Бөгөн Өфөлә ,,Хеҙмәт кешеһе,, тип аталған фестиваль үтә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n25 ноября 2015 — 15:52\nУл йәштәр араһында эшсе һөнәрҙәрҙең абруйын арттырыуға, кәрәкле кадрҙар менән тәьмин итеүгә арналған.За кадром. Фестиваль сиктәрендә уҡыусылар һәм студенттар үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һөнәр буйынса һорауҙар бирә ала. Шулай уҡ, улар өсөн оҫталыҡ дәрестәре, викториналар, түңәрәк өҫтәлдәр уҙғарыла. Форумға мәктәп уҡыусылары, студенттар – барлығы меңләгән кеше саҡырылған. Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов йыллыҡ мөрәжәғәтнамәһендә эшсе ҡулдарға иғтибар бүлергә саҡырғайны. Был маҡсатта „Республикала хеҙмәт кешеһе йылы„ программаһы ҡабул ителде.


Фекерләшеү:Башҡортостан Республикаһының 2-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаттары — Башҡорт Википедияһы\nФекерләшеү:Башҡортостан Республикаһының 2-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаттары\nАйсар, Закондар сығарыу Палатаһы депуттатары бүлеген ҡара әле - дөрөҫ тәржемәме?--Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 07:59, 30 сентябрь 2018 (UTC)\n«Вәкилдәр палатаһы депутаттары» тигән баш булғас, һәр депутатта уны ҡабатлау кәрәкмәй тип һанайым. Мәҫәлән, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы Вәкилдәр Палатаһының Учалы ҡалаһы һәм Учалы районы буйынса 26-сы Учалы һайлау округы депутаты. Бында «...Вәкилдәр Палатаһының Учалы ҡалаһы һәм Учалы районы...» һәм «Закондар сығарыу Палатаһының 13-сө Тайруҡ һайлау округы» тигән мәғәнәһеҙ һүҙбәйләнештәр килеп сығыу менән бергә һәр юлда ҡабатлау исемлекте ҙурайта ғына. Абдрахманов Ильяс Әхмәт улы, 26-сы Учалы һайлау округы - шул етәлер у! Депутаты тигән һүҙ ҙә артыҡ.\nЗакондар сығарыу исемлегендә лә шулай уҡ. Шуларҙы ҡараға инеме, әллә башҡанымы? --Айсар (әңгәмә) 08:40, 30 сентябрь 2018 (UTC)\nДепутат Законодательной Палаты Государственного Собрания Республики Башкортостан от Точисского избирательного округа № 11. Guram52, һайлау округының башҡортса исеме нисек икән? --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 11:59, 30 сентябрь 2018 (UTC)\nОкругтарға исем шартлы рәүештә бирелә. Бында Точииский - Точисский Павел Варфоломеевич, Рәсәйҙәге социал-демократик хәрәкәт эшмәкәре, большевик, Белоретта йөрөгән граждандар һуғышында, ҡалала уның исемдәге урам бар. Шуға ла: 11-се Точисский һайлау округы. --Айсар (әңгәмә) 12:12, 30 сентябрь 2018 (UTC)\nАйсар, Рөстәм Нурыев! Оҙонға китһә лә, ҡала һәм район тип яҙырға тура килә, бәлки Учалы ҡалаһы һәм районы тип алырға кәрәктер. Сөнки ҡайһы бер округтар йә районға, йә ҡалаға ғына ҡарай. Беҙгә бит рәсми мәғлүмәт итеп яҙырға кәрәк, ә рәсми булғас, документтарға эйәрергә тура килә. "Депутаты" тигәнде төшөрөп ҡалдырыу менән килешәм--Guram52 (әңгәмә) 14:33, 30 сентябрь 2018 (UTC)--Guram52 (әңгәмә) 14:35, 30 сентябрь 2018 (UTC)\nВәкилдәр Палатыһында ҡала-райондар ҡалды, ә Закондар Палатаһында ҡала-райондар күрәһәтелмәгән. --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 14:50, 30 сентябрь 2018 (UTC)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фекерләшеү:Башҡортостан_Республикаһының_2-се_саҡырылыш_Дәүләт_Йыйылышы_—_Ҡоролтай_депутаттары&oldid=835551 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:51 30 сентябрь 2018 үҙгәртелгән.


Республикала йыл башынан алып рәсми рәүештә теркәлгән эшһеҙҙәр һаны яҡынса бер мең кешегә кәмегән\nӘле төбәктә 23 мең 600 эш эҙләүсе теркәлһә, мәшғүллек үҙәктәрендә 43 мең вакансия иҫәпләнә. Хеҙмәт баҙарында башлыса эшсе һөнәрҙәр талап ителә. Төҙөлөш өлкәһендә иретеп- йәбештереүселәр, бетон ҡойоусылар, арматурасылар етешмәй.\nСәнәғәт тармағында инженер-конструкторҙар, токарҙар кәрәк. Белгестәргә сауҙа өлкәһендә лә ҡытлыҡ күҙәтелә. Дөйөм алғанда, мәшғүллек үҙәктәрендә 70 процент эшсе һөнәрҙәр тәҡдим ителә. Ә мөрәжәғәт итеүселәрҙең 60 проценты юғары, йә иһә урта махсус белемгә эйә.


Аналог телевидениһы һүндерелә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n27 декабря 2018 — 16:21 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостандың РТРС компанияһы белгестәре икенсе мультплекстың һуңғы тапшырғыстарын тоташтырҙы. Цифралы телевидение төбәктә хәҙер тулы кимәлдә эшләй башланы. Сифатлы, бушлай 20 каналды республика халҡының 95% ҡарай ала.. 2015 йылдан РТРС төбәктә барлығы 216 вышка төҙөнө. 2018 йылдан алып “Башҡортостан дәүләт телерадио компанияһы” тапшырыуҙарын беренсе мультиплекста Рәсәй-1, Рәсәй-24 ҡарарға, Рәсәй-Башҡортостан радиоһында тыңларға мөмкин. Ә киләһе йылдың 3 июненән Башҡортостан тулыһынса цифралы технология күсә, ә аналог телевиденияһы һүндереләсәк.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АБРУЙ, ХӨРМӘТТЕ ИЛЛЕ ҺУМҒА АЛЫШТЫРҘЫ - 2020 - Мәҡәләләр\nӨйҙә ҙур ҡыҙым менән икәү генәбеҙ, атайҙары, һәр ваҡыттағыса, эштә, ҡалған балаларым тышта уйнайҙар. Улар көндөң көнө буйына уйнап туя алмай, өйгә әллә нимә менән алдаштырһаң да индереп алып булмай. Эҙләп, саҡырып алып тамаҡтарына ашатамаһаң, ашауҙы ла оноталар хатта. Ә инде көсләп алып инһәң, ашарға ултыртырмын тимә, унан-бынан аяҡ өҫтө ҡапҡылайҙар ҙа тағы урамға атылалар.\nАуылда шуныһы рәхәт шул, бигерәктә бала-сағаға хөрриәт. Көнө буйы әллә ҡайҙа олағып, күренмәй йөрөһәләр ҙә, балаңдың һәр аҙымын белеп тораһың. Ауыл бит ул! Һәр бала ҡәҙерле ауыл халҡына, олоһо ла, йәше лә уларҙы бер ваҡытта ла күҙ уңынан ысҡындырмай. Балаларҙың ҡайһы тирәлә, ни рәүешле уйнауҙарын бер-береһенә еткереп кенә торалар. Шуға күрә лә, балалар менән бер-бер хәл булыр тип ҡурҡыу юҡ ауылда. Әлбиттә, бәләкәстән генә хәүеф-хәтәрҙән һаҡланыу сараларын, ҙурҙарының кесе туғандарын һәр ерҙә ҡурсып, ҡарап алып йөрөүҙәрен, әсәй менән атай рөхсәтенән башҡа алыҫ китмәүҙәрен, әгәр ҙә берәй хәл булһа, яҡын-тирәлә үҙебеҙҙең ауылдың ниндәй кешеһе бар, шуны ярҙамға саҡырыуҙарын, яҡшы белгән үҙебеҙҙең ауыл кешеһенән башҡа ят кешеләргә ышанмауҙарын һәм башҡа, һәм башҡа ҡағиҙәләрҙе һәр баланың аңына һеңдереп үҫтерәбеҙ...\nШуға күрә, уйнап йөрөгән балаларым өсөн һис борсолмай, өйҙә ҙур ҡыҙым менән ярышҡа (конкурсҡа) әҙерләнеп мәж киләбеҙ. Ауылдың мәҙәниәт йортонда "Әсәләр һәм ҡыҙҙар" исемле ярыш үткәрергә булғандар ҙа, ҡыҙым менән мине ҡатнашырға, көс һынашып ҡарарға саҡырҙылар. Мөкиббән китеп мода күрһәтеү конкурсына костюмдар, күлдәктәр әҙерләйбеҙ, аш-һыу әҙерләү буйынса ярышҡа еңел генә ебәк туҡыманан йәрпесәкләп алъяпҡыс, ресторандарҙағы шеф поварҙарҙыҡы кеүек бейек түбәле башлыҡ тегеп алдыҡ. Бик матур килеп сыҡты. Ихласлап миңә ярҙамлашып йөрөһә лә ҙур ҡыҙым ҡатнашмай ярышта. Ул үтә оялсан, ҡыйыуһыҙ, тыйнаҡ ҡыҙыҡай, шығырым тулы халыҡ алдында сәхнәгә сығып баҫыу ҡайҙа инде! Үҙенең ҡулынан килмәгәне юҡ, әммә ҡыйыуһыҙлығы көслөрәк шул.\nЯрышта үтеп сығып барған, баҫҡан ерендә осҡондар осороп йөрөгән, ҡулынан да, теленән дә килә торған уртансы ҡыҙым ҡатнаша. Төрлө милли бейеүҙәр, заманса бейеү, брэйк данс башҡарасаҡ. Башҡорт телендә шиғыр һөйләргә лә оҫта ул ҡыҙыҡайым. Әммә ярышҡа әҙерләнергә уның түҙеме етмәй. "Әҙерләһәгеҙ, ҡатнашам!"- тип кенә ҡуйҙы ул. Әйткәндәй, ул ҡыҙыҡай осоп-ҡунып магазинға барып килде лә: "Әсәй, бына алып ҡайт тигән әйберең, бына ҡалған 50 һум аҡса", - тип әйберен өҫтәлгә, аҡсаны минең янымдағы ултырғысҡа һалып сығып китә һалды. Бөгөнгө яҙмамдың ғилләһе ошо 50 һумда ла инде…\n…Шулай ҡымғыуытлап ултырып, ауылыбыҙҙағы иң һылыу, иң егәрле, иң һөйкөмлө апайҙың килеп ингәнен дә һиҙмәй ҡалғанбыҙ. Ул шундай күркәм, шундай ипле, шундай уңған, ундай кеше тураһында "аҫыл һөйәк" тигәндәрен ишеткәнем бар. Ул буй-һын, ул һылыуҙарҙан һылыу йөҙ, ул үҙәкте өҙөрлөк моңло тауыш, йырлап ебәрһә, илатмай ҡуймай. Бирһә бирә лә ҡуя бит Хоҙай Тәғәлә бөтә булған күркәмлекте бер кешегә! Ауылда бөтәһе лә уны хөрмәт итә, олоһо ла, кесеһе лә берҙәй яраталар. Минең дә күңелемде ошо матур апайға хөрмәт, һоҡланыу тойғолары биләй. "Әйҙә, апай, түргә уҙ!"- тип ҡаршы алам мин уны. Әйткәндәй, өйөбөҙҙөң түре лә юҡ инде, 20 кв.м. ғына бер бүлмәле өйҙә йәшәп ятабыҙ. Боронғолар әйтмешләй, күңелең киң булһа, өйҙөң ниндәй ҙурлыҡта булыуы мөһимме ни...\nШулай эшебеҙҙе ҡуйып тороп, апай менән әңгәмәләшеп, төрлө хәбәрҙәргә төшөп китеп, кинәнеп һөйләшеп ултырғанда өсөбөҙҙөң дә күҙебеҙ бер нөктәгә төбәлде. Был баяғы алабарман ҡыҙым ҡалдырып киткән 50 һум аҡса ине. Ул ултырғыста ята торғас, иҙәнгә төшөп киткән, күрәһең. Әллә үҙебеҙ үтеп барғанда итәк еленә эләгеп төштөме, әллә теге бала ҡабаланып шулай елләп киттеме инде, белмәҫһең. Беҙ ул аҡса тураһында бөтөнләй онотҡан булғанбыҙ икән. Бына хәҙер ул күҙгә салынып ҡалды. Әммә мин үҙем дә, ҡыҙым да уны эйелеп алырға ашыҡманыҡ...\nШулай һөйләшеп ултыра торғас, апайыбыҙ ҡапыл ғына йәнләнеп, ҡыҙарынып китте, урынында ултырып сыҙай алмағандай, бер торҙо, бер ултырҙы. Иң ахыры ҡулына өҫтәлдә ятҡан гәзитте алып, өйөгөҙ бигерәк эҫе, тип, иҙәнгә төшөп ултырҙы. Аҙыраҡ ултыра биргәс, нишләптер гәзитен ултырғыс аҫтына иҙәнгә һалып торҙо ла, уны киренән алды. Шул саҡ баяғы аҡсаның гәзит менән ҡуша күтәрелеүен, апайҙың уны тиҙ генә кеҫәһенә тығып ҡуйыуын шәйләнем. Быны ҡыҙым да күрҙе. Әммә апай беҙҙең ҡараштарҙы абайламаны, буғай...\nМин ипләп кенә ҡыҙыма ҡарайым, үҙемдең башымда бер генә уй: "Уй Аллаҡай ғынам, балалыҡ менән әйтеп ҡуймаһа ярар ине..." Ә ҡыҙым аптыраулы, һораулы ҡарашын миңә төбәгән. Мин һаҡ ҡына баш һелкәм дә, өндәшмә, тип ымлайым. Бына апайыбыҙ ҡабалана башланы: "Аһ-аһ, оҙаҡ ултырып ташлағанмын бит һүҙгә әүрәп", - тип, шәпләп атлап сығып китте...\nӨйҙә тәрән тынлыҡ урынлашты. Мин иҫем китеп, әле генә күҙ алдыбыҙҙа булған хәлгә ышана алмай һеңгәҙәп ултырам. Нисек инде улай? Апайыбыҙ бик бай, етеш йәшәй бит! Ул һарай тулы мал, ул техника, машиналар, тракторҙар, ул эсе тулы йыһазлы өй! 50 һумға ҡалған көнө бармы һуң инде! Быны нисек аңларға? Ниһайәт, ҡыҙым түҙмәй, миңә һүҙ ҡуша: "Әсәй нишләп әйтмәнең инәйгә, ул бит беҙҙең аҡса ла инде?" "Оялдым, балам, уңайһыҙ бит. Ә һин мин тыйғансы нишләп өндәшмәнең һуң?" - тием уға. "Мин дә оялдым, әсәй", - тине балам. Шулай итеп, үҙ аҡсабыҙҙы күрә тороп урлатып, үҙебеҙҙең әйбер өсөн үҙебеҙ оялып, өндәшмәй ултырып ҡалдыҡ...\nКүңелгә шул тиклем ҡыйын булып китте, һөйләп аңлатырлыҡ түгел хатта. Күҙҙәр үҙҙәренән үҙҙәре йәш менән тулды. Ул йәштәрҙе ҡыҙымдан йәшерә һалам, әсәйем 50 һум аҡсаһын ҡыҙғанып илай, тип уйлай күрмәһен тағы. Бик ныҡ хөрмәт иткән, яратҡан апайыбыҙға ҡарашым үҙгәреүе, уның тышҡы һылыулығы, нисектер, уңып, юйылып, таушалып ҡалыуы, һоҡланыу, хөрмәт тойғолары ҡул менән йолҡоп ташлағандай юҡҡа сығып, урынында өңрәйеп, әсендереп, һулҡылдап һыҙлап бушлыҡ ҡына тороп ҡалыуы илатты мине. Быны йәш балаға нисек аңлатып була ине һуң?..\nЯҙылған: 29.05.20 | Ҡаралған: 1015


26 Февраль 2018, 17:44\nБашҡортлоҡ рухы бөркөлөп тор-ған, балаларында милли рух тәрбиәләгән, ата-бабаларҙың ғөрөф-ғәҙәттәрен онотмаған, туғанлыҡ ептәрен өҙмәгән илһөйәр һәм тел-һөйәр ғаилә тураһында мәҡәләбеҙ.\nХафизовтарҙың “Батырҙар” ғаилә ансамбле.\nҺөләймән ауылынан Факиһа һәм Әүбәкер Хафизовтарҙың бөтә хеҙмәт юлы “Осҡон” колхозында үтә: ҡатыны малсылыҡта, ырҙын табағында эшләй; ире комбайнсы була, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә. Әүбәкер Миңлеғәфүр улы тальян гармунда, ҡумыҙҙа өҙҙөрөп уйнаһа, ҡатыны оҫта бейеүсе, йырсы була. Улар ете балаға ғүмер бүләк итә.\nАта-әсә үрнәгендә балалары ла эшһөйәр, кешелекле, ярҙамсыл, йыр-моңға ғашиҡ булып үҫә. Уларҙың һәр береһе ҡумыҙ, гармун, ҡурай, мандолина кеүек музыка ҡоралдарын үҙләштерә.\nИң өлкән улдары Ишбулат иртә тол ҡалған әсәһенең төп ярҙамсыһы була – аталары 45 йәшендә үлеп ҡала. Бөгөн ул “Тепловик” ойошмаһында инженер булып эшләй. Тырыш хеҙмәте өсөн 2015 йылда уның исеме Почет таҡтаһына индерелә. Берҙән-бер ҡыҙҙары Алһылыу – Ләмәҙтамаҡ мәктәбендә башланғыс кластар уҡытыусыһы, Рәсәй Федерацияһының халыҡ мәғарифы отличнигы исеменә лайыҡ. Ветеринар һөнәренә эйә Айрат тормош иптәше Диана менән төп йортта йәшәй, күп итеп мал тоталар. Улар – биш балаға ата-әсә. Әкрәм Нуриманов исемендәге колхоз рәйесе була. Бөгөн Себер тарафтарында эшләп йөрөй. Әсләм республикабыҙҙа ғына түгел, ә Рәсәй кимәлендә көрәшсе исемен яулаған. Ул – милли көрәш буйынса РСФСР-ҙың спорт мастеры, ете тапҡыр Рәсәй чемпионы, һабантуй батырҙары араһында Башҡортостандың абсолют чемпионы. Әсләм Әүбәкер улы 2006 йылдан “Батыр” йәмғиәтен уңышлы етәкләй. Улар шулай уҡ ҡатыны Лира менән биш бала тәрбиәләй. Оло Ыҡтамаҡ үҙәк район дауаханаһында теш табибы булып эшләгән Әғләм ағайҙың ике ҡыҙы ла, аталары юлынан китеп, медицина өлкәһен һайлаған. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Тимерғәзенең ғүмере иртә өҙөлгән.\nАлты бер туған бөтә ғаиләләре менән татыу ғүмер итә. Берҙәмлектә – көс тип, улар бер-береһенә терәк булып йәшәй: бергәләшеп өйҙәр күтәрәләр, ғаилә байрамдарын билдәләй-ҙәр, бар туғандарын барлап, шәжәрә төҙөү эшен алып баралар.\nҺәр яҡлап та талантлы, эшлекле, тырыш ғаиләләрҙә балалар ҙа рухлы, илһөйәр, үҙ быуынын белеп үҫә. Улар-ҙың һәр береһе белемгә ынтыла, мәктәп, район кимәлендә үткән сараларҙа әүҙем ҡатнаша, призлы урындарға өлгәшә. Әлфинә Әсләм ҡыҙы, Әлфирә Әкрәм ҡыҙы, Гүзәлиә Әғләм ҡыҙы, Айгөл Ишбулат ҡыҙы мәктәпте миҙал-ға тамамлай.\nХафизовтар, “Батырҙар” ғаилә ансамблен ойоштороп, башҡорт хал-ҡының ауыҙ-тел ижадын, йолаларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен, тарихын сағылдырған төрлө кимәлдәге конкурстар-ҙа ихлас ҡатнаша. Улар Халыҡ-ара ҡумыҙсылар һәм өзләүселәр бәйгеһендә төрлө йылдарҙа II, III, урындар ала, гармунсылар конкурсында ҡатнаша, Ҡариҙел районында үткән “Шәжәрә-2017” республика конкурсында гран-при яулай.\nБөтә яҡтан да уңған, шәп, заман менән бергә атлаған, шул уҡ ваҡытта тамырҙарын да онотмаған Хафизовтар бик күптәр өсөн өлгө булып тора.\nБелешмә: 2017 йылда республикабыҙҙа йәнә бер күркәм байрам барлыҡҡа килде – Бөтә донъя баш-ҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты тәҡдиме менән 1 март – Башҡорт ғаиләһе көнө тип иғлан ителде.


Сант-Андреа (Мантуя) — Башҡорт Википедияһы\n45°09′32″ с. ш. 10°47′39″ в. д.\nЛеон Баттиста Альберти[d]\nкультурное наследие Италии[d] һәм часть объекта всемирного наследия[d]\n'Сант-Андреа базиликаһы (ит. Andrea di Basilica Sant) — апостол Андрей Первозванный хөрмәтенә Мантуя ҡалаһында төҙөлгән базилика.\n1 Альберти проекты\n2 Архитектор-төҙөүселәр һәм төҙөлөш\n3 Ҡорамдың тасуирламаһы\n4 Храм органы\nАльберти проекты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБаштан базилика бенедикт монастыры биләмәһендә төҙөлә. Готика осоронда уҡ бында монастырь сиркәүен төҙөйҙәр. Ул сиркәүҙең бары тик бер стенаһы һәм һуңғы готика осороноң 1414 йылғы ҡоролмаһы-кампанила ғына һаҡланып ҡалған.\nXV быуатта сиркәү ҡороу инициаторҙары булып ҡала хужаһы Лодовико III Гонзага һәм уның улы, кардинал Франческо Гонзага була. Ғибәҙәтхана асыуҙың маҡсаты — базилика ҡалала улар ғаиләһенең власын күрһәтеп торорға һәм шулай уҡ уларҙың вәкилдәренә кәшәнә булып хеҙмәт итергә тейеш була.\nУл ваҡытта яңы төр ҡорам төҙөүҙең иң ҙур абруйлы оҫтаһы Леон Баттиста Альберти була. Һәм Мантуя ҡалаһында яңы ғибәҙәтхана проектын яһау тап уға тапшырыла. Проект булдырыла, һәм 1472 йылда ҡорам төҙөлә башлай. Мөһабәт ҡорам был ҡалаға ғибәҙәт ҡылыуға килеүселәр өсөн төп урын булып тора. Риүәйәттәр буйынса, Голгофала булған йөҙ башы Лонгин йыйып алған Ғайса Мәсихтең ҡаны һалынған флакон торған.\nАрхитектор-төҙөүселәр һәм төҙөлөш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nАльберти вафат була, уның проектын тормошҡа ашырыусылар араһында Лучано Лаурана, Лука Фанчелли була. XV быуатта бәләкәй сиркәүҙе төҙөп өлгөрәләр, унда флакондағы реликвияны һаҡларға ҡуялар. Шулай уҡ 1488 йылда уҡ сиркәүҙең фасадында мөһабәт триумфаль арканы ла төҙөйҙәр. Ғибәҙәтхананы төҙөү бик оҙаҡ дауам итә.\nТөҙөлөш тулыһынса бары тик XVIII быуатта ғына тамамлана. Тәреләр араһында, ниһайәт, архитектор Юварра Филиппо Юварра 1732 йылда барокко стилендәге сиркәү башын төҙөп бөтөрә.\nМөһабәт ҡорам килеп сыға, әммә ул гармонияһыҙ була, сөнки төрлө архитекторҙар төрлө ваҡытта төрлө стиль элементтарын ҡулланғанлыҡ ҡорамға ошондай күренеш бирә. Бары тик базиликаның интерьеры ғына Альберти уйлағанса йыһазландырыла.\nҠорамдың тасуирламаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҒибәҙәтхана латин тәреһе формаһында төҙөлә. Уның айырым түбәләренең тәреһе араһында сиркәүҙең бары тик бер башы ғына күтәрелеп ҡуйыла. Алтарь өлөшө апсиданы барлыҡҡа килтерә. Төп фасады боронғо Рим триумф аркаһы рәүешендә башҡарыла. Арка арауығы өс өлөшкә велтен пилястрҙары менән бүленгән: ҡабырға өлөштәре бәләкәйерәк, ә үҙәк өлөшөндә өҫтәлмә инеү урыны һәм скульптуралар өсөн уйымдар эшләнгән. Ғибәҙәтхана ишеге велетен уйым-аркаһы менән акцентланған.\nҠорам Гонзагалар ырыуының кәшәнәһе булмай. Әммә бында кватроченто дәүеренең бөйөк рәссамдарының береһе — Андреа Мантеньяның ҡәбере тора. Ғибәҙәтхананың төп сиркәүе күренекле маньерист Джулио Романоның фрескалары менән биҙәлгән.\nХрам органы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nХәҙерге замандағы ҡорам органы — сағыштырмаса һуңғараҡ ҡуйылғаны. Ул 1850 йылда Бергамо ҡалаһында ағалы-энеле Серацци оҫтаханаһында яһала. Музыка ҡоралында ике мануал бар һәм уларҙың берәүһе аяҡтар менән файҙаланыуға тәғәйенләнгән.\nVecchi Cerchiari ed De Elda Pierluigi, arte tempi dell’I, 2 volume, Bompiani, 1999 Milano. ISBN 88-451-7212-0\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сант-Андреа_(Мантуя)&oldid=859237 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:53 9 ғинуар 2019 үҙгәртелгән.


29 марта 2017 — 16:02 ГТРК «Башкортостан»\nБөйөк Британия Премьер-министры Тереза Мэй Европа советы президенты Дональд Тускка “брексит” процедураһын башлау тураһында хат юлланы. Был документ Европа берлеге тураһында Лиссабон килешеүенең 50 статьяһын ғәмәлгә ашыра башлауҙы аңлата. Уға ярашлы, һәр ил Европа союзынан сыға ала.\nПарижда полиция хеҙмәткәре бер ирҙе үлтергәс ҡаршылыҡ акциялары башланған. 35 кеше ҡулға алынған. Тәртипһеҙлектәр ваҡытында полицияның өс хеҙмәткәре яраланған.\nАвстралияла 60 мең йорт утһыҙ ҡалған. “Дебби” дауылынан ҡайһы бер ҡасабалар һәм ҡалалар һыу ҡамауында ҡалды. Шуға ла зыян күреүселәр тураһында тулы мәғлүмәттәр юҡ. ”Дебби” көсөн юғалтһа ла һаман ҡойма ямғырҙар яуа, һыу баҫыу ҡурҡынысы арта.\nГермания ғалимдары яһалма ҡояш эшләгән. Система 149 прожекторҙан тора. Яһалма ҡояш Кельн ҡалаһынан йыраҡ түгел генә урынлаштырылған һәм өс ҡатлыҡ бинаны хәтерләтә. Уны эшләүгә 3 миллион 800 мең доллар тотонолған.\nИталияла Европалағы иң ҙур вулкан Этна тағыла әүҙемләшкән. Кешеләр йәрәхәтләнеүгә һәи даими иҫкәртеүҙәргә ҡарамаҫтан, туристар утлы күмер ҡатламына яҡын уҡ килеп фотоға төшөргә, селфи эшләргә маташа.


Башҡортостан студенты — WorldSkills Russia чемпионаты еңеүсеһе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:01, 24 сентября 2020 Йәмғиәт\nБашҡортостан студенты — WorldSkills Russia чемпионаты еңеүсеһе Фото: facebook.com\nБашҡортостан студенты «Йәш профессионалдар» (WorldSkills Russia — 2020) милли чемпионатында еңеү яуланы. Земфира Абдуллина Бөрө медик-фармацевтика колледжынан сығыш яһаны. Чемпионат йомғаҡтары буйынса ул беренсе урынды алды һәм алтын миҙал менән бүләкләнде. Был турала социаль селтәрҙәге сәхифәһендә республиканың һаулыҡ һаҡлау министры Максим Забелин хәбәр итте.\n«Еңеүсене ихлас ҡотлайым һәм яңы ҡаҙаныштар теләйем. Ә Бөрө медик-фармацевтика колледжы коллективына һәм уның директоры Белобородова Нилә Сабир ҡыҙына кадрҙарҙы яҡшы әҙерләүҙәре өсөн рәхмәт әйткем килә», — тине министр.\nVIII «Йәш профессионалдар» (WorldSkills Russia) милли чемпионатының финал ярыштары 6-21 сентябрҙә Кемерово өлкәһендә уҙҙы. Был финал уның тарихында иң күләмлеһе булды һәм 3100-ҙән ашыу ҡатнашыусыны, шул иҫәптән сит ил спикерҙарын һәм Рәсәйҙең 85 төбәгенән вәкилдәрҙе берләштерҙе.\nРеспубликабыҙҙан конкурста 64 кеше ҡатнашты.\nБашҡортостандың йыйылма командаһы 22 компетенция буйынса ярыштарҙа ҡатнашты, улар араһында – мода технологияһы, мебель етештереү, ташты архитектур эшкәртеү, веб-дизайн һәм башҡалар.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2021 йылда WorldSkills Russia финалы Өфөлә була.\nТеги: WorldSkills Russia, Йәш профессионалдар


Апрелдә республикала балыҡ тотоуға сикләүҙәр ғәмәлгә инә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nАпрелдә республикала балыҡ тотоуға сикләүҙәр ғәмәлгә инә\n10 июнгә тиклем йылға-күлдәрендә балыҡсылыҡ менән шөғөлләнгән ойошмалар ваҡытлыса ялға туҡтай. Һәүәҫкәр балыҡсылар өсөн сикләүҙәр майҙа башлана. Башҡортостан хөкүмәте ҡарарына ярашлы тыйыуҙар ойошмалар өсөн 15-се апрелдән 15-се июнгә, ярҙан ҡармаҡ һалыусыларға 1-се майҙан 10-сы июнгә тиклем ғәмәлдә ҡала. Республиканың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, күрһәтмәне инҡар итеп, инспекторҙарға эләккәндәргә 5 мең һумғаса штраф янай.\n05 апреля Өфөлә кешеләрҙе ташҡындан һәм төрлө ғәҙәттән тыш хәлдәрҙән ҡотҡарыу буйынса күнекмәләр үтте\n05 апреля Эсәр һыу өсөн икеләтә түләү


Өфө биатлон мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе Максим Чудов 4 - к ә 7,5 км эстафетаһында ҡатнаша алманы. Рәсәй йыйылма командаһының баш тренеры Валерий Польховский мәғлүмәт агентлығына хәбәр итеүенсә, Максимдың ярышта ҡатнашмауы уның физик хәленең ҡәнәғәтләнерлек булмауына бәйле.\n- Өс шәхси уҙыш - индивидуаль, спринт һәм эҙәрлекләүҙә Чудов бар көсөн һалып ярышты. Һәм унан алынған биохимия анализы организмдың элекке хәленә ҡайтмауын күрһәтте.\nЙәғни, йәш организм бейек тау шарттарына сыҙамаған, тип аңларға кәрәк. Максимға атыусы саңғысыларҙың элиталы уҙышы -\n15 километрлыҡ стартта ҡатнашырға рөхсәт бирмәүҙәре лә бик мөмкин. Дөрөҫ, әлегә Туриндағы уйындарҙың рәсми сайтында был дистанцияла стартҡа баҫыусылар исемлегендә Максимдың\nда фамилияһы һаҡлана.\nРәсәй йыйылма командаһының эстафета уҙышында Иван\nЧерезов, Сергей Чепиков, Павел Ростовцев һәм Николай Кругло в сығыш яһаясаҡ.\n- Ирҙәрҙең эстафета уҙышына составты билдәләү буйынса тренерҙар советы бик оҙаҡ - сәғәттән ашыу дауам итте. Барлыҡ варианттар ҙа тикшерелде. Һөҙөмтәлә нәҡ ошо состав иң оптималь, юғары һөҙөмтә күрһәтергә һәләтле тип табылды. Сергей Рожков запаста буласаҡ, хәйер ул да эстафетала ҡатнашырға дәғүә итә ине, - ти Валерий Польховский.\nМаксим Чудовтың көйәрмәндәренә бары тик көйөргә һәм ауыр һуларға ғына ҡала. Сөнки нәҡ эстафетала рәсәйлеләрҙең миҙал\nалыуға өмөтө бар.\nКүп атырға кәрәкмәгән ҡыҫҡа дистанцияларҙа Чудовтың үҙен яҡшы тойоуын билдәләп үтергә кәрәк, ә эстафетала бит нәҡ 7,5\nкилометрлыҡ ҡыҫҡа арауыҡҡа йүгерергә тура килә. Беҙҙең ҡарамаҡҡа ике ут рубежы менән, запас патрондар булғанда\nМаксим был бурысты кәм тигәндә "яҡшы", ә бәлки "бик яҡшы" билдәһенә лә үтәй алыр ине.\nӘммә хәҙер Рәсәйҙең намыҫын башҡа спортсылар яҡлаясаҡ.\nУлар миҙалға дәғүә итә алырмы - билдәһеҙ. 20 километрға уҙышта Чепиков яҡшы сығыш яһаны (дүртенсе һөҙөмтә), әммә 10 километрға спринтта ни бары 24 - се урын. Ростовцев 20\nкилометрҙа 13 - сө һөҙөмтә күрһәтеп спринтта ҡатнашыуға дәғ үә итә алманы. Уны алмаштырған Николай Круглов спринтта бары тик 22 - се урында килде. Черезов ҡына ярайһы уҡ тотороҡло сығыш яһаны: 20 километрға уҙышта ул һигеҙенсе урында, 10 километрҙа - алтынсы булып килде. Әммә эҙәрлекләү ярышында б ер аҙ көсһөҙлөк күрһәтеп 15 - се урын яуланы. Күренеүенсә,\nЧудовтың һөҙөмтәләре ( 20 километр - 30 - сы, 10 километр -\n10 - сы, эҙәрлекләү уҙышы - 9 - сы) йыйылма команда буйынса партнерҙары менән сағыштырғанда бер ҙә хөрт түгел. Ә спринтт а күрһәткән һөҙөмтәһе буйынса ул мотлаҡ командаға инергә тейеш ине. Эх, физик хәле ҡәнәғәтләнерлек булһа ине лә бит!


Нефтекамала Дума һайлауҙарында 49 һайлау участкаһы эшләйәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nНефтекамала Дума һайлауҙарында 49 һайлау участкаһы эшләйәсәк\n13:25, 21 ноября 2011 Йәмғиәт\nНефтекамала Дума һайлауҙарындағы электораль исемлеккә 98 меңдән ашыу һайлаусы индерелгән.\n«Башинформ» агентлығына территориаль һайлау комиссияһы ағзаһы Дилүс Фәрүәзовтың хәбәр итеүенсә, 4 декабрҙә 49 һайлау участкаһында тауыш биреү үтәсәк, шуларҙың 45-е – Нефтекамала, ҡалған дүртәүһе ҡала янындағы ауылдарҙа урынлашҡан. Һайлау участкалары йәнә Үҙәк ҡала дауаханаһында һәм психо-неврологик интернатта ойоштороласаҡ. Ҡала округының ике һайлау участкаһында бюллетендәрҙе электрон эшкәртеү комплекстары эшләйәсәк.\nНефтекамалағы һайлау алды агитацияһының төп «рупоры» — ҡаланың «Красное знамя» гәзите, бында һайлау марафонында ҡатнашыусылар – сәйәси партиялар үҙҙәренең һайлау алды материалдарын баҫтыра. Территориаль һайлау комиссияһы ағзаһы билдәләүенсә, һайлауға ваҡыт аҙыраҡ ҡала барған һайын, һайлау алды агитацияһы әүҙемләшә. Киләһе аҙнала халыҡ менән осрашыу өсөн ҡалаға бер нисә партиянан кандидаттарҙың килеүе көтөлә. 2007 йылда Дәүләт Думаһына депутаттар һайлауҙа халыҡ күп ҡатнашҡан (87% халыҡ тауыш биргән), Дилүс Фәрүәзовтың әйтеүенсә, быйылғы һайлауҙы ла ҡалала ҙур ҡыҙыҡһыныу менән көтәләр.


"Нефть һәм сәләмәтлек" Өфөлә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n"Нефть һәм сәләмәтлек" Өфөлә\n16:42, 27 мая 2009 Иҡтисад\nБөгөн Өфөлә үткән "Нефть һәм сәләмәтлек" Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһында нефть комплексында һаулыҡ менән бәйле булған бөтә нәмә ҡарала. Ул Рәсәй Нефть һәм газ сәнәғәтселәре конгресы сиктәрендә "Ғ" секцияһы тибында үтә. Был сараның мөһимлеге тураһында ойоштороу комитеты составы уҡ һөйләй, уға Ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау һәм кешенең именлеге өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт етәксеһе, Рәсәйҙең баш дәүләт санитар врачы Геннадий Онищенко етәкселек итә.\nКонференция Өфө хеҙмәт медицинаһы һәм кеше экологияһы ғилми-тикшеренеү институты базаһында үтә. Унда ҡатнашыусылар дөйөм, шулай уҡ тар махсуслашыу мәсьәләләрен тикшерә. Мәҫәлән, һүҙ илдә хеҙмәт шарттары һәм профессиональ ауырыуҙар, зарарлы производство хеҙмәткәрҙәренә ентекле медосмотр үткәреүҙең роле, профессиональ хәүефтәрҙе баһалау проблемалары хаҡында бара.\nХалыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы һәм Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы тарафынан ҡабул ителгән билдәләмәгә ярашлы, хеҙмәт медицинаһы эшселәрҙең юғары дәрәжәлә физик, рухи һәм социаль именлеген нығытырға һәм һаҡларға бурыслы. Шуға күрә нефть сәнәғәте предприятиеларында был системаны ойошторғанда тармаҡтың ҡайһы бер үҙенсәлектәрен иҫәпкә алырға кәрәк. Ул производство майҙансыҡтары төрҙәренең төрлөлөгө — вахта ҡасабаларынан алып завод-гиганттарға тиклем, ауыр климат шарттарында эшләү, тораҡ пункттарынан һәм дауалау-профилактика учреждениеларынан алыҫ булыу һәм башҡа факторҙар менән айырылып тора.\nХәҙер конференция секция ултырыштары режимына күсте. Уларҙың йүнәлештәре хаҡында атамалары уҡ күрһәтә: "Хеҙмәт медицинаһы", "Гигиена, экология һәм сәнәғәт токсикологияһы".\nТеги: конгресс, конференция, сәләмәтлек


Фәрештә-яугир (чехословактарға һәйкәл) — Башҡорт Википедияһы\n47°12′26″ с. ш. 38°54′09″ в. д.\nФәрештә-яугир (чехословактарға һәйкәл)\nФәрештә-яугир — граждандар һуғышы тарихи ваҡиғаларына арналған, Таганрогтың иҫке ҡала зыяратында урынлашҡан, чехословак хәрби әсирҙәренә һәйкәл.\n1918 йылда Таганрогтағы Урыҫ-Балтик заводында (акционерҙар йәмғиәте «Комбайн заводы») Беренсе донъя һуғышы ваҡытында әсирлеккә эләккән 1700 чехтар һәм словактар эшләй. Эшселәрҙең күбеһе граждандар һуғышы барышында большевиктар яғында һуғышып һәләк була. Уларҙы хөрмәтләп иҫкә алыр өсөн, 1927 йылда ҡыҙыл ҡомташтан Я. Наврат проекты буйынса һәйкәлдең төҙөлә. Ҡәбер ташы өҫтөндә фәрештә-яугир тора. Уның бер ҡанаты һындырырылған, икенсе ҡанаты менән һәләк булған иптәштәренең ҡәберен ҡапларға тырыша. Ошондай скульптура менән автор һуғышта ятып ҡалғандар менән ғорурлыҡ тойғоһон күрһәтергә теләй. Фәрештәнең ярым һынын индереү, скульпторҙың һәйкәлде мөһабәт, иҫтә ҡалырлыҡ итергә теләүен күрһәтә.\nПьедесталдың түбәнге өлөшөндә рус һәм чех телендә ошондай һүҙҙәр соҡоп яҙылған:\nРеволюцион романтизм стилендә яҙылылған был текст өлөшләтә генә һаҡланып ҡалған. Фәрештә-яугирҙең башы фрагменты юғалған: йомшаҡ ҡомташ ҡыш үткәс ҡар иреү ваҡытында емерелә. Һәйкәл ваҡытлыса цементлы һыу менән нығытылған, шуның арҡаһында төҫө үҙгәргән. Ашығыс рәүештә реставрация үткәрергә кәрәк.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фәрештә-яугир_(чехословактарға_һәйкәл)&oldid=686464 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:58 11 май 2017 үҙгәртелгән.


Печ (ҡала, Венгрия) — Башҡорт Википедияһы\n46°04′15″ с. ш. 18°13′59″ в. д.\nПеч (ҡала, Венгрия)\nIndividual Constituency Baranya County No. 1[d] һәм Individual Constituency Baranya County No. 2[d]\nПечский яраш[d] һәм Баранья[d]\n140 237 кеше (1 ғинуар 2021)\nАрад[d], Клуж-Напока, Фелльбах[d], Грац, Кютахья, Лахти, Дижон, Гренобль, Лион[d], Нови-Сад, Оломоуц[d], Осиек, Сиэтл, Сливен, Террачина[d], Тусон[d], Тузла[d], Краков, Пула һәм Бейоглу[d]\nStadion PMFC[d] һәм Lauber Dezső Sports Hall[d]\nКозармишлень[d], Orfű[d], Pécsudvard[d], Keszü[d], Cserkút[d], Nagykozár[d] һәм Bogád[d]\nЕвропаның мәҙәни баш ҡалалары[d] (2010)\n16 278 гектар (2021)\nCategory:Views of Pécs[d]\nКатегория:Почётные граждане города Печ[d]\nПеч (мадьярса Pécs [ˈpeːt͡ʃ]) — ҡала, көньяҡ-көнбайыш Венгрияла, Мечки тауҙарының көньяҡ итәгендә урынлашҡан. Баранья медьеһының административ үҙәге . Халыҡ — 146 581 кеше (2014), Печ —Венгрияның ҙурлығы буйынса бишенсе урында торған ҡалаһы. Печтың башланғыс христиан некрополе ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы исемлегенә индерелгән. Эссен һәм Истанбул менән бергә Печ Европаның 2010 йылғы мәҙәни баш ҡалаһы итеп һайланған.\n1 Транспорт һәм географияһы\n6 Мәҙәниәт һәм белем алыу\nТранспорт һәм географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nПеч ҡалаһы Будапештан көньяҡ-көнбайышҡа табан 200 саҡрымда, Хорватия сигенән 30 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан. Печ ҡалаһы Будапешт менән E73 автотрассаһы һәм тимер юл арҡаһында. Будапештан юл ваҡыты — 3 сәғәт. Ҙур поездар Печтан шулай уҡ Венгрия ҡалаларына, Вена, Осиек һәм Сараевоға йөрөй.\nҠалала киң автобус маршруттары селтәре бар. С 1913-1960 йылдарҙа трамвай маршрут эшләй, ләкин 1960 йылда трамвай бөтөрөлә.\nҠала янында Печ-Погань аэропорты урынлашҡан. Аэропорт 2006 йылда асыла һәм Венгрияның бишенсе халыҡ-ара аэропорты була.\nСығанағы: World Climate 2017 йылдың 9 ноябрь көнөндә архивланған.\nҠала 2 мең йыл элек барлыҡҡа килгән, быны археологик ҡаҙыныуҙар иҫбатлай: беҙҙең эраға тиклем IV мең йыллыҡта Печ Римдең панония провинцияһы составында тора һәм Сопине (Сопиан) тип атала. IV быуатта бында көслө христиан общинаһы барлыҡҡа килә. Ундағы христиан ҡәберлеге һаҡланған һәм ул ЮНЕСКО-ның мәҙәни мираҫы исемлегенә индерелгән.\nБыл район варварҙар, һундар һәм аварҙар ҡулында була. Авар ҡағанатының хакимлығы юҡҡа сығарылғас, һуңынан Печ Изге рим империяһы ҡ аҫтында тора. 871 йылда ҡала тәүге тапҡыр телгә алынған документ- Зальцбург диоцезында Квинке-Эклезий (лат. Quinque Ecclesia) йәки биш сиркәү, немец — Фюнфкирхен (нем. Fünfkirchen) исеме аҫтындағы документы.. Хәҙерге замандағы венгр исеме — славян теленән үҙләштереү, моравия pĕt — Биш (сиркәү).\n1000 йылдан алып — Венгрияның бер өлкәһе үҙәге. XI быуатта ҡалала кафедраль собор төҙөлә, XII быуатта ҡалала скульптура мәктәптәре үҫеш кисерә. 1367 йылда Печта беренсе университет асыла һәм ул йөҙ йылдан кәмерәк ваҡыт йәшәй.\n1526 йылда венгрҙар Мохачтағы алышта еңелә, шунан һуң уны төрөк ғәскәрҙәре баҫып ала һәм ҡаланы талай, ә 1543 йылда ул тулыһынса Ғосман империяһы хакимлығы аҫтына күсә. Венгрияның башҡа ҡалаларындағы кеүек үк бындағы христиан сиркәүе мәсеткә әйләндерелә һәм төрөк архитектураһы биналары күпләп төҙөлә.\nТөрөктәрҙән Печ 1686 йылдың октябрендә азат ителә һәм ул Габсбургтар империяһының бер өлөшө булып китә. Ҡалала төрөктәрҙең венгрия халҡы менән идара итеүе ныҡ кәмей, шуға күрә ҡала власы бында немец һәм көньяҡ-славян халыҡтарының күсеп килеүен хуплай. XVIII быуатта славяндар ҡала халҡының яртыһын тиерлек тәшкил итә, шул уҡ ваҡытта венгрҙар бары тик сиреген; тағы бер сиреген немецтар тәшкил итә.\n1704 -1777 йылдарҙа Габсбургтарҙың венгр ихтилалында еңелеүе арҡаһында урындағы епископтар тарафынан идара ителә, королдең ирекле ҡалаһы статусына эйә була.\n1848-1849 йылдарҙағы венгрия революцияһы арҡаһында ҡала ҡыҫҡа ғына ваҡыт хорват армияһы оккупацияһында була. 1867 йылда ҡала тимер юлы төҙөлә, 1882 йылда ул Будапешты Печ менән тоташтыра.\nБеренсе донъя һуғышы аҙағында Печты серб ғәскәре баҫып ала һәм 1921 йылдың авгусына тиклем ҡаланың Венгрияла ҡаласағы билдәле булмай тора. 1921 йылда ул Венгрия составында ҡала һәм бында Пожониҙан (Братислава) университет күсерелә.ингән.\nИкенсе донъя һуғышында Печ, Венгрияның башҡа ҡалаларына ҡарағанда, әҙ зыянлана, әммә ҡайһы бер тарихи биналарға бомба зыян килтерә.\nСоциалистик осорҙа ҡалала индустриализация башлана, ҡала бик тиҙ үҫә, ундағы халыҡ — 80 мең кешегә барып етә. Социализм емерелгәндән һуң, Печ ныҡ иҡтисади көрсөк кисерә. Бынан тыш, күрше Югославила барған һуғыш арҡаһында ҡалаға килеүсе туристар һаны кәмей.\nXXI быуат башында көрсөк еңелә.\nПеч — мөһим транспорт, сәнәғәт һәм мәҙәни үҙәк. Уның тирәһендә күмер, уран мәғдәндәре сығарыла һәм ТЭС төҙөлә.. Ҡала машиналар төҙөү (электротехника шул иҫәптә), төрлө-төрлө аҙыҡ-түлек сәнәғәте (һыра ҡайнатыу, консерва фабрикаһы, шампан шараптары етештереү һәм башҡалар); ағас эшкәртеү сәнәғәте, күн-аяҡ кейеме һәм тәмәке фабрикаһы, кокс химия заводы үҙәгенә әйләнә.Айырыуса билдәле Печ керамика (фарфор-фаянс изделиелар фабрикаһы, элекке Жольная) заводы.\nҠалала Печ футбол клубы нигеҙләнгән, ул ил чемпионатында ике тапҡыр призер була, ә 1990 йылда Милли куботы яулай. Шулай уҡ ҡалала гандбол командаһы бар.\nМилли театр бинаһы\nВенгрияла беренсе булып Печ университетына нигеҙ һалына (1367 йыл). Медицина институты уның мөһим өлөштәренең береһе булып тора.\nПеч милли театры 1960 йылда асыла, труппа И. Экка етәкселеге аҫтында эшләй, ул заман композиторҙары әҫәрҙәре буйынса балеттар ҡуя. Милли фильм фестивале үткәрелә.\nЯнус Паннониус исемендәге музей, 1898; археология һәйкәлдәре, халыҡ сәнғәте, XX быуаттағы Венгрия сәнғәте).\nЖолная фарфор музейы.\nВенгр сәнғәте художество галереяһы\nРәссам Мартин Ференц музейы.\nХассан Яков-али мәсете\nБоронғо христиан катабомбалары (IV быуат).\nИзге Петр һәм Павел соборы..\nБельварош мәхәллә сиркәүе (элекке мәсет Ҡасим Ғази, XVI быуат)\nЕпископ һарайы (1770 йыл).балкондар менән.\nРатуша (1907 йыл).\nСинагога (1869 йыл).\nЯков-али Хассан мәсете (XVI быуат). Иң яҡшы венгр мәсете. Бейеклеге— 23 метр.\nМилли театр бинаһы. 1895 йылда рококо стилендә төҙөлгән..\nПаулин ордены монстыры.\nБарбакан. Түңәрәк бастион, ҡала нығытмаһы.\nГотар, Петер — венгр театр һәм кино режиссеры, сценарист.\nДобрович, Никола — билдәле серб архитекторы.\nШойом, Ласло — 6-сы Венгрия президенты.\nЛомбе, Ката — билдәле венгр яҙыусыһы һәм синхрон тәржемәсе. 16 телде үҙ аллы өйрәнгән, уларҙан бишеһендә ул иркенләп һөйләшә.\nСабо, Ида — югославия сәйәси һәм йәмәғәт эшмәкәре, Югославия Социалистик Хеҙмәт Геройы.\nҠалып:Турция Кютахья (Төркиә)\nТузла (босния һәм Герцеговина)\nҠалып:Флаг Индонезии Мал (Индонезия)\nЕпископ һарайында Ф. Лист һәйкәле\nИзге йөрәк сиркәүе\nГорода Венгрии — Печ\n↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 http://www.ksh.hu/apps/hntr.telepules?p_lang=HU&p_id=19415\n↑ Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2021. január 1., Gazetteer of Hungary, 1 January 2021 (венг.) — KSH, 2021. — ISSN 1217-2952\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Печ_(ҡала,_Венгрия)&oldid=1056292 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 03:01 11 август 2021 үҙгәртелгән.


14.09.2010 Донъя яңылыҡтары\nҺиндостандың Орисса штатында йәшен тиҙлегендә холера менән дизентерия тарала.\nБер кешелә холера вибрионы табылып, өс көн үтеү менән был ауырыуҙан 38 кеше һәләк булған. Ә инде бер меңдән ашыу кеше, холера йоҡтороп, дауаханаларҙа ята. Алдан күҙаллауҙар буйынса, инфекция ауырыуҙарының ҡапыл таралып китеүенә муссон ямғырҙары ғәйепле. Быйыл Һиндостанда ғүмергә булмағанса көслө ямғырҙар яуған, шунлыҡтан һыу ташҡан.\nӘ инде икенсе бер штатта холера йоҡтороусылар һаны 660 кешегә еткән. Әле илдең бәләгә тарыған штаттарына медицина бригадалары, дарыуҙар, дезинфекция саралары ебәрелгән. Һиндостандың көнсығыш өлөшө элек-электән бөтә донъяға холера таратыусы булараҡ билдәле. Көслө ямғырҙар төбәктең насар йоғонтоһон көсәйтеп кенә ебәргән. ҡурҡыныс сир бигерәк тә һыу аша тиҙ тарала.\nМалай һаман ауыр хәлдә\nВладикавказда ойошторолған теракт һөҙөмтәһендә зыян күреүселәрҙең 17-һе һаман Мәскәү дауаханаларында ҡала.\nИлдең баш ҡалаһында дауаланғандарҙың бөтәһе лә ауыр хәлдә тип әйтерлек. Улар араһында ошо терактта атаһын, ҡустыһын юғалтҡан өс кенә йәшлек малай ҙа бар, ул балалар клиник дауаханаһына килтерелгән. Әсәһе лә ауыр хәлдә реанимацияла ята.\nВладикавказдың Үҙәк баҙарында шартлау 9 сентябрҙә ойошторолғайны. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, унда 160-тан ашыу кеше зыян күргән. Уларҙың йөҙгә яҡыны Владикавказда дауалана. Рәсәй Федерацияһы Президенты билдәләүенсә, әлегә төп көс теракттан зыян күреүселәргә, уларҙың яҡындарына ярҙам күрһәтеүгә йүнәлтелергә тейеш.\nШартлау факты буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған.\nЯңы закон кемдәрҙе хәстәрләй?\nРәсәй Федерацияһының Финанс министрлығы яңы закон проекты әҙерләй.\nУға ҡул ҡуйылған хәлдә министрлыҡ хеҙмәткәрҙәре яҡын туғандарының йыллыҡ килеме тураһында отчет бирмәҫкә тейеш булып сыға. Дөрөҫөрәге, чиновниктарҙың ҡатындары, балалары килемен теләһә – күрһәтә, теләмәһә – юҡ.\nИлдең Стратегик үҫеш үҙәге эксперты Владимир Южаков фекеренсә, бындай яңылыҡ чиновниктарҙың килемдәрен декларациялау буйынса ойошторолған бөтә кампанияны юҡҡа сығара. Эксперт булмаған кешегә лә яҡшы аңлашыла бит – етәкселәр законһыҙ рәүештә ҡулға төшөргән аҡсаһын, милкен туғандарына яҙҙырып ҡына ҡуясаҡ.\nБыға тиклем дә илдә ҡыҙыҡ ҡына күренеш – юғары урын биләгән чиновниктарҙың йорт хужабикәһе булған ҡатындарының ирҙәренән дә күберәк «аҡса эшләүе» күҙәтелә ине.


Полтава-ҡала Украинала, административ үҙәге Полтавское өлкәһе. Ул ҡазандан төньяҡ-көнсығышында беҙҙең ил, был Приднепровск низменность йылғаһы буйында Ворскла. Беренсе документаль упоминание тураһында ҡалаһында көндө XII быуат. 27-се, Февраль, әлегә тиклем 3-д, Июнь 1925 был административ үҙәге булды Полтавское хәбәрҙәре. Ҡалаһы бар, үҙ гербы һәм флагы. Полтава-мәҙәниәт үҙәге мөһим һәм ҙур транспорт тене. Ҡала майҙаны 104.42 км2 һәм бүләргә 3 төп райондары (Октябрьский, Киев һәм Ленин). Халыҡ ҡала тирәһе тәшкил итә 300,5 мең кеше. Урындағы үҙидара органдарына тапшырыла урындағы ҡала советы һәм ҡала башлығы (мэр).\nПолтава урынлашҡан көнсығыш Европа өлөшөндә, . 301 километр Киев өҫтәрәк.\nГеографик координаталарын: 49°00`35“Н 34°00`33“Е, 140 м бейеклектә. Ҡала урынлашҡан Приднепровск низменность һәм йылғаһы буйында урынлашҡан Ворскла. Береһе питерҙы йылғаһы Колома, ул падает был ҡалала Ворскла. Шулай уҡ, стеналарында Полтавец бар, бер нисә генә бик ҙур тәбиғи һәм күлдәр күп кенә яһалма быуалар. Ҡала рельеф, дөйөм алғанда,, хатта, тик расстоянии 1,5 км өҫтәрәк йылғаһы шунда уҡ күрергә мөмкин уклон (Уң яҡ яры Ворскла, унда урынлашҡан Полтава күп археологтарҙың, холма, арттырыу тиклем бейеклеге 80-100 м ҡарата дәрәжәләге йылғаһы). Географик Полтава шаҡтай отошло барышында тарихында һиҙелерлек йоғонто яһаны үҫешенә бик ҙур ҡала. Полтава ҡушыла бик мөһим транспорт треков. Беҙҙең ҡала хеҙмәттәрен тәҡдим итә араһында бәйләнеш ҙур Украина шәһәрҙәр: Киев, Харьков һәм Днепропетровск.\nҒөмүмән алғанда, шәһәребеҙ климат кәметелгән, континенталь, һалҡын ҡыш һәм йылы (ҡайсағында йәй тойҙым). Ғинуарҙың уртаса температураһы күҙәтеүҙәр буйынса тәшкил итә 6.8 градустан буйынса Цельсий түбәнерәк башламайбыҙ. Йәй йылы һәм ҡоро. Иң эҫе ай-июль, ҡағиҙә булараҡ,. Июль айында уртаса температура 20.9 градустан буйынса Цельсий юғарыраҡ башламайбыҙ. Һуңғы 100 – 200 һауа температураһы йыл Полтавец, шулай уҡ бөтә донъяла, бар үҙгәрештәрҙе ҙә арттырыу. Был ваҡыт эсендә уртаса йыллыҡ һауа температураһы яҡынса артҡан 1,5 °Менән. Иң йылы йыл, мғлүмәттәре буйынса, күҙәтеүҙәр күпйыллыҡ, йылда 2010. Иң күп температураһының дауамында булған тәүге алты айы. Был Полтавец, среднего яуым-төшөм тәшкил итә 569 мм (һәрхәлдә, февраль – март айҙарында, барынан ла күберәк – июль). Һәр ҡышты ҡар бар, Максималь уның бейеклеге, ғәҙәттә, февраль айында күҙәтелә. Уртаса сағыштырмаса дымлылыҡ йөкләнеш 74%, һәрхәлдә, май айында (61 %), барынан декабрендә (88 %).\nДәүләт статистикаһы мәғлүмәте буйынса, 1-се, Январь 2010, халыҡ ҡала ине 300, 5 мең кеше. Ул тиклем кәметелде 14 меңләгән кеше менән сағыштырғанда, йылдың 1989 – был улай түгел һәм тиҙ генә насар күрһәткес, иҫәбенә алып, демографик хәлде Украинала (мәҫәлән, халыҡ Львова тиклем кәмене 57 мең кеше ошо ваҡыт). Полтава халыҡтың тығыҙлығы юғары тәшкил итә 3000 был км2. 87% ҡала халҡы тәшкил итә украиндар; 44, 0% хеҙмәт сүсән халыҡтың мәшғул сәнәғәт өлкәһендә; 16, 0% — хеҙмәт күрһәтеү өлкәһендә; 6, 0% — фәнгә, сәнғәт һәм мәғариф.\nПолтава-эре транспорт Төньяҡ-Көнсығыш-се Украина узловые. Беҙҙең ҡала урыны булып тора, унда ул тәрән йөкмәткеле, тимер юлдар һәм юлдар пересекаются. Бар ҙур һәм үҫеш алған йәмәғәт транспорты селтәре. Полтава-мөһим үҙәге грузопоток. Ул киҫелешендә урынлашҡан шоссеһы, берләштерә торған Көнбайыш һәм үҙендә көнсығыш Европа өлөшөндә. Полтава менән бәйле Киево, Харьков, Днепропетровск, Һумы һәм Кременчуг-юлдар.\nБар шундай автомобиль маршруттарын бара торған аша Полтав:\nЕ 40 — Киев-Харьков шоссеһы (Көнсығыш йүнәлеше — Чудово, Харьков; Көнбайышҡа табан йүнәлеш — Хорол, Лубна, Киев);\nС.-12 — Милли автомобиль юлында (Котельва, Ахтырка, Сум);\nМ-22 — халыҡ-ара автомобиль юлында (Кременчуг).\nӨсөн, пассажирҙар йөрөтөүҙе ҡулланыла бындай йәмәғәт транспорты түгел: электрический — троллейбустар ала һатып; Автомобиль транспорты — автобустар, микроавтобусы, пассажирҙар таксиҙа. Автобусная станцияһы урамында Velikotyrnovskaya, янында Киево-Харьковские шоссеһы (Е) унда була буйынса йөрөйәсәк бөтә Украина һәм Европала. Шулай уҡ, бар автовокзал районы һәм урамда Зенковка Шевченко. Шулай уҡ, бар ике тимер юл станцияһы ҡалала (Киевская һәм Көньяҡ станциялары). Тимер юл берләштереү Полтава менән Киево, Харьков, Кременчуг, Лозовой һәм Красноград. Киев-Харьков трасса электрҙы һәм мөмкинлеген тәьмин итә тиҙ һәм уңайлы поезд. Электрификация тимер юл линияһы Полтава – Харьков ине августында тамамланмаған 2008.\nБар 12 юғары уҡыу йорттары территорияһында ҡала етәксе һ. б.. Улар,: Украин медицина стоматология академияһы, Полтавская Дәүләт Аграр Академияһы, Полтавский дөйөм дәүләт техник университеты исемендәге Кондратюк, Полтавское Милли университетының педагогика Короленко исемендәге, Полтавский университеты иҡтисад һәм сауҙа, Полтавский университеты иҡтисад һәм хоҡуҡ; шулай уҡ бындай факультеттар асмалы: Милли юридик академияһы Украина исемендәге г. Мудро, Университет ЭСКЕ эштәр министрлығы, Төбәкара Академияһы персонал менән Идара итеү, Халыҡ-Ара Европа Университеты, Киев милли университеты, мәҙәниәт һәм сәнғәт, Дөйөм Дәүләт Техник Университеты Украина "Харьковский Институты Polytechnicak", Полтавский Бизнес Институты, Академик Юрий Буға халыҡ-ара Фәнни-техник университеты. Беҙҙең ҡалала ла бар 52 дөйөм белем биреү уҡыу йорттары һәм 54 мәктәпкәсә учреждениелар, улар араһында: 14 яңы тибы учреждениелары (ҡала лицей һәм гимназия). 2 махсус мәктәп балалар өсөн интернат-йорттарына йәки физик яҡтан балалар неполноценности. 1 киске мәктәп. 5 шәхси уҡыу йорттары.\nПолтава эйә бына тигән тәбиғи ресурстар, тура килә, иҡтисади-географик урыны. Тап бына шуға күрә, уның территорияһында бар, бик күп предприятиелар, специализирующаяся яғыулыҡҡа, икмәк-тоҙлоҡ, яҡтылыҡ һәм ағас эшкәртеү сәнәғәте. Полтава йыраҡ түгел, урынлашҡан, эре металлургия, машина төҙөлөшө һәм фәнни үҙәктәре, шул тиклем Киев, Харьков, Днепропетровск, уңайлы үҫеше өсөн машина төҙөлөшө һәм химия сәнәғәте. Шәһәребеҙ бирә 1/4 сәғи етештереү өлкәһе.


Ҡарт бүре. Хикәйә\n17 Декабрь 2019, 20:50\nХөснулла таңға ҡарай ҡурҡыныс төш күрҙе. Ҡышҡы урманда уны йөндәре ойошоп бөткән бер ҡарт бүре баҫтыра. Тештәре ҡанға буялған йыртҡыс уны ҡыуып етте лә бер ырғыуҙа ергә йыҡты, алҡымына үрелде. Хөснулла унан бар көсөнә ысҡынырға тырыша, ә үҙе бер туҡтауһыҙ ялбара:Артабан уҡырға:\nХөснулла таңға ҡарай ҡурҡыныс төш күрҙе. Ҡышҡы урманда уны йөндәре ойошоп бөткән бер ҡарт бүре баҫтыра. Тештәре ҡанға буялған йыртҡыс уны ҡыуып етте лә бер ырғыуҙа ергә йыҡты, алҡымына үрелде. Хөснулла унан бар көсөнә ысҡынырға тырыша, ә үҙе бер туҡтауһыҙ ялбара:\n– Мине, зинһар, бер юлға ҡалдырып тор... Минең әле был донъяла ҡылған оло гонаһтарым бар. Уларҙы тегендә үҙем менән бергә алып китә алмайым... Шуларҙы донъялыҡта юйып, рәнйеткән кешеләремде ризалыҡта ҡалдырып китәйем...\nКүпмелер ваҡыт күҙгә-күҙ терәп ҡарашып торғандан һуң, бүре уны ысҡындырҙы. Күккә ҡарап ҡурҡыныс итеп бер олоно ла юҡ булды.\nТирләп, лысма һыу булған ир ҡапыл уянып китте лә, ҡото осоп, тороп ултырҙы. Бер аҙ тыныслана биргәс, яҫтығына кире салҡан ауҙы.\n– Ҡайҙа параҫың инте иртә пелән? Көн ҫыуыҡ, әҙерәк ята пир. Иртәгә ҡайтырһың әле, – тип Сәриә Хөснуллаға нығыраҡ һыйынды, һаҡал-мыйыҡ баҫҡан битенән һыйпап иркәләнде. Эргәһендә ятҡан ҡатынға ир ытырғанып та, йәлләп тә күҙ һалды.\n“Был бисара байғошҡа минән башҡа кем генә ҡараһын инде? Их, Хөснөй, Хөснөй, хәҙер һинең көнөң ошо быжыр битле, ялпаҡ танаулы Сәриәгә ҡалдымы...”\nӘллә үҙенә, әллә эргәһендә ятҡан ҡатынға асыуланыпмы, ҡапыл торҙо ла ашығып кейенә башланы.\n– И, Аллам, килеүен килгәстен, пер-ике көнгә янымта ҡалыр инең...\nҠатын торҙо ла ашарға әҙерләй башланы. Ир һөрпөлдәтеп бер-ике ҡалаҡ аш ашаны, аяҡ өҫтө тороп бер сынаяҡ сәй һемерҙе. Кәпәсен күҙенә тиклем батыра кейҙе лә сығырға булды.\n– Мә, ашарыңа апҡайт. Унта һине кем пешереп көтөп тора.\nҠатын ирҙең ҡулына аҙыҡ тулы ҙур ғына сумка тотторҙо. Хөснулла әйләнде лә оҙаҡ ҡына итеп Сәриәгә ҡарап торҙо. “Кисер мине, балдыҙ. Бәлки, һине, былай ҙа яҙмыш тарафынан ҡыйырһытылған сабый хәлендәге гонаһһыҙ йән эйәһен, миңә имен-саф көйөнсә ҡалдырырға кәрәк булғандыр ҙа бит... Юҡ, нәфсемә баш була алманым, хайуани теләктәремә ҡаршы тора алманым бит. Бүтәнсә осраша алмаҫбыҙ. Ҡарт бүре юҡҡа ғына төшөмә инмәне. Риза булып ҡал, ғәфү ит”, – тигән уйҙар уның мейеһен бырауланы.\nҠаршыһында баҫып торған Сәриәне ҡосаҡлап алды. Арҡаһынан һөйҙө лә кеҫәһенән алып, ҙур ғына төйөнсөктө уға һуҙҙы.\nТөйөнсөктө сисеп ҡараған балдыҙы ундағы аҡсаны күрҙе лә:\n– Пыл аҡсалар пөтәһе лә миңәме? – тип аптыраны.\n– Эйе, һиңә, балдыҙ. Миңә рәнйемә, һау бул.\nХөснулла ҡапыл боролдо ла өйҙән сығып китте. Таш кеүек ауырайған башын, кәүҙәһен көскә-көскә һөйрәп, өйөнә ҡайтып етте ир. Ишек алдында уның ҡайтыуын дүрт күҙ менән көтөп ятҡан Аҡтырнаҡтың башын һыйпаны. Үҙе, хәле бөтөп, тупһаға ултырҙы.\nЭй, ғүмер тигәнең.. Был ғына ғүмерҙең оҙонлоғо иртән ҡояш сығып, киске байыу аралығына бәрәбәр. Бар ине бит Хөснулланың да ерҙе эйелтә баҫып, көсөн-дәртен ҡайҙа сарыф итергә белмәй йөрөгән саҡтары.\nОҙон буйлы, киң яурынлы, төҫкә-башҡа ҡарап туйғыһыҙ Хөснулланы күп ҡыҙ яратты. Берҙән-бер улдарын ата-әсәһе лә иркәләтеп-буйлатып үҫтерҙе. Тәртипһеҙ булып үҫте малай. Бәләкәйҙән үҙен бөтә кешеләрҙән дә өҫтөн тотто. Төҫө-башы менән ҡыҙ-ҡырҡын алдында маһайһа, көсө менән ауылдың бар егетенең дә ҡотон алды. Уның суҡмарҙай ҙур йоҙроғон бер генә тапҡыр татып ҡараған егеттәр хужаһына мөлдөрәп ҡараған эт кеүек йыуашланып ҡалды. Хөснулла ни әйтһә, шуны үтәнеләр. Үҫмер сағынан ҡатын-ҡыҙ затына битараф ҡарай алманы ул. Ауылға килен булып төшкән йәш еңгәйҙәргә күҙе төшөп, иҫ-аҡылы ҡороно. Бер ваҡиғанан һуң ғына был ҡылығын ташларға мәжбүр булды. Оҙаҡ ҡына өйләнмәй йөрөгән ҡырҡ йәшлек ике туған ағаһы Сибәғәт урман яғынан үҙенән егерме йәшкә кесе, бала холоҡло ғына йәш кәләш алып ҡайтты. Төҫкә-башҡа һылыу еңгәһенә Хөснулла бер күреүҙән ғашиҡ булды. Бар ваҡыты еңгәһен күҙәтеү менән үтте. Нисек тә булһа, уға тап булып, үҙенсә егетлек күрһәтергә тырышты.\nБесән мәле ине. Ағаһы менән еңгәһенең кисләтеп кенә бесәндән ҡайтҡанын ул ҡойма ярығынан күҙәтте. Ихаталағы бар эште теүәлләгәс, ағалары утлыҡсала сәй эстеләр. Ҡараңғы төштө. Сәйҙән һуң ағаһы ишек алдына сыҡты, күтәрмәгә ултырҙы ла тәмәке ҡабыҙҙы. Еңгәһе сыҡты ла бәҙрәф яғына ыңғайланы. Ниңәлер, бәҙрәфкә барып етмәне, ҡараңғынан ҡурҡты, буғай. Һарайҙы урап, Хөснулла күҙәтеп ултырған ҡойма янына килде лә ергә сүгәләне.\nХөснулла тиҙ генә ҡойма аша һикереп төштө. Аяҡ остарына ғына баҫып, еңгәһенә яҡын килде. Нимә әйтергә лә белмәй бер аҙ аптырап тора бирҙе. Үҙенсә шаяртырға уйланы. Арттан килеп, еңгәһенең яланғас арт һанына ҡулы менән еңелсә генә ҡағылды ла:\n– Һаумы, – тине.\nЕңгәһенең ҡурҡыуҙан йөрәге ярыла яҙҙы. Сүгәләп ултырған көйөнсә, һөрән һалып, артҡа ҡарай салҡан китте.\nБыны көтмәгән Хөснулла “һә!” тигәнсе ҡойма аша төшөп һыҙҙы.\n– Сибәғәт! Сибәғәт! Үләм!!! – тип ятҡан еренән яу һалды ҡатын.\nБала холоҡло ҡатынына өйрәнеп бөткән ир:\n– Нимә булды инде тағы? Бәҙрәфтә кеше үләме... – тип тыныс ҡына тәмәке көйрәтә бирҙе.\n– Һаулыҡ һорашалар! Үләм!\nЯтҡан еренән тороп ултырған ҡатындың тауышы һауаны ярҙы.\n– Ай, әттәгенәһе... Һаулыҡ һорашһалар ни, ал һаулыҡтарын... – тине маҙаһы киткән ир.\nҠото алынған ҡатыны имгәкләй-ҡолай утлыҡса яғына килеп сыҡҡас ҡына ир урынынан ҡуҙғалды.\n– Берәү килеп мине арттан һәрмәне...\nАл-ял белмәй илаған ҡатынын Сибәғәт саҡ көскә тынысландырҙы.\nХөснулла еңел генә ҡотолғанына ҡыуанды, башҡаса еңгәләренә күҙ атып йөрөмәне.\nМай байрамы ине. Бөтә йәш-елкенсәк кискә клубҡа йыйылды. Бер аҙ төшөрөп алған Хөснулла ла клубҡа килеп инде. Йәштәр саң туҙҙырып “Өс таған” бейеүен һуға. Ике гармунсы алмаш-тилмәш гармунда һыҙҙыра.\nХөснулла, ғәҙәтенсә, бейеүгә ҡатнашманы, артҡы эскәмйәгә барып ултырҙы ла йәштәрҙе күҙәтә башланы. Ҡапыл күҙенә мөйөштә ултырған бер матур ҡыҙ салынды.\n“Оһо, был ҡыҙ бөгөн минеке буласаҡ...” Егет ҡыҙҙан күҙен алманы.\nБына йәштәр парлашып вальс көйөнә әйләнергә тотондо. Күп уйлап тормай, Хөснулла ла туп-тура теге ҡыҙға йүнәлде, бейергә саҡырҙы. Ҡыҙ баш тартты, урынынан да ҡуҙғалманы. Ундай баш тартыуҙарға өйрәнмәгән егет уны ҡулынан һелкетә тартып торғоҙҙо ла, биленән ныҡ итеп тотоп, бейергә маташты.\nҠыҙ ысҡынырға ынтылды-ынтылды ла, ысҡына алмағас, “сәп” иттереп Хөснулланың сикәһенә һуғып ебәрҙе.\nБер ҡасан да һуғылыу күрмәгән егет аптыраны, туҡтап ҡалды. Ҡыҙ клубтан йүгереп сығып китте. Быны күргән йәштәр шаҡ ҡатты. Хөснулла тиклем Хөснуллаға берәү һуҡһын әле, тағы етмәһә, ҡыҙ кеше...\nБыл ваҡиғанан һуң Хөснулла сығырынан сыҡты. Бөтә ғәм алдында үҙен рисуай иткән был ҡыҙҙы эҙләй башланы. Үс алыу тойғоһо ике сикәһен ут итеп өттө. Тырыша торғас, тапты ҡыҙҙы. Дүрт саҡрым алыҫлыҡта ятҡан Аҡҡуян ауылы ҡыҙы Рәзилә ауыл дауаханаһында шәфҡәт туташы булып эшләй. Иртән эшкә килә, кискә ауылына ҡайтып китә.\nХөснулла бар эшен ҡыҙҙы ҡарауыллауға йүнәлтте. Тәүҙә бер нисек тә тап итә алманы. Эштән һуң ҡыҙҙы йә “Тиҙ ярҙам” машинаһы илтеп ҡуя, йә ҡыҙға ауылы яғына ҡайтҡан кешеләр осрай. Ә шулай ҙа бер көн егеттең юлы уңды. Ҡыҙ дауахананан сыҡты ла йәйәүләп оло юлға төштө.\nБер аҙ тора биргәс, Хөснулла мотоциклда урынынан ҡуҙғалды. Тиҙ генә ҡыуып етте лә:\n– Һеҙ ҡайһы яҡҡа юл тотаһығыҙ? Миңә Аҡҡуянға, – тип ҡыҙ янында туҡтаны.\nКаска кейгән егетте ҡыҙ ҡапыл да таныманы, “һә” тигәнсе мотоциклға ултырып алды. Ауылға етергә бер саҡрымдай ара ҡалғас, Хөснулла ҡапыл ҡуйы шырлыҡ араһына боролдо.\n– Ҡайҙа бараһығыҙ ул? – тигән ҡыҙға яуап биреп тә торманы.\nШырлыҡ араһына барып инеп китте лә мотоциклды туҡтатты. Төштө лә касканы сисеп ҡыҙға ҡараны. Уны таныған ҡыҙ:\n– Ниңә мине бында алып килдегеҙ? Һеҙгә минән нимә кәрәк? – тине лә сумкаһын алып китергә булды.\n– Миңә бына һеҙ кәрәк инегеҙ. Кемдең битенә һуҡҡанығыҙҙы беләһегеҙме? Беҙҙә һуғышҡан ҡыҙҙарҙы яуапһыҙ ҡалдырмайҙар бер ҡасан да...\nХөснулла ҡыҙҙы ике ҡулынан тотоп алды ла бейек үлән өҫтөнә йыҡты. Ҡыҙ ярҙам һорап ҡысҡырһа ла, берәү ҙә ишетмәне...\nАҙаҡ егет илаған ҡыҙға бер аҙ ҡарап тора бирҙе лә:\n– Бына шулай итәләр беҙҙең яҡтың егеттәре баш бирмәгән ҡыҙҙарҙы. Йә миңә кейәүгә сығаһың, йә яманатыңды ике ауылға таратам. Уйла, – тине лә мотоциклын ҡайтыр яҡҡа борҙо. Икенсе көндө үк Рәзилә баш табип кабинетына килеп инде.\n– Сәлим Хәмитович, мине тиҙ генә эштән бушатыуығыҙҙы һорайым.\nҠыҙ артабан бер ни ҙә әйтә алманы, күҙҙәренә йәш тулды, тамағына ниндәйҙер әсе төйөр килеп тығылды.\nБаш табип ҡыҙға аптырап ҡарап ултыра бирҙе лә ниндәйҙер бер папканан Рәзиләнең эшкә алырға һорап яҙған ғаризаһын алып һалды.\n– Тимәк, был ғаризала яҙылғандар төптө буш һүҙме инде?\n– Анһат ҡына уйлап эш итәһегеҙ һеҙ, йәштәр, – тип көрһөндө табип. – Ғаилә хәлеңде аңлап, юҡ эште бар итеп, эшкә алырға тура килде бит һине, һеңлекәш. Бына хәҙер ҡайҙалыр китергә ҡарар иткәнһең. Ә һеңлеңде кемгә ҡалдырырға уйлайһың? Уйла, уйла әле, йәме?\nРәзилә башын эйеп сығып китте. Эйе, һеңлеһен ҡалдырып, ҡайҙалыр китә алмай ине шул. Ата-әсәләренән иртә ҡалған ике ҡыҙ үҙ йүндәрен үҙҙәре күреп йәшәнеләр. Һигеҙенсе класты бөткәс, иң яҡын медучилищены һайланы ла шунда уҡырға инде. Ял, байрам көндәрендә гел ауылға ҡайтты, һеңлеһе менән донъя көттө. Медучилищенан һуң курсташтарының күбеһе институтҡа юлланды, ә уға ауылға ҡайтырға тура килде.\nБер аҙнанан Хөснулла өйгә килен алып ҡайтып күрһәтте. Улдарының ҡапыл ғына башлы-күҙле булыуына өйҙәге ололар аптырап ҡалдылар, тиҙ арала никах уҡыттылар. Эшкә уңған килен донъяны тиҙ генә алға тәгәрәтеп алып китте. Ҡәйнә кеше һәр намаҙ аҙағынан йәштәргә оҙон ғүмер, татыулыҡ теләне. Тик татыулыҡ тигән нәмә баштан булманы. Ҡайны-ҡәйнәһе донъя ҡуйғас, өйҙә икәүҙән-икәү ҡалып йәшәү уғата ауырлашты. Ҡара-ҡаршы ултырып тыныс ҡына сәй ҙә эсә алманылар. Һүҙҙәр берекмәне, ырыҡ-тырыҡ һөйләшеүҙәрҙең аҙағы ыҙғыш менән бөтөр булды. Ашаған аштары тамаҡтарынан таш булып төштө.\nЮҡ, айырылып Аҡҡуянға ҡайтырға уйламаны Рәзилә. Ирҙән айырылып атай нигеҙенә ҡайтып ултырыуҙы үҙенсә ғәрлек һананы. Унда уны ҡолас йәйеп, хәленә инеп ҡаршы алыр ата-әсәһе лә юҡ. Һеңлеһе Сәриә бала сағында бик ҡаты ауырыны, шул ауырыуҙан төҫкә йәмһеҙ, шаҙра битле булып ҡалды. Сүп өҫтөнә сүмәлә тигәндәй, ете йәшлек сағында бейек тауҙан санала шәп итеп шыуып килеп, башы менән үҫеп ултырған ҡайынға ныҡ итеп бәрелде. Өйҙә оҙаҡ ҡына ауырып ятты. Аҙаҡ һаҡауланды, уҡый ҙа алманы, аҡылға еңелерәк булып ҡалды. Уның ҡарауы эшкә әрһеҙ ҡыҙ булып үҫте, өйҙәге бар ирҙәр эшен бер үҙе атҡарҙы. Йәйге осорҙа питомникта эшләһә, ҡышын селектән һепертке бәйләп һатты. Аҡҡуянда атай йортонда яңғыҙы йәшәй.\nБергә йәшәүҙәренә ун йыллап ваҡыт үтеп китһә лә, Хөснуллаға атай булыу бәхете тәтемәне. Йәштәштәренең урам тулып уйнаған малайҙарын күреп, эсе ҡайышты.\n– Эшкинмәгән, һин дә булдыңмы ҡатын? Бер малай табып бирергә лә хәлеңдән килмәй, – тип ҡатынына бәйләнер булды.\n– Торма эшкинмәгән менән. Һине кем бәйләп тота? Ал ана икенсене! Нисек итеп ҡатын алырға һине өйрәтәһе юҡ бит! – тип еңеште ҡатыны.\nТалаш-тартыштан арыған Рәзилә бер көндө балалар йортонан биш йәшлек кенә ҡыҙыҡайҙы алып ҡайтты. Өйҙә оло дауыл ҡупты.\n– Үҙеңдеке булмағас, кеше балаһын көтмәксеһеңме? Хәҙер үк кире алып бар! Или үҙем алып барып ташлайым! – тип ярһыны ир.\nРәзилә ныҡ торҙо:\n– Ах, әле шулаймы? Баланы һыйҙырмаһаң, бар, үҙең өйҙән сығып кит. Тир түгеп төҙөгән донъяң юҡ әле. Минең көс менән донъя көткәнеңде онотоп киттеңме? Урамда шыр яланғас тороп ҡалғың киләме?\nХөснулланың ауыҙы ябылды. Мулла саҡырып, ҡыҙға башҡортса Зөлхизә тип исем ҡуштылар. Хөснулла ҡыҙға әйләнеп тә ҡараманы, артыҡ күрҙе.\nЗөлхизә матур ҡыҙ булып үҫеп китте. Мәктәптә фотоһы Маҡтау таҡтаһынан төшмәне, һәләтле ҡыҙ бар сарала ла алдынғылыҡты бирмәне. Рәзилә яратҡан ҡыҙына ҙур өмөт бағланы.\nҠыҙыҡайҙы аҙым һайын “етемәк” тә “аҫрау” тип кәмһеткән Хөснулла ҡапыл ыңғай яҡҡа үҙгәрҙе. Уғата хәстәрлекле, яғымлы атайға әйләнде. Иҫ киткес матур ҡыҙға һоҡланып бөтә алманы. “Ҡара һин уны, ә? Әллә әсәһе сиған булғанмы был ҡыҙҙың?” – тип аптыраны ул.\nҠара сәсле, ҙур ҡара күҙле Зөлхизәгә тыныс ҡарай алманы. Ҡыҙҙың ҡаршы йортта йәшәгән Әхмәҙулла малайы менән дуҫлашып йөрөүен ишеткәс, һарыуы ҡайнаны. “Ҡара, сулаҡ Әхмәҙулла малайының ҡулына ҡайһындай байлыҡ эләгәсәк, ә?” – тип эсе бошто.\nИренең яҡшы атайға әйләнеп киткәненә иң ҡыуанғаны Рәзилә ине. Зөлхизә мәктәпте тик яҡшы билдәләргә генә тамамланы. Бына сығарылыш кисәһенә әҙерләнергә лә ваҡыт етте. Тик Рәзиләгә кисәлә булырға тура килмәне, уға баш ҡалаға эше буйынса курстарға китергә кәрәк булды. Кисә уҙасаҡ көндө ул юлға сығып китте.\nЗөлхизә, энәнән-ептән матур кейенеп, мәктәпкә сығып йүгерҙе. Өйҙә бер үҙе ҡалған Хөснулла бер ярты араҡы алды ла күршеһе Шәмсетдингә инеп китте. Ултыра торғас, ике иргә был араҡы аҙ булып тойолдо, ҡайҙандыр көмөшкә алып килделәр. Эсеп, мыңғы булып иҫергән Хөснулла өйгә ыңғайланы. Ҡапҡа алдына килеп еткәс, кисәнән һуң Зөлхизәне оҙата килгән егеткә бәйләнде:\n– Һин, кәзә тәкәһе, нимә тип минең ҡыҙға йәбешкәкләп бында килеп баҫтың ул, ә? Ну-ка, тай имен сағыңда! Хәҙер маңҡаңды бысрата һуғам!\nҺуғырға өҫкә күтәрелгән йоҙроҡ яҙа китте, егет ситкә янтайып өлгөрҙө.\nАтаһының холҡон яҡшы белгән ҡыҙ:\n– Ярай, пока! – тине лә тиҙ генә өйгә йүгереп инеп китте. Хөснулла бик оҙаҡ баҡса алдындағы эскәмйәлә ултырҙы.\nНу матур булып үҫеп китте бит ҡыҙы! Ул буй-һын, ул аяҡтар, нескә бил...\nБайтаҡтан бирле ҡатын наҙын күрмәгән, эсеп ҡаны ҡыҙған ир ҡапыл торҙо ла өйгә ыңғайланы. Өйгә килеп инде. Ҡыҙ үҙенең бүлмәһендә йоҡлай. Ир сисенде лә утты һүндереп, үҙ урынына ятты, тик күҙен йоҡо алманы. Теге бүлмәлә ҡыҙҙың тигеҙ итеп тын алып йоҡлауы бөтә тәнен ҡалтыратты, ҡаны ике ҡолағынан тышҡа фонтан булып атылып сығырҙай булды. Ниндәйҙер көс ҡапыл Хөснулланы аяғына баҫтырҙы. Ул шәп итеп ҡыҙҙың бүлмәһенә барып инде лә “гөрҫ!” итеп уның өҫтөнә ауҙы.\n– Ни эшләп йөрөһөң ул бында, атай?! Эскәнһең, бар сыҡ, үҙеңдең урыныңа барып ят...\nКүпме генә ысҡынырға тырышһа ла, Зөлхизә арыҫландай кәүҙәле иргә ҡаршы тора алманы.\n– Яратам бит мин һине. Ҡайһылай итәйем һуң... Әсәйең мине ғүмер буйы яратманы. Ғәфү ит мин бәхетһеҙ ирҙе. Башҡаса түҙә алманым... Ир зыу төшөп илаған ҡыҙҙы үҙенсә иркәләне, битенән, сәстәренән үпте. Икенсе көн Зөлхизәгә:\n– Лыҡа иҫерек инем, бер нәмәне лә иҫләмәйем. Булыры булды инде, тик был турала әсәйең белергә тейеш түгел. Әгәр әйтә ҡалһаң, үҙе риза булып, минең янға килеп ятты, тип әйтәсәкмен, – тип иҫкәртте.\nБулып уҙған ваҡиғаны әле лә башына һыйҙыра алмаған Зөлхизә артабан уҡырға уйламаны. Комсомол путевкаһы менән Тольятти тарафтарына юлланды. Шул китеүҙән һыуға батҡан таштай юҡ булды. Байрамдарҙа ҡотлау открыткалары ебәреп торҙо, шунда йәшәргә ҡалды.\nКүргеһе лә килмәгән һөйкөмһөҙ ир менән йәшәү Рәзиләнең һаулығын ныҡ ҡаҡшатты. Йөрәк өйәнәге менән интекте, ваҡытынан алда ҡартайҙы.\nҺуңғы осорҙа Хөснулла йорт-хужалыҡ эштәре менән Аҡҡуяндағы Сәриә балдыҙына бик йыш йөрөр булып китте. “Күҙ көйөгө булып алдымда йөрөгәнсе, әйҙә барһын, ярҙам итһен”, – тип Рәзилә лә ирҙең Сәриәлә йөрөүенә ҡаршы килмәне. Хөснулла бында ла тик кенә йөрөй алманы. Аҡылға еңелерәк Сәриә менән бергә төн үткәреү өсөн уға бер ниндәй хәйлә лә, йылы һүҙ ҙә кәрәкмәне. Киреһенсә, ошо йәшкә еткәнсе ир күрмәгән Сәриә уны килгән һайын ҡыуанып ҡаршы алды. Ашатты, эсерҙе, үҙенең ире һымаҡ ҡабул итте.\nҒүмер шулай уҙа бирҙе. Көндәрҙән бер көндө Тольяттиҙағы Зөлхизәнән телеграмма килеп төштө. Унда дүрт һүҙ генә яҙылғайны: “Ҡаты ауырыйым, килеп етегеҙ”.\nРәзиләне тағы ла йөрәге аяҡтан йыҡты. Хәле бер аҙ арыуланғас, Хөснулла менән Тольяттиға юлландылар. Барып төшкәс, адресы буйынса йәшәгән йортто көскә табып, ишектең ҡыңғырауына баҫтылар. Ишек асылып китте. Ҡаршыларында баҫып торған ун һигеҙ йәштәр тирәһендәге егетте күреп, Рәзилә артҡа ҡарай ауа яҙҙы. Улар алдында оҙон буйлы, киң яурынлы һыу һөлөгө кеүек матур йәш Хөснулла баҫып тора ине. Ә Хөснулла ҡапыл артҡа сигенде лә баҫҡан урынында таш булып ҡатты.\n– Һеҙ Ғәлиуллиндар булаһығыҙмы? Инегеҙ, үтегеҙ, – тигән тауышҡа икеһе лә иҫтәренә килгәндәй булдылар ҙа этелә-төртөлә өйгә уҙҙылар. Сисенеп, күстәнәстәрен кухняға ҡуйҙылар ҙа залға үттеләр.\n– Зөлхизә ҡайҙа?\nРәзиләнең башына килгән беренсе һорау шул булды.\n– Әсәй йоҡо бүлмәһендә. Әйҙәгеҙ, – тине егет.\nРәзилә ул ҡоларҙан был ҡоларҙан, стенаға тотона-тотона йоҡо бүлмәһенә ыңғайланы. Бәп-бәләкәс кенә булып ҡалған, ҡоро һөйәк тә тиренән генә торған ҡыҙын күрҙе лә илап ебәрҙе.\n– Әсәй, һаумы...\nЗөлхизә хәлһеҙ генә ҡулын Рәзиләгә һуҙҙы, илаған әсәһенең тынысланғанын көттө. Унан саҡ көскә тын алып, тамаҡ төбө менән ауыр итеп һөйләй башланы.\n– Әсәй, миңә инде күп ҡалманы. Тегендә гонаһлы булып китә алмайым. Үлмәһәм, әйтмәҫ тә инем. Был бала атайҙыҡы. Һин уҡырға киткәс, ул минән көлдө, мыҫҡыл итте. Һиңә әйтмәҫкә ҡушты. Шуға мин ҡырға сығып киттем. Балам бер яңғыҙы ситтә ҡала. Зинһар, ситкә типмәгеҙ.\n– Тормошҡа ла сыҡманыңмы, ҡыҙым?\n– Сыҡтым. Үҙем һыйҙым, балам һыйманы ул иргә...\nХәле бөтә башлаған Зөлхизә туҡтап бер аҙ ял итеп алды ла һүҙен дауам итте:\n– Уның менән нисек йәшәнең һин, әсәй? Йәшлегемде урланы, эт... Әсәй, мине ғәфү ит...\nРәзилә ҡыҙын ҡосаҡланы. “Эйе, ғәфү итәм”, – тип башын ҡаҡты.\n– Ә хәҙер уны саҡыр, – тине Зөлхизә.\n– Һине саҡыра, – тине Рәзилә Хөснуллаға. Үҙе диванға барып ултырҙы ла кеҫәһенән дарыу алып ҡапты.\nХөснулла бүлмәгә килеп инде, ғәйепле төҫ менән ултырғысҡа килеп ултырҙы.\n– Һауғынамы, ҡыҙым...\nЗөлхизә уның һаулығын алманы. Уның яндырғыс утлы ҡарашына түҙә алмай, Хөснулла башын ситкә борҙо.\n– Анау бала кемгә оҡшаған? Йә, әйт әле...\nЗөлхизә яуап көттө. Хөснулланың башы күкрәгенә тиклем һәленеп төштө, ул бер ни ҙә әйтә алманы.\n– Мин һиңә ныҡ рәнйеп китәм был донъянан. Бүре һин, әҙәм түгел. Бүре лә бит осраған бер һарыҡты тамаҡлап ҡырып һала, ә бөтәһен дә ашап бөтөрә алмай. Әсәйҙе лә, мине лә бәхетһеҙ иттең. Ҡарт бүре һин, әшәке зат. Һүҙем бөттө, бар, сыҡ...\nЗөлхизә башын стена яғына борҙо.\nИкенсе көн Рәзилә ҡыҙы менән илап хушлашты, ошо арала ғына килеп етергә, эргәһендә булырға ышандырҙы.\n– Әлегә улыма бер ни ҙә әйтмәй тороғоҙ. Тыуып-үҫкән ерҙәремде күрә алмай китәм. Ауылды, Сәриә апайымды һағындым. Сәләм әйт...\nЗөлхизә илап ҡалды.\nРәзилә ҡайтып еткәнсе Хөснуллаға бер һүҙ ҙә өндәшмәне. Өйҙә лә ҡот осмалы ҡәбер тынлығы хөкөм һөрҙө. Рәзилә ҡапыл ғына ауырып китте, башҡаса аяғына баҫа алманы.\nҠатынының өнһөҙ-тынһыҙ ауырып ятыуы Хөснулланың йәнен күшектерҙе, тәнен ҡурыштырҙы. Ахыр сиктә янына килеп баҫты.\n– Әйт, исмаһам, бер-ике һүҙ. Интектермә мине. Эйе, мин гонаһлы кеше. Хәҙерге аҡылым булһа, мин һеҙҙе урап үтер инем, берегеҙгә лә тырнаҡ осо менән дә сиртмәҫ инем. Кисерегеҙ мине. Әйт, зинһар, ниндәй яҡшылыҡ эшләй алам мин һеҙҙең өсөн? – тип ҡатын алдына килеп теҙләнде.\n– Насарлыҡ ҡылған саҡтарыңда берәүҙән дә ризалыҡ һораманың бит. Бөгөн килеп яҡшылыҡ эшләр өсөн минән кәңәш һорарға булдыңмы? Изгелекте һорап эшләмәйҙәр. Намыҫ, күңел ҡушыуы буйынса атҡарыла торған ғәмәл ул. Донъялағы бөтә етемде лә рәнйетер, илатыр өсөн тыуғанһың һин. Алдымда теҙләнеп торма. Тәүбәгә һуңланың. Гонаһтарың өсөн Хоҙай Тәғәлә алдында яуап тоторһоң, – тине ҡатыны.\nӨс көндән һуң Рәзилә дауаханала донъя ҡуйҙы.\nЯңғыҙ ҡалғас, Хөснулла үҙен ҡайҙа ҡуйырға белмәй алйыны. Йөрөнө-йөрөнө лә кискә табан Аҡҡуянға Сәриә балдыҙына юл тотто. Төшөнә ингән ҡарт бүре лә унда оҙаҡҡа ҡалырға ирек бирмәне. Әле бына ҡайтып инеп, тышта тупһала ултыра.\nБына бер аҙна инде, ни сәбәптәндер, Хөснулла башынан сыҙамай, күҙ алдары ҡараңғылана, аяҡтары тыңламай.\n– Эх-х, донъя... Үкенесле үттең һин...\nЙәшәү асылын, тормош ҡәҙерен белмәй ғүмер кисергәненә Хөснулла бөгөн үҙен-үҙе ғәфү итә алманы. Бер изгелек эшләү урынына йөҙ насарлыҡ ҡылды бит. Тик үҙе өсөн генә йәшәне.\nТольяттиҙа ҡалған улы йөрәген өйкәне. Йә, ҡайһындай малайы атайһыҙ үҫкән, бахыр...\nӘле лә ауырыу әсәһе янында атаһының кем икәнен дә белмәй йөрөп ҡалды.\nХөснулла, ике ҡуллап башын тотоп, үкһеп-үкһеп иланы. Юҡ, тиҙ арала ғына улына хат яҙырға кәрәк. Иртәгә һуң булыуы ла бар. Яҡшымы-насармы, бала атаһының кем икәнен белергә тейеш.\nХөснулла ҡабаланып урынынан торҙо. Ҡапыл башы әйләнеп китеп ҡолай яҙҙы. Өйгә инде лә хат яҙырға ултырҙы.\n“Һаумы, улым. Һиңә атайың хат яҙа. Әсәйеңдең хәлен белергә барған өләсәйең менән олатайыңды иҫләйһеңме? Мин һиңә, улым, олатай түгел. Мин һинең атайың булам. Тик мине ғәйепләмә. Донъяла шундай улым барлығын ошоғаса белмәнем. Ҡайтыу менән өләсәйең донъя ҡуйҙы. Минең дә, ахыры, көндәрем һанаулы ҡалды. Өйҙө, өйҙә ятҡан бар аҡсаны һиңә ҡалдырам. Атайыңдың өйөнә күсеп ҡайт, сит ерҙә йөрөмә. Улым, минән һиңә васыят: донъялыҡта кешеләрҙе рәнйетмә. Хәлеңдән килгән тиклем изгелек ҡыл. Күп-күп фатиха, рәхмәттәр алып ҡалырға тырыш. Эсмә, тартма, эшлә, тәүфиҡлы бул. Атайыңдың нигеҙен ҡоротма. Мине ғәфү ит.\nҺау ғына бул, оҙон ғүмерле бул, балаҡайым. Күсеп ҡайтһаң, һине бында Ишкилдин Шәмсетдин, Дәминдаров Мулланур апаларың ҡаршы алыр.\nАтайың Ғәлиуллин Хөснулла Абдулла улы”.\nХөснулла хатты конвертҡа һалды. Конверт тышына тырышып-тырышып тулы адресты яҙҙы ла әкрен генә почта бүлексәһенә йүнәлде. Уның һорауы буйынса хатты заказлы итеп һалдылар.\nҠайтышлай ҡорҙашы Мулланурға, ут күршеһе Шәмсетдингә һуғылды, уларҙы өйгә алып ҡайтты.\nОло өйҙөң иң түрендә торған һандыҡты асып ебәрҙе.\n– Ҡорҙаштар, донъя хәлен белеп булмай. Бөтә документты ошонда һалам, – тине лә иң аҫта ятҡан оло ғына бер төргәкте тартып сығарҙы.\n– Һанағыҙ, – тине ул. Төргәкте сисеп ебәргәс, ундағы аҡсаны күргән ике ирҙең күҙе дүрт булды.\n– Һанағыҙ, һанағыҙ, – тип ҡабатланы Хөснулла. – Был аҡсалар минең малайға ҡала.\n“Әллә аҡылға еңеләйгәнме был?” – тигән уй йүгереп үтте ҡорҙаштары башынан. Шулай ҙа аҡсаны теп-теүәл итеп һанап, һандыҡ төбөнә һалдылар.\n– Минең, ҡорҙаштар, улым бар бит!\nХөснулланың йөҙөндә ғорурланыу ҡатыш маҡтаныу ғәләмәте сағылып китте. Ике ир, аптырауҙың сигенә сығып, уға текәлде. Уларҙың бер ҡасан да Хөснулланың ошондай бәхетле, ғорур ҡиәфәтен күргәндәре юҡ ине.\n– Миңә тигәне – ошолар...\nХөснулла бәләкәйерәк сумаҙанды асып ебәрҙе. Ундағы ап-аҡ кәфенлек тауар, ваҡ-төйәкте күргәс, йомшаҡ күңелле Шәмсетдиндең күҙҙәрендә йәш күренде.\n– Шула-а-ай... Донъя бит ул... – тип Мулланур ауыр итеп көрһөнөп ҡуйҙы.\n– Бына малайҙың йәшәгән урынының адресын да биреп ҡуяйым.\nХөснулла адресты, һандыҡтың асҡысын ҡорҙаштарына тотторҙо.\n– Бер яҡыным да ҡалманы. Бер-бер хәл була ҡалһа, мине ер өҫтөнә һалып ҡуймаҫығыҙға ышанам.\nХөснулланың бар ҡыланышына, әйткән һүҙҙәренә ышанырға ла, ышанмаҫҡа ла белмәне ҡорҙаштары. Ә шулай ҙа “ярар” тип баш ҡаҡтылар ҙа ҡайтырға булдылар. Хөснулла уларҙы тышҡа сығып оҙатып ҡалды. Өйҙән сығарып, Аҡтырнаҡҡа оло бер һауыт аш ҡойҙо. Уның ашап бөтөргәнен көтөп ултырҙы, башын һыйпаны, арҡаһынан һөйҙө.\nӨйгә килеп инде лә күкрәк тултырып иркен тын алды. Ике яурынынан, әйтерһең дә, тауҙай ауыр йөк төштө. Яйлап йөрөп, бөтә бүлмәне ҡарап сыҡты.\nЭйе, улы ҡайтып килһә, уға бына тигән ныҡ донъя ҡала. Әйҙә, йәшәһен атаһы йортонда, күп-күп итеп балалар үҫтерһен. Был өйҙә лә бала-саға тауышы сығырға тейеш тә баһа...\nУнан үҙенә диванға урын һалды. Шул арала ғына тиҙ генә йоҡлап китте. Бына ғәжәп, төшкә тағы ла теге ҡарт бүре инде. Тик ул Хөснулланы баҫтырмай, ә тыныс ҡына эргәһендә ята. Әллә үлгән инде? Эйе, үлгән дә ул. Унан ҡурҡып, Хөснулла тороп ултыра, тирә-яғына күҙ һала.\nАна, алыҫта, йәм-йәшел аҡланда Рәзилә менән Зөлхизә көлөшә-көлөшә етәкләшеп йүгерәләр, күбәләктәрҙе ҡыуалар. Хөснулла уларҙы эргәһенә саҡыра, улар уны ишетмәйҙәр ҙә, күрмәйҙәр ҙә... Улар янына тороп китәм тиһә, үлгән бүре терелә лә Хөснулланы ергә йыға.\nБәй, атаһы менән әсәһе йәшел үлән өҫтөндә, ап-аҡ намаҙлыҡ түшәп, намаҙ уҡып ултыралар. Хөснулла уларға ҡысҡыра, тауышы сыҡмай ҙа ҡуя. Улар янына тороп китергә уйлай, бүре тағы ла уны тотоп ала.\nБына хикмәт... Уларҙың бөтәһе лә йылға аръяғындағы ҡояшлы, сәскәле болонда, ә Хөснулла менән ҡарт бүренең ятҡан урындары һалҡын, соҡор-саҡырлы ҡап-ҡараңғы ер...\nИртәгәһенә Шәмсетдин күршеһенең хәлен белергә өйгә килеп инде. Хөснулланың йәнһеҙ кәүҙәһен күреп, улай-былай әйләндергеләп ҡараны.\nКүршеһе донъялыҡтан үтеп киткәйне...\nВаҡыт һиҙелмәй үтте. Көндәрҙән бер көндө Ишкилдин Шәмсетдин исеменә Тольяттиҙан телеграмма килеп төштө.\n“Юлға сыҡтым. Ҡаршы алығыҙ... Ғәлиуллин Айтуған Хөснулла улы” тип яҙылған телеграмма тотоп, Шәмсетдин Мулланурға юл тотто.\nҠорҙаштар ҡунаҡ ҡаршы алғанда ғына кейә торған костюмдарының түшенә орден-миҙалдарын тағып, юлға сыҡты. Уларҙың ҡыуаныстары эстәренә һыймай, ә ҡараштарынан атайҙарса ниндәйҙер бер йылылыҡ бөркөлә ине.\n– Ҡайҙа китеп бараһығыҙ былай матур кейенеп? – тип һораусыларға ғорур ғына:\n– Хөснулла ҡорҙаштың улы ҡайтып килә, ҡаршы алабыҙ, – тип яуап бирҙеләр.\nБына поезд килеп туҡтаны. Бишенсе вагондан килеп төшкән йәш егетте күреү менән күрешеп, ҡосаҡлап алдылар.\nУлар алдында оҙон буйлы, киң яурынлы, ҡарап туйғыһыҙ матур йәш Хөснулла йылмайып баҫып тора ине...\n"Шоңҡар" журналы архивынан.


Мәшғүллек хеҙмәте эшҡыуарлыҡҡа бушлай өйрәтә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nМәшғүллек хеҙмәте эшҡыуарлыҡҡа бушлай өйрәтә\n15:42, 18 марта 2009 Иҡтисад\nӨфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәге базаһында "Эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеге нигеҙҙәре" курс-консультациялары ойошторолдо. Уҡытыу бушлай алып барыла.\nИҡтисади көрсөк һәм шуның эҙемтәһендә эшһеҙлек арта барыу шарттарында мәшғүллек хеҙмәте халыҡты эш менән тәьмин итеүгә булышлыҡ итеүҙе үҙ эшенең өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе итеп ҡарай. Мәҫәлән, хеҙмәт баҙарында көсөргәнеште кәметеү буйынса республика өҫтәмә саралар программаһы буйынса ғына ла 740-тан ашыу эшһеҙ үҙ эшен асыуҙа ярҙам аласаҡ, тип планлаштырыла.\nӨфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгендә курстар 20 мартҡа тиклем дауам итәсәк. Был ваҡытҡа 40 кеше уҡыуын тамамлаясаҡ.\nТеги: эшҡыуарлыҡ, уҡытыу


Әйҙә, йырла башҡортса! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Анонстар » Әйҙә, йырла башҡортса!\nӘйҙә, йырла башҡортса! 16.12.2016 // Анонстар / Рухиәт\nУлар тәүге сығыштарынан уҡ тамашасы иғтибарын йәлеп итте. 2014 йылда “Россия” концерт залында төрки халыҡтарының Науруз байрамында Башҡортостан исеменән сәхнәгә сыҡҡанда, тыңлаусылар араһында башҡорттар, әлбиттә, һирәк булғандыр. Әммә социаль селтәрҙәрҙә бер һөйләм ел тиҙлеге менән йүгерҙе: “Ниндәй моң был?” Солисткалары ла бит әле башҡорт ҡыҙы түгел, ә телде үҙаллы өйрәнгән Елена Созыкина...\nБашҡортостанда үткән “Turkvision-2014” конкурсының һайлап алыу турында I урынды яулап, тап “Заман” этно-төркөмөнә Башҡортостан байрағын күтәреп халыҡ-ара телевизион конкурста сығыш яһау бәхете тейҙе. Унда һынатманылар – III урынға сыҡтылар.\nРадмир Мөфтәхин ойошторған халыҡ йырҙарын заманса яңғыратҡан, бөгөнгө тамашасы күңеленә боронғо ауаздарҙы һалырға ынтылған был төркөм Италияла үткән “Suns Europe-2015” халыҡ-ара конкурсында II урынды яулап, даими эшмәкәрлегенең һөҙөмтәле икәнен тағы ла бер тапҡыр раҫланы. Юҡҡа ғына уларҙы Рәсәйҙең халыҡ артисы Ренат Ибраһимовтың “Матурлыҡ алиһәләренә” тип аталған концертында, Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы уңайынан ойошторолған Рәсәй Армияһы театрында Рәсәй эстрада йондоҙҙары менән бергә сығыш яһарға саҡырмайҙар, сөнки уларҙың сәхнәлә үҙ йөҙө барлыҡҡа килде.\n“World Music” жанрында сығыш яһаған “Заман” һуңғы арала йәнә бер яңылыҡ индереп, социаль селтәрҙәргә көн дә башҡорт эстрадаһынан бер йырҙы элә башланы. Заманса эшкәртелгән башҡорт йырҙарын бөгөнгө тамашасы бик ҡыҙыҡһынып, шул уҡ ваҡытта ғәжәпләнеп тә ҡабул итһә, башҡорт эстрадаһының гитара моңо оҙатыуында яңыса яңғырашы шулай уҡ иғтибарҙан ситтә ҡалманы. Бигерәк тә йәштәр “лайыҡ”тарын йәлләмәне. Фольклор менән заман ауазының синтезы – ул үҙенә күрә бөгөнгө замандың тауышы, замандаштың күңел торошоноң сағылышы кеүек тойолдо миңә.\nХәйер, әйҙәгеҙ, Елена Созыкинаның үҙенә бер нисә һорау менән мөрәжәғәт итәйек. Бөгөн “Бәйләнештә” социаль селтәре аша әңгәмәләшәбеҙ.\n– Сәләм, Елена. Башҡорт ҡыҙы булыуы нисек?\n– Һаумыһығыҙ (башҡортса яуаплай – авт.) Минең шәжәрәм бик үҙенсәлекле һәм унда бик күп ҡан буталған. Быуынымдағы һәр милләтте, һәр халыҡты ихтирам итәм, шуға үҙемде донъя кешеһе тип таныйым. Хатта кемделер айырып ҡарауы ла ауыр булыр ине. Башҡорт мәҙәниәте менән бынан биш йыл самаһы элек таныштым һәм шунда уҡ үҙ итеп туғанлаштым. Башҡорт халҡының тарихын, республика тураһындағы элекке мәғлүмәттәрҙе өйрәнеү бик ҡыҙыҡлы миңә. Дуҫтарым араһында башҡорттар бик күп – улар асыҡ күңелле, бик үҙенсәлекле, белемле, йомарт, башҡаларға лайыҡлы өлгө булыр кешеләр. Улар мине ҙур ихласлыҡ менән үҙҙәренең мәҙәниәте, теле менән таныштыра.\n– Башҡорт телен өйрәнеү нисек бара?\n– Башланғыс белемде лингвистик гимназияла алдым. Сит телдәрҙе (инглиз, немец) өйрәнеүгә ынтылыш миндә бала саҡтан булды. Башҡорт теленә сумыу ҙа тәрән ҡыҙыҡһыныу уята. Грамматика яғынан ҡарағанда, башҡа телдәрҙәге кеүек үк, башҡорттоҡонда ла ҡағиҙәләр, иҫкәрмәләр бар. Уларҙы бары тик өйрәнергә һәм белергә кәрәк. Ә бына фонетикаға килгәндә, бында үҙенсәлекле күренештәр бар. Мәҫәлән, “ҫ”, “ҙ”, “һ”, “ң”, “ә” һәм “ө” өндәре инглиз телендә лә бар, шуға күрә өйрәнеүе әллә ни ҡыйынлыҡ тыуҙырманы. Ә бына “ҡ”, “ғ”, “ү” һәм “ы” өндәре – минең өсөн яңылыҡ. Йырҙар өйрәнгәндә был хәрефтәрҙе әйтер өсөн ҙур эш башҡарам.\n– Аудитория нисек ҡабул итә сығышығыҙҙы?\n– Башҡорт тамашасыһы алдындағы тәүге сығышым төрлө фекерҙәр уятты, социаль селтәрҙәрҙә үҙенсәлекле яҙмалар теркәлде. Ҡайһы берәүҙәр минең эҙләнеүсән затымды, тауышымды, йырҙарҙы башҡарыу һәләтемде маҡтаны. Икенселәр башҡорт төркөмөндә урыҫ ҡыҙы йырлауын өнәмәне, акцент менән “ҫ” өнөн әйтеүемде ҡабул итмәне. Нисек кенә булмаһын, мин тәнҡиткә тыныс ҡарайым, эмоцияға бирелмәйем, кәрәкле, фәһемле һүҙҙәрҙе артабанғы эшемә кәңәш тип ҡарайым. Шөғөлөм бик ныҡ оҡшай, дөрөҫ юлда барыуымды тоям.\n– Ирең, төркөмдө ойоштороусы Радмир Мөфтәхин – башҡорт, кейәүгә сыҡҡансы башҡорттар тураһында нимәләр белә инең?\n– Дөрөҫөн әйткәндә, ғаилә ҡорғанға тиклем башҡорттар хаҡында башҡа төркиҙәр тураһында ни беләм, шулай ғына хәбәрҙар инем. Аралашҡан кешеләрем дә булманы тиерлек, минең мәғлүмәт яланында был халыҡ тураһында хәбәрҙәр бик һирәк ишетелде. Быны, бәлки, шуның менән дә аңлатып булалыр: Мәскәүгә килеп урынлашҡанға тиклем Удмуртияла тыуғанмын һәм шунда йәшәнем. Күрше төбәк булһа ла, күрәһең, мәғлүмәт аҙ булған.\n– Башҡорт йырҙарын башҡарғандан һуң кисергән тойғоларың?\n– Башҡорт музыкаһы фольклоры минең өсөн боронғо йыр жанрын асты – оҙон көй. Хайран ҡалдым мин был йырҙарға. Миңә ҡалһа, һуҙып йырланған оҙон көйҙәрҙә Башҡортостандың бөтә хозурлығы сағыла. Был вокаль жанры һис тә ябайҙарҙан түгел. Әле мелизмдарҙы өйрәнәм, кантилена буйынса дәрестәр алам. Дөрөҫ тын ала белергә лә кәрәк башҡорт йырын башҡарыу өсөн.\n– Башҡорт йырсыларынан кемдәрҙең тауышы, башҡарыу оҫталығы һиңә үҙ?\n– Яңыраҡ үҙем өсөн Совет осоронда ижад иткән композиторҙарҙы, уларҙың йырҙарын астым. Салауат Низаметдиновтың көйҙәрен, Радик Гәрәевтең моңон оҡшаттым. “Каруанһарай”, “Дәрүиш-хан” төркөмдәре, Сәғиҙулла Баййегеттең һуңғы осорҙағы композициялары бик ҡыҙыҡлы тойолдо. Уларҙы тыңлағандан һуң, беҙҙең төркөм ул йырсыларҙың әҫәрҙәрен үҙенсә эшкәртеп, башҡарып, тыңлаусылар хөкөмөнә сығарҙы. Бөгөн уларҙы, “мэш-ап”тарҙы “Youtube”, “Фейсбук”, “Бәйләнештә” селтәрҙәрендә тыңларға, ҡарарға була.


Последние публикации на сайте » Страница 1295 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Последние публикации на сайте » Страница 1295\nНовости / Рәсәй // 7-12-2010, 12:20\nШвецияла уҙған биатлон буйынса донъя кубогының беренсе этабы тамамлана ла инде. Рәсәй спортсылары, алты төр, йәғни ҡыҙҙар – өс һәм ир-ат өс ярышта уҙышып, бөтөнләй һөҙөмтәгә өлгәшә алманы. Һуңғы төр бәйгелә ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-ат эҙәрлекләү ярышында көс һынашты....\nНовости / Спорт // 7-12-2010, 12:19\n– Командала дисциплина аҡһай. Ана шуның арҡаһында ла инде үҙ ҡапҡабыҙға гол килтерәбеҙ. Күпме әйтәм, әммә һаман барып етмәй. Шулай ҙа тәрбиәләнеүселәремә дәғүәм юҡ. Улар бар көсөн биреп тырыша. Уйындарҙың тығыҙ календары ла команданы ауыр хәлгә ҡуйҙы. Ҡапҡа һаҡсыларына килгәндә, плей-офф башланғансы барыһын да уйнатырға уйлайбыҙ. Кемдең нисек тороуын әле үк күҙалларға була, әммә ашыҡмай торайыҡ, – бына шулай тине «Амур» командаһы менән осрашыуҙан һуңғы матбуғат конференцияһында «Салауат Юлаев» командаһының баш тренеры Вячеслав Быков....\nКүңелеңдә ауыр таш йөрөтмә\nӘҙәбиәт // 7-12-2010, 12:02\n– Һин шундай аҡыллы, күпте беләһең. Һәр ваҡыт кәйефең яҡшы, бер ҡасан да, бер кемгә лә асыуланмайһың. Мине лә шулай булырға өйрәт, ярҙам ит, – ти.\nУҡытыусыһы ризалаша һәм уҡыусыһына үтә күренмәле тоҡсай һәм картуф килтерергә ҡуша.\nӘҙәбиәт / Юмор // 7-12-2010, 11:59\nСпорт тауарҙары магазины. Һатып алыусы һатыусынан парашютты нисек ҡулланыу тураһында һораша.\n– Ҙур «балдаҡ»ты тартһағыҙ, парашют асыла, – ти һатыусы.\n– Ә асылмаһа?\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 6-12-2010, 19:26\nСеберҙә йәшәүсе аҙ һанлы халыҡты һаҡлап ҡалыу өсөн төрлө юлдар уйлап табырға мәжбүрҙәр. Чукоткала спиртлы эсемлектәрҙе ҡулланыу мәсьәләһе, ысынлап та, киҫкен тора. Дөрөҫөрәге, ундағы халыҡ ныҡлап эсә....\nБашҡортостан спортсылары исемле стипендия ала\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 6-12-2010, 14:36\nАғымдағы йылдың 1 июленән 300 спортсы һәм тренерға БР Президентының социаль стипендияһы түләнә. Стипендиялар спортсының ҡаҙаныштары, йәше, ҡайһы спорт төрөндә сығыш яһауына ҡарап, 6 мең һумдан 35 мең һумғаса. Ә тренерҙарға – 10-20 мең һум.\nБР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы стипендияға дәғүә итеүсе 500 кеше араһынан 255 спортсыны һәм 45 тренерҙы һайлап алды, тип хәбәр итә был ведомство белгесе Лилиә Мөрсәлева....\nАртҡа 1 ... 1291 1292 1293 1294 1295 1296 1297 1298 1299 ... 1405 Алға


Изге Ҡөрьәнебеҙ индерелеүгә – 1400 йыл\n13 Ноябрь 2010, 15:21\nБыйыл Аллаһы Тәғәләбеҙҙең һүҙе – ҡөрьән индерелә башлауға 1400 йыл тулды. 610 йылдың изге рамаҙан айынан бәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт саллаллаһу ғәләйһис-әссәләмгә Ябраил фәрештә аша 23 йыл буйы тапшырыла.\nБелеүегеҙсә, ҡөрьән 114 сүрәнән һәм бөтәһе 6666 аяттан тора. Беренсе “Әл-Фатиха” сүрәһенән башланып, “Ән-Нәс” (“Кешеләр”) сүрәһе менән тамамлана. Бәйғәмбәребеҙ заманында яҙылып бөтһә лә, уның вафатынан һуң ғына, бергә тупланып, баҫтырыла. ҡөрьәндең барлыҡ нөсхәләре лә бер: индерелә башлау менән заман ахырына хәтле уның бер хәрефе лә үҙгәрмәй, үҙгәртелмәй, Аллаһы Тәғәләбеҙ тарафынан һаҡлана.\nҡөрьәндә 1400 йыл элек яҙылған аяттарҙың фәнни нигеҙе ғалимдарыбыҙ тарафынан бөгөн ғилми асыш булараҡ асыла килә, һәм был хәл заман ахырына саҡлы дауам итәсәк. Быға миҫал итеп, француз докторы Морис Бюкайҙың “Библия, Коран и наука” (2001), химия-физика фәндәре буйынса башҡорт академигы Н. Вәлитовтың “Научные подтверждения Корана, Библии и Торы” тигән хеҙмәтен, төрөк ғалимы Харун Яхъяның төрлө йылдарҙа донъя күргән “ҡөрьән мөғжизәләре” тигән китаптарын, фильмдарын һ.б. билдәләп китергә мөмкин. Барлыҡ мосолмандар өсөн ҡиәмәткәсә динебеҙҙең, иманыбыҙҙың сығанағы, юл күрһәткесе, терәге булып 1400 йыл буйы ҡөрьән тора.\nБыл байрам Рәсәйҙә генә түгел, барлыҡ мосолман донъяһында киң билдәләнә инде. Мәҫәлән, был юҫыҡтан ҡырымда лекция-семинарҙар үткәрелһә, Төркиәлә төрлө ғилми, ижтимағи саралар, ҡөрьәндең төрлө йылдарҙа сыҡҡан баҫмаларының күргәҙмәһен ойоштороу ҙа ҡаралған. Шулай уҡ быйылғы йыл Төркиәлә ҡөрьән йылы тип иғлан ителгән. Үкенескә күрә, Башҡортостанда ғына оло байрам хаҡында һис бер һүҙ ҙә ишетелмәй.


ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 02.02.2018\t23 / 02 / 2018\nРәсәйҙең ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы мәғлүмәттәре буйынса авиәһәләкәткә тарыған АН- 148 бортында ике яҡташыбыҙ була\t12 / 02 / 2018\nБөрө ҡалаһында сыҡҡан янғын һөҙөмтәһендә 14 ғаилә ҡыйыҡһыҙ ҡалған\t12 / 02 / 2018\nБүреләр һунар миҙгеле асҡан, әлегә ауыл эттәренә\t12 / 02 / 2018\nҠарһыҙ ҡыш әлегә ужым культураларының күпләп һәләк булыуына килтермәгән\t12 / 02 / 2018\n«Ворлдскилс Рәсәй» чемпионатының республика этабы еңеүселәре асыҡланды\t12 / 02 / 2018\nСтәрлетамаҡта балалар ризығы етештереүсе һөт фабрикаһы барлыҡҡа киләсәк\t12 / 02 / 2018\nАлжирҙан Башҡортостанға - инглиз телен өйрәтергә\t12 / 02 / 2018\nАлдағы өс көндә лә республикала һауа температураһы тотороҡло булыр тип күҙаллана\t12 / 02 / 2018\nБашҡортостандың дини картаһы барлыҡҡа килде\t12 / 02 / 2018\nКөтөлмәгән ҡунаҡтар\t12 / 02 / 2018\nХалыҡсан театр\t12 / 02 / 2018\nШишмә ҡасабаһында «Уңайлы ҡала мөхите» федерель программаһы уңышлы тормошҡа ашырыла\t12 / 02 / 2018\nРәсәй эске эштәр министрлығының Өфө ҡалаһы буйынса енәйәт эштәрен тикшереү идаралығы тарафынан хаҡлы ялдағыларға ҡарата уғрылыҡ ҡылыуҙа ғәйепләнеүсе тотолдо\t12 / 02 / 2018\nБаймаҡ районынын Ярат ауылы биләмәһенә ҡараған төбәктәр ҡышҡы спорт уйындары буйынса «Һаулыҡ - ҙур байлыҡ» тип аталған спартакиада үткәрҙе\t12 / 02 / 2018\nИглин районы саңғысылары 2022 йылда Пекинда үтәсәк Олимпия уйындарында ҡатнашырға теләй\t12 / 02 / 2018\nАҙна яңылыҡтары. Ҡышҡы олимпиада тәүге тапҡыр Рәсәйһеҙ үтә\t11 / 02 / 2018\nАҙна яңылыҡтары. Башҡортостан шифаханалары эшмәкәрлеген артабан камиллаштырыу мәсьәләһе ҡаралды\t11 / 02 / 2018\nАҙна яңылыҡтары. Һаман тынғы бирмәй дәүләткә ҡуртымға фатир биреүселәрҙең килеме\t11 / 02 / 2018\nАҙна яңылыҡтары. Рәсәйҙең иң шәп аэропорты Башҡортостанда! 11 / 02 / 2018\nНаука 102\t30 Октябрь 2018, 20:19\nСпортбар\t25 Июнь 2018, 22:32\nВечерний Телецентр\t30 Октябрь 2018, 19:36\nСалям\t30 Октябрь 2018, 9:49\nУчу башкирский язык (Второй сезон)\t24 Октябрь 2015, 13:07\nПятый угол\t2 Февраль 2015, 12:01\nУфимское «Времечко»\t30 Октябрь 2018, 21:00\nКапитономика\t8 Сентябрь 2017, 16:19\nВремя спорта\t26 Ғинуар 2015, 23:03\nАль-Фатиха\t24 Октябрь 2018, 11:00\nКЛИО\t8 Май 2018, 19:56\nБаик\t21 Сентябрь 2018, 23:43\nСеребряный сезон. Ретроспектива лучших матчей ХК «Салават Юлаев» 2013-2014 гг.\t27 Июль 2014, 16:01\nЙома\t28 Октябрь 2018, 8:33\nКаникулы НЕстрогого режима 30 Август 2016, 15:05\nЭто мы\t12 Июнь 2018, 9:29\nБала-сага\t12 Октябрь 2018, 15:18\nЗнай наших!\t6 Ғинуар 2017, 9:16\nБай бакса\t28 Октябрь 2018, 9:13\nАкият китабы\t14 Октябрь 2018, 10:29\nОрнамент\t9 Октябрь 2018, 17:46\nБашкорт йыры\t20 Октябрь 2018, 23:22\nЗамандаш. Современник\t27 Октябрь 2018, 11:44\nБайтус\t28 Октябрь 2018, 10:46\nНароды Башкортостана\t4 Ноябрь 2016, 10:59\nДорога к храму\t30 Октябрь 2018, 15:00\nСәләм +\t30 Август 2014, 8:43\nДарман\t3 Ғинуар 2016, 3:27\nБауырсак\t30 Октябрь 2018, 15:48\nБашкорттар\t28 Октябрь 2018, 15:24\nВечер.соm\t17 Июнь 2018, 23:50\nОлимпийская мечта\t16 Май 2014, 16:45\nГородок АЮЯ\t24 Октябрь 2018, 15:29\nКонцерты\t11 Октябрь 2018, 23:18\nСледопыт\t27 Октябрь 2018, 22:16\nБахетнамэ\t30 Октябрь 2018, 14:10\nГэлэмэт донъя\t15 Апрель 2016, 10:17\nПозывной «Барс»\t26 Октябрь 2018, 20:45\nИсторическая среда\t10 Октябрь 2018, 21:16\nСпортивные мероприятия\t3 Июнь 2018, 19:06\nЗеркальце\t26 Октябрь 2018, 16:14\nЯ учу башкирский язык\t27 Октябрь 2018, 13:13\nМелодии души\t30 Октябрь 2018, 13:17\nНаши годы\t14 Октябрь 2018, 13:42\nЕду я в деревню\t25 Сентябрь 2014, 0:00\nЙырлы кэрэз\t9 Октябрь 2018, 15:34\nСвидание с джазом\t14 Октябрь 2018, 23:15\nХазина\t24 Ноябрь 2017, 19:13\nТамле\t27 Октябрь 2018, 12:22\nЦарь горы\t24 Декабрь 2015, 10:46\nНовости спорта\t29 Сентябрь 2013, 20:29\nТелецентр. Послесловие с Азаматом Саитовым\t19 Сентябрь 2014, 21:00\nСемяр\t9 Октябрь 2018, 16:13\nФК «Уфа»: Даешь премьер-лигу!\t29 Май 2014, 16:43\nСулпылар\t28 Октябрь 2018, 11:01\nПопкорм\t8 Март 2015, 6:29\nСэнгельдек\t13 Октябрь 2018, 20:12\nЖивое село\t14 Февраль 2015, 20:52\nКөндәлек\t3 Июль 2014, 18:00\nЦирк в 13 метров\t13 Октябрь 2016, 10:13\nШатлык йыры\t6 Май 2015, 14:59\nИстория признания\t25 Сентябрь 2016, 20:15\nШәп арба\t21 Сентябрь 2018, 15:45\nФильмы-сказки и концерты студии «Тамыр»\t15 Октябрь 2016, 8:37\nВесело живем\t15 Октябрь 2018, 15:12\nТоржественная церемония освящения Кафедрального собора Рождества Богородицы\t5 Июнь 2016, 8:14\nТрансляции мероприятий телеканала «БСТ»\t9 Май 2017, 13:01\nТелемарафон «Помним! Гордимся!»\t9 Май 2015, 20:04\nСериал «СОСЕДИ» (Күршеләр)\t6 Ғинуар 2017, 17:41\nТелесериал «Сируси»\t19 Июль 2017, 19:44\nТеге өсәү\t29 Октябрь 2018, 23:38\nИмею право\t28 Октябрь 2018, 19:14\nПосмотрим\t27 Октябрь 2018, 22:01\nПобедить себя\t27 Октябрь 2018, 21:14\nБарбекю со звездой\t22 Сентябрь 2018, 20:32\n100 дней до совершенства\t28 Октябрь 2018, 9:29\nДневник Волейбольной Лиги Наций\t7 Июнь 2018, 18:46\nЛидеры региона\t28 Октябрь 2018, 19:31\nТелемарафон «Весна Победы»\t9 Май 2018, 19:01\nДети-герои\t28 Март 2018, 16:16\nМоя республика\t27 Октябрь 2018, 17:59\nБудьте здоровы\t17 Апрель 2018, 10:58\nЙөрәк һүҙе\t24 Октябрь 2018, 10:51\nСвадьба наизнанку\t7 Июль 2018, 19:42\nВЫШЕ ВСЕХ\t28 Октябрь 2018, 10:16\nМежду прочим\t8 Февраль 2018, 23:01\nУчу башкирский язык (Третий сезон)\t10 Март 2018, 13:44\n100 имён Башкортостана\t29 Октябрь 2018, 15:00\nБизнес-проба\t30 Октябрь 2018, 11:44\nДетский «Баик» - 2017\t6 Ғинуар 2016, 17:40\nНеизвестный Башкортостан\t25 Июль 2018, 17:45\nМалый бизнес\t30 Май 2017, 11:46\nКолесо времени\t27 Октябрь 2018, 17:37\nКурбан-Байрам. Прямая трансляция из Уфимской соборной мечети «Ляля-Тюльпан»\t21 Август 2018, 20:32\nУраза-Байрам. Прямая трансляция из Уфимской соборной мечети «Ляля-Тюльпан»\t5 Июль 2016, 9:00\nМоя планета Башкортостан\t26 Октябрь 2018, 17:15\nУ дачи\t25 Октябрь 2018, 15:15\nДОСААФ: испытано на себе\t10 Август 2017, 15:16\nКрасная кнопка\t25 Октябрь 2018, 19:42\nСчастливый час\t30 Октябрь 2018, 12:45\nТанцуют все\t24 Декабрь 2015, 18:01\nИстории в табличках\t9 Май 2017, 16:02\nДетский «Баик» - 2015\t11 Октябрь 2016, 12:16\nЛит-ра\t1 Сентябрь 2017, 16:00\nОсрашыу\t31 Ғинуар 2016, 8:44\nФанташ\t8 Апрель 2018, 11:15\nБиш дауа\t19 Ғинуар 2016, 18:13\nАсык дәрес\t26 Ғинуар 2016, 18:19\nФәнташ\t8 Апрель 2018, 11:15\nЮные виртуозы Уфы\t1 Июнь 2017, 15:16\nБыстрее! Выше! Сильнее!\t2 Ноябрь 2016, 19:31\nИз фондов ТВ к 70-летию Победы\t20 Апрель 2015, 17:59\nЯңылыҡтар. Төп тема\t28 Август 2015, 20:29\nНовости. Тема дня\t28 Август 2015, 20:29\nЛегенды спорта\t8 Июнь 2018, 21:14\nЗамандаш\t27 Октябрь 2018, 11:44\nАл да гөл\t24 Октябрь 2018, 15:43\nАл да гөл\t9 Март 2016, 10:15\nСәйер ҡала\t27 Декабрь 2014, 23:44\nСтранный город\t27 Декабрь 2014, 23:44\nПолезные новости\t28 Октябрь 2018, 19:01\nЭкономический атлас\t3 Июль 2015, 21:00\nПерекличка\t29 Октябрь 2018, 16:13\nУчу башкирский язык (Первый сезон)\t23 Октябрь 2018, 15:20\nЗамандаштар. Современники\t11 Октябрь 2014, 6:40\nИзобретариум\t30 Июнь 2015, 10:02\nДетский «Баик» - 2014\t29 Октябрь 2014, 13:45\nУфимская волна - 2014\t5 Декабрь 2014, 23:49\nЮлдаш йыры - 2014\t30 Сентябрь 2014, 13:48\nБлаготворительный телемарафон «Мы вместе»\t13 Август 2014, 20:04\nВопрос + Ответ = Портрет\t26 Октябрь 2018, 20:12\nБорсаҡ\t29 Октябрь 2018, 15:45\nҺүҙһеҙ ҡараш\t8 Май 2014, 12:42\nЙәнле ауыл\t14 Февраль 2015, 20:52\nБорсак\t29 Октябрь 2018, 15:45\nНародное кино\t12 Сентябрь 2014, 23:34\nВ активном поиске\t28 Сентябрь 2012, 14:58\nГлас закона\t6 Июль 2012, 11:58\nНадо знать\t28 Август 2015, 10:59\nВолшебный курай\t8 Август 2014, 18:45\nМуз-базар\t20 Июль 2013, 23:15\nПесня года\t20 Март 2018, 23:39\nМужской телевизионный клуб «Арслан»\t27 Декабрь 2015, 5:17\nЗАЙМИ СВОЕ МЕСТО\t18 Август 2013, 21:15\nТретий звонок\t9 Февраль 2013, 16:34\nЧемпионат мира по летнему биатлону 2012\t30 Сентябрь 2012, 20:30\nКубок БСТ\t29 Август 2012, 18:45\nБолей за хоккей\t4 Ғинуар 2013, 10:58\nВ режиме рекордов\t25 Февраль 2014, 15:16\nКубок Республики Башкортостан по хоккею\t18 Август 2017, 18:45\nВзгляд без слов\t8 Май 2014, 12:42\nСмелая музыка\t28 Февраль 2015, 2:10\nПреград.net\t1 Июнь 2018, 11:46\nУнган килен\t30 Август 2013, 13:16\nОтдел культуры\t15 Ноябрь 2013, 14:46\nИстория башкирского войска\t11 Май 2015, 16:08\nТок-шоу «Пора разобраться!»\t18 Сентябрь 2012, 12:15\nПрофили\t12 Октябрь 2016, 16:46\nРазговор с властью\t16 Апрель 2013, 12:00\nРазговор с Президентом\t11 Апрель 2013, 18:59\nВласть отвечает\t29 Декабрь 2016, 16:41\n«Послесловие» с Азаматом Саитовым\t27 Июнь 2014, 21:00\nНа самом деле\t4 Октябрь 2012, 22:01\nСказка №...\t21 Октябрь 2012, 22:02\nҺорау+Яуап=Портрет\t26 Октябрь 2018, 20:12\nӘЮЯ ҡаласығы\t24 Октябрь 2018, 15:29\nӘкиәт китабы\t14 Октябрь 2018, 10:29\nҒәләмәт донъя\t15 Апрель 2016, 10:17\nШатлыҡ йыры\t6 Май 2015, 14:59\nСәңгелдәк\t13 Октябрь 2018, 20:12\nСемәр\t9 Октябрь 2018, 16:13\n– Арктиканан алып, һиндостанға тиклем. Башҡортостанда етештерелгән техника донъя баҙарын яулай. Деффицитлы тип күҙалланған бюджет профицит менән үтәлде. Иҡтисад һөҙөмтәләре\n– Ҡиммәтле бала дәүере. Демографик упҡын һәм унан нисек сығасаҡбыҙ. Ғаилә министрлығының тәүге эш һөҙөмтәләре.\n– Ямғырлы йәй, көтөлмәгән уңыш. Фермерҙар быға тиклем күрелмәгән күләмдә иген үҫтереп алды. Ауыл хужалығы ҡаҙаныштары\n– Туризмға тимер юлы аша. Урал легендаһы сәйәхәткә саҡыра. Ни тиклем йәлеп итә туристарҙы , Башҡортостан?\n– Эт менән эт булма тиһәләр ҙә… Һары эт йылынан нимә көтөргә?\nМахсус репортаж. Төркиәлә уҙған 45-се Апимондия конгресына быйыл алты ҡитғанан, йөҙҙән ашыу илдән, дүрт меңгә яҡын умартасы йыйылды.\nАҙна яңылыҡтары - 10.09.2017\nҺыу аҫтында балҡый бер ҡала... Баш ҡаланың ҡайһы бер райондары көслө яуында һыу аҫтында ҡалды. Нишләп тау башында урынлашҡан ҡәлғә ҙур һыуға ҡаршы тора алмай?\nАтты кем атҡан? Ишембайҙа баҫыуға төшкән йылҡы малдарын пневматик ҡоралдан атып үлтергәндәр.\nТайыштабан яңы йорт туйлай. Белорет районында ҡулға эйәләшкән айыу зоопаркка урынлаштырылды. Ә ни өсөн урманға түгел?\nАҙна яңылыҡтары - 03.09.2017\nҺуңғы статус «Ҡурҡам». Ауырғазы районында уҡыуға тип сығып киткән икенсе курс студенты юғалды. Күрәҙәселәр нимә фаразлай?\nСпиртлы шыйыҡсалар әйләнеше сикләнәсәк. Ил хөкүмәте Башҡортостан депутаттарының спиртлы шыйыҡсалар тураһындағы закон проектын хупланы. Ун йыл буйы «бомба»ға тоторлоҡ булғас ни тиклем ҡаты закон көтөргә?\nБашланып китте уҡыуҙар… китапһыҙ… Башҡорт дәреслектәре уҡыу башына өлгөрмәне. Әсбаптар ҡайҙа тотҡарланған?\nАҙна яңылыҡтары - 20.08.2017\nТиҙ һәм арзан. Баш ҡалала каршеринг хеҙмәте барлыҡҡа киләсәк. Ҡыҫҡа ваҡытҡа автомобиль ҡуртымлау хеҙмәте Өфөгә берегерме?\nИнтервенция фонды ашлыҡ һатып алыуҙы туҡтатты. Иген баҙарында хаҡтарҙы көйләүсе дәүләт механизмының тотҡарланыуы ябай фермерға ни менән янай? Ашлыҡты йыйып алырбыҙ ҙа, тик ҡайҙы илтербеҙ?\n«Аллалар аҙығы»ның ябай кешегә тәьҫире. Сәсеүлектәрҙе амброзия баҫа. Ҡый үләне ниндәй хәүеф менән янай?\n4 / 06 / 2017\nАҙна яңылыҡтары. Был аҙнала иң тетрәндергән яңылыҡ, әлбиттә, бер ай элек юғалған Яна Перчаткинаның табылыуы һәм уны үлтереүҙә ғәйепләнгән ирҙең ҡулға алыныуы булды\nЛәкин был турала башҡа һүҙ ҡуйыртмаҫҡа ине. Барыһы ла барыһын да һөйләне, аңлатты, хатта артығы менән. Бер ай буйы өҙгөләнгән йөрәктәрҙе тағы сәнскеләргә, күңел яраларына тоҙ һибергә һис тә генә тел әйләнмәй. Нисек кенә ауыр булмаһын тормош бит дауам итә. Һәм бындай хәлдәр ҡабатланмаһын өсөн ата-әсәләр ҙә, тирә-йүндәгеләр ҙә балаларға ҡарата, ғөмүмән бер-беребеҙгә иғтибарлыраҡ булыр кәрәк. Юғиһә, яман уйлы әҙәмдәр бындай ваҡытты көтөп кенә тора.\nАҙна яңылыҡтары - 14.05.2017\nБалаһы булмағандар ишле ғаиләләрҙе туйындырырға әҙерме? Илдә аҙ балалыларға һалым индереп шул аҡсаларға күп балалы ғаиләләргә ярҙам күрһәтергә тәҡдим итәләр.\nСебеш, ҡаҙ һәм үрҙәк бәпкәләрен һатыу тыйылыуы ихтимал. Сикләү ҡош киҙеүе таралыуға бәйле. Был аҙнала Башҡортостандың төрлө сауҙа үҙәктәрендә 12 тоннаға яҡын зарарланған күркә ите табылды.\nТатлы ыҙғыш. Ҡарламан ҡуйыртылған һөтөн кемдәр шыйығайтырға маташа? Омск һөтсөлөк заводы Ҡарламан брендына талаша.\nАҙна яңылыҡтары - 07.05.2017\nЯмантауҙың сираттағы ҡорбандары. Серле тау итәгендә вертолет ҡоланы. Өс кешенең ғүмере өҙөлдө. Һәләкәткә нимә сәбәпсе булған?\nДыуан районында 6 йорт янып көлгә әйләнде. 15 кеше торлаҡһыҙ ҡалды.\nБелорет ҡалаһында тағы бала юғалды. 9 йәшлек Янаны тотош район халҡы эҙләй. Кешеләр биш йыл элек шул уҡ Белоретта теркәлгән хәлдәр ҡабатланыуынан хәүефләнә?\nАҙна яңылыҡтары - 30.04.2017\nОло Башҡортостанға эш сәфәре. Рөстәм Хәмитов Силәбе өлкәһендә йәшәүсе башҡорттар менән осрашты. Республиканан ситтә йәшәүсе милләттәштәребеҙ нисек көн итә?\nХәҙерге замандағы ҡулланышына ҡарап башҡорт тоҡомло аттар үҙ сифаттарын юғалта бара. Эволюция ниндәй һөҙөмтәләргә килтерер?\nБөртөклө урынына ҡуҙаҡлы. Республика хужалыҡтары быйыл ноҡот борсағы үҫтереп ҙур килем алмаҡсы.\nАҙна яңылыҡтары - 23.04.2017\nЯҙғы ташҡындың тәүге ҡорбандары. Мәләүез районында алты йәшлек малай һыуға ҡолап һәләк булды. Сабый үлемендә кем ғәйепле?\nХөкүмәт яуап тотто. Былтырғы йылды үткәрҙек тә, ә быйыл нишләрбеҙ? Республика етәкселеге үткән йыл эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһап, киләсәккә маҡсаттар билдәләне.\nИл сиге һағында мал табиптары. Ниндәй ауырыу ишек шаҡый? Ҡайһы илдәр Рәсәйгә йоғошло мал сирҙәре менән янай? Рәсәй ветеринарҙары Өфөгә йыйылды.\nАҙна яңылыҡтары - 16.04.2017\nРеспублика халҡын ниндәй мәсьәләләр борсой? Нимә тураһында әңгәмә?\nУмартасылар ҡарауыл ҡысҡыра. Бал ҡорттары быйылғы ҡышты ҙур юғалтыуҙар менән сыҡты.\nНәҙекәйбилдәрҙең күпләп ҡырылыуына нимә сәбәпсе?\nВиртуаль киңлектәргә реаль сикләү. Дәүләт Думаһына бәлиғ булмағандарға социаль селтәрҙәрҙә ултырыуҙы тыйыусы закон проекты тәҡдим ителде.\nАҙна яңылыҡтары - 09.04.2017\nБашҡортостандан бер йылда ғына 140 мең самаһы кеше сит өлкәләргә киткән. Миграция сәбәптәре нимәлә?\nБыйыл берәҙәк эттәрҙе ауларға Өфө ҡалаһы ғына ун өс миллион һум аҡса бүләсәк. Өйөргә тупланған берәҙәк эттәр кешеләргә ташлана. Ҡырағайланған йорт хайуандарынан нисек ҡотолорға?\n«Артек» хәҙер күпкә яҡыныраҡ. Быйылдан алып ял итеүселәрҙе «Артек» үҙе һайлай. Миллиондар хыялы булған балалар лагерына юлламаны кемдәр ала?\n2 / 04 / 2017\nАҙна яңылыҡтары - 02.04.2017\nТерминын ҡулланып ҡына аҙыҡ-түлек сифатын сит ил кимәленә еткереү мөмкинме? Мәктәптәргә эйәреп балалар баҡсалары ла аутсорсинг туҡландырыу системаһына күсә.\nБашҡортостан күгендә өр яңы вертолет. Күмертау авиация предприятиеһы махсус тәғәйенләнештәге осоу аппараттарының тәүге икәүһен хужаһына тапшырҙы.\nЭшләтергәме, әллә юҡмы? Илдә манту тирәләй бәхәстәр ҡыҙа.\nАҙна яңылыҡтары - 26.03.2017\nРентген күҙҙәр, скальпель бармаҡтар һәм анестетик үләндәр. Һаулыҡ һаҡлау министрлығы халыҡ медицинаһын рәсмиләштереү тураһында һүҙ ҡуйырта.\nКукуруз япрағынан яһалған һауыттарҙа сиңеркә һуты. Израиль инвесторҙары Башҡортостан йүнселдәренә экзотик бизнес төрө тәҡдим итә. Бөжәк үрсетеп байып булырмы?\nКемдәр беҙҙең пенсия менән идара итә? Башҡортостанда кешенең буласаҡ пенсияһының тупланма өлөшөн үҙ иҫәбенә йүнәлтеүсе мутлашыусылар төркөмө эш итә. Енәйәтсел ойошмала эшләп киткән ханым элекке хеҙмәттәштәрен фаш итте.\nАҙна яңылыҡтары - 19.03.2017\nМишкәлә егерме йәшлек егет мәктәптә генә уҡыған ҡыҙҙың ғүмерен ҡыйҙы. Ҡыҙҙың ата-әсәләре быға тиклем дә егет яғынан янауҙар бар тип полицияға мөрәжәғәт иткән. Ни өсөн хоҡуҡ һаҡсылары ғаризаны яуапһыҙ ҡалдырған?\nҠайтыу хаҡы 25 мең һум. Себер тарафтарында Башҡортостандан ике йөҙ меңдән ашыу кеше эшләй. Ватандаштарыбыҙ ҡайтырға әҙерме?\nТереләрҙең ҡәҙерен, мәрхүмдәрҙең ҡәберен бел. Республикала зыяраттарҙы инвентаризациялау башланды. Хәҙер туғандарҙың ҡәберлеген телефон аша ғына табырға мөмкин.\n5 / 03 / 2017\nАҘНА ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 05.03.2017\nИҫәп 1-1. Плей-офф уйындары Салауат Юлаев хоккей командаһы өсөн тамам.\nОло тормош юлына документһыҙ. Бүздәк балалар йортонда тәрбиәләнеүсе ҡыҙ һаманға тиклем паспорт ала алмай.\nТренд-һәүәҫкәр артистар. Ауыл клубтарының икенсе һулышы.\nАҙна яңылыҡтары - 26.02.2017\nЙәш армиянан көслө ғәскәргә. Илдә үҫмерҙәрҙе хәрби эшкә өйрәтеүсе йәмәғәт ойошмаһы барлыҡҡа килде.\nҠотҡарыусылар көслө ташҡынға әҙерләнә. Ҙур һыуҙан нисек ҡотоласаҡбыҙ?\nХалыҡ-ара туған телдәр көнө билдәләнде. Башҡортостан юғала барған телдәр исемлегендә. Онотабыҙмы, әллә оялабыҙмы?\nАҙна яңылыҡтары - 25.12.2016\nЭко - һуңғы сарамы әллә ярҙамсы вариантмы? Башҡортостанда экстрокорпораль аталандырыу квотаһы арттырылды.\nИлдә яңы йыл корпоративтары гөрләй. Иҡтисади көрсөк ваҡытында кем күпмегә байрам итә?\nАҙна яңылыҡтары - 18.12.2016\nҺырғалаҡтан тура дауахана койкаһына. Баш ҡала халҡы боҙ майҙансыҡтарының хәүефле булыуына ризаһыҙлыҡ белдерә.\nХалыҡ һайланыусылары «фанфуриктар» һатыуҙы сикләмәксе. Илдең финас министрлығы иһә косметика сараларын бөтөнләй спиртлы эсемлектәргә тиңләргә ниәтләй.\nДүрт йыл уҡырғамы, әллә бишме? Болон системаһының ыңғай һәм кире яҡтары.\nАҘНА ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 11.12.2016\nРөстәм Хәмитов үҙ мөрәжәғәтнамәһендә идаралыҡ эшенә ҡәнәғәтһеҙлек белдерҙе. Был белдереү күләмле кадрҙар алмашыныуына ишара түгелме?\nБеҙҙең быуатҡа тиклем ҡулланылған ҡорал хәҙерге заман шарттарында. Рәсәйҙең йәмәғәт палатаһы махсус техникаға таранға барыуҙы рөхсәт итергә тәҡдим итә.\nХәйбулла районынан урланған алтмыш йылҡы өсөн кем яуап бирер? Аттарҙың ни бары егерме бере генә хужаларына ҡайтарылған.\nДаян Мурзин - руководитель партизанского движения в Чехии и Моравии, которого в ставке Гитлера называли "Черный генерал"\n"Книга сказок". Сказка для малышей\n"Борсак". Веселая физкультура\n"Перекличка". Подростковая познавательная программа об Уфе\nТок-шоу "Красная кнопка"\nРазиля Рыскужина, писатель, журналист\n"Тайм-аут". Спортивная программа\n"Наука 102". Научно-познавательный тележурнал\nНочной кинозал. Художественный фильм "Лера" (16+) По окончании: Новости /на баш.яз./\nУ двадцатилетней Леры Мещериковой сложные отношения с матерью. Отец, бабушка и тетя Ольга любят Леру, но из-за их нерешительности и безволия девушке приходится самостоятельно отстаивать свой выбор. Татьяна не может смириться с тем, что дочь выходит замуж за парня из бедной семьи Дениса и в сердцах рассказывает Лере, что она приемная дочь Мещериковых\nМ.Карим "В ночь лунного затмения". Спектакль БГАТД им.М.Гафури\n(1993г.) Роли исполняют: Г.Алтыншин, Г.Мубарякова, Т.Бабичева, Ш.Рахматуллин\nАҘНА ЯҢЫЛЫҠТАРЫ. МАХСУС РЕПОРТАЖ


Маҡтансыҡ ҡарға » Журнал\nЖурнал для детей » ИҒЛАНДАР » Маҡтансыҡ ҡарға\nБаҫылды : 5-04-2017, 16:06 |\nРубрика: ИҒЛАНДАР / Авторҙар / Әкиәттәр\n"Аҡбуҙат"та баҫылған: 04-2017\nИсеме: Маҡтансыҡ ҡарға\nАвтор: Гөлнур ЯҠУПОВА\nРәссам: Май ҠӘЙҮМОВА\nИҒЛАНДАР / Авторҙар / Әкиәттәр\nБорон-борон заманда, ҡарға командир, һайыҫҡан һалдат булғанда, йәшәгән, ти, бер ҡарға. Һайыҫҡандарға командир, имеш, ти. Башҡа ҡарғаларҙан айырылып торһон өсөн, тегенсе терпе уға ҡарағусҡыл ҡыҙыл төҫтәге һиммәтле бүрек тегеп биргән, ти. Һалдаттарын теҙгәндә, команда биргәндә, ҡарға гел шул бүркен кейә икән, ти.\nБарлыҡ ҡарғалар шул бүреккә көнләшә, имеш. Исмаһам, бер кейеп ҡарағылары килә, әммә командир ҡарға бүркен башынан һалмай, ти. Шулай ҙа, йәйге селләләрҙә ул затлы баш кейемен сисеп үлән араһына һалып тороп, бер нисә тапҡыр юғалтҡаны булған, әммә тоғро һалдаттары — һайыҫҡандар шыҡырыҡлап йөрөп шунда уҡ табып алалар икән.\nКөнсөл ҡарғалар бер заман һайыҫҡандарҙы ҡоторта башлаған: имеш, урманда ризыҡ табыуы ауырлашты, ауылға, аҙбар-ҡура тирәһенә осорға рөхсәт ителмәй, сөнки командир ҡарға бик аяуһыҙ ҡаты тотҡан.\nҺайыҫҡандар шыҡырыҡ-шыҡырыҡ килеп был ҡотҡоно таратҡан, ә көнсөл ҡарғалар, бер уңайлы мәлде тура килтереп, командирҙың бүркен урлап, ҡуйы үлән араһына йәшергән, ти.\nҠарт ҡарғаны, бүркен юғалтҡас, командирлыҡтан төшөргәндәр. Ҡарғалар менән һайыҫҡандар үҙ-ара ғауғалашып, ахырҙа, айырым-айырым көн күрә башлаған, ти.\nӘ теге бүреккә бер сос үләндең күҙе төшкән дә, башына кейеп тә ҡуйған, имеш. Уға оҡшатып, күрше үләндәр ҙә баяғы тегенсе терпенән бүрек тектереп алған, ти, йәнәһе — моданан ҡалышмайҙар.\nБыл хаҡта ишетеп ҡалған ҡарт ҡарға үҙенең бүркен юллап барһа, күҙе ҡамашҡан:\nбығаса ҡуйы йәшел келәм булып ҡына күренгән үләндәр бөтәһе лә ҡыҙғылт бүрек кейеп ултыралар, ти.\n— Ҡарғабаш, ҡар-ҡар, ҡарғабаш! — тип ҡарҡылдаған да аптырап ҡарт ҡарға, ары осоп киткән, ти.\nӘ үләндәр бер-береһенә ҡарап көлөшә икән:\n— Һин — ҡарғабаш!\n— Ә һин үҙең?\n— Мин дә ҡарғабаш!\nЫсын-ысын, әкиәт түгел, командир ҡарғаның бүркен кейгән үләндәрҙең исеме "ҡарғабаш” булып киткән, ти, шул замандан бирле.\nҠарғабаш (туҡранбаш) сәскәһе - цветы клевера (рус.).


«Яңы Башҡортостан гражданын тәрбиәләүҙә дәүләт һәм туған телдәр роле» түңәрәк өҫтәле // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n«Яңы Башҡортостан гражданын тәрбиәләүҙә дәүләт һәм туған телдәр роле» түңәрәк өҫтәле\n11:13, 11 мая 2010 Сәйәсәт\n26 майҙа БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы, БР Мәғариф министрлығы, М.А.Шолохов исемендәге Мәскәү дәүләт гуманитар университетының (МДГУ) Өфө филиалы “Яңы Башҡортостан гражданын тәрбиәләүҙә дәүләт һәм туған телдәрҙең роле” республика түңәрәк өҫтәлен үткәрә. Түңәрәк өҫтәл Башҡортостан Республикаһында Славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көндәре, III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына әҙерлек, Башҡортостан Республикаһында Республика йылы һәм Рәсәй Федерацияһында Уҡытыусы йылы, IV Кирилл-Мефодий уҡыуҙары сиктәрендә үткәрелә.\nБашҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһы белем биреү учреждениеларында башҡорт, рус, татар, сыуаш, удмурт, марий, украин телдәрен уҡытыу тәжрибәһе һәм проблемаларын; Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһы мәғариф системаһында дәүләт һәм туған телдәрҙе уҡытыуҙың социаль-сәйәси һәм хоҡуҡи шарттарын; Башҡортостан Республикаһының төрлө кимәлдәге белем биреү учреждениеларында интернационализм һәм ватансылыҡ тәрбиәләү мәсьәләләрен; башҡорт һәм төрки филологияһының актуаль проблемаларын; шулай уҡ туған телдәрҙе һаҡлау һәм үҫтереү буйынса милли-мәҙәни берекмәләрҙең эшмәкәрлеген тикшереү планлаштырыла.\nТүңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыуға ғалимдар, юғары уҡыу йорттары, урта профессиональ белем биреү, дөйөм белем биреү мәктәптәре, өҫтәмә белем биреү системаһы уҡытыусылары, дәүләт власы органдары, йәмәғәт ойошмалары, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре саҡырыла.\nТүңәрәк өҫтәл йомғаҡтары буйынса материалдар йыйынтығы сығарыласаҡ.\nОйоштороу комитеты, сығыштарҙы баҫтырып, түңәрәк өҫтәлдә ситтән тороп ҡатнашыу формаһы ла бар, тип хәбәр итә. Ҡатнашыуға заявкалар 21 майға тиклем 238-05-04 телефоны (факсы), [email protected] электрон почтаһы аша ҡабул ителә.\nТүңәрәк өҫтәл Өфө, Сельский Богородский урамы, 37 адресы буйынса М.А.Шолохов исемендәге МДГУ-ның Өфө филиалында үткәрелә.