19 Февраль 2020, 00:00\nКем белә, бәлки, ана шул ҡыйырһытыуҙарға түҙмәйсә, ете ят ергә ерегеп китә алмай эскегә һабышҡан булғандыр бисараң... Ғәфүр әрменән эйәртеп ҡайтҡайны уны. Ҡапҡанан килеп ингәндә үк, күтәрелеп ҡарарға ла ҡыймай, улының беләгенә тас йәбешеп торған сибек, ҡарасман ҡыҙҙы үҙһенмәне лә ҡуйҙы шул Сәбилә. Ҡарты иһә бигерәк ҡаты ҡыланды. Ҡайҙан алып ҡайтһаң, шунда илтеп ырғыт, тип кенә ебәрер ине. Әйтерһең дә, ул урамдан табып алған бесәй балаһы! Уныһын да әле эсендә йәне булғаны тота һалып ҡына сығарып ырғыта алмаҫ. Йәлләр. Ә был бит кеше! Берәүҙең ғәзиз балаһы! Илтеп ырғыт, имеш. Уҫал булам тигәс тә...\n– Киленегеҙҙе барып алығыҙ! Күпер төбөндә ята. Иҫерек!\nТүрҙәге һикелә, мендәргә янтая биреп аяғында бала тирбәткән Сәбилә был һүҙҙәрҙән һиҫкәнеп китте. Мендәре-ние менән йәһәт кенә сабыйҙы һыпырып төшөрөп, ишеккә ыңғайланы. Хәбәр еткергән кем булды һуң? Хәйер, кем булһа ла, ул кешенең йөҙөнә күтәрелеп ҡарай алмаҫ ине. Ояты ни тора!\n– Ҡәһәрең! Ҡәһәрең! – ҡатын һөйләнә-һуҡрана бәрелеп-һуғылды ла, тыҡрыҡҡа ҡараған тәҙрәһенә ҡапланды. – Ә-ә-ә... күршеһе Заһир икән... Ана, алпан-толпан баҫып үҙҙәренә ыңғайлай. Шул йөрөр юҡ-бар күреп!\n– Йә, Раббым! Һуң, ниндәй гонаһым өсөн?! – Ул, төпкө яҡты ҡарашы менән байҡап, көйһөҙләнеп ятҡан балаға екерҙе:\n– Ныҡ бәхетһеҙ икәнеңде белеп шарылдайһыңдыр! Был саҡлы ла илаҡ булмаҫ инең! Наҙайыл! – Үҙе ашыға-ашыға ишек яңағындағы элгестән фуфайкаһын һәрмәп эләктерҙе лә, шәрә балтырҙарын халат итәге менән ҡаплаштырып, тышҡа атылды. – Ғәфүр, балам, теге күпер төбөндә ята, ти бит. Кеше күреп бөткөләгәнсе барып ала һал! – Шул ыңғайы етеҙ генә утынлыҡта һөйәүле торған ағас сананы һөйрәп төшөрҙө. – Мына, ошоға һалып апҡайт! Йәһәтерәк ҡылан, балам!\nУлы өндәшмәне. Уртын сәйнәп, тешнәкләнде лә, ситкә ҡарап, сырт итеп төкөрөп алды. Түш кеҫәһенән тәмәкеһен сығарып ҡапҡайны ғына, урамдан үтеп барыусы арт яҡ күршеһе әсе телен бәреп уҙҙы:\n– Күрше, теге нәмәң ауыл осонда ята бит. Барып ал. Туңып ҡуймаһын. Бисәһеҙ ҡала күрмә! Иһи-һи-һи...\nИхаталағы тауыштарҙы ишетеп, мал ҡарап йөрөгән еренән Хәмзә ҡарт килеп сыҡты. Нимәлер иҫенә төшкәндәй, ҡулын һелтәне лә, кире инеп китте. Йәнә сыҡты. Ағас санаға сөйҙә элеүле торған септәне ырғытып, урынынан ҡуҙғалырға торған Ғәфүргә өндәште:\n– Мә мылтыҡ! Ат шул нәмәңде! Ат, тим! Күҙемә күрһәтәһе булма! Йә үҙем икегеҙҙе бер юлы атам! Йөҙөмдән көлдөгөҙ! Кешенән оят! – Мылтығын тотоп улы яғына ыңғайлаған ҡартты бисәһенең сәрелдәп сәбәләнеүе лә туҡтата алманы. Ҡан көҫәгән хайуандай, күҙе томаланып, ул улының муйынына барып йәбеште:\n– Ат тим шуны! Ат! Ҡотолайыҡ!\nШул саҡ донъя бер минутҡа туҡтап ҡалғандай булды. Бығаса тыныс тормош менән йәшәп ятҡан ябай ғына ауыл өҫтөндә бының ише лә яман һүҙҙәр ишетеп, инде алтмышты аша атлаған атай кешенең үҙ улына кеше ғүмерен ҡыйырлыҡ ҡорал тотторғанын күреп, ана ҡылынам, бына ҡылынам тип торған ер йөҙөндәге иң әшәке нәмә – енәйәттең шаһиты булырға тура килһә, Тәңре, үҙендә был саҡлы ла оло гонаһты кисерерлек көс тапмайса, ошо ихатаны ғына түгел, ә тотош ауылды үҙ ризалығынан яҙҙырып, был төбәкте мәңгелеккә ташлап китер ине, моғайын.\n– Ни һөйләйһең, атай?! Бала бар бит! – Ғәфүрҙең һүҙҙәре, әйтерһең дә, барыһын да үҙ урынына ҡуйҙы. Ысынбарлыҡҡа ҡайтарҙы. Күптән нуры ҡасҡан донъяларына саҡ ҡына булһа ла ҡот өҫтәргә теләгәндәй, сәңгелдәктә тулап ятҡан малай – кескәй Баязиттың барлығы, әйтерһең дә, әле генә аңына барып еткәндәй, олатай кеше тынып ҡалды. Сәбилә йортҡа ташланды. Был ваҡытта Ғәфүр, артынан пар сана юлы һыҙып, ҡапҡанан сығып юғалғайны инде.\nЯрымшәрә көйөнсә ҡар өҫтөндә аунап ятҡан ҡатынын ауыл осондағы күпер төбөнән барып тапты ул. Ир уның туҙған сәстәрен арлы-бирле йыйыштырып яулығы аҫтына тыҡты ла, һөйрәп алып санаһына һалды. Өҫтөнә алып килгән септәне япты. Урамда осрағандар, яурындарын һәлендереп, алға табан эйелеңкерәй биреп атлаған ирҙең һөйрәгән йөгөн дә, уның ҡайҙан килеүен дә самалай ине, шуға күрә өндәшмәй, баш ҡағып иҫәнләшеп кенә уҙыштылар. Аңланылар. Йәлләнеләр.\nҠасандыр ошо урамдарҙың йоҡоһон алып, төндәрен гармун тартып йөрөүсе ауылдың иң дәртле егете бөгөн меҫкен ҡиәфәттә эскесе ҡатынын һөйрәп ҡайтып бара. Юҡ, эскесе ҡатынын ғына түгел, үҙ яҙмышын һөйрәп бара ул. Әсе, мәғәнәһеҙ һәм бәхетһеҙ яҙмышын...\nҺыуыҡҡа бирешеп, санала йолҡош көсөктәй бөршәйеп ятҡан ҡатынды Ғәфүр сананан йолҡоп алып түрҙәге карауатҡа индереп һалды ла, йылыға ингәс, тағы ла ҡырҡыуыраҡ булып сыҡҡан еҫкә уҡшый-уҡшый, сисендерергә тотондо. Салбарын һыпырып төшөргәс, бот төбөндәге күм-ҡара таптарҙы күреп, уртын сәйнәне: “Тағы мәсхәрәләгәндәр!” Ҡаҡашып ҡатҡан эске күлдәктең төймәләрен ысҡындырып та тормайса, йән асыуынан икегә айырып йыртҡас, һөт төшөүҙән саманан тыш тирткән имсәкте һөйрәп сығарып, ашарға көтөп тулап ятҡан сабыйының ауыҙына тыҡты. Уныһы сәсәй-сәсәй имергә тотондо.\n– Араҡы ғына имеп үҫә инде шул бала! – Һеңгәҙәп карауат ситендә ултырған ирҙе алғы яҡтан сыҡҡан тауыш һиҫкәндерҙе. – Әйтәм дә, шешәләп һыйыр һөтө генә имеҙәйек, тип. Ҡаршылашаһың бит, – Сәбилә ҡулын алъяпҡысына һөртә-һөртә алғы яҡтан төпкө өйгә сыҡты. – Ярамай, имеш. Юҡты.\n– Ярамай шул, әсәй. Һыйыр һөтө ашҡаҙанын боҙа. Кәзәнеке булһа – бер хәл. Барыбер әсә һөтөнә етмәй ул. Ныҡышма!\n– Ана һөтө, ана һөтө... – ҡартәсәй кеше, һөйләнә-һөйләнә, ейәнен карауаттан бишеккә күсерҙе. – Үлмәй ҙә бит, исмаһам! – Был һүҙен рәнйеп, айырым бер ҡәһәр ҡушып әйтте, әйткәненән үҙе лә һиҫкәнде.\n– Ни һөйләйһең ул, әсәй? Бала…\n– Баланы әйтмәйем дә… Анауҙы!..\nҒәфүр ырғып тороп, әсәһенең алдына уҡ килеп баҫты:\n– Ниткән һүҙең был, әсәй?! Бала бар бит!..\nБашҡаса Сәбилә йортонда бының ише һөйләшеүҙәр ҙә, ҡарғыш-рәнйештәр ҙә булманы. Аҙна-ун көн самаһы ваҡыттан һуң, ҡайҙалыр сығып китеп олаҡҡан эскесе ҡатындың мәйете ауыл зыяратына урынлаштырылды. Әле етемлектең ни икәнен аңларлыҡ аҡылы булмаһа ла, үҙ башына төшкән өлөштөң әселеген тойғандай, шалҡан ише аҡ малай, алған -һалғанды белмәй, көндө төнгә ялғап иланы ла иланы. Иланы ла иланы...\nГөлзаданың фатирында төнгә ҡарай ғына телефон шылтыраны. Уҡытыусы ҡатын, ваҡ-төйәген йыйып, дәрестәрен икенсе кешегә тапшырҙы ла, таң һарыһы менән вокзалға юлланды. Ғәфүр уны оло юлда көтә ине. Ауылғаса араны артыҡ һөйләшмәй генә уҙҙылар. Һәр кем үҙ уйҙарын тәртипкә килтереү менән мәшғүл булды. Битенә сәпәп яуған епшек ҡар менән айҡашып, бейек ауыл тупһаһына килеп баҫҡанда, Гөлзада, дарҫлап типкән йөрәген бер аҙ тынысландырып, үҙен ҡулға алғайны инде.\n– Әйҙүк, балам! – Өйҙөң алғы яғынан килеп сығып, үҙен ап-аҡ беләктәре менән һығып ҡосаҡлаған Сәбиләнең артыҡ көйөнөүҙән, бошоноуҙан кесерәйеп ҡалған кәүҙәһе ҡатындың ҡосағында килеш сайҡалып ҡуйҙы. Ярҙам һорап ялбарған ҙур йәшкелт күҙҙәренән тамған йәштәре уның муйыны буйлап ағып төштө. – Шәп килдеңме?\nНуры ҡасҡан йорттоң алғы яғында, һәр ҡайһыһы үҙ уйҙарына бирелеп, ҡосаҡтарҙан айырыла алмай торған был икәүҙе төпкө өйҙән сыҡҡан бала тауышы һиҫкәндерҙе. Атылышып шул яҡҡа сыҡтылар. Өй түрендә, өрлөккә эленгән бишектә теремек кенә сабый ята. Аҫты еүештер, кәүҙәһен ташлап илай.\nӨҫтөндәге бәлтәһен яурынынан һелкеп ташлап, Гөлзада бәпескә ҡапланды. Уның йомшаҡ битенә биттәрен терәне, алмаш-тилмәш кескәй ҡулдарынан үпте.\n– Балаҡайғынам... – Еүеш йүргәктәре менән ҡуша урынынан тырнап алып, бәләкәсте күкрәгенә ҡыҫты.\nБәпес еҫе! Ошо еҫтән дә тәмлерәк ниндәй еҫ бар икән донъяла? Тормоштоң мең төрлө мәшәҡәтенән арындырыр, китек күңелдәрҙе имләр көсө булған ошо еҫтең үҙенә үтә лә танһыҡ икәнен аңланы ҡатын. Бала тотоуҙар, йүргәк алмаштырыуҙар уның өсөн бөтөнләй ят шөғөл булып тойолһа ла, был күңелле мәшәҡәтте ярайһы ҙур оҫталыҡ менән башҡарып ҡуя алды.\nКилтерелгән күстәнәстәрҙе теҙеп табын хәстәрләгән Сәбилә бик һирәк ваҡыт ҡына үҙенә хас була торған иплелек менән Гөлзадаға өндәште:\n– Беҙгә бөтөнләйгәлер бит, балам? Ризалашмаһаң, был баланы ҡалайтырым икән? Йәшем байтаҡ бит, аяҡҡа баҫтырып бул-маҫ...\nТөн сыҡҡансы етди ҡарарға килеп, ниндәйен дә яуаплы аҙымға барғанын был һүҙҙәрҙән һуң тағы ла нығыраҡ төшөндө уҡытыусы кеше. Үҙенең тәүәккәллегенә аптыраны. Ҡалалағы бына тигән донъяһын ташлап, егерме йылға яҡын эшләгән мәктәбен ҡалдырып, ошо бала тип йәһәннәмдең үҙендә ятҡан ауылға сығып китте ләһә! Әсәһенең, ризалаш, балам, ете ят түгел, үҙ кешең бит, тигәненән һуң да бер аҙ икеләнгәйне әле, Ғәфүрҙең, ҡатыным үлде, улымды яныма алып ятһам, төнө буйы түшемә төртөлөп имсәк эҙләй, тигән һүҙҙәре күңеленең аҫтын-өҫкә килтерҙе. Бына әле лә сабый, Гөлзаданың түшенә моронон терәп, мыш-мыш йоҡлап китте.\n– Бөтөнләйгә тип килеүен-килдем дә ул, – тине ҡатын икеләнеп кенә, – бала ҡараған кеше түгелмен бит әле... булдырып булырмы икән?\nӨҫтәл артында теҙелешеп ултырған өсәү, остоҡ ҡына өмөттәре ҡыйралыуҙан ҡоттары осоп, уға тексәйгән дә, бары тик ыңғай яуап көтөүҙәрен йөҙҙәренә сығарып, тынып ҡалған. Шул һуңғы өмөттө селпәрәмә килтереүҙән ҡурҡып, нисәмә яҙмыштың үҙенә текәлеп ҡалыуын аңлаған, бынан бик күп йылдар элек, йәшлегенең иң гүзәл мәлендә ошо Ғәфүр тип йән атып, ә юлдары аймылышҡас, уны юғалтыу ғазабынан арына алмай, һөйөү тигәндәренән тамам төңөлөп көн иткән уҡытыусы өҙөп кенә бер һүҙен әйтте:\nӘллә ниндәй сихри көскә эйә булған был тылсымлы һүҙҙән өйҙәге көсөргәнеш шауҙырлап ҡойолоп төштө. Йөҙҙәргә ҡот ҡунды. Икенсе көндө, таң һарыһынан түрҙәге урҙала ап-аҡ итеп йыуылған бала йүргәктәре елберләй ине. Тормош үҙ ағышын алды.\nБәләкәс байтаҡ үҫеп, Гөлзаданы танырлыҡ булды. Янына килеүе менән талпынып, әсәһенең ҡулына үрелде, үҙенә генә хас өндәр сығарып, телен асып маташты. Көйө килгәндә ҡысҡырып көлдө. Иң мөһиме – илауҙан туҡтаны.\nКөн аша күрше ауылға кәзә һөтөнә йөрөнө ата менән әсә, уныһын шешәгә һалып имеҙеү менән, тамағы туҡ сабый әсәһенең буш имсәгенә морон төртөп йоҡоға китер булды.\nШундай саҡтарҙа, күкрәгенә һөт тирткәндәй булып, бөтә тәненә рәхәт бер йылылыҡ йүгерә ине ҡатындың. Әсәлек түле шулай ҡыҫтай тип уйлаһа ла, буйға уҙыу насип булманы. Үҙенең түлһеҙлеген аңлауҙан йәне ҡамсыланған саҡтарында, бәләкәс Баязитын йөрәгенә баҫа ла, алҡымына килеп тығылған төйөрҙө көс-хәл менән йотоп ебәрә:\nТора-бара үҙенең бала табыу бәхетенән мәхрүм икәнлеген тамам таныған ҡатын, Хоҙай тарафынан бирелгән әлеге бәхетен бик таман күреп, шөкөр ҡылды. Улыҡайына әйләнгән һайын тәүфиҡ, оҙон ғүмер теләне. Ел-ямғырҙан, тел-тештән ҡурсалап, иркәләп кенә үҫтерҙе. Матур торҙо улар Ғәфүре менән. Бер-береһенә ауыр һүҙ әйтеү түгел, ҡырын ҡараш та күрһәтмәнеләр. Донъя еткереп алдылар. Ҡайны-ҡәйнә лә, килен дә килен, тип өҙөлдө. Ана шул килен тигәндәре, иң юғары баһаға тиң булып, кеше араһында уҡытыусы тигән исеменән дә өҫтөнөрәк тойолоп, Гөлзаданың бәҫен, мәртәбәһен күтәреп торҙо. Бигерәк тә ҡайныһы яҡын итте уны. Ҡорораҡ холоҡло, яһиллығы өсөн ауылда “фашист Хәмзә” ҡушаматын йөрөткән ҡарт килененә ҡырыҫлыҡ күрһәтмәне. Ҡәйнә иһә, үҙ йортонда ошондай килен күреүенә Тәңрегә ризалыҡ белдереп, көнө-төнө рәхмәтен яуҙырҙы. Ваҡыты-ваҡыты менән, йәшләй генә был донъянан китеп барған беренсе киленен иҫенә төшөрөп, һыҙғаланып алды. Йәлләне. Иҫән сағында уға ҡарата үтә лә насар мөнәсәбәт күрһәтеүен, яҙмышына буйһоноп, сит тарафтан улына ҡатын булып килгән киленен үҙһенмәй, әйләнгән һайын битәрләп торған саҡтарын уйлап әсенде. Унан да бигерәк, үҙенең һуңғы арала йыш ысҡындырған “үлмәй ҙә бит, исмаһам” тигән һүҙҙәре Сәбиләнең йәнен ҡайыҙланы. Йә, Раббым, ник шулай ҡыландым мин, тип илауланы. Үкенде.\nКем белә, бәлки, ана шул ҡыйырһытыуҙарға түҙмәйсә, ете ят ергә ерегеп китә алмай эскегә һабышҡан булғандыр бисараң... Ғәфүр әрменән эйәртеп ҡайтҡайны уны. Ҡапҡанан килеп ингәндә үк, күтәрелеп ҡарарға ла ҡыймай, улының беләгенә тас йәбешеп торған сибек, ҡарасман ҡыҙҙы үҙһенмәне лә ҡуйҙы шул Сәбилә. Ҡарты иһә бигерәк ҡаты ҡыланды. Ҡайҙан алып ҡайтһаң, шунда илтеп ырғыт, тип кенә ебәрер ине. Әйтерһең дә, ул урамдан табып алған бесәй балаһы! Уныһын да әле эсендә йәне булғаны тота һалып ҡына сығарып ырғыта алмаҫ. Йәлләр. Ә был бит кеше! Берәүҙең ғәзиз балаһы! Илтеп ырғыт, имеш. Уҫал булам тигәс тә... Оҙаҡламай Хәмзә өйөндә нисек тә был ике йәрҙең араһын һыуытырға тигән етди ҡарар ҡабул ителде. Бигерәк тә йәштәрҙең сыр-сыулашып ихатала баҫтырыш уйнап китеүҙәрен, етәкләшеп урамға сығып сабыуҙарын аҡылдарына һыйҙырып бөтә алмай, иҫһеҙ булып күҙәтеп ултырыр булды был икәү. Тора-бара был йортта килен кешенең исеме лә бик һирәк әйтелеп, аҙаҡ бөтөнләй әйтелмәҫ булып, ”теге”гә әйләнеп китте. Әрмеһенә киткәндә Гөлзада менән вәғәҙәләшеп, егет башы менән үҙ вәғәҙәһен боҙоп, улдарының ошо ҡарасманды етәкләп ҡайтып инеүен бер нисек тә ғәфү итә алманы ата-әсә.\nӘ килен кеше, өйҙән сығып китеп, оҙон-оҙаҡҡа ҡайҙалыр олағырға ғәҙәтләнде. Төшөрөштөрә башланы. Йөклө сағын да күрмәнеләр уның, сабыйын иһә әсә кеше төндә ҡайны тупһаһында ҡалдырып китте. Быларға күренеп торманы. Ара-тирә, әллә күкрәге һыҙлауға түҙә алмай, әллә улын һағынып, ҡайтып киткеләштерҙе. Унан тағы олаҡты. Кешеләр уның урман-яландар ҡыҙырыуы, тирә-яҡ ауылдарҙа һалмыш ҡиәфәттә тап итеүҙәре хаҡында төрлө хәбәр-фәлән еткереп торҙо. Үҙ яғына ла ҡайтып китмәне ул, моғайын, ирҙән ҡайтҡан тигән исемде күтәреүҙән оялғандыр. Яҙмышылыр...\nЭйе, яҙмыш. Хәҙер инде барыһын да уға ғына һылтарға ҡала. Әҙәм балаһының ғәҙәте шул. Бәхетен ул үҙенән күрһә, бәхетһеҙлеген һәр ваҡыт ана шул яҙмышҡа япһара.\nГөлзада ҡот осҡос төш күреп уянды. Ғазраил ҡиәфәтле бер ҡатын уның ҡосағындағы улын тартып алмаҡсы була. Бәй! Ныҡлаңҡырап ҡарағас, танып ҡалды тегене – был уның мәрхүмә көндәше лә баһа, баламды алырға килдем, тип Баязитты йолҡослай. Ә малай, Гөлзаданан ысҡынып, әсәһенең ҡулына йәбешмәксе итә. Оҙаҡ тартҡылашыуҙан ҡатындың тамам хәле бөтөп, инде ергә ауҙым тигәндә, кемдер мылтыҡтан атып ебәрә. Теге ғазраил, малайҙы ысҡындырып, күккә күтәрелә. Аңын йыя алмай торғанында, «Килен!» тигән тауышҡа әйләнһә, ҡайныһы баҫып тора. Кеҫәһенән сығарып Гөлзаданың усына ниҙер һалмаҡсы итә үҙе. Ни булыр был йылы ғына әйбер? Уның йылыһы ҡатындың ҡулы, тора-бара бөтә тәне буйлап тарала. Етмәһә, әллә ниндәй рәхәтлек тә бирә үҙенә. Ҡасандыр кисергәйне бит ул бындай рәхәтлекте. Тик ҡасан? Ниндәй ваҡытта? Уйлай торғас, иҫләне. Улын тәү тапҡыр ҡулына алғанда кисергәйне лә баһа бындай ләззәтте! Әле лә шул ҡабатланғандай булды. Иләҫ-миләҫ булып торғанында, ҡапыл Баязитын иҫенә төшөрөп, етәгенә алам тиһә, уныһы янында юҡ. Ҡайҙа булды уның улыҡайы? Ҡайҙа? Ҡайҙа? “Баязииит!!!” – ҡысҡырмаҡсы итә әсә кеше, тик тауышы үҙенән алыҫ китмәй, бышылдауға күсә лә китә. Янында баҫып торған ҡайныһы, ымлап, усты асырға ҡуша ла, ҡуйы томан араһына инеп юғала. Гөлзада ус төбөнә күҙ һалмаҡ була. Ни икән ул усты өтөп алып барған был әйбер? Текләңкерәй биреп ҡарағайны – пуля. Ни ғәләмәт? Ул яйлап ҡына бала йөрәгенә әйләнә лә, тибергә тотона. Үҙе тибә, үҙе һулҡылдай. Һуулҡ-һулҡ!.. Һуулҡ-һулҡ!...\nБыл ҡурҡыныс төшөн нисек юрарға ла белмәне әсә. Күңелен шом баҫты. Хәйер, беренсегә генә болармай инде уның төшө. Әле улы бәләкәс саҡта ла, йә ҡап-ҡара ҡош килеп, уның бишеге тирәләй әйләнеп оса, йә күҙҙәре янып торған ҡара бесәй Гөлзаданың биттәрен тырнай, унан ҡапыл ғына йәш, ҡараҡай ҡыҙ ҡиәфәтен алып, Ғәфүрҙең ҡосағына сума. Ныҡлаңҡырап ҡараһа, битен сырыш баҫҡан әбей булып сыға үҙе. Һуңғы арала унан башҡа ла хәсрәте артҡан ҡатын тамам аптырауға ҡалды. Уйламағанда түңәрәк кенә бәхете кителде лә ҡуйҙы шул уның. Әллә ни булды. Улының холҡо танымаҫлыҡ булып үҙгәрҙе. Ҡыҙмасараҡ йөрөгән саҡтары артты. Әрмеһенән үҙгәреп ҡайтты егет. “Әсә юлын ҡыуа, – тине ҡырыҫ ҡайны, – дегәнәктә алма бешмәҫ инде...”. Ни эшләп әсәһе юлын ҡыуһын ти? Гөлзада үҫтерҙе лә һуң уны. Юҡ, юҡ, булмаҫ! Юлдан яҙмаҫ уның улыҡайы! Ул-был була ҡалһа, кеше күҙенә нисек ҡарарһың? “Уҡытыусы балаһы!” – тиерҙәр. Кеше яман бит. Көлөрҙәр. Бығаса ана шул “уҡытыусы балаһы” тигәндәре Баязитты ауылдың бүтән балалары араһында бер башҡа юғарыраҡ тотто. Шул уҡ ваҡытта малайҙың һәр аҙымы ауыл халҡының ҡаты күҙәтеүе аҫтына алынды. Ҡайһы саҡта уның күҙгә эленмәҫ кенә эше лә ҙурҙан тороп маҡталды, төймәләй генә бәләһен дә дөйәләй күреп фашлаусылар ҙа табылып торҙо. Бергә уйнап үҫкән тиҫтерҙәре араһында ла булды әсе телле, яуыздары. Түбәһе күккә тейеп йөрөгән малайҙың баһаһын тап ана шулары ер менән тигеҙләп ҡуйғыланы. “Ул бит ысын әсәй түгел! Уның әсәһе эскесе булған! Алкаш булған да үлгән! Алкаш! Алкаш!..” – тип үсекләргә тотоналар. Ундай ҡыйын ваҡыттарҙа Баязит, бүртлеккә менеп китә лә, бесән өҫтөнә ятып илай. Оҙаҡ илай ул. Илап туйғас, салҡан ятып уйға ҡала. Лапаҫ түбәһенә ябылған шиферҙың бәләкәс кенә тишегенән бүртлек эсенә ептәй һуҙылып ҡояш нуры төшә. Уның әсәһе лә шул ҡояш янында йәшәйҙер. Рәхәттер уға. Йылылыр. Кем белә, бәлки, әлеге ваҡытта, Баязиттан күрмәксе, әсәһе лә анау күпереп торған болоттарға ятып уйланып яталыр? Гөлзада әсәһе әйткәйне бит, ул күктә йәшәй, уны бейеккә, ҡояш янына фәрештәләр ҡанаттарына ултыртып алып менгән, тип. Әсәйең ана шул бейектән һине гел күҙәтеп йөрөй, тип тә өҫтәгәйне. Ҡояш бигерәк эҫе лә инде ул, тамағы кибеп, һыу таба алмай йонсомаймы икән әсәкәйе? Теге фәрештәләрҙең ҡанаттары көймәйме икән ул эҫегә? Уй, ҡанаттары янып, уның әсәһен ҡолатып ҡуймаһындар берүк! Бәлки, ҡояш янында түгел, ә айҙа йәшәйҙер Баязиттың әсәһе? Көйәнтә аҫҡан ҡыҙ тураһында ҡәрсәһенән ишеткәне бар. Зөһрә исемле, ти, бик сибәр, ти, үҙе. Бәй! Уның әсәкәйе лә Зөһрә исемле булған бит! Cибәр булғанын да белә Баязит, кәртешкәнән күргәне бар. Атаһы менән икәүләп төшкәндәр. Әсәһе ап-аҡ күлдәктә, сәскәләр тотҡан, ә атаһы – һалдат кейемендә. Әсәһе башын саҡ ҡына ҡырынайтып атаһының яурынына терәгән, уныһы бер ҡулы менән кәләшенең биленән ҡосҡан. Йылмайғандар. Кәртешкәгә төшкәндә бөтә кеше лә шулайтып йылмая, уныһын Баязит белә. Гөлзада әсәһе менән ҡалаға барғанда, бер ағай уларҙың икәүен шыҡылдатып кәртешкәгә төшөрөп алғайны, ул да шунда йылмайырға ҡушты. Ни эшләп улайттыра, тип көйһөҙләнгәйне Баязит, йылмайған кеше матур була, улым, тине Гөлзада әсәһе, бәхетле булып күренә. Үҙе гел ауыҙын йырып йөрөй бит, матур булам тиҙер. Йә бәхетле булғыһы киләлер. Ә уның әсәкәйе ниндәй булды икән? Нисегерәк һөйләште, нисек итеп атлап йөрөгән ул? Яҡшы булғанмы? Яҡшы булғандыр, әсәйҙәр насар булалыр шул? Көлгәндә ҡысҡырып көлгәндер ҙә, үҙен үсекләгәндәрендә, ул да, Баязит шикелле, ошолайтып илағандыр инде. Их, бер генә күрһәң ине үҙен! Күктән төшһә, ҡыҫып ҡосаҡлар ҙа, бүтән унда ебәрмәҫ ине уны Баязит. Ошонда, үҙҙәре янында ғына йәшәтер ҙә ҡуйыр ине! Юууҡ-юууҡ, ебәрмәҫ ине!\n– Ә-сәәй! Әс-сәәәй! – Малай, сөйҙән ысҡынырға торған серек таҡтаны ҡутарып ырғытып, мәмерйә тишегеләй өңөлөп ҡалған тишеккә башын тыға ла, күккә ҡарап ҡысҡырырға тотона: – Ә-сә-кә-йееем! Ә-сәәй!.. Ә-сәәй, тим!\n– Мин бында бит, улым! Төпәй булып ҡуйма! – Гөлзада әсәһенең тауышы был.\n– Йооҡ! Һиңә түгел, үҙемдең әсәйемә ҡысҡырам! Үҙемдекенә, белдиш! Кит бынан! Һин бит минең ысын әсәйем түгел! Бар, кит!\nӘле лә бына, һалғанын буйына һеңдерә алмай болғанған саҡтарында, әсәһенең үлемендә өйҙәгеләрҙе ғәйепләп, бының ише һүҙҙәрҙе йыш яуҙыра. Ҡолағың ғына сыҙаһын да, йөрәгең генә түҙһен инде ишеткәндәреңә! Етмәһә, арғы ос Гәүһәр кеше аша шомло хәбәрен еткерҙе. Имеш, Баязит йыш ҡына зыяратта, әсәһенең ҡәбере янында ҡунып йөрөй икән. Ышанырға ла, ышанмаҫҡа ла белмәне быға әсә кеше. Аллаҡайым үҙе һаҡлаһын!\nОҙаҡ ҡына уйланып йөрөгәндән һуң, Гөлзада бер ҡарарға килде. Көндәшенең ҡәберенә йыйынды. Өйҙәгеләренә белдереп-нитеп торманы был уйын. Ҡояш таң шаршауын асып, тау артынан үҙенең һарылы-ҡыҙыллы уҡтарын ауыл яғына ҡарай берәм-һәрәм ата башлаған мәлде саҡ еткереп алды ла, тәүәккәлләне. Картуф баҡсаһын үткәс, ауыл осона сығарған һуҡмаҡҡа боролоп төштө. Ундай ергә урам буйлап барыуҙы килештермәне ҡатын. Ҡалҡыулыҡты артылһаң, ҡул һуҙымы ғына ара ҡала. Зыярат ҡапҡаһына еткәнсе юлында осраған сәскәләрҙән гөлләмә йыйып алды. Тулҡынланды үҙе. Әйтерһең дә, мең гонаһлы килеш көндәшенең үҙе менән осрашыуға китеп бара. Күңелендә тулаған мең төрлө уйын бер төйөнгә төйнәргә итһә лә, улары тыңлашмай, төрлөһө төрлө тарафҡа пыран-заран була ла ҡуя. Йыйып алырмын тимә! Оҙон булып үҫкән кесерткәнде йыра-йыра, Гөлзада үҙе төбәп килгән ҡәбергә табан атланы. Бер-бер артлы теҙелеп киткән таштарҙағы таныш исем-шәрифтәрҙе күреп, йөҙөн ҡиблаға бороп, доға уҡырға тотондо: “Әссәләмәғәләйкүм йә әһләл-кубур йәғьфируллаһ ләнә үә ләкүм... Әнтүм сәләфунә үә нәхну бил-әсәр...” Күптән буяу-маҙар күрмәгән, тутығып бөткән тимер рәшәткәләр аша үрелеп, имән бағана төбөнә сәскәләрен һалды ла, яулығының осо менән битен яндырып төшкән күҙ йәштәрен һөрттө. “Һин мине ғәфү ит, – тигән булды ул, һүҙҙе ниҙән башларға белмәй байтаҡ аҙапланғас. – Асыуланма. Мин бит иреңә һине үлтереп килмәнем. Рәнйеп ятаһы булма берүк! Улыңды үҫтерҙем. Кеше араһында кәм-хур булманы. Үҙ һөтөмдө бирә алмаһам да, аҡылымды бирергә тырыштым. Ҡыйырһытманым бит балаңды. Миңә үпкәләп ятырға хаҡың юҡ! – Үҙе алҡымына тығылған төйөрҙө көс-хәл менән йотоп ебәрә алды.- Башҡаса төшөмдә килеп йонсотма. Улымды барыбер һиңә бирмәйем! Бирмәйем, ишетәһеңме? Бирмәйем! Бир-мәәә-йеем!..” Әсә кешенең был һүҙҙәре, елгә эйәреп, йәһәннәмгә китеп олаҡты...\n...Ә теп-теүәл бер йылдан тотош ауылды тетрәткән хәл булды. Ауылдан сығып китеп олаҡҡан Баязит, ҡайтып инеп, лапаҫта һыйыр һауып ултырған Гөлзадаға йәбеште. Һарай мөйөшөнә өйөлгән бесән өҫтөнә гөрһөлдәп барып осто ҡатын, сәскәле халат, иңдәренән һыпырылып, аяҡ аҫтына осто.\n– Теймә әсәңәәә! – Тауышҡа атылып килеп ингән Ғәфүр улын елтерәтеп тышҡа быраҡтырҙы. «Ана һөтө лә ана һөтө, ти ине», – тип оҙаҡ илауланы Сәбилә ҡарсыҡ. Хәмзә ҡарт бығаса бүртлектә йәшереп тотҡан ҡушкөбәгенә йәбеште:\n– Тегеһен ҡалдырып яңылышҡайным, быныһын үҙ ҡулдарым менән юҡ итәм, ҡәбәхәттең!\nАуыл өҫтөн ҡаплаған төн пәрҙәһен йыртып, мылтыҡ тауышы яңғыраны. Баязитҡа тәғәйенләнгән пуля, Гөлзаданың йән өҙгөс тауышына ҡаҡлығып, билдәһеҙлеккә осто:


Еңеүсе – Ғафуриҙан! » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Конкурстар » Еңеүсе – Ғафуриҙан!\n27.01.2012 Еңеүсе – Ғафуриҙан!\n«Йәшлек»тең 2012 йылға тиражының күпме буласағын фаразлаған конкурсҡа йомғаҡ яһалды\nБер нисә йыл рәттән үткәрелеп килгән «Йәшлек»-фараз» конкурсы тағы бер мәртәбә уның гәзит уҡыусылар араһында танылыу яулауын, беҙҙең дуҫтарыбыҙҙың дәртле лә, ҡомарлы ла булыуын күрһәтте. Республикабыҙҙың төрлө райондарынан 500-гә яҡын хат алдыҡ. Йәштәр баҫмаһы булыуына ҡарамаҫтан, 2012 йылға тиражыбыҙҙы яҡынса билдәләп ебәреүселәр араһында мәктәп уҡыусыһынан алып 85 – 90 йәшлек инәй-бабайҙарға тиклем булыуы баҫмабыҙҙың һәр ҡатлам уҡыусы араһында ла популяр булыуы тураһында һөйләй. Уларҙың «Йәшлек»-фараз»дың купонына ҡушып ебәргән хат-сәләмдәрендә баҫмабыҙға ҡарата ихласлыҡ бөркөлөп ята. Уҡыусыларыбыҙҙың эскерһеҙ фекерҙәрен, уй-теләктәрен ишетеп, ысын мәғәнәһендә «Йәшлек»тең тоғро дуҫтары менән күҙмә-күҙ осрашҡандай булдыҡ.\nБаҫмабыҙҙы үҙ итеп, яҡын күреп быйыл да беҙҙең менән ҡалғанығыҙ өсөн рәхмәт һеҙгә!\nАна бит, Әбйәлил районының Асҡар ауылынан, өлкән йәштә булыуына ҡарамаҫтан, яңылыҡтарҙан артта ҡалыуҙы яратмаған 81 йәшлек Зөһрә Шөғөрова, «Йәшлек»-фараз»ға ҡушып, шиғри сәләмен дә ебәргән.\n«Йәшем 81-ҙе үтте,\n«Йәшлек»те гел алдырам.\nКүҙҙәрем насар күрһә лә,\nУҡыйым тип ҡаңғырам.\nУҡып торам, йыйып барам,\nЙыртырға ла йәлләйем.\nНиңә шулай яратамдыр –\nСәбәбен һис белмәйем.\nФараз отһам, «Йәшлек»тәрем\nҮҙегеҙ ҙур бүләк булып\nМинең тыуған көнөмә», –\nӨфөнән Мәйсәрә Аҡъегетова ла, подъездағы почта йәшнигенән гәзите юғалып торһа ла, быйыл да «Йәшлек»һеҙ ҡалмаған. «Киоскынан булһа ла яратҡан гәзитемде алып уҡыйым», – тип яҙа пенсионер. Беҙҙең яҡынса тиражды ла дөрөҫ фаразлаған.\n«Тормошомдо «Йәшлек»һеҙ күҙ алдына ла килтерә алмайым. Гәзитегеҙҙе йыл да алдырам. Ҡыҙыҡлы мәҡәләләрегеҙҙе, хикәйәләрегеҙҙе, фәһемле рубрикаларығыҙҙы уҡып барам. Һеҙҙән күңелдәргә ҡанат ҡуйырлыҡ, дәртләндерерлек, уйландырырлыҡ мәҡәләләр көтөп ҡалам», – тип яҙа хатында Учалы районының Һәйтәк ауылынан пенсиялағы уҡытыусы Ләлә Фәррәхова.\nӘллә үткән «Йәшлек»-фараз»да еңеүсебеҙҙең Бөрйәндән булыуы сәбәпсе булдымы, был бәйгелә бигерәк тә бөрйәндәр әүҙем ҡатнашты. Бөрйән районының Байназар мәктәбенән Гөлшат Салауатова етәкселегендәге IX «Б» синыфынан 14 кеше беҙҙең баҫмаға яҙылған. Әйткәндәй, мәктәп уҡыусылары «Йәшлек»тең тиражы 16 меңгә етәсәген дә яҡынса дөрөҫ күҙаллаған.\nОшо уҡ райондың Мораҙым ауылында ла баҫмабыҙҙың әүҙем уҡыусылары йәшәй икән. Бына нимә тип хәбәр итә хат ташыусы Фирүзә Тулыбаева: «Йәшлек» гәзитен йыл да алдырып уҡыйбыҙ. Фәһемле, тос фекерле гәзиткә ярҙам итеп, үҙ ауылымда 50 дана «Йәшлек»кә яҙҙырҙым».\nВаҡытлы матбуғат сараларын даими яҙҙырып уҡыған халыҡтың фекере бер: гәзит-журналдар – рухи аҙыҡ сығанағы, күңел ихтыяжын ҡәнәғәтләндереүсе, яңылыҡтарҙы, республикала проблемаларҙы яҡтыртыусы сығанаҡ. Глобаль интернет селтәре баҫмаларға ихтыяжды кәметә тиһәк тә, был хата фекерҙе инҡар итергә мөмкин. Сөнки гәзит уҡыусыларҙың квитанцияларынан күренеүенсә, 2 – 3 мең һумға гәзит-журналдарға яҙылыусылар бар.\nТиражыбыҙҙы бер нисә һанға ғына яңылышып фаразлаған Ғафури районының Сәйетбаба ауылынан Рәүф Сираев та «Йәшлек»тең тоғро дуҫтарының береһелер, тибеҙ. Тап ул, тираждың яҡынса күпме буласағын дөрөҫ яҙып, «Йәшлек»-фараз» еңеүсеһе исемен яуланы.\nГәзит уҡыусыбыҙҙы республикала яратып уҡыған баҫмаһынан шәп бүләк – инструменттар йыйылмаһы көтә.\nРедакция коллективы төп еңеүсебеҙ яҙған тираждан саҡ ҡына ҙурыраҡ һандарҙы күрһәткән Баймаҡ районының Иҫәндәүләт ауылынан Мәҙинә Илбулованы электр сепараты, Бөрйән районының Байназар ауылынан Замир менән Илмир Вәлиевтарҙы, Илнар Исламғоловты кеҫә телефондары, Өфө ҡалаһынан Мәйсәрә Аҡъегетованы термопот менән бүләкләргә ҡарар итте. Шулай уҡ 16238 тиражына яҡын һандарҙы яҙып ебәргән 50 уҡыусыбыҙ ҙа бүләкһеҙ ҡалмаясаҡ.


Декларация энергетика нисә урында Арос. | Holmbygden.см\nБаҫтыра 17 Октябрь, 2013 өҫтәрәк Holmbygden.см\nӘБҮ сертификация Арос энергетик, шулай уҡ нисә урын эшләп, көнөнә билдәле швецияла..\nУҙған аҙнала журналһыҙ йорт прокат хәбәр gästföreningens & Йохан менән пайщиктәрҙән идараһы рәйесе Михаил күсемһеҙ милек ҡуртымға дауам алдағы Stendahls жиһад Арос энергияһын сертификациялау. Был юлы ситтә Упсада тобы..\nЙорт Гәзите & Шунан бер йыл аренду, Швеция һәм исем хужаһы булараҡ, стендаль, тобо бер үҙенсәлектәре засылать юхан насар.. Стендаль, әммә, швед бирә союзының дәғүәһенә ҡаршы квартиросъемщик. Эше булғас, ул бик Михаил жиһад адвокат, уның законлы вәкиле.\nШулай уҡ Хольм һатып алыусылары ла бар, һатыусылары ла арендаторҙарға үҙ Тобой проинформировать тураһында һөйләне, ниләр. ӘБҮ Арос энергияһын сертификациялау тип, күрәһең, эсендә лә тота, сөнки унда ла, бында уларҙы хәл итеүҙә миграция швед asylboenden наградалар алды.\nҺатып алыу үҙенсәлектәре һәм үҙаллы булыуға ҡарамаҫтан, “рентабеллелеге түбән”\nГенераль директор булып үҙенсәлектәре менән һатыу итеүселәр тейешле fagerhyltan тобы.:Маркус н Хамберг. Икенсе төрлө әйткәндә, бер үк хужаһына, ул 2011 Stendahls банкротлыҡ һәм уларҙы һатыу һуң өйҙә пенсионерҙар йорт уба.. Өйҙә & Аренда асыу Йохан Стендаль араһында бәйләнештәр һәм шулай уҡ fagerhyltan ab. Маркус Хамберг, тип билдәләне һатыу арҡаһында рентабелле. “Мин уны шунда ҡалдырып. Иҫке булһа ла телсе мин хужаһы яңы уңыш”, уны дауам итә.\nМаркус Хамберг был, моғайын, уйлана башлаған, ти “ул шунда ҡалдырып” һәм “хужаһы яңы уңыштар теләйем” була ул, дөрөҫөн әйткәндә, ул үҙе, шулай уҡ яңы хужаһы кем булыр. Сертификация, яңы хужалары элек энергетиктар һуңғы әбү fagerhyltan мажоритар арос. Шулай итеп, уны һатып, принциптары, үҙе компания. Айырма шунда, ул “ӘБҮ энергияһын сертификациялау Арос” швед һыу ҡулланыу тураһында миграция хеҙмәтенә, шулай уҡ Михаил жиһад милектәше (еткән кеүек, Стендаль Юхан) яңы компаниялар күрһәтә..\nЙорттары менән ентекле журналы & Арос ҡуртымға тураһында декларация энергетика тобы., Упсада\nStendahls алдағы үҙенсәлектәре тураһында мәҡәләләр тобы.


Шүлгәнташ мәмерйәһе хаҡында бар донъяға мәғлүм. Уның сәбәбе - палеолит дәүерендә йәшәгән кеше төшөрөп ҡалдырған с ерле һүрәттәрҙә. Ҡурсаулыҡтың мәмерйәне һаҡлау өсөн махсус рәүештә булдырылған ғилми бүлеге хеҙмәткәрҙәре был һүрәттәрҙең торошон күҙәтә һәм уны һаҡлау ысулдарын эҙләй.\nМәмерйәгә барыһы ла бер юлдан бара - башта шишмә ярындағы тар ғына һуҡмаҡтан атлайҙар, артабан ҙур булмаған күпер аша үтәләр. Ғәҙәти урман пейзажы көтмәгәндә тамамлана һәм бейек уҫаҡтар артында ҙур, көл төҫөндәге таш арка асыла. Уның артында - серле мәмерйә ҡараңғылығы.\nКиңлеге 40, бейеклеге 20 метр тәшкил иткән инеү урынын Ур ал батырҙың ағаһы Шүлгәндең рухы һаҡлай. Уралдағы иң билдәле мәмерйә һәм иң билдәһеҙ йылға башҡорт эпосының ошо кире персонажы, көнсөл һәм яуыз кешенең исемен йөрөтә. Шүлгән йылғаһын картаға төшөрөп булмай. Ул шомло тау күленең төбөнән башлана, өс километрға һуҙылған серле ер аҫты юлы буйлап аға һәм көтмәгәндә мәмерйәгә ингән урында пәйҙә була.\nБыл күлдең тәү ҡарашҡа күренгән тынлығы - ялған. Уны бер н исә аҙымда үтеп, мәмерйәнең ҡаршы стенаһына барып етеп булыр кеүек тойола. Әммә был - Шүлгәндең саҡырылмаған ҡунаҡтар өсөн әҙерләгән ҡапҡаны. Бер нисә аҙым - һәм һеҙҙе төпһөҙ упҡын көтә. Шүлгән йылғаһының серҙәрен асырға теләп, унда водолаздар ҙа төштө, ә ҡурсаулыҡ хеҙмәткәрҙәре Зәңгәр күлдең\nтәрәнлеген үлсәргә - үлеләр батшалығын уятырға тырышып ҡараны - әммә күлдең төбө юҡ.\nЗәңгәр күлде урап үтеп, мәмерйәнең урта ярусына инәбеҙ. Шүлгән үҙәненең барып етеүе ауыр булған мөйөштәре - тулыһынса һыу менән тулы таш торбалар - түбәнге ярус. Юғары ярус та аҙ өйрәнелгән - унда ғалимдар һирәк күтәрелә, сөнки үтеү юлдары тар, ҡайһы бер урындарында үрмәләргә лә тура килә.\nУрта ярустың оҙонлоғо - 360 метр, иң юғары бейеклеге - 26 , киңлеге - 60 метр. Тыштағы сағыу ҡояштан һуң күҙҙәр аҡрынлап ҡараңғыға өйрәнә. Йәшеллек океанынан һуң ҙур һоро стеналар ғәҙәттән тыш йәнһеҙ булып тойола. Артабан - Сталактиттар зал ы - унда туристарҙы индермәйҙәр, ғалимдарға ғына юл асыҡ. Ун да ингәс, ҡурсаулыҡ хеҙмәткәрҙәренең ни өсөн бында ситтәрҙең инеүен сикләүе аңлашыла. 1971 йылға тиклем мәмерйәгә кем теләй шуның инеүе Бриллиант һәм Гәлсәр залдарҙағы сталактиттарҙың емерелеүенә килтергән. Ул ваҡытта әле ҡурсаулыҡ булмауы сәбәпле, был уникаль урынды бер кем дә һаҡламаған. Мәмерйәнең һәр бер залының - үҙ "архитектураһы". Сталактитта р залынан һуң - Көмбәҙле залға инеү юлы. Ҡышын уның көмбәҙе аҫтында йөҙәрләгән ярғанат ( алты төр) һыуыҡтан йәшенә. Ғалимдар бында ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәргә тап була. Бер һүрәт аҫтында ҡаҙыныу эштәре үткәргәндән һуң, 80 сантиметр тәрәнлектә мамонттың һуҡҡы тештәре һәм хайуандарҙың һөйәктәре табыла. Боронғо кешеләр бында үҙҙәренең мәжүсилек йолаларын үтәгәндер, тигән версия бар.\nАртабан үтәбеҙ. Аяҡ аҫтында - еүеш балсыҡ, һауала һәр ваҡ ыт даими температура һәм дымлылыҡ һаҡлана. Шүлгән йылғаһыны ң аҡҡан тауышы, ҡояш яҡтыһы алыҫта ҡалды. Фонарҙы һүндерһәң,\nдөм ҡараңғының нисек булыуын аңлайһың. Төрлө ырым һәм хөрәфәттәргә ышаныусы тәүтормош кешеһенең факелы янып бөтып, мәмерйә ҡараңғылығы менән күҙмә - күҙ ҡалғанда, күңелен ниндәй уйҙар солғап алыуын күҙ алдына килтерергә\nХәйер, боронғо кешеләрҙең тәбиғәткә хөрмәтле ҡарашы һәм ижади һәләттәре тураһында шикләнергә тура килмәй. Был турала\n1959 йылда Башҡорт ҡурсаулығы зоологы Александр Рюмин тарафынан табылған һәм бөтә донъя өсөн сенсацияға әйләнгән һүрәттәр бәйән итә. 10 мамонт, биш ат, мөгөҙморон, ҡыр үгеҙе , кешегә оҡшаш зат схематик рәүештә, әммә бик асыҡ төшөрөлгән.\nУларҙың өҫтөн аҡрынлап кальцит ҡаплай. Бәлки, бер нисә йыл элек стеналар байтаҡҡа күберәк һүрәт менән биҙәлгән дә булғандыр, әммә был ваҡыт эсендә мәмерйә үҙенең интерьерын ү ҙгәрткән. Кешеләрҙең ижады ни тиклем уникаль булһа ла тәбиғәт уларға аяуһыҙ. Эрмитаж белгестәре, Францияның сәнғәтте өйрәнеүселәре, республика ғалимдары был күренешкә ҡаршы көрәшә. Әммә тиҙҙән был тәбиғәт күренешенең үҙ яйы менән дауам итеүенә ризалашырға тура килер, моғайын.\nЮлды дауам итәбеҙ һәм Билдәләр залына инәбеҙ. Бары тик мәмерйә ҡунаҡтарының һоҡланып бышылдауҙары һәм итек эсендәге һыуҙың лыстырҙауы ишетелә. Фонарь яҡтылығы стеналарҙағы серле һүрәттәрҙе үҙе эҙләп тапҡандай була. Мәмерйәлә улар бөтәһе - биш тиҫтәнән артыҡ.\nУрта ярустың һуңғы залы - Хаос залы. Ҡасандыр унан артабан да үтергә мөмкин булған, әммә, геологтарҙың фекеренсә, ике й өҙ\nйыл самаһы элек стеналар һәм түбә емерелеп төшкән. Ҙур таштар юлды ҡаплаған.\nСталактиттар залына әйләнеп ҡайтабыҙ. Фонарҙың һаран уты\nстена янындағы тайғаҡ тимер баҫҡысты яҡтырта. Лифттарға өйрәнгән ҡала кешеһенә ҡараңғыла нәҙек яндауырҙарға тотоноп баҫҡыс буйлап күтәрелеүе еңел түгел. Ә тимерҙең нимә икәнен дә белмәгән тәүтормош кешеләре юғары ярусҡа нисек итеп күтәрелде икән Бер нисә тиҫтә йыл элек табылған ағас кәмә мәмерйә кешеһенең бында ла күтәрелеүе хаҡында һөйләй.\nЮғары яруста эске күл бар, һәм мәмерйә кешеһе йыш ҡына икенсе ярға ла сыҡҡан. Был хәүефле сәйәхәткә сығырға уны ним ә мәжбүр итеүе аңлашылмай. Уның юлын ҡабатлау бөгөнгө заман кешеһенең ҡулынан килмәй.\nЮғары ярустың оҙон галереяһы буйлап атлайбыҙ. Бына был таш өҫтөндә ҡәбилә башлығы сығыш яһағандыр, моғайын, был зал бигерәк ултырыштар залын хәтерләтә. Ә бәлки ул трибуна түгел, ә ҡорбан ташылыр. Ә был зал театрға оҡшаған - беҙ пар тер буйлап барабыҙ, юғарыла - балкон, артабан - галерка. Хат та батша урыны ла бар.\nҠабатлап әйтәм, туристар бында инә алмай. Әйтәйек, шулай уҡ мәмерйәләргә бай Ҡырымдан айырмалы рәүештә, Бөрйән районында туристик инфраструктура әлегә яралғы хәлендә. Әммә\nэкологик туризм үҫеш алған хәлдә лә Шүлгәнташ ҡыҙыҡһыныусылар өсөн ябыҡ булып ҡаласаҡ. Ни тиһәң дә ҡурсаулыҡ бит.


Баш ҡаланың «Родина» кинотеатрында – премьера\nКино һөйөүселәргә «Гонимый солями» тигән китап буйынса төшөрөлгән «Легалка.net» фильмы тәҡдим ителде.\nӨфөлә төшөрөлгән картина ысынбарлыҡҡа таянып ижад ителгән. Фильмда кеше яҙмышы аша наркотиктарҙың шәхес культын емереүе, упҡынға этәреүе һүрәтләнә. Уны төшөргәндә сюжеттарҙа күрһәтелгән документаль видеоматериалдар ҙа файҙаланылған. Ролгә профессиональ актерҙар ғына түгел, наркомандар ҙа, ағыулы матдә һатыуҙа ғәйепләнеп хөкөм язаһына тарттырылыусылар ҙа, ябай кешеләр ҙә йәлеп ителгән. Кинотаҫма бәхетле тамамлана. Белгестәр социаль фильмдың йәштәр, үҫмерҙәр өсөн тәрбиәүи әһәмиәте юғары булыуын билдәләй.


Өфө уҡыусыһы VII Бөтә Рәсәй инновация проекттары конкурсы призеры булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө уҡыусыһы VII Бөтә Рәсәй инновация проекттары конкурсы призеры булды\n17:37, 22 марта 2013 Йәмғиәт\nКөн элгәре Волга буйы федераль округында өлкән синыф уҡыусылары араһында VII Бөтә Рәсәй ғилми инновация проекттары конкурсының төбәк этабы үтте. Быйыл өлкән синыф уҡыусыларынан һәм урта махсус белем биреү йорттары студенттарынан 850 ғилми эш ҡабул ителде, тип хәбәр иттеләр бәйгене ойоштороусылар.\nКонкурстың төбәк этабына иң ҡыҙыҡлы тип табылған биш проект авторҙары саҡырылды. Эштәр эксперттар советы менән һайлап алынды. Конкурста ҡатнашыусылар энергетика, индустрия, һаулыҡ һаҡлау, ҡала инфраструктураһы өлкәләрендәге көнүҙәк мәсьәләләр күтәрелгән ғилми эштәрен тәҡдим итте.\nҺөҙөмтәлә конкурстың федераль округ буйынса ярым финалы призерҙары билдәләнде. Беренсе урынды — Йошкар-Ола ҡалаһынан Михаил Никитин, икенсе урынды Түбәнге Новгород ҡалаһынан Сергей Бобко һәм Константин Котов яуланы. Ә бына өсөнсө урынға «Электрокардиограммаларҙы вейвлет-анализ ысулы менән асыҡлау» проекты өсөн Өфө вәкиле – Александр Думчиков лайыҡ булды.\nПризлы урындарға лайыҡ булған проекттар авторҙарына беренсе, икенсе һәм өсөнсө урындар өсөн шул тәртиптә 110000, 70000 һәм 20000 һум күләмендә аҡсалата приздар тапшырылды.\nТөбәк этабында еңеүсе конкурстың федераль этабында ҡатнашасаҡ. Бәйгенең финалы Мәскәүҙә 2013 йылдың 10 апрелендә үтә.\nТеги: конкурстар,мәғариф,инновация проекттары


28 майҙа республикала тәүге һабантуйҙар үтә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n28 майҙа республикала тәүге һабантуйҙар үтә\n15:54, 25 мая 2016 Йәмғиәт\n28 майҙа республикала тәүге һабантуйҙар үтә Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 25 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.\nБашҡортостан Башлығы 2016 йылда «Һабантуй» халыҡ байрамын үткәреү тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы.\nГрафикка ярашлы, 28 майҙа Әлшәй, Ейәнсура, Күгәрсен райондарында һәм Салауат ҡалаһында яҙғы баҫыу эштәренең тамамланыуы уңайынан тәүге тантаналар уҙғарыла.\nРеспублика Хөкүмәтенә муниципалитет хакимиәттәре менән берлектә байрамды ойоштороуҙы тәьмин итергә ҡушылған.\nБашҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының республикалағы баш идаралығы һәм Һаулыҡ һаҡлау министрлығы йәмәғәт тәртибен, янғын һәм юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген һаҡлау, медицина тәьминәте өсөн яуаплы итеп тәғәйенләнгән.\nӨфөлә һабантуй 12 июндә үтә.\nТеги: һабантуйҙар,бр башлығы указы


БР Прокуратураһынан алынған мәғлүмәттәргә ҡарағанда, 26 сентябрь көнө иртәнге ун беренсе яртыла Белорет ҡалаһында Кр упская урамындағы кооператив гараждар эргәһендә аҡ төҫтәге В АЗ - 21099 автомобилендә йәш ирҙең мәйете табылған. Уның тыу мышы менән Әрмән Республикаһынан булыуы, һуңғы ваҡытта Белор етта йәшәүе асыҡланған. Суд - медицина экспертизаһына ҡараға нда, ул күп ҡан юғалтыу һөҙөмтәһендә һәләк булған - мәйеттең\nтәнендәге күп һанлы йәрәхәттәр ошо турала һөйләй. Енәйәт ҡы лыуҙа Чечен Республикаһында хеҙмәт иткән, әлеге ваҡыта Белор етта йәшәүсе 21 йәшлек егет ғәйепләнә, уны эҙләп табыу буйын са саралар күрелә. Белорет район - ара прокуроры тарафынан б ыл факт буйынса 105 - се статьяға ярашлы енәйәт эше ҡуҙғатыл ған. Ә бит 25 сентябрҙең кисе башта башҡаларынан бер нимә м енән дә айырылмай ине...\nСәғәт унынсы яртыла бер нисә йәш егет "Купец" барында ял итеп ултыра. Улар араһында Юля исемле ҡыҙ ҙа була - 23 йәшл ек әрмән егете һуңғы бер ай эсендә тап ошо ҡыҙҙың иғтибарын яуларға тырыша. Кис буйына ул йәштәр компанияһы эргәһенә кил еп, ҡыҙға йә өйөнә ҡайтырға, йә уның менән китергә тәҡдим ит еүҙән туҡтамай. Ҡыҙ уның тәҡдименә ҡаршы килгәс, янарға ла к үп һорамай. Сәғәт таңғы дүрттәр тирәһендә ҡыҙ өйөнә ҡайтырға\nбула һәм такси саҡырта. Уның иптәш ҡыҙы дуҫ егете Олегты о срата һәм барҙа тороп ҡала. Юля таксиға ултырған ваҡыта әрмә ндең автомобиле "Купец" барына ингән ерҙә тора. Юлда иһә ул таксиҙы уҙып алға китә. Һуңғараҡ асыҡланыуынса, егет Юляны ө йө эргәһендә көтөп торған була. Ҡыҙ таксиҙан сығыу менән әрм ән егете уны үҙенең ВАЗ машинаһына табан һөйрәкләй башлай. Ю ля көс - хәл менән эҙәрләүсенән ысҡынып күрше ихатаға ҡаса. Кеҫә телефонынан иптәш ҡыҙына шылтырата һәм үҙ хәлен һөйләй.\nУныһы Олегтан Юляға ярҙам итеүҙәрен һорай. Иптәш егеттәре О легты Юляның йорто эргәһенә килтереп ҡалдыра, егет әрмәнде т отоп тора, шул арала ҡыҙ йүгереп өйөнә инеп китә. Ирҙәр подъ езд янында бер аҙ һөйләшеп торғандан һуң Олег менән Юляның д уҫ ҡыҙы аҡ ВАЗ - ға ултырып китә - ҡыҙҙы өйөнә алып барып ҡа лдыралар. Егеттәр иһә машина менән артабан китә. Был ваҡытта\nсәғәт иртәнге алтынсы яртыны күрһәтә. Дүрт сәғәттән һуң гар аждар эргәһендә әрмән егетенең мәйете табыла.\nӘлеге ваҡытта тикшереү бара.


Рок марафонда еңеүсе - музыка!\nОшо көндәрҙә Өфөлә "Беҙҙекеләрҙе белегеҙ!" тигән исем аҫтында бишенсе рок - марафон үтте. Был төрлө телдәрҙә һөйләшеүсе халыҡтарҙы ғына түгел, "Zdob Si Zdub", "Ne. ru",\n"Crush Test", "Пупсы", "MD", "Lumen", "Год Змеи" һәм "Калип со" кеүек рок - төркөм лидерҙарын һәм фанаттарын берләштереү се ваҡиға булып торҙо.\nСарала ҡатнашыусыларҙың һәр береһе үҙенең сығышына рок - музыканттарға ғына хас булған яуаплылыҡ менән ҡараны. Рок - марафондың етди һынауға әйленеүен бер кем дә йәшермәне:\nмузыкаль коллективтарҙың бурысы "тамашасыны ҡыҙҙырыуҙан" ты ш, ҡаршы яҡтың "һөжүмен дә" кире ҡағыу ине.\nБарыһының да ҡыуанысына ҡаршы, был еңел булмаған бурысты бар төркөмдәр ҙә үтәп сыға алды, тип әйтергә була. "Русское радионың" (проектты ойоштороусы) алмаштырғыһыҙ алып барыусыһы Константин Бережной һөйләүенсә, ошоға иҫәп тотолған да инде. Бөтә командалар ҙа көслө, ҡыҙыҡлы, билдәле һәм талантлы, һәр береһенең үҙ стиле һәм үҙҙәренә генә хас йөҙө бар.\nИкенсе нәмә тураһында ла оноторға ярамай: ҡатнашыусыларҙың барыһы ла әүҙем тормош позицияһында тороусы йәш кешеләр,\nулар "наркотиктарға ҡаршы, гармониялы мөнәсәбәт һәм сәләмәт\nтормош яҡлылар". Проектты ойоштороусылар музыканттарҙың шәхси өлгөһө һәм энергетикаһы йәштәргә көслө йоғонто яһарға һәм алама ғәҙәттәрҙән арындырырға һәләтле тип ышана. Өҫтәүенә сәхнәнән мөхәббәте һаҡларға саҡырыусы йырҙар яңғыраны.\nДуҫлыҡ мөхите сараны йылытыуға булышлыҡ итте. Музыканттар үҙҙәренең яратҡан йырҙарын башҡарҙы, тамашасылар менән әңгәмә ҡорҙо, һорауҙарға яуап бирҙе. Күптәре үҙҙәре тураһынд а мәғлүмәт менән дә уртаҡлашты. Мәҫәлән, рок - марафонды\nасыусы "Lumen" төркөмө лидеры Рөстәм Булатов үҙҙәрен Өфөлә генә түгел, башҡа урындарҙа ла йылы ҡабул итеүҙәрен белдерҙе .\nҮткән йылдың яҙында беҙ Рәсәй буйлап тур үткәрҙек - шәп килеп сыҡты. Мәскәү һәм башҡа ҡалаларҙа беҙҙе Өфөләге кеүек үк йылы ҡаршы алдылар. Аншлагтар шатландырҙы, әлбиттә. Артабан да шулай дауам итер тип өмөтләнәбеҙ.\n- Музыка минең төп эшем түгел, Аллаға шөкөр, мауығыу ғына , - ти "Год змеи" төркөмө йырсыһы Алексей Морковников. - Муз ыка төп шөғөлгә әйләнеүен теләмәҫ инем, ул саҡта ижад итеү т уҡтала һәм бары тик аҡса эшләү алымына әйләнә.\n"Год змеи" рок - төркөмөнөң ижады наркомандарға арнала ти п әйтергә мөмкин, улар йәш ғүмерҙәрен һәм яҡындарын "һуңғы доза" һәм "сираттағы кайфҡа" алмаштырыусылар тураһында йырлай. "Наркомания юҡҡа сыҡһа, нәмә хаҡында яҙырһығыҙ", - тигән һорау төркөм лидерын аптырашҡа һалманы. Алексей Морковниковтың планында үҙен театрҙа һынап ҡарау теләге лә бар. Бөгөн иһә ул яңы альбом әҙерләй һәм был наркомандар өсөн "көтөлмәгән сюрприз" буласаҡ тип вәғәҙә итә.\n- Мин Алексей менән ризалашмайым, - тип башын сайҡай\nВалентин Кондратенко ( Пупсы"). - Киреһенсә, мин музыканың\nтөп шөғөлөмә әйләнеүен теләләр инем. Ул саҡта кәрәкле аппаратура өсөн аҡса эҙләп ваҡытты юҡ - барға бөтөрөргә тура\n- Ризамын! - тип килешә уның менән Артур Ғинәтуллин ( "N e. ru"). Башҡа эштәр булырға мөмкин, тик улар бер ваҡытта ла музыканы еңмәһен ине.\nҺүҙҙе тамамлап, рок - марафонға һатылған билеттарҙан алынған аҡсаның бер өлөшө Өфөнөң балалар йортоноң береһенә й үнәлтелеүен, уның ВИЧ - инфекциялы балаларҙы дауалауға тотоноласағын әйтергә кәрәк.


Яңы йыл кисәләрен үткәреү тәртибе раҫланды | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 247638\n26 ноября 2021 — 11:02 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда яңы йыл байрамы уңайынан ойошторолған корпоративтар, иртәнге тантаналар һәм спектаклдәрҙе үткәреү тәртибе билдәләнде.\nБыл хаҡта Республика менән идара итеү үҙәгендә үткән оператив штаб ултырышында һүҙ барҙы.\nПремьер-министр Андрей Назаров республиканың һаулыҡ һаҡлау министрлығына халыҡ араһында COVID-19 осрағын асыҡлау тестарын үткәреү күләмен арттырырға һәм прививкалау кампанияһы темпен тиҙләтергә ҡушты.\n«Вакцинациянан башҡа әмәл юҡ, – тине Башҡортостан Хөкүмәте рәйесе. – Әгәр Яңы йылды яҡындар һәм дуҫтар менән ҡаршы алырға теләһәк, мотлаҡ прививка яһатырға, санитар талаптарҙы үтәргә, йәмәғәт урындарында битлек кейеп йөрөргә һәм үҙ сәләмәтлегебеҙҙе хәстәрләргә кәрәк.»\nМинистрлыҡ һәм ведомство етәкселәре яңы йыл корпоративтары, иртәнге тантаналар һәм спектаклдәр үткәреү тартибе тураһында аңлатма бирҙе.\nСауҙа һәм хеҙмәттәр министры Алексей Гусев дөйөм туҡланыу селтәренең санитар талаптарҙы теүәл үтәүен дауам иткәнен белдерҙе.\n«50 һәм унан да күберәк кешене хеҙмәтләндергән ойошмаларға тик QR-код менән үтергә рөхсәт ителә. Ошондай уҡ эш тәртибе яңы йыл корпоративтары өсөн дә раҫланған. Ресторан һәм кафелар декабрь айында ла көндәлек хеҙмәтләндереүгә бары вакциналанған йә үткән ярты йылда сир үткәреү тураһында сертификат алғандарҙы ҡабул итә.\nБашҡортостандың Фән һәм мәғариф министры Айбулат Хажин белдереүенсә, балалар баҡсаларында яңы йыл иртәләрен ата-әсәне саҡырып үткәрергә ҡарар ителде, тик уларҙың вакциналаныу тураһында сертификаты йәиһә үткән ярты йылда ковид менән сирләгәнен раҫлаған табип белешмәһе булырға тейеш.\nМәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова театр коллективтарының яңы йыл спектаклдәрен үткәрергә әҙерләнеүе тураһында белдерҙе.\n«Концерт залдарына ололарҙы прививка тураһында сертификат йә COVID-19 үткәреү тураһында белешмә менән индерәбеҙ. Шул уҡ ваҡытта урындар араһында социаль дистанция һаҡлана. Шыршы тирәләй әйлән-бәйлән йөрөштәр тыйылған», – тине Башҡортостандың мәҙәниәт министры.


Өфөлә 100-ҙән ашыу йәш ғалимдың ғаиләһе йорт туйланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә 100-ҙән ашыу йәш ғалимдың ғаиләһе йорт туйланы\n10:27, 29 июля 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 29 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nӨфөлә 102 йәш ғалимдың ғаиләһе өй туйланы. Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең 13 институты хеҙмәткәрҙәренә баш ҡаланың Фән урамында төҙөлгән яңы 16 ҡатлы йорттағы фатир асҡыстары тапшырылды.\nДөйөм майҙаны ете мең квадрат метрҙан ашыу булған йортта 60 бер бүлмәле, 32 — ике һәм 10 өс бүлмәле фатир бар. Уларға тулыһынса ремонт яһалған.\n«Яҡшы, уңайлы шарттары булған фатир тураһында хыялыбыҙ тормошҡа ашты. Беҙгә, Башҡорт дәүләт университетында уҡытыусы булып эшләгән тормош иптәшем менән торлаҡ һатып алыу мөмкин түгел. Ниһайәт, улдарыбыҙҙың үҙ бүлмәһе буласаҡ, — тине филология фәндәре кандидаты, ғилми китапхана мөдире Рәмилә Сибәғәтова, шатлығын йәшермәйенсә. — Төҙөүселәр ремонт яһаған, бары мебель һатып алырға ғына ҡала. Йәш белгестәр яҡшы эшләһен һәм ял итһен өсөн барлыҡ шарттар ҙа тыуҙырылған, тип иҫәпләйем».\nБәхетле өй туйлаусыларҙы Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов ҡотланы. Йортло булыу — йәш ғалимдар өсөн күптән көтөлгән һәм шатлыҡлы ваҡиға, тип билдәләне ул. Был эшләргә, яңы асыштар яһарға һәм алға барырға этәргес тә.\nЯңы йорт «Торлаҡ» федераль маҡсатлы программаһы сиктәрендә йыл ярым эсендә төҙөлгән.\n«Төҙөлөш барышында ауырлыҡтар ҙа булды, атап әйткәндә, уны сафҡа индереүгә эргәлә урынлашҡан Органик химия институтының химик реактив келәттәре ҡамасауланы. Беҙ ошо мәсьәләләрҙең барыһын да хәл иттек, бөгөн иһә хеҙмәткәрҙәребеҙ ғаиләләре менән яңы фатирҙарға күсенә», — тине Рәсәй Фәндәр академиһының Өфө ғилми үҙәге рәйесе Усеин Джемилев.\nКиләсәктә бында тап шундай тағы бер бер йорт төҙөү ҡаралған.\nТеги: торлаҡ,өй туйлау,йәш ғалимдар,өфө ғилми үҙәге


Ҡәҙерле дуҫтар! Хөрмәтле милләттәштәр!\nКиләһе йылда ла яратҡан баҫмағыҙ—«Атайсал» гәзите менән бергә ҡалыу өсөн уңайлы форсаттан файҙаланып ҡалығыҙ: 5 декабрҙән 15-нә тиклем ташламалы хаҡтар менән матбуғатҡа яҙылыу буйынса ун көнлөк иғлан ителде. Был осорҙа «Атайсал» гәзитенә яҙылыу 6 айға—343 һум 02 тин (индексы 50629), 12 айға 686 һум да 03 тин (индексы 6029) тәшкил итәсәк. Ошо өс көн ваҡыт эсендә һеҙ барлыҡ почта бүлексәләрендә, «Атайсал» һәм «Сибайский рабочий» гәзиттәре редакцияларында милли баҫмабыҙға ташлама менән яҙылып ҡуя алаһығыҙ.\nГәзиткә яҙылғас, квитанцияғыҙҙың күсермәһен редакцияға ебәрергә лә онотмағыҙ. Бағыусыларыбыҙ әҙерләгән елле бүләктәр—«Сибай» шифахана-профилакторийына путевка, «Йәшлек» һәм «Браво» аяҡ кейемдәре магазиндарына 5000 һәм 2500 һумлыҡ сертификаттар, электр мейесе, термопот һәм башҡа дәртләндереү приздары бәлки тап һеҙҙең өлөшкә эләгер?!\nТеләге булғандар «Атайсал»дың электрон версияһына яҙыла ала. Хаҡы—180 һум ғына. Ул саҡта гәзиттең электрон варианты һәр йомала иртә менән электрон йәшнигегеҙгә килеп торасаҡ.\nБығаса беҙҙең менән бергә булғанығыҙ өсөн һеҙгә рәхмәтлебеҙ, киләсәктә лә бергә булырбыҙ, тип ышанабыҙ!


Гәзиттең номеры: 38-39 » Гәзиттең номеры: 38-39 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 38-39\nБыйыл, 9 майҙа, илебеҙ халҡы 1941-1945 йылдарҙа барған Бөйөк Ватан һуғышында фашистик Германияны Еңеү көнөн - 70 йыллыҡ юбилейын билдәләй.\nОшо айҡанлы Әйүпов Муллағәли Әйүп улының, минең бабайымдың, заманында ауыр, ҡатмарлы тормош юлын үткән, Сталинградтан Берлинға тиклем ҡайҙа шыуышып, ҡайҙа йәйәүләп уҙған ҡанлы-данлы юлын өйрәнеп, уны иҫкә алып, һуңлап булһа ла, уның рухына сикһеҙ рәхмәттәремде еткерәһе ине…\nМуллағәли Әйүп улы паспортында һәм ҡыҙыл ғәскәри кенәгәһендә күрһәтелгәнсә, 1891 йылда Тамъян-Ҡатай кантоны Рәхмәт ауылында (хәҙер Әбйәлил районы) урта хәлле крәҫтиән Әйүп Мөхәмәтхужин ғаиләһендә тыуған. Әсәһе Хәйриямал Тамъян-Түнгәүер волосы старшинаһы Ғибәҙәт Рәхмәтуллиндың ҡыҙы була. Уларҙың Ғәйниямал (минең өләсәйем), Һарун, Муллағәли, Хатип исемле балалары тыуа. Муллағәли һомғол кәүҙәле, буйға 2 метр тирәһе, көслө, матур егет булып үҫеп еткәс, атаһы уны Оҙонгүл ауылында йәшәгән Күбәләк-Тиләү волосының һуңғы старшинаһы, заманында Неплюев исемендәге Ырымбур кадет корпусын тамамлаған Мөхәмәт Ишкәримовтың Әсмә исемле ҡыҙына өйләндереп, йорт төҙөтөп, мал биреп, үҙенән башҡа сығара.\nМуллағәли тик үҙ көсө менән тырышып, үҙ крәҫтиән хужалығында уңышлы эшләй башлай. Бойҙай, тары, һоло сәсеп, мал үрсетеп йәшәй генә башлауға, 1929 йылда партияның ҡарары менән кулактарҙы бөтөрөү башлана.\n80-гә еткән Әйүп олатайҙың йортона, мал-тыуарына, кейем-һалымына конфискация үткәреп, 15 йәшлек кинйә улы Хатип менән Себергә һөргөнгә - Прокопьевск ҡалаһына оҙаталар. Муллағәлиҙе, хужалығында ялсылар булмағас, һөргөнгә ебәрә алмайҙар, ә шулай ҙа уны кулак балаһы тип, йортон, мал-тыуарын конфискациялап, ғаи-ләһе менән ауылдан ҡыуалар.\nМуллағәли ғаиләһе менән үрге Ҡарағужа ауылының сауҡалығында арыу ғына йорт төҙөп кереп, Миндәк шахтаһына быраулаусы булып эшкә урынлаша. Был эштә ул заманда бер ниндәй ҙә техника ҡулланылмай, бөтә эш ҡул көсө менән башҡарыла. Бер эшсе бырауҙы ҡулы менән борғослап тотоп торһа, икенсеһе балға менән һуғып, забойҙы шартлатыу өсөн шпурҙар тишкәндәр. Алтын шахтаһында тау тоҡомо иң ныҡ 12-се категориялы кварцтан торған. Бөгөн бындай ауыр каторга хеҙмәтен беҙ күҙ алдына ла килтерә алмайбыҙ.\nКөҙгөгә оҙаҡ ҡарама - күҙ тейер13.04.2015\nКөҙгөгә оҙаҡ ҡарарға ярамай, сәләмәтлек китәсәк, айырыуса, үҙ күҙҙәреңә төбәлеү хәүефле, тигән ышаныу бар. Боронғолар көҙгө бөгөнгө һәм параллель донъяны бәйләп тора, тип иҫәпләгәндәр. Уның асылында киләсәк, шул уҡ ваҡытта ҡасандыр кәүҙәләнгән үткәндәр сағыла, тигән улар. Был әйберҙе тылсым, сихри көс менән бәйләгәндәр. Уның аша икенсе ваҡытҡа үтеп сығырға, рухтарҙы саҡырырға мөмкин, тип ышанғандар. Ул кешене ҡара көстәрҙән һаҡлап тора, тип һаналған.\nАйырым мәғәнәне көҙгөгә ҡытай халҡы һала. Фен-шуй тәғлимәте буйынса ул йорттоң һәм унда йәшәгән кешеләрҙең яҙмышына көслө йоғонто яһарға, уңышты үҙенә тартырға йәки негативты ҡыуырға һәләтле. Көҙгөнөң формаһына, ҙурлығына айырым иғтибар бирә улар. ¤йҙә кеше буйына ярашлы бер ҙур көҙгө булыуы шарт. Улай ғына ла түгел, көҙгөлә сағылған кешенең энергетик потенциалына урын ҡалырға тейеш. Мәҫәлән, көҙгөнөң ҙурлығы ҡараусының баш өлөшөн «киҫергә» тейеш түгел, киреһенсә, баш осонан буш урын ҡалырға тейеш - артабанғы «үҫеш» өсөн.\nШулай уҡ, киҫелеп шкаф ишектәренә йә башҡа урынға индереп ҡуйылған ваҡ көҙгө өлөштәренең күп булыуы яҡшы түгел. Был психик йәһәтте күҙ уңында тота, сөнки йортта көҙгөләр күп булһа, кеше уларға йыш ҡараясаҡ. Ҡараған һайын үҙенең кәмселектәренә йышыраҡ иғтибар итәсәк, был юҫыҡта ҡиәфәтенә бәйле ҡайһы-бер комплекстар тыуыуы бар. Шуның өсөн, өйҙә бер, әммә ҙур көҙгө булһа етә.\nФен-шуй буйынса көҙгөләрҙе өйгә инеү ишегенә, тәҙрәләр ҡаршыһына элеү тыйыла. Сөнки ишек, тәҙрәнән йортҡа ыңғай энергия инә, ә көҙгөгә сағылып, ул унда оҙаҡ тормай, йорт эсендә булған яҡшы энергия ла сығып китә. Тимәк, именлек, сәләмәтлек, муллыҡ, уңыш һәм бәхеттең юғалыуы бар. Шулай уҡ, йортҡа төрлө уй-ниәтле кеше килә. Ул инеү менән, мотлаҡ, ҡаршыла торған көҙгөгә ҡараясаҡ һәм үҙ хис-тойғоларын шунда ҡалдырасаҡ. Аҙаҡтан, ғаилә ағзалары көҙгөгә ҡараған һайын был кире хистәрҙе үҙенә ала.\nҺәр йылдағыса, баҫыу эштәренә ныҡлап тотонор алдынан район агрономдар конференцияһы уҙғарылды.\nАуыл хужалығы бүлегенеœ баш агрономы Арслан Шәһәретдинов былтырғы һөҙөмтәләрҙе барланы һәм быйылғы сәсеү кампанияһы бурыстары тураһында бәйән итте. Иœ мөһиме - төрлө сәбәптәр менән хәлдәр Ғатмарланһа ла, сәсеү майҙандарын былтырғы кимәлдән кәметмәү маҡсат итеп ҡуйыла. Әлегә минераль ашлама ла бик аҙ тупланған (тәьҫир итеүсе матдәлә 20 тонна), орлоҡ та талап ителгәндеœ 84 проценты ғына әҙер (һәммәһе 2912 т кәрәк). Техниканыœ иœ юғары әҙерлеге «Байрамғол» агрофирмаһы һәм «Юлдаш» йәмғиәт-тәрендә - 90 процент тирәһе. Баш агроном дәүләттеœ ауыл хужалығына ярҙам итеү ысул-алымдары тураһында ла аœлатмалар бирҙе.\n«Урал аръяғы - Агро» МТС-ы дәүләт предприятиеһы райо-ныбыҙҙа баҫыусылыҒ менән шөғөлләнгән иœ ҙур структураға әйләнде - быйыл 3,9 меœ гектар тирәһе майҙанда сәсеү үткәрәсәктәр. Яңыраҡ ошо вазифаға тәғәйенләнгән предприятиеның генераль директоры Флүр Сәмиғуллин, башҡа хужалыҡтарҙы хеҙмәтләндереү өсөн дә көс ҡала, хаҡтар исем өсөн генә артты, иң мөһиме - заявкаларҙы һуңлатмай биреү, тип белдерҙе.\nАграр университет профессоры Зинфир Әйүпов агротехника алымдары тураһында доклад яһауҙан тыш, яңы культуралар үҫтереү тураһында ла кәңәш бирҙе. Шул иҫәптән, майлы шипкән (рыжик масличный) көнбағышты тулыһынса алмаштырырға тейеш, тигән фекерҙә. Шулай уҡ «Россельхозцентр» учреждениеһының начальник урынбаҫары Рәмил Баһауетдинов, Башҡорт ауыл хужалығы ғилми-тикшереү институты хеҙмәткәре Радик Иҙрисовтар сығыш яһанылар.\nДонъялағы яуаплы һµнәрҙәрҙең береһе - ул уҡытыусы. Тап улар күңелдәрендәге ялҡын менән көслө сыраҡ булып балаларға киләсәккә юл күрһәтә. Грек мифтары буйынса Прометей әҙәм затын балсыҡтан яралтҡан. Ә уҡытыусылар кешеләрҙең есемен, асылын аң-белем менән тултыра. Был һөнәр эйәләренең үҙ фәнен ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс итеп бирә белеүенә балаларҙың белем алыуға теләге бәйләнә. Был киләсәктә һайланасаҡ һөнәргә, тимәк, илебеҙгә файҙа килтерерлек юғары кимәлдәге белгестәр үҫеп сығыуына, йоғонто яһай. «Балалар йөрәгендә осҡон ҡабыҙ» девизы аҫтында үткән «Йыл уҡытыусыһы» конкурсы белем өләшеүселәрҙең үҙ иңдәренә һалынған яуаплылыҡты лайыҡлы күтәреүҙәрен тағы бер дәлилләне.\nКонкурста үҙ көсөн һынап ҡарарға 35 кеше теләк белдерә. Улар араһына өс категория: балалар баҡсаһы тәрбиәселәре, мәктәп һәм өҫтәмә белем биреү уҡытыусылары инә. Конкурсанттарҙың иң йәшенә 25 йәш булһа, иң тәжрибәлеһе 55-те тултырған. Шуныһы һөйөнөслө, араларында дүрт ир-егет тә бар. Финалға тиклем ҡатнашыусылар үҙе тураһында видео-презентация, видео-дәрес төшөрөп, интернет селтәренә һала. Йыйылған тауыштар конкурсанттарға киләһе этапҡа юл аса. Әйткәндәй, яратҡан уҡытыусылары өсөн 24 меңдән ашыу кеше тауыш биргән. Тимәк, конкурсҡа киң йәмәғәтселектең дә иғтибары йәлеп ителгән. Һуңғы этапта иһә уҡытыусылар баһалау комиссияһына дәрес, класс сәғәте һәм оҫталыҡ дәресе күрһәтә.\n1-се лицейҙың тарих уҡытыусыһы Алина Әхмәтйәнова был конкурста тәү тапҡыр ҡатнашмай, 2012 йылда ул үҙ көсөн һынап ҡараған. Әммә, ул мәлдә финалға үтә алмай. Шулай ҙа йәш уҡытыусы күңелен төшөрмәй, хаталар өҫтөндә эшләп, үҙ мөмкинлектәрен яңынан һынай. Ныҡышмалылыҡ һәм көслө теләк үҙенекен ала - «Йыл уҡытыусыһы - 2015» конкурсының төп еңеүсеһе тип тап Алина Хәлил ҡыҙы билдәләнде.


1905 йылдың 19 ғинуарында хәҙерге Ырымбур өлкәһенең Александровка районының Иҫәнгилде ауылында мулла ғаиләһендә тыуған.\n1917—1919] Ырымбур ҡалаһында «Хөсәйениә» мәҙрәсәһендә уҡый, 1919 йылда ауырып, үҙ ауылына ҡайта һәм күрше Юлдаш ауылындағы II баҫҡыс мәктәпкә керә.\n1921 йылда Ырымбурға барып, Башҡорт педагогия техникумына уҡырға инә.\n1925 йылда комсомолдың өлкә комитеты органы «Башҡортостан йәштәре» газетаһына секретарь итеп алына.\n«Белем» журналында «Ауыл дауылда» тигән тәүге шиғыры баҫыла.\n1932 йылдан башлыса проза жанрында эшләй.\n1932 йылда С. Агиш Башҡорт педагогия институтының тел һәм әҙәбиәт факультетының киске бүлегенә уҡырға инә.\n1934 йылда, институттың II курсын тамамлап, уҡытыусы булып китә. Сермән, Дәүләкән педучилищеларында башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡыта.\n1939 йылда Өфөгә килеп, Башҡортостан уҡытыусылар белемен камиллаштырыу институтында башҡорт әҙәбиәте методикаһы буйынса ғилми эшмәкәр булып эшләй.\nБөйөк Ватан һуғышы башланғас, ул Ғафури районында ике йыл Сәйетбаба урта мәктәбендә уҡытыусы, завуч булып эшләй.\n1943 йылда Башҡортостан Яҙыусылар союзы идараһына һайлана. Өфөгә ҡайта, Яҙыусылар союзында әҙәби консультант булып эшләй.\n1949—1951 йылдарҙа С. Агиш «Әҙәби Башҡортостан журналында мөхәррир була.\n1973 йылдың 21 майында вафат була.\nҮлгәндән һуң 1975 йылда Салауат Юлаев исемендәге республика премияһы бирелә. Башҡорт, урыҫ, татар, мари телдәрендә яҙыусының иллегә яҡын китабы баҫылып сыҡҡан. Оҙаҡ йылдар Сәғит Агиш Өфө ҡала Советы депутаты була. Өфө ҡала Советы башҡарма комитетының 1974 йылдың 23 ғинуарындағы ҡарары менән Совет районындағы Полярная урамы уның исеме менән атала. Сәғит Агиш йәшәгән Карл Маркс урамындағы 57-се йортҡа таҡтаташ ҡуйылған. Ғафури районы Сәйетбаба ауылындағы ул эшләгән мәктәп бинаһында таҡтаташ бар. Башҡорт яҙыусыһы Сәғит Ишмөхәмәт улы Агишевтың ҡәбере Өфө ҡалаһының Мосолман зыяратында.\nКитаптары: «Беҙҙең көлөү» (1928), «Шартына килһен» китабындағы әҫәрҙәре (1933), «Шартына килһен», «Ялағай»,«Ғәләмшә бурылы»,«Сафиулла илай», «Тәпән», «Микрофон», «Һуңғы мәйеттәр», «Атлы Илмырҙа» (1942),«Әхмәдулла» (1944), «Фронтҡа» (1944), «Минең өс айым» (1944),«Ерәнсәй».


«Янғантау» геопаркында туристар ағымы ике тапҡырға артты\n13 Июль , 13:55\nПроект операторы мәғлүмәттәренә ярашлы, «Янғантау» геопаркында быйыл туристар ағымы 2020 йыл менән сағыштырғанда ике тапҡырға артҡан, ял көндәрендә бында биш меңгә яҡын кеше килә. Башҡортостан хөкүмәтендәге оператив кәңәшмәлә беренсе вице-премьер – иҡтисади үҫеш министры Рөстәм Моратов 2022 йылда «Янғантау» геопаркында өс капиталь объекттың файҙаланыуға тапшырылырға тейешлеген әйтте.\nУлар – «Мәсетле» геология музей комплексы, «Карауанһарай» этнография комплексы, «Салауат ере» тарихи-мәҙәни комплексы. Бюджет төҙөлөшкә 700 миллион һум бүлергә тейеш. Быйыл ҡаҙна 50 миллион һум бүлгән. «Экспертизаларҙың ыңғай һөҙөмтәләрен алырға һәм 2022 йылда тормошҡа ашыра башларға уйлайбыҙ», — тине Рөстәм Моратов.\n2021-2025 йылдарҙа «Янғантау» геопаркында шәхси инвестиция проекттары сиктәрендә 18 объект төҙөү планлаштырыла. Уларҙы бойомға ашырыу өсөн яҡынса 435 миллион һум кәрәк. Урынлашыу урындары, юл буйы сервисы һәм дөйөм туҡланыуҙан тыш,һунарсылыҡ һәм бағыр хужалыҡтары, транспорт прокаты, шул иҫәптән ат экипаждары һәм велодилижанстар пункты, күңел асыу паркы, аквапарк, экстремаль туризм үҙәге була.\n«Янғантау» — Башҡортостанда беренсе, Рәсәйҙә ЮНЕСКО селтәренә ингән беренсе геопарк, 2017 йылда ойошторолған.


Зөһрә РӘХМӘТУЛЛИНА: “Һабантуй – балаларҙы халыҡ мәҙәниәтенә һәм туған телдәргә йәлеп итеү алымы ул” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Зөһрә РӘХМӘТУЛЛИНА: “Һабантуй – балаларҙы халыҡ мәҙәниәтенә һәм туған телдәргә йәлеп итеү алымы ул”\nЗөһрә РӘХМӘТУЛЛИНА: “Һабантуй – балаларҙы халыҡ мәҙәниәтенә һәм туған телдәргә йәлеп итеү алымы ул” 04.07.2018 // Яңылыҡтар\nИглин районының Оло Теләк ауылында үткән фермер һабантуйы 30-сы тапҡыр күп һанлы ҡатнашыусыларҙы, тамашасыларҙы, күрше райондарҙан һәм төбәктәрҙән ҡунаҡтарҙы, йәштәрҙе һәм балаларҙы йыйҙы.\nРайон хакимиәте, Һиҙиәтуллиндың фермер хужалығы һәм Башҡортостан татарҙары конгресы тарафынан ойошторолған ауыл эшсәндәре байрамы изге йолаға, райондың үҙенә генә хас үҙенсәлекле сараһына әүерелде. Бөгөн Иглин районында умартасылыҡ, үҫемлекселек, ҡошсолоҡ һәм малсылыҡ, тоҡомло йылҡысылыҡ йүнәлешендәге шәхси һәм фермер хужалыҡтары әүҙем үҫә, республиканан ситтә лә танылыу яулай.\nКүркәм байрамда Башҡортостан Республикаһы халыҡтары ассамблеяһы рәйесе Зөһрә Рәхмәтуллина, төрлө кимәлдәге депутаттар, республикалағы милли-мәҙәни ойошма вәкилдәре, Татарстандан килгән ҡунаҡтар ҡатнашты. Бер үк ваҡытта ойошторолған өлкәндәр һәм балалар һабантуйында милли кейем кейгән йәш таланттарҙың сығышы, төрлө ярыштар, милли уйындар, аттракциондар, бүләктәр барыһының да күңеленә хуш килгәндер, моғайын.\nСағыу мәҙәни тамаша программаһында республиканың эстрада йондоҙҙары, район биләмәләрендәге һөнәри һәм үҙешмәкәр фольклор коллективтары тамашасыларға йыр һәм бейеү ижадын тәҡдим итте. Ат сабыштары айырыуса күптәрҙе йәлеп итте. Уларҙа Иглин жокейҙары ғына түгел, республиканың башҡа райондары вәкилдәре лә ҡатнашты. Әлбиттә, милли көрәшһеҙ, традицион уйындарһыҙ һабантуйҙың йәме булмаҫ ине.\nЙәштәр өсөн халыҡ байрамының рухи-тәрбиәүи әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Ергә, ауыл хеҙмәтенә, туған телгә һәм мәҙәниәткә ихтирамлы мөнәсәбәттең шаһиты булған балалар үҙҙәре лә ошо сифаттарҙы үҙләштерергә тырыша.\n– Милли аш-һыу, йолалар һәм ғөрөф-ғәҙәттәр, этник кейем, туған телдәге йырҙар – балаларҙы һәм йәштәрҙе күп милләтле мәҙәниәткә, туған телдәргә йәлеп итеүҙең иң һөҙөмтәле алымы ул, – тигән фекерҙә Зөһрә Рәхмәтуллина.


Яҙ кәйефе бүләк иттеләр\n12 Март 2019, 12:39\nЯҙҙың иң тәүге байрамдарының береһе булған 8 Мартты һәр кем көтөп ала. Көтмәҫлек тә түгел шул. Был байрамда гүзәл заттарыбыҙ сәскәләргә күмелә, үҙҙәренең ҡәҙерле кешеләренән ҡотлау һүҙҙәре ишетеп ҡыуана, бүләктәр алып һөйөнә. Ошо Яҙ һәм Наҙ байрамы алдынан район мәҙәниәт һарайында ла ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙға бай йөкмәткеле концерт ойошторолғайны.\nФойела Красноусолдан Марина Рудкевич, Смирновтар ғаиләһенең, ЗАГС хеҙмәткәрҙәренең ҡул эштәре ҡуйылып, улар ҡатын-ҡыҙ ҡулы ниҙәр генә эшләмәүенә тағы бер тапҡыр һоҡландырҙылар.\nБайрам концерты Красно-усол башҡорт гимназия-интернаты уҡыусыларының күмәк йыры менән башланып, сығыштан һуң залда ултырыусыларға тере ләлә сәскәләре таратыуҙары ла тамашасыларҙың кәйефен күтәрҙе. Алып барыусылар ҡотлау өсөн беренсе һүҙҙе район Советы рәйесе Зөфәр Хафизовҡа тапшырҙы. Ул сараға йыйылыу-сы ҡатын-ҡыҙҙарҙы байрам менән ҡотлап, бер төркөм ҡатын-ҡыҙҙарға Маҡтау грамоталары һәм бүләктәр тапшырҙы. Был ҡотлауҙарға социаль хеҙмәткәр Рәйсә Ғөбәйҙуллина, “Һаулыҡ” торлаҡ милекселәре ширҡәте рәйесе Татьяна Старицына, Үзбәк ауылы ветерандар ойошмаһы рәйесе Йомабикә Бәшәрова, билдәле эшҡыуар Гөлшат Ҡаҙаҡҡолова, Йөҙимән мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Гүзәл Ишбулдина, Ғафури юл төҙөү-ремонтлау идаралығының кадрҙар буйынса белгесе Гүзәл Хурамшина лайыҡ булды.\nБайрам сараһында муниципаль район хакимиәте башлығы Фәнзил Сыңғыҙов ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙы ҡотлап, йылы, матур теләктәрен еткерҙе. Шулай уҡ оҙаҡ һәм намыҫлы хеҙмәттәре өсөн район ветеринария станцияһы бухгалтеры Лилиә Ҡаһирова, ветеринар табиптар Елена Новикова һәм Марина Трофимоваға республика Ветеринария идаралығының Рәхмәт хаттарын тапшырҙы. Намыҫлы хеҙмәттәре һәм һөнәри оҫталыҡтары өсөн район хакимиәтенең Маҡтау ҡағыҙҙары менән Красноусол Үҙәк район дауаханаһының хирургия бүлеге шәфҡәт туташы-анестезист Лира Шафиҡованы, ауыл хужалығы өлкәһендә юғары етештереү күрһәткестәре булған эшҡыуар Гөлнар Вәғизованы, һәр эшкә яуаплы ҡараған “Мәҙәниәт бүлеге”нең методик бүлек етәксеһе Әлиә Торопкинаны, “Изгелек шишмәһе” социаль хеҙмәтләндереү үҙәге социаль хеҙмәткәре Людмила Чернованы, “Миләшкәй” балалар баҡсаһының тәрбиәсе ярҙамсыһы Флорида Хоҙайбирҙинаны бүләкләп үтте.\nРайондың ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Фәүзиә Зәйнуллина ла район тормошонда сағыу хеҙмәт күрһәткән Гөлназ Маннанова, Альбина Ғәзизова, Татьяна Пискунға Рәхмәт хаты тапшырып, барлыҡ гүзәл заттарҙы байрам менән ҡотланы.\nӘ инде КБГИ-ның уҡыусы малайҙар төркөмө (етәкселәре Ф.Ғәлин) һәм ҡыҙҙар (Г.Бәширова) башҡарыуындағы “Әсәйем”, Фәнзил Ғәлин менән Хызыр Нәзировтың әсәйҙәргә бағышланған йырҙары һәр кемдең күңеленә матур бүләк булып ағылды. Иң бәләкәс Заһиҙа Ҡотдосованың (А.Буранова) “Ҡорама” бейеүе, шулай уҡ “Эксклюзив” өлкәндәр төркөмө (О.Кирдеева) ҡыҙҙарының, “Быҙыбыт” уртансылар төркөмөнөң татар шаян бейеүе (И.Хәбибуллин), Эльвина Мөхәмәтованың “Һомай ҡош” (И.Хәбибуллин), “Төлкәҫ” (А.Буранова) бейеү ансамбленең бейеүҙәре йөрәктәрҙе елкендерҙе, Сергей Князевтың саксофонда уйнауы, “Хазина” фольклор ансамбленең (З.Зәйнешева), “Перевал” вокал-инструменталь ансамбленең һоҡланғыс сығыштары барыһының күңеленә хуш килгәндер. Район мәҙәниәт һарайы хеҙмәткәрҙәре матур итеп әҙерләгән байрам концерты ҡатын-ҡыҙҙарҙы бөтмәҫ мәшәҡәттәрҙән бер аҙ арындырып, байрам кәйефе бүләк итте. Алып барыусыларҙың: “Һәр бер ҡатын-ҡыҙға Хоҙай һаулыҡ, именлек насип итеп, ир-егеттәр уларға матур сәскәләрҙе, иң матур һүҙҙәрҙе һәр ваҡыт бүләк итеп торһон”, тигән теләктәр менән тамамланды был сара.


Инфоурок › Другое › Другие методич. материалы › Тема внеклассного мероприятия "Бөйөк Ватан һуғышы һәм яугир яҙыусылар"\nҒарипова Альбина Малик ҡыҙының\nБөйөк Ватан һуғышы һәм яугир яҙыусылар.\n( кластан тыш сара)\n(Зал байрамса биҙәлгән. Ике яҡтан ике алып барыусы сыға.)\n(Һуғышҡа арналған музыка тауышы ишетелә.)\nТарих… 22 июнь 1941 йыл. Таң атып килә. Ауылдар, ҡалалар йоҡоға талған. Тәмле тѳштәр күреп балалар йоҡлай.\nҠапыл, бѳтә доньяны ҡурҡыныс бомба тауыштары баҫа… Немец фашистары беҙҙең илебеҙгә ут асалар. 1941 йылдан 1945 йылға тиклем һуғыш бара.\nВидио –ролик 1941-45\nБөйөк Ватан һуғышының тәүге көндәренән С.Мифтахов менән Х.Кәрим үҙҙре теләп хәрби хеҙмәткә китте. Бер аҙ һуңыраҡ Ҡ.Даян, М.Хәй, Ғ.Әмири, М.Кәрим, М.Харис, А.Карнай күренекле яҙыусылар улар сафын тулыландырҙы.\nКүренекле драматург С.Мифтахов һуғыш башланғас та , брон булыуына ҡарамаҫтан , фронтҡа китә, уҡсылар батальонында политрук, комиссар вазифаларында һуғышта ҡатнаша.Ләкин яҙыусы- комиссарҙың һуғышсан ғүмере ҡыҫҡа була, ул 1942 йылдың февралендә Волхов фронтында батырҙарса һәләк була.\nМ.Кәрим ижады Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында тағы ла активлаша һәм байый.\nМин фронтҡа китәм иптәштәр!\nАтасаҡ таң , килсәк яҙ өсөн\nЯҙын япраҡланыр гөл өсөн ,\nТыуыр балам, йырланыр цыр өсөн,\nҺуғыштың башынан алып һуңғы көндәренәсә М.Кәрим фронт яландарында батырҙарса һуғыша һәм актив ижад эше менән йәшәй.Хәрби курстарҙы тамамлап, ул һуғышта элемтә бүлексәһе һәм артиллерия дивизионы штабы начальнигы булып үтә.1942 йылда ҡаты яралана. Уның комсомол һәм СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы билеттарын тишеп кергән ярсыҡ шағир- һалдатты ҡаты яралай, үпкәһен йәрәхәтләй һәм йөрәге янына килеп туҡтай.\n(М.Кәрим. Өсөнсө көн тоташ ҡар яуа.) 6Л\nЯрты йылдан ашыу госпиталдә дауаланып сыҡҡандан һуң ул” За честь Родины”, “Советский воин” тигән гәзиттәрендә хәрби журналист булып эшләй.\nУкраинаны, Молдовия, Румыния,Венгрия,Австрияны азат итеү һуғыштарында ҡатнаша.Еңеү көнөн ул Австрияның баш ҡалаһы Венала ҡаршылай.Һуғыштағы батырлыҡтары өсөн I һәм II дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордендары , миҙалдар менән наградлана.\nБашҡорт һалдаттарының милли характеры, батырлығы Үлмәҫбай поэмаһында сағыла.\n(М .Кәрим. Үлмәҫбай поэмаһы) /Йомадилов И-8Л/\n(М.Кәрим Дан кәпәстә түгел. Инцинировка.)\nТаныш булмаған ҡунаҡ.\nБарҙы ла барҙы эскадрон\nЕңеү, дан менән,\nЙәшәү яуланы эскадрон\nҠан, ҡорбан менән.\nКүп һыуҙар кисте эскадрон ,\nҮтте күп ерҙе,\nҺуңғы дошманды эҙәрләп,\nИке диңгеҙ араһында\nИке диңгеҙ араһында минең окоп бар.\nӨс тәүлек минең окопта\nУт, металл яуа\nӨс тәүлек башым өҫтөндә\nАл шәфәҡ яна.\nБелә Тыуған ил һәм халыҡ,\nБелә армия ,\nБыл -иң һуңғы оборона,\nБеләм мин, был һуңғы окоп\nБиш йөҙ саҡрым сиктем ,хәҙер\nБиш аҙым сикмәм .\nБыл окоп түгел ,крепость.\nБыл минең Ватан,\nБыл минеңбыуын яҙмышы ,\nНамыҫ, ирек, дан!\nЕте атакала еңеп сыҡтым,\nЕте яуҙа еңеп, һау ҡайттым,\nЫшанысың һаҡлап ут уйнаттым,\nӘ төрөпкәңде, һылыуым, ... юғалттым.\nТөрөпкә.Ул да –Тыуған ил тамсыһы.\nМин ҡыҙғанмаҫ инем , юғиһә-\nЯрты донъя урап ҡайтҡан һалдатмын\nТик мылтыҡ һәм патронташт\nЙәшел фляга сиселгән билемдән ,\nТөтөн еҫе килә шинелдән.\nТик бөгөн һалдат ҡыуанмай ,\nКәйефе йонсоу –\nШинелгә үткән, окопта\nМ.Харис 1941 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлағас, хәрби хеҙмәткә алына, офицерҙар курсында уҡый.1944 йылда Бөйөк Ватан һуғышы яландарында батырҙарса һәләк була. Һуғыштан һуң Йөрәк тауышы тигәнберенсе китабы баҫылып сыға.Шиғырҙары рус теленә лә тәржемә ителә. Фронт шарттарында яҙылған лирикаһында батыр һалдаттар образы төп урында алып тора. Батыр тураһында баллада, Онотмаһын мине Тыуған ил, Хат шиғырҙарында ата йорто, Тыуған иле, халҡы өсөн ғүмерен биргән батырҙарҙың үлемһеҙлегенә дан йырлай.\nМ.Харис шиғыры Хат\nБеләм, әсәй, беләм , ауыр һиңә;\nБорсолоулы уйҙар –иптәшең.\nҠарап минең киткән юлдарыма ,\nКүптән, күптән һағынып көтәһең.\nЙыйырсыҡтар сәғәт. минут һайын\nТәрәнәйгән кеүек йөҙөңдә.\nЛәкин бел һин :\nБөгөн иртә таңда һуғыш барҙы һинең өсөндә;\nҺәм әле лә көслө канонада ...\nСаҡыра һуғыш; һау бул хәҙергә,\nМин йығылһам әгәр ,йәш түкмә һин ,\nӘ тын ғына шулай хәтерлә:\nУл Ватанды һөйҙө , ут эсендә\nУның данын, намыҫын яуланы ,\nҒүмер бирҙе .Юҡҡа ауманы.\nҺуғыш! Биш кенә хәрефтән торған был һүҙҙә мәңге уңалмаҫ ер яраһы, күңел яраһы, ватылған-емерелгән яҙмыш, ѳҙѳлгән ғүмер, яралы мѳхәббәт,\nҠот осҡос һуғыш 1418 кѳн дауам итә. Бѳйѳк Ватан һуғышы йылдарында 34 млн. 477 мең кеше һалдат шинелен кейҙе. Башҡортостан егеттәре-ҡыҙҙары ла яуҙа һынатманы. Бѳйѳк Ватан һуғышы йылдарында Башҡортостандан 704 мең 448 кеше һуғышҡа\nкиткән. Батырлыҡ күрһәтеп 200 мең 810 кеше тѳрлѳ орден-миҙалдар\nменән наградланған һәм күпме билдәһеҙ һалдаттар һуғыш яланында ятып ҡалғандар.\nУҡыусыларҙың хаты “Письмо неизвестному солдату»\n«История ВОВ в моей семье»\n2-се алып барыусы: Иҫән булған ветерандарҙы хѳрмәтләргә, яуҙа ҡорбан булған һалдаттарҙы иҫтә тоторға, ҡәҙерләргә бурыслыбыҙ. Ә хәҙер яу ҡырында ятып ҡалған яугирҙәрҙе бер минут тынлыҡ менән иҫкә алайыҡ.\n1-се алып барыусы: Тыуған тѳйәгебеҙҙе нурлап яҙ килде. Ҡоштар оя ҡора, бала сығара. Йәй аҙағында туҡ башаҡтар менән сайҡалып ултырыр ѳсѳн баҫыуҙарыбыҙҙың дымлы тупрағына орлоҡ ята. Ваҡыт ағышы мәңгелек хәрәкәттә. Май беҙгә кѳләс ҡояшы, йылы елдәре, наҙлы яҙ һулышы менән генә ҡәҙерле түгел. Был кѳндѳ беҙгә ата-бабаларыбыҙ фашизмды тар-мар итеп, еребеҙгә йәшәүҙең үҙен ҡайтарҙы. Кешелек тарихындағы ҡанҡойғос ҡәһәрле һуғыш 9 Май кѳндѳ Совет иленең еңеүе менән тамамланды. Эйе…70-се тапҡыр илебеҙгә яңы һулыш, яңы кѳс-ҡеүәт, шатлыҡ менән Еңеү байрамы килә.\n(«һәр ваҡыт булһын ҡояш» йыры).\nНомер материала: ДВ-107731\nМонтаж ко дню родных языков\nСценарий к мероприятию, посвященному дню республики Башкортостан "День республики Башкортостан"\nВнеклассное занятие "Мужские и женские профессии"


Тулы ҡеүәтенә бара\n23 Октябрь 2018, 14:10\nОшо көндәрҙә районда сөгөлдөр сығарыу тамамланды, хәҙер инде уны баҫыуҙарҙан шәкәр заводына ташырға кәрәк.\nҠабул итеү пунктында, һәр ваҡыттағыса, йәнлелек хөкөм һөрә. “Раевсахар” үҙенең сираттағы эшкәртеү миҙгелен сентябрь уртаһында башланы. Бөгөн бында 367192 тонна сеймал әҙерләнгән, 155056 тонна татлы тамыр эшкәртелгән, 23718 тонна шәкәр етештерелгән.\nЗавод көн һайын уртаса 4500 тонна сеймал эшкәртә. Быйыл “Раевсахар” заводты миҙгелгә әҙерләү буйынса күләмле эштәр башҡарған. Инвестицион программа - 39,5 млн һум, етештереү цехтары һәм ҡорамалдарҙы ремонтлау программаһы – 35 млн һум тәшкил иткән. Бөтә был саралар заводтың ҡеүәтен тәүлегенә 4500 тоннаға тиклем сөгөлдөр эшкәртеүгә еткереп, уның өҙлөкһөҙ эшләүен тәьмин итеүгә йүнәлтелгән.\nҺәр ваҡыттағыса, яуаплы бурыс сөгөлдөр ҡабул итеү пункты хеҙмәткәрҙәренә йөкмәтелгән. Бында тәүлегенә 10 мең тоннаға яҡын сеймал килә.\n- Коллективыбыҙ бик татыу. Ҡабул итеүселәр ҙә, лаборанттар, сөгөлдөрҙө өйөмдәргә һалыу машиналары операторҙары, тракторсылар һәм слесарҙар ҙа, бер һүҙ менән әйткәндә, һәр кем үҙ урынында тырышып эшләй, - ти сеймал буйынса инженер-химик Екатерина Бекетова. – Татлы тамыр 16 райондан килтерелә, сөгөлдөр һәйбәт, шәкәрлелеге уртаса 17,54 процент тәшкил итә.\n“Раевсахар” йәмғиәтенең сеймал буйынса инженер-химигы Екатерина Бекетова.


“Урал батыр” эпосын яттан һөйләүсе йәш сәсәндәрҙең XXI республика конкурсы үтте. - 20 Июня 2019 - Отдел образования Бурзянского района\nГлавная » 2019 » Июнь » 20 » “Урал батыр” эпосын яттан һөйләүсе йәш сәсәндәрҙең XXI республика конкурсы үтте.\n“Урал батыр” эпосын яттан һөйләүсе йәш сәсәндәрҙең XXI республика конкурсы үтте.\n17-19 июндә Ишембай ҡалаһында “Урал батыр” эпосын яттан һөйләүсе йәш сәсәндәрҙең XXI республика конкурсы үтте. Ҡобайыр башҡарыусылар мәктәбен тергеҙеү, сәсәндәрҙең оҫталығын арттырыу, башҡорт халҡының сәнғәтен һаҡлау кеүек маҡсаттар ҡуйған конкурста быйыл 28 район һәм 8 ҡаланан 200-ҙән ашыу уҡыусы ҡатнашты.\nБөрйән районы намыҫын яҡлаусы Иҫке Монасип урта мәктәбенең 6-сы класс уҡыусыһы Истәкова Сара – 2-се урын алһа, «Урал батыр» эпосын сәхнәләштереү буйынса район командаһы “Сағыу әкиәти образдар тыуҙырыу өсөн” номинацияһында еңеү яуланы.\nТарихыбыҙға, мәҙәниәтебеҙгә битараф булмаған был йәш сәсәндәребеҙҙе республика кимәлендәге оло еңеүҙәре менән ҡотлайбыҙ. Еңеүселәргә һәм уларҙың етәкселәренә киләсәктә лә ижади ҡомар, ҙур уңыштар юлдаш булһын!


Һуңлап ҡалмайыҡ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм cәнғәт » Һуңлап ҡалмайыҡ\nҺуңлап ҡалмайыҡ 16.05.2018 // Мәҙәниәт һәм cәнғәт\nБер көн һуңлаһаң, биш көн йүгерерһең, ти халыҡ. Ваҡыт тигәнең бик тиҙ уҙа, йыл үткәнен һиҙмәй ҙә ҡалаһың. Яңы уҡыу йылы Хөкүмәттең милли телдәргә ҡағылышлы ҡарары менән башланып киткәйне. Инде йәйге каникул да етеп килә.\nТағы яуаплы, тынғыһыҙ ғәмәл — Берҙәм дәүләт имтихандарына әҙерлек, уны уңышлы үтәп сығыу бурысы тора. Минеңсә, был һынау барыбер төптән уйлап эш ителмәгән, аҙағынаса еткерелмәгән.\n— БДИ совет дәүерендәге сифатлы һәм уңайлы, ысын мәғәнәһендә уҡыусыларға төплө белем биргән мәғариф системаһын юҡҡа сығарҙы, — ти филология фәндәре докторы, Башҡортостандың атҡаҙанған ғилми эшмәкәре, профессор Әлим Әхмәҙиев. — БДИ уҡыусыны уйларға, фекер йөрөтөргә өйрәтмәй.\nБыл осраҡта, әлбиттә, уҡытыусының да үҙ фәненә һүлпән ҡарауы күренә. МДУ ректоры Виктор Садовников бына нимә ти: “Мәғариф өлкәһендә беҙ күп хаталар ебәрҙек һәм күп ҡиммәттәрҙе юғалттыҡ, бер сиктән икенсеһенә һикерәбеҙ, ә һөҙөмтә юҡ. Советтар Союзындағы белем биреү системаһы төплө уйлап эшләнгәйне, һәм ул үҙен ыңғай яҡтан ғына күрһәтте. Беҙ һәр ваҡыт белем биреү өлкәһендә көслө булдыҡ, уҡыусыны уйларға, эҙләнергә, фекер йөрөтөргә, иҫбатларға өйрәттек. Бөгөн бөтә уҡыу системаһы аңламай ятлауға ҡоролған, шул иҫәптән БДИ ла. Бындай системаны мотлаҡ үҙгәртеү кәрәк, был — бөгөнгө төп мәсьәлә”.\nБеҙ, ХХ быуат кешеләре, туған телебеҙҙә белем алдыҡ, күбебеҙ юғары үрҙәргә үрләне, кеше булып ҡалдыҡ, илебеҙгә тоғро хеҙмәт иттек. Әсә теле бит ул — күкрәк һөтө менән бирелгән юйылмаҫ мөғжизә. Ошо тел аша һәр милләт балаһы тәрбиә ала, сөнки туған тел – инсафлыҡ, намыҫ, милли рух тәрбиәләү ҡоралы.\nТәү кеше иң элек өн сығарған, тора-бара ымлап аңлашыу мөмкинлеген тапҡан, һүҙбәйләнештәрен булдырған, меңәр йылдар, быуаттар буйы оҙон юл үтеп, халыҡ телдәрен барлыҡҡа килтергән, тел милләтте тыуҙырған, милләт үҙ ерендә дәүләтен ойошторған. Үҙ дәүләтен булдырған халыҡ уға исемен биргән, үҙе булдырған илендә дәүләтенең тулы хоҡуҡлы вәкиле булып йәшәй башлаған. Ул дәүләттең еренә, ер аҫты һәм ер өҫтө байлыҡтарына, үҙ аҡылы, зиһене менән ынйы бөртөктәре кеүек бөртөкләп йыйған теленә, уны инҡар итеүгә берәүҙең дә хаҡы юҡ, сөнки кеше илен, телен үҙе булдырған, уға ситтән килеп берәү ҙә ярҙам итмәгән, былар – уның аңы, хәләл хеҙмәте менән булдырылған хәләл мөлкәте, меңәр йыллыҡ өҙлөкһөҙ эш емеше.\nБерләшкән Милләттәр Ойошмаһының 1983 йылғы Бөтә донъя конференцияһында “төп халыҡтың ере, тәбиғи байлығы, үҙ илендәге законлы хоҡуҡтары тартып алынырға, теле инҡар ителергә тейеш түгел” тип билдәләнгән. Тимәк, һәр милләт вәкиле үҙ ерендә — еренең хоҡуҡлы хужаһы. Был хоҡуҡ халыҡ-ара закондар менән нығытылған. Һәр ил халҡы мәнфәғәттәренән сығып закондар сығарырға (Конституция) һәм уны яҡларға хаҡлы. Ситтән килгәндәр ошо дәүләттең закондарына һис һүҙһеҙ буйһонорға, уларҙы үҙ ерендә ҡабул иткән төп милләт кешеләрен хөрмәт итергә бурыслы.\nБашҡорт әҙәбиәтен факультатив итеп үткәреүгә күсеү бөтөнләй аңлашылмай. Әҙәбиәт йәш быуынға тормоштоң ҡыҙыҡ та, ҡатмарлы ла яҡтарын аса, уларҙы киләсәккә — оло юлға әҙерләй. Тел дәрестәрен дә кәметеү мөмкин түгел. Тел — ул төпһөҙ диңгеҙҙе хәтерләткән, рухи байлыҡ тәрбиәләй торған фән.\nБыл өлкәлә ата-әсәләрҙең дә аңһыҙлығы борсоуға һала. Бәғзеләр балаларын урыҫ кластарына биреүҙе хуп күрә, улар ғәзиздәренең дә, республикабыҙ киләсәген дә уйлап еткермәй, ахыры. Шул арҡала башҡорт ауылдарынан (балалар һаны етеүгә ҡарамаҫтан) балаларҙы урыҫ мәктәптәренә күсереү күбәйҙе. Уларҙа уҡытыусылар эшле, ә башҡорт мәктәптәрендәгеләр урамда ҡалды. Башҡорт балалары маңҡорт буласаҡ. Был бер ниндәй ҙә ҡанун ҡалыбына һыйған эш түгел. Уйланырға урын бар.\nҠыҫҡаһы, халҡыбыҙ алдында тауыҡ сүпләһә лә бөтмәҫлек яуаплы эштәр тора. Был осраҡта берҙәмлек, сабырлыҡ, татыулыҡ һәм ныҡышмалылыҡ талап ителә, ләкин бының өсөн закондарҙы өйрәнеп, ҡанун нигеҙендә халыҡтың киләсәге өсөн әһәмиәтле эштәрҙе талап итә белеү кәрәк.\nТотош уҡырға 1 953\nТотош уҡырға 1 746


Өс ай элек Өфөлә юғалған 54 йәшлек Миләүшә Рамаҙанованың Стәрлетамаҡ эргәһендә юл буйында кәүҙәһе табылған\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 29 март баҡсанан өйгә ҡайтмаған ҡатындың яҡындары ярҙам һорап беҙҙең редакцияға мөрәжәғәт иткәйне. Эҙләү барышында башта уның машинаһы Красноусол янында аварияға тарыуы асыҡланды. Был ваҡиғаларҙан һуң уны ҡунаҡханала, һуңынан таксиға ултырғанын күргәндәр.\nОшо ваҡыт эсендә ул яҡындары менән бер тапҡыр ҙа бәйләнешкә сыҡмаған. Тәфтишселәр әйтеүенсә, Миләүшә Рамаҙанованың тәнендә көсләү эҙҙәре табылмаған. Уның аварияла башы бәрелеп иҫен юғалтыу ихтималлылығы ла тикшереләсәк, тине Рәсәй тәфтиш комитетының Башҡортостан буйынса матбуғат хеҙмәте етәксеһе Светлана Абрамова. Үлемдең аныҡ сәбәптәре медицина экспертизаһынан һуң билдәле буласаҡ.


Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы прокуратураһы коллегияһында сығыш яһаны // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы прокуратураһы коллегияһында сығыш яһаны\n11:03, 5 февраля 2016 Сәйәсәт\nБашҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика прокуратураһы коллегияһының былтырғы эш йомғаҡтарына һәм алдағы осорға законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен нығытыу бурыстарына арналған киңәйтелгән ултырышында сығыш яһаны. Уны Рәсәйҙең генераль прокуроры урынбаҫары Сергей Зайцев һәм Башҡортостан прокуроры Андрей Назаров үткәрҙе.\n– Ҡатмарлы иҡтисади шарттарҙа республикала йәшәүселәрҙең хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен яҡлау власть органдары һәм прокуратура эшендә тәүге урынға сыға, – тине төбәк етәксеһе. – Беҙ көрсөк күренештәре, илдә баҙар иҡтисадының булыуы хаҡында һөйләйбеҙ. Ҡайһы бер предприятие етәкселәре үҙҙәренең шәхси һорауҙарын граждандарҙың мәнфәғәттәренә зыян килтереп хәл итергә тырышыуҙарын беләбеҙ. Шуға күрә кешеләргә, тәү сиратта аҙ килемлеләргә һәм мохтаждарға ярҙам итеү мөһим.\nРеспублика прокуратураһы тырышлығы менән былтыр хеҙмәт хаҡы буйынса бурысты 450 миллион һумға тиерлек кәметтек, тип хәбәр итте республика Башлығы. Намыҫһыҙ етәкселәргә ҡарата 11 енәйәт эше ҡуҙғатылды.\nБашҡортостан Башлығы һүҙҙәренсә, ветерандарҙың, инвалидтарҙың, балаларҙың, күп балалы ғаиләләрҙең, етемдәрҙең хоҡуҡтарын яҡлау – мөһим бурыс. Мәҫәлән, былтыр прокуратура, дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдарының берлектәге саралары һөҙөмтәһендә 700 етем бала торлаҡлы булды.\nРөстәм Хәмитов прокуратура эшмәкәрлегенең һөҙөмтәле эшлекле мөхит булдырыуға ярҙам итеү, финанс дисциплинаһын нығытыу, коррупцияға, терроризмға һәм экстремизмға ҡаршы тороу, киберенәйәтселеккә ҡаршы көрәш йүнәлештәренә айырыуса иғтибар бирергә кәрәклеген белдерҙе.


Хәбәрҙәр: Афина һәм Анкара ҡапма- ҡаршылыҡтарҙы еңеү өҫтөндә эшләргә вәғәҙә итә\nАфина һәм Анкара ҡапма- ҡаршылыҡтарҙы еңеү өҫтөндә эшләргә вәғәҙә итә\nАфина һәм Анкара ҡапма- ҡаршылыҡтарҙы еңеү өҫтөндә эшләргә вәғәҙә итә- Стамбулдағы һөйләшеүҙәрҙән һуң, Греция премьеры Антонис Самарас һәм Төркиә премьеры Рәжәп Тайып Эрдоган шул хаҡта белдерҙе. Сәйәсмәндәрҙең осрашыуы һаулыҡ һаҡлау, туризм һәм спорт өлкәһендә 25 килешеүгә ҡул ҡуйыу менән тамамланды. Самарас Греция һәм Төркиә үҙ-ара мөнәсәбәттәр өлкәһендә яңы этапты- тыныслыҡ һәм прогесс этабын асырға тейешлеге тураһында белдерҙе.\n“Фекер айырымлыҡтары булған етди мәсьәләләр бар,-тине Греция хөкүмәте башлығы,-әммә бөгөнгө һымаҡ ҡарарҙар менән беҙ үҙ-ара хөрмәт атмосфераһын тыуҙырырға, мөнәсәбәттәрҙең яңы моделен ҡабул итергә тырышабыҙ.”\nҮҙ сиратында төрөк премьеры ике илдең терроризмға ҡаршы көрәшеүенең мөһимлеге тураһында әйтеп үтте:\n”Был дөйөм проблема, шуға күрә беҙҙең министрҙар йышырыҡ аралашыу хаҡында килеште. Был планда эске эштәр һәм сит ил министрлыҡтары, полиция, именлек органдары араһында бәйләнештәр артабан да дауам итәсәк. Уның маҡсаты- террористик эшмәкәрлекте булдырмау сараларын күреү.”\nАфина һәм Анкара араһындағы төп фекер айырымлыҡтары бүленгән Кипр, Эгей диңгеҙендәге шельфты бүлеү һәм легаль булмаған иммиграция мәсьәләләренә ҡағыла. Әйтергә кәрәк, Греция Төркиә иҡтисадына инвестиция күләме буйынса сит ил партнерҙары араһында бишенсе урын биләй. Ике яҡ та ирешелгән уңыштар менән ҡәнәғәтләнергә йыйынмай.


Өфөлә Волга буйы федераль округы нотариустары Советы ултырышы үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Волга буйы федераль округы нотариустары Советы ултырышы үтте\n13:28, 12 октября 2012 Йәмғиәт\nӨфөнөң Конгресс-холында Волга буйы федераль округындағы Нотариаль палаталарҙың Координация-методик советы ултырышы үтте.\nУнда ҡатнашыусылар васыят, ҡануниәт буйынса төрлө мөлкәт ҡабул итеп алыу мәсьәләләрен тикшерҙе. Шулай уҡ нотариаль эшмәкәрлеккә электрон документтар әйләнешен индереү мәсьәләһе иғтибар үҙәгендә булды.\nБашҡортостандың Нотариаль палатаһы президенты Әлфиә Хәйҙәрова фекеренсә, яңы мәғлүмәт технологияларына күсеү мөһим мәсьәләләрҙең береһе булып тора.\n— Әлеге ваҡытта күпселек нотариустарҙа электрон ҡултамға ҡуйыу программаһы булдырылған, улар әлеге программа менән эшләргә әҙер. Бынан тыш, шәхси эшҡыуарҙарҙы һәм юридик шәхестәрҙе теркәүгә документтар ҡабул итеүҙә нотариустар һалым органдары менән бергә электрон документтар әйләнешен үҫтерә, — тине республиканың баш нотариусы.\n— Хәҙер нотариат яңы етди реформалар алдында тора, — тигән фекерен белдерҙе Рәсәй Юстиция министрлығының Башҡортостан буйынса Идаралығы начальнигы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Салауат Йәнтурин. – Һуңғы тапҡыр нотариат 1993 йылда реформалаштырылды. Әле, нотариатта шәхси практиканы тергеҙеү үҙен аҡланы, тигән һығымта яһарға була.\nУның билдәләүенсә, ғәмәлдәге ҡануниәт нотариустарҙың мөмкинлектәре менән тулы кимәлдә файҙаланмай. Әммә алдағы реформа был мөмкинлектәрҙе тулыһынса аса ала. Реформа нотариустар ролен көсәйтеүҙе, уларға яңы вәкәләттәр тапшырыуҙы һәм башҡа үҙгәрештәрҙе күҙ уңында тота.


Сөйәлде нисек бөтөрөргә мөмкин?\n«Йәшлек» гәзите » Яңылыҡтар таҫмаһы » Сөйәлде нисек бөтөрөргә мөмкин?\n24.09.2019 Сөйәлде нисек бөтөрөргә мөмкин?\nСөйәлде яндырып, соҡоп, туңдырып, лазер ярҙамында дауалайҙар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был операциялар ауыртыныуһыҙ үтмәй һәм гел генә ярҙам да итмәй. Бер ерҙән алып ташлаһаң, сөйәл икенсе урында барлыҡҡа килеүе ихтимал.\nСөйәлдән ҡотолоу өсөн халыҡ медицинаһы ысулдарына мөрәжәғәт итеп ҡарарға мөмкин. Тик иң беренсе сиратта ысынлап та сөйәл икәнлегенә инанығыҙ, миң йәки башҡа нәмә булып ҡуймаһын.\nӘгәр ҙә бер генә сөйәл сығып, һеҙгә ҡамаусаламаһа, уға тейергә ашыҡмағыҙ. Билдәле булыуынса, сөйәлдәрҙең 40 проценты үҙенән үҙе юҡҡа сыға. Дөрөҫ, бының өсөн күпмелер ваҡыт кәрәк, 2 – 3 йыл да үтеп китеүе ихтимал. Әгәр ҙә ҙурая һәм тәнгә тарала башлаһа, был осраҡта сара күрергә кәрәк.\nСөйәлде дауалағанда кислоталы препараттар яҡшы һөҙөмтә бирә. Әлбиттә, препаратты ҡулланыр алдынан уның ҡулланмаһы менән яҡшылап танышып сығырға кәрәк. Икенсенән, бер-ике аҙна дауамында сөйәл бөтмһә, дауалауҙы туҡтатырға һәм табипҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк.\nСөйәлде дауалау өсөн С витаминын йәиһә аскорбин кислотаһын ҡулланырға мөмкин. Бер төймә витаминды һыу менән паста хәленә килгәнсе иҙергә һәм сөйәлгә ябып, бәйләп ҡуйырға. Быны төнгөлөккә эшләү яҡшы. Ғәҙәттә бер аҙнанан сөйәл бөтә.\nШулай уҡ дарыуханала һатылған А витмаины ла яҡшы. Бер капсуланы асып, сөйәлгә һөртөргә кәрәк. Бындай дауалау курсы оҙайлы ваҡыт талап итә, 2 – 3 ай ваҡыт китеүе мөмкин. Әммә сөйәл күп икән, тап уны ҡулланырға була.\nТабанығыҙҙағы сөйәлдәрҙән вирустарға ҡаршы риодоксол майын ҡулланһағыҙ, бер-ике аҙнала ҡотолорһоғоҙ.\nБашҡа халыҡ медицинаһы ысулдарын да ҡулланып ҡарарға була. Тик бик һаҡ булығыҙ. Мәҫәлән, сөйәлдәргә аҡбур һөртөргә йәиһә картуф ҡабығы ябырға ярай. Шулай уҡ табандағы сөйәлгә банан тышын эске яғы менән һалып ҡарарға була. Йыш ҡына һарымһаҡ та ярҙам итә. Төнгөлөккә һарымһаҡ киҫәген ҡырҡылған яғы менән сөйәлгә лейкопластырь ярҙамында нығытып ҡуйығыҙ.\nӘлбиттә, гигиена талаптарын да үтәргә онотмағыҙ. Аяҡтар һәр саҡ ҡоро һәм таҙа булырға тейеш. Көнөнә өс тапҡыр ойоҡбаштарҙы алмаштырғанда, табандағы сөйәлдәр үҙенән-үҙе бәләкәсәйә һәм таралыуҙан туҡтай.


Сәләмәт булығыҙ! - Юлдаш\nТерәк булыр кешең кәрәк - Флүра Үҙәнбаева көйө һәм һүҙҙәре. - Юлгилдина Венера\nРөстәм Закуан һүҙҙәре. Моңло яҙмышым - Фирзәр Мортазин көйө - Халиков Динар\nауылдаштар - Артур Туҡтағолов көйө Һаумыһығыҙ - Сиражетдинова Нәркәс\nСәләмәт булығыҙ! https://bash.news/yuldash/4114_selemet-bulyhyz\nБеҙҙең дәүергә тиклем алтынсы быуатта Боронғо Ҡытайҙа массаж алымдарына өйрәтеүсе махсус мәктәптәр булған. Пирамидаларҙағы иероглифтарҙан, һаҡланып ҡалған папирустарҙан күренеүенсә, фарсы, мысыр, сүриә халыҡтары ла ауырыуҙарҙы дауалағанда һылау алымы ҡулланған.\nГиппократ хеҙмәттәрендә лә массаж телгә алына. Был ысул бөгөнгө медицинала ла киң ҡулланыла.\n“Сәләмәт ғаилә” медицина үҙәге етәксеһе Зилә Аксенова менән Зөһрә Арсаева әңгәмәләшә.\nЗилә Аксенова: "Массаждың кеше организмына йоғонтоһо ҙур. Беренселәрҙән булып массаж алымдарын системалаштырыусылар - Һиндостан һәм Боронғо Ҡытай халҡы. Массаж төрҙәре бер нисә һәм уларҙың һәр береһенең үҙенсәлеге бар. Беҙҙең Рәсәйҙә боронғо славяндарҙан килгән массаж алымдары тәнде сыныҡтырыу өсөн киң ҡулланылған. Иммунитет яҡшыра, көс-ҡеүәт өҫтәлә. Славяндар бигерәк тә мунсала миндек менән массаж эшләү оҫталары булған. Элек массаж алымдары ауылдарға үтеп инмәһә лә, һәр ауылдың кендек инәһе булған. Улар һылау алымдары менән эсте күтәргән, эске ағзаларҙы үҙ урынына ултыртҡан. Ошо апайҙар эшләгән массаж хәҙер “висцераль” тип атала.\n19 быуатта швед Пер Хенрик Линг массажды гимнастика менән бергә алып барыу ысулдарын асҡан. “Швед массажы” бөгөнгө көнгә тиклем килеп еткән. Ә Көнсығыш массажының үҙенсәлеге булып нөктәләргә баҫып тора. Гигиена массажы – төрлө сирҙәрҙе профилактикалау өсөн ҡулланыла.\nСәләмәт булырға теләүселәр беҙҙең үҙәккә мөрәжәғәт итә ала. 28 февралгә тиклем медицина үҙәгендә өлкәндәргә - 40, балаларға - 20 процентҡа ташлама ҡаралған, рәхим итегеҙ.\nХөрмәтле тыңлаусылар, һәммәгеҙгә күңел күтәренкелеге, ныҡлы һаулыҡ теләйем.\nАдресыбыҙ: Өфө ҡалаһы, Ибраһимов бульвары, 47/1, телефондар: 251-17-27, 8-919-603-37-57".\nСоциаль контракт. Балыҡ түгел - ҡармаҡ\n20:02, 12 фев\n...Халыҡты алдарға ярамай.\n20:26, 11 фев\nФәнһеҙ донъя йәнһеҙ\n19:15, 07 фев\nТуристы ҡыш һанайҙар.\n:, 27 ғин


Умартасылыҡ серҙәре/24-се дәрес\nҮҙе бер мәлҮҙгәртергә\nБал күпләп йыйылған осор — ул ҙур майҙандарҙа бал бирә торған ҡиммәтле үҫемлектәрҙең сәскә атҡан мәле. Ошо ваҡытта ҡорттар үҙҙәрен запас аҙыҡ менән тәьмин итә, ә умарталыҡтан рәхәтләнеп бал алырға мөмкин. Төп бал йыйыу осоро килеп етеүен фенологик күҙәтеүҙәр, үлсәүҙәге умарта күрһәткестәре һәм ҡорттарҙың үҙҙәренең тотошо буйынса билдәләйҙәр. Ә үлсәүҙәге умарта — бөтә яҡтан да ап-асыҡ булған япма аҫтындағы үлсәгескә ҡуйыла. Уны көн һайын кис, бөтә бал ҡорттары ла ғаиләгә әйләнеп ҡайтҡас, үлсәп, тәүлек артымды билдәләйҙәр. Ҡорттарҙың осоу радиусында (ике-өс саҡрым) ниндәйҙер билдәле үҫемлектәр (мәҫәлән, эспарцет, ҡарабойҙай, йүкә, көнбағыш һәм башҡалар) була. Бал биргән ошо үҫемлектәр күпләп сәскә атҡас, ҡорттарҙы тәрбиәләүҙе туҡтатырға, уларҙы һут йыйыу һәм эшкәртеүгә ҡушырға кәрәк. Бының өсөн инә ҡорттоң йомортҡа һалыуын сикләйҙәр.\nБал йыйыу осоро башланыр алдынан умартасы оянан тиҙ ҡомоғоусы баллы рамдарҙы (был бал өйәңке һәм әүернә сәскәле үҫемлектәрҙән, мәҫәлән, ҡыҙыл талдан, рапстан, тиле шалҡандан йыйыла) ала. Умартанан иҫке баллы былтырғы рамдарҙы ла (улар тороп ҡалған булһа), рәшә баллы рамдарҙы ла ала. Бындай бал алдағы ҡыш өсөн аҙыҡҡа яраҡлы түгел. Уны ашап ҡышлаған хәлдә ҡорттар үтә ныҡ сирләй, эстәре китә йәки үлеп ҡуя. Бындай баллы рамдарҙы бал ҡыуғыстан һурҙырып алалар. Асыҡ үрсемдәре булған кәрәҙҙәрҙән балды һурҙырып алырға ярамай, сөнки бала ҡорттоң, ҡарышлауыҡтарҙың, ҡойолоп төшөүе ихтимал.\nБал йыйыу осорон оя яҡшы сифатлы кәрәҙҙәр менән тейешле күләмдә тәьмин ителгән хәлдә генә уңышлы файҙаланырға мөмкин. Ҡайһы саҡта умартасы ғаиләне ҡараған ваҡытта айырым кәрәҙҙәрҙә көпләп ҡуйылмаған аҙ ғына бал йыйылған күҙәнәктәрҙе һәм өлөшләтә генә һут менән тултырылған күп күҙәнәктәрҙе күрә. Шунан ҡорттарға яңы һутты урынлаштырырға урын етерлек тип яңылыш һығымта яһай ҙа ояны кәрәҙҙәр менән киңәйтмәй, шуның менән ул бал йыйыуға төҙәтеп булмаҫлыҡ зыян килтерә. Әгәр ҙә кәрәҙҙәр менән бер тигеҙ тәьмин ителмәһәләр, көсө һәм эшкә һәләтлелеге буйынса бер тиң ҡорт ғаиләләре лә балды төрлө күләмдә йыясаҡ. Мәҫәлән, бал йыйыу осоро башланыу мәленә магазины менән бергә 12 рамлы (дадан) умартала йәшәгән ике ғаилә, өҫтәмә рәүештә икенсе магазин ҡуйылһа, балды күберәк йыясаҡ. Күҙәнәктәрҙең тултырылмаған булыуы ҡорттарҙың умартаға 40 проценттан алып 80 процентҡа тиклем һыулы шыйыҡ сәскә һуты килтереүе менән аңлатыла. Уны балға эшкәрткәндә ҡорттар күп кенә дымды айырып ала (өлгөргән балда 20-21 процент тирәһе һыу бар). Ғәҙәттә һутты бал итеп эшкәртеү биш-алты көн дауам итә. Өлгөргән бал менән ҡорттар кәрәҙҙең һәр бер күҙәнәген тулыһынса тултырып, көпләп ҡуя. Бындай күҙәнәктәрҙә 0,43 грамм тирәһе бал була. Әйткәндәй, ҡорттар яңы килтерелгән һут менән күҙәнәктең бары тик өстән бер өлөшөн генә тултыра (0,14 грамм тирәһе). Артабан һыу парланып сығыу һәм һут ҡуйыра төшөү менән күҙәнәктә ул тәүге хәленән аҙая төшә. Ҡорттар күҙәнәктәрҙең бер аҙ өлөшөн тултырырға тырыша, әммә бер ҡасан да төрлө көндәрҙә килтерелгән һутты бер үк күҙәнәккә һалмай.\nҠорт ғаиләһенең һутты урынлаштырыу һәм эшкәртеү өсөн кәрәҙҙәргә талабы бал йыйыуҙың ниндәй булыуына бәйле. Уның көслөрәк булыуына ҡарап, һутты урынлаштырыу һәм балдың өлгөрөүе өсөн кәрәкле кәрәҙҙәргә лә талабы арта. Кәрәҙҙәр менән етерлек кимәлдә тәьмин итмәгән хәлдә һеҙ әллә ни өлгөрөп етмәгән бал ҡыуып алырға мәжбүр булаһығыҙ, сөнки умартаға көн һайын күберәк һут килтертеү яғын ҡарайһығыҙ бит. Алдан алынған балдың дымлылығы юғары була һәм сифаты буйынса ла өлгөргән балдан айырылып тора. Ул тиҙ генә әсеп бара һәм насар һаҡлана, шуның өсөн дә ундай балды һатырға һәм һатып алырға ярамай. Бал йыйыу көсәйгән һайын, ҡорт ғаиләһенең кәрәҙҙәргә ихтыяжы юғарыраҡ була, һәм, улар умартаға ни тиклем әҙерәк ҡуйылһа, балды юғалтыу ҙа күберәк була. Өҫтәмә магазиндарҙы умартаның корпусына элек ҡуйылған өҫтәмәнең аҫтына, йәғни оя корпусы менән ҡуйылған магазин араһына урынлаштыралар. Аҫҡы корпуста ҡорттар — яңы һутты, өҫкөһөндә өлгөргән балды урынлаштырасаҡ, сөнки ҡорттар балды һәр саҡ өҫкө корпустарҙа һәм магазиндарҙа урынлаштырырға тырыша. Әгәр ҙә һеҙҙең һаҡлыҡта төҙөлгән әҙер кәрәҙҙәрегеҙ булмаһа, магазиндарға яртылаш төҙөлгән кәрәҙҙәр йәки балауыҙлы рамдар ҡуялар.\n40 мг һут һыйҙырышлы бөрләтәүен тултырыу өсөн бал ҡорто бер осоуҙа 200-ҙән кәм булмаған көнбағыш йәки эспарцет, йә горчица сәскәһенә, 15-20 самаһы баҡса сәскәһенә, 130-150 ужым рапсына йәки кориандр, йә чина сәскәһенә ҡунырға тейеш;\nКүпселек үҫемлектәрҙең татлы һутының составында өс төр шәкәр — сахароза, глюкоза һәм фруктоза бар. Улар үҫемлектәрҙә төрлөсә миҡдарҙа була. Ҡорттар күп глюкозалы (көнбағыш, горчица, тиле шалҡан һәм башҡалар) татлы һуттан эшкәрткән бал тиҙерәк ҡомоға. Әгәр ҙә татлы һутта фруктоза күберәк булһа (аҡ һәм һары акация, ашай торған каштан, арса), бал аҡрыныраҡ ҡомоға;\nбик күп үҫемлектәр бер үк ваҡытта һут һәм һеркә бүлә. Ләкин шундай үҫемлектәр ҙә бар: уларҙан ҡорттар бары һеркә генә йыя. Әйтәйек, сәтләүек ҡыуағы, мәк, гөлйемеш, люпин, кукуруз һәм башҡалар;\nәгәр ҙә умарталыҡтан алыҫ булмаған ерҙә аҙыҡ сығанағы тапһа, ҡорт умарта эсендә, кәрәҙҙәр өҫтөндә “өйөрөлөп бейей”. Ә ҡорттоң ҡорһағы менән “ҡыйшаңлаған” бейеүе алыҫыраҡ арала урынлашҡан баллы үҫемлек йәки һеркә тураһында сигнал бирә.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Умартасылыҡ_серҙәре/24-се_дәрес&oldid=19477»


Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә донъя күргән ике китап фестивалдә «Йыл китабы» конкурсының лауреат исемен алды.\nФестивалдә илдең 21 (Мәскәү, Якутск, Рязань, Орел, Чебоксар, Иваново, Киров һ.б. ҡалаларҙан) төбәгенән 52 нәшриәт ҡатнашты.\nКонкурс һөҙөмтәләре буйынса ҡырғыҙ һәм башҡорт телдәрендә баҫылып сыҡҡан «Манас. Героический эпос кыргызов» китабы «Издание, вносящее вклад в диалог культур» номинациһында еңеүсе тип табылһа, Сергей Тимофеевич Аксаковтың рус, башҡорт, инглиз телдәрендә сыҡҡан «Аленький цветочек» әкиәт китабы «Лучшая книга для детей» номинацияһында бүләкләнде.\nЮНЕСКО-ның матди булмаған мәҙәни мираҫтар исемлегенә индерелгән ҡырғыҙ халҡының «Манас» иртәге башҡорт теленә беренсе тапҡыр тәржемә ителде. Ҡырғыҙҙар араһында был иртәктең күп версиялары һәм варианттары бар. Тәржемәгә мәшһүр Биксолтан Жакиев аҡындың рәсми рәүештә ҡанунлаштырылған тексы алынды.\nӨс телдәге «Аленький цветочек» әкиәт китабы Сергей Тимофеевич Аксаковтың тыуыуына 225 йыллыҡҡа ҡарата нәшер ителде.\nБилдәләп үтергә кәрәк, «Аленький цветочек» та, «Манас» та әҙәбиәт һөйөүселәребеҙ араһында иң юғары баһаланған китаптарҙың береһе булып тора. Был китаптарҙы нәшриәттең фирма магазинынан (Өфө ҡалаһы, Октябрь проспекты, 2) йәки сайтына (www.kitap-ufa.ru) заказ ҡалдырып, һатып алырға мөмкин.\nРязань ҡалаһында үткән Төбәк-ара милли китап фестивале тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте http://vezdekultura.ru сайтынан да уҡый алаһығыҙ.


4 Декабрь 2019, 16:13\nБиштирәк ауылы 1917 йылғы Октябрь революцияһына тиклем Уразов Мөхит, Ваһапов Абдулла тигән Байыш ауылы байҙарының йәйләүе булған...\n...1935 йылда ауылға Ҡаҙағстандан аслыҡтан ҡасҡан күскенселәр килә башлаған. Ул осорҙа ауыл урынында дүрт өй булып, бер кәшәр һарыҡ аҫралған...\nБөйөк Ватан һуғышы башланғас, иң тәүгеләрҙән булып фронтҡа Мулдаш, Дүсән тигән ағайҙар киткән, ләкин улар һуғыштан әйләнеп ҡайта алмаған. Һуғыштан һуңғы осорҙа Биштирәк ауылына Ҡужанаҡ, Ярғайыш ауылдарынан, Хәйбулла яҡтарынан кешеләр йәшәргә килгән. 1990 йылдарҙа ауылда 70-кә тиклем йорт иҫәпләнгән, унда тулы булмаған урта мәктәп, медпункт, магазин, клуб, 3 кәшәр һарыҡ, МТМ, склад булған.\nГерой-әсәләр Фәтихә Ҡәҙербаҡова, Нурсиә Хәмиҙуллина, Өммөкамал Яратҡолова, хеҙмәт ветерандары Булат Юланов, Нурмөхәмәт Аҡъюлов, Рәхимйән Яратҡолов һәм башҡалар ауылдың ғорурлығы булған. Ошо ауыл егете Ҡәҙербаҡов Ғәбделхаҡ Ғәзизйән улы оҙаҡ йылдар Иҫәнғолдағы «Сельстрой» предприятиеһы директоры булып эшләй, ә алдынғы механизатор Шәкир Баһау улы Хәсәновтың исеме ваҡытында бөтөн районға киң билдәле була.\nБөйөк Ватан һуғышы яландарынан Мөхәмәтйән Арыҫланов, Баһау Хәсәнов, Шәйхетдин Бикташев, Сарсанбай Каракенов, Сәйфетдин Ултраков, Йыһанша Яратҡолов, Тукуш Казбеков, Мортаҙа Ҡансурин, Сөләймән Әбсәләмов, Ғәйзулла Ҡәҙербаҡов, Хисам Тимербаев еңеү менән әйләнеп ҡайтҡан. Был утты-һыуҙы кискән яугирҙәр иңенә һуғыштан һуңғы осорҙағы хужалыҡты, ауылды күтәреү йөгө ятҡан.\nМөхәмәтйән Зыят улы Арыҫланов фронт юлын 1-се һанлы Алыҫ Көнсығыш фронтында башлай. Япон милитаристарын тар-мар итеүҙә, Төньяҡ Кореялағы, Порт-Артурҙағы ҡанлы бәрелештәрҙә ҡатнаша. Һуғыш бөткәс, Японияла хеҙмәтен дауам итә. Ул II дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы ордены менән бүләкләнгән. 1955 йылдан башлап хаҡлы ялға сыҡҡанса Мөхәмәтйән Зыят улы тимерсе булып эшләй.\nПелагея Ивановна Николаева 1910 йылда Санкт-Петербург ҡалаһында тыуған. Әсәһе ул бала саҡта уҡ вафат булған. Баланы олатаһы тәрбиәләп үҫтергән.\nҺуғышҡа тиклем П. Николаева медсестралар әҙерләү курсын тамамлай, Ленинград фронтында ҡатнаша, яралана. Госпиталдән һауығып сыҡҡас, Миәс ҡалаһында немец тотҡондары булған лагерҙа эшләй. Шул осорҙа Зиннуров фамилиялы егеткә кейәүгә сыға. Һуғыш бөткәс, йәштәр Казанка ауылына йәшәргә килә, унан ғаилә Биштирәккә күсенә. Ауылда Пелагея Ивановна колхоздың төрлө эштәрендә эшләй.\nХеҙмәт фронтында бил бөккән апай-инәйҙәр ҙә Бөйөк Еңеүгә үҙ өлөшөн индерә. Улар рәтендә Фәтихә Хәмиҙулла ҡыҙы ла булған. 1929 йылғы ҡыҙ 1937 йылда беренсе класҡа уҡырға бара. Һуғыш йылдарында өлкәндәр менән бер рәттә колхоз эштәренә йөрөй: бәрәстәр ҡарай, көтөү көтә, төнгө сменала ырҙын табағында эшләй.\n1952 йылда ул кисәге фронтовик Ғәзизйән Ҡәҙербаҡовҡа кейәүгә сыға. Тормош иптәше менән 7 бала тәрбиәләп үҫтерәләр.\nЯратҡолов Рәхимйән Йыһанша улы 1930 йылда Хәйбулла районында тыуған. 1946 йылда уларҙың ғаиләһе Биштирәк ауылына күсеп килә. 1950 йылға тиклем егет төрлө эштәрҙә эшләй, ә 1952 йылдан ул ДТ-54 тракторына ултыра. Р. Яратҡолов сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштереүҙә әүҙем ҡатнаша. Тырыш механизаторҙы совхоз етәкселеге 1959 йылда МТЗ-5 тракторына ултырта. Армия хеҙмәтенән ҡайтҡас, Рәхимйән Йыһанша улы 1963 – 1982 йылдарҙа хужалыҡта бригадир булып эшләй.\nРәхимйән Йыһанша улының тормош иптәше Өммөкамал Ғимаҙитдин ҡыҙы 1928 йылда донъяға килгән. Йәш ҡыҙ 1957 йылға тиклем һарыҡсылыҡта эшләй.\nМатериалдарҙы әҙерләгәндә район музейының архив фонды файҙаланылды.


23 Ноябрь 2020, 19:00\nЮвелир әйберҙәрегеҙ яңы кеүек йылтырап китһен өсөн.Ҡиммәтле металдарҙан эшләнгән биҙәүестәр, бигерәк тә таштар ҡуйылғандары, күҙҙе ҡыуандырып ҡына ҡалмай, хужаларының кәйефен дә күтәрә. Ваҡыт үтеү менән улар төҫһөҙләнә, тышҡы йөҙө йәмһеҙләнә. Биҙәүестәребеҙ беҙгә оҙағыраҡ хеҙмәт итеп кенә ҡалмаһын, ә матурлыҡтары менән йылтырап барыһын да һоҡландырһын өсөн уларҙы ваҡыт-ваҡыты менән дөрөҫ итеп таҙартып тороу кәрәк.\nЮвелир әйберҙәрегеҙ яңы кеүек йылтырап китһен өсөн.\nҠиммәтле металдарҙан эшләнгән биҙәүестәр, бигерәк тә таштар ҡуйылғандары, күҙҙе ҡыуандырып ҡына ҡалмай, хужаларының кәйефен дә күтәрә. Ваҡыт үтеү менән улар төҫһөҙләнә, тышҡы йөҙө йәмһеҙләнә. Биҙәүестәребеҙ беҙгә оҙағыраҡ хеҙмәт итеп кенә ҡалмаһын, ә матурлыҡтары менән йылтырап барыһын да һоҡландырһын өсөн уларҙы ваҡыт-ваҡыты менән дөрөҫ итеп таҙартып тороу кәрәк.\nБеҙ һеҙгә өй шарттарында биҙәүестәрҙе тәрбиәләргә өйрәтәбеҙ.\n1 аш ҡалағы тоҙ:\n1 аш ҡалағы сода;\n1 аш ҡалағы һауыт-һаба йыуыу өсөн шыйыҡса;\n1 стакан һыу;\n1 киҫәк алюмин фольгаһы.\nҺыуҙы микроволновкала бер йә ике минут йылытырға.\n2. Алюмин фольга киҫәген ҡырҡып ҙур булмаған һауыт йә стакан төбөнә һалырға.\n3. Эҫе һыуҙы мискәгә йә стаканға ҡойорға, тоҙ, сода һәм шыйыҡсаны өҫтәргә.\n4. Ювелир әйберҙәрегеҙҙе фольгаға төшөрәбеҙ һәм 5-10 минутҡа ҡалдырабыҙ.\nТейешле ваҡыт үткәс, һалҡын һыуҙа сайырға һәм ҡоро йомшаҡ сепрәк менән һөртөргә генә ҡала.


Бейеүсегә һүҙ әйтмәгеҙ...\n15 Ғинуар 2018, 19:04\nРайондашыбыҙ, Йылайыр ауылында тыуып-үҫеп, хәҙерге ваҡытта Өфө ҡалаһының аграр университетының өсөнсө курсында белем алып йөрөгән Алмаз Такаловтың исеме бына 10 йыл инде телевизор ҡараусыларҙы һөйөндөргән “Байыҡ” телевизион бәйгеһе менән тығыҙ бәйле. 2009 йылда уҡ Алмаз, ул саҡта әле мәктәп уҡыусыһы, “Байыҡ” балалар конкурсында үҙен һынап ҡарай һәм... 1-се урынды яулап ҡайта. 2012 йылда Р.Ғарипов исемендәге гимназия-интернаттың Алмаз да ҡатнашҡан бейеү ансамбле Гран-при алыуға өлгәшә.\n“Байыҡ-2017” бәйгеһендә ҡатнашыу өсөн Татарстан Республикаһынан, Пермь, Силәбе өлкәләренән, Мәскәүҙән, Ҡаҙағстандан һәм, хатта, Төньяҡ Осетиянан да бейеүселәр күп була. Һәр илдән иң-иңдәр генә был бәйгелә һынау тотоуын иҫәпкә алғанда, Алмаз Такаловтың оҫталығы, бейеүгә маһирлығы ниндәй юғары кимәлдә булыуын әйтеп тороу ҙа кәрәк түгел. Уның мәктәп йылдарында уҡ Йылайырҙа – “Ләйсән” балалар бейеү ансамбле, Өфөләге Р.Ғарипов исемендәге мәктәп-интернатында – “Аҡйондоҙ”, Өфө аграр университетының “Шатлыҡ” халыҡ бейеү ансамблдәре солисы булыуы ла шул хаҡта һөйләй.\nСәхнәне өс йәшенән яулай башлаған Алмаз бөгөн үҙенең тырышлығы һәм, әлбиттә, тәүге остазы Урал Мөхәмәтсафа улы Боҫҡоновтың ҡул аҫтында бейеү серҙәрен өйрәнеүе, оҫталығын артабан камиллаштырыуы арҡаһында бейеү сәнғәтендә үр артынан үр яулай. “Байыҡ-2017” бәйгеһенең Гран-прийы яҡташыбыҙ Алмаздың һуңғы еңеүе булмаһын, тигән теләктә ҡалабыҙ!


Шаршамбыла Өфө мәктәптәре уҡыусылары, юғары һәм урта махсус уҡыу йорттары студенттары, хәрби-патриотик һәм үҫмерҙәр клубтары тәрбиәләнеүселәре Еңеү көнөнә арналған патриотик флешмобта ҡатнашты. Улар күмәкләшеп “70” һанына теҙелде, “Еңеү көнө” йырын башҡарҙы. Акцияға һуғыш ветерандары һәм тыл эшсәндәре лә саҡырылғайны.\nИнтернеттағы “Тере журнал”дағы блогында донъяның төрлө ҡалаларының ыңғай һәм кире яҡтарын тикшергән Илья Варламов (zyalt) Өфөлә булып ҡайтты. Ул “Насар Өфө” тигән пост эсендә юлдарҙың бысраҡлығын, йорт яны биләмәләренең тәртипһеҙ булыуын күрһәткән. Ә бына “Яҡшы Өфө” посында баш ҡаланың трамвай-троллейбустарын, йорттарҙағы һүрәттәрҙе, граффитиҙарҙы, боронғо архитектураны, ағас йорттарҙы маҡтаған.\nИртәгә Латвияла йәшәүсе башҡорттар һәм татарҙар Рига ҡалаһында осраша. Сараның төп темаһы – Бөйөк Еңеүгә 70 йыл тулыу. Өлкәндәр һәм балалар өсөн айырым программа төҙөлгән. Башҡорт фильмдары күрһәтеләсәк.\n24 апрелдә илебеҙҙә “Китапхана төнө” үткәреләсәк. Баш ҡала китапханаларында төрлө конкурстар, акциялар, флешмобтар үтәсәк, осрашыуҙар буласаҡ. Тулыраҡ мәғлүмәт гәзитебеҙҙең сайтында һәм “Бәйләнештә”ге төркөмөнә һалынасаҡ.\nавторы: admin | 15 апреля 2015 | | Фекерҙәр (0)