ине. Дөйөм алғанда иһә, был торлаҡ төҙөлөшө күләмдәрен арттырыуға һәм кешеләрҙең ихтыяҗдарын ҡәнәғәтләндереүгә булышлыҡ итәсәк. Бының өсөн беҙ республика Хөкүмәте менән берлектә барыһын да эшләргә әҙербеҙ. Ҡайһы бер инвестиция проекттары, предприятиеларҙы реконструкциялау буйынса әүҙем эш алып барабыҙ. Әммә алда тағы ла мөһимерәк бурыстар тора, — тип, Президент менән осрашыуҙан һуң үҙ пландары белән уртаҡлашты Владимир Черкашин.\nУрал Һаҡлыҡ банкыһынан ярҙам алған иң ҙур проекттар Стәрлетамаҡтагы химия производствоһы комплексын — “Каустик” һәм “Сода” предприятиеларын реконструкциялауға ҡағыла. Банк цемент етештереүҙе ойоштороуҙа һәм финанслауҙа ҡатнашты, уларҙы реконструкциялауға зур өлөш индерҙе.\nРеспубликаның агросәнәғәт комплексында ла Урал Һаҡлык банкыһы бер нисә инвестиция проекты буйынса эшләй. Атап әйткәндә, улар — үҫеш алыусы һәм ҡош-ҡорт үҫтереүҙең заманса технологияларын үҙләштереүсе ҡошсолоҡ фабрикалары.\nУрал Һаҡлыҡ банкы Өфө моторҙар эшләү берекмәһе менән дә әүҙем эшләй. ӨМЭПБ күп йылдар төрлө проекттар буйынса финанслана. Ҡеүәтле станок комплекстары һатып алына, ҙур экспорт контракттары өсөн аҡса бүленә, был предприятиеға контракттарҙы ваҡытында үтәү мөмкинлеге бирә.\nВладимир Черкашин Урал Һаҡлыҡ банкы менән Башҡортостан Республикаһының берлектәге эштәре киләсәктә тағы ла киңәйәсәгенә ышаныс белдерҙе.\nТеги: Президент менән осрашыуҙар, БР Хөкүмәтендә, банкылар, кредиттар


Баш ҡалабыҙҙа йәшәүсе 54 йәшлек ир кеше хоҡуҡ һаҡлау органдарының ҡулына эләккәнгә тиклем ошондай юл үтә. Отставкалағы милиция майорына ҡаршы асылған енәйәт эше ошо к өндәрҙә Өфөнөң Калинин район судына ебәрелде.\nОрджоникидзе районы эске эштәр идаралығының элекке хеҙмәткәре законһыҙ бизнес менән хаҡлы ялға сыҡҡандан һуң шөғөлләнә башлай. Буш ваҡыт етерлек, көс - ғәйрәте ташып торған иргә тулы ҡанлы тормош алып барыр өсөн пенсия аҡсаһы аҙ тойола, бына, наһәйәт, ул нисәмә йылдар буйына эске эштәр органдары хеҙмәткәре формаһы артына йәшереп йөрөткән артислыҡ талантына юл ҡуя.\nАферист кешеләрҙең ышаныусанлығын һәм бәғзе әҙәмдәрҙең сараһыҙ хәлдә ҡалыуын файҙалана. Үҙен һәр урында ҙур бәйләнештәре, тимәк мөмкинселектәре булған кеше тип таныта.\n- Таныштары араһында уның ниндәй һорауҙы ла хәл итә ала, тигән даны тарала, - тип һөйләй БР Прокуратураһының айырыуса\nмөһим эштәрҙе тикшереү бүлегендә өлкән тәфтишсе булып эшләүсе Сергей Михайлов. - Кредит йәки торлаҡ алыуға мохтаждар, балаһын вузға уҡырға урынлаштырырға йәки туғанын һаҡ аҫтынан сығарырға, бурысын ҡайтарырға йәки власть структураларында эшкә урынлашырға теләүселәр уға мөрәжәғәт итә.\nАҙ таныш булған кешеләргә аферист үҙен милиция полковнигы , ФСБ хеҙмәткәре, Дәүләт Йыйылышы рәйесе урынбаҫары тип\nтаныта. Олпат төҫ - ҡиәфәт, һөйләгән хәбәренә аҡыллы һүҙҙәр\nҡыҫтырыу ҙа уға ышаныс яуларға ярҙам итә.\nҒәйепләнеүсенең фатирында оҙаҡ йылдар дауамында һыу кранын ремонтлаусы слесарь - сантехник уға үҙ торлағы булмау ы хаҡында зарланып һөйләй. Элекке милиция хеҙмәткәре уға 50 мең түләһә, "һорауҙы хәл итергә" вәғәҙә бирә. Һуңғыһы барлыҡ әйберҙәрен һатып, бурысҡа батып булһа ла әйтелгән аҡсаны килтерә. Һәм, аңлауығыҙса, аҡсаһыҙ ҙа вәғәҙә ителгән фатирһы ҙ ҙа ҡала.\n"Полковниктың" ҡатынының әхирәте рәшәткә артына эләккән\nулын иреккә сығарыуҙа ярҙам итеүен үтенә. Балалар баҡсаһынд а эшләүсе, ҡулында ике балаһы һәм инвалид әсәһе булған ҡатын өсөн бик ҙур аҡса икәнен белә тороп, аферист был эште башҡарыуға 30 мең һорай.\n- Ул үҙ ҡорбандарынан мөмкин булғандың барыһын да һыға, - тип дауам итә Сергей Михайлов. - Аҡсалата түләй алмаһалар, телевизор, машина һорарға ла тартынмай. Һәм барлыҡ ҡорбандарынан да "аҙыҡ - түлек пакеты" һорауы ғәжәпләндерә. Аҙыҡ - түлек исемлеге төҙөй һәм һатып алырға ҡуша.\nЗыян күреүселәргә "изгелек ҡылыусының" һүҙҙәренә генә ышанырға тура килә, сөнки күптәренең үтенесе законға һыйып\nбөтмәй. Ә аферист алынған аҡсаның бер өлөшө вазифалы\nкешеләргә: прокурорға, судьяға һ. б. ришүәт бирергә китә ти п белдерә.\nӘммә быйылғы йылдың март айында уның ҡорбандарының береһе хоҡуҡ һаҡлау органдарына мөрәжәғәт итергә була. Вуздарҙың береһендә эшләүсе ҡатын - ҡыҙға юғары белем тураһында ялған диплом һатырға маташҡаны өсөн хөкөм итеү\nянай. Ярҙам һорап ул беҙҙең геройға мөрәжәғәт итә. Уныһы\nҡатындан 350 мең һум ала һәм юҡҡа сыға. "Изгелекле ағайҙы"\nтабыуҙан өмөт өҙгәс, ҡатын прокуратураға юл тота.\n- Дүртенсе апрелдә беҙ ғәйепләнеүсене ҡулға алдыҡ, - ти Сергей Михайлов. - Ул үҙе алдаған кешеләренән артыҡ йәшеренмәй ҙә, фатирында йәшәүен дауам итә. Был кешене телевизорҙан күрһәткәндән һуң, беҙгә унан зыян күреүселәр шылтырата башланы. Һөҙөмтәлә әлеге ваҡытта 16 енәйәт\nэпизоды иҫәпләнә. Махинациялар аша ул бер миллион ике йөҙ мең һумға эйә була. Беҙҙең мәғлүмәттәр буйынса, элекке милиционерҙың криминаль биографияһы 2001 йылда башлана.\nЕнәйәт юлы менән табылған аҡсаның бер өлөшөнә ул сит ил машинаһы һатып ала, ҡалған өлөшөн ҡайҙа итеүе билдәһеҙ.\nЗыян күреүселәрҙең күпселеге законды урап уҙырға маташыуы\nла ҡулға алыныусыны енәйәт яуаплылығынан азат итмәй. Экс - милиционерҙы ниндәй яза көтә - уныһын инде суд хәл итәсәк. Ҡатыны һәм улы ғаилә башлығының эштәре тураһында бер нимә лә\nбелмәнек, тип бара. Уларҙың һүҙҙәренә ҡарағанда, пенсионерҙың ниндәй аҡсаға иномарка һатып алыуы ла ҡатын\nһәм улда һорау тыуҙырмаған.


Бер төркөм егеттәр ер шарында тиңе булмаған гаджет уйлап сығарған - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБер төркөм егеттәр ер шарында тиңе булмаған гаджет уйлап сығарған\nУл виртуаль ысынбарлыҡты кәүҙәләндереүсе яңы технологиялар нигеҙендә эшләй. Тәү ҡарауға был егет гимнастика эшләй кеүек. Ә ысынында иһә, ул виртуаль ысынбарлыҡта хәрәкәт итергә әҙерләнә. Ни бары күҙлек, ҡулға беркетеп ҡуйыла торған ике датчик һәм идара итеүсе джойстик. Өфө инженерҙары уйлап сығарған был ҡоролма виртуаль донъяла булыу мөмкинлеген бирә. Ә был контроллер кеҫә телефондары өсөн уйлап сығарылған. Ул ҡулланышта ла бик ябай. Бының өсөн ошондай күҙлеккә телефонды беркетеп ҡуяһың да, һәм һин ҡайҙа булһаң да виртуаль киңлеккә сумаһың.Ҡоролма уникаль датчиктар — “инерциаль технология” ярҙамында эшләй. Ул ысынбарлыҡтағы хәрәкәттәрҙе тотҡарлыҡһыҙ теүәл итеп виртуаль донъяла ҡабатлау мөмкинлеген бирә. Проект өҫтөндә эш биш йыл дауам итә. Ҡоролмаға патент та алынған. Һәм Мобиль контроллерҙарҙың мөмкинлектәре лә сикһеҙ. Шуға ла был ҡоролмаға һорау ҙур. Уйындарҙан башҡа уны хәрби йүнәлештә, медицина өлкәһендә лә киң ҡулланырға мөмкин.\n31 июля Ҡайҙа лайыҡлы эш хаҡы түләйҙәр?\n31 июля Выборина һәм Приватизациянан Теона һәм Доминикка


Өфө һәм башҡала ҡунаҡтары сәләмәтлек байрамында ҡатнашты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n25 мая 2018 — 16:13 ГТРК «Башкортостан»\n“Халыҡ һаулығы көндәре” сиктәрендә Матросов паркында республика сәләмәтлек үҙәктәренең күсмә медицина станциялары ҡабул итеү ойошторҙо. Йәштәр һәм балалар майҙанда иғлан ителгән ярыштарҙа ҡатнашҡан арала ата-әсә сәләмәтлеген бушлай тикшереү мөмкинлеген файҙаланды. Республика кардиология диспансеры башланғыс һалған акция быйыл бишенсе тапҡыр үтә. Табиптар һаулыҡты көнэлгәре хәстәрләргә өндәй. Сараның маҡсаты – донъяның күпселек илдәрендә үлем осраҡтарының төп сәбәпсеһе булған сирҙәрҙе иртә асыҡлау һәм иҫкәртеү. Рәсәйҙә үлем осраҡтарының 76 процентына йөрәк-ҡан тамырҙары, үпкә, эндокринология сирҙәре һәм яман шеш сәбәпсе. 40 процентҡа тиклем осраҡта ауырыу 60 йәшкә етмәгән кешеләрҙә табыла. Күсмә медицина станцияларында ультратауыш менән тикшереү, электрокардиограмма яһау, ҡан баҫымын үлсәү, теш, күҙ сәләмәтлеген асыҡлау кеүек һәм башҡа хеҙмәттәр күрһәтелде. Бер көндә һәр станция уртаса дүртйөҙ кешегә төрлө тикшеренеүҙәр үткәреп өлгөрә.


“Ҡабырға”ны турайтырға тырышһаң... » Башҡортостан гәзите\n“Ҡабырға”ны турайтырға тырышһаң...\n26-02-2016, 01:06 // Иман // Баҫып сығарырға\nҺуңғы йылдарҙа, әл-хәмдү лил-ләһ, дин юлына баҫҡандар күбәйгәндән-күбәйә. Был ғаиләләрҙең тыныслығына, ныҡлығына баһалап бөткөһөҙ өлөш индерә. Диндең төп нигеҙе лә шул бит: изгелеккә, татыулыҡҡа, именлеккә ынтылыш.\nЛәкин, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, рухи ҡиммәтебеҙҙең асылына ныҡлы төшөнмәйенсә, яңылышлыҡ ҡылған кешеләр осрап тора. Мәҫәлән, иң яҡын кешеһен – хәләл ефетен – ҡурҡытып йәшәткән ир-ат барлығы хаҡында ишетергә тура килә. Динебеҙ ҡатынды ныҡ тоторға ҡуша, йәнәһе.\nИсламда ундай төшөнсә юҡ. Динебеҙ ҡатын-ҡыҙҙы юғары дәрәжәгә күтәрә. Мәғлүм ки, хатта “Ҡөрьән Кәрим”дә гүзәл затҡа, уның бурыстарына, хоҡуҡтарына арналған “Ән-Ниса” сүрәһе лә бар. Унда мираҫ, ғаилә ҡороу, тормош көтөү, кешеләр менән мөнәсәбәт һәм башҡа мәсьәләләр аныҡ зекер ителгән. Сүрә менән танышҡан кеше, һис шикһеҙ, “динебеҙ ҡатынды ныҡ тоторға ҡуша” тип әйтә алмаҫ ине.\nБөтөн ризыҡ, үлән, иген, емеш тупраҡта үҫә. Шуның шикелле ҡатын-ҡыҙға нәҫелде, кешелек донъяһын, күркәм тәрбиә ҡанундарын дауам итеү бурысы ҡуйылған. Һуңғы йылдарҙа тәбиғәтте, тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға айырыуса ҙур иғтибар бүленә башланы. Ни өсөн? Билдәле: ерҙе, уның уңдырышлылығын, таҙалығын һаҡламаһаҡ, унда үҫкән ризыҡтан ни көтөргә ҡала? Тимәк, киләсәгебеҙҙе тыуҙырған, тәрбиәләгән әсәләр ҙә һәр саҡ иғтибар үҙәгендә, ихтирамға лайыҡ булырға тейеш. Гүзәл заттың тән һәм рухи сәләмәтлеге ҡайғыртылмаһа, улар аҡыллы, әхлаҡлы, һөнәрле, илһөйәр, телһөйәр балалар үҫтерә алмаясаҡ.\nҠатын-ҡыҙ – ғаилә усағын һүндермәй һаҡлаусы. Әгәр ҙә ки ул ялҡынһыҙ, тимәк, иғтибарҙан ситтә булһа, яҡындарына йылы өләшә алырмы? Тимәк, әсә кеше тәү сиратта үҙе ихтирам-хөрмәт күреп, иренең арҡаһына ышыҡланып, ыҙалыҡ күрмәй йәшәргә тейеш. Ошондай күркәм мөнәсәбәт уға йорттоң йәме булыу, хәләл ефетенә дәрт-дарман өҫтәп тороу, тәртипле балалар үҫтереү мөмкинлеген бирә.\nИр менән ҡатындың мөнәсәбәттәренә килгәндә, әлбиттә, тормош булғас, ҡаршылыҡ осрамай тормай. Шуның өсөн һәр ваҡыт бер-береңде аңларға, ҡубырға әҙер ыҙғышты тиҙ арала яйға һалып ебәрергә тырышыу зарур. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмдең: “Ҡатын-ҡыҙға изгелекле булығыҙ. Ул бөгөлөп торған ҡабырғанан яһалған. Әгәр был ҡыйышлыҡты турайтырға тырышһағыҙ, һындырырһығыҙ. Ә инде шул килеш ҡалдырһағыҙ, кәкрелек бөтмәҫ. Тимәк, ҡатын-ҡыҙҙы аңлау, уға ҡарата сабыр, изгелекле булыу мөһим”, – тигән һүҙҙәрен иҫтән сығармаһын ине көслө зат.\n“Иреңә ер икәнһең, ул һиңә күк булыр” тигән аҡылды ла онотмау зарур. Тимәк, гүзәл зат үҙе лә йәрен иғтибарҙан айырмаҫҡа, йылы һүҙҙәрен йәлләмәҫкә, аңларға тырышырға тейеш. Ошоға бәйле бер хикмәтле хикәйәт тә бар. “Ғаиләбеҙҙә һәр саҡ шау-шыу ҡуба. Ирем менән бер-беребеҙҙе аңлай алмай ирешә лә китәбеҙ”, – тип зарын белдергән йәш ҡатын имамға. Диндар уны иғтибар менән тыңлап бөткән дә ниндәйҙер һауыт тотторған. “Эсенә файҙалы һыу тултырҙым, – тигән. – Иреңдең ирешергә уйлағанын һиҙһәң, ошоно уртыңа тултыр. Талаш башланмаҫ. Файҙалы һыу йортоғоҙға тыныслыҡ алып килер”.\nЫсынлап та, шулай булған. Һөҙөмтәлә ир менән ҡатын татыу йәшәй башлаған. Ләкин тора-бара һауыттағы һыу төбөнә еткән. Ҡурҡыуға ҡалған ҡатын имамға йүнәлгән.\n– Һыуым бөтөп бара, ни эшләрмен? – тип хафаһын белдергән ул.\n– Миндә лә юҡ шул, – тип хәйләләгән имам. – Ә һин борсолма. Элеккесә һыу уртланым икән тип уйла ла ултыр.\n“Өндәшмәү – алтын”, “Сабыр иткән – моратына еткән” тигән хикмәтле һүҙҙәре бар халҡыбыҙҙың. Уларҙы тормошобоҙға нигеҙ итеп алып, бер-беребеҙҙе ихтирам итеп йәшәһәк, аңлашылмаусанлыҡтарға урын булмаҫ. Өҫтәүенә дин ғилемен, Ҡөрьәнде ныҡлы үҙләштерһәк, “Ҡатынды ҡаты тоторға кәрәк” тигән һүҙҙәргә лә ҡолаҡ һалмай башларбыҙ.


Бер нисә сәғәт элек Өфөнөң тимер юлы вокзалы эргәһендә йөк тейәгән Камаз түңкәрелде\nҠайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, Карл Маркс урамынан төшөп килгән ваҡытта транспорт сараһы водителе идара итеү һәләтен юғалта. Һөҙөмтәлә ул юлдан ситкә оса. Ә инде уның йөгө юл ситендә торған еңел автомобилдәр өҫтөнә ҡолай. Айырыуса «Фольксваген» ҙур зыян күрә. Бәхеткә күрә, кешеләр араһында ҡорбандар юҡ. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бер нисә көн элек ошо уҡ урында Ҡытай йөк автомобиле ауҙы.


Аслыҡ-яланғаслыҡ, ауыр һуғыш юлдары үтеп тә һикһән-туҡһан йәшкә еткән ҡайһы бер әбей-бабайҙарҙың, ҡулдарын киҫә һелтәп, таяҡ тотмай йүгереп йөрөүен күреп ғәжәп итәһең ҡайһы саҡта. Һуғыштан һуңғы, сағыштырмаса яҡшы шарттарҙа тыуып үҫһәк тә, һаулыҡ мәсьәләһендә беҙҙең быуын күп осраҡта улар менән ярыша алмай. Йылдан-йыл төрлөләнә барған сирҙәргә иммунитетыбыҙ ҡаршы тора алмаймы, әллә ул бөтөнләй ҡаҡшағанмы? Яҡшы ашап, йылы кейенеп тә үҫтек инде. Спорт менән дә шөғөлләндек. Күрәһең, заводта үҙебеҙҙе аямай эшләү һөҙөмтәһелер: күп сирҙәрҙән хатта дауаханаларҙа ла ятып ҡотолоп булмай.\nБеҙҙең һаулыҡҡа йәшәү рәүеше, экология һәм тағы бик күп факторҙарҙың кире йә ыңғай йоғонто яһағанын яҡшы беләбеҙ. Әммә кеше һаулығы һағында торорға тейешле медицина нисек эшләй һуң бөгөн? Үҙемдең миҫалымдан сығып, шул турала тураһын әйтеп һөйләп үтмәксемен. Минең был яҙманы гәзит уҡыусылар ялыу итеп түгел, халыҡ белһен һәм етәксе урындағылар ишетһен өсөн яҙылған, тип ҡабул итһен.\nҺүҙ ҙә юҡ, һуңғы йылдарҙа Белоретта байтаҡ ҡына һаулыҡ һаҡлау объекттары сафҡа инде: республикалағы иң яҡшы Перинаталь үҙәктәрҙең береһе беҙҙә төҙөлдө, шулай уҡ өр-яңы балалар поликлиникаһы сафҡа баҫты. "Беренсел ҡан тамырҙары" үҙәге лә Башҡортостанда беренселәрҙән булып беҙҙең Муниципаль клиник дауахана базаһында булдырылды. Әкренләп булһа ла Белорет ҡалаһы көнсығыш райондарҙың медицина үҙәгенә әйләнә бара.\nТик "төҙөнөк, астыҡ, булдырҙыҡ" тиеү менән генә эште алға ебәреп булһа икән. Бөгөн беҙгә 250-нән ашыу юғары квалификациялы медицина белгесе кәрәк булһа, шуның яртылабы ғына эшләй. Һөҙөмтәлә сиргә ҡаршы профилактик саралар үткәреү түгел, хатта ауырыуҙарҙы өҙлөктөрмәй дауалау мөмкинлеге лә юҡ. Республика кимәлендә танылыу яулаған, юғары категорияға эйә, Гиппократ антына хыянат итмәй, халыҡ һаулығы һағында тороусы намыҫлы докторҙарыбыҙ күп булған сүрәттә лә. Мин уларҙы исемләп атап китеүҙе маҡсат итеп ҡуйманым. Уларҙың барыһын да бер мәҡәлә күләмендә атап китеү мөмкин дә түгел, һәр береһе айырым маҡтауға лайыҡ.\nИң үкенеслеһе, клиник дауахананың ҡиммәтле компьютер томографында, УЗИ һәм ауырыуҙарҙы тикшерә торған башҡа аппараттарында эшләй алырлыҡ белгестәр етешмәй. Поликлиниканың үҙендә лә УЗИ, мониторинг эшләтермен тимә. Ғүмерҙә лә бөтмәҫ сират унда. Хужалыҡ иҫәбендә эшләүсе поликлиникала һәм Магниттыҡылар асҡан "Тет-а-тет"та аҡса түләп, бөтә төр тикшеренеүҙәрҙе бер көндә үтеп була. Тик һәр сеансы һигеҙ йөҙҙән дә кәм булмаған процедураларҙы түләүгә пенсионерҙар ҡайҙан аҡса еткерергә тейеш?\nМаҡтауға лайыҡ докторҙарыбыҙ күп, тиһәм дә, араларында "тотош көтөүҙе бысратҡан" айырым кешеләр ҙә юҡ түгел. Мин өс йыл элек туғыҙ ай буйына кардиологҡа күренә алмай ыҙаландым. Ят та үл! Шулай ҙа Өфөлә стажировка үтеүсе буласаҡ кардиолог ҡайтҡансы дауалана торорға тип, таныш түгел бер терапевҡа яҙҙылар. Терапевтың кабинеты янында уның мәктәптән килгән балаһын туйҙырып сығарғанын бер сәғәттән ашыу көтөп ултырырға мәжбүр булдым. Иллә-мәгәр балаһын оҙатҡас та мине ҡабул итмәй, әхирәте менән ғәйбәт һатыуҙы дауам итте. Был юлы көтөп ултырырға сабырлығым етмәне. Керҙем. Ә терапевт миңә төртөп күрһәтеп, икенсе аҡ халатлыға: "Бына, күрәһеңме, һинең күҙ алдыңда минең кабинетҡа негатив энергия килтерҙеләр. Хәҙер ни эшләргә?" - тип ысҡындырҙы. Был әҙәмдә врач этикаһы ла, ябай кешелә булырға тейешле әхлаҡ та юҡлығын аңлап, "Үлһәм дә ҡабат һеҙгә мөрәжәғәт итәһем юҡ", тип сығып киттем йәнем алҡымыма тығылып. Хакимиәттең шул саҡтағы һаулыҡ һаҡлау идаралығы етәксеһенә барғас, ул: "Килешәм, бер һеҙ генә түгел ул терапевҡа ялыу итеүсе, саҡ ҡына түҙергә кәрәк, Өфөләгеһе уҡып ҡайтһын инде..."- тип тынысландырып сығарып ебәрҙе. Шул осраҡтан һуң да ул терапевт тураһында күп тапҡырҙар ишеткәнем булды. Ауырыуҙар уға бер барып күренһә, башҡаса уға эләкмәҫкә тырышалар. Ошо врачтың эш һөҙөмтәһен бер көндө ҡоймала күреп, фотоға төшөрөп алдым. Ҡаланың машиналар ҙа, йәйәүлеләр ҙә күп йөрөгән урынында бар кешегә лә күренерлек итеп "(фамилияһы) - доктор смерть" тип эре хәрефтәр менән яҙып киткәндәр...\nИкенсе бер хәл. Ноябрь айында миңә көтмәгәндә инсульт кисерергә тура килде. Реанимациянан һуң палатаға күсергәс, дауаласы врач: "Егерме бер көн дауаланғас, тағы ла шунса ваҡытҡа "Зеленая роща" санаторийына тулы реабилитация үтергә ебәрәбеҙ", - тип шатландырҙы. Юлламаны түләргә утыҙ мең һумды ҡайҙан алайым, мин бит пенсионер, тип ҡурҡыуым да бушҡа булған. Барыһы ла Медицина страховкаһы фонды иҫәбенә икән. Врач өс көндән иртәнге обход ваҡытында баяғы һүҙҙәрен тағы ла дөрөҫләне: "Һеҙгә борсолорға нигеҙ юҡ, шифаханаға мотлаҡ бараһығыҙ, компьютер томографы диагнозды раҫланы", - тине.\nТик иртәгәһенә үҙеме, балаһымы ауырыуҙан, был врач ҡабат ул эшкә сыҡманы. Больницанан сығырға өс көн ҡалғас, санаторий тураһында бүлек мөдиренә әйтһәм, "Тейеш түгел", тигән яуап алдым. Больницанан сыҡҡан көндө кабинетына кереп һөйләшеп тә ҡараным. "Һеҙ пенсионер", тигән генә яуап алдым. Мин эшләп йөрөүсе пенсионер, эштән сыҡҡаным да, сығырға уйлағаным да юҡ, тип иҫбатларға маташыуҙарым да һөҙөмтә бирмәне. Яуап ҡәтғи булды: "Ярамай, Өфөнән пенсионерҙарҙы ебәрергә ҡушмайҙар". Ә бит минең менән бер палатала ятҡан ике кешене ебәрҙеләр ул шифаханаға. Тик уларға 52-53 йәштәр самаһы ине. Шулай ҙа уларҙың береһенә юлламаны тартҡылаша-тартҡылаша саҡ биргәндәрен беләм. Ауырыуҙың ҡатыны Өфөләге таныштары аша санаторийҙан шылтыраттырған, бындағылар ике көнгә һуңлатып булһа ла уны ебәрергә мәжбүр булдылар.\nҠайһы бер намыҫһыҙ докторҙарҙың ауырыуҙарҙы нисек дауалауы хаҡында тағы бер миҫал. Аяҡтарым ныҡ ауыртҡанға поликлиникала иң яҡшы невролог тип иҫәпләнгән докторҙа булдым. Аяҡ кейемдәрен систереп тә ҡарамайынса, ҡыйбатлы дарыуҙар яҙып бирҙе был. Дарыуҙарҙы ашап бөттөм. Һөҙөмтә булмағас, бер айҙан һуң тағы барып күрендем. "Һеҙ нимә, ул дарыуҙарҙың шифаһы күктән төшә, тип уйлайһығыҙмы? Бының өсөн бер нисә ай, бәлки, йылдар дауамы ла кәрәк булыр", - ти был. Тикшереп ҡараманы барыбер. Һуңынан аяҡтарымдың ниҙән ауыртыуын асыҡлап, диагноз ҡуйыу өсөн хирург Серегинға биш минут та кәрәк булманы. Томограф та уның диагнозын дөрөҫләне.\nПрезидент инициативаһы менән башланған "Социаль туризм" программаһы буйынса сиратҡа яҙылыуға ла өс йыл булып китте. Сираттың осо-ҡырыйы ла, путевканың ҡасан булырын белгән кеше лә юҡ.\nРеспублика кардиология клиник дауаханаһында ятып сыҡҡанға ла бер ай тулып килә. Унда кәңәш итеп ҡайтарған дарыуҙарҙы яҙҙырып алыу өсөн дә кардиологҡа керә алмай йөрөйөм. Май айына тиклем дә уға инергә талон булманы, ҡасан булыры ла билдәһеҙ. Муниципаль район менән Белорет ҡалаһының 110 мең халҡын бер кардиолог ҡабул итә беҙҙең дауаханала...\nЯҙылған: 19.05.14 | Ҡаралған: 1290


Талантлы йәштәрҙе хуплау фондына 10 йәш - Bash.News\nТалантлы йәштәрҙе хуплау фондына 10 йәш\nТалантлы йәштәрҙе хуплау фондына 10 йәш https://bash.news/news/106996_talantly_jshtre_xuplau_fondyna_10_jsh\nЮбилей кисәһе Баҡалының беренсе урта мәктәбендә үтте. Йыл һайын был фонд «Һәләтлеләр йондоҙлоғо» сараһын ойоштора.\nФестиваль сикәтрендә Баҡалы районының почетлы граждандары, республиканың юғары уҡыу йорттары вәкилдәре һәм уҡытыусылар ҡатнашты. Тәүҙә улар белем усағында тыуҙырылған шарттар менән танышты. Түңәрәк өҫтәл артында ауыл мактәптәренә ҡағылышлы актуаль һорауҙар, төрлө мәсьләләрҙе хәл итеү юлдары ҡаралды.\nТамаша залында Фонд стипендиаттары, район олимпиадалары еңеүселәре, спортсылар, фән һәм мәҙәниәт өлкәһендә үткәреләгән конкурстар ҡатнашыусылары бүләкләнде. Шулай уҡ 9 уҡытыусыға Башҡортостандың Мәғариф отличнигы исеме тапшырылды. 10 йыл дауамында тиҫтәләгән уҡыусы һәм уҡытыусы фонд грантына лайыҡ булаған.\nАлина Вәлиуллина, грант еңеүсе: “Был грантҡа мин беренсе тапҡыр эйә булдым. Минең өсөн был оло ҡаҙаныш. Беҙ йыл буйына уҡытыусылар менән бергә фиҙәҡәр хеҙмәт алып барабыҙ. Был грант яңы асыштарға көс өҫтәй. Мин телдәр өйрәнәм, грант миңә ынтылыштарымда ярҙам итә”.\nӨфөнөң Дим районы мәғариф учреждениеларында сүп-сарҙы айырып йыйыу буйынса шарттар тыуҙырыла\n21:51, 23 окт\nӨфө янында яңы мәктәп асыла\n11:58, 23 окт\nӨфө районында киләһе айҙа яңы социаль объект файҙаланыуға тапшырыла\n10:05, 22 окт\nӨфөлә "Мәүлет уҡыуҙары" үтә\n10:25, 18 окт


Шиғриәт һуҡмағында – Централизованная библиотечная система Хайбуллинский район\nГлавная » Новости » Шиғриәт һуҡмағында\nҮҙәк район китапханаһының башҡорт әҙәбиәте һәм тыуған-яҡты өйрәнеү бүлегендә хәйбулланың һәүәҫкәр ҡәләм тирбәтеүселәре “Аҫылташ” әҙәби-ижад берекмәһе 21 мартта Бөтә донъя шиғриәт көнөн билдәләгән көндө“Шиғриәт һуҡмағында” исемле ижади осрашыуға йыйылды.\nӘгәр күрә тоя белһәң,\nШиғыр итеп ҡоя белһәң.(Н.Нәжми).\nКүңелендәге үҙеңә ауаздаш матурлыҡты ла күрә белеү – оло рухи хазина, һәм уны һәр саҡ үҫтереү зарур икәнлеген аңлау ҙа үҙе ҙур табыш.\nХәйбуллабыҙ талантлы, рухлы кешеләргә бай. Һанап тораһы ла түгел, быны беҙ арҙаҡлы шәхестәребеҙгә ҡарап та әйтә алабыҙ. Әммә республика, ил кимәленә сыҡмаһа ла, тыуып-үҫкән, йәки килен булып төшкән ауылдарында йәшәп матур һәләттәрен үҫтереп йәшәүселәр байтаҡ.\nКисәлә шиғриәт донъяһына ғашиҡ булыусы, матурлыҡты күрә белеүсе, яҡты ниәтле, шиғырҙарын баҫма итеп сығарырға йыйынған Быҙаулыҡ ауылынан Ләлә Шәрифйән ҡыҙы Байғужина тыуған төйәгенә, ғаиләһенә, тыуғандарына арналған бер шәлкем шиғырҙарын тәҡдим итте. Уның шиғырҙарында күңел торошон, йәшәйешен, булмышын тойорға була. Ауылдашы, йәш композитор Азат Искужин Ләлә Байгужинаның тыуған-ере Йәнтеш ауылына арналған шиғырына көй яҙып ауылдаштарын ҡыуандырған. Ләлә Шәрифйән ҡыҙы: “Миңә шиғыр яҙыу донъя ауырлыҡтарын еңеп сығырға ярҙам итә”, – тине.\nИжад осҡоно булған һәр кем тыуған яғының матурлығын данлап, уңған кешеләренә мәҙхиәләр, шиғырҙар бағышлаусы һәм ошо ижад емештәрен башҡаларғала еткереүсеБашҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, «Ал да нур сәс халҡына» миҙалына лайыҡ булыусы, сәсәниә Йәнтеш ауылы “Ағинәйҙәр” ҡоро етәксеһе Фәниә Арсланова үҙе яҙған нәсихәттәрен уҡып ишеттерҙе. Яныбыҙҙа ошондай нурлы йөҙлө кешеләр булыуы беҙҙең күңелдәребеҙҙе изгелеккә, шиғри моңға этәрә, әйҙәй.\nМәмбәт ауылынан Вәсимә Рәфҡәт ҡыҙы Солтанованың балалары, юбилейына арнап шиғырҙарын йыйынтыҡ итеп баҫтырыуы тураһында һөйләп, ҡыуанысы менән уртаҡлашты. Зилиә Ҡужабекова, Миңһылыу Әминева, Әлфинә Ультракованың тыуған еренә,ғаиләһенә бағышланған, күңел йылыһы менән һуғарылған шиғырҙары һәр кемдең күңеленә хуш килде.\nБашҡортостандың атҡаҙанған мәғәриф хеҙмәте ветерандары Менәүәрә Исхаҡ ҡыҙы Бохарбаева һәм Мәрфуға Хужаәхмәт ҡыҙы Азаматова киләсәктә ижадсы дуҫтарыбыҙға илһамлы ижад шишмәһенең мул һыулы булыуын, камиллыҡҡа ынтылыуҙарын теләнеләр.\nБер-беребеҙҙе байытҡан, күңел ҡылдарын сирткән ошондай осрашыуҙар йышыраҡ булһын тигән өмөт менән таралышты һәүәҫкәр ҡәләм тирбәтеүселәребеҙ.\n«Хәйбулланың һәүәҫкәр ҡәләм тирбәтеүселәре» – “Аҫылташ“ ижадиойошмаһы https://vk.com/club121942356\n← Хайбуллинcкая ЦБС\nРеспубликанский конкурс «В любви к народу и земле могучей» →


Кереш — Башҡорт Википедияһы\nБыл терминдың башҡа мәғәнәләре лә бар, ҡарағыҙ: Кереш (мәғәнәләр).\nҠәҙимге йәйә керешенән атыу,Бөрйән районы, Башҡортостан\nКереш (рус. Тетива́) - яндың үҫемлектән, хайуандан алынған йәки синтетик сүс ҡулланып эшләнгән һығылмалы сирткес бауы, атҡанда йәйәне бөгөү өсөн ҡулланыла, уға ике яҡтан беркетелә. Кереш бауының еңел булыуы бик ҙур әһәмиәткә эйә\n2 Кереш төрҙәре\nЙәйәне тартҡанда керешКӘ ҙур көс төшә, шуға ла уны әҙерләү йәйәне эшләү технологияһы кеүек үк ҙур иғтибар талап итә.\nЙәйә кереше эшләү өсөн ебәк еп, ат ҡылы йәки эре хайуандың һеңере ҡулланыла. Ҡайһы саҡ йәйә кереше өсөн ныҡлы киндер бау, кизе-мамыҡ, етен ептәр, шулай уҡ махсус эшкәртелгән һарыҡ эсәге алынған. Иң ҡаты кереш яҡынса 60 сүстән сиратылған һәм 3 мм йыуанлыҡта булған.\nУҡсылар үҙе менән һәр саҡ һаҡлыҡҡа йәки төрлө һауа шарттарына яраштырылған бер нисә кереш йөрөткән. Ебәк кереш иң яҡшыһы булған, әммә бик ҡиммәт торған. Ат ялынан кереш һалҡын ваҡытта яҡшы булған, әммә тиренән йәки һеңерҙән яһалған керештән айырмалы, дымды үҙенә тиҙ һеңдергән һәм һуҙылған. Шуның өсөн дә ҡайһы бер керештәрҙе махсус шыйыҡсаға – балауыҙға, майға манып алғандар .\nШәреҡтә эшләнгән йәйә керешен беркетеү ысулы\nКереш төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЙышыраҡ кереште ябай ғына итеп, сиратып йәки үреп эшләгәндәр\nЯбай кереш бер еп итеп сиратыла. Ул тиҙ арала эшләнә һәм донъя йөҙөндә күп ерҙәрҙә ҡулланыу дауам итә. Әммә улар ныҡлы түгел, һуҙылып бара. Ғәҙәттә улар яндың ике осонан беркетелә.\nҠаты сиратылған кереш ғәҙәттә Европала һәм Төньяҡ Америкала ҡулланыла. Бер нисә сиратылған ептән тора. Улар һәр береһе бер яҡҡа сиратылған була, бөтәһен бергә ҡушҡанда дөйөм еп кире яҡҡа сиратыла\nҠушып үреп сиратылған кереш\nru: Длинный английский лук\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кереш&oldid=937216 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:27 15 март 2020 үҙгәртелгән.


Тәгәрмәс Рулетке Бушлай Спид | Аласаҡһыҙ $ 5 + £300 бушлай! |\nӨйҙә » Тәгәрмәс Рулетке Бушлай Спид | Аласаҡһыҙ $ 5 + £300 бушлай!\nУйнарға иң захватывающая рулетка бушлай вращения көс менән Пэдди!\nЮҡҡа Уйнарға Рулет, Күберәк Уйындар & Түләргә Телефон да казино\nЮҡҡа уйнарға рулет үҙенең смартфоне йәки планшет! Уйнарға & Еңергә Бик Ҙур!!\nМахсус бонус рулетка тәҡдим итә " Pocketwin, Иң Яҡшы Сайтында Слот, Vegas мобиль казино һәм емеш-еләк карманный! Зарегистрировалась Әле! & Уйнарға Рулет, Блэкажек, Слот өсөн iPad, Android Айланмалар!\nИң ышаныслы, донъяла иң популяр яңы бушлай мобиль бонустар рулетка!\nЮҡҡа Уйнарға Рулет, Мобиль Слот & Күберәк сө һеҙҙең iPhone казино!\nОнлайн рулетка һуңғы йылдарҙа алған иң яратҡан онлайн казино. Пэдди Хакимиәт Казино, һөйләмдең онлайн казино, уйын әҙерләүсеһе программа менән тәьмин итеү, уларҙың даими рәүештә растим тырышлығы тәьмин итеү өсөн онлайн уйындар күңел төшөү, килтерә иҫ киткес коллекцияһын онлайн казино һәм әҙәбиәт өсөн уйнарға үҙҙәренең яратҡан уйындары менән рулет Тәгәрмәс Рулетке Бушлай Спид.\nОнлайн рулетка бушлай Спиновых бонустар асыҡ айырылып төрлө казино. Һеҙ аласаҡһыҙ, бушҡа раунды өсөн депозит некоторое һумға алырға бушлай йәки раунды бушлай рулетка менән онлайн безлимитный өсөн бонус, ауыҙ онлайн рулет алырға үҙ шанс күңелле һәм уңыштар телем. Бар бик күп төрлө онлайн-уйындар рулет була торған Ҡеүәт, уйнарға Пэдди менән өҫтәмә түләүһеҙ вращения йәки бонусов онлайн рулет бирмәйсә, иң элек сит ил аҡсаһы. Көс уйындар Пэдди бушлай тәҡдим итә спид бонус менән традицион рулетке, Ике Тапҡыр Бонус Спид, Тройной Бонус Спид, Европа Рулетка, һәм т. д.\nТройной бонус спид, онлайн рулетка бушлай арҡа шул көс ҡулланыу, уйын Пэдди\nҺатып алыу өсөн бушлай спина колесо бонус, Һеҙгә кәрәк нәмә ставка һәм баҫығыҙ "вращает" төймәгә өсөн ауыҙ үҙ унау. Һайлағандан һуң, һайлау һаны һәм урынлаштырыу һеҙҙең ставкалар, әгәр шарик эләгә, был желаю яму, һеҙ выигрывают үҙ ставка һәм дәғүә итә тройной бушлай бонус синов. Моның менән бонус, һеҙ получает мөмкинлеге уйнарға онлайн рулет өс версия көпсәктәре. Барлыҡ өс көпсәктәре үҙ өҫтәрәк ҡушыла, мин.е. шары һәм нәтижәләре һәр көпсәктәре бәйле түгел, яҡын кеше.\nӘгәр бер кәмей өсөн һары слот, һеҙ яһаныҡ ставканы, һеҙ еңергә өсөн, үҙебеҙ менән бергә тройной бонус спид. Тураһында ла алға уйнарға һәм еңергә теләсә ҡайһы тройной бонус спид раундтан, һеҙ аласаҡһыҙ шанс утарға оло аҡсалар. Изучи дуэт ставка ҡарамағындағы укладку ставканы ҙурырак шанс утарға күберәк аҡса. Өсөн өҫтәмә мәғлүмәт алыу тураһында онлайн рулетка бушлай вращения стратегияһы һәм кәңәштәр, посетите көс ҡулланыу уйындар Өҫтәмә Пэдди.\nҠарағыҙ етәксе һ. б. барлыҡ тәҡдимдәр таблицаһында астарак. Уйындар уйнарға рулет буйынса бөйөк британия’Топ-брендтар менән казино!\nБулдырыуҙы Тәьмин Сурхохи Тирә-Яҡ Бонус\nҺеҙ уйнарға көс Пэдди Сурхохи тирә-яҡ расскрути уйнар өсөн утарға бушлай вращения, өсөн һынап иң ҡарарға кәрәк онлайн казино, уйын. Ҡабул итеү өсөн тәҡдим уйнау онлайн Тәгәрмәс Рулетке Бушлай Спид һеҙгә барырға кәрәк www.paddypowercasino.com һәм баҫығыҙ был акцияларҙа һылтама күсергә өсөн сәхифәне тәҡдимдәр.\nБар шарттар ҡулланыла алыу өсөн максималь табыш. Һеҙ уйнарға тейештәр, һәрхәлдә 50 уйнар өсөн файҙалана Пэдди туҡланыу онлайн рулетка бушлай вращения бонус. Һуң, шул тиклем бушлай бонус вращения һеҙгә попадет аҫтында кулын, был биләйәсәк көнө барлығы булыу инә һеҙҙең иҫәбенә. Өҫтөндә иҫ киткес ярҙамы клиент өсөн 24 сәғәт, 7 көн, аҙна һәм һөҙөмтәле банк варианттары, һеҙ беркасан ла атаһыҙ булырға разочарование менән онлайн-рулетке үҙ көсөнә Пэдди. Бит аҙна уртаһында скуки, Уйнарға онлайн рулетка менән бушлай синов ғына үҙ көсөнә Пэдди!


Ҡөрьәни-Кәрим | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Ҡөрьәни-Кәрим\n« Тәрбиә мәҙрәсәһе\nҠөрьән сығыу тәртибе »\nМосолман тормошонда Ҡөрьәни-Кәрим.\nҠөрьән уҡыу тәртибе. Вәғәз.\nРәсүл Әкрам, саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләм, ғүмер буйы Ҡөрьәни-Кәримде уҡый, Ҡөрьәни-Кәрим менән ғәмәл ҡыла һәм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә: «Өммәтемдең хәйерлеһе Ҡөрьәни-Кәримде өйрәнеүсе һәм өйрәтеүсе”, -тип әйтеп тә ҡалдыра.\n»Ҡөрьәни-Кәрим уҡыу ул — үҙе бер ғибәҙәт. Ҡөрьәни -Кәрим ул — Аллаһы Тәғәләнең бөйөк мөғжизәһе, ләкин уны күпме микдарҙа уҡыу, ҡайһы аятты ҡайһы ерҙән уҡыу хаҡында Рәсүл Әкрам, саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләмдең айырым хәҙистәре күренмәй.\nФәҡәт бер нисә сүрә хаҡында ғына хәҙистәр күргәнебеҙ бар. Рәсүл Әкрам саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләм әйткән: ”Әгәр ҙә берәр кешегеҙгә донъянан үтеп китергә яҡын ҡалған, донъя менән хушлашырға ваҡыты еткән кеүек булһа, шуға ”Йә син” сүрәһен уҡығыҙ. Сөнки был сүрәне уҡығанда донъя менән хушлашыу еңел булыр”, — тигән. "Икенсе бер хәҙисендә Рәсүл Әкрам саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләм әйткән: ”Утыҙ аятлы бер сүрә бар. Кем дә кем уны һәр ваҡыт уҡып торһа, Аллаһу Раббүл-ғаләмин хәҙрәттәре уны ҡәбер ғазабынан һаҡлар”, — тигән. Был — "Тәбәрәк” сүрәһе хаҡында һүҙ бара йәки "Мөлөк” сүрәһе тип әйтелә. Ә башҡа сүрәләр хаҡында йәки Ҡөрьәни-Кәрим мәжлесендә йәки бер мәрәсимдәрҙә. Ҡөрьәнде күпме уҡыу тураһында айырым бер күрһәтмәләр юҡ.\nҮҙенең пәйғәмбәренә Аллаһ: "Ҡөрьәни- Кәримдән һиңә нимә еңел булһа, шуны уҡы”, — тип бойора.\nЙәғни намаҙҙарҙа ла беҙ Ҡөрьәни-Кәримдең бер генә аятын йәки бер генә сүрәһен хаслап уҡырға тейеш түгелбеҙ. Йәки иртәңге намаҙҙа бер генә сүрәне уҡырмын, өйлә намаҙында был ғына сүрәне йәки был ғына аяттарҙы уҡырмын тип һәр намаҙға айырым бер сүрәне билдәләп ҡуйыуҙы ислам дине ҡабул итмәй.\nБәлки, Ҡөрьәни-Кәримдең төрлө урынынан төрлө аяттар уҡылырға тейеш.\nШулай булғандан Ҡөрьәни-Кәрим мәжлестәрендә лә, намаҙҙарҙа ла — һәр ваҡытта Ҡөрьәни-Кәримдән беҙ күңелебеҙгә яҡын булған, күңелебеҙгә хуш килгән, яҡшы итеп ятлаған урындарҙы, бигерәк тә сүрәи "Фатиха”ны беҙ һәр ваҡыт уҡырға тейешбеҙ. "Фатиха” ул — изгеләрҙән изге сүрә лә, бик ҙур доға ла.\nАллаһу Раббүл-ғаләмин хәҙрәттәре уҡыған Ҡөрьәндәрҙе ҡабул итһен, Ә инде кем дә кем бына был аятты ғына уҡырға тейешһең, йәки бына ”Йә син” дең ниңә башын ғына уҡының, ниңә уртаһынан бер нисә аят ҡына уҡының, йәки ниңә аҙағынан бер нисә аят ҡына уҡының? — тип, аяттар уҡыған кешене шелтәләргә, ғәйеп ташларға урын юҡ. Ҡөрьәни- Кәримдең ҡайһы ғына ерен уҡыһаҡ та, Ул Аллаһы Тәғәләнең кәләме, Аллаһы Тәғәләнең бәндәләргә индергән изге һәм мөҡәддәс Китабы, Аллаһу Раббүл- ғаләмин хәҙрәттәре үҙе ҡабул итһен дә, беҙгә Ҡөрьәнде аңларға һәм тормошобоҙҙа ҡулланырға ярҙам итһен, уның әжер-сауаптарын мәрхүмдәребеҙгә ирештереп, йорттарыбыҙҙы Ҡөрьән нуры менән нурландырһын, тормошобоҙғә бәрәкәт бирһен. Ҡөрьәни-Кәрим менән бергә йәшәйек, Ҡөрьәни-Кәримде өйрәнәйек, Ҡөрьәни- Кәримдә булған хикмәттәрҙе һәр ваҡытта күңелебеҙ менән дә, рухыбыҙ менән дә тойоп йәшәйек. Аллаһу Раббүл-ғаләмин хәҙрәттәре уны уҡырға һәм уның менән ғәмәл ҡылырға насиб итһен.\nҠөрьән уҡы, Аллаһы Тәғәләне зекер ит. Ҡөрьән ул һинең өсөн күктә — зекер, ерҙә — нур. Изгелектең әжере лә — изгелек.\nҠөрьәни-Кәримдең бик күп аяттарын Аллаһу Раббүл-ғаләмин хәҙрәттәре: ”Иннәл-ләҙинә әмәнү үә ғәмилүс-салихәт...” — Хаҡикәттә иман килтереп, изге ғәмәл ҡылғандар, — тип башлай.\nБыл аяттарҙан беҙ иман менән изге ғәмәлдең һәр ваҡыт бергә булыуын аңлайбыҙ. Йәғни иманлы әҙәмдең күңелендә һәр ваҡыт изгелек, икенсе ҡәрҙәшенә рәхмәт- шәфҡәт һәм мәрхәмәт оло урын ала.\nИман ул — әҙәм балаһы өсөн тәрбиәсе, ғүмер буйына юлдаш булып, уны хәйерле юлға әйҙәп кенә тора.\nҠөрьәни-Кәримдә Аллаһу Раббүл-ғаләмин хәҙрәттәре әйтә: «Изгелектең әжере лә — изгелек”, — ти.\nӘгәр ҙә бәндә күңелендә изгелек була икән, донъяла ла, ахирәттә лә был изгелек уға бөйөк бер бүләк булып ҡайта.\nШуның өсөн дә Аллаһы Раббүл-ғаләмин хәҙрәттәре: ”Әҙәм балаһы саң бөртөгө тиклем йәки унан да кесерәк изгелек ҡылған булһа ла, ул юғалмаҫ; кем дә кем кескәй генә насарлыҡ эшләй, гонаһ ҡыла икән — ул да онотолмаҫ, уның да язаһы буласаҡ”, — тип беҙҙең иҫебеҙгә төшөрә. Игелектәрҙе күберәк эшләргә бойора.\n»Изгелектәрҙә, хәйерле эштәрҙә һеҙ бер-берегеҙ менән уҙышығыҙ, ярышып йәшәгеҙ”, — ти. Донъя көтөүҙә, байлыҡ туплауҙа түгел, бәлки, ғилем юлында, изгелек юлында бер-беребеҙ менән уҙышырға, ярышырға, бер-беребеҙҙән хәйерле өлгө алырға тейешбеҙ.\nИзгелек ул бер ваҡытта ла юҡҡа сыҡмай.\nҮәс-сәләмү ғәләйкүм үә рәхмәтуллаһи үә бәрәкәтүһ.\nНурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтулла\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 22.02.2018 в 19:51, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Банка (нәҫер). Гүзәл Ситдиҡова - Wikisource\nБанка (нәҫер). Гүзәл Ситдиҡова\nБанка ( нәҫер )\nИжад итеү ваҡыты: 2014.\nУл көтмәгәндә күҙемә салынды. Беҙҙең яҡта "мал өйө" тип йөрөтөлгән ихата эсендәге кесе йорттан инде нисәмә йылдар тотонолмай ятҡан, ҡул етмәгән иҫке монаятты сығарып яндырырға булдыҡ.\nИҫке дивандар, ултырғыстар, тартма-фәлән... Беҙҙең балалыҡ иҫтәлектәре. Ваҡыт етмәүҙән бигерәк шул хәтирәләр ҡулды тотто ла шикелле әле...\nУларҙы ҡуҙғатып ала башлағас, шул банка күҙгә сағылды ла инде. Беҙҙең быуын яҡшы хәтерләй - аҙыҡ-түлектең наҡыҫ сағында болгар ҡыярҙарын һатып ала алыу үҙе бер ваҡиға була торғайны. Банка, беҙҙәгеләрҙән айырмалы, киң ауыҙлы, рәүеше лә башҡасараҡ, минеңсә, ҡупшыраҡ та. Ауыл ерҙәренә барып та етмәй ине инде - ҡалала итәк аҫтынан һатып бөтәләр, сауҙаға һалғаны артынан һыу буйы сират баҫа.\nӘсәйемдең беҙгә, Белоретҡа, һуңғы килеүе ине. Уға ҡотолғоһоҙ диагноз ҡуйҙылар, тик үҙенә әйтмәнек. 57 генә йәш ине әсәйемә. Эшһеҙ тора аламы ни - инде нисәмә айҙар тамағына аш йүнләп бармаһа ла, тик тормаҫҡа тырыша: шул арала һеңлемдең бәләкәс улына ойоҡбаш-бейәләй бәйләп бөтөрҙө. Был юлы миңә һауыт-һаба йыуышырға булып китте лә ошо болгар банкаһын күреп ҡалды. Нисәмә йылдар быуындары һыҙлап, гөп-шеш булып бөткән ҡулын шуның ауыҙына тығып ебәрҙе лә:\n- Ҡайһылай ҙа шәп һауыт, йыуырға йәтеш. Беҙҙең банкаларҙы һөт һалғандан һуң таҙартып алыуы үҙе бер мәшәҡәт бит, ҡул һыймағас. Миңә биреп ҡайтар әле, - тип шатланып китте.\nНиңә шуғаса үҙемдең башыма килмәгән икән?! Хәҙер бит әсәйемдең күп тигәндә ярты йыл ғүмере ҡалған! Шуны уйлап, эстән үкһенем генә.\nБына шул банка ни ғиллә менән һаҡланған, 26 йыл үткәс күҙемә салынды.\nӘсәйемдең бәлки һуңғы шатлығы, бер нисә ай ғына һөйөнөп тотонған һауыты булып, минең ғәмһеҙлегем төҫө булып һаҡланған банка...\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Банка_(нәҫер)._Гүзәл_Ситдиҡова&oldid=580838"


Ҡала урамдарында умырзаялар ҡалҡып сыҡты\nЮҡ әлегә сәскәләр түгел, бары ҡар аҫтынан ҡалған автомобилдәр. Йыш ҡына улар ихата һәм юлдарҙы таҙартыуҙа ҡыйынлыҡтар тыуҙыра.\nЮл ситенән штраф туҡталҡаһына. Махсус рейдтты хәтерләтһә лә был ни бары сараһыҙлыҡтан ғына. Торлаҡ коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре урамды ҡарҙан, юл ситен ҡарауһыҙ ҡалған автомобилдәрҙән таҙарта.\nҠышҡы умырзаяларға һәр ихатала тиерлек юлығырға мөмкин. Ҡар аҫтында ҡалған машиналар юлдарҙы таҙартыуҙа ҡыйынлыҡтар тыуҙыра. Тейешһеҙ урында ҡалдырылған автомобилдәр шундуҡ штраф туҡталҡаһына оҙатыла. Ҡағиҙә боҙолмаған , ләкин коммуналь хеҙмәттәргә ҡамасаулаған ҡорос аттарҙы күсереп торорға тура килә. Автоһәүәҫкәрҙәр бының менән дә килешмәй.\nЙорт янындағы биләмәләрҙе таҙартыу ҡағиҙәләренә ярашлы водителдәр алдан иҫкәртелә, дөйөм ҡулланыштағы юлдарҙа эштәр башҡарылғанда сигнализация ярҙамға килә. Хужаһы табылмаған осраҡта автомобилде күсереү хоҡуғыбыҙ бар тип белдерә коммуналь хеҙмәткәрҙәр. Көтөлмәгән хәлдә ҡалмаҫ өсөн, юлдарҙы таҙартыу пландары менән танышып торорға кәңәш итә улар. Мәғлүмәт баш ҡала райондары хакимиәттәренең рәсми сайттарында урынлаштырылған.


Бер аҙна ғына ҡалды\n8 Ноябрь 2021, 12:45\nХалыҡ иҫәбен алыуҙа әле 3 миллион 900 мең кеше ҡатнашҡан.\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу кампанияһы тамамланыуға бер аҙна ғына ваҡыт ҡалды. Был турала бөгөн Хөкүмәттә үткән оператив кәңәшмәлә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров әйтте. Ул сараны лайыҡлы тамамларға ҡушты һәм “Башҡортостанстат”ҡа эш өсөн рәхмәт әйтте.\nДәүләт статистикаһы федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса территориаль органы етәксеһе Әкрәм Ғәниев һуңғы мәғлүмәттәр менән таныштырҙы.\n– Әҙерлек бик ентекле булды. Бөтә власть органдары, муниципалитеттар ныҡлы әҙерләнде, шуға күрә сара лайыҡлы үтеп бара. Әле Башҡортостан ҡатнашыу кимәле буйынса илдәге тәүге ун төбәк исемлегендә, – тине ул.\nӘкрәм Ғәниев белдереүенсә, быйылғы халыҡ иҫәбен алыу яңысараҡ үтә. Кешеләрҙең 10 проценты иҫәп алыуҙа “Дәүләт хеҙмәте” порталы аша үҙаллы ҡатнашҡан. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, әле сарала 3 миллион 900 мең самаһы кеше үҙ бурысын үтәгән.\n– Сараны ойоштороуҙа меңәрләгән кеше ҡатнашты. Иҫәп алыусылар бик ҙур эш башҡарҙы. Коронавирусҡа бәйле хәлдәрҙең ҡатмарлы булыуына ҡарамаҫтан, кешеләр бик матур эшләне. Сара тамамланғас, уларҙың иң әүҙемдәренә наградалар биреү тураһында уйларға кәрәк. Шулай уҡ беренсе һандар билдәле булыу менән брифингтар, конференциялар үткәрергә һәм халыҡҡа мәғлүмәтте ваҡытында еткәрергә кәрәк, – тине Радий Хәбиров.