Бәхеттең ҡәҙерен белеп йәшәй » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Бәхеттең ҡәҙерен белеп йәшәй\n25.11.2018 Бәхеттең ҡәҙерен белеп йәшәй\n«Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнгән Лилиә Рәхмәтуллинаның йөҙөндә биш балаһының биш бәхете балҡый\nБала донъяны әсәһе аша танып белә. Әсә һөйөүе уны ғүмере буйы һаҡлай, йәшәргә, эшләргә, үрҙәр яуларға өйрәтә. Әсәй ул өй йылыһы, ғәмһеҙ бала саҡ миҙгеле, тормош юлында яҡлаусы һәм һаҡлаусы, барлыҡ ауырлыҡты еңергә көс биреүсе, борсолоусы, юл күрһәтеүсе. Әбйәлил районының Ташбулат ауылында йәшәүсе Лилиә Рәхмәтуллина ла һәр балаһына оло һөйөү һәм хәстәр менән баға. Дөрөҫөн әйткәндә, ҡыҙҙарға биргеһеҙ ыҡсым кәүҙәле, еңел һөйәкле ҡатынға ҡарап, биш улан әсәһе тип уйламаҫһың да. Нур балҡыған мөләйем йөҙлө, нәзәкәтлелек бөркөлөп торған Лилиә Әхмәт ҡыҙы үҙенә мәрхәмәтле әсәнең сағыу образын туплаған.\nҠатындың һөйгән йәре менән ҡауышыуҙарына ике тиҫтәнән ашыу ваҡыт уҙған. Әйтерһең дә, барыһы ла кисә генә булған кеүек. Егет тә, ҡыҙ ҙа бер ауылда тыуып-үҫкән, тик быға тиклем аралашҡаны булмаған. Әрме хеҙмәтенән ҡайтып төшкән Айнурға Лилиә бер генә күҙ һирпеүҙән ҡойолоп төшә. Тегеһе лә һылыуҡайға иғтибар итә. Шулай итеп йәш йөрәктәрҙә ғишыҡ уты тоҡана.\nБөгөн иһә Рәхмәтуллиндар – лайыҡлы балалар үҫтереп, йәш саҡтағы мөхәббәтен ғүмере буйы һаҡлап ҡалған матур һәм бәхетле парҙарҙың береһе. Ҡатын балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып эшләһә, ә ир урындағы тау-саңғы комплексында тир түгә. Мөхәббәтле ғаилә ил күрке бит, Илнар, Наил, Тимур, Арыҫлан һәм Эмир атлы улдар ҙа ата-әсә үрнәгендә тыныс холоҡло, тәртипле, уңған булып буй еткерә. Ишле ғаиләлә балалар бер-береһен тәрбиәләй, тиҙәр. Ысынлап та, малайҙарҙың өлкәндәре бәләкәйҙәренә терәк-таяныс була белә. Әйткәндәй, ҙурҙары бөгөн дипломлы белгестәр инде. Илнар – Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университетын, Наил Урал аръяғы физик культура һәм һаулыҡ колледжын тамамлаған. Бәләкәстәр ҙә ағалары кеүек һис тә һынатмай – яҡшы уҡый, спортҡа ылыға.\nҮҙ ояларын бына тигән итеп хәстәрләгән Рәхмәтуллиндар. Тырышлығы һөҙөмтәһе булып ҡалҡып ултырған иркен йорт һәр саҡ бөхтәлеге, таҙалығы менән таң ҡалдыра. Әйтерһең дә, биш малай түгел, ә биш ҡыҙ тәрбиәләнә – бөтә әйбер үҙ урынында, тәртиптә. Йорттағы бар гүзәллек – хужаларҙың ҡул эше, ижад емеше. Гөлдәр үҫтерергә яратҡан Лилиә апай һәр сәскәгә наҙлап баға. Хужабикәгә яуап итеп, гөлдәре тағы ла күркәмерәк булып, күкрәп үҫә. Ҡул эшенә оҫта ҡатын селтәр һәм милли ҡурсаҡ тегеү шөғөлдәрен үҙ итә. «Киленемде башта уҡ һынап, күҙәтеп йөрөгәндән һуң, бик ҡәнәғәт ҡалғайным. Бөгөн дә уның тураһында маҡтау һүҙҙәре генә әйтә алам, – ти уның ҡәйнәһе Рәйлә Рәхмәтуллина. – Барыһына ла һәр саҡ йөҙө яҡты, улымдың өҫ-башы, тамағы ҡараулы – әсә кешегә тағы ни кәрәк? Татыу ғүмер итеүҙәренә бер ҡыуанһам, ейәндәремдең тәртипле, итәғәтле булыуына ҡарап, шатлығым икеләтә арта. Ҡоҙа-ҡоҙағый менән дә бер туғандай дуҫбыҙ. Айнур улым менән Лилиә киленем беҙҙе бер ғаилә сараһынан ҡалдырмай. Уларға барһаҡ, урындарыбыҙ гел түрҙә була».\nӘйткәндәй, Лилиә апай үҙе лә ҡәйнә. Илнарҙың күптән яратып дуҫлашҡан ҡыҙы барлығын, ҡыҙҙың да хистәре саф булыуын белгән ата-әсә йәштәрҙе никахлаштырыу яғын йәһәтләй.\n– Улдарым янына Альбина ҡыҙым да өҫтәлде, Аллаға шөкөр, – тип ҡыуана әсә. – Киленем – буласаҡ табип, Өфө медицина колледжын тамамлап, бөгөн Башҡорт дәүләт медицина университетында белем ала.\nОҙаҡ йылдар бер хеҙмәт урынында эшләгән Лилиә Әхмәт ҡыҙын сабыйҙарға йылы мөнәсәбәтле, сабыр һәм эшһөйәр булғаны өсөн ата-әсәләр ҙә хөрмәт итә. Эшендә һәр сараның уртаһында ҡайнай, күңеле йыр-моңға асыҡ.\n– Яҙмышыма рәхмәт әйтеп, һәр яңы көнгә ҡыуанып йәшәйем. Ике яҡлап та терәк булған ата-әсәйем һәм ҡайны-ҡәйнәм бар – был бит оло бәхет. Балаларым олатай-өләсәй наҙына төрөнөп үҫә. Ололар рухи һәм кәрәк саҡта матди яҡлап та ярҙам итеп ебәрә, – әсә йөрәгенән сыҡҡан ихлас һүҙҙәр был.\nӨйҙә тыныслыҡ һәм именлек булдырыу өсөн нескә генә иңдәре менән тауҙар аҡтарырға әҙер булған, ғаилә усағын һаҡлаған Лилиә Рәхмәтуллина кеүек һоҡланғыс әсәләр менән донъя йәмле, аштар тәмле. Әсәйҙәргә дан йырлай торған ошондай байрам булыуы бик тә күңелле. Һәр кемде әсәһе йылы ҡарашы менән оҙаҡ йылдар оҙатып барһын!\nХәлиҙә БАЯЗИТОВА фотоһы.


Өфөлә пенсия алды һәм пенсия йәшендәге граждандар өсөн вакансиялар йәрминкәһе уҙа // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә пенсия алды һәм пенсия йәшендәге граждандар өсөн вакансиялар йәрминкәһе уҙа\n17:14, 23 марта 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 23 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Юлия Антипина/.\n26 мартта Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәге пенсия алды һәм пенсия йәшендәге граждандар өсөн вакансиялар йәрминкәһе үткәрә.\nТәҡдим ителәсәк вакансиялар араһында үлсәү приборҙары һәм махсус ҡорамалдар контролеры, почтальон, иғландар йәбештереүсе, һаҡсы, слесарь-сантехник, йыйыштырыусы, токарь, водитель, автоэлектрик бар.\nҮҙәк белгестәре һөнәри йүнәлеш һәм белем биреү, хоҡуҡи мәсьәләләр һәм мәшғүллек буйынса консультациялар уҙғара. «Яңы старт, йәки Дауамы бар» темаһына оҫталыҡ дәресе ойоштороласаҡ. Теләүселәр артериаль ҡан баҫымын тикшертә һәм медицина хеҙмәткәре менән кәңәшләшә ала.\nВакансиялар йәрминкәһе иртәнге сәғәт 10-дан 12-гә тиклем Ибраһимов бульвары, 47/1 адресы буйынса үтә.\nБелешмә өсөн телефон: 251-51-55.\nТеги: вакансиялар йәрминкәһе,халыҡтың мәшғүллеге,эшкә урынлашыу


Республиканың 17 мең пенсионеры ташлама менән теш протездары ҡуйҙырыу программаһында ҡатнашасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликаның 17 мең пенсионеры ташлама менән теш протездары ҡуйҙырыу программаһында ҡатнашасаҡ\n15:07, 19 января 2012 Йәмғиәт\nБашҡортостанда ташлама менән теш протездары ҡуйҙырыу программаһы тормошҡа ашырыла башланы. «Башҡортостан Республикаһының айырым граждандарына теш протездары ҡуйыуҙа социаль ярҙам күрһәтеү» айырым маҡсатлы республика программаһы 2012-2014 йылдарға иҫәпләнгән.\nБР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, медицина күрһәтмәләре буйынса теш протездары ҡуйҙырыуға мохтаж һәм пенсияһына социаль өҫтәмә алыусы республика территорияһында даими йәшәгән өлкән йәштәге граждандарға өс йылға бер тапҡыр субсидия формаһында льготалы теш протездары ҡуйҙырыуға йәки теш протездарын ремонтлауға хоҡуҡ бирелә. 2012 йылда был субсидияның күләме 5220 һумға тиң.\nПрограммала йәш критерийҙары аныҡ билдәләнгән. Шулай итеп, унда 58 йәштән өлкән ҡатын-ҡыҙҙар һәм 63 йәштән алып ир-егеттәр ҡатнаша ала. Бынан тыш, льготалы теш протездары ҡуйҙырыу программаһында ҡиммәтле металдарҙан, хаҡы буйынса ҡиммәтле металдарға тиңләштерелгән металлокерамиканан һәм башҡа төрлө ҡыйбатлы материалдарҙан теш протездары эшләү һәм уларҙы ремонтлау ҡаралмаған.\nБашҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, республика буйынса уртаса алғанда 7500 һумға теш протездары ҡуйҙырырға мөмкин.\n2012 — 2014 йылдарҙа ташлама менән теш протездары ҡуйҙырыу программаһында 17 мең пенсионер ҡатнашасаҡ, тип күҙаллана. Республика бюджеты иҫәбенә дөйөм финанслау күләме – 127,8 миллион һум. Ағымдағы йылда был маҡсатҡа 43 миллион һумдан ашыу аҡса бүленәсәк.\nТеги: социаль яҡлау, льгота менән теш протездары ҡуйҙырыу


Радий Хәбиров файҙалы ҡаҙылмаларҙы законһыҙ сығарыу осраҡтарына арналған кәңәшмә үткәрҙе - Правительство Республики Башкортостан\n28 майҙа Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Төбәк именлеген тәьмин итеү буйынса даими координация кәңәшмәһе ултырышын үткәрҙе. Был юлы көн тәртибенә сығарылған һорауҙар файҙалы ҡаҙылмаларҙы ҡулланыу һәм ошо тармаҡта закон боҙоу осраҡтарын киҫәтеү мәсьәләләренә арналды.\n- Беренсе сиратта, тармаҡтан бюджетҡа керем артыуын һыҙыҡ аҫтына алам. Быны ошо йүнәлештә тәртип урынлаштырыу сараларын башлау һөҙөмтәһе тип баһалайбыҙ. Тармаҡта легаль шарттарҙа эшләүсе эшҡыуарҙар ҡала. Улар беҙҙең республикала йәмғеһе – 211, – тине Радий Хәбиров. – Шулай булыуға ҡарамаҫтан, килем тураһында тулы мәғлүмәт бирмәгән ойошмалар ҙа бар. Шуға ла ҡәтғи контроль-күҙәтеү эштәре дауам итәсәк.\nБашҡортостандың тәбиғәтте һаҡлау буйынса район-ара прокуроры Рунар Шәйхетдинов айырым проблемаларҙы билдәләп, аныҡ тәҡдимдәр менән сығыш яһаны. Беренсенән, муниципаль берәмектәргә яуаплылыҡты арттырырға кәрәк. Шулай уҡ хоҡуҡ һаҡлау органдары легаль эшҡыуарҙар эшмәкәрлеген даими контролдә тоторға тейеш. Сөнки улар рөхсәтһеҙ файҙалы ҡаҙылма сығарыусылар менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итә. Был йәһәттән, ЮХХДИ тарафынан аныҡ контроль булдырыу мөһим.\nБашҡортостандың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Мирхәйҙәр Фәтхуллин, беренсе сиратта, лицензия талаптарын инҡар итеү күренешен билдәләне. Әлеге мәлдә Баймаҡ һәм Белорет райондарындағы карьерҙарҙы айырым иғтибар үҙәгенә тоторға кәрәклеген һыҙыҡ аҫтына алды.\nЗакон боҙоуҙарҙы кәметеү маҡсатында республикала даими рәүештә рейдтар алып барыла. Шул уҡ ваҡытта Берҙәм автоматлаштырылған мәғлүмәти система әҙерләнә, ул сығарылған һәм һатылған файҙалы сыймал күләмен иҫәпкә алыуҙы маҡсат итә.\n– Мәсьәләгә айырым иғтибар бүлгәндән алып контроль саралар һаны артҡан, – тине Радий Хәбиров. – Эш алып барыла, әммә һорау тулыһынса хәл ителгән тип әйтергә иртәрәк. Алда ярайһы ҙур эштәр атҡарыу мөһим.


Юҡҡа сығып барыусы төрҙәр — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nЮҡҡа сығып барыусы төрҙәр — версиялар араһындағы айырма\nЮҡҡа сығып барыусы төрҙәр (үҙгәртергә)\n09:46, 21 апрель 2017 версияһы\n29 байт алынған , 4 года назад\n→Һаҡлауҙа сетерекле хәлдәр\n17:33, 30 март 2017 версияһы (төҙәтеү)\n09:46, 21 апрель 2017 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n(→Һаҡлауҙа сетерекле хәлдәр)\nКүп осраҡта төр насар һаҡланғанға түгел, ә һаҡлау дөрөҫ ойошторолмауҙан юҡҡа сыға. Мәҫәлән, гөбөргәйелдәрҙән Rafetus vietnamensis төрө киҫкен хәлдә дүрт кенә бөртөк тороп ҡалған. [[Вьетнам]]дағы боронғо риүәйәттәр буйынса Хоанкьем күлендәге был төрҙең ата заттары изгеләштерелгән. [[Ҡытай]] хакимлегенә ҡаршы сығыусы Ле Лой Тхуантхьен ҡылысын тап ошо күлдең гөбөргәйеленән алған һәм еңеүҙән һуң кире ҡайтарып биргән. Күлдең исеме лә шунан: Hồ Hoàn Kiếm-Ҡылысы кире ҡайтарылған күл. Тағын бер ата гөбөргәйел [[Ханой]] эргәһендәге икенсе бер күлдә йәшәй. Ҡалған икәүһе (ата һәм донъялағы берҙән-бер инә зат) Сучжоуҙа (ҠХР). Тик йомортҡалары аталанмауынан ата зат фертил түгел тигән һығымта килеп сыға.Әммә вьетнам йолалары буйынса кейәү янына кәләш үҙе килергә тейеш тип гөбөргәйелде Ҡытайға биргеләре килмәй. Ә Ҡытай Вьетнам үҙ-ара һәм ер өсөн көсөргәнешле хәлгә бәйле (Парасель утрауҙары, Спратли утрауҙары һәм башҡалар) кәләште Вьетнамға биреүҙән баш тарта. Ә инде сперма алырға тырышыу гөбөргәйел өсөн үлем менән тамаланыуы бар. Шулай итеп, был төрҙө ниндәй яҙмыш көтөүе билдәһеҙ<ref>Журнал Вокруг Света, № 8 (2851), август 2011</ref>.\nЗаттар һаны элеккеһенән тиҫтәләрсә артҡан осраҡта ла, ареалдары күпкә бәләкәй булыуы бар. Мәҫәлән, алыҫ көнсығыш леопарды (40 тирәһе зат) 400000 гектар, йәки 400 квадратныхквадрат километракилометр биләмәлә йәшәй. Уның да күп өлөше Китайға тура килә. Уларҙың таралыуына ҡалын ҡарҙан ҡурҡыуҙары ҡамасаулай. Әҙ һанлы булыуҙары һәм туған-ара ҡауышыуҙар арҡаһында генетик төрлөлөк бик ярлы. Был, үҙ сиратында лейкемия кеүек нәҫел сирҙәренең ҡалҡып сығыуына булышлыҡ итә. Урмандарҙы ҡырҡыу, браконьерлыҡ (һөйәктәре көнсығыш медицинаһында юғары баһалана, тиреһенә лә һорау ҙур) ҙур хәүеф булып тора. Леопардтың тәбиғи дошмандары ла бар, амур юлбарыҫы. (отошло яғы-был биләмәлә йәнлектәр ныҡ һаҡлана (ә леопардҡа һунар 1956 йылдан ғына тыйыла). Күпмелер өлөше зоопаркта 1961 йылдан һаҡлана. Йыш ҡына унда икенсе төрсә(подвид) ҡытай леопарды менән ҡауышыуҙар осраштыра. Әммә ғалимдарҙың күпселеге был генетик яҡтан ныҡ ярлыланған популяция өсөн нәҫеллек материалын байытыу сығанағы тигән фекерҙә.\nУңышҡа ышанып етмәһәләр ҙә, леопардтарҙы тәбиғи шарттарға әҙерләү өсөн питомниктар төҙөү күҙаллана. Икенселәре,төп төп көстө ҡырағай популяцияны һаҡлауға йүнәлтеү яғында. Леопард йәшәгән биләмәләрҙә( 262000 гектар ерҙә, ареалының 60 %), [[«ЗемляЛеопард леопардаере» милли паркы]] төҙөлә. Бынан алда WWF, 2001 йылдан алып ун йыл буйына тегендә – — бында бүлгеләнеп бөткән хужалыҡтарҙан һаҡлау майҙаны булдыра. Унда административ тораҡ, туристик комплекс һәм фәнни объект төҙөлә, алтмышҡа яҡын фотоау (фотоловушка) ҡуйыла. Паркта өс һаҡлау зонаһы — тейелгеһеҙ (бөтә төр, хатта фәнни маҡсатта ла тәьҫир тыйыла), керергә рөхсәт булған зона һәм фәнни зона (ғалимдар өсөн генә).\nЭлек леопардтар Хабаровсктан Пекинға һәм [[Төньяҡ Корея]]ның бер өлөшенә тиклем һуҙылған биләмәлә осраған. Браконьерлыҡ өсөн Рәсәйҙә хөкөм ҡаты –леопардты-леопардты үлтергән өсөн 500000 һум штраф һәм 2 йылға тиклем иркенән мәхрүм ителеү ҡаралған. Яһалма эйәрсендәрҙән күҙәтеү өсөн 2 леопардтың муйынсаһына мәғлүмәт тапшырып тороусы механизм (датчик) ҡуйылған. Был уларҙың күсеп йөрөүен күҙәтергә ярҙам итә. Тәүҙә клар бишәү була. Икәүһе сафтан сыға, берәүһен кемдер үлтерә<ref name="ВС2868">Журнал Вокруг Света, № 1 (2868), январь 2013</ref>.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/675878 ҡабул ителгән


Һайлау-2018 | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n07 февраля 2018 — 15:45 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәйҙән әлеге ваҡытта сит илдә булған 1 мең 700 кеше президент һайлауында һайлаусылар исемлегенә индереүҙе һорап ғариза яҙған. Был турала бөгөн Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһынан хәбәр иттеләр. Сит илдәрҙә тауыш биреү өсөн 144 илдә 385 һайлау участкаһы булдырылған.Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһында Рәсәй Президентын һайлауҙы уҙғарыу менән бәйле һорауҙар буйынса «ҡыҙыу элемтә» асылды. Һорауҙарҙы 18 мартҡаса 8-800-347-54-54 телефоны буйынса бирергә мөмкин. «Ҡыҙыу элемтә» телефондарында Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы ағзалары һәм Аппараты хеҙмәткәрҙәре дежур итә.Башҡортостан дәүләт хеҙмәте академияһының “Парламентариум” клубында бөгөн һайлаусы йәштәр әүҙемлеге тураһында әңгәмә үтте. Юғары уҡыу йорттары студенттары менән Республиканың үҙәк һайлау комиссияһы секретары Марина Долматова осрашты. Дәүләт хеҙмәте академияһының дискуссия клубы асылыуға быйыл 5 йыл. Студенттар бында илдең төрлө сәйәси эшмәкәрҙәре менән даими аралаша. 18 мартта үтәсәк ил президенты һайлауы алдынан йәштәрҙең электораль әүҙемлеген үҫтереү көнүҙәк бурыс. Башҡортостан һайлаусылары исемлегенең егерме ярым проценты йәштәр. Быйыл һайлаусыларҙың ун ярым проценты 18 йәшен тултырып беренсе тапҡыр тауыш бирергә әҙерләнә.Йәштәр һайлауҙарға етди әҙерләнеүен белдерә. Осрашыуға улар үҙҙәрен борсоған һорауҙарға яуап алырға ла килгән. Тауыш биреүсе йәштәр һайлаусы булараҡ гражданлыҡ бурысына ҙур яуаплылыҡ менән ҡарай.


Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры БАССР-ҙың элекке баш ҡалаһы Стәрлетамаҡта 1919 йылдың 4 декабрендә ойошторола. Уға нигеҙ һалыусы, тәүге художество етәксеһе һәм директоры – XX быуат башында Рәсәй театр мөхитендә киң танылған актер һәм режиссер, Башҡортостандың тәүге сәхнә берләшмәләре етәксеһе В.Ғ.Мортазин-Иманский.\nБАССР дәүләт труппаһы тип иғлан ителгән коллектив төрлө ижади төркөмдәрҙән һәм ассоциацияларҙан оҙайлы ваҡыт дауамында ойоша.\nБашҡорт дәүләт драма театрының тәүге спектакле – шағир һәм драматург Ф.Сөләймәнов-Инандың “Салауат батыр” драматик хроникаһы Мортазин-Иманский тарафынан 1919 йылдың декабрь айында ҡуйыла.\nТеатрҙың яңы этаптағы художество-эстетик үҙгәреше менән актер, режиссер һәм педагог М.А.Мәһәҙиев етәкселек итә. Труппа формалаша. Театрҙа милли сәнғәттең тәүге пионерҙары Хажиәхмәт Бохарский (Ғәлимов), Әмин Зөбәйеров, Ғәлимйән Ҡарамышев, Ғималетдин Минһажев, Таңһылыу Рәшитова, Фәхерниса Сәмитова, Ғиниәт Ушанов, Елизавета Шляхтина-Сыртланова, Бәҙәр Йосопова һәм башҡа бик күп шәхестәр менән бер рәттән Зәйтүнә Бикбулатова, Тәлиғә Бикташева, Вәлиәхмәт Ғәлимов, Тимербулат Имашев, Хөсәйен Ҡудашев, Арыҫлан Мөбәрәков, Әхмәт Садыҡов, Әҡлимә Садыҡова, Сәхи Сәйетов, Рим Сыртланов, Ғәзим Туҡаев, Рәфғәт Фәйзи, Ғабдулла Шамуҡов, Рәғиҙә Янбулатова һәм башҡа актерҙар; композиторҙар М.М.Вәлиев һмә К.Ю.Рәхимов, сценографтар С.И.Никандров, Ғ.Ш.Имашева, М.Н.Арыҫлановтар ижад итә. Был талант эйәләре милли сәхнәбеҙҙең ҡабатланмаҫ классик йөҙөн барлыҡҡа килтерә.\n1935 йылда Башкорт дәүләт драма театрына академия исеме бирелә.\nСәхнәлә Баязит Бикбайҙың “Салауат”, Мөхәмәтша Буранғоловтың “Башҡорт туйы”, Нәҡи Иҫәнбәттең “Аҙаҡ” һәм “Портфель”, Афзал Таһировтың “Алатау” һәм “Завод”, Сәғит Мифтаховтың “Һаҡмар”, “Дуҫлыҡ һәм мөхәббәт”, “Зимагорҙар”, Имай Насыриҙың “Иптәш Сибай”, Вәли Ғәлимов һәм Ғәйнан Әмириҙең М.Ғафури повесы буйынса эшләнгән “Ҡара йөҙҙәр”, Ҡадир Даяндың “Таңсулпан”, Николай Погодиндың “Мылтыҡлы кеше” һәм башҡа әҫәрҙәр ҡуйыла. Классиканан Фирҙәүси, Сервантес, Лопе де Вега, В.Шекспир, Ф.Шиллер, Г.Гейне, А.С.Пушкин, Н.В.Гоголь, А.Н.Островский, Л.Н.Толстой, А.П.Чехов, А.М.Горький һ.б. исемдәрҙе атарға мөмкин.\n1970 йылда театр Хезмәт Кызыл Байрак орденына лайыкбула.\n1971 йылда театрға Мәжит Ғафури исеме бирелә.\n1955-1985 йылдар – театрҙа көслө гуманистик традицияларҙы яңыртыу һәм труппаның кешелектең әхлаҡи һәм эстетик үҫешенә үҙ өлөшөн индереү ваҡыты. Ошо осорҙа БАДТ В.Ғ.Ғәлимов, Ш.М.Мортазина, Л.В.Вәлиев, Р.В.Исрафилов, В.Сәйфуллин һ.б. режиссерҙар ижад итә. 1959 йылда Мәскәүҙән А.В.Луначарский исемендәге ГИТИС -ты тамамлап бер төркөм йәштәр ҡайта.\n1981 йылдан – баш режиссер, һуңғараҡ художество етәксеһе булған Р.В.Исрафилов театр тарихына бик күп сағыу биттәр яҙҙы.\nБыл осор М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры өсөн бик күп талант эйәләренең эшмәкәрлеге менән бәйле ҙур ижади еңеүҙҙәр мәле булараҡ һанала.\n2000 йылды театр янғындан һуң ҡайтанан яңыртылған бинала ҡаршылай.\n2005 йылда М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия театрының баш режссеры итеп Айрат Абушахманов тәғәйенләнә. Театр сәхнәһендә бер-бер артлы Ә.Атнабаевтың “Хушығыҙ, хыялдарым!”, М.Ғафуриның “Ҡыҙыл йондоҙ”, Б.Бикбай һәм З.Исмәғилевтың “Ҡоҙаса”, К.Кизи буйынса “Кәкүк ояһы”, Г.Х.Андерсен буйынса “Үҙ йөрәгеңде тыңла”, Т.Миңнуллиндың “Мулла”, Н.Асанбаевтың “Әхмәтзәки Вәлиди Туған”, А.Чеховтың “Туй”, М.Кәримдең “Ай тотолған төндә” һ.б. спектаклдәр ҡуйыла.\n2006 йылда А.Абушахманов сәхнәләштергән “Кәкүк ояһы” IV Халыҡ-ара “Туғанлыҡ” төрки телле театрҙар фестивалендә “Иң яҡшы спектакль”, “Иң яҡшы режиссерлыҡ эше”, “Иң яҡшы ирҙәр роле” номинациялары буйынса еңеү яулап, Гран-приға лайыҡ булды. Тағы ла ике йылдан спектакль дүрт номинация буйынса (“Иң яҡшы спектакль”, “Иң яҡшы режиссерлыҡ эше”, “Иң яҡшы ирҙәр роле” (Х.Үтәшев, А.Әмиров)) “Алтын битлек” Милли театр премияһына тәҡдим ителде. Был спектакль менән театр 2007 йылда Түбәнге Новгородта үткән “Реаль театр” Бөтә Рәсәй фестивалендә, 2009 йылда Минск ҡалаһында “Панорама” Халыҡ-ара театр фестивалендә ҡатнашты.\nТеатр репертуарында башҡорт милли драматургияһы әҫәрҙәре өҫтөнлөк алыуы тәбиғи. («Ҡоҙаса» (Б.Бикбай, З.Исмәғилев), «Ай тотолған төндә» (М.Кәрим), «Серле көршәк» (З.Биишева), «Шәүрәкәй» (М.Буранғолов), « Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара Юрға» (Т.Ғарипова), «Ҡаһым түрә» (Б.Бикбай, Х.Иргалин), «Ҡара йөҙҙәр» (М.Ғафури. А.Абушахманов. Ш.Ғилманова инсц.) һ.б.\nРепертуарҙа, шулай уҡ, рус һәм донъя классик әҫәрҙәре үҙенсәлекле урын тота. (А.Островский «Бирнәһеҙ ҡыҙ», А.Толстой «Алтын асҡыс», Софокл «Эдип батша», Ш.Перро «Итекле бесәй» һ.б)\n2007 — Бәләкәй сәхнә асыла.\nСпектаклдәр ҡуйыу мәҙәниәте һәм башҡарыу сәнғәтенең юғарылығы театрға бик күп фестивалдәрҙә (“Науруз”, Ҡазан; “Простор-театр”, Истанбул, 2005, 2006; “Желанный берег” – Лики Чингисхана, Бүрәт Республикаһы, Саха-Яҡутстан, 2005; “Реальный театр”, Түбәнге Новгород, 2007; “Театральное Поволжье”, Пенза, 2011 һ.б.) ҡатнашып уңыш ҡаҙанырға мөмкинлек бирә\n2008 йылда БАДТ Шанхай драма сәнғәте үҙәге (ҠХР) менән алмаш гастролдәр уҙғарҙы.\n2010 йыл — «Серле көршәк» (З.Биишева) әкиәте “Арлекин” Рәсәй Милли театр премияһының «Спектаклдә иң яҡшы пластика” номинацияһында еңеү яуланы.\n2010 йылда Төркиәлә үткән Башҡортостан мәҙәниәте һәм фәне көндәрендә театр Истанбул ҡалаһында “Әхмәтзәки Вәлиди Туған” спектаклен уйнаны. Ататөрөк роле өсөн Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшев Төрөк Республикаһының Исмәт Кюнтай премияһына лайыҡ булды.\n2011 йылда театр “Әхмәтзәки Вәлиди Туған” спектакле (реж.А.Абушахманов) менән Төркиәнең Конья ҡалаһында “Мең һулыш – бер тауыш” Халыҡ-ара фестивалендә ҡатнашты.\n2012 – Театрҙың художество етәксеһе Олег Ханов\n2012 йылдың сентябрендә Төрки телле театрҙарҙың “Туғанлыҡ“ Халыҡ — ара фестивалендә “Ай тотолған төндә” (М.Кәрим, реж. А.Абушахманов) спектакле “Иң яҡшы режиссерлыҡ эше өсөн” номинацияһында еңеүсе була.\n2013 йыл — “Аҡ пароход” драмаһы (С.Айытматов, инсц. авторҙары — Л.Зайкаускас, О.Ханов, реж.- Л.Зайкаускас) Ҡаҙағстан Республикаһында Башҡортостан көндәре сиктәрендә Астана һәм Ҡустанай ҡалаларында уйналды.\n2014 — театр 95 йыллыҡ юбилейын билдәләне. Театр тураһында 3 томлыҡ йыйынтыҡ донъя күрҙе. Мәскәүҙең «Сатирикон» театрында гастролдәр уҙҙы.\n2015 — Ҡазанда гастролдәр (апрель). «Ҡара йөҙҙәр» М. Ғафури (А. Абушахманов, Ш.Ғилманова инсц.) «Нәүрүз» Халыҡ-ара фестивалендә\nҡатнашты. ШОС һәм БРИКС илдәре саммиттары ҡунаҡтарына 4 спектакль — «Ҡаһым түрә», «Руди – невер офф…», «Шәүрәкәй», «Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара Юрға» спектаклдәре күрһәтелде.


Акция 8 октябргә тиклем дауам итә\n22 Июль , 13:17\nРеспублика башлығы Радий Хәбиров социаль селтәрҙә ауыл халҡы өсөн бик мөһим булған яңылыҡ менән бүлеште: ошо көндәрҙә улар “һаулыҡ поездарында” яҡшы диагностик ҡорамалдарҙа үҙ һаулығын тикшереп ҡарай аласаҡ.\n— Беҙҙең “һаулыҡ поездары” Башҡортостан буйлап йөрөүен дауам итә. Ошо көндәрҙә иң яҡшы табиптар бик шәп диагностик ҡорамалда Благовещен, Мәсетле, Бәләбәй, Стәрлетамаҡ һәм Бөрйән райондары халҡын тикшерәсәк, —тип хәбәр итте төбәк етәксеһе. — Халыҡты терапевт, хирург, акушер-гинеколог, онколог, кардиолог, офтальмолог, уролог, невролог, стоматолог, эндокринолог һәм башҡа белгестәр ҡабул итәсәк.\nБашҡортостан башлығы билдәләүенсә, республикала докторҙар 43 меңдән ашыуыраҡ кешене тикшергән дә инде. Онкология, диабет, туберкулез, йөрәк-ҡан тамырҙары кеүек сирҙәр асыҡланған. Иң мөһиме — республика халҡын ваҡытында дауалау, сөнки башланғыс стадиялағы ауырыуҙарҙы дауалау ғүмерҙәрҙе һаҡларға форсат бирә.\n— Ауыл халҡы әйтеүенсә, ҡалаға барып, һаулыҡты тикшерергә ваҡыт юҡ, хужалыҡ эштәре бушатмай, —тип яҙа Радий Хәбиров. —Шуға ла “һаулыҡ поездарында” уларҙы бик ныҡ көтәләр.\nБыл акция 8 октябргә тиклем дауам итә.\nТулыраҡ мәғлүмәт: https://health.bashkortostan.ru/presscenter/news/381984/


Комсомол ағзалары рәтен тулыландырыу беҙҙең олатай - оләсәйҙәребеҙ, ата - әсәләребеҙҙең изге хыялы булған. Улар о шо идея менән йәшәгән, ул тормоштарын ҡорорға, камиллашырға, маҡсатҡа ынтылырға ярҙам иткән. Кемдеңдер хыялы тормошҡа\nашҡан, кемдеңдер - юҡ. Әммә комсомол "һауаһы" менән тын\nалыусылар араһында ҡәнәғәт булмағандарҙы осратҡаным юҡ әле.\nХатта теге йәки был сәбәп буйынса комсомол менән хушлашырға тура килгәндәр араһында ла юҡ ундайҙар\nТәүгеләре лә, икенселәре лә комсомол йылдарын ҙур йылылыҡ\nменән иҫтәренә төшөрә. Йәшлектәренең һуғыш йылдарына тура к илеүе лә уларҙың күңелен ҡатырмай. Үҙгәртеп ҡороу елдәре лә комсомол йылдары иҫтәлеген юймаған. Башҡортостан йәштәр йәмәғәт берекмәләренең барлыҡҡа килеүенә 85 йыл тулыуы уңайы менән "Иң мөһиме - йөрәктәр ҡартаймаһын" тигән китап\nсығарылыуы ла ошоно дәлилләй.\nКитаптың презентацияһы Өфө Матбуғат йортонда уҙҙы, унда БР Хөкүмәте эргәһендәге матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия\nэштәре буйынса идаралыҡ начальнигы урынбаҫары Венера Хәкимова, Стәрлетамаҡ ҡалаһы комсомол комитетының элекке беренсе секретаре Йәүҙәт Хөсәйенов, "Уфимские ведомости" гәзите фоторепортеры Вячеслав Стрижевский, яҙыусы Марсель\nҒәфүров, китаптың баш мөхәррире Диана Усманова һәм башҡалар ҡатнашты.\nКитапты сығарыу идеяһы менән бер йыл элек комсомол ветерандары һәм БР йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты х еҙмәткәрҙәре сығыш яһай. Һәм бына һөҙөмтә - матур итеп биҙәлгән, сағыу дизайнлы һәм ҡаты тышлы китап өс мең данала донъя күрҙе.\nБыл китап 14 бүлектән тора, уны әҙерләгәндә тарихи һәм ар хив документтарын, элекке комсомол ағзаларының иҫтәлектәрен\nанализлау һәм эшкәртеү эше башҡарыла.\nАйырым бүлек Өфөлә комсомолдың үҫешенә арналған. Өфө ҡалаһы комсомол комитеты республикала иң әүҙем һәм ҡыйыу\nкомсомол органдарының береһе була.\n"Комсомол - минең тормошомда" иң ҡыҙыҡлы бүлек. Ул\nойошманың иң сағыу вәкилдәре - Мостай Кәрим, Александр\nФилиппов, Юрий Поройков, Таһир Ахунйәнов, Яныбай Хамматов, Шамил Хажиәхмәтов, Роберт Паль, Алла Докучаева һәм\nжурналистар Әнәс Мәхмүтов, Юрий Коваль, Йәүҙәт Хөсәйенов, Ф әрит Вәхитов, элекке комсомол лидерҙары Рафаэль Сафуанов, Юр ий Маслобоев, Тәлғәт Әюпов, Клара Төхфәтуллина, Сафуан Шафиҡов һәм башҡаларҙың иҫтәлектәренә нигеҙләнеп яҙылған.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, китап өҫтөндә эшләүгә барлыҡ лайыҡлы авторҙар ҙа йәлеп ителмәгән. Шуға күрә, БР йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты рәйесе Юлай Ильясов белдереүенсә, яҡын арала китаптың икенсе өлөшө сығыуы көтөлә.


2015 йылдың 19 апрелендә Бөтә донья башҡорттары ҡоролтайы янындағы йәштәр советы ял өмәһен үткәрҙе » Всемирный Курултай (конгресс) башкир\nВсемирный Курултай (конгресс) башкир » Новости » В Башкортостане » 2015 йылдың 19 апрелендә Бөтә донья башҡорттары ҡоролтайы янындағы йәштәр советы ял өмәһен үткәрҙе\n2015 йылдың 19 апрелендә Бөтә донья башҡорттары ҡоролтайы янындағы йәштәр советы ял өмәһен үткәрҙе\nавтор: 147258951 | Просмотров: 926\n2015 йылдың 19 апрелендә Бөтә донья башҡорттары ҡоролтайы янындағы йәштәр советы ял өмәһен үткәрҙе. Был сараға баш ҡалалағы йәштәребеҙ әүҙем ҡушылды. Башҡорт йәштәре иттифағы, башҡорт йәмәғәт ойошмаһы менән бер рәттән "Йәшлек” гәзите хеҙмәткәрҙәре һәм башҡалар ҡатнашты.\n15.00 сәғәттә Салауат Юлаев майҙанында байтаҡ йәштәр йыйылған ине. Ә эш барышында күпселек студенттарҙан торған яңынан-яңы хеҙмәтсе ҡулдар өҫтәлеп торҙо беҙҙен сафтарға. Белеүегеҙсә, сараның маҡсаты милли батырыбыҙ һәйкәле янын таҙартыу ғына түгел, ә йәштәрҙе файҙалы эш ярҙамында берләштереү. Уларҙың буш ваҡытын файҙалы һәм күңелле итеп үткәреү өсөн, өмәнән һуң күңелле концерт-дискотекаһы ҡаралған ине. Эйе, йәштәрҙең ҡул һыҙғанып хеҙмәт иткәндән һуң, күңелле ял итеп һәм ҙәңгәр экрандарға ла эләгеп өлгөрҙө. Изге сараны халыҡҡа еткереү маҡсатында БСТ телеканалы яңылыҡтар хеҙмәткәрҙәре камераға төшөрөп та алдылар. ҡыйыу йәштәр үҙҙәренең тәьҫораттары менән бүлеште. Бөтә донья башҡорттары ҡоролтайы янындағы йәштәр советы рәйесе Рәмзил Рәмил улы Байназаров, уның урынбаҫары Рифат Биҡҡолов өмәнең маҡсаты тураһында бер-нисә һүҙ әйтеп китте. Өмә көтөлгәндән дә ҙурыраҡ кимәлдә үтте, сөнки әҙерләп ҡуйылған 100 тоҡто ҡыҫҡа ваҡыт араһында тултырып махсус ҡый түгеү һауыттары янына ташып та ҡуйҙылар. Батырыбыҙ һәйкәле янына йәм кереп китте, һәйкәл аҫтындағы сүп-сарҙың, буш шешә ҡалдыҡтарының күплеген, бәлки күптәр күҙ алдына ла килтермәгәндәрҙер… Эштән һуң йәштәр матур итеп күңел аса белеуҙәрен дә күрһәттеләр. Башҡорт эстрадаһы йондоҙҙарының сығышы бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Рәил Өмөтбаев, Йәмил Баймырҙин, Ғайсар Миндиғолов, Наил Юнысов, Сәйет Билалов, Айҙар Ғәлләмов, сәнғәт училищеһы студенттары йәштәргә матур байрам кәйефе бүләк итте. Наил Юнысов һәм йәштәр советы активистарының сараны йәмле итеп алып барыуы байрамға тағы ла йәм өҫтәне.\nКисә аҙағында йәштәр советы рәйесе Рәмзил Рамил улы Байназаров өмәне үткәрешеүҙә, байрам бүләк иткән йырсыларға, йәштәргә рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресы) башҡарма комитетының Мәғариф һәм фән буйынса комиссияһы ултырышының көн тәртибе


Башҡортостанда йәшәү шартын яҡшыртыу маҡсатында социаль яҡлау программаһы эшләй - Bash.News\nБашҡортостанда йәшәү шартын яҡшыртыу маҡсатында социаль яҡлау программаһы эшләй\nБашҡортостанда йәшәү шартын яҡшыртыу маҡсатында социаль яҡлау программаһы эшләй https://bash.news/news/89461_bashortostanda_jsh_shartyn_yashyrtyu_masatynda_social_yalau_programmay_eshlj\nБөгөн үҙ йортоңдо һалып инеү ҡиммәткә төшә. Был йәһәттән халыҡҡа социаль яҡлау программалары ярҙамға килә. Йәшәү шарттарын яҡшыртыу маҡсатында Хәйбулла районы Петропавловский ауылынан Үлйәбаевтар ғаиләһе йорт төҙөр өсөн субсидия алған. Күптән түгел улар өй туйлаған. Тулыраҡ беҙҙең сайтта.\n"Өйлө кеше - көйлө кеше" тип юҡҡа ғына әйтмәгәндәр. Беҙҙең геройҙарҙың да был күптәнге хыялы булған. Яңы йорт һалғансы Үлйәбаевтар торлаҡты ҡуртымға алып йәшәгән. Ә үҙ йортоңда бөтөнләй икенсе шарттар. Балалар һәм ата-әсәләр, ҡунаҡ, аш-һыу өсөн айырым бүлмәләр...\nҮлйәбаевтар дәүләт ярҙамында өй туйлау бәхетенә ирешкән. Ғаилә 2013 йылда торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сиратҡа торған. 2017-лә ауыл биләмәләрен тотороҡло үҫтереү программаһына ярашлы, сертификат алған.\nИршат Үлйәбаев, ғаилә башлығы: “Ремонт эшәренә Баймаҡтан төҙөүселәр ялланыҡ. Мин эш барышын контролдә тотоп, материал менән тәьмин иттем, йортто ҡатыным менән кәңәшләшеп биҙәнек”.\nҮлйәбаевтар башҡа яҡташтары кеүек бәхет артынан сит тарафтарға китмәгән. Бәләкәй генә ауылда бер туған ағаһы менән берлектә крәҫтиән-фермер хужалығын ойошторған. Ағалы-ҡустылылар йылҡысылыҡ һәм үҫемселек менән шөғөлләнә.\nҠыш аттар тибендә. уларҙы ике көтөүсе ҡарай. Көнөнә бер тапҡыр алып ҡайталар. Ә был ҡолондарға бесән бирәбеҙ,һыу эсереп торабыҙ. Аҙыҡтары йылға етәрлек.\nНисек кенә булмаһын, бөгөнгө ысынбарлыҡта йорт һалып инеү — батырлыҡҡа тиң. Төҙөлөш материалдарына хаҡ көндән-көн арта. Әммә финанс сығымдарҙы ҡаплаған федераль һәм төбәк программалары эшләүе торлаҡ төҙөлөшөндә хәл иткес роль уйнай. Тик программала ҡатнашыу өсөн төп шарт йәшәү шарттарын яҡшыртыуға мохтажлыҡ.


Гидрометүҙәктә март айында Башҡортостанда һауа торошоноң ниндәй булырын хәбәр иттеләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:57, 13 февраля 2020 Йәмғиәт\nГидрометүҙәктә март айында Башҡортостанда һауа торошоноң ниндәй булырын хәбәр иттеләр Фото: Ксения Калинина\nӨФӨ, 2020 йыл, 13 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nБашҡортостанда быйыл март айы ғәҙәттәгенән аҙ ғына йылыраҡ була. Был хаҡта «Российская газета» баҫмаһына Рәсәй Гидрометүҙәге лабораторияһы мөдире Людмила Паршина һөйләне.\nБыйылғы март урта һыҙатта йылдың иң ҡоро айы булмаҡсы. Яуым-төшөмдөң бик аҙ яуыуы көтөлә. Киров өлкәһендә, Пермь крайында, Башҡортостанда, шулай уҡ Һарытау өлкәһенең көнсығышында, Уралдың көньяғында, Төмән өлкәһенең көньяғында, Омск өлкәһендә, Иркутск өлкәһенең төньяғында, Байҡал аръяғында, Сахалиндың көньяғында яуым-төшөмдөң аҙ булыуы фаразлана.\n«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, февралдең икенсе яртыһына һауа торошо билдәле булды.


Кисә. Бөгөн. Иртәгә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Кисә. Бөгөн. Иртәгә\nКисә. Бөгөн. Иртәгә 10.10.2018 // Йәмғиәт\nРеспубликабыҙ бер быуатлыҡ юбилейына етди әҙерләнә.\nБашҡортостан халҡы бөгөн Республика көнөн билдәләй. Барлыҡ ҡала һәм райондарҙа байрам саралары – тантаналар, концерттар, милли уйындар, спорт ярыштары, йәрминкәләр һ.б. үтә.\nДанлы ла, шанлы ла тарихыбыҙға әйләнеп бағайыҡ. 1919 йыл. Совет һәм Башҡорт хөкүмәттәре араһында ил күләмендә тәүге автономиялы милли республика – Башҡорт АССР-ы – төҙөү тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыла. Шул ваҡыттан алып бөгөнгәсә төбәгебеҙ туҡтауһыҙ үҫеш юлында. Бер быуатлыҡ юбилейыбыҙҙы лайыҡлы ҡаршы алабыҙ.\nТөҙөлөш – үҫеш билдәһе\nБыйылғы Республика көнөнә әҙерлекте һәм уны үткәреүҙе олпат юбилей – Башҡортостандың 100 йыллығы – алдынан уҙғарылған репетиция тип атарға мөмкин. Мәғлүм булыуынса, оло байрам уңайынан төбәгебеҙҙә ҙур эштәр атҡарыла: мөһим проекттар тормошҡа ашырыла, социаль объекттар төҙөлә, фәнни һәм ижади конкурстар үткәрелә, төрлө акциялар ойошторола, бөйөк шәхестәрҙең исеме мәңгеләштерелә, тарих барлана, шәжәрәләр тергеҙелә...\nИң мөһим сараларҙың береһе – “Башҡортостандың 100 йыллығына – 100 объект” проекты. Күреп белеүебеҙсә, ул уңышлы тормошҡа ашырыла. Проекттың төбәк үҫешендәге әһәмиәтен аңлап, республикалағы һәр район-ҡала халҡы ҡатнашыуға теләк белдергән, бихисап мөрәжәғәт ҡабул ителгән. Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, исемлеккә иң кәрәкле, әһәмиәтле тип табылған проекттар индерелгән, тәү сиратта халыҡтың теләге, был төҙөлөшкә урындағы ихтыяж иҫәпкә алынған. Унда 48 мәктәп һәм балалар баҡсаһы, 20 спорт, 12 һаулыҡ һаҡлау объекты, 13 мәҙәниәт усағы һәм башҡа йүнәлештәге 13 объект индерелгән.\nПланлаштырылған эштең күпмелер өлөшө тормошҡа ашырылды ла инде. Мәҫәлән, Бүздәктә, Красноусолда, Дәүләкәндә, Үрге Тәтешлелә, Яңауылда балалар баҡсалары асылды, Өфөнөң Нуғай ҡасабаһында мәктәптең беренсе сираты төҙөп тапшырылды, Нуриман районының Иҫке Күл ауылында клуб, китапхана һәм фельдшер-акушерлыҡ пунктын үҙ эсенә алған социаль-мәҙәни үҙәк ҡалҡып сыҡты һ.б. Ошо һәм башҡа эштәр “Башҡортостан” гәзитендә даими яҡтыртыла бара.\nБыйыл тамамланырға тейешле ҙур объекттар араһында Стәрлетамаҡтағы (1225 урынлыҡ), Баҡалы ауылындағы (825 урынлыҡ) мәктәптәр, Бөрйән районы Яңы Собханғол ауылындағы мәктәп-балалар баҡсаһы комплексы бар. Уларҙың сафҡа инеүен урындағы халыҡ түҙемһеҙлек менән көтә. Башҡа объекттарҙа иһә эш дауам итә. Уларҙы ваҡытында тапшырыу бурысы ҡуйылған, хеҙмәт барышы даими һәм ныҡлы контролдә тотола.\nРеспубликаның 100 йыллығына бәйле төҙөләсәк объекттарҙың дөйөм хаҡы ҡырҡ миллиард һумдан ашыу тип билдәләнә. Был яңы биналар ғына түгел, меңдәрсә өҫтәмә эш урыны, халыҡтың тормош кимәле күтәрелеүе тигән һүҙ.\nБер урында тапанмайбыҙ\nШуны билдәләмәү мөмкин түгел: юбилей йылы яҡынлашҡан һайын республикала иҡтисади, социаль күрһәткестәр, төрлө өлкәләрҙәге эш һөҙөмтәһе яҡшыра бара. Мәҫәлән, ауыл хужалығы тармағындағы үҫеш буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында иң яҡшы өсәү араһында. Республика ваҡлап һатыу йәһәтенән илдә иң алдынғы ун төбәк рәтендә, ә торлаҡ төҙөлөшөнә килгәндә, икенсе урындабыҙ.\nБашҡортостан – билдәле конгресс үҙәге: беҙҙә йыл һайын халыҡ-ара кимәлдәге тиҫтәләгән форум үтә, йөҙәрләгән эшлекле делегация килә. Ошоға бәйле һуңғы йылдарҙа “Өфө” аэропорты төҙөкләндерелде, һәм ул бөгөн Рәсәйҙә иң яҡшыларҙың береһе һанала.\nУрындарҙа йәшәү шарттарын яҡшыртыуға ҙур иғтибар бүленә. Мәҫәлән, 2016 йылда Бәләбәй, Күмертау, 2017-лә Белорет, Нефтекама, Благовещен ҡалаларында тиҙләтелгән социаль-иҡтисади үҫеш биләмәләре булдырылды. Былтыр Бәләбәй, Күмертау ҡалаларындағы инфраструктура объекттары төҙөлөшө өсөн федераль бюджеттан 1,2 миллиард һум аҡса йәлеп ителгән, 600 эш урыны булдырылған.\nБашҡортостанда урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү программаһы уңышлы тормошҡа ашырыла. Проект менән Рәсәйҙең башҡа төбәктәре лә ҡыҙыҡһына. Күҙалланыуынса, программа 2030 йылға тиклем дауам итәсәк. Уның эшмәкәрлек даирәһе киңәйә, проект ун йүнәлеш буйынса тормошҡа ашырыласаҡ. Тимәк, халыҡтың тағы ла күберәк проблемаларҙы хәл итеү мөмкинлеге тыуа. Был маҡсат өсөн төбәк ҡаҙнаһынан киләһе йылдарҙа алты миллиард ярым һумдан ашыу аҡса йүнәлтеләсәк. Билдәле булыуынса, урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү программаһына ярашлы, көнүҙәк мәсьәләләрҙе халыҡ үҙе билдәләй һәм уны хәл итеүҙә ҡулынан килгәнсә ярҙамлаша.\nПроект нигеҙендә һуңғы йылдарҙа республикала бихисап эш башҡарылды: юлдар йүнәтелде, ауылдар эсәр һыу менән тәьмин ителде, балалар һәм спорт майҙансыҡтары булдырылды, урамдар яҡтыртылды, техника алынды, социаль тәғәйенләнештәге биналар төҙөкләндерелде һ.б.\nБеҙҙе ситтә лә таныһындар өсөн\nБашҡортостан халҡының физик һәм рухи сәләмәтлеге хаҡында хәстәрлек күреү, күңелдәрҙә Ватаныбыҙға, уның бай тарихына, туған телгә, мәҙәниәткә, сәнғәткә ғорурлыҡ тойғоһо тәрбиәләү ҙә – мөһим бурыстарҙың береһе.\nБылтыр, мәҫәлән, “Бабич”, “Өфөнән һөйөү менән” фильмдары мәҙәни тормошобоҙҙа үҙенсәлекле яңылыҡ булды. Күптән түгел “Салауат юлдарынан” киноһының премьераһы үтте. Киләһе йылда “Беренсе республика” тулы метражлы тарихи фильмының әҙер булыуы көтөлә. Китап сығарыуға ла ҙур иғтибар бүленә. Миҫал өсөн, 100 йыллыҡ уңайынан рус һәм инглиз телдәрендә республикабыҙ хаҡында иллюстрациялы “Башҡортостан Республикаһы” энциклопедияһы нәшер ителәсәк.\n“Рәсәй – минең тарихым” тип аталған интерактив тарихи парктың илдә икенсе булып тап беҙҙә асылыуы ла – әһәмиәтле ваҡиға. Бынан тыш, республикабыҙҙың баш ҡалаһында илле мең самаһы кеше “Арт-Өфө” II халыҡ-ара форумында ҡатнашты. Күптән түгел Өфөлә уҙған мобиль репортерҙар йыйыны ла республикабыҙҙың ил күләмендә танылыуына тағы бер этәргес булды.\nБелеүебеҙсә, юбилей йылында төбәгебеҙҙә Халыҡ-ара балаларҙың йәйге уйындары үтәсәк, ә 2020 йылда тағы бер ҙур сара – Бөтә донъя фольклориадаһы көтөлә.\nШуны ла билдәләп үтергә кәрәк: 100 йыллыҡ айҡанлы үткәрелгән саралар барышында, 2019 йылдың мартында, Башҡортостан Конституция Суды менән Фәндәр академияһы берлектә халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференция уҙғарырға йыйына. Унда Рәсәйҙән һәм сит илдәрҙән хоҡуҡ, сәйәсәт белгестәре, иҡтисадсылар, социологтар, философтар, экологтар һ.б. белгестәр ҡатнашыуы көтөлә. Сарала дәүләтселек нигеҙҙәренә, уның үҫеш мөмкинлектәренә бәйле мәсьәләләр ҡараласаҡ.\nТәбиғәт биргән мөмкинлек\nРеспубликабыҙ һоҡланғыс тәбиғәте менән дан тота. Мәғрур тауҙар, таҙа һыулы йылға-күлдәр, ҡуйы урмандар, хәтфә болон-ҡырҙар туристарҙы йылдан-йыл күберәк ылыҡтыра.\nШүлгәнташ мәмерйәһе – Башҡортостандың ғына түгел, тотош донъя әһәмиәтендәге тәбиғәт ҡомартҡыһы. Ул фәнни йәһәттән күптән өйрәнелә, һуңғы осорҙа ла яңынан-яңы асыштар яһала. Былтыр, мәғлүм булыуынса, белгестәр мәмерйә эсендә ике үркәсле дөйә рәсемен тапты.\nМөғжизәле Шүлгәнташтың бөтөн ҡитғаларға таратырлыҡ тарихы бар. Ундай үҙенсәлекле боронғо мәмерйәләр донъяла бик аҙ. Ошоға бәйле һуңғы йылдарҙа Башҡортостанда уникаль тәбиғәт ҡомартҡыһын ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мәҙәни ҡомартҡылары исемлегенә индереү буйынса ҙур эш алып барыла. Был маҡсатты тормошҡа ашырыу, халыҡ-ара туристик маршрутҡа инеү Шүлгәнташты барлыҡ Ер шарына танытыу мөмкинлеген бирәсәк. Шулай ҙа комитеттың юғары талаптарына яуап биреү өсөн әлегә етди һәм оҙайлы эш талап ителә.\nАбруйлы исемлеккә эләгеү ҡағиҙәләре һәм археологияны, йолаларҙы, мифологияны өйрәнеүгә бәйле башҡа мәсьәләләр Бөрйән районында өс йыл элек уҙғарылған халыҡ-ара симпозиумда ла ҡаралғайны. Урал батыр төйәгендәге форумға сит илдәрҙән, Рәсәй төбәктәренән билдәле ғалимдар килде, был, әлбиттә, сараға ҙур мәртәбә өҫтәне. ЮНЕСКО талаптарына ярашлы, мәҙәни ҡомартҡы фәнни тикшеренеүҙәр өсөн генә ҡулланылырға тейеш, ә туристар өсөн эргәлә Шүлгәнташтың теүәл күсермәһен төҙөү кәрәклеге асыҡланды. Өс йыл дауамында археологтар, архитекторҙар, ғалимдар шул күсермәнең проектын әҙерләү буйынса ҙур эш башҡарҙы.\nКүптән түгел иһә бар республика халҡы өсөн ҡыуаныслы хәбәр еткерелде: Бөрйән районында “Шүлгәнташ” тарихи-мәҙәни комплексы төҙөләсәк. Эш “Башҡортостандың 100 йыллығына – 100 объект” программаһына ярашлы тормошҡа ашырыласаҡ. Проектта билдәләнгәнсә, музей өс ҡатлы буласаҡ, дөйөм майҙаны – дүрт мең квадрат метрҙан ашыу. Ул тәүлегенә ете йөҙгә яҡын кешене ҡабул итә аласаҡ. Музейға ингән ерҙе сәскә түтәлдәре, яҡтыртҡыстар, үҙенсәлекле скульптура композицияһы биҙәйәсәк. Эргәһендә өс йөҙ тамашасыға иҫәпләнгән трибуналар менән урам сәхнәһен урынлаштырыу күҙаллана. Эргә-тирәләге биләмәлә газондар, клумбалар, ял итеү өсөн эскәмйәләр була. Төҙөлөшкә ике йылдан ашыу ваҡыт бирелә.\nМузей-ҡурсаулыҡ Шүлгәнташтың тарихи-археологик, ландшафт-спелеологик үҙенсәлектәрен һаҡлауға һәм популярлаштырыуға йүнәлтелгән. Нигеҙен биш төрлө экспозиция тәшкил итә, төп экспонат – мәмерйәнең бәләкәйләтелгән күсермәһе. Бинала археологик һәм ботаник коллекциялар урыны, ҡаяға төшөрөлгән рәсемдәр бүлмәһе, балалар ғилми үҙәге лә буласаҡ. Донъяла тиңе булмаған боронғо һүрәттәрҙе һаҡлау маҡсатында урында лазерлы сканерлау ҙа ойоштороу ҡаралған. Шүлгәнташтың 3D моделе ярҙамында киләсәктә теләгән һәр кем виртуаль сәйәхәткә лә сыға аласаҡ. Күсермә мәмерйәнең ҙурлығын, унда ниндәй юлдар барлығын аңларға ярҙам итәсәк.\nӘммә күптәр виртуаль сәйәхәт менән генә сикләнмәй. Мәмерйәгә туристар ағымы артҡандан-арта. Рәсәйҙән генә түгел, тотош донъянан таш дәүер һәм ул осорҙағы кешелек тарихы менән ҡыҙыҡһынғандар Башҡортостанға ағыла. Уңайлы шарттар тыуҙырылһа, әлбиттә, улар тағы ла күбәйәсәк. Был – донъя кимәлендә нығыраҡ танылыу, инвесторҙарҙы йәлеп итеүгә йәнә бер һөҙөмтәле аҙым.\nРеспубликабыҙ 100 йыллыҡ юбилейын лайыҡлы ҡаршылай. Күп милләтле төбәгебеҙҙә халыҡтарҙың үҙ-ара дуҫ, татыу йәшәүе, именлеккә, ғилемгә ынтылыуы, тормошон яҡшыртырға тырышыуы, рухи ҡиммәттәрен ҡәҙерләп һаҡлауы, бер-береһенең тарихын, динен, телен, мәҙәниәтен, йолаларын хөрмәт итеүе – тотороҡло үҫештең, яҡты киләсәктең төп нигеҙе.


Биш йәшлек малайҙың ғүмере өҙөлдө, ә уның өс йәшлек һеңлеһе һәм әсәһе төрлө тән йәрәхәттәре менән дауаханаға оҙатылды\nКисә Краснокама районында теркәлгән юл-транспорт фажиғәһе ошондай эҙемтәләр менән тамамланды.\nДүртөйлө- Нефтекама юлында 31 йәшлек водитель «Дэу Нексия» автомобилен түңкәрә. Ҡот осҡос аварияла биш йәшлек бала һәләк була. Тикшереүҙәр барышында, уның махсус креслола ултырмауы асыҡлана. Фажиғә сәбәптәрен әле эксперттар эҙләй. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, автомобилдең ҡаршыһына «Форд Фокус» килеп сыҡҡан тигән фараздар бар. Шуға ла «Дэу Нексия» хужаһы рулен ҡапыл ситкә борорға мәжбүр булған. Шулай уҡ белгестәр башҡа версияларҙы ла тикшерә.


Егерме беренсе быуатта дуэль... | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nЕгерме беренсе быуатта дуэль...\n14 декабря 2015 — 17:35\nЕгерме беренсе быуатта дуэль… Бәхәс ҡоралы — шиғыр. Ваҡиға урыны — Башҡорт дәүләт академия драма театы сәхнәһе. Тик, был юлы тамашасылар ғәҙәти спектаклгә түгел, ә костюмлаштырылған балға саҡырылды.\nӘҙәбиәт йылы тамамланыу алдында. „Башҡортостан„ Дәүләт телерадиокомпанияһы уға бағышлап „Әйтер һүҙем бар…„ проектын иғлан иткәйне.//икенсе өлөшө/// Бөгөн ошо күрәм башланғысҡа шиғриәт кисәһе йомғаҡ яһай. Бында әҙәбиәт һөйөүсе теләгән бер кеше саҡырыу алды.\nРәсәй-Башҡортостан һәм Башҡорт дәүләт аккдемия драма театры берлектә ойошторған шиғри кисә шиғыр һөйөүсе төрлө һөнәр эйәләрен бергә йыйҙы. Бер көнгә сәхнә рингҡа әүрелде.\nКисәлә алты пар шиғыр һөйләү маһирлығын күрһәтте, һәр береһе тамашасының күңеленә үтеп инергә, әйтер һүҙен еткерергә тырышты. Улар араһында студенттар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, хатта эшҡыуарҙарҙың булыуы ла таң ҡалдырҙы.\nШиғриәт кисәһендә ҡатнашыусыларҙың бөгөн иң көслө ҡоралы -һүҙ. Һәр береһенең илһамланып шиғыр һөйләүе, әйтер һүҙҙәре күңел аша үткәреүҙәре, бәғзе берәүҙәренең үҙҙәре ижад иткән шиғрҙары менән сығыш яһауы тамашасыны ғына түгел, баһалама ағзаларын да битараф ҡалдырманы.\nДуэлдә ҡатнашыусылар береһен –береһе уҙҙырып, шиғыр һөйләне, телмәр тотоу оҫталығында көс һынашты. Шулай ҙа финалға иң көслө шиғыр һөйләү оҫталары тип табылған дүртәү сыҡты. Ә еңеүҙе иһә йәш шағирә Инйәр ҡыҙы Эвита Гайнет яулап, көмөш шпага менән бүләкләнде.\nЙыл дауамында барған „Әйтер һүҙем бар..„ проекты тамашасы һөйөүен яулап өлгөрҙө. Проектта ҡатнашыусылар әйтер һүҙен үҙ шиғыры йә иһә танылған шағир фекерен файҙаланып әйтә алды. Шиғриәт кисәһендә асыҡланыуынса күптәр проекттың дауамын көтә.\nОшо сара шиғриәткә, әҙәбиәткә битараф булмаған кешеләрҙең күплеген күрһәтте. Тимәк, республикала ижад һөйөүселәр өсөн башланғыстарын бойомға ашырыу, һәләттәрен асыу мөмкинлектәре кәрәк.\n2016-сы йыл кинематография йылы тип иғлан ителде, Башҡортостан дәүләт телевидениеһы һәм радио тапшырыуҙар компанияһы яңы проекттарҙы асырға әҙер.


Шишмә, Ишембай, Тәтешле, Борай һәм Нуриман райондары ат сабышына әҙерләнә - Bash.News\nШишмә, Ишембай, Тәтешле, Борай һәм Нуриман райондары ат сабышына әҙерләнә\nШишмә, Ишембай, Тәтешле, Борай һәм Нуриман райондары ат сабышына әҙерләнә https://bash.news/news/106001_shishm_ishembaj_tteshle_boraj_m_nuriman_rajondary_at_sabyshyna_erln\nБашҡорт аттары йәнә майҙанға сыға. Был юлы "Терра Башҡортостан" ат-спортының XI турнирында Шишмә, Ишембай, Тәтешле, Борай һәм Нуриман райондары ҡатнаша. Ярыш йәкшәмбе Таһир Кусимов исемендәге "Аҡбуҙат" ипподромында үтәсәк. Бәйге ҡатнашыусыларының әҙерлек барышы менән танышыр өсөн бөгөн киң мәғлүмәт сараларына махсус сәфәр ойошторолдо.\nДамир Иҙиәтуллин йылҡысылыҡ тармағында 90-сы йылдар башында махсуслаша. Хужалығында башлыса башҡорт тоҡомло аттар аҫрала. Ул уның ата-олатаһынан күскән шөғөл. Кәсеп кенә түгел, замандашыбыҙҙың йәшәү рәүеше лә.\nОйошма эшмәкәрлеге менән республиканың киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәре яҡындан танышты. Журналистар йылҡы аҫралған шарттарҙы ҡарап, ҡыҙыҡһындырған һорауҙарына яуап алды. Хужалыҡтың уңыштары етерлек. Ниндәй генә ат-спорты ярыштарында ҡатнашмаһын Дамир Иҙиәтуллиндың йылҡылары һәр ваҡыттағыса призлы урындар яулай килә. Сираттағы күләмле бәйге лә эҙһеҙ үтмәҫ, тип ышана хужалыҡ етәкселеге. Шишмә районында ғөмүмән, йылҡысылыҡ тармағы башҡа төбәктәрҙән һис тә ҡалышмай. Бында башҡалар көнләшерлек төрлө төҫтәге таҙа тоҡомло башҡорт аттары аҫрала.\nӘ Ишембай районы намыҫын "Терра Башҡортостан" ат-спорты турнирында Ишәй ауылы хужалығы яҡлаясаҡ. Ойошма башҡаларҙан йәш булыуға ҡарамаҫтан, йылҡылар һаны йөҙҙәрсә иҫәпләнә. Араларында тарпан аттары, ҡулға эйәләшкәндәре лә бар. Бәйгелә Мурзик ҡушаматлыһы майҙан тотасаҡ. Ул сараға тулыһынса әҙер. Бөгөнгө көнгә тиклем ул махсус тәрбиә үткән.\n«Өфө» футболсылары Рәсәй чемпионаты гранттарын мәрәйҙәрһеҙ ҡалдырыуын дауам итә\n23:17, 21 окт\nЭрнст Яхин- саңғы икеалышы буйынса Рәсәй чемпионы


Өфө эргәһендә сыҡҡан янғын йәш ата-әсәнең һәм уларҙың 5 йәшлек ҡыҙҙарының ғүмерен өҙгән // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n10:25, 23 октября 2020 Хәл-ваҡиғалар\nФото: Башҡортостан Республикаһы Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының матбуғат хеҙмәте\n23 октябрҙә төндә Башҡортостан Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының кризислы хәлдәрҙә идара итеү үҙәгенә Өфө районы Лебяжий ҡасабаһының «Вита» коммерцияға ҡарамаған баҡса ширҡәтендәге йортта янғын сығыуы тураһында хәбәр килгән.\nТәүге янғын-ҡотҡарыу подразделениеһы килеүгә бәләкәй генә бүрәнә өйҙөң яныуы күҙәтелгән.\n«Утты һүндергән ваҡытта 30 йәшлек ирҙең, 26 йәшлек ҡатындың һәм 5 йәшлек баланың кәүҙәләре табылған», — тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nЯнғын урынына Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса баш идаралығы етәксеһе Марат Латипов юлланған.\nЯнғынды һүндереү өсөн 39 кеше һәм 18 берәмек техника, шул иҫәптән Рәсәйҙең Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығынан 24 кеше һәм 10 махсус машина йәлеп ителгән.\nЯнғын сәбәбе асыҡлана.\nБилдәле булыуынса, янғында йәш ғаиләнең: ата-әсәнең һәм ҡыҙҙарының ғүмере өҙөлгән.\n«Янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен үтәгеҙ! Ут менән һаҡ булығыҙ. Электр приборҙарын файҙаланыу, газ һәм мейес менән йылытыу ҡағиҙәләрен үтәгеҙ, балаларҙы ҡарауһыҙ ҡалдырмағыҙ! Ашығыс хеҙмәттәрҙе саҡыртыуҙың берҙәм номерын иҫегеҙгә төшөрәбеҙ — 112», — тип мөрәжәғәт иттеләр халыҡҡа Башҡортостан Республикаһының Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығында.\nТеги: янғын, Башҡортостан Республикаһының Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы


Рәсәй вуздарын инновацион үҫтереүгә өс миллиард һум аҡса бүленде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРәсәй вуздарын инновацион үҫтереүгә өс миллиард һум аҡса бүленде\n10:16, 19 апреля 2010 Сәйәсәт\n2010 йылда юғары уҡыу йорттарында инновацион инфраструктураны үҫтереүгә ярҙамға өс миллиард һум аҡса бүленде. Был турала РФ Хөкүмәтенең 2010 йылдың 9 апрелендәге 219-сы ҡарары хәбәр итә.\nИнновацион инфраструктураны үҫтереүгә дәүләт ярҙамы инновацион мөхит булдырыу, шулай уҡ белем биреү учреждениелары менән сәнәғәт предприятиелары араһында үҙ-ара хеҙмәттәшлекте үҫтереү маҡсаттарында бойомға ашырыла.\nБюджет ассигнованиелары, тиелә ҡарарҙа, бәләкәй инновацион эшҡыуарлыҡҡа ярҙамды индереп, программаларҙы конкурс һайлап алыуы һөҙөмтәләре буйынса бүленәсәк. Конкурста фән, техника һәм технологиялар үҫешенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре буйынса фундаменталь һәм ҡушма фәнни тикшеренеүҙәр алып барыусы мәғариф учреждениелары ҡатнаша ала.\nКонкурс башланыуы һәм уның шарттары тураһында Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм фән министрлығының рәсми сайтында иғлан ителәсәк.\nТеги: инновацион мәғариф


Оствалл музейы — Башҡорт Википедияһы\nДортмунд (Германия) модерн һәм хәҙерге заман сәнғәте музейы. Уға 1940 йылдар аҙағында нигеҙ һалынған һәм 2010 йылдан Dortmunder U бинаһында урынлашҡ\nОствалл музейы (нем. Museum Ostwall) — Дортмунд (Германия) модерн һәм хәҙерге заман сәнғәте музейы. Уға 1940 йылдар аҙағында нигеҙ һалынған һәм 2010 йылдан Dortmunder U бинаһында урынлашҡан. Музей коллекцияһы XX быуат картиналарын, скульптураларын, объекттарын һәм фотографияларын, шулай уҡ 2 500-ҙән ашыу графика әҫәрҙәрен үҙ эсенә ала. Ул экспрессионизмдан алып хәҙерге ваҡыттың заман сәнғәтенә тиклемге дәүерҙе солғай.\nОствалл музейы Викимилектә\nАвгуст Маке. Кукуруз баҫыуындағы ағас (1907)\nАвгуст Маке. Ҙур зоология баҡсаһы (триптих, 1913)\nКаспар Давид Фридрих. Юнона Агридженто. ғибәҙәтханаһы (яҡынса 1828—1830)\nҺайнц-Гюнтер Прагерҙың иҫке баҡсалағы ҡорос скульптураһы\nБашта (1947 йылдан 2009 йылға саҡлы) музей Остваллда (боронғо ҡала стеналарынан Дортмунд үҙәгенә барған юл) урынлашҡан һәм ҙур булмаған скульптура баҡсаһын үҙ эсенә ала. Алдараҡ шул урында 1911 йылдан, Икенсе донъя һуғышында емерелгәненә саҡлы, Сәнғәт һәм мәҙәниәт тарихы музейы (нем. Museum für Kunst und Kulturgeschichte (MKK), муниципаль сәнғәт коллекцияһы урынлашҡан булған. Унан да алдараҡ, 1911 йылға тиклем, бында Вестфаль тау идаралығының иҫке бинаһы урынлашҡан.\n1940-сы йылдарҙың аҙағында, сәнғәт һәм мәҙәниәт тарихы музейы емереклектәренең төҙөлөш материалдары ҡулланып, аҡрынлап, яңыртып ҡороу эше башлаған. 1949 йылда Остваллда Музейҙың беренсе күргәҙмәһе үткән, һәм был XX быуат Германия сәнғәтенең һуғыштан һуңғы иң тәүге музейҙарының береһе булған һәм 1956 йылға тиклем уны киңәйтеү дауам иткән. Сәнғәт һәм мәҙәниәт тарихы музейы, 1983 йылда Дортмундҡа ҡабат күсеп ҡайтҡанға тиклем, ваҡытлыса Каппенберг һарайына күсерелгән.\n2009 йылдың июнендә музей ябыла һәм Dortmunder U бинаһына күсә башланған һәм 2010 йылдың октябрь айында яңы Оствалл Музейы ҡыҫҡартылған атамаһы аҫтында  "Музей электр станцияһы кеүек " махсус күргәҙмәһе (нем. Das Museum als Kraftwerk) менән асыла. Был элегерәк Дортмунд союзының келәте һәм һыраханаһы урынлашҡан ете ҡатлы ҡоролма «Европаның мәҙәни баш ҡалаһы 2010» (RUHR.2010 — Europas Kulturhauptstadt) сифатында Рур өлкәһенең алға үҫешендә төп роль уйнаған.\nТәүҙә коллекция нацистар «дегенератив сәнғәт» тип төркөмләгән әҫәрҙәрҙән төҙөлгән. 200-гә яҡын картина, скульптура һәм график эштәрҙән торған Грёппель коллекцияһы 1957 йылда һатып алынған, һәм әлеге ваҡытта музей йыйынтыҡтарының нигеҙ таштарының береһе булып тора.\nМузей коллекцияларының нигеҙен 1905 йылда Дрезденда Күпер арт-группа хәрәкәтенә нигеҙ һалған Людвиг Эрнст Кирхнер, Отто Мюллер, Эмиль Нольде һәм Карл Шмидт-Ротлуф әҫәрҙәре тәшкил иткән. 1912 йылда ойошторолған Күк һыбайлы ижади берекмәһе музейҙа Василий Кандинский, Франц Марк, Август Маке һәм Алексей фон Явленский әҫәрҙәрендә сағылыш тапҡан. Оствалл Музейы, уның эштәр йыйынтығы ҡуйылған Висбаден Музейынан ҡала, Явленский әҫәрҙәре коллекцияһы урынлаштырылған ҙурлығы буйынса Германияла икенсе урында торған.\nМузей коллекцияһы үҙ эсенә шулай уҡ Пабло Пикассоның 1940—1950 йылдарҙағы 26 график эшенән, һәм тағы шуға оҡшаған Жоан Миро, Марк Шагал һәм Сальвадор Дали әҫәрҙәренән торған. Музейҙа Отто Дикс, Лионель Фейнингер, Альберто Джакометти, Пауль Клее, Оскар Кокошка һәм Оскар Шлеммерҙың берәр эше һаҡлана. Натюрморттар араһында музейҙа Кристиан Рольфс әҫәрҙәре айырылып тора.\n1990 йылдар башында музей рәссам Зигфрид Кремер эштәре коллекцияһының 1 000 ашыу йыл майнц музей ларын һатып Кремер, шул иҫәптән әҫәрҙә Марсель Дюшан, Йозеф Бойс, Беҙ Джун Паек, Фостель Вольф, Гюнтер Уекер һәм Ж Тэнгли.\n1962 йылда балалар һынлы сәнғәт студияһы асыла, был музейҙың шуға оҡшаш тәүге проекттарының береһе була. «Йәштәр Арт-Клубы» (нем. Jugendkunstclub) йәштәргә күргәҙмәһен ҡарау рәссамдар менән танышыу, һәм музей оҫтаханаһындаүҙ эштәрен асыу мөмкинлеген бирҙе. Мәктәп каникулдары ваҡытында шулай уҡ бында художество мастер-кластары үткәрелде. Музей 2010 йылда яңы урынға күскәндән һуң да, белем биреү белем биреү проекттары эшен дауам иткән.\nМузей экспозицияһы, тамашасыға мөмкин тиклем күберәк эш күрһәтеү маҡсатында, йылына ике тапҡыр үҙгәртеләсәк.\nМузейҙың боронғо залдарында гастроль концерттары һәм иртәлектәр үтә. Шулай уҡ музей, өлөшләтә, коммерцияға ҡарамаған «Оствалл Музейы дуҫтары» йәмғиәте аҡсаһына нәфис китаптар һәм каталогтар сығара.\n↑ 1,0 1,1 1,2 Die Geschichte des Museums Ostwall im Dortmunder U — ehemals Museum am Ostwall History of the museum\n↑ Өҙөмтә хатаһы: <ref> билдәһе дөрөҫ түгел; hist" төшөрмәләре өсөн текст юҡ\n↑ Das Museum als Kraftwerk 2011 йылдың 4 июнь көнөндә архивланған. (нем.)\n↑ RUHR.2010 ist vorbei — wir bleiben Kulturhauptstadt 2010 йылдың 31 июль көнөндә архивланған. City of Dortmund. (нем.)\n↑ 5,0 5,1 Die Sammlung des Museums Ostwall 2014 йылдың 28 декабрь көнөндә архивланған. The collection. (нем.)\n↑ Und Bildung Kommunikation 2014 йылдың 28 декабрь көнөндә архивланған. communication and education. (нем.)\nMuseums Freunde Ostwall am des Museum of the Friends. (нем.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Оствалл_музейы&oldid=1056104 ҡабул ителгән


дети » Страница 161\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Страница 161\nЙыр – уның юлдашы\nМахсус бит // 7-09-2010, 10:38\nРуслан Яҡшыбаев 1992 йылдың 25 майында Себерҙәге Тында ҡалаһында донъяға килгән. Шуҡ, шаян булып үҫеп килгән малай өс йәшендә үк тормоштоң тәүге ауыр һынауына ҡаршы торорға мәжбүр була: матур ғына ғаиләләренең көслө таяуы – атаһы вафат була. Бар тәрбиә әсәһе ҡулына ҡала. Һөйөклө улы өсөн, әлбиттә, ул бер ни ҙә йәлләмәй. Әсәһенең өмөтөн аҡларҙай егет булып үҫә Руслан – тырыш та, уңған да, талантлы ла....\nМахсус бит // 7-09-2010, 10:36\nАнжелика Якусева тураһында йәштәр бик яҡшы белә. Эстрадаға күптән түгел генә аяҡ баҫһа ла, һылыулығы, тауышы менән тамашасы күңелен яулап өлгөргән ул. Силәбе ҡалаһында тыуған ҡыҙ биш йәшендә ата-әсәһе менән Башҡортостанға – Ҡыйғы районының Үрге Ҡыйғы ауылына күсеп ҡайта. Бәләкәй сағынан уҡ күңеленә һалынған йыр-моңға һөйөүҙе әсәһе лә хуплай һәм уны музыка мәктәбенә фортепиано класына уҡырға бирә. Ике йылдан һуң ҡыҙ үҙе теләп бейеү түңәрәгенә лә яҙыла. Хыялы ла сәнғәт менән бәйле була – актриса йә йырсы булыу. Күп кенә бәләкәй ҡыҙҙар кеүек, көҙгө алдында тараҡты микрофон итеп тотоп йырлап та йөрөй. Мәктәптә, районда үткән бөтә сараларҙа ҡатнашыуы уҡыуына ҡамасауламай – ҡыҙ тик «бишле» билдәләренә генә өлгәшә....\nМахсус бит / Письма // 31-08-2010, 10:58\n8-се синыфта бер егеткә үлеп ғашиҡ булдым. Унан башҡа бер кем дә кәрәкмәй ине, ул тип яндым, көйҙөм. Әммә ғорур булдым, бер нисек тә уға белдермәнем. 10-сыға килеп еткәс, Азамат үҙе артымдан йөрөй башланы. Һәм көндән-көн нығыраҡ яратыуын белдерҙе. Ғорур ҡылана инем, илата торғайным, үҙен дә ныҡ ҡыҙғандым, башҡа ҡыҙҙарға, һаумы, тиһә лә, үсегеп, әйләнеп китәм һәм, илап ғәфү үтенмәйенсә, яҡын да ебәрмәй инем....\nАртҡа 1 ... 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 Алға


Лилиә Зөфәр ҡыҙы Яхина кескәй Марат менән Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге 1-се балалар йортонда таныша, унда ул тәрбиәсе булып эшләй. Балалар йортона "гемофилия" (нәҫел ауырыуы) диагнозы менән ингән малайға ни бары дүрт йәш була.\nПриютта тәрбиәләнеүселәр һәр йәй балалар лагерында ял итә, әммә Марат үҙенең ауырыуы арҡаһында бер ергә лә бара алмай.\nШуға күрә тәрбиәселәр, шулай уҡ Лилиә Зөфәр ҡыҙы, Маратты йәйге каникул осоронда үҙҙәренә өйҙәренә ала ине.\n- Марат патронат ғаилә хаҡында белгәс, ул минең яныма килеп, уны үҙ ғаиләмә алыу тураһында үтенде, - тип һөйләй Лилиә Зөфәр ҡыҙы. - Беҙ ғаилә менән уйланыҡ та бер фекергә килдек.\nШулай итеп, Марат үткән йылдың июненән беҙҙең ғаиләлә каникул осоронда ғына түгел, ә даими йәшәй.\nМарат даими индивидуаль тәрбиәгә мохтаж, шуға күрә Лилиә Зөфәр ҡыҙы 1-се балалар йортонда эшләүен туҡтата һәм был балалар учреждениеһының патронат тәрбиәсеһе була.\n- Бер нисә көн элгәре Маратҡа ун йәш тулды, - ти Лилиә Зөфәр ҡыҙы. - Башта, каникул осоронда уны үҙемә алып, ул ваҡытта балалар йортонда тәрбиәләнеүселәр ҡала ситендә ял итә ине, мин уға ярҙам итергә теләнем. Ә аҙаҡ, ул беҙҙең ғаилә ағзаһы булып китте...\nМараттың Яхиндар ғаиләһендә даими булыу һөҙөмтәһе - малай йыш ауырымай. Ул баш ҡаланың 99-сы мәктәбендә уҡый. Марат художество түңәрәгенә йөрөй, бында һүрәт төшөрөүҙән тыш, сәйлән менән әйберҙәр үреү менән дә шөғөлләнәләр. Марат күптән түгел Лилиә Зөфәр ҡыҙы өсөн муйынсаҡ йыйҙы.\nМарат йәйге осорҙа, Лилиә Зөфәр ҡыҙы тәрбиәсе булып эшләгән ваҡытта, Яхиндар ғаиләһендә бер нисә тапҡыр "ҡунаҡ" була, шуға ла ул ғаиләгә еңел яраҡлашҡан. Лилиә Зөфәр ҡыҙына: "Малайҙы тәрбиәләүҙә ҡыйынлыҡтар бармы?" тигән һорау бирәбеҙ. "Марат башҡа балалар кеүек. Ул ҡәҙимге балаларҙан шуның менән айырыла, Марат махсус уколдарға даими мохтаж", - ти патронат тәрбиәсе.\nБерҙән-бер проблема - санатор-курорт дауаланыуға ҙур сират. Марат өс йыл элек шифаханала булған, ул яңынан һауыҡтырыу курсы үтһә, әлбиттә, яҡшы булыр ине. Үкенескә ҡаршы, әлегә бындай мөмкинселек юҡ.\nБалалар йортонан алынған балаға дәүләт бер ни тиклем аҡса бүлә. Әммә был аҡса баланы кейендереүгә һәм ашатыуға етәме? Лилиә Зөфәр ҡыҙы Марат һәм үҙенең өлкән улы - Өфө дәүләт авиация техник университеты студенты менән өс бүлмәле фатирҙа йәшәй. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, Лилиә Зөфәр ҡыҙына уның ата-әсәһе матди яҡтан ярҙам күрһәтә.\nЯхиндар ғаиләһенең Өфөнән йыраҡ түгел баҡсаһы бар, улар бында бергәләшеп ял итә, көс йыя.\n- Быйыл беҙҙең хәл - нәҫелдән килгән ауырыу менән сирлеләр өсөн укол ҡуйыуҙар яҡшыра төштө, - ти Лилиә Яхина. - Хәҙер дарыуҙар менән тәьмин итеү буйынса проблемалар хәл ителде. Үткән йылда кәрәкле уколдар алыу буйынса етди проблемалар булғайны.\n- Әйткәндәй, хәҙер, - тип һүҙен дауам итә Лилиә Зөфәр ҡыҙы, - мин венаға ла үҙем укол ҡаҙай алам. Элек беҙҙең поликлиника байрам һәм ял көндәрендә эшләмәгән осорҙа Маратҡа укол ҡаҙауы бер проблема ине. Ул ваҡытта "тиҙ ярҙам" машинаһын саҡыртырға, йә булмаһа Маратты Республика балалар клиник дауаханаһына алып барырға тура килде. Дөйөм алғанда, еңелдән булманы...\nНи өсөндөр, бәләкәй буйлы мөләйем әңгәмәсемә ҡарап, уға "күҙҙәре нурға тулған ҡатын" тип мөрәжәғәт итәһе килә. Гүйә унан изгелек һәм күңел йылылығы бөркөлә. Марат йәйге каникул осоронда башҡа тәрбиәселәрҙә лә ҡунаҡ була, әммә ул нәҡ Лилиә Зөфәр ҡыҙын һайлай, тимәк, юҡҡа түгел...


Сиражетдинова Фәнүнә Фәүзиә Сөләймәнова һүҙҙәре. Гармун моңо - Феликс Әбдрәшитов көйө\nЙәй көндәре - Тәлғәт Шәрипов көйө. Нурия Измайлова һүҙҙәре. - Хәмзин Ғәли\nЗәйтүнә Алтынова һүҙҙәре. Һағынам - Юлай Моратов көйө - Һағынбаев Юнир\nтормош - Факиһа Тимерова көйө һәм һүҙҙәре. Яратам мин һине - Азаматова Бибисара\n"Асыҡ студия" https://bash.news/yuldash/2128_asyk-studiya\nҺуңғы ваҡытта беҙҙең республикала туризмды үҫтереү буйынса күп кенә пландар ҡоролған, киләсәккә өмөттәр бағланған. Уҙған йылда туризм буйынса дәүләт комитеты – агентлыҡ булдырылды.\nОшо көндәрҙә беҙ республика маршрутын булдырыу өҫтөндә эшләйбеҙ, ул бөтә Башҡортостандың мәҙәни, тарихи урындары аша үтергә тейеш. Ошо арала Мәҙәниәт министрлығының тәҡдиме булды, туристарҙы тарихи үҙәктәргә, музейҙарға алып барыу һоралды.\nБеҙҙең республика социаль туризмды 2011 йылдан алып тергеҙҙе. Нишләп «тергеҙҙе» тип әйтәбеҙ, сөнки Советтар Союзы ваҡытында социаль туризм ныҡ үҫеш алғайны. Социаль туризм – дәүләт йә төрлө фондтарҙың путевка хаҡын өлөшләтә түләүе. Шуға беренсе йылда уҡ өс меңләп пенсионерҙы республика буйлап һәм сит илгә сығарыу мөмкинлеге тыуҙы. 2012 йылда уларҙың һаны 6 меңдән ашыу булһа, муниципалитеттар ҙа ҡушылып, 12 меңдән ашып китте.\nБыйыл 11 сентябрҙә Хөкүмәт ҡарары ҡабул ителде, ул 2016 йылға тиклем эшләй. Әлбиттә, программаның көҙ айында ғына эшләй башлауы беҙҙе һәм ғөмүмән, туроператорҙарҙы ауыр хәлгә ҡуя, сөнки октябрь һәм ноябрь айында ғына пенсионерҙарға ял итеү мөмкинлеге биреү бик ауыр. Быйылғы программаның үҙенсәлеген дә әйтеп үтер инем, хәҙер беҙҙең шифаханаларға ял итеүселәрҙең 30 проценттан артығы ебәрелмәйәсәк. Сөнки ике йыл буйы беҙҙең пенсионерҙар ял итеү өсөн шифаханаларҙы һайланылар. Маҡсат – тәү сиратта дауаланыу тип уйлайҙар. Ә беҙ әйтер инек, ғөмүмән, социаль туризм – ул туризм өлкәһендә эшләгән төрлө туристик базаларға иң ауыр сезон ваҡытында ярҙам ҡулы һуҙыу. Сөнки биналарҙы тоторға, йылытырға кәрәк, унда эшләгән кешеләргә эш хаҡы бирергә кәрәк. Шул ваҡытта социаль путевканың да хаҡы түбәнерәк була.\nРеспубликала мөмкинлектәр бихисап\nЯл итеү мөмкинлеге буласаҡ, октябрь-ноябрь айында ла. Декабрь айын тулыһынса ҡулланып булмай. Тәбиғәттең иң матур сағын күрһәтә алмауыбыҙ ғына ҡыҙғаныс. Әммә был программа хәҙерҙән үк ҡабул ителгәс, яҙ айынан башлап әҙерләнә башлаясаҡбыҙ.\nРеспубликала туризм үҫешмәйәсәк, тигән фекер менән ҡәтғи рәүештә килешмәйем, сөнки шунса мөмкинлектәре булған республика, күлдәре, шарлауыҡтары, мәмерйәләре, тәбиғәттең иң матур урынында урынлашып, туризм булмай, тигән фекер башҡа ла инеп сыҡмай.\nОшо көндә Башҡортостанда йәшәп тә, бөтә кеше лә шифаханаға барып ял итеү мөмкинлеге менән файҙалана алмай, тип әйтер инем. Сөнки беҙ хаҡтарға барып терәләбеҙ. Шуны ла әйтеп китергә кәрәк, беҙҙә ял итеү улай уҡ арзан түгел. Ләкин үҙ ҡарашым менән уртаҡлашып китер инем, минең өсөн Башҡортостанда ял итеү, ғөмүмән тәбиғәткә сығыу үҙе бер ял, тип уйлайым. Ғөмүмән, ял итеү ҡыҙынып ятыуға ғына ҡалмаһын ине ул. Ниңә һуң беҙ Башҡортостандың тарихын белмәйбеҙ, ниңә Урал батыр эпосының ҡайҙа тыуғанын, мифик геройҙарҙың булған урынын күреп китмәҫкә? Нишләп һуң Ирәмәлгә күтәрелмәҫкә. Талҡаҫ күленә бармаҫҡа, Яҡтыкүлде күрмәҫкә? Ғөмүмән, ял итеү өсөн мөмкинлектәр былай ҙа бар.\nМониторинг системаһы кәрәк\nТуризмдың проблемалары күп, уларҙың береһе – килгән туристарҙың һанын белмәйбеҙ. Үткән йылда Хөкүмәт ултырышы булғанда ул һорауҙы мин президент алдында ла күтәрҙем. Айырым мониторинг системаһы уйларға, йөҙәрләгән мең кеше күрше өлкәләрҙән килә, уларҙың һанын белмәйбеҙ. Ғөмүмән, туризмды иҡтисад тармағы итеп ҡарайбыҙ икән, беҙ уларҙың һанын белергә, планлаштырырға тейешбеҙ. Күпме кеше килә, уларға күпме йәшәү урыны тәғәйенләргә кәрәк. Кемдер ҡырағай рәүештә ял итергә килә, улар ризыҡ һатып ала, ул мултипликатив эффект тип атала. Урындағы кибеттәргә килем килә.\nБөтә кеше лә ял итмәй, кемдәргәлер эш урыны ла кәрәк. Туристик базалар булһа, унда кемдер эшләргә тейеш, ситтән берәү ҙә килеп эшләмәйәсәк. Иң кәрәклеһе – урындағы бюджеттарға ниндәйҙер һалымдар килергә тейеш. Үҙидаралыҡҡа табан барабыҙ, уларҙың бюджетына ниндәйҙер һалым килһә, проблемалар хәл ителер ине. Йә ауыл урамдары яҡтыртылмай, йә юл насар, йә берәй ҡоҙоҡ эшләнмәгән. Аҡсаларҙы шунда йүнәлтергә кәрәк. Шуның менән беҙ туризмдың файҙаһын күрергә тейешбеҙ.\nБөгөн ерҙең хужаһы кем?\nЕрҙең федераль, муниципаль булыуы бар, ләкин шәхси түгел. Әгәр ҙә беҙ ошо ерҙәрҙе 49 йылға ҡуртымға алып ҡалмаһаҡ, инвесторҙар килер ул, ләкин һуңынан беҙ үҙебеҙҙе хужа итеп тоймаясаҡбыҙ. Әгәр ҙә ҡуртымға алаһығыҙ икән, ти, инвестор менән һөйләшеүе лә ҡыҙығыраҡ булыр, тип уйлайым.\nНиндәйҙер льготалар, ташламалар бирер өсөн, туризмды дәүләт йә социаль яҡлау фондтары үҙ ҡулына алырға тейеш. Был тармаҡ менән әлеге көндә эшҡыуарҙар шөғөлләнә. Улар йәйҙең 2-3 айында ғына йыллыҡ үҫеш алыр өсөн эшләп ҡалырға тырыша. Уларҙың ташлама биреү мөмкинлектәре лә юҡ. Уларға ярҙам итеүҙе дәүләт үҙ ҡулына алырға тейеш. Субсидиялар ярҙамында туристик путевканың хаҡын да кәметергә мөмкинлек тыуасаҡ.\nНимә ул ял итеү?\nБеҙ бала саҡтан әкиәттәр уҡып үҫтек. Ҡаф тау артынан килгән дейеүҙәрҙе хәтерләйһегеҙме. Шул Кавказ тауҙары булғандыр инде. Уның артына барып ҡарау теләге тәбиғи, әлбиттә, барып күрегеҙ, ҡарағыҙ, ләкин бер ваҡытта ла сағыштырырға ярамай. Әгәр ҙә ундағы диңгеҙҙең, ҡояштың, сүллектең, сервистың булыуы менән беҙҙең Башҡортостанды сағыштырғанда, 2-5 тапҡыр ҡатмарлы климатта йәшәйбеҙ.\nСоциаль путевка алыу өсөн хеҙмәт һәм социаль яҡлау бүлегенә барып ғариза яҙырға һәм сираттың номерын белергә кәрәк. Һәр районға уртаса 10-12 путевка тура килә. Сиратты күҙәтеп барабыҙ. Әгәр сиратҡа тормайһығыҙ икән, һеҙҙең путевка алырға ынтылышығыҙ бер ваҡытта ла барып сыҡмаясаҡ. Үҙегеҙгә аҙым эшләргә кәрәк.\nСоциаль путевкалар пенсионерҙарға бер генә тапҡыр бирелә. 11 сентябрҙә Хөкүмәт ҡарар ҡабул итте, 4 октябргә тиклем туроператорҙарға тәҡдимдәр бирәбеҙ, эксперт комиссияһы ун көн эсендә маршруттарҙы ҡарай, октябрҙең уртаһында иһә һәр районға лимит ебәреләсәк. Шулай уҡ каталог ебәрелә, ҡайҙа ниндәй мөмкинлектәр бар, һайлап алыу өсөн. Яҡынса октябрҙең 20-н һуң программа эшләй башлаясаҡ.\nТуризм өлкәһендә проблемалар бихисап. Ошоғаса республикала туризмды үҫтереү буйынса концепция юҡ. Шуға эшҡыуарҙар үҙҙәренең бизнесын ҡайһы йүнәлештә үҫтерергә кәрәклеген белмәй.\nБеҙ үҙебеҙ Башҡортостанда экологик туризмды үҫтереү кәрәк, тип һанайбыҙ. Тәбиғи мөмкинлектәрҙе файҙаланып, йәйәү, велосипедта, һыбай йөрөй торған йүнәлештәр булыр, тип уйлайым.\nИкенсе йүнәлеш - ул этнографик туризм. Донъя кимәлендә башҡа беҙҙең халыҡ һымаҡ ҡунаҡсыл, уникаль ҡурай тауышы, йырҙары булған халыҡ юҡ. Беҙгә генә килеп, улар беҙҙең ҡунаҡсыллыҡты күреп, аш-һыуҙы ауыҙ итеп, йырҙарыбыҙҙы ишетеп ҡайта ала.\nӨсөнсө йүнәлеш – экстрим. Мәмерйәләргә төшөү, тауҙарға менеү, йылғаларҙына ағып төшөү.\nТуризм өлкәһендә юғары белем алған кеше күп. Практика һәм урта звено юҡ. Ошо өлкәлә эшләргә кәрәк. Һәр бер турисҡа бер инвестор тип ҡарарға тейешбеҙ. Уларға сит кеше, тип ҡарарға кәрәкмәй. Әгәр ҙә беҙҙең ер-һыу, тип кенә ҡарайбыҙ икән, үҙебеҙҙең эшҡыуарҙарҙы үҫтерәйек. Һыу баштарын, матур урындарҙы ҡуртымға алайыҡ. Үҙидаралыҡты үҫтерәйек. Шул ваҡытта беҙҙең ер тип әйтер инек. Урындағы үҙидаралыҡ ерҙе ҡуртымға алып, инвесторҙар менән күҙгә-күҙ ҡарашып, үҙҙәренең шарттарын ҡуйып, талап итергә тейеш. Көтөргә ярамай. Еребеҙҙе үҙ ҡулыбыҙға алырға кәрәк.


САБЫЙҘАРҘЫҢ САФ КҮҢЕЛЕ ТАПЛАНМАҺЫН\n9 Ноябрь 2019, 15:47\nСАБЫЙҘАРҘЫҢ САФ КҮҢЕЛЕ ТАПЛАНМАҺЫНРезеда УСМАНОВАЕйәнен алырға килгән әсәһенә Г. баланың барлы-юҡлы кейемдәре тултырылған пакетты һона ла, үҙенең ирекле булыуына шатланыуын белдерә. Өләсәй кеше малайҙың тәнендә тәмәке менән өтөлгән эҙҙәрҙе күреп аптырауға ҡала...\nҠанһыҙлыҡ, бәйһеҙлек, әхлаҡһыҙлыҡ тормошобоҙға нығыраҡ үтеп инә бара. Әле кемделер хайуандарса салып киткәндәр, ҡайҙалыр кемдеңдер ғәзиз балаһын үлтереп, һыуға ырғытҡандар…Эйе, ошоға оҡшаш фажиғәле хәлдәрҙе ишетһәк: “Эсеп, иҫерешеп, нимәһендер бүлешә алмай эләгешеп киткәндәрҙер”,--тип үҙ фекеребеҙҙе белдереп тә ҡуябыҙ. Дөрөҫ, бер кемгә лә сер түгел ул, барлыҡ бәләләрҙең башы—эскелек.\nКүҙҙе генә түгел, аңды томалаған иҫерткес эсемлек нисәмә кешенең башына етте, күпме яҙмыштарҙы пыран-заран килтерҙе. Иң аяныслыһы—ҡот осҡос сирҙең ауына гонаһһыҙ сабыйҙар эләгә. Моғайын, Екатеринбург дауаханаһында булып үткән башҡа һыймаҫлыҡ мәхшәрҙе зәңгәр экрандарҙан күргәнһегеҙҙер. Унда шәфҡәт туташтары сабыйҙарҙың ауыҙын пластырь менән йәбештереп, илгә үҙ “данын” таратҡайны.\nКүптән түгел Ишембай районында булған ошоға оҡшаш хәл менән матбуғат биттәре аша танышып, шаҡ ҡатҡайныҡ. Газ плитһе менән генә йылытылған һыуыҡ өйҙә температураһы күтәрелеп киткән сабыйының илауына түҙмәгән әсә, баланың ауыҙына имеҙлек ҡабыҙып, уны скотч менән нығытып ҡуя. Күршеләренең мәрхәмәтлелеге менән бер йәшлек ҡыҙ бала дауаханаға оҙатыла.\nБындай миҫалдарҙы күп килтерергә була. Тик уларҙы алыҫтан түгел, яҡындан эҙләргә кәрәк. Аҙмы ни арабыҙҙа йорттарын эскеселәр «оя»һына, күңел асыу урынына әйләндергән әҙәмдәр?! Улар менән көн итеүсе балалар ни хәлдә? Нимә менән тамаҡ туйҙыра? Ошоға яуап эҙләп, Сибайҙа йәшәүсе бер йәш ҡатындың тормошона бағайыҡ.\n1979 йылғы Г., балаһы тыуғас, күрше өлкәлә йәшәүсе әсәһенә күсеп бара. Эсергә яратҡан ҡатын барлыҡ әсәлек бурыстарын баланың өләсәһенә тапшыра. Өләсәй кеше ейәнен һәм ҡыҙын ҡарар өсөн ике урында эшләй. Көнө буйына тир түккән әсәһенең хеҙмәтен, тырышлығын Г.«юғары баһалай»: йыш ҡына әсәһенә ҡул күтәрә, малай алдында уны туҡмай, көн дә ирҙәр йыйып «байрам» ойоштора. Тиҙҙән әсәһе менән бергә йәшәүҙән «ялҡҡан» йәш ҡатын бер йәшлек улын алып, кире Сибайға юл тота. Ҡалала Г. тиҙ арала иптәштәр таба, үҙе кеүек\nэсергә яратҡан кешеләр фатирына йәшәргә инә. Бер йәшлек баланың йән өшөткөс, күңел әрнеткес илауын ишетмәһәләр, көн дә ҡабатланған шау-шыуға күршеләре, бәлки, артабан да түҙеп йәшәр ине. Ике көн ванна бүлмәһендә бикле торған, башы ярылған малайҙы йәлләүселәр баланың өләсәһенә телеграмма ебәрә.\nЕйәнен алырға килгән әсәһенә Г. баланың барлы-юҡлы кейемдәре тултырылған пакетты һона ла, үҙенең ирекле булыуына шатланыуын белдерә. Өләсәй кеше малайҙың тәнендә тәмәке менән өтөлгән эҙҙәрҙе күреп аптырауға ҡала һәм баланы бөтөнләйгә үҙенә йәшәргә алырға, ҡыҙын әсәлек хоҡуғынан мәхрүм итергә ҡарар итә. Тейешле органдарға хәбәр иткәс, махсус комиссия тикшереү эштәре башлай. Улар Г. йәшәгән йортҡа бара. Комиссия ағзаларын иҫерек фатир хужалары ҡаршы ала, Г.-ның күптән бында килмәүен, күренмәүен еткерәләр. Уларҙы утһыҙ, бысраҡ, мебелһеҙ, ауыр еҫ килгән фатир аптырауға ҡалдыра. Ә бит бында ҡасандыр сабый ҙа йәшәгән. Күрше фатирҙа йәшәүселәр комиссия ағзаларына быға тиклем Г.-ны гел иҫерек килеш күреүҙәрен, ҡышын аяҡ-ҡулын подъезда ятыуын һөйләй. Бындай әсә «тәрбиәһендә» бала ла бәхет күрмәгән, әлбиттә. Сабый иҫкергән, яраҡлыҡ ваҡыты үткән ризыҡтарҙы ашап бер\nнисә тапҡыр ағыулана. Медицина күҙәтеүе үткәргәндән һуң, баланың һау булмауы асыҡлана. Тубыҡ быуыны артриты, гепатит, панкреатит, анемия, бүҫер\nһ. б. сирҙәр табыла. Һөҙөмтәлә, комиссия һәм баланың өләсәһе судҡа мөрәжәғәт итә. Г. судҡа килмәүҙе хуп күрә, унһыҙ ғына ҡарар сығарыуҙарын һорап телеграмма ебәрә. Шулай итеп, Г. әсәлек хоҡуғынан мәхрүм ителә. Баланың атаһы билдәһеҙ булыу сәбәпле, малай өләсәһенә бирелә.\nЮғарыла һөйләнелгән ваҡиға--беҙ Сибай судында танышҡан биш ваҡиғаның береһе. Әйткәндәй, уларҙың барыһында ла эскән әсәйҙәр тураһында һүҙ бара. Атай кеше эсһә-ярты донъя, әсә эсһә бөтөн донъя яна, ти халыҡ мәҡәле. Гүзәл заттарҙың (был осраҡта уларҙы гүзәл тип атауы ла ауыр) түбәнлеккә төшөүе, бәйһеҙлеге арҡаһында күпме сабый етем ҡала?! Балаларҙың аталары йә билдәһеҙ, йә икенсе ғаилә менән йәшәй, йә төрмәлә. Хайуандың хайуаны үҙ балаһын ситкә этәрмәй, кеше ниңә аңһыҙ тип һаналған хайуандан да түбәнерәк ҡылана икән?!\nҮҙ сабыйына ғына түгел, башҡаларҙың балаһына ҡул күтәреүселәр ҙә табылып тора. Ир-егеттәрҙең 10-12 йәшлек ҡыҙҙар намыҫына ынтылыуы--бөтөнләй ҡырағай күренеш. Үкенескә күрә, башҡа һыймаҫлыҡ бындай хәлдәр беҙҙең төбәктә лә йыш\nҡабатлана. Шуларҙың икәүһенә туҡталып үтәйек. Ауылда йәшәүсе 25 йәшлек И. ҡарап тороуға өлгөлө ғаилә башлығы. Ҡатыны менән ике йәшлек бала үҫтерә, һаҡсы булып эшләй. Бер көндө бесән һатыу ниәте менән район үҙәгенә юллана. Йомошо ыңғай хәл ителгәс, килемдән үҙенә өлөш сығара, «ҡырын тейәп» ала.\nАңы томаланған ир урамда уйнап йөрөүсе һөйкөмлө генә 10 йәшлек ҡыҙ янынан\nтыныс ҡына үтә алмай. Ҡыҙсыҡты ҡулынан эләктереп ала ла үҙе туҡтаған фатирға\nһөйрәп индерә. Бахыр бала ҡанһыҙ бәндәнән ҡотолорға теләп бүлмәләр буйлап йүгерә, тәҙрәне онтай. Ләкин яуыз бәндә уға йоҙроҡтарын төйнәп ташлана һәм ҡыҙ баланы мәсхәрәләй. Етмәһә, бер кемгә лә һөйләмәҫкә ҡушып, ҡурҡытыу менән янай. Йыртыҡ кейемдә, туҡмалған ҡиәфәттә ҡайтҡан ҡыҙҙарын күреп, ата-әсә шунда уҡ «Тиҙ ярҙам» саҡыра. Дауаханала бала барыһын да һөйләп бирә. Яуыз әҙәм йыраҡ китеп өлгөрмәй, шунда уҡ ҡулға алына. Суд И.-ның быға тиклем яуаплылыҡҡа тарттырылмауын, бәләкәс бала атаһы булыуын иҫәпкә\nалып, уны 11 йылға хөкөм итә. Шулай уҡ енәйәтсе 150 мең һумлыҡ мораль компенсация түләргә мәжбүр була. Ошондай уҡ хәл 24 йәшлек еҙнәй кеше менән 12 йәшлек балдыҙ араһында була. Ф. ла тәү ҡарашҡа ябай ауыл кешеһе, өйләнгән, ике балаһы бар, эшләп йөрөй. Бер көнө кискә табан ул күрше ауылда йәшәүсе ҡәйнәһенә барырға ҡарар итә. Ләкин, ҡыҙғанысҡа күрә, ҡәйнәһе өйҙә булмай, төнгө сменаға эшкә киткән була. Кейәү ҡайтырға ашыҡмай, 12 йәшлек балдыҙын мәсхәрәләй. Әсә эштән ҡайтыу менән ҡанлы түшәкте күреп аптырауға ҡала. Үҫмер ҡыҙ, еҙнәһенә һүҙ биреү сәбәпле, барыһын да йәшерә, тәүге күремем, тип алдаша. Бер йыл тирәһе ваҡыт үткәс, еҙнәй кеше «мажара» эҙләп, тағы балдыҙы янына ашыға. Ҡәйнәһенең йыраҡ китмәгәнен белмәгән кейәү тағы ла ҡыҙ балаға ташлана. Шул саҡ ҡыҙҙың әсәһе килеп инә. Һөҙөмтәлә, Ф. 9 йылға ҡаты режимлы колонияға оҙатыла.\nҠыҙ балаларҙы мәсхәрәләү, көсләү буйынса ҡуҙғатылған суд эштәре менән танышҡан һайын, йәшәйеш хаҡында тағы бер ҡат уйланаһың. Ҡайҙа бара һуң был тормош? Ҡыҙ балаларҙың намыҫына ҡул һуҙыусы әҙәмдәр, исмаһам, төрмәлә саҡта бер аҙ уйланамы икән? Уларҙың да бит балалары үҫеп килә. Әлбиттә, бындай фажиғәләрҙең ҡабатланыуын бер кем дә теләмәй. Шуға ла ата-әсәләр һаҡ булһындар ине. Балаларҙы ят кеше, бигерәк тә иҫеректәр менән\nаралашмаҫҡа, уларҙың саҡырыуын инҡар итергә өйрәтергә кәрәк. Күреүегеҙсә, яныбыҙҙа ғына йәшәүсе кешеләрҙең дә ике йөҙлө, шул тиклем ҡурҡыныс, әшәке әҙәм булыуы ихтимал. Бигерәк тә ғаиләһенә сит ирҙе индергән ҡатындар иғтибарҙарын юғалтмаһындар ине.\nАна, бәләкәй генә бала ултырған урынынан ҡалҡынып, ҡулдарын күтәреп, бер нисә аҙым атлап маташа ла кире ултыра. Әле «ат-та», әле «әс-сә» тип өндәшкән\nбула. Берсә «мәм-мәм», берсә «тәт-тә» ти ул. Әҙ генә йылы һүҙ ҡушһаң, йылмая-көлә. Бына ошо ябай ғына күренешкә ҡарап тороуы ла оло кинәнес. Донъялағы иң саф, иң наҙлы зат бит ул бала. Уны иркәләп һөйгө генә килеп тора. Әммә, уға ҡул күтәреүселәр ҙә табыла. Үкенесле…\nБалалар майҙансығы…Бәүелсәктә иркә генә ҡыҙ бала бәүелә, күҙҙәре нур сәсә,\nйөҙө ҡояштай балҡый. Янында бер нисә әхирәте ҡурсаҡ менән уйнай. Ҡарап тораһың да һоҡланаһың: ҡурсаҡ тотҡан ҡыҙҙар үҙҙәре ҡурсаҡҡа оҡшаш. Ләкин сафлыҡ һәм наҙ бөркөп торған кескәйҙәргә ҡара уйҙар менән күҙ һалыусылар ҙа бар. Аяныслы…\nҮкенесле һәм аяныслы…Сабыйҙарҙың саф күңеле бер ҡасан да тапланмаһын ине.\nЙәберләмәйек бәләкәстәрҙе, бәхетле итәйек уларҙы!\n10 июль 2007 йыл. “Атайсал” , №53.


Баш ҡалала тәүге тапҡыр «Evraziya Fashion Day» модельерҙар һәм дизайнерҙар конкурсы уҙғарыла // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала тәүге тапҡыр «Evraziya Fashion Day» модельерҙар һәм дизайнерҙар конкурсы уҙғарыла\n10:30, 20 июля 2015 Мәҙәниәт\nӨфөлә тәүге тапҡыр «Evraziya Fashion Day» Халыҡ-ара модельерҙар һәм дизайнерҙар конкурсы уҙғарыла. Проектты Башҡортостан күргәҙмәләр компанияһы булышлығында билдәле Өфө моделе Эльвира Ишморатова һәм уның «Стихия» ҡатын-ҡыҙҙар студияһы әҙерләй. Конкурстың төп номинацияларының береһе «Башҡортостан легендалары һәм әкиәттәре» темаһына сәхнә образы» тип атала. «Күптәнән инде Рәсәйгә ҡушылған, шул уҡ ваҡытта үҙенең үҙенсәлеген юғалтмаған халыҡтың мәҙәниәте әкиәттәрҙә, йолаларҙа сағылыш тапҡан. Быларҙың барыһын да мәҙәниәтебеҙ өлгөһөндә күрһәтәһе килә», — ти Эльвира.\nЭльвира Ишморатованың «Evraziya Fashion Day» тип исемләнгән эше «Халҡым даны-2015» башҡорт йәштәре проекттары конкурсында «Матурлыҡ һәм мода өлкәһендә иң яҡшы ижади проект» номинацияһында дипломға лайыҡ булды. Ҡырмыҫҡалы районында үткән башҡорт йәштәре һабантуйында бәйгегә йомғаҡ яһалды.\nЭльвира Ишморатова конкурсҡа өс проект тәҡдим иткән. Икенсе эше — Баймаҡ районы Талҡаҫ күлендәге Халыҡ-ара фестиваль сиктәрендә «Стихия» беренсе интерактив проекты. Был проект федераль матбуғат сараларында киң яҡтыртылды, Эльвира иһә «Башҡортостандың ҡатын-ҡыҙҙар символы» һәм топ-модель статусына эйә булды. Фестивалдең маҡсаты — ҡатын-ҡыҙҙың эске һәм тышҡы гүззәлегенең гармонияһын, әхлаҡи ҡиммәттәрҙе сағылдырыу, эске туризмдың үҫешенә ярҙам итеү.\n«Тәүге халыҡ-ара график роман» тип аталған өсөнсө проект Башҡортостан менән Ҡытай араһындағы хеҙмәттәшлеккә бәйле. Ул билдәле бокссылар Цзоу Шимин, Хәбир Сөләймәнов һәм модель Эльвира Ишморатованың тормошонда булған ысын ваҡиғаларға нигеҙләнеп төшөрөлгән комикстарҙан тора.


Материалы за 31.08.2016 » Башҡортостан гәзите\nЙорт ихатаһы матур булһын\nЙәмғиәт // 31-08-2016, 01:07\nДөйөм Рәсәй халыҡ фронты ҡала һәм ауылдарҙа йорт ихаталарын йәшелләндереүҙе контролгә алды. Сәбәбе – ихаталарҙа йәшеллектең булмауына бәйле граждандарҙан ялыуҙарҙың күпләп килеүе.\nБарыһы ла нәҫелдән килә\nАуылдағы бер генә сара ла уларһыҙ үтмәй: Ғәрифйән Рәхимйән улы моңло итеп гармунда уйнаһа, ҡатыны Зәлифә Ғәйфулла ҡыҙы уға ҡушылып моңло йыр һуҙа, тыпырҙатып бейеп тә китә. Улар сәнғәт аша кешеләр күңеленә матурлыҡ өләшә.\nКом: 0 // Уҡынылар: 763 тапҡыр // Тотош уҡырға\nАлда яңы һуҡмаҡ ята – йөрөлмәгән...\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 31-08-2016, 01:07\nТүшәк кеүек баҡсам түренә\nУлтырттым мин йәп-йәш алмағас.\nЙәп-йәш тигән һүҙ ҙә дауа икән,\nЯндарыңда йәшлек ҡалмағас.\nЙәмғиәт // 31-08-2016, 01:06\nКом: 0 // Уҡынылар: 578 тапҡыр // Тотош уҡырға\nКом: 0 // Уҡынылар: 826 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЙәмғиәт // 31-08-2016, 01:04\nКом: 0 // Уҡынылар: 674 тапҡыр // Тотош уҡырға\nКом: 0 // Уҡынылар: 570 тапҡыр // Тотош уҡырға\nӨфө художество галереяһында “Беҙ – йәшәү өсөн!” тигән хәйриә күргәҙмәһе эшләй башланы. Унда төрлө техника буйынса яһалған меңдәрсә үҙенсәлекле ижади хеҙмәт емеше менән танышырға була. Авторҙары – Башҡортостан район-ҡалаларында көн итеүсе физик мөмкинлектәре сикләнгән замандаштарыбыҙ.\nКом: 0 // Уҡынылар: 526 тапҡыр // Тотош уҡырға\nАлдан иҫкәртеү файҙалыраҡ\nРәсәй Хөкүмәте өс йәшкә тиклемге зәғиф һәм һүлпән үҫешеүсе балаларға ярҙам итеү буйынса 2020 йылға тиклем иҫәпләнгән концепция проектын хупланы. Ғаиләләргә медик, социаль һәм методик булышлыҡ сараларын билдәләгән был документ ҡайһы бер сирҙәрҙең эҙемтәләрен еңеләйтеүгә, шул иҫәптән сабыйҙарҙы инвалидҡа әйләнеүҙән һаҡлауға, ата-әсәләрҙең һаулығы насар булған балаларынан баш тартыуы осраҡтарын кәметеүгә йүнәлтелгән, ти белгестәр.\nКом: 0 // Уҡынылар: 325 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБер мөрәжәғәт тә иғтибарһыҙ ҡалманы\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе урынбаҫары Йомабикә Ильясова Ейәнсура һәм Баймаҡ райондарында эш сәфәрендә булды.\nКом: 0 // Уҡынылар: 390 тапҡыр // Тотош уҡырға\n“Башҡортостанда халыҡ кәсептәрен һәм йолаларын тергеҙеү” йәштәр тарихи-мәҙәни проектына ярашлы республикала этнотур уҙғарылды. Уны Халыҡтар дуҫлығы йорто Рәсәй Президенты гранты аҡсаһына ойошторҙо.\nЙәш саҡтар һағындыра\nУҙған быуаттың 70 – 90-сы йылдары кино үҫешендә иң уңышлы осор булды. Тулайым килем икеләтә үтәлә ине, алдынғы урындар алдыҡ, вымпелдарға эйә булдыҡ, төбәк-ара ярыштарҙа еңдек. Райондың кино системаһында оҙаҡ йылдар яҡшы эшләгән бөтә хеҙмәткәрҙәрҙе лә яҙып бөтөү мөмкин түгел, уларҙың һәр береһе – дөйөм уңышҡа тос өлөш индергән кешеләр. Шуларҙың бер нисәһе хаҡында һүҙем.\nИң юғары баһаға лайыҡлылар\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 31-08-2016, 01:04\nРеспубликабыҙҙың Салауат Юлаев исемендәге иң юғары дәүләт премияһына быйыл беҙҙең дүрт яҙыусының әҫәрҙәре күрһәтелде һәм был ҡәләмдәштәребеҙҙең һәр береһе хаҡында хөрмәт менән һүҙ алып барырға мөмкин. Наил Ғәйетбайҙың пьесалары Башҡортостан театрҙарында ғына түгел, унан ситтә лә йыш ҡуйыла. Гөлнур Яҡупованың “Ҡатындар” романын халыҡ бик яратып уҡый. Ләкин әле мин китаптары дәүләт премияһына тәҡдим ителгән ике ҡәләмдәшем тураһында ентекләберәк әйтмәксемен.\nКом: 0 // Уҡынылар: 648 тапҡыр // Тотош уҡырға


Быйыл Өфөнөң Янғын һағы музейы ойошторолоуға 45 йыл тула\nБында янғынға ҡаршы пропаганда һәм йәмәғәт менән бәйләнеш үҙәге хеҙмәткәрҙәре халыҡҡа агитация эше алып бара, йыл дауамында мәктәп уҡыусылары, студенттар өсөн экскурсиялар ойоштора.\nҠыңғырау тауышы яңғырай, тимәк, хәүеф янай. Элек һәр ҡалала тиерлек бейек башнялар булған. Уның башында һәр ваҡыт күҙәтеүсе торған. Ҡыңғырау ярҙамында ул янғын сығыуы хаҡында тәүгеләрҙән булып хәбәр иткән. Халыҡ үҙ көсө менән, күмәкләп утты юҡ итеүҙә ҡатнашҡан. Башҡортостан кооператив техникумы студенттарының музей менән яҡындан танышыуы тарих залынан башланды. Улар Өфөлә, республикала янғын хеҙмәтенең нисек барлыҡҡа килеүе, уның үҫеш юлы хаҡында ҡыҙыҡлы мәғлүмәт алды. Елена Апполонова, Өфөнөң янғынға ҡаршы пропаганда һәм йәмәғәтселек менән бәйләнеш үҙәге белгесе: «Беҙҙең музей 1970 йылда асыла. Ошо ваҡыттан алып беҙ пропаганда эше менән шөғөлләнәбеҙ. Әлбиттә, төп маҡсат - янғындарҙы иҫкәртеү». Үҙәк хеҙмәткәрҙәре халыҡ араһында аңлатыу эше алып бара. Мәҫәлән, янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләре менән таныштырғанда кескәйҙәрҙе ҡыҙыҡһындырыр өсөн төрлө конкурстар, викториналар, ҡурсаҡ спектаклдәре ойошторола. Музейҙа балалар ижадының айырым залы ла бар. Бында ҡыҙҙар һәм малайҙарҙың һүрәттәре, ҡул эштәре ҡуйылған. Улар янғын хеҙмәтенең эшмәкәрлеген сағылдырған. Шулай уҡ музейҙа ҡаланың төрлө биналары, бейек йорттарҙың макеттары ҡуйылған, бында янғын сыҡҡанда дөрөҫ эвакуацияланыу юлдары күрһәтелгән. Студенттар шулай уҡ янғын һүндереү техникаһы менән танышып, ҡотҡарыусыларҙың утҡа ҡаршы махсус ҡоролмалар менән нисек эш итеүе хаҡында белеште. Янғын хеҙмәте техникаһының элекке һәм бөгөнгө торошон сағыштырҙы. Янғын һағы хеҙмәтенә битараф булмағандар өсөн ишектәр һәр ваҡыт асыҡ. Музей йыл әйләнәһенә эшләй. Янғын һүндереүсе эш башлағанда киләһе сәғәттәрҙә ни булырын белмәй. Утҡа ҡаршы көрәштә кешеләрҙе ҡотҡарам тип батырҙарса һәләк булыусылар ҙа бар. Музейҙа улар иҫтәлегенә махсус экспозиция асылған. Әйтәйек, 1953 йылдың 2 февралендә Өфө нефть эшкәртеү заводында янғын сыға. Унда 23 кешенең ғүмере өҙөлә.


Хеҙмәт алдынғыларына – дәүләт наградалары - Правительство Республики Башкортостан\nХеҙмәт алдынғыларына – дәүләт наградалары\n8 октябрҙә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы дәүләт наградаларын тапшырҙы. Орден, маҡтаулы исем, почёт грамотаһы, рәхмәт хаттары менән 62 кеше бүләкләнде. Улар сәнәғәт, төҙөлөш, энергетика, бәйләнеш, дәүләт хеҙмәте, сауҙа, социаль өлкә, һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, фән, мәҙәниәт һәм сәнғәт, матбуғат, спорт тармағында эшләүсе хеҙмәт алдынғылары.\n– Был залға төрлө һөнәр эйәләре саҡырылған. Барығыҙҙа – үҙ эшегеҙҙең оҫтаһы. Һәр ҡайһығыҙ беҙҙең ғорурлыҡ, республикабыҙҙың алтын фонды, – тине Радий Хәбиров. – Һеҙҙең һәр береҙегҙә оло рәхмәтемде белдерәм һәм яҡынлашып килгән байрам менән ҡотлайым!\nБүләкләнеүселәр исемлеге, фотогалерея


2008-2012 йылдарҙа төбәктә 16 мең кеше авария хәлендәге торлаҡтан күсерелде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n2008-2012 йылдарҙа төбәктә 16 мең кеше авария хәлендәге торлаҡтан күсерелде\n11:10, 27 декабря 2013 Йәмғиәт\nҺуңғы биш йылда Башҡортостанда һигеҙ адреслы программа тормошҡа ашырылды, 7,5 млрд һум аҡса үҙләштерелде, шул иҫәптән 4,5 млрд һумға яҡыны – Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды средстволары иҫәбенә, авария хәлендәге 600-ҙән ашыу йорттан кешеләр күсерелде, 16 мең самаһы кеше яңы торлаҡ алды.\nГраждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан күсереү һәм 2017 йылға тиклем был бурысты тулыһынса үтәү программаһын тормошҡа ашырыу буйынса кәңәшмә Республика йортонда 26 декабрҙә үтте.\n«Рәсәй Президенты май айындағы үҙ указдарында һәм Мөрәжәғәтнамәһендә граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан күсереү проблемаһына иғтибар йүнәлтте. Сроктары билдәле: программаны 2017 йылдың 1 сентябренә тиклем үтәргә кәрәк», — тине Башҡортостан Президенты.\nБыл бурысты үтәү өсөн Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фондының эшмәкәрлеге 2017 йылға тиклем оҙайтылды. Рәсәй Хөкүмәтенең күптән түгел сығарған Бойороғона ярашлы, төбәктәрҙә 1912 йылдың 1 ғинуарына тиклем авария хәлендә тип танылған торлаҡ фондынан граждандарҙы күсереү буйынса яңы төбәк адреслы программаһын раҫларға тейештәр. Башҡортостанда бындай торлаҡ 380 мең квадрат метр.\nПрограмманы тормошҡа ашырыу өсөн 12 млрд һум самаһы аҡса кәрәк. Етмәһә муниципалитеттарға күсерелгән майҙандан биреләсәк майҙанды арттырыу талабын үтәү өсөн тағы 2 млрд һум самаһы аҡса кәрәк.\n— 2014-2016 йылдарға был маҡсаттарға республика бюджетында 5,6 млрд һумдан ашыу аҡса планлаштырылған, — тине Рөстәм Хәмитов. — Тимәк, беҙгә программаның план өлөшөн үтәү өсөн тағы 6,3 млрд һум аҡса эҙләп табырға кәрәк.\nРеспублика башлығы шулай уҡ баҙар хаҡынан кәмерәк хаҡҡа торлаҡ төҙөү мәсьәләһен дә ҡуҙғатты — бер квадрат метрҙың был хаҡын киләһе йылдан төбәк үҙе билдәләйәсәк.\n— Хоҡуҡ майҙаны сиктәрендә халыҡты күсереү программаларын тормошҡа ашырыуға айырым иғтибар бирергә теләйем, — тип билдәләне Президент. — Бөгөнгө көнгә граждандар һәм күҙәтеү органдары яғынан күп һанлы ялыуҙар күсереү программаһын тормошҡа ашырыуҙың бөтә этаптарында ла ҡағиҙә боҙоуҙарға юл ҡуйылыуын раҫлай. Был проблеманы ентекле ҡарарға, әүҙем эшләргә, үҙебеҙҙә булған бөтә ресурстарҙы тупларға кәрәк.\nТөҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты башлығы Камил Мансуров, 2014 йылда Башҡортостанда 178 мең квадрат метр торлаҡ тапшырырға планлаштырыла, бынан тыш, 8500 квадрат метр — республика программаһы сиктәрендә, тип хәбәр итте.


Башҡортостанда уртаса хеҙмәт хаҡы билдәле булды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n17:27, 7 ноября 2016 Иҡтисад\nБашҡортостанда уртаса хеҙмәт хаҡы билдәле булды Фото: Гөлфиә Акулова\nӨФӨ, 2016 йыл, 7 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nБашҡортостанда уртаса хеҙмәт хаҡы 27 519 һум тәшкил итә.\nБыйыл III кварталда хеҙмәткәрҙәрҙе һайланма тикшереү мәғлүмәттәре буйынса, республиканың иҡтисади яҡтан әүҙем халыҡ һаны яҡынса 2 миллион кеше тәшкил итә. Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы стандарттарына ярашлы, төбәктә эшһеҙҙәр һаны — 110 меңдән ашыу. Дөйөм эшһеҙлек кимәле 5,7 процентҡа тиң, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығында.\n«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, республикала 22 мең эшһеҙ иҫәпләнә. Теркәлгән эшһеҙлек кимәле 1,09 процент тәшкил итә.\nТеги: халыҡ мәшғүллеге,хеҙмәт баҙары,эш хаҡы


Фәнирә Ғайсина - Журнал Агидель\nХАЛЫҠ ХӘТЕРЕНДӘ – ХЫЗЫР-ИЛЬЯС\nАтеистик совет заманы осоронда фольклорсыларға дини тематикаға ҡағылышлы материалдар йыйыу тыйылғанлыҡтан, Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге архивында был темаға бәйле сығанаҡтар юҡ кимәлендә. Һуңғы ун йылда дингә ҡараш үҙгәреүе һәм Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты тарафынан фольклор экспедициялары тергеҙелеү сәбәпле, халыҡ ижадын, шул рәттән Исламға бәйле төрлө жанрҙар: легенда-риүәйәттәр, мөнәжәттәр күпләп туплана башланды. Уларҙа дин, пәйғәмбәрҙәр тарихы, фәрештәләр, әүлиәләр, мөғжизәләр, изге шишмәләр һ.б. хаҡында бәйән ителә. Был мәҡәләбеҙ башҡорттар араһында йыш иҫкә алынған Хызыр-Ильясҡа бағышлана. 1998 – 2011 йылдар аралығында Башҡортостандың күп райондарында һәм күрше өлкәләрҙә Хызыр-Ильяс тураһында бер-береһенә сюжеттары менән оҡшаш байтаҡ риүәйәттәр яҙып алырға тура килде.\nХызыр-Ильяс образы – Ислам донъяһында киң билдәле. Уның хаҡында төрки ғалимдар байтаҡ ғилми хеҙмәттәр яҙған, Интернет селтәрендә лә материалдар бихисап. Беҙҙең башҡорт фольклористикаһында иһә был тема ғалимдарыбыҙ иғтибарынан ситтә ҡала килә.\nБашҡорттарҙа Хызыр-Ильяс бер фәрештә исеме тип ҡабул ителә, ә дин тарихында иһә ул фәрештә түгел, ә айырым ике кеше. Ильястың пәйғәмбәр булыуы билдәле, ә Хызыр – пәйғәмбәр йәки әүлиә булған, тигән төшөнсә йәшәй. Ильясты мосолмандарҙа – “Ильяс пәйғәмбәр”, христиандарҙа – “Пророк Илья” тип йөрөтәләр. Халыҡ аңында Хызыр-Ильяс – юлсыларға ярҙамсы, иген үҫтереүсе, ризыҡ биреүсе фәрештә булараҡ танылған. Шуға ла, йыш ҡына: “Хызыр-Ильяс юлдаш булһын!” – тип оҙатып ҡалалар. Хызыр-Ильясты осратҡан кеше – бәхетле була, тигән ышаныу ҙа бар халыҡта. Уны йәшел сапанлы, аҡ сәлләле, аҡ һаҡаллы, йәшел таяҡлы ҡарт итеп һүрәтләйҙәр. Ҡайһы бер осраҡта, ул яратмаған кешең, насар ғына кейемле кеше сүрәтендә лә булыуы ихтимал. Хызыр-Ильясҡа бәйле риүәйәттәрҙә: ул өҫтәл артына ултырһа ла ашамай, кешеләрҙең уйын белә, йорттарға доға уҡып сыға һәм уның теләктәре ҡабул була. Шулай уҡ ул кешеләргә ҡыйын ваҡытта юлдарында тап булып ярҙам итә йә һынау өсөн өйҙәренә килеп инә, харамдан тыя, бәлә-ҡаза булыр алдынан иҫкәртә лә. Был риүәйәттәр барыһы ла ниндәйҙер ырым-ышаныу, тыйыуҙар менән оҙатыла бара.\nХызыр-Ильяс кешеләрҙе һынау өсөн өйҙәренә килеп кергән ваҡытта уны мотлаҡ ихлас ҡабул итергә, ризыҡ тәҡдим итергә йә хәйер бирергә кәрәк. Сөнки халҡыбыҙҙа “Көтөлмәгән ҡунаҡ – Аллаһы Тәғәләнең ҡунағы”, “Юлсы, мосафир кешенең доғаһы ҡабул була” тигән ышаныуҙар бар. Шулай уҡ динебеҙ буйынса ла күрше-тирә, халыҡ менән татыу булып, ярҙамлашып йәшәргә тейешбеҙ, харамдан йыраҡ булырға, тыйылған эштәрҙән тыйылырға кәрәк. Мәҫәлән, ауылдарҙа “Йома көн кер йыуырға ярамай, бысраҡ һыу түгергә ярамай” тигән тыйыу киң таралған. Сөнки йома – мосолмандарҙың байрамы, иң мөбәрәк, изге көнө иҫәпләнә. Шуға ла, мосолмандарҙы ярамаған эштәрҙән иҫкәртеп Хызыр-Ильяс йөрөй, имеш, тиҙәр.\nБеҙ журнал уҡыусыларына төрлө райондарҙа беҙҙең тарафтан яҙылып алынған Хызыр-Ильяс тураһында риүәйәттәрҙе тәҡдим итәбеҙ.\n1. ӨЙГӘ ХЫЗЫР-ИЛЬЯС КЕРЕҮЕ\n2005 йылда Һарытау өлкәһе Перелюб районы Күсәбай ауылы Искәндәрова Миңлевафа Яҡуп ҡыҙынан (1933 йылғы).\nИнәйем һөйләй, зыярат яғынан бер алама ғына кейенгән кеше килеп керҙе, ти. Икмәк һораны, бирҙем, ти. Сыҡһам, икмәкте күтәрмәлә ҡалдырып киткән. Шунан белдем Хызыр-Ильяс булғанын, ти. Хызыр-Ильяс ҡай саҡ иң яратмаған кешең ҡиәфәтендә лә килә икән.\nТағы ла бер хәл булған. Магазинға берәү йүгереп килеп кергән:\n– Тиҙ бул, икмәк бир! Ана, ҡаза килеп ултыра, хәҙер һәләк булаһың, – тип әйткән. Был һаман тора, ти. Шунан, биргән икән, теге икмәкте өҫкә алып бәргән. Икмәк ҡазаны күтәрә, ти. Икмәк – иң ҙур хәйер икән.\n2. ХЫЗЫР-ИЛЬЯСҠА ИКМӘК БИРЕҮ\n2005 йылда Һарытау өлкәһе Пугачев районы Мәҡсүт ауылы Яҡупова Өмөтбикә Хәйрулла ҡыҙынан (1926 й.).\nФазих тигән кешенең ҡатыны кер йыуып ятҡан. Бер кеше килеп кергән, икмәк һораған, ти. Йылы, бешкән икмәген биреп сығарған хужабикә. Бер аҙ торғас, ҡатын: “Керемде урлап китмәһен!” – тип артынан сыҡһа, теге юҡ, ти. Ул кире керһә, икмәге өйҙә ята икән. Шунан аңлаған кем кергәнен. Аҙаҡ улар ғүмер буйы аш-һыуға бай булдылар, ә шул “керемде урлап китмәһен!” тип насар уйлағаны өсөн әйбергә бер ваҡытта ла ялсыманылар (йәлсемәнеләр).\n3. ХЫЗЫР-ИЛЬЯС МЕНӘН ОСРАШЫУ\n2004 йылда Тәтешле районы Шулған ауылы Хисмәтова Лутфиә Әбүталиб ҡыҙынан (1915 й.).\nХызыр-Ильясты мин үҙем күрҙем. Оло тауға бара инем, ныҡ арыным. Артҡа боролоп ҡараһам, ике ҡатын килә. Уларҙы көтөп ятып торҙом. Шунда оҙон, аҡ башлы йәшел таяҡҡа таянған, йәшел сапан кейгән бабай күренде:\n– Балам, тор! Быйыл һиңә ҡаза килер. Икмәккә май яғып, юғары ергә ҡуй! Эт ашамаһын, ҡарға-ҡоҙғон ашаһын, улар ризығына яҙһын, – тине.\nҮҙем менән булған майлы икмәкте тау башына мендереп, ҡалдырып киттем.\nИкенсеһендә Тәтешленән ҡайтып киләм. Ҡояш байығанда оло урмандан сығып килә инем. Үҙен күрмәнем, янда кемдер бар икәне тойола. Япраҡтар ҡыштырлап, еле менән эргәнән килә.\n– Ҡурҡма, балам, ҡурҡма, йөрәгеңә таян, Аллаңа ышан, бер нәмә лә булмаҫ! – тине.\n4. ХЫЗЫР-ИЛЬЯСТЫҢ КИҪӘТЕҮЕ\n2004 йылда Свердловск өлкәһе Түбәнге Серге районы Үрмәкәй ауылы Хәмбәлов Мәндияр Хәмбәл улынан (1924 й.).\nҠәйнәм Хызыр-Ильясты күргән. Элек аслыҡ саҡта бер урында күп кенә бойҙай тапҡан. Мөшәгенә (тоҡ) тултырып алған. Шунда бер ҡарт килеп сыҡҡан. Ҡәйнәм уға:\n– Бына бынан һин дә тултырып ал, етә бит, – тигән. Ҡарт:\n– Мин арыраҡтан тултырып алырмын, – тигән. Шунан, ҡарт:\n– Һин тултыраһың да ул, тик ризығыңа яҙмаясаҡ бит, – тигән.\nҠарсыҡ йылға аша сығып барғанда бата яҙған. Ағып киткәндә ҡулындағы игенен ысҡындырған. Үҙе ярға саҡ килеп сыҡҡан.\n5. ХЫЗЫР-ИЛЬЯСТЫҢ КҮРЕНЕҮЕ\n2004 йылда Свердловск өлкәһе Түбәнге Серге районы Өфө-Шигере ауылы Мөзипова Кәшифә Мансур ҡыҙынан (1938 й.).\nШөкүр ауылынан Ғашиға әбей бар ине. Шарамбыға килен булып төшөп, шунда йәшәне. Ул уҡына, өшкөрә ине, доғалары кешеләргә бик килешә ине. Кем килһә лә, үҙенең ашарына булмаһа ла, сәй эсереп сығарыр ине. Шул миңә һөйләне.\nБыл бер ваҡыт йоҡа (йәймә) бешереп торған. Быға Хызыр-Ильяс килеп кергән. Бергә ултырып өйгә доға уҡығандар. Уға хәйер итеп ошо йоҡаһын биргән. Ғашиға әбей артынан сыҡһа, ҡайҙан сыҡты икәнен ҡарайым тип, йоҡаһы ята, ҡарт юҡ, ти.\nИкенсе тапҡыр шулай булған. Ҡарсыҡ һуғыш ваҡытында урамда сикүшкә (араҡы) тапҡан. Шуны аҙыҡҡа алмаштырып алырмын тип, урыҫ ауылы Михайловкаға китеп барған. Урыҫ ҡәберлегенән йәшел сапан, сәллә кейгән бабай килеп сыҡҡан да:\n– Һинең ҡулыңда харам, ул һиңә килешмәй. Бар ҡайт! – тигән. Шунан ул кире ҡайтҡан.\n6. СҮЛДӘ ХЫЗЫР-ИЛЬЯСТЫҢ ОСРАУЫ\n2008 йылда Балтас районы Түбәнге Ханһөйәр ауылы Заирова Саимә Ғатин ҡыҙынан (1931 й.).\nМинең малай Ҡаҙағстанда йәшәне бит. Ул унда Хызыр-Ильясты күргән. Сүллектә машина менән китеп барһа, юлда бер ап-аҡ бабай тора икән. Шуны ултыртып алдым, һөйләшеп барҙыҡ, ти. Бер ерҙә төшөрөргә ҡушты, мине шунда төшөр, тип әйтте. Төшөрҙөм, һаубуллашты, ти. Унан ҡарайым, юҡ булды, ти. Аптырағас, машинанан төшөп ҡараным. Тирә-яҡта сүллек, юл да юҡ, бер нәмә лә, бер кем дә юҡ, ти.\n7. ХЫЗЫР-ИЛЬЯСТЫҢ КИЛЕҮЕ\n2005 йылда Һамар өлкәһе Глушицкий районы Ташбулат ауылы Мусина Зәйтүнә Әбхәлим ҡыҙынан (1924 й.).\nБер ҡарсыҡ Һамарҙа йәшәй. (Минең инәйемдең инәһе менән уның инәһе бер туғандар.) Шул ҡарсыҡҡа Хызыр-Ильяс килгән. Йәшел таяҡҡа таянған, йәшел сапан кейгән, ти. “Һин кешеләрҙе дауалаусы, ҡараусы булырһың”, – тигән, бер китап биреп киткән. Шул ҡарсыҡ аҙаҡ кешеләрҙе дауалап ултырған. “Яман уй менән килгән кешегә китап асылмай”, – ти ине.\n2005 йылда Һарытау өлкәһе Перелюб районы Ҡатай (Күсембәт) ауылы Ибраһимов Ғәбдрәүеф Ғәбдрәҡиб улынан (1934 й.).\nИнәйем һөйләй ине. Ҡыпсаҡта йәшәгәндә, ишек асылып, берәү килеп кергәйне. Атайым:\n– Кем ул? – тип ҡысҡырғас, теге сығып киткән. Хызыр-Ильяс булғандыр, тип уйланыҡ. Хызыр-Ильяс кергәндә усаҡ алдында мотлаҡ ҡомған менән һыу булырға тейеш. Ул тәһәрәт алып сығып китә икән.\n9. ХЫЗЫР-ИЛЬЯС ТЫЙЫУЫ\n2005 йылда Яңауыл районы Әхтиял ауылы Ғарифуллина Зинира Ниғмәтйән ҡыҙынан (1931 й.).\nКүп йылдар элек Нурислам тигән кеше булған. Ул Иннек буйында, зыярат эргәһендә ат менән ер һөргән. Бер ваҡыт шулай зыяратты уратып, эсенә керә биреп һөргәндә, йәшел таяҡ тотҡан, башына сәллә ураған бабай килеп сыҡҡан да:\n– Был ерҙе һөрөргә ярамай бит, улым, бында мәрхүмдәр ята, – тигән. Нурислам уның ҡайҙа кереп киткәнен дә күрмәгән. Шунан Нурислам сирләп йығылған да оҙаҡ та ятмаған, үлгән.\n10. ХЫЗЫР-ИЛЬЯС ЮЛЫ\n2005 йылда Яңауыл районы Йөҙсуҡа ауылы Баһауетдинов Ғабдулхай Бахауетдин улынан (1927 й.).\nКәримов Сәғит абый баҫыуҙа, бураҙнала йоҡлап киткән. Бер аҡ бабай уятты ла әйтте, ти:\n– Улым, юлға ултырғанһың, күсеп ултыр!\nШул Хызыр-Ильяс булғандыр, уның юлы шул бураҙнанан, ти бит.\nҠәйнәм һөйләй ине, юл буйында аҡтан кейенгән бабай осрай ине, тип.\n11. ШАКИРЙӘН КӨРӘШСЕ\n2003 йылда Ҡыйғы районы Сутыш ауылы Камалова Сайма Абдулйән ҡыҙынан (1935 й.).\nШакирйән исемле көрәшсе бар ине. Бик данлыҡлы, гел еңеп йөрөгән. Бер көрәштә еңгәндә уға теген машинаһы бүләк итәләр. Златоуст ҡалаһында ла көрәшеп еңә. Шунда бер ҡарт килеп, арҡаһынан һөйөп:\n– Хәҙер генә ғүмереңде 10 йылға ҡыҫҡарттың (40 йылға тигәнме),– тигән. Хызыр-Ильяс булғандыр, күрәһең. Шакирйән боролоп ҡараһа – ҡарт күҙҙән юғалған. Халыҡ араһынан эҙләһә лә, ул ҡартты тапмай. Шунан күп тә үтмәй, һуғышҡа китә, оҙаҡ та тормай, Шакирйән үлә.\n12. ЙОМА КӨН\nҠәҙерауыл ауылында Әсмә әбей йәшәй ине. Йома көндө кер йыуып йөрөгән. Шул ваҡыт бер ҡарт килеп кергән:\n– Ҡыҙым, һыу эсер әле, тамағым кипте, – тигән. Тегенең самауыры ҡайнап ултырған булған.\n– Минең ваҡытым юҡ, бушамайым, кер йыуам, – тип сәй эсермәгән. Бабай:\n– Киләһе аҙнала был ваҡытта булмаҫһың, – тип сығып киткән.\nБыл иҫенә килеп, бабайҙың Хызыр-Ильяс икәненә төшөнөп, артынан йүгереп сыҡһа, бабай юҡ, ти. Икенсе аҙнала был, ысынлап та, мәрхүм булған.\n13. ЙОМА КӨНӨ ХЫЗЫР-ИЛЬЯСТЫҢ КИЛЕҮЕ\n2006 йылда Борай районы Иҫке Бикмәт ауылы Ҡасимова Орҡоя Шәрәфей ҡыҙынан (1932 й.).\nБерәүҙәргә бер ҡарт килеп кергән, ти. Был кешенең ҡыҙы иҙән йыуып йөрөгән. Был ҡарт әйткән:\n– Бөгөн йома көн бит, – тип. Ҡыҙ:\n– Эй, бабай, йома көндө ҡара һыйыр ашаған бит, – тип әйткән.\nШунан был ҡарт сығып киткәс, теге ҡыҙ ҡара һыйырға әйләнгән, ти.\n14. ХЫЗЫР-ИЛЬЯС УЯТҠАН\n2007 йылда Асҡын районы Әмир ауылы Сәйетова Фәнзифә Имай ҡыҙынан (1931 й.).\nМинең ҡартым Яруллин Ниғмәтулла Ҡыҙылбайҙа аттар көткәндә йоҡлап киткән. Шунда берәү: «Улым, тор! Ауыҙыңа йылан керә», – тигән. Тороп ҡараһа, бер кем дә юҡ икән, ә ун метр йыраҡлыҡта йылан килә, ти.\n15. ХЫЗЫР-ИЛЬЯС КЕРГӘН\n2007 йылда Асҡын районы Иҫке Ҡушкилде ауылы Фазинурова Ғәйникамал Фазинур ҡыҙынан (1935 й., Әмир ауылынан килен булып төшкән).\nБеҙҙең килен, Шәһримандың ҡатыны, Хызыр-Ильясты күргән. Бер аҡ һаҡаллы, аҡ еләнле бабай килеп кергән.\n– Ултыр, бабай, хәҙер самауыр ҡуям, – тип әйткән. Теге бабай ултырып доға ҡылған. Был самауыр ҡуям тип боролғансы, бабай юҡҡа сыҡты ла ҡуйҙы, ти.\n2007 йылда Асҡын районы Үршиҙе ауылы Сәләмова Фатима Зәйнетдин ҡыҙынан (1928 й., Кубияҙ ауылынан килен булып төшкән).\nНизаметдин бабайҙың Хәтимәһе бар бит. Ул яңғыҙ ҡатын. Шул һөйләне: “Бесән һалырға хәл юҡ, илайым. Эй, Аллаһ, бесән һалырға хәлем дә юҡ, ямғыр ҙа килә, кипкән бесән һыулана бит. Нишләйем инде, тип. Шунан бер ир килеп сыҡты ла бесәнемде һалышты ла юҡ та булды”. Ярҙамға Аллаһы Тәғәлә Хызыр-Ильясты ебәргән булғандыр, ти халыҡ.\n17. ЙОСОП ОЛАТАЙҘЫҢ ХЫЗЫР-ИЛЬЯСТЫ КҮРЕҮЕ\n1997 йылда Салауат районы Мөсәт ауылы Ғайсин Фәсхетдин Шәмсетдин улынан (1935 й.).\nЙосоп олатай төбәктә бозор аулаған. Ауға эләккән ҡошто, “тиҙерәк булһын” тип, муйынын бора ла ҡултыҡ аҫтына тыға икән. Бер көндө лә шулай итеп торғанда, кемдер килеп ҡулбашына ҡулын һалған, боролһа – аҡ сәлләле, йәшел сапан кейгән бабай тора, ти.\n– Йосоп, ниңә улай итәһең? Һиңә бит харам. Улай ҡошто интектереп башын борма! Һәр береһен сал! – тигән дә юҡ булған. Шул көндө Йосоп олатайға йөҙләп ҡош эләккән. Шул хәлдән һуң ул улай эшләмәгән, һәр береһен һуйып алған.\n18. ХЫЗЫР-ИЛЬЯС ТЫЙҘЫ\n2004 йылда Әлшәй районы Ғәйниямаҡ ауылы Шакирова Рәмзиә Хәйҙәрғәле ҡыҙынан (1938 й.).\nМин йәш саҡта бик йырлай инем, “артист булам” тип хыялландым. Көн дә, радионан йыр отһам, йырлап йөрөнөм. Мине “Һандуғасыбыҙ” тиҙәр ине. Мин йырлағанда бөтә кеше илай ине. Хәҙер йырламайым.\n1976 йылды инәкәйҙәргә барған инек, Светлана исемле әхирәтем менән төнөн йырлап ҡайттыҡ. Әхирәтемде туғандарына керетеп ебәрҙем дә яңғыҙ ҡайтып киттем. Шунан бер ерҙә ҡаршыма таяҡ тотҡан, оҙон аҡ һаҡаллы, аҡ бабай килеп сыҡты ла:\n– Балам, төнөн йырлама! Йырлап ҡына ғүмерең үтте бит (ә Аллаһты иҫеңә лә төшөрмәйһең мәғәнәһендә – Ф.Ғ.), – тине.\nИкенсе көн Бибинур әбейгә барып һөйләгән инем, ул: “Һиңә Хызыр-Ильяс осраған. Ул дөрөҫ әйткән. Бүтән йырлама!” – тине.\nШунан алып хәҙер һис йырлағым килмәй, йырламайым да. Ҡай саҡ мөнәжәттәр генә әйтәм. Көйлө кеше – ҡайғылы була, ти бит. Ысынлап та, минең ғүмерем бик ҡайғылы үтте.\n19. ФАЗИЛАНЫҢ ХЫЗЫР-ИЛЬЯСТЫ КҮРЕҮЕ\n2009 йылда Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районы Баязит ауылы Закирова Сәлимә Сәйғәфәр ҡыҙынан (1927 й.).\nАлабағата ауылынан килгән Фазила менән Рабиға ҡарсыҡтар беҙҙең Баязит зыяратына барған. Ул ҡарсыҡтар эшкә китеп ултырған, тәпке тотоп. Рабиға ҡарсыҡ зыяратҡа кереп, ғаиләһенә аят уҡый башлаған. Фазила ҡарсыҡ: “Тәпкегә таянып юл ситендә тороп ҡалдым”, – тип әйтә. Шунда Фазила ҡарсыҡ менән Хызыр-Ильяс килеп күрешкән, ҡулы йомшаҡ ҡына, ти. Сәллә кейгән, ҡулына таяҡ тотҡан, аҡтан кейенгән, ти.\n– Үәт рәхмәт, зыяратҡа кермәнең. Иптәшеңә әйт, бүтән зыяратҡа кереп аят уҡымаһын! Ҡатын-ҡыҙға зыяратҡа кереп аят уҡырға ярамай! Зыяраттың тыш яғынан уҡыһын, юлдың теге яғында тороп, – тигән.


Бал һәм һуған һәр нәмәгә файҙалы » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Бал һәм һуған һәр нәмәгә файҙалы\n14.02.2014 Бал һәм һуған һәр нәмәгә файҙалы\nИң яҡшыһы – дегәнәк\nДегәнәк тамырын таҙартып йыуығыҙ ҙа, шаҡмаҡлап турап, өҫтөнә ике стакан ҡайнар һыу ҡойоғоҙ һәм 15 минут ҡайнатып алығыҙ. Килеп сыҡҡан төнәтмәне һыуытып, һөҙөгөҙ ҙә, сәсегеҙҙе йыуғандан һуң шуның менән сайҡатығыҙ.\nШулай уҡ календула сәскәһе менән аҡсәскәне онтап, өҫтөнә өс стакан ҡайнар һыу ҡойоп, бер аҙ һыуынғас, йомортҡа һарыһы һәм 2 ҡалаҡ кефир ҡушып болғатығыҙ. Килеп сыҡҡан массаны таҙа сәскә һөртөгөҙ һәм башлыҡ кейеп, өҫтөнән таҫтамал менән уратып ҡуйығыҙ. Яҡынса бер сәғәттән һуң ғына сәсте йыуырға мөмкин. Аҙнаһына бер тапҡыр ошолайтып сәсегеҙҙе нығытып торһағыҙ, бер айҙан ҡойолоуҙан туҡтар һәм ялтырай башлар.\nЭш менән булып йөрөгәндә үҙебеҙ ҙә һиҙмәҫтән ҡулыбыҙҙы йә берәй еребеҙҙе ҡырҡып ебәрәбеҙ. Бына шул саҡта бал яраны тиҙ генә бөтәштерергә ярҙам итер. Яраны марганцовка иретмәһе менән йыуығыҙ һәм таҙа бинтҡа бер ҡалаҡ бал һөртөп бәйләп ҡуйығыҙ. Бәйләместе көн һайын яңыртып торорға онотмағыҙ. Ә инде яра эренләй башлаһа, башлы һуғанды йәиһә һарымһаҡты ҡырғыс аша үткәреп, ауыртҡан урынға шул массаны һалып, бәйләргә кәрәк. 2 – 3 сәғәттән һуң уны яңыртып бәйләгеҙ.\nҺыу сәсәгенән дауа\nБала һыу сәсәге менән ауырығанда ҡысыныуын баҫырға һәм температураһын төшөрөргә ярҙам итеү өсөн 1 ҡалаҡ 3 процентлы аш һеркәһенә 2 ҡалаҡ араҡы ҡушып, килеп сыҡҡан ҡатнашманы көн һайын бит-ҡулына, тәненә һөртөгөҙ.\nӘ инде ауыҙ эсенә тиклем сабыртҡан булһа, рауза сәскәһе төнәтмәһе менән сайҡатырға кәңәш ителә. Бының өсөн 1 стакан ҡайнар һыуға бер ҡалаҡ сәскә тажын һалып, ярты сәғәт төнәтегеҙ. Шулай уҡ һырғанаҡ майын һөртөүҙең дә файҙаһы ҙур.