Эшебеҙҙе ихлас башҡарҙыҡ » Табын\nИлебеҙҙә кино сәнғәте Бөйөк Ватан һуғышынан һуң айырыуса киң үҫеш алды. Ул ваҡытта әле ауылдарҙа электр уты янмай ине. Киномеханиктар ауылдан ауылға йөрөп кино күрһәткәндә, аппаратуралар менән бергә ток биреүсе махсус двигателде лә үҙҙәре менән ала ине. Ярай әле ҡайһы саҡ колхоз етәкселеге ат менән ярҙам итте, йә егергә үгеҙ бирә торғайны. Шулай ҙа күп ваҡыт киномеханикка сана һөйрәп йәйәүләп йөрөргә тура килгән. Сөнки кино селтәренең үҙенең транспорты булманы.\nМин үҙем әрме хеҙмәтенән һуң уҡып, эш башланым. Ул ваҡытта инде ауылға электр үткәйне. Ра-йон мәҙәниәт бүлеге етәксеһе булып Ғәлинур Ишмөхәмәтов, ә кино селтәре директоры булып һуғыш ветераны Павел Матвеевич Мингалев эшләй ине. Уларҙың тырышлығы менән районыбыҙ кино селтәре халыҡҡа хеҙмәт күрһәтеү буйынса уңышлы эшләп, республикала алдынғы 10 район исемлегендә торҙо. 1965-1985 йылдар район кино сәнғәте бик үҫешкән осор булды. Мин тап ошо йылдарҙа киномеханик булып эшләүем менән ғорурлана алам. Дәртләнеп, күңел биреп эшләнек, хеҙмәтебеҙҙе яратып башҡарҙыҡ. Бирелгән йыллыҡ планды ла арттырып үтәүгә өлгәшә инек. Маҡтау грамоталары алдыҡ, ҡиммәтле бүләктәр менән бүләкләндек. Шул осорҙа бергә эшләгән коллегаларым Табын ауылынан Яппар Салауатов, Аҡкүлдән Андрей Морозов, Үтәктән Әсҡәт Ғәҙелшин, Ҡауарҙынан Сабит Исхаҡов, Родинанан Виктор Корнев, Туғайҙан Абдулла Бәшәров, Ташлынан Андрей Скрипачев, Татар Саскүленән Ра-уил Чурбаев (әйткәндәй, ул тырыш хеҙмәте өсөн БР-ҙың атҡаҙанған киномеханигы исеменә лайыҡ булды), Мәндемдән Фәрит Әмирханов, Еректән Рәмил Әсфәндиәров һәм башҡаларҙы бөгөн оло хөрмәт менән иҫкә алам. Үҙем 43 йыл эш стажы менән хаҡлы ялға сыҡтым. Шуның 40 йылында киномеханик булып халыҡҡа кино күрһәттем. Колхоз эшендә лә ҡатнаштым. Бергә эшләгән ошо коллегаларымдың барыһына ла иҫәнлек-һаулыҡ, оҙон һәм матур ғүмер теләйем.


Ингушетияла битлек кейгән кешеләр хәбәрселәрҙе туҡмап, уларҙың автобусына ут төрткән. Һөҙөмтәлә һигеҙ журналист, шул иҫәптән Норвегия менән Швеция вәкилдәре зыян күргән. Рәсәй Президенты ҡушыуы буйынса, ғәйеплеләрҙе эҙләүгә урындағы полиция хеҙмәткәрҙәре менән бер рәттән, федераль көстәр ҙә йәлеп ителгән. Осраҡ буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған.\nУҙған төндә Рәсәйҙең Киевтағы илселегенә һөжүм иткәндәр. Бер төркөм йәштәр бинаны шартлатырға ниәтләгән. Молотов коктейлдары ташлаусы әҙәмдәр шунда уҡ ҡулға алынған. Улар был ҡылығын Рәсәйҙә хөкөмгә тарттырылған Надежда Савченконы яҡлап сығыш яһау тип аңлатҡан.\nТөркиә шағиры Хөсәйен Хәйҙәр бәреп төшөрөлгән самолет өсөн Рәсәйҙән ғәфү үтенгән. Шиғырында ул һәләк булған летчик Олег Пешковтың әсәһенең ҡайғыһын да уртаҡлаша. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Су-24 самолеты былтыр ноябрҙә Төркиә истребителе тарафынан фажиғәгә тарығайны. Ул ваҡытта Анкара беҙҙең осоусыларҙы һауа сиген боҙоуҙа ғәйепләне. Низағ һөҙөмтәһендә Рәсәй етәкселеге Төркиәгә ҡарата санкциялар ҡабул итте.\nСингапур өсөнсө йыл рәттән йәшәү өсөн донъялағы иң ҡиммәтле ҡала тип танылған. Был фекергә аналитиктар тәҡдим ителгән 160 тауар һәм хеҙмәт хаҡтарын өйрәнгәндән һуң килгән. Атап әйткәндә, аҙыҡ-түлек, кейем, транспорт сығымдары, йорт, мәктәп һәм балалар баҡсалары өсөн түләүҙәр күҙ уңында тотолған. Иң ҡиммәтле ҡалалар исемлегендә икенсе, өсөнсө урындарҙы Цюрих менән Гонконг биләй.\nЯңы Зеландияла альпинизм буйынса спорт мастеры Минғәлим Сибаевтың ғүмере өҙөлгән. Был турала Рәсәйҙең альпинизм федерацияһы хәбәр итә. Мәғлүм булыуынса, Силәбе өлкәһе спортсыһы диңгеҙ төбөнә төшкән дуҫын ҡотҡарырға маташҡан. Әммә осраҡ фажиғәле тамамлана. Уларҙың кәүҙәләрен ҡотҡарыусылар бер тәүлектән һуң ғына сығара.


Материалы за Январь 2009 года » Страница 10 » Архив газеты "Йәшлек"\nЯл, тип тормай Яңылыҡтар\nКисә БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев эш сәфәре менән республиканың төньяҡ-көн-сығыш төбәге: Ҡыйғы, Балаҡатай, Мәсетле, Салауат райондарында булды. Эш сәфәре барышында ул социаль-мәҙәни тәғәйенләнештәге объекттарҙың төҙөлөшө, торлаҡ-коммуналь хужалығының ҡышҡы шарттарҙа эшләүе, ауыл хужалығындағы хәл-торош, атап әйткәндә, малдарҙың нисек ҡышлатылыуы һәм ауыл хужалығы предприятиеларының эшмәкәрлеге менән танышты.\nХөкүмәт ярҙамын тойоп Яңылыҡтар\nБылтыр, Рәсәйҙә – Ғаилә йылы, Башҡортостан Республикаһында Ғаиләгә социаль ярҙам йылы булараҡ, федераль һәм республика программалары эшләне. Илеш районында ла уларҙы тормошҡа ашырыу әүҙем бара.\nРайон хакимиәтендә граждандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү һәм бала тыуыу осрағында бер өлөшөн Хөкүмәт тарафынан ҡаплатыу буйынса программалар нигеҙендә йәш ғаиләләргә кредит һәм субсидия алыуға таныҡлыҡтар тапшырылды. Торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн 13 ғаилә – финанс ярҙам, ә инде 25 ғаилә бала тыуыу осрағына субсидия алды.\nШулай уҡ «Башҡортостан» МТС-ында эшләүсе йәш белгестәргә Үрге Йәркәйҙең яңы биҫтәһендә ер бүленде һәм район хакимиәте тарафынан өй төҙөү өсөн субсидия бирелде.\nКиләсәктә лә ауылдарыбыҙ гөрләп үҫһен. Бәхеттең нигеҙе хеҙмәт булыуын аңлаған ғаиләләр дәүләт ярҙамынан ситтә ҡалмаясаҡ.\nТуған телдәрҙе өйрәнеү кәмемәҫкә тейеш! Башҡортостан, Сәйәсәт\nБР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешевтың билдә-ләүенсә, республика уҡыусыларының 73 проценты – туған телен, 99 проценттан ашыуы дәүләт теле булараҡ, башҡорт телен өйрәнә. Китаптар, гәзит-журналдар Башҡортостанда алты телдә сығарыла. ЮНЕСКО-ның Париждағы штаб-квартираһында Башҡортостандың презентацияһы булған ваҡытта донъя кимәлендәге эксперттар был һандарға таң ҡалған. Республикаға Санкт-Петербург университетынан уның ректоры Николай Кропачев етәкселегендәге рәсми делегация килгәйне. Улар ҙа беҙҙәге дәүләт милли сәйәсәтен үткәреүҙең ҡаҙа-ныштары менән танышып, шундай уҡ матур тәьҫораттар менән ҡайтып китте.


Комсомолдар һәр саҡ алда\n6 Ноябрь 2018, 17:34\n29 октябрҙә райондың төрлө йылдағы комсомолдары ойошманың барлыҡҡа килеүенә 100 йыл тулыуҙы байрам итте. Иң тәүҙә Бөтә Союз Ленинсы Коммунистик йәштәр союзының һәр саҡ алғы сафында булған комсомол хәрәкәтенең әүҙем йәмәғәтселәре ғорурлыҡ менән уның исемен йөрөткән В.И.Ленин һәйкәле янына йыйылып, бөйөк юлбашсы хөрмәтенә сәскәләр һалды.\nКисәнең тантаналы өлөшө район мәҙәниәт һарайында дауам итте. Фойела комсомолдың 100 йыллығына арнап ветерандар советы, район хакимиәте ҡарамағындағы йәмәғәт советы, төрлө йәштәге әүҙем комсомолдар күргәҙмә ойошторған. Унда теләүселәр комсомол хәрәкәтенең бай тарихы менән танышып, фотолар, гәзиттә баҫылған мәҡәләләрҙе, бер аҙ һарғайған Маҡтау грамоталарын, комсомол значогы, билеттарын тотоп ҡаранылар. “Йәш гвардия” ойошмаһы комсомолдың 100 йыллығына арнап эшләгән эмблемалар таратты.\nРайон комсомолында 1974-1979 йылдарҙа эшләгән Әнүәр Әбүзәр улы Муллағолов йыйылышты асыҡ тип иғлан иткәндән һуң, Рәсәй һәм Башҡортостан гимнын барыһы ла аяҡ өҫтө баҫып тыңланы.\nТәүге һүҙ ВЛКСМ район комитетының элекке 2-се секретары Руфина Николаевна Сухоруковаға бирелде:\n- Комсомол һәр ваҡыт төп ойоштороусы булып торҙо. Ул йылдарҙағы быяла заводының комсомолдары ойошторған тәүге шәмбе өмәләрен, күсмә вымпелдар алыуға өлгәшеүҙәрҙе оноторлоҡ түгел. Беҙ һәр ваҡыт, һәр ерҙә алда булдыҡ. Заман үҙгәрһә лә, ошо йылдарҙы балаларға өлгө итеп ҡуйырға тейешбеҙ, - тип һүҙен тамамланы ул.\n1965-1968 йылдарҙа район комсомолына етәкселек иткән Валентин Александрович Суслов үҙ сығышында һуғыштан һуңғы йылдарҙағы төҙөкләндереү эштәренә, комсомол тормошоноң әүҙемлегенә баҫым яһаны.\n- Минең 50-60-70-се йылдарҙағы комсомолдарым, - тип һүҙ башланы беренсе секретарь булып эшләгән Рәфҡәт Әхмәҙулла улы Ниғмәтуллин. – Беҙҙең йәшәү мәғәнәһе бер булды. Шуғалыр ҙа йәнебеҙ һәм күңелебеҙ менән беҙ йәш әле. Күптәребеҙ иҫән булмаһаҡ та, ҡалғандарыбыҙ ауырымайыҡ, йәшәйек әле, - тигән рух күтәренкелеге менән тамамланы ул һүҙен.\n- Партияның ролен дә әйтеп китергә кәрәк, беҙҙе төҙәтә, йүнәлеш бирә торғайнылар. Беҙ ҙур бер ғаилә булып эшләнек, - тине үҙ сығышында комсомол райкомының 1-се, 2-се секретары булып эшләгән Флүр Сәмиғулла улы Ғафаров.\nЭлекке хәтирәләр менән уртаҡлашып заводтың комсомол секретары Роза Вәли ҡыҙы Чушкина, леспромхоздың комсомол секретары Гөлшат Сәрүәр ҡыҙы Виноградова, “Ленинизм” колхозынан Ғабдулла Шафиҡ улы Абдрахманов, Красноусолдағы 1-се мәктәп директоры Галина Викторовна Петрова сығыш яһаны һәм бөтә комсомолдарҙы ла байрам менән ҡотлап, һаулыҡ, именлек теләнеләр.\nӘнүәр Әбүзәр улы Муллағолов элекке әүҙем йәштәрҙе комсомол тормошонда янып эшләгәндәре өсөн 100 йыллыҡ уңайынан миҙалдар менән бүләкләне. Был кисәгә ауыл биләмәләре хакимиәттәренән вәкилдәр, уҡытыусылар, ауылдарҙың әүҙем йәмәғәтселәре лә килгәйне. Һәр бер ауыл хакимиәте биләмәһенә юбилей уңайынан сығарылған вымпел, значоктар тапшырылды.\nБыл етди сараны матур итеп алып барған Рәзилә Хәбибуллинаға, “Эксклюзив” бейеү коллективына, “Землячки” район ветерандар хорына, тынлы оркестр төркөмөнә, патриотик рухтағы йырҙары менән күңелде арбаған Эльвира Насироваға, Ғәзиз Ҡунаҡбаевҡа, “Ҡорос нисек сыныҡты?” шиғырын матур итеп һөйләгән Гөлназ Мирхәйҙәроваға, шулай уҡ “Комсомолға башҡа алмайҙар” шиғырын үҙенсәлекле башҡарған Елена Сәмиғуллинаға, пионер ҡыҙҙарға ҙур рәхмәт һүҙҙәре еткерге килә.\nКомсомол сафына баҫҡан һәр кем өсөн тарихты, тарихи йылдарҙы ятҡа белеү һәм ант биреп кереү шарт була торғайны. Күптәр комсомол саҡтарын йәшлектең иң йәмле осоро тип тә хәтерләй. Шуғалыр ҙа уларҙа мәктәп йылдарынан уҡ етәкселек итергә өйрәнеү, яҡшыға ынтылыш, тоғролоҡ, эште еренә еткереп үтәү төп һыҙат булып торҙо. Быны бөгөн ошонда йыйылған элекке комсомолдарға ҡарап та әйтергә була ине.\nКомсомолдарҙың һөйләр, әйтер һүҙҙәре күп ине. Улар бер маҡсат менән алға ынтылып, илгә тоғро хеҙмәт итеп, киләсәккә яҡты уй-ниәттәр менән йәшәгән. Кисәге комсомолдар һаман да патриотик рухта, дәрт менән янып йәшәй, йөрәктәре ғәмле тибә.


Ҡуянтау уҡыусыларының 1 сентябрҙә парта артына ултырмауҙары ла бар // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nҠуянтау уҡыусыларының 1 сентябрҙә парта артына ултырмауҙары ла бар\n13:41, 26 августа 2010 Сәйәсәт\nҠуянтау ауылы уҡыусыларының 1 сентябрҙә парта артына ултырмауҙары ла ихтимал. Урындағы мәктәп быйыл техник торошо буйынса файҙаланыуға ҡабул ителмәгән.\n1962 йылда төҙөлгән бина емерелеп бара, түбәһенән һыу үтә, ҡышын бында ныҡ һыуыҡ. Әлеге ваҡытта республикала бындай дүрт проблемалы мәктәп бар: тағы икәүһе Өфөлә һәм береһе — Дәүләкәндә. Үткән уҡыу йылында уҡ Ҡуянтау мәктәбе яртылаш ҡына файҙаланылған. Ауылда яңы мәктәпкә фундамент һалынған, әммә аҡса етешмәү сәбәпле эштәр туҡтатылған. Республика төҙөлөшкә ярҙам итергә әҙер, әммә яңы мәктәп төҙөлөшө Баймаҡ районы менән 50-гә 50 күләмендә өҫтәп финанслау шарттарында алып барылырға тейеш.\nУрал аръяғында эш сәфәрендә йөрөгән Республика Президенты Рөстәм Хәмитов менән һөйләшкәндә урындағы халыҡ иҫке мәктәпкә балаларын ебәрергә ҡурҡыуҙарын белдерҙе. Республика башлығы был проблеманы хәл итеүҙә ярҙам итергә вәғәҙә бирҙе. 80 балаға иҫәпләнгән яңы мәктәп мотлаҡ төҙөләсәк. Әммә был да проблеманы тулыһынса хәл итмәйәсәк. Ауыл халҡы әйтеүенсә, бөгөн бында 120 уҡыусыға иҫәпләнгән мәктәп кәрәк.


Хуш еҫле икмәк\nДыуан районында бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса байтаҡ эштәр башҡарыла. Төбәктә әленән әле яңы предприятиелар асыла. Михайловка ауылында йәшәүсе Сәғәҙиевтар ғаиләһе мәҫәлән, икмәк бешереү цехын ойоштороп, табышлы шөғөл тапҡан.\nБыл бинанан тәүлек әйләнәһенә яңы бешкән икмәк еҫе өҙөлмәй. Тәүҙә Сәғәҙиевтар башҡалар кеүек мал үрсетә. Әммә түгелгән көс һәм сығымдар теләгән уңышҡа ирешергә мөмкинлек бирмәй. Михайловка район үҙәгенән алыҫ урынлашҡан. Шуға ла ҡамыр ризыҡтары ла ваҡытында килеп етмәгән. Урындағы халыҡты хуш еҫле яңы бешкән икмәк менән тәьмин итеү маҡсатын итеп ҡуйып, йүнселдәр эшкә тотона. Ғаилә буш торған, ярым-емерек колхоз бинаһын ҡуртымға ала. Төҙөкләндереү эштәрен башҡара. Башланғысҡа урындағы етәкселек тә ярҙам күрһәтә.\nӘлеге ваҡытта икмәктең генә дүрт төрө бешерелә. Ассортиментҡа килгәнде улар тиҫтәләрсә иҫәпләнә. Улар башлыса халыҡ заказы буйынса эшләнә.\nЭш алға китеүенә ҡарамаҫтан, әлегә кадрҙар мәсьәләһе асыҡ ҡала. Икмәк бешереү цехында кондитер булғанда тауар төрлөлөгө тағы ла киңәйер ине, ти Гөлгөнә Сәғәҙиева.\nӘлеге ваҡытта икмәк ризыҡтары Дыуан районының өс ауылына оҙатыла. Шуға ҡарамаҫтан ул сауҙа кәштәләрендә оҙаҡ ятмай, тиҙ арала һатылып бөтә. Киләсәктә йүнселдәр ҡамыр продукцияһы күләмен арттырып, тотош төбәк халҡын яңы бешкән икмәк менән тәьмин итеү маҡсатында яна.


Тәнде генә түгел, йәнде лә дауалайҙар » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Тәнде генә түгел, йәнде лә дауалайҙар\nТәнде генә түгел, йәнде лә дауалайҙар 26.12.2014 // Йәмғиәт\n“Асы” хозур тәбиғәтле Белорет районында урынлашҡан. Урал тауҙарына һыйынып ултырған, Инйәр йылғаһының сылтыр тауышына күмелеп, шифалы һыуы менән әллә күпме кешегә сәләмәтлек, йәшәү дәрте бүләк иткән был шифахана күптәргә таныш.\nУрындағы халыҡ тоҙло һыуҙың үҙенсәлектәрен элек-электән яҡшы белгән. Составы яғынан ул хатта диңгеҙҙекен хәтерләтә, химик һәм органик компоненттарҙан тора. Аҙ минералланған сульфат-хлоридлы, кальций-натрийлы һыуҙың ҡан әйләнешен, матдәләр алмашыныуын яҡшыртыуҙа, үт бүлеп сығарыуҙы көсәйтеүҙә файҙаһы ҙур. Икенсеһе — ныҡ минералланған хлорид-натрийлы һыу. Уны йөрәк, быуындар, умыртҡа бағанаһы, тире, гинекология сирҙәрен дауалағанда файҙаланалар.\nШифахананың төп йүнәлеше — һөйәк-мускул, нервы системалары, тире ауырыуҙарын дауалау. Ял итеүселәргә һәр яҡлап уңайлы шарттар булдырырға тырышалар бында. Шифахана директоры Буранбай Ямалов күптән үҙен оҫта ойоштороусы, барыһына ла талапсан, барлыҡ көсөн кешеләрҙең сәләмәтлеген нығытыуға йүнәлткән етәксе итеп танытты.\nАлтай крайының Белокуриха ҡалаһында үткәрелгән Бөтә Рәсәй форумында Буранбай Нәсим улы “Йылдың иң яҡшы шифахана директоры” номинацияһында – көмөш, ә шифахана “Биҙәлеше иң яҡшы биләмә” һәм “Иң яҡшы бальнеологик шифахана” номинацияларында – алтын, “Тәбиғи дауалау факторҙарын файҙаланыу буйынса иң яҡшы шифахана” номинацияһында көмөш миҙал яуланы.


Салауат башҡорт дәүләт драма театры — Башҡорт Википедияһы\nСалауат башҡорт дәүләт драма театры\nСалауат башҡорт дәүләт драма театры — Салауат ҡалаһындағы драма театры.\nАуырғазы колхоз-совхоз театры\nБашҡортостан Республикаhы һәм Салауат\nСөләймәнов Зиннур Фәрит ул\nТеатр тарихы 1933 йылдан башлана: ул Ауырғазы районының Талбазы ауылында колхоз-совхоз театры булараҡ ойошторола. Театрға нигеҙ һалыусы — Елизавета Шляхтина-Сыртланова, башҡорт театр сәнғәтенең иң тәүге профессиональ актёрҙарҙың береһе.\nКоллективтың тәүге труппаһы ике актёр ғаиләһе вәкилдәренән торған — Зәкиә һәм Ибраһим Әхмәровтар, Ғәзизә Насирова һәм Бикташ Кәлимуллин. Улар үҙ ваҡытында колхоз-совхоз театрҙарының бөтә республика фестивалендә лә төп приздарҙы яулап йөрөүселәр. Театр эшмәкәрлеге Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ла туҡтамай.\nАктёрҙар өсөн тәүге йылдарҙа бер ниндәй уңайлыҡтар ҙа булмаған. Улар баракта, һуңынан төрлө яраҡлаштырылған биналарҙа, махсус сәхнәһеҙ эшләргә мәжбүр булған. Театрҙың хәле яҡшы яҡҡа үҙгәреүе һәм, тәү сиратта, уның «йортло» булыуы 1977 йылда тәғәйенләнгән директор Марс Яппаров исеме менән турана-тура бәйле, нәҡ ул Салауат театрын бар йәһәттән дә яңы бейеклектәргә күтәреүсе. Ул — «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» һәм «Салауат ҡалаһының почетлы гражданы».\nСалауат театрына данлыҡлы артист Вәзих Сәйфуллин 1965 йылда килә һәм унда 35 йыл буйы эшләй.\nТеатрҙа 75 йыл элек булдырылған матур йолаларға, яңылыҡтарға, замана драматургияһына ҙур иғтибар бирелә: музыкаль постановкалар күп ҡуйыла, әҫәрҙәрҙең ысынбарлыҡҡа, тормошҡа, кешеләргә яҡыныраҡ булғандары сәхнәләштерелә.\nБарый Сафин (1933—1941)\nӘхмәров Ибраһим Әхмәр улы (1941—1959; 1964—1966)\nНәжиб Асанбаев (1959—1961)\nЯппаров Марс Шәрип улы (1977—1997)\nСәфәрғолова Наилә Абдулхай ҡыҙы (02.12.1998—30.05.2014)\nАзат Йыһаншин (15.07.2014—01.12.2014)\n↑ Яппаров Марс Шәрип улы. Салауат башҡорт дәүләт драма театры. Рәсми сайт (Тикшерелеү көнө: 28 ғинуар 2021)\nСалауат башҡорт дәүләт драма театры // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 28 ғинуар 2021)\nСалауат театры сайты\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Салауат_башҡорт_дәүләт_драма_театры&oldid=1004536 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 28 ғинуар 2021 в 13:48\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:48 28 ғинуар 2021 үҙгәртелгән.


Өфөнөң Ленин исемендәге майҙанына 30 метрлыҡ шыршы ҡуйылды - Bash.News\nӨфөнөң Ленин исемендәге майҙанына 30 метрлыҡ шыршы ҡуйылды\nӨфөнөң Ленин исемендәге майҙанына 30 метрлыҡ шыршы ҡуйылды https://bash.news/news/84790_fn_lenin_isemendge_majanyna_30_metrly_shyrshy_ujyldy/?lang=bash\n23 ноя 2018, 21:54\nҠупшыҡай Благовещен районынан килтерелгән. Баш ҡалаға уны Ҡыш бабай һәм Ҡарһылыу оҙатып барҙы. Әйткәндәй, быйыл үҙәк майҙанда боҙ ҡаласығын ойоштороуға туғыҙ миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелә.\nБлаговещен районының ҡуйы урманына Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу осраҡлы ғына килеп сыҡмаған. Өфөнөң төп шыршыһын һайлай улар. Ылыҫлы ағастар араһында яҡынса туҡһан йыл элек тамыр йәйә башлаған ҡупшыҡай янында туҡталалар.\nЙәшел һылыуҡайҙы Ленин исемендәге майҙанға алып килеп ҡуйыу өсөн теүәл бер тәүлек ваҡыт талап ителә. Йөк машинаһындағы матурлыҡты күреп меңдәрсә кеше һоҡланғандыр. Водитель сәғәтенә 40 саҡрым тиҙлек менән генә бара\nБаш ҡалаға тиклем шыршыны юл инспекторҙары оҙатып килде. Тантаналы рәүештә ҡаршылау ҙа ойошторолдо. Әкиәт геройҙары, бейеүсе ҡыҙҙар, гармунсы һәм киләһе йыл символы - һары сусҡа. Ҡыш бабай ҡупшыҡайҙың оҙонлоғон да һынап ҡараны, маҡтау һүҙҙәрен дә йәлләмәнеләр.\nШыршыны ҡаршылау ысын мәғәнәһендә Яңы йыл тамашаһына әйләнде. Йыр-бейеүҙәр, уйын-көлкө. Барыһы ла киләһе йыл имен килер тип көтә.\nЛенин исемендәге майҙанға шыршыны Черниковка биҫтәһе, Октябрь проспекты аша алып килделәр. "Ҡаланы йәшелләндереү хужалығы" предприятиеһы баш ҡала үҙәгендә эшсе ҡулдар, ҡеүәтле техника әҙерләп ҡуйғайны.\nЗәбир Сафин, "Ҡаланы йәшелләндереү хужалығы" предприятиеһының урман хужалығы идаралығы етәксеһе урынбаҫары: “Беҙҙең ойошма был шыршыны ҡуйыр өсөн 30 эшсене йәлеп итте. Махсус техниканы ла килтерҙек. Ул ҡала халҡын ҡыуандырыр тип уйлайбыҙ”.\nҠупшыҡайҙы төнгө сәғәт 12-лә нығытып ҡуйҙылар. Урында барлыҡ хәүефһеҙлек талаптары ла үтәлә, ти белгестәр. Баш ҡаланың төп майҙанын тиҙҙән байрам рухы сорнаясаҡ. "Ҡаланы йәшелләндереү хужалығы предприятиеһы 9 миллион һумлыҡ контракт төҙөгән. Үҙәк майҙанда боҙ ҡаласығы асыласаҡ.\nӘлегә барлыҡ деталдәр ҙә сер итеп һаҡлана. Уның нисек биҙәлеше һәм башҡалар. Әйтергә кәрәк, киләһе аҙнала бында Ҡашҡаҙан күленән боҙ ҡырҡып алып киләсәктәр. Төрлө әкиәт персонаждарын һәм скульптуралар яһау өсөн.\n07:07, 21 фев


Ҡор » Башкортостан кызы\nБашҡорт әҙәби телендә «ҡор» һүҙе түбәндәге мәғәнәләргә эйә: 1. Ҡыр тауығы. 2. Оло кәңәш, һөйләшеү өсөн йыйылған йыйын. 3. Түңәрәкләп ултырған кешеләр төркөмө. Ә бына йәнле һөйләү телендә иһә был һүҙ биҙәнеү әйберендәге тәңкәләр рәтен белдерә. Тарихи күҙлектән сығып ҡарағанда, ҡор – дөйөм төрки һүҙе, сөнки башҡорт теленә ҡәрҙәш булған башҡа төрки телдәренең ҡайһы берҙәрендә лә күҙәтелә. Мәҫәлән, төрөк телендә: gor – «рәт», «алтын сылбыр»; тыва телендә: ҡур – «ҡапҡа диуары». Был һүҙҙең боронғо төрки телендә үк ҡулланылғанлығы билдәле. Мәғәнәләре – «эҙмә-эҙлелек», «сират». Бары тик башҡорт теле ерлегендә генә «биҙәнеү әйберендәге тәңкәләр рәте» тигән мәғәнә үҙенсәлеге барлыҡҡа килгән.\nОҙаҡ ваҡыт нығынған ғәҙәттәр буйынса башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары тағып йөрөгән биҙәнеү әйберҙәренең айырым төрҙәрендә ҡорҙар һаны төрлөсә. Мәҫәлән, ололарҙың һөйләүенсә, селтәрҙәге ҡорҙар дүрттән артырға тейеш түгел. 1-се һүрәттән күренеүенсә, селтәрҙең уртаһынан үткән горизонталь тәңкәләр рәте тап дүртәү. Ә бына Учалы районындағы яғаларҙа алтынан алып ун дүрткә тиклем барып етергә мөмкин (2-се һүрәт). Мәғлүмәттәр аҙ булыу сәбәпле, үкенескә ҡаршы, ҡорҙар һанындағы айырмаларҙың нигеҙендә нимә ятҡанлығын теүәл генә әйтеүе ҡыйын. Бәлки, ҡасандыр ырыу-ара үҙенсәлектәр менән дә бәйле булғандыр. Әйтергә кәрәк, «ҡор» һүҙе айырым төбәктәрҙә шулай уҡ камзулдағы тәңкәләр рәтен дә белдереү өсөн ҡулланыла. Был үҙенсәлекте, мәҫәлән, Учалы районында күҙәтергә мөмкин. Этнографияла «күбәләк камзулы» тигән атама аҫтында билдәле булған кейем төрөндә тәңкәләр айырыуса күп урынды алып тора (3-сө һүрәт). Был өлгөлә дүрт йөҙҙән ашыу тәңкә ҡулланылған. Шулай итеп, биҙәнеү әйберҙәрендәге тәңкәләрҙән торған горизонталь рәттәрҙең һаны осраҡлы рәүештә генә билдәләнмәй. Оҙайлы ваҡыт эсендә һәр төбәктә үҙенә генә хас булған ғөрөф-ғәҙәттәр барлыҡҡа килгән. Хәҙерге көндә биҙәнеү әйберҙәренең традицияларын тергеҙеү өҫтөндә эшләгәндә был үҙенсәлектәрҙе иғтибарҙан ситтә ҡалдырырға ярамай.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТЫУЫП ҮҪКӘН ИЛКӘЙЕМДЕ ТАШЛАМАМ, ТИГӘН ИНЕМ - 2015 - Мәҡәләләр\nТЫУЫП ҮҪКӘН ИЛКӘЙЕМДЕ ТАШЛАМАМ, ТИГӘН ИНЕМ\nОлораҡ быуын вәкилдәренән "Әҙәм балаһын ризыҡ йөрөтә, ейәһе ризығының ҡайҙа сәселгәнен берәү ҙә белмәй", йәки "Яҙмыш бәндәне ҡайҙа ғына ташламай" тигән һүҙҙәрҙе йыш ишеткәнебеҙ бар. Был һүҙҙәрҙе әйткәндә, моғайын да, ситкә кейәүгә бирелгән ҡыҙҙар, йәиһә тыуған илен һаҡлап, яу сапҡан ир-егеттәр яҙмышы күҙ уңында тотолғандыр. Тыныс, имен тормошта тыуған ереңде ташлап, үҙ теләгең менән ҡайҙалыр сит илгә сығып китеүҙе башына ла индермәгәндер өләсәй-олатайҙарыбыҙ.\nНиңә ситкә китәләр?\nБөгөн ситкә сығып китеүҙең төрлө сәбәптәре бар. Берәүҙәрҙе, бигерәк тә йәштәрҙе, заманса белем алыу уйы ылыҡтырһа, икенсе берәүҙәре - балалар үҫтереү һәм уҡытыу, өсөнсөләре матди байлыҡ арттырыу йәки сәйәхәт итеү, донъя күреү уйы менән ситкә юллана. Ситкә эшкә йөрөүселәрҙең йылдан-йыл арта барыуын уйлаһаң, ирекһеҙҙән сит ил тормошон үҙебеҙҙеке менән сағыштыра башлайһың. Ысынлап та, ситтә барыһы ла яҡшымы һуң, әллә инде "Фәлән ерҙә алтын бар, барһаң, баҡыры ла юҡ", тигән һүҙ дөрөҫөрәкме? Хәйер, нимәнелер баһалар өсөн бөгөнгө тормошто 90-сы йылдар менән сағыштырып ҡарау ҙа етә. Үҙгәрештәрҙе танымау мөмкин түгел. Зарланырға яратыу әллә ҡаныбыҙға һеңеп бара, әллә кешенең нәфсе тигәне йылдан-йыл аҙа барамы? Аҡса юҡ, тигән һүҙҙе өс ҡатлы һарайҙай йорт төҙөп ултыртҡаны ла, диңгеҙ буйынан ҡайтып инә белмәгәне лә, атай-олатайҙарҙың төшөнә лә инмәгән затлы машинала елдергәне лә ҡабатларға ярата. "Уй-й, аҡса юҡ та ул", "Ваҡыт юҡ бит", тиеүҙең дә ғәҙәтебеҙгә инеп киткәнен һиҙмәй ҡалғанбыҙ. Шуныһы ғәжәп, үҙебеҙҙекеләр Себер, сит ил тарафтарын тапағанда, нимә өсөн башҡалар беҙгә ағыла һәм тамырҙарын нығыта һуң?\nРеспубликабыҙҙың социаль-иҡтисади хәле лә бер урында ғына тормағандай. Рәсми мәғлүмәттәр буйынса, 2010 йылдан алып сәнәғәтебеҙ 4 тапҡырға үҫкән, эре-эре инвестицион проекттар тормошҡа ашырыла, улар арҡаһында яңы эш урындары асыла. Киләһе йылға уртаса эш хаҡының 28 мең 400 һумға етеүе фаразлана. Хәлебеҙ артыҡ мөшкөл, тиһәк, Ҡырымға, Луганск халҡына ярҙам иттек, әллә күпме гуманитар йөк оҙаттыҡ, Белогорск районын шефлыҡҡа алдыҡ.\nИлебеҙгә төрлө ҡурҡыныстар йыш янап торған. Тик бындай ауырлыҡтарға ла хәҙер иммунитет барлыҡҡа килгән. Шуға күрә, банан, әфлисун урынына картуф менән балан ашап өйрәнгән ватандаштарыбыҙҙың санкцияларға ла артыҡ иҫе китмәне. Кем өсөндөр бер тәмен тойған ризыҡтан баш тартыу ҡыйыныраҡ булыр, әлбиттә. Тик артыҡ зыян юҡ, киреһенсә, сит илдекенә алмашҡа үҙебеҙҙекен үҫтереү өсөн хөкүмәт тә ауыл хужалығына йөҙ менән боролдо. Мәҫәлән, 2010 йылда агросәнәғәт комплексындағы инвестициялар 4 млрд һум тәшкил итһә, былтыр ул 7,3 млрд-ҡа барып баҫҡан. Аграрийҙарға ярҙам йөҙөнән йыл һайын 6 млрд һум бюджет аҡсаһы бүленә. Был аҡса техника алыуға, фермерҙарға ярҙам итеүгә, кредиттарҙың ставкаһын кәметеү, фермаларҙы модернизациялау һәм башҡалар өсөн тотонола. Айырыуса ҙур иғтибар ауылдарҙы үҫтереүгә, төҙөкләндереүгә йүнәлтелеүен иҫәпкә алһаң, (быйыл был маҡсатҡа 420 млн һум бүленгән. 3 меңгә тиклем халҡы булған биләмәләр 500 мең һум, унан эрерәктәре 600 мең һум ярҙам ала) халыҡтың оҙон аҡса артынан ситкә китеүенә тағы бер ғәжәп итәһең. Кем ғәйепле һуң быға? Бөтә тармаҡтарҙы ла тиерлек үҙ ҡулына алып, халыҡты бушҡа эшләтергә тырышҡан намыҫһыҙ эшҡыуарҙармы, әллә инде эш хаҡы түләүҙәрен көйләй алмаған хөкүмәтме? Сығыштарҙан, рәсми һандарҙан сығып фекер йөрөтһәң, тормошҡа зарланырлыҡ урын да юҡ кеүек...\nБерәүҙәр китә, икенселәр килә\nКүп кенә ир-егеттәрҙең сит ерҙә төҙөлөштә эшләгәнен дә беләбеҙ. Шул уҡ ваҡытта үҙебеҙҙә лә төҙөлөштө үҫтереүгә ҙур иғтибар бүленә. Мәҫәлән, былтыр ғына 2,6 млн квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелгән. Был республиканың төҙөлөш тарихында иң ҙур күрһәткес. Торлаҡ йорттарҙы файҙаланыуға тапшырыу буйынса Башҡортостан Волга буйы Федераль округында - беренсе, илдә бишенсе урында тора. Йорт төҙөүҙә тәүге урында килгәс, тимәк, уны һатып алыусылары ла бар, тигән һүҙ был. Ә бит Өфө торлаҡ хаҡы буйынса иң ҡиммәт ҡалалар иҫәбендә. Хаҡтар Екатеринбург һәм Түбәнге Новгородтан ғына ҡалыша. Торлаҡ шарттарын яҡшыртырға теләгәндәр исемлегендә - 80 мең кеше. Тимәк, әле төҙөргә лә төҙөргә, әллә күпме эшсе ҡулдар, табырға кәрәк. Шуныһы ҡыҙыҡ, беҙҙекеләр фатир һатып алыу өсөн ситкә китеп аҡса эшләй, ситтекеләр аҡса эшләү өсөн беҙгә килеп фатир төҙөй.\nҺандарға күҙ һалһаң, беҙҙә халыҡтың көнкүрешен яҡшыртыуға ғына түгел, сәләмәтлеген һаҡлау өсөн дә тырышалар. Мәҫәлән, һуңғы йылдарҙа 34 эре спорт ҡоролмаһы, күбеһенең бассейны булған 20 физкультура-һауыҡтырыу комплексы, боҙ һарайҙары, тау саңғыһы комплекстары төҙөлгән. Был хаҡта Республика Башлығы үҙенең Республика көнөнә арналған тантаналы кәңәшмәләге сығышында ла белдергәйне: "Бөтә дауалау учреждениеларының эшен шәхсән үҙ контролемә алам. Халыҡ үҙенә квалификациялы медицина ярҙамы күрһәтелеүенә ышанырға тейеш. Оптималләштереү һәм модернизациялау һылтауы менән дауаханаларҙың ябылыуына, койка-урындарҙың ҡыҫҡарыуына юл ҡуймаҫҡа тейешбеҙ", - тигәйне. Хәйер, был өлкәлә проблемалар етерлек инде ул. Бөгөн халыҡтың врачҡа инеү өсөн һыу буйы сиратта ултырыуын, сиратҡа эләгеү өсөн дә ай ярым алдан яҙылып ҡуйыуын, ауылдарҙа участка дауаханаларының күпләп ябылыуын иҫәпкә алһаң, иҫәп хисапҡа тура килмәгәнен дә аңлайһың. Ләкин ситкә китеүселәрҙе унда ла ошондай уҡ проблемалар көтөп тороуы билдәле бит инде...\nМәғлүмәттәрҙән мәғариф системаһында ла яҡшы үҙгәрештәр булыуын беләбеҙ. Мәҫәлән, һуңғы дүрт йылда балалар баҡсаларында 50 мең өҫтәмә урындар булдырыуға өлгәшелгән, 84 балалар баҡсаһы төҙөлгән, тиҙҙән тағы ла 26-һы төҙөлөп бөтәсәк. Шулай уҡ 38 мәктәп, 10 мең уҡыу урыны артҡан, быйыл тағы өс мәктәп, 2017 йылға 5500 уҡыусыға ете мәктәп төҙөләсәк. Улар юғары конкурентлыҡ ҡеүәһенә, уҡытыуҙың сифат дәрәжәһенә эйә буласаҡ. Был учреждениеларҙа балалар лайыҡлы белем аласак. Тик бындай шарттарҙа белем алған уҡыусыларыбыҙ бәхет эҙләп ситкә китмәй, үҙ республикабыҙҙың үҫешен арттырыу өсөн тырышлыҡ һалһа, ярай ҙа ул...\nБашҡортостандан былтыр 50 мең тирәһе кеше күсеп киткән. Улар араһында күбеһе - йәштәр. Яҡташтарыбыҙҙың кемеһелер - белем (халыҡтың 15 проценты башҡа төбәктәрҙә белем ала), икенсе береһе аҡса эҙләп ситкә китергә ынтылғанда, былтыр Башҡортостанда 2674 сит ил студенты белем алған. Был студенттар Ҡаҙағстан, Үзбәкстан, Ҡытай, Тажикстан, Вьетнам, Төркмәнстан һәм Һиндостандан килгән. Уларҙың күбеһе Өфө дәүләт нефть-техник, Башҡорт дәүләт медицина, Башҡорт дәүләт университетында уҡый. Үҙебеҙҙең бынамын тигән белгестәр, аҡса эшләйем, тип, ситтә йөрөгәндә, былтыр сит илдән виза менән килгән 23 уҡытыусы студенттарға белем биргән. Рус телен өйрәнеү буйынса 302 кеше курс үткән. Быйыл йыл башында бындай курстарға 54 кеше яҙылған. Шулай уҡ Төркиәнән - 496, Вьетнамдан - 328, Ҡытайҙан - 216, Германиянан - 144, Мысырҙан - 129, Ҡытай Халыҡ Республикаһынан 114 кешегә беҙҙә эшләү өсөн саҡырыу ебәрелгән. Был хәс тә "Аҡ тирәк, күк тирәк" уйынындағы кеүек, үҙебеҙҙекеләрҙе ситкә ебәрәбеҙ, ситтәгеләрҙе саҡырып алабыҙ...\n"Ҡунаҡ"тар ҡайҙа эшләй?\nСит илгә киткән юғары белемле яҡташтарыбыҙҙы кем тип әйтәләрҙер, ә бына беҙгә эшкә килгәндәрҙе кәмһетеберәк, гастарбайтерҙар, тип йөрөтәләр. Был немец һүҙе, Gast - ҡунаҡ, Arbeiter - эшсе тигәнде аңлата, йәғни үҙ теләге менән ҡырҙан эшләргә килгән "ҡунаҡ". Гастарбайтерҙар - иҡтисади яҡтан ярлы, үҫешмәгән илдән килә. Шуға күрә лә был кешеләр арзан эшсе ҡулдар һанала. Ғәҙәттә, бындайҙарҙың белеме булмай. Бөгөн Рәсәй гастарбайтерҙар иҫәбе буйынса Европала - беренсе, донъяла икенсе урында тора. Америка иһә Мексиканан, Латин Америкаһынан килгән гастарбайтерҙары менән донъяла беренсе урынды биләй. Йыл башында беҙҙең республикала эшләү өсөн 13096 гастарбайтерға рөхсәт бирелгән. Иң күп патент Үзбәкстандан - 70,6 процент, Таджикстандан - 15,5 процент, Әзербайджандан - 5,5 процент, Әрмәнстандан - 5,2 процент килгән эшсе ҡулдарға бирелә. Сит ил граждандарын эшкә урынлаштырыу структураһы оҙаҡ йылдар үҙгәрмәй, бер төрлө ҡала. Улар иң түбән эш хаҡы булған, ауыр эштәрҙә - төҙөлөштә, коммуналь, урман һәм ауыл хужалығында эшләй.\nШөкөр итһәң, әҙ ҙә етәме?\n2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса республикала иҡтисад өлкәһендәге 618560 кеше, шәхси хужалыҡтарҙағы 15-72 йәштәрҙәге 408275 кеше - үҙе йәшәгән ерҙә, 43522 кеше - башҡа төбәктәрҙә, 163298 кеше республиканың төрлө райондарында эшләй. 2012 йылда Башҡортостандан иҡтисад өлкәһендә шөғөлләнеүселәрҙең 7 проценты сит төбәктәргә ваҡытлыса эшкә киткән. Был күрһәткес буйынса беҙҙең республика Рәсәйҙең башҡа төбәктәре араһында уртансы урында, тәүге урынды Адыгей (18 процент), һуңғы урынды Татарстан (1 процент тирәһе) республикалары биләй.\n2011-2012 йылдарҙа Башҡортостандан ситкә китеп эшләүселәр һаны 113140-тан 136171 кешегә тиклем артҡан. Был кешеләрҙең яртыһынан күбеһе Төмән өлкәһенә һәм Ханты-Манси, Ямал-Ненец автоном округына, Силәбе, Свердловск өлкәһенә, Мәскәүгә киткән. Шулай итеп, 2012 йылда республика халҡы Рәсәйҙең 44 субъектында ваҡытлыса эшләгән. Шуларҙың 25 проценты - төҙөлөштә, 13,75 проценты - сауҙа өлкәһендә, 13,3 проценты - транспорт һәм элемтә өлкәһендә, 10,4 проценты - күсемһеҙ милек буйынса төрлө эштәрҙә, 9,1 проценты эшкәртеүсе производстволарҙа бил бөккән. 2013 йылда илдең башҡа төбәктәренә тағы ла күберәк кеше киткән. Башҡортостанстаттың 2013 йылғы мәғлүмәттәренә ҡараһаң, Башҡортостан эшкә рөхсәт биргән патент нигеҙендә эшләүсе сит ил граждандары иҫәбе буйынса Түбәнге Новгород һәм Һамар өлкәһенән, Татарстандан ҡала дүртенсе урында тора. Халыҡ-ара мигранттарҙы күпләп ҡабул итеү Өфө, Стәрлетамаҡ, Октябрьский ҡалаларында һәм Өфө, Туймазы, Иглин, Шишмә, Бәләбәй райондарында күҙәтелә. Социологтар тикшереүе буйынса, сит ергә күсеп йөрөүгә насар йәшәү кимәле, эшһеҙлек, һөнәри яҡтан үҫеп булмауы һ.б. сәбәпсе. Күберәк ауыл һәм бәләкәй ҡалалар халҡы ситтә йөрөргә мәжбүр. Бишбүләк, Салауат, Ейәнсура, Асҡын райондарында юғары миграцион кимәл булһа, республиканың төньяҡ, төньяҡ-көнсығыш, көньяҡ-көнсығыш райондарында кире миграцион хәл күҙәтелә. Объектив сәбәптәр арҡаһында Яңауыл, Баймаҡ, Мәләүез, Белорет районы халҡын күпләп юғалта. Социаль-иҡтисади яҡтан үҫешкән Өфө, Иглин, Стәрлетамаҡ райондарында, Өфө, Стәрлетамаҡ, Октябрьский ҡалаларында миграцион хәл тотороҡло. Бөтөнләй күсеп киткән Башҡортостан халҡы башлыса Мәскәү һәм Санкт-Петербургта төпләнә. Күсеп китеүселәрҙең күбеһе республиканың көньяҡ-көнсығыш райондарына тура килә.\nРәсми һандарға таянһаҡ та, сағыштырыуҙар үткәрһәк тә, яҡташтарыбыҙҙың күпләп ситкә эшкә йөрөүе факт булып ҡала. Илебеҙҙә байҙар, урта хәллеләр һәм ярлылар ҡатламы барлығын иҫәпкә алһаң, бының сәбәптәрен еңел генә аңлата ла алмайһың. Кемдер айына 10-15 мең эш хаҡына ла шөкөр итеп, уны барыһына ла еткереп йәшәй, икенсе береһенә 100-әр мең һум түләнгән эш кәрәк, ә өсөнсө берәүҙәре бөтөнләй эш урыны таба алмай. Ошо хаҡта бөгөн ситтә эшләгән яҡташтарбыҙҙың үҙҙәре менән әңгәмәләштек.\nРус түгелмен, ләкин россиян мин...\nСәйфулла Ғайсин: Бер кем дә тыуып үҫкән еренән иреккәндән үҙ теләге менән сығып китмәй. Теләйһеңме, юҡмы, ҡай саҡта Хоҙай баҫмаған ереңә баҫтырып, асмаған ишегеңде лә астырта. Мин дә вахта тигән һүҙҙе ишетеп кенә белә инем, ә ҡасандыр үҙем дә сумкалар тултырып, эш эҙләп сығып китермен тип башыма ла индермәнем. Башта 4 ай буйы Ямал яҡтарында уңышлы ғына йөрөп ҡайттым. Күпмелер ваҡыттан һуң Мәскәүгә сығып киттем. Әлбиттә, донъя күреү, ял итеү өсөн түгел. Әҙме-күпме булһа ла аҡса табып, балаларға ярҙам итеү уйы менән. Мәскәүҙә төҙөлөш ойошмаһына урынлаштым. Халыҡ төрлө яҡтан килгән. Үзбәктәр, ҡырғыҙҙар, әрмәндәр күп. Донецкиҙан, Луганскиҙан, Ҡырымдан килеүселәр ҙә етерлек. Күптәр элекке СССР-ҙы, ил сиге булмаған ваҡытты һағынып иҫкә ала һәм Рәсәйҙә эш, аҡса табыу мөмкинлеге булыуына ҡыуана.\nЯмалда йөрөгән саҡта эшләү, йәшәү өсөн бөтә шарттар ҙа бар ине. Мәскәүҙә бөтөнләй икенсе мөнәсәбәт менән осраштыҡ. Түшәк кәрәк-яраҡтары - үҙеңдеке, йылы һыу юҡ, иртәнсәк бәҙрәфкә һыу буйы сират. Һәр кем хәленән килгәнсә үҙ тамағын үҙе ҡайғырта, йылы һыу төнөн генә булғанлыҡтан, душты ла ошо ваҡытта ғына инергә мөмкин. Халыҡ күп, уның аныҡ ҡына иҫәбе лә билдәле түгел, берәүҙәр 1500, икенселәре 2000-дән ашыу, ти. Ситтән килеүселәргә патент алыу яйға һалынмаған. Йыш ҡына документтары булмағандарҙы аулау ойошторола. ОМОН килеүен ишетеү менән эшкә рөхсәте булмағандар төрлөһө-төрлө яҡҡа ҡасып бөтә. Төҙөлөш урманға яҡын урынлашҡан, шуға күрә барыһы ла эшен, ҡоралдарын ташлап, шунда йәшенергә тырыша. "Ҡасаҡтар" йәшенһә, төҙөлөш майҙаны бушап ҡалғандай була. Күп осраҡта ОМОНдар килеү тураһында ялған хәбәр тараталар, сөнки документһыҙҙарҙың ҡайһы берәүҙәре эш урынына кире килеп тормай. Ул ваҡытта уларға тәғәйен эш хаҡы ла икенселәрҙең кеҫәһенә китә.\nШул тиклем халыҡ йыйып та, патент биреү эшен тәртипкә һала алмауҙары ғәжәпләндерә. Ныҡлабыраҡ уйлаһаң, бында хөкүмәтте ғәйепләп тә булмай, сөнки ойоштороу эшен аралашсылар алып бара. Бына шул намыҫһыҙ аралашсылар арҡаһында күптәр тейешле аҡсаһын ала алмай ҙа инде. Хөкүмәт был эште көйләргә, эш биреүселәр менән аралашсылар араһындағы мөнәсәбәттәрҙе тәртипкә һалырға тырыша тырышыуға. Әле ваҡытлыса палаткалар янында ике ҡатлы ҙур бина төҙөлөп ята. Яңы бинала ситтән эшкә килеүселәрҙе ҡабул итеү өсөн бөтә шарттар ҙа ҡаралған, теркәү, медицина тикшереүе, ятаҡ һ. б. Бөтәһе лә бер урында буласаҡ. Үҙәкләштерелгән ошо миграция хеҙмәте төҙөлөп бөтһә, эшкә 8 меңләп кешене ҡабул итергә фаразлайҙар. Быны конверттарҙағы эш хаҡын булдырмау, аҡсаны ситкә ебәрмәү өсөн эшләйҙәр.\nКөньяҡ халҡы беҙҙе баҫып алып бара, тиһәләр ҙә, уларҙы ла аңларға була. Һәр кем йәшәргә, балалар үҫтерергә тырыша. Бер генә халыҡ та үҙ традицияларынан, ғөрөф-ғәҙәтенән айырылып, сит ерҙә йәшәргә теләмәйҙер. Йылдар буйы яттар араһында йөрөү һәр халыҡтың үҙенә генә хас рухи донъяһына ла йоғонто яһамай ҡалмай. Бушҡа ғына "Сит илдә солтан булғансы, үҙ илеңдә олтан бул", тимәйҙәр бит.\nСиттә йөрөгәндә "Һеҙ ҡайҙан?" тип йыш һорайҙар. Шул саҡта Мостай ағайҙың һүҙҙәре менән: "Рус түгелмен, ләкин россиян мин", - тип яуап бирәм. Башыма кейеп йөрөгән каскама ла "Башҡортостан" тип яҙып ҡуйҙым. Сит илдән килгәндәр: "Һеҙгә рәхәт, һеҙ үҙ илегеҙҙә, бөтә нәмәгеҙ ҙә, иң мөһиме, эшегеҙ бар", - тип көнләшә. Бындай һүҙҙәр ишетеү, үҙ Ватаныбыҙҙа була тороп та, донъябыҙҙы, ғаиләбеҙҙе ҡалдырып, гастарбайтерҙар рәтендә йөрөүебеҙ күңелһеҙ уйҙарға төшөрә...\nӘлфирә Сәлимова: Әхирәтем бухгалтерға уҡып сыҡһа ла, һөнәре менән улын, үҙен ҡарарлыҡ аҡса еткерә алманы. Ире менән дә айырылышҡас, етешһеҙ донъяға ҡул һелтәп, улын әсәһенә ҡалдырып, Себер яғына сығып китте. Әлбиттә, бер ҙә ҡыуанып, шатланып йөрөмәй. 7 йыл буйы күскенсе кеүек, унда-бында йөрөүҙән, бер ниндәй шарттар булмаған вагондарҙа йәшәүҙән тамам ялҡҡан. Тик бер хәл дә итеп булмай, йәшәргә, баланы үҫтерергә кәрәк. Бында эш эҙләп ҡарай, иң күбе 11-12 мең һум тәҡдим итәләр. Был ғына аҡсаға ипотекаһын түләһенме лә, балаһын уҡытһынмы? Унда ул 30-40 мең һум алып эшләй, был кредиттарын ҡаплауға, фатир түләүҙәренә, улын ҡарауға етә. Әхирәтем быйыл үҙе менән пенсионер атаһын да эшкә алып китте, сөнки ҡала ерендә бәләкәй генә пенсияны еткереүе лә бик ҡыйын бит...\nТатьяна Новикова: Эшләгәнең өсөн тейешле хаҡ алып, тапҡан аҡсаңа матур итеп йәшәп тә, ял итеп тә булмағас, нимә эшләйһең инде, башҡа юлдар эҙләйһең. Хәҙер мәғлүмәт күп, интернет үҫешкән заман. Артыҡ аптырарға түгел. Башыңды әҙерәк эшләтеп, һөйләшә белергә генә кәрәк. Ошо сифаттарым арҡаһында 8 йылдан ашыу Италияла йәшәй һәм эшләй алдым. 8 йыл буйы унда ғына йәшәмәнем, республикаға килеп-китеп йөрөнөм. Ситтә йөрөүемә быға тиклем бер ҙә үкенгәнем булманы. Үҙем теләгәнсә йәшәйем, туғандарымдың һәр береһенә тиерлек фатир, машина алырға ярҙам иттем. Италияла оло йәштәге ике әбейҙе ҡараным. Кесе йома - төштән һуң, шәмбе тулыһынса ял көнө иҫәпләнә. Буш ваҡытымда диңгеҙҙә ял итәм. Эш ауыр түгел, ғөмүмән, итальяндар алсаҡ халыҡ, кеше менән яҡшы мөнәсәбәттәләр. Үҙҙәре эшләргә яратмай. Барыһы ла ата-әсәләренән айырым йәшәй, уларҙы ҡарау, тәрбиәләү өсөн кеше яллайҙар. Мин ҡараған әбейҙең улы адвокат ине, ул Италия гражданлығын алырға ярҙам итте. Ҡараған әбейем йәш сағында уҡытыусы булған, шуға күрә телде лә бик тиҙ өйрәндем. Ул таҙа итальян теленә төшөндөрҙө, уның нескәлектәрен аңлатты. Мине күбеһенсә итальянкаға оҡшаталар. Шуғамы, транспортта йөрөгәндә бер тапҡыр ҙа билетымды тикшергәндәре булманы. Кеше ҡайҙа ғына эшләһә лә, уның уңышҡа ирешеүе күп осраҡта үҙенән тора. Рәсәйҙән килеп, эскегә һалышып, фәхишә булып йөрөгән ҡыҙҙарҙы ла беләм. Ҡара һаҡалың артыңдан эйәреп йөрөй икән, бында ла ҡолас йәйеп көтөп тормайҙар...\nБына ошондай фекерҙәр ишеттек әңгәмәселәребеҙҙән. Ситтә йөрөүҙең ыңғай һәм кире яҡтары буйынса төрлө дәлилдәр, һандар килтерҙек. Яҡташтарыбыҙҙың ни өсөн ситкә тартылыуының сәбәптәрен һәр кем үҙенсә аңлар һәм һығымтаны ла дөрөҫ яһар, тип уйлайбыҙ. Ғөмүмән, ошо сетерекле тема буйынса гәзит уҡыусыларҙың үҙҙәренән дә фекерҙәр ишетергә теләр инек.\nЯҙылған: 14.12.15 | Ҡаралған: 915


Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу Башҡортостанда юғары кимәлдә үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу Башҡортостанда юғары кимәлдә үтте\n10:04, 2 ноября 2010 Йәмғиәт\n2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙың мөһим этаптарының береһе — халыҡ тураһында мәғлүмәттәр йыйыу һәм контроль саралар – тамамланды. Хәҙер йыйылған мәғлүмәттәрҙең күләме һәм йөкмәткеһе буйынса уникаль массивты эшкәртеү бурысы тора.\nЯҡынса мәғлүмәттәр буйынса, уҙған кампания барышында Башҡортостанда 4049,9 мең кеше теркәлде. Был күҙалланған күрһәткестәрҙән 100,4 процент. Шуның 2441,1 меңе (102,1%) – ҡалала йәшәүселәр, шул иҫәптән Өфөлә 1064,2 мең кеше (104%) яҙып алынды. Ауылда йәшәүселәр 1608,8 мең кеше (97,9%) тәшкил итте.\nБашҡортостанстат иҫәп алыу ҡағыҙҙарын 8 ноябрҙә ҡабул итә башлаясаҡ. Мәғлүмәттәрҙе эшкәртеү киләһе йылдың ғинуар уртаһынан майына тиклем дауам итәсәк. Башҡортостан ҡалаларын һәм райондарын айырып, халыҡтың иҫәп составы тураһында тәүге рәсми мәғлүмәттәр 2011 йылдың апрелендә баҫыласаҡ.\n— Республикабыҙҙа иҫәп алыу кампанияһы 18 меңлек ваҡытлыса иҫәп алыусылар армияһы тырышлығы менән яҡшы ойоштороу кимәлендә үтте, — тип хәбәр итте 1 ноябрҙә Башҡортостан Хөкүмәтендәге кәңәшмәлә БР Хөкүмәте вице-премьеры — БР Хөкүмәте Аппараты етәксеһе, Башҡортостан Республикаһында 2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуға әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса комиссия рәйесе Илшат Тажетдинов.


Материалы за 28.05.2013 » "Урал" гәзите\n28-05-2013, 11:00 / Иман\nЗәйнулла ишанға ҙур сәйәхәт\n«Зәйнулла ишан мәсетенең алдында ағас ултыртыу тантанаhы тамамланды hәм ҡунактар машиналарына тарала башланы. Шәйехтең ярҙамсыһы шул ваҡытта мине халык араhынан сығарып: «Ханым, эйдэгез, Шейх Мехметка барабыз»,- тине. Һаҡсылар аша үтеп машинаның артҡы креслоhында ултырған шәйех эргәhенә барып баҫтыҡ. Шәйех миңә асык йѳҙѳ менән ҡараны ла, түш кеҫәһенән ҡәләмгә оҡшаган балауыҙ тѳҫѳндәге таяҡсаһын алып минең hул яурыныма hалды. Ток hуҡҡандай булып тәнем зымбырҙап китте, ҡалтыраныу табаныма тиклем етте. Күҙемә йәштәр тығылды. Рәхмәт hүҙҙәрен әйттем дә, ситкә тайпылдым. «Шейх Сезгә баракат бирде»,...\n28-05-2013, 10:47 / Мәҙәниәт\nИҙел башы ҡунаҡтар йыйҙы\nҠалала “Иҙел башы йондоҙҙары” хор һәм вокаль ансамблдәренең VI республика фестивале үтте. Ҙур кимәлдәге бындай сара ҡунаҡсыл Белорет ерендә алтынсы тапҡыр уҙғарыла. Ѳс кѳн буйы барған фестивалде Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге һәм Белорет районы муниципаль район хакимиәте ойоштора. Республика халыҡ ижады үҙәгенең генераль директоры Байрас Ишбирҙин әйтеүенсә, быйылғы фестиваль, “Рәсәй мәҙәниәте” федераль маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыуға ярашлы, Рәсәй Мәҙәниәт министрлығы ярҙамы менән уҙғарыла. Фестиваль үткәреүҙең маҡсаты - бѳтә...\n28-05-2013, 10:45 / Тәртип һағында\nЗаконды боҙоу ҡиммәткә тѳшә\nБашҡортостан Республикаһы Экология министрлығының Белорет территориаль комитеты 2012 йылдың июнендә Мѳхәмәт ауылында Бәләкәй Ҡыҙыл йылғаһының һыу һаҡлау зонаһында “СЕЛЕНА” урман сәнәғәте компанияһы”ның рѳхсәт документтары булмай тороп, ҡом-ҡырсынташ сығарыу фактын асыҡланы. Ҡом-ҡырсынташты 12 машинала сығарып, Мѳхәмәт ауылындағы түбәнге келәт территорияһына түшәр ѳсѳн файҙаланалар....\n28-05-2013, 10:42 / Ауыл тормошо\nКисә - уҡытыусы, бѳгѳн - фермер\nАҙнағол ауылы юл эсендә ултырһа ла, мәктәптәре районда тәүгеләрҙән булып, 2007 йылда уҡ ябылды. Унда уҡытыусы булып эшләгән Инсаф Хәлфетдин улы Фәхретдинов эшһеҙ тороп ҡала....\n28-05-2013, 10:41 / Яңылыҡтар\nМәктәптәрҙә һуңғы ҡыңғырау шылтыраны. Район-ҡалала 45 белем усағында 620 уҡыусы XI класты, 1100 уҡыусы IX класты тамамлай. Ҡаһарман тѳп белем биреү мәктәбендә лә һуңғы ҡыңғырау тантанаһы үтте. Байрамса кейенгән уҡыусылар, ата-әсәләр һуңғы ҡыңғырауҙы ҙур тулҡынланыу менән кѳтә. Башҡортостан Республикаһы гимны яңғырағандан һуң, мәктәп директоры урынбаҫары Рәфидә Ғәзизова сараны башлап ебәрҙе. Тәбрикләү һүҙе менән мәктәп директоры Сәғәҙәт Хәйруллин, “Урал” гәзите хәбәрсеһе Рәмилә Мусина, уҡытыусылар Фәнзилә Хәйруллина, Вадим Моратшин сығыш яһаны. IX класты тамамлаусы балаларҙың ата-әсәләре...


Һәләтле балалар – илдең киләсәге » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » Һәләтле балалар – илдең киләсәге\nҺәләтле балалар – илдең киләсәге 03.10.2018 // Белем һәм тәрбиә\nБашҡортостандың мәғариф министры Гөлназ Шафиҡова Бөтә Рәсәй олимпиада һәм конкурс призерҙары һәм еңеүселәре, “Йәш профессионалдар” VI милли чемпионат финалы призерҙары менән осрашты. Сарала шулай уҡ республикабыҙҙың юғары уҡыу йорттары ректорҙары, проректорҙары ҡатнашты.\nФойела үҫмерҙәрҙең һөйләшеп һүҙҙәре бөтмәй. Кемдер донъя кимәлендәге ярышта дан ҡаҙанған, икенселәр ил буйынса бәйгелә алдынғылыҡты бирмәгән, республикабыҙ кимәлен яҡлаған.\n– Һеҙҙе традицион “Башҡортостан өмөтө” форумында күреүгә бик шатбыҙ. Сара тиккә генә шулай аталмай, тәү сиратта, беҙ нәҡ ошонда киләсәктә республикабыҙ үҫешенә өлөш индерәсәк йәштәрҙе күрәбеҙ, – тине Гөлназ Радмил ҡыҙы. – Әле янығыҙҙа ректорҙар ултыра. Әйткәндәй, һеҙҙең арала буласаҡ министрҙарҙы һәм ректорҙарҙы ла төҫмөрләйбеҙ. Бынан ары инде бергәләп һеҙҙең һәләтегеҙҙе үҫтереү тәңгәлендә эшләрбеҙ тип уйлайбыҙ.\nГөлназ Шафиҡова белдереүенсә, Башҡортостанда баланың һәләтен үҫтереү буйынса күп уй-ниәттәр бойомға ашырыла. Был эш кескәй саҡтан уҡ башлана, мәктәпкәсә йәштәге ҡыҙ һәм малайҙар төрлө олимпиадаларҙа ҡатнаша. Ошо залда ултырған үҫмерҙәрҙең күбеһе бәләкәйҙән үк ниндәйҙер бәйгеләргә йөрөгән.\nБашҡортостан Мәғарифты үҫтереү институтының Уҡыусыларҙың һәләтен үҫтереү ғилми-методик үҙәге директоры урынбаҫары филология фәндәре кандидаты Гөлназ Әхмәҙуллина һөйләүенсә, һуңғы йылдарҙа һәләтле балалар менән эшләү бик йәнләнгән. Айырыуса республика етәкселегенең даими хәстәре тойола, һәләтле студенттарға стипендия түләү ҡаралған, халыҡ-ара һәм Рәсәй кимәлендәге конкурстарҙа еңеүселәр юғары уҡыу йорттарына конкурстан тыш уҡырға алына.\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса ойошторолған олимпиадала еңеү яулаған, хәҙер Туймазы юридик колледжы студенты Дилара Ғабдрафиҡова әйтеүенсә, Башҡортостанда балаға төрлө яҡлап үҫешеү өсөн яҡшы шарттар булдырылған. Ул бәләкәйҙән һәр төрлө конкурстарҙа ҡатнашып, тәүге урындарҙы яулаған.\n– Ниәтем – Өфө дәүләт нефть техник университетына уҡырға инеү, – тип һөйләй Илеш районының Муса Гәрәев исемендәге Бишҡурай урта мәктәбенең XI класс уҡыусыһы Айнур Ғилманов. – Бәләкәйҙән техниканы үҙ иттем, уйынсыҡ автомобиль булһынмы, бүтән төрлө конструкциямы, ҡыҙыҡһынып, уны һүтеп йыйырға яраттым.\nБыл егет һәм ҡыҙҙарҙың барлыҡ уй-хыялдары тормошҡа ашыр, үҙҙәре Башҡортостаныбыҙға файҙа килтерер, тип ныҡлы ышанабыҙ.


Өфө библиоэңерҙәре – 2019 | ҺУҠЫРҘАР ӨСӨН БАШҠОРТОСТАН РЕСПУБЛИКА МАХСУС КИТАПХАНАҺЫ\nГлавная » Өфө библиоэңерҙәре – 2019\nӨфө библиоэңерҙәре – 2019\n“Библиотөн 2019” Бөтә Рәсәй акцияһы рамкаһында махсус китапханала “Өфө библиоэңерҙәре 2019” үтәсәк. Быйылғы йылдың темаһы “Бар донъя театр” тип атала.\nАкцияның ойоштороусылары – Рәсәй Федерацияһының мәҙәниәт министрлығы һәм “Мәҙәниәт. РФ” Рәсәй йолалары һәм мәҙәни мираҫ порталы.\nМахсус китапханала ҡунаҡтар өсөн төрлө майҙандар эшләйәсәк.\nАкция барышында ҡунаҡтар билдәле театр һәм кино актерҙары, республиканың яҙыусылары һәм шағирҙары менән осрашасаҡ. Беҙҙең даими партнерҙарыбыҙҙың – Башҡортостан Республикаһының Милли музейы, Хәрби дан музейы, М. Аҡмулла исемендәге БДПУ – экспозициялары театр тарихы менән таныштырасаҡ.\nӨфө һөнәрселек һәм сервис колледжы студенттары “Мода театры” костюмдарын кейеп дефиле күрһәтәсәк.\n“Театр ложаһы: шаршауҙың ике яғында ла” майҙанында ҡунаҡтарҙы, юбиляр шағирҙарҙың әҫәре буйынса, ҡыҙыҡлы шиғри дуэль көтә. Аҙаҡ ул театрҙың үткәненән алып бөгөнгөһөнә тиклемге тарихына бәйле викторина менән дауам итәсәк.\n“Алиса театр илендә” майҙаны тамашасыларына Льюис Кэрроллдың “Алиса мөғжизәләр илендә” әкиәте буйынса ҡабарынҡы график иллюстрациялар, әҫәр буйынса квиз, хештег буйынса конкурстар әҙерләй. Бының өсөн айырым фотозонала фотоға төшөп, Интернет селтәренә һалыу мотлаҡ. #БРСБСБиблиосумерки2019\n“Театр этюды” конкурсы театр әҫәрен иң яҡшы тауышландырыу буйынса үҙ еңеүсеһен эҙләйәсәк.\n“Балаганчик”та ҡунаҡта тамашасылар Рәсәйҙә театрҙың барлыҡҡа килеү тарихы менән танышасаҡ.\nИң кескәй ҡунаҡтарыбыҙ өсөн башҡорт халыҡ әкиәте буйынса ҡурсаҡ театры ойоштороласаҡ. Актерҙар – Өфө ҡалаһының 28-се коррекцион интернат-мәктәп уҡыусылары. Бында, шулай уҡ, Өфө театрҙарының тактиль макеттары менән танышырға мөмкин буласаҡ.\nИжади бүлмәлә акцияла ҡатнашыусыларҙы Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы, актер һәм музыкант Венер Камалов менән осрашыу көтә.\n“Өфө библиоэңерҙәре” һәүәҫкәр артистарҙың концерты һәм еңеүселәрҙе бүләкләү менән тамамланасаҡ.\nЕңеүселәргә киләһе спонсорҙар бүләк әҙерләйәсәк: башҡорт дәүләт опера һәм балет театры Башҡортостан республикаһы профсоюздар Федерацияһы, “Нур” Өфө дәүләт татар театры, Oriflame компанияһы.\nУфимские библимосумерки 2019


«Һинең яҙмыш – ул бит минең яҙмыш, һин тигәндә – талмаҫ беләгем»\nРеспубликам иҫтәлекле көндө ҡаршыларға әҙерләнә: Башҡортостанға – 100 йыл. Был ваҡыт аҙмы әллә күпме? Кеше ғүмере менән сағыштырһаң – күп, тотош бер быуат, ә халҡым тарихы менән тиңләштерһәң, күп тә түгел. Халыҡ күңеле, ағас кеүек, быуаттар төпкөлөнә киткән тамырҙары менән туҡлана. Бөгөнгө Башҡортостанды аңлар өсөн уның үткәндәрен белергә кәрәк.\nБашҡорттар – республиканың аҫаба халҡы. Беҙҙең тарих биттәрендә меңәр йылдарҙан ашыу эҙебеҙ бар. Мәшһүр «Урал батыр» эпосы быға асыҡ дәлил. Кемдәр генә мөрәжәғәт итмәй уға: кескәй балалаларҙан алып оло йәштәгеләргә тиклем. Уны яратып уҡыйҙар, яттан һөйләйҙәр, өйрәнәләр, күпме картиналар, спектакль, әкиәттәр ижад ителде. Ғалимдарыбыҙ йылдан-йыл ниндәйҙер яңылығын аса, ә уның серҙәренә әле булһа ла төшөнөп бөтмәгәнбеҙ, минеңсә.\nБөйөк ғалимыбыҙ Әхмәтзәки Вәлиди Туған, Птолемей паскиртай тип атаған халыҡ башҡорттар булған, тип фаразлай. Төркиҙәрҙең боронғо «Оғузнамә» дастанында ла был турала әйтелә. Халҡыбыҙ хаҡында беренсе мәғлүмәт 840 йылда беҙҙең яҡтарҙа булып киткән ғәрәп сәйәхәтсеһе Сәлләм әт-Тәржемәндең яҙмаларында һаҡланған. Шулай уҡ ғәрәп авторҙары Мөхәммәт әл-Иҙриси, әл-Масуди, Ғүмәр ибн Руста, Сахл әл-Бәлхи, ә тулыраҡ Әхмәт ибн Фаҙлан яҙып ҡалдырған.\nБашҡорт халҡы бөтә тарихы дауамында милләте, теле, мәҙәниәте, ере, дәүләтселеге өсөн көрәшкән. Һынау артынан һынау үтергә тура килһә лә, бирешмәгән. Алтын Урҙа иҙеүе аҫтында иҙелә, ә һуңынан аҫаба ерҙәре Нуғай, Ҡазан, Себер ханлыҡтары араһында көсләп бүленә. Ҡаты иҙеү, үҙ-ара һуғыштар илде бөлдөрә, хужалыҡты ҡаҡшата. Шул ваҡытта халҡыбыҙ тарафынан сал тарих төпкөлөндә иң тәрән аҡыл менән ҙур эш башҡарыла: улар үҙ ирке менән Рәсәй дәүләтенә ҡушыла. Шулай итеп, Башҡортостан тарихы Рәсәй тарихы менән бергә яҙыла башлай.\nЭйе, урыҫ һәм башҡорт дуҫлығы Рәсәй бөтөнлөгө һәм бойондороҡһоҙлоғо өсөн сит ил баҫҡынсыларына ҡаршы берлектәге әллә нисәмә көрәштә сыныға. Поляк пандары интервенцияһының дәһшәтле осоронда башҡорттар Минин һәм Пожарский ополчениеһында иңгә-иң терәп батырҙарса алыша. Башҡорт һыбайлылары Пётр Беренсенең Азов походтарында, шведтарға ҡаршы төньяҡ, шулай уҡ ете йыллыҡ прус һуғышында ла үҙҙәрен аямай көрәшә. 1812 йылғы Ватан һуғышында беҙҙең төньяҡ амурҙары тигән данлы исем алған ата-бабаларыбыҙ урыҫ армияһы составында иҫ киткес батырлыҡтар күрһәтә. Парижға ла иң беренселәрҙән булып барып инеп, мәшһүр ҡурайҙары моңон яңғырата.\nХалҡым бик иркенлек һөйөүсән, ғорур. Күпме тапҡыр милли азатлыҡ өсөн ихтилалдарға күтәрелә. Башҡа бер ниндәй милләт тә ундай яуҙар аша үтмәгәндер. Башҡортомдоң ғорурлығы, милли геройы – шағир-импровизатор Салауат Юлаевты ғына иҫкә алһаҡ та был турала бөтә нәмә аңлашыла.\nБашҡортостан – элек-электән бай, юғары мәҙәниәтле төбәк. Ауыҙ-тел ижады, шулай уҡ яҙма әҙәбиәте лә күңелдәргә яҡтылыҡ нуры сәсә. Эпостары, легенда-әкиәттәре, ҡарһүҙҙәре, йомаҡ-мәҡәлдәре, йолалары быуындан-быуынға күсә килә һәм, иманым камил, әллә нисәмә быуын кешеләрен тәрбиәләр әле. Күренекле башҡорт мәғрифәтселәре Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Мифтахетдин Аҡмулла халҡы өсөн ижад итте, кешеләрҙең күңеленә белем нуры сәсте. Уларҙан эстафетаны яңы быуын яҙыусылары ҡабул итте. Рәсәйҙең аҫыл аҡыл эйәләре – Александр Пушкин, Лев Толстой, Михаил Лермонтов, Антон Чехов, Дмитрий Мамин-Сибиряктар ҙа башҡорттарға ғашиҡ булып, уларҙың эскерһеҙлегенә һоҡланып та, ябайлығына аптырап та, үҙ әҫәрҙәрендә һөйләне, туғанлыҡ тойғолары менән йәшәне, ижад итте.\nДәүерҙәр үҙгәреп торҙо, уның менән бергә халҡымдың яҙмышы ла бер юлдан атланы. 1919 йылдың 23 мартында илебеҙҙә беренсе автономиялы дәүләт – Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһын төҙөү тураһында Владимир Ленин ҡултамғаһы менән нығытылған документ баҫылған көн тарихҡа инеп ҡалды. Был ерҙә мәшһүр ғалимыбыҙ, башҡорт халҡының олуғ улы Әхмәтзәки Вәлиди Туған тураһында әйтеп үтмәһәк, хилаф булыр. Тыуған төйәгебеҙгә ауыр замандарҙа алдан күрә белеүсәнлеге менән түләп тә бөтә алмаҫлыҡ изгелек эшләне. Ул үҙенең арҡадаш дуҫтары, ярҙамсылары менән беҙ йәшәгән Башҡортостанға дәүләтселек хоҡуғын яулап ала алды. Революциянан һуңғы ауыр йылдар, граждандар һуғышы, аслыҡ-яланғаслыҡ, колхозлашыу, ҡот осҡос репрессия йылдары, яңы тормош төҙөү – барыһы ла үтте халҡым башынан. Бер ниндәй эштән дә артта ҡалманы улар. Стахановсы ла, иң шәп малсы, һауынсы ла, Мәскәү сәхнәләрен яңғыратҡан йырсы йә иһә бейеүсе лә, тимер ҡойоусы йәки уҡытыусы ла булдылар.\nИл иңенә тағы бер ҡаты һынау – Бөйөк Ватан һуғышы ятҡас, Башҡортостан халҡы патриотик һәм интернациналь бурысын тағы ла намыҫ менән үтәне. Республикамдың 710 мең улы һәм ҡыҙы үлемесле яуҙарҙа ҡатнашып, иҫ киткес ҡаһарманлыҡ күрһәтте. Һуғыштағы батырлыҡтары өсөн Башҡортостандың 277 яугиры Советтар Союзы Геройы, 34 ҡаһарман Дан орденының тулы кавалеры булды. Шул иҫәптән Муса Гәрәевкә Советтар Союзы Геройы исеме ике тапҡыр бирелде. Миңлеғәле Шайморатов етәкселек иткән 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы Ҡыҙыл Армияның бер генә башҡа дивизияһы ла өлгәшмәгән юғарылыҡҡа күтәрелә: 78 яугиры Советтар Союзы Геройы исемен ала. Тик ошондай рекорд һанлы геройҙарҙың комдивы ғына һаман да герой исеменә лайыҡ түгел…\nӘ тылдағы халыҡ батырлығы! Был ваҡытта бөтә республика хәрби лагерға әүерелә. «Бөтә нәмә – фронтҡа, бөтә нәмә – еңеү өсөн!» тигән лозунг менән Ҡыҙыл Армия сафына алынған улдары, аталары, ирҙәре, ағалары урынына быуындары ла ҡатмаған бала-саға, ҡарт-ҡоро, ҡатын-ҡыҙҙар баҫа. Үҙ ауыҙҙарынан өҙөп, фронт өсөн аҙыҡ-түлек етештерәләр, кейем-һалым әҙерләйҙәр.\nОҙаҡ көтөп алған Еңеү ҙә етә. Халҡым һуғыштан һуңғы емереклектәрҙе бөтөрөүгә дәррәү ҡушыла, тормошон яйға килтереүгә бар көсөн һала. Төрлө ауырлыҡтарға ҡарамай, Башҡортостан үҙ тарихын яҙа. Халҡы өсөн янып-көйгән яңы яҙыусы-шағирҙар быуыны нығына.\n«Әсәм теле миңә – сәсән теле,\nКеше булырға ла хаҡы юҡ!» –\nтип яҙҙы мәшһүр шағирыбыҙ Рәми Ғарипов.\nБына ошондай юлдар ижад итерлек шағирҙар тыуҙырған халыҡ меҫкен булып йәшәргә һәм уның теле бөтөргә тейешме? Әлбиттә, юҡ!\n1990 йылдың 11 октябре халҡым өсөн ҙур тарихи ваҡиға – был көндө Башҡортостан Республикаһы суверенитет яуланы. Яңы Конституцияға ярашлы, республикабыҙҙың президенты һайланды. Эйе, хәҙер беҙҙең үҙ гимныбыҙ һәм гербыбыҙ бар. Был хәлдән һуң тағы ла бер тарих яҙырлыҡ ваҡиғалар булып үтте. Ауыл-ҡалаларыбыҙ матурая, ҙурая, юлдар яҡшыра, сәнәғәтебеҙ үҫешә, балалар өсөн яңы мәктәп, балалар баҡсалары төҙөлә, мәҙәниәт, спорт өлкәһендә алға китештәр ҙә бик күп. Беҙҙә хәҙер бөтә Рәсәй генә түгел, донъя кимәлендәге саралар ҙа бик йыш үткәрелә. Республикабыҙ – донъяға билдәле брендтары булған ер. Беҙ бының менән ысын күңелдән ғорурлана алабыҙ!\nБына шундай халыҡтың ҡыҙы мин. Тыуған республикамда туған телемдә белем алырға хоҡуғым бар. Яратҡан гимназияма көн дә иртән шатланып киләм, рухташ синыфташтарым менән милләтебеҙ өсөн йән атып торған уҡытыусыларымдан белем алыуыма бик шатмын. Миңә шундай яҙмыш бүләк иткән ата-бабаларыма рәхмәт тойғоһо менән йәшәйем. Киләсәктә тыуған республикам, халҡым өсөн кәрәкле кеше булырмын, тип ышанам. Ирек Кинйәбулатов яҙғанса:\n«Һинең яҙмыш – ул бит минең яҙмыш,\nҺин тигәндә – талмаҫ беләгем», – тием мин дә.\nЭльнара ҮЛМӘҪБАЕВА, IX «Б» синыфы уҡыусыһы.


Дәүләт иҫәбенә спутник тарелкалары ҡуйҙырырға була\n29 Март 2019, 12:32\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбиров ҡушыуы буйынса дәүләт иҫәбенә спутник тарелкалары ҡуйҙырырға була. Башҡортостан Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, спутник ҡорамалдарын алыуҙа һәм урынлаштырыуҙа дәүләт ярҙамы цифралы эфир телевидениеһы зонаһынан ситтә йәшәгәндәргә – пенсияһына федераль социаль өҫтәмә түләү алған хаҡлы ялдағыларға, балаларына айлыҡ пособие алыусы аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә күрһәтелә.\n- Ауыл Советына ғариза яҙғайным. Аҙаҡ телефоныма “Һеҙҙең үтенес ҡарала” тигән хәбәр килде. Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөндә “Спутниктелеком” подряд ойошмаһынан шылтыратып, ҡоролманы бушлай ҡуясаҡтарын хәбәр иттеләр. Шаярталар тип уйлап, хатта “Ҡыҙыу линия”ға шылтыраттым. Иртәгәһенә үк егеттәр килеп, эшләп тә киттеләр. Бер айҙан түләүле каналдарҙы тоташтырырға була икәнлеген дә иҫкәрттеләр, - ти ул.\n5 бала үҫтергән хеҙмәт ветераны, 70 йәшлек Гөлнур Ишбаева ла һанлы телевидениеға ҡыуанып бөтә алмай.\n- Көн һайын яңылыҡтар ҡарап барабыҙ. Ирем Рафаэль беренсе төркөм инвалиды, уның янынан йыраҡ китә алмайым. Ярай ҙа улым менән ҡыҙым ҡараша. Телевизор ҡарап, донъя күргәндәй булаһың, рәхмәт инде хәстәрлек күрһәткәндәре өсөн, - ти ул да.\n- 22 ауыл цифралы эфир телевидениеһы зонаһынан ситтә, 137 йорт тоташтырыуға хоҡуҡлы. Әлеге мәлдә 14 ауылда урынлашҡан 37 йортҡа телевизион сигналдарҙы ҡабул итеү өсөн спутник тарелкалары ҡуйылды. Был юҫыҡта эштәр артабан да дауам итәсәк. Ауыл биләмәләрендә уҙған күсмә кәңәшмәләр ваҡытында халыҡҡа 3 июндән республикала тапшырыуҙарҙың яңы форматҡа күсәсәге һәм кемдәрҙең компенсацияға хоҡуғы бар икәнлеге ентекле аңлатылды, - ти цифралы телевидениеға күсеү өсөн яуаплы булған район Советы секретары Руслан Әхмәров.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ: ярҙам алыу өсөн БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы йәки Рәсәй телевизион һәм радиотапшырыуҙар селтәре (РТРС) сайттарында күрһәтелгән документтарҙы йыйырға кәрәк. Республика ҡаҙнаһы иҫәбенә спутник ҡоролмалар алыу һәм урынлаштырыу тәртибе хаҡында мәғлүмәтте ҡыҙыу линияға - 8(347) 218-0783 телефонына (эш көндәрендә иртәнге 9-ҙан киске 6-ға тиклем, төшкө 1-ҙән 2-гә тиклем – төшкө аш) шылтыратып йәки ауыл биләмәһе хакимиәтенә мөрәжәғәт итеп белергә мөмкин.


Яңы йылға ҡотлау текстары\n7 Декабрь 2018, 12:55\nҺеҙҙе яҡынлашып килгән 2019 йыл менән ҡайнар ҡотлайбыҙ!Беҙгә өмөттәр бүләк итеп, хыялдарыбыҙҙы тормошҡа ашырған, ҙур еңеүҙәр килтергән 2018 йыл да тиҙҙән тарих биттәрендә ҡалып, күңел йылыһы, тылсым бүләк иткән Яңы – 2018 йыл киләсәк.Яңы йылда һәр кем – бала бағып үҫтергән ата-әсәләр ҙә, олатай-өләсәйҙәр ҙә, ҡартатай-ҡартәсәйҙәр ҙә, ал-ял белмәй эштә көнөн үткәргән хеҙмәткәрҙәр ҙә, һыуыҡ, ел-ямғыр, тип тормай урамда-һыуыҡта йорттар, мәктәптәр һ.б. һалған төҙөүселәр ҙә, мал көткән көтөүселәр ҙә, һауынсылар ҙа, балаларға белем-тәрбиә биргән тәрбиәсе-уҡытыусылар ҙа, йырсы-бейеүселәр ҙә, шағир-яҙыусылар ҙа, оҙон юлдар гиҙгән водителдәр ҙә, именлекте һаҡлаған һ.б. һәр һөнәр эйәһен, һәр әҙәм затын етеп килгән Яңы 2019 йыл менән ҡайнар ҡотлайбыҙ.Һеҙгә барығыҙға ла ныҡлы һаулыҡ, тыныслыҡ, именлек, оло шатлыҡтар ғына кисереп йәшәргә яҙһын! Һәр көнөгөҙҙән көс-дәрт алып, ҡыуаныс-мөхәббәткә сорналып ғүмер итегеҙ. Яңы йылға беренсе аҙымығыҙ изгелек булһын!Етеп килгән Яңы 2019 йыл менән! Аҡ бәхеттәр һеҙгә!\nЯҡшы кәйеф һеҙгә, дуҫтарым!\nБайрам көтөү – үҙе бер шатлыҡ\nЯңы йылда теләктәрегеҙ тормошҡа ашһын! Яңы йыл тик шатлыҡ-ҡыуаныс килтерһен! Яҡшы кәйеф менән ҡаршылағыҙ байрамды. Яңы йыл яңы шатлыҡтар менән килһен!\nЯңы йыл менән Һеҙҙе ихлас күңелдән ҡотлайбыҙ! Барлыҡ ҡыйыу пландарығыҙ, изге теләктәрегеҙ, матур ниәттәрегеҙ тормошҡа ашһын!\nҠәҙерле ....! Һеҙҙе етеп килгән Яңы йыл байрамы менән ихлас ҡотлабыҙ! 2019 йылда һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, именлек, бәхет юлдаш булһын. Тыуасаҡ йылда бар изге хыялдарығыҙ, маҡсаттарығыҙ тормошҡа ашһын, һәр көнөгөҙ шатлыҡ-ҡыуаныс менән үтһен.\nЯңы – 2019 йылды иртәнге көнгә ышаныс, өмөт менән ҡаршылайыҡ.\nҺине яҡынлашып килеүсе Яңы йыл менән ҡотлайым.Яңы йылдың яңы ҡары бәхет булып юлдарыңа яуһын. Ғүмереңдең һәр миҙгеленән тәм табып, һөйөп-һөйөлөп йәшә. Сәламәтлек, күңел күтәренкелеге, саф мәхәббәт хистәре ғүмерлек юлдашың булһын.\nДекабрь бурандарын, ҡышҡы һалҡындарын, күктә йымылдашҡан йондоҙҙарын алып килгән Яңы йыл менән! Байрамығыҙ мөбәрәк, күңелле, ҡыуаныслы булһын. Эштәрегеҙ уң булһын, күңелегеҙҙәге мәрхәмәтлелек нуры сәскә атһын, йәнегеҙҙе яҡшы хәбәрҙәр генә йылытһын, мөхәббәт уттары ялҡынландырып биҙәһен. Һеҙҙең тарафҡа ҡараңғылыҡ үтеп инмәһен, бәлә-ҡаза йөрөмәһен! Ғаилә бәхетегеҙ һүнмәйсә, балҡып торһон!\nЫшанысың, йөрәгең түрендә сер итеп һаҡлаған өмөтөң тормошҡа ашһын, бәхетең мөлдөрәмә тулы булһын! Ғүмерең шатлыҡлы, ҡыуаныслы, мул ризыҡлы булһын, сәләмәтлектә уҙһын. Шатлыҡлы хәбәрҙәр, бәхетле көндәр уҙған йылдағыға ҡарағанда ла күберәк булһын, күңелһеҙлектәр иҫке йылда ҡалһын!\nЕр өҫтөнә аҡлыҡ-паклыҡ алып килгән Яңы йыл байрамы ҡотло булһын! Киләһе йылдың 365 көнө лә бәхет-шатлыҡ ҡына килтерһен. Атҡан таңдарҙың барыһы ла алһыу булһын. Тормош юлдарында шатлыҡлы осрашыуҙар, бәхетле йылмайыуҙар, ҡыуаныслы миҙгелдәр күп булһын!\nЯңы йыл килә, Яңы йыл, тиеп\nӨмөтләнеп көтә күңелдәр.\nИзге теләктәр теләшә дуҫтар,\nЯңы йылда – яңы бәхет, тибеҙ,\nБылтырғыһын ҡайҙа ҡуйырға...\nИҫкеләрен, коллекция итеп\nҘур һандыҡҡа әллә йыйырға?\nҘур шатлыҡтар теләшәбеҙ һәр саҡ,\nКескенәһе түгелме шатлыҡ?\nЯңы уңыш, байлыҡтар теләйбеҙ,\nБәхетле һәм ҡәҙерле ҡартлыҡ.\nИрешкән уңыштар артта ҡала,\nҠалған кеүек йәшәлгән ғүмер.\nСәстәргә сал керә – ынйы төҫө,\nТик барыбер йәшәрә күңел.\nЙүгәнләп тә тотоп булмай ҡайһы саҡ\nУрғылалар туҡтамай, хистәр.\nҠартаймай төҫлө бары тик йөрәк,\nТөшһәләр ҙә ауыҙҙа тештәр...\nЭх йәшлекте “өслө” аттар менән\nКилә әйләндереп алып ҡайтырға!\nИҫке бәхет, иҫке уңыштарҙы\nШымартырға һәм яңыртырға!\nТик килерме икән, дуҫҡайҙарым,\nУрап үтер инегеҙме икән\nЯҙмыш биргән тормош кәртәһен?\nУҙһын йылдар, артта ҡалһын юлдар,\nТик йәш булып ҡалһын йөрәктәр.\nҠабул булһын ошо теләктәр!\nЙәшәмәгеҙ дуҫтар моңайып!\nЯңы йыл ҡотло булһын,\nДонъялар тыныс торһон!\nБәпестәр тыуып торһон,\nТабындар тулып торһон!\nГел шатлыҡтан торһон ул,\nБәхетле һәм мул тормошҡа\nКүрһәтһен ул яңы юл!\nШыршылар балҡып торһон!\nЙондоҙҙар ҙа йылмайышып,\nИҙгелек теләп торһон!\nЭй матур булып ҡарҙар яуа\nЭй матур ҙа үҙе, аҡ ҡына.\nУлар наҙлап сәстәремә ҡуна,\nКерпегемә ҡуна саҡ ҡына.\nАҡлыҡ яуа бар тирә-яҡҡа\nСафлыҡ яуа – ҡарап туйғыһыҙ,\nАҡлыҡ менән, сафлыҡ менән\nЭх, йәшәһәк ине ҡайғыһыҙ!\nЙомшаҡ ҡына булып ҡарҙар яуа,\nҠарҙар яуа ерҙе биҙәкләп.\nАҡ ҡарҙар менән Яңы йылым\nБәхет алып килһен етәкләп.\nБер-береһен уҙып аҡ ҡар яуа.\nАҡлығынан ҡарҙар яуа.\nҮҙе ғәжәйеп тамаша.\nАшҡынып көтә күңелем,\nЯңы йылдың был кисен.\nБала саҡта танһыҡ булған\nМандариндың хуш еҫен.\nБала саҡтан сыға алмай,\nӘле булһа ла йөрәгем.\nҠыш бабай килер кеүек,\nТейәп тоҡҡа бүләген.\nЮләр күңел өмөт итеп,\nҠыш бабай килерен көтә.\nҒүмерҙәр шулай үтә.\nКилһен әйҙә Яңы йылдар,\nХәйерле сәғәттәре менән!\nТулы ҡапсығы менән!\nТеләйем һеҙгә Яңы йылда, иң тәү сиратта,\nСәләмәтлек һәм таҙалыҡ – бәхет нигеҙе шунда.\nЯҡындарығыҙ һәр ваҡыт булһын яндарығыҙҙа\nӨләшегеҙ бәхетен дә, ҡалдырмағыҙ ҡайғыла ла.\nКем үҙенең мөхәббәтен тапҡан инде күптән\nЯратығыҙ, ҡәҙерләгеҙ, борсолоу ҡалһын үткәндә.\nКемдәр әле осратмаған үҙенең һөйгән йәрен,\nБулыр әле, Алла бирһә, онотма уның барын!\nЯңы йылда яңы бәхеттәр, яңы асыштар көтә,\nБарлыҡ борсолоуҙарҙы иҫке йыл алып китә.\nБәхетле булығыҙ дуҫтар, ҡайғы-хәсрәт ситләһен,\nЙылмайыуҙар йөҙөгөҙҙән мәңгегә китмәһен!\nКилһен әйҙә Яйы йылдар\nБулһын шатлыҡ, һөйөнөсө,\nЯңы йылдың яңы таңы һиңә\nАҡ бәхеттәр алып килһен,\nЯңы йылдың яңы ҡары һине\nМинең өсөн иренеңдән үпһен!\nУл – яңы ла, беҙ иҫке шул,\nӘйҙә, килгәс уҙ түремә,\nКүңелдә шатлыҡ мул булһын,\nТабында – икмәк.\nБуш тоғоңа ҡайғыларҙы\nАлып кит төйәп,\nУпҡынға күм, беҙҙә улар\nАна, Яңы йыл.\nЮҡ, “иҫкерге” килмәй һис тә –\nӘкрен генә йомшаҡ ҡарҙар яуа,\nКүңелдәргә сафлыҡ, моң һалып.\nЯңы йылда һаулыҡ, бәхет килһен,\nҠышҡы бурандарға уралып.\nКүңелдәрҙә шатлыҡ ташып торһон,\nҺағыштарға урын ҡалмаһын.\nАлда тыуыр көндәр яҡты булһын,\nХоҙай ҡайғыларҙан һаҡлаһын.\nАп-аҡ ҡарға күмеп бар донъяны,\nЫнйы һибеп, сафлыҡ нуры бөркөп,\nӨр-яңы ҡыш килде тыуған ергә-\nЯңы өмөт тулды күңелгә.\nЯңы йылға яңы уйҙар менән,\nСаф теләктәр менән инәйек.\nБәхет арбаһына шәп ат егеп,\nТормош үрҙәренә еләйек.\nЕр йөҙәнә Яңы йылдар килә\nАҡҡа төрөп сихри донъяны.\nҮткәндәре ҡалһын үткәндәрҙә,\nӨмөт менән ҡаршылайыҡ яңыны.\nЯңы йылға ҙур өмөттәр бағлайыҡ,\nБарыбер уны беҙгә үтәһе.\nШатланайыҡ, уйнайыҡ, бәхет юрайыҡ\nҺикереп үтәйек яҙмыш кәртәһен.\nҠайғылар ҙа ҡалһын иҫке йылдарҙа\nБәхет алып килһен яңыһы.\nБорма-борма тормош юлдарынан,\nБергәләшеп беҙгә бараһы.\nҺәр бала үҙ бәхете менән тыуһын,\nАуырымаһын бер үк бәпәйҙәр.\nҒүмерҙәре оҙон, таҙа булһын улар\nБәхет теләйек бергә, Әсәләр!\nПарһыҙҙар ҙа үҙ парын тапһын,\nПарлыларға – парлы мөхәббәт.\nҠайғыларһыҙ булһын һәр көнөбөҙ\nЙортобоҙға инһен бәрәкәт!\nЯңы йылды көтөп ала һәр кем,\nХуш килһен тип юрай теләген.\nЯңы йылда иң-иң яҡынына\nБүләк итәр янған йөрәген.\nЯңы йылда өмөт ҡапҡалары\nБәхет теләп кенә асылһын.\nҺәр бер йорттоң ишек, тәҙрәһенә\nАҡ ҡанаты менән ҡағылһын.\nФәрештәләр килеп ҡунаҡлаһын\nҺеҙ йәшәгән йортҡа көн һайын.\nЙән йылыһын ғына юллай һеҙгә\nЙырсы менән һылыу аҡ ҡайын.\nАлмашына йылдар, үтә осорҙар,\nТарих булып ҡала үткәндәр.\nЯңы йылда түргә саҡырығыҙ,\nБеҙҙе һөйөп янып көткәндәр.\nСаҡырығыҙ түргә дус-иштәрҙе…\nБер үк, бер кем ситтә ҡалмаһын…\n(Йырҙа ғына яуыз уйҙар булмай).\nЙырҙы һәр кем йырға ялғаһын.\nЯңы йылдың йондоҙо —\nҠар ҡыҙы ул, Ҡар ҡыҙы.\nЫнйы, мәрйен, аҫылташ —\nҠар ҡыҙы ул. Ҡар ҡыҙы.\nУл — ҡыҙҙарҙың аҫылы.\nҠар ҡыҙы, әй, Ҡар ҡыҙы!\nНурлы байрам Яңы йылда\nҠояш булып балҡыны.\nКисәбеҙгә тулған айҙай\nНур һирпте, нур һуҙҙы.\nКүктәрҙә юҡ йондоҙ бит һин.\nҠар бөртөгө — Ҡар ҡыҙы!\nЙондоҙҙар бит бары ла яҡты.\nЮҡ йондоҙһоң нурһыҙы.\nИң нурлыһы, иң яҡтыһы.\nИң гүзәле — Ҡар ҡыҙы!\nЭй Яңы йыл. Яңы йыл.\nЯңы тыуған бала йыл.\nҺин шаян, һин шуҡ әле.\nГөнаһтарың юҡ әле.\nАй үҫәһен көн үҫеп.\nТуҡтамайса гел үҫеп.\nКүп ғәмәлдәр ҡылырһың,\nБаһадир ир булырһың.\nТик бер үк яуыз булма.\nЕргә ҡан-йәш ағыҙма.\nӨйһеҙҙәрҙе өйлө ит.\nКөйһөҙҙәрҙе көйлө ит.\nЙылы, йомшаҡ ҡул менән\nҮкһеҙҙәрҙең йәшен һөрт.\nБуйың менән түгел һин.\nЭшең менән оло бул.\nИң бәхетле йылы бул.\nЯңы йылдың сихри иртәһендә\nКүңелеңә йырҙар уралһын\nЯҡты йылмайыүың менән тарат\nАҡ ҡыштарҙың һалҡын буранын.\nҺөйөү ялҡындарынан балҡып китһен\nАллы-гөллө байрам уттары.\nЯңы йылда яңы бәхет менән\nТулы булһын ғүмер юлдары\nЯңы йылдың сихри кисе.\nИхлас теләктәр һеҙгә!\nБарлыҡ хыял-өмөттәр ҙә\nҠалмаһын ине һүҙҙә.\nСәләмәтлек нығый барһын,\nҒаилә дуҫ-татыу булһын!\nЙылмайыу балҡып торһон!\nКүңелдәрҙә мәңге шатлык булһын,\nДонъялар тыныс торһон.\nЯңы йылдар килһен йылмайып.\nКүңелдәрҙә мәңге шатлыҡ булһсын,\nЙәшәмәгеҙ, дуҫтар моңайып.\nКүңелдәргә шатлыҡ моң һалып.\nЯңы йылда бәхет, шатлыҡ килһен\nҠышҡы бурандарға уралып!\nҺағыштарға урын ҡалмаһын!\nАлда тыуар көндәр яҡты булһын!\nХоҙай ҡайғыларҙан һаҡлаһын!\nЯңы йыл төнөндәге\nТеләктәр ысынға ашһын!\nБарыһы сәләмәт булһын!\nНасип йәрҙәр табышып\nЯңы ғаиләләр ҡорһон!\nЕр шарында: тыныслыҡ,\nТуҡлыҡ, именлек булһын!\nЯңы йылда бары ла яңы:\nЯңы шиғыр, яңы йыр.\nЯҡты күзҙәрҙән һирпелә\nЯңы бәхет, яңы нур.\nЯңы шәмдәл, яңы сер.\nШәмдәре лә, ялҡынланып,\nӨр-яңыса яна гел.\nЯңы шыршы, яңы һүҙ.\nЙөҙҙәребеҙ йәшәрә кеүек.\nҮҙебеҙ ҙә яңы беҙ.\nОноторға һис ярамай\nИҫке йыл теләктәрен.\nЯңылыҡ ҡаҙерле була,\nОнотмайса мәңге һаҡлайыҡ\nИҫке йыл шатлыҡтарын.


Дүртенсе класс. Ҡылымдарҙың юҡлыҡ формаһы.\nИнфоурок / Начальные классы / Конспекты / Дүртенсе класс. Ҡылымдарҙың юҡлыҡ формаһы.\nТема: Нимә яҡшы, нимә насар. Ҡылымдарҙың барлыҡ юҡлыҡ формаһы.\nМаҡсат ҡуйы блогы:\n1) Шәхси сифаттарҙы үҫтереү: үҙ аллы эштәр эшләргә, яҡшы кәйеф менән эштәр башҡарырға күнегеү, ижади һәләттәрен үҫтереү, яҡшы ғәҙәттәрҙе насар ғәҙәттәрҙән айырырға өйрәнеү, яҡыдарына, дуҫтарына иғтибарлы һәм ихтирамлы булыу, аралашыу мәҙәниәтенә өйрәнеү, башҡаларҙы тыңлай белеү, үҙ фекерен тартынмайса әйтә белеү.\n2)предмет буйынса белем алыу: ҡылымдарҙың юҡлыҡ формаһын таныу, ҡылымдарҙы юҡлыҡ формаһына ҡуя белеү, тасуири уҡыу күнекмәләрен үҫтереү, тексты аңлап уҡыу, мәғәәһен асыҡларға өйрәнеү, телмәр үҫтереү, һүҙлек байлығын арттырыу., кәрәкле мәғлүмәтте эҙләү, һығымта яһарға өйрәтеү, уҡыуға ҡыҙыҡһыныу уятыу.\n3)универсаль уҡыу эшмәкәрлегген үҙләштереү:үҙ аллы белем алыу, мәғлүмәт туплау һәм уларҙы ҡуллана белеү, дәрескә маҡсат ҡуйыу һәм уны дәрес барышында тормошҡа ашырыу, эште дөрөҫ планлаштырыу, эҙләнеү эштәре алып барыу, башҡарған эштәрҙе дөрөҫ баһалау, рефлексия яһарға өйрәтеү.\nЭшмәкәрлекте ойоштороу блогы.\nҺаумыһығыҙ! Бөгөн беҙҙең дәрестә ҡунаҡтар күп. Әйҙәгеҙ улар менән һаулыҡ һорашайыҡ.\nҺеҙҙең алдығыҙҙа төрлө кәйефте белдерггән смайликтар.\nБыл смайлик ниндәй кәйефте белдерә?\nБыл смайлик ниндәй кәйефте һүрәтләй?\nӘ һинең кәйефең нисек?\nЯҡшы кәйеф менән дәресте башлайыҡ.\nДәфтәрегеҙҙе асып бөгөнгө числоны яҙып ҡуйығыҙ. Бөгөн нисәһе, ниндәй көн?\nАртҡа боролоп ҡунаҡтар менән иҫәнләшәләр.\nТаҡтала ҡуйылған смайликтарҙы күрһәтәләр.\nШәхси-универсаль уҡыу эшмәкәрлеге:\nУҡыусыларҙың хис-тойғоларҙы күрһәтеүе, белем алыуға ынтылышы, яҡшы кәефф менән эш башлауға күнеггеүе, дәрескә эмоциональ әҙерлекте күрһәтеүе.\nУңыш ситуацияһын булдырыу.\nӘ хәҙер киләһе юлдарға күҙ һалайыҡ.\nИртән сәсен тарамай,\nУл йыйыштырып ҡуймай.\nӘйҙәгеҙ был юлдарҙы руссаға тәржемә итәйек.\nЗилә ысынлап та яҡшы баламы?\nБыл юлдарға ышанһаң Зилә ниндәй ҡыҙ?\nЯлҡау Зилә. Әйҙәгеҙ бергәләп уҡып китәйек.\nЗилә яҡшы, уңған бала булһын өсөн был шиғырҙы нисек үҙгәртергә кәрәк?\nӘйҙәгеҙ матур итеп яҡшы ҡыҙ Зилә тураһында ла уҡып китәйек.\nУҡыйҙар, тәржемә итәләр\nҺорауҙарға яуап бирәләр.\nКоммуникатив универсаль уҡыу эшмәкәрлеге: Башҡаларҙы тыңлай белеү, тартынмайса үҙ фекерен әйтеү, телмәр байлығын үҫтереү. Һөйләм төрөнә, мәғәнәһенә ярашлы интонация табырға өйрәнеү.\nУҡыу мәсьәләһе ҡуйыу.\nӘйтегеҙ эле, бөгөн беҙ нимә тураһында һөйләшәсәкбеҙ?\nЭйе, бөгөн беҙ яҡшы баланың насар ялҡау балаларҙың нимә менә айырылғандарын тикшереп китәсәкбеҙ.\nӘ хәҙер шиғыр юлдарындағы үҙгәргән һүҙҙәрҙе яңынан уҡып тәржемә итеп китәйек.\nБыл ниндәй һүҙҙәр? Уларҙы нимә берләштерә.?\nНимә менән айырылалар?\nМа-мә ялғауы нимәне аңлата?\nБөгөнгө дәрестең темаһын кем әйтеп китә. Ниндәй тема үтәсәкбеҙ?\nҠылымдарҙың юҡлыҡ формаһы\nЯҡшы һәм насар тураһында.\nОтрицательная форма глаголов.\nРегулятив универсаль уҡыу эшмәкәрлеге: уҡыусының үҙ уҡыу эшмәкәрлеген ойоштороусы хәрәкәттәр.\nМаҡсат ҡуйыу, проблемаға сығыу, планлаштырыу, ижади эҙләнеүҙә йүнәлеш биреү, күҙҙаллау һәләтен үҫтереү, ҡыҙыҡһыныу уятыу.\nҺүрәткә ҡарап тура килггән ҡылымдарҙы һайлайыҡ. уҡыусылар тураһында һөйләмдәр төҙөйөк.\nАйгөл нимә эшләй?\nБулат Нимә эшләй?\nҠылымдар һөйләмдең ниндәй киҫәгге булып киләләр.\nҺөйләм төҙөггәдә уларҙы ҡайҙа ҡуйырға кәрәк?\nИке һөйләмде таҡтаға һәм дәфтәрҙәргә яҙырға.\nӘ хәҙер һеҙҙең алдығыҙҙа һүҙҙәр. Шуларҙан ике һөйләм төҙөп яҙырға кәрәк.\nЭшләмәй, уҡыусы, ялҡау, дәрестә, тырышмай.\nЯҡшы, тырыша, уҡыусы, эшләй, дәрестә.\nҠылымдарҙың аҫтын һыҙығыҙ. Ҡылымдар нимәне аңлата?\nЮҡлыҡ ҡылымдарын әйтегеҙ. Был ҡылымдар нимәне аңлата?\nЮҡлыҡ ҡылымдары эш хәрәкәттең башҡарылмауын аңлата.\nНиндәй осраҡта ҡылымдарға ма ялғауы ҡушыла?\nҠасан мә ялғауы яҙыла?\nПарлап эшләү. (Ике уҡыусы таҡтала)\nХәҙер беренсе вариант ма ялғауы ҡушылған һүҙҙәрҙе яҙа, икенсе вариант мә ялғауы ҡушылған һүҙҙәрҙе яҙа.\nАҙаҡ эштәрегеҙҙе алышып, бер-берееҙҙе тикшерәһегеҙ.\nЭшлә. . . й, ила. . . й, йырла. . . йым,\nһөйлә. . .йһең,, кил…нең, тыңла. . .й, йәшә. . .йем, бар . . ның.\nЯҡшы уҡыусы дәрестә эшләй, тырыша.\nЯлҡау уҡыусы дәрестә эшләмәй, тырышмай.\nТанып-белеү эшмәкәрлеге: проблеманы күрә белеү һәм уны хәл итеү ысулдарын билдәләү. Кәрәкле мәғлүмәтте эҙләү, иң әһәмиәтлеһен айырып ала белеү, моделләштереү, телдән һәм яҙма формала телмәр ҡороу.\nКоммуникатив универсаль уҡыу эшмәкәрлеге: башҡалар фекрен тыңлай белеү, үҙ фекере менән сағыштырыу, үҙ фекерен иҫбатларға өйрәнеү.\nШәхси универсаль уҡыу эшмәкәрлеге:\nБер-береһенә ярҙам, хеҙмәттәшлек итеү, аралашыу мәҙәниәте ҡәғиҙәләрен белеү, үҙ ара ыңғай мөнәсәбәттәр нығыныуы, кәңәшләшеп эшләй белеү, эшкә ҡарата яуаплылыҡ, үҙ мөмкинлектәренә ышаныс, ҡыҙыҡһыныу уятыу.\nБер, ике – баҫтыҡ.\nӨс, дүрт – кирелдек.\nБиш алты – эйелдек.\nЕте, һигеҙ – үрелдек.\nТуғыҙ, ун – ултырҙыҡ.\nКүҙҙәрҙе йомабыҙ. Асабыҙ. Башты бормай ғына күршегә ҡарайбыҙ, өҫкә ҡарайбыҙ, икесе яҡ күршене күҙәтәбеҙ. Танау осона ҡарайбыҙ.\nКүп ваҡыт – много времени\nСаңғысы – лыжник\nЙыш – часто\nШунан башлап – с тех пор\nШәп – быстрый, лучший\nКоммуникатив универсаль уҡыу эшмәкәрлеге: башҡалар фекрен тыңлай белеү, үҙ фекере менән сағыштырыу, үҙ фекерен иҫбатларға өйрәнеү. Телдең матурлығын күһәтеү.\nБер-береһенә ярҙам хеҙмәттәшлек итеү, аралашыу мәҙәиәте кәғиҙәләрен белеү, үҙ ара ыңғай мөнәсәбәттәр нығыныуы, кәңәшләшеп эшләй белеү, эшкә ҡарата яуаплылыҡ, үҙ мөмкинлектәренә ышаныс, ҡыҙыҡһыныу уятыу.\nБулат йыш ауырый. Мәктәпкә күп ваҡыт йөрөмәй. Уҡытыусы уны саңғыла йөрөргә саҡырҙы.\nМин саңғы шыуа белмәйем, - тине Булат. Атаһы уға саңғылар алып ҡайтты.\nБыл саңғылар һиңә, - тине атаһы. – Минең улым яҡшы уҡыусы, шәп саңғысы булыр.\nШунан башлап Булат саңғыла йөрөй. Ул хәҙер ауырымай.\nТекст кем тураһында?\nСылбырлап уҡыу, тәржемә итеү.\nБулат ни өсөн мәктәпкә күп ваҡыт йөрөмәй?\nАтаһы Булатҡа нимә алып ҡайта?\nНи өсөн ул башҡа ауырымай?\nСаңғыла йөрөү уға нисек ярҙам иткән?\nБулат яҡшы уҡыусымы? Ни өсөн?\nТекстан ҡылымдарҙың парын табып яҙығыҙ. Тәржемә итегеҙ.\nӘ һеҙ ниндәй уҡыусылар икән. Әйҙәгеҙ тикшереп ҡарайыҡ.\nҺөйләмдәрҙе уҡыу, тәржемә итеү.\nКомпьютер алдында оҙаҡ ултырмайым.\nДәрестәремде ваҡытында эшләмәйем..\nКитап уҡырға яратам.\nӨйҙә гел телевизор ҡарайым.\nӘ хәҙер үҙеггеҙгә тап килгән,дөрөҫ һөйләмдәрҙе һайлап алығыҙ. Дөрөҫ тип уйлаған һөйләмдәр тапҡырына плюс билдәһе ҡуйығыҙ.\nНиндәй һөйләмдәр һеҙгә тап килә?\nШулай итеп уңған бала ниндәй булырға тейеш?\nБөгөн дәрестә нимәләр тураһында һөйләштек?\nДәрестә нимәләр эшләү оҡшаны?.\nНиндәй яңылыҡ астығыҙ?\nУҡыу материалын аңлау, дәрестә өйрәнгәндәрҙе эҙмә-эҙлекле һөйләргә өйрәнеү.\nТанып белеү эшмәкәрлеге:\nБелемдәрҙе системаға һалыу уҡыу-эшмәкәрлек мотивы уятыу.\nРегулятив уҡыу эшмәкәрлеге: үҙ эшмәкәрлеген күҙәтеп үҙ эшенә баһа биреү, яуаплылыҡ тойғоһоноң үҫеүе.\nҮҙ-ара мөнәсәбәттәр нығыныуы, кәңәшләшеп эшләй белеүе. Үҙ эшмәкәрлеге һөҙөмтәләренә ҡарата яуаплылыҡ, талапсанлыҡ артыуын билдәләү.\nНомер материала: ДВ-120236\nПрограмма по ДО Занимательная математика\n"Апаның тілін алса егер. . ."\nБашҡорт телен туған тел булараҡ өйрәнгән дүртенсе класс балалары өсөн ФГОС талаптарына ярашлы төҙөлгән эш программаһы\nПрезентация "Посвящение в Юнороссы"\nПамятки для учащихся начальной школы по правилам дорожной безопасности\n''Жүзден жүйрік'' сыныптан тыс іс-шара


«Өфө» футбол клубы – Төркиәлә\nРәсәй чемпионатындағы милли йыйылма сығышына бәйле, тәнәфес барлыҡҡа килгәйне.\nӘлегә Игорь Колыванов тәрбиәләнеүселәре иптәштәрсә матчын уҙғарманы. Әммә клуб үҙен яҡшы яҡтан күрһәтеп өлгөрҙө. Командала Болгария һаҡсыһы Радослав Димитров та бар. Бынан тыш, «Өфө»гә йәнә бер яңы уйынсы өҫтәлеүе ихтимал.


Бәхетле билет артынан\nҮткән йылда республикала лотерея фанаттары ике миллиондан ашыу отош алған, улар араһында егерме өс машина һәм Мәскәүҙә өс фатирға эйә булыусылар ҙа бар. Быйыл иһә яҡташтарыбыҙ "десятка" машинаһы менән 50 мең отош алып та\nөлгөргән. Әйтеүҙәренсә, беҙҙең республика был йәһәттән бәхетле төбәк булараҡ билдәле. Беҙҙә йыш һәм ҙур күләмдә оталар икән, 2005 йылда, мәҫәлән, 90 миллион һумға яҡын отош\nЛотереялар бар донъяла популяр. Ниңә икәнлеге һәр кемгә аңлашыла: ҡомар һәм даланлыҡҡа ышаныу милләткә ҡарап бирелмәй. Британия милли лотереяһында 30 миллионға яҡын кеше ҡатнаша. Американдар ҙа үҙ лотереяһын шул тиклем ярата,\nхатта уларҙың тыуған көндәрен дә билдәләй. Итальяндар уларҙ ан бер ҙә ҡалышмай.\nРәсәйҙә тәүге лотереялар әле батша ваҡытында уҡ үткәрелгә н. Әммә Октябрь революцияһынан һуң Владимир Ленин "Лотерея\nхалыҡтан аҡса һығыу ысулы" тип, был уйынды бөтөрөргә бойора . Һәм лотерея бары тик һуғыштан һуң ғына кире ҡайта. 1970 йы лға тиклем СССР - ҙа бары тик бер генә - аҡса - әйбер лотере яһы\nүткәрелә, уны союз республикаларҙың минфиндары ойоштора. Был классик типтағы лотерея: приздар билет номеры буйынса уйнатыла. Әммә ул бик популяр булмай, сәбәбе - реклама юҡлығы. Тираждар ҙа һирәк - кварталға бер тапҡыр үткәрелә. Ысын лотерея бумы Советтар Союзында 1970 йылда КПСС Үҙәк Ком итеты һәм Хөкүмәттең Спорткомитетҡа "Спортлото"\nүткәрергә рөхсәт биргән ҡарар ҡабул итеүенән һуң башлана.\nӘйткәндәй, "36 - нан 5" һан лотереяһы уйнатыу "49 - ҙан 6" уйынынан һуң барлыҡҡа килә.\n1976 йылда спорт лотереялары сиктәрендә тәүге тапҡыр шунд а уҡ уйнатыла торған "Спринт" (билетты асҡас уҡ уйын һөҙөмтә һе асыҡ була) лотереяһы, 80 - се йылдар уртаһында "Спортпрог ноз" лотереяһы барлыҡҡа килә - унда уйнаусыларға спорт ярышт ары һөҙөмтәһен күҙалларға тәҡдим ителә (әйткәндәй, ул бөгөн тергеҙелде). Әммә уйынсылар тиҙ арала еңеү ихтималлығы юғары\nбулған система төҙөй, һәм отош күләме хәтһеҙ генә кәметелә. Аҡса - әйбер лотереяларын ДОСААФ та үткәрә. Унда автомобилдән башлап үтеккә тиклем барыһын да оторға мөмкин б ула.\n1991 йылда Рәсәй һәм союз структуралары араһында ҡаршы тороу башлана. Һуңынан, лотереяның табышлы бизнес икәнен аңлай башлағас, ә дәүләт монополияһы ул ваҡытта юҡҡа сыға ти п әйтергә мөмкин, лотереялар үткәреүгә лицензия биреү процес ы ҡыҙа. 1994 йылда лотерея хәрәкәте Гражданлыҡ кодексы менән нығытыла. Ошо мәлдән башлап Рәсәйҙә һәр кемгә тип әйтерлек лотерея булдырыу һәм үткәреү рөхсәт ителә.\n"Союзспортлотоның" берҙәм системаһы Рәсәй спортлотереялар ассоциацияһына әйләнә, унда бер нисә союз республикаһы ла инә. Милли фатирҙарға ҡасышҡандан һуң ул да юҡҡа сыға. Ҡомар империяһы ярсыҡтарының береһе "Рәсәй лотереялары" дәүләт компанияһы булып үҫешә. Әммә унан башҡа ла баҙарҙа тиҫтәләгән лотерея операторҙары барлыҡҡа килә - улар араһынд а береһе лә тулыһынса дәүләттеке булмай. Ғәҙеллек өсөн билеттар һатыуҙан спорттың ниндәйҙер күләмдә табыш алыуын билдәләргә кәрәк. 1999 йылға тиклем Минфин бөтә Рәсәй лотереялары үткәреүгә генә лә илленән ашыу рөхсәт бирҙе. Һәм\nхәҙер федераль исемлек ике тиҫтәгә тиклем ҡыҫҡарыуына\nҡарамаҫтан, бөгөн һатыуҙа лотереяларҙың етмештән ашыу төрө бар.\nБер ҡаты юйыла торған лотерея билеттарының иң ҙур коллекцияһы "Лото - сервис" компанияһы директоры Алексей Гончаровта йыйылғандыр, моғайын. Ул яңы сыҡҡан лотереяларҙың\nһәр береһендә бер тапҡыр булһа ла уйнап ҡарарға тырышҡан.\nКүптәр лотерея ойоштороу теләге менән яна. Әммә ҡомарлы\nкоммерсанттарҙың бик һирәге генә лицензия алыу бәхетенә ирешә. Дәүләт элек тә был өлкәгә теләк белдереүсе һәр кемде индерергә ашыҡмай ине, ә "Лотереялар тураһында" закон ҡабул ителгәндән һуң инде был хәл тағы ла көсәйҙе, Рф Федерация Советы эксперттары баһалауынса, Рәсәйҙең лотерея күләме 1,5 - тән биш миллиардҡа тиклем барып етеүе һәм спорт, социаль өлкә һәм мәҙәниәтте үҫтереү буйынса программаларҙы финанслауҙың бюджеттан тыш реаль сығанағына әйләнеүе мөмкин. Рәсәйҙең һаҡсыл Финанс министрлығы лотерея т армағының дөйөм йыллыҡ табышын 27 миллиардта баһалай.\nХәйер, төбәк лотереяһының, әгәр ҙә тик хәйриә маҡсатында ғына үткәрелмәһә инде, мәғәнәһе юҡ. Уны, мәҫәлән, 2005 йыл аҙағында көйгә һалынған "Алтын ҡурай" БР төбәк дәүләт лотереяһы менән сағыштырып булмай: һуңғыһынан алынған\nтабыштың ҙур өлөшө социаль программаларҙы финанслауға тәғәйенләнә.\nДөрөҫөн әйткәндә, республикала лотерея билеттары һатыу пункттары етешмәгәне күҙгә ташлана. Ҡомарлы халыҡтың барыһы өсөн ни бары - ике йөҙ. Өфөлә улар алтмышҡа етә, уларҙың да өстән ике өлөшө һуңғы ун йылда барлыҡҡа килде. Белгестәр иҫәпләүенсә, лотерея үткәреү өсөн һәр 10 - 15 мең кешегә ошондай уҡ терминал кәрәк. Был оптималь нисбәт. Иҫәпләү бик ябай: билетты һатып алыуы еңел булған һайын уны һатып алыусылар ҙа күберәк буласаҡ. Ә был эш йәмәғәтселек өсөн файҙалы, сөнки дәүләт программалары өсөн аҡса бирә, уларҙың бер өлөшө тик лотерея иҫәбенә генә йәшәй ( "Еңеү көн ө" бөтә Рәсәй уйынын иҫкә төшөрөү ҙә етә). Һиҙгән булһағыҙ, баш ҡаланың лотерея селтәре тышҡы ҡиәфәтен тулыһынса тип әйтерлек үҙгәртте. Бәләкәй будкалар юҡҡа сыҡты - уларҙы бөтә ил өсөн Орджоникидзе ҡалаһындағы бер завод етештерә ине.\nБөгөн әйберҙәр дефициты юҡ. Иң яҡшы бүләк - аҡса. Лотерея\nойоштороусылар өсөн ике мөһим мәсьәләне билдәләргә мөмкин. Aepemqemән, ул абсолют намыҫлы һәм бик ышаныслы тигән тәьҫорат ҡалдырырға тейеш. Икенсенән, ул ысынлап та ҡомарлы булырға тейеш. Лотереялар үткәреү алымы буйынса уларҙың тиражлы (һан буйынса һәм электрон) һәм тиражһыҙға (тиҙ арала\nуйнатылған) бүленеүен әйтергә кәрәк. Тәүгеләре уйын аҙағынд а\nеңеүселәргә приз бирелеүен күҙаллай. Законға ярашлы, отош\nфонды билеттарҙың дөйөм хаҡының яртыһынан да кәм булырға\nтейеш түгел ( хәйриә ойошмаһы тарафынан үткәрелмәгән булһа,\nәлбиттә). Әммә икенсеһе, йәғни тиражһыҙы бөгөн күберәк\nтаралған. Улар хыял һәм ысынбарлыҡ араһындағы сикте тиҙ арала юҡҡа сығара. Ғәҙәттә хаҡы - ун һумдан илле һумға тикле м тора, отош - 50 мең һумға тиклем барып етеүе мөмкин. Һәр билетҡа һаҡланыу йәһәтенән ҙур талаптар ҡуйыла.\nЛотереяларҙың тағы бер төрө бар. Уларҙың рәсми исеме юҡ, әммә белгестәр уны "лохотрон" тип атай. Был легаль булмаған, Финанс министрлығы йәки төбәк властары рөхсәтенән тыш ебәрелгән лотерея. Улар ҡайҙа ла уйнатылыуы мөмкин, отош фонды ҡаралмай. Бында инде һәр кем үҙ ҡомары өсөн үҙе яуаплы. Ҙур отош йәһәтенән үҙҙәренең борсолоуҙары менән уртаҡлашырға саҡырған кешеләребеҙҙең береһе лә "күренергә" т еләмәне. Киреһенсә - беҙ уларҙың көтөлмәгән реакцияһына тап булдыҡ. Шәхси тормошона ҡыҫылыуҙан сикләүҙе талап иткән ғаризалар ҙа килде хатта. Уның ҡарауы беҙ республикала йылын а ике ярым миллион кешенең уйнауын аныҡ беләбеҙ. Улар\nбашлыса ҡала халҡы. Әйткәндәй, 1990 йыл менән сағыштырғанда\nлотерея фанаттары 25 (!) тапҡыр йышыраҡ ота башлаған. Күпселек өсөн уйын - ял итеүҙең мауыҡтырғыс төрө.\nБашҡаларына - аҡса эшләү ысулы.\nИң иҫтәлекле осраҡ тураһында (Өфөлә йәшәүсе бер ғаиләнең тираж лотереяһында бер миллион доллар отоуынан тыш) ла белдем. 1996 йылдың ноябрь айында отставкалағы майор, өфөлө А. "Спортлотола" 276 миллион һум отҡан. Тейешле аҡсаны алған\nваҡытта ул былай тип белдергән: "Мин быға бик оҙаҡ барҙым, система буйынса ун йыл уйнайым бит инде".\nЛотереяға бәйле даланлы кешеләргә ғәҙәттә көнләшеү тойғоһ о юҡ. "Ҙур отоштарҙы Хоҙай үҙе белеп ебәргән кеүек" тинеләр миңә. Һәм тағы ла: беҙҙең кешеләрҙең ҡулы еңел. Ғәҙәттә республикаға һәр тираж буйынса меңдән ашыу отош сыға.


Анапала «Бергә стартҡа баҫабыҙ!» фестивалендә Комзаловтар ғаиләһе ҡатнаша\n3 Июнь 2010, 12:59\nБашҡортостандан Комзаловтар ғаиләһе X юбилей «Бергә стартҡа баҫабыҙ!» Бөтә Рәсәй фестивалендә ҡатнаша. Быйыл ул Краснодар крайының Анапа ҡалаһында үтә.\nУның маҡсаттары — халыҡтың төрлө төркөмдәрен физик культура һәм спорт менән даими шөғөлләнеүгә йәлеп итеү, ғаиләләрҙең әүҙем ялын ойоштороу өсөн шарттар булдырыу, сәләмәт йәшәү рәүеше тәрбиәләү.\nБөгөн башланған ярыштар өс кешенән торған (атай, әсәй һәм бала) ғаилә командалары араһында ике йәш төркөмөндә үткәрелә: кесе – бында баланың йәше биштән ете йәшкә тиклем булырға тейеш, һәм өлкән — 8 йәштән 10 йәшкә тиклем.\nБР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Андрей менән Олеся Комзаловтар пары ике йәш категорияһында ла ҡатнаша — улдары Евгений менән — өлкән төркөмдә һәм ҡыҙҙары Светлана менән — кесе төркөмдә.\nЯрыштар программаһында еңел атлетика һәм ҡатнаш эстафеталар, йөҙөү, индивидуаль тестар, дартс, фитнес-күнекмәләр планлаштырылған. Бынан тыш, ғаиләләр художестволы үҙешмәкәрлек, ғаилә һәм балалар һүрәттәре конкурстарында, шулай уҡ спорт викторинаһында ла ярышасаҡ.\nПризлы урындар яулаған ғаилә командалары дипломдар, грамоталар, кубоктар һәм ҡиммәтле приздар менән бүләкләнәсәк.\nӘйткәндәй, 2009 йылда Подольскиҙа ошондай уҡ фестивалдә, Комзаловтар ғаиләһе иң яҡшы тип танылып, чемпиондар титулын яулағайны.


Тыуған көнөң менән, арҙаҡлы Шағир!\n9 Ғинуар 2020, 15:28\nБөгөн райондашыбыҙ, күренекле замандашыбыҙ, Башҡортостандың халыҡ шағиры, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Яҙыусылар союзы ағзаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Ф. Кәрим исемендәге премия лауреаты Марат Нәби улы Кәримов 90 йәшлек күркәм юбилейын билдәләй! Ҡотлау һәм әҙиптең шиғырҙары менән сайтта таныша алаһығыҙ.\nБөгөн райондашыбыҙ, күренекле замандашыбыҙ, Башҡортостандың халыҡ шағиры, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Яҙыусылар союзы ағзаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Ф. Кәрим исемендәге премия лауреаты Марат Нәби улы Кәримов 90 йәшлек күркәм юбилейын билдәләй!\nИл ағаһын ғүмер байрамы менән бөтә райондаштары исеменән ихлас ҡотлайбыҙ һәм оҙон ғүмер, ҡоростай ныҡлы һаулыҡ-сәләмәтлек, йөҙөнән беҙ яратҡан шат йылмайыу юғалмауын теләп ҡалабыҙ!\nҺәр замандың үҙ йыры бар,\nШул йыр менән иҫтә ҡала.\nӘ шулай ҙа йырланмайса\nКүпмелере эстә ҡала.\nМоңлорағы эстә ҡала —\nҺуҡмай килер сәғәттәре.\nЕтер бер саҡ, етер, тиһең,\nУларҙың да нәүбәттәре.\nҒүмеремдә төрлө йыр бар,\nАңлар уҡып ҡарағандар.\nҠалғандарға эйәрҙем дә\nИнде бик һаҡ ауыҙ асам,\nАлып муза һорнайын мин.\nТамаҡ йыртып ҡысҡырмайым,\nКүңелдәген йырлайым мин.\nМатурҙарҙы быға саҡлы күргәнем бар,\nКүргәнем бар, хайран ҡалып йөрөгәнем бар.\nШаһит итеп саҡырамын Ҡояшты мин,\nКүргәнем юҡ ләкин һиңә оҡшашты мин!\nҺин әкиәт ҡыҙы, буғай – ергә килгән.\nМинең бәхет һинең менән бергә килгән.\nҒәжәпләнәм хәҙер көсөм артыуына,\nӘйләндемме әллә әкиәт батырына?\nБеҙҙең яҙмыш кергән бер үк әкиәткә.\nЮрайыҡсы, әйҙә, уны тик һәйбәткә.\nМатур булыр был әкиәт, шикләнеү юҡ.\nӘкиәттәрҙең әле насар бөткәне юҡ.\nЛегендалар һөйләй: сәскә атҡан\nБер материк булған – Атлантида.\nШатлыҡ ҡунған унда, бәхет ҡунған,\nБөтә яҡтан уңған Атлантида.\nҠәҙеремде кеше белерме, тип\nОҙаҡ-оҙаҡ көткән Атлантида.\nҺәм, ахырҙа, сабырлығы бөткән –\nҺыу аҫтына киткән Атлантида.\nНисә быуат эҙләй уны кеше:\n“Ҡайҙа һуң һин, Шиғри Атлантида?”\nЮҡ, яуап юҡ, эҙләмәгеҙ уны,\nЮғалған ул Сихри Атлантида.\nИкебеҙгә уртаҡ бәхет килде,\nУл мәңгегә беҙҙе тапҡан, тимә.\nҺаҡ булмаһаҡ, бик тиҙ юғалтырбыҙ.\nБер юғалған бәхет – Атлантида.


Хакатон профессиональ разработчиктарҙы, дизайнерҙарҙы, разработка төркөм етәкселәрен, шулай уҡ IT-индустрия эксперттарын йыя. Был сара Өфө ҡалаһында, үҙенсәлекле "Транзистор" кампусында, Радиовышка,1 урамында буласаҡ.\nӨфөлә хакатондың старты- 19 с 00 мин 21 ноябрь, аҙағы - 18 с 30 мин 22 ноябрь. Тик программалаштырыуға арналған тәүлек! Ҡатнашыуға приложенияларҙа, программалаштырыу менән эш итә алған кешеләрҙе саҡырабыҙ. Бөтә ҡатнашыусылар мотлаҡ ошо һылтанма буйынса регистрация үтергә тейеш: http://ufadevcom.timepad.ru/event/161326/.\nӨфөләге хакатонды ойоштороусылар: Асыҡ Региондың мәғлүмәт технологиялар үҙәге, үҙ аллы UFADevCom разработчиктары ойошмаһы һәм "Смарт-парк" коворкинг-үҙәге, сарала Башҡортостан Республикаһының дәүләт комитеты информатизация һәм "Асыҡ республика" системаһының эшләүе буйынса һорауҙарҙа ярҙам итә.\nХакатонда өс номинация ҡаралған:\nИң яҡшы мобиль приложение йәки сервис\nИң яҡшы десктоп приложение\n"Асыҡ республика" өсөн иң яҡшы приложение\nХакатон- ул йәш программистарға, дизайнерҙарға ярҙам итеү, уларҙың танышып, бергә эш итә алһындар өсөн ярҙам күрһәтеү. Хакатон бөтә ил буйлап уҙғарыла, ул глобаль тренд. Рәсәйҙә тәүге тапҡыр ул Мәскәүҙә үткәрелә, ә бөгөнгө көндә хакатон төндәре башҡа күп ҡалаларҙа уҙғарыласаҡ.\nБелеүебеҙсә, Өфөлә һәйбәт программистар һәм йәш студенттар ошо перспектив тема менән ҡыҙыҡһына. Башҡортостандың информатизация буйынса дәүләт комитеты бындай сараларҙа ҡатнашып, ярҙам итеп торорға һәр ваҡыт әҙер. Ринат Шәғәлин әйтеүенсә: "Программалаштырыу- IT-өлкәнең мөһим өлөшө һәм хәҙер уны республикала үҫтереү өсөн иң шәп ваҡыт".\nХакатон*(ингл. hackathon) - сара (программалаштырыу марафоны), ул сара ваҡытында программаны тәьмин итеүҙә төрлө яҡтан белгестәр (программистар, дизайнерҙар, менеджерҙар) бергәләшеп берәй ниндәй ҡатмарлы мәсьәләне хәл итәләр. Ғөмүмән, хакатондар бер көндән алып бер аҙнаға тиклем булырға мөмкин.


Өфө Рәсәйҙең иң көслө йәйге биатлонсыларын ҡабул итә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө Рәсәйҙең иң көслө йәйге биатлонсыларын ҡабул итә\n10:17, 23 сентября 2010 Йәмғиәт\nӨфөлә 23 сентябрҙә йәйге биатлон (саңғы роллерҙары) буйынса Рәсәй чемпионаты һәм беренселеге старт ала.\n«Биатлон» спорт-һауыҡтырыу комплексында йөҙгә яҡын спортсы спринт, шәхси уҙыш һәм эстафетала иң яҡшылары исеменә ярышасаҡ.\nЯрыштарҙы ойоштороусылар — Рәсәйҙең Спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министрлығы, Рәсәй биатлонсылар союзы, Башҡортостан Республикаһы Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, биатлон буйынса олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе һәм «Биатлон» спорт-һауыҡтырыу комплексы.\n23 сентябргә планлаштырылған:\n11:00 — 15 километрға — ҡатын-ҡыҙҙар араһында, 12,5 километрға юниоркалар араһында саңғы роллерҙарында шәхси иҫәпкә уҙыш;\n14:30 — ир-егеттәр араһында 20 км-ға уҙыш, юниорҙар араһында — 15 км-ға.\nЙома көндө, 24 сентябрҙә, рәсми тренировка көнө.\nАртабан ярыштар программаһы түбәндәгесә:\n25 сентябрь: 10:40 — эстафета 4х6 км, ҡатын-ҡыҙҙар; эстафета 3х6 км, юниор ҡыҙҙар.\n14:00 — эстафета 4х7,5 км, ир-егеттәр, юниорҙар.\n11:00 — ҡатын-ҡыҙҙар һәм юниор ҡыҙҙар араһында 7,5 километрға спринтер уҙышы.\n14:00 — ир-егеттәр һәм юниорҙар араһында 10 километрға спринтер уҙышы.\nТеги: биатлон, РФ йәйге чемпионаты-2010


Һыу-һүл мәле имен үтһен » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Һыу-һүл мәле имен үтһен\nБыл аҙна башында Өфө янында Ағиҙелдә боҙ ҡуҙғалды. Мәләүез районының Ергән ауылы эргәһендә Тирәкле йылғаһы ярҙарынан сығып, “Өфө-Ырымбур” юлын баҫты. Автотранспорт урау юлдан йөрөнө. Өфө янындағы Крючевка, Булгаков ауылдарында һыу күперҙәргә тиклем етеп, Волково ауылына юл аша сығып ята. Кешеләр автомобилдәрен ҡалдырып, йәйәү йөрөргә йәки урау юлдан йөрөргә мәжбүр.\nӘйткәндәй, Башҡортостан ЮХХДИ-һы хеҙмәткәрҙәре һыу баҫыу ихтималлығы булған федераль трассаларҙың участкаларын атаны. Был урындар М - 5 юлының 1474 - се саҡрымында - Өфөнөң Октябрь районы, М - 7-лә — 1281-се саҡрымда - Кушнаренко районы һәм Стәрлетамаҡ районында Р - 240-та – 141 - 142-се саҡрымдарға тура килә.\nҺыу баҫҡан осраҡта был участкаларҙа водителдәргә урап үтергә тура киләсәк: М - 5 трассаһында Нуғай, Турбаҫлы, Ҡалтыман аша 63 саҡрымлыҡ урау юл; М - 7-лә — Иҫке Туҡмаҡлы һәм Үгеҙ ауылдары аша - 53 саҡрым; Ырымбур трассаһында — Покровка, Наумовка, Яңы Васильевка аша 31 саҡрым. Көтөлмәгән хәл килеп тыуғанда водителдәр ярҙам һорап 235-84-02, 233-27-31 телефондары аша юл-патруль хеҙмәте инспекторҙарына мөрәжәғәт итә ала.\nҺыу күтәрелеүен күҙәтеү өсөн ҡайһы бер урындарҙа төнгө ҡарауыл ойошторғандар. Мәҫәлән, Архангел районының Оҙондар ауылы халҡы Инйәр йылғаһы кимәлен сиратлап күҙәтә. Тап ошо берҙәмлек өс йыл элек һыу кинәт күтәрелгән саҡта ла ташҡынды бәлә-ҡазаһыҙ үткәрергә ярҙам иткән. Белорет районының Ғәбдүк ауылында йәшәүсе Хәлисә Ғәлләмова иһә ошолай тип хәбәр итте:\n- 13 апрелдә ауыл тирәһендәге боҙ китте һәм Ырыҫҡол бөгөлөнә барып тығылды. 14-ендә Йөйәк ауылы эргәһендәге тығын үтте һәм, беҙҙе шомландырып, тағы ла шул тығынға барып туҡталды. 15 апрелдә киске сәғәт 8-ҙәрҙә Берештамаҡ ауылының ҙур тығыны ла бергә уҡмашып, тимер юлы күперенә яҡынайҙы. Күп тә үтмәй Асы ауылы эргәһендә тығылған боҙ ҙа ҡуҙғалған, ә улары, киске 10-дар тирәһендә килеп етеп, ике күпер араһында туҡталып ҡалды.\nАуыл осондағы өйҙәрҙең ишек алдына боҙло һыу инә башланы, әммә Алла ҡөҙрәте менән, Ырыҫҡол тығыны йырылып китте лә, беҙҙең бәхеткә һыу кәмене. Боҙ китә башлаһа, өйҙән сығып китеп, көндөҙ ҡайтып йөрөнөк.\nӘлеге мәлдә яр ситендәге боҙҙар иреп бөтөп бара, һыу яйлап күтәрелә, бик ҡурҡыныс түгел. Көслө ямғыр ғына булмаһын, ҡапыл иретһә, һыу кимәленең ныҡ күтәрелеүе ихтимал. Инйәр йылғаһы Ғәбдүк - Йөйәк юлын баҫты. Ауыл халҡы бер ҡайҙа бара алмай. ”.\nКүп һыу тупланған Йомағужа менән Павловка һыу һаҡлағыстары махсус режимға күскән.\nҮкенескә күрә, быйылғы ташҡында тәүге һыуға батып үлеү осрағы ла теркәлде. Иглин районының Тыуыш ауылында 57 йәшлек ир Иҫке Ләмәҙ йылғаһы буйына төшә. Боҙ китмәһә лә, йылғала асыҡ урындар булған. Ул тайып китеп, ярҙан ҡолай, кәүҙәһен кисен табалар. Батып үлеүсе психик яҡтан ауырып, күптән түгел дауаханала ятып сыҡҡан булған.\nЯҙғы ташҡын буйынса һуңғы яңылыҡтарҙы, фотоһүрәттәрҙе беҙҙең “Бәйләнештә” селтәрендәге “Йәшлек” гәзите – газета “Йэшлек” төркөмөндә ҡарап барығыҙ.\nСығыу ваҡыты 21-04-2017, 11:20 | Ҡаранылар: 267\nБелорет районының Ғәбдөк ауылы хәле


Хәбәрҙәр: Мысыр генералының белдереүе исламистарҙы һәм АҠШ-ты һағайтты.\nМысыр генералының белдереүе исламистарҙы һәм АҠШ-ты һағайтты.\nМысырҙың баш командующийы генерал Әбдел Фаттах ас-Сисиҙың, армия һәм полицияны яҡлау өсөн, халыҡты йома көн урамдарға сығырға саҡырыуын исламист яҡлылар һуғыш башлауға ҡотортоу һымаҡ ҡабул итте.” Мосолман туғандар” ас-Сисиҙы “ҡатын-ҡыҙҙарға, балаларға һәм иманлыларға ҡаршы заговор башында тороусы”тип атаны һәм оборона министрының янауҙары хәрбиҙәр президентлыҡтан алған Мөхәммәт Мөрсиҙе посына кире ҡайтарыу өсөн көрәштән баш тартырға мәжбүр итә алмаясағын белдерҙе.\n“Коалицияның фекере буйынса, хәрби түңкәрелешкә етәкселек иткән ас-Сисиҙың янауҙары- граждандар һуғышына саҡырыу ул,-тине исламистар вәкиле.-Был буласаҡ һуйыштың халыҡтың ялған теләктәшлеге ышығында үтәсәгенә ишара. Беҙ бындай террористик саҡырыуҙарҙың Мысыр халҡын ҡурҡыта алмасағы хаҡында белдерәбеҙ.”\nАрмия командованиеһына ас-Сиси һүҙҙәренә аңлатма бирергә, был көс ҡулланыуға саҡырыу түгел, ә терроризмға ҡаршы көрәшергә кәрәклеге хаҡында белдереү, тип ышандырырға тура килде. Әммә генералдың һүҙҙәре Көнбайышты ла һағайтты, мәҫәлән, АҠШ, уның телмәренән һуң, Мысырға дүрт Ф-16 истребителен ебәреүҙе кисектереп торорға ҡарар итте.\nМысырҙа иһә элекке президент Мөхәммәт Мөрси яҡлыларҙың ҡаршылыҡ акциялары туҡтамай, Синай ярымутрауының төньяғында именлек көстәренә һөжүмдәр ҙә булып тора.


Кеше һәм хоҡуҡ » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Кеше һәм хоҡуҡ\n«Рәхмәт белдереү» ҙә ришүәт менән бер15.12.2017\nКоррупция - вазифалы кешенең вазифа биргән вәкәләт һәм хоҡуҡтарын үҙ файҙаһына ҡайырып, дәүләт һәм йәмәғәт мәнфәғәттәренә зыян килтереүе.\n«Коррупция» тип танылыу өсөн вазифалы кешенең закон боҙоп эш итеүе шарт түгел. Кемдер вазифа бурыстарын үтәгән өсөн «күстәнәс» ала икән - был да ришүәтселек.\nУчалы район-ара прокурор урынбаҫары Артур Ғәлиев менән осрашып, коррупцияға, власть эшмәкәрлегенә бәйле хоҡуҡ боҙоу осраҡтары тураһында бәйән итеүен һораныҡ.\n- Быйыл ғинуар айында Учалы ауыл ултырағы хакимиәте башлығы урынбаҫары итеп йәш ир эшкә алынған була. Квалификацияһын раҫлау өсөн Магнитогорск дәүләт университеты тарафынан бирелгән «Сәнәғәт һәм граждандар төҙөлөшө» һөнәре буйынса диплом килтерә. Тәфтиш барышында «инженер» ква-лификацияһына законлы юл менән ирешмәгән, 2014 йылда ҡырҡ мең һумға ялған диплом һатып алғанлығы асыҡлана. РФ Енәйәт кодексының 327-се статьяһы буйынса (күрәләтә ялған документтарҙы файҙаланыу) суд алдына баҫа. Ғәйебен таныны, ун мең һум штраф түләүгә хөкөм ителде.\nОшондай уҡ ун мең һум штраф язаһына район хакимиәтенең торлаҡ-коммуналь хужалығы бүлеге начальнигы вазифаһын биләгән граждан да тарттырылды. Ул кадрҙар бүлегенә Урал дәүләт техник университетының ялған дипломын килтергән була.\nХәмер иҫертмәй - тилертә12.12.2017\nАйнығас ни ҡылғандарынан үҙҙәре лә ояла, яуаплылыҡтан ҡурҡып, теҙ быуын-дары ҡалтырай, тик һуң була.\nБР буйынса Эске эштәр министрлығы хәбәр итә: Илтабан ауылында 78 йәшлек әбейҙең йортона бер иҫерек кеше килеп инә. Сәбәпһеҙгә хужабикәгә килтереп һуға, 500 һум аҡсаһын һәм кеҫә телефонын тартып ала. Әллә ас булған, әллә хәмерҙән башы тамам тилергән - әбейҙән табын ҡорҙороп, тамаҡ ялғарға ла ултыра.\nХәҙер ни, бик оҙаҡ ваҡыт тик дәүләт иҫәбенә туҡланырға тура киләсәк - 46 йәшлек ауыл кешеһе ҡулға алынды, РФ Енәйәт кодексының 162-се статьяһы буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылды. Был статья буйынса («Юлбаҫарлыҡ») тиҫтәләп йылға төрмәгә ултыртыуҙары ла мөмкин. Талап алынған телефон юлбаҫарҙың өйөндә табыла, ә аҡсаны тотоп өлгөргән була. Ниндәй маҡсатта икәнлеген аныҡлап торорға ла кәрәкмәйҙер: алкоголизм - бер ваҡытта ла ҡандырып булмаған сарсау...\n«Яр аҫтынан яу»12.12.2017\nБыйыл ноябрь айында бер райондашыбыҙ РФ Административ хоҡуҡ боҙоуҙар кодексының 20.29-сы статьяһы буйынса («Экстремистик материалдар етештереү һәм таратыу») яуапҡа тарттырылды, ике мең һум штраф түләне.\nТикшерә башлағас, бик аптырай - үҙендә бер ниндәй ҙә ғәйеп тоймаған була бит. Аңлаталар: «Бәйләнештә» («В Контакте») социаль селтәрендә «Ҡөрьәндең ғилми мөғжизәләре» видеофильмын күреп, үҙенең шәхси битенә лә күсереп урынлаштырған була.\nБаҡһаң, исеме бик күркәм яңғыраһа ла, был таҫма РФ Юстиция министрлығында «Экстремистик материалдарҙың федераль исемлеге»нә индерелгән икән.\nБына шулай, хәҙер күптәребеҙ байтаҡ ваҡыт интернетта ултыра. Ниндәйҙер текст, видео-аудиоматериалды үҙебеҙҙең шәхси биткә урынлаштырғанда тегеһен-быныһын уйлап бармайбыҙ. Шуға ла иренмәгеҙ, РФ Юстиция министрлығындағы «Экстремистик материалдарҙың федераль исемлеге» бүлегенә инегеҙ, электрон адресы - minjust.ru/ru/extremist-materials. Бик уңайлы сервис: видеоматериал, йыр йә китаптың исемен эҙләү «тәҙрәһенә» яҙһаң, тыйылғанмы-юҡмы, тыйылған икән - ниндәй ҡарар нигеҙендә тыйылыуы аныҡ күрһәтелә. Юғиһә һис уйламағанда «яр аҫтынан яу сығыуы» мөмкин. Телгә алған 20.29-сы статья менән түбәндәге яуаплылыҡ ҡаралған:\n- граждандарға - 1-3 мең һум штраф, йәки был материалдарҙы һәм уларҙы етештереү өсөн ҡулланылған ҡорамалдарҙы конфискациялап, ғәйеплене ун биш тәүлеккә тиклем ҡулға алыу;\n«Икенсе әсәй» кеүек24.11.2017\nЭйе, Ватан, намыҫ һәм әсәй һәр кешенең бер генә була.\nӘммә «икенсе әсәй һымаҡ» һүҙбәйләнешен ҡулланыу ҙа хилафлыҡ түгелдер - күсмә мәғәнәлә әйтелә бит. Һәр хәлдә лә, Айһылыу Ғәйнулла ҡыҙы тураһында - «...беҙгә икенсе әсәй кеүек» тигәнде оло һәм олпат ағайҙарҙың ауыҙынан да ишеттек.\nАйһылыу Шевченко эске эштәр органдарында 1985 йылдан алып хеҙмәт итә. Шул иҫәптән йәмәғәт именлеге полицияһы начальнигы урынбаҫары вазифаһын биләне, подполковник дәрәжәһенә еткән!\nБарыбыҙға ла уяу булыу зарур10.11.2017\nҺөнәри байрамдары алдынан РФ Эске эштәр министрлығының Учалы районы буйынса бүлек начальнигы подполковник Илдар Абдраҡипов менән осраштыҡ.\n- 2017 йылдың 10 айында район биләмәләрендә 967 енәйәт теркәлде, былтырғы осорҙан 54 фактҡа күберәк.\n- Ниндәй төр енәйәттәр айырыуса үҫешә?\n- Йортҡа инеп урлашыуҙар - 37 осраҡ (былтырғынан +12), мал урлау - 17 (+4), наркотик һатыу менән бәйле енәйәттәр - 47(+12), мутлашыуҙар - 57(+2).\n- Нисә енәйәт ҡылыныуы һеҙгә тура бәйле түгел, ә бына уларҙы асыҡлау - төп күрһәткесегеҙ, был тәңгәлдә хәл нисек?\n- 70,8 процент. Уртаса республика күрһәткесенән (56,8 процент) байтаҡҡа юғарыраҡ икәнлеген ҡәнәғәтлек менән билдәләйем.\n- Террорсылыҡ касафаты беҙгә янамаймы?\n- Террорсылыҡҡа ҡаршы тороу илдә генә түгел, бар донъяла көнүҙәк мәсьәләгә әйләнде. Ни кимәлдә ҡурҡыныс икәнлеген аңлатып торорға ла кәрәкмәйҙер! Был йүнәлештә эш башҡа хоҡуҡ органдары, урындағы үҙидара һәм йәмәғәт, дин ойошмалары менән берлектә алып барыла. Шул иҫәптән, бүлек хеҙмәткәрҙәре көн һайын бар теркәлгән енәйәттәргә анализ яһай - экстремистик, террористик сәбәптәр менән башҡарылған осраҡ асыҡланһа, тейешле саралар кисектермәй күреләсәк. Дин әһелдәре менән даими осрашабыҙ һәм башҡа күп эш башҡарыла. Быйыл террорсылыҡҡа бәйле бер осраҡ та теркәлмәне, әммә һәр беребеҙ уяу булырға тейеш.\nҺаҡланғанды Хоҙай һаҡлар31.10.2017\nОшо көндәрҙә район хакимиәтенең террорҙарға ҡаршы комиссияһы тактик күнекмәләр үткәрҙе. Ошондай легенда ҡуйылды: йәнәһе лә, «Таусы» Боҙ аренаһында, тамашасылар урындығы аҫтында шикле полиэтилен пакет табыла. Ни эшләргә тип оҙаҡ баш ватырға түгел, инструкцияларҙы теүәл үтәргә кәрәк.\nБыл осраҡта ла барыһы ла теүәл үтәлде - шартлатҡыс булырҙай әйберҙе тап иткән хеҙмәткәр шундуҡ һаҡ посына мөрәжәғәт итә. Унда дежурҙа торған иптәш «112» телефоны аша кисектермәй Берҙәм дежур-диспетчер хеҙмәтенә доклад яһай.\nҠырҡ йылдан да беленә10.10.2017\n«Ҡырын эш ҡырҡ йылдан да беленә» тигәндәре дөрөҫ шул. Ул ваҡытта балиғ булып та өлгөрмәгән ҡыҙ 2016 йылдың 22 ғинуарында ҡаланың бер магазинынан «Lenovo A319» кеҫә телефонын сәлдергән була, хаҡы - 4290 һум. Бушлайға «заман уйынсығын» ҡулға төшөрөү оҡшап ҡалғандыр, шул уҡ магазиндан былтыр 8 октябрҙә «BQ S-5004 Paris» телефонын урлай, тигән шик бар.\n- Барыбер тотолдо, РФ Енәйәт кодексының 161-се статьяһы буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылды. Дәлилдәр етерлек, тәфтиш бара, - тип хәбәр итте беҙгә Учалы районы буйынса эске эштәр бүлегенең тәүтикшереүсеһе капитан Динара Фәсхетдинова.\nҮрҙә «урлай» тип яҙһаҡ та, асыҡтан-асыҡ сит эйәлектәге милеккә ҡул һуҙылғас, был ҡылмыш «талау» тип баһалана икән.\nАртҡа 1 2 3 4 5 6 7 Артабан