Армия тормош мәктәбе булып ҡаламы?\n22 Февраль 2011, 13:32\n23 февраль – Ватанды һаҡлаусылар көнө. Байрам уңайынан илебеҙ һағында тороусы ир-егеттәргә ҡарата иғтибар, ихтирам бигерәк тә арта. Сөнки заман үҙгәрә торор, ә армия йәмғиәтебеҙҙең айырғыһыҙ өлөшө булып, ә һауалағы зәңгәрлекте, еребеҙҙәге тыныслыҡты һаҡлаусылар, тыуған тупрағы өсөн ҡорбан булғандар хаҡындағы иҫтәлек мәңге йөрәктәребеҙҙә уйылып ҡалыр. Хәрби хеҙмәт бөгөнгө көндә яуаплылыҡ, мотлаҡ күренеш кеүек хис-тойғолар, уйҙар тыуҙырамы 18 йәшен тултырған егеттә?\n23 февраль – Ватанды һаҡлаусылар көнө. Байрам уңайынан илебеҙ һағында тороусы ир-егеттәргә ҡарата иғтибар, ихтирам бигерәк тә арта. Сөнки заман үҙгәрә торор, ә армия йәмғиәтебеҙҙең айырғыһыҙ өлөшө булып, ә һауалағы зәңгәрлекте, еребеҙҙәге тыныслыҡты һаҡлаусылар, тыуған тупрағы өсөн ҡорбан булғандар хаҡындағы иҫтәлек мәңге йөрәктәребеҙҙә уйылып ҡалыр.\nХәрби хеҙмәт бөгөнгө көндә яуаплылыҡ, мотлаҡ күренеш кеүек хис-тойғолар, уйҙар тыуҙырамы 18 йәшен тултырған егеттә? Ә Екатерина II, Петр I батшалар заманында хәрби хеҙмәт бурыс ҡына түгел, ә иң төп шөғөл дә булған, ул заманда ир-ат 25 йыл буйы Рәсәйҙең сиктәрен һаҡлаған. Ошо йылдар – шәхес булып формалашыу өсөн бик ҙур ваҡыт. Шуға ла мин «Армия тормош мәктәбе булып ҡаламы?» тигән һорауҙы төрлө ҡатлам кешеләренә, егеттәргә бирҙем.\nИльмир, 25 йәш, хеҙмәт иткән:\n– Башта әрмегә барырға ныҡлы теләк тә булманы. Ләкин хеҙмәт итә башлағас, аңланым: бында ҡурҡыныс һәм ауыр бер ни ҙә юҡ. Әлбиттә, ғаиләмдәге тәрбиә шундай ҡарашҡа килтерҙе. Сөнки әрме тормошона бер ни тиклем әҙер инем. Спорт менән мауыҡҡан малайҙарға, һис шикһеҙ, еңел дә була, тағы ла үҫешергә бында ҙур мөмкинлектәр, форсат бар.\nРадик, 21 йәш, хеҙмәт итмәгән:\n– Армия – тормош мәктәбе? Белмәйем, унда булманым әле. Ләкин ошондай ҡараштамын: кеше өсөн был ҙур һынау. Йәғни яңы кешеләр, яңы закондар, ҡағиҙәләр. Әгәр, бер нәмәгә ҡарамай, уларҙы лайыҡлы үтһәң, тормошоң, бар ғүмерең еңелерәк буласаҡ. Әлбиттә, бөгөн армия – ҡайҙалыр мәктәп, ә ҡайҙалыр балалар баҡсаһына тиң.\nӘнис, 36 йәш, хеҙмәттә булған:\n– Минеңсә, бер йылыңды әрәм итеү түгел ул. Ә бит күп йәштәр әле шундай уйҙа. Алкоголь, тәмәке, тағы әллә ниндәй насар ғәҙәттәргә, урам буйлап йөрөүгә ҡарағанда, армия кешене тәрбиәләп кенә ҡалмай, ә киләсәккә маҡсат ҡуйырға ла өйрәтә.\nӘрме хеҙмәтенең кире яҡтары тип, әлбиттә, үлемесле ваҡиғаларҙы, инвалид булып ҡалған йәш егеттәрҙе телгә алырға кәрәк. Ата-әсәләрҙең иң ҡурҡҡаны армияның ошондай һөҙөмтәләргә килтереүе лә инде. Ә ҡайһы бер йәш быуын вәкилдәре, күреүебеҙсә, бер йылын елгә осорам тип, хеҙмәт итеүгә ҡаршы. «Армия – хәрби билет менән ғүмерҙең ун ике айын юйып ташлау» кеүек һүҙҙәр ҙә яңғыраны.\nШуға ҡарамаҫтан, армия тормош мәктәбе булараҡ, йәштәрҙә рух, көс, патриотик тойғолар, йыйып әйткәндә, ысын ир-егет сифаттары тәрбиәләй, тигән ҡараштар ҙа бар. Тыуған ил алдындағы бурысыңды үтәү генә түгел, ә быуаттар, йылдар буйы Ватаныбыҙҙы һаҡлап килгән атай-олатайҙарыбыҙ, ағайҙарыбыҙ алдындағы оло бурыс та.


Өфөлөләр бал йәрминкәләренә саҡырыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлөләр бал йәрминкәләренә саҡырыла\n15:36, 12 августа 2013 Иҡтисад\nЙома, 16 августа, Өфө ҡалаһы Калинин районының «Моторҙар эшләүселәр» мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда бал йәрминкәһе үтә.\nӨфө хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкәлә балдың төрлө сорттары, шулай уҡ умартасылыҡ продукттары тәҡдим ителәсәк.\nБашлана – 10 сәғәттә.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 5 августа Өфөлә, Башҡорт дәүләт аграр университетының Йәштәр һарайы алдындағы майҙанда IX бал йәрминкәһе асылды. «Башинформ» агентлығына Совет районы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкә көн һайын 10.00 – 16.00 сәғәттәрҙә 31 авгусҡа тиклем эшләйәсәк.


Барыһы ла – һөйөүҙән » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » Барыһы ла – һөйөүҙән\nБарыһы ла – һөйөүҙән 30.06.2017 // Иман\nХөрмәтле ҡәрҙәштәр, Ислам ғибәҙәт кенә түгел, ул – йәшәү рәүеше. Динебеҙ тормоштағы күркәмлекте тағы ла яҡтыраҡ, сағыуыраҡ итә, нур өҫтәй. Әҙәм балаһы һәр эшкә: “Бөйөк рәхмәт үә шәфҡәт эйәһе Аллаһтың исем-шәрифе менән башлайым”, – тип тотона. Раббыбыҙ үҙендәге ошо рәхимлелек, мәрхәмәтлелек кеүек сифаттарҙы йән эйәләренә бүлеп биргән. Араларында иң бөйөгө – һөйөү. Бөтөн күркәм һыҙаттарҙың, тойғоларҙың инеш башы, сығанағы ул. Шуға ла “диндә мөхәббәт юҡ” тип әйтеү бөтөнләй дөрөҫ түгел. Исламда бар нәмә һөйөүҙән яралған, унан башлана. Ә мөхәббәт, мәғлүм ки, ифрат күп тармаҡлы. Беҙ тәү сиратта Аллаһ Тәғәләне, атай-әсәйебеҙҙе, балаларыбыҙҙы, тыуған төйәгебеҙҙе, халҡыбыҙҙы яратырға тейешбеҙ. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә: “Ватанды һөйөү – имандың бер өлөшө”, – тигән икән, илебеҙҙең, еребеҙҙең бөгөнгөһөн, киләсәген ҡайғыртырға, үҫешен хәстәрләргә, улар алға барһын өсөн барлыҡ көсөбөҙҙө һалырға бурыслыбыҙ. Ә бының нигеҙендә нимә ята? Әлбиттә, һөйөү. Ватаныбыҙҙы яратабыҙ икән, иншаллаһ, уның бөгөнгөһө лә, киләсәге лә яҡты буласаҡ.\nЙәшәйештең төп нигеҙе – мөхәббәттән яралған ғаилә. Уның бөтөн ағзалары бер-береһен яратып, хөрмәт итеп ғүмер кисерә икән, йорт усағы һүнмәй, ялҡынланып янып, күңелдәрҙе йылытып, берләштереп торасаҡ. Балаларҙы күҙ алдына килтерегеҙ. Иртәнсәк һөйөп уятыу ғына ла уларҙы ҡайһы тиклем бәхетле итә! “Яҡындарығыҙға, яратҡан кешеләрегеҙгә күңелегеҙҙәге йылылыҡты, ихтирамды белдереп тороғоҙ”, – тигән бит пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм дә. Халҡыбыҙҙың “Йылы һүҙ – йән аҙығы” тигән мәҡәлен дә онотмайыҡ, хөрмәтле ҡәрҙәштәр. Әҙәм балалары бер-береһенә күркәм хис-тойғоһон белдереп йәшәргә тейеш. Тормош та яғымлы ҡараш, татлы һүҙ, йылы мөнәсәбәт, тимәк, һөйөү менән яҡты. Дуҫлыҡ, иптәшлек тә бер-береңде яҡын күреүҙән, яратыуҙан барлыҡҡа килә.\nОшо әйтелгәндәрҙән сығып, “Исламда һөйөү иң юғары урында тора” тип йәнә бер ҡат тәҡрар итәм. Ә әлеге һорауға яҡыныраҡ килгәндә, атай кеше шулай уҡ ҡыҙын ярата, уға матур, яҡты киләсәк теләй. Һәр кем балаһын бәхетле итеп күрергә ынтыла бит. Борон йәштәрҙе өйләндереү мәсьәләһендә ата-әсәнең фекере иң юғары урында торған. “Ат алһаң – ауыл, кәләш алһаң, ҡәүем менән кәңәш ит” тигән мәҡәл дә тап ошоға бәйле әйтелгән. Ләкин был эш өйләнергә тейешле йәштәрҙең ризалығынан тыш башҡарылырға тейеш түгел, хөрмәтле йәмәғәт. Ундай мөнәсәбәт динебеҙгә тап килмәй. Никах бер көнлөк түгел, ә ғүмерлек. Тимәк, уның һәр кем яғынан килешеү нигеҙендә төҙөлөүе мөһим. Балаға рәхәт, хәлле йәшәүен теләйем тип, күңел хаҡында онотоп ебәрмәһәк ине. Шул уҡ ваҡытта йәш кеше үҙе лә һаҡ булырға, алдағыһын уйларға, хис-тойғоға “күҙ йомоп” бирелергә тейеш түгел. “Әсәһенә ҡарап ҡыҙын ҡос, атаһына ҡарап, улын һайла”, “Атанан күргән уҡ юныр, инәнән күргән тун бесер” тигән халҡыбыҙ. Был мәҡәлдәр ысынбарлыҡты асып һала. Ғаилә ҡороу – ифрат етди мәсьәлә, уға ныҡ яуаплы ҡарау мөһим. Ғашиҡлыҡтың күпмелер ваҡыттан һүнеүе ихтимал (әйткәнемсә, ут өҫтәп тормаһаң), ә тормош дауам итә, уны лайыҡлы үтеү, тәрбиәле, белемле балалар үҫтереү, туғандарыңа таяныс булыу, яҡшы исем, яҡты эҙ ҡалдырыу зарур. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм егеттәргә ҡыҙҙың динлеһен һайларға ҡушҡан. “Ҡулың тупраҡҡа буялыр, йәғни тормош көтөрһөң”, – тигән ул.\nАллаһ Тәғәлә әҙәм балаһының күңелен киң итеп яратҡан. Уға, әйткәнемсә, туғандарыбыҙға, ғаиләбеҙгә, балаларыбыҙға, илебеҙгә, тәбиғәткә, ғөмүмән, бөтөн тереклеккә булған һөйөү һыя. Шул уҡ ваҡытта беҙҙе юҡтан бар иткән, иҫәпһеҙ-хисапһыҙ ниғмәтен биргән Аллаһ Тәғәләнең үҙенә яратыуыбыҙҙы белдереп торорға, был тәрбиәне балаларыбыҙға ла һалырға тейешбеҙ. Шулай икән, иншаллаһ, тормошобоҙ бөтөн, яҡты, бәрәкәтле булыр. Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бәрәкәтүһ! Амин.


Беренсе ярҙам » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Беренсе ярҙам\nУйламағанда: өйҙә, эштә, урамда, ял ваҡытында кешенең кинәт ауырып китеүе йә бәхетһеҙлеккә осрауы (имгәнеүе, ағыуланыуы, бешеүе һ.б.) мөмкин. Һәр осраҡта ла, билдәле, ашығыс медицина ярҙамы саҡырырға кәрәк. Бынан тыш, йыш ҡына табип килгәнсе, бәләгә тарыусыға беренсе ярҙам күрһәтеү талап ителә. Был саҡта иң мөһиме – нимә эшләргә белмәй, аптырап ҡалырға ярамай, һәр кем ярҙам күрһәтә белергә тейеш, тип иҫәпләй белгестәр. Махсус биттең бөгөнгө темаһы нәҡ шул турала.\nҠыҫҡа ваҡытҡа аңды юғалтыу баш мейеһе киҫкен рәүештә ҡан менән тейешенсә тәьмин ителмәгәндә була. Ул ҡан тамырҙары тонусының үҙәк нервылары эшмәкәрлеге боҙолоуҙан һәм ҡандың эске органдар тамырҙарында һәм аяҡтарҙа тупланыуынан килеп сыға. Арыу, борсолоу, тулҡынланыу, ҡурҡыу, тынсыу бүлмәлә оҙаҡ ултырыу, ҡайһы ваҡыт ятҡан ерҙән ҡапыл һикереп тороу ҙа һушты юғалтыуға сәбәп була ала. Аҙ ҡанлылыҡ, йоғошло ауырыу кисереүҙең дә ошо хәлгә этәреүе мөмкин. Был саҡта ауырыуҙың башы әйләнә, күңеле бағана, күҙ алды ҡараңғылана һәм ул аңын юғалта. Кеше ағарына, һалҡын тир бәреп сыға, аяҡ-ҡулдар һыуына, пульс көсһөҙ, әммә бик йыш. Еңелерәк осраҡта приступ 20 – 40 секундҡа һуҙыла, оҙаҡ та үтмәй, кеше тулыһынса аңына килә.\nАуырыуҙы тигеҙ урынға ятҡыралар, аяҡтарын өҫкәрәк күтәрәләр. Тәҙрәне асып, күкрәк, муйын тирәһендәге төймәләрҙе ысҡындыралар. Артабан битенә һәм күкрәгенә һалҡын һыу бөркәләр, мамыҡ киҫәген нишатыр спиртына манып еҫкәтәләр.\nКинәт аң юғалғанда, һулыш туҡтап, хатта эре ҡан тамырҙарында, мәҫәлән, муйын тамырҙарында пульс беленмәһә һәм күҙ алмалары ҙурайһа, кеше клиник үлемгә дусар була. Клиник үлем йөрәк мускулы фибрилляцияларының ҡыҫҡарыуы йә туҡтауы сәбәпле йөрәк ҡапыл туҡтағандан булыуы ихтимал. Ул йөрәктең ишемия ауырыуы ваҡытында, ныҡ итеп ағыуланғанда, имгәнгәндә, ток һуҡҡанда күҙәтелә. Әгәр организм туҡымаларында, бигерәк тә үҙәк нервы системаһында, ҡан менән тәьмин итеүгә бәйле, элекке хәлгә ҡайтарып булмаҫтай үҙгәрештәр башланғансы, беренсе минуттарҙа уҡ ауырыуға ярҙам күрһәтелһә, күп осраҡта йөрәк эшмәкәрлеген һәм тын алыуҙы кире ҡайтарып була. Хәйер, заман медицинаһында кешене ҡотҡарып алып ҡалыусы ышаныслы юлдар күп. Реанимация, электрик дефибрилляция, йөрәкте электр менән стимуллаштырыу, яһалма һулыш алдырыу, ҡан әйләнеше аппараттары – шулар иҫәбендә. Ләкин был сараларҙың файҙаһы һанаулы минуттар уҙғанда ғына тейә. Был ваҡыт реанимацияның яһалма тын алдырыу һәм йөрәк тирәһенә массаж яһау менән организмдың әҙ генә булһа ла йәшәүен тәьмин иткән беренсе этабы иҫәбенә һуҙыла ала.\nАуырыуҙы мөмкин тиклем тиҙерәк ҡаты урынға (иҙән, өҫтәл) салҡан ятҡырырға, ҡыҫып торған кейемдәрен сисеп, массаж яһай башларға кәрәк. Ярҙам күрһәтеүсе, ауырыуҙың һул яғына баҫып, ус төбөн бер-береһе өҫтөнә ҡуйып, күкрәк ситлеге 4 – 5 сантиметрға төшөрлөк итеп көслө хәрәкәттәр менән, күкрәк ситлегенең түбәнге өлөшөнә тотош кәүҙә ауырлығын төшөрөп баҫҡылай. Хәрәкәтте минутына сама менән 60 тапҡыр яһайҙар. Күкрәк ситлегенә баҫҡанда йөрәк күкрәк һөйәге менән умыртҡа араһында ҡыҫыла һәм ҡан эре тамырҙарға ағып сыға. Ҡулдарҙы алғанда күкрәк ситлеге турая һәм йөрәк яңынан ҡан менән тула. Ошо рәүешле, яһалма юл менән йөрәк эшмәкәрлеге яңыртыла, ә бер аҙҙан уның үҙ аллы эшләй башлауы мөмкин. Әгәр йөрәккә массаж яһауҙың файҙаһы булһа, ике-өс минуттан тамырҙарҙа пульс һуға башлай, күҙ ҡабаҡтары хәрәкәткә килә, тире аллана. Әммә быға үпкәгә кәрәкле кислород индереүҙе тәьмин итеүсе ауыҙҙы – ауыҙға йәки ауыҙҙы танауға ҡуйып яһалма тын алдырыу эшләгәндә генә ирешергә мөмкин. Бының өсөн ауырыуҙың ауыҙын асып (тештәре алынмалы булһа – алырға), муйыны аҫтына валик ҡыҫтырып, башын мөмкин тиклем артҡа ташлатып ятҡыралар. Артабан бер ҡул менән ауырыуҙың танауын ҡыҫып һәм тәрән итеп һулыш алып, ирендәрҙе иренгә ҡуйып тиҙ һәм көслө итеп һулап сығарырға кәрәк. Ауырыуҙың танау-ауыҙына марля, бинт йәки ҡулъяулыҡ ябырға мөмкин. Был мәлдә тын юлдарына 1 – 1,5 литр самаһы һауа инә. Ауыҙын асып булмаһа, ошо уҡ юл менән ауыҙҙан танауға һулыш алдырырға кәрәк. Күкрәккә дүрт баҫыуға бер тапҡыр, йәғни бер минутҡа 12 – 14 һулыш алдырыла. Реанимацияны ике кеше башҡарыу уңайлыраҡ. Ярҙамды яңғыҙ күрһәткәндә, күкрәккә ун тапҡыр баҫҡан һайын һулыш алдырырға кәңәш ителә.\nОшондай ябай ғына саралар менән ҡан әйләнешен көйләргә, тын алдырырға һәм махсус ярҙам килгәнсе организмдың эшмәкәрлеген һаҡларға мөмкин. Ҡайһы саҡта был ауырыуҙы терелтеү өсөн дә етә.\nЙөрәк башҡа сәбәптәрҙән: һыуға батыуҙан, быуылыуҙан, газ менән ағыуланыуҙан, ток һуғыуҙан, эҫе алдырыуҙан, ҡан юғалтыуҙан, бешеүҙән һәм туңыуҙан туҡтағанда ла ошо уҡ саралар күрелә.\nСығыу ваҡыты 17-08-2010, 11:18 | Ҡаранылар: 1653\nСәләмәтлегеңә битараф булма!\nРевматизм – хәүефле сир\nБөтә сир - нервынан


Барый Кинйәғолов: һайлауҙар яңыса үтәсәк\nОшо көндәрҙә "Башинформ" агентлығында үткән матбуғат ко нференцияһында һүҙ Дәүләт Думаһына депутаттар һәм Башҡортост ан Республикаһы Президентын һайлау тураһында барҙы. Унда жур налистарҙы ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға Башҡортостан Республик аһы Үҙәк һайлауҙар комиссияһы рәйесе Барый Кинйәғолов яуап б ирҙе. Уның билдәләүенсә, беҙҙең республика әлеге ваҡытта бик\nяуаплы мәл кисерә, һәм ул Дәүләт Думаһына депутаттар һәм БР\nПрезидентын һайлауҙың тура килеүенә генә түгел, ә был һайла уҙарҙың яңыса үтеүе менән бәйле.\n-- Быйылғы һайлауҙар уларҙың барышын регламентлаусы яңы\nзакон һәм ҡағиҙәләрҙең барлыҡҡа килеүе менән айырылып тора,\n-- тине Барый Кинйәғолов. -- РФ Дәүләт Думаһына һайлауҙарға\nҡағылышлы үҙенсәлек булып кандидаттарҙы теркәүҙең яңы шартт ары тора. Хәҙер уларҙың икенән бер өлөшө бер мандатлы, икенс е яртыһы икенсе яртыһы партия исемлектәре менән билдәләнәсәк . Бер һүҙ менән әйткәндә, быйылғы сәйәси партияларҙың роле а ртасаҡ.\nБөгөн республикала, Үҙәк һайлауҙар комиссияһы рәйесе һ үҙҙәребуйынса, депутатлыҡҡа кандидат итеп теркәләүселәр һан ы 21. Калини һайлау округында -- 5 кандидат, Киров округында\n-- 4, Кумертау округында -- 4, Орджоникидзе округында -- 5,\nСовет округында -- 3, Стәрлетамаҡта берәү ҙә юҡ. Һәр дәғүәс е документтар пакеты ( милек, гражданлыҡ турһындағы мәғлүмәт тәр ингән) тапшырырға тейеш. БР Президентына килгәндә, әле Р әсәйҙең бер генә кешеһе теркәлеү тураһында ғариза бирергә те ләк белдерҙе. Барый кинйәғолов кандидатлыҡ мандатын тапшырыу шарттарында л а туҡталып үтте.\n-- Кандидатлыҡҡа депутат булыу өсөн округ һайлаусыларын ың бер процентының тауышын йыйырға кәрәк -- тине ул. -- Мәҫә лән,, Калинин һайлау округы буйынса, был 4569 тауыш. Бынан т ыш дәғүәсе 900 мең һум күләмендә залог индерә ала. Президент\nһайлауҙары тураһында һөйләгәндә, теге йәки был кандидатура өсөн республика һайлаусыларының ике проценты үҙ тауышын бире ргә тейеш.


Өфө Рәсәйҙең иң яҡшы ҡалаһы исеменә көс һынашасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө Рәсәйҙең иң яҡшы ҡалаһы исеменә көс һынашасаҡ\n9:41, 12 апреля 2012 Йәмғиәт\nБөтә Рәсәй милли проекты www.город-россии.рф сайтында башланды, уны ойоштороусылар һәр кемгә Рәсәйҙең иң яҡшы ҡалаһын һайларға һәм «Рәсәйҙә ҡайҙа йәшәүе еңел?» тигән һорауға яуап табып ҡарарға тәҡдим итә.\nБашҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, тауыш биреүҙә Рәсәй Федерацияһы субъекттарының баш ҡалалары ҡатнаша. Теләгән ҡала өсөн һәр көндө уңайлы ваҡытта тауыш бирергә була. Ҡаланың исеме янында уның турала мәғлүмәт тә урынлаштырылған. Әммә бер IP-адрестан тәүлегенә бер генә тауыш ҡабул ителә. Проектта ҡатнашыу өсөн сайтта теркәлеү талап ителмәй.\nОшо рәүешле Рәсәйҙең иң яҡшы ҡалалары исемлеге төҙөлә. Әлеге ваҡытта тәүге өс ҡала иҫәбендә — Иркутск (26896 тауыш), Төмән (23020 тауыш) һәм Смоленск (18093 тауыш). 2920 тауыш менән Өфө әлегә 17-се генә урында.\nИң күп тауыш йыйыусы ҡала артабан үҫешер өсөн өҫтәмә импульс аласаҡ, тип иҫәпләй ойоштороусылар.\nТеги: рәсәйҙең иң яҡшы ҡалаһы,тауыш биреү


Әгәр башҡорт телен аҫыл таш менән сағыштырһаң, әҙәби тел—ул таштың бер генә ҡыры. Ул ҡыр үтә сифатлы итеп йышылған булһа ла, таштың тотош матурлығын күрер өсөн, уның бөтә ҡырҙарын да иғтибарға алыу зарур.\nБашҡорт теле диалектттарға бик бай, үҙенсәлекле. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Юлдаш радиоһы менән берлектә башлаған яңы проекттың маҡсаты—башҡорт теленең диалекттары тураһында бәйән итеү, халыҡсан тел менән диалект үҙенсәлектәре тураһында һөйләү. Бының өсөн йәнле әңгәмәләр форматындағы видеоподкасттар әҙерләнә. Уларҙа урындағы һөйләш вәкилдәре һәм филология фәне белгестәре ҡатнаша. Бер өҫтәл артына ултырып, улар теге йәки был урындағы һөйләштең үҙенсәлектәрен барлай.\nБеренсе сығарылыш Саҡмағош районында йәшәгән башҡорттарҙың һөйләшенә арналған. Һөйләшеүҙә филология фәндәре докторы Гөлфирә Риф ҡыҙы Абдуллина һәм йырсы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Рәмил Хәзиев ҡатнаша.


Зәңгәр күл (Ҡырмыҫҡалы районы) — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nЗәңгәр күл (Ҡырмыҫҡалы районы) — версиялар араһындағы айырма\nЗәңгәр күл (Ҡырмыҫҡалы районы) (үҙгәртергә)\n05:21, 20 ноябрь 2020 версияһы\n297 байт өҫтәлгән , 2 месяца назад\n22:05, 19 ноябрь 2020 версияһы (төҙәтеү)\nЛилиә (әңг. | өл.)\n("'''Зәңгәр күл''' - Өфөнән 45 км тирәһе алыҫлыҡта, Ҡырмыҫҡалы районының Яңы Муса ау..." исемле яңы бит булдырылған)\n05:21, 20 ноябрь 2020 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nКүл һаҡлауға алынған тәбиғәт объекты. Уның майҙаны - 400 кв.м. Карст убылыу сәбәпле барлыҡҡа килгән. Ярҙары бейек булмаһа ла, текә. Күлдең эргәһенән Үҙән йылғаһы аға. Зәңгәр күлгә бер ниндәй ҙә йылға ҡоймай, ә күлдән ағып сыҡҡан һыу 90 м тирәһе аҡҡандан һуң Үҙән йылғаһына ҡоя. Күлдең исеме һыуының зәңгәрлегенә ҡарап бирелгән. Ләкин был күктең зәңгәрлеге сағылыуҙан түгел, һыу аҫтындағы зәңгәр балсыҡтан. Ә яр буйындағы балсыҡты алһаң, ул ҡара төҫтә була. Зәңгәр балсыҡ та, ҡараһы ла шифалы. Балсыҡтан һиҙелер-һиҙелмәҫ серо-водород еҫе аңҡый. Күлдең һыуы саф, үтә күренмәле, сөнки унда тормош юҡ тиерлек. Һыуҙың һалҡынлығымы, составымы тереклеккә үрсергә бирмәй, күрәһең. Оҙаҡ ҡарап торғанда ғына бер нисә ваҡ балыҡты күреп була. Күл бер ҡасан да туңмай. Күл төбөнә иғтибарлап ҡараһаң, һыуҙың бер нисә урында тулҡынланып ятҡаны күренә. Был ер аҫты шишмәләре бәреп сыҡҡан урындар. Ләкин күл һыуы татырлы, эсергә яраҡһыҙ. Һыу температураһы йыл буйына +3 - +7 градус һалҡынлыҡта була. һыу күләме — 300 м3. Күлдең тәрәнлеге 6 м-ға тиклем етә. Белгестәр әйтеүенсә, күл төбөнән карст мәмерйәһенә инеп китеп була.\nКүл янындағы тәбиғәт тә үҙенсәлекле. Әйтерһең, Зәңгәр күлде Башҡортостандың бар тәбиғәте килеп ҡосҡан. Бер яғына тау, тау башында урман, ҡаялар, мәмерйәләр килеп баҫһа, икенсе яғына йылға ағып килгән һәм ялан-баҫыуҙар түшәлгән.\nТәбиғәттә ял итергә яратҡан туристар күл буйында ҡалмайҙар. Быға бәлки йомрандарҙың күплеге, уларҙың кешеләрҙән ҡурҡмай ер өҫтөнә сығып ҡарап баҫып тороуҙары сәбәптер. Ләкин ҡараңғы төшкәндә лә күлде күҙәтеү ҡыҙыҡлы. Көндөҙ күренмәгән пар, ҡараңғыла ҡурҡыныс томан булып күл өҫтөнән төрлө яҡҡа күтәрелә.\n* [https://www.tourister.ru Зәңгәр күл]\n* [https://nashural.ru/mesta/bashkortostan/goluboe-ozero-okolo-ufy/ Наш Урал]\n[[Категория:Ҡырмыҫҡалы районы күлдәре]][[Категория:]][[Категория:Башҡортостан күлдәре]]\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/987580 ҡабул ителгән


Йылайыр районында иҫке аҙбарҙарҙы төҙөкләндереп эш урындары булдыралар | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nЙылайыр районында иҫке аҙбарҙарҙы төҙөкләндереп эш урындары булдыралар.\nБалапан ауылына инвестор килгән һәм хәҙер совет осоронан ҡалған комплекста ҡайтанан эш ҡайнай. Ул ҡураны ғына түгел, башланғыс мәктәпте лә йүнәтергә ярҙам иткән. Хужалыҡ етәкселеге киләсәктә аҡса түләп, үҙҙәренә белгестәр уҡытып алырға иҫәп тота. Сабирйән Торошов 10 йылдан ашыу эшһеҙ интегә. Ауылда предприятиелар булмағас, ул төрлөсә кәсеп итеп ҡарай. Ә хәҙер аҡса артынан ҡыуып ҡайҙалыр барырға кәрәкмәй. Сөнки, элекке фермала тормош ҡайнай.Бер-нисә йыл элек буш торған мәктәптә лә хәҙер балалар тауышы тынмай. Уҡыусылар ситкә йөрөп уҡымай. Уҡытыусы Айһылыу Байгилдинаға ла хеҙмәт урыны булдырылған. Балапанға килгән инвестор ауыл эшсәндәренең балалары урында белем алһын, тип башланғыс мәктәпте төҙөкләндерергә ярҙам иткән.Йыл ярым элек эшләй башлаған хужалыҡты Ирек Мәҡсүтов ойошторған. Уның ағаһы Бүләк Аптиков бында идарасы вазифаһын башҡара. Яңыраҡ ҡына улар иҫке ферманы төҙөкләндереп, семинталь тоҡомло 40 баш мал индергән һәм ауылдан 11 кешене эш урыны менән тәьмин иткән.Хужалыҡ етәкселеге тиҫтәләгән һарыҡ, йылҡы, трактор, тағылма инвентарь һатып алған. Баҫыусылыҡ менән шөғөлләнеү өсөн 1 ярым гектар һөрөнтө ер, ә малсылыҡ өсөн 165 гектар көтөүлек һәм 480 гектар бесәнлек тә ҡуртымға бирелгән.Йүнселдәр киләсәктә күрше ауылдарҙағы фермаларҙы ла ҡуртымға алып, төҙөкләндереп, малдар һанын 600-700 башҡа еткерергә планлаштыра. Был иһә тағы ла өҫтәмә хеҙмәт урындары тигән һүҙ. Хужалыҡта тәжрибә үткәрергә лә йыйыналар. Мәҫәлән, һыйырҙарҙы бәйһеҙ һәм бәйләп тоторға уйлайҙар. Һуңынан иһә ҡайһылары күберәк һөт бирәсәген асыҡлаясаҡтар. Инвестор киләсәктә балаларҙы үҙ иҫәбенә уҡытып, уларҙы хужалыҡҡа белгес итеп ҡайтарырға йыйына. Эш урындары булһа, йәштәр ҡайтһа, бындай ауылдарҙың киләсәге лә буласаҡ.


Республикала «Берҙәм Рәсәй» көндәре үтә\n9 Сентябрь 2011, 17:24\nБашҡортостанда «Берҙәм Рәсәй» партияһы көндәре үтә. Был юлы партияның төбәк сәйәси советы секретары, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев етәкселегендәге берҙәм рәсәйлеләрҙең төбәк бүлексәһе делегацияһы Туймазы районына һәм Октябрьский ҡалаһына юллана.\nПрограмма ике көнгә иҫәпләнгән. Бөгөн делегация Туймазы районына барасаҡ. Көн сараларға бай булмаҡсы. Берҙәм рәсәйлеләр урындағы етештереүселәр тауарҙары күргәҙмәһендә, яңы тыуған сабыйҙарҙы бала табыу йортонан ҡаршы алыу, никах теркәү тантаналарында, ҡала паркындағы балалар байрамында ҡатнашасаҡ, Халыҡ университетында белем алыусылар һәм Туймазы районының Ветерандар советы ағзалары менән осрашасаҡ.\nКөндөң икенсе яртыһында делегация райондың бер нисә сәнәғәт һәм аграр предприятиелары эшмәкәрлеге менән танышасаҡ. Шулай уҡ был көндә берҙәм рәсәйлеләрҙең Туймазы эшҡыуарҙары һәм «Берҙәм Рәсәй» партияһының Туймазылағы бүлексәһе менән осрашыуы үтәсәк.\nШәмбелә делегация Октябрьскийға юл тотасаҡ. Бында Башҡортостан Республикаһының мотокросс буйынса чемпионатын асыу тантанаһы буласаҡ. Шулай уҡ берҙәм рәсәйлеләр «Үҙ йортом» республика программаһы сиктәрендә ҡалала шәхси торлаҡ йорттар төҙөү барышы менән танышасаҡ, 2-се ҡала дауаханаһына барасаҡ.\nОктябрьский ҡалаһына визит айырыуса спорт сараларына бай булмаҡсы. Шулай уҡ был көндө берҙәм рәсәйлеләр ҡаланың бизнес-инкубаторына һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты филиалына барырға ниәтләй.\nТеги:партияларберҙәм рәсәй көндәре


Өфө дәүләт авиация техник университеты ректоры Морат Ғөзәйеровҡа, башҡа вуздар ректорҙары кеүек үк, бөгөн күлдә һыу инеү генә түгел, ғәҙәти ял итергә лә ваҡыт юҡ. Ҡыҙыу осо р\nетте - вуз сығарылыусыларына диплом тапшырыла (уларҙың һаны бөгөн ике меңдән артыҡ), буласаҡ белгестәр ҡабул ителә. Өфө дәүләт авиация техник университетына "һөжүм итеүселәр" араһынан 1241 абитуриент абруйлы вуз студенты булырға иҫәп\nБыл уҡыу йортонда быйыл "авиатөҙөлөш" һәм технологик һөнәрҙәргә күберәк студенттар ҡабул ителә. Ә бына иҡтисади һәм гуманитар профилгә ҡараған һөнәрҙәр, киреһенсә, хеҙмәт баҙарында һорау менән файҙаланылмау сәбәпле, ҡыҫҡартыла.\nЯңы һөнәрҙәр араһында "Нано - материалдар һәм нано - технологиялар" һәм "Йәштәр менән эш" барлыҡҡа киләсәк. Әммә беренсеһе - авиация университетының традицион йүнәлеше булһа, һәм нано - технологиялар буйынса ул бөтә Рәсәйҙә алдынғы үҙәк булып һаналһа, икенсеһе - өр - яңы йүнәлеш. Ул был университет өсөн хас түгел һәм БР Хөкүмәте Аппараты һорауы буйынса тормошҡа ашырыла. Нисек кенә булмаһын, бөгөнгө ысынбарлыҡ шарттарында уның кәрәклеге һиҙелә, ти Морат Баҡый улы.\n- Беҙ тәрбиә менән шөғөлләнергә тейешбеҙ, уҡыу йорто өсөн ул мотлаҡ кәрәк, - тине ректор. - Был белгестәрҙе әҙерләү Рә сәй Наркотиктар әйләнешен контролдә тотоу буйынса федераль хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы менән бергә алып барыласаҡ.\nБөгөнгө ҡабул итеү шарттарына килгәндә, ул тулыһынса берҙә м дәүләт имтиханы һөҙөмтәләренән тора.\n- Быйыл беҙ уҡырға инеү балдары һанын ҡыҫҡарттыҡ, - тип билдәләне Морат Ғөзәйеров, - уның сәбәбе - математика буйынса һөҙөмтәләрҙең түбәнлеге. Был быйыл математиканан\nБерҙәм дәүләт имтиханы буйынса һөҙөмтәләрҙең үткән йыл менән сағыштырғанда түбәнерәк булыуына бәйле. Башҡа дисциплиналар буйынса ла уҡырға инеү балдары кәметелеүе ихтимал.\nӨфө дәүләт авиация техник университеты эргәһендә эшләп килгән 153 - сө лицей уҡыусылары юғары һөҙөмтәләр күрһәтә, ә\nбына райондарҙан килгән уҡыусылар тураһында улай тип әйтеүе\nҡыйын. Әммә шулай ҙа улар араһында ла яҡшы белгес булыу теләге менән яныусылар етерелк. Уларҙың районға кире әйләнеп\nҡайтмаясағы аңлашыла, әммә беҙ уларға Өфө дәүләт авиация техник университетында белем алыу мөмкинселеге бирергә тейешбеҙ, - тип һанай ректор.\nБерҙәм дәүләт имтиханына авиация университеты ректоры\nыңғай ҡарашта булыуын белдерә. "Берҙәм дәүләт имтиханы уға rhjkelce башҡа һынауҙар кеүек үк, белемде баһалау өсөн\nбулдырылған, - ти Морат Баҡый улы.\nЖурналистар менән осрашыу ваҡытында Морат Ғөзәйеров Рәсәй ректорҙарының һигеҙенсе съезында күтәрелгән мәсьәләләргә лә ҡағылып үтте. Һуңғылары тарафынан улар ауыр ҡабул ителә. Айырыуса "Автономиялы учреждениелар тураһында" закон проекты. Авторҙар фекере буйынса, ул учреждениеға идара итеү структураһы һәм механизмдарын еңелерәк формалаштырырға һәм үҙгәртергә, инвестициялар йәлеп итергә һ әм финанслау сығанаҡтарын киңәйтергә мөмкинселек бирәсәк. Рә сәй ректорҙар союзы белем биреү учреждениеларын планға ярашлы финанслау ойошторолмауы уларҙы асылда коммерция учреждениеларына әйләндереүгә тиң.\n- Уның ниндәй кимәлдә эшләйәсәге аңлашылмай. Йә иһә вуз д әүләт уҡыу йортона, йә автономиялы учреждениеға әйләнә.\nҘур бизнесмендарҙың вуздарҙы хосусилаштырыу хәүефе лә бар. Ул саҡта - бушлай белем алыу менән хушлашырға мөмкин буласаҡ.\nВуз башлығын һайлау ваҡытында йәмәғәт комиссияһы тарафынан ректорҙы аттестациялауҙың да нисек үтеүе\nаңлашылмай. Ректорҙар закон проектына вуз президенты вазифаһына бары тик элекке ректор ғына дәғүә итә алыуы\nтураһында белдереүсе формулировканы кире ҡайтарыу яҡлы. Морат Ғөзәйеровтың һүҙҙәренә ҡарағанда, әгәр ҙә көнбайыш илдәре тәжрибәһенә күҙ һалһаҡ, тәүгеләре закондар сығарыу, икенселәре - башҡарыусы функцияларын үҙ өҫтөнә алырға тейеш буласаҡ.\nИмтихандар тапшырыуҙың ҡыҙыу осорона әйләнеп ҡайтһаҡ,\nМорат Баҡый улы бер ниндәй ҙә ығы - зығы көтөлмәй, тип белдерҙе. Һәм әгәр бөгөн ҡабул итеү комиссияһының ишек төбөндә сират теҙелһә, бер аҙнанан ул байтаҡҡа кәмейәсәк. Йәғни, хөрмәтле абитуриенттар, бында барыһы ла тыныс буласаҡ . Бары тик белем кимәлегеҙ өсөн генә борсолорға мөмкин. Һәм тағы ла кеҫәләге аҡса тураһында. Коммерция бүлегенә инергә теләүселәр өсөн ишек һәр ваҡыт асыҡ.


Ольборг — Башҡорт Википедияһы\nОльборг (дат. Aalborg [ˈʌlb̥ɒːˀ]) — Данияла, Төньяҡ Ютландияның үҙәгендә ҡала. Халҡы 104 885 кеше тәшкил итә (2012). Уның Лим-фьордтағы географик урыны Урта быуатта ҡаланың мөһим гавань, ә һуңыраҡ — сәнәғәт үҙәге булыуына булышлыҡ итә. Бөгөн Ольборг сәнәғәт ҡалаһынан фәнни үҙәккә күсеү осорон кисерә. Быға 1974 йылда барлыҡҡа килгән Ольборг университеты булышлыҡ итә. Ольборгта хәрби-һауа базаһы урынлашҡан. Ҡала лютеран епархияһы үҙәге.\n16 июнь 1342\nСеверная Ютландия[d] һәм Ольборг (коммуна)\n113 417 кеше (1 ғинуар 2017)\n5 ± 1 метр\nРига, Рапперсвиль-Йона[d], Нуук[d], Вильнюс, Жюан-ле-Пен[d], Висмар ҡалаһы, Тулча[d], Инсбрук, Калининград, Варна, Алмере, Антиб, Бюдельсдорф[d], Эдинбург, Фредрикстад[d], Фуглафьёрдур[d], Гдыня[d], Хайфа, Хэфэй[d], Рендсбург, Рийхимяки[d], Солванг[d], Расин[d], Голуэй[d], Ланкастер, Хусавик[d], Иллоккортоормиут, Карлскуга[d], Лерум[d], Липери[d], Нордуртинг[d], Сермерсоок[d], Орса[d], Уруст[d], Осьно-Любуске[d], Пушкин[d] һәм Рендал[d]\n139 ± 1 км²\n9000, 9200, 9210 һәм 9220\n7 Туғандаш ҡалалар\nОльборгтың тарихы мең йылдан ашыу элек башлана. Башта был Лим-фьюрдта сауҙа урыны була. Ольборг Алабу исеме аҫтында 1040 йылғы тәңкәлә телгә алына. Ҡаланың исемен икенсе төрлө Алебу тип уҡырға була, яҡынса тәржемәһе «шишмә янында күп халыҡлы урын» тигәнде аңлата.\nУрта быуаттарҙа Ольборг ныҡ үҫешә, ул Данияның иң эре ҡалаларының береһе була. Ҡаланың мул тормошо 1516 йылда сельдь һатыуға монополия алғас тағы ла нығына.\nҠала хоҡуҡтарын Ольборг 1342 йылда ала, 1554 йылда епархия ойошторола.\nЛим- фьорд менән йәнәш Нюторв майҙаны\n1940 йылда Данияның немец оккупацияһы ваҡытында, Ольборгтағы аэропортты немец десантсылары баҫып ала. Ольборг тарихта десант ғәскәрҙәре тарафынан баҫып алынған беренсе ҡала була.\nОльборг Данияның иген, цемент һәм балыҡ экспортлаусы сәнәғәт һәм коммерция үҙәге булып ҡала, әммә күп предприятиелар ҡалала йә банкротлыҡ сәбәбе менән, йә икенсе илгә күсеү арҡаһында һуңғы йылдарҙа ябылған.\nОльборгта De Danske Spritfabrikker’s («Дат спирт эшкәртеүсе завод») эшләй — донъяла иң ҙур предприятие, ул көслө алкоголь — аквавит етештерә, 140-тан ашыу илдәргә сығара.\nЙомфру Ане урамы (Ane Gade Jomfru) тулыһынса ресторандарҙан һәм йәйәүлеләр зонаһына сыҡҡан бәләкәй террасаларҙан тора.\nЛиндхольмда автобус туҡталышы.\nAalborg industries компанияһы Ольборгта судно пар ҡаҙандары етештерә.\nОльборгта ел энергетик ҡоролмалары өсөн изделиелар етештерелә.\nОльборг шулай уҡ телекоммуникациялар сәнәғәтенең үҙәге булып тора. Күптән түгел Ольборгта Siemens Mobile (хәҙер — BenQ) бүлексәләренең береһе урынлашҡан була. Ольбола үҙәк (программасылар) Motorola тарафынан һатып алына.\n1943 йылдан Ольборгта симфоник оркестр (Symfoniorkester Aalborg) эшләй. 2014 йылдан оркестрҙың төп майҙансығы — урындағы Музыка йорто (Musikkens Hus, 2014 йылда асыла, төп концерт залы 1300 самаһы тамашасыны һыйҙыра). Оркестр шулай уҡ Ольборг опера фестивален ойоштороусыларының береһе булып тора (2001 йылдан йыл һайын үткәрелә).\nЭске Брун (1904—1987) — дат сәйәси эшмәкәре, Икенсе донъя һуғышы йылдарында Гренландияның фактик хакимы\n↑ 2,0 2,1 http://www.statbank.dk/BY1\nЛиндхольмда туризм бюроһы\nРус ҡала һүрәтләү, тарихы, фото\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ольборг&oldid=904380 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 26 август 2019 в 18:54\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:54 26 август 2019 үҙгәртелгән.


Таҙалыҡ һәм тәртип тупһанан... йәки подъездан башлана\nҺәр беребеҙҙең сәләмәт-леге, кәйефе, хәүефһеҙлеге йәшәгән йорттарыбыҙҙың күркәмлегенә, төҙөклөгөнә бәйле булыуы бәхәсһеҙ. Ә хәҙер күҙ алдына кил-терегеҙ әле: кисен арып эштән ҡайтып киләһегеҙ, таҙа, йыйыштырыулы иха-тағыҙҙағы майҙансыҡта шау-гөр килеп балалар уйнай. Өйөгөҙҙө тыштан йәмһеҙләп торған ти-шек-ярыҡтарҙың да эҙе лә ҡалмаған, ә подъезға инһәң танауға шунда уҡ яңы буяу еҫе килеп бәрелә, аяҡ аҫтындағы таҙа иҙәнгә, сағыу төҫтәргә буялған стеналарға ҡыуана-ҡыуа-на, үҙ фатирығыҙҙың ишеген асып инәһегеҙ...\nБыл ни бары кемдеңдер матур төшө икән йәки ошо юлдарҙы яҙып ултырыусының бай фантазияһы ғына тип уйлай күрмәгеҙ берүк. Был – беҙҙең ысынбарлығыбыҙ. 2019 йылдың ғинуарында старт алған Башҡортостан Республикаһында подъездарҙы комплекслы ремонтлау программаһын бойомға ашырыу һөҙөмтәһендә район-ҡалаларҙағы күп фатирлы йорттарҙа байтаҡ ҡына төҙөкләндереү эштәре башҡарыласаҡ.\nБР Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров был эшкә бик етди ҡарай. Кәңәшмәләрҙә, ултырыштарҙа ошо хаҡта һүҙ даими алып барыла.\n– Был үтә мөһим мәсьәлә, – ти Радий Фәрит улы. – Беҙ ҙур программа башлайбыҙ. Ул күләмле, ҙурлығы һәм яңыса ҡарашыбыҙ буйынса ла торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә үҙе бер революцияға тиң. Ошоғаса подъездарға бер ваҡытта ла иғтибар бирмәнек, был тиклем төҙөкләндереү эше менән шөғөлләнмәнек.\nБР Торлаҡ-коммуналь хужа-лыҡ министры вазифаһын башҡарыусы Михаил Кирәев белдереүенсә, республикала бөгөн 17 меңдән ашыу өйҙә 48,8 мең подъезд иҫәпләнә, шуларҙың яртыһына, йәғни 26 меңдән ашыуына ремонт талап ителә. Комплекслы программаға ярашлы, 2019 – 2024 йылдарҙа уларҙы матурлау өсөн алты миллиард һум самаһы аҡса йүнәлтеләсәк.\nБыйыл подъездарҙы төҙөкләндереүгә миллиард һум аҡса бүленәсәк. Шуның 880 миллионы – республика ҡаҙнаһынан, 100 миллионы – муниципаль берәмектәрҙән, ә 20 миллионы идарасы ойошмаларҙан һәм йорт милекселәренән булырға те-йеш. Ошо суммаға дүрт мең подъезды ремонтлау күҙаллана. Әйтергә кәрәк, һәр подъездың үҙ лимиты, быныһы инде этаждар һанына бәйле.\nРадий Хәбировтың матур башланғысы тотош республика халҡы, шул иҫәптән йылайырҙар араһында ла ҙур хуплау тапты һәм ҡыуанып ҡабул ителде. Башланғыс этапта район хакимиәтенең төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәре бүлеге белгестәренән, Йыла-йыр ауыл советы ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы һәм идарасы компания вәкилдәренән торған махсус комиссия төҙөлдө. Комиссия район үҙәгендәге барлыҡ күп фатирлы йорттарҙың подъездарын (ә улар беҙҙә 28) ҡарап сыҡты һәм уларҙың торошон баһаланы. Һөҙөмтәлә, тәү сиратта ремонтта мохтажлыҡ кисергән йорт подъездары билдәләнде. Шулай итеп, бы-йыл подъездарҙы комплекслы ремонтлау программаһына Йылайыр ауылы Ҡыҙыл партизандар урамындағы 87-се һәм 91-се күп фатирлы йорт подъездары һәм 115-се ятаҡхананың бер подъезы инде. Был мәғлүмәтте һәм шулай уҡ 2020– 2024 йылдарҙа ремонтланасаҡ йорт подъездарың адрес исемлеген район хакимиәтенең рәсми сайтында табышырға мөмкин.\nКүп фатирлы йорттар милекселәре менән дөйөм йыйылыштар үткәреү әҙерләнеү этабының икенсе аҙымы булып тора ине.Ошондай йыйылыштар Йылайыр ауылында үтте. Быйылғы программаға ингән йорттарҙа йәшәүселәр менән район хакимиәте башлығы И.Л. Фәтҡуллин, Йылайыр ауыл советы ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы А.Г. Годуленко, район хакимиәтенең төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалығы бүлеге белгестәре һәм идарасы компания вәкилдәре осрашты. Шулай итеп, программаның асылы, уның маҡсаттары һәм башҡарыласаҡ эш күләме тураһында йылайырҙар уны бойомға ашырыуҙа туранан-тура ҡатнашыусыларҙан ишетте. Мәҫәлән, торлаҡ хужалары йыйылыштарҙа эштәр исемлеген төҙөргә, уны ҡабул итеү һәм контролдә тотоу өсөн яуаплы кешене тәғәйенләргә тейеш. Комплекс-лы сара подъезд ишектәрен, иҙәнен алмаштырыу, стеналарҙы һәм түшәмдәрҙе буяу, почта йәшниктәрен, яҡтыртыу приборҙарын, тәҙрәләрҙе яңыртыу, кабель телевидениеһы һәм интернет өсөн һуҙылған сым ҡумталарын алмаштырыуҙы үҙ эсенә ала.\n– Подъездарҙы ремонтлау буйынса комплекслы программаны бойомға ашырыу республикала заманса ҡала мөхитен булдырыу йүнәлешендә башҡарылған маҡсатлы эштәрҙең мөһим бер өлөшө, – тине Илгиз Лирман улы йыйылыштарҙа ҡатнашыусылар менән әңгәмә барышында. – Торлаҡ-коммуналь хужалығы эшмәкәрлегенә дөйөм ҡарашты ла ыңғай яҡҡа үҙгәртергә те-йеш ул. Күп фатирлы йорттар милекселәренә үҙҙәрен ысын хужаларса тоторға өйрәтергә, ысынбарлығыбыҙҙы, беҙҙе уратып алған мөхитте йәмләндереү өсөн үҙойошоу һәләтен тергеҙерҙә тейеш ул был программа. Бөгөнгөләй дәррәү йыйылып, идарасы компания менән берлектә подъездың дизайнын уйлау – бына хатта ошолар ҙа тормошобоҙҙоң күп кенә аспекттарын яҡшы яҡҡа үҙгәртергә тейеш. Барыбыҙға ла уңыштар теләйем!\nРеспублика Хөкүмәтенең сираттағы оператив кәңәш-мәһендә белдерелеүенсә, быйыл ремонт яһау графигы түбәндәгесә:\n28 февралдән 15 апрелгәсә – подрядсылар конкурсы, еңеүселәрҙе билдәләү.15 апрель – эш башы.15 апрелдән 1 июнгә тиклем – планлаштырылғандың 25 процентын башҡарыу.\n1 июнь – 1 август – ремонт 55 процент күләмендә башҡарылған булырға тейеш.\n1 август – 1 октябрь – 85 проценты тамам. 1 ноябргәсә – подъездар ремонтлау 100 процентҡа башҡарылған.\nВаҡиғалар үҫешен беҙ артабан да күҙәтеп барасаҡбыҙ.


“Ҡумыҙҙың асылаһы серҙәре күп әле”\nПресса ⇒ “Ҡумыҙҙың асылаһы серҙәре күп әле”\nАвтор: "Башҡортостан" гәзитә/Лариса АБДУЛЛИНА\nИнтернет селтәре, яңылыҡтар хеҙмәте күренекле яҡташыбыҙ, данлыҡлы ҡумыҙсы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Ш. Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты Миңлеғәфүр Зәйнетдиновтың Ҡаҙағстандың баш ҡалаһы Астананың Тлеп-ҡумыҙ һарайында үткән “Тарих һәм мәҙәниәт” этник мәҙәниәттәр фестиваль-конкурсында Гран-при яулап ҡайтыуы хаҡында аҙна элек үк хәбәр иткәйне инде\nИнтернет селтәре, яңылыҡтар хеҙмәте күренекле яҡташыбыҙ, данлыҡлы ҡумыҙсы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Ш. Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты Миңлеғәфүр Зәйнетдиновтың Ҡаҙағстандың баш ҡалаһы Астананың Тлеп-ҡумыҙ һарайында үткән “Тарих һәм мәҙәниәт” этник мәҙәниәттәр фестиваль-конкурсында Гран-при яулап ҡайтыуы хаҡында аҙна элек үк хәбәр иткәйне инде. Советтар Союзы Геройы, Ҡаҙағстандың Халыҡ ҡаһарманы, армия генералы Сәғәҙәт Нурмагамбетов исемендәге халыҡ-ара йәмәғәт һәм мәрхәмәтлек фонды беренсе тапҡыр ойошторған был сарала ҙур уңыш ҡаҙаныу – республикабыҙ, милли музыка ҡоралы ҡумыҙ, музыкантыбыҙ өсөн дә ҙур мәртәбә. Шәхсән миңә ошо еңеүгә өлгәшеү юлы ҡыҙыҡлы, сөнки яҡшы беләм: ҡаҙаҡтарҙы уҙып, уларҙың үҙ ерендә Гран-приға лайыҡ булыу һис еңелдән булмағандыр. Милли тарихын, йолаларын һаҡлауға күп көс һалған, күкрәк тауышы менән йырлаған йырсылары, таң ҡалдырырлыҡ музыка ҡоралдары булған бауырҙаштарыбыҙға ҡарап һоҡланған саҡтарым күп. Миңлеғәфүр ниндәй тәьҫораттар менән ҡайтты икән? Ошо хаҡта һөйләшәбеҙ.\n- “Ҡумыҙҙың асылаһы серҙәре күп әле”– Был конкурсҡа нисек барып эләктең, Миңлеғәфүр?\n– Быйыл июнь айында Ҡаҙағстандың Күкшетау ҡалаһында халыҡ-ара фольклор фестивале үткәйне. Унда I дәрәжә дипломға лайыҡ булдым. Шунда саҡырыу алдым да инде: һайлау турына биш көй яҙҙыртып ебәр, тинеләр. “Әлҡиса” тигән ҡаҙаҡ көйөн ебәрҙем уларға. Конкурстың талабы буйынса, 1-се турҙа мотлаҡ рәүештә ҡаҙаҡ халыҡ көйөн башҡарыу кәрәк. Уны ҡумыҙҙа, ағас ҡумыҙҙа уйнаным.\n– Уйнаным тинең, тимәк, ҡумыҙ менән көй сығарғанһың, тауыш ҡына түгел.\n– Эйе, тап шулай. Башҡа халыҡтарҙан айырмалы, башҡорттар ҡумыҙҙа йомшаҡ итеп уйнай, күкрәгенә һалып башҡара. Мин дә ата-бабаларҙан ҡалған йолаға тоғро булырға тырышам. Ҡаҙаҡтар үҙҙәре лә ҡумыҙҙа төрлө ауаздар сығара. Ат тауыштары сығарып та, төрлө ҡош булып һайрап та була, ә бына көйләү еңелдән түгел. Үҙ эшеңдең фанаты булыу мөһим. Августа отпуск алғайным, уны тотошлайы менән ошо конкурсҡа әҙерлеккә бағышланым. Филармонияға эшкә барам да “Әлҡиса”ны өйрәнәм, өйгә ҡайтһам, йәнә уны көйләйем. Валлаһи, берәй мең тапҡыр тыңлағанмындыр мин уны, сөнки көйҙө башҡарғанда бер нотаға ла яңылышырға ярамай. Профессионалдар, музыканттар уны хәҙер тойоп ҡаласаҡ.\n– Үҙеңә үҙең тәнҡитсе лә, музыкант та, тыңлаусы ла булдың инде?\n– Юҡ, үҙем генә был эште атҡарып та сыға алмаҫ инем. Халыҡ-ара конкурсҡа әҙерләнгәндә эшкә етди ҡарарға, бар тырышлығыңды һалырға кәрәк. Билдәле композитор, музыкант Азамат Аҙнағолов был йәһәттән ҙур ярҙам күрһәтте. Башҡорт көйҙәрен беренсе тапҡыр башҡармайым, улар миңә таныш, шуға дөрөҫ, кәрәгенсә уйнай алырымда шикләнмәнем дә. Ә бына “Әлҡиса”ны ҡаҙаҡса башҡарыу өсөн күп көс һалдыҡ. Азамат ағай фортепианола уйнап күрһәтә һәм минең башҡарыуҙы тыңлай. Нотала, ярты өндә генә хата китһә лә, төҙәтә. Бына ошо рәүешле даими репетициялар алып барҙыҡ. Ул мине һәр яҡтан был конкурсҡа әҙерләне, тиһәм дә хата булмаҫ. Сөнки һәр конкурсант өсөн бүленгән дүрт минут эсендә көйҙәрҙе юғары кимәлдә башҡарып, үҙебеҙҙең халыҡтың милли асылын да күрһәтеп өлгөрөү зарур булды. Унда мин ҡумыҙсы Миңлеғәфүр генә түгел, ә Башҡортостан Республикаһы музыканты, башҡорт ҡумыҙсыһы икәнемде бер генә секундҡа ла оноторға тейеш түгел инем. Аллаға шөкөр, өс номинацияла үткән конкурс-фестивалдә лайыҡлы сығыш яһарға насип булды. Әйткәндәй, вокал буйынса күренекле яҡташыбыҙ, 2007 йылдан Ҡаҙағстанда йәшәгән йырсы Әлфиә Кәримова II урынды алды. Тағы ла “Хореография”, “Милли музыка ҡоралдары” номинациялары буйынса көс һынашты сәнғәт әһелдәре.\n– Әйткәндәй, ниндәй илдәрҙән булды ҡатнашыусылар? “Башинформ” мәғлүмәт агентлығы сайтында журналист Ләйлә Аралбаева, сара Ҡаҙаҡ ханлығының ойошторолоуына 550 йыл тулыуға бағышлана, тип яҙғайны.\n– Эйе, Ҡаҙағстандың Мәҙәниәт һәм спорт министрлығы, Ҡаҙағстан халыҡтары ассамблеяһының ҡеүәтләүе менән ойошторолған был сарала 17 илдән ҡатнаштылар: Ҡаҙағстан, Болгария, Молдова, Украина, Үзбәкстан, Венгрия, Монголия, Ҡытай, Сирия, Рәсәй Федерацияһының Ҡырым, Дағстан, Ҡарасәй-Черкес, Ҡабарҙа-Балҡар, Башҡортостан Республикаһынан һәм башҡа төбәктәренән вәкилдәр булды. Сара, алда әйтелгәнсә, Ҡаҙаҡ ханлығының ойошторолоуына 550 йыл тулыуға бағышланды. Дөрөҫөн әйткәндә, улар донъяның төрлө мөйөшөндә йәшәгән ҡыпсаҡтарҙы йыйырға тырышҡан. Төркиҙәр күп булды сарала.\n– Һуң һин ҡыпсаҡ түгел дә инде. Мәсетле районы егете Рим Янғужиндың “Башҡорт ырыуҙары” китабына таянып әйткәндә, Әйле ырыуынан түгелме?\n– Эйе, мин – Әйле ырыуынан, әммә төрки дәүләт вәкилдәре лә күп булды. Мин уларға башҡорт ырыуҙары, уларҙың тамғалары, орандары, биләмәләре хаҡында һөйләнем, бик ҡыҙыҡһынып тыңланылар. Ойоштороусыларҙың төп маҡсаты – этник музыканы, милли мәҙәниәттәрҙе, телде һәм тарихты пропагандалау. Киләсәктә улар мультимәҙәниәт йәмғиәте төҙөргә ниәтләй. Сарала ҡатнашырға теләк белдереүселәр байтаҡ булған, әммә, алда әйткәнемсә, 1-се турҙың талабын үтәү мотлаҡ. Ҡаҙаҡ халыҡ, композитор көйҙәрен оҫта уйнарға кәрәк. Улар үҙҙәренең милли йолаларын, тарихын, мәҙәниәтен, фольклорын һаҡлап ҡалыу өсөн күп эш башҡара. Әйткәндәй, еңеүселәрҙе билдәләү тантанаһына депутаттар, министрҙар, күренекле шәхестәр күп килде һәм үҙҙәренең ҡиммәтле бүләктәрен тапшырҙы.\nИкенсе турҙа үҙ халҡыңдың моңдары менән таныштыраһың: “Салауат маршы”н, “Порт-Артур”ҙы, “Сал быуаттар ауазы” импровизацияһын башҡарҙым. Әлфиә Кәримова “Таштуғай”ҙы башҡарғанда хайранда (төрки халыҡтарының музыка ҡоралы) уйнап, уның сығышына биҙәлеш бирергә тырыштым. Йырын бик яраттылар. Башҡорт ҡыҙының күршеләрҙә үҙ булып, ижад итеп йәшәүен күреп ҡыуандым.\nҠаҙағстанда милли мәҙәниәтте пропагандалау йәһәтенән беҙҙәге кеүек күп мәҙәни саралар, конкурстар ойошторола. Уларҙың әүҙем эшмәкәрлегенә һоҡланып ҡайттым. Саҡырыуҙарҙы ҡеүәтләп, мине был сәфәргә ебәргән Мәҙәниәт министрлығына, Республика халыҡ ижады үҙәгенә рәхмәтлемен! Шундай ҡанат ҡуйҙы миңә был фестиваль! Балаларҙы мәктәпкә әҙерләргә кәрәк, ипотека түләйбеҙ, әммә ғаиләм терәк булыу менән бергә республиканың мәҙәниәт өлкәһе етәкселәре хуплауы был юлға дәртләнеп сығарҙы.\n– Этник йәһәттән беҙҙең улар менән оҡшаш яҡтар күп. Һиңә үҙ итеп ҡарауҙарын тойманыңмы?\n– Мин ҡаҙаҡтар менән башҡортса ғына һөйләштем, ысынлап та, бер-беребеҙҙе ярты һүҙҙән аңлап торабыҙ. Астанала Тлеп-ҡумыҙ һарайы – үҙе бер мөғжизә. Уны Сапар Исҡаҡов олатаһы хөрмәтенә төҙөткән. Биш ҡатлы бинала барыһы бер урында эшләнгән. Шунда уҡ килгән халыҡ өсөн 180 урынлыҡ ҡунаҡхана, 340 урынлыҡ концерт залы, репетициялар залы. Фестивалде асыу тантанаһы ла сағыу итеп ойошторолғайны. Һәр ил вәкиле үҙенең әләмен күтәреп сыға. Йырсы Әлфиә Кәримова, Ҡаҙағстанда йәшәһә лә, Башҡортостан өсөн сығыш яһаны. Венгрияла йәшәгән ҡаҙаҡтар үҙҙәренең ҡыҙыҡлы төркөмө менән иғтибарҙы йәлеп итте. Бөгөн Сирияла һуғыш бара, унан килгәндәрҙең күҙ йәше аралаш илдәрендәге хәлдәр хаҡында һөйләүе ауыр тәьҫир итте.\nҠунаҡсыл ҡаҙаҡтар Астана буйлап сәйәхәт тә ойошторҙо, ҡаланың матурлығын һөйләп аңлатып ҡына бөтөрлөк түгел. Хужаларҙың үҙ итеп ҡарауына килгәндә, эйе, улар башҡорттарҙы яҡын күрә, әммә был бер нисек тә сығышты баһалауға ҡағылманы. Музыкант, бағыусы Иҙел Хөсәйенов үҙенең сығышында бына нимә тине: ”Минең танышым уҡыусыһын да ошо конкурсҡа йәлеп итергә тәҡдим яһаны. Әммә әшнәлек юлы менән беҙ мәҙәниәттең үҫешен тәьмин итә алмайбыҙ, булған тарихи, фольклор байлыҡты ла юғалтыуға юл ҡуясаҡбыҙ”, – тине. Беҙҙә хәлдәр башҡасараҡ шул: берәй ярыш, конкурс ойошторола башлаһа, мотлаҡ таныш-тоношлоҡ, ҡоҙа-ҡоҙағыйлыҡ йоғонтоһо һиҙелә. Был күренеш беҙҙең мәҙәниәттең кимәлен генә төшөрөүгә килтереүе ихтимал. Юл ҡуймаҫҡа ине ул беҙгә лә бындай ялған “ҡаҙаныштар”ға. Мәҙәни конкурстар бары тик милли байлыҡты арттырыу йә иһә тарихи ҡомартҡыларҙы халыҡҡа яңынан ҡайтарыу, ошо юлда йәш исемдәр асыу маҡсаты менән ойошторолорға тейеш. Әллә ниндәй премиялар, исемдәр артынан ҡыуырҙан элек ғәмәлдәребеҙҙең ихлас, яҡты булыуы хаҡында оноторға ярамай. Дәүләт кимәлендә беҙҙә күпме шәп саралар ойошторола, профессионалдар үҙҙәре үк еңеүселәрҙе таныштары, уларҙың балалары араһынан эҙләп, бәйгенең кимәлен төшөрә. Сағыу таланттарыбыҙ күп, улар күренеп тора, күңелдәрен төшөрөргә ярамай.\n– Уларҙа кемдәр булды баһалама ағзалары?\n– Халыҡ-ара кимәлдәге сараларҙа уңыш ҡаҙанған билдәле сәнғәт әһелдәре, музыканттар, танылған башҡарыусылар, композиторҙар, журналистар, күренекле шәхестәр, ижади зыялылар баһаланы беҙҙең сығышты. Әммә уларҙың береһе лә ҡатнашыусыларҙың менеджеры ла, продюсеры ла булырға тейеш түгел. Конкурс талаптарына бик етди ҡарағандар.\n– Һеҙҙең сығыш хаҡында улар нимә тине?\n– Ҡаҙаҡтар Әлфиә менән минең сығышты бик оҡшатты. “На нашем фестивале-конкурсе достойно представлен Башкортостан!” – тинеләр сәхнәнән. Әлфиә тәүге турҙа ҡаҙаҡ халыҡ йырын башҡарҙы, икенсеһендә “Таштуғай” менән хайран итте. Уңыш беҙгә йылмайҙы! Был – ҙур шатлыҡ, сөнки республиканан ситкә бер аҙым баҫһам да, үҙемдең Миңлеғәфүр генә түгел, ә тотош милләтем вәкиле булыуымды яҡшы аңлайым. Ҡайҙа ғына сығыш яһаһам да, үҙебеҙҙең милли кейемдә сығам сәхнәгә. Бының менән илемә, халҡыма мөнәсәбәтемде күрһәтәм. Конкурста көн дә кейеп йөрөгән салбары менән сығыш яһаусылар ҙа булды, был күренеш минең башыма һыймай. Сараны ойоштороусылар алдында ла уңайһыҙ булыр ине миңә ошо рәүешле сәхнәгә сығыу. Гала-концертта Гран-при, I, II урынды алғандар ғына сығыш яһаны. Унда мин “Сал быуаттар ауазы” импровизацияһын уйнаным. Конкурс барышында “Әлҡиса”ны башҡарғанда ҡаҙаҡтар аяғүрә тороп ҡул сапты. Тауыш-тынһыҙ ҡалып тыңланылар. Тырышлығымдың бушҡа китмәгәненә сикһеҙ ҡыуандым.\n– Бүләкләү тантанаһын иҫеңә төшөр әле...\n- Бик ҡыҙыҡ килеп сыҡты ул. Бер таныш мулла, һәр саҡ һинең өсөн доға ҡылып торам, тиһә лә, туғандар, ғаиләм: “Бары тик Гран-при!” – тип тороп ҡалһа ла, уйланаһың бит инде. Бына II урынды иғлан иттеләр, I сыҡты сәхнәгә. Шул ваҡыт: “Гран-при, Республика Башкортостан!” – тип әйтеүҙәре булды, ҡулымдағы бөтә нәмәләрҙе ташлап, дәүләт әләмен күтәреп, сәхнәгә йүгерҙем. Әле булһа йөрәгемдә шул ҡыуаныслы ауаз йөрөй.\n– Миңлеғәфүр, ә үҙебеҙҙә ошондай уҡ халыҡ-ара кимәлдәге ҡумыҙ фестивале ойошторорға теләгең юҡмы? Донъяның виртуоз ҡумыҙсыһы тигән исемең дә бар, Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге ҡеүәтләп тора – нәҡ һин башларға тейештер был эште?\n– Эйе, бар ундай ниәт. Әлегә тиклем Республика халыҡ ижады үҙәге ҡумыҙсыларҙың төбәк-ара фестивален ойоштороп килә бит. Ошо сараны үҫтереп, географияһын киңәйтеп ебәреү кәрәктер. Бөгөн төрки халыҡтар ҡумыҙҙы онотоп бөткән тиерлек. Австрия, Германия, Франция, Польша, Норвегия хәҙер ҡумыҙҙа уйнай, сөнки улар был музыка ҡоралының юғары миссияһын, көсөн аңлай. Ҡумыҙ кешеләрҙе тәбиғәт, тарих, боронғо тамырҙары менән тығыҙ бәйләй.\n3 февралдә Екатеринбургта айырым концертым үтә. Әле шуға әҙерләнәм. Думбырасы Гүзәл Үмәрғәлина менән бергә сығыш яһаясаҡбыҙ. Бынан тыш, ошо көндәрҙә Һамар, Һарытау башҡорттарына ҡумыҙ серҙәрен асырға, уйнарға өйрәтергә юлға сығырға торам. Эш күп. Киләсәктә, моғайын, Аллаһ Тәғәлә насип итһә, халыҡ-ара фестиваль дә ойоштороп булыр. Күпме уйнаһам да, уҡыусыларыма ла әйтәм, үҙемде өйрәнсек кеүек һиҙәм. Ҡумыҙҙың беҙ асаһы серҙәре күп әле. Бигерәк тә уның ярҙамында ауаз, тауыш сығарыу ғына түгел, көйҙәр уйнау йәһәтенән дә мөмкинлектәребеҙ бар, башҡараһы эштәребеҙ күп.\nЛариса АБДУЛЛИНА әңгәмәләште/"Башҡортостан" гәзитә


Өфөлә «Рәсәй балалар фонды» хәйриә ойошмаһының Башҡортостан бүлеге стипендиаттары осрашты\nТалантлы балалар фонд ярҙамында өлгәшкән уңыштарын күрһәтте.\n«Рәсәй балалар фонды» аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүсе, шулай уҡ мөмкинлектәре сикләнгән балаларға һәләттәрен үҫтереү мөмкинлеге бирә. 18 йәше тулғанса уларға стипендия түләнә. Бынан тыш, егет-ҡыҙҙарға тормош шарттарын яҡшыртыу буйынса ярҙам күрһәтелә. Шулай уҡ стипендиаттар төрлө конкурс-фестивалдәрҙә ҡатнашыу мөмкинлеге ала. Бөгөнгө кисәлә 14 стипендиат таланттарын күрһәтте


Башҡортостан Республикаһы Рәссамдар союзының Бәләкәй күргәҙмә залында асылған Ринат Волигамсиҙың "Рәсми булмаған альбом" күргәҙмәһе төрлө, ҡапма-ҡаршылыҡлы кисерештәр тыуҙыра. Автор уны донъя пролетариаты юлбашсыһы Владимир Ильич Ленинға арнаған.\nРинаттың эштәре үҙенсәлекле коллаждарҙан тора, уларҙы әҙерләү өсөн автор билдәле картиналарҙы, тарихи фотографияларҙы, үҙе яһаған һәм интернеттан тапҡан һүрәттәрҙе файҙалана. Рәссам уларҙы ҡайһы бер элементтар менән тулыландырып компьютерҙа эшкәрткән һәм шулай итеп Лениндың легендар шәхесен үҙенсә ҡабул итеүен күрһәтә алған. Ринат боҙоп күрһәткән көҙгөләр короллеген булдырған. Башта ул үҙенә оригиналь псевдоним уйлап тапҡан - Волигамси, йәғни Исмәғилевтың (Исмагилов) киреһе. Һуңынан ижад итеү объекты итеп Лениндың шәхесен һайлап, был образ менән эксперименттар яһай башлай. Тәүҙә Ленинға оҡшаш кеше - игеҙәк туған Сергей уйлап сығарыла. Уның менән бергә Ильич батшаға ҡаршы көрәш алып бара. Юлбашсы беҙҙең алға элекке ҡиәфәтендә - "Ленин китапханала" һәм, мәҫәлән, "Ҡыҙыл генофонд" колхозы эшсәндәре" исеме аҫтында яңы ҡиәфәттә баҫа, икенсеһендә һүрәтләнгән кешеләрҙең барыһының да йөҙө Ильичҡа оҡшаған.\nБыл күргәҙмә менән Ринат Волигамси ике тапҡыр Мәскәүҙә була, икеһендә лә ул бик күп халыҡты йыя. Первопрестольный халҡының оҡшатыуын күреп, Ринат "Рәсми булмаған альбом"ы менән яҡташтарын да таныштырырға ҡарар итә. Ул үҙ ижады тураһында һөйләргә теләп риза булды.\n- Мин электән һүрәт төшөрөргә хыялландым. Ләкин бигүк яҡшы килеп сыҡмауын аңлай инем. Шул ваҡыт Fotoshop программаһы тураһында белдем, уны үҙләштергәс, үҙемә ижад өсөн бай нигеҙ астым. Бер эшкә иң күбе 20 минут ваҡыт китә.\n- Ни өсөн үҙ эштәрегеҙҙең геройы итеп Ленинды һайланығыҙ?\n- Минең бала саҡтан ике генә бөйөк "бабай" хәтеремдә ҡалған. Беренсеһе - Владимир Ильич Ленин, ә икенсеһе - Ҡыш бабай. Лениндың тормошо һәм эшмәкәрлегенең барыһына ла билдәле, рәсми версияһы бар, мин иһә Владимир Ильичты үҙем аңлауымса бирәм. Шуға күрә күргәҙмә "Рәсми булмаған альбом" тип атала ла. Әгәр тағы ла бер ошондай проектҡа тотонһам, ижад итеү объекты итеп Ҡыш бабайҙы ғына һайлар инем.\n- Күргәҙмәгеҙгә үҙегеҙ ниндәй характеристика бирер инегеҙ?\n- Ул бер ниндәй сәйәси характерҙа түгел, мин һис тә юлбашсы образын боҙоп күрһәтергә теләмәнем. Был үҙенсә бер провокация.\n- Хәҙерге заман балалары Лениндың кем икәнлеген белмәй. Һеҙҙең эштәрегеҙҙе ҡарап, уның тураһында нимә белерҙәр?\n- Ильич тураһында эштәр тотош бер циклды тәшкил итә һәм хронологик тәртиптә теҙелгән: Ленин бәләкәй саҡта, Ленин үҙ ата-әсәһе, ағайҙары һәм апайҙары менән, Ленин үҙенең эш кабинетында, Ленин хеҙмәтсәндәр араһында һәм башҡалар. Уның тураһында мин бер ниндәй ҙә өҫтәмә әҙәбиәт уҡыманым, мәктәптә алған белемгә генә таяндым. Ҡайһы бер үҙгәрештәр индереп, юлбашсы образына этник һыҙаттар ғына өҫтәнем. Шуға күрә ҡайһы бер эштәрҙә Ленин түбәтәй кейеп йәки башҡорт һылыуҙары менән ултыра.\n- Мәскәүҙәр эшегеҙҙе нисек ҡабул итте?\n- Мин көлгәндәрен дә ишеттем, ҡайһы берәүҙәр "был ниңә кәрәк инде" тине. Бөтөнләй аңламауҙары менән дә осраштым. Мәҫәлән, Владимир Ильич Ленин исемендәге музей директорына мин был тарихи шәхесте үҙемсә ҡабул итеүемде бер нисек тә аңлата алманым. Шулай ҙа эштәремде килеп ҡараусыларҙың 35 процент тирәһе хайран ҡалыуын белдерҙе.\n...Ә өфөләр күргәҙмәнән ниндәй тәьҫораттар алған һуң?\n- Бындай эште Fotoshopты белгән һәр студент яһай ала. Ниндәйҙер һүрәттәрҙе алып, кеше фигураларына башҡа баштарҙы ҡуйып сығыу өсөн - талант кәрәкмәй. Бында бер ниндәй ҙә ижад күрмәйем.\nБалалар баҡсаһы тәрбиәсеһе:\n- Һеҙ мине ғәфү итегеҙ, бәлки, мин аңламайымдыр, был ниндәй һүрәттәр һуң ул? Әллә шаярыумы был?\nӨлкән йәштәрҙәге ҡатын:\n- Был ниндәй туҙға яҙмаған нәмә!\n- Рәссам үҙе лә ҡиәфәте менән бер аҙ Ленинға оҡшаған бит. Ул реализмда түгел, постмодернизмда эшләй. Ринат теманы дөрөҫ тотоп алған. Күп тә үтмәҫ, Ленин тураһында берәү ҙә иҫкә алмаясаҡ. Ә Ринат үҙ эштәре менән бөйөк юлбашсы образына бер аҙ йәнлелек өҫтәй.\nГалерея директоры, профессиональ рәссам:\n- Күргәҙмәгә аннотацияны уҡығас, башта барыһын да ысын тип ҡабул иттем. Йәнәһе, йәшерен полиция оҙаҡ ваҡыт Ленин тураһында мәғлүмәт йыйған. Ғәжәп ҡылырлыҡ факттар килтерелә, әммә улар ышандырырлыҡ итеп бирелгән бит әле. Ә фотографияларҙы күргәс, аптырап ҡалдым. Барыһы ла алдаҡ икән.\n- Бындайҙы Ринат Волигамси ғына уйлап таба ала. Ул эштәре менән шаҡ ҡатырыуын беҙ беләбеҙ инде. Шуға күрә күргәҙмәгә алдан белеп килдек. Рәхәтләнеп көлөргә мөмкин. Мин бөгөн Ринаттың эштәре менән күргәҙмә залын көлкө бүлмәһе тип атар инем.


Ҡатын-ҡыҙ өсөн кейәүгә менән азия осрашҡан танышыу сайттары - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nҠатын-ҡыҙ өсөн кейәүгә менән азия осрашҡан танышыу сайттары\nАзия таныша, ҡатын-кыҙҙар, һис шикһеҙ, ир-егеттәр араһында популяр була бара көнбайышты, азия тип һаналған ҡатын-ҡыҙҙарҙың иң донъялағы иң матур ҡатын-ҡыҙӘммә йыш ҡына, ҡасан булһа ла ир-аттар, ҡатын-ҡыҙ булараҡ азия менән осраша, уларҙың кислота мөнәсәбәт күрһәтеп, уларға ла эшләй. Ҡатын-кыҙҙар азия эйә һәм уларҙың традицион ҡиммәттәрҙе баһалап, ҡасан ғаилә аңланым өсөн үҙеңә тырышлыҡ күр ҙур булмаған мәҙәниәт.\nӘгәр һин теләйһең грубая азия менән осрашып, ошо хаҡта онотмайыҡ, ниһайәт, уның менән осраша башлай.\nАзия менән ҡатын-ҡыҙҙар үҙ ғаиләбеҙҙе яҡын, шуға күрә тырышлыҡ күрһә, һеҙ тейеш, һеҙҙең өсөн ғаилә һәм аңлай белеү кеүек, хатта һеҙҙең менән осрашыу йәки һеҙҙең менән осрашып, әгәр һеҙ яҡлы менән таныштырҙы. Әгәр һин ғаиләлә хөрмәткә итеү, иҫбатлай был, тип һеҙ ғаиләләргә йүнәлтелгән, улар тағы ла күберәк һәм был һеҙгә оҡшай. Элекке ваҡытта кейәүҙә булған ҡыҙы ата-әсәһе тураһында ҡарар ҡабул итте, хәҙер Азия уҡ кеше яңғыҙ - үҙ тормошон үҙе улар тураһында ҡарар ҡабул итә. Шуға ҡарамаҫтан, һеҙҙең өсөн ата-әсә ризалығы булыу мөһим. Азия хөрмәт менән ҡарау, үҙ бурысы.\nИндивидуаль оҙайлы мөнәсәбәттәр азия ҡатын-ҡыҙҙарҙы хуп күрә, шуға күрә улар менән мөрәжәғәт итмәй, яңғыҙ ғәҙәти булараҡ, һеҙҙең клубта уларҙы таба.\nӘгәр һеҙ осрашыу, әле лә уны ашыҡтыра? Һәм уларҙы яратырға ашыҡма ашыҡма, әгәр һинең менән ул уңайһыҙ. Һин үҙ фекерҙәрен һәм уның ҡатынын хөрмәт итергә тейеш, һәм әгәр уның завоевать һин йөрәктә, һин ҡасан да булһа уға тоғро булған. Азиатка һин ҡасан өйләнәһең, һин дә урамға ҡарап, сөнки, ғәҙәттә, үҙ ире бер ҡасан да үҙгәртмәне.\nҠатын-кыҙҙар азия эйә мәҙәни тәрән тамырҙары, шулай булғас, күңелдәр, һеҙгә ни булды, һәр хәлдә, мәҙәниәткә база һеҙҙе аңлайым, һеҙҙе йәки һеҙҙең менән осрашыр алдынан һеҙ тәүге осрашыуҙан башланды.\nТышлыҡ ла яраҡлашып мәҙәниәт һеҙҙеңсә, ул ҡасан башлай менән һеҙ йәшәгән, әммә яратыуҙан тыш, уның ҡасан тырышлыҡ күрһәткәндәре, тырышлыҡтары өсөн, аңлайбыҙ, һеҙҙең өсөн мәҙәниәте менән таныштырҙы.\nӘммә күп кенә ҡатын-кыҙҙар азия айырым йүнәлештә карьера яһай, уларҙа әсәлек инстинкты һаман да яҡшы булды һәм булып тора.\nхужабикә. Телисез икән, һеҙҙең өсөн ғаилә иренән лидер булды, нәҡ шуға күрә һеҙгә билдәле оҫталығын күрһәтергә тейеш. Был-тигән һүҙ түгел, һеҙ ҡарарға тейеш азия-ҡыҙҙың үҙе кеүек, икенсе план өсөн кешеләрҙе үҙ тормошо, уны ғына тәүәккәл күрһәтергә тейеш. Был уны иҫбатлай, һәм яуаплы кешеләр уның тураһында заботиться ул ғаиләһенә ала. Иғтибар, заседании тип азия ҡатын-ҡыҙ.\nӘгәр шулай булһа, бер азиат та түгел, инициатива күрһәтмәй, был түгел, тимәк, уның ҡыҙыҡһыныуы әүҙем түгел.\nБындай һанау ҡатын-ҡыҙ, ир-атты һәм тәүге аҙымдар яһарға кәрәк тип, шулай итеп, көтә, телефондан шылтыратып, йәки был хәбәргә осрашты. Әгәр улар һинең менән танышырға теләй, көтә һине мөмкин түгел, тип һөйләне улар һине. Ҡайһы берҙә әйтә алмайым уның"эйе", ә бары тик йылмая. Ул асыр улар өсөн һәм йылмайып торорға тейеш румяный мәғәнәһе, уларҙың азия кешеләрҙе аңлар өсөн. Азия тип һанаған ҡатын-ҡыҙҙар, ҡыйыу ир-егеттәр етерлек булырға тейеш тип, был уйлау өсөн, йәғни, ҡатын-ҡыҙҙар күпкә азия үҙе йәш сағында, нескә сөнки бәләкәй һәм улар. Йәғни ҡытайға ла, филиппинец, тай, вьетнамец - йомшаҡ тире һәм улар һомғол булып.\nУлай ғына ла түгел, сөнки улар, ғәҙәттә, көндәлек тормошта стресс кисерә алмау, тәүәккәл һәм улар тере.\nАзия-түлек магазинына ла мәктәп һәм ҡыҙҙарҙы күрергә мөмкин, улар таныш һәм заседании кеше түгел асылған. Бына ни өсөн бында танышырға синг азия онлайн иң яҡшы идея булып тора, сөнки бөгөнгө көндә был сайттан азия ҡатын-ҡыҙҙар өсөн урын булып тора, шулай булғас, һеҙ буласак, тип ышанырға ныҡлы мөнәсәбәт булдырыу һәм уларға барлыҡ теләүселәр улар. Сөнки ҡатын-ҡыҙ менән азия осрашҡан ҡатмарлы түгел, әммә был түгел ябай. Ябай инаныр, тип ышанам һәм һеҙ ҡыйыу, ҡасан ҡатын-ҡыҙ менән азия осрашҡан, сөнки был сифат мөһим, уларҙа һеҙ эҙләгән.\nYakkalik bilan Osiyo uchrashuv Chat, albatta, Osiyo\nинтернет видео-таныштырыу ҡыҙ менән таныша. телефон номерҙары менән танышты скайп аша танышып видео ч рулетка менән ҡыҙы 18 шәхси танышыу видео етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн сайтҡа бушлай таныша ч йыл рулетка ҡыҙ менән сикләү видеочивать


БДИ яҡынлаша » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » БДИ яҡынлаша\nПредмет һайлауға килгәндә, мотлаҡ рус теле һәм математика фәндәренән тыш, буласаҡ абитуриенттар йәмғиәтте өйрәнеү фәненә өҫтөнлөк биргән. Был дисциплинаны барлығы 14 650 кеше һайлаған. Икенсе урында физика – 9 229, өсөнсөлә биология – 6 455, тарих – 5975 һәм химия – 5243.\nБР Мәғариф министрлығының дөйөм белем биреү һәм дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы бүлегенең төп белгесе Жанна Миңлекәева һүҙҙәре буйынса, дәүләт имтиханын 118 пунктта тапшырасаҡтар. Имтиханда ҡатнашыусы үҙе менән паспортын һәм рөхсәт ителгән кәрәкле әйберҙәрҙе генә алып инә ала.\nһәр пункт онлайн режимда эшләүсе видеокамера менән йыһазландырыла.\nИмтихандар 26 майҙа география һәм әҙәбиәт фәндәренән башлана. Ваҡытынан алда биреү өсөн махсус көндәр – 21 апрелдән.\nСығыу ваҡыты 21-03-2014, 05:07 | Ҡаранылар: 1006\nУҡыусылар, үҙ киләсәгегеҙгә етди ҡарағыҙ


Әлфиә Булат ҡыҙы Мажинова – Ҡаҙағстандың баш ҡалаһы Нур-Солтандан (элекке Астана) төньяҡҡа табан 300 саҡрым арыраҡ ятҡан Экибастуз («ике баш тоҙ» тигәнде аңлата) ҡалаһында йәшәгән милләттәшебеҙ. Ул Әбйәлил районы Ҡужан ауылында Йомабикә Сәйетғәле ҡыҙы һәм Булат Ханнан улы Задиндарҙың ғаиләһендә тыуып үҫкән. Ата-әсәһе һарыҡсылыҡ менән шөғөлләнгән. Әсәһенең атаһы Сәйетғәли Шәғәлин, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашып, Берлинғаса барып еткән. Йыш ҡына ошо хаҡта һөйләй торған булған. Атаһының әсәһе Бәҙиға 100 йәшенә тиклем йәшәгән. Йәш ваҡытта балаларын һәм ғаиләһен юғалтҡан Раҡыя һеңлеһе уға килеп һыйынған. Атаһы яҡлап олатаһы, Ханнан Задин, Смоленск һуғышында ҡорбан булған.\nЙәшлеге үткән Ҡаҙағстан\nУлар ғаиләлә 5 бала үҫә. Тупаҡ ауылындағы егеткә иртә кейәүгә сыҡҡан Рәсимә апайы, бынан ун йылдар самаһы юл фажиғәһенә осрап һәләк булған Мәүлит ағаһы... Бишәүһенән әлеге көндә Әлфиә генә иҫән.\nСалауат мәктәбенең 7 класын тамамлағас, Әлфиә, Магнитогорск ҡалаһының 53-сө төҙөлөш училищеһына уҡырға инеп, штукатур-буяусы һөнәре алып сыға. Дуҫ ҡыҙы менән комсомол юлламаһы буйынса Түбәнге Кама ҡалаһына сығып китеп, шиналар эшләү заводына барып урынлаша. Унан алдынғы йәштәрҙе Ҡаҙағстанға, Экибастуз ҡалаһына ебәрәләр. Унда Дәүләт район электр станцияһын төҙөүҙә ҡатнаша ул. «Йылы, татлы емештәр үҫкән ерҙер тип килһәк, әсе һыуыҡ. 12 ҡыҙ ятаҡҡа урынлаштыҡ. Тараҡандар осоп йөрөй. Ҡайтҡыбыҙ килеп илаштыҡ. Бер айҙы тултырайыҡ та, тип тынысланып эшләп киттек. Шунан ҡалдыҡ та ҡуйҙыҡ. Үзбәкстанда йәшәгән Хәлил исемле төрөк егетенә кейәүгә сыҡтым. Шулай итеп, Мажинова булып киттем», – ти ул. Ире йәш кәләшен Үзбәкстанға алып ҡайта. Ҡайны йортонда сит халыҡтың йолаларын белмәгән ҡыҙға ҡыйынға тура килә. Ҡайныһының аяғына силғау урау, таңдан һыйыр һауып, һөт ҡайнатып эсереү кеүек эштәр үтә лә ялҡытҡыс тойола, унан да бигерәк ҡояштың яндырғыс эҫелеге хәлен ала. Йөклө кешегә был – түҙгеһеҙ ғазап. Ауыры төшә. Быны ла йәш ҡатын бик ауыр кисерә. Түҙмәй Экибастузға ҡайтып киткәс, ире артынан килә. Ҡыҙҙары Алһыу тыуа. Сибек кенә сабый була ул. Ире менән ғүмерлеккә аралары өҙөлгәнен тойһа ла, ҡыҙын рәхмәтле булып ҡабул итә.\nАҡыллы, тыңлаусан ғына ҡыҙ булып буй еткерә Алһыу. Үҫмер ваҡытында йөрәк сирле икәне асыҡлана. Әлфиә мәктәптә лаборант, кассир булып эшләй. Балаһын яңғыҙ бағырға тура килгәс, аҡса юҡлығы үҙәгенә үтә. Шул ваҡытта әхирәте менән эшҡыуарлыҡ шөғөлөнә тотонорға булып китә. Эш уңышлы килеп сыға. Һатыуға кейемдәрҙе улар Төркиәнән, Үзбәкстандан, Бешкәктән, Силәбенән ала. Ул арала үҫеп етеп Алһыу кейәүгә сыға. Ике ҡыҙ таба. Баш балаһы Софья һәләтле балалар өсөн мәктәптә уҡый, олимпиадаларҙа ҡатнаша. Кристина беренсе класҡа уҡырға төшә. Ул ваҡытта Алһыу ғаиләһе менән Магнитогорск ҡалаһына күсенгән була. Гел өләсәһе янында булған Софья ла, әсәһенең теләге буйынса, 5-се класҡа ошо ҡалала уҡырға бара. Бер аҙна ғына йөрөп өлгөрә ул мәктәпкә. Икенсе аҙнаһында әсә һәм ике ҡыҙ бер юлайы, юл фажиғәһенә осрап, һәләк була. Әлфиә Булат ҡыҙының был хәл алдынан йөрәге урынынан ҡуба. Үҙенә урын таба алмай. Алһыу менән Софьяның соҡорға ырғығандарын төшөндә күрә. Был хаҡта әхирәтенә лә яҙа. Бәләкәс ейәнсәрен төшөндә улар менән бергә күрмәгәс, тере ҡалғандыр тип, ныҡлап ҡарарға ҡуша. Әммә ысынбарлыҡ аяуһыҙ. Өмөттәр ҙә ҡайһы ваҡыт аҡланмай. Йәндәй күргән өс кешеңде бер юлы юғалтыу... Йоҡоһонан уянырға теләмәгән, еп өҙөрлөк тә хәле булмаған көндәре, йоҡоһоҙ төндәре күп була Әлфиә апайҙың. «Йөрәгеңде өҙҙөрмә, үҙеңде ҡулға ал, намаҙға баҫ!» – ти төшөнә ингән өләсәһе. Доғалар ятлай, ҡәҙерлеләренә аяттар бағышлай. Яйлап күңеле тынысланғандай була. Аллаһы Тәғәлә миңә һынауҙы нимә өсөндөр биргән, тип ҡабул итә Әлфиә ханым был хәл хаҡында ныҡлап уйлана торғас. Мәсет төҙөргә, кешеләргә ярҙам итергә тейешмен, тигән һығымтаға килә, шулай ниәт итә.\n«Рәхмәт, ҡыҫҡа ғына ваҡытҡа булһа ла әсәлек бәхетен татыным, иң матур ейәнсәрҙәр һөйҙөм, өләсәй булыу ҡыуанысын кисерҙем, тип Аллаһы Тәғәләмә рәхмәт уҡыйым. Йөрәгемде алып эргәләренә ятырға теләгән ваҡыттарым күп булды. Әммә йәшәргә үҙемдә көс таптым», – ти Әлфиә апай. Ғүмер һәр кемгә һынау өсөн бирелә. Ҡайғыны сабыр, күндәм күтәреү ҙә – батырлыҡ. Әле лә Әсәләр көнөндә, ошондай байрамдарҙа ул ауыртыу, юғалтыу, кире әйләнеп килеп, әсәнең йөрәген һыҙлата. Ҡәҙерлеләренең йөрәк түрендәге урынын берәү ҙә яулай алмауын ул бөтә булмышы менән тоя.\nКүңел йылыһын туғандарына мул өләшә. Кемгә кәрәк, барыһына ла ярҙам итә. Әлфиә апайҙың ғына ҡулынан килерлек, башҡаларҙың башы ла, көсө лә етмәҫ мәсьәләләрҙе ул йырып сыға. Бер туғанының башында шеш табалар. Әлфиә Булат ҡыҙының тынғыһыҙлығы арҡаһында ҡатындың ғүмере ҡотҡарып ҡалына. Мәскәү тиклем Мәскәүгә барып етә ул. Тейешле операция ваҡытында яһала.\nХоҙайға ғибәҙәт ҡылыу йән тыныслығын ҡайтара. Сит милләттән булған ире, Александр Семенович Раскотов, уны аңлап ҡарай. Юлда поезда китеп барғанда ла, намаҙ ваҡыттары етеп, кешеләрҙән уңайһыҙланыбыраҡ ултырған Әлфиәгә шарттар булдырырға, кешеләрҙән рөхсәт һорап, был ғәмәлен башҡарып ҡуйырға булыша.\nТыуған яғында, Әбйәлил районы Озерный ауылында, мәсет төҙөгәс, күңеле урынына ултырғандай була. Ҙур ауырлыҡ, рух ныҡлығына һынауҙар аша төҙөлгән Хоҙай йортон сафҡа индереүгә ауыл халҡы ихлас ярҙам итә. Шулай итеп, Озерный ауылында бик күркәм ике мөнбәрле мәсет пәйҙа була. Уға ҡыҙының исемен бирә. Алһыу мәсетенән хәҙер кеше өҙөлмәй. Бала юғалтыу – бер ҡасан да уңалмай торған яра, әммә Әлфиә апай үҙендә йәшәргә көс таба. Үҙе һамаҡ бала ҡайғыһы кисергәндәрҙе уйлай. Улар ошонда килеп йәндәренә дауа алһын, ҡайғыларын баҫһын, доға көтөп ятҡан мәрхүмдәр буш ҡалмаһын, тип уйлауы уға ошо изге ғәмәлде башҡарып сығырға ҡөҙрәт бирә. Ваҡыт-ваҡыты менән уны балаларын юҡһыныу хисе биләп ала. Уға тыуған яҡты һағыныу тойғоһо ҡушыла.\nБер яҡтан булмаһа, икенсе яҡтан бәхете була кешенең. Әлфиә апай мөхәббәтен һуңлап ҡына таба. Буласаҡ тормош иптәше менән уны таныштыралар. Тол ҡалған ир була ул. Тиҙ генә өйләнешергә тәҡдим яһағас, ниңә ҡабаландыраһың, тигәнгә, йә быныһын, йә тегенеһен димләп, үҙемә тын алырға ла ирек бирмәй башланылар, тип яуаплай ир. Ҡәҙер итеп, хөрмәт күрһәтеп йәшәткән, балаларын, туғандарын ҡабул иткән, хатта никах уҡытҡан, үҙенә мосолман исеме ҡуштырған, тимәк, диненә ихтирам күрһәткән, телен өйрәнгән, йолаларҙы атҡарышҡан хәләл ефете – бөтә йәһәттән Әлфиә апайҙы аңлаған һикәлтәле тормош юлында ышаныслы терәге ул.\n«Ишбулат ағайҙың рухына бағышланған аятҡа ҡайтҡайныҡ элекке йыл Озерный ауылына. 3 ғинуар ине, ә 8 ғинуар – үҙемдең тыуған көнөм. Ирем, бөтә туғандарҙы йыйып, 59 йәшемде үткәреүҙе хәстәрләгән. Ярай әле күрешкәнбеҙ, быйыл 60-ымды улай итеп билдәләргә мөмкинлек булманы», – ти Әлфиә апай.\nҠаҙағстанда уның ҡатын-ҡыҙҙар кейем-һалымы бутигы бар. Әлфиә апайҙың теләге – өйҙәрен һатып, Башҡортостанға ҡайтыу. «Олоғайған көндә туғандар менән аралашыу шатлығында тыуған яҡта йәшәү – оло бәхет», – ти ул. «Әсәм-атам торған ер, кендек ҡаны тамған ер», – тип юҡҡа данламайҙарҙыр тыуған яҡты. Йән тарта. Әлфиә апайға ниәтенә олғашырға насип булһын.


Башҡортостандың мең кешеһенә иҫәптә 68 квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелгән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың мең кешеһенә иҫәптә 68 квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелгән\n11:18, 28 апреля 2011 Иҡтисад\nБашҡортостанда беренсе кварталда «Төҙөлөш» эшмәкәрлеге төрө буйынса башҡарылған эштәр күләме 14388,4 млн һум күләмендә баһалана. Был уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 96,1%. БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте ошондай мәғлүмәт бирә.\nРеспублика территорияһында ағымдағы йылдың ғинуар-мартында дөйөм майҙаны 276,5 мең квадрат метрлыҡ 2,7 мең фатир сафҡа индерелгән. Башҡортостан халҡының бер мең кешеһенә иҫәптә 68 квадрат метр торлаҡ майҙаны сафҡа индерелгән.\nРеспублика предприятиелары һәм ойошмалары менән 19,3 мең квадрат метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған. Шуларҙың 17 мең квадрат метры – күп ҡатлы күп фатирлы йорттарға, 1,1 мең квадрат метры – блок-секцияларҙан торған аҙ ҡатлы күп фатирлы йорттар секторына, 1,2 мең квадрат метры шәхси йорттарға тура килә.\nАуыл ерендә — дөйөм майҙаны 131,6 мең квадрат метр, ҡала ерендә 144,9 мең квадрат метр торлаҡ йорт сафҡа индерелгән, был уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 108,7% һәм 106,4% тәшкил иткән.


Блогер ҡатын карантинды һанға һуҡмаған\nОшо арала сит илдәрҙә булып ҡайтҡан һәр кем ике аҙналыҡ карантинға китергә тейеш. Был турала бөгөн Хөкүмәттә үткән оператив кәңәшмә ваҡытында ла әйтелде. Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың был йәһәттән ҡарашы бик ҡаты. Кем тыңламай, уға административ яуаплылыҡтан алып енәйәт язаһына тиклем ҡаралған.\n- Кем сит илдән ҡайтҡан, карантинда ултырырға тейеш. Кем дә кем был ҡағиҙәне боҙа, уны яуаплылыҡ көтә. Айырыуса, күрәләтә һәм бөтә халыҡ алдында эшләгәндәргә ҡағыласаҡ. Кисә мин бер ҡатындың “минең менән бер нимә лә булмаясаҡ” тигәненә ҡарап “һоҡланып” ултырҙым. Тиҙ арала язаға тарттырығыҙ, башҡаларға өлгө бирмәһен. Уның сит илдән нимә алып ҡайтҡанын бер кем дә белмәй, - тине Радий Хәбиров.\nБында һүҙ республикала билдәле блогер Гүзәл Шәрәфетдинова тураһында бара. Ҡатын ошо көндәрҙә ире һәм бер нисә айлыҡ балаһы менән Тайландтан ҡайтҡан. Тик ул башҡалар кеүек карантинға ултырмаған, ә сит ил бүләктәрен тапшырыр өсөн әсәһе янына сығып киткән.\nСоциаль селтәрҙәрҙә 240 меңдән ашыу яҙылыусыһы булған Гүзәлдең ғәм халыҡ алдында былай ҡыланыуы, әлбиттә, күптәргә оҡшаманы. Ул бөтә халыҡ алдында карантинға ултырмауын белдергән. Уның аудиторияһының ҙур өлөшө быға ҡаршы сыҡты һәм уны үҙенә һәм янындағы кешеләргә яуаплы булырға саҡырҙы. Гүзәл иһә сирләмәүҙәрен белдерә. Шул уҡ ваҡытта, ул коронавирустың ҡайһы бер кешеләрҙә симптомһыҙ үтеүе һәм уларҙың башҡаларҙы зарарлауы тураһында уйламайҙыр.\nТөбәк етәксеһе белдереүенсә, сит илдән ҡайтҡан кешеләргә дошманға ҡараған кеүек ҡарарға ярамай.\n– Улар менән кешеләрсә эшләргә кәрәк. Кем аңламай – ҡаты итеп эшләргә. Кеше сирләп, карантинда булмаһа, бының өсөн енәйәт яуаплылығы ҡаралған, – тине Радий Хәбиров.\nӘйткәндәй, Гүзәл был фотоны сит илдән ҡайтҡас, әсәһе концерт ҡуйып йөрөгән урындан эшләгән. Янында күпме кеше йөрөй? Ысынлап, нимә тураһында уйлайҙарҙыр?


7 Сентябрь 2020, 12:51\nКөндәлек тормошта беҙ Аллаһтың бөйөклөгө, ҡөҙрәте, миһырбанлығы һәм беҙгә биргән сикһеҙ ниғмәте хаҡында онотоп китәбеҙ, йәки һирәк уйланабыҙ. Раббыбыҙҙың сифаттарына һоҡланып, Уға маҡтауҙар әйтеү – ул ғибәҙәт, сауаплы ғәмәл һәм шөкөр итеү.\nҮҙебеҙгә һәм тирә-яғыбыҙға күҙ һалайыҡ: камил кәүҙәләребеҙ бар, аяҡ-ҡулдарыбыҙ йөрөй, ҡолаҡтарыбыҙ ишетә, күҙҙәребеҙ күрә, матур тәбиғәт ҡосағында йәшәйбеҙ. Аллаһ Тәғәлә беҙгә биргәндәрен иҫәпләп бөткөһөҙ.\nАллаһ Тәғәлә «Ибраһим» сүрәһендә былай тигән: «Әгәр Аллаһ Тәғәләнең һеҙгә биргән ниғмәттәрен һанаһағыҙ, һис тә һанап бөтөрә алмаҫһығыҙ, дөрөҫлөктә, кеше гонаһ ҡылып һәм ниғмәттәргә шөкөр итмәйенсә үҙенә күп золом итеүсе һәм ниғмәттәрҙе танымайынса көфөрлөк ҡылыусы» (14-се сүрә, 34-се аят).\nШөкөр итеү – Раббыбыҙ тарафынан әмер ителгән ғәмәл. Аллаһ Тәғәлә беҙгә, үҙҙәрен мөьмин-мосолманға һанаусыларға, ниғмәттәргә шөкөр итергә бойороп әйтте: «Эй, иман килтергән бәндәләр, Беҙ һеҙҙе ризыҡландырған нимәләрҙән хәләлен һәм яҡшыһын ашағыҙ һәм Аллаһҡа ғына ғибәҙәт ҡылыусыларҙан булһағыҙ, Аллаһҡа ғына шөкөр итегеҙ» («әл-Баҡара» сүрәһе, 172-се аят).\nҒалимдарыбыҙ шөкөр итеүҙе ошолай итеп аңлатты: «Шөкөр итеү – ул Аллаһтың ниғмәттәрен күрһәтеү тигән һүҙ. Ул, беренсенән, бәндәнең теле менән Аллаһты маҡтау һәм ниғмәттәрҙе таныу. Икенсенән, бәндәнең күңеле менән Раббыһын һөйөүе һәм ниғмәттәргә шаһит булыуы. Өсөнсөнән, шөкөр итеү бәндәнең ағзалары менән була – Раббыһына буйһоноп һәм итәғәт итеп».\nАллаһтың ниғмәттәренә шөкөр итеүҙәребеҙ Раббыбыҙға кәрәкмәй, бәлки, беҙгә кәрәк, сөнки шөкөр итеү менән күп донъя һәм әхирәт ниғмәттәренә ирешәбеҙ. Шуның өсөн дә шөкөр итеүҙең оло фазиләттәрен ҡарап китәйек:\nШөкөр итеүсегә файҙа, сауап һәм яҡшылыҡ буласаҡ. Ҡәғб әл-Әхбәр әйтте: «Аллаһ был донъяла бәндәгә ниғмәттәр бирһә һәм уныһы ниғмәттәргә шөкөр итһә үә Аллаһҡа түбәнселек күрһәтһә, уға Аллаһ Тәғәлә файҙаһын донъяла уҡ бирер, әхирәттә иһә дәрәжәһен арттырыр. Ә кемгә был донъяла Аллаһ ниғмәттәр бирһә һәм уныһы ниғмәттәргә шөкөр итмәһә үә Аллаһҡа түбәнселек күрһәтмәһә, уға Аллаһ Тәғәлә файҙаһын бирмәҫ, ә әхирәттә уға уттың баҫҡыстарын асыр, теләһә уны ғазаплар, йәки ғәфү итер».\nШөкөр итеү ғазаптан кәртә булып тора. Аллаһ Тәғәлә әйтә: «Әгәр шөкөр итһәгеҙ һәм иман килтерһәгеҙ, Аллаһ һеҙҙе ғазаплау менән нимә эшләр? Йәғни ни өсөн һеҙҙе ғазаплаһын? Аллаһҡа шөкөр итеүселәргә әжер-сауап биреүсе һәм бөтә нәмәләрҙе белеүсе!» («Ән-Нисә» сүрәһе, 147-се аят). Йәғни, Раббығыҙ һеҙҙе ғазаплап үс алмай, файҙа алмай, бәлки, гонаһ ҡылыусы үҙенә генә зарар итә, шулай уҡ буйһоноусының ғәмәле лә үҙе өсөн. Аллаһ Тәғәлә Үҙенә итәғәт итеүсене ғазапламай, ә шөкөр иткәне өсөн бәндәгә әжер-сауаптарын бирә.\nШөкөр итеү ниғмәттәрҙең артыуына сәбәпсе булып тора. Мөьмин кеше күберәк шөкөр иткән һайын, ниғмәттәр арта. «Бына Раббығыҙ һеҙгә: «Әгәр шөкөр итһәгеҙ, Мин һеҙгә ниғмәттәремде арттырырмын, әгәр ниғмәттәремде танымайынса көфөрлөк ҡылһағыҙ, ул ваҡытта, әлбиттә, Минең ғазабым ҡаты», – тине» («Ибраһим» сүрәһе, 7-се аят).\nМәгәр Аллаһтың ниғмәттәренә шөкрана ҡылыусылар аҙ, бик күптәр шөкөр итмәй. Раббыбыҙ был хаҡта «Сәбә’» сүрәһендә: «Мәгәр ҡолдарымдың бик аҙы ғына шөкөр итә», – тип әйтә (34-се сүрә, 13-сө аят). Икенсе бер аятта ошолай ти: «Дөрөҫлөктә, Аллаһ Тәғәлә кешеләргә күп ниғмәттәр биреүсе, мәгәр кешеләрҙең күбеһе шөкөр итмәй» («Әл-Баҡара» сүрәһе, 243-се аят).\nНи өсөн һуң бәндәләр Раббыбыҙ биргән ниғмәттәргә шөкөр итергә ашыҡмай? Ысынбарлыҡта, бының сәбәптәре күп, уларҙың бер нисәһенә туҡталып китәйек.\nБеренсеһе. Ниғмәткә иғтибарһыҙ булыу. Ниғмәт артҡан һайын, бәндә, иғтибарһыҙлыҡ күрһәтеп, уға шөкөр итмәй. Шуның өсөн дә Раббыбыҙ ниғмәттәрҙе иҫкә төшөрөп торорға бойороп әйтте: «Аллаһтың һеҙгә биргән ниғмәттәрен һәм һеҙгә төшөрөлгән Ҡөрьән аяттарын үә хөкөмдәрен иҫкә төшөрөгөҙ. Ул һеҙҙе Ҡөрьән менән вәғәзләп тора» («Әл-Баҡара», 231-се аят).\nИмам Әхмәдтең «Мөснәдендә», Әбү Һурайра раҙыйаллаһу ғәнһүнән риүәйәт ҡылынған хәҙистә ошондай һүҙҙәр бар, рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм әйтте, Аллаһ Тәғәлә ҡиәмәт көнөндә әйтер: «Эй, әҙәм балаһы, Мин һине атҡа һәм дөйәгә ултыртып йөрөттөм, ҡатын-ҡыҙҙарға өйләндерҙем, ғәнимәт малының дүрттән бер өлөшөн алыусы батша иттем, башлыҡ ҡылдым, ә һинең шөкөр итеүең ҡайҙа?»\nИкенсеһе. Ниғмәттең хәҡиҡәтен аңламау. Ҡайһы берәүҙәр үҙендә йә иһә башҡа кешелә Аллаһтың ниғмәтен күрһә, был ниғмәт уға бирелгәнен аңламай һәм шөкөр итмәй. Шулай булырға тейеш, тип кенә уйлай.\nӨсөнсөһө. Ҡайһы берәүҙәр, байҙарға ҡарап, үҙҙәрендә булған ниғмәттәрҙе аҙға һанай башлай. Әбү Һурайра раҙыйаллаһу ғәнһүнән риүәйәт ителгән хәҙистә, Аллаһтың илсеһе саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм Бохариҙа әйтте: «Кем үҙенән мал яғынан да, торош яғынан да өҫтөнөрәк кешегә ҡараһа, шунда уҡ үҙенән түбәнерәк кешегә ҡараһын». Мөслимдә: «(Донъя байлыҡтарына килгәндә) Үҙегеҙҙән түбәнерәк кешегә ҡарағыҙ, үҙегеҙҙән өҫтөнөрәк кешегә ҡарамағыҙ. Был Аллаһтың ниғмәттәрен аҙһынмаҫҡа иң дөрөҫ юл булыр».\nДүртенсеһе. Элеккене онотоу. Ҡайһы берәүҙәргә, фәҡирлектә, мохтажлыҡта йәшәгәндән һуң, Аллаһ Тәғәлә байлыҡ ишектәрен аса, ләкин улар элекке хәлдәрен онота, шөкөр итмәй.


Президент Советында ҡатнашыусылар республика\nПрезидентының халыҡҡа һәм парламентҡа Хаты проектын тикшерҙе. Кеше һәм уның Башҡортостанда йәшәүе өсөн уңайлы\nшарттар тыуҙырыу темаһы быйыл да дәүләт сәйәсәтенең өҫтөнлөклө йүнәлеше булып ҡалыуын дауам итә.\n- Хат республика Дәүләт Йыйылышының 20 апрелдәге\nсираттағы ултырышында уҡып ишеттереләсәк. Һуңғы айҙарҙа "Хатҡа үҙ һүҙеңде өҫтә" акцияһы барышында әйтелгән барлыҡ мөһим тәҡдимдәр ҙә иҫәпкә алыныуын билдәләргә кәрәк, - тине Совет ултырышын алып барыусы Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов. - 2005 йылға "Башҡортостан стратегияһы - халыҡ мәнфәғәтенә ижади хеҙмәт" Хатында билдәләнгән барлыҡ с араларҙы һәм йүнәлештәрҙе үтәүгә ирештек, тип әйтергә була.\nРеспублика башлығы шулай уҡ үткән йылда Рәсәй һәм Башҡортостан тормошонда әһәмиәтле ваҡиғалар булып үтеүен\nбилдәләне. Бөйөк Еңеүҙең 60 йыллығы тантаналы ҡаршы алынды,\nреспубликала Наркомания, эскелек һәм тәмәке тартыуҙы иҫкәртеү программаһы һөҙөмтәле тормошҡа ашырылды. БР Президентының халыҡҡа һәм парламентҡа яңы Хаты проектына килгәндә, Мортаза Рәхимов Башҡортостан үҫешенең төп йүнәлештәре Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәйгә\nҡушылыуына 450 йыл тулыуына бәйле башҡарыласаҡ, тип билдәләне. Республикала тотороҡло иҡтисади үҫеште тәьмин итеү мөһим. Яңы Хатта социаль өлкәләрҙәге үҙгәрештәргә, халыҡтың йәшәйеш кимәлен күтәреүгә айырыуса ҙур баҫым яһала.\nБР Хөкүмәте Премьер - министры Рафаэль Байдәүләтов республика Президентының 2005 йылдағы Хатын тормошҡа ашырыу йомғаҡтары хаҡында сығыш яһаны. Үткән йылда башҡарма власть органдарының тырышлығы тотороҡло\nиҡтисади үҫеште тәьмин итеүгә йүнәлтелде. Башҡортостандың инвестиция йәлеп итеү һәм конкурентлыҡ һәләте, төбәк иҡтисадының инновацион моделе нигеҙҙәрен формалаштырыу һәм халыҡтың йәшәйеш кимәлен артабан да үҫтереүгә айырым иғтибар бүленде.\nДөйөм алғанда, ҡуйылған мәсьәләләрҙең үтәлеүе тураһында\nишетеү күңелле булды: 71 комплекслы программа сараларының 6 3 - ө тормошҡа ашырылған, ҡалғандары тамамланыу алдында тора. 2005 йылда эске тулайым төбәк продуктының үҫеш тиҙлеге\n107 процент тәшкил иткән, ә оптимистик күҙаллауҙар буйынса ул 106 процент ине. Сәнәғәт етештереүе йыл эсендә 4,7 процен тҡа, төп капиталға инвестициялар күләме - 10,2 процентҡа, по дряд эштәре күләме - 25,5 процентҡа артҡан. Ауыл хужалығы продукцияһының тулайым күләме 62 миллиард һум тәшкил иткән.\nЮғары кредит рейтингтары ла республиканың тотороҡло\nсоциаль - иҡтисади үҫешен дәлилләй: Standart & Poors\nхалыҡ - ара агентлығы республиканың оҙайлы кредит рейтингын\n"Тотороҡлонан" "Позитивҡа" күтәрҙе.\n- Социаль - иҡтисади үҫештең өлгәшелгән кимәле, үҫештең\nоҙайлы ориентирҙары һәм өҫтөнлөктәре, ҡуйылған маҡсатҡа ирешеү механизмдары булыуы республикаға Рәсәйҙең таяныс\nтөбәге булып сығыш яһарға мөмкинселек бирә, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рафаэль Байдәүләтов. Ул үткән йылда "Башҡортостан Республикаһының 2020 йылға тиклем социаль - иҡтисади үҫеш стратегияһы" булдырылыуын хәтергә төшөрөп үтте. Документтың РФ Төбәктәр үҫеше министрлығы эргәһендәге Ведомство - ара совет тарафынан раҫланыуы һәм нәҡ иҡтисадты модернизациялау һәм уның инновацион өлөшө өҫтөнлөклө тип билдәләнеүен әйтергә кәрәк.\n- "Мәғариф", "Сәләмәтлек", Һәр кем ала алырлыҡ уңайлы торлаҡ", "Агросәнәғәт комплексы үҫеше" - ош дүрт өҫтөнлөклө милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу халыҡтың йәшәйеш кимәлен артабан күтәреүгә булышлыҡ итәсәк. Республикала уларҙы уңышлы тормошҡа ашырыуға шарттар тыуҙырылған, - тип һ үҙен тамамланы Рафаэль Байләүләтов. Президент Советы\nултырышы барышында республика етәкселеге бер нисә тапҡыр хеҙмәт хаҡының аҡрын үҫеүе темаһын ҡуҙғатты. Инфляциянан тыш, хеҙмәт хаҡының аҡрын үҫеүенә эш биреүселәрҙең эш хаҡын "конвертта" түләргә тырышыуы һәм үткән йыл эсендә хөкүмәт\nтырышлығы менән хеҙмәт хаҡын түләү буйынса бурыстар ике ярым тапҡырға кәметелеүенә ҡарамаҫтан, эш хаҡы буйынса\nбурыстар йыйылыуы негатив өлөш индерә.\nБР Ҡоролтайы - Дәүләт Йыйылышы рәйесе Константин Толкачев бөгөнгө Хаттың һис шикһеҙ яҡшы яғы тип унда йәмғиәтте мәҙәни - әхләҡи һауыҡтырыу һорауҙарына иғтибар бирелеүен белдерҙе. Унда үткән йыл Хаттарының концептуаль - стратегик положениелары эҙмә - эҙлекле һәм системалы үҫеш алған, иҡтисади үҫеш мәсьәләләрен, социаль һорауҙарҙы, дәүлә т власы һәм урындағы үҙидара органдарының көйлө эшләүе, демократия институттарының ижади үҫеше, кеше һәм гражданин х оҡуҡтарын һәм иркен яҡлау һорауҙарын хәл итеүҙең яңы\nпринциптары асыҡ билдәләнгән, тип белдерҙе парламент спикеры.\nПрезидент Хаты БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай алдында яңы кисектергеһеҙ һәм яуаплы бурыстар ҡуя, тине Константин Толкачев. Һәм депутаттар, уның һүҙҙәренә ҡарағанда, был етди яуаплылыҡты үҙ өҫтәренә алырға әҙер.\nЯңы Хат проектын тикшереүҙә Стәрлетамаҡ ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Спартак Әхмәтов, БР Хөкүмәте Премьер - министры урынбаҫары - хеҙмәт һәм халыҡты социаль\nяҡлау министры Фидус Ямалетдинов, яҙыусы һәм драматург Нәжиб Асанбаев, БР Фәндәр академияһы президенты, Өфө дәүләт нефть техник университеты ректоры Айрат Шаммазов, "Алексеевка" дәүләт ауыл хужалығы предприятиеһы директоры Евгений Майстренко, республиканың төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры урынбаҫары Ринат Сәғитов, Балаҡатай районы муниципаль районы хакимиәте башлығы Иван Никулин, Башҡортостан профсоюздары лидеры Әмирхан Сәмерханов\n- Мин конструктив һөйләшеү булды, 2005 йылдағы Хатта ҡуйылған барлыҡ бурыстар ҙа тип әйтерлек үтәлде, тип һанайым , - тип билдәләне ултырыш аҙағында Мортаза Рәхимов. - Яңы Хат программаһының да һеҙҙең тарафтан хупланыуы шатландыра. Ул быйылғы йылда беҙҙең эшмәкәрлектең төп йүнәлештәре


Дәүләт Думаһы депутаты Иршат Фәхретдинов Кушнаренко районы халҡы менән осрашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nДәүләт Думаһы депутаты Иршат Фәхретдинов Кушнаренко районы халҡы менән осрашты\n9:44, 17 ноября 2011 Йәмғиәт\nДәүләт Думаһы депутаты Иршат Фәхретдинов урындағы китапханала Кушнаренко районы халҡы менән осрашты. Алда үтәсәк Дәүләт Думаһына һайлауҙар әңгәмәнең төп темаһы булып торҙо.\nИршат Фәхретдинов республикала «Берҙәм Рәсәй» партияһынан тәҡдим ителгән кандидаттар һәм илдә халыҡты социаль яҡлау буйынса күрелгән саралар тураһында һөйләне.\n— Кеше – дәүләттең төп байлығы, — тине ул. – Шуға күрә ил һәм республика сәйәсәте халыҡҡа йүнәлтелгән – Башҡортостан бюджетының 70 проценты социаль өлкәгә йүнәлтелә.\nИршат Фәхретдинов 2012 йыл хәрби хеҙмәткәрҙәр һәм хәрби хәрәкәт ветерандары өсөн ыңғай үҙгәрештәр алып килергә тейеш – хәрби хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡы – ике-өс тапҡырға, пенсияһы бер ярым тапҡырға артасаҡ.\nОсрашыу барышында Иршат Фәхретдинов Дәүләт Думаһының Ветерандар эштәре буйынса комитетынан Кушнаренко районының ветеран-афғансыларына миҙалдар һәм рәхмәт хаттары тапшырҙы. Ә райондың ветерандар хәрәкәте йәмәғәт ойошмаһына һәләк булған Ватанды һаҡлаусыларҙың ғаиләләре өсөн иҫтәлекле билдәләр бирҙе.\nТеги: дәүләт думаһы, ветерандар


«Башнефть» компанияһы яғыулыҡҡа йәнә хаҡ күтәрҙе\nБөгөндән «Регуляр Евро-92» маркаһының бер литры 31 һум 30 тин, «Премиум Евро-95» бензины 34 һум 80 тин тора.\nБынан тыш, «Atum-92» яғыулығы 31 һум 80 тингә, «Нормаль-80» 30 һум 50 тингә тиклем арттырылды. Ә бына «Супер-98» бензины менән «Евро» дизель яғыулығына хаҡ элекке кимәлдә ҡалды. Хаҡтарҙың үҙгәреүен «Башнефть» компанияһы яғыулыҡҡа акциздарҙың үҫеүе, инфляция һәм күмәртәләп һатыу баҙарында нефть продукттарына ихтыяждың ҙур булыуы менән аңлата. Бер үк ваҡытта «Лукойл» яғыулыҡ станцияларында хаҡтарҙың тағы ла юғарыраҡ булыуы күҙәтелә.


"Шәфәҡ тә бар булмышымда, Кармен да..."\n11 Сентябрь 2019, 13:53\nРимма Ҡаһарманова... Сағыу талантлы актриса... Кармен, Ғәлимә, Шәфәҡ, Сауле, Зөләйха... Ул тыуҙырған образдар берәүҙе лә битараф ҡалдырмай. Уйландыра, һыҙландыра, һоҡландыра. Актрисаның сәхнәләге уңышының сере ниҙә? Әңгәмәлә һүҙ Римманың ижадҡа булған мөнәсәбәте, илһам сығанағы, ғаиләһе, мөхәббәте хаҡында...\n“Шәфәҡ тә бар булмышымда, Кармен да...”\n– Римма, театр һине нимәһе менән арбаны?\n– Тәбиғәтем менән үтә хислемен. Бала саҡта китаптар уҡып, үҙемде төрлө образдар урынында күҙ алдына килтерә, ул күргән-кисергәндәрҙе йөрәгем аша үткәрә инем. Дөрөҫөн генә әйткәндә, бәләкәйерәк кластарҙа саҡта китап уҡырға яратманым. Ниндәйҙер ауыр бер эш һымаҡ тойола торғайны ул миңә. Әҙәбиәткә һөйөүҙе әсәйем тәрбиәләне. Ҡулыңа бер тапҡыр яҡшы китап килеп эләкһә, айырыла алмаҫһың, тигәйне ул. Етенсе класта Зәйнәб Биишеваның трилогияһын уҡыным. Һәм шунан алып нәфис әҙәбиәт менән мауығып киттем. Әсәйем уҡытыусы булғас, өйҙә китаптың ниндәйе генә юҡ! Башҡорт драматургияһы антологияһының бөтә томдары ла бар ине. Хәҙер пьеса уҡырға яратмайым. Ә ул саҡта әҫәрләнеп күңелемә ятҡан монологтарҙы ҡабат-ҡабат илай-илай уҡығаным иҫтә. Бейергә лә әүәҫ инем. Ғөмүмән, әҙәбиәткә, сәнғәткә ҡарата ҡыҙыҡһыныуҙы әсәйем тыуҙырҙы. Башҡорт халыҡ йырҙарын күңел һалып тыңларға, уларҙы аңларға өйрәтте. Ул үҙе лә сәнғәткә ғашиҡ кеше. Стәрлетамаҡ педагогия институтында уҡығанда театр түңәрәгендә шөғөлләнгән, төп ролдәрҙе башҡарған. Шулай итеп, әсәйем йүнәлеш күрһәткән ана шул әҙәбиәттең, сәнғәттең рухымды, күңелемде байытыуын һиҙгәнмендер. Артабан был тойғо тәғәйенләнешемде аңлауға булышыҡ иткәндер. Сөнки хәҙер тормошомдо театрһыҙ күҙ алдына ла килтерә алмайым.\n– Актриса буласағыңды бала саҡтан уҡ тойғанһың килеп сыға инде, тимәк?\n– Бала саҡтан уҡ матурлыҡҡа ынтылыу тойғоһо булғандыр. Туғыҙынсы кластан һуң, нисектер ауылдың тар була башлауын тойҙом. Әммә ул ваҡытта актриса булыу хаҡында аныҡ ҡына уй юҡ ине. Йәнә әсәйем ярҙамға килде. “Сибайҙа педагогия колледжы бар. Унда яҡшы белем бирәләр. Артабан ҡайҙа ғына барһаң да, ул һинең өсөн күпер булыр”, – тине. Шунда, ысынлап та, педагогия колледжына барырға ла, икенсе курстан һуң сәнғәт акадеияһына һынау тотоп ҡарарға тигән уй тыуҙы. Һәм ике йылдан һуң ошо ниәтемде тормошҡа ашыра алдым. Әммә педагогия колледжын да ситтән тороп тамамланым. Башланғыс кластар уҡытыусыһы һәм психолог белемем дә бар. Ә инде актриса һөнәрен һайлауыма атайым башта риза булманы. Әсәйем ҡаршылыҡ та күрһәтмәне, мотлаҡ шунда бар, балам, тип тә әйтмәне, мине өндәшмәй генә ҡеүәтләне. Һәм шуның өсөн уға рәхмәтем ҙур. Хәҙер яҡындарым был донъяла үҙ урынымды таба алыуыма ҡыуана. Әйткәндәй, атайым менән әсәйем бөгөн Өфөлә йәшәй.\n– Бала сағыңда ниндәйерәк ҡыҙыҡай була торғайның?\n– Үтә шуҡ түгел инем. Әсәйем уҡытыусы булғанғалыр инде, мәктәптә һәр яҡтан да өлгөлө булырға тырыштым. Яҡшы өлгәшә торғайным. Әммә оялсаныраҡ инем. Шуға ла мәктәп тормошо менән ҡайнап йәшәнем тип әйтә алмайым. Хәҙер класташтарма “шул тиклем оялсан булғанмын” тиһәм, “юҡ, һин юҡ-бар менән булышып, өндәшеп барғандарҙан түгел инең, әммә кәрәкле ваҡытта ҡаты итеп үҙеңдең һүҙеңде әйтә торғайның”, тиҙәр. Артыҡ өндәшеп бармаһам да, эстән бик хисле инем былай. Төрлө спорт уйындарында үҙ-үҙемә ышанмауым хәтерҙә. Булдыра алғанымды аңлайым, әммә башҡалар ҡарап торғанға, үҙ-үҙемә ышанмағанға, шуны ла эшләй алмай торғайным. Уҡытыусы балаларына ҡарата шундай мөнәсәбәт йәшәй бит: дәресте әсәләренән эшләтеп алалар, уларға барыһы ла еңел бирелә тип уйлайҙар. Ошондай стереотиптар балала үҙ-үҙеңә ышанысты бөтөрә ул. Был шәхсән үҙемә ҡағылмаһа ла, миңә ҡарата ла шундай уҡ мөнәсәбәттәләрҙер тип уйлағанмындыр инде. Педколледжға ингәс, барыһына ла өлгәшәсәкмен, үҙемде һәр йәһәттән дә күрһәтәсәкмен тигән маҡсатым булды. Һәйбәт уҡыным. Бейеүгә лә өлгөрҙөм, еңел атлетика менән дә шөғөлләндем. Буш ваҡытым бөтөнләй булмай торғайны. Үҙемә үҙем ял бирмәнем. Мине хатта культсектор итеп һайлап ҡуйҙылар.\n– Мөхит һине үҙгәрткән, үҙ-үҙеңә ышанысыңды арттырған...\n– Эйе. Нисектер үҙемде күрһәткем, уҡыу йорто тормошо менән ҡайнап йәшәгем, үҙ мөмкинлектәремде асҡым килгән. Тимәк, эске көсөм булған. Әммә мин уны быға тиклемге мөхиттә сығара алмағанмын. Ә яңы урында үҙең хаҡында белгертеү еңелерәк. Бала саҡтан уҡ үҙемде ситтән күҙәтә торған һыҙатым бар минең. Педколледжға килгәс шуны аңлап ҡалдым: нимәгә тотонһам да булдыра алам кеүек бит. Тимәк, кеше, әгәр ҙә үҙенә ышанһа һәм тырышһа, барыһына ла өлгәшә ала тигән һығымтаға килдем. Мөхит тә булышлыҡ итмәй ҡалмағандыр. Сөнки педагогия колледжында уҡытыусылар тарафынан студенттарға ҡарата ихтирамлы мөнәсәбәт хөкөм һөрҙө. Улар беҙҙе үҙҙәренең коллегалары итеп ҡабул итте. Сәнғәт академияһында ла шул уҡ хәл. Унда иһә Фәрдүнә Ҡасим ҡыҙы Ҡасимовала һәм Байрас Нәдим улы Ибраһимовта белем алдым.\n– Сәнғәт академияһына һынау тотҡанда бер ниндәй ҙә ҡаршылыҡтар булманымы?\n– Һынау тотоуы үтә ауыр булманы. Ул мәлдәрҙе хәҙер төш һымаҡ ҡына хәтерләйем. Ниндәйҙер мәҫәл әҙерләп килгәйнем. Шуны һөйләп ишеттерҙем. Йырларға ҡуштылар. Әммә нимә йырлағанымды онотҡанмын инде. Ә бына һыйыр һауыу этюдын күрһәтеүемде иҫләйем: ҡәҙимгесә ултырып һыйыр һауып күрһәттем дә сығып киттем. Беренсе курсты тамамлар алдынан уҡытыусыбыҙ Байрас Нәдим улы шул мәлде иҫкә төшөрөп: “Беҙҙе шуныһы менән ылыҡтырҙың: һиндә тәбиғәттең үҙе бар, ҡала мөхите менән алданмағанһың, сәғәттәр буйы һыйыр һауһаң да, кинәнеп ҡарарға булыр ине. Сөнки һин уны тормошсан итеп башҡараһың”, – тигәйне.\n– Әйткәндәй, һыйыр һауғаның була торғайнымы һуң?\n– Эйе, һауғылай инем. Әммә әсәйем, ғүмерең алда әле, ҡыҙым, барыһына ла өлгөрөрһөң тип, ундай эштәр менән баҫманы.\n– Һеҙҙең курсты йәштәр театры өсөн әҙерләнеләр, шикелле?\n– Эйе, әммә курстан дүрт кешене генә: Рәмзил Сәлмәновты, Айнур Сәфиуллинды, Ләйсән Аҡназарованы һәм мине йәштәр театрына һайлап алдылар. Унда ике йыл эшләгәндән һуң Айрат Әхтәм улы Абушахманов мине Башҡорт академия драма театрына саҡырҙы. Тик мин был тәҡдимдән баш тарттым. Нисектер баҙнатсылығым етмәне. Бындай ҙур театр, абруйлы коллектив өсөн үҫеп етмәгәнмен тип уйлағанмындыр, күрәһең. Төрлө сәбәптәр табып, йәштәр театрында ҡалыуҙы хуп күрҙем. Айрат Әхтәм улы бер нисә тапҡыр саҡырып та күндерә алмағас, ахыр сиктә “ҡурҡаҡ һин, Римма” тип кенә ҡуйҙы. Шулай итеп, яңы сезонға элекке эш урынына барҙым. Ғәҙәттәгесә, йыйылыш булды. Яңы спектакль ҡуясаҡбыҙ. “Ғилмияза”. Мин унда массала. Ике көн үткәндән һуң Башҡорт академия драма театрының кадрҙар бүлегенән шылтыратып: “Беҙҙең театрға эшкә киләһегеҙ икән. Директорыбыҙ Хөрмәтулла Ғәззәли улы һеҙгә шул хаҡта хәбәр итергә ҡушты. Иртәгә яңы сезон асыласаҡ. Сәғәт унда йыйылышҡа көтәбеҙ”, – тинеләр. Минең өсөн көтөлмәгән хәл ине был. Документтарымды алмай ғына йыйылышҡа килдем. Хөрмәтулла Ғәззәли улы: “Бына беҙҙең яңы актриса”, – тип башҡалар менән таныштырҙы. Мин тороп баҫтым. Ҡул саптылар. Мәжит Ғафуриҙың “Ҡыҙыл йондоҙ” спектаклен башлайҙар икән. Айрат Әхтәм улы сәхнәләштерә. Миңә лә роль биргәндәр. Приказда фамилиям бар.\n– Тимәк, яҙмыш ҡушыуы буйынса үҙеңдең ризалығыңдан тыш, һине бында эшкә алдылар килеп сыға инде?..\n– Эйе, шулай килеп сыҡты. Айрат Әхтәм улы әйтмешләй, ҡурҡҡанмындыр инде, ролһеҙ йөрөһәм дә Йәштәр театрында ҡалыуҙы хуп күргәйнем бит. Ә унда, ғөмүмән, ролдәр менән ҡыйын. Йылына алты спектакль сәхнәләштерелә. Ике труппаға өсәр спектакль тура килә. Башҡорт труппаһының өс спектакленең ҡайһыныһында ғына ролең булыуы ихтимал бит инде?! Ә бында алты спектаклдең береһенә булһа ла эләгеүең мөмкин әле. Әммә мин бер ваҡытта ла ролдәрем юҡ тип аптырап ултырманым. Сөнки студент саҡтан телевидениела эш башлағайным. “Музбазар” тапшырыуын алып бара, уны мауыҡтырғыс итеү өсөн көс һала, яңынан-яңы идеялар менән яна торғайным. Сценарийҙарҙы ла үҙем яҙҙым. Бынан тыш театрҙа рус теленә синхрон тәржемә текстарын уҡый инем. Ҡыҫҡаһы, эшһеҙ ултырманым. Әммә үҙемде драма актрисаһы итеп күрергә, матур-матур ролдәр тыуҙырырға ла хыяллана инем.\n– Башҡорт академия драма театрындағы тәүге ролеңдән һуң ниндәй уйҙар тыуҙы?\n– Айрат Әхтәм улы менән эшләү үҙе бер ләззәт ул. Репетицияларҙан дәрт, көс, энергия туплап сығыу бәхете, шул уҡ ваҡыта ролле булыу бәхете... ул ролде сәхнәгә сығара алыу бәхете... Бына шундай тойғолар кисерҙем. Эйе, үтә ҙур роль дә түгел. Һәйбәт кенә ҡыҙ баланы уйнаным. Әммә үҙемде ҙур бер эш башҡарған һымаҡ тойҙом. Шулай ҙа артыҡ шатланып йөрөгәнемде иҫләмәйем. Барыһы ла тәбиғи килеп сыҡты. Һәммәһе лә үҙ ваҡыты менән килә һәм ул ҡыуыныс һаман да дауам итә.\n– Коллектив нисек ҡабул итте үҙеңде?\n– Яңы хеҙмәткәрҙе бер ерҙә лә ҡолас йәйеп ҡаршы алмайҙар. Театрҙа бигерәк тә. Сөнки актрисалар бик күп. Араларында замандаштарым да, йәштәштәрем дә бар. Тәү ҡарашҡа уларҙан бер ерем менән дә айырылып торған кеүек түгелмен... Ә инде был актриса башҡаларға оҡшамаған, ул үҙенә бер төрлө тип әйтерлек тәүге ролем “Кармен” спектаклендәге Кармен образын тыуҙырғандан һуң булды. Беҙ, ғөмүмән, мосолман ҡатындарына хас, баҫылҡы, яҡшы эштәр башҡарып, матур һүҙҙәр һөйләп кенә йөрөгән, “юҡ” тип әйтмәгән героиняларҙы уйнарға күнеккәнбеҙ. Сөнки шундай ролдәр менән тәрбиәләнгәнбеҙ. Был беҙгә һеңгән. Ә Кармен ул бөтөнләй башҡа төрлө. Һәм ул, ысынлап та, минең булмышыма яҡын ине. Тәбиғәтемдә ҡырыҫлыҡ, күсмә халыҡ ҡыҙҙарына хас үткерлек, саялыҡ кеүек һыҙаттар барҙыр инде, тимәк. Үтә хисле бит ул Кармен. Уйлағанын шунда уҡ тормошҡа ашырырға кәрәк. Уға хатта ниндәйҙер еңел-елпелек хас. Уның өсөн бына тап ошо мәлдә бөтәһе лә кәрәк, йә бер нәмә лә кәрәк түгел. Бына шундай ул Кармен. Режиссер Сюзанна Оржактың эшләү ысулы ла яңыса ине беҙҙең өсөн. Һәм ул мине Кармен образына кастинг буйынса һайлап алды. Был образымды бик ныҡ яратам. Профессиональ йәһәттән үҫешеү өсөн йәнә бер баҫҡыс, мәктәп булды ул. Уны хатта театрҙа үҙ урынымды табыуға булышлыҡ иткән ҙур бер эшем тип иҫәпләйем. Ошо хәлдән һуң үҙ-үҙемә ышанысым артты. Әммә “Кармен”дан һуң ролһеҙ йөрөгән ваҡыттарым да булды. “Мин саҡырҙым, артабан үҙе йөҙһөн, башҡа режиссерҙар уны күрерме, яңы ролдәргә алырҙармы икән”, тип уйлаптыр, моғайын, Айрат Әхтәм улы тәүге ролдән һуң байтаҡ ваҡыт минең менән эшләмәй торҙо. Күпмелер үткәндән һуң Сюзанна Оржак килеп мине төп ролгә алды, аҙаҡтан ҡырғыҙ режисеры Манджиев менән эшләнем. Һуңынан инде беренсе декреттан һуң ғына Айрат Әхтәм улы “Ай тотолған төндә”лә Шәфәҡте бирҙе. Һәм шунан һуң башҡа ҙур ролдәр менән эшләп киттек.\n– Әлегә тиклемге эш дәүереңдә “Кармен”дағы һымаҡ уҡ үҙеңде асырға ярҙам иткән йәки булмышыңа яҡын ролдәр булдымы?\n– Шәфәҡте уйнағанда ла мин үҙемдә актер булараҡ яңы һыҙат астым. Кармен ул миңә оҡшаған тип әйтеп үткәйнем инде. Кәйефем булғанда мин үҙем дә Кармен һымаҡ булып китәм. Энергиям ташып тора. Шаяртам. Бейейем. Кешегә аңғармаҫтан ҡатыраҡ бәрелеүем дә ихтимал. Ә Шәфәҡ ул тәү ҡарамаҡҡа Риммаға оҡшамған һымаҡ. Ул шул тиклем түҙемле, сабыр, аҡыллы. Һүҙ ҙә әйтмәй, башҡаларҙы уйлап йәшәй. “Мин былай ҙа көҙгө япраҡ кеүек. Үҙем дә өҙөлөп төшөргә әҙермен, теймәгеҙ миңә”, – ти ул. Ысынлап та, уның күңеле шәм кеүек. Өрһәң һүнергә генә тора. Шәфәҡте уйнағанда шуны аңланым: һәр бер кешелә, һәр бер актерҙа төрлө характер бар. Тәбиғәт беҙгә барыһын да бөтөн итеп биргән. Тик генетика, тәрбиә, мөхит һинең ниндәйҙер һыҙаттарыңды үҫтерә, нимәһендер баҫа. Шәфәҡ ролен тыуҙырғандан һуң шуны аңланым: минең Шәфәғем йоҡлаған, баҫылған булған. Был ролем ана шул онотолған һыҙаттарымды яңынан асты. Һәм актриса булараҡ үҙ-үҙемә ышанысым тағы ла артты. Ғөмүмән, һәр ролем минең торошома йоғонто яһай. Йөрәгемдә һәммәһенең үҙ урыны, уларҙың һәр ҡайһыһына үҙ мөнәсәбәтем бар. Әйтәйек, “Джут”тағы Саулеға минең уйнаған һайын иҫем китә. Үҙен шулай ҡорбан итерлек кешеләр булған бит тип аптырайым. Уйнағанда башҡарған ролеңә ҡарата мөнәсәбәтең булыуы мөһим. Образыңа һоҡланыуың, уны илаһилаштырыуың, ихтирам итеүең тамашасыға күренәлер тип уйлайым. Бына минең Саулеға ҡырын һүҙ әйттергем килмәй. Үҙем шундаймын тип түгел, ә уның бына шундай изге күңелле ҡатын булыуын тамашасыға сайпылдырмай ғына еткергем килә. Һәр бер образыма ҡағыла был. Һәр бер ҡатын-ҡыҙҙы нисек аңлайым, ниндәй кимәлдә хөрмәт итәм һәм яратам – бына шуны тулайым килеш тамашасыға күрһәтергә теләйем. Уйнап еткермәһәм етермәйем, әммә шаштырып та ебәрмәйем, әйҙә, тамашасы үҙе уйлаһын. Һәр кемгә лә, һәр төрлө шарттарға ла яраҡлашырға күнеккән Зөләйханы мин тәүҙә аңламай торағйным. Үҙеңдең тормошоң өсөн әҙерәк кенә көрәшергә була бит инде, тип уға йәнем көйә ине. Хәҙер аңлайым: әгәр ҙә ул көрәшсе ҡатын булһа, шунда уҡ үлемгә дусар ителер ине. Бына шул түҙмлелге, кешегә ярай белгәнлеге менән иҫән ҡалған ул. Үҙ яҙмышын ҡабул иткән, үҙ яҙмышына күнгән. Һәм бөтә нәмәне лә һис ниндәй ҡаршылыҡһыҙ, нисек бар, шул килеш ҡабул итә. Монахиняларҙа шундай халәт бар бит: ҡаршылыҡһыҙ, ризаһҙлыҡ белдермәй тыныс ҡабул итә белеү. Зөләйхаға ошо һыҙат хас. Юғиһә ҡатын-ҡыҙҙар, ғәҙәттә, ризаһыҙлыҡ белдерә-белдерә йәшәй ҙә, мин ғүмер буйы түҙҙем, тип хәбәр һала. Ризаһыҙлыҡ, ҡаршылыҡ белдереп түҙеү ул түҙеү ҙә, ҡабул итеү ҙә түгел. Ул, киреһенсә, ҡабул итә белмәү. Сөнки ҡабул итеү күңелдә тыныслыҡ булғанда ғына мөмкин. Зөләйха мине үҙем үҙгәртә алмаған нәмәләрҙе ҡабул итергә һәм уларға тыныс ҡарарға өйрәтте.\n– Бына һин роль алдың. Эш нимәнән башлана?\n– Эш, әлбиттә, автор биргән йүнәлеш нөктәһенән – материалдан, пьесаны йәки романды уҡыуҙан башлана. Материал менән танышҡандан һуң образ, ваҡиғалар һүрәтләнгән осор хаҡында уйланаһың. Шул темаға бәйле китаптар, ниндәйҙер документаль текстар уҡыйһың, кинолар ҡарайһың. Шул уҡ ваҡытта үҙ образыңда тәрәнәйәһең. Уйланып-уйланып йөрөп яйлап тулышаһың, аҙаҡтан туплаған хис-тойғоларыңды һайлап ҡына, һөҙөп кенә сығара башлайһың. Нимәһе кәрәк? Нимәһе кәрәкмәй?.. Ә премьераға бер аҙна самаһы ваҡыт ҡалғас, һөйләшеүе лә ҡыйын була башлай. Сөнки айҙар буйына килгән ҙур бер хеҙмәт һиндә бына-бына өлгөрөп етергә тора. Спектаклгә бер сәғәт ҡалғас та һөйләшеүе ауыр. Бөтөн иғтибарыңды башҡарасаҡ ролеңә туплайһың.\n–Әсәй булыу һиңә нисегерәк йоғонто яһаны?\n– Әсәлек хисе бик ныҡ үҙгәртте мине. Коллегплпрвм дпп шулай ти. Мин элек, ысынлап та, Кармен һымағыраҡ булғанмындр ул. Әсәлек тойғоһо мине нисектер баҫты. Яҡшы мәғәнәлә. Балаларым тыуғандан һуң түҙемлерәк булырға өйрәндем. Эскерһеҙ яратыу һәм яратылыуҙың нимә икәнлеген аңланым. Сабыйҙарым мине яратырға, яратылырға, ҡайһы берҙә үҙеңде ҡорбан итергә, сабыр һәм тормош ваҡлыҡтарынан өҫтөнөрәк булырға өйрәтте.\n– Ә бына мөхәббәткә ышанаһыңмы?\n– Ышанам. Ғөмүмән, ышанмайынса йәшәй алмайым. Минең өсөн мөхәббәткә ышаныу мөхәббәттең үҙенән дә өҫтөнөрәк. Уның мөхәббәтенә, уның хөрмәтенә ышаныу... Сөнки мин ышанғанда ғына алға бара алам. Ә инде әҙерәк кенә шикләнә башлаһам, бөтә нәмәм селпәрәмә килә. Ундай саҡтарҙа мин Карменға әүереләм. Ҡырҡа һуғам, мөнәсәбәттәрҙе өҙәм, ташлайым... Мөхәббәткә генә ҡағылмай был. Ғөмүмән, кешегә ышаныу кәрәк миңә. Әгәр ҙә режиссерға ышанмаһам, ролемде ижад итә алмаясаҡмын. Тимәк, режисерҙың һәйбәт булыуынан бигерәк минең уға ышаныуым мөһим.\n– Шәхси тормошоңда бәхетлеһеңме?\n– Эйе, Аллаға шөкөр, бәхетлемен. Ике бала әсәһемен: Әминә ҡыҙым менән Әмирхан улым үҫеп килә. Һөйгән кешем бар. Яратышып бергәләп ғүмер итәбеҙ. Шәхси тормош ул минең өсөн мөһим нәмә. Әгәр ғаиләлә тыныслыҡ юҡ икән, ниндәй генә роль, ниндәй генә режиссер, ниндәй генә материал булмаһын – уға ҡыуана ла, уға ышана ла алмайһың. Мин үҙем шундайыраҡ кеше инде. Илһамланып эшләр өсөн бөтә йәһәттән дә тыныс булырға тейешмен. Һәм әлеге вкаҡытта, Аллаға шөкөр, тынысмын. Ышанам, яратам, хөрмәт итәм. Минең алға өмөттәрем, ҙур ышанысым бар. Яратҡан кешем сәнғәт донъяһынан. Бер-беребеҙҙе аңлайбыҙ. Балаларҙы ла бергәләп тәрбиәләйбеҙ.\n– Сағыу талантлы актрисаһың. Әле күптән түгел генә “Зөләйха күҙҙәрен аса” спектакле өсөн “Алтын битлек” алып ҡайттығыҙ. Үҙең менән ҡәнәғәтлек тойғоһо бармы?\n– Ҡыуанған, ғорурланған саҡтарым була. Әммә ул ниндәйҙер награда алғанда түгел, әйтәйек, сәхнәлә күңелең, аҡылың менән дөрөҫ юлдан барып, дөрөҫ финалға килеп сыҡһаң ҡәнәғәтлек тояһың. Хатта ҡайһы берҙә репетиция мәлендә лә еңеүсе булып килеп сығам. Ә наградаларға мин фәлсәфәүи ҡарайым. Күрһәләр, рәхмәтлемен. Күрмәһәләр, тимәк, ваҡытым етмәгән. Мин бары эшләйем. Эшләгәндә кәйефем булырға тейеш. Күңелемде нимәлер ҡырһа, башҡалар һымаҡ онота алмайым. Миңә мотлаҡ аҙағына тиклем төпсөнөп, аңлап, тынысланып бөтөп, артабан китергә кәрәк. Шундай тынғыһыҙ бер йәнмен инде. Репетиция мәлендә режиссер иҫкәрмә белдермәһә, миңә ҡыйын, барып һорап булһа ла алам. Сөнки артабан китергә кәрәк. Бер урында оҙаҡ тора алмайым. Эш мәлендә режиссерҙар менән бәхәсләшеп киткән саҡтарым да була. Миңә башҡаса ҡыҙыҡ та түгел. Хатта ролдәремә лә хас был. Ябай тормошта ла шундаймын. Тыныс тормош яҡлы түгелмен. Өйҙә йыш ремонт яһарға, кәрәкмәгән әйберҙәрҙе даими рәүештә ташлап тороға әүәҫләнгәнмен.\nМинең девизым шул: эшләргә кәрәк! Сәхнә арты тормошона иғтибар итмәҫкә, ғәйбәт һөйләмәҫкә. Кемгәлер аламалыҡ ҡылһам, яңылышһам, берәүҙе алдаһам, йәки аңлы рәүештә рәнйетһәм ролдәремде сәхнәгә сығара алмаҫмын кеүек. Бысраҡ күңел менән нисек сафтан-саф Саулены уйнай алам мин?!. Үҙ юлыңдан лайыҡлы барырға кәрәк. Һәм һинең лайыҡлылығың ролдәреңдә лә сағыласаҡ. Сәхнәнән барыһы ла күренә бит ул: актерҙың интеллектуаль кимәле лә, тормошта ниндәй кеше булыуы ла. Шуға ла Хоҙайҙан яҡындарыма хыянат итерлек, миңә ышанған кешеләрҙең йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтерерлек шарттарға ҡуймаһын ине тип һорайым. Ролдәрем менән кешеләрҙе уйландырырға, уларҙың йөрәгендә үҙ урынымды табырға теләйем. Милләтемдең лайыҡлы ҡыҙы, театр донъяһының бер шәхесе булырға яҙһын тим.\n– Маҡсаттарыңа, һис шикһеҙ, өлгәшә бараһың! Афарин, Римма! Тағы ла үҙенсәлеклерәк ролдәр, тәрәнерәк кисерештәр һым яңынан-яңы балҡыштар һиңә!


11 сентября 2017 — 15:51 ГТРК «Башкортостан»\nФлоридаға килеп еткән “Ирма” исемле көслө ғәрәсәт 3 кешенең ғүмерен өҙгән, урындағы халыҡтың 120 меңе ваҡытлыса нығытмаға йәшеренгән, тағы ла алты миллионы эвакуацияға мохтаж. Дауылдың көсө кәмей төшһә лә, һаман да ҡурҡыныс менән янай. Уның тиҙлеге секундына 50 метрҙан аша. Ил президенты Дональд Трам Флорида штатының бөтә майҙанын “стихиялы бәлә-ҡаза зонаһы” тип иғлан иткән.\nӘ Мексикала ер тетрәү һөҙөмтәһендә кәмендә 90 кеше һәләк булған, тип хәбәр итәләр. 8,2 балл тәшкил иткән тетрәнеүҙең үҙәге Оахака штатына тура килгән. Унда шәхси йорттар ғына түгел, йәмәғәт урындары ла емерелгән. Был Мексиканың яңы тарихында иң көслө ер тетрәүе булып тора.\nКисә Рәсәйҙә берҙәм һайлау көнө үтте. 16 субъектта губернатор, ә Мәскәү һәм башҡа ҡалаларҙа яңы муниципаль депутаттарын һайланылар. Был һайлауҙарҙың яңылығы “электрон йәшниктәрӘ ҡулланыу. Улар тауыштарҙы һанау эшен тиҙәйтә. Донъяның 12 иленән белгестәр тауыш биреү процедураһын күҙәтте.