Нефтекамск. Официальный сайт администрации городского округа - Иң әүҙем түңәрәксе - Яңылыҡтар\nИң әүҙем түңәрәксе\nБалалар һәм үҫмерҙәр ижадын үҫтереү үҙәге ижади йолаларға бай. Шундай матур сараларҙың береһе булып уҡыу йылы аҙағында әүҙем тамаша миҙгелендә уңышлы эшләүсе түңәрәктәр эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһау һәм “Иң әүҙем түңәрәксе”не билдәләү концерты тора.\nБыйыл да үҙәк был йоланан ситтә ҡалманы. Ижади йомғаҡлау концерттары менән, Балалар һәм үҫмерҙәр үҙәгенең бөтә коллективтары ла апрель-май дауамында сығыш яһаны.\nӘ инде 15 май көтөп алынған йомғаҡлау бәйгеһе – “2013 йыл түңәрәксеһе” конкурсы үтте. Бәйгелә 5 конкурсант – Балалар һәм үҫмерҙәр ижадын үҫтереү үҙәгенең төрлө түңәрәктәрендә шөғлләнеүселәр ҡатнашты.\nКонкурс һәр яҡлап та ижади һәм ентекле уйланылып, һәр бәйгесенең һәләтен бар тулылығы менән асып бирә алды. Конкурсанттар 4 тур үтте. Әйтергә кәрәк, турҙар йөкмәткеһе ҡалабыҙҙың 50 йыллыҡ юбилейына һәм пионер ойошмаһы булдырылыуға 95 йыл тулыуға арналғайны. Бәйгелә ҡатнашыусылар – Айгөл Ғәрифуллина, Кирилл Григорьев, Маргарита Орлова, Диана Дианшина һәм Рәлинә Солтановалар – бар турҙарҙы ла лайыҡлы үтте, юғары кимәлдә, ҙур башҡарыу оҫталығы менән сығыш яһаны.\nШулай ҙа, бәйге булғас, еңеүсене билдәләмәй булмай. Иң юғары балл йыйып, “2013 йыл түңәрәксеһе” исеменә Балалар һәм үҫмерҙәр ижадын үҫтереү үҙәгенең “Виват” театраль түңәрәгендәҡатнашыусы, ҡалабыҙҙа инде танылыу яулаусы Кирилл Григорьев лайыҡ булды. Уға символик еңеүсе тажы һәм иҫтәлекле бүләк тапшырылды.\nКонкурста ҡатнашыусыларҙың береһе лә ситтә ҡалманы. Һәр береһенә ҡиммәтле сертификаттар тапшырылды. Сара тамашасыларҙа матур тәьҫораттар ҡалдырып, күптәрҙе яңы ижади бейеклектәргә әйҙәне.\nЗилә Аҙнабаева, жюри ағзаһы.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - НИ ӨСӨН "ӨФӨ" ТИП АТАЛА? АТАМАНЫҢ КИЛЕП СЫҒЫШЫНА ТАҒЫ БЕР АҢЛАТМА - 2016 - Мәҡәләләр\nӨфө... Халҡыбыҙҙың күңеленә уйылған билгеле лә, серле лә атама. Ул - ил-йортобоҙҙоң, Башҡортостаныбыҙҙың баш ҡалаһының атамаһы. Йәмле һыу буйҙарында, сағыу сағылда балҡыған был ҡала беҙ яратҡан йырҙарҙа данлана. "Матур Өфөм минең, нурлы Өфөм; яҡты Өфөм минең, алтын Өфөм; гүзәл Өфөм минең, ғәзиз Өфөм" тип шағир рухлана, "Күргән һайын һине шатланам, ҡайҙа барһам, һиңә ашҡынам", тип йөрәк хистәрен тирбәлдерә. Йылы хис-тойғо халыҡ йырында ла белдерелә: "Өфө ҡайҙа, Өфө ҡайҙа, Өфө Урал яғында, ҡоштар булып осор инем, бик һағынған сағымда". Йәшәргә дәрт-ҡөҙрәт тә, ижадҡа илһам, күтәренке рух та бирә мәшһүр Өфө.\nКөньяҡ Уралдың археологияһы, этнографияһы, тарихы тураһында хеҙмәттәр яҙған күренекле урыҫ тарихсыһы Петр Иванович Рычковтың (1712-1777) мәғлүмәттәренән күренеүенсә, Өфө, ҡәлғә булараҡ, Ҡаҙан ханлығы тар-мар ителгәндән һуң (1552), йәғни 1554 йылда барлыҡҡа килгән. Бығаса нығытма ошондағы тау исеме менән Тыратау (Торатау) тип йөрөтөлгән, тиҙәр. Һис шикһеҙ, бығаса ла әллә ҡасан ҡәлғә, ҡала булған.\nВ. Путенихин иhә Уфа тигән фекерҙә. Ҡаласыҡ имән менән уратып алынғанлыҡтан, башҡорттар уны "Имән ҡала" тип тә атаған. Ҡала итеп иһә Өфө 1586 йылдан ғына иҫәпләнә. Мәгәр П.И. Рычковтың уйлауынса, Өфө атамаһы яңынан бирелмәгән, Башҡортостан Рәсәй дәүләтенә ингәндән байтаҡ элек үк булған әүәлге ҡала-нығытманың исеме тергеҙелгән генә. Урыҫ документтарында Өфө атамаһы XVI быуат башында уҡ сағылыш тапҡан, Иван III менән һөйләшеү өсөн Ҡаҙан ханының "уфимский кенәз"ен Мәскәүгә ебәреүе телгә алынған.\nӨфө һүҙенең килеп сығышы тураһында фараздар, аңлатмалар байтаҡ. Риүәйәттә һөйләнеүенсә, бер күсеп килеүсе ҡаласыҡҡа ҡарай Ағиҙелдең текә ярын менгәндә арып-талып "Уф!" тигән һәм, йәнәһе, шул ымлыҡтан Өфө (Уфа) хасил булған. Ләкин был һүҙҙең сығышына һәм ауыр хис-тойғонан әйтелгән уф, уф-ф-ф ымлығынан тыш, өф булыу, өф итеү һүҙҙәре лә бар. Мәгәр уларҙың да Өфө атамаһы менән мәғәнәүи бәйләнеше юҡ.\nТопонимиканы өйрәнеүселәр, тарихсылар, телселәр Өфө атамаһының нөсхә үрнәген төрки, фин-уғыр телдәренән ныҡышмалы эҙләне. Байтаҡ уй-фараздар "Башҡорт АССР-ының топонимдар һүҙлеге" йыйынтығында (1980) сағылдырылған: Өфө атамаһы башҡорт ырыуы башлығы Әфтәбей исеменән (Ғ. Вилданов, 1930); уфа "ағастан яңы һалынған йорт" тигән венгр һүҙенән (М.В. Лоссиевский, 1883); уфа "ҡара һыу" тигән башҡорт һүҙенән (В.И. Филоненко, 1957); ире "йылға"ны аңлатҡан балтика халыҡтары һүҙенән (Ф.И. Гордеев, 1967); ар "һыу" төшөнсәһен белдергән боронғо иран һүҙенән (М.Т. Мөьминов, 1969); өпәй башҡорт этнонимынан (А. Камалов, С. Ҡасимов, 1967). Был аңлатмалар ныҡлы дәлилһеҙ күҙәмәгә ҡоролған ҡараш ҡыналыр, тип уйлайым.\nӨфө атамаһының мәғәнә айышын асмаған башҡа фараз итеүҙәрҙе лә ҡарап үтәйек. Йәнәһе, Балтика ырыуҙарының береһе ҡасандыр Мәскәүҙән көнбайыштараҡ көн иткән, Өфө исеме литва һәм латыш телдәрендәге упэ -"йылға" һүҙенән килеп сыҡҡан. Башҡорт ырыуы Өпәй исемен бүлеп, Пермь фин-уғырҙарының юва һүҙенән килеп сығышына ла ишаралайҙар: ю - "йылға", ва - "һыу".\nФилология фәндәре докторы А.К.Матвеев Өфө һүҙенең тәүсығанағын иран телдәрендә эҙләүҙең ҡыҙыҡлы икәнен белдерә. Уның яҙыуынса, борон Көньяҡ Уралда йәшәгән скиф-сармат ырыуҙары телендә ап - "һыу" һүҙе булған. Ул хәҙер тажик телендә об - "һыу" рәүешендә һаҡланған. Бәлки, йәнә Обь йылғаһы атамаһында ла күренәлер. Боронғо скифтарҙың нәҫеле осетиндарҙың телендә ап "аф"ҡа һәм "ах"ҡа күскән һәм Ираф йылғаһы (Осетин һыуы) исемендә әле лә яңғырай. А.К. Матвеевтың фараз итеүенсә, хәҙерге Урал атамаһына Арал йәки Орал тауының боронғо рәүеше тәү сығанаҡ булған икән, иран һүҙе "аф"тың йәки "оф"тың беҙҙең заманға Өфө (Уфа) рәүешендә килеп етеүе, моғайын, ғәжәп түгелдер. Мәгәр ҡайһы халыҡ а өнөн у өнө иткәндер? Бәлки, боронғо болғарҙарҙыр. Ф өнөнә килгәндә, ул иран телдәренә ғәҙәти.\nА.Н. Сергеев 1876 йылда ҡала исемдәренең килеп сығышын аңлатҡан яҙмаһында Өфө атамаһын башҡорт һүҙе уба (ҡалҡыу ер) менән сағыштыра. Убаға ауаздаш исемдәр алтай ғаиләһенә ҡараған башҡа телдәрҙә лә бар. Йәнә Өфөнөң башҡорт диалекттарында Өфө, Өпө рәүешендә әйтелеүен миҫалға килтереп, атаманың уба һүҙенән килеп сығыу ихтималлығын фараз ҡылалар. Мәгәр шуны ла онотмайыҡ, төп башҡорт һүҙҙәрендә х һәм ф өндәре бөтөнләй юҡ.\nХәҙер әлегесә Уралдың географик атамалары һүҙлектәрендә лә, башҡа ғилми хеҙмәттәрҙә лә әйтелмәгән Өфө һүҙенең килеп сығышының ысынбарлыҡҡа яҡын яңы аңлатмаһын яҡтыртайыҡ. Башҡорт дәүләт университетының филология факультетында Баймаҡ ерендә тыуып үҫкән Данил Ҡаһарманов менән бергә уҡыныҡ. Педучилище тамамлаған, мәктәптә уҡытҡан, армияла хеҙмәт итеп ҡайтҡан егеттәрбеҙ. Данил иһә Венгрияла хеҙмәт иткән, унда венгрҙар, венгр ҡыҙы менән дуҫлашҡан. Тыуған иле Башҡортостан тураһында һөйләгән, уның баш ҡалаһы Өфө булыуын әйткән. Венгрҙарҙан иһә кемдер Өфөнөң венгр һүҙе өвез икәнен белдергән.\nМин Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Республика китапханаһынан венгр-рус һүҙлеген алып ҡараным. Унда ovezni (-ett-zen) опоясывать (опоясать; roruivenni) окружать, тип аҡҡа ҡара менән яҙылған. Тимәк, венгр һүҙе өвез башҡортса урап, әйләндереп алынған тигәнде аңлата. Һәр ҡайһыбыҙға билдәле булғанса, Өфө ҡалаһы Ҡариҙел һәм Дим йылғаларының Ағиҙелгә ҡушылған ерендә урынлашҡан. Өфө ҡалаһының картаһына күҙ һалһаҡ, Өфөнөң өс яҡтан Ағиҙел һәм Ҡариҙел (Уфа) менән уратып алынғанын күрербеҙ.\nВенгр теле фин-уғыр телдәре ғаиләһенә ҡарай. Олуғ ғалим Жәлил Кейекбаев яҙыуынса, Дунай йылғаһы үҙәндәрендә йәшәгән хәҙерге венгрҙар бик боронғо замандарҙа Көньяҡ Уралда һәм Ағиҙел - Кама буйҙарында йәшәгән.\nШул да мәғлүм: әлеге Венгрия еренә венгр-һунғар йәғни мадьяр ырыуҙары IX быуат аҙағында барып урынлашҡан, улар менән бергә ҡайһы бер башҡорт ҡәүем-ҡәрҙәштәребеҙ ҙә күсенгән. Венгрҙарҙың нәҫелдәре Башҡорт илендә лә тороп ҡалған. Улар башҡорттар менән тығыҙ аралашҡан, башҡортлашҡан. Яйыҡ буйында Мадьяр исемле ҡәрҙәштәребеҙ ҙә бар. Венгр һәм башҡорт халыҡ ижадында уртаҡ әкиәттәр, телдәрендә дөйөм һүҙҙәр байтаҡ. Башҡортостанда венгрса аталған ер-һыу, ауыл атамалары ла осрай. Венгр телсеһе В. Проле Өфө губернаһына килеп, башҡорт теле буйынса мәғлүмәттәр йыйған һәм башҡорт телен фәнни яҡтан өйрәнгән. Ул "Башҡорт нельф" ("Башҡорт теле") тигән китап яҙған, венгрса-башҡортса һүҙлексә лә төҙөгән һәм бер йыйынтыҡ булып 1904 йылда Будапештта баҫылған. Һүҙлексәлә һөйләү телендә киң ҡулланылған венгр һүҙҙәренең башҡортсаға ярашлылары бирелгән.\nЙомғаҡлап шуны әйтәйек, Өфө һүҙенең венгр һүҙе өвез менән мәғәнәүи йәһәттән ярашлы булыуына бер ниндәй ҙә шик юҡ.\nЯҙылған: 04.04.16 | Ҡаралған: 1257


Латвия башҡорттары Ригала Еңеү көнөн байрам итеүҙә ҡатнашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЛатвия башҡорттары Ригала Еңеү көнөн байрам итеүҙә ҡатнашты\n15:51, 12 мая 2014 Йәмғиәт\nРигала Еңеү көнөндә һуғыш ветерандарын ҡотланылар, бында күмәк кеше ҡатнашлығында масштаблы саралар уҙҙы. Латвияла РФ Илселеге Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары өсөн тантаналы ҡабул итеү ойошторҙо. Конгрестар Йорто эргәһендә хәрби атрибутика һәм «ялан кухняһы» менән палаткалар ҡаласығы йыһазландырылды. Ветерандарҙы һыйлағандан һуң уларҙы Конгрестар Йортоноң концерт залына саҡырҙылар, сәхнәлә Лев Лещенко сығыш яһаны. Сарала 1000-дән ашыу кеше – ветерандар һәм уларҙы оҙатып йөрөүсе кешеләр, Латвияла РФ Илселеге һәм Мәскәү Йорто хеҙмәткәрҙәре, бер нисә ил дипломаттары, Латвияның төрлө ҡалаларынан ҡунаҡтар ҡатнашты.\nЕңеү көнөн байрам итеүҙә Ригала яугир-ҡотҡарыусы һәйкәле янында 150 меңдән ашыу кеше булды. Иртә менән унда рәсми тантаналы саралар уҙҙы: Рәсәй Илселеге, Белоруссия Илселеге һәм Ҡаҙағстан Илселеге ҡатнашыуы менән сәскәләр һалыу. Артабан Рига мэры Нил Ушаков, Рига Думаһы депутаттары һәм йәмәғәт ойошмалары, ҡала эшҡыуарҙары сәскәләр һалды. «Салауат Юлаев» Балтия халыҡ-ара үҙәге бөтә сараларҙа ла әүҙем ҡатнашты.\nҮҙәк етәксеһе, Латвияла ЮНЕСКО эштәре буйынса БР комитеты вәкиле Рина Хәмитова Риганың Еңеү көнөнә арналған рәсми сараларҙа ҡатнашты, Латвияла РФ Илселегенән һәм Мәскәү Йортонан байрам сараларында һуғыш ветерандарының ҡатнашыуын ойошторҙо. Йырсы һәм музыкант, Латвияла башҡорт диаспораһының «БАЛ» ансамбле етәксеһе Артур Закиров яугир-ҡотҡарыусы һәйкәле эргәһендәге ҙур концертта хәрби йырҙар башҡарҙы.\nТеги: еңеү көнө,төбәктәрҙә башҡорттар


Башҡортостан Диниә назараты рәйесе урынбаҫары Айнур Арыҫланов та эшҡыуарҙың һүҙен ҡеүәтләне һәм: «Балалар—беҙҙең киләсәгебеҙ. Уларға дөрөҫ йүнәлеш бирһәк, дин юлында тәрбиәләһәк, насар юлға баҫмаҫ, наркоман, эскесе булмаҫ. Халҡыбыҙҙың баланы баштан тәрбиәлә, тигән аҫыл әйтеме лә бар. Күптәр 2 йәшлек бала сүрә ятлай аламы тип ҡыҙыҡһынды. Өйрәтһәң ятлай. Конкурсанттар араһында 3 йәшлектәр бихисап, үҫмерҙәр ҙә етерлек. «Фатиха», «Ихлас» кеүек ҡыҫҡа сүрәләрҙән алып, оҙон Ҡөръән аяттарын да килештереп ятлайҙар. Был бик хуп, бик мәслихәт»,—тип өҫтәне.\n«Ихлас» мәсетендә үткән конкурста Сибай ҡалаһынан 5 йәшлек Мәҙинә Ҡадаева (һүрәттә) ҡатнашты. Атаһы менән мәсеткә йөрөгән Мәҙинә жюриларға «Аятел-Көрси»не, бер нисә сүрә ятлап ишеттерҙе. Мәктәпкәсә йәштәге балалар араһында уңышлы сығыш яһаусы ҡыҙ конкурстың Почет грамотаһына, бүләк сертификатына лайыҡ булды.


Мексиканан халыҡ-ара эксперт Өфөләге һайлау участкаларының эшен баһаланы\n18 Март 2018, 21:16\nӨфөлә «Һайлауҙар-2018» йәмәғәт матбуғат үҙәгендә 18 мартта Мексиканан халыҡ-ара эксперт, Мехико ҡалаһының конгресс башлығы аппараты етәксеһе Рауль Торрэс булды. Журналистар менән әңгәмәлә ул республиканың баш ҡалаһындағы биш һайлау участкаһында булғанын хәбәр итте.\n«Участкаларға йәш кешеләрҙең, балалары менән ата-әсәләрҙең, пенсионерҙарҙың тауыш бирергә килгәнен күрҙем. Бер ниндәй ҡағиҙә боҙоу асыҡланманы. Бөтәһе лә һәйбәт. Тик һауа торошо ғына бер аҙ кәйефте боҙҙо», — тине халыҡ-ара эксперт.\nРәсәйҙәге һайлауҙар Мексикалағынан нимәһе менән айырыла тигән һорауға ул техник өлкәне билдәләне.\n«Һеҙҙә тауыштарҙы һанаған электрон машиналар (КОИБ – һайлауҙарҙа һайлаусыларҙың тауыштарын иҫәпләү өсөн электрон ҡоролма) бар. Улар тиҙ генә тауыштарҙы һанай һәм шуның менән һайлауҙарҙың асыҡлығын тәьмин итә».


БР Халыҡтар дуҫлығы йорто Хакасияла халыҡ-ара форумда ҡатнашты // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБР Халыҡтар дуҫлығы йорто Хакасияла халыҡ-ара форумда ҡатнашты\n10:39, 8 июля 2014 Мәҙәниәт\nХакасия Республикаһының баш ҡалаһында Абаканда «Социаль-мәҙәни үҫеш байлығы булараҡ, тарихи-мәҙәни мираҫ» IV Халыҡ-ара мәҙәни-туристик форум үтте.\nБашҡортостандан халыҡ-ара форумда республиканың Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры Азат Ибраһимов ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Форумда ул төбәктәрҙә тарихи-мәҙәни туризмды үҫтереү менән бәйле мәсьәләләрҙе тикшереүҙә әүҙем ҡатнашты, БР Халыҡтар дуҫлығы йортоноң «Сәнғәт – балаларға» мәҙәни-мәғрифәтселек проектына республика етәкселегенең ярҙамы тураһында һөйләне.\n— Башҡортостандың Халыҡтар дуҫлығы йорто үҙенең филиалдарын – тарихи-мәҙәни үҙәктәрен ваҡиғалы туризм сараларына йәлеп итеү мөмкинлектәрен ентекләп өйрәнә, — тип хәбәр итте Азат Ибраһимов.\nФорум сиктәрендә Азат Ибраһимов Хакасия Республикаһының милли һәм территориаль сәйәсәт министры Дмитрий Тодышев менән осрашты. Яҡтар ике төбәктә йәшәгән халыҡтарҙың мәҙәниәтен, телен һаҡлау һәм өйрәнеү, ижтимағи милли-мәҙәни үҙәктәр эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса мәғлүмәт менән уртаҡлашты.\nХалыҡ-ара мәҙәни-туристик форумдың төп пленар ултырышы «Тормош мәҙәниәте һәм сифаты» темаһына үтте. Халыҡ-ара сара сиктәрендә ҡунаҡтар Хакасияның йолалары, тәбиғи һәм мәҙәни мираҫы менән танышты, «Евразия – ваҡыт һәм тормош киңлеге» халыҡ-ара күргәҙмә проекты презентацияһын ҡараны.\nТеги: мәҙәни-туристик форум,ваҡиғалы туризм


Баш ҡала мәсеттәрендә лә изге күңеллеләр - Рамаҙан айын ғорур үткәреүселәр тәбрикләнде\nИман йорттарынан халыҡ көн дауамында өҙөлмәне. Намаҙ уҡыу, хәйер-саҙаҡа таратыуҙан тыш, Ураҙа Ғәйетендә мул һыйлы өҫтәлдәр ҙә әҙерләнә.\nХәйруллиндарҙың ҙур ғаиләһе төшкө табынға әҙерләнә. Өҫтәл түренә Ураҙа ғәйетенә салынған ҡорбан итенән тәмле былау ҡуйыласаҡ. Рамаҙан айы һынауын ғаиләлә барыһы ла тиерлек үткән. Кескәй малайҙар Салауат менән Сөләймән дә Ҡөрьән аяттарын яттан белә.\nУраҙа Ғәйетендә табын мул булырға тейеш. Был ғаилә бәхете, именлеге билдәһе. Иман юлында бигерәк тә күрше-күлән менән яҡшы мөнәсәбәттә булырға кәрәк. Туғанлыҡ, татыулыҡ төшөнсәләрен оноторға ярамай.\nИман йортонда ла милләттәргә бүленеш юҡ. Башҡортостандың мөһим рухи һәм мәҙәни байлығы - дингә тигеҙ ҡараш булдырылған. Мосолмандар бар ерҙә лә бергә һәм берҙәм. Ураҙа байрамы иртәһен Ләлә мәсетендә ҡаршылаусылар күп булды. Вәғәз, Ҡөръәндең аят-доғаларын тыңларға меңдәрсә кеше килде.\nУраҙа тотоуҙың мәғәнәһе, файҙаһы ҙур. Аш-һыуҙан тыйылыу - бер, иң мөһиме - насар уйҙарҙан арыныу. Был һынауҙарҙы үтергә мөмкин. Бигерәк тә, быйылғы Ураҙа Ғәйете еңел үтте, ти мосолмандар.\nӘ бына ғаилә менән бергә Ураҙа тотоуы күпкә еңелерәк,- ти Әнисә Миңлеәхмәтова. Бер береңә ярҙам итәһең. Оло ҡыҙы Гүзәл бер ай дауамында көндөҙ ашау һәм эсеүҙән баш тартһа, ҡатын эҫе көндәрҙә Ураҙаны бер аҙға туҡтатып торған.\nРамаҙан айында башҡарылған һәр изге эшкә кәмендә ун тапҡыр сауап яҙылһа, Ураҙа тотоу мосолмандарға күңел тыныслығы, рух ныҡлығы өҫтәй.\nБаш ҡала иман йорттары халыҡ менән тулы ине. Респубиканың башҡа төбәктәренән килеүселәр күп булды. Иҫәнлеккә, һаулыҡҡа доғалар уҡылды, хәйер-саҙаҡалар таратылды. «Ғофран» мәсетенә йыйылыусылар бер-береһе менән аралашып ҡына ҡалманы, былауҙан да ауыҙ итте. Изге байрамда көр күңел, күтәренке кәйефтән тыш, өҫтәлдә аҙыҡтың мул булыуы мотлаҡ.\nУраҙаның тәрбиәүи көсө баһалап бөткөһөҙ. Рамаҙан айында сабырлыҡҡа, миһырбанлыҡҡа өйрәнәһең. Ә инде изгелек ҡылыу, кешеләргә ҡарата яҡшы мөнәсәбәттә булыу, мохтаждарға ярҙам итеү дини байрамдарҙа ғына түгел, көн һайын башҡарылырға тейеш.


17 Сентябрь , 19:59\nТуған телеңдә өндәшһәләр, ҡалай күңел күтәрелә икән дә! Хаҡлы әсәһе, башҡорт ҡыҙына өйләнер кәрәк.\n- Эйе, әсәй, Мәскәүҙәмен. Хәҙер осабыҙ. Юҡ, юҡ, ҡаршылап йөрөмә. Рәсми осрашыуҙан һуң үҙем ҡайтырмын, һалмаңды ғына бешереп ҡуйһаң. Ярай, шылтыратырмын.\nБер нисә сәғәттән ул өйҙә буласаҡ. Өйҙә. Һм. Был һүҙҙе әйтеүе түгел, уйлауы ла икенсе хатта. Күптән булғаны юҡ тыуған яҡтарҙа. Затлы костюмдағы урта йәштәрҙәге әфәнде самолет иллюминаторына ҡарап уйға ҡалды. Сит ерҙәрҙә солтан булып йөрөү еткәндер инде. Үҫтергән тыуған тупрағына рәхмәт йөҙөнән ҙур проект менән ҡайтып бара ул хәҙер. Әсәһе лә көтә. Өйләнергә ваҡыт, яңғыҙлыҡ бер Хоҙайға ғына килешә, улым, ҡайт бында, тип йыш әйтә башланы һуңғы арала. Берҙән-бер улына башҡорт ҡыҙҙарын ҡоҙалап бер була. Эше буйынса Алыҫ Көнсығышта теркәлеп, Ҡытайҙа йәшәгән улы янына барыбер күсенмәне. Өфөлә ҡалды.\nӨфө... Нисек ҡаршы алыр уны тыуған ҡалаһы? Ҡасандыр ҡасып тигәндәй сығып киткәнен ғәфү итерме? Ҡабул итерме? Ҡапыл хәтер төпкөлөндәге бер яҡты нур гөлп итеп ҡалды. Сәскә? Онотолмай, шул...\n... Ул уны Сәскә тип йөрөттө. Филолог ҡыҙҙар, Эльмираның курсташ әхирәттәре, төҙәтеп бер була ине, Сәскә түгел, Сәскәм була, тип. Ә ул һаман да "Сәскә" тип кенә өндәште. Эйәлек ялғауын, был филологик терминды ул, техникум студенты, белә ине. Тик баштан-аяҡ балҡып торған ҡыҙҙы үҙенеке генә итеп өндәшергә ҡыйыулығы етмәне. Сәскә кеүек ине ул. Шаян, алсаҡ. Уның янында һәр ваҡыт кеше күп. Уны бөтәһе лә ярата, ул һәр береһенә матур һүҙ таба белә. Ҙур йәшкелт-һоро күҙҙәре кешеләргә яратып ҡарай. Көлөп ебәрһә инде, бар тирә-яҡ балҡый кеүек. Уға ҡарап йылмаймағандар һирәк. Егетте лә ул үҙенең яҡтылығы менән үҙгәртте, байытты.\nИң тәүҙә Ғәлимдең әсәһе аптыраны. Сығырылыш кисәһенән бирле шкафта элеүле торған костюмын алып кейгән улына һоҡланып торҙо ла: "Эй, костюм кейеп кенә йөрөй торған эштә эшләһәң ине ул, улым!"- тип ҡуйҙы. "Ҡайҙа инде, төҙөлөштә эшләйәсәкмен бит, әсәй!" - тип ҡул һелтәне техник-архитектор һөнәренә уҡып йөрөгән студент. Костюм кейеп ул Сәскә янына театрға ашыға ине. Юҡһа, үткәнендә джинсы менән кеды кейеп килгән егетте кире бороп алып ҡайтып киткәйне. "Театрға бындай ҡиәфәттә йөрөмәйҙәр!" - тине Сәскә.\nУл хыялланырға өйрәтте. "Нисек инде бер хыялың да юҡ?" тип аптыраны бер көндө. "Нууу..." тип һуҙҙы егет һәм ҡыҙҙың ҡапыл етдиләнеп китеүен абайлап: "Әсәйемде матур итеп ҡарағым килә. Ул мине яңғыҙы үҫтерҙе", - тип күңеленең иң төпкөлөндә ятҡан, әле хатта үҙенә үҙе әйтмәгән уйҙарын ярып һалды. Һуңынан уңайһыҙланып ҡына әйтелгән ошо ябай һүҙҙәр уның тормош маҡсатына әйләнде. "Исемең Ғәлим бит, тимәк, уҡырға тейешһең!" тине бит Сәскә лә.\nУлар ҡапыл ғына айырылышты. Йәштәрсә, йүләрҙәрсә. Егет көнләште лә һаҡһыҙ һүҙҙәр әйтелде. Ҡыҙ үпкәләне лә ғәфү итмәне. Егет Сәскә янына ҡабат барманы, ҡыҙ башҡаса юлына сыҡманы. Береһе артыҡ тәкәббер, икенсеһе артыҡ ғорур ине. Һуңынан, Сәскә янында уралған башҡаларҙы күрмәҫ өсөн генә ситкә сығып китте. Бөтөн ярһыуын эшкә екте, егәрле, отҡор егетте күрҙеләр, үҫтерҙеләр. Уҡыны, Алыҫ Көнсығышта ҡытай телен дә өйрәнергә тура килде һәм бына ул хәҙер ниндәй: халыҡ-ара кимәлдәге сит ил компанияһы хеҙмәткәре, билдәле архитектор. Әсәһенә матур тормош, ҙур донъя күрһәтте. Йыл да сәйәхәт ойоштора, янына саҡырып ала. Ә Сәскә онотолманы. Ун биш йылдан артыҡ ваҡыт үтһә лә йөрәктәге уның урынын берәү ҙә яулай алманы.\n...- Һеҙгә берәй нимә кәрәкмәйме?\nСтюардесса башҡортса өндәшкәнгә Ғәлим тертләп китте тәүҙә.\n- Осош алдынан телефондан әсәйегеҙ менән һөйләшкәнегеҙҙе ишеттем, - тип йылмайҙы ҡыҙ.\n- Рәхмәт! Сәй, мөмкин булһа, һөтләп.\nҒәлимде һәм уның делегацияһын аэропортта уҡ ҡаршы алдылар. Водитель менән инглиз телендә һөйләшкән йәш кенә тәржемәсе ҡыҙ килешеүҙәр алып барыласаҡ ҡунаҡханаға оҙатты. Алыҫ юлдан һуң бер аҙ ял итеп алғас, Ҡытай вәкилдәре кәңәшмә залына үтте. Бында уларҙы, ғәҙәттәгесә, олпат-олпат ағайҙар һәм журналистар ҡаршы алды. Ғәлим иң тәүҙә төп башҡорт архитекторы менән ҡуш ҡуллап күреште лә:\n- Переводчик не нужен. Могу сам перевести моим китайским коллегам. Әгәр кәрәкһә, башҡортсанан да.\nҒәлимдең ошо һуңғы һүҙҙәре залдағыларҙы шаҡ ҡатырҙы. Ах та ух килделәр, танышырға, белешергә ашыҡтылар. Белмәгәндәре лә вата-емерә башҡортса һүҙ ҡушырға тырышты. Уңарсы баяғы тәржемәсе ҡыҙ ҡыҫылды:\n- Беҙ шулай ҙа ҡытай теленә тәржемәсе әҙерләгәйнек. Таныш булығыҙ - Йосопова Эльмира Риф ҡыҙы.\nБыл ваҡытта ниндәйҙер күренекле бер хужаның ҡулын ҡыҫып торған Ғәлим ҡатты ла ҡалды. Үҙ ҡолаҡтарына үҙе ышанманы. Булыуы мөмкинме был хәлдең? Бер үк исем-фамилиялы, хатта атаһының исеме тап килгән тулы аҙаштар бармы Өфөлә? Үҙ хыялын үҙе өркөтөргә ҡурҡып, һаҡ ҡына әйләнеп баҫты. Был ул ине. Үҙгәргән, тағы ла матурайған, әммә һаман шулай уҡ балҡып торған филология факультеты студенткаһы Йосопова Эльмира. Сәскә.\n"Йосопова? Тимәк, кейәүгә сыҡмаған? Ҡытай телен өйрәнгән? Ҡайҙан белгән?" Уйҙар йәшен тиҙлегендә береһен-береһе алмаштырҙы. Килешеүҙә ҡатнашыр өсөн Ғәлимгә барлыҡ ихтыяр көсөн тупларға тура килде. Башҡортостанға сәйәхәт ҡытайҙар өсөн формаль ғына булһа ла, инвесторҙар һәр ваҡ-төйәккә иғтибар итте. Ғәлим һынай йөрөй - Эльмира ярайһы шыма ғына һөйләшә. Эш башланыу менән күҙҙәре балҡып торған студент ҡыҙ юҡҡа сыҡты, тәржемәләүгә етди эшлекле ханым ҡушылды. Һөйләшеүҙәр артабан төҙөлөш барасаҡ майҙанда, һуңынан тағы бер нисә объектта дауам итте. Ғәлим тыуған ҡалаһын таныны ла, таныманы ла. Өфө үҙгәргән - халыҡ-ара саммитҡа ентекле әҙерләнгән. Ҡасандыр Эльмира менән етәкләшеп үткән һуҡмаҡтар юҡ, сөнки үҙәк өлөштә яңы биналар ҡалҡып сыҡҡан. Ҡытай делегацияһы ултырған миниавтобус бер объекттан икенсеһенә йүнәлгәндә Эльмира гид ролен дә үтәне. Ул әүәлгесә тиҙ арала һәр кемдең иғтибарын яулап алды ла: бер төркөм ҡыйбатлы костюмлы бизнесмендар уның бойороғо буйынса баштарын йә уңға, йә һулға борғолап, Өфө менән танышты.\nКис һуң ғына тәтене уларға был икәүҙән-икәү һөйләшеү. Ҡунаҡхана вестибюлендә башҡаларҙан айырылып тороп ҡалдылар.\n- Бер ҙә үҙгәрмәгәнһең.\nШым ғына көлдө был һүҙҙәргә Эльмира һәм һорап ҡуйҙы:\n- Ә минең ҡытай теле нисек?\n- Яҡшы. Ҡайҙан өйрәндең?\n- Университетта ҡытай телен өйрәтә башлағайнылар. Ҡытайға уҡырға барырға тәҡдим иттеләр, шулай итеп студенттарҙы алмашыу программаһына эләктем дә уҡып ҡайттым. Ә һин?\n- Алыҫ Көнсығышта өйрәндем. Армия хеҙмәтен дә шунда үттем, уҡып сыҡтым. Кейәүгә сыҡманыңмы?\nЭльмира был юлы ла шым ғына баш сайҡаны. Йәй төнөнөң йомшаҡ еле һаҡ ҡына ҡатындың сәстәренә ҡағылды, нәҙек биленә һарылды. Әммә елберләтеп уйнар бер тотам да сәс тапманы - толомдар шыма итеп таралып өҫкә өйөлгән; хатта төп-төҙ булып ҡатып ҡалған кәүҙәгә лә башҡаса ҡағылып иркәләнмәне ел.\n- Эльмира. Ҡасандыр әйтмәгән һүҙҙе әйткем килә. Ғәфү ит... - тынлыҡты боҙҙо Ғәлим.\n- Кәрәкмәй, ҡуй, һөйләмә артығын, Ғәлим. Үткән бөтәһе лә, елгә осҡан.\n- Мин онотманым.\n- Һуңдыр инде, Ғәлим. Һәр нәмәнең үҙ ваҡыты.\n- Бөгөнгө осрашыу бушҡа түгел бит. Был яҙмыш. Башҡортостанға ҡайтыу менән иң беренсе һине күрҙем.\n- Осраҡлыҡ был. Беҙ бит инде икмәктең ҡырҡылған ике телеме, йәбештерер әмәл юҡ. Үҙең дә төҙөүсеһең бит, беләһең, иҫке өйҙөң бүрәнәһенән яңы йорт һалмайҙар.\nУл арала такси килеп туҡтаны һәм Эльмира машина салонына инеп сумды.\nАртабан Эльмира менән Ғәлимдең араһы һалҡын ҡышҡы сыуаҡ көндө хәтерләтте. Ҡояш яҡтырта, ә үҙе һыуыҡ. Эльмира бер нисек тә үҙенә яҡын ебәрмәй, әйтерһең, шаршау менән ҡоролоп, бикләнеп алған. Башҡортостан тәржемәсеһе менән яңғыҙ ҡалып, бер-ике һүҙ менән булһа ла аралашып булмай. Әйткәндәй, штатта тәржемәсе ҡалдырыу ихтыяжын Ғәлим үҙе раҫланы. Ҡытайҙан килгән документтарҙы тәржемәләүҙе тулыһынса Эльмира Рифовнаға йөкмәне. Шулай рәсми өндәшергә тейеш ине ул хәҙер үҙенең тәүге мөхәббәтенә.\nӘ бер көндө тәржемәсе Йосопова эшлекле ҡағыҙҙар араһынан ят бер яҙма тапты: "Иҫке өйҙөң нигеҙенә яңы йорт төҙөп ултыртып була. Иң мөһиме - нигеҙ ныҡлы булһын. Ә беҙҙең нигеҙгә һүҙ тейҙергеһеҙ. Ун биш йыл ваҡыт менән һыналған ул. Эльмира! Сыҡ миңә кейәүгә!"\nИкенсе юлы иртәнсәк эшкә килгән тәржемәсе үҙенең өҫтәлендә ҡыҙыл епте ҡағыҙға йәбештереп эшләнгән сәскә һүрәте тапты. Ябай ғына ептән түгел ине ул. Ҡасандыр студент Эльмира сағыу ҡыҙыл төҫтә матур кофта алып кейгәйне. Салауат Юлаев һәйкәле янындағы майҙанда ниндәйҙер бер йәштәр концерты бара ине ул көндө. Бер заман Эльмира арттан кемдер кейеменән тартҡанға әйләнеп ҡараһа, ҡытай баҙарынан алынған кофта нимәгәлер эләгеп һүрелә башлаған. Һүрелгән ептең осо ҡайҙалыр кешеләр араһына инеп юғалған. Был тиклем уҫал шаяртыу кемдең эше икәнен асыҡлау өсөн дә, кофтаһы артабан һүрелмәһен өсөн дә Эльмира еп артынан китте. Бер аҙҙан ул ҡулына ҡыҙыл ептән йомғаҡ йомарлаған ҡаҡса ғына егет менән ҡапма-ҡаршы осрашты. Еп уның куртка еңендәге замокҡа эләгеп һүрелеп киткән икән дә, егет, епте хужаһына тапшырмаҡ булып, йомарлап кире киткән. Шулай танышҡайны Эльмира менән Ғәлим. Һүрәттәге сәскә тап шул йомғаҡтан эшләнгәйне. Оҙаҡ ҡына ҡарап ултырҙы Эльмира һоҡланғыс ҡул эшенә. Ул саҡта ҡыҙыл йомғаҡты бер ниндәй артыҡ уй уйламай шаяра-көлә Ғәлимгә тотторғайны. Хәҙер иһә, ҡытай телен, мәҙәниәтен өйрәнгәс, белә - ҡыҙыл еп көнсығыш фәләсәфәһендә яҙмыш символы һәм күп кенә йәш парҙар туйҙа ҡыҙыл еп менән бер-береһен бәйләй. "Һин беләһең, - тиелгән ине һүрәттең аҫтындағы яҙыуҙа, - легенда буйынса, ике ғашиҡтың никах сәғәте һуҡһа, Юэлао ҡарт епте тарта башлай. Егет менән ҡыҙҙы бер-береһенә бәйләп торған ҡыҙыл еп ҡыҫҡара бара һәм улар осраша. Ғашиҡтарға ваҡыт та, аралар алыҫлығы ла кәртә була алмай. Беҙҙең ептәр ҙә ҡыҫҡарҙы, Эльмира, беҙ яңынан осраштыҡ. Бергә булайыҡ, өйләнешәйек!"\nБыл бәләкәй генә романтик бүләктәрҙең эффекты тап киреһенсә килеп сыҡты. Эльмира үҙенең ҡабырсағына тағы ла нығыраҡ бикләнде. Ул Ғәлимде ҡыйыуһыҙыраҡ, бер ҡатлыраҡ ихлас йәш егет итеп иҫләй ине. Ҡытай менән Башҡортостан берлектә төҙөгән ҙур проекттың етәксеһе булған Ғәлим Халиҡов иһә бөтөнләй икенсе кеше кеүек. Ул билдәле архитектор, оҫта етәксе һәм ойоштороусы, һәр ваҡыт етди, хеҙмәткәрҙәре менән тыйнаҡ, эш урынында йыйнаҡ. Һыуыҡ ҡатыҡҡа ла өрөп өйрәнгән Эльмираны бындай Ғәлим бер аҙ өркөттө лә, шул уҡ ваҡытта ылыҡтырҙы, магнит кеүек үҙенә тартты. Икеле хистәр ҡамауында ҡалған Эльмира офис коридорҙарына сыҡманы, күренмәне. Иртән килә, кис ҡайта, уныһында ла ҡабалан-ҡарһалан йүгерә-атлай ресепшн янынан үтеп китә лә бүлмәһенә барып еткәнсе туфли үксәләре йөрәге менән бергә туҡ-туҡ килеп секундтар һанай.\nБер мәл Эльмира ҡапыл ғына Ғәлимдән бәләкәй генә иғтибар билдәләре алыуҙан туҡтаны. Тәүҙә, онотҡандыр, тине, ваҡыт юҡтыр, тип аҡланы. Әммә ике, өс көн үтте, аҙна булды. Етенсе ҡатта кабинет биләгән Ғәлим менән өсөнсө ҡатта эшләгән Эльмира бөтөнләй осрашмай башланы. Көндәрҙең йәме китте. Билдәһеҙлектә икенсе йома етте. Эш сәғәте тамамланыуға Эльмира кәйефһеҙ генә йыйынып, ҡайтыуға ыңғайланы. Һуңынан, ҡапыл ниҙер онотоп ҡалған кешеләй, кинәт боролоп кире лифтҡа ташланды, ингәс тә проект етәкселәре биләгән 7-се ҡат төймәһенә баҫты. Башын эйеп уйланып торған ҡыҙ үҙенең кабинеты урынлашҡан 3-сө ҡатта ҡапыл ғына лифт туҡтағас, ҡанға һеңгән ғәҙәт буйынса сығырға ынтылды. Шул саҡ кабинаға килеп ингән затлы костюмлы берәү уны эләктереп алды, кире әйҙәне. Башын күтәреп ҡарамаһа ла, кем икән Эльмира белә ине. Улар тағы осрашты. Осраҡлыҡмы, яҙмышмы? Был минутта лифт кабинаһында ғына түгел, тотош донъяла башҡа берәү ҙә юҡ һымаҡ ине ғашиҡтар өсөн.\n- Мин һине эҙләгәйнем, - тине Ғәлим.\n- Мин дә түҙмәнем, һине эҙләп кире боролдом, - тине Эльмира.\nБер нисә йылдан Өфө үҙәгендә ҡалҡып сыҡҡан бизнес-үҙәк асыу тантанаһына килгән Ҡытай вәкилдәре башҡорт туйында ҡатнашты. Кейәү егете яғынан килгән ҡоҙалар, тип, уларға ла бүләк яптылар, туй ҡотон тараттылар. Аралашыу, аңлашыу ҡыйынлыҡ тыуҙырманы - кейәү менән кәләш тәржемә итеп торҙо. Хәйер, бәхеткә тәржемә кәрәкме инде. Көнсығыш ҡояшылай балҡыған Ғәлимгә ҡараһаң, бөтәһе лә аңлашылып тора ине. Оҙаҡ, бик оҙаҡ көтөп алды ул туй көнөн. Уға Эльмираны өр-яңынан яуларға, үҙен 18-19 йәшлек ярһыу егет түгел, хистәрен йүгәнләп, аҡылға буйһондора белгән ир итеп иҫбатларға, ышандырырға тура килде. Бына шундай ҡәҙерле ул уның сәскәһе.\nТуйҙың иң ҡыҙған мәлендә, ҡытайҙар башҡорт көйөнә бейегән саҡта, кейәү кәләштең ҡолағына эйелде:


Бадминтон — Башҡорт Википедияһы\nБадминтон (ингл. badminton) — спорт төрө. Уйынсылар селтәрҙәр менән бүленгән майҙансыҡтың ҡапма-ҡаршы яғында урынлашалар һәм селтәр аша ракеткалар ярҙамында воландарҙы һуғып дошман яғына ергә төшөрөргә, шул уҡ ваҡытта, киреһенсә, уның үҙ яланына төшмәүе өсөн тырышалар.\nБадминтон. Ир-егеттәр араһында парлы осрашыу\nЯрышта ике уйынсы йәки ике пар уйынсы ҡатнаша (парҙар ҡатнаш булыуы ла мөмкин — ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар).1992 йылдан йәйге Олимпия уйындары программаһына ингән.\n2.2 Ҡылдар һәм уларҙың тартылышы\n3 Уйын майҙансығы\n3.1 Биреү, отош һәм хаталар\n4 Хәҙерге заман бадминтоны\n5 Тиҙлек рекорды\n6 Тыйылған өйрөлтөп биреү\n7 Халыҡ-ара турнирҙар\n«Battledore» — элекке бадминтон (1804 йылдың һүрәте).\nXIX быуатта һиндостанда хеҙмәт иткән инглиз офицерҙары боронғо һинд уйыны пуна менән мауығып китәләр, уны хәҙерге бадминтон прототибы тип иҫәпләргә мөмкин. Инглиздәр был уйын менән мауығыуын тыуған иленә алып ҡайта\nУйындың хәҙерге йолаларының башланғысы Англияға, Бадминтон-хаус усадьбаһына ҡайтып ҡала, уның хужаһы, билдәле спорт энтузиасы һәм спорт тураһында китаптар нәшер итеүсе герцог Бофорт 1873 йылда бадминтонда уйнау өсөн майҙансыҡ төҙөй.\n1893 йылда Англияның бадминтон берекмәһе уйындың рәсми ҡағиҙәләренең беренсе регламентын баҫтырып сығара\nБөтә донъя бадминтон федерацияһы (ингл. Badminton World Federation (BWF)World Badminton Federation (BWF)) 1934 йылда ойошторола.\n1947 йылдан Томас Кубогына ир-егеттәр араһында ҙур команда ярыштары уҙғарыла. Ҡатын-ҡыҙҙар араһында Убер Кубогына төп команда старты 1955 йылдан үтә.\nБадминтон өсөн ракеткалар\nИң башта ракеткаларҙы ағастан эшләгәндәр. Хәҙерге заман ракеткалары төрлө материалдарҙан эшләнә: углепластиктан алып алюмин, ҡорос һәм титанға тиклем.\nШуға ла ҡорамал ҡылдарҙың тартылыуына һәм һуғылыуҙың ауырлығына сыҙай.\nҺөнәри уйынсылар өсөн ракеткалар, ҡағиҙә булараҡ, күмерсүстәр нигеҙендә композицион материалдарҙан һәм эсенә конструктив өлөштәр ингән материалдарҙы ҡулланып эшләнә.\nҺәүәҫкәрҙәр һәм яңы кешеләр өсөн ракеткалар өс яҡлы, үҙәктең һәм тирәстең сиге ялғанған урынында Т- ҡиәфәтле күҙгә күренерлек быуын булыуы менән айырыла.\nУртаса ракетканың ауырлығы 70-100 грамм тәшкил итә. Ракеткаларҙаң уйынға йоғонто яһаған төп физик үҙенсәлектәре булып, ауырлығынан тыш ауырлыҡ үҙәгенең урынлашыуы («баланс»), кендектең һәм тирәстең бөгөлөштә, кендектең боролғанда ҡатылығы тора.\nЙыш ҡына ошо характристикаларға бәйле ракеткаларҙы һөжүм һәм көс манераһы ҡулланған уйынсыларға, ә оборона тактикаһы схемаһы менән мауыҡҡандарға икенсе ракеткаларҙы тәҡдим итәләр.\nҺөнәри спортсылар өсөн тәғәйенләнгән моделле ракеткалар рәтендә, бер модель эсендә бер нисә грамм һәм төрлө йыуанлыҡтағы һап менән айырылған, башҡарылыу төрҙәре булыуы мөмкин. Күп һөнәри уйынсылар ракетка һабына махсус сырмауҙар, «грип» ҡулланалар, был ракетканы һәйбәт тотоуҙы тәьмин итә\nҠылдар һәм уларҙың тартылышыҮҙгәртергә\nТәүҙә ҡылдар тәбиғи материалдарҙан яһалған, хәҙер улар гел синтетик тиерлек. Бадминтон спортында синтетик сүстәрҙең ишелешенән торған ҡылдар ҡулланыла.\nҺәүәҫкәрҙәр өсөн тәғәйенләнгән ракеткаларҙа ҡылдар 80-110 Н көсө менән тарттырыла.\nҺөнәри уйынсыларҙың ҡылдарының тарттырылыу көсө 160 Н -ҡа етеүе мөмкин. Ҡылдарҙың диаметры 0,6 мм 0,8 мм тиклем арала тора, бер ракетканы тарттырыу өсөн 10 метр самаһы ҡыл талап ителә.\nРакетканы тарттырыу процесы ике этаптан тора: тәүҙә ҡылдар тирәстең тишеге аша үткәрелә һәм бер-береһе менән үрелә, һуңынан эҙмә-эҙлекле тарттырыла.\nРакетаканы сифатлы тарттырыу тик махсус станоктарҙа ғына мөмкин. Сөнки был ракетканың тирәсен бер нисә урындан ныҡ итеп беркетелеүен, тартылыуҙың теүәл көсөргәнешен һәм инде тарттырылыған ҡылдарҙың махсус ҡыҫҡыстар менән эҙмә-эҙлекле нығытылыуын тәьмин итә.\nВоландың ике төрө бар: пластик һәм ҡауырһындан(тәбиғи). Пластик воландарҙы һәүәҫкәрәҙәр һәм күнекмәләрҙең ҡайһы бер төрҙәре өсөн тәҡдим итәләр, пластик воландарҙың яҡшы яғы уларҙың ныҡлығында.\nҠауырһын воландарҙан пластик воландар осоу тиҙлеге менән айырыла. Һөнәри спортсыларҙың ярыштары һәм күнегеүҙәре өсөн, ҡағиҙә булараҡ, ҡауырһын воландар ҡалып булып тора.\nЙыш ҡына спорт ярыштарының регламентында ҡауырһын воландар серияһының аныҡ сифаты билдәләнә.\nПластик волан (синтетик йәки бөкөнән) эшләпәнән һәм уға беркетелгән пластик «юбканан» тора. Ҡауырһын волан 16 ҡаҙ ҡанатынан һәм йоҡа лайка тире менән уратып алынған бөкө эшләпәнән әҙерләнә.\nҠанаттар эшләпә әйләнәһенең тишегенә елемләнә, ептәр менән уратып бәйләнә, ептәр шулай уҡ елемләнә. Воландың ауырлығы 4,74 г −5,50 г тәшкил итергә тейеш.\nПроизводствола воландар сорттарға айырыла, тиҙлек һәм траектория осошо буйынса градустарға бүленә.\nСорттарға айырылыуы буйынса төрлө төркөмдәр төрлө тамғалар ала. Улар волан төргәктәренә яҙыла (3-6-12 дананан торған тубус), һәм шулай уҡ воландарға ла (воландарҙың эшләпәһенең эске өлөшөнә) тамғалар һуғыла.\nҺөнәри уйынсыларҙың бер матчы өсөн бер нисә ҡауырһын волан ҡулланылыуы мөмкин. Воландарға күберәк ракетканың тирәсе менән һуҡҡанда зарар килә (ундай һуғыуҙар техникала хаталар һөҙөмтәһендә йәки яңы башлаған спортсыларға хас).\nЛәкин бик яҡшы техникала ла, воланға көсөргәнеш арҡаһында ҡанаттар менән эшләпәнең берләшкән урынының бушауы, йә булмаһа айырым ҡанаттарҙың һыныуы мөмкин, ә был осош траекторияһын үҙгәртә.\nУйын тура мөйөшлө 13,4-кә 5,18 метр ҙурлыҡтағы майҙансыҡта үтә. Парлы уйын өсөн 13,4 м. (биреү ваҡытында — 11,88) 6,10 м размерындағы майҙансыҡ ҡулланыла.\nТерәүҙәр эргәһендә селтәр бағанаһы 1,55 метр бейеклектә, үҙәгендә 1,524 метр (һалынып торған ерҙә).\nСелтәр өҫтән киңлеге 7,5-8 см икегә бөкләнгән таҫма менән сикләнгән, уның аҫтынан бау төшөрөлә.\nУйын яланында 4 см киңлегендәге һыҙыҡтар сағыу төҫтәр менән (һары йәки аҡ) буяла. Был һыҙыҡтар яландың сикләүсе өлөшө (мәҫәлән, һыҙыҡтан тороп биреү тыйыла) булып һанала.\nСелтәрҙән 1,98 метр алыҫлыҡта биреү һыҙығы урынлаша. Биреү һыҙығы һәм артҡы һыҙыҡтар араһында һуғыу зонаһы урынлаша. Үҙәк һыҙыҡ биреү зонаһын уң һәм һул зоналарға бүлә.\nБиреү, отош һәм хаталарҮҙгәртергә\nБиреү уң (йоп) һәм һул (таҡ) зонанан иҫәпкә бәйле башҡарыла. Хәҙерге ҡағиҙәләргә ярашлы, (матчтарҙың тамашалығын күтәреү өсөн 2006 йылда индерелгән) биреүҙең ҡайһы яҡтыҡы булыуына ҡарамаҫтан мәрәйҙәр һәр отош һайын иҫәпләнә.\nУйын 21 мәрәйгә тиклем алып барыла; 20:20 иҫәбе булһа, уйын бер яҡтың 2 мәрәйгә өҫтөнлөккә сыҡҡанына тиклем йәки 30 мәрәй йыйыуына тиклем дауам итә (30 мәрәй йыйған яҡ еңеүсе тип билдәләнә).\nПарлы осрашыуҙа, иҫке ҡағиҙәләрҙән айырмалы рәүештә, һәр яҡтың һуғыуҙары берешәр була.\nПарлы уйында ҡағиҙәләр бер ни тиклем ҡатмарлыраҡ. Фәҡәт спортсы ҡыя торған уйынсынан биреүҙе ҡабул итергә тейеш.\nӘммә уның һуғыуынан һуң (биреүҙе ҡабул иткәс) инде сиратлылыҡ юҡ — воланға команданың теләгән бер уйынсыһы, ҡайныһына уңайлы шул һуға; әгәр биргән команда мәрәй отһа, шул уҡ уйынсы биреүҙе дауам итә, тик инде икенсе һуғыу зонаһынан.\nӘ ҡабул итеүсе командала уйынсыларҙың урынлашыуы үҙҙәренең биреүендә мәрәй отҡанға тиклем үҙгәрмәй.\nИҫке ҡағиҙәләр буйынса биргән уйынсының уйындағы отошо бер мәрәй менән иҫәпләнә. Әгәр биреүсе уйынсы еңелһә, биреү дәғүәсегә күсә, ә иҫәп элеккесә ҡала.\nШуға күрә уйын йыш ҡына оҙаҡҡа һуҙылып китә! Парлы осрашыуҙа һәр команданың 2 биреүе була. Ике биреүҙе лә юғалтҡан осраҡта биреү дәғүәсегә күсә.\nҺуғыу ебәреүсе уйынсының мәрәйҙәр иҫәбенә ярашлы, тейешле бирелмәләр яланынан (йоп/таҡ) яһала, парлы осрашыуҙа яңғыҙ уйындағы кеүек беренсе уйынсы (уйындар башланғанға тиклем һайлана) бирә, ә икенсе уйынсы кирегә ебәрә (мәрәйҙәр иҫәбе йоп-таҡ ебәреү яланы).\nУйындар 15 мәрәйгә тиклем (11 ҡатын-ҡыҙҙар өсөн) бара. Иҫәптәр тигеҙ булған осраҡта 14-14 (10-10 ҡатын-ҡыҙҙар өсөн), беренсе булып күберәк мәрәй 14 (10) йыйған яҡ уйын 17 (13) йәки 15 (11) тиклем барыуын һайлай.\nАйырым отошта уйынсы еңеүсе тип түбәндәге осраҡтарҙа һанала:\nВолан дәғүәсенең майҙансығына (яланына) ҡағыла.\nДәғүәсе воланды майҙан ситенә ебәрә, волан тәненә йәки кейеменә ҡағыла.\nДәғүәсе һуҡҡандан һуң, волан түбәгә йәки майҙансыҡтан йыраҡ түгел предметтарға ҡағыла.\nЯрыш ваҡытында дәғүәсе тәне йәки ракетка менән селтәргә ҡағыла, ракетканы йәки тән өлөшөн ярышташы яғына сығара (әммә, фол иҫәпкә алынмай, әгәр ракетканың волан менән баштағы контакты һуғыусы яҡта булһа һәм ракетка инерция буйынса сит яҡҡа сыҡҡан осраҡта).\nДәғүәсе биреүҙе ҡағиҙәгә ярашлы башҡара алмай (ҡыя урынлашҡан яланға бирергә кәрәк; һыҙыҡтарға баҫырға ярамай; йөрөргә ярамай һәм аяҡты ерҙән айырмаҫҡа; һуғыу моментында волан бил кимәленән түбән булырға тейеш; ә ракетканың кендеге аҫҡа юнәлтелергә тейеш; әгәр биреүсе воланға һуға алмаһа- был шулай уҡ фол)\nХәҙерге заман бадминтоныҮҙгәртергә\nҺөнәри спортсы һуҡҡан воландың осоу тиҙлеге 493 км/сәғәткә етә, был уйын снарядының осоу тиҙлеге буйынса абсолют рекорды.\nУйынсы бер гейм эсендә яҡынса километр ярым югерә һәм воланға 400 -гә тиклем һуғыу башҡара, ә матч ике-өс геймдан тора. Бер мәрәй отоштоң оҙайлығы буйынса рекорды — ике уйынсыға 108 һуғыу, отош 2 минут тиерлек бара. (Nguyen T.M. против J.O. Jorgensen 2013 йылғы Донъя Чемпионатында).\nБөтә техник оҫталыҡҡа эйә булыу өсөн һөнәри спортсылар көсөргәнешле күнекмәләргә 10 йылдай ваҡыт сарыф итәләр.\nӘлеге ваҡытта планетала азия спортсылары өҫтөнлөк итә (Ҡытай, Корея Республикаһы, Индонезия), улар донъя беренселегендә 90 % тиклем миҙалдар яулай. Мәҫәлән, Бөтә донъя бадминтон федерацияһы мәғлүмәттәренә ярашлы, тайвань бадминтонсыһы Дай Цзыин бадминтон буйынса ҡатын-ҡыҙҙар араһында иң яҡшы уйынсы тип танылған. Азия илдәренән һуң Европа илдәре килә: Дания, Бөйөк Британия, Рәсәй, Германия, Нидерланд һ . б.\nХалыҡ-ара майҙанда рәсәй бадминтоны үҙен күптән түгел генә белдерҙе. Был беҙҙең илдең донъя бадминтон берләшмәһенә һуңлап инеүе һәм шулай уҡ, был спорт төрө 1992 йылға тиклем олимпия уйыны булып һаналмауына бәйле.\nТәүге етди ҡаҙаныштар Андрей Антропов исеме менән бәйле. Ул 50 тапҡыр Рәсәй һәм СССР чемпионы була.\nХалыҡ-ара майҙанда ул Европа Кубогы һәм донъя этаптарында төрлө титулдар, Европа чемпионатында көмөш һәм бронза, донъя Кубогы финалында бронза, шулай уҡ Олимпия уйындарында 5-се урын яулай.\nРәсәй йыйылма командаһына системалы уңыштар һуңғы ваҡытта килә. 2009/2010 йыл миҙгеле илдәге бадминтон үҫешенең 50 йыл эсендәге һөҙөмтәләре буйынса иң яҡшыһы була.\nРәсәйлеләр 2009 йылда Европаның шәхси беренселегендә иҫ киткес матур сығыш яһап, алтын миҙал ((Нина Вислова/Сорокин Валерия), көмөш Болгариянан Анастасия Русских менән Петя Неделчева) һәм бронза (Элла Диль) миҙалдар яулай.\nҠатын -ҡыҙҙар командалары араһында Европа чемпионатының финалына һәм донъя чемпионатының ярым сирек финалына етә. Дүрт спортсы ҡатын-ҡыҙ донъя рейтингы буйынса иң көслө унлыҡҡа инә.\n2012 йылда Лондондағы Олимпия уйындарында беренсе тапҡыр бүләкләү тарихында бадминтон буйынса олимпия турнирында рәсәй командаһынан ҡатын ҡыҙҙарҙың парлы разрядында Сорокина Валерия һәм Нина Вислова 3-сө урын өсөн матчта канада парлылары Алекс Брюс менән Мишель Лины еңеп, бронза миҙалы яулай. \nВоландың рекордлы осоу тиҙлеге реаль уйындарҙа түгел, ә «лаборатор шарттарҙа», YONEX NANORAY Z-SPEED ракеткаһы ярҙамында, 2013 йылдың авгусында ҡуйыла, ул 493 км/сәғ тәшкил итә . Был осоу тиҙлеге осош башында була, аҙаҡ ул, әлбиттә, тиҙ арала кәмей.\nТыйылған өйрөлтөп биреүҮҙгәртергә\n1980 йылдар башында бадминтонда өйрөлтөп биреү «Сидек-спин» революция яһай. Был биреүҙең принцибы — воландың ҡанаттары буйлап шыумалы һуғыу юралмаған осош траекторияһына алып килә.\nМалайзиялы Мисбун Сидек, үҙе уйлап сығарған биреү арҡаһында, донъяның иң көслө уйынсылар исемлегенә инеп китә.\nӘммә тиҙҙән бындай техниканың етешһеҙлектәре асыҡлана. Воландар тиҙ яраҡһыҙ хәлгә килә.\nБадминтон тамашалығын юғалта, сөнки был биреүҙән һуң, отоштар 2-3 һуғыуға тиклем кәмей. Халыҡ -ара бадминтон федерацияһы «Сидек-спинды».ҡулланыуға тыя.\nБер нисә категорияға бүленә: улар сығыштар өсөн иҫәпләп сығарылған рейтинг мәрәйҙәре һаны, бүләкләү фонды, абруйлығы менән айырыла.\nТаблица 1. Турнир категорияһына бәйле мәрәйҙәр иҫәбен сығарыу\nДонъя бадминтон федерацияһы\nДонъя турнирҙар серияһы алтын гран-при\nДонъя Кубогы этабы\nЕвропа Кубогы этабы — челленджеры\nЕвропа Кубогы этабы\nЕвропа Кубогы этабы — фьючерс\nКөмөш призер (2)\n8400 6420-се 4900 3500 2800 1750 1170\nСирек финалисы (5/8)\nТаблица 2. Бадминтон буйынса халыҡ-ара ярыштарҙа бүләкләү фонды\nДонъя бадминтон федерацияһы ваҡиғалары Суперсерия донъя турниры Донъя турнирҙар серияһы алтын гран-при Донъя Кубогы этабы Европа Кубогы этабы — челленджеры Европа Кубогы этабы Европа Кубогы этабы — фьючерс\n$120000 кәм булмаған $50000 кәм булмаған $15000 кәм булмаған $5000 кәм булмаған баш $0\nБөтә донъя бадминтон федерацияһы (BWF) һәм Европа бадминтон федерацияһы (Europe Badminton) ҡағиҙәләренә ярашлы бер илдә бер тапҡырҙан артыҡ түгел донъя Кубогы һәм Европа Кубогы этабын үткәрергә мөмкин.\nРәсәйҙә был донъя турниры серияһы Гран-при «Open Russian» (2007 (Алтын серия), 2008 — Мәскәү, 2009, 2010, 2011 — Владивосток) һәм Европа Кубогы этабы (челленджеры) White Nights (Гатчина, 2007 йыл).\n↑ История бадминтона 2008 йылдың 11 март көнөндә архивланған.\n↑ Тайваньская бадминтонистка Дай Цзыин заняла первое место в мировом рейтинге (ru-RU), Тайвань • Новости (2 декабрь 2016). 2 декабрь 2016 тикшерелгән. 2016 йылдың 3 декабрь көнөндә архивланған.\n↑ Российские бадминтонистки впервые в истории выиграли олимпийскую награду. РосБизнесКонсалтинг (2012-08-04). Тәүге сығанаҡтан архивланған 17 август 2012. 4 август 2012 тикшерелгән. 2016 йылдың 5 март көнөндә архивланған.\n↑ Badminton World Federation 2007 йылдың 29 сентябрь көнөндә архивланған.\n↑ Российский международный турнир по бадминтону «Белые ночи» 2008 2008 йылдың 4 июль көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Бадминтон&oldid=1066076 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 30 август 2021 в 14:13\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:13 30 август 2021 үҙгәртелгән.


Йоҡларға ҡурҡам... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Йоҡларға ҡурҡам...\nБаҡыйлыҡҡа күскәненә тиҫтә йылға яҡын ваҡыт уҙһа ла, әсәйем һуңғы арала төшөмә йыш инә башланы. Ябыҡ ҡына үҙе, гел илай... Уянам да көнө буйы борсолоп, хәүефләнеп йөрөйөм. Йоҡларға ҡурҡам хатта... Ошо төштө диндарҙар нисек аңлатыр ине икән?\nГәзитебеҙҙең “Иман” махсус битенә килгән был һорауға дини остаздарҙың һүҙҙәренә, китаптарға таянып яуап бирергә тырышабыҙ.\n“Һеҙҙең төндә йоҡлауығыҙ – Аллаһ Тәғәләнең барлығына бер дәлил”, – тиелгән “Ҡөрьән Кәрим”дә. Тимәк, әҙәм балаһының был ғәмәлендә ҙур хикмәт ята. Изге китаптың икенсе бер аятында Раббыбыҙҙың йоҡоно тыныс һәм ләззәтле итеп ҡылғаны хаҡында әйтелгән. Ысынлап та, ял итеүҙең был төрө – һаулыҡ билгеһе. Әгәр ҙә ки әҙәм балаһы йоҡлай алмай ғазаплана икән, тимәк, уның тән йәки йән сәләмәтлеге яҡшынан түгел.\nЙоҡлағанда төш күреү үҙенсәлеге иһә кешегә донъяға яралған мәленән үк бирелгән. Уның тураһында Ҡөрьәндең “Йософ” сүрәһендә лә әйтелгән. Батша төш күрә лә юратыу өсөн кеше эҙләй. Һөҙөмтәлә Йософ ғәләйһис-сәләм юрап бирә.\nАллаһтың илселәре үҙенә пәйғәмбәрлек килгәнен дә тәүҙә төшөндә күргән. Ул мотлаҡ тормошҡа ашҡан.\nМөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә төштәрҙең өс төргә бүленеүе хаҡында әйткән. Беренсеһе Аллаһ Тәғәлә тарафынан килә (ул бөтөн ғәмәлдәрҙе үтәп, тәһәрәтләнеп йоҡлағанда, иртәнге намаҙға яҡыныраҡ инә, кешене рухландыра, дәртләндерә, яҡтылыҡ алып килә). Уны мотлаҡ юратырға кәрәк. Бындай ғилемгә эйә кешеләр хәҙер бармы – әйтеүе ҡыйын, элек иһә байтаҡ булған. Пәйғәмбәребеҙ әйтеүенсә, иң тәүҙә кемдән юратһаң, шуның һүҙҙәре юш килер.\nИкенсеһе – тормоштағы мәсьәләләргә бәйле төш. Ул юралмай, яҡшыға булһын тип теләргә генә кәрәк. Өсөнсөһө – һаташыу. Ыҙғыш, ғауға күтәрелгән бындай төштәрҙе берәүгә лә һөйләргә ярамай. Бындай осраҡта Пәйғәмбәребеҙ “Әғүҙү билләһи минәш шайтанир ражим, бисмилләһир-рахмәнир-рахим” тип доға уҡырға ла һулаҡай яҡҡа ҡарап төкөрөргә һәм төштө оноторға ҡушҡан. Шул да мәғлүм булһын: күргән һәр төштө һөйләп йөрөү урынһыҙ.\nӘлеге һорауға килгәндә, атай-әсәйҙе төштә күреү – яҡшы билдә, тип билдәләй дини остаздар. Ҡайһы берәүҙәр йоҡлаған мәлендә мәрхүмдәр менән “осрашһа”, шикләнә башлай. Улайтырға ярамай: баҡыйлыҡтағылар беҙгә яҡшылыҡ теләй, һөйөнөсөн белдерә, ниндәйҙер ауырлыҡтан, хәүефтән ҡурсаларға теләй. Шул уҡ ваҡытта мәрхүмдәрҙең төшкә хәйер-доға һорап инеүе лә ихтимал. Бәлки, тормош мәшәҡәттәре менән булып, уларҙы бер аҙ онотоп ебәргәнбеҙҙер. Баҡыйлыҡтағылар бит Ҡөрьән уҡытыуға, хәйергә һәр ваҡыт мохтаж, аят-доғалар уларға нур, яҡтылыҡ, рәхмәт булып бара. Өҫтәүенә мәрхүмдәрҙең фани донъяла әйтеп ҡалдырған ниндәйҙер васыятын, аманатын үтәмәгәнгә төшкә инеүе лә бар.\nӘйтелгәндәрҙең барыһын да күҙ уңында тотоп, баҡыйлыҡҡа күскән яҡындарыбыҙҙың, ҡәрҙәштәребеҙҙең, айырыуса атай-әсәйебеҙҙең рухтарына бағышлап Ҡөрьән уҡытып, хәйер биреп торорға онотмайыҡ, васыяттарын үтәйек. Шул саҡта төштәребеҙ тыныс, йоҡобоҙ татлы булыр.\nТотош уҡырға 1 724\nТотош уҡырға 1 388\nТотош уҡырға 1 731\nТотош уҡырға 1 771\nТотош уҡырға 1 782\nТотош уҡырға 1 442


"Ока" автомобилдәрендә сәйәхәт итеүсе инвалидтар\nБашҡортостандан биш инвалид (коляскала ултырғандар) Еңеү ҙең 60 йыллығына арналған автомобиль ярышында ҡатнашты. Улар\nун ете көн буйына үҙҙәренең "Ока" автомобилдәрендә ете мең километрҙан ашыу - Өфө - Волгоград - Ставрополь - Новороссий ск - Краснодар - Воронеж - Курск - Орел - Пенза - Һамар марш руты буйынса юл уҙҙы.\nБөтә Рәсәй инвалидтар йәмғиәте Башҡортостан ойошмаһы ағз алары өсөн был беренсе уҙыш түгел. Үҙаллы йөрөү мөмкинлектәр е булмаған инвалидтар 2002 йылда Башҡортостан ҡалалары буйла п уҙған ине. 2003 йылда ойошторолған "Волга менән Урал араһы нда" тип аталған уҙыш Бөтә Рәсәй инвалидтар йәмғиәтенең 15 й ыллығына арналды. Ул ваҡытта яҡташтарыбыҙ Волга буйы ҡалалар ы буйлап дүрт мең километр юл үтте.\nАғымдағы йылда уҙған автомобиль ярышы маҡсаты - Герой-ҡала ларҙа булыу ине. Республиканың төрлө ҡалаларынан төркөм йыйы лды, һәр машинала водитель-инвалид һәм уның ярҙамсыһы булдыр ылды. Өфөнән беренсе төркөм инвалиды Владимир Марганов етәкс е булып барҙы. Экипаж составында Күмертауҙан Хөсәйен Ҡылсынб аев һәм уның ҡустыһы Руслан, Мәләүездән Юрий Корогодов ҡыҙы Ксения менән, Салауат районынан Инвалидтар йәмғиәте рәйесе М инислам Вахитов менән Дамир Ғафаров, Күмертауҙан Григорий Ца рьков һәм ҡатыны Татьяна бар ине.\nАвтомобиль сәйәхәтен өлөшләтә буһа ла БР Физик культура, с порт һәм туризм министрлығы финансланы. Министрлыҡ бүлгән аҡ са экипаждар араһында бүленде һәм бензин һатып алыуға тотоно лдо.\nБер ҡарағанда йөрөү мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең тыуғ ан ҡалаһын ташлап, оло юлға сығыуы сәйер тойолғандай була. У йлап ҡараһаң, улар бит, тик үҙ көстәренә ышанып юлға сыға. Т өндәрен палаткаларҙа йоҡлап, таң беленеү менән яңы юлға сығы у, газ плитәһендә аш бешереү - көндәлек режимға әүерелә. Алдан уҡ сәйәхәт графигы төҙөлөүгә ҡарамаҫтан, маршрут буйын са уҙасаҡ ҡалалар инвалидтарҙы төрлөсә ҡаршыланы. Ҡала буйын са экскурсия ойоштороусылар ҙа булды. Орел ҡалаһы пенсионерҙ ары Башҡортостан инвалидтары менән шашка уйынын да ойошторҙо , Һамар ҡалаһы инвалидтарҙы йылы аш менән ҡаршыланы. Ә бына Краснодар, инвалидтарҙы бөтөнләй ҡаршыламаны: "Беҙ һеҙҙән ту йҙыҡ!" тигән һүҙҙәр ҙә ишетергә тура килә инвалидтарға.\nСтаврополь крайында осраған кешеләр автомобиль водителдәре н тоҡ-тоҡ алма менән һыйлай, хатта юлға картуф, помидор, ҡыя р һәм йомортҡаһын да йәлләмәй һала.\nӘлбиттә, сәйәхәт мажараһыҙ булмай. Воронеж өлкәһендә булған\nхәл дә инвалидтар күңелен ҡырып ҡуя. Йылға буйында урынлашҡ ас, ашап алғандан һуң, улар йоҡларға ята. Тап ошо ваҡыт кемд ер килеп сыға ла "бында туҡтарға ярамай, бынан китегеҙ" тип әйтеп һала һәм документын күрһәтә (имеш, үҙенең кем булыуын раҫлай). Инвалид коляскаларын күргәндән һуң, ул бер аҙ йомша ра төшә, штраф түләйәсәктәрен белдереп анкета тултырырға ҡуш а. Аҙаҡтан асыҡланыуынса был анкеталар ялған булып сыға.\nУҙыш барышында булған ваҡиғалар инвалидтар күңелен бер генә\nлә төшөрмәй: кешеләр менән аралашыуҙан алған тәьҫораттар ул ар күңелендә һаҡлана.


Иген – келәттә, кеше хеҙмәттә күренә | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Иген – келәттә, кеше хеҙмәттә күренә\nИген – келәттә, кеше хеҙмәттә күренә\nРайонда иң мөһим ауыл хужалығы кампанияларының береһе – урып-йыйыу эштәре аҙағына яҡынлаша. Әле иген культуралары 63650 гектарҙа сабылған, 56850 гектарында урып-һуғылған, был иһә 80 процент тәшкил итә. Гектар ҡеүәте – 7,9 центнер, тулайым йыйым – 44652 тонна. Ленин исемендәге АХК, “Р.Яхин”, “Р.Рәсүлев”, “А.Суханов”, “С.Касьянов”, “В.Землянский” КФХ-лары ураҡты тамамланы. “Р.Ишмуллин” КФХ-һында, “Урал аръяғы - Агро” МТС-ының Баймаҡ филиалында һәм ҡайһы бер фермер хужалыҡтарында ла урып-йыйыу эштәре аҙағына яҡынлаша.\nТатлыбай ауылынан Радик Исҡужа улы Ишмуллин етәкләгән фермер хужалығы районда ҡеүәтле предприятиеларҙан һанала. Ныҡлы матди-техник базаға эйә булған КФХ ауыл хужалығы кампанияларын дәррәү алып бара, алға аныҡ маҡсаттар ҡуйып эшләй. Урып-йыйыу кампанияһын да предприятие ойошҡанлы тамамлай.\nБыйыл “Р.Ишмуллин” КФХ-һының сәсеү майҙандары 700 гектарҙы биләп, шуның 342 гектарын арпа, 228 гектарын бойҙай, 100 гектарын һоло һәм 40 гектарын кәрешкә тәшкил итте. Йылдың ауыл хеҙмәтсәне өсөн ауыр килеүенә ҡарамаҫтан, хужалыҡ йылына күрә ярайһы уңыш үҫтереп алды, гектар ҡеүәте уртаса 6,8 центнер тәшкил итте. Иген культураларын яҫмаға һалыуҙа ЖВЗ-7 урғысында Ислам Биктимеров, урып-һуғыуҙа ДОн-1500 Б комбайндарында Әмир Мөхәмәтов һәм Ғәлим Юланов, ашлыҡты ташыуҙа водитель Илдар Зәйнуллин һынатманы, ысын хеҙмәт ҡаһарманлығы күрһәтте. Механик Рәйес Ноғоманов һәм иретеп йәбештереүсе Азат Ҡунаҡҡолов ураҡсылар звеноһының өҙлөкһөҙ эшләүен тәьмин итте.Уларҙың фиҙаҡәр хеҙмәте менән әле ураҡ эштәре һуңғы гектарҙарҙа алып барыла.\nБаҫыу батырҙарын тәмле аш-һыуы менән һөйөндөргән ашнаҡсы Рәйсә Ҡасҡынова, водитель Нур Ғүмәров дөйөм уңышҡа үҙ өлөшөн индерҙе.\nУраҡ эштәре менән бер рәттән, баҫыуҙарҙа һаламды преслау һәм уны фермаға ташыу ҙа ойошторолған, был тәңгәлдә механизаторҙар Фәтих Дауытов, Зөфәр Кирамов һәм Марат Рәшитовтың хеҙмәте маҡтауға лайыҡ. Әйткәндәй, хужалыҡ ҡышҡа етерлек мал аҙығы тупланы – барлығы 620 тонна бесән, 160 тонна фураж әҙерләнгән, бөгөнгә 120 тонна һалам ташылған. Базалар ҙа күптән малды ҡабул итергә әҙер.\nБер үк ваҡытта “Р.И. Ишмуллин” КФХ-һы киләһе уңыш тураһында хәстәрлек күрә, яңы уй-ниәттәрҙе бойомға ашырыу өҫтөндә эшләй. Был уларҙың көндәлек эшендә сағылыш таба.


Рәсми хроника » «Йәшлек» гәзите\n13.11.2010 Рәсми хроника\nИлдең эре банкылары Башҡортостан менән ҡыҙыҡһына\nКисә Башҡортостан Хөкүмәтендә республика башлығы Рөстәм Хәмитов «Северный морской путь» банкыһы (СМП Банк) идараһы рәйесе Дмитрий Калантырский менән осрашты. Һөйләшеүҙәрҙә Башҡортостандың ошо банк менән хеҙмәттәшлеге тураһында һүҙ барҙы. Республикала СМП Банк секторын үҫтереү менән бер рәттән, был учреждениеның төбәктә торлаҡ йорттар, автомобиль юлдары төҙөүгә бәйле стратегик проекттарҙа ҡатнашыу, бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа булышлыҡ итеү мөмкинлеге лә ҡаралды.\nОсрашыуҙа «Инвесткапиталбанк» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе Шамил Ибраһимов, «Төҙөлөш инвестициялары идаралығы» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең директорҙар советы ағзаһы Игорь Стрижнев та ҡатнашты. Шамил Ибраһимов белдереүенсә, банкының яҡын аралағы күҙаллауҙарының төп йүнәлештәре – халыҡҡа, бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа һәм төҙөлөш комплексы предприятиеларына кредиттар бүлеү. Бының менән «Инвесткапиталбанк» Башҡортостан сәнәғәте үҫешендә, эш урындары булдырыуҙа мөһим роль уйнарға мөмкин. Игорь Стрижнев та банкыларҙың республика иҡтисадын инвестициялау менән ҡыҙыҡһыныуын әһәмиәтле тип билдәләне.\nӘйткәндәй, «Северный морской путь» банкыһы 2001 йылда төҙөлөп, хәҙер Рәсәйҙең 24 төбәгендә эшләй, илдең иң ышаныслы кредит ойошмалары рейтингында алтынсы урынды биләй. «Moody,s» халыҡ-ара рейтинг агентлығы ла уны тотороҡло тип баһалаған.\nВиктор Христенко Өфөлә булды\nРәсәй Федерацияһының сәнәғәт һәм сауҙа министры Виктор Христенко Өфөгә эш сәфәре менән килгәнендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән бергә Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенең (ӨМЭПБ) ҡайһы бер объекттарында, шул иҫәптән перспективалы газ турбинаһы двигателдәре етештереү өсөн турбиналар һәм компрессор роторҙары әҙерләү комплексының йыйыу участкаһында, махсус технология ҡулланып двигателдәр йыйылған заводтың йыйыу производствоһында булып, Рәсәй хәрби һәм тыныс тормошта ҡулланылыусы вертолеттар двигателдәре эшләү проекттарын тормошҡа ашырыу барышы, тармаҡты үҫтереү перспективалары менән танышыу үтә мөһим, тип билдәләне.\nБашҡортостан делегацияһы Японияға сәфәре барышында япон компаниялары вәкилдәре менән осрашып, һөйләшеүҙәр үткәрҙе.\nРеспубликабыҙҙа ағасты тулыһынса эшкәртеү, аҙ ҡатлы төҙөлөш технологияларын индереү өлкәһенә Япониянан потенциаль инвесторҙар йәлеп итеү мәсьәләләре ҡаралды.\nТиҙҙән япондар беҙҙең республикаға һәм Урал аръяғы райондарына яуап сәфәре менән киләсәк.\nТаныш булығыҙ – яңы министрҙар\nБР Президенты Указы менән БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры итеп Иванова Ленара Хәким ҡыҙы тәғәйенләнде.\n2006 йылдан алып ошо көнгә тиклем БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе урынбаҫары булып эшләй.\n«БР мәғариф отличнигы» билдәһе менән наградланған.\nБР Президенты Указы менән БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Р. Тимербаев вазифаһынан үҙ теләге менән бушатылды.\nБР Президенты Указы менән БР торлаҡ-коммуналь хужалығы министры итеп Ялалов Ирек Ишмөхәмәт улы тәғәйенләнде.\n2008 йылдан бөгөнгө көнгә ҡәҙәр Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары булып эшләй.\nИ. Ялалов БР Президентының Рәхмәт хаты һәм БР-ҙың Почет грамотаһы менән наградланған. Юридик фәндәр кандидаты.\nБР Президенты Указы менән БР торлаҡ-коммуналь хужалығы министры Г. Әсәҙуллин вазифаһынан үҙ теләге менән бушатылды.\nБашҡортостан Президенты Указы менән Ҡотлоәхмәтов Азат Нуриәхмәт улы республиканың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры итеп тәғәйенләнде.\n2003 йылдан әлеге ваҡытҡа тиклем Өфө ҡалаһы хакимиәтенең ҡаланың йәшәйешен тәьмин итеү буйынса идаралығының экология һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау бүлеге начальнигы вазифаһын башҡара.\nБР Президенты ҡарамағындағы коррупцияға ҡаршы эш буйынса йәмәғәт советы ғәмәли эшкә тотондо – муниципаль райондарҙа йәшәүселәрҙең мөрәжәғәте буйынса райондарға күсмә тикшереү менән сыҡты.\nБер төркөм әле Кушнаренко районында эшләй. ЛДПР-ҙың төбәк бүлексәһе координаторы Евгений Былин һүҙҙәренсә, район халҡынан урындағы чиновниктарҙың баш-баштаҡлығына һәм үҙ файҙаһын ғына ҡайғыртыуына ҡарата коллектив һәм шәхси ялыуҙар күп.\n– Әле ер закондарын боҙоу, бюджет аҡсаһын маҡсатһыҙ файҙаланыу факттары тикшерелә. Райондың мәғариф, һаулыҡ һаҡлау бүлектәре вәкилдәре менән осрашыу үтте. Әлегә ниндәйҙер һығымта яһарға иртәрәк. Беҙҙең маҡсат – хәл-әхүәлде объектив тикшереү һәм анализ биреү. Нигеҙле дәлилдәребеҙ республика етәкселегенә киләсәктә дөрөҫ ҡарарҙар ҡабул итеүҙә ярҙам итергә тейеш, – тине ул.\nБалалар урамда ҡалмаһын!\nУларҙың торлаҡҡа хоҡуғы закон менән яҡланырға тейеш\nБашҡортостан Республикаһының Бала хоҡуҡтары буйынса вәкиле Лилиә Ғүмәрова БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе К. Толкачевҡа республика парламентының Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Думаһына Рәсәй Федерацияһының Торлаҡ кодексының 31-се статьяһының 4-се һәм 5-се өлөштәренә үҙгәрештәр индереү буйынса закондар сығарыу инициативаһы менән сығыш яһауын һорап мөрәжәғәт итте.\nБәлиғ булмағандарҙың торлаҡҡа хоҡуҡтарын яҡлауға арналған «түңәрәк өҫтәл»дә Лилиә Салауат ҡыҙы тәҡдимдең сәбәбен ата-әсәләрҙең никахы тарҡалғандан һуң бәлиғ булмаған балаларҙың урам буйында тороп ҡалыу осраҡтарының йышайыуы менән аңлатты.\nӘгәр иғтибар итһәк, ысынлап та, бынан биш йыл элек ҡабул ителгән Торлаҡ кодексы торлаҡ хужаһын яҡлауға ғына йүнәлтелгән. Шунлыҡтан ир менән ҡатын, айырылышҡандан һуң ғаиләнең элекке ағзалары тигән статусҡа эйә булып, торлаҡҡа хоҡуғын юғалта. РФ Юғары суды Президиумы, ата-әсә айырылышҡан хәлдә лә, баланың торлаҡҡа хоҡуғы һаҡланырға тейеш, тигән позицияны яҡлаһа ла, был норма Торлаҡ кодексында нығытылмаған. Мәҫәлән, никах тарҡалғас, бәлиғ булмаған баланың йәшәү урынын суд хәл итә. Әгәр ҙә инде баланы үҙендә алып ҡалған атаның йәки әсәнең торлағы булмаһа, был осраҡта уның хоҡуғын кем яҡлай? Лилиә Ғүмәрова билдәләүенсә, ошондай һорауҙар менән мөрәжәғәт итеүселәр күбәйгән. Был мөрәжәғәттәрҙең һәр береһенең артында сабый яҙмышы, күҙ йәше ята, ти ул.\nАуыл эшсәндәренә – ярҙам\nБыйыл республикала ауыл хужалығы продукцияһын етештереү күләмендә шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙың өлөшө 60 проценттан ашыу тәшкил итә.\nӘле бындай хужалыҡтарҙың һаны 580 мең тирәһе. Уларға 160 мең гектарҙан ашыуыраҡ ер участкаһы беркетелгән. Шәхси хужалыҡтар 1 миллион тирәһе эре мал, 300 мең сусҡа, 800 меңдән ашыу һарыҡ һәм кәзә, яҡынса 90 мең ат аҫрай. Башҡортостан Хөкүмәте ауылда бындай хужалыҡ төрҙәрен үҫтереүгә маҡсатлы ярҙам күрһәтә. Әйтәйек, быйыл ун айҙа шәхси ярҙамсы хужалыҡ алып барыусы ауыл эшсәндәренә 301,8 миллион һумлыҡ 1755 кредит бирелгән һәм уларҙың кредит ставкаларын ҡаплау өсөн 137 миллион һум күләмендә субсидия бүленгән. Апрелдән ғәмәлгә индерелгән 2010 – 2012 йылдарға шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереү программаһы ауыл хеҙмәтсәндәренә тоҡомло һәм юғары продуктлы малдар һанын арттырыу мөмкинлеген бирә. 2011 йылдан дүрт һәм унан да күберәк һыйыр һәм бейә аҫрауға киткән сығымдарының бер өлөшөн ҡаплау буйынса программа әҙерләү планлаштырыла.\nҮҙебеҙҙекеләргә етәме һуң!\nБР Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығында Бөтә донъя сифат көнөнә арналған республика конференцияһы үтте.\nУнда һүҙ күп кенә предприятиеларҙың сифат өлкәһендәге ҡаҙаныштары тураһында барҙы. Алдынғы предприятиеларға һәм ҡайһы бер етәкселәргә «Рәсәйҙең иң яҡшы 100 тауары» программаһы наградалары тапшырылды – быйыл Башҡортостан предприятиеларының 115 төрҙәге продукцияһы һәм хеҙмәте дипломдар (41 лауреат һәм 74 дипломант) менән билдәләнде. Башҡортостандарҙың ҡаҙаныштары «Производство-техник тәғәйенләнештәге продукция», «Халыҡ өсөн сәнәғәт тауарҙары», «Аҙыҡ-түлек тауарҙары» һәм башҡа номинацияларҙа билдәләнде.\nКонференцияла сифат темаһын киң яҡтыртҡан баҫмаларҙың һәм журналистарҙың, студенттарҙың иҡтисадтың төрлө тармаҡтарында сифатты күтәреү өсөн ғәмәли әһәмиәткә эйә булған тикшеренеү эштәре билдәләнде. Бүләкләнеүсе гәзиттәр араһында беҙҙең «Йәшлек» тә бар.\nӨфөлә заманса аквапарк буласаҡ\nӨфөлә хаҡы 7 миллиард һумлыҡ аквапаркы булған сауҙа-күңел асыу үҙәге төҙөү буйынса инвестиция проекты бойомға ашырыла.\nТөҙөлөш ҡала инфраструктураһын үҫтереү буйынса иң өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе буласаҡ. Инвесторҙар һүҙҙәренсә, аквапаркты төҙөү финанс көрсөгө арҡаһында бер аҙ тотҡарланған. Киләһе яҙҙа был эш дауам ителәсәк, һәм комплекс 2013 йылда асыласаҡ. Уның дөйөм майҙаны 140 мең квадрат метрҙан ашыуыраҡ.


Сәйәсәт » Страница 13 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Страница 13\nНовости / Сәйәсәт // 13-09-2013, 13:33\nРФ Дәүләт Думаһында көҙгө сессия башланды. Ултырыштар ярайһы ҡыҙыу булмаҡсы. Пленар ултырыштың беренсеһендә үк “Ғәҙел Рәсәй” партияһы етәксеһе Сергей Миронов, Рәсәйҙең мәғариф һәм фән министры Дмитрий Ливановты эшенән ҡыуырға кәрәк, тип белдергән. Шундай “сағыу” ғына сығыштар күп булыр әле ул. Иң мөһим эштәрҙең береһе – киләһе йылға һәм алдағы өс йылға федераль бюджет ҡараласаҡ....\nНовости / Сәйәсәт // 5-09-2013, 12:07\nЯңы миҙгел башланды. Асылы менән һары төҫтәргә мансылып, һағышлы-ямғырлы булһа ла, йәшәйеш ҡанундарына ярашлы, үткәненән дә эҫерәк булмаҡсы. Эҫе тигәнде бер аҙ “кәкрерәк” аңларға кәрәк. Көҙ башы халыҡтың йәйҙән һуң “уяна” төшөүен дә хәтерләтә ул. Ә уянырға, түтәлдәрҙән башты күтәрергә, бесән араһынан сығырға ваҡыт. Шуныһын иҫкәртәйек – һайлау хаҡында ла онотмағыҙ.\nЯңы миҙгел тигәс тә, донъя яңыса йәшәй башламай, әлбиттә. Әммә халыҡтың барлығын, үҙ һүҙен әйтә алырын хакимдар оноторға тейеш түгел. Быны дөйөм алғанда әйтәм. Ғөмүмән, иғтибар итерлек яңылыҡтар, ниәттәр етерлек....\nНовости / Сәйәсәт // 23-08-2013, 12:34\n“Йәмәғәт фекере” һәм гражданлыҡ йәмғиәте үҫеше фондтары сираттағы исемлеген тәҡдим итте. Был юлы ил төбәктәренең социаль хәл-торошоноң рейтингы төҙөлгән. Нимәһе ҡыуаныслы – беҙҙең Башҡортостан исемлектә иң тәүге бишәү иҫәбенә инә. Республикабыҙ хатта Мәскәүҙе лә уҙып киткән. Халыҡҡа шундай һорауҙар бирелгән: төбәктәге эш-хәл менән ҡәнәғәтһегеҙме, ундағы хәл яҡшырамы, насараямы, төбәк властарының эшенә ҡәнәғәтһеҙлек белдереүселәр осраймы, урындарҙа протест акцияларында ҡатнашыр инегеҙме? Төп дүрт һорау ошолар. Тағы бигүк мөһим булмаған темаға ла дүрт һорау булған. Улары кредит мәсьәләһенә, матди хәлгә ҡағылышлы....\nНовости / Сәйәсәт // 16-08-2013, 14:46\nДонъяның әле теге, әле был мөйөшөндә даими рәүештә ғауғалар ҡубып тора. Ябай тел менән әйткәндә, халыҡ бунт күтәрә, нимәгәлер ҡарата ризаһыҙлығын белдерә. Был күберәк сит илдәргә хас. Рәсәйҙекеләр сағыштырмаса тыныс һәм тәртипле. Тауыш күтәреп урамдарға сығыу эшһеҙҙәр эше ул, тип тә әйтер күптәр. Әммә проблемаларҙы әҙме-күпме хәл итергә мөмкиндер. Дөрөҫөрәге, митингыларға сығып, тәртипле рәүештә генә үҙ фекереңде белдереүҙең артыҡ зыяны юҡтыр....\nНовости / Сәйәсәт // 19-07-2013, 18:04\nМәскәү янында мең ярым мигранттың йәшерен ятаҡта йәшәп, эшләп ятыуын әйт әле һин. Шуға бәйле яңылыҡты уҡығанда уҡ хайран ҡалаһың: ”Полиция хеҙмәткәрҙәре Мәскәүҙең төньяҡ-көнбайышында көнкүреш ҡаласығы тапҡан…” Әйтерһең дә, ул ҡаласыҡ боронғоларҙан ҡалған аманат һәм уны соҡоп сығарғандар. Ә ошо ятаҡ төҙөлгәндә урындағы етәкселек нимә ҡараған? Ҡыҙыҡ бит – рейдҡа сыҡмай тороп, законһыҙ төҙөлгән ятаҡтың барлығын да белмә-ишетмә, имеш....\nНовости / Сәйәсәт // 12-07-2013, 13:10\nБөгөнгө ҡулайлаштырыу заманында эш хаҡы кешенең иң ауыртҡан ерелер. Алдағы биш йылда дәүләт хеҙмәткәрҙәренең айлыҡ эш хаҡы 2,5 тапҡырға арттырыла. Окладтар йыл һайын күтәреләсәк. Бюджетты тулыландырыуҙа ҡатмарлылыҡтар булһа ла, Рәсәйҙең Финанс министрлығы ошолай тәҡдим индергән. Президент Владимир Владимирович Путин фарман биргән. Федераль кимәлдәге чиновниктарға ҡағыла был. Ауырттымы? Юҡтыр. Сөнки түрәләрҙекен арттырһалар, беҙгә лә өлөш сыға ул, бер нисә һумлап. Беҙ шуға өйрәтелгән....\nБыл йөҙ йыллыҡҡа “Бөйөк үҙгәртеп ҡороуҙар быуаты” тигән исем бирелмәгәйе\nНовости / Сәйәсәт // 5-07-2013, 10:36\nМәскәүҙең үҙенә башлыҡ һайларға әҙерләнеүе тураһында яҙғайныҡ инде. Ә бына нисегерәк һайларға кәрәклеген тап шул ҡалала йәшәүселәр хәл итә. Нисегерәк тигәнемде намыҫлы һайлау тип аңларға кәрәк. Кандидаттар алдап-йолдап үтмәһен өсөн тикшереү алымдары бар. Шуларҙың береһен – алдау детекторын ҡулланыуҙы Дәүләт Думаһында ЛДПР депутаты Михаил Дегтярев тәҡдим итә. Уныңса, мөһим етәксе вазифаларына кандидат һайлауҙа ҡатнашыу өсөн теркәлгәндә үк әлеге процедураны үтергә тейеш. Көҙгө сессияла парламентҡа ошо туралағы закон проекты индереләсәк икән. Хупланған хәлдә, сентябрҙә мэр һайлағанда яңы ысулды һынап та ҡараясаҡтар. Яҡынса алғанда, һәр кандидатҡа ун һорау бирелә. “Ватанығыҙға хыянат иттегеҙме?”, “Ришүәт алдығыҙмы?”, “Наркотик ҡулланғанығыҙ бармы?” кеүегерәк дөйөм һорауҙар булыр, моғайын. Әллә, детекторҙан үткәреүсене һатып алмаһалар ярай ҙа, тиер әле әсе теллеләр....\nНовости / Сәйәсәт // 31-05-2013, 11:29\n"Левада-үҙәк" халыҡтан тағы бер “мөһим” нәмә тураһында һорашыуҙар ойошторған. “Миллион һумды намыҫлы ғына эшләп буламы?” – тип һорағандар. Бик күптәр әлеге һорауҙы ишеткәс тә, көлөп ебәргән тиме шул. Яуап биреүселәрҙең 73 проценты киҫкен рәүештә: ”Юҡ, әлбиттә!“ – тигән. Йәнә ете проценты “әллә-ә” һымағыраҡ итеп яурынын һелкеткән....\nНовости / Сәйәсәт // 24-05-2013, 11:41\nЙәмәғәт, әгәр ҙә Хөкүмәткә ышанһағыҙ, шуны белдерәбеҙ: Рәсәйҙә 2008 – 2009 йылдарҙағы кеүек көрсөк, йәғни финанс проблемалары булмаясаҡ. Премьер-министрыбыҙ Дмитрий Медведев борсолмаҫҡа ҡушты. Асыҡтан-асыҡ әйтте лә инде:...\nНовости / Сәйәсәт // 10-05-2013, 10:45\nҠырын эш ҡырҡ йылдан һуң да беленә, тигәндәй, әллә ҡасанғы эштәрең өсөн бөгөн килеп яуап тоторға ла тура килгеләй. Ошо көндәрҙә заманында Освенцимда һаҡсы булып торған 93 йәшлек ҡарт Германияның Баден-Вюртемберг ерендә ҡулға алынған, имеш. Освенцим тигән һүҙ айырыуса оло быуынға яҡшы таныш. Эйе, ул Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Польша биләмәһендә урынлашҡан концлагерҙар комплексы була. Икенсе төрлө Аушвиц тип тә атағандар. Дүрт йыл эсендә унда 1 300 000 самаһы тотҡон язалап үлтерелгән, шуларҙың бер миллионға тиклеме йәһүд булған. Ысынында был һандарҙың күпкә артыҡ булыуы мөмкин....\nАртҡа 1 ... 9 10 11 12 13 14 15 16 17 ... 27 Алға


Үзбәкстанда Башҡорт мәҙәниәте көндәре уҙҙы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nҮзбәкстанда Башҡорт мәҙәниәте көндәре уҙҙы\n9:48, 25 ноября 2014 Мәҙәниәт\nҮзбәкстандың баш ҡалаһы Ташкентта Башҡортостан Республикаһы көнөн байрам итеүгә арналған Башҡорт мәҙәниәте көндәре уҙҙы. Республика сәнғәтен Башҡорт дәүләт филармонияһы артистары – йырсылар, БР халыҡ артистары Римма Амангилдина һәм Вәхит Хызыров, ҡурайсы, БР атҡаҙанған артисы Азат Биксурин, бейеүсе Ильяс Ҡарабулатов күрһәтте. Башҡорт әҙәбиәте вәкилдәренән сарала «Башҡортостан» гәзите журналисы, шағирә Лариса Абдуллина ҡатнашты.\nБашҡорт мәҙәниәте көндәре сиктәрендәге концерт Ташкент дәүләт музыка комедияһы (оперетта) театрының Ҙур залында уҙҙы. Сара менән бер рәттән Башҡортостандың биҙәү-ҡулланма сәнғәте һәм милли ашамлыҡтар күргәҙмәләре үтте.\nБашҡорт эстрадаһы йондоҙҙары шулай уҡ «Урал» һәм «Ирәндек» фольклор коллективтары өсөн ҡурайҙа уйнарға һәм бейеү хореографияһына өйрәтеү буйынса оҫталыҡ кластары ойошторҙо.\n— Башҡорт мәҙәниәтенә арналған сара Ташкентта йыл һайын уҙа. Һуңғы йылдарҙа Үзбәкстанда йәшәүсе башҡорттар менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итәбеҙ, уларҙың һаны 35 меңдән ашыу кеше тәшкил итә. Йәйен артистарыбыҙ һабантуйҙарға сыға, көҙөн Республика көнөнә, — тип хәбәр итте БР Мәҙәниәт министрлығының Төбәк-ара һәм халыҡ-ара мәҙәни хеҙмәттәшлек бүлеге начальнигы Алһыу Сирғәлина.\nСараны ойоштороусылар – Үзбәкстан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Башҡорт мәҙәниәте үҙәге һәм Үзбәкстан башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты.\nТеги: халыҡ-ара хеҙмәттәшлек,мәҙәниәт көндәре


Хакимиәт башлыҡтары-подъездарҙа | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n21 февраля 2019 — 15:20 ГТРК «Башкортостан»\nРеспублика етәксеһе Радий Хәбировтың ҡушыуы буйынса, Ишембай районы башлығы күп ҡатлы йорттарҙың подъездарын тикшереп сыҡты. Шулай уҡ, ул унда йәшәүселәр һәм идарасы компаниялар менән аралашты. Республика программаһы сиктәрендә быйыл Ишембайҙа 23 миллион һумға 124 подъезды төҙөкләндерергә тейештәр. Тик урындағы халыҡтың һорауы буйынса муниципалитет етәксеһе тағы ла 20 подъезды яңартырға ҡарар итте. Өҫтәмә исемлек төбәк оператырына йүнәлтелгән. Ул үҙ сиратында ишембайҙарҙың инициативаһын күтәреп сыҡҡан һәм кәрәкле сумманы бүлергә әҙер. Тәү сиратта иң таушалған һәм яҡын арала ремонт талап ителгән подъездар төҙөкләндереләсәк.


Рәсәйҙә кадастр инженерҙары институты формалаша // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРәсәйҙә кадастр инженерҙары институты формалаша\n9:16, 10 марта 2010 Иҡтисад\nРәсәйҙә кадастр инженерҙары институты формалаша. Был өлкәлә эшләүсе меңдәрсә кеше, шулай уҡ йәш белгестәр квалификацияһын раҫларға һәм дәүләт аттестаты алырға мәжбүр буласаҡ. Шунһыҙ улар үҙ эшмәкәрлеген алып бара алмаясаҡ.\n«Башинформ» агентлығына «Башземоценка» дәүләт унитар предприятиеһынан аңлатыуҙарынса, кадастр инженерҙары институты 2008 йылдың 1 мартында көсөнә ингән «Күсемһеҙ милектең дәүләт кадастры тураһындағы» законға ярашлы ойошторола. 2011 йылдың 1 ғинуарына тиклем күсеү осоро иҫәпләнә. Был кәрәкле закон нигеҙен булдырыусы акттарҙы ҡабул иткәнгә ҡәҙәр 2008 йылдың 1 мартына тиклем ер төҙөлөшө эштәрен алып барған һәм әле күсемһеҙ милек объекттарын дәүләт техник иҫәпкә алыныуы менән шөғөлләнгән белгестәрҙең генә һөнәри эшмәкәрлек алып бара алыуын аңлата. 2011 йылдың 1 ғинуарынан квалификацияны раҫлау һәм дәүләт аттестаты алыу мотлаҡ талапҡа әйләнә.\nКадастр инженерының квалификация аттестатын шәхси эшҡыуарҙар ҙа, был өлкәлә эшләүсе компания хеҙмәткәрҙәре лә алыу мөмкинлегенә эйә.\nТеги: күсемһеҙ милек, кадрҙар


Бөгөн капиталь ремонттан һуң Өфө дәүләт нефть техник университетының Йәштәр йорто алдындағы фонтан асылды. 50-се йылдарҙа төҙөлгән фонтандың тирә-яғын хәҙер танырлыҡ та түгел .\nТөҙөкләндерелгәндән һуң асылған фонтан сағыу төҫтәрҙә балҡыны. Фонтандан урғылған һыу музыка тактына бейей. Алдағы йылда үҙенсәлекле архитектура объектына нигеҙ һалыуға 60 йыл тула. Бөгөнгө күркәмлеге менән ул Орджоникидзе паркын тағы ла нығыраҡ йәмләй.\n1956 йылдан алып фонтан бер-нисә тапҡыр төҙөкләндерелә. Иң тәүҙә уынң тирә-яғы диаметры алты метрлыҡ түңәрәк формаһында була. 70-се йылдарҙа уны оҙонлоғо ун метрға еткән дүрт мөйөш урата. Ул саҡтағы Өфөнө хәтерләүселәр күңеленә ул тап ошо рәүештә уйылған.\nКапиталь ремонт барышында фонтандың инженер селтәрҙәре, нигеҙе яңыртылған. Тирә-яғына мәрмәр плиталар түшәлгән һәм лазер яҡтыртҡыстар ҡуйылған. Тап улар ярҙамында бында төрлө төҫтәге уттар балҡый.\nӨфө дәүләт нефть техник университетының Йәштәр йорто алдында тағы ла бер иҫтәлекле урын - ҡапма-ҡаршы урынлашҡан һигеҙ ҡатлы йорттарҙа ла әле төҙөкләндереү эштәре бара. Уларҙың стеналарына һылап яһалған һындар яңынан элекке хәленә ҡайтарыла. Киләсәктә шулай уҡ паркта өҫтәмә яҡтылыҡ үткәреү ҡаралған. Киләһе йыл билдәләнәсәк юбилейын Черниковка биҫтәһенең иң ҡупшы фонтаны лайыҡлы ҡаршылай.


Пожега — Башҡорт Википедияһы\n45°19′53″ с. ш. 17°40′28″ в. д.\nПожега (хорва. Požega), 1921—1991 йылдарҙа Славонск-Пожега (хорва. Slavonska-Požega) тип аталған— Хорватиялағы ҡала, илдең көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан. Пожега-Славония жупанияһының ҙур ҡалаһы. Халҡы — 20 943 кеше (2001 йыл мәғлүмәттәре буйынса).\n4 Иҫтәлекле урындар\nДөйөм мәғлүмәттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nИзге Тереза Авильский ғибәҙәтханаһы\nПожега үҙәк Славонияла , ҙур булмаған Орлява йылғаһы (Сава. йылғаһының ҡушылдығы) буйында урынлашҡан Уңдырышлы тупраҡлы Пожега үҙәнендә бөтә яҡтан бейек булмаған тау һырттары менән уратылған ҡала.\nЯҡын-тирәһендәге ҡалалар — Плетерница (15 км көньяҡ-көнсығышҡа табан), Нова-Градишка (20 км көньяҡ-көнбайышта), Нашица (40 км төньяҡ-көнсығышта), Славонски-Брод (40 км көньяҡ-көнсығышҡа табан), Слатина (40 км төньяҡта) ҡалалары. Бөтә был ҡалалар менән Пожега автомобиль юлдары менән тоташҡан, ҡала аша Нашица һәм Плетерница тимер юл тармағы үтә.\nҠала иҡтисадының төп тармағы — ауыл хужалығы, малсылыҡ һәм башлыса виноград үҫтереү, аҙыҡ-түлек сәнәғәте — шарап етештереү, шәкәр, башҡа аҙыҡ-түлек, шоколад, машиналар төҙөү, көнкүреш приборҙары етештереү, шулай уҡ төҙөлөш һәм туҡыу сәнәғәте. Хорватияның башҡа төбәктәренән айырмалы рәүештә туризм сағыштырмаса аҙ үҫешкән, әммә һуңғы йылдарҙа туризмдың әһәмиәте арта бара.\nИзге Лаврентий сиркәүе һәм епископ һарайы\nСаванан төньяҡтағы уңдырышлы үҙәндә рим осоронда уҡ кешеләр йшәгән. Рим сығанаҡтарында ул Aurea Vallis — Алтын үҙән тип атап йөрөтөлгән. Хәҙерге Пожега урында римляндарҙың ҙур торағы Инцерум урынлашҡан була. Пожега беренсе тапҡыр XII быуатта ситләтеп кенә телгә алынған. Хәҙерге заманда һаҡланып ҡалмаған Пожега үҙәгендәге ҡәлғә, моғайын, XI быуатта төҙөлгән була, әммә ул асыҡтан-асыҡ 1210 йылда телгә алынған. Пожеганың ҡала хоҡуғын алыуының аныҡ датаһы билдәле түгел, әммә, һис шикһеҙ, үҙ тарихының тәүге осоронда уҡ Пожега өҫтөнлөктәр менән файҙаланған.\nXIV быуат башында Изге Лаврентий сиркәүе төҙөлә. XV быуатта ҡала төрөктәр һөжүме арҡаһында тарҡала башлай. XV быуатта ҡала диуары төҙөлә, ләкин был ҡаланы ҡотҡарып ҡала алмай. 1537 йылда ул ғосман ғәскәре тарафынан баҫып алына.\nТөрөктәрҙең хакимлығы аҫтында ҡала 150 йыл дауамында тора, 12 март, 1688 йылда австрия ғәскәрҙәре һәм урындағы отрядтарҙың дөйөм тырышлығы менән Пожега төрөктәрҙән азат ителә. Был көн әлегә тиклем ҡалала байрам ителә.\nГабсбургтар хакимлығы аҫтында ҡала тиҙ үҫешә, бында 1699 йылда мәктәп асыла, 1727 йылда иезуиттар тарафынан театр төҙөлә, ә 1740 йылда Пожегала беренсе дарыухана төҙөлә.1745 йылда Пожега провинцияның баш ҡалаһына әйләнә. 1760 йылда ҡалала Академия асыла, был Пожеганы Загреб менән бер рәттән Габсбургтар Хорватияһын мәғарифтың төп үҙәктәренең береһенә әйләндерә.\nXX быуаттың ҡала Югославия составында хорват ауыл хужалығы һәм сәнәғәт үҙәктәренең береһенә әйләнә , 1991 йылдан алып — бойондороҡһоҙ Хорватия составында тора.\nИҫтәлекле урындар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nИзге Рух францискан сиркәүе\nИзге Тереза Авильский соборы.\nИзге Лаврентий сиркәүе — XIV быуатта төҙөлгән.\nФранцискан монастыры — монастырь XVIII быуаттың Изге Рух сиркәүе, ҡаланың үҙәк майҙаны — Изге Троица майҙанында урынлашҡан\nПредраг Стоякович, баскетболсы\nДобриш Цесарич, шағир, тәржемәсе\nБорис Ханжекович, атлет\nСрджан Будисавлевич, Югославия короллеге эске эштәр министры\nДино Елушич, йырсы, музыкант, йырҙар авторы, 2003 евровидение балалар йыр конкурсында беренсе еңеүсе\nУремович Филип, футболсы, Рәсәй командаһы «Рубин»дың ҡапҡасыһы.\nТуристический сайт города\nГородской сайт 2012 йылдың 22 июнь көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Пожега&oldid=1056365 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 03:38 11 август 2021 үҙгәртелгән.


Ике шатлыҡ бергә килде » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Ике шатлыҡ бергә килде\nКраснокама районының Арлан ауылында йәмәғәт үҙәген һәм төҙөкләндерелгәндән һуң өр-яңы төҫ алған балалар баҡсаһын асыу тантанаһы үтте. Был төҙөлөштәр “Ауыл биләмәләрен тотороҡло үҫтереү” федераль программаһына ярашлы алып барылды. Шулай итеп, федераль ҡаҙнанан бүленгән аҡса иҫәбенә Арлан ауылының “Көнбайыш” биҫтәһен төҙөкләндереү буйынса махсус проект эшләнеп, ул уңышлы тормошҡа ашырылды.\nӘллә ҡайҙан үҙенә саҡырып ултырған мөһабәт йәмәғәт үҙәгендә фельдшер-акушерлыҡ пункты, моделле китапхана, 200 урынға иҫәпләнгән мәҙәниәт йорто урын алған. Шулай уҡ бейеү класы һәм төрлө түңәрәктәр өсөн айырым бүлмәләрҙең булыуы – ата-әсә һәм балалар өсөн айырыуса ҙур ҡыуаныс.\nФельдшер-акушерлыҡ пункты барлыҡ кәрәкле медицина ҡорамалдары һәм йыһаздар менән тәьмин ителгән. “Уңайлы шарттар халыҡты хеҙмәтләндереү кимәлен бермә-бер арттырырға яңы мөмкинлектәр аса”, – ти ауыл фельдшеры Илшат Шәйхетдинов.\nТөҙөкләндерелгән балалар баҡсаһы икенсе тыуған көнөн билдәләне тиергә лә мөмкин – ул хәҙер барлыҡ заманса талаптарға яуап бирә. Төкөтмә төҙөгәндән һуң бөгөн бында 50 бала йөрөй ала. Баҡсаның аҙыҡ-түлек блогы, электр ҡаҙанлығы тулыһынса үҙгәртеп ҡоролған.\nШулай уҡ үрҙә әйтелгән проектҡа ярашлы ауылдың “Көнбайыш” биҫтәһендә 5,9 километрға тиң газ селтәре, 4,5 саҡрымлыҡ һыу үткәргес һуҙылған, 4,5 километр юл һалынған.\n– Киләсәктә Арлан ауылының көнбайыш өлөшөндә яңы йорттар ҡалҡып сығыр, уларҙа бәхетле ғаиләләр йәшәр, тип ышанам. Йәмәғәт үҙәге халыҡтың яратып йөрөгән урынына әйләнер, балалар баҡсаһы бәләкәстәрҙең шат тауыштарынан гөрләп торор. Ә фельдшер-акушерлыҡ пунктына мөмкин тиклем һирәк йөрөргә, барған хәлдә лә сәләмәтлегегеҙҙе тикшертеү, төрлө сирҙәрҙе иҫкәртеү маҡсатында ғына мөрәжәғәт итергә яҙһын, – тине үҙенең сығышында хакимиәт башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Олег Дабир улы Ғилфанов.\nСоциаль әһәмиәтле объекттарҙы асыу тантанаһында шулай уҡ республиканың ауыл хужалығы министры урынбаҫары Ревнер Байтуллин, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Булат Йомаҙилов, әлеге төҙөлөштәрҙе ҡыҫҡа ваҡыт эсендә атҡарып сығыуға өлгәшкән ойошмалар етәкселәре ҡатнашты.\nБыл ваҡиғаны Арлан ғына түгел, күрше Можары ауылы халҡы ла түҙемһеҙлек менән көтөп алды, сөнки уларҙың араһын “Дүртөйлө – Нефтекама” автомобиль юлы ғына айырып тора. Яңы асылған йәмәғәт үҙәгендәге фельдшер-акушерлыҡ пункты, китапхана һәм мәҙәниәт йорто күрһәткән хеҙмәттәр менән можарылар ҙа рәхәтләнеп ҡуллана аласаҡ.\n– Бөгөн Арлан ауылында 288 шәхси хужалыҡ иҫәпләнеп, уларҙа 734 кеше йәшәй. Можарыла 273 йорт, халыҡ һаны – 504. Күреүегеҙсә, улар икеһе лә – ҙур ғына ауылдар. Һуңғы ике йыл эсендә күп балалы, инвалид бала тәрбиәләгән, торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж булараҡ сиратта торған ғаиләләргә 77 ер участкаһы бүленде. Шуға күрә бындай үҙәккә һәм яңы балалар баҡсаһына ихтыяж ҙур ине. Әле ҡыуанысыбыҙҙың сиге юҡ, – тип ҡыҫҡаса төбәк халҡының йәшәйеше менән таныштырҙы ауыл биләмәһе башлығы Раиса Сатаева.\nКиләһе йылда ла Арлан ауылының “Көнбайыш” биҫтәһен төҙөкләндереү эштәре дауам итәсәк. Күптән түгел ике яңы урамға электр уты үткәрелгән. Кешеләр тыуған төйәгенә тоғролоҡ һаҡлап ауылда ҡала икән, улар өсөн уңайлы йәшәү шарттары булдырыу – беҙҙең төп бурыс, тигән фекерҙә урындағы етәкселек.\nРайон: Краснокама районы


«Салауат Юлаев» һуңғы йылдарҙа тәүгә Санкт-Петербургта СКА-ны еңде // Спорт | новости башинформ.рф\n«Салауат Юлаев» һуңғы йылдарҙа тәүгә Санкт-Петербургта СКА-ны еңде\n12:00, 9 сентября 2018 Спорт\n«Салауат Юлаев» һуңғы йылдарҙа тәүгә Санкт-Петербургта СКА-ны еңде Фото: «Салауат Юлаев» хоккей клубы\nӨФӨ, 2018 йыл, 9 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nКисә кисен «Салауат Юлаев» хоккей клубы 2018/19 миҙгелендә Континенталь хоккей лигаһы чемпионатында башланғыс күсмә турне сиктәрендә һуңғы уйынын үткәрҙе. Николай Цулыгин тәрбиәләнеүселәре Санкт-Петербургта урындағы СКА командаһы менән осрашты.\n«Юлаевсылар» уҙған осрашыуҙан һуң йәрәхәтләнеү сәбәпле төп ҡапҡасы Юха Метсолаһыҙ һәм команда капитаны Григорий Панинһыҙ ҡалды, шуға тренерҙар штабына петербургсылар менән уйынға ғаризаны төҙәтергә тура килде, тип хәбәр итә клубтың матбуғат хеҙмәте. Оборонаның һуңғы сигендәге урын Андрей Кареевҡа ышанып тапшырылды, күкрәгендә «С» хәрефе менән Антон Бурдасов сыҡты.\nУйындың тәүге осоронда «Салауат» уйынсалары бик үк әүҙем булманы. Өфөләр атакаға аҙ сыҡты, ә бына хужалар һөжүм итеүҙә үҙенсәлекле булды, әммә «юлаевсыларҙың» оборонаһы көслө торҙо. Тик бер осраҡта Кареев баш һалырға мәжбүр булды. Икенсе осор башында Николай Цулыгин тәрбиәләнеүселәре күпселектә булды һәм уны уңышлы тормошҡа ашырҙы – Бурдасов уңышҡа өлгәште, КХЛ-да 100-сө мәрәй йыйған Ларсен уға ярҙам итте. Бынан һуң өфөләр, ярышташының атакаларын сабыр үткәреп, оборонанан уйнай башланы. Үҙенең сабырлығы һәм һалҡын ҡанлы булыуы өсөн «юлаевсылар» һуңғы осорҙа бүләкләнде. Башта «Салауат»тың өр-яңы капитаны Бурдасов икенсе шайбаһын индерҙе, бер аҙ һуңыраҡ күпселектә Кугрышев уңышҡа өлгәште – 3:1. СКА хоккейсылары уйын аҙағында ҡапҡасыһын алтынсы уйынсыға алмаштырҙы һәм өфөләр, шайбаны буш ҡапҡаға оҙатып, уйында нөктә ҡуйҙы.\n4:1 – «Салауат Юлаев» хоккей клубы һуңғы йылдарҙа тәүгә Санкт-Петербургта СКА-ны еңде.\n«Был беҙҙең яҡтан бик һәйбәт уйын булды, сөнки ярышташ матчты яҡшы башланы, — тип һөйләне матбуғат конференцияһында «Салауат Юлаев»тың баш тренеры Николай Цулыгин. — Беҙ күпте күрҙек, беренсе осорҙо хатаһыҙ уйнаныҡ, оборонала яҡшы ҡаршы торҙоҡ. Эйе, бер гол үткәрҙек, әммә ул ярышташҡа ҙур өҫтөнлөк бирмәне. Һуңынан бөтә мөмкинлектәребеҙ, күпселек менән файҙаландыҡ, уйын аҙағында ҡаты торҙоҡ һәм еңдек. Егеттәр – ҙур афариндар, уларға рәхмәт. Был дүртенсе күсмә уйын булды, ләкин шул уҡ ваҡытта улар үҙҙәрендә хатаһыҙ уйнарға һәм еңергә көс тапты. Шулай уҡ бында килгән көйәрмәндәребеҙгә ҙур рәхмәт».


АТ ОТОУСЫ ҒАИЛӘ ҮҘЕ ЛӘ ШӘП!\nБар халыҡ яратып тыңлаған Башҡортостан Юлдаш радиоһының “Үткәндәрҙе барлап, Яңы йылға ҡарап” марафонында Әминә Исхаҡова ат отто!\nБар халыҡ яратып тыңлаған Башҡортостан Юлдаш радиоһының “Үткәндәрҙе барлап, Яңы йылға ҡарап” марафонында яҡташыбыҙ Үрген ҡыҙы, Үрге Бикбирҙе ауылы килене Әминә Исхаҡова еңеп, ат отто! Бына һиңә яңылыҡ, эйеме? Бының ише бәйгеләрҙа һис уйламағанда шундай елле бүләк эләктереү мөмкинлеге ысын икәнлеген раҫланы был хәл! Ә Әминә Исхаҡова һәм уның ҙур татыу ғаиләһе бындай бүләккә лайыҡлы, сөнки бар яҡтан да булдыҡлы улар!\nАтай нигеҙен һыуытмау, тигән төшөнсә бар. Заман башҡа – заң башҡа, ауыл ерендә рәсми эш булмау сәбәпле, үкенескә күрә, был йоланы тота алмаусылар ҙа осрай хәҙерге ваҡытта. Ә бына Әминә һәм Рәсүл Исхаҡовтар нәҡ атай нигеҙендә ҙур һәм күркәм хужалыҡ барлыҡҡа килтереп, мал-тыуарҙы ишле тота, баҡсалары шәп үҫә, ике улды, ике ҡыҙҙы уҡытып, яҡшы тәрбиә биреп үҫтерәләр. Рәсүл әрме хеҙмәтенән һуң оҙаҡ йылдар Карл Маркс исемендәге колхозда механизатор, артабан Бикбау ауыл биләмәһе хакимиәте водителе булып эшләй. Әминә лә ошо уҡ ойошмаларҙа төрлө эштәрҙә эшләй, килен булып төшкәненән бергә йәшәп, бейеме Мәрйәм инәйгә ҡәҙер-хөрмәт күрһәтеп, яҡшылап ҡарай. Был ғаиләлә туғанлыҡ мөнәсәбәттәренә һөйөү балаларға һүҙ менән генә түгел, ғәмәлдә күрһәтеп тәрбиәләнә. Әйткәндәй, Исхаҡовтар үҙҙәре йәшәгән нигеҙ тарихын махсус альбомға яҙып, фотоһүрәттәр менән биҙәп ҡуйғандар, ни тиһәң дә, буласаҡ ейән-ейәнсәрҙәр ғаилә тарихын ныҡлы белергә тейеш! Ә ул иһә бик ябайҙарҙан түгел. Ғаилә башлығы Рәсүлдең әсәһе Мәрйәм Ҡорбанғол ҡыҙы Исхаҡова (Ильясова) 1926 йылдың 12 ғинуарында Үрге Бикбирҙе ауылында мулла ғаиләһендә, иң кесеһе булып донъяһа килә. 1931 йылда репрессияға эләгеп,ағаһын, әсәһен һәм үҙен Себергә ебәрәләр. Сәрбиямал әсәһен йәш балаһы булыу сәбәпле, кире ҡайтаралар. Ҡайтыуҙарына бөтә донъя һатылған була. Шулай улар кеше тупһаһында тороп ҡалалар. Уларҙы бер туған ағаһы Хәбибҡолой, балалары күп булһа ла, үҙенә йәшәргә ала. Уҡырға төшә, Үрген ауылында 7-се класта уҡып йөрөгәндә һуғыш башланып китә. Был ауыр йылдарҙа ашҡаяҡта ағас ҡырҡалар, күберәк Һарыҡташҡа ат менән колхоз йөгөн ташый. Төрлө эштәрҙә йөрөй. һуғыш бөтөп хаҡлы ялға сыҡҡансы колхозда эшләй, бик күп йылдар иртә яҙҙан ҡара көҙгә тиклем яланда ашнаҡсы булып тракторсы, комбайнсыларҙы, бесәнселәрҙе үҙенең тәмле аштары һыйлай. Бикбау ауылы егетенә кейәүгә сыға, 1949 йылда улы Радик тыуа, ире ҡаты ауырыу сәбәпле, йәшләй донъя ҡуя.1960 йылда Әһлиулла Исхаҡовҡа кейәүгә сыға, Римма, Ғаяз, Рәсүл донъяға килә. Тормош иптәше Әһлиулла Ғизәтулла улы 1912 йылдың 18 сентябрендә Бикбау (Аҡҡужа) ауылында тыуған. Оҙаҡ йылдар магазинда һатыусы, 1938-1941 йылдарҙа Бикбау ауыл Советы секретары булып эшләй. 1941 йылдың йәйендә Бөйөк ватан һуғышына китә, Ленинград блокадаһында ҡатнаша, күп миҙалдар менән бүләкләнә. Ике тапҡыр яралана. 1944 йылдың көҙөндә 2-се төркөм инвалиды булып яуҙан ҡайтарыла. Артабан тыуған яғында һатыусы,шофер булып эшләй, 1960 йылда урмансы булып Үрге Бикбирҙе ауылна күсеп килә. 12 йыл хат ташыусы була. 1984 йылда һуғыштан ҡалған снаряд ярсығы 40 йылдан һуң үҙен белдереп, ҡарт яугир 72 йәшендә вафат була. Мәрйәм инәй кесе улы Рәсүл, килене Әминә һәм уларҙың балалары менән ҡартайғансы бергә йәшәп, 82 йәшен тултырып, 2008 йылда донъя ҡуя.\nӘминә һәм Рәсүл Исхаҡовтар Бикбау ауыл биләмәһенең әүҙем йәмәғәтселәре, ғаилә башлығы иңдәрендә оҙаҡ йылдар депутатлыҡ йөгө лә ята. Үҙ ҡулдары менән зауыҡ булдырған төҙөк йорт-ҡуралары өсөн “Өлгөлө йорт”, “Өлгөлө ғаилә”, “Өлгөлө ихата” һәм башҡа номинацияларҙа ла бер нисә тапҡыр билдәләнгән улар. Һау-сәләмәт йәшәү рәүештәре менән ауыл йәштәренә үрнәк булып торалар.


Хужабикәнең төп ярҙамсыһы » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Хужабикәнең төп ярҙамсыһы\n16.09.2018 Хужабикәнең төп ярҙамсыһы\nЭлек туҙған капрон әйберҙәрҙе, башҡа иҫке-моҫҡоно йыуғыс итеп тотона инек, хәтерләйһегеҙме? Хәҙер аш-һыу бүлмәһендә губкаһы булмаған хужабикә юҡ тиерлек. Етештереүселәр уларҙың ниндәйен генә тәҡдим итмәй – уларҙың төҫө, материалы, тәғәйенләнеше күп төрлө булыуы менән хайран ҡалдыра. Аш-һыу бүлмәһендәге төп ярҙамсының төрҙәренә туҡталып үтәйек.\nПоролон һауаны яҡшы үткәрә, шуға күрә һауыт-һаба йыуыу өсөн шыйыҡса ныҡ итеп күпереп китә. Был губканың хеҙмәт итеү ваҡыты ҡыҫҡа, ул тиҙ генә эштән сығып, туҙа башлай. Поролонда бактерияларҙың һаны иҫәпһеҙ була, шуға күрә бер аҙна үтеүгә уны алмаштырыу яғын ҡарарға кәрәк.\nҠап-ҡаты булып кибеүсән целлюлоза, киреһенсә, һауаны насар үткәрә. Шуға күрә унда микроорганизмдар үрсей алмай, ул хәүефһеҙ һанала.\nМикрофибра майлы тап, бысраҡ менән яҡшы көрәшә. Ул хужабикәләләргә оҙаҡ хеҙмәт итеүсән. Бамбук губкалар бәләкәй балалы ғаиләләр өсөн идеаль. Сөнки ул шыйыҡсаһыҙ ҙа һауыт-һабаны ялтыратып ҡуя. Һәм бамбук – аллергияға ҡаршы бына тигән материал.\nАуыр суйын кәстрүл һәм табалар өсөн металл йыуғыстар элек популяр ине. Ә хәҙерге эмаль һәм тефлон өсөн ундай абразив йыуғыстар бөтөнләй бармай. Металдың бер яҡшы яғы бар – уны ҡайнаған һыу менән сайып ҡуйғас, бер бактерия ла ҡалмай. Ә бына тышы полипропилен селтәр менән ҡапланған һәм эсенә поролон һалынған пластик губка металды алмаштырыу өсөн уйлап табылған. Улар тимергә ҡарағанда аяулыраҡ, ә хужабикә өсөн һауыт-һаба именлеге бик мөһим.\nМеламин йыуғыстарға шыйыҡса күп кәрәкмәй. Меламин сайырынан яһалған был губка менән һауыт-һабаны эс яҡтан йыуырға ярамай, был зыянлы! Уның менән алюминды тыштан ғына йыуырға кәңәш итәләр.\nГубкаларҙы дөрөҫ һаҡлауға иғтибар итегеҙ: уны яҡшылап йыуғандан һуң яҡшы елләтелгән урынға киптерергә һалығыҙ. Ҡайһы берәүҙәр микротулҡынлы мейестә киптереп тә ала. Был вариант бер аҙ хәүефле, сөнки онотолоп китеп, губканы яндырып ҡуйыуығыҙ бар.\nБелгестәр, төрлө йоғошло ауырыу тыуҙырыусы бактерияларҙан һаҡланыу өсөн, йыуғыстарҙы бер аҙна самаһы ғына ҡулланырға кәңәш итә – төҫө үҙгәреп, ыуала башланы икән, алмаштырыу яғын ҡарағыҙ. Тик уларҙы ташларға ашыҡмағыҙ, сөнки эштән сыҡҡан йыуғысты төрлөсә файҙаланырға була. Мәҫәлән, мебелдең тояҡтары иҙәндең буяуын һыҙырмаһын тиһәгеҙ, аҫтына елем ярҙамында губка киҫәктәрен ҡырҡып йәбештерергә кәрәк.\nҺабын һауыты урынына ҡулланһағыҙ, ул һәр саҡ ҡоро булыр. Һабын һауыты, ғәҙәттә, һыулы була, ә губка барлыҡ дымды үҙенә тарта.\nОҫта баҡсасылар губканы орлоҡ сәсеү өсөн ҡуллана. Губкаға тәрән итмәй генә тишектәр яһап, унда орлоҡ һала. Тәрилкәгә һыу һалып, губканы өҫтөнә ҡуйғас, уларҙы полиэтилен пакетҡа тығырға кәрәк. Ҡараңғы, дымлы йылы ерҙә орлоҡ тиҙ шытып сыға.\nГубканы гөл һауытына ла ҡуйырға мөмкин. Ул артыҡ дымды һурып, гөл тамырҙарын сереүҙән һаҡлай.\nҺәм тағы бер әмәл – губканан энәләр ҡаҙап ҡуйыу өсөн бәләкәй генә мендәр яһарға була. Бында инде фантазияғыҙҙы эшкә егергә генә ҡала.


Ата балаһы хур булмаҫ йәки Ғаиләлә ирҙең ролен күтәрергә ваҡыт етте түгелме? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Ата балаһы хур булмаҫ йәки Ғаиләлә ирҙең ролен күтәрергә ваҡыт етте түгелме?\nРәсәй календарында, рәсми булмаһа ла, яңы байрам билдәләнә башланы. Уны 1909 йылда Америка ҡыҙы Сонора Додд уйлап сығарған. Сиркәүҙә әсәйҙәргә арналған вәғәзде тыңлағас, атайҙар ҙа айырым байрамға лайыҡ бит, тип уйға ҡала ул. Ҡыҙҙың әсәһе алтынсы балаһын тапҡанда үлеп ҡалғас, атаһы балаларын яңғыҙы тәрбиәләп үҫтерә. Ғаилә башлығына хөрмәт йөҙөнән ҡыҙ әлеге байрамды булдырырға тәҡдим итә лә инде. Һуңынан Президент Линдон Джонсон уны рәсмиләштереп ҡуя.\nБеҙҙә рәсми власть тарафынан был көн, дөрөҫөрәге, атайҙарҙың роле инҡар ителде. Бының тәбиғи сәбәптәре лә бар: бала тыуа, ә ғаилә башлығының тәрбиәлә өлөшө бигүк һиҙелмәй: биш йәшенә тиклем уны бағыуға әсә кеше күберәк көс һала. Артабан көслө зат мәктәптә лә баҫыла, уҡытыусылар башлыса ҡатын-ҡыҙ затынан тора. Мәғлүм булыуынса, ҡыҙҙар малайҙарҙан ике-өс йылға алдараҡ өлгөрә, шунлыҡтан улар тиңдәштәре араһында өҫтөнлөк менән файҙалана. Элек балаларҙы айырым уҡытыу дөрөҫ тә булғандыр. Тәрбиәселәр, уҡытыусылар араһында ла ҡатын-ҡыҙҙың күберәк булыуы көслө заттың психикаһына йоғонто яһай. Ир-егеттең хәлен бөгөн дискриминация менән сағыштырып булалыр: ғаилә тарҡалһа, баланы күпселек осраҡта әсәһе менән ҡалдыралар.\nАтай һүҙен тотоу ғына түгел, уға арҡаланыу, икенсе һүҙ менән әйткәндә, атайға ышаныста йәшәү милли тәрбиәбеҙгә, динебеҙгә хас. Атайға арҡаланып үҫеү бәхетенән мәхрүм баланың киләсәге уңышһыҙыраҡ булыуы раҫланған. Психологтар баланың психологик сәләмәтлеген – күңел һаулығын, ғаиләләге тыныслыҡты һәм балаларҙың үҙ-үҙенә ышанысын иң тәүҙә атай кешегә бәйләй. Өс йәше лә тулмаған малайҙарҙың атаһына оҡшатып атларға, һәр ҡылығын ҡабатларға тырышҡанын күҙәткәнегеҙ барҙыр. Сабый малай, үҙе лә аңғармаҫтан, атаһының уның өсөн ни тиклем мөһим булыуын күрһәтә түгелме? Әйтерһең дә: “Атай, үҙең матур, ҡыйыу, игелекле бул, мин дә шуны ҡабатлармын”, – ти... Ул кеше атай һөйөүенә, уны аңлауына мохтаж. Бөйөк З. Фрейд: “Бала өсөн атай кәрәклегенән дә, атай ҡурсыуынан да көслө ихтыяж юҡ”, – тип тиккә генә әйтмәгән. Шуныһы ҡыҙыҡ, атай баланы ситтән янаған нәмәләрҙән генә түгел, ә әсәһенең артыҡ яратыуынан да ҡурсып тора. Артыҡ һөйөү, баланы алдынан алыу ҙа йыш ҡына уның өсөн зыянлы була.\nУлын һәр яҡтан матур кеше итеп тәрбиәләргә тырышҡан аңлы атай үҙендә лә ошо сифаттарҙы үҫтерергә ынтыла. Атай мөхәббәтен яуларға кәрәк, әсәй кеүек ул һине һәр саҡ ҡурсалап тормаҫ, ә был ниндәйҙер уңыштар яулауға, үҙеңде ыңғай яҡтан күрһәтеүгә дәрт бирә. Ғалимдар әйтеүе буйынса, атай менән уртаҡ уйындар, серҙәр, шөғөлдәр – малай өсөн иң яҡшы өлгө. Уны бер ниндәй ҙә “ысын ир-егет” тәрбиәләү методикаһы ла алмаштырмай. Өләсәй менән әсәй ҙә атайҙы алмаштыра алмай. Был малайҙар неврозға дусар була. Бала саҡта ошолай үҫкән малайҙың, ҙурайғас, һәйбәт атай булыуы ла икеле. Өйҙә әсәй менән өләсәй, мәктәптә лә ҡатын-ҡыҙ тәрбиәләгәс, икенсе һөҙөмтә көтөүе ҡыйын. Әгәр ҙә эшләй башлағас, тағы ла ҡатын-ҡыҙ ҡулы аҫтына эләкһә, был “быҙау”ҙың даны башҡа ир-егеттәргә күсә лә ҡуя.\nАтайҙың малай, ҡыҙ өсөн дә эталон булып тороуы мәғлүм. Ҡыҙҙар үҙҙәренә тормош иптәшен атаһы менән сағыштырып, уға оҡшағанырағын һайларға тырыша. Малайҙар өсөн атайҙың яҡшы яҡтары үрнәк булып хеҙмәт итә. Бөгөн атай тәрбиәһенән мәхрүм балалар һаны бермә-бер артты.\nБашҡаларға, хатта яҡын дуҫтарына аяҡ салыу, кәмһетеү, йәберләү уға бер ни тормаясаҡ. “Атайһыҙ бала алты кешегә хаслыҡ итер”, – тигән боронғолар. Әсхәл Әхмәт-Хужаның шиғырындағы:\nКүрмәй үҫкән ир бала\nБик йыш ҡына яһил тигән\nЯманатлы дан ала.\nУл, ғәҙәттә, тоғро түгел,\nУл, ғәҙәттә, ялағай,\nҮҙенән кесе булһа ла –\nКөслөләр уға “ағай”, – тигән юлдар быға яҡшы иҫбат. Әсәй нисек кенә атай тәрбиәһен бирергә тырышмаһын, бынан йүнле нәмә килеп сыҡмаясаҡ. Сөнки унда балаһына булған һөйөү инстинктив кимәлдә ята, тимәк, ул балаһын насар булһа ла яратырға мәжбүр. Балаға был тәрбиәне олатаһының йәки икенсе оло ир туғанының ғына бирә алыуы бар. Быныһы ла икеле. Үҙ атаһы ғына баланы үҙаллылыҡҡа, яуаплылыҡҡа өйрәтә. Яңыраҡ Мәскәү өлкәһендәге Егорьевск ҡалаһында биш байкерҙы мылтыҡтан атып үлтергән егетте генә алып ҡарағыҙ. Атаһы була тороп та, ата тәрбиәһе күрмәгәс, был егет үҙен мотоклубҡа алмағандарына үсегеп, ҡоралға тотона. Атай тәрбиәһе алған егеттең бындай аҙымға барыуы мөмкин түгел, сөнки ул үҙенең һәр аҙымы өсөн яуаплылыҡ тойоп үҫә: аңында һаҡланыу инстинкты ята – ғүмерлеккә төрмәгә ултырыу ҡурҡынысы уны тотоп торасаҡ. Ә атайһыҙ үҫкән бала өсөн ирекһеҙҙән сыҡҡан “ташлама, әсәй!” тигән нәмә кемгәлер һыйынырға мәжбүр итә. Был бала гел генә үҙен кемдер ҡотҡарып ҡалыр тип өмөтләнә. Ни эшләһен инде, бала саҡтан әсәй ҡосағына һыйынып өйрәнгәс… Ана, атай тәрбиәһен алмаған Михаил Саакашвилиҙы ғына алып ҡарағыҙ. Америка һыйындырыр әле, тип өмөтләнеп, Владимир Путиндың Ҡытайҙа йөрөгән сағында, Көньяҡ Осетияға һөжүм итә. Беренсе донъя һуғышынан һуң атайһыҙ үҫкән немец балалары, һуңынан үҙҙәрен Гитлер һыйындырғас (гитлерюгенд), Совет Армияһына ҡаршы һуғышҡан иң яһил, уҫал дошмандар булып китә.\nАтай тәрбиәһе алмаған малай әсәһе, туғандары, башҡалар менән аралашҡанда етди проблемаларға юлыға. Иң ауыр, һынылышлы мәлдәрендә психикаһы ҙур көсөргәнеш кисерә. Юҡҡа ғына халыҡ: “Атаһы юҡ ул – ҡуштан, инәһе юҡ – инмәй тыштан”, – тип әйтмәгән. Уға ир-егеткә хас холоҡ таныш түгел, йыш ҡына ул инфантиль булып үҫә. Уларҙың әсәләрен башлыса дәүләт ҡурсып торғас, был малайҙар ҙа ошо дәүләт ярҙамына ғына өмөт бағлап тора. Ә ҡыҙҙар, әсәһенә оҡшап, киләсәктә донъя йөгөн үҙ иңенә алырға тырыша.\nӘсә кеше баланы яратырға, кешелекле булырға өйрәтһә, атай иһә рух көсө тәрбиәләй, үҙ ҡарашын яҡларға, көрәшергә һәм еңергә өйрәтә. Шунлыҡтан тик тулы ғаиләлә генә яҡшы тәрбиә алып була. Бөгөн бәғзе әсәләр, ни өсөндөр йыш ҡына ирен тулы донъяһы менән ташлап, балаларын үҙҙәре менән алып, ҡала тарафтарына юлланыуҙы хуп күрә башланы. Статистика мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәйҙә бер миллиондан ашыу бала, атайҙары булыуға ҡарамаҫтан, атайһыҙ үҫә. Әсәй һәр ваҡыт балаһына ярҙамға килергә әҙер булһа, атай кеше был йәһәттән артыҡ ҡыҫылмай, ул ситтән генә ҡарап, шым ғына мәсьәләне үҙ аллы хәл итергә өйрәтеүҙе хуп күрә. Юҡҡамы ни бөйөк педагогтар башлыса ир-ат нәҫеленән (Макаренко, Сухомлинский, Спок, Корчак, Бруно Ясенский һ.б.). Быға иғтибар иткәнегеҙ барҙыр, моғайын. Малдың- малы, ат булһынмы, һыйырмы, ир-егет ҡулын ҡатын-ҡыҙ ҡулынан яҡшы айыра. Дилбегәне кем тотҡанын улар яҡшы белә. Балалар ҙа был йәһәттән һиҙгер, уяу була. Һуңғы арала телевидение, интернет аша йыш ҡына әсәләрҙең балаларына ҡарата аяуһыҙ ҡылыҡтары тураһындағы сюжеттарҙы күрергә тура килә. Балаһына баш була алмағас, кемдер – өйгә эшен әҙерләмәгәне өсөн, кемдер уның менән интернетты бүлешә алмағанға, кемдер һөйәре менән аралашырға ҡамасаулағаны өсөн үҙ балаһын йә туҡмай, йә үлтереп ҡуя. Кемдер балаһын машинала ҡояш аҫтында ҡалдырып, магазинда онотолоп, шопингҡа бирелә.\nӘсәйем гел генә: “Хоҙай бөтә нәмәне лә тигеҙләп ҡуя ул”, – тип әйтергә ярата. Был дөрөҫтөр ҙә ул. Беҙҙең гүзәл зат, атайһыҙ ҙа бала үҫтерә алам ул, тип, ҙур хата яһай. Эйе, баланы үҫтереп булалыр, әммә тәрбиәләп булмай. Юғарыла килтерелгән миҫалдар хәҙерге атайһыҙ үҫкән балаларының протесы түгелме ни? Ярай, атайһыҙ үҫкән балаларығыҙҙы тыңлата алмағас, уларҙы үлтерә башланығыҙ, ти. Быны бөгөн йәмғиәт йыш ҡына ғәфү итеп ҡарай. Ә иртәгә күҙен йоммаясаҡ. Тик атай тәрбиәһе алмаған балаларҙың күбәйеп китеүе һуңғы ваҡытта уҡытыусыларҙы һанға һуҡмау, полиция хеҙмәткәрҙәре менән һуғышыу, сәбәбен бер нисек тә аңлатып булмаған үлтереү осраҡтарының артыуына килтерә лә инде. Педофилия, гомосексуализм кеүек күренештәрҙең таралыуын да ошоноң менән аңлатып булалыр. Атай тәрбиәһен алмаған малайҙар үҙҙәренең “ирлеген“ ошоноң менән күрһәтә лә инде. Дәүләт гел ҡатын-ҡыҙҙар яҡлы булды, әммә уны ихтирам итмәһәң, ул ҡайһы бер ир-ат һымаҡ боҫоп ҡына ҡалмаҫ. Ана бит, 90-сы йылдарҙа армияны кәмһетеү нимәгә алып килде? Ошоно аңлағас, әҙерәк тәртип булдырылды. Атайҙарҙы, ир-егеттәрҙе һанға һуҡмау ҙа оҙаҡҡа бармаясаҡ. Шул уҡ атай тәрбиәһе күрмәй үҫкән балалар үҙҙәре әсәләрен хөрмәт итмәй башламаҫ тимә.\nСығыу ваҡыты 10-06-2016, 12:31 | Ҡаранылар: 762


ЯҢЫ ЙЫЛ КӘЙЕФЕ БИРҘЕЛӘР\nЙылдан-йыл тәбиғәтебеҙ ҡырыҫлана бара. Йәйҙәребеҙ ямғырһыҙ интектерһә, ҡыштарыбыҙ инәлтеп кенә ҡар яуҙыра. Ни хәл итәһең, тәбиғәттән көслө булып булмай. Шулай ҙа ҡайһы бер мәсьәләләрҙе һауа торошона ҡарамай ғына хәл итергә тура килә.\nСибай ҡалаһына ап-аҡ ҡарлы ҡыш бик һуң килде. Әммә уның яуғанын көтөп тормайынса, ҡаланың Үҙәк майҙанына шыршы ла ҡуйылды, боҙҙан фигуралар ҙа эшләп ултырттылар. Ә инде унда байрам тантанаһы рәсми рәүештә асылған мәлдә ябалаҡлап эре-эре ҡарҙар яуҙы. Ошо мәлдә ҡаланың балалар баҡсаларынан, мәҙәниәт усаҡтарынан йыйылған Ҡыш бабайҙар һәм Ҡарһылыуҙар урамдарҙан теҙелеп үтте. Был әлеге тәңгәлдә йыл да ойошторолоп килгән конкурстың башы ине. Парадтан һуң, байрамдың төп ҡунаҡтары—Ҡыш бабай һәм Ҡарһылыуҙар Үҙәк майҙанға йыйылып, бәйгелә көс һынашты. Кемеһе матурыраҡ сәләмләй, кемеһенең кейеме сағыуыраҡ? Ҡайһыныһы халыҡтың күңелен асып, матур уйындар ойошторор ҙа, ҡайһыныһы талантлыраҡ? Быларҙың барыһын да жюри—ҡаланың мәҙәниәт бүлеге методисы Ф.Ф.Ҡәҙерғолова, Халыҡ мәҙәниәте һәм ял үҙәге директоры Г.Р.Нәҙерғолова һәм Сибай художество мәктәбе директоры С.М.Николаев баһаланы. Уларға еңелдән булманы, сөнки бик көслө, тырышып әҙерләнгән коллективтар бар ине. Уйын-дарына, бейеүҙәренә, ҡыланған ҡылыҡтарына тап ҡына килеп торған музыка һайлауҙары менән һоҡландырҙылар. Ҡайһы бер бәйгеселәр бөтә коллективын йәлеп иткән. Улары ла маска-костюмһыҙ килмәгән: кемеһелер убырлы ҡарсыҡ, кемеһелер һарыҡ, кемеһелер ҡуян... Конкурс барышында иң шатланғаны балалар булды. Кескәйҙәр өшөү белмәй ихлас уйнаны, шыршы буйлап бейене, Ҡыш бабайҙар биргән һорауҙарға яуаптар ҡайтарҙы.\nШулай итеп, конкурс тамамланды. Гран-при «Ҡайынҡай» балалар баҡсаһы коллективына тапшырылды. Беренсе урынға Сибай Балалар сәнғәт мәктәбе сыҡты. Икенсе урын «Баҙлауыҡ» балалар баҡсаһы һәм Арҡайым мәктәбе Ҡыш бабайы һәм Ҡарһылыуына бирелде. Өсөнсө урынды «Сулпылар», «Ҡурай» балалар баҡсалары һәм «Сибай» шифахана-профилакторийы уртаҡлашты. Башҡа коллективтар төрлө номинацияларҙа билдәләнде. Барыһына ла дипломдар һәм «Ваш дом» магазинының сертификаттары тапшырылды.\nАртабан Үҙәк майҙанға Сибай филармонияһы артистары сыҡты. Улар тәүҙә «Маша һәм айыу» йәнһүрәте геройҙары кейемендә сәхнәләштерелгән тамаша күрһәтте. Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Х.Х.Сөләймәнов ҡала халҡын һәм ҡунаҡтарҙы байрам менән ҡотлап, ихлас теләктәрен еткергәндән һуң, майҙанға йәм биреүсе шыршы уттары яндырылды. Артабан байрам сараһын йәнләндереү бурысы йырсыларға тапшырылды. Халыҡ ҡәнәғәт булып, күтәренке кәйеф менән таралышты.