Ниндәй һөнәр – иң кәрәклеһе?\n14 Июль , 13:50\nБР Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы йыл һайын хеҙмәт баҙары ихтыяжына күҙаллауҙар яһай. Был прогноз буйынса, 2021 – 2023 йылдарҙа республикабыҙҙа иң кәрәкле белгестәр – ауыл, урман хужалығы һәм балыҡсылыҡ өлкәһендә. #миллипроект #национальныепроекты #нацпроекты #нацпроектыБашкортостан\nБР Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы йыл һайын хеҙмәт баҙары ихтыяжына күҙаллауҙар яһай. Был прогноз буйынса, 2021 – 2023 йылдарҙа республикабыҙҙа иң кәрәкле белгестәр – ауыл, урман хужалығы һәм балыҡсылыҡ өлкәһендә.\n#миллипроект #национальныепроекты #нацпроекты #нацпроектыБашкортостан\nБыл прогноз буйынса, 2021 йылда – 92,3 мең, 2022 йылда – 95 мең, 2023 йылда 95,8 мең квалификациялы белгес кәрәк буласаҡ.\nТракторсы, комбайнсы, ауыл хужалығы техникаһын йүнәтеүсе һөнәрҙәренең кәрәклеге 2021 – 2023 йылдарҙа 31 процент тәшкил итәсәк. Автомеханик, тимер юлы-төҙөлөш машиналары машинисы, юл-төҙөлөш машиналары һәм тракторҙарын йүнәтеү буйынса слесарь, техник-электромеханик, ҡала электр транспорты водителе һөнәрҙәрендә ихтыяж 15,5 процент буласаҡ. Иретеп йәбештереүселәргә, металл эшкәртеү станогында эшләүселәргә, төҙөлөш өлкәһендә мастерҙарға ла һорау көтөлә.\nПрогноз http://personnel.bashkortostan.ru порталын ҡулланып, автоматлаштырылған система ярҙамында әҙерләнелә. Порталда электрон анкетаны һәр эш биреүсе тултыра ала.\nФото – БР Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте.


Төклө аяғың менән, сабый » Архив газеты "Йәшлек"\nТөклө аяғың менән, сабый Мәғәриф\nХалыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнө уңайынан «Башҡортостанстат»тан алынған мәғлүмәттәр күрhәтеүенсә, Башҡортостанда йәшәгән халыҡтың дөйөм иҫәбендә балалар һәм үҫмерҙәрҙең һаны, Рәсәй күрһәткестәре менән сағыштырғанда, ҙурыраҡ өлөштө алып тора. Әлеге ваҡытта 15 йәшкә тиклемге балалар республика халҡының 18 процентын тәшкил итә, ә Рәсәйҙә был күрһәткес – 16 процент.\nДемографик күрһәткестәр буйынса Башҡортостан Республикаһы Рәсәйҙең имен төбәктәренән һанала. Былтыр республикала 51,4 мең бала тыуған. Сағыштырыу өсөн: һуғыш йылдарынан һуң бала тыуыу буйынса иң түбән күрһәткес 1999 йылға тура килә – 41,4 мең. Беҙҙә 1000 кешегә 12,7 бәпес тыуһа, Рәсәй буйынса был һан – 11,3. Башҡортостан Республикаһы бала тыуыу буйынса 2007 йылда Волга буйы федераль округында – икенсе, Рәсәйҙең бөтә төбәктәре араһында 19-сы урында килде.\n«Башҡортостанстат» мәғлүмәттәре буйынса, 2008 йылдың ғинуар – март айҙарында республикала 13193 бала донъяға килгән. Был күрһәткес, былтырғы менән сағыштырғанда, 13,4 процентҡа күберәк. Бөтә ҡала округтарында ла балаларҙың йылдан-йыл күберәк тыуыуы күҙәтелә, республиканың 48 муниципаль районында ла күрһәткестәр юғары.\n2008 йылдың ғинуар – март айҙарында Өфөлә – 2989, Стәрлетамаҡта – 927, Нефтекамала – 433, Салауатта – 393, Октябрьскийҙа 316 бала тыуған.\nРеспубликала 1811 мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы эшләй, мәктәптәр янында мәктәпкәсә белем биреү өсөн 72 төркөм төҙөлгән. Һуңғы йылда балалар баҡсаһына йөрөүсе сабыйҙарҙың һаны 3,2 меңгә артҡан, йыл башынан 152,3 мең бала балалар баҡсаhына йөрөй.\nРеспубликала 86 балалар поликлиникаһы һәм бүлексәhе һанала, уларҙа 1,9 мең педиатр эшләй. Дауаханаларҙа балалар өсөн 5,1 мең койка-урын билдәләнгән.\nЙәйге каникул мәлендә балаларҙы һауыҡтырыуға ла ҙур иғтибар бүленә. Беҙҙә йыл һайын 4 мең тирәһе һауыҡтырыу лагеры эшләй, унда 250 меңдән ашыу бала ял итә. Йәй мәлендә һәр икенсе бала ял итә, һаулығын нығыта. Лагерҙары һәм унда ял итеүселәренең һаны буйынса Башҡортостан Рәсәй Федерацияһында алдынғы урындарҙы биләй.\nавторы: Нур | 3 июня 2008 | | Фекерҙәр (0)


Бөгөн Өфөлә Ҡырым менән Севастополдең Рәсәйгә ҡайтанан ҡушылыуына ике йыл тулыуы уңайынан митинг-концерт уҙа\nКонгресс-холл алдындағы майҙанда республиканың билдәле сәхнә оҫталары һәм сәнғәт коллективтары сығыш яһай. Ул көндөҙгө 4-тә башлана. Майҙанға йыйылған халыҡ был иҫтәлекле ваҡиғаға ҡарата үҙ ҡарашын белдерәсәк. Митингта ҡатнашыусыларҙы республиканың парламент партиялары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре сәләмләйәсәк.\nҠырым һәм герой-ҡала Севастополдең Рәсәйгә ҡайтанан ҡушылыуы тураһында референдум 2014 йылдың 16 мартында үтте. Теләктәшлек акцияһы өсөнсөгә уҙа. 2014 йылдың 16 мартында ойошторолған тәүге сарала ҡатнашыусылар «Көнсығышҡа сәфәрҙе туҡтатайыҡ» девиз аҫтында Украиналағы хәлдәргә борсолоу белдерҙе. Рәсәй федерацияһының яңы субьектының халҡы үҙ ирке менән тарихи ғәҙеллекте урынлаштырыуына теләштәшлек күрһәтеп, республика халҡы 2015 йылдың 18 мартында йәнә бер майҙанға йыйылды. Унда билдәле дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре, төрлө һөнәр эйәләре бар ине. Тыуған илгә, уртаҡ Ватаныбыҙ Рәсәйгә һөйөүен иҫбатланы.


Баймаҡ районы — Башҡорт Википедияһы\nБаймаҡ районы — Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан район. Көнсығышта Силәбе өлкәһе менән сиктәш. 1930 йылда ойошторолған. Майҙаны 5432 км². Райондың административ үҙәге — Баймаҡ ҡалаһы менән Өфө араһы тура һауа юлынан 275 км, автомобиль юлынан — 489 км.\n58 572 кеше (2010)\nӘбйәлил районы, Бөрйән районы, Йылайыр районы, Хәйбулла районы һәм Силәбе өлкәһе\nCategory:Views of Baymaksky District[d]\nКатегория:Баймаҡ районында ерләнгәндәр\nБаймаҡ районы Викимилектә\nРайон халҡы 1995 башына 43,5 мең кеше булған (1970 — 47,9, 1979 — 41,4, 1989 — 42,1 мең кеше). Ауыл халҡының уртаса тығыҙлығы 1 км²-ға 8 кеше. Күпселеген башҡорттар һәм урыҫтар тәшкил итә. 90 ауыл бар. Иң ҙурҙары: Темәс (3,1 мең кеше), Урғаҙа (2,7 мең), Иҫке Сибай ауылы (2 мең), Аҡморон ауылы (1,7 мең).\n3 Тәбиғәт объекттары\n7 Социаль-мәҙәни өлкә\n8 Билдәле шәхестәр\n8.1 Яҡты эҙ ҡалдырған шәхестәр\n8.2 Дәүләт һәм фән эшмәкәрҙәре\n8.3 Хужалыҡ эшмәкәрҙәре\n8.4 Яҙыусылар һәм шағирҙар\n8.5 Сәнғәт һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәре\n8.6 Халыҡ ижады гәүһәрҙәре, тыуған яҡты өйрәнеүселәр\n9 Иҫтәлекле урындар\nТөп мәҡәлә: Баймаҡ районы флагы\nГеологик йәһәттән район територияһы Тагил-Магнитогорск бөгөлөнөң һәм Уралтау күтәрелешенең тектоник структураларынан ғибәрәт. Колчедан рудаһы (Сибай, Баҡыртау, Таштау, Балтатау, Ҡамаған һ.б.), рудалы алтын (Вост.-Семеновский, Түбә, Юлалы һ.б.), сәсмә алтын (Ҡараһаҙ, Төйәләҫ, Шүрәле һ.б.), цеолит (Сибай), биҙәү ташы (20-ләп ятҡылыҡ), эзбизташ, кирбес сеймалы һ.б. ятҡылыҡтар тикшерелгән.\nРайондың төньяҡ-көнбайыш өлөшөн Уралтау һырты биләй. Уның был тирәһе бейек түгел һәм тигеҙләнгән, ләкин ярайһы уҡ дымлы, ҡарағай, ҡайын һәм уҫаҡ урмандары менән ҡапланған. Уралтау һәм Ирәндек һырттары араһындағы түбән урындарҙа ваҡ сусаҡтар бар. Уңдырышлы ҡара тупраҡлы далала төрлө үлән һәм ҡылғандар үҫә, уның байтаҡ өлөшө һөрөлгән, ҡоролоҡ хас. Район территорияһын меридиональ йүнәлешттә киҫеп үткән Ирәндек һыртының киңлеге 10—20 км, уртаса бейеклеге төньяғында 700—800 м, көньяғында— 400—500 м, урыны менән ҡарағас ҡатыш ҡайынлыҡтар, ҡаты төп тау тоҡомдары ер өҫтөнә сығып торған, аҙ уңдырышлы, эрозияға бирелгән тупраҡ өҫтөнлөк итә. Район территоряһының көнсығыштағы тар ғына һыҙатын эреле-ваҡлы убалар теҙмәһенән торған тигеҙлек тәшкил итә. Бындағы ҡара тупраҡлы далала ҡылған һәм һәр төрлө үлән үҫә.\nБаймаҡ районы Урал тауҙары аръяғында урынлашҡанлыҡтан, Азия материгының континенталь климаты йоғонтоһон кисерә.\nКлиматы ҡоро, ҡышын ҡар аҙ була. Гидрографик селтәре Һаҡмар, Таналыҡ, Оло Урғаҙа (бәләкәй ҡушылдыҡтары менән) йылғалары, Талҡаҫ, Күлтабан күлдәренән тора. Майҙанының ҙур өлөшөн дала ерҙәре тәшкил итә. Ағас запасы 18,8 млн м³ булған 126,4 мең га майҙанда (Райондың дөйөм майҙанының 24,4 %) урман үҫә (шуның 3,4 млн м ылыҫлы ағас).\nИрәндек (тау һырты) — көньяҡ-көнсығыш Башҡортостандағы тау арҡаһы.\nТалҡаҫ — Көньяҡ Уралдың көнбайыш битләүендәге күл.\nЯугүл (Култабан) күле — Урал йылғаһы бассейнына ҡараған күл.\n44 214 ↗56 304 ↘56 124 ↗58 572 ↘58 028 ↘57 712 ↘57 283 ↘57 226\nАуыл халҡының уртаса тығыҙлығы 1 км²-ға 8 кеше тәшкил итә.\nҠала шарттарында (Баймаҡ ҡалаһы) район халҡының 30,38 % йәшәй.\n2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ һанын иҫәпкә алыу мәғлүмәттәре буйынса: башҡорттар — 83,3 %, урыҫтар — 11,9 %, татарҙар — 3,5 %, башка — 1,3 %.\n19 быуаттың 30-сы йылдарында Төйәләҫ йылғаһының үрге ағымында һибелмә алтын ятҡылыҡтары үҙләштерелә башлай. Һибелмә һәм рудалы алтындың яңы ятҡылыҡтарын үҙләштереү, баҡыр колчеданы рудаларынан алтынды айырып алыу иҫәбенә алтын табыу арта. 1923 йылда Таналыҡ-Баймаҡ таулы округы бөтөн Уралда сығарылған алтындың 40 % таба. Баҡыр колчеданы рудаларын эшкәртеү менән Башҡортостан баҡыр-көкөрт комбинаты, алтын сығарыу менән «Башзолото» дәүләт производство предприятиеһының Түбә руднигы, «Зауральская» һәм «Түбә» старателдәр артелдәре шөғөлләнә. Төйәләҫ ятҡылығында эзбизташ сығарыла. Яндырылған эзбиз шәкәр заводында ҡулланыла һәм башҡа региондарға ла ебәрелә.\nРайон сәнәғәтенең башҡа тармаҡтарына ағас әҙерләү (Темәс һәм Баймаҡ леспромхоздары), төҙөлөш материалдары етештерә (Темәс хуж.-ара кирбес заводы), мет. эшкәртеү (Түбә йоҙаҡ һәм тимер-томор әйберҙәр заводы) һәм еңел сәнәғәт (Түбә тегеү фабрикаһы) инә. Баймаҡ районы ауыл хужалығы продукцияһы күпләп етештерелә. Ауыл хужалығы ерҙәре 331,3 мең га (Башҡортостанда 1-се урында тора), шул иҫәптән һөрөнтө ерҙәр — 164,1 мең га, сабынлыҡтар — 44,0 мең га (Белорет районынан һуң 2-се урында), көтөүлектәр — 123,0 мең га (1-се урында). 19 ауыл хужалығы предприятиеһы, шул иҫәптән Башҡортостан игенселек һәм баҫыу культуралары селекцияһы институтының Баймаҡ тәжрибә-производство хужалығы бар. Район малсылыҡ һәм игенселек буйынса махсуслашҡан. Һарыҡсылыҡ тармағы ҙур урын тота. Башҡортостанда етештерелгән көслө һәм ҡаты сортлы бойҙайҙың төп өлөшө ошо районға тура килә. Иң ҙур ауыл хужалығы предпритиеһы — Йылайыр совхоз-техникумы. Совхоздың 80 мең га ауыл хужалығы ере бар, ул районда үҫтерелгән игендең өстән бер өлөшөн етештерә.\nРайон территорияһын Ира—Йылайыр—Сибай—Магнитогорск һәм Аҡъяр—Сибай—Асҡар—Сермән автомобиль юлдары киҫеп үтә. Сит өлкәләр менән бәйләнештә Сибай тимер юл станцияһы һәм аэропорты мөһим роль уйнай. Урындағы бәйләнештәрҙә Баймаҡ—Ҡана, Баймаҡ—Темәс, Баймаҡ—Әбделкәрим автомобиль юлдары ҙур әһәмиәткә эйә.\nРайонда 75 дөйөм белем биреү мәктәбе, шул иҫәптән 40 урта мәктәп һәм 2 лицей; Йылайыр совхозы нигеҙендә ауыл хужалығы техникумы, 41 китапхана, 75 клуб учреждениеһы, Баймаҡта һәм Темәс ауылдарында тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы, Йылайыр совхозында Сиҙәм музейы, үҙәк район һәм 8 участка дауаханаһы, Талҡаҫ күле буйында Баймаҡ ял йорто эшләй.\nУрыҫ һәм башҡорт телдәрендә «Баймакский вестник» һәм «Һаҡмар» гәзите сыға.\nБаймаҡта йөҙөү бассейны\nРайонда милли көрәш, баскетбол, волейбол, футбол, хоккей, саңғы ярыштары, еңел атлетика, бокс, йөҙөү, өҫтәл теннисы, шахматтар һәм шашкалар спорт төрҙәре федерациялары ойошторолған.\nСпортты яратыусылар ҡарамағында — 146 ҡоролма, шул иҫәптән: 1 стадион, 68 яҫылыҡ спорт ҡоролмалары, 72 спорт залы, 2 саңғы базаһы, 2 атыу тиры, 1 йөҙөү бассейны.\nБаймаҡта «Батыр» физкультура-һауыҡтырыу комплексы\nXX быуат уртаһында Башҡортостанда Баймаҡ — Өфө юлында һыбай уҙыш популяр була (1937).\nЯҡты эҙ ҡалдырған шәхестәрҮҙгәртергә\nБиишев Мирсаяф (1862) — В. И. Ленин менән Ҡаҙан университетында уҡыған.\nБуранбай Ҡотдосов (1767 — ?) — халыҡ сәсәне, административ эшмәкәре. Йорт старшинаһы. Билдәле «Буранбай», «Ялан йәркәй», «Бөҙрә тал» башҡорт халыҡ йырҙарын ижад итеүсе\nАрғынбаев Ғәбит (Ғәбит сәсән) (1856 — ?) — башҡорт халыҡ йырҙарын ҡобайырҙарын йыйыусы һәм һаҡлаусы. Ҡурайсылар һәм сәсәндәр бәйгеләре еңеүсеһе (Ырымбур, 1912; Стәрлетамаҡ, 1930). Ғәбит сәсәндән яҙып алынған башҡорт эпик әҫәрҙәр, айырыуса «Урал-батыр», бөтә донъя халыҡ ижады ҡомартҡыһы булып һанала.\nҒафаров Шәмсетдин Шәйхетдин улы (1896—1937) — Граждандар һуғышында ҡатнашыусы, Муса Мортазиндың кавалерия полкы эскадрон командиры. Ике тапҡыр Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән наградланған. Сәйәси золом ҡорбаны\nҒәбдиев Шәһәрғәзи Шаһыбал улы (1898—1979) — башҡорт шағир-импровизаторы, сәсән.\nДинебәков Байым — дин әһеле, мәғрифәтсе\nИсмәғилова Ғилмияза — сәсәниә\nИҫәнгилдин Алдар (Алдар батыр) (XVII быуаттың 70-сы йылдар) — Бөрйән улусының старшинаһы, 1704—1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалдырың башлығы, Рус империяһының Ҡырым һәм Азов походтарында әүҙем ҡатнашыусы.\nМөхәмәтрәхимов Хәлил хәҙрәт (1863—1927) — дин әһеле\nМәтинов Шаһишәриф Миҙәтғәли улы — Рәсәйҙең 1-се һәм 2-се Дәүләт думаһы депутаты, мәғрифәтсе, ахун\nСибаев Шәйәхмәт Утарбай улы — сәсән\nСиражетдинов Мөжәүир Уйылдан улы — әүлиә, халыҡ табибы\nСәйетов Ғабдулла хәҙрәт — мәғрифәтсе, дин әһеле\nХәйбуллин Әбүталип Сәфәрғәле улы (1897) — яҙыусы, дәүләт эшмәкәре. Сәйәси золом ҡорбаны\nХөсәйенов Әбүбәкер Дәүләтҡол улы — дин һәм йәмғиәт эшмәкәре, мәғрифәтсе\nӘлмөхәмәтов Хәмит Хужиәхмәт улы — сәсән\nЮлыев Батыргәрәй Мөхәммәт улы — мәғрифәтсе, мөғәллим\nДәүләт һәм фән эшмәкәрҙәреҮҙгәртергә\nАртамонов Владимир Иванович (1906—1944), Советтар Союзы Геройы (ноябрь 1939). Ҡыҙыл Байраҡ, Ҡыҙыл Йондоҙ һәм Монголия Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән наградланған.\nАҡназаров Зәкәриә Шәрәфетдин улы (22.08.1924—2.04.2000), совет комсомол, партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1962—1986 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. СССР Юғары Советының 6—9‑сы, РСФСР Юғары Советының 10—11‑се, БАССР Юғары Советының 4—11‑се саҡырылыштары депутаты. 1966—1971 йылдарҙа КПСС‑тың Үҙәк ревизия комиссияһы ағзаһы. Ике Ленин (1971, 1984), Октябрь Революцияһы (1981), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1957, 1966) һәм Халыҡтар дуҫлығы (1974) ордендары кавалеры. Ямаш ауылынан.\nАслаев Төхвәт Хәлим улы (1922—1995), педагог-методист, педагогия фәндәре кандидаты, БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре, РСФСР-ҙың һәм БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы. 48 дәреслек һәм методик әсбаптар авторы. Ушинский миҙалы, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары менән наградланған.\nБайымов Мөхтәр Әхмәтғәзи улы (1905—1938), күп кенә ғилми-методик әсбаптар, дәреслектәр авторы. Ғилми-тикшеренеү институты директоры, «Культурная революция» журналының мөхәррире. Золом ҡорбаны.\nБелов Фёдор Иванович (1920—1979), Советтар Союзы Геройы (апрель 1945).\nБайрамғолов Фирғәт Миҙхәт улы (9 май 1960 йыл) — ғалим-анестезиолог-реаниматолог, һаулыҡ һаҡлау һәм йәмәғәт эшмәкәре. 2003—2017 йылдарҙа Республика перинаталь үҙәгенең баш табибы. Медицина фәндәре кандидаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы.\nБайтурина Вазифа Хәмит ҡыҙы (1939-2005) — ВЛКСМ-дың Баймаҡ район комитеты, артабан Башҡортостан өлкә комитеты секретары, КПСС-тың Өфө өлкә комитетының пропаганда һәм агитация бүлеге мөдире; 1982 йылдан — БАССР-ҙың Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары. Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары менән наградланған.\nБарлыбаев Хәлил Әбүбәкер улы (1944—2020), иҡтисад фәндәре докторы, профессор. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы. Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Думаһы делутаты (1999).\nБарлыбаев Әҙеһәм Әғзәм улы — иҡтисад фәндәре докторы.\nБулатов Мөхәмәтйән Ғәлиулла улы (1887—1920) — башҡорт милли хәрәкәттә ҡатнашыусы, Бөрйән-Түңгәүер кантоны идараһы башлығы (1918—1920)\nГалин Салауат Әхмәҙиә улы (3.03.1934—29.03.2010), фольклорсы-ғалим, педагог-методист, юғары мәктәп эшмәкәре. 1977—1983 йылдарҙа Стәрлетамаҡ педагогия институты проректоры. 1975 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһы Гуманитар фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (академигы), филология фәндәре докторы (1995), профессор (1995). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1980). Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр премияһы (1968) һәм Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең мәғариф өлкәһендәге премияһы лауреаты (2001). Ғәҙелбай ауылынан.\nҒәбитов Миҙхәт Исмәғил улы (1925) — Социалистик Хеҙмәт Геройы, РСФСР-ҙың Юғары Советы депутаты.\nҒәбитов Хәбибулла Ғәбделҡаһир улы (5 май 1886 — 14 апрель 1938) — Башҡорт милли хəрəкəте эшмәкәре, шағир, телсе, фольклорсы.\nҒәлләмов Абдрахман Әбдрәхим улы (15 октябрь 1926—19 февраль 1989) — башҡорт теленең күренекле ғалим-методисы, педагогия фәндәре кандидаты, доцент, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы.\nҒүмәров Айытбай Әхмәт улы (26.11.1942) — ғалим-хирург, юғары мәктәп уҡытыусыһы, Рәсәй медицина-техник академияһы академигы. Медицина фәндәре докторы (1987), профессор (1987). Рәсәй Федерацияһының (2007) һәм Башҡортостан Республикаһының (1997) атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының (2002) һәм Башҡортостандың (1991) атҡаҙанған табибы. Сындәүләт ауылынан (хәҙер юҡ).\nҒүмәров Исхаҡ Идрис улы — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, полковник, уҡсылар полкы командиры. Рейхканцелярияны һәм «Гитлер бункерын» яулап алыуҙа ҡатнаша.\nДәүләтшин Рәшит Әхмәт улы (10.11.1943), ғалим-ревматолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1986), профессор (1987). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған табибы (2003), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1993), «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалеры (2006).\nЖуравлёв Даниил Арсентьевич (25 декабрь 1900 — 16 сентябрь 1974) — совет хәрби етәксеһе, артиллерия генерал-полковнигы (1944), КПСС ағзаһы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан.\nЙәнекәев Зөфәр Ирғәле улы (4 март 1951) — дәүләт эшмәкәре, хоҡуҡ белгесе. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (2012). Юридик фәндәр докторы (2004). 2014 йылдан Башҡортостан Республикаһы Конституция Суды рәйесе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы (2001). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2011).\nЙәнтүрин Сәфәрғәли Искәндәр улы (15.3.1945), ғалим-ботаник, эколог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Биология фәндәре докторы (2004), профессор (2005). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1987), Рәсәйҙең почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2010). Татлыбай ауылынан.\nЙәрмөхәмәтов Зиннур Ғөбәйҙулла улы (1948) — иҡтисад фәндәре докторы, профессор\nЗөлкәрнәев Ғиззәт Хәсән улы (1953—2000) — Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы.\nИрназаров Рәшит Исмәғил улы (1935) — БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре. Социлогия фәндәре докторы.\nИшбирҙин Эрнст Фәйзрахман улы (1934) — ғалим, Стәрлетамаҡ пединституы уҡыиыусыһы, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының бүлеге мөдире.\nИҫәнбаев Мазһар Насип улы (19 сентябрь 1936) — иҡтисадсы, иҡтисад фәндәре докторы (1987), профессор (1989), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (2002 йылдан)\nКамалова Лира Шәрип ҡыҙы (1935) — Социалистик Хеҙмәте Геройы; Ленин, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байрағы ордендары менән наградланған\nКопылов Василий Данилович (1921) — Советтар Союзы Геройы (1944). Взвод командиры.\nКудимов Павел Васильевич (1899—1943) — Советтар Союзы Геройы (1943).\nҠунаҡбаев Йосоп Йыһангир улы (1896—1938) — күренекле дәүләт эшмәкәре (1923—1937)\nМиңлеғолов Тәфтизән Таһир улы (1922—1943) — Советтар Союзы Геройы (үлгәндән һуң).\nМостафин Әхәт Ғәзизйән улы (21.01.1957), ғалим-химик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 2010—2013 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты ректоры. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (2009), химия фәндәре докторы (1999), профессор (2003). Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре (2007).\nМуллаҡаева Нурия Камалетдин ҡыҙы (1931—2000) — флотаторҙар бригадиры. Социалистик Хеҙмәте Геройы; Ленин, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байрағы ордендары менән наградланған. БАССР-ҙың Юғары советы депутаты (ике тапҡыр), КПСС-тың XXV—XXVI съездары делегаты.\nМусин Ғүмәр Һаҙый улы (1946) — философия фәндәре докторы, профессор\nМусин Зөбәйер Харис улы (1953) — Башҡортостандың атҡаҙанған табибы (2006), Башҡортостан Республикаһының Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш реабилитологы.\nМөхәмәтйәнов Самат Әбдрәхим улы (1949) — 1986—1999 йылдарҙа — «Совет Башҡортостаны» гәзите бүлеге мөдире. Педагогия фәндәре докторы (1998).\nМәмбәтҡолов Бәҙри Мөжәүир улы (1891—1998) — Баймаҡ районы мәғариф бүлеге мөдире, Сибай педагогия училищеһы директоры (1963—1972), Һуғыш һәм хеҙмәт ветераны, Ленин ордены, Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (өс тапҡыр), Ушинский миҙалы кавалеры. РСФСР-ҙың, БАССР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы.\nПлатонов Николай Иванович (22.05.1958), физик-математик-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы, техник фәндәр докторы, Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре.\nПименов Иван Тимофеевич (1924 — 22 июль 1943) — 167-се гвардия еңел артиллерия полкы 5-се батареяһының туп тоҫҡаусыһы (1-се гвардия артиллерия дивизияһы, 3-сө гвардия еңел артиллерия бригадаһы), гвардия ҡыҙылармеецы, Советтар Союзы Геройы.\nСөләймәнова Сәбилә Ғәйзулла ҡыҙы (5 февраль 1940) — педагог-методист һәм тел ғалимы, педагогия фәндәре кандидаты. 1985—1988 йылдарҙа БАССР-ҙың мәғариф министры.\nСырлыбаев Рим Әшрәф улы (6.06.1938), хужалыҡ, партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1982—1988 йылдарҙа Баймаҡ район Советы башҡарма комитеты\nрәйесе, 1988—1990 йылдарҙа КПСС-тың Баймаҡ район комитетының беренсе секретары, Башҡорт АССР-ының 11-се һәм 12-се саҡырылыш Юғары Советтары депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған хеҙмәтләндереү өлкәһе хеҙмәткәре (1997), Башҡортостандың, РСФСР һәм СССР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы. Баймаҡ районы һәм ҡалаһының почётлы гражданы (2011).\nТажетдинов Илшат Азамат улы (1969) — Башҡортостан хөкүмәте Аппараты етәксеһе\nТойғонов Марсель Марат улы (1970) — медицина фәндәре докторы\nУсманова Миңһылыу Ғөбәйт ҡыҙы (1 май 1950) — башҡорт теле белгесе, педагог-методист, филология фәндәре докторы (2003), профессор. Рәсәй Федерацияһының Почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2010).\nӘминев Хәлил Мөхәммәт улы (1886—1959), Георгий тәреһе тулы кавалеры. Бөтә башҡорт уйындары (1932) һәм милли көрәш буйынса РСФСР халыҡтарының Урал-Кузбасс Спартакиадаһы абсолют чемпионы.\nӘлибаев Әҙеһәм Ғәли улы (1925—1951), 1-се, 2-се, 3-сө дәрәжә Дан ордены кавалеры.\nӘсфәндиәров Әнүәр Закир улы (1934 —), профессор. 150-нән ашыу фәнни хеҙмәттәр авторы. БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре. З. Вәлиди исемендәге Халыҡ-ара һәм Бирюков исемендәге Урал премиялары лауреаты.\nӘхмәтов Хөсәйен Фәйзулла улы (1914—1993), композитор, халыҡ ауыҙ-тел ижадының әҫәрҙәрен йыйыусы һәм мөхәрриләүсе. 300-ҙән ашыу йыр авторы. РСФСР-ҙың һәм БАССР-ҙың халыҡ артисы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре. Салауат Юлаев исемендәге Башҡортостан дәүләт премияһы лауреаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» ордендары менән наградланған.\nӘхмәтов Иҫән Фәйзулла улы (1892—1942) — Беренсе донъя һәм Граждандар һуғышында ҡатнашыусы. Стахановсы. VIII сираттан тыш Советтар съезы (1935), ВКП(б)-ның VIII съезы делегаты, Беренсе саҡырылыш СССР-ҙың Юғары Советы депутаты (1937). «Почёт Билдәһе ордены», «СССР-ҙың Почётлы металлургы» билдәһе менән наградланған.\nӘминев Салауат Хөрмәт улы (1946) — дәүләт эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры (1981—1994), Башҡортостан Республикаһының Президент хакимиәте етәксеһе (1994 йылдан), Рәсәй Федерацияһының налогтар һәм һалымдар министры урынбаҫары.\nӨмөтбаев Рамаҙан Ғимран улы (1924 —) — дәүләт эшмәкәре, Баймаҡ ҡалаһының Почётлы гражданины, яҙыусы.\nШаһисолтанова Ғәҙилә Әхәт ҡыҙы (10.02.1929—29.12.2011), ғалим-химик, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1977—1993 йылдарҙа хәҙерге Санкт-Петербургтағы А. И. Герцен исемендәге Рәсәй дәүләт педагогия университетының каведра мөдире. Химия фәндәре докторы (1972), профессор (1974). РСФСР‑ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1991), СССР‑ҙың юғары белем биреү отличнигы (1985), РСФСР‑ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1989). Юлыҡ ауылынан.\nБожеховский Пётр Максимович (20.08.1938), партия һәм хужалыҡ эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1993). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1986). Баймаҡ ҡалаһының һәм райондың почётлы гражданы (2011). Күнзавод ауылынан.\nИгишев Сөләймән Мөхәмәтйән улы (25.10.1893—1970), ауыл хужалығы эшмәкәре. 1931—1960 йылдарҙа Баймаҡ районының Фрунзе исемендәге колхозы рәйесе. Ленин һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары кавалеры. Ишмырҙа ауылынан.\nНаҡыев Әғләм Рахман улы (11 июль 1908 йыл — 4 июнь 1976 йыл) — Башҡортостан һөт һәм сусҡасылыҡ совхоздары тресының баш агрономы, директор урынбаҫары. Социалистик Хеҙмәт Геройы. Башҡорт АССР-ы Юғары Советының бишенсе саҡырылыш депутаты (1959—1963).\nНадькин Павел Николаевич (11 февраль 1911 йыл — 5 май 1996 йыл) — Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районы Калинин исемендәге колхоздың рәйесе. Социалистик Хеҙмәт Геройы.\nСолонин Василий Степанович (25 декабрь 1914 йыл — 4 декабрь 1980 йыл) — Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районы Йылайыр совхозы баш инженеры. Социалистик Хеҙмәт Геройы.\nЯҡупов Ғилман Ғирфан улы (20 март 1925 — 11 февраль 2012) — совет партия һәм дәүләт эшмәкәре. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971), Ленин ордены кавалеры (1971). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.\nНасыров Ғиниәт Ғәлиәкбәр улы (5 ғинуар 1929 йыл — 11 июнь 1980 йыл) — Башҡорт АССР-ы Йылайыр районының «Башкирский» совхозы агрономы, Социалистик Хеҙмәт Геройы.\nЗаманов Мәсғүт Фәйзрахман улы (1914—1988) — Социалистик Хеҙмәт Геройы, 5-се саҡырылыш СССР-ҙың Юғары Советы депутаты.\nФәйзуллина Гәүһәр Садиҡ ҡыҙы (10 июнь 1924 йыл — 6 апрель 1987 йыл) — Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районы «Ҡыҙыл Октябрь» колхозы һауынсыһы, Социалистик Хеҙмәт Геройы.\nНиғмәтуллина Фира Ғариф ҡыҙы (31 март 1933 йыл — 21 февраль 2001 йыл) — Баймаҡ районы «Һәүәнәк» совхозының Һаҡмар фермаһы һауынсыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы. Һигеҙенсе саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаты (1970—1974).\nЯхин Риза Хәжиәхмәт улы (13 июнь 1935 — 15 декабрь 1998) — ауыл хужалығы алдынғыһы. 1952—1995 йылдарҙа Баймаҡ районының «Йылайыр» совхозы комбайнсыһы. РСФСР-ҙың 10-сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты Социалистик Хеҙмәт Геройы (1976). СССР Дәүләт премияһы лауреаты (1979).\nЯҙыусылар һәм шағирҙарҮҙгәртергә\nАлсынбаев Нияз Зәбихулла улы (1 май 1963 йыл) — журналист, яҙыусы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2004). Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы (2014\nВәлидов Батыр Хажиәхмәт улы (Батыр Вәлид) (1905—1969), шағир. 12 китап авторы. Бөйөк Ватан һуғышы ветераны. Баймаҡта әҙәбиәт һәм сәнғәт буйынса Батыр Вәлиди исемендәге район премияһы булдырылған.\nБаһуманов Аҫылғужа Ишем улы (1945—2005), журналист, публицист, шағир, прозаик, дәүләт эшмәкәре.\nБайымов Берйән Сафа улы (1948—2004), шағир, ғилми хеҙмәткәр, журналист. Филология фәндәре кандидаты (1993).\nҒәйетбаев Наил Әсхәт улы (1948), драматург, прозаик, дәүләт эшмәкәре, журналист. Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1993), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының Маҡтау Грамотаһы менән бүләкләнгән.\nГалин Салауат Әхмәҙи улы (1934—2010), ғалим, фольклорсы, публицист. РСФСР халыҡ мәғарифы отличнигы (1980), БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1980), Ғ.Сәләм исемендәге дәүләт премияһы лауреаты(1968).\nҒарипова Таңсулпан Хизбулла ҡыҙы (1947), прозаик. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1994), С.Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты (2006).\nИбраһимов Ғәйнислам Дәүләтбай улы (1968), телсе-ғалим, тәржемәсе.\nИгебаев Абдулхаҡ Хажмөхәмәт улы (1930—2016), шағир, публицист, Башҡортостандың халыҡ шағиры.\nИҙелбаев Нәжип Сафа улы, (Нәжип Иҙелбай) (1912—1991), шағир, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны.\nИҙелбаев Мирас Хәмзә улы (1945), әҙәбиәтсе-ғалим, прозаик, педагог. Башҡортостан халыҡ мәғарифының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1995).\nИсҡужин Буранбай Мәхмүт улы (1952—2009), шағир, драматург.\nҠаҙаҡбаева Зөлфирә Йәғәфәр ҡыҙы (1966) — яҙыусы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы. «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнгән (2006). Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союзы ағзаһы (2012).\nҠунаҡбаев Хөсәйен Әхмәтйән улы (1912—1943), Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир-шағир\nҠәйепова Лилиә Зәйнулла ҡыҙы (Лилиә Һаҡмар) (1962), шағирә, драматург, журналист.\nҠәҙерғолов Азамат Яхъя улы (1938—1983) — яҙыусы, ике китап авторы\nМостафин Урал Сабирйән улы (1951), шағир, прозаик. Батыр Вәлид исемендәге премия лауреаты.\nТажетдинов Азамат Әғзәм улы (1938) — Рәсәй Федерацияһының мәғариф алдынғыһы. Батыр Вәлид исемендәге премия лауреаты.\nТүләков Рәйес Ғөссәм улы (Рәйес Түләк) (1959—2008), шағир, журналист. Ш. Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһы лауреаты (1996).\nҮтәбаев Әхмәр Ғүмәр улы (Әхмәр Үтәбай) (1960), шағир, прозаик, публицист. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2014), Ш.Хоҙайбирҙин исемендәге республика дәүләт премияһы лауреаты (2007).\nСәнғәт һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәреҮҙгәртергә\nАбыҙгилдин Абрек Әмир улы (1937—2013), совет һәм Рәсәй рәссамы. Рәсәй Федерацияһының халыҡ рәссамы (2009). Рәсәй Художество академияһының мөхбир ағзаһы (2008). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған рәссамы (2002). Татар АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1986). Татарстан Республикаһының Ғ. Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1997). СССР-ҙың Рәссамдар союзы ағзаһы (1974).\nАллаярова Фирүзә Мирхәт ҡыҙы (псевдонимы Фирүзә Париж) — йырсы, актриса. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы.\nБаязитова Зифа Ғаяз ҡыҙы (1951) — Башҡортостандың атҡаҙанған артисы\nМортазин Рәүеф Әхмәт улы (1910) — башҡорт композиторы, БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.\nӘхмәтов Хөсәйен Фәйзулла улы (6 ғинуар 1914 — 8 ғинуар 1993) — башҡорт совет композиторы. 1943 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971) һәм ике «Почёт Билдәһе» (1949, 1954) ордендары кавалеры, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1989), РСФСР-ҙың (1974) һәм Башҡорт АССР-ының (1967) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1968).\nАсҡарова Сулпан Рәил ҡыҙы (5 ноябрь 1973) — Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре\nБайегетов Сәғиҙулла Исмәғил улы (3 апрель 1974) — йырсы, ҡурайсы, актёр. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2004).\nБайрамғолов Миҙхәт Әсфәндиәр улы (1 май 1930 йыл) — педагог, шағир, үҙешмәкәр рәссам. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре 1995). Батыр Валид исемендәге премия лауреаты (1998).\nБикбирҙин Йәүҙәт Зәйнулла улы (10 июнь 1952 — 14 май 1996) — Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1992)\nБәхтиева Алһыу Исмәғил ҡыҙы (1970) — Башҡортостандың атҡаҙанған артисы\nВәлиев Камил Абдрахман улы (25 май 1929 —) — танылған йырсы, Башҡортостандың халыҡ артисы\nҒәбитов Рәйеф Лотфулла улы (25 ноябрь 1913—1943) — Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған башҡорт композиторы. Башҡортостандың тәүге профессиональ композиторҙарының береһе. 1941 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы.\nҒәйнетдинов Юлай Ишбулды улы (8 ғинуар 1954) — ҡурайсы, БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы, С. Юлаев исемендәге премия лауреаты\nДәүләтшин Ташбулат Мостафа улы (15 март 1955 йыл) — ҡурайсы, уҡытыусы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993)\nИсҡужин Әҙеһәм Динислам улы (1928—2004) — атаҡлы ҡурайсы, уҡытыусы\nИсҡужина Миңзифа Усман ҡыҙы (1965) — Башҡортостандың атҡаҙанған артисы\nИҫәндәүләтова Вилүрә Әҙеһәм ҡыҙы (3 ғинуар 1968) — Бөтә Рәсәй кинематографистар ағзаһы\nЙәнбәков Рамаҙан Фәтхулла улы (15 март 1934) — БАССР-ҙың халыҡ һәм атҡаҙанған артисы\nЙәнбәков Әсғәт Ҡотлоғужа улы (1 ғинуар 1958) — Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, Башҡортостандың халыҡ артисы\nЙәнекәев Булат Һиҙиәт улы (21 ғинуар 1942) — йырсы, ҡурайсы, һәүәҫкәр композитор. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993)\nЙосопов Вәкил Барый улы (1952) — Башҡортостандың халыҡ артисы (1993)\nЙыһаншин Азат Надир улы (1971) — Башҡортостандың атҡаҙанған артисы (2202), Ш. Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты (1996)\nКейекбирҙин Нурғәле Мирғәле улы (1958) — профессор, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре\nКейекбирҙина Сулпан Әсхәт ҡыҙы (12 июль 1976 — 30 сентябрь 2015) — йырсы, Башҡортостан Республикаһының йыр бәйгеләре лауреаты\nҠурсаев Хәмзә Ибраһим улы (15 июнь 1929 -) — РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1969), Башҡортостандың халыҡ артисы (1979), РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1986)\nҠәҙерғолов Мөхәммәт Нурғәле улы (10.03.1919—16.10.19989), ҡурайсы, уҡытыусы һәм мәҙәниәт хеҙмәткәре. Бөрйән район мәҙәниәт һарайының «Мәсем таш» халыҡ ҡурайсылар ансамлен ойоштороусы һәм уның 1946—1980 йылдарҙағы етәксеһе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1989). Республика ҡурайсылар конкурсы лауреаты (Өфө, 1954). 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985). Темәс ауылынан.\nМәүлитов Вилүр Шәкирйән улы (1951), һәүәҫкәр композитор, Батыр вәлид исемендәге премия лауреаты, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған уҡытыусыһы\nРәхимов Ришат Рәшит улы (24 октябрь 1953 йыл) — ҡурайсы, педагог, композитор. 1998 йылдан Башҡортостан Республикаһы Ҡурайсылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1995), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1982).\nТимеров Азамат Камил улы (14 февраль 1969) — Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы йырсыһы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2006).\nТимерова Нәсимә Морат ҡыҙы (1970) — йырсы. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы.\nСалауатов Альберт Рәфҡәт улы (29.05.1971), йырсы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы. Халыҡ-ара һәм республика бәйгеләре лауреаты.\nСөләймәнов Әһлей Фазлый улы (12 апрель 1925 — 17 ноябрь 2002) — уҡытыусы-музыкант. Скрипкасы, ҡурайсы. Бөйөк Ватан һуғышы ветераны. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1985).\nХаррасов Рауил Ғүмәр улы (7 октябрь 1961 йыл) — йырсы, башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусы. Халыҡ-ара һәм Республика вокал конкурстары лауреаты һәм еңеүсеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2004). Батыр Вәлит исемендәге премия лауреаты (2017).\nХәсәнов Миңлеғәле Ибраһим улы(4 февраль 1963) — ҡурайсы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы.\nХәлилов Зыя Ишбулды улы (13 июнь 1953 — 10 апрель 2009) — ҡурайсы, йырсы; башҡорт халыҡ уйын ҡоралдары: ҡурай, ҡумыҙ яһау оҫтаһы; Рәсәй, республика күргәҙмәләре һәм конкурстарында ҡатнашыусы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре (1986). Ҡурайсылар Союзы ағзаһы (1999).\nФәсхетдинов Ридик Әхмәт улы (16 март 1940) — баянсы, РСФСР-ҙың һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаһанған артисы.\nӘфләтүнов Сәлихйән Ғинийәт улы (20.02.1949), театр актёры, режиссёр. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы (1991) һәм атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2008). Ишмырҙа ауылынан.\nХалыҡ ижады гәүһәрҙәре, тыуған яҡты өйрәнеүселәрҮҙгәртергә\nАзаматова Бибисара Мостафа ҡыҙы (21 октябрь 1948 йыл) — инженер-технолог, хужалыҡ эшмәкәре, үҙешмәкәр йырсы. Хеҙмәт ветераны (1988). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған аҙыҡ-түлек индустрияһы хеҙмәткәре (1992). 1980—1998 йылдарҙа Баймаҡ һыра ҡайнатыу заводы директоры/\nИбраһимова Әлфиә Ғәббәс ҡыҙы (20.03.1959), педагогик хеҙмәт ветераны, үҙешмәкәр йырсы. 1980–2010 йылдарҙа Баймаҡ районының мәктәпкәсә балалар учреждениелары тәрбиәсеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре. Башҡорт һәм татар йырҙарын башҡарыусыларҙың «Дуҫлыҡ моңо» халыҡ-ара фестивале (1994) һәм Башҡорт йырҙарын башҡарыусыларҙың «Яҙғы моңдар» (1992) республика конкурсы дипломанты, һәүәҫкәр йырсыларҙың «Һаҡмар һандуғасы» бәйгеһендә Гран-при яулаусы (1992). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы Әхмәр ауылынан.\nҮтәғолов Рамаҙан Исмәғил улы (15.11.1930), тарихсы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы һәм почётлы крайҙы өйрәнеүсе.\nСәйғәфәров Әмир Зәкир улы (16.05.1935), Баймаҡ районы башҡорттары ҡоролтайы рәйесе. Башҡортостан Республикаһының Почётлы крайҙы өйрәнеүсе. Баймаҡ ҡалаһының Почётлы гражданы.\nХөсәйенов Ирек Әбделхәй улы (20 февраль 1928 йыл — апрель 2002 йыл) — мәғариф ветераны, тарихсы, тыуған яҡты өйрәнеүсе. «Хеҙмәт батырлыҡ» миҙалы менән бүләкләнгән. БАССР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы.\nБуранбаев Вара Бәшәр улы (1924) — Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, тарихсы, Почётлы крайҙы өйрәнеүсе, С. Мифтахов, Батыр Вәлид исемендәге премиялар лауреаты.\nЛукьян Пономарёвтың ҡәберлегендәге һәйкәл (Баймаҡ ҡалаһы, 1933).\nЛ. А. Азановҡа һәйкәл (Баймаҡ ҡалаһы, 1968).\nШ. Ә. Хоҙайбирҙинға һәйкәл (Баймаҡ ҡойоу-механика заводы территорияһында, скульптор Т. П. Нечаева, 1975).\nА. М. Матросов бюсы (Түбә ҡасабаһы, 1976).\nӘ. Ғ. Әлибаевҡа һәйкәл (Йомаш ауылы, 1987, скульптор Л. В. Кузнецов).\nҠурайға һәйкәл (Туғажман тауы, авторы — М. Байрамғолов, 1993).\nӘхмәтзәки Вәлидигә һәйкәл (Темәс ауылы, 2001). Скульптор Х. Х. Ғарипов.\nМ. Фәйзигә һәйкәл (Баймаҡ ҡалаһы). Скульптор Т. П. Нечаева.\nӘ. Ғ. Әлибаевҡа һәйкәл (Муллаҡай).\nИ. Т. Пименовҡа һәйкәл (Ургаҙа ауылы, 1967).\nТ. Т. Миңлеғоловҡа һәйкәл (Күсей ауылы).\nАлдар Иҫәкәевкә һәйкәл (Баймаҡ ҡалаһы, 2017).\n↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Население Башкортостана:XIX-XXI века: статистический сборник. — 2008. — Б. 448.\n↑ Оценка численности постоянного населения на 1 января 2009 года\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Ғүмәров Айытбай Әхмәт улы 2019 йылдың 24 декабрь көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 21 ноябрь 2017)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Йәнтүрин Сәфәрғәли Искәндәр улы 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 10 март 2018)\n↑ Портал «Ургаза.ru». Деревня Покровка (Покровка ауылы). Известные земляки (рус.) (Тикшерелеү көнө: 30 апрель 2018)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Шаһисолтанова Ғәҙилә Әхәт ҡыҙы(недоступная ссылка) (Тикшерелеү көнө: 22 ғинуар 2019)\n↑ Почётные граждане: Божеховский Петр Максимович. Муниципальный район Баймакский район Республики Башкортостан. Официальный сайт (рус.) (Тикшерелеү көнө: 16 август 2018)\n↑ «Сәйғәфәр ауылы сәхифәһе» сайты (Тикшерелеү көнө: 19 октябрь 2018)\n↑ Указ Президента РФ от 30.09.2002 N 1098 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» 2013 йылдың 28 декабрь көнөндә архивланған.\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Ҡәҙерғолов Мөхәмәт Нурғәле улы 2016 йылдың 5 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 9 март 2019)\n↑ [Азамат Тажетдинов. Ел-дауылдар аша…2005 йыл, 156 бит]\n↑ КУЛЬТУРНЫЙ МИР БАШКОРТОСТАНА (рус.) (Тикшерелеү көнө: 15 февраль 2019)\n↑ Баймакский район и город Баймак. Башкирская энциклопедия. 2017 йылдың 15 сентябрь көнөндә архивланған.\nБаймакская энциклопедия / гл. ред. И. Х. Ситдиков. — Уфа: Башк. энцикл., 2013. — 640с.: ил., карты, ноты. ISBN 978 -5-88185—084-5 (рус.) (Тикшерелеү көнө: 13 май 2022)\nВидео Баймакский район с высоты птичьего полета\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Баймаҡ_районы&oldid=1134727 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 13 май 2022 в 07:09\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:09 13 май 2022 үҙгәртелгән.


Нәфис әҙәбиәт: хыял, ысынбарлыҡ, тормош талабы....\n(Дамир Шәрәфетдинов һәм Әхмәр Ғүмәр-Үтәбай менән әңгәмә.)\n1. Әҙәбиәт теге йәки был идеяға, йә иһә тотош идеологияға битараф була аламы? Ниндәйҙер идеологияға хеҙмәт итеү бер яҡлылыҡҡа алып килмәйме?\n– Әҙәбиәт ғүмер баҡый идеология ҡоралы булып килгән. Һәр илдә лә, һәр халыҡта ла. Шуға ярашлы шағирҙарҙы, яҙыусыларҙы йә аҫҡандар, йә күккә күтәргәндәр, йә иһә, әллә ни йоғонтоһо юҡ, тип, иҫәпкә лә алмағандар. Күп тираж менән күмәк халыҡ аңына ниндәйҙер йоғонто яһаусы һәр нәмә лә – идеология ҡоралы ул. Ләкин идеологияның төрлөһө бар: милли, дәүләттеке, халыҡ-ара, рухи һ. б. Мәҫәлән, Нобель премияһын яҙыусыларға биргәндә нимәнән сығып ҡарайҙар: уның әҫәрҙәренең сәйәси һөҙөмтәһенәме, әллә художество кимәленәме? Икенсеһе булһа, уның комиссияһында булған һәр кем дә донъялағы бөтә телде лә белергә тейеш булып сыға түгелме? Шунһыҙ бит әҫәрҙең художество кимәлен билдәләп булмаясаҡ!


Дим биҫтәһендә балалар поликлиникаһы файҙаланыуға тапшырылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nМедицина учреждениеһы үткән быуаттың 90-се йылдарында төҙөлгән һәм ошоғаса ремонт күрмәгән. Поликлиникалағы үҙгәрештәр тураһында хәбәрсебеҙ Альбина Зәйнетдинова репортажы.Дим биҫтәһенең балалар поликлиникаһы кескәй һәм үҫмер пациенттарҙы ҡабул итергә әҙер. Ярты йыл дауам иткән төҙөкләндереү эштәренән һуң, ниһәйәт, поликлиника үҙ ишектәрен асты.Яңы поликлиника ошо районға ҡараған 20 мең баланы һәм үҫмерҙе хеҙмәтләндерә. Ул заманса медицина ҡорамалдары менән йыһазландырылған, балаларҙы ҡабул итеү һәм тейешенсә дауалау өсөн бәтә шарттар ҙа булдырылған. Яңы бинаны танырлыҡ та түгел.\nТеркәү урыны, кабинеттар тулыһынса яңыртылған. Коридор, һәр бер бүлмә айырым төҫ алған, диуарҙарҙы сағыу йәнһүрәт геройҙары биҙәй. Ауырыуҙарҙы ҡабул итеү системаһы ла үҙгәргән. Хәҙер йәш пациенттар табипҡа электрон талон ярҙамында эләгә. Был сиратта тороу ваҡытын ҡыҫҡарта. Үҙгәрештәр белгестәрҙең эш тәртибенә лә ҡағыла. Хәҙер пациенттарҙың медицина карточкалары айырым бүлмәлә һаҡлана. Шул уҡ бүлмәлә колл-үҙәк ойошторолған. Бында телефонға шылтыратҡан ата-әсәләр менән айырым белгестәр әңгәмә алып бара. Тағы ла бер үҙгәреш. Беҙ пациенттар ағымын мөмкин тиклем айырырға тырыштыҡ, ти поликлиниканың бүлек мөдире Эльза Эдуард ҡыҙы. Дим биҫтәһенең балалар поликлиникаһы тиҫтә йылдар капиталь ремонт күрмәгән. Хәҙер яңыртылған бинала көнөнә 200-ҙән ашыу кескәй пациентты ҡабул итеү мөмкинлеге бар. Поликлиникаға мөрәжәғәт иткән һәр пациентҡа сифатлы һәм тиҙ медицина ярҙамы күрһәтеү — беҙҙең төп маҡсат, ти поликлиника хеҙмәткәрҙәре.


Хәрби намыҫ ҡушыуы буйынса… (Чернобыль АЭС-ындағы фажиғәгә - 30 йыл) » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Хәрби намыҫ ҡушыуы буйынса… (Чернобыль АЭС-ындағы фажиғәгә - 30 йыл)\n28.04.2016 Хәрби намыҫ ҡушыуы буйынса… (Чернобыль АЭС-ындағы фажиғәгә - 30 йыл)\nҠурҡыныс һәләкәт эҙемтәһен бөтөрөүҙә Әбйәлил районынан ун бишләп кеше ҡатнаша\nБынан теүәл 30 йыл элек Чернобыль АЭС-ында авария булыуын һәр кем белә. Атом электр станцияһы шартлау сәбәпле, беҙҙең райондан да ун бишләп кеше һәләкәт эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ярҙам итеү өсөн ебәрелә. Минең үтенесем буйынса, үҙҙәренең хәтирәләре менән Әбйәлил районының Асҡар ауылынан өлкән сержант Салауат Исмәғил улы Дәминдәров уртаҡлашты.\n1986 йылда иң тәүгеләрҙән булып рядовойҙар Таңғатар Әлимғужин, Фәрит Кәримов, Хәмит Нотфуллин, Миңлейәр Хәмитов ебәрелә. 1988 йылда Салауат Дәминдәров, Рәйес Мәсәлимов, Миҙхәт Кәримов, Мәүлит Ҡолмөхәмәтов, Рәсүл Низаметдинов, Рәхимйән Сәйәхов, Вилдан Халиҡов, Тәлғәт Шәкиров, Айрат Шәмсетдинов, Булат Яныбаев Украинаға оҙатыла.\n17 ғинуарҙа медкомиссия үткәндән һуң, ун кешене запастағы хәрбиҙәрҙе йыйылыу пунктына Өфөгә оҙаталар. Бында килгәнсе ниндәй бурыс йөкмәтеүҙәрен белмәйҙәр. Йыйылыу пунктында Башҡортостандың хәрби комиссары Чернобыль атом электр станцияһында шартлау булғанын һәм уны зарарһыҙландырыуҙа егеттәрҙең ярҙамы кәрәклеген белдерә.\n… Бер айлыҡ курсты Тоцк хәрби лагерында үткәндән һуң, егеттәрҙе химик-дегазаторщиктар һәм химия разведчиктары курстарында уҡыталар. Курстарҙы бөткәндән һуң уларҙы ЧАЭС-тың төрлө яғына ебәрәләр.\n– Беҙ Прикарпатский хәрби округының Житомир өлкәһендәге Яңы Ратуша ауылына барып урынлаштыҡ. Унан 70 саҡрым алыҫлыҡта ЧАЭС урынлашҡайны. Палаткалы ҡаласыҡта йәшәнек, – тип хәтерләй Салауат Исмәғил улы. – Иртәнге сәғәт алтыла торабыҙ, иртәнге аштан һуң машиналарҙа 30 саҡрымға тиклем ағыуланыу зонаһына хәрби частар һәм милиция постары торған ергә тиклем килгәс, икенсе машиналарға тейәлеп (ә улар зонанан сыҡмай ине), станцияға тиклем бара инек. Санпропускник аша үткәс, кейем алмаштырып, йәғни эш кейемдәрен кейеп, һәр беребеҙ ручка-дозиметр алып, түш кеҫәбеҙгә нығытҡас, эшкә тотонабыҙ. Һәр саҡ битлектә йөрөйбөҙ, төҙөлөп бөтмәгән 5 – 6-сы блокта дегазация, дезактивация эштәрен үткәрәбеҙ.\nЗарарланыу кимәлен билдәләгәс, зарарланған ҡорамалдарҙы, сүп-сарҙы махсус крандар менән махсус тәғәйенләнгән машиналарҙа әҙерләнгән соҡорҙарға (могильник) күмәбеҙ.\nКөнөнә 1,5 – 2 сәғәт зарарлы территорияла булырға тура килде.\nЭш сәғәтенән һуң, ручка-дозиметрҙан алып, радиация дозаһын яҙып барҙылар.\nЧернобыль һәм Припять ҡалаларына командировкаларға ла йөрөнөк.\nБилдәле бер нормала нурланыш дозаһын алғандан һуң, Әбйәлил егеттәренә, 5 – 6 айҙан хеҙмәттәрен тамамлап, тыуған яҡҡа ҡайтыу бәхете тейә. Ҡайтҡас, Салауат Исмәғил улы автомеханик булып эшләй, ете йыл ПУ – 61-се часында янғын һүндереү ҡарауыл начальнигы була. Әлеге көндә – хаҡлы ялда. Асҡар ПУЖКХ-һынан насос станцияһы операторы булып эшләп, хаҡлы ялға сыға. Ҡатыны Дилә Әхмәҙулла ҡыҙы менән ике ҡыҙ тәрбиәләп, үҙ аллы тормош юлына баҫтырғандар. Әлеге көндә олатай-өләсәй булып, ике ейән, өс ейәнсәргә күңел наҙы, йән йылыһы бүлешеп матур донъя көтәләр.\nРайонға ҡайтҡас, ликвидаторҙарға компенсация түләнә. Пенсияға 55 йәштән сығыу мөмкинлеге лә бирелә. Ҡайһы берҙәренә санаторийҙарға барыу өсөн путевкалар ҙа бүленә. 2011 йылдан торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сертификат та бирелә башлаған. Салауат Исмәғил улы күңел төшөнкөлөгөнә бирелмәй, матур хыялдар менән йәшәүен дауам итә.\nАртыҡ нурланыш алыу сәбәпле, беҙҙең райондан Чернобылдәге шартлау эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашыусыларҙан ете кеше был яҡты донъяла юҡ инде. Нурланыш алыу уларҙың һаулығына зыян килтергән.\nВаҡыт – дауа, тиҙәр…\nТик үлгәндәрҙе генә кире ҡайтарып булмай. Әленән-әле был ваҡиға иҫкә төшөп, әҙәм күңелдәрен ҡанатып тороуын онотоп булһасы...


Юлдарҙа ҡар менән бергә асфальт та ирей - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӘ водителдәр ирекһеҙҙән тәгәрмәс алыштырырға мәжбүр, йәйгегә түгел, яңыға. Белгестәр билдәләүенсә, соҡорҙар асылыу менән бәләкәй юл-транспорт ваҡиғалары ла артҡан. Яҡынса һәр икенсе аварияла юлдарҙың насар булыуы сәбәпсе. Бындай маневр өсөн Нива хужаһына кәм тигәндә 500 һумлыҡ штраф янай. Әммә водителдәр ирекһеҙҙән ҡағиҙә боҙорға мәжбүр. Юлдағы соҡорҙар оло мәшәҡәт тыуҙыра, уны урап үтеү йыш ҡына авария менән дә тамамланыуы ихтимал. Беҙ әле Өфөнөң үҙәк өлөшөндәге Пархоменко урамында. Бында тиҙлек сикләүе ҡалалағы кеүек 60 саҡрым булһа ла, урыны менән 20 километр менән дә йөрөп булмай. Яңы руль артына ултырған водителдәр өсөн бындай юлдан йөрөү ысын һынауға әүерелә, ә ҡайһы осраҡты сәфәр автосервис менән тамамлана. Календарҙа яҙ яңы ғына башланыуға ҡарамаҫтан, водителдәр уны бөтә күркәмлегендә үҙ кеҫәһендә һынап ҡараны. Бигерәк тә баш ҡаланың төнъяҡ өлөшөндә юлдар һуғыш яланын хәтерләтә. Интернациональный урамындағы сервистарҙың береһендә эшләүсе Сергей бында көн дә авария булыуын күҙәтә.Тәгәрмәсте йәйгеһенә алыштырырға иртәрәк булһа ла, шина ремонтлаусыларҙан сират өҙөлмәй. Улар өсөн килемле осор башланды. Яҙ һайын водителдәргә автомобилде экстрималь йөрөтөү серҙәрен иҫкә төшөрөргә тура килә. Ҡала урамдарындағы юлдар автомобиль деталдәре өсөн хәүеф тыуҙырһа, оло юлда күләүек аҫтына йәшеренгән соҡорҙар кеше ғүмере өсөн ҡурҡыныс. Бында юл ҡағиҙәләренә бер нисек тә буйһонорлоҡ түгел. Еңел машина соҡорҙо юлдың ҡаршы һыҙатынан урап үтергә мәжбүр. Был кадрҙар М 5 трассаһында төшөрөлгән. Уның авторы Руслан Рәхимов әйтеүенсә, трассаның бындай хәлгә еткәне булмаған. Норматив талаптар буйынса оҙолоғо 60, киңлеге 15 һәм тәрәнлеге 5 сантиметрҙан тәрәнерәк булған соҡорҙар мотлаҡ ямалырға тейеш. Ә унда автомобиль тәгәрмәсе төшөп берәй ере онталһа, юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекторҙарын саҡыртып аварияны теркәргә һәм яуаплы ойошманан матди зыянды суд ала талап итергә кәрәк.Ҡатмарлы тәбиғәт шарттарына һылтанып юл фондына тотонолған миллиардтар ҙа мәсьәләне хәл итмәй. Насар юлдар йыл әйләнәһенә иң популяр тема булып ҡала, шул уҡ ваҡытта 2016 йылдың ике айында республика биләмәләрендә теркәлгән 300-гә яҙын аварияның 50 процентында юлдағы соҡорҙар сәбәпсе.\n03 марта Башҡортостанда һуңғы 80 йылда тәүге тапҡыр көслө ҡар яуыуы ихтимал


Ер еләккәйҙәре беште инде\n19 Июль 2019, 10:51\nБилгебаева Фирүзә Шәрәфетдин ҡыҙы, Сибай ҡалаһында йәшәп тә, көнөннә 15 биҙрә самаһы еләк йыйып һата...\nЙәй күптәр өсөн рәхәтләнеп ял итеү, ҡояшта ҡыҙыныу мәле. Әммә был миҙгел килемле шөғөлдәргә юл асыуы, уңыш килтерер баҡса һәм бесән мәшәҡәттәре менән дә мәртәбәле. Уңғандар һәм йүнселдәр йәйгеһен шаулатып баҡса үҫтерә, еләк йыйып һата. Баймаҡ районының Басай ауылында тыуып үҫкән, әлеге көндә ғаиләһе менән Сибай ҡалаһында ғүмер иткән Билгебаева Фирүзә Шәрәфетдин ҡыҙы тап шундайҙарҙың береһе. Уңған, тырыш хужабикә бына инде ун етенсе йыл ошо эш менән шөғөлләнә. “Балаларҙы ла бәләкәй саҡтарынан еләк менән һатыу итеүгә йәлеп итәбеҙ. Уларҙың тырыш, уңған һәм хеҙмәтте һөйөп үҫеүҙәре бик мөһим”,—ти күп балалы әсә.\nФирүзә тормош иптәше Фәнүр менән Динар, Нур, Динис исемле\nөс ул тәрбиәләй. Ә наҙлыҡай Дилүзә—ғаиләлә бер бөртөк ҡыҙ. Уңған хужабикә һөйләүенсә, улар иртә менән еләктәрен һатып бөткәс, төшкә ҡарай бөтә ғаиләһе менән емеш йыйырға сығып китә. Төшкө бер тирәһенән алып киске һигеҙҙәргә тиклем яҡынса ун биш биҙрә йыйып та ҡуялар икән.\nБыйылғы һауа торошо бик ҡыуандырмай. Беҙҙең яҡтарҙа ямғырҙар бөтөнләй юҡ тиерлек. Көндәр ҙә йә үтә ныҡ эҫе, йә бигерәк һалҡын. Күптәр яҡын-тирәлә емеш-еләк юҡлығына зарлана. Ә бына алыҫ райондарҙа еләк ишелеп уңған икән. “Беҙҙе һауа торошо ямғырһыҙлығы менән йонсотһа ла, башҡа яҡтарҙа ямғырҙар яуып ҡына тора. Шуға күрә еләк тә бик күп. Ялҡауланмай ғына йөрөһәң, рәхәтләнеп йыйырға була. Беҙ зарланып ултырмайбыҙ, кәрәк икән Өфө яҡтарынан йыйып алып ҡайтып һатабыҙ”,—ти Фирүзә.\nУңған ханым еләк һатыуҙан килгән килемдең яҡынса күпме булыуын да әйт-те: “Ғөмүмән, еләк менән һатыу итеү—килемле генә шөғөл. Юғиһә, тиҫтә йыл бының менән шөғөлләнеп тә тормаҫ инек. Әлбиттә, килем йылына ҡарап төрлөсә була. Уртаса бер миҙгелдә 100-150 мең самаһы аҡса эшләйбеҙ”. Фирүзә быйыл килем тағы ла күберәк булыр тип күҙаллай. Сөнки еләк бик күп. Уны һатыр өсөн оҙаҡ ваҡыт торорға ла тура килмәй.\nФирүзә йәй айҙарында емеш-еләк һатыу менән шөғөлләнгәс, эшкә урынлашып тороуҙы кәрәк тип тапмай. Ҡышҡыһын төрлө эштәрҙә эшләп аҡса таба икән. Сығышы менән Иҫке Сибайҙан булған ире Фәнүр вахта ысулы менән Себер яҡтарында эшләй.\nТырыш, уңған Билгебаевтар ғаиләһенә бөтмәҫ көс-дәрт, шөғөлдәренең тағы ла килемлерәк булыуын теләп ҡалабыҙ.


Студенттар Ҡаһирәлә дөйөм ятаҡта ҡамалып ҡалды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nСтуденттар Ҡаһирәлә дөйөм ятаҡта ҡамалып ҡалды\n15:43, 31 января 2011 Сәйәсәт\nҠаһирәлә Әл-Әзһәр Халыҡ-ара ислам университетында уҡыған бер төркөм студенттар университеттың дөйөм ятағында ҡамалып ҡалған. Улар араһында — Башҡортостандан БР мосолмандарының Диниә назараты тарафынан уҡырға ебәрелгән 50-ләп студент.\nСтуденттарҙың береһе хәбәр итеүенсә, уларҙың бер тәүлеккә етерлек аҙыҡ-түлек запасы ҡалған. Студенттар, самолет ебәреп, үҙҙәрен Рәсәйгә алып сығыуҙарын үтенә.\nБР мосолмандарының Диниә назараты рәйесенең мәғариф мәсьәләләре һәм ижтимағи бәйләнештәр буйынса урынбаҫары Руслан Саяхов хәбәр итеүенсә, студенттар менән бәйләнеш бер яҡлы ғына: Мысырҙан балалар үҙҙәре генә шылтырата ала.\n— Беҙ был балалар тураһында Сит ил эштәре министрлығының Өфөләге Вәкиллегенә һәм БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт-конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса советҡа хәбәр иттек, — тип билдәләне Руслан хәҙрәт. – Мин уларға балаларҙың телефондарын бирҙем, хәлдәрен аңлатып һөйләнем. Студенттар үҙҙәре беҙ нимә әйтһәк, шуны эшләргә әҙер.\nМысырҙа сыуалыштар дауам итеүе арҡаһында студенттарҙың уҡыуы туҡтатылған. Дөйөм ятаҡта Рәсәйҙән бөтәһе 120 кеше.\nБР Президенты матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостан Президенты Хакимиәте Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте аппаратының Халыҡ-ара мөнәсәбәттәр департаментына, РФ Сит ил эштәре министрлығына, Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығына студенттарға ярҙам күрһәтеү өсөн мөмкин булғандың барыһын да эшләүҙәрен һорап мөрәжәғәт ебәргән.\nТеги: халыҡ-ара бәйләнештәр, дин, ғәҙәттән тыш хәл


06.12.2011 Иң әүҙем хат ташыусыларға – «Йәшлек»тән премия\nУлар беҙгә ярҙам иткән кеүек, беҙ ҙә яуапһыҙ ҡалмаҫҡа булдыҡ. Һәм әле 2012 йылдың беренсе ярты йыллығына матбуғатҡа яҙылыу барышында тик почтальондар өсөн генә конкурс иғлан иттек. Шарттары ҡатмарлы түгел. Хат ташыусыларҙан кем дә кем үҙ «биләмәһе»ндә «Йәшлек» гәзитен былтырғынан арттырып яҙҙырыуға ирешә, шуға һәр арттырылған дана өсөн 20 һум премия түләргә әҙербеҙ. Мәҫәлән, үткән йыл ауылда гәзитте 10 кеше алдырһа, быйыл әлеге күрһәткесте 200-гә еткерҙегеҙ икән, ти. 190 өҫтәмә дана өсөн 3800 һум аҡса һеҙҙең ғаилә бюджетына һиҙелерлек ярҙам буласаҡ түгелме?\n«Йәшлек»тең тиражын арттырһағыҙ, башҡарған эшегеҙ хаҡында яҙып (былтырғы-быйылғы күрһәткестәр менән, әлбиттә), үҙегеҙ эшләгән почта бүлексәһе начальнигының имзаһы һәм мисәте менән раҫлап, редакцияға ебәрегеҙ.\nТағы шуныһы: «Йәшлек»те иң күп таратыусы хат ташыусылар айырым билдәләнәсәк.


27 декабрҙә Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Өлфәт Мостафин «Вся Уфа» продюсерлыҡ үҙәгенә барҙы.\n«Вся Уфа» продюсерлыҡ үҙәге 1999 йылдың 5 ноябрендә Өфө ҡалаһы хакимиәте ҡарамағындағы муниципаль телекомпания булараҡ ойошторолған.\nБөгөн телекомпания тәүлегенә 24 сәғәт хәбәр итә, өҫтәүенә, Өфөлә генә түгел, ә Стәрлетамаҡ, Салауат, Ишембай, Октябрьский, Нефтекама, Благовещен кеүек республиканың ҙур ҡалаларында ла эфирға сыға. Бөгөнгө көндә тамашасылар аудиторияһы 2 миллион 800 меңдән ашыу кеше тәшкил итә. IP-телевидение һөҙөмтәһендә телеканалды донъяның төрлө нөктәһенән ҡарау мөмкинлеге бар.\nӨлфәт Мостафин аппаратлы-студия блогы, бөтә яңылыҡтар контенты булдырылған бүлмә - newsroom менән танышты, һәм телекомпания коллективы менән аралашты.\nКоллектив менән осрашыу барышында муниципалитет башлығы Өлфәт Мостафин телеканалдың HD форматына күсеүендә тулыһынса яҡлаясаҡбыҙ, тип хәбәр итте. Әлеге көндә бында яңы ҡорамалдар ҡуйылған, ә хеҙмәткәрҙәр тейешле уҡыу үткән.\nЭш сәфәренең аҙағында Өлфәт Мостафин Өфө халҡына Яңы йыл ҡотлауын яҙҙырҙы. Ҡотлау 31 декабрҙә 23:50 сәғәттә эфирға сығасаҡ.


Төбәктең күп функциялы үҙәктәрендә әсәлек капиталының 20 мең һумын алырға ғаризалар ҡабул ителә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөбәктең күп функциялы үҙәктәрендә әсәлек капиталының 20 мең һумын алырға ғаризалар ҡабул ителә\n17:48, 13 мая 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 13 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.\n13 майҙан Башҡортостандағы дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр күрһәтеү буйынса күп функциялы үҙәктең бөтә бүлектәрендә әсәлек капиталының 20 мең һумын алырға ғаризалар ҡабул ителә. Был хаҡта күп функциялы үҙәктең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\nБер тапҡыр бирелә торган әлеге аҡса 2015 йылдың аҙағына ҡәҙәр сертификатлы булған һәр ғаиләгә бирелә. Ғаризаны 2016 йылдың 31 мартына тиклем тапшырырға кәрәк. Ғаризалар сертификат эйәләренән йәки уларҙың законлы вәкилдәренән ҡабул ителә.\nӘсәлек капиталынан бер тапҡыр бирелә торған түләү 2015 йылдың 20 апрелендәге «Әсәлек капиталы иҫәбенә бер тапҡыр бирелә торған түләү тураһында» 88-се Федераль законға ярашлы тормошҡа ашырыла.\nТеги: күп функциялы үҙәк,әсәлек капиталы,дәүләт хеҙмәттәре


Өфөлә баш ҡаланың иң яҡшы уҡытыусыһы билдәләнәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә баш ҡаланың иң яҡшы уҡытыусыһы билдәләнәсәк\n14:39, 15 января 2016 Йәмғиәт\nӨфөлә баш ҡаланың иң яҡшы уҡытыусыһы билдәләнәсәк Фото: Андрей Старостин\nӨфөлә баш ҡаланың иң яҡшы уҡытыусыһы билдәләнәсәк. 18 ғинуарҙа «Орион» балалар ижады һарайында (Таллин урамы, 17) педагогик оҫталыҡ бәйгеһен асыу тантанаһы уҙа. Бер үк ваҡытта «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы» конкурсы ойошторола.\nКонкурсанттар тәжрибәләре менән уртаҡлаша, асыҡ дәрестәр, кластан тыш саралар үткәрә. Уҡытыусыларҙы оҫталыҡ дәрестәре, асыҡ лекциялар, фекер алышыуҙар көтә. Һынауҙарҙы абруйлы жюри баһалай.\nӨфө ҡалаһы мәғариф идаралығында асыҡлауҙарынса, конкурс барышында абсолют еңеүсенән тыш рус теле һәм әҙәбиәте, татар теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусылары билдәләнәсәк. Йәш педагогтарға ярҙам итеү өсөн быйыл «Педагогик дебют», башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары өсөн «Педагогик өмөт» номинациялары булдырылған.\n«Башҡортостан баш ҡалаһының йыл уҡытыусыһы» конкурсы тәүге тапҡыр 1997 йылдың ғинуар айында ойошторолдо. Бөгөнгә унда баш ҡаланың ике меңдән ашыу уҡытыусыһы ҡатнашҡан, шуларҙың 100-ҙән ашыуы еңеүсе булған.


Һөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлибай улы — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nҺөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлибай улы — версиялар араһындағы айырма\nҺөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлибай улы (үҙгәртергә)\n11:52, 26 октябрь 2017 версияһы\n45 байт алынған , 4 года назад\nстилде төҙәтеү, орфография, аныҡлаштырыу, викилаштырыу\n08:45, 26 октябрь 2017 версияһы (төҙәтеү)\n(күренеште төҙәтеү, викилаштырыу)\n11:52, 26 октябрь 2017 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n(стилде төҙәтеү, орфография, аныҡлаштырыу, викилаштырыу)\n'''Сөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлебай улыыулы''' ([[9 февраль]] []) — [[СССР|совет]] һәм [[Рәсәй]] ғалимы-лингвист, [[ғәрәп теле]] белгесе. Филология фәндәре кандидаты (2004). [[Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы]] лауреаты (1994), Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1997).\nСөйәрғолов Нурмөхәмәт Әлебай улы [[1937 йыл]]дың [[9 февраль|9 февралендә]] [[Башҡорт АССР-ы]]ның [[Стәрлебаш районы]] Ҡабыҡҡыуыш ауылында тыуған.\n1945 йылда Ҡабыҡҡыуыш башланғыс мәктәбенә уҡырға бара, 5, 6 кластарҙы [[Табылды]] ете йыллыҡ мәктәптә, ә 7 класты — [[Ҡарағош]] мәктәбендә тамамлай (өлгөлө билдәләребилдәләр менән).\n1952 йылда [[Өфө]] ҡалаһындаҡалаһындағы Башҡорт республика физик культураһы техникумына (БРТФК) уҡырға инә, 1955 йылда физкультура уҡытыусыһы һөнәре буйынса техникумдыбыл тамамлай;махсус [[Күмертау]]урта ҡалаһындағыуҡыу йортон тамамлай һәм «Шахтер» балаларирекле спорт йәмғиәтенәйәмғиәтенең [[Күмертау]] ҡала советына физкультура инструкторы итеп тәғәйенләнә.\nТехникумда спорт уйындары (волейбол, баскетбол), саңғы, атыу һәм йөҙөү спорты менән шөғөлләнә.\nБашҡортостандың йөҙөү буйынса чемпионы һәм рекордсыһы (1954), [[Куйбышев]] (1955), Туапсе (1956), [[Краснодар]] (1960) ҡалаларындағыҡалаларында уҙған Рәсәй беренселектәре һәм СССР-ҙың Ҡораллы көстәре беренселеге ([[Ташкент]], 1957) Рәсәй беренселеге призеры.\n1966 йылда Стәрлетамаҡ киске машиналар төҙөүэшләү техникумынтехникумының киске бүлеген «техник-электрик (ЭППУ бүлеге)» һөнәре буйынса тамамлай.\n1978 йылда (ситтән тороп) [[Башҡорт дәүләт аграр университеты|БашҡортБашҡортостан ауыл хужалығы институты]]ның механикмеханика факультетынфакультетында «инженер-механик» һөнәре буйынса тамамлайала.\nПедагогияПедагогик һөнәрехеҙмәт буйынса эш стажы — 28 йыл, инженер һөнәре буйынса — 29: өлкән инжнер-электрик, баш энергетик, баш инженер, «Агропромэнерго» директоры.\nШулай уҡ әҙәбиәт хеҙмәткәре булып Стәрлебаш районы «Ленин юлы» гәзитендә һәм Стәрлетамаҡ районы «Коммунизм байрағы» гәзитендәгәзиттәрендә әҙәби хеҙмәткәр булып эшләнеэшләй.\nСовет1956—1959 армияһында (1956—1959)йылдарҙа Төркөстан хәрби округында (Туркво) хеҙмәтһалдат итәхеҙмәтен үтә, хәрби һөнәре — топограф-геодезист., Хеҙмәтһәм ҡушыуышуға буйынсаярашлы альпинизм менән шөғөлләнә. Памир һәм [[Тянь-Шань]] тауҙарының түбәләренә менә.\nСовет Армияһында хеҙмәтен үтәгәндә [[Афғанстан]] менән бәйле (1959) бер нисә махсус задание башҡара. Өлгөлө хеҙмәте өсөн күп тапҡыр хәрби часть командованиеһы тарафынан бүләкләнә, КПСС ағзалығына кандидат итеп ҡабул ителә.\n1973-74 йылдарҙа — Сәмәркәнд юғарыЮғары танк командалыҡ училищеһының (СВТКУ) бүлегебүлек начальнигы.\n[[Ғәрәп теле]] менән 5 йәшенән атаһы етәкселегендә шөғөлләнә башлай. 10 йәшендә оригиналда Ҡөрьәнде 7 тапҡыр уҡып сыға. [[Дамаск]]иҙа ([[Сүрия]]) Ислам университетында белем ала — уҡыу, имтихандар, имам һәм ғәрәп теле уҡытыусыһы сертификаты (1993). Иордан университетында (Амман, 1995) стажировка үтә. 1992 йылдын 2006 йылға тиклем [[Ишембай]] ҡалаһындағы 2-се һанлы Зәки Вәлиди исемендәге Башҡорт Республика гимназия-интернатында ғәрәп телен уҡыта.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/754435 ҡабул ителгән


Яҡты киләсәген һайлай!\n8 Сентябрь 2019, 21:13\n"Халыҡ һайлауҙарға теләп йөрөй һәм уларҙың 90 проценттан ашыуы гражданлыҡ бурысын намыҫлы үтәй. Быйыл да һайлаусылар дәррәү йыйылды. Көндөҙгө сәғәт 3-тәрҙә халыҡтың 75 проценты лайыҡлы тип һанаған Республика Башлығын һайланы ла инде”, - тине Ҡоҙғон-Әхмәр ауылының участка һайлау комиссияһы рәйесе Әҡсән Юлышев.\nМәҙәниәт усағында халыҡ гөж килә. Һауа торошо ла шундай матур, ҡояшы ла сыҡҡан. Урамды яңғыратып дәртле музыка уйнай. Халыҡтың кәйефе лә көр. Кемдер гражданлыҡ бурысын үтәһә, икенселәре ауыл халҡы көсө менән ойошторолған йәрминкәлә кәрәк-ярағын ала.\nМәҙәниәт йортонда урынлашҡан һайлау участкаһына ике ауыл - Ҡоҙғон-Әхмәр һәм Ҡарайылға ауылдары ҡарай. Бында барлығы 251 һайлаусы теркәлгән. Ҡарайылға ауылы халҡы махсус ойойшторолған автобуста килеп, үҙ бурысын үтәне. Сәләмәтлектәре арҡаһында үҙаллы һайлау участкаларына бара алмаған өлкәндәрҙең йорттарына, бюллетендәр өсөн махсус тартма менән, һайлау комиссияһы ағзалары үҙҙәре килде. Шулай итеп, 15 кеше тауышын үҙ йортонда бирҙе.\nБДУ-ның I курс студенты Алмаз Малыбаев та быйыл тәүге тапҡыр һайлауға барҙы. Егет иртүк килеп, гражданлыҡ бурысын башҡарған. Уға һәм һәм иң тәүге һайлаусы – Рәшит Нуховҡа йола буйынса бүләктәр тапшырылды.


Балалар өсөн йәйге лагерҙар быйыл эшләрме?\n3 Май 2020, 00:02\nКоронавирус бында ла төҙәтеүҙәр индерҙе.\nБашҡортостанда балалар лагерҙары 13 июлдән эшләй башлай. Ҡала ситендәге лагерҙарҙа 21 көнлөк ике смена йә иһә 14 көнлөк өс смена ойошторола. Бөгөн республика хөкүмәтендәге оператив кәңәшмәлә вице-премьер Фәнүр Йәғәфәров ошо хаҡта белдерҙе.\nКоронавирус таралыуына юл ҡуймау өсөн сикләү саралары индерелеүенә бәйле балалар ялы ойошмаларының эшмәкәрлеге һәм уларҙа йәйге миҙгелгә әҙерлек 28 марттан 1 июнгә тиклем ваҡытлыса туҡтатылды. Һауыҡтырыу ойошмаларына юлламалар ҙа һатылмай.\n«Әлеге ваҡытта республика биләмәһендә урынлашҡан балалар ялы һәм уларҙа һауыҡтырыу ойошмалары реестрын булдырыу эше алып барыла. Бөгөнгә асыу планлаштырылған 2630 лагерҙың 2081-е реестрҙа бар. Ҡалған 549 лагерға санитар-эпидемиологик һығымталар алырға кәрәк. Был процедура Гигиена һәм эпидемиология үҙәге хеҙмәткәрҙәренең урындарға сыға алмауына бәйле туҡтатылды», — тип билдәләне вице-премьер.\nЙәйге ял буйынса әҙерлек сараларын 12 майҙан, изоляция режимы тамамланғандан һуң башлау күҙаллана.\nФәнүр Йәғәфәров балалар лагерҙарына һатып алған юлламаларҙы кире ҡайтарыу мәсьәләһенә лә аңлатма бирҙе. Ата-әсәләрҙең аҡсаны кире ҡайтарыу йәки икенсе сменаны һайлау мөмкинлеге бар.\nТеги: балалар ялы


Ашарға ярамаған аҙыҡтар » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Мәғариф » Ашарға ярамаған аҙыҡтар\n29.11.2018 Ашарға ярамаған аҙыҡтар\n1. Балаларҙың күҙен ҡыҙҙырып рекламалаған әлеге ризыҡ Америкала 1938 йылда тыйылған, имеш. Ғөмүмән, эсендә ашарға ярамаған предметтар булған ризыҡ бик хәүефле икән.\n2. Яһалма аҙыҡ буяғыстар. Европала аллергия һәм рак ауырыуҙарын килтереп сығаырға һәләтле яһалма аҙыҡ буяғыстарын күптән тыйғандар. Ғөмүмән, унда тик тәбиғи ризыҡтар өҫтөнлөк итә. Ә Рәсәйҙә, белгестәр әйтеүенсә, һуңғы 10 йылда буяғыс химия 1улланыу 500 процентҡа артҡан.\n3. Tyson Foods маркалы тауыҡ ите\nХәтерләйһегеҙме, Буштың тауыҡ боттарын? Уларҙы Тайсон Фудстыҡы тип әйтеү дөрөҫөрәк булыр. Бик күп алдынғы илдә был маркалы ит тыйылған. Сөнки компания тауыҡтарын антибиотиктар, стероидтар һәм кетамин ҡаҙап үҫтерә. Был хәл барлыҡ ер шарына фаш ителгәс, етәкселек башҡаса улай итмәҫкә һүҙ биргән биреүен…\n4. Ҡабартҡыс (разрыхлитель) ҡушылған аҙыҡтар\nКалий броматы нигеҙендә яһалған ҡушымта, ғәҙәттә, икмәк ризыҡтарына ҡушыла. Ул ҡамыр ризыҡтарына ҡабарып бешергә, оҙаҡ һаҡланырға ярҙам итә. Рәсәйҙең икмәк заводтарында калий броматы күп миҡдарҙа ҡулланыла, «Эко» яҙыулы йәки традицион ысул менән бешерелгәндән тыш. Ҡомаҡтарҙа уҙғарылған тест һынауҙары күрһәтеүенсә, калий броматы ҡалҡан биҙе һәм бөйөр шешенә килтерә.\n5. Тәм биргестәр (ароматизатор) ҡушылған аҙыҡтар\nТәбиғи тәмгә оҡшаш ароматизаторҙар ҡушылған, тигән яҙыу хәҙер бер кемде лә аптыратмай. Был аҙыҡ-түлектә яһалма матдәләр ҡушылған тигән һүҙ. Улар ярҙамында етештерелгән продукт һаулыҡ өсөн иң зыянлыһы һәм хәүефлеһе.


Путин үҙ хакимиәтен булдырҙы\nҺайлауҙар ҡурҡыныс төш кеүек үтеп тә китте. Хәҙер инде ун ы хәтерҙән юйып ташлап, эшкә тотонорға ла ваҡыт.\nРәсәйҙең яңы Президенты иһә эшен үҙенең бюрократизмға ҡа ршы принциптарын тормошҡа ашырыуҙан башланы. Иң башта ул үҙ хакимиәтенең яңы структураһын раҫланы һәм уның кадрҙар соста вын билдәләне. "Российская газета" билдәләүенсә, ул РФ Хөкүм әте "образы" буйынса эшләнгән. Хөкүмәттәге кеүек үк, Рәсәй Ф едерацияһы Президенты Хакимиәте ( РФПХ) башлығы урынбаҫарҙар ы һаны ла мөмкин тиклем ҡыҫҡартылды. Хакимиәт башлығы Дмитри й Медведевтың хәҙер президент ярҙамсылары статусындағы ике у рынбаҫары ғына буласаҡ. Улар Игорь Сечин һәм Владислав Сурко в.\nИҫегеҙгә төшөрөп үтәйек, Дмитрий Медведев 1965 йылда Пете рбургта тыуған. Юғары юридик белемле. 1- се класлы Рәсәй Фед ерацияһы дәүләт советнигы. Карьераһы уңышлы ғына: тәүҙә Санк т - Петербург дәүләт университетында уҡыта. Параллель рәүешт ә Ленинград ҡала Советы рәйесе советнигы вазифаһын башҡара, Санкт - Петербург мэрияһының тышҡы бәйләнештәр буйынса Комит еты эксперты. 1999 йылда РФ Хөкүмәт аппараты етәксеһе урынба ҫары. 2000 йылдан - РФ Президент Хакимиәте етәксеһенең бере нсе урынбаҫары. "Газпром" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең дирек торҙар советы рәйесе булып эшләгән, 2003 йылдың октябренән -\nСурков Владислав Юрьевич тыуымышы менән Липецк өлкәһенән.\nЮғары белемле: Халыҡ - ара университет тамамлаған, иҡтисад фәндәре магистры. "МЕНАТЕП" кредит - финанс предприятиелар б ерекмәһендә етәксе вазифалар биләгән, "Альфа - Банк" коммерц ия инновация банкыһы Советы рәйесенең беренсе урынбаҫары. Ар табан ул үҙен телевидениеға бағышлай: 1998 - 1999 йылдарҙа г енераль директорҙың беренсе урынбаҫары, "Общественное Россий ское телевидение" асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә йәмәғәтселек менән бәйләнеш буйынса директор. 1999 йылда - РФ Президент х акимиәте етәксеһе ярҙамсыһы. 1999 йылдың авгусынан алып РФПХ\nСечин Игорь Иванович шулай уҡ Ленинградта ( Санкт - петер бург) тыуып үҫкән. Белеме буйынса филолог. Хеҙмәт юлын Ленсо вет башҡарма комитетының тышҡы иҡтисади бәйләнештәр идаралығ ы инструкторы вазифаһында башлай. 1999 йылда РФ Хөкүмәте се кретариаты рәйесе урынбаҫары итеп тәғәйенләнә. 2000 йылдан а лып РФПХ башлығы урынбаҫары. Президент канцелярияһына етәксе лек итә.\nРФПХ башлығының башҡа урынбаҫарҙарының барыһы ла тип әйт ерлек президент ярҙамсылары вазифаһына күсте. Улар - РФ Дәүл әт советы секретариаты етәксеһе Александр Абрамов, Джахан По ллыева, Сергей Приходько, Игорь Шувалов һәм Виктор Иванов. Д әүләт башлығының матбуғат секретары Алексей Громов һәм прото кол етәксеһе Игорь Щеголев үҙ урындарында ҡалды.\nРФ Президенты Хакимиәтенә ингән идаралар ҙа үҙгәреш кисер ҙе. 12 идараның өсәүһе генә элекке хәлендә ҡалды. Ҡалған ун икеһе үҙгәрештәр һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килде.


Өфөлә «Аҡ һыуһар» эстрада йырҙары конкурсы үтәсәк // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Аҡ һыуһар» эстрада йырҙары конкурсы үтәсәк\n12:22, 19 апреля 2013 Мәҙәниәт\n10-11 июндә Өфөнөң Ҡала мәҙәниәт һарайында VII «Аҡ һыуһар» төбәк-ара эстрада йырҙары конкурсы үтә. Бәйгене ойоштороусылар булып БР Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең Мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идарлығы, Ҡала мәҙәниәт һарайы сығыш яһай. Йәш вокалсыларға Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең билдәле мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре, телевидение һәм киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре баһа бирәсәк.\nКонкурста еңеүселәрҙе бүләктәр һәм аҡсалата приздрар көтә. Гран-при яулаусы абруйлы конкурста ҡатнашыу мөмкинлеге аласаҡ. Бәйгенең Гала-концерты 12 июндә – Ҡала көнөндә В.И.Ленин майҙанында үтә, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең Мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идарлығынан.\nКонкурс шарттары тураһында тулыраҡ мәғлүмәт Идаралыҡ сайтында урынлаштырылған.\nТеги: конкурстар,аҡ һыуһар


Яратта – ветерандар аллеяһы\n24 Апрель 2019, 13:45\nБаймаҡ районының ветерандар ойошмаһы һәм Ярат ауылының оло йәштәгеләре Башҡортостан ойошторолоуҙы 100 йыллығына сиктәрендә, ауылдан алыҫ булмаған урында 100 ағас ултыртты. Өмәлә ҡатнашыусыларҙың күбеһе ҡасандыр Карл Маркс исемендәге колхозда эшләгән.\n– Ағас үҫентеләрен ауыл халҡы ғына түгел, күрше Ғүмәр, Йәрмөхәмәттә йәшәүселәр ҙә алып килде, – ти Ярат ауыл биләмәһе башлығы Илгиз Йәнбирҙин. – Алма, балан һәм сирень ағастары ултыртылды. Өмәлә ҡатнашыусы иң оло кеше – Мәрзиә Уйылдановаға 90 йәш булһа, ир-егеттәрҙән Әнүәр Мырҙабулатовҡа – 84 йәш тулды. Мәктәп уҡыусылары ла ярҙамлашты.\nСаранан Яратта тыуып-үҫкән, әле Баймаҡта йәшәүсе 73 йәшлек Рәмзиә Романова ла ситтә ҡалмаған. Һеңлеһе һәм ике ҡустыһы менән ағас ултыртыуға үҙ өлөштәрен индерҙе.\nОшо уҡ көндө яраттар үҙҙәренең күренекле ауылдаштарына – Карл Маркс колхозының Ленин ордены кавалерҙары Ғиниәт Насыров, Ғүмәр Иҫсурин, Фәтхелислам һәм Нурия Үҙәнбаевтар, Ғәйфулла Әхмәровтарҙың исемдәре яҙылған мемориаль таҡта ла асты.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №20, 16 - 22 май, 2020 - Информационные страницы\n№20, 16 - 22 май, 2020\nПОЧТАЛЬОНҒА - БҮЛӘККӘ!\nБөгөн, бөтә донъяны тетрәткән коронавирус ваҡиғалары мәлендә, 2020 йылдың икенсе яртыһына гәзит-журналдарға яҙылыу кампанияһын үткәреү бик үк еңелдән түгел икәнен белеп-һиҙеп тораһығыҙҙыр, тип өндәшәбеҙ уҡыусыларыбыҙға. Почтальондар үҙ эшен эшләй, әлбиттә, өйҙән-өйгә, фатирҙан-фатирға йөрөп, матбуғат баҫмаларын, ҡарттарға пенсия аҡсаһын тарата. Шуға ла бар ышанысыбыҙ, өмөтөбөҙ - почта хеҙмәткәрҙәрендә һәм... уларҙы өйҙәрендә ҡабул итеп, гәзитебеҙгә яҙылыу ғәмәлен атҡарыусы аңлы милләттәштәребеҙҙә. Беҙ артабан да гәзитебеҙҙе һеҙҙең ихтыяжға тап килтереп, рухлы, йөкмәткеле итеп сығарырға вәғәҙә бирәбеҙ. Шуның өҫтәүенә, гәзитте әүҙем таратыусы почтальондарға матур бүләктәр әҙерләйбеҙ (һүрәттә). Гәзит уҡыусыларыбыҙ ҙа даими рәүештә беҙҙән бүләккә матур китаптар алып тора, был йолабыҙ быйыл да дауам итәсәк. Бының өсөн һеҙҙән ПР905 индекслы "Киске Өфө" гәзитенә яҙылып, квитанцияһын редакцияға ебәрергә генә кәрәк. Бергә булайыҡ!\nҠАЛАЛА ЙӘШӘП АУЫЛ КЕШЕҺЕН ИХТИРАМ ИТӘЙЕК!\nҠалалағы милләттәштәребеҙ араһында үҙ балаларын башҡорт рухында тәрбиәләп, тап-таҙа башҡорт телендә уҡый-яҙырға өйрәтә алыу бәхетенә ирешкәндәр ҙә күп түгел. Быныһы - үкенесле.\nНИҢӘ ГӘЗИТ УҠЫМАЙҺЫҢ?\nЯҙыусы минән уның материалы баҫылдымы-юҡмы икәнде белеште. "Күптән баҫылды ул. Күрмәнегеҙме ни?" - тип һораным аптырап. "Гәзит алдырмайым шул... Яҙылам тием дә... онота ла ҡуям", - тип аҡланды ағай. Оят булды уға...\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаттары май айындағы пленар ултырышта "Башҡортостан Республикаһының айырым закон акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында" закон проектын ҡарарға ниәтләй.\nһәр кем ҡолағына\nҠУРСАЛАНЫУ ДАУАМ ИТӘ: ТИК БЕР АҘ ТАШЛАМАЛАР БАР\nҠурсаланыу режимы мотлаҡ рәүештә коронавирус һәм ҡайһы бер хроник сирлеләр, икенсе төбәктәрҙән килеүселәр, шул иҫәптән Мәскәүҙән, һәм ҡайһы бер хроник сирлеләр менән бәйләнештә булыусылар өсөн мотлаҡ һаҡлана.\nФидан Мәрүәров "Иҫке Күктау ауылы тарихы" исемле китабында ырыуға нигеҙ һалыусы сифатында Ҡорҡот ата түгел, ә тарихи шәхес - Ҡандар бей тип күрһәтә. Тап ошо зат легендар "Дәфтәр-и Сыңғыҙнамә" әҫәренә лә индерелгән.\nХАЛЫҠТЫҢ АҢЛЫЛЫҠ КИМӘЛЕНИНДӘЙ?\nШулай ҙа, тиҙҙән коллектив иммунитет барлыҡҡа килер, тип өмөтләнәбеҙ. Оҙайлы ваҡыт үткән һайын, теләйбеҙме, юҡмы, күберәк кеше вирус менән бәйләнештә була. Иммунитет шулай барлыҡҡа килә лә инде.\nӘСӘ ҠУЙЫНЫНДАҒЫ БАЛА\nАуыл осона сығыуға, ҡаршы ел бермә-бер көсәйҙе. Бая килгәндә тап-таҡыр булып ятҡан юлды, урыны-урыны менән һырынты һалып, ҡар ҡаплай ҙа башлаған. Күп тә бармай, юл бөтөнләй юғалды: әйтерһең, ул бөтөнләй булмаған.\nТОТОШ ИЛ ЯУ ЯЛАНЫ БУЛДЫ\nАтайым менән Динислам ағайҙы хеҙмәт армияһына алалар. Улар Белорет эргәһендәге Запрудовка станцияһында фронттан онталып килгән танкыларҙы, ауыр ҡоралдарҙы ремонтлап, эшелон менән кире фронтҡа ебәреп торалар.\nдинебеҙҙә - көнөбөҙ\nҠәҙер кисендә Аллаһы Тәғәләнең әмере менән ер йөҙөнә фәрештәләр инеп, бәндәләрҙең гонаһтарын ярлыҡауын теләп йөрөр. Ул кистә ер йөҙө Аллаһы Тәғәләнең рәхмәте менән ҡапланыр, бәндәләрҙең гонаһтары юйылыр.


Хәбәрҙәр: Польшаның элекке президенты илдә Үҙәк разведка идаралығының йәшерен төрмәһе булыуын таныған.\nПольшаның элекке президенты илдә Үҙәк разведка идаралығының йәшерен төрмәһе булыуын таныған.\nПольша һәм АҠШ-тың махсус хеҙмәттәре 2000 йылдар башында хеҙмәттәшлек иткән, әммә Варшава Үҙәк разведка идаралығына үҙ территорияһында тотҡондарҙы язалау өсөн ризалыҡ бирмәгән. Был турала ул саҡта Польшаның президенты посын биләгән Александр Квасьневский белдергән. Ул, 2001 йылдың сентябрендәге АҠШ-тағы теракттан һуң, терроризм менән көрәш сиктәренлә Иҫке Кейкутта Америка яғына разведка базаһы бирелеүен таныған.\n“Мин ҮРИ директоры менән осрашманым, һөйләшеүҙәр барышында минең партнерым Джордж Буш булды,-тине Квасьневсий.-Махсус хеҙмәттәр хеҙмәттәшлеге мәсьәләләре тикшерелде. Хеҙмәттәшлек деталдәренә ҡағылманыҡ. Мин ерәнес методтар яҡлы түгел. Улар аҡланманы һәм бер ниндәй ҙә яҡшы һөҙөмтә бирмәне.”\nИрандың Баш лидеры аятолла Хаменеи үҙенең Twitter аккаунтында “АҠШ хөкүмәте- бөтә кешелеккә ҡаршы тирания символы,”-тип белдерҙе. Быны, Хаменеи фекеренсә, Үҙәк разведка идаралығының һорау алыу ваҡытында аяуһыҙ методтар ҡулланыуы тураһындағы АҠШ сенаты доклады уҡ раҫлап тора.\nҮҙәк разведка идаралығы директоры Джон Бреннан ҡулға алыу һәм һорау алыуҙа ҮРИ программаһында хаталар булыуын таныны. Әммә ул һорау алыуҙар ваҡытындағы бындай ҡатылыҡ яңы һөжүмдәрҙе булдырмаҫҡа һәм ғүмерҙәрҙе һаҡлап алырға мөмкинлек биреүе хаҡында ла белдергән.


8 Сентябрь 2019, 12:52\nӨфөләге 131-се участкаға тәүгеләрҙең береһе булып Башҡортостандың беренсе президенты Мортаза Рәхимов килде. 85 йәшлек һайлаусы яңы республика башлығы өсөн баш ҡаланың 16-сы мәктәбендә тауыш бирҙе. Башҡортостандың элекке етәксеһе ашыҡмайынса ғына бюллетенде уҡып сыҡты һәм беренсе кабинкаға йүнәлде.#ӘйҙәҺайлауға #АйдаНаВыборы\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 8 сентябрҙә иртәнге сәғәт 7-лә тотош республикала 3 334 һайлау участкаһы асылды. Өс миллиондан ашыу һайлоаусы үҙ тауышын бирә ала. Быйыл һайлау участкалары ғәҙәттәгенән бер сәғәткә оҙағыраҡ – киске 9-ға тиклем эшләй.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһына һигеҙ кеше дәғүә итә: Владимир Барабаш («Гражданлыҡ көсө»), Зөлфиә Ғайсина («Яблоко» партияһы), Юрий Игнатьев («Ғәҙел Рәсәй»), Рәфис Ҡадиров («Рәсәй патриоттары»), Владимир Кобзев («Социаль ғәҙеллек өсөн Рәсәй пенсионарҙар партияһы»), Юнир Ҡотлоғужин (КПРФ), Иван Сухарев (ЛДПР), Радий Хәбиров («Берҙәм Рәсәй»).


Материалы за 20.06.2009 » Архив газеты "Йәшлек"\nМедицина хеҙмәткәрҙәре көнө менән! ---\nЫсын күңелдән һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ – Медицина хеҙмәткәрҙәре көнө менән ҡотлайым!\nҺеҙҙең һөнәрегеҙ – иң изге, яуаплы һәм абруйлы һөнәрҙәрҙең береһе. Гиппократ антына тоғро ҡалып, кешеләргә иң ауыр минуттарҙа ярҙамға киләһегеҙ, ауырыу, кеше сәләмәтлегенә, хатта ҡайһы саҡта ғүмеренә янаған ҡурҡыныс бөтһөн өсөн ҡулығыҙҙан килгәнде һәм хатта килмәгәнен дә эшләйһегеҙ.\nавторы: Нур | 20 июня 2009 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nӨфөгә Владислав Сурков килде Яңылыҡтар\nӨфөгә эш сәфәре менән РФ Президенты Хакимиәте етәксеһенең беренсе урынбаҫары Владислав Сурков килде.\nРеспублика йортонда ул БР Президенты Мортаза Рәхимов менән осрашты.\nШулай уҡ Владислав Сурков Берҙәм Рәсәй сәйәси партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһенең активы, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Йәштәр палатаһы ағзалары, республиканың традицион конфессиялар етәкселәре менән осрашты.\nСтудент хеҙмәт отрядтары йәйге миҙгелде аса Яңылыҡтар\nХәҙерге йәштәр студент отрядтарына аҡса эшләү өсөн генә түгел, ә тәжрибә туплау, ойоштороу эштәренә өйрәнеү өсөн дә бара. Йәғни уларҙа карьераға ынтылыш көслө. БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы һәм башҡа власть органдары был ынтылышты хуплай ғына. Быйыл, мәҫәлән, Башҡортостанда төрлө йүнәлештәге 200-ҙән ашыу студент отряды эшләйәсәк. Уларҙа ете меңдән ашыу йәш кеше йәйге ялын файҙалы итеп үткәрә аласаҡ.\nБер юлы ике байрам Яңылыҡтар\nБыл форумға БР Журналистар союзының 80 ойошмаһынан 150-гә яҡын делегат һәм 70-тән ашыу ҡунаҡ килде.\nБашҡортостан журналистары бер юлы Республика матбуғат һәм мәғлүмәт хеҙмәткәрҙәре көнөн дә билдәләне. Иртә менән Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы алдындағы майҙанда республика, ҡала, район баҫмалары, берләшкән баҫмалар, радио һәм телевидение, типография һәм нәшриәт вәкилдәре, журналистика ветерандары йыйылды.\nРәсәй-ғәрәп эшлекле советы – Өфөлә\nОшо көндәрҙә Өфөлә Рәсәй-ғәрәп эшлекле советын презентациялау үтте.\nСовет директоры урынбаҫары Владислав Луценконың әйтеүенсә, уның эшендә Башҡортостан – мосолман динле халыҡтар өҫтөнлөк иткән республика төп урындарҙың береһен биләргә тейеш.\nКөрсөккә ҡаршы саралар бойомға ашырыла Яңылыҡтар\nХөкүмәттең көрсөк эҙемтәләрен йомшартыу буйынса ниндәй стратегик мөһим бурыстарын үтәлгән тип иҫәпләргә мөмкин? Нимә үтәлеү стадияһында һәм нимә килеп сыҡмай? Йәйгә ниндәйерәк төп мәсьәләләр ҡаралған? Журналистарҙың ошо һәм башҡа һорауҙарына республика Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев яуап бирҙе.\nР Президенты Мортаза Рәхимов исеменә Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы системаһының даими координаторы, БМО Үҫеш программаһының Рәсәйҙәге вәкиле Фроде Маурингтан хат килде. Хатта 2009 йылдың 9 июнендә Фроде Маурингты Башҡортостанға сәфәре барышында йылы ҡабул итеүҙәре өсөн рәхмәт белдерелә: БМО Үҫеш программаһы делегацияһының республикаға сәфәрендә бөтә яҡлап ярҙам күрһәткән һәм булышлыҡ иткән өсөн барығыҙға ла рәхмәт белдерергә теләйем. Шулай уҡ БМО Үҫеш программаһының хеҙмәттәшлегебеҙҙе киңәйтеү яҡлы булыуын билдәләгем килә һәм һөйләшеүҙәрҙе эшлекле кимәлдә дауам итеүгә шат буласаҡмын, – тиелә унда.


Бөгөн Өфөнөң Дим биҫтәһендә балалар ултырған автобус «Ауди» маркалы еңел автомобиль менән бәрелеште\nФажиғә урынына бөтә ҡотҡарыусылар хеҙмәте лә ваҡытында килеп етте. Таллин урамы буйлап барғанда автомобиль тиҙлеген арттырған. Бер бала һәм машина водителе йәрәхәтләнгән. Бәхеткә, был Граждандар оборонаһы идаралығы үткәргән уҡыуҙарҙа уйлап сығарылған ваҡиға.\nАвария урынында ҡотҡарыусылар бригадаһы, янғын һүндереүселәр, юл хәүефһеҙлеге хеҙмәткәрҙәре, ашығыс медицина ярҙамы эшләне. Йыл һайын ойошторолған уҡыуҙар ваҡытында ҡотҡарыусыларҙың нисә минутта килеп етә алыуы, дөрөҫ итеп беренсе медицина ярҙамы күрһәтә алыуы тикшерелә. Бөгөнгө һынауҙа билдәләнеүенсә, ҡотҡарыусылар ҡуйылған бурысты ваҡытында башҡарып сыҡты. Тик бер генә етешһеҙлек бар. Ул фажиғә урынында эшләүселәргә берҙәмлек етмәй тип билдәләнде. Уҡыуҙар ошондай етешһеҙлектәрҙе асыҡлау һәм уларҙы бөтөрөү өсөн ойошторола ла инде. Йыл һайын бындай саралар айлығы иғлан ителә. Быйыл ул 4 сентябрҙән ай аҙағына тиклем дауам итә.


Йәшәү менән үлем араһында ҡалған балалар - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nРеспублика балалар клиник дауаханаһының диализ бүлегендә 12 бала даими рәүештә “яһалма бөйөр” аппаратында ҡан таҙартып торорға мәжбүр. Унда дауаланыусыларҙы төбәктең йәмәғәт эшмәкәрҙәре Яңы йыл менән ҡотланы. Ҡаты ауырыуҙары арҡаһында башҡа балаларға ҡарағанда иртә ҙурайған, көслө рухлы егет-ҡыҙҙар ҙа Яңы йылда мөғжизә көтә. Булат 10 йәшенән ҡаты ауырып, төрлө операциялар үткәрә. Һуңында малайҙың бөйөрө ҡаҡшаған. Гемодиализды бер тапҡыр ғына ҡалдырыу ҙа аяныслы хәлдәргә килтереүе ихтимал. Яһалма бөйөр ҡоролмаһы ҡанды сит матдәләрҙән таҙарта. Ауырыуҙарға ҙур арауыҡтар үтеп, йәшәү өсөн көрәшергә тура килә. Булат үҙе Әлшәй районынан көн аралаш Өфөгә дауаханаға килеп йөрөй. Булат кеүек Башҡортостандың төрлө тарафтарынан килгән тиҫтәнән ашыу егет-ҡыҙҙар Республика балалар клиник дауаханаһының диализ бүлегендә дауалана. Ул төбәктә балалар өсөн тәғәйенләнгән берҙән-бер үҙәк. Бында дауаланыусы һәр пациентты исемләп беләләр. Бөйөрөн күсереп ултыртыуҙарын ете йыл көткән һәм быға тиклем фәҡәт гемодиализ ярҙамында йәшәгән Юрий Кандалов балаларҙың хәлен яҡшы аңлай. “Нефро-лига” йәмәғәт ойошмаһының төбәк бүлеге етәксеһе йылдағыса яңы йыл менән ҡотлап бүләктәр тарата. Уның теләктәре лә изге. Бүлектә тыуғандан алып дауаланған сабыйҙар ҙа бар. Ике йәшлек Алиса Вәхитова өс айҙа беренсе тапҡыр диализ үткәргән. Хәҙер инде ҡан таҙартыу процедураһына күнегеп тә бөттө, ти ҡыҙҙың әсәһе. 31 декабрҙә лә был балалар һыу һәм һауалай кәрәк процедураға киләсәк. Әммә Яңы йылды тыуған йортонда яҡындары эргәһендә үткәрергә һәр кем өмөтләнә. Йәшәү менән үлем араһында ҡалған балаларҙың үҙенә генә тап килгән доноры табылыуына ла өмөтө ҙур. Республикала 900-гә яҡын кеше бөйөр ауырыуы менән яфалана. Шул иҫәптән, 12 бала “яһалма бөйөр” аппаратында даими рәүештә ҡан таҙартып торорға мәжбүр. Ярты ғүмерен дауаханала үткәргән егет-ҡыҙҙар бигерәк тә Яңы йылды көтөп ала. Сөнки улар ышана – мөғжизәле байрамда теләктәр тормошҡа аша.\n29 декабря Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре\n29 декабря Бөгөн Өфөлә хеҙмәт алдынғыларының бер төркөмөнә дәүләт наградалары тапшырылды


Сит ил паспорты тураһында бөгөн ҡайғырт\nСанаңды ҡыш, ә сит ил паспортын - яҙ әҙерлә. 2006 йылдың беренсе ғинуарынан башлап Эске эштәр министрлығының паспорт - виза идаралығын үҙ эсенә алған миграция хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре йәйен сит илгә сығырға йыйыныусыларҙы кәрәкле документтар йыйыу менән бөгөн үк шөғөлләнә башларға саҡыра. Хәйер, РФ Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы начальнигы урынбаҫары журналистар менән осрашыу ва ҡытында әйтеүенсә, быйыл сит ил паспорттарына бәйле ығы - зығы көтөлмәй. Үткән йылда виза һәм рөхсәт бүлектәренең авра л режимында эшләгән осраҡты иҫәпкә алып, миграция хеҙмәтендә\nсит ил паспорттарын рәсмиләштереү һәм тапшырыу өсөн яуаплы хеҙмәткәрҙәр штаты арттырылды. Әммә граждандар паспорт алыуҙы һуңғы сиккә тиклем кисектерә килһә, был сараларҙың\nкөтөлгән һөҙөмтә алып килмәүе лә бар.\n- Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, рәсәйлеләргә был хас, - ти Хәмит Нафиҡо в. - Иртәгә үк осорға кәрәклегенә һылтанып, тиҙ арала сит ил паспорты эшләп биреүҙе үтенеп йыш киләләр. Ә закон буйынса уны әҙерләүгә бер ай ваҡыт бирелә. Тиҙ арала операцияға мохтаждар һәм сит илдә яҡын туғаны вафат булған граждандарға\nғына сит ил паспортын тиҙләтелгән режимда эшләп биреү ҡарала.\nСит ил паспорттарынан тыш миграция хеҙмәтендә эшләүселәр Рәсәй паспорттары тураһында ла хәтергә төшөрә. РФ гражданы паспорты 14 йәштән бирелә. 20 һәм 45 йәштә паспортты алмаштырыу мотлаҡ. Әйтелгән йәшкә еткәндән һуң паспорт 30 көн дауамында үҙ көсөндә ҡала: һуңлаусыларға мең ярым һумдан\nике мең ярым һумға тиклем штраф түләргә кәрәк буласаҡ. Идаралыҡтың паспорт - виза тәьмин ителеше бүлеге начальнигы Роза Макаева әйтеүенсә, граждандың төп документын ваҡытында алмаштырмаған өсөн республикала 2006 йыл башынан ғына 20 мең кешегә штраф һалынған. Уларҙың рәтенә баҫырғамы - юҡмы икәнлеген үҙегеҙ хәл итегеҙ.


Тәскирә Даянова. Ташлама, һөйөклөм, китмә! (хикәйә)\n2 Май 2020, 00:00\nЭйе, еңелсә ремонт, арыуыраҡ йыһаз бында ҡот индереп ебәрер ине. Күңел ҡайтыуын һиҙҙермәҫкә тырыштым. Ниңәлер әсәйем кәйефе килгәндә һөйләгән әкиәттәр иҫкә төштө. Аждаһалар урлаған ҡыҙҙарҙы ҡанатлы толпарҙарҙа килеп азат иткән батыр егеттәр... Әсә кеше нисек ярлы булһа ла, ҡыҙын хәйерсегә бирергә теләмәй шул. Шуға ул мине ҡаты тота. «Бар байлығың – сафлығың, һылыулығың. Затлы сепрәккә төрөнгән бисураларҙан ун артыҡһың», – ти. Сәфәрғәле тыйнаҡ, сибәр егет булһа ла, әсәйем өнәмәҫ, тип ҡурҡам. Әммә оҡшай миңә, хатта ғашиҡмын. Ул шундай баҫалҡы, аҡыллы. Үҙен матур тота белеүе иҫте китәрә. Ҡулыма ла, күбәләк тотҡан төҫлө, тыйнаҡ, һаҡ ҡына ҡағыла. Шул тиклем күп белә, төпкөл ауылдыҡы булыуына ышанып та булмай.\nАрып-талып эштән ҡайтып киләм. Ҡолаҡта һаман да сабыйҙарҙың шаярышҡан, хатта илашҡан тауыштары яңғырай. Балалар баҡсаһында тәрбиәсе ярҙамсыһы булып эшләйем. Быйыл ғына педколледж бөткән тәжрибәһеҙ ҡыҙҙың шунан артығыраҡҡа дәғүә итергә хаҡы юҡлығын аңлатып, һағайып ҡына эшкә алдылар. Әсәйем ҙурыраҡ ерҙә эшләһә, тәжрибә һорап тормаҫтар ине. Ана ҡайһы бер курсташтар ата-әсәләре, туғандары арҡаһында, үҙҙәре әйтмешләй «престижный» баҡсаларға эшкә төштө. Ә минең техничка әсәй бер ни ҡыра алманы. Йә, сабыр итермен, ҡайҙа барайым... Уйланып, туҡталышымды үтеп китә яҙҙым. Унда йәштәр кафеһы урынлашҡан. Бер ҡасан да кешеһеҙ тормай. Тиңдәштәрем, хатта йәшерәктәр бында ҡайнаша. Егеттәр һөйгәндәрен саҡыра. Тәмле ашап, һөйләшеп ултыралар, бейейҙәр. Бер-береһенә һоҡланыулы ҡараштарын төбәгәндәр. Ҙур тәҙрәләр аша бөтәһе лә күренә. Шул урындан битараф ҡына үтә алмайым. Көн дә туҡтап, сихырланған һымаҡ ҡарап торам. Үҙемде ҡупшы күлдәктә, һылыу егет менән шунда ултырам тип күҙ алдына килтерәм. Ләкин минең яҡшы кейемдәрем дә, һөйгәнем дә юҡ. Өҫ-башымдың рәтле булмауы егет затынан айбанырға мәжбүр итә, хатта ҡиәфәтем бахырлыҡҡа тартым тиһәм дә була.\nАтайым күптән юҡ. Иҫереп ғауға ҡуптарыуы, ҡурҡып өҫтәл аҫтына ҡасыуҙарым ғына иҫтә. Әсәйем, ауылдан ҡалаға килеп, уҡырға инә алмағас, йыйыштырыусы булып эшкә ҡалған ҡыҙ, зәңгәр күҙенә алданып сыҡҡан уға. Осон-осҡа ялғап, ятаҡта байтаҡ йәшәгәндәр. Атайҙан ҡалған изгелек – ул да булһа бер бүлмәле фатир, төҙөлөштә эшләгәндәргә элек сиратһыҙ биргәндәр. Әсәй уны иҫләргә яратмай, файҙаһынан зыяны күберәк булды, ти. Мин, минән ун йәшкә кесе ҡустым, өсөбөҙ торабыҙ. Әсәйем атай үлгәндә дүрт айлыҡ йөк менән ҡалған. Ҡустыма бер ай булғас, әсәй эшкә сыҡты. Мәктәптән үлә яҙып ашығып ҡайтып инәм, ул эшкә китергә әҙерләнеп кенә тора. Сөнки килешеү буйынса яҡындағы поликлиникаға иҙән йыуырға йөрөй. Ҡустымды тәүҙә ныҡ яратманым. Уйнарға сығыу, әхирәттәр менән аралашыу тәтемәй, өй көбәге булып үҫтем. Тиңдәштәр менән ҡатышмағас, ҡырағай булдым. Хәйер, колледжда уҡығанымда, ҡустым, ниһайәт, балалар баҡсаһына барҙы. Әсәй ике эштә өҙгөләнһә лә, мандып китә алманыҡ. Әле миңә өмөтләнә. Бала сағымды, үҫмерлегемде, хәҙер килеп ҡыҙ ғүмеремде шулай хеҙмәтсе һымаҡ үткәрергә тейешменме икән? Беҙҙеке һымаҡ ғаиләлә үҫкән ҡыҙҙарҙың күпселеге юлдан яҙып, эсеү-тартыуға әүәҫләнде, күрше-тирәләгеләре, мин уларға ҡушылмағас, этләшеп тә йөрөнө. Берәүһе наркоманка булып теге донъяға киткәс, икенсеһе ҡайҙалыр олаҡты. Шунан тыныс һуланым. Ләкин йәшлек үҙенекен итә. Күңел кемлегең менән иҫәпләшмәй. Егетем булһын ине, уның менән киноға барһаң, парктарҙа серләшеп йөрөһәң ине, тип теләйем дә бит. Тик былар хыял ғына. Әсәйемде беләм, минең юҡ ҡына эш хаҡымды ла ҡустым өсөн тотонасаҡ. Тинләп тигәндәй яңы компьютерға аҡса йыя. Мин тәрән көрһөндөм. Ҡайтырға кәрәк. Кеше бәхетенә күпме ауыҙ һыуыңды ҡороторға була.\n– Кафеға ингегеҙ киләме? – ҡаршымда оҙон буйлы ҡаҡса егет тора ине. Бик ябай күренде. Өҫтөндә арзанлы джинсы салбар менән ветровка. Тулҡынлы ҡара сәстәре матур икән, шундуҡ күҙгә ташланды. – Кисә лә ошонда тороп киттегеҙ, – тип дауам итте егет, – әйҙәгеҙ, инеп ултырайыҡ.\nМин дә шәп кейенмәгәнмен, шуға, индермәҫтәр, тип ҡурҡып китәм.\n– Былай инергә яраймы ни?\n– Ниңә ярамаһын. Был бит йәштәр төйәге.\nИнәбеҙ, бәхеткә күрә, буш өҫтәл дә бар икән.\n– Исемең кем? – егет әллә нисек һөҙөп, һынап ҡарай.\n– Исемем боронғо минең. Өләсәй ҡушҡан – Халисә. Әсәйем Алиса итергә теләгән. Мулла эргәһендә торған өләсәй «Халисә», тип әйткән дә ҡуйған. Бына шулай.\n– Минең исемем тағы ла боронғораҡ – Сәфәрғәле. Ниңә тиһәң, мине предоктар ҡунаҡҡа китеп барғанда поезда табып алған.\nҺүҙ артынан һүҙ ялғана, ултыра бирәбеҙ. Минең күңел күтәрелә. Ҡыҙыҡ, нимә менән һыйлар икән? Күрше өҫтәлдә әллә ниндәй ят ризыҡтар ашайҙар. Ниһайәт, официант пәйҙә булды, егетем һутҡа заказ бирҙе. Ас ашҡаҙаным көтөрләп ымһынып ҡына ҡалды. Оҙаҡ ултырып һутты эсәбеҙ. Хатта һалмаҡ бейеүгә лә төштөк. Егет оҫта йөрөтә, хәрәкәттәр бергә ҡушылды. Ул күптәнге танышымдай тойолдо. Ә былай минең егеттәр менән бейегәнем юҡ.\n– Ҡайтырға ваҡыт, – тинем, – әсәйемдән алдараҡ өлгөрөргә кәрәк.\n– Хәҙер ҙә әсәй һүҙе менән йәшәгән ҡыҙҙар бар икән? Гел шулай тыңлаусанһыңмы?\n– Тыңламай булмай.\n– Йә, улайһа, хуш, – Сәфәрғәле ҡәнәғәт йылмая, шәкәрҙәй аҡ тештәре балҡый.\nЕгет менән танышыуыма ике ай тирәһе. Аҙнаһына бер-ике күрешәбеҙ. Шунан арттырып булмай. Мин әсәйемдең дөйөм ятаҡта дежур иткәнен көтәм. Ҡайһы ваҡыт Сәфәрғәле ниндәйҙер мәшәҡәттәр менән бәйле, ике эштә йөрөйөм, ти.\n– Ниндәй эштәр һуң?\n– Урам һепергәнде беләһең, бушаған арала төҙөлөштә эшләп алам.\nОсрашһаҡ, ҡала ҡыҙырабыҙ, паркка һуғылабыҙ. Өшөп китһәк, кафеға инәбеҙ. Сәфәрғәле, һәр ваҡыттағыса, һут, туңдырма менән генә һыйлай. Бер асылғанында яҙмышын һөйләп алды.\n– Өләсәй ҡулында үҫтем мин, таяныр кешем юҡ. Мәктәптән һуң уҡыуҙы дауам итеү мөмкин түгел ине. Йә ауылда эш юҡ. Әбей-бабайҙарға утын ярып, һыу ташып, бәрәңгеһен ҡаҙышып ҡына йөрөмәһәң… Себерҙә эшләр өсөн дә һөнәр кәрәк. Өфөгә юғары уҡыу йортонда уҡыған дуҫым саҡырҙы. Эш табышты. Урам һепереүсе булып урынлашҡас, ныҡ шатландым. Арыу ғына бүлмә бирҙеләр, ышанырлыҡмы һуң? Әйткәндәй, бынан йыраҡ түгел. Әйҙә, ҡарап сыҡ.\nШатланып риза булдым. Аҫҡы ҡаттағы ҡараңғы коридор буйлап киттек, Сәфәрғәле ишекте асыуға унан саф һауа инмәгән иҫке фатир еҫе бөркөлдө. Танау сирыуымды күреп, егет форточкаһын аса һалды. Бүлмә, ысынлап та, ҙур ғына. Тимер карауат, өҫтәл, ике алама ултырғыс. Тумбочка өҫтөнә электр плитаһы ҡуйылған. Иҫке генә сәйнүк, кәстрүл, ике стакан күренә. Мөйөштә – эш ҡоралдары.\n– Шул инде минең торлаҡ, – ти Сәфәрғәле эре генә. – Күптәргә был тәтемәй.\n– Китапты күп уҡыным, – ти ул. – Тәүҙә башҡортса, унан русса, сит ил яҙыусылары ла ҡалманы. Сөнки өләсәйҙең телевизоры юҡ ине, уны «иблис ҡотҡоһо» тип һананы.\nЕтәкләшеп күңелле генә киләбеҙ. Ул мине өйгә тиклем оҙатты. Тәүге тапҡыр ҡосаҡлап үҙенә ҡыҫты. Йөрәгенең ярһып типкәнен ишетеп баҙаным. Ҡолаҡ төбөндә генә: «Хуш әлегә, һөйөклөм минең», – тип шыбырҙаны.\nИртән, эшкә барғас, хайран ваҡиғалар булып алды. Баҡсаға килгән балаларҙы ҡабул итә генә башлағайным, етәксебеҙ Зәйтүнә Исламовна килеп инде. Ни эшләп йөрөй, тип шиккә ҡалдым. Ә ул миңә яғымлы ҡарап алды ла мыйылдаҡ тауыш менән:\n– Аҡыллым, минең кабинетҡа ин әле, – тип китеп барҙы. Һы, уның өсөн буш урын һымаҡ була торғайным, әле хатта үҙе саҡыра.\n- Ултыр, аҡыллым, – тине ул, мызылдаған күҙҙәрен миңә төбәп. Шунан йыуан кәүҙәһен молҡотоп өҫтәл артына инеп ултырҙы. – Балаҡай, һинең тәрбиәсе булып эшләгең килә бит, – тип өндәште. Ни тиергә лә белмәй тора бирәм.\n– Йә, йә, ҡурҡма, яуап бир.\n– Килә лә…\n– Бына шулай тиген. Дипломың - дағы шау «бишле»ләр ҙә иҫемдә. Өлкәндәр төркөмөнә тәрбиәсе булып күсәһең, матурым.\n- Гөлфиә Харрасовна сирләп киткәнме әллә?\n– Халисәү, Харрасовнаға күптән ялға китергә ваҡыт. Ут бөрсәһе кеүек балаларға ҡарсыҡ түгел, бына һинең кеүек йәш, тилбер тәрбиәсе кәрәк. Яңы педагогик алымдарҙы белеү зарур.\nГөлфиә апайҙың оло, минең йәш булыуымды бер бөгөн аңғарҙымы икән Зәйтүнә Исламовна? Шаҡ ҡаттым.\n– Йә, һылыуҡай, уңыштар! Иртәгә төркөмдө ҡабул итерһең.\nҠыйын булып китте. Харрасовна рәнйер һымаҡ. Күрше төркөмдә эшләгән Ирина ҡаршыма сығып:\n– Ҡара һин уны, шымыҡай. Һиҙҙермәй йөрөһәң дә, белдек бит, – тип шаңҡытты.\n– Нимәне инде?\n– Иҫәргә һалма башыңды, хәтәр «покровителең» бар икән. Миллион ярымлыҡ машинала йөрөй. Бөгөн ишектән бергә индек тә, ҡыҙыҡ булып китте, апай менән һөйләшкәнен йәшенеп тыңланым, – тип бер тынала таҡылдап ташланы.\n– Нимә, нимә?\n– Эй, ҡыланма инде, зинһар, – Ирина турһайып китеп барҙы. Оҙаҡ ҡаңғырып йөрөп булмай, көндәлек эштәргә тотондом. Ғәйбәтсе Иринаның хыялыйлығы күп булыр.\nБөгөн хеҙмәт хаҡы ала торған көн, сауҙа үҙәгенә барырмын. Күптән йүнлерәк итек алып кейергә хыялланам. Матур кейем алырға теләү ҙә дәрт уята икән ул. Шундай күтәренке күңел менән осоноп күтәрмәнән менеп барам. Ҡараһам, ҡаршыма икәү килә. Затлы пальто, костюм, яҡшы ботинкалар кейгән егет – Сәфәрғәле бит. Бөҙрә сәстәре, ҡош ҡанатындай ҡыйғас ҡаштары, ул инде, уныҡы! Эргәһендә – ҡатын-ҡыҙ. Күгелйем шәшкегә төрөнгән, һап-һары сәстәре туны өҫтөнә һибелгән. Беҙ үксәләр менән тек-тек баҫып килә. Ҡаттым да ҡал дым. Ир кеше «был ниндәй бөжәк тағы?» тигән һымаҡ ҡына миңә күҙ һирпеп алды, үтеп тә киттеләр. Итек ҡайғыһы ҡалманы. Кешегә кеше оҡшай тиһәң дә, шулай уҡ булмайҙыр ул. Ике һыу тамсыһы нисек – былар ҙа шулай. Автобуста егетемә ике тапҡыр шылтыратып ҡараным, телефонын алманы. Оторо йәнем көйөп, эсем бошто. Ҡайтып ауҙым да иҫәңгерәп яттым. Әсәйем тетмәмде тетә бит инде. Телефоным тауыш бирҙе. Сәфәрғәле! Тауышы төҫһөҙ, тоноҡ.\n– Осрашырбыҙ, тигәйнем. Бара алмам, ахыры…\nХөкөм көткәндәй тын тора бирәм.\n– Алло, ниңә өндәшмәйһең? Сәсрәп ауырып киттем дәһә. Бәлки, үҙең килерһең…\n– Ни булды? – тип ҡысҡырып ебәрҙем. Тәнемә көс-ҡеүәт ҡайтты.\n– Һалҡын тейгәнгә оҡшай. Тәнем яна.\n– Мин хәҙер!\nТәүҙә дарыуханаға йүгерҙем. Дарыуҙар алдым. Супермаркеттан инеп, һурпалыҡ тауыҡ һайланым, емеш-еләк, кәнфит тә онотманым. Һөйгәнемә йәл түгел.\nИшек шаҡыным. «Асыҡ», – тигән тауыш ишеттем. Ҡәҙерлем бойоҡ ҡына ята. Дарыуҙарҙы эсерҙем, аш ҡуйҙым. Быларҙы етеҙ генә башҡара һалып, Сәфәрғәленең янына килеп ултырҙым. Ул шатлыҡтан үҙгәреп киткән: күҙҙәре балҡый, йөҙөнә алһыулыҡ йүгергән. Ҡулдарын тотҡайным, уттай ҡыҙыу, хатта йөрәге сығып килгән кеүек.\n– Ныҡ ауырыйһың, ахыры, – мин ҡурҡа ҡалдым.\n– Эйе шул. Ауырыуым – Халисә исемле ҡыҙ. Ҡыҙыулыҡ һине шашып һөйөүҙәндер ул, – күҙҙәремә тура ҡараны ла йәнгә инерлек итеп:\n– Халисәм, сыҡ миңә кейәүгә. Иртәгә үк ЗАГС-ҡа ғариза бирәйек, – тине.\nАптырап ыҡ-мыҡ иткәндән һуң:\n– Әсәйемдең һине күргәне лә юҡ бит әле, – тип саҡ әйтә алдым.\n– Бөгөн үк танышам.\n– Ауырыйһың бит…\n– Һине күреү менән һауыҡтым. Дөрөҫө, һине һағынып ауырып киткәнмендер. Миңә сыҡмаһаң, һарыларға һабышырмын.\n– Тел биҫтәһе икәнһең. Улай тип уйламағайным. Ә мин һине сауҙа үҙәгендә күрҙем.\nӘ уның ҡылы ла һелкенмәне.\n– Барған ерем түгел.\nМин уға бөгөн күргән ваҡиғаны һөйләнем.\n– Оҡшаш кешеләр булалыр ул, – тине Сәфәрғәле.\nТауыҡ һурпаһынан һуң егетем бөтөнләй күңелләнеп китте. Өҙмәй-ҡуймай барып, әсәйҙән ҡулымды һорарға булды. Юлда ап-аҡ хризантемалар алды.\nӘсәй ныҡ асыулы ине, ят кешене күреп кенә тыйылды. Аш бүлмәһен ябып, шым ғына хәлде аңлаттым. Әсәйем сәсрәп китә яҙҙы.\n– Миңә бер йыл да ярҙам итмәй, ырғандап кейәүгә сығып китәһеңме? Ашарымды ашамай, йоҡомдо йоҡламай уҡытырға тырыштым. Эшләр, ситтән тороп институтҡа инер, тип өмөтләндем. Ҡасан осратырға, ҡасан риза булырға өлгөрҙөң? Юҡ, һис юҡ…\n– Әсәй, әсәкәйем… Минең йәштә үҙең дә кейәүгә сыҡҡанһың.\n– Шуның өсөн ғүмер буйы үҙемде тиргәйем.\nУлай ҙа сәй ҡуйып, салат-фәлән тураныҡ, йомортҡа ҡурҙыҡ. Ҡустым менән Сәфәрғәле, күптәнге таныштарҙай, компьютер алдында мәж килә. Өҫтәл әҙерләгәндә ҡарай йөрөйөм, егетем техника менән хайран эш итә. Үҙе туҡтауһыҙ ҡустымды өйрәтә. Сәй эстек, өҫтәлгә ҡуйылған аштар ашалды. Сәфәрғәле үҙен бик матур тотто, аҡһөйәк нәҫеленән тип торорһоң. Аҙаҡтан:\n– Халисә менән бергә булмаһаҡ та, һеҙҙе ташламай ярҙам итеп торормон, – тип ҡуйҙы.\nҠурҡыуҙарым бушҡа сыҡты. Баяғы таш ҡаялай торған әсәйем йомшарҙы ла ҡуйҙы. Маҡсатына ирешкәс, егетем хушлашып ҡайтып китте.\n– Ярай, алдағыһы яҡшы булһын. Бындай егет юлда ятмай. Ысҡындырһаң, аҙаҡ илап ултырһаң да ундайҙы осратмаҫһың. Дөйөм ятаҡтарҙа, ғәйре әҙәм араһында егерме йыл эшләп, кемдең кемлеген генә самаларға өйрәнелде. Наҙан өләсәй ҡулында үҫкән егеткә лә оҡшамаған, уҡыған, тәрбиәле кешеләрҙең балаһылыр.\nӘсәйем шулай тип аптыратты. Ни генә булһа ла, мин үҙемде күктең етенсе ҡатында хис итә инем. Эшкә сумдым, булдыҡлылығымды иҫбатлағым килде. Кистәрем конспекттар яҙып үтте. Яратҡаным бер нисә тапҡыр өйгә килде. Уны минән былай ҡустым көтөп тора, әйтерһең, ул туғаным өсөн килә.\n– Туй күлдәге алып бирә алмам, үпкәләмә, – ти егетем. – Йыйған аҡсам бар ҙа, йәшәй башлағас кәрәк булыр.\nӘсәйем менән кәңәшләшеп, бик үк ҡиммәтле булмаған аҡ тауар алып, үҙебеҙ күлдәк тегергә булып киттек. Бесеү-тегеүҙе аҙмы-күпме беләм, колледжда өйрәткәйнеләр. Теген машинаһы булмағас, ваҡ ҡына сәнсеп, ҡул менән тектек. Харап матур килеп сыҡты. Самалы ғына асыҡ муйынының ситтәренә, тар еңенең остарына әберкәләр һалдыҡ. Биле ҡыҫып, итәге ҡабарып тора. Үҙемә шул тиклем оҡшаны.\n– Һылыу кәүҙәгә һоло тоғо ла килешә, – ти әсәйем.\nЯҙылышыр көн дә етте. Икебеҙ ҙә эштән һораныҡ, төштән һуң барырға тейешбеҙ. Үҙебеҙҙән башҡа бер кем дә булмаясаҡ. Иртүк тороп плитә янында өйөрөлдөк. Тәҙрәгә күҙ һалып алам. Подъезд төбөнә туй өсөн биҙәлгән текә генә ап-аҡ машина килеп туҡтаны. Минән башҡа ла кейәүгә сығыусы бар, күрәһең. Машинанан туй күлдәген беләгенә һалған аҡ костюмлы егет сығып, беҙҙең подъезға ҡарай атлағаны күҙемдең ҡырыйына салынып ҡала. Ситтәр бәхетенә күҙ ҡыҙҙырып тороп булмаҫ. Бер нисә минуттан ҡыңғырау шылтыраны. Ишекте асһам, йылмайып Сәфәрғәлем тора. Ҡалай һылыу, күрмәлекле ул! Балҡып торған йөҙөнән ҡараштарымды ала алмай торам. Ниһайәт, аңыма барып етә: аҡ костюм кейгән, беләгенә туй күлдәге һалған кейәү ул да баһа!\n– Хәйерле көн, һөйөклөм!\n– Сәфәрғәле, прокатҡа костюм, күлдәк алып аҡса әрәм итмәҫкә һөйләшкәйнек тә инде. Килештереп фыртауай машина яллағанһың ишшу!\n– Ишектән үткәрмәҫкә итәһеңме ни?\nТауышҡа килеп еткән әсәйем дә ауып китә яҙа.\n– Ашыҡмайыҡ әле, беҙҙе сәғәт өскә генә саҡырғандар. Минең һеҙгә әйтәһе һүҙҙәрем бар. Ошо көнгә тиклем асылмағаным өсөн ғәфү итегеҙ!\nЙә, Хоҙай, тағы нимә һөйләргә йыйына? Бөтәһе лә асыҡ бит инде.\n– Халисә, мине аңла, ғәфү ит!\nШомланып быуынһыҙ ҡалдым. Егетем дауам итә:\n– Тыштағы машина, һиңә килтергән туй күлдәге – үҙемдең көсөм менән табылған мал. Ҙур ғына ойошма хужаһы мин. Алған һөнәрем – төҙөлөш инженеры.\n– Ә ниңә?.. – мин һүҙемде әйтә алмай төйөлөп ҡалам. – Был алдау ни өсөн кәрәк булды?\n– Бығаса бер нисә тапҡыр өйләнергә уҡталдым. Тик ҡыҙҙарға үҙемдән алда аҡсам кәрәк ине. Күңелем ҡайтып, бөтөнләй өйләнмәм тиһәм дә, бәхетемде йәнә бер һынарға ниәт иттем. Һине осраттым. Ә теге көндө, сауҙа үҙәге эргәһендә эш буйынса танышымдың ҡатыны ине. Осраҡлы ғына тап булышҡайныҡ, бәхетһеҙлеккә ҡаршы, һин күреп ҡалдың. Йә, әкренләп ҡуҙғалабыҙмы? Рес торан һөйләшелгән. Ҡунаҡтар ҙа йыйылалыр.\n– Ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар менән танышмағанбыҙ, – тип ләпелдәгән булды әсәйем.\n– Ауылдыҡылар улар ҙа, институттан һуң бында ҡалғандар.\n- Халисә, ни эшләп ҡатып ултыраһың? Бәхетең баҫты бит. Юҡҡа ғына һине саф гәлсәрҙәй итеп үҫтермәгәнмен.\n– Ә мин бармайым. Алдашмаҫҡа ине. Йәнәһе, хәлле булғас, муйынына аҫылынып ятыр, тип уйлаған. Миңә ул тиң дәрәжәлә булғанға яҡын ине.\nАтылып ишеккә ташландым. Албырғаған Сәфәрғәле кинәт беләгемдән тотоп алып, үҙенә тартты. Күҙҙәремә һоро бәрхәт кеүек күҙҙәр баҡҡан.\n– Халисә, мин һинең яныңда үҙемдең кем икәнемде онотам. Ябай бер ғашиҡ егеткә әйләнәм дә ҡуям. Кәләш кенә түгел, тоғро дуҫ та таптым һиндә. Барлы-юҡлы аҡсаңды тотоноп, миңә ҡиммәтле дарыуҙар алып килдең. Шуныһы бигерәк әсир итте.\nАяҡтарым ҡамырға әйләнде, илап ебәреп, күкрәгенә ҡапландым.\n– Ташлама, һөйөклөм, китмә, – ҡолаҡ төбөндә Сәфәрғәленең ҡайнар бышылдауы ишетелә.