"Бөгөнгөңдө иртәгәгә ҡалдырма!"\n5 Август 2019, 12:44\nБынан биш йыл самаһы элек Башҡортостан Республикаһының ул саҡтағы һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Рәлиҙә Муса ҡыҙы Шакирjва менән “самауыр йыҡҡайныҡ”. Иҫ киткес мөләйем, юғары зауыҡлы, йомарт, үҙенә лә башҡаларға ла ҡарата талапсан ханым менән ихлас аралашып ултырҙыҡ. Әңгәмә һаулыҡ һаҡлау мәсьәләһенә генә ҡағылманы. Ул беҙгә һабаҡ булырҙай тормош дәрестәре менән дә бүлеште, кәңәштәрен бирҙе. “Ошондай бай йөкмәткеле журналды ниңә алдырмайҙар икән, коллегаларыма ла еткерәйем әле, яҙылһындар, уҡыһындар” тип матбуғат баҫмаларының тиражы кәмеүгә әсенеп, Өфө медицина учреждениелары хеҙткәрҙәрен журналға яҙҙырыуға үҙ өлөшөн индерҙе. Йәнегеҙ йәнәнәттә булһын, Рәлиҙә Муса ҡыҙы. #Шоңҡаржурналы #РәлиҙәШакирова\n“Аш-һыуҙарҙы итһә бәрәкәтле, шул ҡатын-ҡыҙ булыр иң хөрмәтле”, – тигән алтын һүҙҙәре бар халыҡ шағиры Рауил Бикбаевтың. Әммә халҡыбыҙҙың гүзәл заттары араһында усаҡ йылыһын тотоу, балалар үҫтереүҙән тыш, ир арыҫландарынан ҡалышмай, дәүләт кимәлендәге эштәр башҡарғандар ҙа аҙ түгел. Бөгөнгө геройыбыҙ ҙа ике бала әсәһе, нәзәкәтле ханым; күптәр уның ҡул эштәренә, аш-һыуға маһирлығын, бәлки, белмәйҙер ҙә. Ә инде министр урынбаҫары йөгөн тартыуы, һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә бихисап эштәр башҡарып, халыҡтың хәлен еңеләйтергә тырышыуы һәммәбеҙҙең күҙ алдында. Билдәле, медицина тирәләй һәр ваҡытта ла сетерекле һорауҙар тыуып ҡына тора. Ана шуларҙың бер нисәһен генә булһа ла асыҡлап, уңышлы, абруйлы шәхестең фекер-кәңәштәрен халыҡҡа еткереү ниәтендә йәнә сәй табыны ҡороп ебәрҙек. “Самауыр”ыбыҙ янында – Башҡортостан республикаһы һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Рәлиҙә Муса ҡыҙы Шакирова.\n450 МЕҢ ҺУММЫ, ӘЛЛӘ ЗАРЛЫ ҒҮМЕРМЕ?\n“Шоңҡар”ҙар: Рәлиҙә Муса ҡыҙы, самауыр тиһәләр, һеҙҙең күҙ алдына иң тәүҙә нимә баҫа? Өйөгөҙҙә самауыр артында йыш йыйылаһығыҙмы?\nРәлиҙә Шакирова: Самауыр хаҡында һүҙ сыҡһа, Рәшит Нурмөхәмәтовтың картинаһы күҙ алдыма баҫа. Ихлас йылмайып ултырған башҡорт ҡыҙы, ә артында – боронғо еҙ самауыр… Бала сағым самауырлы булып хәтерҙә уйылмаған. Хәҙерге ваҡытта иһә ғаилә менән табын артына самауырһыҙ ғына йыйылабыҙ. Баҡсала бер боронғо самауырыбыҙ бар ул. Аллаһ бирһә, хаҡлы ялға сыҡҡас, туғандар, дуҫтар менән самауыр янында гөрләшербеҙ, тип уйлайым. Әле, дөрөҫөн әйткәндә, ваҡыт юҡ. Хәйер, ваҡыт табылыр ҙа ине, самауыр сәйе генә эсәйем, тигән теләк юҡ. Ғөмүмән, мин бәләкәйҙән, бәлки өләсәйһеҙ, олатайһыҙ үҫкәнгәлер, сәй эсергә әүәҫ түгелмен. Минераль һыу, һут булһа, ҡәнәғәтмен.\n“Шоңҡар”ҙар: Табип һөнәренә бала саҡтан хыялланып, әҙерләнеп килдегеҙме?\nР. Ш: Был һөнәр хаҡында бәләкәйҙән хыялландым, тип әйтә алмайым. Быға, бәлки, дауахананың нимә икәнен белмәй үҫеүем сәбәпсе булғандыр. Ауырымағас, йөрөтмәнеләр. Ғәжәп, яҡындарым араһынан да сирләгәндәр булманы. Был һөнәргә теләкте әнкәйем аң аҫты аша тәрбиәләгәндер, бәлки. Етмәһә, мединститут һәр саҡ бәҫле уҡыу йорто иҫәпләнде. Һис юғы, мәктәп тамамлағанда ниндәй юл һайларымды белә инем. Кешегә ярҙам итеү теләге лә көслө булғандыр.\n“Шоңҡар”ҙар: Һеҙҙеңсә, һәйбәт табип ниндәй төп сифаттарға эйә булырға тейеш?\nР. Ш: Кешелекле, изге күңелле һәм дә компетентлыҡ. Йылмайманылар, һәйбәт итеп һөйләшмәнеләр, ҡаты бәрелделәр, тип ялыу яҙалар беҙгә. Әммә тәжрибәмдән сығып, шуны әйтә алам: йылмайып, яғымлы ҡаршылаған табип ярҙам итә алмаҫҡа мөмкин һәм, киреһенсә, үҙен ҡәтғи тотоп, ҡысҡырып та ебәргәне ашығыс рәүештә дөрөҫ ҡарар ҡабул итеп, үлемдән ҡотҡарырлыҡ ярҙам күрһәтергә һәләтле булыуы һирәк күренеш түгел. Әгәр ул яғымлы ла, диагнозды ла дөрөҫ ҡуя, дөрөҫ дауалай ҙа икән – илаһи, камил табип. Әммә беҙ бөтәбеҙ ҙә кешеләр һәм төрлөбөҙ. Әҙәм балаһының холоҡ-фиғеленә, үҙ-үҙен нисек тотоуына йәшәү рәүеше лә ҙур йоғонто яһай. Кемдеңдер аһ-зары күп, икенселәр еңелерәк ғүмер кисерә. Ошолар кешенең эшендә сағылыш табыуы ла бар. Беҙҙең һөнәрҙә иң мөһиме – һөҙөмтә, кеше ғүмере. Бөгөн медицина кадрҙары етмәүе – ҡатмарлы мәсьәлә. Табиптар менән тәьмин ителеү төрлө белгестәр араһында 30-62% тәшкил итә. Был иһә һәр бер табип бер нисә коллегаһы өсөн эшләй тигән һүҙ. Ҡәнәғәтһеҙлек беренселекле звено – поликлиникаларҙан килә. Бөгөн табиптарға эшләүе бик ауыр, ҡатмарлы. Махсус мәғлүмәт саралары “ярҙамы” менән уның абруйы көндән-көн түбәнәйә.\n“Шоңҡар”ҙар: Ни өсөн тип уйлайһығыҙ?\nР. Ш: Бөгөн бөтәһе лә “дауалай” белә. Ә был – эшкә ҡамасаулай. Ниндәй генә мәғлүмәт сараһын асма, мәҫәлән, табип бала табырға ҡушмаған икән, ә ул иҫән-һау тыуҙырған, тип яҙалар. Бер-ике генә осраҡты күпертеп ебәрәләр. Бөгөн белгестәр зәғиф хромосом аномалиялы бала тыуырын сабый әсәнең ҡарынында саҡта уҡ әйтә ала. Перинаталь консилиум ҡарары менән элиминация тәҡдим ителә, әммә белгестәр һүҙен бөтәһе лә тыңламай. Бер йәшкә тиклемге балалар үлеме күрһәткесе структураһында тыумыштан зәғифлек 30%-ҡа тиклем тәшкил итә. Ә Германияла, мәҫәлән, бындай күренеш юҡ. Сөнки унда, табип иҫкәртә икән, кеше, белә тороп, зәғиф бала тыуҙырыуға риза түгел. Бер ҡатынға балаһының барыбер ғәрип булып тыуасағын, оҙаҡ йәшәмәйәсәген аңлатам. Билдәле, ғаиләнең ризалығы юҡ икән, элиминация эшләй алмайбыҙ. Ә ул, миңә уның тыуыуы ғына мөһим, әсәлек капиталы алып өлгөрәм бит, ти. Элегерәк был аҡса сабыйҙы өс йәшкә тиклем үҫтергәс кенә бирелә ине, ә хәҙер, тыуыу факты буйынса. Капитал өсөн генә бәпесләү – йәмғиәттең социаль яҡтан етеш булмау бәләһе. Бер бала 450 мең һум менән баһаланмай бит! Аҡыллы, тотороҡло кешеләр быны аңлай, әлбиттә. Уны уҡытыу, тәрбиәләү был хаҡҡа ғына тормай. Күрәләтә зәғиф бала табыу сабыйға ҡарата яуапһыҙлыҡ, тип уйлайым. Инвалидлыҡ пособиеһынан өҙөлмәҫ өсөн балаһын операцияға алып бармаған (уның ризалыҡһыҙ белгестәр ярҙам итә алмай) әсәй менән дә һөйләшкәнем булды. Вакцинация мәсьәләһе лә киҫкен тора. Минеңсә, прививкаларҙан баш тартҡан ата-әсә лә балаһына ҡарата яуапһыҙлыҡ күрһәтә. Сабыйын ниндәйҙер сирҙәргә дусар итә. Мотлаҡ һаналғандары үтәлергә тейеш. Ҡайһы берәүҙәр, балаһына прививка эшләтмәһә лә, баҡсаға йөрөтәһе килә. Быға юл ҡуймаҫ инеләр, кеше үҙ хоҡуҡтарын даулай башлай. Берәү сирләһә, утыҙ балаға йоғорға мөмкин. Үҙеңде генә уйлау, бөтә донъя тик һинән генә торған кеүек килеп сыға түгелме? Әлеге көндә киҙеүгә ҡаршы вакцинация бара, унан баш тартмаҫҡа кәңәш итәм.\n“Шоңҡар”ҙар: Зәғиф тыуасаҡ бала үҫешен туҡтатырға тәҡдим итәбеҙ, тинегеҙ. Ҙур яуаплылыҡ талап иткән эш, әлбиттә. Хоҙайҙың эшенә ҡыҫылыу һымаҡ та…\nР. Ш: Эйе, яуаплылыҡ талап иткән эш. Бер генә белгес ҡарап, хәл итмәй. Әйтәйек, йөрәктәге физик кәмселек булһа – кардиохирург, неврология проблемаһы икән – нейрохирург тикшерә, операция эшләрлектәрен дә билдәләйбеҙ. Консилиум үткәрелә. Беҙ йәшәмәҫлектәренең генә үҫешен өҙөргә тәҡдим итәбеҙ. Быны тәбиғи һайланыш, йәғни Аллаһы Тәғәләнең ҡушҡаны тип ҡабул итергә кәрәк. Мәсьәләнең икенсе яғы ла бар бит: Аллаһ сир биргән, әммә табип, яһалма тын алдырып, үлемдән тартып сығара. Ә бындай осраҡты Хоҙай эшенә ҡыҫылыу тип әйтеп булмаймы? Ғөмүмән, яралғыны ҡалдырыу йә ҡалдырмауҙы, ар - та бан нисек йәшәүҙе ҡатын-ҡыҙ үҙе, ғаиләһе хәл итә.\n“Шоңҡар”ҙар: Балаларҙа церебраль паралич күҙәтелә. Был алдан иҫкәртелмәйме?\nР. Ш: Уны ҡарында уҡ билдәләп булмай. Хәҙерге ваҡытта УЗИ-скрининг Халыҡ-ара FMF сертификаты бул ған белгестәр тарафынан ғына үткәрелә. Табип унда һәр ҡатынды етәкләп йөрөтә алмай, мөһимлеген аңлата ғына. Ауылдағылар тормош мәшәҡәттәрен һылтаулап килмәй. Һәр нәмәлә кешенең үҙенең, ата-әсәнең иһә балаһы өсөн яуаплылығы мөһим. Бер кем дә бүтәндәр өсөн ниҙер эшләй алмай. Әҙәм балаһы үҙе һайлай. Барырғамы-юҡмы, эсергәме-эсмәҫкәме, яратырғамыяратмаҫҡамы… Беҙ мәғлүмәт бирәбеҙ, аңлатабыҙ, ә ата-әсә үҙе хәл итә. Ғәрип баланы ҡалдырған күп осраҡтарҙа (быны мин тәжрибәмдән сығып әйтәм) атай кеше ғаиләлә иң оҙағы йыл ярымға сыҙай. Һуңынан ҡатын бөтөнләй яңғыҙ тороп ҡала. Балаһын ташлап киткән атайҙы ла бәхетле тип әйтеп булмай, әлбиттә. Әммә ир кеше, балаһы күҙ алдында үҫһә генә, уны яҡын күрә, рухи бәйләнеше нығына, ылыға. Был йәһәттән уйланырға урын күп.\n“Шоңҡар”ҙар: Башҡортостанда үлем менән тыуымдың айырмаһы нисек һуң?\nР. Ш: 2009 йылға тиклемге мәғлүмәттәр буйынса, үлем тыуымға ҡарағанда юғарыраҡ ине. Хәҙер тәбиғи үҫеш бар. Былтыр ғына 59 мең 260 бала донъяға килде. Был бик һәйбәт күрһәткес. Рәсәй кимәлендә абсолют һандарҙы ҡараған саҡта, беҙ бишенсе урында торабыҙ. Мәскәү, Мәскәү өлкәһе, Санкт-Петербург, Краснодар крайынан ғына ҡалышабыҙ. Быйыл Свердлов өлкәһе генә бер аҙ уҙыбыраҡ китеп бара.\n“Шоңҡар”ҙар: Был күрһәткестәр Әсәлек капиталына, Рәсәйҙең иҡтисади хәленә, тормош кимәленә бәйлеме?\nР. Ш: Бәйле. Туҡһанынсы йылдарҙа тыуым күпкә кәмегәйне. Шул йылдарҙа тыуғандар бала тыуҙырыу осорона еткәс, тыуым кимәленең төшәсәге күҙаллана ине. Әммә был дәлилләнмәне. Бөгөн тыуым ныҡ артҡан һикһәненсе йылдарҙа тыуғандар бала тыуҙырыу иҫәбенә лә артабыҙ. Әммә улар бер аҙ өлкәнәйеп, олпатыраҡ булып килә. Һаман ғаилә ҡормағандары күп, уларҙың да атай-әсәй булыуы көтөлә әле. Әсәлек капиталы ла йоғонто яһаны. Ауыл халҡы араһында дүртенсе, бишенсе бала тапҡандар ҙа бар. Шул уҡ ваҡытта капитал өсөн генә буйға уҙған социаль яҡтан тотороҡһоҙ ғаиләләр һаны күбәйҙе. Социаль етемдәр һаны арта. Был сабыйҙарҙы республикалағы биш йәшкә тиклемге өс балалар йортонда ҡурсалайбыҙ. Өфөлә, Белоретта һәм Стәрлетамаҡта. Уларҙың 1,8 проценты ғына атай-әсәһеҙ етемдәр. Был хәл, әлбиттә, ғаилә, йәмғиәт, хөкүмәт кимәлендә көсөргәнешле эш, саралар талап итә.\nҺӘЙБӘТ ТАБИПТЫ ХАЛЫҠ ҠАРАЙ…\n“Шоңҡар”ҙар: БДМУ-ға йыл һайын конкурс ҙур, күпләп уҡырға инәләр. Ә ниңә табиптар етешмәй һуң?\nР. Ш: Яңы эшкә килгән табиптарға халыҡ тарафынан мөнәсәбәттең бигүк ыңғай булмауы билдәле. Йәш кешегә хөрмәт, аңлау юҡ икән, күңел һалып эшләп китә алмай. Хеҙмәтләндереүсе персонал түгел, ә табип булырға теләй улар. “Ауыл табибы” федераль проекты ла эшләй, әммә бөгөн һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә белгестәр йәһәтенән хәл итерлек мәсьәләләр шаҡтай күп әле. Маҡсатлы йүнәлтеү (целевое направление) генә түгел, ә белгестәрҙе маҡсатлы рәүештә әҙерләү (целевая подготовка) бик мөһим, тип уйлайым.\n“Шоңҡар”ҙар: Табиптарҙың эш хаҡын нисек билдәләр инегеҙ? Белеүебеҙсә, Америкала улар иң юғары эш хаҡы ала.\nР. Ш: Сит илдәрҙә эш шарттары башҡа. Әгәр беҙҙең табиптар сит илгә сығып эшләй икән, халыҡ уларға эләгергә тырыша. Ҡыҙыҡмы? Сөнки “беҙҙекеләр” пациент менән һөйләшә, ҡул менән ҡарай, тыңлай белә. Америка табибынан быны көтмәҫһең. Хәҙер беҙ ҙә улар кеүек булыу яғына китеп барабыҙ. Диагнозды өҫтәмә тикшереүһеҙ күҙалламай башланыҡ. Аускультация, перкуссия таҫыллыҡтарын юғалтабыҙ. “Клиник фекерләү” һәр табип өсөн мотлаҡ нәмә. Республикала табиптың уртаса эш хаҡы – утыҙ биш – утыҙ һигеҙ мең һум. Ләкин һәр табип шунса эш хаҡы ала тип аңларға ярамай. Был оклад ҡына түгел. Һәр береһе төнгө дежурлыҡ итә, икенсе табип өсөн эшләй. Шулай уҡ, йәшерен-батырыны юҡ, һәйбәт табипты халыҡ та ҡарай бит әле (йылмая). Үҙ эшенең оҫтаһы булған табип лайыҡлы йәшәй ала. Фекерҙе дөйөмләп, шуны әйтергә теләйем: табиптың эш хаҡы элекке йылдар менән сағыштырғанда юғарыраҡ, кәмеүгә табан бара, тип әйтеп булмай.\n“Шоңҡар”ҙар: Йыш ҡына анализдар өсөн күпмелер аҡсаңды сығарып һалырға тура килә. Ирекһеҙҙән, медицина түләүлеме икән, тигән уй тыуа…\nР. Ш: Ҡайһы берҙә юғары белемле кешеләр ҙә үҙ хоҡуҡтарын белмәй. Теге йә был хеҙмәттең ни өсөн түләүле икәнлеген белешергә, ҡыҙыҡһынырға кәрәк. Яуап бирергә теләмәйҙәр икән, тыңлата, аңлата, һөйләшә белеү мөһим. “Граждандарға бушлай медицина ярҙамы күрһәтеү буйынса дәүләт программалары гарантияһы”нда барыһы ла яҙылған. Үҙегеҙ мәғлүмәтле булырға, хоҡуҡтарығыҙҙы белергә бурыслы. Әгәр аңламаһалар, бүлек мөдире, баш табип урынбаҫары, Һаулыҡ һаҡлау министрлығы бар. Мөрәжәғәт итегеҙ, яҙығыҙ. Миңә, табип аҡса һораны, тигән ялыу менән килгәндәре бар. Әммә кем икәнлеген йәшерәләр. Әйткәндәй, табиптарҙы халыҡ үҙе боҙҙо. Сөнки һәр кем үҙенә айырым мөнәсәбәт өмөт итте. Аҡса бирһәм, яҡшыраҡ ҡарарҙар, арыуыраҡ мөғәмәлә итерҙәр, тип уйланы. Һәр хирург операцияны бөтә таҫыллығы менән яһай, эшенең һөҙөмтәле булыуы уның өсөн ҙур ҡәнәғәтлек, шатлыҡ тыуҙыра. Хирургҡа “арҡаланып” “аҡса эшләүсе” ләрҙе лә таный белергә кәрәк, әлбиттә.\n“Шоңҡар”ҙар: Поликлиникаларҙа пациентты ни бары ун биш минут эсендә генә ҡарап сығаралар. Сирҙе асыҡлау, дөрөҫ йүнәлтмә биреү өсөн был ваҡыт етәме икән һәм уны оҙайтыу сараһы юҡмы?\nР. Ш: Етмәй. Үҙегеҙ беләһегеҙ, хәҙер һәр өлкәлә оптималләшеү бара. Аҡса һанайбыҙ барыбыҙ ҙа. Аҙыраҡ сарыф итһәк, яҡшыраҡ буласаҡ, тибеҙ. Электрон яҙылыу, һәр табип алдында компьютер, уныһы ла ваҡытты ала. Әгәр һеҙҙән йәшерәктәр һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә килһә, уларға еңелерәк буласаҡ. Әлеге ваҡытта табиптарҙың илле проценты пенсия йәшендә. Ә ололарҙы компьютерға өйрәтеүе еңел түгел.\n“Шоңҡар”ҙар: Яңы быуын табиптарының әҙерлек кимәлен нисек тип иҫәпләйһегеҙ?\nР. Ш: Ҡыҙғанысҡа күрә, түбән тип һанайым. Элеккегә ҡарағанда күпкә ҡайтыш. Осраҡлы белгестәр артты. Бөгөнгө йәштәрҙе үткән замандыҡылар менән сағыштырыу мөмкин түгел. Берҙән, элек социаль яҡланғанлыҡ булды. Белгес уҡып бөтөүгә, уны эшкә тәғәйенләйҙәр. Фатир мәсьәләһе лә уйланылған ине. Ауыл еренә барған табип өсөн был мәсьәлә тәүге алты айҙа хәл ителде. Ә хәҙерге ваҡытта күп студенттар ҡайҙа эшләрен белмәй. Күбеһе үҙен был һөнәр эйәһе итеп тә күрмәй. Хәҙерге юғары белемде мин, русса әйткәндә, “массовое высшее образование” тип һанайым. Һөҙөмтәһе асыҡ ярылып ята: бөгөн беребеҙ ҙә һәйбәт юрист, иҡтисадсы таба алмай. Сөнки күбеһе алған һөнәре буйынса ғүмерҙә лә эшләмәҫтәрен белә, “ҡатырға” өсөн генә йөрөй. Икенсенән, уҡыу методикаларында ла үҙгәрештәр бар, әлбиттә. Профессор элек студенттар менән дауаханаларға барып, нисек дауаларға кәрәклеген күрһәтеп, пациенттарҙың эсен баҫып ҡарап, эске ағзаларының ҡайһы урында икәнлеген өйрәтеп йөрөй ине. Хәҙер симуляция үҙәктәре ярҙамында уҡыйбыҙ. Тик ятҡан муляжға ҡарап өйрәнәбеҙ. Ә элек ауырыуҙы беҙҙең ҡарамаҡҡа тапшыралар ине. Пациенттар нисек ҡаршы булмағандыр!? Улар менән һөйләшергә, мөнәсәбәт булдырырға, конфликттарҙы, сетерекле осраҡтарҙы хәл итергә өйрәнәһең. Мине (икенсе курстан һуң) горчичник ҡуйырға бер бабай өйрәтте (көлә). Дөрөҫ ҡуйманың, тип, өлкән шәфҡәт туташын саҡырттырып, ике тапҡыр ҡуйҙыртты (көлә).\nИҢ ОТОШЛОҺО – АУЫРЫМАУ…\n“Шоңҡар”ҙар: Аптекаларҙа илле процент дарыу яһалма, тиҙәр. Һеҙҙә бындай мәғлүмәт бармы?\nР. Ш: Аптекаларға сығарылған препараттарҙы дарыу сифатын билдәләүсе ойошма контролдә тота. Әммә һәр таблетканы тикшереп бөтөп булмай.\n“Шоңҡар”ҙар: Улайһа, дарыуҙарҙың үҙебеҙҙә етештерелгән аналогын алыу отошло түгелме? Ике йөҙ һумлыҡ яңы дарыу урынына ун биш һумлығы ла бына тигән итеп ярҙам итә.\nР. Ш: Киреһенсә, ныҡ ҡиммәт дарыуҙы күп кеше һатып алмағанға күрә, тауар әйләнеше бәләкәй һәм уларҙы яһалма итеүҙә мәғәнә юҡ, минеңсә.\n“Шоңҡар”ҙар: Халыҡ табиптары, әүлиәләргә ышанаһығыҙмы?\nР. Ш: Ышанмайым, тип әйтә алмайым. Кешенең уларға ышаныуы ҙур булһа, “психосоматик” сирҙән арыныуы ихтимал. Бөйөрөңдә таш булһа, медицина белгестәре генә ярҙам итә ала. Хоҙайҙан бирелгән һәләтле әүлиәләрҙән тыш, аҡса өсөн генә алдап дауалаған сихырсылар ҙа бар бит әле. Ҡайһы ғына гәзитте асма, рекламалары тулған. Ана шуларҙан һаҡ булыу фарыз. Ысын бағымсы, әүлиә бик һирәк күренеш һәм улар үҙе хаҡында ҡысҡырып та йөрөмәй. Мөжәүир хәҙрәтте генә иҫкә төшөрәйек…\n“Шоңҡар”ҙар: Салауат ҡалаһында яңы тыуған сабыйҙы сүп араһына ырғытып киткәйнеләр бит әле. Ул ятҡан дауахананан халыҡҡа кем, нисек ярҙам ҡулы һуҙа ала, тип мөрәжәғәт иттеләр. Беҙҙә ташландыҡ балаларға күпме аҡса бүленә?\nР. Ш: Был – социаль һорау. Ташландыҡ бала приютҡа алып барылырға тейеш. Әммә уны дауаханаға килтерәләр, ә беҙ, үҙ сиратыбыҙҙа, диагноз ҡуйып, дауалайбыҙ. Диагнозһыҙ тота алмайбыҙ. Памперс, кейем кеүек кәрәк-яраҡтар бөтәһе лә Мотлаҡ медицина страховкаһы фонды аҡсаһы иҫәбенә алына. Әлеге көндә һаулыҡ һаҡлау финанс яҡтан Мотлаҡ медицина страховкаһы фонды системаһы аша тәьмин ителә. Наркология, психиатрия, туберкулез кеүек өлкәләр иһә бюджетта тора.\n“Шоңҡар”ҙар: Дауаланыу өсөн күп аҡса талап ителгән ауырыуҙарға бюджеттан аҡса бүленмәйме? Юғиһә яман шеш кеүек ҡаты сирлеләр өсөн сит илгә сығырға аҡса йыйыусылар күп.\nР. Ш: Улар өсөн бюджеттан аҡса бүленә. Хат менән мөрәжәғәт итеп ярҙам алыу - сылар байтаҡ. Әммә Мәскәүгә барыр өсөн табиптар комиссияһының һөҙөмтәһе кәрәк. Израиль, АҠШ кеүек илдәрҙә дауаланыу ҡарары Рәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы аша хәл ителә. Шулай уҡ был илдәрҙә дауаланыуҙан тыш, йәшәү сығымдарын да ҡапларға кәрәк. Ҡайһы бер пациенттар сит илдә дауаланыуҙы үҙ маҡсаты итеп ҡуя (үҙебеҙҙең илдә тейешле кимәлдә ярҙам итә алған осраҡта ла). Кешеләрҙән аҡса йыйыуҙы йәшәү рәүешенә әйләндергәндәр ҙә бар.\n“Шоңҡар”ҙар: Бәлки, ул аҡсаны юллап алыу бик оҙаҡҡа һуҙылалыр?\nР. Ш: Беҙҙең психология шундай – проблемаларҙы улар тыуғас ҡына хәл итәбеҙ, иҫкәртә белмәйбеҙ. Эш уҙғас йүгереп йөрөмәҫ өсөн, һәр кем ваҡытында үҙ һаулығын ҡайғыртһын ине. Йыл һайын табиптарҙан ҡаралып, хәлеңде тикшертеп торорға кәрәк. Күптәр сирен белеп ҡалыуҙан ҡурҡып һуҙып йөрөй. Ауылдан килгән бер ҡатындың аналыҡ миомаһы алты айлыҡ ауыр кеүек үҫеп киткән. Әмәлиәт (операция) эшләнек. Алданыраҡ килергә ҡурҡҡан, һыйырын ҡалдырып китә алмаған. Кеше, донъя мәшәҡәттәренә һылтанып, үҙен үҙе алдай, сәләмәтлеге хаҡында уйламай. Психология фәнендә өс һигеҙ законы билдәле. Йәғни тәүлектәге егерме дүрт сәғәттең һигеҙ сәғәтен йоҡлап үткәрһәк, һигеҙ сәғәт эшләһәк, үҙебеҙ өсөн йәнә һигеҙ сәғәт ваҡыт ҡала. Уны нисек файҙаланыу беҙҙән тора. Спорт менән шөғөлләнеү, театрға йөрөү, йә эсеп-тартыу һәм ғәйбәт һөйләүме – кеше үҙе хәл итә. Бер кем дә, ваҡытым юҡ, тип әйтергә тейеш түгел. Теләге булғандар өлгөрә ул. БӨТӘҺЕ ЛӘ ҮҘЕБЕҘҘӘН ТОРА…\n“Шоңҡар”ҙар: Балаларығыҙҙы нисегерәк тәрбиәләнегеҙ? Өфөлә үҫһәләр ҙә, икәүһе лә матур итеп башҡортса һөйләшә.\nР. Ш: Баланың туған телгә һөйөүе ғаиләнең үҙенән генә тора. Инглиз мәктәбендә уҡып та телеңде белеп була. Әммә үҙ-ара аралашыу менән генә сикләнергә ярамай. Бәләкәйҙән бергәләп китап уҡыу, йыр йырлау ғәҙәткә инһен ул. Кескәй саҡтан үҙ теленә, халҡына ҡарата хөрмәт уянһын. Ул шул ваҡытта үҙен дә хөрмәт итәсәк. Ә үҙен хөрмәт иткән башҡаларҙы ла һанлай. Мәктәптәрҙә башҡорт телен уҡытыуға ҡаршы сығып шаулаусылар бар. Ни өсөн бындай хәл килеп сыҡты тип уйлайһығыҙ? Дәрестәр бик юғары кимәлдә үткәрелергә тейеш ине. Ҡыҙыҡлы итеп уҡытылғанда, башҡорт дәүләт теленән йәһүд тә, урыҫ та, татар ҙа баш тартмаҫ ине. Балаһы уҡытыусыға тартылып торһа, белем кимәле көндән-көн артһа, яңы үрҙәргә ынтылһа, ниндәй ата-әсә ҡаршы килһен? Мин ауыл мәктәбен бөткән башҡорт теле уҡытыусыларының ҡала мәктәбендә лайыҡлы кимәлдә белем бирә алыуҙарына ҙур өмөт бағламайым. Ауыл балаһы менән ҡала балаһының менталитеты төрлө. Өҫтәүенә, социаль проблемалар – торор урын юҡлығы, аҡса етмәү, нәзәкәтле итеп кейенә, биҙәнә алмау… Аһ-зарҙары күп булған кешенең эшкә мөнәсәбәте лә үҙгәрә. Етмәһә, беҙ русса ауыр һөйләшәбеҙ. Ҡала балаһында телгә һөйөү уятыусы, башҡорт теленән тыш, рус һәм инглиз телдәрен яҡшы белһен, киң фекер йөрөтһөн. Хәҙерге Өфө балаһы күп кенә сит илдәрҙе күргән, белмәгән нәмәһе юҡ. Ә башҡорт теле уҡытыусыһы районындағы ауылдан башҡа бер ер күрмәгән икән, нимә хаҡында һөйләй ала? Уҡытыу методикаһы ла күп һорауҙар тыуҙыра. Ҡала балаһы өсөн ул бөтөнләй икенсе булырға тейеш. Шулай уҡ үҙ балаларыбыҙ ҙа башҡорт телен ихлас өйрәнеүе шарт. Юғиһә күптәребеҙ рус мәктәптәрен һайлай. Ғөмүмән, беҙҙең халыҡҡа мәҙәниәтле, мәғлүмәтле булыу етмәй. Гәзит-журналдарға яҙылмайбыҙ, театрҙарға йөрөмәйбеҙ икән, ниндәй кимәл тураһында һүҙ йөрөтөргә мөмкин? Бөтәһе лә үҙебеҙҙән тора. Һөйләшә белеү, сетерекле хәлдәрҙән сыға белеү, дипломатия, этика ҡанундарына битараф булмау уңыш асҡыстарының берәүһе. Башҡорт булған өсөн генә бөтәһе лә ҡолас йәйеп торорға тейеш түгел инде. Һәр кем үҙенә үҙе юл һалырға тейеш. Рух көсө, ҡаршылыҡтарҙы еңә белеү, олоно – оло, кесене кесе итеп таныу, кешеләргә хөрмәт күрһәтеү, аҡыллы һәм көслө булыу – үҫеш өсөн бик мөһим һыҙаттар. Иртәгә тип йәшәргә ярамай. Бөгөн уңышлы, бөгөн бәхетле булырға кәрәк. Көстө бушҡа сарыф итмәҫкә, кеше менән булмаҫҡа… Йәшәй-йәшәй, ҡайһы бер нәмәләргә бөтөнләй хафаланырға кәрәкмәгәнлеген, юғалтыу тигәнең табыш икәнен аңлайһың.\n“Шоңҡар”ҙар: Рәлиҙә Муса ҡыҙы, ғүмерегеҙ эсендә йөҙ йәшкә еткән кеше менән осрашҡанығыҙ булдымы? Оҙон ғүмерле булыу өсөн ниндәй кәңәштәр бирер инегеҙ?\nР. Ш: Ундайҙар бар икәнен беләм, әммә күрешкәнем юҡ. Мостай Кәрим: “Оҙаҡ йәшәйһе ине, ҡартаяһы килмәй”, тип әйткәйне бит әле. Кешегә лайыҡлы йәшәү мөһим. Йөҙ ҙә биш йәшкә етергә, һау-сәләмәт, көслө рухлы булырға маҡсат ҡуйғандар – эсмәҫ, тәмәке тартмаҫ, ВИЧ-тан һаҡланыр, уҡымышлы, мәҙәниәтле, аңлы булыр. Сәләмәт йәшәү рәүеше дөрөҫ туҡланыуҙан да ғибәрәт. Үҙеңде физик яҡтан сыныҡтырыу, аҡыл көсөргәнешен тәьмин итеү ҙә мөһим. Шул саҡта ғына кеше алға бара. Барыһы ла беҙҙең үҙебеҙҙән тора. Оҙаҡ йәшәү нәҫелдән дә килә. Ҡарағай ағасынан әфлисун тыумай, тиҙәр бит әле.\n“Шоңҡар”ҙар: Бик күп аҡыллы китаптар уҡыйһығыҙ шикелле. Сер булмаһа, әйтегеҙ әле.\nР. Ш: Аҡыллы китаптарҙы хәҙер уҡымайым, ундайҙарҙы үҙем яҙырлыҡ йәшкә еттем инде (көлә). Эш буйынса күп уҡырға тура килә. Бала менән әсә һаулығында күп кенә сетерекле хәлдәр килеп сыға, бөтәһе лә табиптан ғына тормай. Гәзит-журналдарға яҙылам, башҡорт ҡатын-ҡыҙ шиғриәтен яратам.\n“Шоңҡар”ҙар: Рәлиҙә Муса ҡыҙы, саҡырыуыбыҙҙы ҡабул итеп килеп, ихлас һөйләшеп ултырғанығыҙ өсөн ҙур рәхмәт! Һау-сәләмәт булығыҙ, уңыштар һеҙгә!


Белем биреү сифатлы булырға тейеш\n1 Май 2019, 12:43\nИл Президенты В.Путиндың Май указдарында билдәләнгән милли проекттарҙың береһе мәғариф өлкәһенә ҡағыла.Был өлкәлә эштәр төрлө йүнәлештәрҙә алып барыла. Башҡортостанда балаларға юғары сифатлы белем биреү менән бергә, уҡыу өсөн уңайлы график, яҡшы шарттар тыуҙырылған мәктәп, йылы автобустар булыу ҙа бик мөһим, тип билдәләй төбәк Башлығы Радий Хәбиров.\nУҡыусылар һанының күп булыуы сәбәпле, бихисап мәктәптәр бер сменалы уҡыуға күсеүҙе республика 2025 йылға тиклем хәл итергә йыйына. Мәғариф министрлығында хәбәр итеүҙәренсә, алдағы 2 йылда 49 мәктәп төҙөләсәк һәм реконструкцияланасаҡ. Ҡала һәм райондарҙа яңы мәктәптәр төҙөү, мәктәптәрҙең матди базаһын нығытыуға 645 млн һум финанс сығымдар ҡаралған.\nҒафури районында ике сменала уҡыусы ике мәктәп бар: Красноусолдағы 1-се һәм 3-сө мәктәптәр. Райондың социаль-иҡтисади үҫеш стратегияһына ярашлы, Красноусолда 220 урынлыҡ яңы мәктәп төҙөү ҡарала. Шулай уҡ 3-сө мәктәпкә төкәтмә төҙөү күҙ уңында тотола.\nҺәләтле балаларҙы асыҡлау һәм үҫтереү үҙәктәре булдырыу ҙа мөһим бурыстарҙың береһе. Районда был йүнәлештә Балалар ижады үҙәге, Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе, Сәнғәт мәктәбе һ.б. ойошмалар әүҙем эш алып бара. Уҙған йылдың аҙағында уларҙағы эште йәнләндереү өсөн өҫтәлмә рәүештә эш урындары булдырылды. Һөҙөмтәлә бер нисә мәктәптә көрәш һәм башҡа спорт төрҙәре, ҡурай, йыр һәм башҡа түңәрәктәр эшләй башланы.


Беренсе ҡышҡы йәрминкәләрҙә төбәктә 400 тоннанан ашыу ит һәм 14 тонна бал һатылған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБеренсе ҡышҡы йәрминкәләрҙә төбәктә 400 тоннанан ашыу ит һәм 14 тонна бал һатылған\n15:50, 17 декабря 2013 Иҡтисад\nРеспубликаның биш ҡалаһында – Өфөлә, Бәләбәйҙә, Белоретта, Нефтекамала һәм Стәрлетамаҡта – үткән ял көндәрендә беренсе яңы йыл алды ауыл хужалығы йәрминкәләре үтте.\nБР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ошо ике көндә дөйөм алғанда 2,6 меңләгән сауҙа урындары ойошторолғайны. Дөйөм һатылған продукция күләменең иң күберәге Өфө ит йәрминкәләренә тура килә. Башҡортостандың баш ҡалаһында республиканың 43 районы вәкилдәре 15 майҙансыҡта сауҙа алып барҙы. Өфөлә тәҡдим ителгән ауыл хужалығы продукцияһы күләме 90,5 миллион һум тәшкил итте.\nБеренсе ҡышҡы йәрминкәләрҙә Башҡортостанда 14 һәм 15 декабрҙә бөтәһе 403,4 тонна ит һатылған. Шуның 258,3 тоннаһы – һыйыр ите, 108,5 тонна – сусҡа ите, 17,9 тонна – һарыҡ ите, 18,5 тонна – йылҡы ите, 200 килограмм – ҡуян ите.\nБынан тыш, ҡала халҡына 42,8 тонна ҡош-ҡорт ите, шул иҫәптән 19 тонна ҡаҙ, биш тонна өйрәк, 12 мең тонна самаһы тауыҡ, дүрт тонна тирәһе күркә ите, өс тоннанан ашыу күркә-өйрәк ите тәҡдим ителгән. 14,3 тонна бал һатылған.\nБеренсе яңы йыл алды йәрминкәләрендә бер килограмм һыйыр итен 130-300 һумға һатып алырға була ине, сусҡа итен – 150-280 һумға, һарыҡ итен – 160-300 һумға, йылҡы итен – 140-300 һумға, ҡуян итен – 300-350 һумға.\nБер килограмм ҡаҙ итенең хаҡы 200 һумдан 350 һумға тиклем үҙгәрҙе, өйрәк ите – 110-300 һум, тауыҡ ите – 70-250 һум, күркә ите – 250-300 һум, күркә-өйрәк ите – 250-300 һум.\nАуыл халҡы йәрмикәләрҙә балдың килограмын 200-350 һумға тәҡдим итте, тип билдәләнеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


Академик Фәнил Фәйзуллин: "Иҡтисади көрсөктән бигерәк рухи көрсөк ҡурҡыныс" - Юлдаш\nБукеева Лилиә Исмәғзәм Исмәғилев һүҙҙәре Тормош күперҙәре - Рим Хәсәнов көйө\nАкадемик Фәнил Фәйзуллин: "Иҡтисади көрсөктән бигерәк рухи көрсөк ҡурҡыныс"\nАкадемик Фәнил Фәйзуллин: "Иҡтисади көрсөктән бигерәк рухи көрсөк ҡурҡыныс" https://bash.news/yuldash/4927_akademik-fenil-fejzullin-iktisadi-kersekten-bigerek-ruhi-kersek-kurkynys\n11 ноя, 19:23\n21 ноябрҙә баш ҡалабыҙ Өфөлә дүртенсе бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы үтәсәк. Оло йыйынға ниндәй өмөттәр бағлана? Милләт, тел, ер мәсьәләләрен хәл итеү юлдары табылырмы? Халыҡ мәнфәғәтен яҡлап ниндәй эштәр атҡарылырға тейеш? Ошо һорауҙарға бөгөнгө программала яуап эҙләрбеҙ.\nАкадемик Фәнил Фәйзуллин Иҡтисади көрсөктән бигерәк рухи көрсөк ҡурҡыныс\nБеҙҙә ҡунаҡта – Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының әсәлек, аталыҡ һәм балалыҡ мәсьәләләре буйынса һәм киң мәғлүмәт саралары комиссияһы рәйесе, “Киске Өфө” газетаһының баш мөхәррире Гөлфиә Янбаева һәм социология фәндәре докторы, профессор, академик Фәнил Фәйзуллин.\n- Әле район һәм ҡалаларҙа, ил төбәктәрендә башҡорт ҡоролтайҙары ултырышы үтә. Дүртенсе форумға делегаттар һайлана. Ҡайһы бер төбәктәрҙә ғауға ла ҡубып ала, шикелле?\n- Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы эшмәкәрлегенә ышаныс юғалтыусылар ҙа бар? Бер-берһенә ҡаршы килгән эреле, ваҡлы ойошмалар һәм хәрәкәттәр ҙә барлыҡҡа килде. Дүртенсе ҡоролтай бөтә милләтте берләштерә алырмы?\n- Оло йыйында милли мәсьәләләр күтәреләсәк. Ул элек тә иғтибар үҙәгендә булды. Шуға ҡарамаҫтан илебеҙҙең күп кенә төбәктәрендә һаман да башҡорт теле уҡытылмай. Ғөмүмән, милли мәғариф ауыр хәлдә. Нисек хәл итергә?\n- Ер - байлығыбыҙ ҙа, киләсәгебеҙ ҙә. Был мәсьәлә лә уртаға һалып һөйләшәсәк проблемалар араһында буласаҡтыр?\n- Пай ерҙәрен нисек эшкәртергә? Урындағы үҙидараның эшенән бөтөнләй ҡәнәғәт түгелмен тип яҙа беҙгә Камил исемле радиотыңлаусыбыҙ. Ниндәй яуап бирерһегеҙ?\n- Ҡоролтайҙа “2025 йылға тиклем Рәсәйҙең дәүләт милли стратегияһы”н ғәмәлгә ашырыу, 2016–2020 йылдарға иҫәпләнгән “Рәсәй милләте берҙәмлеген нығытыу һәм Башҡортостан халыҡтарының этномәҙәни үҫеше” дәүләт программаһының үтәлеше лә ҡараласаҡ. Бындай программалар барлығын, ундағы йүнәлештәрҙе ябай халыҡ беләме һуң?\n- Милли стратегия тураһында һүҙ сыҡҡас, ҡыҙыу ғына бәхәстәр булып алды. Әммә әле барыһы ла онотолдо. Был стратегияла башҡорт халҡының мәнфәғәттәре күҙ уңында тотоламы?\n- Өсөнсө ҡоролтайҙа ҡабул ителгән ҡайһы ҡарарҙар үтәлмәне тип иҫәпләйһегеҙ? Беҙ ниндәй эштәрҙе атҡарманыҡ, ҡайһы хаталарҙы төҙәтмәнек?\n- Ҡоролтай күберәк милли байрамдар ойоштороу, милли мәғарифты үҫтереү менән шөғөлләнә түгелме? Милли эшҡыуарлыҡҡа нығыраҡ иғтибар бирергә, иҡтисадты үҫтерергә, ауылдарҙы аяҡҡа баҫтырырға, эшһеҙлекте кәметергә кәрәк тип иҫәпләй Ләйсән исемле тыңлаусыбыҙ.\n- Ҡоролтай күңел асыу урыны, байрам кеүек ҡабул ителә. Һөйләшәләр-һөйләшәләр ҙә, таралалар һәм барыһы ла онотола, ҡағыҙҙа ғына ҡала. Эшлекле һөйләшеүҙәр булһын ине оло йыйында. Был Заһир Исламовтың фекере.\n- Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты эшләмәй. Төбәктәрҙәге ҡоролтайҙар ҙа исем өсөн генә. Байрам үткәрәләр ҙә, шуның менән тамам. Мөһим ҡарарҙар үтәлмәй, саралар күрелмәй, эш бармай тигән ҡарашта Мөслим Хамматов. Ул беҙгә Ҡариҙел районынан шылтыратты. Ошондай һүҙҙәргә яуабығыҙ.\n- Ҡоролтай һәм дәүләт власы йәки муниципаль органдар араһындағы мөнәсәбәт ҡыҙыҡһындыра. Ҡаршылыҡтар күберәкме, әллә ярҙаммы?\n- Башҡорттар күпләп йәшәгән төбәктәрҙә проблемалар байтаҡ. Уларҙы хәл итеү ҡулдан киләме? Мәҫәлән, Пермь крайының күп кенә төбәктәрендә башҡорт теле уҡытылмай икән. Был турала беҙгә край башҡорттарының башҡарма комитеты рәйесе Рәсил Мөхәмәтйәнов хәбәр итте.\n- Һуңғы 20 йылда башҡорт халҡы күпмегә артҡан? Арсен, Бөрө ҡалаһы.\n- Туған телгә һөйөү ғаиләлә тәрбиәләнә. Һәр кем әсә телен хөрмәт итергә бурыслы. Дәүләт хеҙмәтенә алғанда етәкселәр һынау тоторға тейеш. Башҡорт телен белмәй икән, Башҡортостанда эшләмәһендәр. Мәҙинә, Бөрйән районы.\n- Татарҙар Президент атамаһын һаҡлап ҡалырға тырыша. Ә беҙ шунда уҡ үҙгәрттек тә ҡуйҙыҡ. Ни өсөн халыҡтың фекерен һорашманығыҙ? Рәмилә, Өфө ҡалаһы.\n- Дүртенсе Ҡоролтай өмөттәрҙе аҡлармы?


Ярым һаҡсы Владимир Зубарев «Өфө» клубы өсөн сығыш яһаясаҡ\nМәскәүҙең «Спартак-2» командаһы футболсыһы менән килешеү өс йыл ярымға иҫәпләнгән. Был турала баш ҡала клубының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә\nКисә Волгоград мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе Өфөлә медицина тикшереүе үткән. Уның һөҙөмтәләре буйынса оҙайлы килешеүгә ҡул ҡуйылған. Владимир Зубарев Башҡортостан командаһы өсөн 60-сы һан аҫтында уйнаясаҡ. Ул башҡа футболсылар менән бергә 6 ғинуарҙа Кипрҙа үтәсәк тәүге йыйынға юллана.


Анкета » Башкортостан кызы\nХөрмәтле журнал уҡыусыларыбыҙ! Беҙҙең hәp берегеҙ менән яҡшылап танышып, уй-теләктәрегеҙҙе, тәҡдимдәрегеҙҙе өйрәнеп, журналды тағы ла йәнлерәк, йөкмәткелерәк, мауыҡтырғысыраҡ мәҡәләләр менән байытырға ине ниәтебез. Ошо hopayҙapғa яуаптар көтәбеҙ, дуҫтар!\n* - тултырыу өсөн мотлаҡ!\nҺeҙ йәшәгән ҡала, район, ауыл\n«Башҡортостан ҡыҙы»ндағы яратҡан рубрикағыҙ Беҙҙең әңгәмә Күңелем яраһы Ҡатын-ҡыҙҙар советтарында Бер йырҙың тарихы Башҡортостан йондоҙҙары Йөрәк дәрестәре Ирҙәрҙең аҫылдары Аһ, был ҡатын-ҡыҙ Бәләкәстәргә кәңәштәр Билдәле шәхестәрҙең балалары Артистар тормошонан Белгең килһә минең хәлгенәмде... Үҫмер ҡыҙҙар мәктәбе Мөслимә Яҙмыштарҙан уҙмыш юҡ Баҫылғанға кире ҡайтып Һорағыҙ – яуап бирәбеҙ Атайҙар, ҡолаҡ һалығыҙ Халыҡ кәсептәре Редакция почтаһы Тәрбиә дәрестәре Етәксе ҡатын-ҡыҙ Рухи үҫеш Шиғриәт Проза Бәхет сере Серле донъя Әсәйҙәр Иман нуры Төрлөһөнән Әсәй, уҡыйыҡ әле! Ни хәлдәһең, ауыл? Дан ғаиләләр Хужабикә\nЖурналға әйтер тәҡдимдәрегеҙ, теләктәрегеҙ *\nФотоһүрәтегеҙ (булһа инде...)


Хәбәрҙәр: Эдвард Сноуден: “Мин еңдем инде.”\nЭдвард Сноуден: “Мин еңдем инде.”\nРәсәйҙә һыйыныу урыны тапҡан АҠШ Милли именлек агенствоһының (АНБ) элекке хеҙмәткәре Эдвард Сноуден үҙе элек Америка махсус хеҙмәттәрен фашлаусы ҡайһы бер материалдар тапшырған Washington Post хәбәрсеһе Бартон Гелманға эксклюзив интервью бирҙе.\nСноуден интервьюһында, үҙе әйтеүенсә, миссияһын тамамланған, тип иҫәпләй:\n“Мин еңдем инде. Күрһәтергә теләгәнем шул: йәмәғәтселек үҙе менән идара итеүҙәрен белергә тейеш,-тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Милли именлек агенствоһының элекке хеҙмәткәре.-Мин донъяны үҙгәртергә теләмәнем. Үҙгәрергә кәрәкме икәнлеген үҙе хәл итһен өсөн, йәмғиәткә шанс бирергә генә теләнем.”\nУның һүҙҙәре буйынса, үҙендә булған мәғлүмәтте йәмәғәтселек судына еткереүҙе ул мөһим, тип иҫәпләгән, сөнки үҙе быны объектив баһалай алмаған.\nОшо йылдың июнь айында Эдвард Сноуден Washington Post һәм Gardian гәзиттәренә Америка һәм Британия махсус хеҙмәттәренең ҡайһы бер илдәрҙең, хатта АҠШ-тың иң яҡын союздаштары граждандарының һәм лидерҙарының телефон һөйләшеүҙәрен тыңлауы һәм электрон хатлашыуын уҡыуы хаҡында йәшерен документтарҙы биргәйне.\nМилли именлек агенство мәғлүмәттәре буйынса, Сноудендың эшмәкәрлеге арҡаһында 200 мең йәшерен документ журналистар ҡарамағында булыуы ихтимал. Әйтергә кәрәк, ул үҙен АҠШ-ҡа һәм махсус хеҙмәттәргә ҡарата лояль түгел тип иҫәпләмәй.\n“Мин Милли именлек агенствоһын тарҡатырға теләмәйем, мин уны һауыҡтырыу тураһында уйлайым. Әле үк Милли именлек агенство файҙаһына эшләйем. Быны берҙән-бер аңламаусылар- улар,”- тип белдерҙе Сноуден Washington Postҡа биргән интервьюһында.\nӘле Эдвард Сноуден Мәскәүҙә, үҙенең һүҙҙәре буйынса “өй тауығы” булып йәшәй.


Таможняла Рәсмиләштереү - Таможня Мадагаскар - Франция онлайн юристар!\nТаможняла Рәсмиләштереү - Таможня Мадагаскар\nТаможня сик роле була ул\nПерепись рейс менән рәсми реюньон - Форт-Дофин - Тулиар, 03 2018 йылдың декабрендә, уның Таможня тәьмин Taolagnaro хәүефһеҙлек сик ролен. Таможня Ивато агент Mamory пакет тартып, наркотик тормай, уҙған йылдың март 07 дауам итәӘйтеп оҙатып 'P серияһы' (коммерция характерындағы түгел), Нусь-ше-бе. Мартында тапшырыу тантанаһы үтте 08 араһында генераль секретары хеҙмәтләндереү, иҡтисад һәм план менән сығып, Жан-Габриэль RANDRIANARISON, бюджет һәм финанс. Асотд яңы системаһын тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә биҙәлгән world' s офиста Туамасин-Порт, партнер һәм файҙаланыусылар, үтенес саралар ҡабул итә, кәрәк.\nҺәм реакцияһы баҫыла һуң, аэропортында таможня нисбәтте ҡабул итергә һәм иватый бюроһы агентҡа ҡарата яла яғыуҙар, мәҫәлән, селтәр.\nИҡтисад һәм Финанс министрҙары, Ричард Дж. RANDRIAMANDRATO, йәкшәмбе үткәреү, 2019 февралдә неде, визиты өсөн приборҙар кимәлдә аэропортында таможня international. был хәүефһеҙлек ял көндәре тағы ла һөҙөмтәлелеген иҫбатланы.\n2019 йылғаса йыл февралдә, иртәнге сәғәт 04, KQ260 vol эшкәртеү булған.\nТаможня бүлексәһе күрһәткән\nБыл аҙнала шәхси секторы һәм финанс законы. 2019 йылда сәнәғәт палатаһы сауҙа антананариву күрһәтә. Инспектор ун бер студенттарҙы хәрби әҙерләү Comorians, таможня малагасийский уҡый, дүрт аҙна дауамында, 08 уҙған йылдың февралендә тамамланды. Директор Һәр егерме алты ғинуарҙа, таможня хеҙмәте-втамо ағзаһы (бөтә донъя таможня Ойошма), халыҡ-ара таможня көнөн билдәләй. 2019 йыл, тырышлыҡ Африка милли форум тәүге еңеллек өсөн сауҙа буйынса комитеты (CNFE): « нығытыуҙа дәүләт-шәхси партнерлыҡ процедураһын ябайлаштырыу буйынса сауҙа » була.\nЕгерме алты 2017 йылдың ғинуарында кеүек, таможня берләшмәһе хеҙмәттәшлек итеүе, таможня органдары халыҡ-ара таможня көнө билдәләнә ariary (JID) Туамасин.\nАйына һәм һуңғы алты Ноябрь, 15 таможня бүлексәһе ҡатнашҡан.-идара итеү м киото конвенция буйынса комитеты ултырышында ҡаралды, ул брюсселдә үткән. Таможня филиалы делегацияһы визит mauritian таможня ала, ун бер йыл ноябрь ноябрь 2016 07. Был мутлыҡ менән көрәшеү йүнәлтелгән, контрабанда. Егерме дүрт октябрь-Ноябрь 2016 йыл 04, таможня идаралығы таможнялары ойоштороусыһы һәм генераль директоры етәкселегендәге делегация менән эрик һәм ресурстар narivony rabenja. 180 осрашыуҙар таможня генераль директоры, бдсо-ға Советы, 14 128è 127è сеанстары үткәрелеп, алты һәм ун биш йылдың июлендә штаб-фатирында булды, был. Ҡытай коммерцияға министрлығы саҡырыуы буйынса, пекинда халыҡ-ара Сауҙа һәм Иҡтисад университеты менән хеҙмәттәшлек, делегациялар. Егерме биш егерме йыл март һәм 2016, таможня мальгаш таможенник генераль директоры етәкселегендәге делегация, Эрик Narivony RABENJA, хеҙмәттәштәре менән үҙенең эш сәфәре үткәрелә. Африка һәм секретариат хеҙмәткәрҙәре консультация црт төркөмдәре араһында таможня. инаугурацияһы бдсо (GADAO) үткән дүшәмбе, 2015 йылдың туғыҙ Штаб-фатир вто. Секретары Формальность, уның менән бәйле, бушатырға тейеш булған һуң үтәүсе тауар. Был сайтты ҡулланыу нескәлектәренә мөмкин формальность. Bsc компанияһының техник тикшереү үҙәктәре булдырыу буйынса һәр gasynet допустимость кимәлдә үтәй.\nТөп шарттар, ул BSC приемлемость ҡамасауламай: Һәр операция, таможняла рәсмиләштереү таможняһының вәкил комиссионер үтәргә тейеш булған (CAD).\nБыл осраҡта ирекле алмания. ул һайлау, белдереүенсә, был урында функцияһын үтәй. комиссионер вәкилдәре араһында танылһа, таможня ҡыҙыҡһынды.\nШуға ҡарамаҫтан, компания-эре таҙартыу өсөн үҙ иҫәбенә ала, шарты менән, таможня Министры була ул тип раҫлай алам.\nӘгәр был йортҡа бөтә документтарҙы йыйырға тейеш һәм декларант транзит алмания, таможняла рәсмиләштереү таможня декларация маҡсатында төҙөү өсөн кәрәк. Документтар, ҡағиҙә булараҡ, үтенәм.\nБизнес-ер поместье - DGID\nGrađansko Služba: zadatak za svako u službi sve


Иң яҡшы йәш уҡытыусылар Башҡортостан Президенты гранттарын аласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nИң яҡшы йәш уҡытыусылар Башҡортостан Президенты гранттарын аласаҡ\n11:08, 21 июня 2011 Йәмғиәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан Республикаһында йәш уҡытыусыларға гранттар тураһында»ғы Указға ҡул ҡуйҙы.\nУларға 2012 йылдың 1 ғинуарынан һәр береһе 40 мең һум күләмендә гранттар булдырылды. Гранттар конкурс нигеҙендә ике йылға бер тапҡыр республиканың дәүләт һәм муниципаль дөйөм белем биреү учреждениеларының 25 иң яҡшы йәш уҡытыусыһына биреләсәк.\nИке йылдан биш йылға тиклем педагогик хеҙмәт стажына эйә, уҡыу йөкләмәһе бер предмет буйынса бер ставканан да кәм булмаған 30 йәштән уҙмаған йәш уҡытыусылар грантҡа дәғүә итә ала.\nРеспублика комиссияһы менән конкурс буйынса һайлап алыу тапшырылған документтарҙы һәм материалдарҙы анализлау нигеҙендә алып барыласаҡ.\nУказға перспективалы йәш педагогтарҙы асыҡлау, уларҙы дәртләндереү һәм социаль ярҙам күрһәтеү маҡсатында ҡул ҡуйылды, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәтенән.\nТеги: мәғариф, йәш уҡытыусылар, гранттар, бр президенты указдары


ҙур спорт тирәләй » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Спорт » ҙур спорт тирәләй\n10.05.2013 ҙур спорт тирәләй\nКрасноярскиҙан өс мәрәй менән\n«Өфө» футболсылары сираттағы осрашыуын Красноярскиҙа урындағы «Енисей» командаһы менән уҙғарҙы.\nУйын тигеҙ барһа ла, осрашыуҙың 70-се минутында ҡунаҡтарҙың һөжүмсеһе, Бразилия легионеры Диего Карлос уңышҡа өлгәшеп, ниһайәт, клубына өс мәрәй килтерҙе. Шулай итеп, Игорь Колывановтың тәрбиәләнеүселәре 29 осрашыуҙан һуң, 41 мәрәй яулап, турнир таблицаһының етенсе баҫҡысына күтәрелде.\nКиләһе уйынын «Өфө»ләр үҙ майҙанында «Металлург – Кузбасс» футболсылары менән уҙғарасаҡ. Улар әлегә 30 мәрәй менән 13-сө баҫҡыста урынлашҡан.\nДмитрий Макаров ҡайтты, Александр Свитов китте\n«Салауат Юлаев» хоккей командаһы яңы уйынсылар менән тулыланды.\nТүбәнге Новгородтың «Торпедо» клубында уңышлы сығыш яһаған Дмитрий Макаровты үҙенә йәлеп итте. Ул − Өфө хоккей мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе. Ул заманында «Металлург» (Мг.) һуңынан «Салауат Юлаев» командаһы составында ла сығыш яһай. Унан һуң «Нефтехимик»ҡа бара. Әлеге көнгә тиклем «Торпедо»ла уйнай.\nМакаров урынына юлаевсылар етәкселеге «Торпедо» командаһына Денис Паршин менән «Торос»тың һөжүмсеһе Сергей Сентюринды ебәрҙе.\nЮғалтыуһыҙ ҙа булмай шул. Юлаевсылар составында үҙ урынын табып, көйәрмәндәрҙең һөйөүен яулаған һөжүмсе Александр Свитов, контракты бөтөү сәбәпле, килешеүҙе оҙайтмай, Ҡазанға юлланды. Күрәһең, күршеләр күберәк аҡса тәҡдим иткән. Чехия легионеры, һаҡсы Мирослав Блатяк та үҙ яғына ҡайтты.\nШулай уҡ өфөләр составына «Атлант» һаҡсыһы Иван Вишневский ҙа килде. Ул заманында НХЛ-да ла уйнап өлгөрә. Новокузнецкиҙың «Металлург»ы менән «Салауат Юлаев» командаһы үҙ-ара килешеп, уйынсылар менән алмашырға булды. Юлаевсылар «Металлург»тың һөжүмсеһе Александр Марескинды үҙенә алып, уның урынына Артем Гәрәев менән Сергей Емелинды биреп торҙо.\nБашҡа командалар ҙа тик ятмай, яңы уйынсылар менән тулылана. Әйтәйек, Өфө хоккей мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе, «Авангард» өсөн күптән уйнаған Игорь Волков киләһе миҙгелде «Спартак»та башлаясаҡ.\nКХЛ-ға хорваттар килә\nХорватияның «Медвешчак» клубы киләһе миҙгелдән Гагарин кубогына көрәш башларға уйлай.\nШуны иҫәпкә алып, КХЛ етәкселеге быға тиклем Көнбайыш конференцияһында уйнаған «Торпедо» клубын Көнсығышҡа күсерҙе. Быға тиклем КХЛ-ды Владивосток командаһы тулыландырғайны.\nШвейцария чемпионлыҡҡа ынтыла\nХоккей буйынса донъя беренселеге дауам итә.\nӘлегә төркөм уйындары бара. Рәсәй йыйылма командаһы өс осрашыу үткәреп, өсөһөндә лә еңеүсе булды. Улар Латвияны – 6:0, Германияны – 4:1 һәм АҠШ командаһын 5:3 иҫәбенә отто.\nИкенсе төркөмдә Швейцария хоккейсылары бөтә дәғүәсеһен дә пыран-заран килтерә. Улар хатта Канада командаһын еңеп, 11 мәрәй менән лидерлыҡты ҡулынан ысҡындырмай килә.\n«Урал»ға «алтын» йылмайырмы?\n«Урал» волейбол командаһы үҙ тарихында тәүгә Рәсәй беренселегенең финалына сығып, плей-офф уйындарын башланы.\nУлар тәүге ике осрашыуын үҙ майҙанында күпкә тәжрибәлерәк «Белогорье» (Белгород) клубы менән уҙғарҙы. Көсөргәнешле бәйге икеһендә лә биш партияға тиклем һуҙылды һәм тәжрибә үҙенекен итте, ҡунаҡтар еңеү яуланы. Беренсе уйын 2:3 (29:27, 25:16, 18:25, 23:25, 12:15) иҫәбенә тамамланһа, икенсеһендә лә «Белогорье» өҫтөнлөк итте. Иҫәп – 2:3 (22:25, 17:25, 25:21, 25:20, 10:15).\nШулай итеп, «Урал»ға өсөнсө хәл иткес осрашыуҙа мотлаҡ еңергә кәрәк. Ә инде «Белогорье» өҫтөнлөк итһә, улар төп призды яулаясаҡ. «Урал» өсөн икенсе урын да ҙур уңыш.\nРәсәй үҫмерҙәре донъя титулы өсөн көрәшәсәк\nРәсәйҙең 17 йәшкә тиклемге үҫмерҙәр йыйылма командаһы Рәсәй тарихында тәүгә футбол буйынса донъя беренселегенә путевка яуланы.\nБыға тиклем СССР заманында, 1987 йылда, бер тапҡыр ғына чемпионатҡа эләгеп, шул ваҡытта уҡ чемпион титулын яулағайнылар. Чемпионат 18 октябрҙән 8 ноябргә тиклем Сәғүд Ғәрәбстанында үтәсәк.\n«Анжи» Рәсәй кубогынан башламаҡсы\nФутбол буйынса Рәсәй кубогы өсөн ярыш финалында ЦСКА менән «Анжи» командалары осрашасаҡ.\nТәүгеһе «Ростов»ты 2:0 иҫәбенә отоп, уңышҡа өлгәшһә, «Анжи» уйынсылары «Зенит»ты 1:0 иҫәбенә еңеп, төп приз өсөн көрәшәсәк.


Башҡортостанға күптән көтөлгән йәйге йылы килә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанға күптән көтөлгән йәйге йылы килә\n22:01, 2 июля 2020 Йәмғиәт\nБашҡортостанға күптән көтөлгән йәйге йылы килә Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nБашҡортостанда июлдә йылыта, тип фаразлай Башгидрометүҙәк синоптиктары. Аҙна аҙағында төбәккә көньяҡ-көнбайыштан йылы һауа массаһы килә. Төндә температура +12,+17, көндөҙ иһә +23,+27 градусҡаса күтәрелә. Урыны менән йәшенле ямғыр яуа.\nКиләһе аҙнала юғары баҫым көсәйә, яуым-төшөм туҡтай. Дөйөм алғанда, июлдә температураның нормаға ярашлы (уртаса тәүлек +18,4), ә яуым-төшөмдөң норманан аҙыраҡ булыуы көтөлә (60-70 миллиметр).\nРеспубликала июндең һуңғы декадаһы һалҡын – уртаса тәүлек һауа температураһы ғәҙәттәгенән 3-6 градусҡа түбән булды, тауҙарҙа һәм уйһыу урындарҙа ҡырау төштө. Бындай күренештәр йышыраҡ июнь башында күҙәтелә.


Борис Мелкоедов: Матбуғатҡа яҙылыу күҙалланған кимәлдә ҡалды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБорис Мелкоедов: Матбуғатҡа яҙылыу күҙалланған кимәлдә ҡалды\n14:24, 17 января 2011 Йәмғиәт\nРәсәй матбуғаты көнөндә, 13 ғинуарҙа, Башҡортостан Республикаһы Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы ведомство ойошмалары етәкселәренең оператив кәңәшмәһе булды. Кәңәшмәлә министрлыҡ хеҙмәткәрҙәре, полиграфия комбинаттары һәм типография етәкселәре, республика гәзит һәм журналдарының баш мөхәррирҙәре ҡатнашты.\n2011 йылдың тәүге ярты йыллығына матбуғатҡа яҙылыу кампанияһына йомғаҡ яһау фекер алышыуҙа төп тема булды. БР элемтә һәм киң коммуникациялар министры Борис Мелкоедов билдәләүенсә, әлеге кампания административ баҫым яһамай алып барылыуға ҡарамаҫтан, баҫма матбуғатҡа яҙылыу күҙалланған кимәлдә ҡалды.\nМатбуғат баҫмалары мөхәррирҙәре билдәләүенсә, медиа-киңлек үҫешенең төп тенденцияларының береһе – уҡыусыларҙың гәзит-журналдарҙы Интернет-сайттарҙа уҡыуға күсеүе. Ҡайһы бер баҫмалар гәзиттең электрон версияһына яҙылыуҙы индерә башланы. Электрон версия баҫма матбуғатҡа ҡарағанда һиҙелерлек түбән хаҡта. Мәҫәлән, “Октябрьский нефтяник” гәзитенең электрон төрөнә бөгөн 50 кеше яҙылған да инде. Тәүлегенә уның сайтына 500 кеше инә.\nМинистрлыҡтың баҫма киң мәғлүмәт саралары бүлеге хәбәр итеүенсә, министр электрон архивты формалаштырыу өсөн ваҡытлы матбуғаттың электрон төрҙәренә яҙылыу системаһына гәзит-журналдарҙың мотлаҡ даналарының электрон формаһын тапшырыуҙы индереү бурысын ҡуйҙы.\nМинистр урынбаҫары Марат Ғәзизов 2011 йылдың тәүге кварталының киң мәғлүмәт саралары баҙарында һәм Башҡортостан гәзит уҡыусылар араһында маркетинг һәм социологик тикшеренеүҙәр үткәрергә тәҡдим итте. Шул саҡта, уның фекеренсә, ваҡытлы матбуғатты ҡыҙыҡлыраҡ сығарыу һәм яңы уҡыусылар йәлеп итеү мөмкинлеге буласаҡ.\nТеги: киң мәғлүмәт саралары, кәңәшмәләр


Башҡортостанда быйыл 407 саҡырымда юлдар төҙөкләндереләсәк - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостанда быйыл 407 саҡырымда юлдар төҙөкләндереләсәк\nБының өсөн 11 миллиард 157 миллион һум аҡса бүленә. Республиканың транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты сайтында автомобиль юлдарының карта-схемаһы урынлаштырылған. Уның буйынса теләгән һәр кем үҙен ҡыҙыҡһындырған участокты ҡарай ала. Киләсәктә интерактив карта мөмкинлектәрен ьтағы ла киңәйтеләсәк. 2010-сы-2015-се йылдарҙа Башҡортостанда юлдар төҙөүгә һәм уларҙы тейешле тәртиптө тотоуға 57 миллиард һум аҡса йүнәлтелгән.\n25 марта Рәсәй президентының май указдары үтәлеше буйынса Башҡортостан иҡтисады ил төбәктәре араһында 6-сы урында


Ҡорбан (йома вәғәҙе) | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Ҡорбан (йома вәғәҙе)\n« Ҡорбан ғәйете вәғәҙе\nШөкөр итә беләйек »\nҠорбан (йома вәғәҙе)\nБөтә ғәләмдәрҙе юҡтан бар Ҡылыусы, Тәрбиәсеһе Аллаһ Тәғәлә Раббыбыҙға хәмде-ҫәнә, һәм бер туҡтауһыҙ булған маҡтауҙарыбыҙ, хәмде ҫәнәләребеҙ булһа ине. Һәр эшебеҙҙә Унан ғына ярҙам һорайбыҙ. Йә Раббым ҡылғандарыбыҙҙы хәйерле итһәң ине.\nХаҡ илсеһе, яратҡан бәндәһе — пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд салләллааһу ғәләйһи үәс-сәләмгә, уның изге нәҫеленә, яҡындарына, Сәхәбәләренә һәм уларға бөтә изгелектә ҡиәмәт көнөнә тиклем эйәргәндәргәлә хәйер-доға, сәләмдәребеҙ, салауат шәрифтәребеҙ – Аллаһтын бөтмәҫ рәхмәттәре булһа ине.\nБөгөн миләди иҫәбе буйынса 20... йылдың ... айының ... -се көнө, Һижри буйынса 14... йылдың зөлхизә айының ... -се көнө. Бына инде зөлхизә айына ла, иң ҙур фарыздарҙың береһен, Хаж ғибәҙәтен үтәй торған айға ла ирештек, әлхәмдүлиллаһ! Аллаһ Тәғәлә насип итһә бер-нисә көндән, ... көнө Ҡорбан – ғәйете байрамы башлана һәм 3 көн буйына мосолмандар Ҡорбан салып, ризыҡтар әҙерләп, ҡәрҙәштәрен, туғандарын саҡырып байрам итәләр. Шулай уҡ фәҡирҙәргә, ярлыларға ярҙам итәләр. Беҙҙең бөгөнгө вәғәҙәбеҙ Ҡорбан тураһында булыр.\nАллаһ Сүбханә үә Тәғәлә Ҡөръән Кәримдең Хаж сүрәһенең 34-35 аяттарында бойора:\n۞أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِمِ ۞ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ\nوَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكاً لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَى مَا رَزَقَهُم مِّن بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ فَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ۞\nالَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ عَلَى مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ ۞.35\n34. Үә ликүлли үммәтиң джәғәлнәә мәң- сәкәл-лийәҙкүрусмә-ллааһи ғәләә мәә разәҡаһүм мим-бәһиимәтил-әнғәәми фә’иләәһүкүм иләәһүу-үәәхидүң фәләһүү әслимүү үә бәшширил-мухбитиин.\n“...Һәр бер өммәткә Аллаһ исемен зекер итер өсөн бер ғибәҙәт форсатын бирҙек... хайуандарҙан ризыҡ итеп биргәндәребеҙгә шөкөр итергә. Аллаһы берәү, Бер Аллаһ — Уға инана күрегеҙ! Үә дәхи Аллаһ Раббыларын иҫкә алынһа, күңелдәре тетрәгән, уларға ирешкән бәлә, ҡайғы-хәсрәт, һынауҙарға сабыр иткән, ризыҡтан өлөш тә сығарыусыларҙы һөйөндөрөр һөйөклө Пәйғәмбәрем! “- тип әйтә.\nШулай итеп ошо аятта Аллаһ Тәғәлә Ҡорбан салырға ҡушҡан, уны вәжиб иткән. Аллаһ Тәғәлә ризалығы өсөн Ҡорбан салыу Уға ҙур бер ғибәҙәт була. Әммә салған Ҡорбанығыҙҙың иттәре лә, ҡандары ла Раббыбыҙға ирешмәй. Ул турала шул уҡ Хаж сүрәһенең 37 аятында әйтелгән:\n«Ләй-йәнәәлә-ллааһа лүхүүмүһәә үә ләә ди-мәә’үһәә үә ләәкий-йәнәә-лүһү-ттәҡүәә миңкүм кәҙәәликә сәххараһәә ләкүм литүкәббиру-ллааһа ғәләә мәә һәдәәкүм үә бәшширил-мүхсиниин».\n"Салған ҡорбанығыҙҙың ит, ҡандары ирешмәҫ Аллаһҡа, бәлки ирешер Уға күңелдәрегеҙ тәҡүәлеге, ысын ниәтегеҙ!" — «Шулай итеп буйһондорҙо Аллаһ Раббығыҙ уларҙы һеҙгә, ололауығыҙ өсөн Аллаһ Раббығыҙҙың һеҙҙе хаҡ юлына күндергәненә, үә дәхи һөйөндөр һин Хәбибем Раббыларын күреп торған күп изгелек ҡылыусыларҙы»- тип әйтә.\nҠорбан нигеҙендә Ибраһим ғәләйһис-сәләм менән улы Исмәғил ғәләйһис-сәләмгә барып тоташа. Аллаһы Тәғәлә уларҙың имандарын ҙур һынау менән һынай. Улар был һынауҙы уңышлы үтеп Аллаһы Тәғәләнең маҡтауына лайыҡ булалар.\nИбраһим ғәләйһис-сәләм Нәмруд яҡҡан уттан иҫән-һау сыҡҡас, ватанын һәм туғандарын ташлап, хәҙерге Фәләстин ерҙәренә барып урынлаша. Шунда уға ҡартлыҡ көнөндә Аллаһы Тәғәлә «хәлим» – «йомшаҡ тәбиғәтле», тип маҡталған ир бала насип итә. Ибраһим пәйғәмбәр һәр саҡ Аллаһы Тәғәләнән изге бала биреүен һорап йөрөгән. Малайға Исмәғил тип исем ҡушалар. Ибраһим ғәләйһис-сәләм бала булыуы шатлығына ҡыуанырға өлгөрмәй, төшөндә шул баланы ҡорбан итергә бойорола. Был бойороҡ вәхи йәки тура әмер итеү аша түгел, ә бер ишара яһау рәүешендә генә була. Ләкин Раббыһына буйһоноп, Уның ҡушҡандарын үтәргә әҙер булған Ибраһим ғәләйһис-сәләмгә шул да етә. Ул был бойороҡто бер ҙә ҡаушап, юғалып ҡалмайынса, камил иман, тулы бойһоноу менән үҙенең бурысы тип ҡабул итә. Ул был эшкә бер ҙә ашыҡмайынса һәм Раббыһына асыуланмайынса керешә. Әлбиттә, был бойороҡто үтәү Ибраһим ғаләйһис-сәләмгә бик ауыр була. Ул бит балаһын һуғышҡа йәки уны үлем көтә торған башҡа бер урынға ебәрмәй, бәлки уны үҙенең ҡулдары менән ҡорбан итергә йыйына. Ни генә булмаһын, Ибраһим ғәләйһис-сәләм әлеге дәһшәтле (ҡот осҡос) бойороҡто бер һүҙһеҙ ҡабул итә һәм үҙенең маҡсатын Исмәғил ғәләйһис-сәләмгә әйтеп, уның был туралағы фекерен беләһе килә.\nИбраһим ғәләйһис-сәләм ысынлап та Аллаһ Тәғәлә уға үҙе теләгән изге бала бирҙеме икәнен белергә теләй. Исмәғил ғәләйһис-сәләм үҙе лә Аллаһы Тәғәләнең әмеренә ихластан буйһонорға әҙер икәнлеген белдергәс, үҙенең доғаһы ҡабул булғанлығына Ибраһим ғәләйһис-сәләмдең шиге ҡалмай. Исмәғил ғәләйһис-сәләм үҙенең Аллаһының бойороғона буйһонорға әҙер икәнлеген белгертеп кенә ҡалмай, ә Аллаһының рәхмәте, Аллаһының ризалығы Уның бойороҡтарын үтәүҙе икәнлегенә бөтә барлығы менән инана. Бына шул иманы уға шул тиклем ауыр һынауҙы үтәргә көс бирә. Ул:\nيَاأَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْشَاءَ اللهُ مِنَ الصَّابِرِينَ\n«...йәә әбәтифғәл мәә түьмәру сәтәджидүнии ин шәә'ә-ллааһу минә-ссаабириин».\n«Әй атайым! Һин үҙеңә килгән бойоролғанды эшлә, ә мине һин, Аллаһ теләһә, сабыр итеүселәрҙән табырһың», – тигән һүҙҙән башҡаны әйтмәй.\nБыл ваҡиғала ата ла, улы ла һынала. Ата – Аллаһының ҡушыуы менән улын ҡорбан итергә, ә улы – ҡорбан булырға әҙер була. Ләкин беҙ беләбеҙ, «Хаж» сүрәһенең 37-се аятында ҡорбан малдарының ите лә, ҡаны ла Аллаһы Тәғәләгә кәрәк түгел икәнлеге хәбәр ителгән. Шулай булғас ни эшләп Уға кеше ҡаны кәрәк булһын?! Уға беҙҙең бөтә барлығыбыҙ менән буйһонабыҙ, бирелеүебеҙ һәм ҡурҡыуҙарыбыҙ кәрәк.\nАтаһы менән улы һынауҙы уңышлы үткәс Аллаһы Тәғәлә уларҙың хәлдәрен еңеләйтә – Ибраһим ғәләйһис-сәләмгә улы урынына ҡорбан итеп, һарыҡ бүләк итә. Бына шул көндән башлап бөтә пәйғәмбәрҙәрҙең атаһы булған Ибраһим ғәләйһис-сәләм милләтенә һәр йылды ҡорбан салыу йөкләнә. Беҙ ҙә Ибраһим ғәләйһис-сәләм милләте. Аллаһы Тәғәлә лә беҙҙең дә имандарыбыҙҙы шул рәүештә һынай. Әгәр беҙ ҙә Аллаһы Тәғәлә ҡушҡандарҙы берҙә ҡарышмайынса, бер һүҙһеҙ үтәһәк, уның артынан һис шикһеҙ еңелек, шатлыҡ килер.\nИслам дине – тыныслыҡ дине. Ибраһим ғәләйһис-сәләм менән улы Исмәғил ғәләйһис-сәләмгә бирелгән һынауҙың нигеҙендә тап бына шул нәмә ята.\nЙә Раббым! Мөьмин мосолман булып ҡына ошо фани донъянан йәшәп китергә насип итһәң ине. Беҙгә лә Хаж ғәмәлдәрен үтәргә насип итһәң ине, унан яңы тыуған балалар һымаҡ, ҡылған гонаһтарыбыҙҙан таҙарып ҡайтырға насип итһәң ине. Һәр йылды Ҡорбан салырға мөмкинселек бирһәң ине. Салған Ҡорбандарыбыҙҙы риза булып ҡабул итһәң ине, уның әжер сауаптарын алырға насип итһәң ине. Илдәребеҙгә, ерҙәребеҙгә, ғаиләләребеҙгә тыныслыҡ, именлек һәм бәрәкәт бирһәң ине. Күтәрә алмаған ауырлыҡтарҙы беребеҙгә лә бирмәһәң ине, тормоштарыбыҙҙы ауырайтмаһаң ине. Балаларыбыҙҙы, яҡындарыбыҙҙы ла Иман нуры менән нурландырһа ине. Уларҙы беҙгә доға ҡылып ҡалыусыларҙан итһәң ине, бәхет — тәуфиҡ бирһәң ине. Йә Раббым бөтөнөбөҙгә лә ике донъяның да бәхетен бирһәң ине, тамуғ уттарынан һаҡлаһаң ине!\nИнтернет киңлегенән тәржемә, авторы билдәһеҙ.\nҠорбан ғәйете вәғәҙе: https://nazir1965.com/v%d3%99%d2%93%d3%99zd%d3%99r/%d2%a1orban-%d2%93%d3%99jete-v%d3%99%d2%93%d3%99%d2%99e.html#more-8081\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 09.08.2019 в 01:00, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Фессалоникалағы имандаштар берҙәмлегенә, Атабыҙ Алла һәм Раббыбыҙ Ғайса Мәсихтеке булғандарға Павелдан, Силуандан һәм Тимофейҙан хат.\nАтабыҙ Алланан һәм Раббыбыҙ Ғайса Мәсихтән һеҙгә мәрхәмәт һәм именлек булһын!\nБеҙ, имандаштар, Аллаға һеҙҙең өсөн һәр ваҡыт лайыҡлы рәүештә рәхмәттәр әйтергә тейешбеҙ, сөнки һеҙҙең иманығыҙ сикһеҙ арта бара һәм һәр берегеҙҙең үҙ-ара һөйөүе үҫә.\nШунлыҡтан, әле кисергән бөтөн эҙәрлекләүҙәр һәм бөтөн ғазаптар эсендә ҡаҡшамауығыҙ һәм һаҡлап ҡалынған тоғролоғоғоҙ өсөн Алла берҙәмлектәренең барыһы алдында ла һеҙҙең менән маҡтанабыҙ.\nБыларҙың барыһы ла Алла хөкөмөнөң ғәҙел икәнлеген күрһәтә, һөҙөмтәлә һеҙ Алла батшалығына инергә лайыҡлы тип һаналырһығыҙ, шуның өсөн ғазаптар кисерәһегеҙ ҙә инде.\nАлла ғәҙел: Ул һеҙҙе ғазаптарға дусар итеүселәргә яза бирер,\nә һеҙгә, яфа сигеүселәргә, беҙҙең менән бергә шатлыҡ бүләк итер. Был Раббы Ғайса күктән Үҙенең ҡеүәтле фәрештәләре менән ут ялҡынында килгәнендә һәм Алланы һанға һуҡмаған, Раббы Ғайса тураһындағы Һөйөнөслө Хәбәргә ҡолаҡ һалмаған кешеләрҙе язаға тарттырғанында булыр.\nУлар, Раббы янынан һәм Уның бөйөк ҡөҙрәтенән ситләтелеп, язаға, мәңгелек һәләкәткә дусар ителер.\nРаббы Үҙенең изгеләренән дан алыу, Үҙенә инанғандарҙың барыһынан да маҡтау ҡабул итеү өсөн килгән көндә һеҙ ҙә улар араһында булырһығыҙ, сөнки беҙ һөйләгән хәбәргә ышандығыҙ.\nШуға күрә беҙ, Алла һеҙҙе Үҙе саҡырған мәңгелек тормошҡа лайыҡлы итһен, имандан килгән һәр яҡшы ниәтегеҙҙе Үҙенең көсө менән бойомға ашырһын тип, һеҙҙең өсөн гел доға ҡылабыҙ.\nШулай итеп, Раббы Ғайса һеҙҙең аша данланыр, һәм һеҙ үҙегеҙ ҙә Уның аша данланырһығыҙ. Был Аллабыҙ һәм Раббы Ғайса Мәсихтең мәрхәмәте аша булыр.


Мораҙым тораһы һәм яҙыуы — Башҡорт Википедияһы\nМораҙым тораһы һәм яҙыуы\nМораҙым тораһы һәм яҙыуы (рус. Мурадымовская стоянка и писаница ) - Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районы Мораҙым ауылынан (3‑сө Юлдыбай) йыраҡ түгел урынлашҡан . археологик ҡомартҡы.\n1.3 Асыш яһаусылар\nМораҙым тораһы һәм яҙыуы Мораҙым тарлауығы тәбиғи паркы биләмәһендә 3‑сө Юлдыбай (Мораҙым) ауылы янында табылған.Улар Мораҙым тарлауығында, Һаҡмар йылғаһының Оло Эйек ҡушылдығы буйында, йылғаның уң ярында йылға кимәленән 102 м бейеклектә урынлашҡан. Тора Күгәрсен мәмерйәһендә (1‑се Мораҙым) ҡоролған булған. Ул коридор булып эскә инеп киткән, оҙонлоғо 69 м.\nТора урынында 49,5 м² ер ҡаҙылған. Тупраҡта хайуан һөйәктәре, саҡматаш ярғыстар, бысаҡҡа оҡшаш пластиналар, ҡырғыс табылған.\nМораҙым яҙыуы 1984 йылда Иҫке Мораҙым мәмерйәһендә (2‑се Мораҙым) табыла. Ул да коридор рәүешле мәмерйә эсенә инеп киткән, оҙонлоғо яҡынса 210 м. Мәмерйә ауыҙынан уңдараҡ 60 м алыҫлыҡта иҙәненән 1,5—2 м бейеклектә урынлашҡан. Кеше һыны рәүешендәге 3 төркөм һындарҙан тора. Уларҙың 2‑һе аҫта, 6‑һы диуар уртаһында, 3‑һө - берәмләп. Һүрәттәр ҡыҙыл охра менән төшөрөлгән, дөйөм майҙаны 1×2 м. Табылдыҡтар таш быуат дәүерендә Көньяҡ Урал халҡының мәмерйәләрҙе табыныу урыны итеп файҙаланыуын күрһәтә.\nҠомартҡы 1942 йылда Н.А.Преображенский тарафынан асыла, 1960 йылда совет археологы, таш һәм бронза быуаттар буйынса күренекле белгес, тарих фәндәре докторы О.Н.Бадер өйрәнә. Ул 1960—1970‑се йылдарҙа Башҡортостанда палеолит—иртә тимер быуат ҡомартҡыларын, шул иҫәптән Мораҙым тораһы һәм яҙыуын, Урта Түбә, Шүлгәнташ һәм башҡаларҙы өйрәнергә килгән була, Көньяҡ Урал һәм Түбәнге Кама археологик экспедицияларына етәкселек итә .\n↑ Айыт торамаһы//Башҡорт энциклопедияһы\n↑ Морозов Ю. А. Бадер Отто Николаевич // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nМораҙым тораһы һәм яҙыуы//Башҡорт энциклопедияһы\nМорозов Ю. А. Бадер Отто Николаевич // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мораҙым_тораһы_һәм_яҙыуы&oldid=999708 ҡабул ителгән


РАЙОН ПОЛИКЛИНИКАҺЫНДА – ЯҢЫ ҠОРАМАЛДАР\n19 Апрель , 13:59\nТАЛБАЗЫ ҮҘӘК РАЙОН ДАУАХАНАҺЫ ПОЛИКЛИНИКАҺЫНДА ФЛЮОРОГРАФИЯ ҺӘМ РЕНТГЕН КАБИНЕТТАРЫ ЯҢЫРТЫЛА\n«Һаулыҡ һаҡлау» милли проектының «Башҡортостан Республикаһының Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә беренсел звеноны модернизациялау» программаһы буйынса үткән айҙа бында яңы ҡорамалдар: заманса цифрлы рентген аппараты, маммограф, флюорограф ҡайтарылған. Шулай уҡ Уралсиб банкы асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән хеҙмәт хаҡы проекты буйынса партнерлыҡ мөнәсәбәттәре сиктәрендә бағыусылыҡ ярҙамы менән денталь рентген аппараты һатып алынған.\nӘле рентген кабинетының диагностика ҡорамалдары алмаштырыла. Бинала капиталь ремонт үткәрелгән, ҡорамалдарҙы монтажлау һәм тоташтырыу эштәре башланған. Флюорография кабинетында яҡын арала ремонт эштәре тамамлана һәм флюорограф монтажланасаҡ.\nКабинеттар яңыртылған заманса төҫ ала - уларҙа иҙән, түшәм, стеналар алмаштырылған, сантехникаһы, яҡтыртыу тулыһынса яңыртылған. Был кабинеттарҙы ремонтлауға ғына республика бюджетынан 2 миллион һумдан ашыу аҡса бүленде. Кәрәкле документтар алғандан һуң пациенттарҙы ҡабул итеү башланасаҡ.\nЯңы һанлы ҡорамал пациентҡа минималь нур көсөргәнешендә сифатлы рәсем алырға мөмкинлек бирә. Ошо флюорография ҡулайламаһы ярҙамында күкрәк ситлеге ағзаларының төрлө ауырыуҙарын башланғыс стадияла асыҡларға мөмкин. Бынан тыш, аппараттар заманса медицинаның бөтә талаптарына яуап бирә, медицина хеҙмәткәрҙәренең эшен еңеләйтә һәм камиллаштыра.


Бына тағы февраль һәм уның иң иҫтәлекле датаһы - Ватанды һаҡлаусылар көнө. Мылтыҡ тотоп, итек кейеп, ике йылдан ашыу ғүмерен Ватанды һаҡлауға биреүселәр сафына инмәһәм дә, был байрам минең өсөн үтә ҡәҙерле һәм изге - хәрби тамырҙарым үҙен һиҙҙерәлер инде, күрәһең. Минең атайым - 25 йыл, әсәйем 10 йыл ғүмерен армияға арнаған.\nМәскәү эргәһендәге хәрби ҡаласыҡтарҙың береһендә үткән бәхетле бала сағым әле булһа күҙ алдымда. Иваново өлкәһенә ҡараған был боронғо ҡаласыҡта ла туҡыу фабрикаһы бар ине. Ҡала ике өлөшкә - иҫке һәм яңыға бүленгәйне, хәрбиҙәрҙең күбеһе яңы өлөшөндә йәшәне.\nӘйтергә кәрәк, төп ҡала халҡы хәрбиҙәрҙе яратманы. Бала саҡта быны аңламай торғайным: улар бөтәһе лә форма кейгән, шаяндар, беҙҙең "хәрби" микрорайонда юлдар ҙа яҡшыраҡ (бер нисә хәрби частың махсус техникаһы сифатлы юл талап итә ине), беҙҙәге магазиндарҙа ҡаланың иҫке өлөшөндәгегә ҡарағанда тауарҙар ҙа күберәк! Офицерҙар һарайы үҙе генә ни тора ине!\nБелеме самалы булған хеҙмәтсәндәр синыфы менән кадрҙағы офицерҙар составы араһындағы социаль айырма ни тиклем ҙур булыуын һуңынан, байтаҡ йылдар үткәс кенә, аңланым. Шулай ҙа һүҙемдең асылы был турала түгел.\nЙылына бер тапҡыр - тап 23 февралдә - иҫке ҡала халҡы ла, беҙҙең хәрби микрорайон да берләшә торғайны. Иҫке ыҙғыш- талаштар, үпкәләшеүҙәр, дөмбәҫләшеүҙәр (уныһы ла булғылай ине) һәм бәрелештәр онотола ине. Офицерҙар һарайы алдындағы майҙанға ҡала халҡы йыйыла. Ҙур булмаған парад, мылтыҡтарҙан салют, былар барыһы ла төп урында - трибунала ултырыусылар хөрмәтенә булды. Һәм минең бәләкәй генә йөрәгемде иңендә офицер погондарын йөрөтөүселәр өсөн ғорурлыҡ тойғоһо сорнап алыр ине.\nӘ күпмелер йылдар үткәс, инде үҙем әсәй булғас, 23 февралдә һәм 9 майҙа күңелемде моңһоулыҡ солғап ала.\nХәтеремдә, ошондай байрамдарҙың береһендә, ул ваҡытта инде запасҡа сыҡҡан атайым: "Бөгөн һуғыш һәм хеҙмәт ветерандарын хөрмәтләйәсәктәр, һәм һеҙ, ҡыҙҙарым, уларға 100-әр грамм "фронт өлөшөн" һәм бутерброд таратып сығырһығыҙ", - тине.\nАлдан үҙ пенсияһына араҡы, колбаса менән икмәк һатып алып ҡуйҙы. Ә беҙ аңламаныҡ. Нисек инде улай? Шул хәтлем аҡса түгеп?! Һуңынан ветерандарҙы былай ҙа район хакимиәте кафеға саҡыра бит... Беҙ нимәгә батмус тотоп йүгереп йөрөргә тейешбеҙ?!\nӘлеге батмус менән тантаналы йыйылыш ваҡытында эскәмйәлә шым ғына ултырған ветерандарҙың эргәһенә килгәнсе башта ошондай фекерҙәр ҡайнаны. Сәхнәнән ҡотлау һүҙҙәре, район уңыштары һәм ҡаҙаныштары хаҡында традицион статистика яңғыраны, хәрби комиссар армияла хәҙер күпме егеттәр хеҙмәт итеүе тураһында сығыш яһаны, был байрамдарҙа һәр ваҡыт уйнатылған "День Победы" йыры яңғыраны. Ә улар, фронтта йәки һуңынан һәләк булған иптәштәрен хәтерләп, уңайһыҙланып ҡына күҙ йәштәрен һыпырып, шым ғына ултырҙы.\n"Фронт" 100 грамын таратҡан апайымдың артынан бутербродтар һалынған батмусты һуҙғанда мин бер ветерандың шым ғына "Рәхмәт, ҡыҙҙар, ҡарттарҙы хөрмәтләүегеҙгә" тигән һүҙҙәрен ишеттем. Һәм ошо ветеран, рюмкаһын бушатып ҡуйғас, таяғына таянып баҫты ла, ҡапыл йәштәрсә яңғыратып: "Советтар Союзына, Ватаныма хеҙмәт итәм!" - тип ҡысҡырып әйтте. Күптәр был минутта тамағына төйөлгән күҙ йәштәрен йотто. Мине тағы ла улар, Ватанды һаҡлаусылар, өсөн ғорурлыҡ та, һағыш та сорнап алды.\nУларҙы бөгөн дә ҡайһы берҙә мәктәп кисәләренә саҡыралар. Күпме генә ҡалған инде улар! Рәсәйҙең күп мәктәптәрендә башланғыс хәрби әҙерлек дәресен бөтөрҙөләр, ҡайһы берҙәрендә бер йыл ғына уҡыталар. Хәҙер Ватаныбыҙҙы кем һаҡлар һуң? Беҙ атайым менән йыш ҡына был темаға һөйләшәбеҙ. Тәбиғи, ул һәр йәш егет армияла хеҙмәт итергә тейеш, тигән фекер яҡлы, ә мин профессиональ армияһы булған башҡа илдәрҙе миҫалға килтереп, бындай фекерҙең мәғәнәһеҙлеген иҫбатларға маташтым. Күп йылдар үткәс кенә аңланым: баҡһаң, атайым үҙен граждан тип һанаған һәр кемдең күңелендә Патриотизм тойғоһо йәшәргә тейешлеген аңлатырға тырышҡан.\nШулай итеп, бөгөн кем Ватанды һаҡлай һуң? Ваҡытлы хеҙмәтме йәки контракт буйынса хеҙмәт булһынмы, армияла хеҙмәт итеүселәрҙең барыһы ла, әлбиттә. Шулай ҙа башҡалар ҙа: ауылда һәм ҡалала йәшәйме, фермала йәки банкыла эшләйме, ҡайҙа ғына эшләүенә ҡарамаҫтан, барыһы ла һаҡлай, минеңсә. Әгәр кеше үҙ хеҙмәте менән илебеҙгә файҙа килтерә, уны байыта икән, бындай кешене патриот тип атарға мөмкин. Күп кешеләр ҡатнашлығында ҙур һуғыштар заманы үткән. Хәҙер бер кнопкаға баҫыу ғына еңеү килтереүе мөмкин. Һәм хәҙер икенсе майҙанда - иҡтисади өлкәлә һуғыштар алып барыла. Был процестарҙан ситтә ҡалмаусылар үҙен һаҡлаусы һәм патриот тип иҫәпләй ала, тип уйлайым мин. Рәсәйҙәр өсөн "патриотизм" һүҙе "Тыуған ил өсөн ғорурлыҡ" һүҙбәйленешенең синонимына әйләнһен ине.


Ғәҙәттәгесә, өҫтәлдәр ит менән тулған. Шулай ҙа ит һатыусылар көҙ айҙарындағы кеүек күп түгел. Ябай халыҡ тотонор малын һатып бөткән булһа кәрәк. Хәҙер, нигеҙҙә, алыпһатарҙар сауҙа итә, араларында бер-нисә шәхси хужалыҡ та бар. Хаҡтар элеккесә, йылҡыныҡы ла, һыйырҙыҡы ла бер сама.


Булмағанды ҡыуғанда… » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Булмағанды ҡыуғанда…\nБулмағанды ҡыуғанда… 17.03.2017 // Йәмғиәт\nКешегә бирелмәһә бирелмәй ҙә ҡуя бит. Шуны аңлай алмай Тәлғәт. Булмағанды ҡыуаларға тырыша. Әле мәктәптә уҡыған сағында:\n– Мөхтәрҙең авторучкаһы алтын ялатылған, ялтырап тора, шуға диктанттарҙы гел “бишле”гә яҙа, – тигәс, атаһы ҡаланан шундайҙы уҡ бишәү итеп алып ҡайтҡайны. Эш ручкала ғына булмағандыр, күрәһең. Ун беренсе класты тартып-һуҙып, директор менән завучты ҡунаҡ итә-итә, саҡ бөтөрттөләр.\n– Мөхтәрҙе ниндәйҙер академияға имтиханһыҙ уҡырға алабыҙ тигәндәр. Әйҙә, институтҡа барайыҡ, – тип мыжып ҡараһа ла, әсәһе ҡырҡа ҡаршы төштө:\n– Хәлебеҙҙән килмәҫ, балаҡайым. Мал-тыуарҙы мәктәпте бөтөүеңә ебәрҙек. Әнә, бер өслөһөҙ аттестатың бар, еткән. Тыныс ҡына өйҙә, үҙебеҙҙең янда бул.\nТыныслана буламы инде Тәлғәт?\n– Миңә машина алып бирегеҙ, исмаһам, үҙегеҙҙе ҡарт көнөгөҙҙә йәйәү йөрөтмәм, – тип, туй-маҙар була ҡалһа тип йыйылған аҡсаға машина алдыртты.\nБулмағас булмай икән… Ул машинаны алыу менәнме, ғүмер буйы рулгә ултырмаған 65 йәшлек атаһы өйрәнеп бөттө, ә Тәлғәттән – юҡ. Уң менән һулды айыра алмай, алға барырға кәрәк булһа, артҡа тарта. Әллә машинаһы тиҫкәре булып сыҡты, әллә ней… Хатта тормоз менән газ педалдәрен дә бутай. Урам аша үткәндә Тәлғәт, тәҙрә аша кеше ҡурҡытып: “Китегеҙ, юлдан сығығыҙ, тормоз юҡ! Тапатам!..” – тип ҡысҡыра. Кешеләр Тәлғәттең машинаһынан йәшендән ҡурҡҡан кеүек бөжләй хәҙер.\nӘ ҡалаға уҡырға киткән Мөхтәр бер йыл тигәндә яңы иномаркала елдереп ҡайтты. Уҡыуҙан тыш ниндәйҙер бер банкта эшләп тә йөрөй икән. “Башы булғас ни, ата-әсәһенә лә аҡсалата ярҙам итә егет”, – тип һөйләйҙәр уның тураһында ауылда. Ә Тәлғәт һаман шул етешә алмаған ғына ғаиләлә үҫкән, тырыш, аҡыллы Мөхтәрҙең уңыштарынан сәмләнеп:\n– Атай, был машинаны мин һиңә бүләк итәм, әйҙә, рәхәтлән. Ә миңә иномарка алайыҡ. Унда йөрөр өсөн күп аҡыл да кәрәкмәй икән, һүрәтле кнопкаларға ғына баҫып ултыраһың, – тип атаһының теңкәһен ҡорота башланы.\n– Ундай төймәләрҙең береһен генә лә һатып алыр аҡса юҡ, балаҡай. Үҙебеҙҙекендә йөрөп өйрәнеп, Мөхтәр артынан ҡалаға барырһың да, ни теләйһең, шуны эшләрһең…\nШулай ҙа күңелен төшөрмәне Тәлғәт. Бер аҙ руль тотоп өйрәнгәс, үҙе генә күрше ауылға барып әйләнергә булды. Ләкин ғәжәп: ни өсөндөр юлда ҡаршыға килгән машиналар бөтәһе лә һөйләшеп ҡуйғандай, Тәлғәттекен төкөтә яҙып, бипелдәтеп, ҡайһылары хатта йоҙроҡ төйөп, урта бармаҡ күрһәтеп үтә! “Юл иркен, әйҙә, урап йөрөһөндәр! Бер мин сыҡҡанда күргәндәр”, – тип мөңгөрҙәй, ләкин ҡаршы хәрәкәт һыҙатынан барғанын һис тә аңламай егет. Шулай эләгеп-йығылып тигәндәй, ҡара тиргә батып ҡайтып инде лә:\n– Юҡ инде, бындай ен кеүек машиналар араһында тар ғына юлдарға һыймайым мин. Вертолет һатып алып бирегеҙ, йә булмаһа, ҡарт көндәрегеҙ йәйәү йөрөп уҙасаҡ! – тип һөрәнләне. – Һауа киң, унда юлдар ҙа юҡ. Ҡайҙа барырға теләгәнеңде пилотҡа ғына әйтәһең дә, тәҙрә аша ҡарап тик бараһың. Үәт…\nАвтор: Рәзилә ЫРЫҪҠУЖИНА.


Балтас районында мәсет асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБалтас районында мәсет асылды\n18:06, 18 июня 2012 Йәмғиәт\nБалтас районының Штәнде ауылында мәсет асылды. Тантаналы сарала Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе, юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин, Балтас районы хакимиәте башлығы Рәфил Ғәлләмов һәм Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың әсәһе Рәйсә Хәмитова ҡатнашты.\nБыл мәсет ун йыл элек төҙөлә башлаған. Әммә төҙөлөш эштәре һүлпән барған. Былтыр Рәйсә Хәмитова ярҙамы менән эштәр тиҙләтелгән.\nТәлғәт Тажетдин иман йортон төҙөргә ярҙам итеүселәрҙең барыһына ла – Рәйсә Хәмитоваға, урындағы хакимиәткә һәм төҙөүселәргә рәхмәтен белдерҙе.\n— Барыһы ла ғаиләнән башлана, — тип билдәләне юғары мөфтөй. – Башҡортостанда 2012 йыл Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы тип юҡҡа ғына иғлан ителмәне. Ислам ғаиләгә, йәш быуынды тәрбиәләү һәм ололарға ҡарата ихтирамлы булыу мәсьәләләренә ҙур иғтибар бүлә.\nШтәнде ҡалаһында йәшәүсе Рәйсә Хәмитова һөйләүенсә, тыуған ауылында мәсет асыу уның күптәнге хыялы булған. Һәм бына, ниһайәт, уның теләге тормошҡа ашты.\nЯңы мәсеттә тәүге дини сара – сабыйға исем ҡушыу йолаһы үткәрелде. Йорттоң беренсе ҡаты – ир-аттар, икенсе ҡаты ҡатын-ҡыҙҙар өсөн тәғәйенләнгән. Хәҙер бында ислам дине нигеҙҙәре буйынса дәрестәр ойоштороласаҡ, дини йолалар үткәреләсәк. Алдағы ваҡытта мәсет ҡарамағында мәҙрәсә лә асыласаҡ. Бығаса мәғрифәтселек эшмәкәрлеге менән шөғөлләнгән Рәйсә Хәмитова урындағы халыҡты ислам дине нигеҙҙәренә өйрәтәсәк.


Закон Проекты Буйынса Телефон Нигеҙе| Зарегистрировалась Бонус £5 | Уңыштар Казино\nӨйҙә » Закон Проекты Буйынса Телефон Нигеҙе| Зарегистрировалась Бонус £5 | Уңыштар Казино\nАктуаль: Депозит счетына телефон файҙаланыу һәм бик күп уңыштар был казино – Матбуғат Хеҙмәтендә Заказ Бирергә Мөмкин Бушлай Күләмендә Бонус £5\nУйын технологиялары, иғтибарға алып, бер яҡтан, инициировать яңы тенденциялар уйын сауҙа казино, менән противоположный яҡтар, ул да шулай уҡ асыҡтан-асыҡ запростары иминлеге аҡса тураһында операциялары керемдәре буйынса һәм перевода еңеүҙәр. Ысынлыҡта,, түләү легкость һәм именлек бергә булдылар неотъемлемое уйын элементы түгел, ә тағы бер яңы һайлау.\nБулһа күҙ алдында был даими үҙгәрә, яңы алымдарын тулыландырыу счеттар проросли сәйнәшә.\nАлыштырыу Залогы Альтернативный, Файҙаланып, Билл Нигеҙе Был Телефон Уңыштар Казино – Беҙгә ҡушылығыҙ\nЗакон проекты буйынса телефон нигеҙе иғтибарын үҙенә йәлеп итә уйынсылар бөтә өлкәлә, нисек китеү ауыр аҡса операция процесстарҙы. Ысынлыҡта,, казино тәҡдим итеүсе белмәйме, нисек пионерҙар өсөн раскол фасеточные алыштырыу казино өсөн был яратыусылар.\nВарианттарын Тулыландырыу, Улар Уйын Прощаю!\nДепозит аша счет, телефон менән тәьмин итә һәм хәүеф-хәтәрһеҙ тауыш эш аҡсала һайлау дополняет монументальное комфорт алып барыу аҡса керемдәрҙе һәм, тимәк, черпать свист уйын тәжрибәһе. Аҡса операцияһы аша үткәрелә защищены порталы һәм подтверждено, делая, уларҙың бушлай мошенник.\nХәҙер, лелеять шанс, тип үҙегеҙ генә буласаҡһығыҙ эйә булыу өҫтөнлөгө-казино онлайн булмай тороп, был табыуҙы үҙ эсенә ала сағында һеҙҙең аҡса детишек. Уйнарға түләргә һәм һеҙҙең вклады шул тиклем бәйләргә өҫтәмә айлыҡ һеҙҙең иҫәбенә өсөн телефон!\nДепозит счетына телефон казино килә ғына бәйле түгел эксклюзивный тәжрибә казино, әммә алдыҡ яһарға технологиялар аспект алыштырыу!\nНаслаждайся Ябай Һалыу Айға\nӘле! Яҡын теләсә ҡайһы мөмкин инициативаһы түләүҙәр аша үҙ телефондары! Мотлаҡ теркәлергә генә казино һәм сайт һайларға телефон иҫәбенә булараҡ, һайлап алыу ысулын тулыландырыу. Шунан һуң, депозит тели, эште башлар өсөн, менән, Һәм булһын һеҙҙең ай һайын бирелә торған счет слеты һеҙҙең өсөн вклады. Менән депозита счетына телефон объекты, асҡыс бөтә тейеш иғтибарҙы йүнәлтергә уйында түгел, ә хәстәрлек күреү уңайынан түләүҙәр менән бәйле керемдәрҙе!\nТипичный хәл итеү өсөн бындай төрҙәге алып тора, ғәҙәттә, яҡынса утыҙ секунд булһын буйынса йөрөйәсәк, иҫәбенә алып неизменный филиальной селтәре менән бәйле яңартылған смартфон. Бына аҙымдар өсөн свист ҡайтарыу һәм уйын тәжрибәһе!\n1. Керегеҙ үҙ онлайн йәки мобиль иҫәбенә казино\n2. Эшләргә телефон счетына депозит булараҡ, һеҙҙең һайлау яуап биреү\n3. Яҙығыҙ һумға депозита\n4. Һеҙгә, һеҙ нисек аласаҡһыҙ хәбәр подтверждающие.\nҺеҙҙең аккаунт буласаҡ керетелә менән направленное һаны миҫал өсөн, мгновенное атаһыҙ түләргә был күләмен сифатында өҫтәмә сығымдарҙы отражение иҫәп-фактуры. Шул рәүешле,, комфорт рәт-рәт һайлау хаҡы менән өҫтәмә өҫтөнлөгө таратыуҙа һеҙҙең реаль, касса операцияларын яңача тиклем готовимся закон проектында.\nУйындар Изобилии Әллә Ниндәй Бер Казино\nДепозит мөмкинлеге менән телефон счетына матур дополняет мобиль айланмалар шулай уҡ онлайн уйындар өсөн һайлап килгән алырға. Әйҙә уралым ҡараш парализатор тип ҡайһы берҙәре менән ысын күңелдән ғорурланһындар!\nМобиль казино менән ассоциированные ассортименты классик рулетке, Кено, Блэкажек, Покер, араһында башҡа ҡайһы бер.\nНисек мобиль уйыны, Карманный ла емеш-еләк күтәрҙе, аяғын һәм кәмей янында виртуаль сирт-карталарҙы ҙа был ярыштарының масштабы буйынса популярлыҡ\nЗакон проекты буйынса телефон нигеҙе: Бонустар " Изобилии!\nБыл уникаль үҙенсәлеге, онлайн сауҙа казино түгел водит легкость; әммә берлектә просит ҡайһы бер джекпот щедрый һәм аппетитные бонустар! Узнайте тураһында иң ҡыҙыҡлы кампанияларында стендовый казино & сайттар:\nФайҙалана невероятные приветственный-се бонус £5-£15 башлап ебәреү өсөн дә, шулай уҡ бушлай!\nДобавил әйтергә мөмкин 100% аҡса ғәмәлгә өсөн тәүге депозита; унан һуң өҫтәмә аҡса яҡынса перезагрузка 20%-100% был киләһе депозит.\nРазделяют һеҙҙең Затем тәжрибәһе телефон счетына һәм легкость, дуҫтары менән булғанда, һеҙ приносит уларҙы ойошмаға керергә әлеге казино, шулай уҡ аҡса эшләй бонустар, ваучеры, перезагрузка һәм башҡа миҙгелдәр өсөн үҙен нисек алып кил берһен бонус.\nЖурнал турнир уйнау буйынса Слот килтерә һеҙгә идеаль асыу өсөн ҙур еңеү расплата аҡса менән приздар менән бүләкләнде, джекпот һәм бүләктәр!\nАҡсаны кире опции был сотах\nҺаҡ булығыҙ соблазнов!\nТүгел позволит үҙенә беситься менән приманить һәм унда искушение! Сығымдар оставление был мауығыу уйындар-был ғәҙәти ваҡиға менән заядлы геймер һәм IT’ң ғына тәрән йөкмәткеле үҙ һала ситтән уларҙы черта.\nҮҙ көсөнә, Депозиты телефон счетына казино өҫтәрәк ҡушыла благо өсөн заядлы бөтә геймер!


29 Ғинуар 2011, 14:23\nБашҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең элекке Премьер-министры Рафаэль Байдәүләтов «Электрозавод» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең тулы хоҡуҡлы вәкиле итеп тәғәйенләнде. Ул бөтә кимәлдәге власть структуралары алдында компанияның мәнфәғәттәрен яҡлаясаҡ. БР Хөкүмәтенең элекке Рәйесе менән «Электрозавод» йәмғиәте күптән хеҙмәттәшлек итә. Рафаэль Ибраһим улының туранан-тура ҡатнашлығында был компания Башҡортостанда Европалағы иң ҙур трансформатор производствоһы – Өфө трансформатор заводын төҙөй һәм электротехник продукция сығарыуҙы тәьмин итеүсе «Электроаппарат» заводын яңырта башланы.\nБР Хөкүмәтенең элекке Рәйесе менән «Электрозавод» йәмғиәте күптән хеҙмәттәшлек итә. Рафаэль Ибраһим улының туранан-тура ҡатнашлығында был компания Башҡортостанда Европалағы иң ҙур трансформатор производствоһы – Өфө трансформатор заводын төҙөй һәм электротехник продукция сығарыуҙы тәьмин итеүсе «Электроаппарат» заводын яңырта башланы.


Главная / Другое / конспект урока по башкирскому языку на тему "Башкирское устное народное творчество"\nУрок по башкирскому языку для 5 класса русской школы. Тема " Башҡорт халҡының ауыҙ – тел ижады ". Во время урока дети знакомятся с произведениями устного народного творчества, выполняют задания. целью урока является воспитание у детей интереса к народным произведениям, через произведения устного народного творчества воспитание на прмере старших, с помощью "неписанных законов".\n- Эйе, балалар, бөгөнгө дәресте мин алғыш әйтеүҙән, теләктәр теләүҙән башлап ебәрҙем. Минең исемем Айгөл Миҙхәт ҡыҙы. Мин 14-се мәктәптә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләйем. Һеҙҙең турала ла белеп үтәһем килә.\n- Һинең исемең нисек?\n- Халыҡ ижады, халыҡтың ауыҙ-тел ижады хаҡында булыр бөгөнгө әңгәмәбеҙ. Беҙ бергәләшеп халыҡ ижады ынйылары менән танышырбыҙ, миҫалдар килтерербеҙ. Шулай итеп, беҙҙең дәрестең темаһы - ……………..\n- халыҡ ижадының ниндәй төрө хаҡында һүҙ бара? (Мәҡәл).\n- ә һеҙ мәҡәлдәр беләһегеҙме?\n- Әйҙәгеҙ, балалар, был көйгә хәрәкәтләнеп алайыҡ.\n- Айыу дуҫ, ҡапҡаның нимә була? – тип һораны, ти.


Октябрҙә Өфөлә «Ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы - 2011» күргәҙмәһе үтәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nОктябрҙә Өфөлә «Ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы - 2011» күргәҙмәһе үтәсәк\n12:01, 22 сентября 2011 Иҡтисад\n25 — 27 октябрҙә Өфөлә «Ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы — 2011» VIII махсуслашҡан күргәҙмәһе үтәсәк. Сара Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты ярҙамында ойошторола.\nКомитетта билдәләүҙәренсә, «Ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы» төбәктәге санатор-курорт, ресторан-ҡунаҡхана бизнесы, туриндустрия һәм ял индустрияһының берҙән-бер күргәҙмәһе булып тора. Һәр ваҡыттағыса унда Башҡортостандан һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән 100-ҙән ашыу компания ҡатнаша. Үҙенең хеҙмәттәрен күргәҙмәлә санатор-курорт һәм ресторан бизнесы предприятиелары, шулай уҡ юл яны сервисы объекттары, ял базалары һәм башҡа төрлө экспоненттар тәҡдим итә.\nБынан тыш, сарала ҡатнашыусылар өсөн шифаханалар, ҡунаҡханалар, ресторандар, ял йорттары һәм башҡа төрлө ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы объекттары араһында иң яҡшы төбәк брендына конкурс үткәреүҙе лә үҙ эсенә алған күләмле эш программаһы әҙерләнгән. Шулай уҡ төбәк-ара кулинар форум һәм милли кухнялар фестивале, туҡланыу индустрияһы предприятиелары эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса ғилми-ғәмәли конференция ла үткәреләсәк.\nТеги: күргәҙмәләр, туриндустрия


НефАЗ модернизацияланған самосвал тағылмаһы сығара башланы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nНефАЗ модернизацияланған самосвал тағылмаһы сығара башланы\n11:12, 3 июня 2010 Иҡтисад\n«Нефтекама автозаводы» габарит бейеклеге 150 миллиметрға кәметелгән НефАЗ-8560 модернизацияланған самосвал тағылмаһын сығарыуға тотондо.\nПредприятиенан хәбәр итеүҙәренсә, тағылманың габарит бейеклеген түбәнәйтеү тейәү кимәлен кәметергә, бушатҡанда һәм ташығанда махсус сараның тотороҡлолоғон арттырырға ярҙам итә, был үҙ сиратында хәрәкәт тиҙлеген арттырыуға булышлыҡ итәсәк.\nТағылманы модернизациялау, иң элек, уның конструкцияһын үҙгәртеү менән бәйләнгән. Электр үткәргестәр нығытмаһы ла камиллаштырылды. Етмәһә, тағылма еңелерәк тә булып ҡалды: уның массаһы 70 килограмға кәмене.


Инә танышты - Видео чат №1 - егет йәки ҡыҙ менән танышып онлайн!\nМенән осрашыу Булмаған ҡыҙым Теркәлгән архангельскиҙа\nАрхангельскиҙа һеҙҙең тырышлыҡтан тора, ҡыҙ Менән танышырға теләр инемПрактика күрһәтеүенсә, ҡайһы берҙәре танышырға Була реаль тормош бик проблемалы. Беренсенән, тәбиғи сәбәптәр буйынса застенчивость, Уларҙың күбеһенә хас. Эйе, беҙҙең гүзәл ханым һәм, Өҫтәүенә, урамда осраған һәр ваҡыт Әҙер түгел. Яҡшы мөмкинлек - үҙенең онлайн режимында Бер ҡалаһында ҡыҙы менән таныша, Үҙе генә компьютер йәки смартфон ҡораллы. Һәм был ҡыуандыра трулоло проект Мөмкинлек бирә. Беҙҙең бер нисә кеше бер Нисә йөҙ йыл проекты менән Танышырға мөмкин буласаҡ. Һеҙ беҙҙең сайтҡа таныштырған ҡыҙҙың Телефон номерын иғлан тәҡдимдәрен иғтибар Менән бик уңайлы төбәктәрҙең береһе.\nБыл функцияла төп өҫтөнлөгө шунда Ҡала аша бәйләнеш мөмкинлеге, булыу-Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ хәҙер ҡайҙа ҡушыла.\nМобиль генә түгел, үҙе менән Алырға онотмағыҙ. Әгәр һеҙ архангел таныш булмаған Ҡыҙым теркәлгән эҙләп, беҙ һеҙгә Бер нисә минут ваҡытығыҙҙы йәлләмәгеҙ Һеҙ шәхси ваҡытын тултырып тәҡдим Һеҙҙең профиль түгел. Был шәхес менән ҡыҙыҡһыныу һеҙҙә Ҡасан ҡырҡа арта.\nБер ҡыҙҙары дания\nБеҙ беренсе тапҡыр үҙ линияһын эшләтеп ебәреү - премия"Most OK", унда иң яҡшы фильм, сериал, йыр, шоу, тура трансляция, онлайн тауыш биреү өсөн һәр егерме йыл дауамында концерт һәм яратҡан блог категория проект буласаҡ, ә һеҙ мажараларға бейдж эксклюзив барлыҡҡа килә, һәм һеҙ аласыз күрергә, ошо ваҡыт эсендә юғары баҫҡыста кем взлетающий алмайҺәр ҡатнашыусы 10 декабргә тиклем тауыш биреү көнө, ҡатнашыусылар өсөн приздар ҡарағанда күберәк ярҙам алыу оҡшай. сөнки, улар ҙа еңеү мөмкинлеге күберәк була.\nТелеграмма-Ч Бергә бот\nШул боттарға табына һәм был Телеграмма ч каталог яҡшы һәм Уңайлы, бында ҡыҙыҡ өсөн каналының Популяр мессенджерский телеграмма ала еңел Табырға сезнеУрынлаштырыу веб-каталог телеграмма каналы - Ул эҙләү системаһы береһе матур Абонент яңы мөмкинлек ала. Каталог-каталог табынған, шул яҡшы Һәм уңайлы Телеграмма Телеграмма-ч Һәм бота, ҡыҙыҡ өсөн һеҙ Бында каналының популяр телеграмма табыуы Еңел мессенджер. Урынлаштырыу веб-каталог телеграмма каналы - Ул эҙләү системаһы береһе матур Абонент яңы мөмкинлек ала.\nМенән танышырға Тип таныштырған Ҡыҙ видеочить\nДөрөҫ яуап: был бик мөмкин\nҒәжәпләнеү әлегә тиклем күп: береһе Миңә ошондай сәйәхәт, бәлки, ҡыҙҙар Менән илдең, иран кеүекМалай әйткәндә, иран выдать иң Йәш һәм тирә-мин, унда, Ғәҙәттә, һәр ҡарап минең тышҡы Ҡиәфәтем күпер сантиметр. Минең яңы иптәшем Милада биреп Ебәргән, - тип һүҙ бара йөрөнө. Бигерәк тә инглиз һәм башҡа Һүҙ төркөмдәре идара үҙгәреше. Минең йәш иран донъя импровизация Экскурсия башланды. мин ҡысҡырҙы дөрөҫөн үҙенең таныштары Һәм дуҫтары бар. Күрәһең, бөтә был милада белеп Ҡалһа, белеп ҡала һәм бөтә Милада. Аятолла Хөмәйни менән күреү ҡот осҡос.\nҒөмүмән, мин бер ҡасан да Күрмәҫ өсөн, йылмая ул.\nМилада Эминема бер ҡолағы йәл Инем мин, башҡа береһе инде Ул фарсы тапшырғыс ғөрөф - мин Был музыка хлопьевый араһында күҙәтәләр, Уның кеүек ҡыҙҙың хиджаб укутываться Билдәһеҙ ҡала. Милада менән һәр кем бер-Токио ебәрҙе.\nВыигрыш һәм уның һәр төрө Менән миңә мөрәжәғәт триумф тапҡыр Һорайым: Правда ли матур.\nДәреслектең. Уларҙың күпселеге ғәйәт матур.\nУнан һуң, беҙҙе ташлап стая Троица булып башлай.\nУларҙың ҡайһы берҙә батырлыҡ һәм Ҡаһарманлыҡ күрһәтеп тырышырға тура килһен Өсөн, миңә төшөрә. сағылыштарын күрһәтергә сөнки килде инглиз Теле етмәй бер нисә непристойность Тураһында һөйләп, нимә эшләй ала Иран ҡыҙ, һеҙҙең яҡ мобиль Телефон видео күрһәтеү, һүҙ һәм Уның яңы адресы тиклем күҙәтеп Һәр һылыуҡай минең Депозит.\nМине күргәс тә кәртә түгел\nфотоһүрәттәр бүлмә - ҡатын-ҡыҙҙың эске Баҙарҙарында һатып алыу яҡшы күренеп Тарҡала фасон ҡыйыу ғына булдыҡ, Инде мин аңлайым, был ярһып - Шул теләк. Иран аша нығыраҡ мин был Егеттәрҙең: илдәге кеүек асыҡ, ирекле, сексуаль. Ислам ҡатын-ҡыҙҙар хәле тураһында Башҡа хөрәфәт был. Люблин ҡала Исфахан тулыһынса, парһыҙ, Ҡараңғыла ултыра оят, һәм уларҙың Береһенә лә һүҙ әйтерлек түгел. Күпмелер ваҡыт үткәс, мине күргән Булһа, тип, миңә ҡаршы ҡыҙын Да үҙенә алып барыла: береһе-Ҡылансыҡ хиджаб уларҙың ҡарашы аҫтында ебәрелде.\nБеренсе туҡта сәләм.\nҺәм мин хатта бер үбеп.\nЙөҙ йыл элек шағир Есенин Яҙған нәмә тураһында минең күҙем, Ҡара вуаль.\nТик мине борсоған, д буйынса-күҙәтеүсән. Мин әлегә тиклем шик аҫтында Ҡала, тип бөтә, тип урындағы Хәл малай - минең өсөн бөтөнләй Яраҡлы түгел. Бәлки, минән башҡа ғына ҡиәфәт Менән ҡыҙыҡһынған кеше донъя нисек Атала нетипичный, әммә минең өсөн Был революцион була инде. Милада өсөн бөтә әҙәм ҡала Иран һөнәр бар: ул тапмаған Ҡатын-ҡыҙ-визажистка. Мин аңлайым, был һөнәрҙең ниндәй Илдәрҙән булды. ҡасан ҡаршы ала һин был Экскурсия - һин уйлама, тип за Кулисами: һин күпме аҡса алаһың. Милада тик ашағыҙ тарта-тарта, Ә һуңынан туңдыра һата башлай Мин - мин аңлайым, был, бәлки, Минең өсөн барыбер түләргә иждивенец була. Мин үҙемдең барлыҡ такси взбираться На хөрмәт итә, Милада лицом Затка китте. Әлегә тиклем ул ҡышҡыһын мәскәүгә Яҙған үтенес менән фотолар ебәрҙе. Һәм бөтә был эштәр Шираз Уҡ булған. Ике ҡыҙ янында, тип әйтерлек, Камералар ҡайһы бер һорауҙарға яуап Биреүен һорап мөмкин.\nӘммә, был эштәр, кем ҡотҡара Алмаҫ, әгәр иран ғына һине Яратмай.\nИрекле Осрашыу улан-Батор\nӘгәр инде һеҙ интернетта реаль Мөнәсәбәттәр буйынса ғына аралашып, тел Һәм бурыстарҙы үҙ өҫтөнә ала, Йәғни туҡтарға ашыҡмайҺәм беҙҙең сайтҡа теркәлгән ваҡытта Ҡайһы бер бушлай биләй. Беләм, дуҫтар һәм таныштарығыҙ кем Була инде һеҙгә беҙҙең сайттың.\nысын танышты улан-Батор\nБеҙҙең сайтта өсөн кеше эҙләй ул. ысын танышты улан-Батор. Әгәр инде һеҙ интернетта реаль Мөнәсәбәттәр буйынса ғына аралашып, тел Һәм бурыстарҙы үҙ өҫтөнә ала, Йәғни туҡтарға ашыҡмай. Һәм беҙҙең сайтҡа теркәлгән ваҡытта Ҡайһы бер бушлай биләй. Беләм, дуҫтар һәм таныштарығыҙ кем Була инде һеҙгә беҙҙең сайттың.\nМенән бергә Ч булмаған Ҡыҙым теркәлгән\nБергә ч - был уникаль хеҙмәте Күрһәтеү, улар һеҙ яңы кешеләр Менән танышырға мөмкинлек бирҙеШулай уҡ бөтәһе лә ябай Кеүек, хәбәрҙәрҙе һәм башҡа хәбәрләшеү Хеҙмәте: һеҙ башҡа кешегә хәбәрҙәр Яҙыу, уның барлыҡҡа килә һәм Ул шунда уҡ экранда.\nБыл һайлау яҡшыраҡ, әгәр һеҙ Ҙә ашағыҙ һәм хәбәрҙәр яҙа Осраҡлы кешеләр тороп ҡалды уларҙы Мин күп мәсьәләләрҙә бер мәлдә Ғәжәпләнеүселәр булды йәки һуҡмай ташлап Башлай һәм исемлеге бирелгән.\nБыл стандарт алыҫлашыу, күңелһеҙ һөйләшеүҙе, Ул миңә ҡот осҡос социаль Селтәре тама. Церебраль көтә һәм һезгә кәрәк Түгел, әлегә һеҙ хупланған заявкаһы бар. Ябай басыгыз был төймәгә һеҙ Партнерҙар табыу һәм бер нисә Секунд сатнай башланы.\nАмерика ч-Рулетка һәм Ҡыҙҙар .\nАмерика табып биргән өсөн һеҙҙе ч-рулеткаКүңел, был видео-чатта аралашҡан ҡыҙҙар америка Һәм американдар өсөн бушлай булды. Тулыһынса аноним ҡулланыусы булһағыҙ һәм хәбәрҙәр генә бирелә. Әлеге ваҡытта иң күп файҙаланыусы яңы донъя, Европа һәм башҡа илдәр. Башланғыс һүрәт баҫыу тураһында һөйләшеү. Басыгыз"Артабан", кешегә һөйләшеү өсөн киләһе мөмкин. Әгәр һеҙ йәшерергә теләгән үҙем өсөн был Видеочинать ярҙамсыһы. Американдар һәм инглиздәр менән һеҙҙән төрлө темаға Һөйләшергә мөмкин, әммә еңеүсе һүҙлек запасын.\nБыл видео-ч алмашыу, бер тин аҡса Алмай, һеҙҙә инглиз теленән репетитор булып, чатта Аралашыу аша түгел, ә америка рулетка.\nЯңы телде өйрәнеү бик ҡыҙыҡлы ғына түгел, Ә репетитор-телендә йөрөтөргә. American chat roulette күберәк һәм күберәк якынлашып Килеүсе студенттар өсөн аноним аралашыу, повеселиться, табырға Йыйыныусы яңы танышып, белем алыр, яңы белем Ала, сит телде ятлайҙар. Шулай уҡ уларҙың аҡш һәм башҡа илдәр Нисек ҡулланырға мөмкин күрергә һәм дауам итеү Һәм аралашыу таныштары һәм дуҫтары facebook. Һәм был бик ҡыҙыҡлы, - тип дуҫтарына был оҡшамай. Шулай уҡ илдең башҡа осраҡтар буйынса сәфәре Бәлки, ҡушыусылар, әүҙем булыу һәм донъяны пионировать Исемлеге арта. Бынан тыш, һәйбәт эшләй сәйәхәт дуҫтарса хат алышалар. Көндәлек тормошта күп кеше менән осрашыу мөмкинлеге Бар, һәм ул уңышлы ғына булмаһын ине Бындай осрашыуҙар ғаиләбеҙ, шуға ошо программаға файҙаланыу Бирә, һәр хәлдә, уның бер өлөшө. Сит ил телен өйрәнә башлай һәм был Videochatus видеочинать менән бушлай, һәм быға тиклем Мөмкинлеге асыла.\nТөп битендә таба алаһығыҙ видеочатов күберәк һеҙҙең сайт.\nВидеочивать менән немец, немец телен өйрәнә икән, Һеҙгә мөмкин.\nБыл халыҡ-ара ҡыҙҙар көнө, ниндәй проблемалар ҡамасаулай һиндостан ҡыҙына\nபிரேசில் உக்ரைன் - ஒரு தேதி\nинтим танышты видео видео фото менән таныштырып теркәү бушлай булғас башҡа ҡыҙҙар менән теркәлгән ч рулетка ҡыҙ менән чатрулетка без теркәлгән видеочивать чатрулетка ҡыҙы 18 башҡа ҡыҙҙар менән һәм бушлай теркәү видеочивать осрашыу танышыу өсөн рулетка менән ҡыҙ ч плюс чатта теркәлергә булмаған видео онлайн


Архип Куинджи картиналарын күрер өсөн хәҙер өфөлөләргә Санкт-Петербургҡа юлланырға кәрәкмәй. Бөйөк рәссам эштәрен бөгөн Михаил Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында күрергә мөмкин. Дөйөм страховка хаҡы 12 миллион евро тәшкил иткән төп нөсхәләге картиналарҙы экспозицияға Архип Куинджи мираҫының ҙур өлөшөнә эйә булған Дәүләт Рус музейы сығарған.\nБилдәле рәссамдың 77 картинаһынан торған ҡиммәтле йөк Өфөгә Дәүләт Рус музейы директорының иҫәп алып барыу, һаҡлау һәм реставрация буйынса урынбаҫары Иван Карлов һәм сәнғәт белгесе Галина Кречина, йәнә реставратор һәм экспозицияны монтажлау һәм төрөү буйынса ике белгес оҙатыуында килгән. Нестеров музейында ҡәҙерле ҡунаҡтарҙы - Санкт-Петербургтан хеҙмәттәштәрен һәм картиналарҙы йылы ҡабул иттеләр. Һуңғыларына, сигнализация системаһы һәм видеокамералар ҡуйып, уңайлылыҡ һәм хәүефһеҙлек булдырылды.\n- Рус музейының күп яҡлы эшмәкәрлеге араһында күргәҙмә эше мөһим, хатта төп йүнәлештәрҙән һанала. Музей илдең 260 художество музейы эшмәкәрлегенә куратор булараҡ ярҙам итә, йыл һайын Рәсәй ҡалаларында һәм сит илдә унға яҡын күсмә күргәҙмәләр үткәрә, - ти Иван Карлов.\nУл Рус музейы фондында 400 меңдән ашыу экспонат иҫәпләнеүен билдәләне. Санкт-Петербургтағы төп филиалында ғына уның ете һарайы, шулай уҡ дөйөм майҙаны 36 гектарҙан ашыу баҡсалар һәм парктары бар. Уның күләмен күҙ алдына килтерер өсөн Иван Карлов сағыштырып ҡарарға тәҡдим итте: Ватикандың майҙаны үрҙә әйтелгән күрһәткестән бер аҙға ғына ҙурыраҡ.\n- Икенсе ҡалаларҙа күргәҙмәләр ойоштороу - ҙур шатлыҡ, - тип дауам итә күргәҙмәнең кураторы, сәнғәт белгесе Галина Кречина - Бүтән ҡалаларҙа эшләгән хеҙмәттәштәрең менән эшләүҙән ҡәнәғәтләнеү тойғоһо кисерәһең. Музейҙа эшләгәндәр картиналарҙы яҡшы белә, һәм сәнғәт әҫәрҙәре урынлаштырылған йәшниктәрҙе бергәләп асҡанда кисергән тойғоларыбыҙҙы һүҙ менән аңлатырлыҡ түгел.\nГалина Кречина Архип Куинджиның таныштырыуға мохтаж булмауын билдәләне. Был Рәсәй һәм донъя мәҙәниәтендәге киң билдәле исем. Риүәйәт буйынса, Куинджи фамилияһы уға ҡартатаһының ҡушаматы буйынса бирелгән, татарса ул "алтын эше оҫтаһы" тигәнде аңлата.\n- Бөйөк, шәп, үҙенсәлекле, - шундай эпитеттар менән билдәләй рәссамды Рус музейы хеҙмәткәре һәм был һүҙҙәренә аргумент килтерә.\nКуинджи ижади эшмәкәрлеге дауамында даими үҫешкән. Был сифат бик һирәк рәссамдарға ғына хас, - тип дауам итә Галина Кречина. - Экспозицияла тәүге эштәре, мәҫәлән, "Өҙәрем юл" ("Распутица") картинаһы, ә ҡаршы яҡ стенала уның билдәле "Ҡырым"ы эленгән. Уларға ҡарап, һеҙ рәссамдың нисек үҫешкәнен, тәү башлағандан алып ниндәй бейеклеккә еткәнен күрәһегеҙ. Куинджи XIX-XX быуаттар араһының бөтә тенденцияларын, шул иҫәптән модерн стилен дә үҙләштергән, ә бит ул ваҡытта рәссам 70-се йәше менән барған. Рәссам үҙе лә бик ҡыҙыҡ кеше булған. Куинджиның системалы рәүештә алған белеме булмай, әммә ул Санкт-Петербургтағы художество академияһының профессоры дәрәжәһенә етә. Пейзаж класын алып бара, Рылов, Рерих, Богаевский һәм башҡалар унан оҫталыҡҡа өйрәнә. Уның уҡыусыларын оҙаҡ һанарға була. Уҡыусыларының барыһы ла остаздарын ныҡ ярата һәм ғүмер буйы уға ихтирамлы ҡараш һаҡлай. Куинджи уҡымышлы кеше булһа ла, яҙма мираҫы күп түгел. Ул хат яҙышмаған, көндәлектәр алып бармаған, картиналарының күбеһендә ҡултамғаһы ла юҡ.\nГалина Кречина Архип Куинджиның тормошонан тағы бер ҡыҙыҡлы факт килтерә. Рәсәйҙә капиталлаштырыу башланған йылдарҙа рәссам Санкт-Петербургта ҡуртымға биреү өсөн тотолған йорттарҙы һатып ала һәм шуның өсөн хеҙмәттәштәренән тәнҡит һүҙҙәре ишетә. Әммә Куинджи быға иғтибар итмәй: бер аҙҙан йорттарҙы һата һәм унан килгән аҡсаға рәссамдар өсөн хәйриә фондын аса. Фонд картиналар ижад итеүселәргә матди яҡтан ярҙам итеп кенә ҡалмай, уларҙың эштәренән күргәҙмәләр ойоштороуға ла булышлыҡ итә. Куинджиның вафатынан һуң уҡыусылары уның әйберҙәрен Дәүләт Рус музейына тапшыра. Тәүге эштәренең бер өлөшөн Рәсәй эшҡыуары, меценат Павел Третьяков һатып ала һәм һуңынан был картиналарҙы үҙе нигеҙләгән галереяға бирә. Галина Кречина әйтеүенсә, Рус музейында уның һуңғы йылдарҙағы эштәре һаҡлана.\nӨфө тамашасылары Архип Куинджиның "Ладога күле" (1871), "Украинала кис" (1878, өлөшләтә 1901 йылда яңынан яҙылған), "Көҙ" (1890-1895) кеүек шедеврҙарын күрәсәк.\nӨфөлә Архип Куинджи ижадының һуңғы осоронан "Төнгө" ("Ночное") (1905-1908) картинаһы ла күргәҙмәгә ҡуйылған. Был күләмле картина Рус музейынан бик һирәк сығарыла, һәм айырым осраҡтарҙа ғына Японияла күрһәтелә. Музей хеҙмәткәрҙәре билдәләүенсә, Япония халҡы Куинджи ижадын ярата. Һәм уның тәбиғәт пейзаждары менән Айвазовскийҙың диңгеҙ күренештәренән кәм һоҡланмай.\n- Куинджиның ҙур булмаған әҫәрҙәре лә ҡыҙыҡлы, - ти Галина Кречина.- Беҙ хатта картиналарҙы ҡаплаған быялаларҙы алдыҡ. Хәҙер картиналар менән һоҡланыр өсөн бер ниндәй кәртә лә юҡ.\nКүргәҙмәне ойоштороусылар "Диңгеҙҙәге кәмә", "Тау битләүе. Ҡырым" һәм башҡа төрлө ваҡ эштәр ҙә үҙенең тамашасыһын табыр, тип өмөтләнә.\n- Архип Куинджи картиналары битараф ҡалдырмаҫ һәм күргәҙмә һеҙгә ысын мәғәнәһендә ҡәнәғәтләнеү алып килер, тип ышанабыҙ, - тип мөрәжәғәт итә Өфөнөң сәнғәт һөйөүселәренә Рус музейы хеҙмәткәрҙәре.\nАрхип Куинджи картиналары Өфөлә ноябрь аҙағына тиклем буласаҡ, билеттарға хаҡтар артыҡ ҡимммәт түгел.


Фәнзил Бүләк улы Саньяров (Саньяров Фанзиль Булякович) » Сайт деревни Бишаул-Унгарово Кармаскалинского района РБ\nБишаул.РУ » Земляки » Фәнзил Бүләк улы Саньяров (Саньяров Фанзиль Булякович)\nФәнзил Бүләк улы Саньяров (Саньяров Фанзиль Булякович)\nКатегория: Земляки | 6-01-2013, 04:18 | Просмотров: 4184\nФилология фәндәре кандидаты,БДУ доценты, РФ һәм БР-ҙың Журналистар союзы ағзаһы Фәнзил Бүләк улы Саньяров 1953 йылдың 17 февралендә Ҡырмыҫҡалы районының\nБишауыл-Уңғар ауылында тыуған. Һәүәләй урта мәктәбен тамамлағас, Совет Армияһында хеҙмәт итә. Стәрлетамаҡ ҡалаһында “Синтетик каучук” заводында аппаратсы булып эшләп ала.\nЮғары белемле: БДУ-ның филология (1980), Свердловск дәүләт педагогия институтының дефектология (1988), Башҡортостан Президенты янындағы Дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһының юридик факультеттарын (2000) тамамлаған.\nОҙаҡ йылдар мәғариф системаһында етәксе вазифалар башҡара. Намыҫлы хеҙмәте юғары баһаланды. Уға “Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы”, Рәсәй һәм Башҡортостан мәғарифы алдынғыһы кеүек маҡтаулы исемдәр бирелде. Ул – педагогик хеҙмәт ветераны. Данлыҡлы уҡытыусы 1993,1994 йылдарҙа Башҡортостан һәм Рәсәйҙең “Йыл уҡытыусыһы” титулына лайыҡ булды. Фиҙакәр хеҙмәте Рәсәй Мәғариф һәм фән министрлығының Маҡтау ҡағыҙы менән билдәләнде. Танылған педагог йәмәғәт эштәренең уртаһында ҡайнай. I- III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайҙары делегаты булып һайланды, Башҡарма комитет, Совет ағзаһы. Бөгөнгө көндә Мәғариф һәм фән комиссияһы рәисе. Өфө ҡала округы Хакимиәтенең туған һәм дәуләт телдәрен һаҡлау һәм үҫтереү комиссияһы ағзаһы.\nӘҙәби ижад һәм журналистика өлкәһендә әүҙем шөғөлләнә. Республика баҫмаларында лирик шиғырҙары, әҙәби тәнҡит мәҡәләләре, художестволы публицистикаға ҡараған очерктары әләнән-әле донъя күреп тора. “Ватандаш”, “Башҡортостан”, “Башҡортостан уҡытыусыһы” кеүек гәзит һәм журналдарҙың йыл лауреаты булды. 2011 йылда “Башҡортостан” гәзите ойошторған “Һөйөү һалдың кескәй йөрәгемә…” республика конкурсында II урын яулай. 3 китап һәм 150-нән ашыу ғилми мәҡәләләр авторы.\n[url=https://bishaul.ru/zemljki/386-f1241nzil-b1199l1241k-uly-sanyarov-sanyarov-fanzil-bulyakovich.html]Фәнзил Бүләк улы Саньяров (Саньяров Фанзиль Булякович)[/url]


Ҡоралды тапшыр һәм аҡса ал! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Ҡоралды тапшыр һәм аҡса ал!\n11.09.2019 Ҡоралды тапшыр һәм аҡса ал!\nРәсәй гвардияһының Башҡортостан буйынса идаралығы халыҡтан ҡорал һатып алыу буйынса хаҡтарҙы билдәләне.\nБындай акцияны ведомство йыл һайын уҙғара. Уның буйынса өйҙә һаҡлаған ҡоралды тапшырып, енәйәт яуаплылығынан азат булырға һәм бер юлы аҡса алырға мөмкин. Иң мөһиме - "көбәк" кеше үлтереү-маҙарҙа ҡулланылмаҫҡа тейеш. Юғиһә аҡса урынына төрмә тәтейәсәк.\nӘ бына ата-бабаларҙан ҡалған, Граждандар һуғышы мәленән йәшереп ҡуйылған винтовка, мылтыҡ йәки пистолет-револьвер өсөн һиҙелерлек күләмдә аҡсалата премия алырға мөмкин. Гранатомет өсөн 25 мең һум, автоматҡа - 20 мең һум, винтовка йәки карабинға 15 мең һум, пистолет-револьверға 10 мең һум түләү ҡаралған. Газ ҡоралы 5-7 мең һум, ҡулдан яһалған атыу ҡоролмалары, обрез 15 мең һумға баһаланған. 100 грамы 5-6 мең һумға шартлатҡыс та ҡабул ителә. Граната, мина, бомбаларҙың бер данаһы 6-ар мең һум тора.\nЙыл һайын республика бюждетынан халыҡтан ҡорал һатып алыуға 3,6 млн һум аҡса бүленә. Әле быйыл ул сумманың яртыһы түләнгән дә. Ҡабул ителгән ҡоралды тикшергәндән һуң юҡ итәләр, антиквар һәм тарихи әйберҙәрҙе музейҙарға тапшыралар.


АУЫЛ АҠҺАҠАЛЫ УЛ\nӘле бына шуны уйлап ултырам. Әгәр ваҡыт тәгәрмәстәре бер аҙ артҡа тәгәрәп китеп, шул заманға ҡайта ҡалһаҡ, Ғәҙелгәрәй ауылы халҡы, бына ошо кеше беҙҙең ауыл аҡһаҡалы, тип кемде атар ине икән?!\nБорон бер аҡыл эйәһе (йә дин әһеле) берәй ауыл аша үтер булһа, ул урындағы халыҡтан: “Ауылығыҙҙа һөйләшеп ултырырлыҡ, кәңәш итерлек аҡһаҡалығыҙ кем?”, - тип һорар булған. Шунан мосафир атын күрһәткән өйгә табан борған. Бер самауыр сәй эсерлек ваҡыт, ауылдың хөрмәтле кешеһенә һуғылып сығырға, уның менән һөйләшеп ултырырға форсат тапҡан.\nӘле бына шуны уйлап ултырам. Әгәр ваҡыт тәгәрмәстәре бер аҙ артҡа тәгәрәп китеп, шул заманға ҡайта ҡалһаҡ, Ғәҙелгәрәй ауылы халҡы, бына ошо кеше беҙҙең ауыл аҡһаҡалы, тип кемде атар ине икән?! Минең уйымса, күбеһе Рафиҡ Ғилметдин улы Йомағужинды күрһәтер, мосафир тап ошо ғаиләгә һуғылыр ине. Һис шикһеҙ, ул Йомағужиндарҙың үҙ туғандары менән татыулыҡта йәшәгәндәренә һоҡланып, уларҙың дүрт балаһының уңыштарына ҡыуанып, иң мөһиме, хужа менән һөйләшеп-кәңәшләшеп ултырыуҙан ҡәнәғәт ҡалып, уның ысын аҡһаҡал икәненә инанып үҙ юлын артабан дауам итер ине.\nМосафирҙы, тәү сиратта, хужаның ата-әсәһенә ҡарата булған сикһеҙ хөрмәте, күңел төбөндә уларҙы һағыныуы, уларға мең рәхмәтле булыуы һоҡландырыр, Рафиҡ Ғилметдин улының атаһы тураһындағы йылы хәтирәләрен ихлас тыңлар ине: “Атайым әгәр бөгөн тере булһа, мин уны күтәреп кенә йөрөтөр, ҡулдан килгән бар ҡәҙер-хөрмәтте күрһәтер инем. Әммә атайымды түрҙә генә ултыртып ҡарарға насип булманы. Ул бик иртә, беҙ бала саҡта, баҡыйлыҡҡа күсте.\nАтайым тормош ауырлыҡтарын үтә күп күргән. Ул бик иртә атайҙан да, әсәйҙән дә етем ҡалған. Шуға уның бала сағы нисек ауыр үткәнен һөйләп торорға ла кәрәкмәйҙер. Егет ҡорона ингән мәле Бөйөк Ватан һуғышы башланған осорға тура килә. Был осорҙоң да барлыҡ ауырлыҡ-етешһеҙлектәрен үҙ башынан кисерә. Һуғыш башланып, күп тә үтмәй, әрме сафына алына. Оҙон-оҙаҡ ете йыл әрме хеҙмәтендә була. Япон самурайҙарына ҡаршы һуғыша. Атайыма Бөрйәнгә 1949 йылда ғына ҡайтып төшөргә насип була. Тыуған ауылының аяныслы хәлен, ауылдаштарының ниндәй ауырлыҡта йәшәгәнен күреп аптырап ҡала. Ул мәлдә ауыл бөтөү хәлендә була. Уны яңынан тергеҙеүгә күп көс һала атайым. Ул бик баҫалҡы, әммә бик егәрле, үтә уңған-тырыш кеше булды. Мәлендә ауылда бригадир ҙа, ферма мөдире лә, ауыл советы рәйесе лә булып эшләне. Шуныһы үкенесле, ғүмере генә ҡыҫҡа булды. Ни бары 54 йыл ғүмер йәшәргә насип булған икән уға.\nАтайыма сикһеҙ рәхмәтлемен. Ул, тормош ауыр, шул насар, был насар, тип зарланып ултырманы, ә тырышып донъя көттө, беҙгә һәйбәт тәрбиә биреп өлгөрҙө. Быны йылдар үткән һайын нығыраҡ аңлайһың икән. Әйткәндәй, атайым ауыл халҡы өсөн ят музыка ҡоралында – скрипка ла – матур уйнай торғаны. Заманында Ишембай районынан хеҙмәттәше уны уйнарға өйрәткән һәм үҙ скрипкаһын бүләк итеп биреп ҡайтарған. Атайымдың шул хеҙмәттәшен барып күреү теләге күңелдә йәшәһә лә, ниңәлер һуҙып йөрөнөм. Бер-ике йыл элек кенә үлеп ҡалған, тип ишеттем. Үкенескә ҡалды инде”.\nӘсәһен дә бик һағынып-һоҡланып иҫкә ала Рафиҡ Ғилметдин улы: “Әсәйемдең исеме Әсмә ине. Хәҙерге аҡыл менән уйлайым да әсәйемдең шул хәтлем көслө булғанына аптырап ҡуям. Әйтеү түгел, күҙ алдына килтереүе ҡурҡыныс: 9 бала менән яңғыҙ тороп ҡалсы әле!\nМатериалдың тулы вариантын "Таң" гәзитенең 25 февраль һанынан уҡығыҙ.


"АҒИҘЕЛ"ДЕҢ 5-СЕ ҺАНЫНА КҮҘӘТЕҮ\n27 Апрель 2018, 12:45\nБына көттөрөп килгән сыуаҡ яҙ ҙа журналыбыҙҙың бишенсе һанын көтөп алаһығыҙ. Ниндәй материалдар менән йәлеп итә һуң май һаны?\nБына көттөрөп килгән сыуаҡ яҙ ҙа журналыбыҙҙың бишенсе һанын көтөп алаһығыҙ. Ниндәй материалдар менән йәлеп итә һуң май һаны? Әлбиттә, май тигәс, иң тәүҙә Бөйөк еңеү байрамы иҫкә төшә. Шуға күрә Социалистик Хеҙмәт геройы, бөйөк яҙыусы Михаил Шолоховтың “Нәфрәт” хикәйәһе 5 йылға һуҙылған ыҙалы һуғыштың ысын йөҙөн һүрәтләй, улай ғына түгел, фашлай. Бик ҙур психологик һәм патриотик көскә эйә был әҫәр 1942 йылдың июнендә “Правда”, ә бер нисә көндән бөтә фронт гәзиттәрендә баҫыла.\nШиғриәт мөмбәрендә, бер олоно бер кесене тыңла тигәндәй Салауат Рәхмәтулла менән Зөһрә Үтәғолова майҙан тота.\nМай айында юбилейҙар ҙа байтаҡ. Мәҫәлән, Сафуан Яҡшығоловтың әҙәби һәм рухи, шул уҡ ваҡытта сетерекле яҙмышын, яҡты мираҫын шағирә Лариса Абдуллина һынландырһа, талантлы шағир, драматург, арабыҙҙан иртә киткән Рәмил Ҡолдәүләткә ҡәләмдәштәре, тыуыуына 60 йыл тулыу айҡанлы, эскерһеҙ бағышлауҙар тәҡдим итә, академик Ғиниәт Ҡунафин иһә халыҡ шағиры Тимер Йосопов ижады хаҡында төпсөрләп яҙа. Хәҙер инде Рәмил Ҡолдәүләткә арналған шиғри юлдарҙы тыңлайыҡ. Рәйес Түләк менән Әхмәр Үтәбай түбәндәгеләрҙе яҙҙы:\nМинең салон – өскә-өс ашхана,\nШиғыр уҡый йәп-йәш шағирҙар.\nКилер бер көн, былар ижадына\nӘле улар эре, шундай һере,\nБер ҡатлылыҡ ҡатыш бөйөктәр.\nӘргә түҙә, хыялдарҙа йөҙә –\nҠулса һалынмаған кейектәр.\nҮҙҙәре лә белмәй кемлектәрен,\nКәмһеткәнен ғәмһеҙ замандың.\nУсағына эркелешкән була\nӨйрәләре шыйыҡ ҡаҙандың.\nМинең салон – өскә-өс кухняның\nТотҡаһында нисә пегас-тай.\nЯлдар көмөш, йүгән генә йүкә,\nЭйәрҙәрҙә илһам һулҡылдай.\nМаһайыулы шағирҙар ҙа бар ул,\nБеҙҙең һарай – салон-аласыҡ.\nОлимп тауға илтер юл асалы,\nАласыҡҡа ишек гел асыҡ.\nШәйехзада Бабич премияһы лауреаты Зөлфиә Ханнанова ла замандашы хаҡында моңһоу ҙа, ғорур ҙа хәтирәләргә бирелә.\nРәмил, Рәйес, Ғәбиҙулла...\nӨндә – һеҙ юҡ, төштәремдә\nӨндәшһәгеҙ нимә була?!\nРәмил, Рәйес, Ғәбиҙулла.\nӨсөгөҙ ҙә иртә китте,\nҮкһеҙ ҡалды улдарығыҙ.\nКүңелемде шаҡып, илай\nРәмил, Рәйес, Ғәбиҙулла,\nӨнөмдә – юҡ, төштәһегеҙ,\nНи әйбергә тотонһам да\nҺеҙҙең әрнеү беҙгә күсте,\nАуыр икән күтәргеһеҙ.\nҺеҙ әйтерҙе әйтеп бөткәс\nКилермен мин. Көтәрһегеҙ...\nҺеҙ бит мине өйрәттегеҙ:\nБылай яҙма, яҙ тегеләй!\nОстаздарым! Һәр берегеҙ\nБулған алтын бөртөгөләй!\nҺеҙ юҡлыҡтан йән һыҙыла:\nИлдә берәү инегеҙ һеҙ,\nОшо уҡ һанда халыҡ шағиры Гөлфиә Юнысова хәтирәләренең аҙағын да, үҙегеҙҙең бала саҡтарығыҙҙы иҫкә төшөрөп, йотлоғоп уҡырһығыҙ.\nШулай уҡ “Әҙип тормошонда” күренекле яҙыусы Айһылыу Йәғәфәрова менән әңгәмә лә, Әхмәр Үтәбайҙың хеҙмәт һәм һуғыш ветераны, даны алыҫтарға таралған уҙаман Хөрмәт Хәсәнов тураһындағы һүрәтләмәһе лә ифрат уҡымлы. Сатира һәм юмор кәштәһендә Мансаф Ғиләжевтең юморескалары өлкән йәштәге әҙипкә 85 йәше тулыу уңайынан баҫыла.\nЙәмле йәй яҡынлаша... Мәктәптәрҙә һуңғы ҡыңғырауҙар сыңлаясаҡ. Күптәр баҡсаларына ашыға, йәштәр иһә илдән илгә интурист булып сәфәрҙәргә сыға. Һәммәгеҙгә лә хозур йәй теләйбеҙ.\nКүҙәтеүҙе Сабир Шәрипов әҙерләне.\nТеги:"ағиҙел"сабир шәриповгәзит-журналдарға күҙәтеүбашҡорт әҙәбиәте