Башҡортостан Президенты РБК телеканалының тура эфирында сығыш яһаны // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты РБК телеканалының тура эфирында сығыш яһаны\n12:35, 19 февраля 2014 Йәмғиәт\n18 февралдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «РБК» телеканаланың тура эфирында «Давыдов. Индекс» тапшырыуының алыу барыусыһы Леонид Давыдовтың һорауҙарына яуап бирҙе.\nРеспублика башлығы ошо көндәрҙә Череповецта уҙған РФ Дәүләт советы президиумының ултырышы тураһында һөйләне, ул унда Рәсәй Дәүләт советы президиумы ағзаһы булараҡ ҡатнашты. Ултырышта әсәлек һәм балалыҡ һәм уның менән бәйле бөтә мәсьәләләр тикшерелде.\nРБК студияһында әңгәмә барышында туризм һәм Башҡортостанда уның үҫеш мәсьәләләренә тулыраҡ фекер алышыу булды. Рөстәм Хәмитов, атап әйткәндә, беҙҙең республика өсөн башҡорт балы кеүек брендтың әһәмиәте, кәсеп булараҡ ҡына түгел, ә сит ил кешеләре өсөн туризм өлөшө булған, солоҡсолоҡ эргәһендә хәҙер тотош программа теҙелгәне тураһында һөйләне. Республикала тотош эске туризм үҫеше тураһында һөйләгәндә, Рөстәм Хәмитов, «беҙҙең күрһәтерлек ҡыҙыҡлы нәмәләр бар. Әлбиттә, уның өҫтөндә эшләйбеҙ. Бер үк ваҡытта беҙ аңлайбыҙ, туризм – ул бик ҡатмарлы өлкә, уны тиҙ генә үҫтереп булмай һәм уға йылдар кәрәк. Беҙ алға китәбеҙ. Һәм халыҡ-ара саммиттар ярҙам итәсәк, ни тиһәңдә эре делегациялар, билдәле кешеләр буласаҡ. Улар күреп, Башҡортостан, Өфө – ул килеп эшләргә мөмкин булған матур территория икәнлеген аңлайасаҡ», тип билдәләне.\nИнтервьюла шулай уҡ беҙҙең республика ҡатнашҡан төрлө рейтингтар темаһы ҡуҙғатылды. Атап әйткәндә, «Петербург сәйәсәте» фонды башлығы Михаил Виноградов Башҡортостан Республикаһы төрлө рейтингтарҙа ниндәй урындар биләүе тураһында мәғлүмәттәр килтерҙе. Уның әйтеүенсә, «дөйөм алғанда республиканың позицияһы уртасанан юғарыраҡ. Проблемалы урындар тураһында һөйләгәндә мин икәүҙе билдәләр инем: Рәсәйҙә ипотека буйынса торлаҡ алыу мөмкинлеге рейтингында 79-сы урын һәм коммуналь тарифтарҙың максималь уртаса йыллыҡ үҫеше буйынса беренсе урын».\nБыл һандарға комментарий биреп, Рөстәм Хәмитов:\n— Республика, үҙебеҙ тураһында беҙ күп нәмәне беләбеҙ. Яңы әйтелгәндәр тураһында беҙгә мәғлүм түгел. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ тарифтары үҫеше өлөшөнә комментарий бирә алам. Беҙҙә Рәсәй Федерацияһында иң түбән тарифтар. Бирелгән күрһәткестәргә ҙур аҙымдар менән барырға тура килде. Беҙҙә торлаҡ-коммуналь хужалыҡ тарифтарының ниндәйҙер ҙур үҫеше тигән фекер барлыҡҡа килеүе ихтимал. Ысынлап та бөтәһе лә башҡаса. Мин һандарҙы килтерә алам. Волга буйы федераль округында йылылыҡ буйынса уртаса тариф – гигакалорийға 1500 һум. Ә беҙҙә – бер мең һум, уртаса күрһәткестәрҙән бер ярым тапҡырға әҙерәк. Ә максималь күрһәткестәр – 1800-1900 һум, беҙгә ҡарағанда ике тапҡырға тиерлек күберәк. Шуға күрә, әлбиттә, беҙ был «уртасаға» яҡынаясаҡбыҙ. Минең ҡарашҡа, рейтингтар – ул шундай субъектив, хатта ҡайһы берҙә абстракт әйберҙәр. Улар, моғайын, кәрәктер, әммә бөгөн рейтингтар эргәһендә әйтелгәнгә, яҙылғанға айырыуса иғтибар биреп китмәҫ инем. Сөнки был шундай махсус нәмәләр. Әҙерләнмәгән кешегә ул аңлайышһыҙ тәьҫир итә. Һәм теге йәки был территорияны, теге йәки был етәксе эшен баһалағанда билдәле бер субъективизм барлыҡҡа килеүе ихтимал.\nБеҙ – етеш эре республика, беҙ – иҫке сәнәғәт төбәк. Беҙҙең иҡтисади күрһәткестәр етерлек кимәлдә лайыҡлы. Тулайым төбәк продуктына ҡағылғанда, 2013 йылда беҙ өс проценттан ашыуға арттыҡ. Был дөйөм хәл фонында насар түгел.\nРБК телеканалына Рөстәм Хәмитов интервьюһының тулы стенограммаһы БР Президентының рәсми сайтында урынлаштырылған.\nТеги: бр президенты,интервью,рбк


Һауа температураһы рекорд ҡуя - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nРеспубликаның гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы синоптиктары төбәктә ҡыш урынына көҙгө һауа торошон вәғәҙәләй, тип хәбәр итә Башинформ. Һауа температураһы норманан 7-10 градусҡа юғары буласаҡ. Епшек ҡар яуыуы көтөлә, аҙна башында ҡарт ҡатыш ямғыр яуасаҡ, урыны менән — буран, боҙлауыҡ. Әлеге ваҡытта Рәсәйҙең күп кенә төбәктәрендә йылы һауа торошо өҫтөнлөк итә. Мәскәүҙә 1936 һәм 1982 йылдарҙағы температура рекорды теркәлгән, тип хәбәр итә Рәсәй гидрометеорология үҙәге.


Яҙыусы өсөн ял да, йыл да юҡ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Яҙыусы өсөн ял да, йыл да юҡ\nЯҙыусы өсөн ял да, йыл да юҡ 11.12.2015 // Әҙәбиәт\nӘле нисектер, беҙ уҡығанда, яңылышмаһам, IX кластың “Туған әҙәбиәт” дәреслегендә бер ҡушымта бар ине. Башҡортостандың әҙәби картаһы ул. Шул картаға ҡарап гел генә ғорурлана торғайным: яҙыусыларҙың иң күбе беҙҙә – Ишембайҙа! Ике тиҫтә яҡташым күрһәтелгән был һүрәткә баҡҡанға ла ике тиҫтә йыл үтеп киткән. Ошо ваҡыт арауығында, һис шикһеҙ, исемлек тулылана ғына барҙы. Ана бит, нисәмә йәш шағирыбыҙ сәхнә тултырып баҫты бөгөн. Берсә ялҡынлы, берсә һағышҡа һалған шиғырҙарын уҡыны улар.\n“Әҙәби нағыш”тың Ишембай ҡалаһында үткән этабы, ысынлап та, ғорурлыҡ хистәрен йәнә көсәйтеп ебәрҙе. Исемдәре шиғриәт, проза һөйөүселәргә күптән таныштар айҡанлы ғына ҡуҙғалманы был хистәр, йәш, унан бигерәк өмөтлө ижадсыларҙың ҡулъяҙмалары хаҡында һүҙем. Сараны асыу тантанаһынан һуң Өфө ҡунаҡтары нәҡ шул ҡулъяҙмаларға тотондо. Тотондо тигәс тә, райондың үҙәк китапханаһы йәш ижадсыларҙың әҫәрҙәрен яҙыусы һәм шағирҙар иғтибарына тәҡдим итеүҙе алдан уҡ хәстәрләп ҡуйған – бергә туплап, тикшереүгә ебәргән. Ғөмүмән, башҡортса ижад итеүсе – 13, урыҫ телендә яҙыусы 8 авторҙың эше ҡаралған.\n“Түңәрәк өҫтәл” барышында баһаға лайыҡ ижадсылар әҫәрҙәрен уҡып та күрһәтте әле. Нисек кенә булмаһын, ундайҙар рәтендә ҡаланың Ә. Вәлиди исемендәге 2-се башҡорт гимназия-интернаты уҡыусылары күберәк һымаҡ. Күрәһең, һәләтлеләр бар яҡтан да һәләтле булып ҡала.\nШулай ҙа “йәш яҙыусы” төшөнсәһе ижад итеүсенең ғүмер үлсәмен генә самаламай бит. Мәҫәлән, иң кескәй ҡәләм тирбәтеүсе Лиза Юшина ни бары III класта белем ала, иң өлкәне Әлтәф Фәтхәлисламов иһә туҡһанға аяҡ баҫып килә. Илһам тигәнең 40-та ла, 10-да ла, 70-тә лә “тондороуы” ихтимал шул. Ғөмүмән, әҙәбиәттә “хаҡлы ял” да, “эш этабы” ла юҡ, һин ғүмер буйы бары өйрәнсек кенә. Әлеге йәһәттән ҡәләм тирбәтеүсе яҡташтарына күренекле шағир Риф Мифтаховтың:\n— Инде 70 йыллап яҙышам, ә һаман да өйрәнәм. Шиғриәтте ғүмер буйы танып беләһең, – тип әйтеүе урынлы булды һымаҡ. Һәр хәлдә, кәңәштәр тос, килешле яңғыраны “түңәрәк өҫтәл”дә, ижадсыларға тейешле урында уларға таяныу ғына фарыздыр.\nУрыҫса ижад итеүселәрҙе әҙәби оҫталыҡ серҙәренә шағирҙар Светлана Ғәфүрова менән Сергей Янаки төшөндөрҙө.\n…Шағир тыуҙы! Яҙыусы тыуҙы! Ҡулъяҙмаларҙы тикшергәндән һуң ошондай һығымтаға килергә буламы?\n— Лилиә Хәсәнова, Миңһылыу Миңле исемле авторҙар астыҡ, — тип билдәләне был тәңгәлдән шағирә Тамара Искәндәриә. Тимәк, марафон был төбәктә лә үҙ бурысын үтәне!\n…Йыл символын тапшырыу тантанаһына йыйылғандарҙан залдың шығырым тулы булыуы районда әҙәбиәткә ҡарата йылы мөнәсәбәтте йәнә бер тапҡыр асып һалды. Китап менән уны яҙыусылар ғына түгел, уҡыусылар ҙа ҡыҙыҡһына – шуға шатланмау мөмкин түгел. Ошо уңайҙан халыҡ араһында әүҙем эш алып барған китапханаларҙы телгә алып китергә кәрәктер. Улар үткәргән сараларҙы һанап сыҡҡыһыҙ ҡала-ауылдарҙа. Шул уҡ ваҡытта иғтибар һәм ихтирам уятырлыҡ тағы бер күренеш бар: “Әҙәби нағыш” символын артабан Салауат ҡалаһына тапшырырға район хакимиәте башлығы үҙе килде, ҡабул итеүсе яҡтан да төп етәксе сыҡты. Әҙәбиәтте бит яҙыусы, уҡыусы һәм тәнҡитсе булдыра, әммә властың иғтибары, ярҙамы ла бик мөһим…\nАвтор: Р. МАНСУРОВ.\nТотош уҡырға 522


Башҡортостанда һуңғы тәүлектә генә бер нисә янғын теркәлгән\nБыл кадрҙарҙы беҙҙең редакцияның вацап-мессенджерына тамашасылар ебәргән. Борҡоп күтәрелгән төтөн әллә нисә километрҙан күренә. Янғындар Белорет һәм Иглин райондары урмандарында сыға. Йәкшәмбе кис Тирлән урмансылығында ут 17 гектар ерҙе ялмай. Аҙна эсендә барлығы 17 янғын теркәлә. Халыҡтың ут менән һаҡһыҙ ҡыланыуы, ямғырһыҙ йәшендәрҙең күп булыуы ут сығыуҙың төп сәбәптәре булып тора.\nЯнғындар күбәйеү сәбәпле, 5 августан республикала янғынға ҡаршы махсус режим индерелде. Был ваҡытта урманға транспорт индереү сикләнә, сүп-сар түгеү, усаҡ яғыу тыйыла, урманға яҡын ауылдарҙа янғынға ҡаршы көрәшеүсе төркөмдәр төҙөлә.


Халыҡ-ара «Өфө» аэропорты ғәҙәти режимда эшләй\nСамолеттар рейсында тотҡарлыҡтар юҡ. Уҙған төн аэропортта ғәҙәттән тыш хәл теркәлде. «Яңы Уренгой - Өфө сәфәрен башҡарыусы Һарытау һауа юлдары» аваиакомпанияһының ЯК-42 самолеты осош һыҙатынан ситкә сығыу сәбәпле, аэропорт эшмәкәрлеген ваҡытлыса туҡтатып торорға мәжбүр булды.\nҒәҙәттән тыш хәл һөҙөмтәһендә 50 пассажир һәм 5 экипаж ағзаһы эвакуацияланды, йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Әле осраҡ буйынса тикшереү бара. Аэропорт ғәҙәти режимда эшләй.\nТатьяна Ризван, халыҡ-ара «Өфө» аэропортының йәмәғәтселек менән бәйләнеш бүлеге етәксеһе: «Һауа судноһын осош һыҙатынан күсергәнсе аэропорт ваҡытлыса ябылды. Биш рейс тотҡарланды. Ике сәғәт тигәндә һауа ҡапҡалары асылды һәм бөтә сәфәрҙәр ҙә үҙ йүнәлештәре буйынса һауаға күтәрелде. Әле ғәҙәти режимда эшләйбеҙ».


21 апрелдә – Өфөлә ҙур футбол йомаһы // Спорт | новости башинформ.рф\n21 апрелдә – Өфөлә ҙур футбол йомаһы\n10:44, 21 апреля 2017 Спорт\n21 апрелдә – Өфөлә ҙур футбол йомаһы Фото: Дмитрий Слезин\nӨФӨ, 2017 йыл, 21 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.\nЙома, 21 апрелдә, Өфөлә ике футбол уйыны уҙа. Иң башта «Нефтсе» үҙәк стадионы майҙансығына Йәштәр Премьер-лигаһы беренселеге сиктәрендә «Өфө» футбол клубы һәм Мәскәү ЦСКА-һының дублерҙары сыға. Матч көндөҙгө сәғәт 1-ҙә (Мәскәү ваҡыты буйынса иртәнге 11-ҙә) башлана.\nТурнир таблицаһында өфөләр һуңғы урында килә, мәскәүҙәр – лидер (командаларҙы 41 мәрәй айыра). Тәүге серияла Мәскәү командаһы 5:0 иҫәбе менән еңде.\nКиске сәғәт 7-лә үҙ уйынын төп составтар башлай. «Өфө»нө – Сергей Семак, ЦСКА-ны Виктор Гончаренко етәкләй. Гончаренконың башланғысы аҫтында тәүге серияла Өфө командаһы Мәскәүҙән 0:1 иҫәбе менән еңелде.\n«Өфө» футбол клубы 34 мәрәй менән етенсе урында бара. ЦСКА – 44 мәрәй менән икенсе. Беренсе урында – 54 мәрәй менән «Спартак» командаһы (Мәскәү).


Бөгөн республиканың иң ҙур финанс структураларының береһе - «Социнвестбанк» эшләй башларға тейеш ине\nЛәкин дата алтынсы августҡа күсерелде. Аҡсаһын алырға өмөтләнгән халыҡ банк эргәһендә шаулауын дауам итә.\nХаҡлы ялдағылар пенсияһыҙ ҡалған, эшҡыуарҙар хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы түләй алмай, күптәр йылдар буйы йыйған аҡсаһын юғалтырға ҡурҡа. Банк хеҙмәткәрҙәре лә ябылыу сәбәбен аңлатмай. 27-се июлдән бирле ишектәрҙә банк шул көндө эш башлай тигән мәғлүмәттәр генә алмашына.\nҺуңғы йылдарҙа банк халыҡтан әүҙем аҡса йыйған, кредиттар бирмәгән. Учреждение фонды - 10 миллиард һумға етә - был республикала йәшәүселәр депозиты. Банкты махсус рәүештә бөлгөнлөккә төшөргәндәр, тигән фекер ҙә бар. «Социнвестбанк» идараһы етәксеһе Сергей Тоболин лицензияһынан ҡолаҡ ҡағыусы банктарға ҙур суммаға кредит биргән. Бөлгөнлөккә төшкән финанс учреждениелары бурысты кире ҡайтара алмаған. Һөҙөмтәлә «Социнвестбанк»та финанс ҡытлыҡ барлыҡҡа килгәс, учреждениеның эшмәкәрлеге туҡтатыла.\nРөстәм Ахунов, иҡтисад фәндәре кандидаты: «Һуңғы ваҡытта банк алып барған операциялар шикләндерә. Сөнки кредитлау маҡсатҡа ярашлы үтәлмәгән, күрәһең, банк ниндәйҙер икенсе төрлө маҡсатта эш алып барған. Минең уйлауымса, тейешле органдар был операцияның асылын асыҡлар».\nБелгестәр әйтеүенсә, аҡсаларын был банкта һаҡлаусыларға борсолорға кәрәкмәй. Сөнки вклад страховкаһына ярашлы, һәр клиент миллион 400 мең һумға тиклем аҡсаһын кире ҡайтара аласаҡ. Эксперттар шулай уҡ ҙур сумма һалған физик шәхестәр ҙә финанстарын юғалтмаҫ, тип ышандыра\nӘ банкты әгәр ҙә Рәсәй үҙәк банкы ярҙам итһә санация, йә иһә банкротлыҡ көтә. Әлегә белгестәр аныҡ ҡына фараз бирергә ашыҡмай. Ә клиенттар 6 августа банк ишектәрен асыр тип өмөтләнә. Әгәр ҙә дата тағы ла үҙгәртелһә, халыҡ ҡаршылыҡ акцияһына сығырға йыйына.


2017 йылға «Атайсал» гәзитенә яҙылыу дауам итә. Ашығығыҙ! 30 декабрҙә Лото-уйын уҙғарыласаҡ. * Сибайҙар һәм Иҫке Сибайҙар редакцияға килеп 530 һумға яҙыла ала. Йыллыҡ подписка—990 һум. * Почта аша яҙылыу хаҡы: 6 айға—551 һум 34 тин. Йыллыҡ подписка—1005 һум 48 тин. * Электрон вариантҡа яҙылыу—354 һум, йыллыҡ—606 һум. * Кемдәр гәзиткә яҙыла һәм квитанцияһының күсермәһен редакцияға ебәрә, уларҙы шәп бүләктәр көтә! *\n2015 йылдың 4 декабрендәге «Башҡортостан Республикаһында күп балалы ғаиләләргә дәүләт ярҙамы тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы Законының 12-се статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы республика законына ярашлы, 2016 йылдың 1 ғинуарынан күп балалы ғаиләләрҙең айырым төркөмөнә айлыҡ пособие түләү, шулай уҡ дүрт һәм унан күберәк балиғ булмаған йәштәге бала тәрбиәләп, ауылда йәшәгән ишле ғаиләләргә торлаҡҡа, коммуналь хеҙмәткә түләүгә сығымдарҙы айлыҡ аҡсалата компенсациялау (ЕДК) шарттарына үҙгәрештәр индерелә. Fаиләнең йән башына килем күләме Башҡортостан Республикаһында билдәләнгәнсә балалар өсөн йәшәү минимумынан артмаған осраҡта ғына пособие бирелә. Ошонан сығып, 2016 йылдың 1 ғинуарынан ауылда йәшәүсе дүрт һәм унан күберәк бала тәрбиәләүселәр, ғаиләнең йән башына тура килгән килеме (Башҡортостан Республикаһында билдәләнгәнсә) халыҡтың йән башына килеме йәшәү минимумынан артмаған осраҡта ғына айлыҡ аҡсалата компенсацияға дәғүә итә ала.\nОшо законды тормошҡа ашырыу маҡсатында, 2016 йылдың 1 ғинуарынан дүрт һәм унан күберәк бала тәрбиәләгән ишле ғаиләләргә пособие һәм айлыҡ аҡсалата компенсация (ЕДК) түләү туҡтатыла. Граждандарҙың ошо аҡсаларҙы алыуға тейешле документтар туплап, өс ай эсендә Республика халыҡты социаль яҡлау үҙәгенең Сибай ҡалаһы филиалына мөрәжәғәт итергә тейеш. Килемдәр йәшәү минимумынан артмаған осраҡта пособие һәм компенсация туҡтатылған айҙың беренсе көнөнән ҡайтанан түләнә башлай.\nА.Юлдашбаев, Республика халыҡты социаль яҡлау үҙәгенең Сибай ҡалаһы филиалы директоры.


Водитель 18 тапҡыр ҡағиҙә боҙоп тотолған...\n15 Июль 2019, 14:50\nТуристар менән Башҡортостанда ҡолаған автобус водителе тиҙлекте арттырған өсөн 18 тапҡыр язаға тарттырылған булған.\nФото Башҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы матбуғат хеҙмәтенән.\nТуристар менән Башҡортостанда ҡолаған автобус водителе 18 тапҡыр тиҙлекте арттырыу өсөн язаға тарттырылған булған.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров был хәлгә ҡарата үҙенең ҡарашын белдерҙе.\n– Кисә йәрәхәтләнгәндәргә ярҙам күрһәткәндә һәм хәлдең сәбәптәрен асыҡлағанда, түбәндәгеләр билдәле булды: 1. Әллә ҡайҙан килеп сыҡҡан сифатһыҙ автобустарҙа йөрөү – үлем менән уйнауға тиң. Бәрелгән саҡта уның ултырғастары йолҡоноп бөткән, пассажирҙарҙың иҫән ҡалыу мөмкинлеге булмаған тиерлек. 2. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, пассажирҙар ҙа вайымһыҙ. Үлгәндәр башлыса хәүефһеҙлек ҡайышын эләктермәгән булған. Эләктергәндәр – иҫән ҡалды. 3. Беҙҙең илдә водителдәрҙең эш сифатын контролдә тотоу һаман да көйләнмәгән. Әлеге Яр Саллы водителе лә тиҙлекте арттырған өсөн әллә нисә тапҡыр яуаплылыҡҡа тарттырылған булған, тик уға ҡарата бер ниндәй санкциялар ҙа ҡулланылмаған, уға кешелер ғүмерен ышанып тапшырыуҙы дауам иткәндәр...” тип яҙҙы ул социаль селтәрҙәрҙәге сәхифәһендә.\nТөбәк етәксеһе был фекерҙәренә һығымта яһап, сифатһыҙ автобустарҙы юлға сығармаҫҡа тәҡдим итә. Шулай уҡ водителдәргә ҡарата ла язаны ҡатыраҡ итеү яҡлы ул. Мәҫәлән, өс тапҡыр тиҙлекте арттырып тотолдо икән, уны башҡаса рулгә ултыртмаҫҡа. Иң кәмендә дәүләт предприятиеларында быны эшләп ҡарарға кәрәк... Шулай уҡ пассажирҙарға ла үҙ ғүмере өсөн яуаплыраҡ булырға, хәүефһеҙлек ҡайыштарын эләктерергә кәңәш итә Радий Фәрит улы.\n– Тигеҙ, идеаль юл, һыҙаттар күренеп тора, асыҡ урын. Буш урында сыҡҡан авария. Эйе, ямғыр яуып торған, был саҡта яйыраҡ йөрөү зарурлығын водитель белергә тейеш бит, – тине Радий Хәбиров оператив кәңәшмә мәлендә.\nӘле үлгәндәрҙең кәүҙәһе Өфөлә, уларҙы тикшергәс, туғандарына бирәсәктәр. Дауаханалағыларҙың хәле даими контроль аҫтында. Иртән ауыр хәлдәге бер кешегә операция яһалған. Һигеҙ кешене, шул иҫәптән бер баланы Яр Саллынан туғандары алып ҡайтып киткән.


Саҡмағош районында быйыл һәр һыйырҙан 420 килограмға күберәк һөт һауылған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСаҡмағош районында быйыл һәр һыйырҙан 420 килограмға күберәк һөт һауылған\n9:26, 29 декабря 2011 Иҡтисад\nСаҡмағош районы малсылары быйыл һәр һыйырҙан 420 килограмға күберәк һөт һауып алған. Әйткәндәй. һөт етештереү күләме райондағы ауыл хужалығы предприятиеларының барыһында ла артҡан. Бында бер йылда һәр һыйырҙан уртаса алғанда 5106 кг һөт алынған, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең ауыл хужалығы идаралығынан. Әммә был әле райондағы иң юғары күрһәткес түгел: өс ауыл хужалығы кооперативында һәр һыйырҙан йыллыҡ һауым 6 мең килограмдан ашҡан. Райондағы иң алдынғы хужалыҡ – «Заря» ауыл хужалығы етештереү кооперативы, бында һәр һыйырҙан 6632 кг һөт һауылған.\nҺөт етештереү менән районда йәмғеһе 13 ауыл хужалығы предприятиеһы шөғөлләнә. Шуларҙың туғыҙы ҡара-ала тоҡомдо үрсетеү буйынса тоҡомсолоҡ хужалығы статусына эйә. Мул һөт алыныуын райондың зоотехниктары һыйырҙар генофондының яҡшыртылыуы менән аңлата. Ауыл хужалығы предприятиеларының барыһы ла яһалма тороҡландырыуға күскән. Районда был эшкә формаль ҡараш юҡ. Һөҙөмтәлә хатта орғасы һәм үгеҙ быҙауҙар алыуҙы 98 процентҡа көйләргә өйрәнгәндәр.\nМал аҙығы ла ҙур әһәмиәткә эйә. Быйыл ҡышҡылыҡҡа һәр һыйырға концентраттар менән бергә 50-шәр центнер мал аҙығы берәмеге әҙерләнгән. Һөҙөмтәлә ауыл хужалығы предприятиелары буйынса тулайым һауым 36 мең тоннанан ашҡан. Саҡмағоштар Башҡортостанда һөт етештереү буйынса лидерҙар булып ҡала.\nТеги: малсылыҡ, һөт етештереү, ауыл хужалығы


«ОСҠОН» башҡорт видео конкурсына ғаризалар ҡабул итеү ноябрь аҙағына тиклем оҙайтылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«ОСҠОН» башҡорт видео конкурсына ғаризалар ҡабул итеү ноябрь аҙағына тиклем оҙайтылды\n17:20, 16 сентября 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 16 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nБашҡортостанда «Осҡон» башҡорт видео конкурсына ғаризалар ҡабул итеү 30 ноябргә тиклем оҙайтылды. Уны ойоштороусылар — Силәбе өлкәһенең Башҡорт йәштәре союзы, Мәскәүҙәге һәм Санкт-Петербургтағы Башҡортостан студенттары һәм аспиранттары ассоциацияһы — быйыл март айында конкурс иғлан итте. Ҡатнашыусыларҙың һорауы буйынса ғаризалар ҡабул итеү ваҡыты оҙайтылды.\n«Бөгөнгө көнгә ойоштороу комитетына 20-нән ашыу эш килде, — тип хәбәр итте конкурстың кураторы Владислав Габов. — Видеояҙмаларҙы профессионалдар ҙа, һәүәҫкәрҙәр ҙә ебәрә».\nҒаризалар конкурстың рәсми сайтында һәм «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге төркөмдә мобиль видео, музыкаль клип, социаль видеоролик, ҡыҫҡа метражлы фильм номинациялары буйынса ҡабул ителә.\nБәйгенең бүләкләү фонды 50 мең һум тәшкил итә. «Осҡон» башҡорт видео конкурсының төп бурыстары — милләттәштәребеҙҙең кино төшөрөү һәләтен үҫтереү, башҡорт халҡының милли-мәҙәни ҡиммәттәрен һаҡлау һәм үҫтереү, шулай уҡ мөһим социаль проблемаларға йәмәғәтселектең иғтибарын йәлеп итеү.\nТеги: конкурс,социаль видеоролик


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №42, 16 - 22 октябрь 2021 - Информационные страницы\n№42, 16 - 22 октябрь 2021\nГӘЗИТТӘГЕ ҺҮҘ ҠЕҮӘҺЕ\nЙӨРӘКТЕ ҠУҘҒЫТЫП ЕБӘРӘ\nҺандар, интернет, тиҙ үҫешкән технологиялар заманында йәшәйбеҙ. Улар тормошобоҙҙоң бөтә өлкәһендә лә ныҡлап үҙ урынын ала бара. Шулай ҙа яңы технологиялар үҫеше айырыуса мәғлүмәт өлкәһендә йәшен тиҙлегендә тарала. Хәҙер һәр кем төбәк, ил сиктәрендә генә түгел, ә тотош донъя киңлегендә булып үткән ниндәйҙер ваҡиға хаҡында минут-сәғәт эсендә хәбәрҙар була. Бының өсөн тик телефон, ноутбукты ғына асып күҙ һалыу ҙа етә.\nИр-ат, атай абруйы төшөүенең һөҙөмтәһе булған ошо күңелһеҙ күренештең тамырҙары ҡайҙа: дини йолалар үтәлмәүендәме, әллә милли йолалар тарҡалыуындамы?\nҺАҠ БУЛЫҒЫҘ: ҠОШ КИҘЕҮЕ\nҠош киҙеүе сығанаҡтарын юҡ итеү буйынса ғәҙәттән тыш ведомство-ара комиссияһы ултырышы үткәрелде. Инструкцияға ярашлы, сир сығанаҡтары һәм хәүеф янаған зоналарҙа 5 км радиустағы йорт ҡош-ҡорто юҡ ителде.\nӘҘӘМ БАЛАЛАРЫ ӨМӨТҺӨҘ ТҮГЕЛ\nАкадемик Дмитрий Лихачевтың һүҙҙәре иҫкә төшә: "Бер-беребеҙгә ҡамасауламаһаҡ, бөтәбеҙ ҙә үҙебеҙҙе һәйбәт тоясаҡбыҙ. Шуға күрә, шауламағыҙ. Һәр осраҡта ла шау-шыуҙан ҡолаҡты ҡаплап ҡына ҡотолоп булмай ".\nОшо көндәрҙә Мәскәүҙә "Йыл ғаиләһе" Бөтә Рәсәй конкурсына йомғаҡ яһалды. Был конкурсты Рәсәйҙең Хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығы менән берлектә Ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларға ярҙам фонды ойоштора. Девизы: "Минең ғаиләм - минең Рәсәйем".\nАУЫЛ ҠАТЫНДАРЫНЫҢ ӨЙӨНӘН ДӘ, ҠУЛЫНАН ДА ИКМӘК ЕҪЕ КИЛӘ\nҠул эшенә оҫталығы өләсәһенән күскән, ә ырғаҡ менән бәйләргә мәктәптә хеҙмәт дәресендә өйрәнгән. Әйткәндәй, әсәһе Мәрйәм апай ҙа заманында тирә-яҡта шәл бәйләү маһирлығы менән дан ҡаҙанған.\nҠӘЙНӘ – КИЛЕН МӨНӘСӘБӘТТӘРЕ ХАҠЫНДА, ЙӘКИ КЕМ КЕМГӘ ЯРАРҒА ТЕЙЕШ?\nИрҙән айырылыу оло хурлыҡҡа һаналған. Шуға күрәлер ҙә, килендәрҙең күпселеге яңы ғаиләгә, иренә мөмкин тиклем ярарға, ҡәйнәһенең һәр йомошон тыңлап, уның менән бәхәскә лә инмәй йәшәргә тырышҡан.\nИң элек Атай абруйы хаҡында һүҙ. Сөнки халҡыбыҙҙа, Урал батыр эпосында әйтелгәнсә, төп ҡот атайҙан килә: "Атаң һиңә ҡот биргән, әсәң һиңә һөт биргән..." Башҡорт ғаиләһендә атай абруйы ифрат ҙур булған.\nМашинамдың артҡы тәҙрәһенә телефонымды күрһәтеп "Ябылған магазиндарҙың тауарын һатып алам", тигән иғлан ҡуйғанмын. Шылтыратыуҙар әҙ түгел, ләкин барыһын да әйләнешкә алып булмай, сөнки мин үҙем өсөн иң файҙалы булырҙайын, һатып килем алып була торғандайын ғына һайларға тейешмен.\nБашҡорт ғаиләһендә имсәк баланы мотлаҡ рәүештә биләгәндәр. Боронғолар фекеренсә, биләү баланың аяҡтарын кәкерәйеүҙән һаҡлай. Бала йоҡлағанда тулай, тибенә, йүргәге асылып китеп, һыуыҡ тейеүе бар, биләү ниндәйҙер кимәлдә ошонан да һаҡлай.\nУлар үҙҙәре билдәле кешеләр. Фатирлы, машиналы, эшлеләр. Ә бер бармаҡ башындай баланы һыйҙырырға урын тапмағандар. Һәүетемсә йәшәп яталарҙыр, көлөп һөйләшәләрҙер, ултырып ашайҙарҙыр ҙа, ятып йоҡлайҙарҙыр... Шул мәл, бер генә мәлдә, ҡайҙалыр имсәк эҙләп тамшанған баланы иҫләп китеп, йәндәре һыҙламай микән?\nИшмырҙа һаман йырлай. Кеше ишетмәһен тип, шым, һаҡ ҡына башлағайны ла, йырҙы йәшереп, ҡурҡып йырлап буламы ни, "Буранбай" төрмә кәртәһенә һыйманы, тышҡа бәреп сыҡты, күккә олғашты.\n1865 йылда яңы административ реформа барышында Ырымбур губернаһы ике үҙ аллы - Өфө һәм Ырымбур губернаһына бүленә. Өфө губернаһына Бәләбәй, Бөрө, Минзәлә, Стәрлетамаҡ, Златоуст һәм Өфө өйәҙҙәре инә.\nБыл юбилей Ырымбур өлкәһе һәм Башҡортостан өсөн дә берҙәй әһәмиәтле һәм, һис шикһеҙ, ҡасандыр Рәсәй Федерацияһының берҙәм Ырымбур крайына ҡараған ике субъекты араһындағы мөнәсәбәттәрҙе нығыта.\nСпектакль башында барыһы ла яңғыҙ, ирҙәр Себерҙә ғаиләләрен аҫрау өсөн бил бөгә, ҡатындар берҙе биш итеү маҡсатында ауылда ирҙәр эшен башҡара, ҡул эштәре менән мәшғүл.


Эш эҙләү мөмкинлектәре арта // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЭш эҙләү мөмкинлектәре арта\n14:27, 23 сентября 2013 Иҡтисад\nTrud.com порталы Өфөлә йәшәүселәр өсөн эш эҙләү һәм уңышлы карьера өсөн яңы мөмкинлектәр аса.\nЭш эҙләү мәле – ул карьерала һәм ғөмүмән кешенең тормошонда үтә лә мөһим өлөш. Күп нәмә: килем, үҫеш перспективаһы, һайлаған һөнәрең менән ҡәнәғәт булыу уның һөҙөмтәлелегенә бәйләнгән\nӨфөләге вакансиялар ҡыҙыҡһындырған белгестәр эш эҙләү өсөн уңайлы алым –Trud.com порталын файҙалана ала. Ғәҙәттә, хеҙмәт баҙарында йәнлелек күҙәтелгән көҙгө миҙгелгә ҡарата махсус рәүештә интерфейс яңыртылды, һәм бөгөн Интернет-ресурсты тағы ла һөҙөмтәлерәк файҙаланырға мөмкин. Вакансиялар тураһында мәғлүмәт сығанаҡтары иҫәбе даими арттырыла, эҙләү алгоритмдары камиллаштырыла бара. Дөйөм алғанда, был белгескә артыҡ мәшәҡәтләнмәйенсә хеҙмәт баҙары тураһында мәғлүмәттәр йыйырға һәм эш биреүселәрҙән тәғәйен тәҡдимдәр табырға мөмкинлек бирә.\nТеги: хеҙмәт баҙары,мөмкинлектәр


«Беҙ Мәсетле!» йырының тарихы. Рөстәм Нурыев. - Wikisource\n«Беҙ Мәсетле!» йырының тарихы. Рөстәм Нурыев.\n«Беҙ Мәсетле!» йырының тарихы\nавтор Рөстәм Нурыев\n.Нәшер ителгән: 2014. Сығанаҡ: «Башҡортостан» гәзите. Башы, 11 март 2014 йыл, Аҙағы, 12 март 2014 йыл\nКүңелемдә бала саҡтан таныш булған дәртле көй яңғырай. Уға ҡушылып әленән-әле «Мәсетле, Мәсетле, беҙҙең йәштәр бәхетле» тип эстән генә йырлап та ҡуям. Ҡасан тыуған һуң был йыр? Кем яҙған, кем беренсе тапҡыр йырлаған икән? Һораштыра торғас, йыр тарихының эҙенә төштөм. Марат Ғафаровтың «Йырыбыҙ онотолмаһын» исемле мәҡәләһе башланғыс булды. Ә күптән таныш, йыш ҡына күрешеп торған Нурый бабай йыр яҙмышына туранан-тура бәйле шәхес булып сыҡты. Үҙенең «Тормош һуҡмағынан атлағанда» исемле иҫтәлектәр китабында ошо хаҡта тасуирлап яҙған. Уның менән ҡабаттан осрашып, борсоған һорауҙарға яуап таба алдым.\n…Әлбиттә, сәнғәт түңәрәктәренең эше еңелдән булманы. Йәштәрҙе йәлеп итеү, йәш таланттарҙы эҙләү — бер, ә бына уның кәрәклеген аңламаған ҡайһы бер етәкселәрҙең был эшкә теше-тырнағы менән ҡаршы төшөүе — бөтөнләй икенсе мәсьәлә. Ниндәй генә колхоз рәйесе йә иһә совхоз директоры уттай эш өҫтөндә тракторсы, комбайнсы, быҙау, ат ҡараусыны тота һалып ҡына район агитбригадаһына ебәргеһе килһен инде? Юҡ ундай етәксе. Шуға ла райком пленумы булһынмы, райсовет сессияларындамы, былар тоталар ҙа минең кәрәкте бирәләр, тетмәкәйҙе тетәләр. Йәнәһе, мин йәштәрҙе ҡотортам, эштән айырам. Район хужалары иһә, мыйыҡ аҫтынан ғына йылмая ла миңә күҙ ҡыҫа, «ҡурҡма, Мирсаев, беҙ һине йәберләргә бирмәбеҙ», тигәндәй була үҙҙәре, ләкин һүҙ алып яҡламайҙар.\nТиҙҙән ҡаршыларҙың ай-вайына ҡарамай, РДК ҡарамағында ижади кәңәшмә төҙөп ебәрҙек. Уға «Комсомолец» колхозы рәйесе Ғилемхан Абрахманов, Республика балалар шифаханаһы директоры Николай Баутин, Йонос ауылы китапханасыһы Мәҙинә Сөләймәнова, киномеханик Нурғәли Әлхәйҙәров, Оло Ыҡтамаҡ урта мәктәбенең музыка уҡытыусыһы Вениамин Сундеевтар инде. Әгәр Николай Баутин, шифахана балаларын һәм хеҙмәткәрҙәрен сәнғәткә йәлеп итеп, үҙешмәкәр коллектив ойоштороп ебәрһә, Ғилемхан Абрахманов ауыл мәҙәниәт йорто һәм китапханаһын үҙ ҡанаты аҫтына алды, матди яҡтан ихлас ярҙам күрһәтте һәм иң мөһиме — ауыл мәҙәниәт йортон һалдырҙы. Бәлки, шуғалыр ҙа Дыуан-Мәсетле ауылы йәштәре йырға ла, бейеүгә лә маһир булды, районда үткәрелгән конкурс, олимпиада, фестивалдәрҙә алдынғылар рәтендә йөрөнө.\n— Был эште һиңә ышанып тапшырам, Мирсаев. Ундай хор район ғына түгел, республика өсөн кәрәк, — тине.\n— Бурысты үтәрбеҙ. Тик, республика өсөн кәрәк булғас, белгес ебәрегеҙ. Беҙ ауыл таҡмаҡтарын йырлай беләбеҙ, ә хор менән сығыш яһарға өйрәтергә махсус белем кәрәк, — тип үҙ мәнфәғәтемде ҡайырам.\n— Хәйләкәрһең дә инде, Мирсаев. Хормейстер ебәрербеҙ, — тип министр вәғәҙә биреп ҡалды.\nҠуйылған бурысты үтәр өсөн һәр ауылдан йырға һәләтле йәштәр иҫәбен алып, райкомдан ваҡытлыса эштән бушатыуҙы һораным. 80-гә тултырып булманы, әммә 60 кешелек хор төҙөнөк. Хор коллективы бер төҫтән кейенергә тейеш, тик ҡайҙан аҡса табырға? Ағымдағы йылда райфо тарафынан бер тин дә аҡса ҡаралмаған. Йәштәр ике концерт бригадаһы төҙөп, ауылдар буйлап сығып китте. Халыҡҡа аңлатып, түләүле концерттар күрһәтеп, бер ни тиклем аҡса эшләп алдыҡ. Быныһы хәл ителде, ләкин район үҙәге магазиндарында, хатта базала беҙгә кәрәкле әйбер юҡ. Телефон аша булған магазиндарҙы белешеп сыҡҡандан һуң, «Серп и Молот» колхозынан тәүлегенә 10 һум түләп ат алдым да Дыуан районы ауылдары буйлап сығып киттем.\nБына шул осорҙа яҙылды «Беҙ — Мәсетле!» йыры. Нисек инде, районыбыҙҙың үҙешмәкәр сәнғәт түңәрәге республика кимәлендә абруй яулаған, башҡа райондарҙа булмаған тынлы оркестр ойошторғанбыҙ, үҙешмәкәр хор бар, ә районды данлаусы йыр юҡ. Булмағас, яҙырға кәрәк, тип дәртләнеп тотондо йәштәр. Һүҙҙәрен күмәкләп яҙҙыҡ тиергә лә була, әммә текст авторы итеп Гөлсөм Хөсәйенованы атарға кәрәк, сөнки куплеттар уның етәкселегендә яҙылып, уның әҙәби эшкәртеүендә еренә еткерелде. Көйөнә килгәндә, хәл икенсерәк булды. Теләштән, әллә Тәкәнән инеме, үҙенсәлекле уйнау һәләтенә эйә булған гармунсы егет бер көй уйнап күрһәтте. Әммә ауыл көйөнә хор менән йырлауы ҡыйын, шуға күрә уны Мөхәмәтхәй Ибәтов хор талабына тура килтереп эшкәртте. Эйе, йырҙың авторҙары бар — Мөхәмәтхәй Ибәтов һәм Гөлсөм Хөсәйенова. Әммә ул йыр китаптарына «халыҡ йыры» булып инеп китте, сөнки, Ибәтов һуғыш ваҡытында әсирҙә булыу сәбәпле, авторҙарҙы күрһәтергә рөхсәт итмәнеләр. Йырҙың тәүге исемен дә үҙгәртергә тура килде, баш ҡалалағы кемгәлер ул оҡшаманы. Шулай итеп, «Беҙ — Мәсетле!» йыры «Мәсетле йырҙары» булып йөрөй. Үҙемдең хәтирәләр китабында йырҙың тәүге исемен күрһәттем. Нисек кенә булмаһын, районды данлаусы беренсе йыр булып тарихҡа инде. Йәштәрҙең киләсәккә ышаныслы ҡарашын, бәхетле тормош төҙөүҙәрен сағылдырған һүҙҙәр, йырҙы күтәреп алған дәртле көй күптәрҙең күңеленә хуш килде.\nӘлбиттә, Мәскәү сәхнәһендә «Беҙ — Мәсетле!» йыры ла яңғыраны, тамашасыларҙың алҡышына күмелде. Ғөмүмән, баш ҡалала мәсетлеләр уңышлы сығыш яһап ҡайтты. Партияның Мәскәү ҡала комитетының 1-се секретары Фурцева исеменән минең үҙемә төбәп рәхмәт хаты, ә хор коллективына махсус диплом килде. Мәскәүҙәрҙең алҡыштарына ҡушып, Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Мәсетле районының мәҙәниәт йортона пианино бүләк итте.\n«Беҙ — Мәсетле!» бик популяр йыр булып китте, республиканың симфоник оркестры менән яҙма эшләнде, радио аша йыш тапшырылды. Ә хәҙер ул йыр ишетелмәй. Һүҙҙәре заманаға тура килмәй, тигән булаларҙыр инде. Йырҙың йыртығы юҡ ул. Замана еленә лә яраҡлаша ала. Икенсе куплетты:\n— тип йырлағанда бик урынлы булыр, киләсәктә үҙгәртергә лә кәрәкмәҫ. Әйткәндәй, тәүге версияла «Бәхет сатҡылары яна» ине, әммә ул заман ҡанундарына тура килтереп, «Ильич лампалары» тип алынды. Дүртенсе куплеттағы «Гөрләй колхоз ҡырҙары» тигән юлды «Гөрләй ялан-ҡырҙары» тип йырларға була.\nШуныһы ҡыуаныслы: мәсетлеләр бөгөн дә бейеүгә-йырға дәртле. Концерт, спектаклдәр, төрлө конкурстар үҙешмәкәр сәхнәнән төшмәй. «Беҙ — Мәсетле!» йыры ла мәҙәниәт йортонда даими яңғырай, тип әйтәләр. Тимәк, традициялар дауам итә. Ижад юлын ауыл сәхнәһендә башлаған Мәсетле егете Миңлеғәфүр Зәйнетдиновтың мәртәбәле ҡумыҙ бәйгеһендә «Донъя виртуозы» исемен яулауы — шуға дәлил. Моңлолар, батырҙар, матурҙар мәсетле йәштәре. Ил, донъя күләмендәге бәйгеләрҙә ҡатнашып, Башҡортостанды данлайҙар. Афарин!\nШуның менән мәҡәләмде тамамларға уйым бар ине. Әммә ниндәйҙер күренмәгән кәртә ике айҙан ашыу уны баҫмаға ебәртмәй тотто. Баҡһаң, «Беҙ — Мәсетле!» йырын иҫкә алған тағы бер сығанаҡты эҙләп табыуымды көткән икән. 1954—1957 йылдарҙа Мәсетле район Советы башҡарма комитеты рәйесе булып эшләгән Мөхәмәтнур Фәтхелислам улы Фәтҡиевтең «Дорогу осилит идущий» исемле хәтирәләр китабында йыр тарихы теркәлгән. Ул да мәсетлеләрҙең йырға-бейеүгә дәртле булыуҙарын яҙған. 1955 йылдың ҡышында үҙешмәкәр сәнғәт түңәрәктәренең ҙур район конкурсы уҙғарылыуын, еңеүселәр билдәләнеүен, бүләктәр тапшырылыуын бәйән итә. «Мәсетле, Мәсетле, беҙҙең йәштәр бәхетле» йыры шул конкурс һөҙөмтәһендә тыуыуын, авторы Мөхәмәтхәй Ибәтов икәнен раҫлай.\nШулай итеп, тәүге исеме «Беҙ — Мәсетле!» тигән йыр 1955 йылда яҙылған, авторҙары — Мөхәмәтхәй Ибәтов һәм уның ҡатыны Гөлсөм Хөсәйенова, 1955 йылда Мәскәү ҡалаһында үткән Башҡортостан әҙәбиәте һәм сәнғәте көндәрендә Мәсетле район үҙешмәкәр хоры башҡарыуында алҡыштар яулаған ул.\nБеҙ — Мәсетле!\nГөлсөм Хөсәйенова һүҙҙәре, Мөхәмәтхәй Ибәтов музыкаһы.\nThe permission for use of this work has been archived in the Wikimedia Volunteer Response Team System; it is available as ticket 2017103110002568 for users with a VRTS account. To confirm the permission, please contact someone with a VRTS account.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=«Беҙ_Мәсетле!»_йырының_тарихы._Рөстәм_Нурыев.&oldid=532235"\nThis page was last edited on 6 November 2017, at 08:18.


«Спутник ФМ» радиоһы «Еңеү өсөн 27 миллион аҙым» йыя башланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:54, 18 апреля 2019 Йәмғиәт\n«Спутник ФМ» радиоһы «Еңеү өсөн 27 миллион аҙым» йыя башланы Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2019 йыл, 18 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\n9 май алдынан Өфөнөң «Спутник ФМ» радиоһы Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған ватандаштарыбыҙ иҫтәлегенә «Еңеү өсөн 27 миллион аҙым» акцияһының башланыуын иғлан итте. Ойоштороусылар әйтеүенсә, уға теләгән һәр кем ҡушылырға мөмкин, бының өсөн акцияның сайтында аҙымдарҙы теркәргә кәрәк.\nАкцияла республиканың билдәле кешеләре лә ҡатнашты. Публицист Шамил Вәлиев үҙенең 6 мең аҙымын олатаһына – Советтар Союзы Геройы Миҙхәт Абдулла улы Баһауетдиновҡа бағышлаған. «Ул һуғышты 9 майҙа Прагала тамамлаған. Аҙаҡ һуғышты иҫенә төшөрөп илай торғайны. Өс тапҡыр яраланған. Булмаған һуҡ бармағы мине һәр саҡ ҡурҡыта ине. Хәҙер миңә — 46, ә ул саҡта олатайыма 30 йәш булғанын уйлап ҡараһаң, тормошҡа ҡараш үҙгәрә», — ти Шамил.\nБашҡорт ҡурайсыһы Роберт Юлдашев та олатаһы иҫтәлегенә аҙымдар яһаған: «Олатайым Башҡорт кавалерия дивизияһында булған, алғы һыҙыҡҡа снарядтар ташыған. 1942 йылда минала шартлаған, яраланып, артабан демобилизацияланған. Бәләкәй булһам да, уны иҫләйем. Ул бик талапсан ине. Оҫта булды, арбалар эшләне. Үҙ ҡулдары менән ағастан тәгәрмәстәр яһай торғайны. Хәтеремдә, берәй игәүен алып, эргәһендә ниҙер эшләй башлайым. Игәүҙе юғалтып ҡуймаһын тип, артымдан йөрөй торғайны».\n«Спутник ФМ» радиостанцияһы менән бергә спортсы Дмитрий Ерохин, Башҡортостандың халыҡ артисы Айҙар һәм башҡалар «еңеү» аҙымдарын яһаны.\nТеги: радио, акция, Еңеү


Бөгөн беҙгә Владимир Путин килә!\n26 Июнь 2019, 09:56\nБөгөн беҙгә Владимир Путин килә! 26 июндә, Өфөлә Дәүләт Советы ултырышы була. Унда ил Президенты Владимир Путиндың ҡатнашыуы көтөлә. Дүшәмбе көн үткән Хөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә был турала Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров белдергәйне. Һуңғы тапҡыр дәүләт башлығы беҙҙә былтыр ғинуарҙа булғайны. #ВладимирПутин\n26 июндә, Өфөлә Дәүләт Советы ултырышы була. Унда ил Президенты Владимир Путиндың ҡатнашыуы көтөлә.\nДүшәмбе көн үткән Хөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә был турала Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров белдергәйне.\nҺуңғы тапҡыр дәүләт башлығы беҙҙә былтыр ғинуарҙа булғайны.


Яңы Булгаков ауылында ике йылдан ашыу төҙөлмәй торған йорттарҙа эш ҡайтанан тергеҙелде\nНиһайәт, халыҡтың хәләл аҡсаһына алған йорттарын туйлауға өмөтө уянды. Торлаҡ хужалары һәм республика етәкселегенең берҙәм тырышлығы менән яңы төҙөлөш компанияһы табылды һәм эш йәнләнде. Быйыл октябрь аҙағына тиклем йорттар тапшырылырға тейеш, тип ышандыра төҙөүселәр.\nЛилиә Ғилуанова Яңы Булгаков ауылын урманға яҡын булыуы, ҡала шау-шыуынан ситтә булыуы өсөн һайлаған. Олоғайған көндә ейән-ейәнсәрҙәрҙе ҡарап, тыныс шарттарҙа көн итер өсөн. Ләкин әлегәсә мәшәҡәттәрҙән арынған юҡ әле, ти ханым. Йорт төҙөлөшө ике йылдан ашыу туҡтап тора.\nЛилиә Ғилуанова, төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыусы: «Беҙ был фатирҙы үҙебеҙ өсөн ҙур аҡсаға һатып алдыҡ. Олоғайған көнөбөҙҙә рәхәтләнеп ҡала ситендә йәшәрбеҙ тип хыялландыҡ. Ләкин ике йыл инде был йорт нервыларҙы ашаусы ғына».\nЯңы Булгаков ауылында Лилиә ханым хәлендә ҡалыусылар биш йөҙҙән ашыу. Подрядсы ойошма бөлгөнлөккә төшкәс халыҡ та проблемалары менән япа-яңғыҙы ҡала. Йорт хужаларының иҫәпһеҙ-һанһыҙ ялыуҙарынан һуң мәсьәләне республика етәкселеге күҙәтеүгә ала. Булдыҡһыҙ төҙөүсе менән хушлашып яңы инвестор табыуға өлгәшелә.\nАйгөл Власова, төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыусы: «Яңы төҙөлөш компанияһы вәкилдәре менән бәйләнешкә индек тә. Элеккеләр кеүек ҡасып йөрөмәйҙәр. Аралашалар, аңлаталар, ҡаршыға киләләр. Тиҙҙән фатир туйлауға өмөт уянды».\nЯңы Булгаков ауылында йәмғеһе күп фатирлы егерме йорт төҙөлөшө туҡталған. Көс- хәл менән уларҙың өсөһө файҙаланыуға тапшырылған. Ун өсөн яңы төҙөлөш компанияһы йыл аҙағына тиклем сафҡа индеререгә вәғәҙә итә. Ә бына дүрт йорт төҙөлөшө бөтөнләй туҡтатылыуы ихтимал.\nВалерий Прудской, төҙөлөш компанияһы директоры урынбаҫары: «Йорттар нефть үткәргестәргә үтә лә яҡын урынлашҡан. Шуға күрә төҙөлөштө туҡтатырға ҡарар ителгән. Беҙ был дүрт өйҙән фатир алыусыларға шундай уҡ фатирҙарҙы башҡа йорттарҙан бирәсәкбеҙ».\nЙорттарҙа эш әле үк башланған. Ләкин төҙөүселәр башлыса коммуникациялар, электр , һыу һәм йылытыу торбалары үткәреү менән мәшғүл. Көндәр йылытыу менән тышҡы эштәргә күсәсәкбеҙ тип ышандыралар.


Республикала конкурентлыҡты үҫтереү стандарты индерелә\nБыл яңылыҡтың үҙенсәлектәре бөгөн Башҡортостан Хөкүмәтендә үткән кәңәшмәлә лә тикшерелде.\nОсрашыуҙа Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең контроль-финанс идаралығы етәксеһе Владимир Мишеловин билдәләүенсә, эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм инвестиция климатын яҡшыртыу өсөн тәү сиратта конкурентлыҡты арттырыу мотлаҡ. Бының өсөн бер йүнәлештә эшләгән предприятиеларҙың күберәк булыуы мөһим, улар артҡан һайын етештерелгән продукцияның сифат өсөн көрәш тә көсәйәсәк. Был баҙар шарттарында ҡулланыусыларҙы юғалтмау, үҙ урыныңды һаҡлап ҡалыу өсөн бик мөһим. Башҡортостанға килгәндә Республика дәүләт заказдарының асыҡлығы буйынса илдә алдынғы урындарҙың береһен биләй. Әле конкурентлыҡ стандартын индереү буйынса ла әүҙем эш алып барыла, норматив-хоҡуҡи актар ҡабул ителә. Башҡортостандың иҡтисади үҫеш министрлығы муниципаль берәмектәр менән стандарттарҙы индереү буйынса килешеү төҙөгән. Конкурентлыҡ дөрөҫ йүнәлештә үҫешһә иҡтисади күтәрелешкә этәргес яһаясаҡ, ти белгестәр.\nВладимир Мишеловин, монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең контроль-финанс идаралығы етәксеһе: «Конкурентлыҡ буйынса стандарт 2012 йылдан ошо йүнәлештә эшләп килгән программа урынына индерелә. Стандарттар йәшәйештең бөтә тармаҡтарына ла ҡағыла. һәр бер өлкәлә сифатҡа өлгәшеү өсөн конкурентлыҡ булырға тейеш. Сөнки тап ошо һыҙат үҫештең нигеҙе булып тора. Үҙ ҡаҙаныңда ғына ҡайнау бер урында туҡталып ҡалыуға килтерә».


Баш ҡалала фоторәссам Рәиф Баҙиҡовтың күргәҙмәһе ойошторола // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала фоторәссам Рәиф Баҙиҡовтың күргәҙмәһе ойошторола\n16:16, 26 января 2016 Мәҙәниәт\nБаш ҡалала фоторәссам Рәиф Баҙиҡовтың күргәҙмәһе ойошторола Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 26 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров/.\nЙома, 29 ғинуарҙа, Өфөләге ВДНХ-Экспо комплексында танылған фоторәссам, «Республика Башкортостан» гәзитенең легендар фотохәбәрсеһе, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Ш.Хоҙайбирҙин исемендәге республика премияһы лауреаты Рәиф Баҙиҡовтың күргәҙмәһе асыла. «Кадрға сумыу» тип аталған күргәҙмә оҫтаның 70 йәшлек юбилейына арналған. Унда фоторәссамдың иң яҡшы 70 эше урын аласаҡ.\n«Шәхси күргәҙмәмде һәр биш йыл һайын ойошторорға тырышам. Унда миңә нисә йәш, шунса фотоһүрәттәр ҡуям. Биш йыл элек 65 булһа, хәҙер — 70, биш йылдан 75, һуңынан 80 буласаҡ. Уларҙың һанын 100-гә еткергәндә лә шәп булыр ине», — тине «Башинформ» агентлығына Рәиф Баҙиҡов.\nКүргәҙмә көндөҙгө сәғәт 4-тә асыла.


«Билдәле кешеләр – балаларға» проекты 25 һәләтле балаға ярҙам күрһәтәсәк - Bash.News\n«Билдәле кешеләр – балаларға» проекты 25 һәләтле балаға ярҙам күрһәтәсәк\n«Билдәле кешеләр – балаларға» проекты 25 һәләтле балаға ярҙам күрһәтәсәк https://bash.news/news/109396_bildle_keshelr_balalara_proekty_25_ltle_balaa_yaram_krtsk\n«Исемһеҙ йондоҙҙоң» – исемле йондоҙҙары. Баш ҡаланың уңышлы эшҡыуарҙары, предприятие етәкселәре, топ менеджерҙары, ғөмүмән, билдәле кешеләре «Исемһеҙ йондоҙ» мюзиклын сәхнәләштерә. Бөтә Рәсәй буйынса уҙғарылған «Билдәле кешеләр – балаларға» тип аталған проектта Өфө дүртенсе йыл рәттән ҡатнаша. Тамашанан алынған килем һәләтле балаларҙы үҫтереүгә һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә йүнәлтеләсәк.\nТимер юлы вокзалы етәксеһе кейемендә республикала билдәле летчикты танымау мөмкин түгел. Сергей Миңлеғоловты хәрби формаға күнеккән һыны, пилоттарса һомғол кәүҙәһе күҙгә салынып тора. Ә бына уның сәхнәгә һөйөүен күптәр белмәй. Летчик хәҙер дүртенсе йыл рәттән «Билдәле кешеләр – балаларға» проекты спектаклдәрендә уйнай.\nСергей Миңлеғолов, «Первушино» аэродромы генераль директоры: “Осош бит ул һөнәр, ә сәхнәлә уйнай, һәр хәлдә минең өсөн хобби. Мин һауа һәм сәхнә араһында бик күп оҡшашлыҡтар табам. Беҙ бит йышыраҡ һауала тамашалар күрһәтәбеҙ, бында ла шулай уҡ. Контраст тойғоларҙан ҙур кинәнес алам”.\nБанкир-кондуктор, эшҡыуар-гимназист, предприятие етәксеһе- иҙән һепереүсе, ә табип-һөйәркә. Михаил Себастьяндың әҫәре буйынса ҡуйылған «Исемһеҙ йондоҙ» мюзиклында төрлө һөнәр эйәләре ҡатнаша. Уларҙың һәр береһе үҙ эшендә абруй, уңыш ҡаҙанған. Хәҙер улар үҙҙәрен бөтөнләй икенсе юҫыҡта һынап ҡарай. Хәйер, тырыш кеше һәр ерҙә уңышҡа өлгәшә. Актер оҫталығы ла һәүәҫкәр артистарға еңел бирелә, ти режиссер.\nАлександр Мальцев, режиссер: “Мин уларҙы артистар тип йөрөтәм. Бизнесмендар түгел. Сөнки уларҙың ҡайһы берҙәре сәхнәгә тәүгә сыҡмай. Улар репетицияларға ҙур теләк менән йөрөй. Бейеү, йыр, сәхнә оҫталығына өйрәнә. Улар ҙа, мин дә ҙур ҡәнәғәтлек кисерәбеҙ”.\nМюзикл хәйриә акцияһы. Бындай саралар илдең күп кенә ҡалаларында ойошторола. Федераль проектта республика дүртенсе йыл рәттән ҡатнаша. Билет һатыуҙан алынған килем тиненә тиклем аҙ тәьмин ителгән ғаиләлә тәрбиәләнгән һәләтле балаларға ярҙамға йүнәлтелә.\nЕлена Козина, «Билдәле кешеләр балаларға» проекты ойоштороусыһы: “Быйыл беҙ кәм тигәндә 25 һәләтле балаға ярҙам күрһәтергә иҫәп тотабыҙ. Тәбиғәттән иҫ киткес һәләт бирелеп тә уны үҫтереү мөмкинлеге булған балалар бик күп. Шуға ла беҙ йыйылған аҡсаларға музыка ҡоралдары, спорт инвентарҙәре һатып алып тапшырабыҙ. 2010 йылдан алып меңдән ашыу балаға үҙ юлын табырға, һәләтен үҫтереүгә ярҙам иттек”.\nХәйриә спектакле 25 ноябрь «Торатау» конгресс-холында үтә. Билет хаҡы 1 мең һумдан алып ете меңгәсә. Был тамаша ниндәйҙер һәләтле баланың билдәле йондоҙ булып китеүенә, мюзикл сюжетыдағы шикелле бер кешенең дә тәүлек эсендә генә кемдеңдер яҙмышын яҡшы яҡҡа үҙгәртә алыуына ышаныс уята.


Бәләкәй баланың телмәре яңылыш булыуы бер кемде лә борсомай. Ә инде мәктәп уҡыусыһының телмәре үҫешеп етмәүе күп проблемалар килтерә. Сөнки бындай балалар үҙҙәре лә бик оялсан булып үҫә, кеше менән аралашмай. Телмәрҙең үҫешмәүе уҡыуҙа тотҡарлыҡ яһай, грамматик хаталар күп ебәрелә. Бындай балаларға ашығыс рәүештә логопед ярҙамы кәрәк.\nКескәйҙең телмәре бик тиҙ үҫешә. Мәҫәлән, әгәр ул бер йәш тә алты айҙан бер йәштә туғыҙ айына тиклем «Әсәй, бир» тигән тәүге һөйләмдәрен яңғыратһа, ике йәшенә тиклем ул 350-нән ашыу һүҙҙе үҙләштереп өлгөрә. Ошо ваҡытта ул бик күп һорауҙар бирә башлай. Бала дөрөҫ үҫешһен өсөн уның һорауҙарын иғтибарһыҙ ҡалдырырға ярамай. Ике йәштән өс йәшкә тиклем кескәй туған телен яҡшы белә, ҡылымдарҙы, сифаттарҙы дөрөҫ ҡуллана. Дүрт йәштән биш йәшкә тиклем ул ишеткән әкиәтен, яратҡан йәнһүрәтен дөрөҫ итеп һөйләй белергә тейеш. Әгәр бала дүрт йәшендә ауыр булып һаналған өндәрҙе (Р, Л, С, Щ) әйтә алмаһа, ҡурҡыныс юҡ. Биш-алты йәшкә тиклем уларҙы әйтергә өйрәтеп була. Әммә ул ошонан күберәк өндәрҙе әйтә алмаһа, телмәре үҫешмәһә, мотлаҡ логопедҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк.\nЙыш ҡына баланың насар телмәре уның моторикаһы үҫешмәүенә бәйле. Һөҙөмтәлә, баланың яҙыуы, һүрәт төшөрөүе насар була, ул дәрестә башҡаларҙан артта ҡала, класташтары менән бер тиҙлектә эшләй алмай. Баланың моторикаһы ниндәй кимәлдә булыуын билдәләү өсөн уға иҙәнгә яңылыш һибелеп киткән шырпы бөртөктәрен йыйып алырға ҡушығыҙ. Ул шырпы бөртөгөн ике бармағы менән алмаһа, уларҙы усына йомарлап тотһа, тимәк, моторикаһы үҫешеп етмәгән. Шулай уҡ балағыҙҙың бер бармағын ситкә шылдырыуын һорағыҙ. Моторикаһы үҫешмәгән кескәйҙең бармаҡтары ҡуша шыласаҡ. Төрлө төҫтәге түңәрәктәр һүрәтен эшләгеҙ һәм балаға уларҙың ептәрен төшөрөргә ҡушығыҙ. Ептәр урынына һыныҡ кәкерсәктәр килеп сыҡһа—баланың моторикаһы яғынан проблемалар бар. Алты йәшлектәр был күнекмәләрҙең барыһын да уңышлы үтәргә тейеш.\nТағы бер мөһим проблема—ул баланың телмәре үтә тиҙ үҫешеүе. Сабый бер йәше тулыу менән тулы һөйләмдәр менән, асыҡ итеп, өлкәндәрҙең һүҙҙәрен ҡулланып һөйләшә башлай. Был ата-әсәләрҙең ғорурлығына әүерелә. Баланы күп өйрәтәләр, уға күп һөйләйҙәр, уҡыйҙар, видеофильмдар күрһәтәләр. Бәләкәс барыһын да ҡыҙыҡһыныу менән ҡабул итә, тәү ҡарамаҡҡа барыһы ла яҡшы кеүек, тик кескәй насар йоҡлай, төшөндә илай, һүлпәнәйә башлай. Был баланың нығынып етмәгән психикаһы үтә күп мәғлүмәткә ҡаршы тора алмауын күрһәтә. Ошондай нервы ауырыуҙары булмаһын өсөн ул күберәк тышта, саф һауала уйнарға, тиҫтерҙәре менән аралашырға тейеш.\nШулай итеп, беҙ баланың телмәре, яҙыуы һәм хәрәкәте (ваҡ моторика) бер-береһенә тығыҙ бәйле икәнлеген аңланыҡ. Балағыҙ аяҡ кейеменең бауҙарын нисек бәйләүенә, ҡалаҡ-сәнскене нисек тотоуына, ҡайсы менән эшләүенә иғтибар итегеҙ. Әгәр был эштәрҙе ауырлыҡ менән башҡарһа, моторикаһын үҫтереү өсөн төрлө күнекмәләр эшләтергә була. Мәҫәлән, ваҡ әйберҙәрҙе ҡумтаға йыйҙырыу, төймәләрҙе епкә теҙеү, сиртеш уйыны, һүрәт төшөрөү һ.б. Бала үҙе эшләй алған өй эштәрен үҙе башҡарырға тейеш. Шулай уҡ уның менән төрлө шиғырҙар ятларға, уны кешеләр алдында тартынмай һөйләргә өйрәтегеҙ.\nМәүлиҙә Ҡашҡарова, Баймаҡ ҡалаһы «Миләш» балалар баҡсаһының уҡытыусы-логопеды.


Хаҡлы ялдағыларҙы республика буйлап экскурсияларға саҡыралар\nБашҡортостанда хаҡлы ялдағыларҙы «Башҡорт оҙон ғүмерлелеге. Туризм» проекты сиктәрендә республика буйлап бушлай экскурсияларға саҡыралар. Проект 2020 йылдың сентябрендә башланғайны. Ул Башҡортостан биләмәһендә урынлашҡан туристик объекттар буйлап бушлай бер көнлөк сәфәргә сығыуҙы күҙ уңында тота һәм проектта ҡатнашыусыларҙы тыуған яҡ «ынйылары», мәҙәни мираҫ менән таныштырырға мөмкинлек бирә.\nӘлеге көндә түбәндәге йүнәлештәр буйынса экскурсияларҙы һайларға була: Шихан Торатау – Воскресенск ауылы; Ҡыҙыл шишмә; Красноусол курорты – Ташаҫты; Бөрө – сауҙагәрҙәр, һөнәрселәр ҡалаһы; «Нарыҫтау» туристик базаһы – «Изге Ғәли» шишмәһе; «Святые кустики» ир-егеттәр монастыры; Бөрө – тарихы һәм хәҙергеһе.\nПроектта ҡатын-ҡыҙҙарға – 55, ә ир-аттарға 60 йәштән башлап ҡатнашырға мөмкин.\nБушлай экскурсияға барыу өсөн «Башҡорт оҙон ғүмерлеге. Туризм» сайтында теркәлергә кәрәк. Өҫтәмә мәғлүмәт өсөн телефон: (347) 235-84-37.


Ҡар аҫтында ағастар,\nҠар аҫтында үләндәр.\nГүйә, кәфенгә төрөнгән\nГүйә, улар үлгәндәр.\nЯпраҡ ярыр яҙ ағастар,\n“Оло һағыш йәшәй күңелемдә...“\nКөн килтерә бүләк:\nЙә шатлыҡ ул,\nЙә һыҙланыу булып ата таң.\nКүңелдә ул Ҡояш булып ҡалҡа,\nТик байымай ғына аҙаҡтан.\nМӨҒЖИЗӘЛӘР ҠУНА УСЫҢА...\nИң оҙон төндөң иртәһе\nБурандары бурай инде,\nОло юлдан урай инде,\nБилдәһеҙлек юрай инде...\nИң оҙон төндөң иртәһе.\nКөтмәнекме? Көттөк тылсым.\nҺин бул усаҡ, утлы бул сым –\n«Әҙәби нағыш» – Яңауылда\nБында «Әҙәби нағыш» 40-сы туҡталышын яһаны. Өфөнән килгән ҡунаҡтарҙы ошо төбәктә көн итеүсе биш милләт халҡы йыр-бейеүҙәре менән ҡаршы алды. Үҙәк китапханала «Шағирҙар һәм халҡымдың моңо» тип аталған «түңәрәк өҫтәл» әҙәбиәт мәсьәләләренә арналды. Урындағы яҙыусыларҙан Гөлсәсәк Тимершина, Инсур Шәңгәрәев, Рафиҡ Мәрҙәнов, Вәкил Билалов, Нәжибә Мөхәмәтшина, Ғүмәр Фазлетдиновтарҙың ҡулъяҙмалары тикшерелде. Тәтешленән Яңауылға килгән әҙәби марафон артабан Нефтекама ҡалаһы, Краснокама районы, Ағиҙел ҡалаһында, Борай, Ҡалтасы районында булды. Унан «Әҙәби нағыш» марафонын Благовещен районы ҡабул итеп алды.


Баш ҡалала «Әҙәби троллейбус» пассажирҙары «Тамаша» журналы менән танышты // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала «Әҙәби троллейбус» пассажирҙары «Тамаша» журналы менән танышты\n14:28, 27 августа 2015 Мәҙәниәт\nӨфөлә «Әҙәби троллейбус» акцияһы дауам итә. Был юлы 2-се троллейбус пассажирҙары «Тамаша» журналы менән танышты. Редакция хеҙмәткәрҙәре һәм пассажирҙар менән бергә күңелле маршрут буйынса журналдың ҡунаҡтары һәм дуҫтары: Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, билдәле юморист һәм сатирик Юнир Салауатов, халыҡ-ара конкурстар лауреаттары, Башҡортостандың Халыҡ уйын ҡоралдары милли оркестры артисы, думбырасы Гүзәл Үмәрғәлина, Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы, халыҡ-ара конкурстар лауреаты, ҡурайсы Илнур Хәйруллин, «Тамыр» балалар телеканалы режиссеры Ләйсән Мәзитова йөрөнө.\nПассажирҙарҙы ҡурай моңдары һәм бауырһаҡ менән ҡаршы алдылар. Сараны алып барыусы, «Тамаша» журналының бүлек мөхәррире Миләүшә Уразова һәр пассажирҙы шатланып ҡаршыланы. «Тамыр» телеканалының ижади төркөмө «Тау-тау хәбәр» программаһы өсөн акция тураһында ҡыҙыҡлы тапшырыу әҙерләне.\n«Акция ысын мәғәнәһендә байрамға әүерелде. «Әҙәби троллейбус»ҡа осраҡлы килеп ингән кешеләр Юнир Салауатовтың мәҙәктәрен тыңланы, хатта башҡортса бейеү көйҙәренә бейеп тә алды. Редакция хеҙмәткәрҙәре пассажирҙарға журналдар таратты», — тип һөйләне журнал хеҙмәткәрҙәре.\n«Әҙәби троллейбус» акцияһының маҡсаты — журнал уҡыусылар менән осрашыу, пассажирҙарҙы республика матбуғаты менән таныштырыу, подписка кампанияһында әүҙем ҡатнашыу. Акция Әҙәбиәт йылына арналған. «Әҙәби троллейбус» йыл буйына йөрөйәсәк. Ойоштороусыһы — республика Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы.\nТеги: киң мәғлүмәт саралары,ижади акция


Өфөлә уҙған дөйөм ҡала өмәһендә 17 меңдән ашыу кеше ҡатнашҡан - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӨфөлә уҙған дөйөм ҡала өмәһендә 17 меңдән ашыу кеше ҡатнашҡан\nӨфөлә уҙған дөйөм ҡала өмәһендә 17 меңдән ашыу кеше ҡатнашҡан.\nБыл хаҡта бөгөн ҡала хакимиәтенән хәбәр иттеләр.10 мең квадрат метрҙа урам-юлдар, 1 мең 700 квадрат майҙанда ихаталар таҙартылған. 2 мең 600 кубометрҙан ашыу сүп-сар сығарылған. Ғәҙәттәгесә унда торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, предприятие һәм ойошма хеҙмәткәрҙәре, ҡала халҡы, студенттар һәм эшләүсе йәштәр әүҙем ҡатнашҡан. Киләһе дөйөм ҡала өмөһен 22 апрелдә үткәреү күҙаллана. Өфө биләмәһен таҙартыу, төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү буйынса айлыҡ 30 апрелгә тиклем дауам итә.\n17 апреля Рөстәм Хәмитов заманса предприятие эшмәкәрлеге менән танышты.\n17 апреля Сүпте ҡайҙа түгергә?


Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры Һиндостандағы гастролдән ҡайтты\nИжади коллектив Дели ҡалаһында халыҡ-ара фольклор һәм халыҡ кәсептәре фестивалендә ҡатнашты. Яҡташтарыбыҙ тамашасыларға «Урал батыр», «Һинд легендаһы» һәм «Панчатантра» спектаклдәренән өҙөктәр ҡуйған. Ижади сәфәргә ун дүрт артист барған. Бынан тыш, театр күргәҙмә-лекция уҙғарып, ҡурсаҡтар менән нисек эшләргә кәрәклеген аңлатҡан.\nИлмар Әлмөхәмәтов, Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры директоры: «Фестивалдә ҡатнашыусылар ун туғыҙ илдән килгәйне. Ул Ҡырғыҙстан, Үзбәкстан, Әрмәнстан.. һәм башҡалар. Мәҙәни берлек, теләктәшлек һәм тыныслыҡ атмосфераһын тойоуҙан күңелдәр күтәрелде. Һәр ил үҙенең оҫталарын алып килгәйне. Беҙҙең тамашаларҙы Һиндостан тамашасыһы ла, ҡунаҡтар ҙа бик йылы ҡабул итте».\nБашҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры менән Һиндостанды күптәнге дуҫлыҡ ептәре бәйләй. 1987 йылда уҡ танылған режиссер Павел Мельниченко «Рамаяна» эпосы нигеҙендә «Һинд легендаһы» спектаклен ҡуя. Тамаша эпостың тыуған илендә ҙур уңыш ҡаҙана һәм Джавахарлал Неру исемендәге премияға лайыҡ була. Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры абруйлы наградаға лайыҡ булған Рәсәйҙәге берҙән-бер театр.


Ғүмерҙәр үтһә парлы, йәшәүҙәр булыр татлы\n12 Июль 2019, 11:45\n“Ауылдың иң ҙур байлығы – уның халҡы” тигән һүҙҙәр бушҡа ғына әйтелмәгән. Ысынлап та, күптәр үҙҙәре йәшәгән ергә йәм, ҡот өҫтәй, йән өрә. Юлдыбай ауылында ла үҙ тырышлыҡтары менән матур итеп донъя көткән, башҡаларға өлгө булып торған ғаиләләр байтаҡ. Улар рәтенә бөгөнгө геройҙарымды ла индерер инем. Ныҡлы ғаилә башлығы Ҡунысбаев Ғәли Зәкәриә улы – һуғыш йылдары балаһы, дәшһәтле һуғыш барған 1944 йылда донъяға килгән. Уның хәләл ефете Мөнирә Усман ҡыҙына иһә 66 йәш тула. Типтәр тип йөрөтөлгән урамда йәшәй улар. Декабрь айында алтын туйҙарын билдәләйәсәк был парҙы һәр яҡлап та өлгө булырлыҡ матур, татыу, бәхетле ғаилә тип әйтергә була. 3 балаға ғүмер биреп, һәр береһенә үҙҙәре һайлаған һөнәргә эйә булырға ярҙамлашып, башлы-күҙле итеп, хәҙер инде 6 ейән- ейәнсәрҙең ҡыуаныс-шатлыҡтарына һөйөнөп йәшәйҙәр.\n“Ауылдың иң ҙур байлығы – уның халҡы” тигән һүҙҙәр бушҡа ғына әйтелмәгән. Ысынлап та, күптәр үҙҙәре йәшәгән ергә йәм, ҡот өҫтәй, йән өрә. Юлдыбай ауылында ла үҙ тырышлыҡтары менән матур итеп донъя көткән, башҡаларға өлгө булып торған ғаиләләр байтаҡ. Улар рәтенә бөгөнгө геройҙарымды ла индерер инем.\nНыҡлы ғаилә башлығы Ҡунысбаев Ғәли Зәкәриә улы – һуғыш йылдары балаһы, дәшһәтле һуғыш барған 1944 йылда донъяға килгән. Уның хәләл ефете Мөнирә Усман ҡыҙына иһә 66 йәш тула. Типтәр тип йөрөтөлгән урамда йәшәй улар.\nДекабрь айында алтын туйҙарын билдәләйәсәк был парҙы һәр яҡлап та өлгө булырлыҡ матур, татыу, бәхетле ғаилә тип әйтергә була. 3 балаға ғүмер биреп, һәр береһенә үҙҙәре һайлаған һөнәргә эйә булырға ярҙамлашып, башлы-күҙле итеп, хәҙер инде 6 ейән- ейәнсәрҙең ҡыуаныс-шатлыҡтарына һөйөнөп йәшәйҙәр. Ҡыҙҙары Миләүшә - башланғыс кластар уҡытыусыһы, Йәнбикәләре - фельдшер, улдары Илһам Өфөлә “Авто- Ағиҙел” берекмәһендә менеджер булып эшләп йөрөй. Тормошта күҙәткәнегеҙ барҙыр: балалар ата-әсәләренән күреп, өйрәнеп үҫә, улар тырыш икән, тимәк, ул-ҡыҙҙар ҙа тормошта юғалып ҡалмай. Ҡунысбаевтар ҙа балаларына яҡшы өлгө булып тора.\nМөнирә еңгә хаҡлы ялға сыҡҡансы 30 йыл төрлө тармаҡта эшләне - һауынсы ла, мәктәптә йыйыштырыусы ла булды, сөгөлдөр ҙә утаны. Әле лә буш тормай, гөрләп торған баҡса үҫтерә, кәзәләр һауып ҡаймағын айырта, ҡоротон, ҡымыҙын эшләй.\nҒәли ағай ҙа йәштән үк уңған була. 3 йыл армияла хеҙмәт итеп ҡайтҡас, электрик һөнәрен үҙләштерә. Кесе малай булараҡ төп йортта төпләнә. Оҙаҡ йылдар һөнәре буйынса эшләп, хаҡлы ялға сыға. Үҙ ҡаҙанында ғына ҡайнамай ул, һәр саҡ концерттарҙа ҡатнаша, йыш ҡына район сәхнәһендә лә сығыш яһай- уның йырлауын тамашасылар яратып ҡабул итә.\nАртислыҡ һәләте лә бар Ғәли ағайҙа, бына нисә йыл инде беҙҙең Юлдыбай ауыл мәҙәниәт йортонда эшләп килгән “Ҡайынтау” халыҡ театрында төп ролдәрҙә уйнай. Быйыл Х.Зариповтың “Их, кәләше лә, кәләше” спектаклендә хатта ике ролде башҡарҙы. Тик маҡтауға ғына лайыҡ уҙаманға әүҙем ҡатнашҡаны, үҙ ролен оҫта уйнағаны өсөн ҡиммәтле бүләк тә тапшырылды. Артабан да сәхнәне ташламаҫ, тип ышанабыҙ.\nМатур ғаилә – ауылым көҙгөһө\nЮлдыбай ауылының йәнә бер күркәм пары - ярты быуат элек ғаилә ҡорған Хәбирә Усман ҡыҙы менән Әхәт Хәмитулла улы Сәйетбаталовтар хаҡында ла яҙып үткем килә. Улар ҙы ла башҡаларға өлгө итеп ҡуйырлыҡ.\n“Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ” тигән мәҡәл тап Әхәт ағайға ҡағыла кеүек - узелда ла эшләй, “Искра” совхозында трактор ҙа йөрөтә, аҙаҡ трактористар бригадиры, хаҡлы ялға сыҡҡансы һәм сыҡҡас тағын да 3 йыл тирмәнсе булып эшләй...\nҮҙенең 78 йыл йәшәү дәүерендә 4 өй күтәргән кеше ул. Хәбирә еңгә 30 йылдан ашыу фермала эшләп, хаҡлы ялға сыҡты. Хеҙмәт дәүерендә алдынғы һауынсыларҙың береһе булды.\nСәйетбаталовтар 4 бала үҫтерҙе. Бөгөн улар төрлө һөнәр эйәләре булып эшләп йөрөйҙәр. Тик улдары Айрат ҡына, йөрәктәренә мәңге уңалмаҫлыҡ ауыр яра һалып, яҡты донъяларҙан иртә китте. Нишләйһең инде, донъя булғас төрлө хәлдәр була...\nОлоғайғас та күңел һалып донъя көтөүсе ғаиләләр һирәктер... Әхәт ағай менән Хәбирә еңгә үксәләренә баҫып килгән ҡартлыҡҡа бирешмәй, һаман да элекке ғәҙәт буйынса хеҙмәттән йәм табып, матур ғүмер итә. Күпләп һарыҡ тоталар, ҡош-ҡорттары ла күп, баҡсала еләк-емеш ағастары, сәскәләр үҫтерәләр.\nБына шундай уңған, тырыш ғаиләләр йәмләй Юлдыбайҙы! Күршеләш кенә йәшәгән алтын парҙарға артабан да күңел тыныслығы, һаулыҡ, бәхет юлдаш булһын!\nЯны Хвалын утары китапханасыһы.


22 декабрь — Башҡорт Википедияһы\n22 декабрь — григориан стиле буйынса йылдың 356-сы көнө (кәбисә йылында 357-се). Йыл тамамланыуға 9 көн ҡала.\n22 декабрь Викимилектә\nЕр: Бард (автор) йыры көнө.\nАҠШ: Һәләттәр көнө.\nЗимбабве: Берҙәмлек көнө.\nИндонезия: Әсә көнө.\nҺиндостан: Математика көнө.\nРәсәй: СССР (Рәсәй) хоккейының тыуған көнө.\nӘрмәнстан: Энергетиктар көнө.\nВьетнам: Ҡораллы көстәр көнө.\nКуба: Уҡытыусылар көнө.\nРәсәй: Пенсия фонды хеҙмәткәрҙәре көнө.\nҠораллы Көстәрҙең Гидрометеорология хеҙмәте көнө.\nУкраина: Дипломатик хеҙмәткәрҙәр көнө.\n1790: Рәсәй Империяһы ғәскәрҙәре Измаил ҡәлғәһен штурм менән ала.\n1857: Рәсәй Империяһында беренсе почта маркаһы сығарыла.\n1886: Ито Хиробуми Японияның беренсе премьер-министры итеп һайлана.\n1946: Мәскәү, Ленинград, Рига, Каунас һәм Архангельск ҡалаларында шайбалы хоккей буйынса СССР-ҙың беренсе чемпионатының тәүге уйындары үтә.\n1989: ГДР һәм ФРГ дөйөм дәүләткә берләшә.\n1990: Рәсәй Пенсия фонды ойошторола.\nҒәлиев Мансаф Нурый улы (1925), СССР-ҙың хәрби эшмәкәре, генерал-майор (1977). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. I дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ, III дәрәжә «Ҡораллы Көстәрҙә Ватанға хеҙмәт иткән өсөн» ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районы Яңы Ҡалмаш ауылынан.\nШамаева Светлана Сәми ҡыҙы (1955), СССР һәм Рәсәй рәссамы. 1991 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы.\nБатталова Гәүһәр Тимерхан ҡыҙы (1965), тележурналист, дәүләт хеҙмәткәре. 1988—2010 йылдарҙа «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы мөхәррире һәм баш мөхәррире, 2011 йылдан «Боронғо Өфө» тарихи-мәҙәни музей-ҡурсаулығы директоры. Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (2002), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2002).\nӘбдиев Рифғәт Фәйез улы (1926—6.04.2019), ғалим-философ, инженер. 1955 йылдан СССР Оборона министрлығының 4-се Үҙәк ғилми-тикшеренеү институты хеҙмәткәре, конструктор бюроһы начальнигы; 1978 йылдан Бөтә Союз машиналар эшләү ғилми-тикшеренеү институты хеҙмәткәре; 1983 йылдан Мәскәү урман университеты, бер үк ваҡытта 1996 йылдан Мәскәү техник университеты, 1995—2001 йылдарҙы Рәсәй Сит ил эштәре министрлығының Дипломатия академияһы уҡытыусыһы. Философия фәндәре докторы (1996).\nГорбанева Вера Александровна (1936), педагогик хеҙмәт ветераны. Көйөргәҙе районы мәктәптәренең элекке башланғыс синыфтар уҡытыусыһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1976). Сығышы менән ошо райондан.\nКовалёва Лиана Ароновна (1951), юғары мәктәп ветераны, ғалим-физик. 1974 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, 1976 йылдан өлкән ғилми хеҙмәткәр, 2003 йылдан — ғәмәли (прикладной) физика кафедраһы мөдире. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (2000). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юғары мәктәп (2020) һәм почётлы юғары һөнәри белем биреү (2006) хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2012).\nНафиҡов Рим Ғәфүр улы (1956), медцина өлкәһе ветераны, ғалим-невропатолог. 1984 йылдан УфНИИГПЗ-дың ғилми хеҙмәткәре, шул иҫәптән 2003 йылдан лаборатория мөдире, 2006 йылдан —өлкән ғилми хеҙмәткәр. Медицина фәндәре кандидаты (2001). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nБаһаутдинов Абрар Мөхәмәт улы (1917—31.01.1968), табип-хирург, 1956—1968 йылдарҙа Учалы район дауаханаһының баш табибы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған табибы (1965), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1961).\nОдиноков Виктор Николаевич (1937), ғалим-химик-органик, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1991), химия фәндәре докторы (1981), профессор (1984). Рәсәй Федерацияһының (1998) һәм Башҡорт АССР-ының (1987) атҡаҙанған фән эшмәкәре.\nФәрәхетдинова Мәнирә Әүхәт ҡыҙы (1947—30.03.2005), шағир, ғалим, физика-математика фәндәре кандидаты. 1999 йылдан Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союздары ағзаһы. Сығышы менән Белорет ҡалаһынан.\nҒәбитов Илдар Исмәғил улы (1963), ғалим-механик, юғары мәктәп һәм йәмәғәт эшмәкәре. 2008 йылдан Башҡорт дәүләт аграр университеты ректоры. Техник фәндәр докторы (2001), профессор (2003). Башҡортостан Республикаһының 4-се һәм 5-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2006).\nҠаҙаҡбаев Мөхәмәтйән Абдулла улы (1924—6.06.2017), йырсы, йыраусы, сәсән. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт традицион башҡарыу мәктәбенең сағыу вәкилдәренең береһе. «Вашшои» Бөтә донъя фольклор фестивалендә ҡатнашыусы (Осака ҡалаһы, Япония, 2000). «Йомабай Иҫәнбаев көндәре» республика халыҡ сәнғәте байрамы (Хәйбулла районы Аҡъяр ауылы, 1989), «Башҡорт халыҡ йыры» республика радиоконкурсы (Өфө, 1991; Гран при) лауреаты. II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985).\nХайбрахманов Рәшит Фәйзи улы (1939), мәғариф ветераны. 1998—2001 йылдарҙа Борай районы Яңы Киҙгән мәктәбе директоры. РСФСР-ҙың һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы.\n22 декабрҙә тыуғандар\n1823: Жан Анри Фабр, Франция этномологы.\n1858: Джакомо Пуччини, Италия композиторы.\n1887: Сриниваса Рамануджан, Һиндостан математигы.\n1937: Эдуард Успенский, СССР яҙыусыһы.\n1943: Пол Вулфовиц, АҠШ сәйәсмәны, Халыҡ-ара банк президенты (2005—2007).\n22 декабрҙә вафат булғандар\n1554: Алессандро Бонвичино, Италия рәссамы.\n1936: Николай Островский, СССР яҙыусыһы.\n2002: Рафаэль Сафин, башҡорт шағиры, драматург.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=22_декабрь&oldid=1102727 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 21 декабрь 2021 в 16:04\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:04 21 декабрь 2021 үҙгәртелгән.


Һирәк китаптар музейы — Башҡорт Википедияһы\nҺирәк китаптар музейы\n«Ғылым Ордасы» һирәк китаптар музейы — Ғылым ордасы (Ҡаҙағстан, Алма-Ата) комплексында урынлашҡан Ҡаҙағстан Фәндәр Милли академияһы музейы.\nҠаҙағстан Республикаһы Мәғариф министрлығының фән буйынса комитеты 2010 йылдың 1 июнендәге 35-ПР һанлы бойороғона ярашлы, музей һәм коллекцияларҙы һаҡлау, өйрәнеү һәм популярлаштырыу, фәнни, тарихи һәм мәҙәни мираҫты киң таратыу, «Ғылым ордасы» үҙәге ҡарамағында ғилми-тикшеренеү һәм мәҙәни-ағартыу эше алып барыу маҡсаты менән Һирәк китаптар музейы асылған.\nКоллекция ике йыл дауамында формалашҡан. Музей фондына 500-гә яҡын экспонат ҡарай, баҫманың булып ғалим-мәғрифәтселәр хеҙмәттәренең һәм ҡаҙаҡ ауыҙ-тел ижадының беренсе баҫма китаптары бар. Ул 2012 йылда Ҡаҙағстан Фәндәр академияһы бинаһында .үҙ ишектәрен аса.\nҺирәк китаптар музейы хеҙмәткәрҙәре ҡулъяҙма мираҫ һәм рухилыҡ, ҡулъяҙма китаптар һәм XX быуаттың беренсе яртыһы ҡаҙаҡ әҙәбиәте мәсьәләләре буйынса заманса тикшеренеүҙәр алып бара. Һирәк китапар фондтары менән эш тәжрибәһен өйрәнеү маҡсатында музей хеҙмәткәрҙәре 2012 йылдың ноябрендә Германияға барҙылар, Берлин Милли һәм Лейпциг дәүләт китапханаһында булдылар.\nМузей экспозицияһы Үҙәк ғилми китапханаһының боронғо ҡулъяҙмалар һәм раритеттар фондына нигеҙләнеп ойошторолған. Ул ҡаҙаҡ дала киңлектәре һәм унан ситтә барлыҡҡа килгән тарихи, мәҙәни һәм ғилми китаптар һәм ҡулъяҙмаларҙы үҙ эсенә ала. Маҡсаты — XIII—XX быуаттарҙағы социаль-тарихи әһәмиәткә эйә мәҙәни-тарихи мираҫты күрһәтеү. Музейҙа шулай уҡ интеллигенция тәүге «Алаш» баҫмаһының китаптары бар.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Һирәк_китаптар_музейы&oldid=879778 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:52 7 апрель 2019 үҙгәртелгән.


Дары баҙы (Азов) — Башҡорт Википедияһы\nДары баҙы (Азов)\nДары баҙы — Ростов өлкәһе Азов ҡалаһындағы XVIII быуат хәрби-инженерлыҡ сәнғәте ҡомартҡыһы. Азов тыуған яҡты өйрәнеү музейының филиалы. Федераль әһәмиәтле ҡомартҡы.\nРостов өлкәһе, Азов ҡалаһы\nАнатолий Александрович Горбенко\nДары баҙы Викимилектә\nМузейҙың адресы: Ростов өлкәһе, Азов ҡалаһы, Лермонтов урамы, 6.\nАзовтағы беренсе дары баҙы 1770 йылда дары һаҡлау өсөн төҙөлгән ағас йорт. Уның эсендә дарылы мискәләрҙе һалыу өсөн яһалған һикеләр. Был йорт 1797 йылдан һуң иҫкерегәнлек арҡаһында һүтелеп алынған.\n1799 йылда Изге Анна бастионындағы ағас баҙ урынында инженер Делаваль проекты буйынса кирбес мөгәрәп һалынған. Уның стеналарының ҡалынлығы метр ярым, бейеклеге — 12 метр, ә тәрәнлеге — 5 метр, һыйҙырышлығы — 60 тонна. Йорттоң түбәһе өс ҡат ыҫмала менән һыланған, балсыҡ һәм сирәм менән ҡаплап эшләнгән. Баҙға снаряд төшөп шартлаған саҡта бындай төҙөлөш шартлауҙы амортизацияларға мөмкинлек биргән.\nТөҙөлөштөң нигеҙе өсөн кирбесте, диңгеҙ ҡабырсаҡтарынан блоктар яһап, Азовта эшләгәндәр. Шундай уҡ блоктар менән йорттоң тышын да ҡаплағандар.\nАзов ҡәлғәһендә барлығы дүрт дары баҙы булған. Улар изге Петр, Полугар, Алексеевский ҡапҡалары янында һәм Изге Анна бастионында урынлашҡан булған. Тәүге өс дары баҙы хәҙерге вакытҡа тиклем һаҡланып ҡалмаған. Изге Анна бастионындағы дары баҙы ла 1806 йылда артиллерия хәрби келәтенә (цейхгауз) әйләндерелгән.\nЙортто һуңғы үҙгәртеп ҡороуҙар ваҡытында стеллаждарҙы һүткәндәр, бинаны ике ҡатҡа бүлгәндәр.\n1810 йылдан алып Азов ҡәлғәһе аҡрынлап ташландыҡ хәлгә килә башлаған. XIX быуатта баҙҙы бөтөнләй түбәһе ҡапланғансы ер менән күмгәндәр.\nХIХ—XX быуат башында Дары баҙына йәйгелеккә боҙ һалып ҡалдырғандар һәм аҙыҡ продукттарын боҙолоуҙан унда һаҡлағандар.\n1967 йылда Азов ҡалаһында «Дары баҙы» тигән музей асылған. Музейҙың экспозицияһында рәссам Арсен Чернышовтың «1696 йылда Петр I ғәскәрҙәренең төрөк ҡәлғәһе Азовты алыуы» тарихи диарамаһы ҡуйылған. Музейҙа артиллерия арсеналын һаҡлау ҡорамалдары ҡуйылған күргәҙмә эшләй, һуғыш ҡоралдары тарихын сағылдырыусы материалдар ҡуйылған.\nМузей ишеге алдында половецтарҙың таш һындары менән ҡурған төҙөлөп ҡуйылған, йорто янында XVII быуат аҙағында ҡойолған рус пушкаһы тора.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Дары_баҙы_(Азов)&oldid=675717 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 20 апрель 2017 в 16:39\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:39 20 апрель 2017 үҙгәртелгән.


Ейәнсура районындағы һөтсөлөк комплексының икенсе һулышы - Bash.News\nЕйәнсура районындағы һөтсөлөк комплексының икенсе һулышы\nЕйәнсура районындағы һөтсөлөк комплексының икенсе һулышы https://bash.news/news/86534_ejnsura_rajonynday_tslk_kompleksyny_ikense_ulyshy\n19 дек 2018, 20:44\nЯңы Себенле ауылына Европанан голштин-фриз тоҡомло таналар килтерелде. Дүрт йылға иҫәпләнгән күләмле проектты ғәмәлгә ашырыу өсөн Ырымбур өлкәһе инвесторы 457 миллион һум йүнәлтергә ниәтләй.\nӘле хужалыҡта һәр һыйырҙан уртаса 26 килограмм һөт һауыла. Яңы таналар һөт бирә башлағас, был күрһәткестәр тағы ла артыр, тип көтөлә. Башҡортостанға алынған сит ил малдарын беҙҙең ижади төркөм барып күрҙе.\nЕвропа илдәренән һатып алынған голштин-фриз тоҡомло таналар ниһайәт, Башҡортостан еренә аяҡ баҫты. Йөк автомобилдәре водителдәренә оҙон юлда бик һаҡ йөрөргә тура килгән. Сөнки 500-гә яҡын малдың барыһы ла быуаҙ, өҫтәүенә, хужалыҡ өсөн улар бик ҡиммәткә төшкән. Бер тананың хаҡы 160 мең һум самаһы. Шулай ҙа республикала мал һатып алыусыларға дәүләт тарафынан етди иғтибар бүленә. Был юлы ла инвестор түккән сығымдарҙың яртыһын тиерлек субсидия менән ҡаплаясаҡ.\nБер нисә йыл дауамында буш торған комплексты былтыр Ырымбурҙың "А7 АГРО" холдингы һатып алған. Ул ферманы тергеҙеү менән бер рәттән, ҡайтарыласаҡ таналар өсөн мал аҙығын да хәстәрләй. Был яҡтарҙа тәбиғәт шарттарының ҡырыҫ булыуын иҫәпкә алып, баҫыуҙарҙы һуғарыу системаларын да төҙөй. Шуға ла хужалыҡ киләсәктә йылына өс тапҡырға тиклем уңыш алырға йыйына.\nЕвропа илдәренән һатып алынған таналар бер ай дауамында Венгрияла яраҡлашыу үткән. Уларҙы сил ил, шулай уҡ Башҡортостан килгән ветеринарҙар даими тикшереп торған. Хужалыҡ етәкселеге әйтеүенсә, комплекс киләсәктә һөт йүнәлешендә әүҙем эшләргә ниәтләй. Яңы һыйырҙар йылына ун мең тоннанан күберәк һөт бирер тип көтөлә.\nДинар Кәлимуллин, "А7 Агро РБ" агросәнәғәт холдингының башҡарма директоры: “Йәй буйына реконструкция эштәрен башҡарҙыҡ. Оҙаҡ әҙерләндек. Европаға сығып тоҡомло таналар һайлап алдыҡ. Төп критерий – 10 литрҙан да кәмерәк һөт бирмәһендәр”.\nДүрт йылға иҫәпләнгән проектҡа ярашлы, инвестор Ейәнсура районына 457 миллион һум сарыф итергә ниәтләй. Быға тиклем ул Ҡужабәк ауылындағы һөтсөлөк-тауар фермаһын ремонтлап, 170 баш ҡара-сыбар тоҡомло таналар килтергән. Бөгөн хужалыҡ көнөнә һәр һыйырҙан 26 килограм һөт һауа. Был республикала иң юғары күрһәткестәрҙең береһе. Инвесторҙың килеүенә бигерәк тә урындағы халыҡ ҡыуанып бөтә алмай. Ситкә йөрөп эшләргә мәжбүр булған күп кенә кешеләр хәҙер урындағы хужалыҡты күтәреүҙә үҙ өлөшөн индерә.\nҒафар Вәлиев, мал ҡараусы: “Элек эш хаҡы урынына ашлыҡ бирәләр ине, хәҙер ай һайын теүәл аҡса түләп баралар”.\nҺуңғы технологияларҙы файҙаланған предприятие киләсәктә сеймал һатыуҙан китеп, һөт һәм ит ризыҡтарын тулыһынса эшкәртеп, магазин кәштәләренә әҙер ризыҡ рәүешендә сығарыуҙы күҙ уңында тота. Пландар ҙур, әммә улар барыһы ла ғәмәлгә ашырырлыҡ, ти инвесторҙар.\nМәктәп уҡыусылары телевидениеның цифрлы форматын өйрәнә\n16:03, 15 окт\nӨфөлә мәктәп балаларын ашатыу мәсьәләләре буйынса комиссия булдырылды\n12:38, 15 окт\nБөгөн Башҡортостанда федераль телевизион каналдарҙың аналог тапшырыуҙары туҡтатыла\n20:49, 14 окт\n15 октябрҙә ботә доньяла Халыҡ-ара ауыл ҡатын-ҡыҙҙары көнө билдәләнә\n18:09, 14 окт\nБөгөн Бөтә донъя стандартлаштырыу көнө\n16:14, 14 окт


Эсә халыҡ... » Башҡортостан гәзите\n3-08-2018, 00:03 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға\n“Эсә халыҡ. Һөйрәлеп йөрөп эсә. Концертҡа барырға аҡсаһы булмаһа булмай, ә бына эскегә таба. Ниндәй шыйыҡса бар – вис тамағына оҙата. Бит таҙарта торғанын да, тәҙрә йыуа торғанын да ҡарап тормай. Одеколонын да ғорлаһынан ғына еппәрәләр. Ошолай барһа, был халыҡтың киләсәге бармы икән?” Биш йәше тулған ҡыҙының тыуған көнөн ике аҙна ғына байрам итеп, сәсе-башы туҙған, йөҙө ҡарағыһыҙ булып шешенгән, күҙҙәре ҡыҫылған, һаҡал-мыйыҡ баҫҡан Ғабдулла, ауылдағы эскелек хаҡында бер ай элек әсенеп яҙа башлаған мәҡәләһен ослап ҡуйырға тип, тағы ҡулына ҡәләмен алды. Унан килгән тын алғыһыҙ әсе еҫ бөтә өйгә таралған. Шайтан алғыры нәмәкәй, был юлы ла оҙаҡ ултырырға тәҡәте етмәне. Иртәнге дауаһының тәьҫире бөтә башланы, ахырыһы, тышта йәйге селлә булһа ла, ул дер ҡалтырап өшөй башланы. Күп тә үтмәй, ҡулы ҡалтырап, ручкаһын тота алмай, уныһы иҙәнгә төшөп китте. Башы сатнап килә. Әйтерһең, өҫтөнән трактор менән тапатып үткәндәр.\n– Юҡ, былай булмай, мәҡәлә яҙам тип, үлеп ултыраһы башым юҡ, – тип үҙ алдына һөйләнде ул. – Берәү ни тигән әле, нимәнән ауырығанһың, шуның менән дауалан.\nҒабдулланың исем-шәрифе ҡулына әҙ-мәҙ гәзит тотҡандарға яҡшы таныш. Ауыл хәбәрсеһе ул. Быны раҫлаған махсус танытмаһы ла бар. Ҡыҙыл тышлы был документты ул түш кеҫәһендә һәр саҡ ғорурлыҡ менән ҡәҙерләп йөрөтә. Ҡунаҡ-фәләндә, кешеләр араһында кәрәкһә лә, кәрәкмәһә лә, ошо ҡыҙыл тышлы ҡатырғаһын килтерә лә сығара. Эргә-тирәһендәгеләр ҡыҙыҡһынып:\n– Нимә ул? – тип һораһа, Ғабдулла йөҙөнә ҡәнәғәтлек билдәләре сығарып, етди генә ҡиәфәттә уны уларҙың ҡулына һуҙа.\n– Мә! – унан ни әйтерҙәр икән тип серле генә ҡарап ҡуя. Был мәлдә ул ауылда үҙен президенттан да кәм тоймай. Тегеләре, яҙыуға күҙ йүгертеп:\n– У-у-у, һин бигерәк ҙур кеше, алдыңда артыҡ хәбәр ысҡындырыуы ҡурҡыныс, – тип, тегене шапыртып, иҫ киткес тигәндәй белдереп, башын һелккән була.\nНөктәне лә, өтөрҙө лә һанлап бармаған авторҙың яҙмаһын алдың да гәзиттә баҫтырҙың түгел. Шымартып, матурлап хәлең бөтә. Әүҙем хәбәрсенең ижад емешенә исем табырға ла ваҡыты ҡалмай. Шәп мәҡәләне шулай матурлай торғас, авторҙың үҙенең исем-шәрифе генә үҙгәртелмәй тороп ҡала.\nУрындағы хәл-ваҡиғаларҙы, ауыл тормошон, халыҡтың йәшәү рәүешен асыҡтан-асыҡ ҡурҡмай, дөрөҫлөктө яҙыуы менән ҡәҙерле уның мәҡәләһе. Тап шундай мәҡәләләр кешене уйландыра, тәрбиәләй, насар холоҡтарынан арындыра.\nҒабдулланың ҡәләмгә тотоноуы көтмәгәндә булды. Ул мәлдә ир-уҙаман күрше ауылдағы танышына бесән сабыша ине. Шулай төшкөлөккә туҡтанылар. Хужа бер һауыт сәмәйен гәзиткә төрөп ебәргән. Шешәне асып, бер рюмка һелтәгәс, сират еткәнсе тип, Ғабдулла гәзитте ҡараштыра башлағайны. Унда “Һеҙҙән хаттар көтәбеҙ” тигән һөйләмде күреп ҡалды. “Бәй, ни өсөн мин яҙмайым әле, ҡулдан килә торған эш” тип уйлап, бер нисә көндән мәҡәлә яҙып та ебәрҙе. Аҫтына телефонын да күрһәтте. Күп тә үтмәй, уға редакция һынлы редакцияның үҙенән ниндәйҙер ҙур кеше шылтыратты. Матур итеп иҫәнләште, яҙышып торорға ҡушты, шунан китте инде Ғабдулланың ижад шишмәһе йырылып. Бынан бер ай элек махсус биткә мәҡәлә яҙыуын һорағайнылар. Бына шуға һаман нөктә ҡуя алмай аҙаплана. Ижад эше һыйыр аҫты таҙартыу кеүек түгел икән шул.\nБерәй нәмә шунда ятмаймы икән, тип Ғабдулла һыуытҡыс эсен, өҫтәл аҫтын ҡараштырһа ла, тамсы ла дарыу таба алманы. Ҡатындың йәшергәне була торған тип шкафтарҙы аҡтарҙы, баҙға ла төштө. Унан икенсе бүлмәлә телевизор ҡарап ултырған улы Ансарға өндәште.\n– Улым, йүгереп кенә магазинға бар әле, үләм бит, берәй ярты алып килһәңсе?!\n– Атай, уға былай ҙа бурысың күп. Кисә һатыусы апай урамда киҫәтеп ҡайтарҙы. – Малайының былай тип әйтеүе Ғабдулланың асыуын ҡабартты.\n– Ниндәй бөтмәҫ бурыс ти ул. Теге ваҡыт ҡына түләгәйнем дә. Ҡара һин уны, йәлсемәгер нәмә, өҫтәп яҙалыр әле.\nҒабдулла ҡутарылып килгән башын ыуғылап тороп, башын күтәреп ҡараған ыңғайға, улының һаман ишек төбөндә тороуын күрҙе.\n– Бәй, һин һаман китмәнеңме ни? Ниңә аңшайып тораһың? Минең үлгәнде көтәһеңме? Мин һине ҡайтып етеп киләлер, тип уйлайым, – тине, асыуланып.\n– Нимә атай ҙа атай?! Әтеү Ғәзимә апайыңа бар. Уның фанфуригы бер ҙә бөтмәй.\n– Унан кисә генә алып торғайным бит!\n– Быныһына тиклем минең үлгәнде көтә. Хәҙер! – Ғабдулла һөйләнә-һөйләнә келәтенә инеп китте. Белә ул ҡайҙа нимә барлығын. Ниңә бая уҡ башына килмәгән. Теге ваҡыт ошонан әллә өс, әллә дүрт сиректе шым ғына алып елгәргәйне. Тағы берәү ҡалғайны һымаҡ.\nО-о-о! Бына ул! Ғабдулла мөйөштә ултырған бер сирек йүкә балын күреп, ҡысҡырып ебәрҙе лә, уны йәһәт кенә эләктереп алып, улына һондо.\n– Мә! Осоп ҡына йөрө.\n– Атай, уны күстәнәс итеп алып килделәр бит.\n– Өйрәтмә. Минең үлгәнде көтәһеңме! Әллә ошо бал минең баштан ҡәҙерлерәкме? Бар, йүгереп кенә! Бер аяғың — бында, икенсеһе — тегендә. Теге ғазраил килеп кермәҫ элек.\nБер ни ҡәҙәр ваҡыттан Ансар йүгереп ҡайтып инде. Ҡулындағы шешәне күргәс, Ғабдулланың ҡыуаныуы! Йәмрәйгән йөҙөндә шатлыҡ билдәләре күренде, ирендәре йылмайғандай ҡыбырланы.\n– Ах, үҙемдең улым, малаҙис та инде. Бына, исмаһам, ысын мужик үҫеп килә.\nҒабдулла ҡабаланып әжәл дарыуының бөкөһөн асты ла уны рюмкаға бүлт-бүлт итеп ҡойҙо, “һо” тип әйтте лә бер тынала уртлап та ҡуйҙы. Унан икмәген алып ҡапты, ауыҙ тирәһен ҡулының һырты менән һөртө.\n– Вәт әй, сәмәй тигәс тә сәмәй. Шәп бит, әй. Первашын биргән бит! Малаҙис. Былай булғас, йәшәйем әле. Әтеү үләмме тип торам. Йөрәгемдең әллә ҡайһы ере өҙөлөп килә ине бит.\nУнан йәнә берҙе уртланы, өсөнсөһөн... Бер аҙҙан хәбәрсегә ҡулына ҡәләм алырлыҡ бер сама хәл ингәндәй булды. Шул саҡ телефон шылтыраны. Редакциянан теге ваҡыт заказ биргән ханым ине. Ул мәҡәләһен иртәгәнән дә һуңламай ебәреүен үтенде.\n– Зинһар, тиҙерәк булығыҙ инде, ваҡыт ҡыҫа.\n– Ғәфү итегеҙ, теге ваҡыт уҡ яҙып ебәргән булыр инем дә, ҡатын ауырып, дауаханала ятты бит. Эргәһендә ултырырға тура килде, үлемдән саҡ ҡалды. Бик ҡатмарлы операция яһанылар. –Үҙенең хәбәренә үҙе ышанған Ғабдулланың тауышы ҡалтыранды, күҙ йәштәре килеп сыҡты.\n– Ярай, хәҙер үк яҙам да ебәрәм, -– тип вәғәҙә бирҙе ул.\nУл иҙәндән теге ручкаһын алып, йәнә өҫтәл янына ултырҙы. “Беҙҙең халыҡ ҡыҙыҡ ҡына, башына саҡ ҡына хәсрәт төшһә, шешәгә йәбешә. Ҡайһы берәүҙәр ҡайғыны баҫыуҙы араҡынан таба. Тормош былай ҙа матур. Шул йәшел йылан арҡаһында күпме кеше ҡырылды. Фәлән ҡатынынан айырылды, Төгән егермегә етмәҫтән ҡара ер аҫтына китте. Ярты ауыл шул ҡәһәрҙән ҡырылды. Ауылыбыҙҙа көрәшсе егет бар ине. Район һабантуйҙарында уға ҡаршы сығырға шөрләйҙәр ине. Үҙ ғүмерендә әллә егерме, әллә утыҙ тәкә алды. Шул бәһлеүәнде лә нимә йыҡты тиһегеҙме? Әлеге лә баяғы шул зәхмәтле нәмә. Ах, эсә бит халыҡ, эсә”...\nБыл юлы ла Ғабдулланың дауаһы оҙаҡҡа барманы. Күҙ алдында әллә шайтандар, әллә албаҫтылар йүгереште, бер йөнтәҫ нәмә елкәһенә менеп атланды. Тағы бер ҡойроҡлоһо бысаҡ тотоп киҙәнә башланы.\n– Үлтерәләр! Ана, ана киләләр. Мине һуйырға уйлайҙар.\nҒабдулла ултырған ултырғысын ҡулына алды ла ябырылып килгән теге аждаһаларға елләне. Тик ҡәһәрең, уныһы тәҙрәне селпәрәмә ватып, урамға сығып осто. Уның тауышынан ҡото осҡан балалары урамға һибелде.\n– Ҡайҙа балта-а-а-а? – Ул өй буйлап алаҡанлап, күҙенә аҡ-ҡара күренмәй нимәлер эҙләп йөрөй башланы. – Ана үлтерә, киләләр...\nИренең албаҫтылар менән аймаҡлашыуына күнегеп бөткән ҡатыны ғына сығып ҡасырға ҡабаланманы. Теге ваҡыт өйҙә имен тәҙрә ҡалмағайны. Унан һуң мейесте яңынан сығарырға тура килде. Был юлы ла шулай булып ҡуймаһын тип ҡурҡҡан ҡатыны уны тынысландырырға маташты.\n– Ғабдулла, Ғабдулла! Бирерһең кәрәгең, бирерһең. Иң тәүҙә, мә, ошоно йотоп ебәр әле. – Бисәһе йәшереп ҡуйған урынынан ынзыһын килтереп сығарҙы.\n– Үләм, үләм! – Бер аҙҙан шайтандарын еңгән батырҙың йөрәге тота башланы. Иҙәнгә һуҙылып ятты ла тәгәрәп йөрөргә тотондо.\n– Йөрәгемдең бер ҡылы өҙөлдө. Моғайын, бөгөн теге донъяға китеп барырмын. Мин үлһәм, зыяратҡа йыйын алкаштар эргәһенә ерләмәгеҙ. Анау ҡаялы ерҙә ҡалҡыуыраҡ урын бар бит, шунда ҡуйығыҙ. Ғүмерендә доға ҡыла белмәгән аллаһыҙҙар янында, ижадты аңламаған аңһыҙҙар араһында ятып, уларҙың гөнаһынан тамуҡта янаһым юҡ.\nХәбәрсенең үлеме оҙаҡҡа һуҙылыр ине лә, ярай әле ҡатыны йәһәт кенә телефон һандарын йыйып, таныш духтырын саҡыртты. Уныһы тиҙ үк килеп тә етте. Ғабдулланы карауатҡа һалып, бер нисә укол ҡаҙағас, ул сабый бала кеүек иҙрәп, тынысланып йоҡлап китте. Ҡатыны балаларына яңы уҡыу йылына тип төйнәп ҡуйған аҡсаһының бер өлөшөн һыҙлана-һыҙлана табипҡа сығарып тотторҙо.\nНисә төн буйы йүнле йоҡо әҫәре күрмәгән ғаиләне ете төн уртаһында тағы тауыш уятты.\n– Үләм, үлтерәлә-ә-ә-әр! Ана балта менән киләләр, башты өҙөргә итәләр. Бында һеҙгә бирешеп торорға ней. Хәҙер үҙегеҙҙе ҡыйратам. – Ҡулына утын киҫәге эләктергән Ғабдулла бөтә көсөнә шифоньерҙы төйгөсләй, унан ҡатыны яңы ғына кредитҡа алып ултыртҡан телевизорға – бах! Ул селпәрәмә килеп ҡойолдо.\n– Бына һеҙгә, бына һеҙгә! Үлтерәм!\nЙөрәге табанына төшкән балалары өҫтөнә лә кейеп тормай урамға сығып йүгерҙе. “Бынан былай ғына ҡотолоп булмай, өйгә ут төртөп ебәрмәһә ярар ине”. Ҡатыны йәһәт кенә “Ашығыс ярҙам” һандарын йыйҙы. Ярай әле улары бензин юҡ тип торманы, ваҡытында килеп етте. Бәлки, юлға киткән сығымды был ауырыуҙан унлата ҡайтарасағын уйлағандарҙыр. Ғабдулланы район үҙәгендәге дауахананың наркология бүлегенә алып барып һалдылар. Бында дауаланыу бушлай түгел икән. Ирен кеше итеү өсөн теүәл утыҙ мең һум һоранылар. Ҡатыны әле бер, әле икенсе туғанынан был аҡсаны көскә йыйып алды. Дауаханала теүәл бер аҙна үткәндән һуң, редакциянан шылтыраттылар, теге мәҡәләне тиҙерәк ебәреүен һоранылар.\n– Яҙыуын-яҙып бөткәйнем дә, ебәрергә өлгөрмәнем. Улым ҡаты ауырып китеп, дауаханаға һалып ҡуйҙылар. Саҡ үлемдән ҡалды бит. Бына әле лә эргәһендә ауыҙына һыу һалып ултырам. – Ғабдулланың тауышы ҡалтыранды.\nӨс аҙнанан дауахананан шалҡан кеүек таҙарып, ҡорһаҡ, икенсе эйәк үҫтереп сыҡты Ғабдулла. Уттай ҡыҙыу эш мәлендә ҡатыны уға йә тәмәке, йә ашарына ташып, эт арманһыҙы булды. Күрше-күләндән оят булыр, тип кеше яллап бесән эшләтте.\nТаныш-тоношона, ҡатынына ул гел бер һүҙҙе тылҡыны:\n– Ошонан ары ауыҙыма грамм араҡы алһам! Бында алкаш кеше барҙыр шул. Бына икмәк менән, әсәйем менән ант итәм.\nТеүәл ике ай тигәндә, Ғабдулла теге мәҡәләһен тәки осланы. Унан ҡат-ҡат уҡыны, уҡыған һайын йөҙөнә ҡәнәғәтлек билдәләре сыҡты. Үҙ алдына:\n– Һай, шәп булған! “Бишле”, – тине. – Яҙғас, шулай яҙырға кәрәк. Тетрәнеп, илап уҡыһындар!\nБер аҙҙан мәҡәлә гәзиттә баҫылып сыҡты. Уныһын Ғабдуллаға ауыл китапханаһында эшләгән ҡыҙыҡай әйтте. Ә иң шәбе алда ине – хеҙмәте өсөн алған гонорарының бер өлөшөн ул йыйылған бурысына түләне лә ҡалғанына йәнә бер шешә әллә ниндәй шыйыҡса алып ҡайтты. Автор шатлығынан мәҡәләһен йыуырға ултырҙы. Сираттағы байрам да оҙаҡҡа һуҙылды. Теүәл ике аҙна йыуҙы уны. Был ваҡытта барлыҡ ауылдың тиерлек ҡапҡаларын шаҡыны. Ана үләм, бына үләм тип, тегенән бер рюмка, икенсенән икене теләнселәне.\n– Әсәйем үлергә ята, дауаханаға алып барырға аҡса кәрәк ине.\n– Бисәкәй яман ауырыуға тарыны.\n– Ҡыҙыҡайҙың тыуған көнө...\nБөтә ауылды тетеп, эттәрҙе ырылдатып йөрөп дауаланған Ғабдулла бер көн ахырҙа кеше рәүешенә инде лә, тағы иңбашына илһам ҡошо ҡунып, шәп мәҡәлә яҙырға ултырҙы. Был юлы ул теге ваҡыт үлемдән ҡотҡарған дан ғаилә хаҡында һыҙмаҡлай ине.\nЯҢЫЛЫҠТАР АРХИВЫ Август 2018 (203)


Баланың температураһын нисек төшөрөргә? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Баланың температураһын нисек төшөрөргә?\nБаланың температураһын нисек төшөрөргә?\nАйырым сығырға мөмкинлегебеҙ булмағас, ҡайны-ҡәйнәм менән бергә йәшәйбеҙ. Татыу ғына йәшәргә теләһәк тә, ҡайһы ваҡыт бәхәсләшеп тә китәбеҙ. Яңыраҡ йәш ярымлыҡ балабыҙ һалҡын тейҙереп, температураһы күтәрелде. Ҡәйнәм, бөтә балаларымды шулай дауаланым, тип, ейәнсәрен һыу менән шыйығайтылған һеркә менән ыуырға теләгәйне, мин быға юл ҡуйманым, ҡыҙыма температураны төшөргән дарыу эсерҙем. Баланы тыуғандан алып “химия” менән ағыулайһығыҙ, тип, ҡәйнәм миңә асыуланды. Әсәйемә зарланып шылтыратҡайным, ул да ҡоҙағыйын яҡлашты: “Мин дә һинең температураңды шулай төшөрә торғайным”. Ҡыҙымдың өләсәйҙәре хаҡлымы ни?\nСәриә. Өфө ҡалаһы.\nПедиатрҙар раҫлауынса, өләсәйҙәр был осраҡта яртылаш хаҡлы. Йәғни баланың температураһын төшөрөү өсөн уны эске кейемгәсә сисендереп, тәнен ыуыу – бик яҡшы физик ысул. Әммә бының өсөн мотлаҡ тик йылымыс һыу ҡулланырға кәрәк! Һыуға һеркә йәки араҡы ҡушыу бигүк дөрөҫ түгел, сөнки баланың ағыуланыуы, тиреһе яныуы бар.\nТеманы дауам итеп, температураның күтәрелеүе нормаға ярашлы физиологик процесс икәнен иҫегеҙгә төшөрәбеҙ. Шул рәүешле организм инфекцияға ҡаршы көрәшә. Тәне ҡыҙыу булып та, бала үҙен яҡшы тойһа, табиптар юғары температураны төшөрөргә ашыҡмаҫҡа кәңәш итә. Температура 38,5 градустан артһа ғына уны төшөрөү буйынса саралар күрергә кәрәк, тиҙәр. Әгәр ҙә баланың берәй ҡасан фебриль тартышыуҙары булһа, температураны төшөрөү мотлаҡ!\nҺәм, иң мөһиме: әгәр ҙә юғары температура ваҡытында баланың аяҡ-ҡулдары һыуыҡ булһа, өшөп ҡалтыранһа, тиреһендә “мәрмәр” биҙәк барлыҡҡа килһә, тиҙ арала табип саҡырығыҙ!\nТемператураны төшөргәндә балаға күберәк шыйыҡса эсерергә кәрәклеген онотмағыҙ.\nСығыу ваҡыты 27-04-2017, 11:33 | Ҡаранылар: 311\nБыйылғыһы айырыуса ҡурҡыныс


“Сәләмәтлек поездары” ауылдарға ашыға\n13 Май , 21:00\n“Сәләмәт республика – сәләмәт төбәк” акцияһы барышында “сәләмәтлек поездары” республиканың бөтә райондарында ла буласаҡ: ауыл кешеләре табип-белгестәрҙә консультация, тәүге медицина ярҙамы ала, медицина тикшереүе үтә аласаҡ.\n“Сәләмәт республика – сәләмәт төбәк” акцияһы барышында “сәләмәтлек поездары” республиканың бер районын да ситләп үтмәйәсәк: ауыл кешеләре табип-белгестәрҙә консультация, тәүге медицина ярҙамы ала, медицина тикшереүе үтә аласаҡ.\nАкцияла күсмә Сәләмәтлек үҙәктәре, флюорографтар һәм маммографтар, күсмә ФАП-тар, шулай уҡ Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһының һәм Республика кардиология үҙәгенең диагностика үҙәктәре ҡатнаша.\nТабиптар бригадаларына терапевт, хирург, акушер-гинеколог, онколог, кардиолог, офтальмолог, уролог, невролог, стоматолог, эндокринолог һәм башҡа белгестәр инә.\nАкция башланғандан алып әлегә тиклем 8 582 кеше ҡаралған. 6 267 тикшереү, шул иҫәптән 4 136 флюорография, 2 131 маммография үткәрелгән.\n822 кешенең ҡанында шәкәр кимәле юғары булыуы, 809-ында – холестерин күплеге, 1 196-һында – күтәренке ҡан баҫымы, 727-һендә артыҡ ауырлыҡ асыҡланған.\n744 кешелә социаль әһәмиәткә эйә сирҙәр билдәләнгән: 509-ының йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарына тарыуы беленгән, 44-ендә - яман шеш үҫешеүенә, 189-ында - шәкәр диабетына, икәүһендә туберкулез барлығына шик тыуған.\nБыл ауырыуҙарҙың бөтәһе лә йә дауаланыуға, йә артабан тикшерелеүгә ебәрелгән.\n296 сырхау Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһына тикшерелеүгә, 41-е шунда уҡ дауаланыуға, 17 кеше кардиология үҙәгенә коронароангиография үтергә оҙатылған.\nБригадалар алты районда график буйынса эшләй:\n– Өфө маршруты әле Ҡырмыҫҡалы районында эшен тамамлауға яҡынлаша (16-17 майҙа – БишауылУнғар ауылында, 18 майҙа – Илтуғанда, 19-20 майҙа Николаевкала ҡабул итәсәктәр);\n– Дыуан маршруты Ҡыйғы районында эшен теүәлләп килә ( 16-18 майҙа – Абзай ауылында, 19-20 майҙа Ләүзәлә ҡабул итәсәктәр);\n– Нефтекама маршруты Ҡариҙел районында эш башлай (16 майҙа – Подлубово ҡасабаһында, 17 майҙа – Артакүл ауылында, 18 майҙа – Иҫке Иткүстелә, 19 майҙа – Тайҡашта, 20 майҙа Үрештә ҡабул итәсәктәр);\n– Октябрьский маршруты Шаран районында эшен тамамлай (16-18 майҙа – Салмалы ауылында, 19-20 майҙа Саҡтыла ҡабул итәсәктәр);\n– Стәрлетамаҡ маршруты Ишембай районында эш башлай (16-18 майҙа – Петровское ауылында, 19-20 майҙа Маҡарҙа ҡабул итәсәктәр);\n– Белорет маршруты Учалы районында эшен теүәлләй (16-18 майҙа – Уральск ауылында, 19-20 майҙа Ахунда ҡабул итәсәктәр).\nБөтә алты маршрут та ауылдарға график буйынса бара. Акцияға 156 белгес йәлеп ителгән, йәмғеһе 26 күсмә комплекс йүнәлтелгән.\nБелгестәргә алдан яҙылыу кәрәкмәй – улар халыҡты “йәнле сират” буйынса ҡабул итә.\nФото БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы сайтынан.


“Суд ултырышы – эшебеҙҙең бер өлөшө генә” » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » “Суд ултырышы – эшебеҙҙең бер өлөшө генә”\n“Суд ултырышы – эшебеҙҙең бер өлөшө генә”\nҠайһы берәүҙәрҙең кем булып эшләгәнен бер ҡараштан белеп, тойоп була. Мәҫәлән, йырсы-бейеүселәрҙең артислығы, маңлайҙарына уҡ яҙылмаһа ла, “йондоҙлоҡтары” барыбер әллә ҡайҙан үҙе тураһында ҡысҡырып, белдереп тора; уҡытыусыларҙы үҙен тотошонан, һөйләшеү манераһынан, кейеменән танырға мөмкин. Ә тал сыбығындай нәҙек, һомғол кәүҙәле, асыҡ йөҙлө Алһыу Харисованың ниндәй һөнәр эйәһе булыуын анһат ҡына белерлек тә түгел. Кеше алдында үтә тыйнаҡ һәм тотанаҡлы, яҡындары, дуҫтары араһында алсаҡ һәм көләкәс һылыу иһә туғыҙ йыл Учалы ҡалаһында мирауай судья вазифаһын башҡара. Бер уйлаһаң, әллә ни күп тә түгел кеүек, ләкин Алһыу Айрат ҡыҙы ошо осорҙа үҙен ғәҙел һәм намыҫлы судья итеп танытып өлгөрҙө. Мирауай судьяларҙың ҡарамағында – юл хәрәкәте, һалым һәм йыйымдар, тирә-яҡ мөхитте һәм милекте һаҡлау өлкәләрендәге административ хоҡуҡ боҙоуҙар хаҡындағы эштәр. Бынан тыш, улар балалар менән бәйле бәхәстәр булмаған осраҡта никах тарҡатыу, дәғүә хаҡы 50 мең һумдан артмағанда уртаҡ мөлкәтте бүлеү, алимент түләтеү кеүек граждан эштәрен дә ҡарай. Ҡайһы бер енәйәт эштәре лә мирауай судья ҡарамағына тапшырыла. Йәғни вазифа ни тиклем абруйлы булһа, шул сама етди һәм яуаплы ла. Һәр хәлдә, йәш юристар күҙаллаған романтикаға бында бөтөнләй урын юҡ.\n– Судья булып эшләү, ысынлап, анһат түгел, – тине һүҙ башында Алһыу Айрат ҡыҙы. – Үҙ ҡатмарлыҡтары, ауырлыҡтары етерлек. Күпселектә административ хоҡуҡ боҙоуҙарҙы ҡарайбыҙ. Хәйер, көн дә әллә күпме эште тикшерергә тура килә, кемдәр генә был конвейерҙан үтмәй: эсеп руль артына ултырған йәки юл ҡағиҙәләрен боҙған дыуамал водителдәр, ваҡытында һалым түләргә йәки һалым декларацияһын тултырырға онотҡан эшҡыуарҙар, сетерекле хәлгә эләккән балалар, айырылышырға килгән ир менән ҡатын... Ҡайһы берәүҙәр, судьяның эше еңел, тип уйлай, йәнәһе лә, мантияһын кейә лә, судҡа килеүселәрҙе тыңлап, үҙ ҡарарын сығара ла, сүкеше менән таҡылдата һуғып, ҡайта ла китә. Юҡ. Суд ултырышы – эшебеҙҙең бер өлөшө генә, ни бары айсбергтың һыуҙан күренгән түбәһе. Сөнки төп эш яңғыҙ кабинетта ултырғаныңда башҡарыла. Ул да булһа ҡағыҙ эше. Документация тултырыу күп ваҡытты ала. Судьяның ярҙамсыһына ла, секретарға ла эш етерлек. Шуға ла ял, байрам көндәре менән иҫәпләшмәй, эшеңә төңөлөп ултырған саҡтарың күп була.\n– Кешеләр, ғәҙәттә, ғәҙеллек эҙләп, һеҙҙең йөҙҙә яҡлау табырға өмөтләнеп, судҡа мөрәжәғәт итә. Табалармы уны һеҙҙә?\n– Һүҙ ҙә юҡ, әлбиттә, судтың ҡарары законлы ла, ғәҙел дә булырға тейеш. Ләкин әгәр ҙә хаҡлы яҡ тейешле дәлилдәр күрһәтмәһә? Судья, ни тиклем кешелекле, ғәҙел булмаһын, ҡоро һүҙгә генә ышанып, ҡарар сығара алмай. Кешеләр шуны тулыһынса аңлап етмәй һәм судтың ҡарары менән риза булмаған саҡта, һеҙ барығыҙ ҙа һатылғанһығыҙ, һатлыҡ йәндәр, тип йөҙҙән дә алыуҙары ихтимал. Һин бар күңелеңде һалып, көнө-төнө эшең менән булғанда, шундай яман һүҙҙәрҙе ишетеүе, әлбиттә, ҡыйын. Ҡағиҙә булараҡ, тәғәйен һине түгел, ә тотош системаны күҙ уңында тотоуҙарын аңлайһың, ләкин тап һинең йөҙгә бәреп әйтәләр бит. Һәм тотош системаны ла бер ҡалыпҡа һалыу дөрөҫ түгел, сөнки беҙҙә күпселек – бик намыҫлы, лайыҡлы кешеләр. Беҙҙең һәр ҡарарыбыҙ законға нигеҙләнгән, һәр фекеребеҙ закон менән нығытылған. Ҡарарҙы сығарғанда мотлаҡ дәлилдәргә таянабыҙ. Үкенескә күрә, юридик белеме етмәү сәбәпле, дәлилдәрҙе етерлек тупламауҙары арҡаһында ҡайһы ваҡыт кешеләр, хаҡлы булһа ла, судта еңелеп ҡала. Уларға ярҙам итергә хоҡуғыбыҙ юҡ, сөнки беҙ ниндәйҙер кимәлдә битараф арбитрҙар ғына, адвокат түгелбеҙ. Дәлилдәрҙе йыйыу беҙҙең бурысҡа инмәй, ул һәр кемдең үҙ эше. Шуға ла эш судҡа барып еткәндә, судья объектив ҡарар сығарһын өсөн, кәрәкле дәлилдәр базаһын йыйырға, тупларға кәрәк. Был осраҡта юғары квалификациялы юристың ярҙамы артыҡ булмаясаҡ.\n– Икһеҙ-сикһеҙ күренгән эштәр араһында Һеҙҙең өсөн ҡайһыһы иң ҡатмарлыһы?\n– Бәлиғ булмаған балаларға ҡағылышлылары. Йөрәккә ҡаҙала улар. Судҡа килгән балаға ҡарап, уның ниндәй ғаиләлә, ниндәй мөхиттә тәрбиәләнгәнен хаталанмайынса әйтеп була. Уларҙың бит эсендәгеһе – тышында, алдап, йәшереп өйрәнмәгәндәр, нисек бар – шул килеш килеп баҫалар. Бәлиғ булмаған балаларға ҡағылышлы эштәрҙе ҡарай торғас, һәр бала өсөн атай тәрбиәһенең ниндәй оло әһәмиәткә эйә булыуын аңланым. Атайҙың һөйөүе, яҡлауы кешегә ғүмерлеккә етерлек көс, ышаныс бирә. Атай һөйөүенән, яҡлауынан, һаҡлауынан мәхрүм балаларҙың күңелендә ниндәй бушлыҡ булыуын күҙ алдына ла килтереүе ҡурҡыныс. Бәлки, ошо бушлыҡты тултырырға маташып, улар яҙыҡ юлға баҫалыр, хаталаналыр. Ғөмүмән, тулы ғаиләлә һөйөлөп, яҡлаулы булып үҫкән балаларға уңыш, бәхет үҙе йылмая, улар тормош юлынан ышаныслы атлай. Бәлиғ булмағандарҙың эшен ҡарағанда үтә һаҡ ҡыланырға, ауыҙыңды үлсәп асырға, һәр һүҙеңде самаларға кәрәк. Иң мөһиме – балаға зыян килтермәҫкә.\n– Балалар, уларҙы тулы ғаиләлә тәрбиәләү темаһына ҡағылғас, айырылышыуҙар проблемаһын да урап үтеп булмай. Статистика мәғлүмәттәренән күренеүенсә, Башҡортостанда былтыр, 2016 йылда, никахлашыу тураһында 25 323 акт теркәлһә, 15 646 ғаилә тарҡалған...\n– Әле миндә лә “айырылышыу көндәре” башланды – көнөнә кәмендә бер никахтың тарҡалыуына шаһит булырға тура килә. Уйлауымса, күптәр, мотлаҡ айырылышырға, тип түгел, ә ғаиләне һаҡлар өсөн, инде ни эшләргә белмәй, батып барыусы һаламға йәбешкәндәй, беҙгә килә. Мәҫәлән, эскән ир аҡылға килһен, уйланһын, ҡурҡһын, тип ҡатын айырылышырға ғариза яҙа. Ә бит күп ғаиләне һаҡлап алып ҡалырға мөмкин. Ир менән ҡатынға ваҡытында ғаилә психологына мөрәжәғәт итергә ине ул. Процесс ныҡ тәрәнәйгәс, бер-береһенең күңелен яралап бөткәс кенә, улар судҡа килә. Мин психология буйынса белгес түгел, психологик кәңәштәр бирә алмайым. Ләкин ир менән ҡатындың үҙ-ара мөнәсәбәте буйынса эшләргә теләгәнен күрһәм, әлбиттә, уйланырға өҫтәмә ваҡыт билдәләп, психологҡа барырға кәңәш итәм. Һуңынан ғаризаларын кире алһалар, ысын күңелдән улар өсөн ҡыуанам. Әйткәндәй, барыһы ла тиерлек айырылышыуҙың сәбәбен холоҡтарҙың тура килмәүенә һылтаһа ла, төп сәбәп – эскелек ул. Йәш ғаиләнең айырым торлағы булмауы, туған-тыумасаның йәштәрҙең тормошона артыҡ ҡыҫылыуы ла ғаиләнең тарҡалыуына килтерә. Айырылышыуҙарҙы анализлағанда, шул да күренә: егерме-утыҙ йәшлектәр күпселектә ғаилә ҡорорға әҙер түгел, сөнки аралаша, килешә, мөнәсәбәт ҡора белмәйҙәр, ир һәм ҡатын ролдәренә яуап бирергә теләмәйҙәр. Мәҫәлән, йәш ҡатын ғаиләлә баш булырға ынтыла, власть өсөн ысын мәғәнәһендә алыша, ирен бөгөп һалырға тырыша. Бөгөлмәһә, айырылышырға судҡа ғариза килтерә. Бер йәш ҡатын айырылышыу сәбәбен йәшереп торманы, ирем миңә буйһонорға теләмәй, тип асыҡтан-асыҡ ярып һалды. Кәләше уны һанламаған осраҡта, быға түҙә алмаған йәш ирҙәр ҙә ғариза яҙып, айырылышыу һорай. Ә бына өлкән йәштәгеләрҙең айырылышыу сәбәбе “буш ҡалған оя” синдромына бәйле. Йәғни, балалары үҫеп бөткәс, ир менән ҡатынды башҡа бер ни ҙә бәйләмәй. Уларҙың уртаҡ уй-маҡсаттары, хыялдары юҡ, күңелдәре менән бер-береһенә үтеп инә алмағандар, булмыштары менән сит кешеләр. Бала хаҡына ғына бергә ғүмер иткәндәр. Был да аяныслы күренеш.\nЭлек, ирҙәрҙең яуапһыҙлығы арҡаһында ғаиләләр тарҡала, тип уйлай торғайным. Ә хәҙер ҡатын-ҡыҙҙың психологик йәбер менән булышыуына шаһитмын. Тимәк, йәмғиәттә ир менән ҡатындың ролдәре буталған, ҡыҙҙарға һәм малайҙарға тәүҙән үк хаталы йүнәлеш бирелә, ғаилә институтының ҡиммәте юғала бара. Ғаиләне һаҡлар өсөн хәләл ефетең менән даими рәүештә һөйләшеп килешергә кәрәк, телеңде, нәфсеңде тыйырға. Юғиһә ир менән ҡатын үҙ-ара дәғүәләр, талаптар менән генә һөйләшә бит! Унда ҡайҙан аңлашыуға урын булһын?!\nҠатын-ҡыҙға айырым әйтер һүҙем бар. Элек өлкәндәр ҡыҙҙы, кейәүгә сыҡты, тимәгән, ә, тормошҡа сыҡты, тигән. Уйлап ҡарағыҙ, ниндәй оло мәғәнә һалынған был һүҙҙәргә! Рус милләтле дуҫтарыма шул турала әйткәйнем, улар ҙа халыҡтың ни тиклем тәрән аҡыллы, дөрөҫ һүҙҙәр ҡулланыуына шаҡ ҡатты. Ҡатын-ҡыҙҙың ғүмерендә иң төп проект – карьера түгел, ә ғаилә! Кейәүгә сыҡҡас, ҡатын-ҡыҙ бар белемен, оҫталығын, һәләтен тормош ҡороуға, йәғни ғаилә ҡороуға, уны һаҡлауға йүнәлтергә тейеш. Тап ғаиләлә ҡатын кеше үҙенең бар күңел байлығын, аҡылын асырға һәм шул мөхиттә иренә терәк булып, балаларын үҫтерергә бурыслы.\nАйырылышыу – ҡайғы ул. Суд ултырышы мәлендә лә, күҙгә күренмәһә лә, ул ҡайғы тын алырға ҡамасаулап, йөрәккә ауыр йөк булып ятып, һауала аҫылынып тора. Ә шуның эсендә ҡайнарға мәжбүр булған балаларға нисек йөрәк яраһын ямап, артабан йәшәп китергә? Шуға ла тәүҙән үк үҙ ишең менән ҡауышып, мөхәббәтле тормош ҡорорға, ғаиләләге татыулыҡты, бер-береңә һөйөүҙе, ихтирамды, ҡыҙыҡһыныуҙы һаҡларға яҙһын, тим.\n– Һеҙгә, кеше хәленә инеүсән йәш ҡатынға, көн дә башҡалар яҙмышына ҡағылышлы мәсьәләләрҙе хәл итеү еңел түгелдер. Нисек уйлайһығыҙ, власть структураһы вәкиле булған судьяға тәү сиратта ниндәй сифаттар хас булырға тейеш?\n– Беҙҙең төп сифаттар – сабырлыҡ һәм тотанаҡлыҡтыр, тим. Ниндәй генә хәлдә лә (ә бында ҡайһы ваҡытта шундай тетрәндергес драмалар ҙа була!) үҙеңдең хис-тойғоларыңды тышҡа сығарырға ярамай. Кемгәлер ҡаршы булһаң да йәки, киреһенсә, кемгәлер теләктәш булһаң да, быны күҙ ҡарашың менән дә, һүҙең менән дә белдерергә хоҡуғың юҡ. Һәр кем менән үҙеңде әҙәпле тоторға бурыслыһың. Субъектив баһанан ситләшеп, эште тик закон күҙлегенән генә сығып баһаларға кәрәк. Судья һөнәре, оло яуаплылыҡтан тыш, бихисап сикләү ҙә талап итә. Һин һәр кем менән дә аралаша алмайһың, аралашыу ҡоро бик тар. Һәр яҡлап абруйлы булырға, һәр кемдә ихтирам уятырға тейешһең. Эшебеҙҙә ихтыяр көсө, эске ныҡлыҡ талап ителгәс, үҙеңдән-үҙең ҡоро сохарыйға ла әйләнеүең бар. Эш башлаған осорҙа был процесс мине лә урап үтмәне. Дуҫтарым бер заман, судья тоныңды ҡалдыр әле, тип әйтә башланы. Ысынлап, аралашҡанда аңғармаҫтан судья алға килә лә сыға, килә лә сыға. Бынан ҡотолор өсөн мантияны сисеү менән үҙемде ҡәҙимге кеше кеүек тоторға өйрәндем. Отпускымды тәбиғәт ҡосағында, дуҫтарым араһында үткәрергә тырышам, ябай нәмәләрҙән дә ҡыуаныс алып йәшәйем. Был йәһәттән минең өсөн судья Аймара Сәйфуллина өлгө. Ул – һоҡланғыс, бар йәһәттән ихтирамға лайыҡ кеше. Ошоғаса бар ваҡытымды, энергиямды, көсөмдө тик эшкә генә бирә торғайным, уның өлгөһө арҡылы тормоштоң башҡа йәмле яҡтарын да күрҙем.\nБаныу ҠАҺАРМАНОВА әңгәмәләште.\nP.S. Өлкәнәйгән һайын алдымда офоҡтарҙың киңәйеүен тоям, йәшәгән һайын йәшәгем килә, тигән Алһыу Харисова, форсаттан файҙаланып, әңгәмә һуңында гәзит уҡыусыларға, матур, намыҫлы, ғәҙел йәшәгеҙ, тип өндәште: “Барыһы ла кире әйләнеп ҡайта”.\nСығыу ваҡыты 4-04-2017, 16:27 | Ҡаранылар: 337


11 Декабрь 2010, 17:50\nӨфөлә Президент лицейы асылыуы ихтимал. Был турала БР Дәүләт Йыйылышы – ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачевтың уҡытыусылар – Башҡортостандың муниципаль берәмектәре вәкәләтле органдары депутаттары менән осрашыуында БР мәғариф министры урынбаҫары Владимир Аристархов хәбәр итте. Талантлы балалар һаны буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында алдынғы урындарҙы биләй, шунлыҡтан Мәғариф министрлығы ошондай тәҡдим менән Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленә мөрәжәғәт иткән.\nБашҡортостан үҙәк һайлау комиссияһының сираттағы ултырышында төбәктең 67 территориаль һайлау комиссияһының яңы составы ойошторолдо. Һайлау тураһында закондарға ярашлы, уларҙың вәкәләтлек срогы – биш йыл. Бөтә комиссияларға рәйестәр тәғәйенләнде, территориаль һайлау комиссияларының яңы составына 624 кеше инде.\n«Россия – 1» телеканалының «Уфимское Времечко» программаһы журналистары урманда яраҡлылыҡ ваҡыты бөтмәгән «МоноГриппол плюс» дарыу препараттары складын тапҡан. Был препарат былтыр «сусҡа киҙеүе» тип аталған юғары патогенлы H1N1 вирусына ҡаршы көрәшеү өсөн етештерелгән булған. Әлеге ваҡытта был хәлдең сәбәптәрен Өфө ҡала хакимиәтенең һаулыҡ һаҡлау идаралығы ҡарамағында ойошторолған махсус комиссия асыҡларға маташа, эште баш ҡаланың Калинин районы прокуратураһы үҙ контроленә алған.\nЯңыраҡ ҡына «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Салауат Ғайсин Почет орденына лайыҡ булғайны. Был юлы РФ Президенты Дмитрий Медведевтың Указы менән Башҡортостан Республикаһы Юғары суды рәйесе Михаил Тарасенко Дуҫлыҡ ордены менән бүләкләнде. Михаил Ивановичҡа юғары бүләк оҙаҡ йылдар фиҙакәр хеҙмәте өсөн бирелде.\n«Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең инновация проекттары менән идара итеү белгесе Азат Нурғәлиев «Йәш таланттар» номинацияһында «Алтын идея» милли премияһы лауреаты тип танылды. Уның хәрби-техник хеҙмәттәшлек, ҡоралдар һәм хәрби техника өлгөләре эшкәртеү һәм етештереү өлкәһендәге ҡаҙаныштары шулай билдәләнде. «Авиация сәнәғәтендә проект технологик процестарҙы эшкәртеүҙең нейроструктура ысулы» эше производствола математик моделдәр һәм яһалма интеллектты ҡулланыуға арналған.\nР. КҮСЕМХАНОВА әҙерләне


Балаларға — тағы бер шатлыҡ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Балаларға — тағы бер шатлыҡ\nБалаларға — тағы бер шатлыҡ 07.07.2017 // Социаль мәсьәлә / Эшҡыуар\nУрындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһын яңауылдар ҙа үҙ итте. Былтырғы конкурста яҡлау тапҡан 11 проектты тормошҡа ашырыу районда уңышлы тамамланды: алты ауылда юлдар тәртипкә килтерелһә, дүртеһендә төрлө йүнәлештәге төҙөкләндереү эштәре башҡарылды. Кониг ауылында иһә балаларға ҙур шатлыҡ килтергән заманса спорт-уйын майҙансығы файҙаланыуға тапшырылды.\nУл элекке мәктәп урынында йыһазландырылды. Ҡоролмалар ҡуйылырға тейешле ерҙе таҙартып, тәртипкә килтереүҙән ауылда йәшәүсе йөҙҙән артыҡ кешенең береһе лә ситтә ҡалманы. Башҡаса булыуы ла мөмкин түгел: урындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһына ҡушылыу хаҡында һүҙ башланыу менән дә олоһо ла, йәше лә әүҙемлек күрһәтте бит, был мәсьәлә ҡаралған йыйылыштарҙа бер кем дә үҙ фекерен әйтергә ҡыйынһынманы. Һөҙөмтәлә төрлө тәҡдимдәрҙе тикшергәндән һуң, нәҡ күпселек теләге иҫәпкә алынды. Йәш быуын тураһында хәстәрлек йөҙөнән спорт-уйын майҙансығы булдырыу тураһындағы ҡарар бер тауыштан ҡабул ителде.\nПрограмма шарттарына ярашлы үткәрелгән конкурста “Ксил-Балтэкс” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт еңеп сыҡты һәм һауа торошо мөмкинлек биреү менән тейешле эштәргә тотондо. Быға тиклем ауылда булған һәм яңыртылып буялған ҡайһы бер уйын ҡоролмаларына яңынан ҡайтарылған һигеҙе өҫтәлде, улар араһында таусыҡ, бәүелсәк, швед стенкаһы, эскәмйәләр һәм беседкалар бар. Йәйге каникул көндәрендә малай-ҡыҙҙарға ҡыуаныс биргән майҙансыҡтың дөйөм хаҡы 229 мең тәшкил итһә, шуның проектта ҡаралған өлөшө ауыл халҡы тарафынан йыйылды. Шуға ла яҡын-тирәгә йәм биреп торған объектты асыу тантанаһына иртән балалар йыйылһа, кисен ҡоролмаларға ата-әсәләр һәм олатай-өләсәйҙәр һоҡланды. Ололар төрлө дөйөм сараларҙы ауыл уртаһында урынлашҡан ошо майҙансыҡта үткәреү тураһында килеште. Ул ғына түгел, Конигтың тыуған төбәктәренә ихлас ғашиҡ кешеләре яҡын киләсәктә майҙансыҡты һәм уның тирә-яғын заманса матурлап, йәшелләндереү тураһында ла һөйләште. Алдағы ниәттәр ҡойманы яңыртыуға, кесе архитектура формалары урынлаштырыуға йүнәлтелгән.\nШүдек ауыл биләмәһе башлығы Инзилә Миңлекәйева әйтеүенсә, ауыл халҡы, ысынлап та, татыу йәшәй, әүҙемлеге менән һоҡландыра, араларында төрлө файҙалы башланғыстар тәҡдим итеүсе һәм үҙ фекерен яҡлай алыусылар бихисап. Тыуған төбәктәренең артабанғы үҫеше һәм матурланыуы өсөн улар ҡулдан килгәндең барыһын да эшләргә әҙер, яҡташтарына тейешле өлгө лә күрһәтә.\nАвтор: Альбира ХАТМУЛЛИНА.


ТАШЛАМАЛЫ ХАҠ МЕНӘН ЯҘЫЛ!\n21 Апрель 2020, 14:35\nӨйҙән сыҡмай ғына ла гәзит-журналдарға яҙылырға мөмкин. 30 апрелгә тиклем ташлама яһала. Сайт һәм мобиль ҡушымта навигацияһы алфавит, тема, индекс, профессиональ ҡыҙыҡһыныу буйынса тиҙ генә һеҙгә кәрәкле матбуғатты табып биреүгә һәләтле һәм был күп ваҡытты алмай. Үҙегеҙгә йә яҡындарығыҙға бүләк эшләгеҙ!Тулыраҡ мәғлүмәт беҙҙең сайтта.\nРәсәй Почтаһы аша матбуғат баҫмаһына яҙылыусыларға ташлама бирелә. 30 апрелгә тиклем 1700-ҙән ашыу гәзит-журналға махсус хаҡ менән яҙылып буласаҡ. Бының өсөн почта бүлексәһенә барыу ҙа кәрәкмәй: мобиль ҡушымтаны йә иһә Рәсәй Почтаһы сайтын podpiska.pochta.ru ҡулланырға мөмкин. Бик булмаһа өйөгөҙгә почтальон саҡыртығыҙ.\nАкцияла ҡатнашыусы матбуғат баҫмалары айырым төҫ менән билдәләнә. Башҡортостанда йәшәүселәр республика, ҡала һәм район гәзит-журналдарына ташламалы хаҡ менән яҙылыу хоҡуғына эйә.\nСайт һәм мобиль ҡушымта навигацияһы алфавит, тема, индекс, профессиональ ҡыҙыҡһыныу буйынса тиҙ генә һеҙгә кәрәкле матбуғатты табып биреүгә һәләтле һәм был күп ваҡытты алмай. Үҙегеҙгә йә яҡындарығыҙға бүләк эшләгеҙ. Әйткәндәй, мәрхәмәтлек акцияһы ла бара. Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығы уңайынан ветерандарға уларҙың яратҡан гәзит-журналдарын яҙҙыра алаһығыҙ. Акцияға түбәндәге сайтта ҡушылырға була: podpiska.pochta.ru/derevo-dobra.