Эштәре ырамлы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Эшҡыуар » Эштәре ырамлы\nЭштәре ырамлы 10.05.2017 // Эшҡыуар\nРайон хужалыҡтарының бер ҡасан да эшһеҙ торғаны юҡ: яҙғы сәсеү тамамланыу менән техника ремонтлана, ҡышты иҫән-һау үткәргәс, йәнә ең һыҙғанып баҫыуға сығалар. Вәлиев исемендәге тоҡомсолоҡ заводына беҙ барғанда эштәр гөрләй ине – хужалыҡ яҙғы сәсеүгә әҙерләнә, ашламалар барлай.\n– Ауыл уңғандарҙы ярата. Бөгөн тир түкмәйенсә йәшәп булмай, – тип ҡаршы алды хужалыҡ рәйесе Ғәли Мирҡасимов. – Яҙғы сәсеүгә әҙерләнәбеҙ. Ашламалар индерәбеҙ. 450 тонна карбамид алдыҡ. Хужалыҡҡа килгәндә инде, 2500 һыйыр малы бар, шуның 800-ө һауыла, йәнә 300 баш йөк аты аҫрала. Беҙҙең хужалыҡҡа ҡара-сыбар мал үрсетеү буйынса тоҡомсолоҡ заводы статусы бирелде. Матди-техник базабыҙ ҡеүәтле: заманса техника 300 берәмектән ашыу һәм техника паркы йыл һайын яңыртыла бара. Мал һимертеү майҙансығы эшләй, әммә юғары нәтижәләргә өлгәшеү өсөн мал аҙығының сифатлы булыуы шарт.\nВәлиев исемендәге тоҡомсолоҡ заводы, “500 ферма” республика программаһында ҡатнашып, биш бина төҙөй. “Ауыл өйө” программаһы буйынса йәш белгестәр күркәм йорттар һалып ингән.\nХужалыҡта малсылыҡты үҫтереү айырым программаға ярашлы ойошторола. Унда 200-ҙән ашыу кеше эшләй. Мал аҫрауы еңелдән түгел, әлбиттә. Быны һәр кем яҡшы белә. Ул түҙемлек, иғтибар талап итә. Был йәһәттән хужалыҡ эшселәре Мәсғүт Ханнанов, Илдус Нуруллин – тәжрибәле мал ҡараусылар. Һауынсылар Рафия Сәмиғуллина, Әлфиә Рәхимова, Ләйлә Шамилева, Светлана Ахунова, Рузана Әкрәмова үҙ эштәренән ҡәнәғәт. Әйткәндәй, был хәҙерге заман фермаһында һөткә һауынсының ҡулы ла теймәй. Барыһын да робот башҡара. Продукция туранан-тура үткәргес аша һыуытҡысҡа оҙатыла. Көнөнә ун тонна “аҡ” Дүртөйлө һөт комбинатына тапшырыла. Хужалыҡ һөт етештереүҙән мул табыш ала.\nМеханизаторҙар Рәил Аҫылов, Рифҡәт Әсәҙуллин, Рәмил Басиров, Ирек Хәкимов, Александр Чернышев, Илфаҡ Ғәзетдинов, Илшат Хәмәтдинов, Алмас Сәғәҙиев, Линар Сәғәҙиев, Әнәс Сәрүәров, Ришат Ситдиҡов, Ринат Хөсәйенов, Ришат Сәлимгәрәев үҙ бурыстарын намыҫлы башҡара. Ғәли Мирзаһит улы шулай уҡ урынбаҫарҙары Наил Солтанов, Владислав Фәрхетдинов, баш зоотехник Флүр Ғиндуллин, баш инженер Рим Михайловтың исемдәрен маҡтап телгә ала.\nЙәмғиәттең өҫтөнлөклө йүнәлеше – малсылыҡ һәм үҫемлекселек. Һөрөнтө ерҙәре тиҫтәләрсә мең гектар майҙанды биләй. Хужалыҡ эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе – орлоҡсолоҡ. Бында элиталы сортлы бойҙай, арпа, һоло етештерелә. Етәкселек йылдан-йыл һыйыр малын арттырыуҙы үҙенә маҡсат иткән.\nВәлиев исемендәге тоҡомсолоҡ заводы етәксеһе Ғәли Мирҡасимов әйтеүенсә, малсылыҡ һәм үҫемлекселек тармаҡтарын алдынғы технологиялар нигеҙендә үҫтереү эше артабан да дауам итәсәк. Быларҙың барыһы ла хужалыҡтың хәленән килерҙәй эштәр, сөнки райондың алдынғы хужалыҡтарының бер ҡасан да үҙ позицияларынан тайпылғаны юҡ.\nАвтор: Г. СӘХИЕВА.\nТотош уҡырға 359


Яҙҙар булып килермен...\n31 Октябрь 2018, 16:25\nИке йыл элек осраҡлы ғына таныштыҡ беҙ уның менән. Һуңғы имтиханға ҡурҡа-ҡурҡа әҙерләнеп ултырғанда “Бәйләнештә” селтәрендә үҙенең смс-хәбәрҙәре менән күңелде йылытып ебәрҙе.\n“Ниңә йәшәп була миллиондарһыҙ? Ниңә йәшәп булмай берәүһеҙ?” – Вероника Тушнованың был шиғри юлдарының\nасылын һөйгәнем өйләнеп, һәр осраған кешелә унда булған таныш һыҙҙаттарҙы эҙләп юҡһына башлағас ҡына төшөндөм. Тик уға оҡшаш та, булмағаны ла үҙен алыштырырҙайы миллиондар араһында юҡ. Ул берәүһеҙ йәшәп булмай. Бәхетле ҡатынын, үҫеп килгән матур ҡыҙын күргән һайын тағы ла ауырыраҡ. Шулай ҙа түҙергә, үҙе осрашыуҙарға саҡырһа ла, араларына инмәҫкә, түҙергә тырышам. Икенсе берәү өлөшөнә кереп, бәхеткә өлгәшеп булмай...\nИке йыл элек осраҡлы ғына таныштыҡ беҙ уның менән. Һуңғы имтиханға ҡурҡа-ҡурҡа әҙерләнеп ултырғанда “Бәйләнештә” селтәрендә үҙенең смс-хәбәрҙәре менән күңелде йылытып ебәрҙе. Һуңғараҡ телефон аша аралашыуҙар. Беренсе осрашыуҙа ул:\n– Фотоларыңа ҡарағанда матурыраҡ икәнһең дә!!! – тине иркәләп.\n– Беләм дә ул, яҡшы кешеләр фотола насарыраҡ булып сыға бит.\n– Һүҙ эҙләп кеҫәгә инеп тормайһыңдыр инде ул...\nАҙағыраҡ ҡайһы бер сәйер ҡылыҡтарымдан дуҫлашып йөрөгән егетем барлығын һиҙҙе һәм сираттағы вахта ысулы менән\nСебер тарафтарына юлланғанда: “Ваҡыт беҙҙе иртәрәк осраштырмаған, шуныһы үкенес. Әммә һинең барлығың, һинең тауышыңды ишетеү күңелемә яҙҙар булып килә, ә яҙ һулышы һәр тере йәнгә йәшәү дәрте бирә бит”, – тигәйне.\nАҙаҡ юғалды. Бер йылға яҡын хәбәрләшмәнек. Был ваҡытта инде уны яратыуымды аңлап та, һағынып та өлгөргәйнем. Тик диуарындағы туй фотолары ваҡыттың хәҙер миңә ҡаршы “уйнауын”, хистәремдең һуңлауын белдерҙе. Үкенес, әлбиттә.\nАвгуст таңы. Йондоҙло төндән һуң ҡыҙарып ҡына ҡояш сығып килгән мәлдә һинән килгән ҡотлау смс-хаты тыуған көнөмдә иң ҙур бүләк булды:\n– Тыуған көнөң менән, матурҡай!\n– Рәхмәт, “Әтәс”! (Аралашҡан саҡта үҙе иртәнге алтыла эшкә сыҡҡанында мине смс-хаттары менән уята башлағас, “Әтәс” тип ҡушамат таҡҡан инем). Һин, ғәҙәттәгесә, иртә таңдан.\n– Шатмын, онотмағанһың. Хәтереңдә, исмаһам, “Әтәс” булып ҡалһам ине...\n– Онотманым да ул. Киреһенсә, һағындым, яраттым да шикелле. Беләм, хәҙер һуң инде...\n– Нимә?! Алданыраҡ әйтеп булмай инеме? Әллә минең хистәр менән уйнауы һиңә ҡыҙыҡмы ул?\nТиктомалдан нисек кенә әйтәйем һуң? Ҡатын-ҡыҙҙың бөтә көсһөҙлөгө – хистәрен тота һалып ҡына әйтә алмауында түгелме ни? Ул бала таба, баға, ҡайһы бер ирҙәрҙән арттырып эшләй ҙә, йәшәй ҙә ала, әммә бер ваҡытта ла һөйгәненә хистәрен башлап әйтә, тәҡдим яһамай. “Алам тигән – алмай ҡалмай, барам тигән – бара алмай” тигән әйтем дә беҙҙең халыҡта ана шунан килеп сыҡманымы икән?\nНисек кенә булмаһын, барыбер бәхетле мин. Һиңә булған мөхәббәтем менән, һинең һаман да мине онота алмай ваҡыты- ваҡыты менән үҙең тураһында белгертеп тороуың, осрашмаҫымды белеп тә, саҡырыуың, наҙлы, йылы һүҙҙәреңде ишетә\nалыуым менән бәхетлемен. Мөхәббәтте тормош үҙенең ығы-зығыһы, ваҡлыҡтары менән таплай, тупаҫлай, шуға ла бер-\nберебеҙ өсөн татылмаған татлы емеш булып, хыялдарыбыҙҙа ғына йөрөүебеҙ яҡшыраҡтыр ҙа, бәлки. Өҙөлгән емеш ҡасан да булһа барыбер тәмен дә, йәмен дә юғалта бит. Бар хыялым: ҡасандыр күҙҙәреңдә бәхет, һөйөү осҡондарын тоҡандыра алған шаян, шуҡ ҡыҙ булып иҫеңдә ҡалып, ауыр саҡтарыңда күңелеңә яҙҙар булып килә алһам, еткән. Хәҙер миңә артығы кәрәкмәй ҙә, ҡалғанына дәғүә лә итә алмайым...


ЕТЕН (ЛЁН) — ЕТМЕШ СИРҘӘН ДАУА\n15 Июнь , 11:00\nЙыш баш ауыртыуы, эс ҡатыу, хәлһеҙлек, күкрәк тәңгәлендә сәнсеү күп осраҡта йыуан эсәктең яй һәм насар эшләүенән булыуы мөмкин. Уны һыналған тәбиғи ысул ярҙамында таҙартырға мөмкин.\nБының өсөн беҙгә бер стакан һыу, бер ҡалаҡ бал, бер ҡалаҡ етен орлоғо, бер йәшел алма кәрәк. Ингредиенттарҙың барыһын да (алманы төштәренән таҙартып һалырға) блендерҙа ваҡларға кәрәк. Килеп сыҡҡан масса йыуан эсәккә генә түгел, дөйөм ашҡаҙан-эсәк системаһына файҙалы. Бындай дауаны аҙнаһына ике тапҡыр ҡабатлау ҙа етә.\nЕтен орлоғо ҡан баҫымын яйға һала, көс биреү үҙенсәлегенә эйә, шулай уҡ май алмашыныуҙы көйләй, кальций сығанағы ла. Диетологтар уны ябығырға теләгәндәргә, шулай уҡ холестеринды кәметеү, эс ҡатыуҙы булдырмау өсөн ҡулланырға ла тәҡдим итә.


Башҡортостан көрәшселәре Ҡазанда Рәсәй чемпионатында миҙалдар яуланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан көрәшселәре Ҡазанда Рәсәй чемпионатында миҙалдар яуланы\n16:09, 10 декабря 2012 Йәмғиәт\nҠазанда көрәш буйынса Рәсәй чемпионаты һәм беренселеге тамамланды. Ярыштар ике көн дауамында «Аҡ Барс» һарайында үтте.\nБыйылғы сара көрәшселәр һаны буйынса рекордлы булды – унда Рәсәйҙең 36 төбәгенән 245 спортсы ҡатнашты.\nБашҡортостан көрәшселәре дүрт алтын, алты көмөш һәм ике бронза миҙал алып ҡайтты, дөйөм команда иҫәбендә өлкәндәр араһында ла, йәштәр араһында ла икенсе урынға лайыҡ булды.\nБеренсе урындарҙы йәштәр һәм өлкәндәр араһында Ҡазан командалары яуланы. Өсөнсө урынға өлкәндәр араһында – Пермь крайы командаһы, йәштәр араһында Ханты-Манси автономиялы округы командаһы лайыҡ булды.\nШәхси иҫәптә ҡаҙаныштар түбәндәгесә:\nалтын миҙалға өлкәндәр араһында – Альберт Рәхмәтуллин (75 кг), йәштәр араһында – Артур Зөлҡәрнәев (70 кг), Дим Хәйруллин (75 кг) һәм Дмитрий Поваренкин (80 килограмдан ашыу) лайыҡ булды;\nкөмөш миҙалға өлкәндәр араһынан – Илфак Ибәтуллин (60 кг), Марат Зарипов (70 кг), Наил Мөхәмәтйәнов (80 кг), Рөстәм Исламов (85 кг), йәштәр араһында – Артур Нурмөхәмәтов (50 кг), Илдар Баһауетдинов (60 кг) лайыҡ булды;\nбронза миҙалдарҙы иһә өлкәндәр араһынан Булат Бүләков (65 кг) һәм Рәдиф Аҡсурин (100 килограмдан ашыу) яуланы.\nТеги: көрәш,рәсәй чемпионаты


Күңел күрке » Башҡортостан гәзите\nҺине күрҙем кисә. Күкрәгеңде киреп, ҡулдарыңды иркен һелтәп, ышаныслы баҫып килә инең. Йөҙөң ҡояштай балҡыған, күңелеңдәге нур тирә-яҡҡа һирпелгәндәй, күҙҙәрең генә түгел, бөтә булмышың йылмайғандай.\n– Ҡыуанысың оҙаҡҡа булһын, – тинем, шатлығыңды уртаҡлашып. — Аллы булдыңмы, маллы булдыңмы?\n– Яҡшы һүҙ малдан артығыраҡ. Бер һүҙ! Бер һүҙ әйттеләр миңә! — тинең дә йәнеңә аҙыҡ булырлыҡ балдан татлы һүҙгә ләззәтләнеп ары киттең.\nЯҡшы һүҙ – йөрәккә ял бит ул, тип ҡарап ҡалдым һин киткән яҡҡа.\nЗарығып көткән оҙон көндәреңде күҙ асып йомғансы килеп етерлек, үкенесһеҙ минуттарыңды мәңгелек яһарлыҡ ҡеүәтле һүҙҙәр була шул кеше йөрәгендә. Бер һүҙ... Бер яҡшы һүҙ әйткәндәр һиңә. Тоҙһоҙ тойолған ашыңды тел йоторлоҡ тәмләтерҙәй, моңһоҙ тигән көйөңдө тыңлап туйғыһыҙ йәмләтерҙәй, күтәргеһеҙ ауыр йөгөңдө һыңар ҡуллап сөйҙөрөрҙәй һүҙ әйткәндәр һиңә.\nОсратҡанда яҡшы һүҙен әйтеп ҡалырға ашҡына шул изге күңелле кешеләр.\n...Бөгөн күрҙем һине. Затлынан-затлы йөҙөңә һөрөм яҡҡандармы ни! Йөҙөңдәге йылмайыуҙы һыпырып алғандармы ни!\n– Ни булды? Ауыр ҡайғы төштөмө башыңа, ҙур юғалтыумы? – тинем, хәсрәтеңде бүлешергә ашығып.\n– Бер һүҙ... бер һүҙ... – тинең дә башыңды түбән эйеп китеп барҙың.\nОлоһомо кесегә шәфҡәт итмәне? Кесеһеме уҙаманды хөрмәтләмәне? Яңы тыуған аяҙ көндөң ҡояшын мәлһеҙ байытырлыҡ яман һүҙле кеше кем булды? Йәнеңә йәрәхәт һалырлыҡ, ашҡынып барған юлыңда тәрән упҡын уйҙырырлыҡ әйтелгән һүҙ ни булды? Ниндәй һүҙ ине ул? Ҡуҙҙай ялҡынды боҙҙай итерлек ул яман һүҙ ҡайҙан килеп сыҡҡан? Әҙәм йөрәгенәнме? Беләктәге быуынды, мейеләге зиһенде алырлыҡ һүҙҙәр ҙә була шул әҙәм йөрәгендә, һөйҙөрәһе урынға йәндәреңде биҙҙерерлек, шатлыҡтан һөйөнөс алам тигәндә тел асҡысын юғалтырлыҡ һүҙҙәр ҙә була шул әҙәм йөрәгендә. Көн яманы китһә лә, һүҙ яманы китмәгәнен, шул һүҙ иҫенә төшкән һайын күҙ алдына Ҡәһҡәһә затлы йән эйәһе булып баҫасағын белмәгәнме ул кеше? Яман һүҙе артынан ҡәҙерен юғалта барғанын белмәгәнме ул кеше...\nБайрамдарҙа беҙ туғандарға, дуҫ-иштәргә, яҡындарға аҫылдан да аҫылдарын, яғымлынан да яғымлыларын, күңел күрке булырлыҡтарын әйтәйексе һүҙҙәрҙең. Тышта буран ҡоторһа ла, күңелдәрҙә сәскә атһын, күкте болот ҡаплаһа ла, мең-мең йондоҙ баҙлаһын.\nӘ, уйлап ҡараһаң, кеше ғүмере – мәңгелек ғаләм тормошоноң керпек ҡағып алған арауығында үтеп китер мәле генә. Шуға ла ҡиммәтен белеп, һәр минутының ҡәҙерен тойоп, бер-береңде бәҫһеҙләмәй йәшәйек ғүмер тигән мөғжизәне.


Көндәрҙе һыуыта | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n20 September 2021 — 15:38 ГТРК «Башкортостан»\n21 сентябрҙә 6 градусҡа тиклем һалҡын буласаҡ. Был хаҡта Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан идаралығы иҫкәртә.\nСиноптиктар хәбәр итеүенсә киләһе тәүлектәрҙә көндөң аяҙлы-болотло, яуым-төшөмһөҙ булыуы көтөлә. Ел төндә йүнәлешен үҙгәртеүсән, талғын, көндөҙ көньяҡ-көнсығыштан секундына 5-10 метр тиҙлектә. Төндә берҙән алты градусҡа тиклем һыуытып ҡырау төшә. Урыны менән дүрт градус йылы. Көндөҙ һауа температураһы +8,+13 градус.\nЮлдарҙа, айырым урындарҙа томан.


“Башҡортостан ҡыҙы” журналының ғинуар һанына күҙәтеү » Башкортостан кызы\nТәүге биттәрҙә “Баш мөхәррир һүҙе” урын алған. “Ә хәҙер һин дә ошо тормоштан, бөгөнгө көндән ләззәт алыу тулҡынына көйлән. Той... Күңелең төпкөлөнән ағылған нескә генә моңдо той. Ғәжәп бит, һин йәшәһен өсөн ата-бабаларың ут эсенән иҫән сыҡҡан, ҡурҡыныс ауырыуҙарҙы еңгән, үҙ-үҙен һаҡлау хисе, мөхәббәт, өмөт кеүек изге төшөнсәләр уларҙы ҡанатлы иткән һәм ошо еңеүҙәре арҡаһында был донъяла һин бар булғанһың. Той, арыған тәнеңә төн ҡараңғылығы ял, көс биреүен той”, – тип өндәшә журналыбыҙҙы уҡыусы дуҫтарыбыҙға Гөлназ Ҡотоева.\n“Башҡортостан ҡыҙы”ның 50 йыллығына арналған юбилей саралары уҙған йыл дауамында Рәсәйҙең байтаҡ төбәктәрендә үтте. Тап йөҙ йыл элек Башҡортостан хөкүмәте иғлан ителгән тарихи Ырымбурҙа, Ҡыуандыҡта ла баҫмабыҙҙы ҙурлап оло байрам ойошторҙо милләттәштәребеҙ. “Өфө – Ырымбур юлдарын йөрәктәр яҡынайта” тигән баш аҫтында Гөлназ Ҡотоева һәм Гөлнара Хәлфетдинова сәфәрҙән алып ҡайтҡан тәьҫораттары менән уртаҡлаша.\n“Рухиәттә – ваҡиға” рубрикаһында Альмира Кирәеваның Стәрлетамаҡ ҡалаһында уҙған республикала тәүге балан байрамы тураһындағы мауыҡтырғыс “Балан – мөхәббәт һәм бәхет емеше” тигән мәҡәләһен уҡырһығыҙ, ошонда уҡ ағинәйҙәрҙең баландан шифалы һый серҙәре лә бирелгән.\nЖурналдың тышлығын биҙәгән Аҡъярҙағы 3-сө “Шатлыҡ” балалар баҡсаһы мөдире Айгөл Кәримова тураһында мәҡәләһен Гөлназ Ҡотоева “Шатлыҡлы нур сәсеп йыһанға” тип атаған.\n“Ҡыҙыҡлы әңгәмә” рубрикаһы аҫтында Альмира Кирәеваның Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһы ревматология бүлегендә эшләүсе Гөлшат Фәтхуллина менән файҙалы кәңәштәр менән тулы һөйләшеүе урын алған.\n“Әҙәби балҡыш”та билдәле шағирә Тәнзилә Дәүләтбирҙинаның V Мәхмүт Ҡашғари исемендәге бәйгелә икенсе урын алған “Вазифа” хикәйәһен һәм Белорет ҡалаһында йәшәп ижад итеүсе Зөһрә Үтәғолованың шиғырҙарын уҡып кинәнерһегеҙ.\n2015 йылдан алып баҫмабыҙ тарафынан даими үткәрелә килгән, әсәйҙәрҙе һәм әсәлек хистәрен данлаған, видеоформатта барған “Әсә йөрәге” шиғыр бәйгеһе әллә күпме яңы исемдәр асып ҡына ҡалманы, дүрт йыл дауамында үҙенсәлекле йолалары нығынған, фекерҙәш, ижадташ гүзәл заттарҙы туплаған интерактив аралашыу майҙаны булараҡ та билдәлелек яулап өлгөрҙө. Гөлнара Хәлфетдинова “Мәңге иҫкермәҫ доғалар” мәҡәләһендә финалға үткән шиғырҙарға байҡау яһай, еңеүселәрҙең исемдәре лә ошонда урын алған.\n“Нисек йәшәйһең, оло кеше?” рубрикаһында Зөбәйҙә Исламованың Дәүләкән районында йәшәгән Ғәтифә инәй Дәүләтҡолова хаҡындағы “Әйләнәм дә йәшлегемә ҡайтам...”, ә “Яҙмыштарҙан көслөрәк” рубрикаһы аҫтында БДУ студенты Эльза Нарбулатованың Федоровка районында йәшәгән өләсәһе Рәмилә Дашкинаға арналған яҙмалары баҫылған.\nСәрүәр Суринаның “Һуҡма шәл” тигән мәҡәләһе “Халыҡ һөнәрмәндәре” рубрикаһы аҫтында бирелгән.\nҒаилә ҡороу менән байтаҡ ваҡыт ауырға ҡала алмай яфаланыусыларҙы йыш осратырға мөмкин. Түлһеҙлекккә килтергән сәбәптәр һәм табип-репродуктологтың телефоны ла – журнал биттәрендә.\n“Милли биҙәк” рубрикаһының был сығарылышында Азат Ғариповтың яулыҡ тураһында мәғлүмәттәре лә ҡыҙыҡлы.\nХыялдар, өмөттәр йәшәтә кешене, дәрт бирә, ҡанатландыра. “Тәмлекәс” рубрикаһында Башҡортостан юлдаш телевизион каналының “Яңылыҡтар” хеҙмәте алып барыусыһы Гүзәл Мөхәмәтйәнова журнал уҡыусыларыбыҙға үҙенең хыялдарын, ниәттәрен асып, яратҡан ризыҡтарын да бешерергә өйрәтә.\nЖурналыбыҙ йыл һайын төрлө бәйгеләр ойоштороп тора. Быйыл ғәзиз республикабыҙҙың 100 йыллығына арналған “Быуат ҡәләме” публицистик яҙмалар конкурсына килгән тәүге яҙма – филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғоловтың “Исемкәйең килешлеме, башҡорт ҡыҙы?” мәҡәләһе. Ошонда уҡ башҡорт һылыуҡайҙарына хас исемдәр ҙә урын алған.\nБашҡорт ҡатын-ҡыҙы килгәнен тәүҙә ишеткәндәр, шунан ғына күргәндәр... Сулпы-сәсмәүерҙәрҙең, һаҡал, яға, селтәрҙәге тәңкәләрҙең сыңы... Беләҙеге, балдаҡ-йөҙөгө, һырға-алҡаһы... Ҡатын-ҡыҙға матурлыҡ өсөн генә хеҙмәт итмәгән улар, тәү сиратта яман көстән, күҙ тейеүҙән һаҡлаған. Бөгөн дә биҙәүестәребеҙҙең ниндәйе генә юҡ! Гүзәл заттарыбыҙ әҙерҙе генә алып ҡыуаныуҙан тыш, уларҙы үҙе лә эшләй. Бына ошондай алтын ҡуллыларҙы “Беләҙегем-йөҙөгөм” бәйгеһендә ҡатнашырға саҡырабыҙ.\n“Башҡортостан ҡыҙы”на – 50!”, “Бәйләнештә”ге “Башҡорт ҡатын-ҡыҙы” төркөмө менән берлектә алып барылған “Таҡыя нағышы”, “Башҡорт ҡурсағы” бәйгеләренең еңеүселәре исемен дә был һанда уҡып белерһегеҙ.


Яңғыҙлыҡ утында янмағыҙ\n16 Апрель , 14:05\nХәким ҡарт тимер юл вокзалының кассаһы алдына килеп баҫҡас, ҡапылдан икеләнеп ҡалды. Бар тәүәкәллеге әллә ҡайҙа китеп юҡ булғандай тойолдо. “Алырғамы, юҡмы?”- тигән һорау мейеһен бырауланы.\nХәким ҡарт тимер юл вокзалының кассаһы алдына килеп баҫҡас, ҡапылдан икеләнеп ҡалды. Бар тәүәкәллеге әллә ҡайҙа китеп юҡ булғандай тойолдо. “Алырғамы, юҡмы?”- тигән һорау мейеһен бырауланы. Хәҙер билет алһа, уның тормош юлы ҡырҡа боролош яһаясаҡ, һуңғы ваҡыттарҙа көнө-төнө хыялланған, өмөт иткән ылыҡтырғыс та, бер аҙ хәүефлерәк тә күренгән яҙмыш көтәсәк. Ә алмай кире боролоп ҡайтһа, ел-дауылдар ҡаҡмаған тыныс ҡартлыҡта ғүмере үтәсәк. Ләкин күңелде оло үкенес һалып, ул һуңғы көндәренә тиклем йөрәкте һыҙлатасаҡ.\nКассир ҡыҙҙың: “Куда, бабай?” – тип өндәшеүе ҡартты һиҫкәндереп ебәрҙе. Уның аҡса йомарлаған ҡулы үҙенән-үҙе тәҙрәләге тишеккә һонолдо.”Кемеровоға”, -тине ул ниндәйҙер ят тауыш менән.\nБилетты алып, ҡул осона, тип әҙерләгән аҡсалары янына һалып ҡуйғас, өҫтөнән ниндәйҙер йөк төшкәндәй, еңел һулап ҡуйҙы Хәким ҡарт. Ул үҙен юлындағы ниндәйҙер һыҙыҡты аша атлап, икенсе донъяға аҙым яһағандай хис итте. “Ярар, булаһы булды, бер ниәтләгәс барырға кәрәк. Унда беҙҙең халыҡ та етерлек, Тулеев исемле башлыҡтары ла үҙебеҙҙең кеше, тиҙәр бит,” – тигән уй менән ул үҙен тамам тынысландырырға тырышты.\nПоезд килергә байтаҡ ваҡыт бар. Ҡарт станция буфетына инеп, һыуыҡ сәйҙәре менән пирожки тип аталған нәмәләрен ҡапҡылап сыҡты ла, перрон буйлап һуҙылған эскәмейәләрҙең аулағырағын һайлап, шунда барып ултырҙы. “Йә, ҡарт алаша, ҡартайғанда тыртайған , тип һинең кешеләргә әйтәләр бит!..Ну, бер яҡтан молодецһың да – тәки үҙеңде еңергә көс таптың, әй!”- тип Хәким ҡарт үҙ алдына һөйләнде. Ә уйҙары тағы нисәнсе ҡатҡалыр уҙған ғүмеренә байҡау яһай.\nХәким атаһын яҡшы хәтерләй. Ни тиһәң дә ул һуғышҡа киткәндә малайға ун бер йәш ине бит. Атаһы сибек кенә кәүҙәле, ҡарағусҡыл йөҙлө, бер ваҡытта ла тауышын күтәреп өндәшмәҫ шым, ипле әҙәм булды. Ҡушаматы ла “Мыштым” ине уның. Ә әсәһе, киреһенсә уҫал, “яһил бисә” тигән даны сыҡҡан, бар нәмәне үҙенсә эшләтергә яратҡан эре һөйәкле, шулай ҙа төҫкә бик сибәр ҡатын ине. “Бер уҫалға - бер йыуаш,” – тигәндәре тап ата-әсәһенә әйтелгәндер, моғайын. Ләкин атаһы кәрәк саҡта тешен дә күрһәтә белгән. Әсәһе атаһын һуғышҡа оҙатҡанда: ”Һуғышырһың тип беләһеңме ни, шунда берәй ерҙә ҡурҡып ҡасып ятырһың әле. Ҡайҙа һинең өсөн үҙем китәйем,”- тип көлһә лә, хәбәрһеҙ юғалды тигән ҡағыҙ килгәнсе ебәргән фотоһында гимнастеркаһын бер орден менән миҙал да биҙәй ине…\nХәким төҫ-башы менән әсәһенә тартһа ла, холоҡ-фиғеле тап атаһыныҡы булды. Бәләкәйҙән бик һөйләшеп бармаҫ, ни ҡушһалар шуны үтәп, ни бирһәләр шуны ашап тигәндәй, ҡаршылашыу, тыңлашмау тигән нәмәне белмәй үҫте.\nБала, үҫмер саҡтарын һуғыш ялҡыны көйҙөргән уның тиҫтерҙәренә эш тигән ҡалъяның иң һимеҙе эләкте. Ә бит башҡаларын иҫәпләмәй,арба-санаға, һабан-тырмаға егелгән үгеҙҙәр менән яфаланыуҙар үҙҙәре генә әллә нисә кеше ғүмеренә етерлек нужаға торош итәлер. Уның ҡарауы хатта алабута икмәге лә бер ҡорһаҡ тултырып ашарлыҡ тәтемәне. Аслы-туҡлы бер ҡараңғынан икенсеһенә тиклем баҫыуҙан ҡайтып инмәгән йәш-елкенсәк, ни ғиллә менәндер инде, бигерәк дәртле булды. Әлһерәп, аяғын саҡ һөйрәп ҡайтып ингән егет-ҡыҙҙар, аҙ ғына хәл ала һалып, клубҡа, аулаҡ өйҙәргә ашыға. Киске уйындар һуғыштан һуңғы йылдарҙа, аҙ-маҙ булһа ла ир-ат ҡайтып, ауыл халҡы әҙерәк тын алып ҡалғас үтә ҡотороп китте. Һәр кис бер нисә урында, үҙҙәре әтмәлләп алған скрипка, гармун тызҡылдауҙары аҫтында, ағас табанлы сабаталар тыҡ та тыҡ килә, таңға тиклем урамдарҙан йыр-моң ағыла.\nЭйе, дәрт тә, дарман да етерлек булды Хәкимдең тиҫтерҙәрендә, һуғыш тигән нәмә иртә өлгөрттө йәштәрҙе. Тиҙ арала ғашиҡ булып, ун алты – ун ете йәшлек егет-ҡыҙҙар тиҙ арала өйләнешеп тә ҡуйҙылар. Элекке “ҡыҙ әйттергән”тигән һүҙ онотолоп, “ҡыҙ урлауға”күстеләр. Әлбиттә, был ысын мәғәнәһендә түгел, ә күп осраҡта ике яҡтың да килешеүе менән эшләнә ине. Уның ҡарауы “урланған ҡыҙ” исемен йөрөтөүе үҙе ни тора! Хөрт нәмәне урламайҙар бит инде!\nХәким күрше ауылдан ултырмаға килгән Мәҙинәне аулаҡ өйҙә осратты. Шул кисте был яҡтарҙа киң таралған “пар тап” уйынында уның өлөшөнә төштө ул ҡыҙ. Тәү күреүҙә үк бер-береһен оҡшаттылар, ғашиҡ булыштылар егет менән ҡыҙ. Мәҙинә ауылдарына ҡайтып киткәс, уны юҡһынып үҙен ҡайҙа ҡуйырға белмәй йөҙәгән Хәким һәр кис туғыҙ саҡырым ара үтеп, осрашыуға сапты. Ярты йыл уҙғас, Кәрим иптәше менән ат ҡараусы Фәйзелғаян бабайҙың кәләш сәлдереү өсөн генә дилбегәһен егет-еләнгә тотторған ҡола айғыр егелгән санала Мәҙинәне “урлап” алып ҡайттылар. Был яҡтағы ғәҙәт буйынса тура үҙҙәренә төшөрмәй Ғәрифә еңгәләренә килтерҙеләр. Хәйри ҡарттан никах уҡыттырып, ике йәште улар өсөн йылытып ҡуйылған келәткә ябып та ҡуйҙылар.\nИртәгеһен әсәһенән һөйөнсө алырға барған еңгәһе ҡайтып: ”Уй, ҡәйнеш, түҙеп кенә тор, әле мин саҡ сығып ысҡындым!”- тип әйтергә лә өлгөрмәне, дауыл ҡуптарып әсәһе килеп инде. Үҙенең рөхсәтенән башҡа кәләш алырға баҙнат иткән улын, әле күреп түгел, исемен дә белмәгән киленен эт урына һүкте әсәһе. Хәким үҙҙәрен яҡлап бер ауыҙ һүҙ ҙә әйтә алманы ул ваҡыт. Үҙенә килеп һыйынған кәләшенә ара-тирә ғәйепле ҡарашын ташлап, яңылыш эш боҙған балалай, башын түбән эйеп тик торҙо.\nҮҙҙәренә ҡайтҡас та, йәштәргә көн күрһәтмәне әсәһе. Килененең һәр эшенән ғәйеп табып, оло тауыш сығарҙы, урам тултырып ғәйбәт таратты. Баш күтәрмәй көн оҙоно баҫыуҙа, иртәле-кисле йортта эш бөтөргән кәләшенең төн оҙоно ғәрләнеп әсе күҙ йәштәре түгеүе, үҙенә лә арыу ғына эләккән Хәкимдең йөрәген һыҙлатты. Ләкин үҙҙәрен ҡурсалар көс тапманы. Әсәһенә һүҙ әйтеү түгел, ҡайһы саҡ күтәрелеп ҡарарға ла баҙнат итмәне ул. Мәҙинә лә тыныс, сабыр холоҡло булды. Башҡа берәү булһа күптән күтәреп һуғып, ҡайтып китер ине. Ләкин ул нисек тә түҙергә тырышты. Башын баҫып гел эш менән мәшғүл булды, эше менән ҡәйнәһенә ярарға ынтылды.\nКөҙгө ямғырлы кистә Мәҙинә ҡыҙ бала тапты. Ә бер аҙна уҙғас, балаһын бер нисә тапҡыр ғына ҡулына алып өлгөргән Хәкимде армияға алып киттеләр. Айырылышҡанда һинһеҙ ҙә ни эшләрбеҙ, тигәндәй күҙҙәренә тилмереп ҡараған бисәһен йәлләү йөрәген өҙҙө. Ярай әле иптәшкә ҡыҙы бар, бәлки ейәнсәре тыуғас, әсәһе бик уҙынмаҫ, тип йыуатты ул үҙен.\nАрмияла тәүге көндәре йылдай тойолһа ла, аҡрынлап күнекте. Гел күҙ алдынан китмәгән ҡатыны менән ҡыҙын ауыр һалдат тормошо аҡрынлап аҙ-маҙ оноттороп та торҙо. Ҡатынының һәр хатындағы әлегә иҫән-һаубыҙ, һәйбәт кенә йәшәп ятабыҙ, тигән һүҙҙәре күңеленә тыныслыҡ килтерҙе.\nШулай ярты йылдан артыҡ хеҙмәт иткәс, бер көн уға хат тотторҙолар. Тышындағы адресы ят ҡул менән яҙылғанын күргәс, Хәким аптырабыраҡ ҡалды һәм ҡабаланып хатты асты. Уны әсәһе яҡын әхирәтенең ҡыҙы Нәсимәгә әйтеп тороп яҙҙырған булып сыҡты. Ҡоро һүҙҙәр менән яҙылған был хат Хәкимдең йөрәгенә бысаҡ һымаҡ ҡаҙалды. “…Ҡатыныңды аҙбар артында Фәйзи менән тоттом. Ул оятһыҙ уйнашсыны өйөмдә аҫрай буламмы һуң? Ҡыуып ҡайтарҙым…”-тигән яҙыуҙы, үҙ күҙҙәренә үҙе ышанмай, ҡат-ҡат уҡыны Хәким. Аҙаҡ иҫһеҙ кешеләй оҙаҡ ҡына ултырғысында шанғып ултырҙы. “Булыуы мөмкин түгел!..Ә ысын булһа?..Бәлки әсәһе ҡыуып ҡайтарырға сәбәп кенә эҙләгәндер?..Юҡ-юҡ! Йыуаш, сабыр холоҡло Мәҙинә ундай енәйәткә бармаҫ… Яратышып ҡауыштылар бит улар! Нахаҡтыр был!”\nКөнө-төнө башында ҡайнашҡан уйҙар уны тотошлайы менән биләп алды. Йоҡоһо ҡасты, тамағына аш барманы. Хеҙмәт итеүенең дә рәте китте. Шуның арҡаһында гаупвахтаға ла эләкте. Ә унда уйланырға форсат етерлек. Теләһәң-теләмәһәң дә әрһеҙ уйҙар ҡулында һин.\nЭйе, ҡатының уйнаш итеүенә башта ышанманы Хәким. Ләкин аҙағыраҡ, бергә хеҙмәт иткән иптәштәренең һуғыш ваҡытында, унан һуң да “һалдаткалар”, тол бисәләр янына йөрөүҙәрен һөйләүҙәре, Фәйзиҙең кем булыуын, йәғни һуғышҡа барып етер-етмәҫ үк аяғы яраланып ҡайтып, ауылдағы күпме яңғыҙ бисә-сәсәнең башына еткәнен белеү, әсәһенең үҙ балаһына шул ҡәҙәре этлек эшләп, юҡты бар итеп яҙҙырмаҫ, тип уйлау ҡатынына ышанысын көндән-көн кәметеп, хатта бәйән ителгәндәргә инанырға мәжбүр итте. Гаупвахтанан сығыуына килеп торған Мәҙинәнең хатындағы: “Нахаҡ, ышанма!”- тигән һүҙҙәре инде ул ҡатынының аҡланырға маташыуы ғына тип ҡабул итте. “Йыуаштан йыуан сыға!” тигән һинең кеүектәргә әйтелгән бит, тип ҡатының хатын йыртып уҡ бәрҙе. Яуап та яҙманы. Мәҙинәнән тағы бер нисә хат килде лә, туҡтаны. Уның ҡарауы, Нәсимәнән хаттар йышайҙы. Башта әсәһе әйтеп яҙҙырғандар килһә, аҙаҡ тик үҙенекеләр генә булғылай башланы. Хеҙмәтен тултырып ҡайтыр алдынан килгән бер хатында хатта ҡыҙ уға күптән ғашиҡ икәнен, һағыныуын, уның ҡайтыуын “зар-интизар” булып көтөүен дә яҙған ине. Хәким уның яҙғандарына бик иғтибар итмәй, көлөбөрәк кенә ҡараны. Шулай ҙа, ҡайһы саҡ, Нәсимәнең йөҙөн, буй-һынын күҙ алдына баҫтырырға тырышып та ҡараны. Ләкин уның тоноҡ ҡына шәүләһен Мәҙинәнең һылыу йөҙө ҡаплай ҙа ҡуя ине. Хәким асыуы килеп, ҡатынының һынын ҡыуырға ла маташа. Тик уныһы юғалыу түге, киреһенсә, яҡынайғандан-яҡыная, ҡарашын томалай. Шулай уҡ ҡыҙының йөҙөн дә бер нисек тә күҙ алдына баҫтыра алмай. Уныһы сепрәккә төрөлгән бер йомарлам һымаҡ ҡына күренә лә ҡуя.\nХеҙмәтен тултырып ҡыш башында ҡайтты Хәким әрменән. Үҙен көтөп торған ҡатыны менән балаһы булмағас, өй буп-буш һымаҡ тойолдо уға. Күңелен төшөнкөлөк биләп алды. Унан арынырға теләп, ул тиҙерәк башы-аяғы менән эшкә сумырға ашыҡты һәм фермаға мал ҡараусы булып урынлашты.\nҠайтыуы менән әсәһе: ”Әҙәм көлдөрөп уйнашың янына аяҡ баҫаһы булма! Бына тигән һыу һөлөгө кеүек йәп-йәш ҡыҙҙар ҙа етерлек!” – тип нығытып ҡуйған ине инде. Хәкимдең әрмелә саҡта ҡайтҡас ҡатынын бер күреп һөйләшергә иҫәбе бар ине, барлыҡҡа. Хәҙер ҙә бисәһен, балаһын барып күрергә йыш ҡына ынтылып-ынтылып ҡуйҙы. Ләкин уның хыянатын күҙаллап, әҙәм хурлығына ҡалыуҙан ҡурҡып, әсәһен рәнйетмәйем тип тә теләгенән кире ҡайтты.\nӘ Нәсимә йыш булды уларҙа. Йомош менән дә, йомошһоҙ ҙа көнөнә әллә нисә рәт кереп сығыр ине. Һыу килтергән, иҙән йыуған булып та уларҙа уралды. Әсәһе әхирәтенең ҡыҙын маҡтап бөтә алманы. “Инәһеҙ ҡалған ата ҡаҙ һымаҡ күп ҡаңғырып йөрөмә - ал да ҡайт Нәсимәне!” – тип тә әйткеләне. Ҡылансығыраҡ күренгән, ҡаҡса йөҙлө, ҙурыраҡ кәкре танаулы был ҡыҙ Хәкимгә бик үк оҡшамаһа ла, уның хәҙер миңә барыбер, тип бөтә нәмәгә ҡул һелтәп йөрөгән сағы ине. Шундай көндәрҙең береһендә әсәһе: “Һин, мәмәй ауыҙҙан булмаҫ, әйҙә, үҙем яусы булып барам!” – тип, Хәкимде Нәсимәләргә алып китте һәм никах уҡытып өйҙәренә алып та ҡайттылар. Тәүге никахты боҙоу өсөн Хәкимдең Мәҙинәләр ауылы яғына ҡарап өс тапҡыр “талаҡ” тип ҡысҡырыуы ла етте.\nЯңы өйләнешкән мәлдә тәүге ҡатыны менән бәйләнгән ваҡиғалар бер аҙ онотолоп, күңеле күтәрелеберәк йөрөһә лә, һуңға табан Мәҙинәһе йыш ҡына иҫенә төшкөләне. Йәш кәләше ҡосағында саҡта ла уны Нәсимә менән сағыштырыр, хатта ҡуйынында ул яталыр тип үҙ-үҙен алдар, ышандырыр булып китте. Бәлки Мәҙинә менән ҡабат ҡауышырбыҙ ҙа әле тигән өмөт тә уяна башлаған ине уның күңелендә. Ә уны Кузбаста шахтер булып эшләгән Зәки исемле берәүҙең ҡайтып үҙе менән алып китеүен ишеткәс, Хәкимдең был өмөтө юҡҡа сыҡты. Тәүге мөхәббәтен, өҙөлөп һөйгән кешеһен бөтөнләйгә юғалтыуын аңланы. Тағы ла күңелен бушлыҡ, төшөнкөлөк биләп алды. Яратмағас уны Нәсимә генә тултыра алмай ине шул. Ярай әле бер-бер артлы тыуған балалары, донъя мәшәҡәттәре йөрәк һыҙлауын баҫырға, ваҡыты-ваҡыты менән уны онотоп торорға ярҙам итте. Ваҡыт – табип, тип, юҡҡа әйтмәгәндәрҙер – йылдар үткән һайын барыһы ла аҡрынлап юғала барып, күңел һыҡраныуҙары ла баҫылғандай итте. Ләкин барыбер ҙә китек ине ул.\nХәким менән Нәсимә алты бала тәрбиәләп үҫтерҙеләр. Аҡрынлап иркен генә йорт төҙөп кереп, донъяларын бөтәйттеләр. Хәким йәйле-ҡышлы мал араһында булды. Ҡатыны сөгөлдөр үҫтерҙе, ваҡ-төйәк эшкә йөрөнө. Был яҡтарҙағы ҡатын-ҡыҙҙың төп кәсебе булған шәл бәйләп һатты. Һикһәнен тултыра яҙып, Хәкимдең әсәһе гүр эйәһе булды. Үлер алдынан ул улын үҙ янына саҡырып алды ла, көсһөҙ генә тауыш менән: “Балам, бер үк миңә рәнйеп ҡалма…Үҙемдең тәкәберлегем арҡаһында һине яратҡан ҡатыныңдан айырҙым.., балаңды етем иттем…Мәҙинә килен алтын булған да бит…Юҡҡа ғына гонаһҡа баттым…Теге ваҡыт Фәйзи килеп йәбешкәс, ул үҙе ярҙам һорап ҡысҡырҙы. Мин сығып, аралап алып ҡалдым. Мәҙинә килендең бер ниндәй ҙә ғәйебе булманы…Ә мин ғүмер буйы выждан ғазабы кисереп йәшәнем…Алай-былай күрә ҡалһаң, әйт, ғәфү итһен мине берүк…Үҙең рәнйеткәндәрҙең бәхиллеген алмай гүргә инеүҙәре ҡыйын, балам..,” – тип күҙҙәрен йомдо.\nӘсәһенең һүҙҙәре Хәкимгә ҡапылдан ҡаҡ маңлайына таш менән тондорғандай тәьҫир итте. Тимәк, Мәҙинәнең бер ғәйебе юҡ! Әсәһе генә араларына ингән! …Ә ул, алйот, уның яҙҙырғандарына ышанды! Их, ахмаҡ! Әрмелә хат яҙмаһа ла, хет ҡайтҡас булһа ла барып һөйләшеп-аңлашырға булған да бит…Һуң.., һуң инде хәҙер!..Их, был тормош тигән нәмәне туҡтатып тороп, кире ул саҡтарға ҡайтһаң ине лә - булмай шул! Оҙаҡ, бик оҙаҡ телгеләнде бәғере Хәкимдең. Һуңынан да йыш-йыш иҫкә төшөп, йөрәген семетеп-семетеп алды. Ләкин ни эшләһен инде? Яҙмышына баш эйеп йәшәй бирҙе. Балалары яйлап, башлы-күҙле булып, таралышып бөттөләр. Тик кинйә малайы ғына өйләнеп, үҙҙәре янында ҡалды. Хәким пенсияға сыҡһа ла малдарынан айырылманы, аҡырынлап колхозда эшләп йөрөүен белде.\nЙәйге бер иртәлә ихатаһында ниҙер эшләп йөрөгән Хәким, ҡапҡанан инеп килгән ҡатынды күреп, ҡапыл ғына йәшен һуҡҡандай, урынында ҡатып ҡалды. Уға табан яй ғына атлап…Мәҙинәһе килә ине. Ул ҡаршыһында туҡтап, ниҙер өндәшә, ә Хәким, ҡапыл ғына телһеҙ ҙә, ҡолаҡһыҙ ҙа ҡалып, күҙҙәрен селт-селт йомоп,ҡаҡҡан ҡаҙыҡтай урынында ҡатып тик тора. Яйлап уға ҡатындың: “Һеҙ Хәким булаһығыҙмы?” – тигән һорауы барып етте. Хәким яуап урынына баш башын ғына ҡаҡты. “Һаумы, атай?!” – ҡатын уға ҡулын һуҙҙы. Хәким бер һуҙылған ҡулға, бер ҡатынға аптырап ҡарап торҙо ла, ҡабаланып уның бармаҡтарын ҡыҫты. “Тимәк, был Мәҙинәнең.., дөрөҫөрәге уларҙың ҡыҙы!” – тигән уй мейеһен телеп үтте.\nАталы-ҡыҙлы бер-береһенә ҡарашып, ни әйтергә белмәй бер аҙға тын ҡалдылар.\n- Бына, хет бер күрәйем тип, килдем әле, -тине ҡыҙы, тынлыҡты боҙоп.\n- Әйҙә, өйгә ин..,-тигән булды Хәким, һаман да һушын йыя алмай.\nИнеп, Зәлиә өйҙәгеләр менән дә күрешеп сыҡҡас, унда сәйер тынлыҡ урынлашты. Барыһы ла башлап һүҙ әйтергә ҡыймай, ҡараштары менән генә бер-береһен күҙәттеләр.\n- Ҡана, сәй ҡуйып ебәрәйем әле, -тине ҡапыл ғына Нәсимә, тынлыҡты боҙоп. Зәлиә лә, шуны ғына көткәндәй, юл сумкаһын асып, күстәнәс-бүләктәрен өләшергә тотондо.\n- Бына быныһы һиңә, ярар микән, - тип ул Хәкимгә костюм-салбар һуҙҙы.\n- Кәрәкмәҫ ине, рәхмәт инде, -тигән булып атаһы бүләкте ҡулына алды.\n- Йә, кейеп үк күрһәт инде! –Малайы кейемдәрҙе тағата уҡ башланы. Ҡыҙының бүләге сибек кәүҙәле атаһына бер нисә размерға уҡ ҙур булып сыҡты. “Күрәһең, мине, йәғни атаһын, таҙа кәүҙәле, ғәйрәтле кеше тип күҙ алдына килтергәндер, тип уйланы Хәким һәм ҡыҙы алдында үҙенең буй-һынынан оялып та ҡуйҙы.\n- Ярар-ярар, таманлатып алырбыҙ, - Нәсимә ирен бер тегеләй, бер былай әйләндергеләп ҡараны.\nҠыҙының күстәнәстәре менән сәй эсеп алғас, Хәким малайын көтөүгә ебәреп, һарыҡ ҡайтарып һуйҙы һәм кисен, бер нисә туған-тыумаса тейеш кешеләрҙе лә йыйып, ҡыҙы хөрмәтенә мәжлес һымаҡ нәмә ҡорҙолар. Иртәгеһен улары ла ашҡа саҡырып алдылар.\nХәким башта ҡыҙынан нисектер тартыныбыраҡ йөрөһә лә, аҡрынлап ул янында саҡта ниндәйҙер күңел рәхәтлеге кисереүен һиҙҙе. Зәлиә ундағы бушлыҡты тултырып, төҫһөҙ тормошона биҙәк өҫтәп, әйләнә тирәһен нурландырып ебәргәндәй тойолдо. Бындай хистәрҙе Мәҙинәһе менән ҡауышҡан саҡтарында кисергәйне ул. Хәким ҡыҙы менән генә булғанда Мәҙинә тураһында һорашырға теләп ынтылып-ынтылып ҡуйғылай ҙа, нисектер ҡыйыулығы етмәй, туҡтап ҡала. Зәлиә лә әсәһе тураһында һүҙ ҡуҙғатманы. Тик килгәс тә үҙенең мәктәптә уҡытып йөрөүен, әле инженер булып эшләгән бер татар егетенә кейәүгә сығып, ике ҡыҙ үҫтереүҙәрен һөйләй алған ине.\nҠыҙы китер алдынан икәүҙән-икәү генә ҡапҡа янындағы эскәмейәгә сығып ултырҙылар. Бер аҙ юҡ-бар нәмә тураһында һөйләшкәс, Зәлиә ҡапыл ғына әсәһе тураһында һүҙ башланы. Мәҙинә ғүмере буйы завод ашханаһында ашнаҡсы булып эшләгән. Зәкиҙән балаһы булмаған.\nИре шахтала газ шартлап һәләк булғас, бына хәҙер ун йыл бер үҙе йәшәй икән.\n- Һуңғы йылдарҙа һине бик йыш иҫкә ала. Алай онота алмағас ныҡ яратҡандыр, күрәһең. Әле лә мине: “Минән булмаҫ, хет һин бер күреп кил”, -тип ул ебәрҙе, -тине ҡыҙы, аҙаҡ.\nЗәлиә китеп барҙы. Ул киткәс Хәким үҙен яратҡан тәтәйен тартып алған бала хәлендә ҡалғандай тойҙо. Инде тағы бар донъяһының йәме юғалып, тағы ла бушлыҡта ҡалғандай үҙен хис итте.\nӨйөндә төрлө мәшәҡәттәр менән бер аҙға онотолоп торһа ла, яңғыҙы көтөү көткәндә инде бөткөһөҙ уйҙар һырып ала. Осо ла ҡырыйы ла юҡ уларҙың. Һәм барыһы ла тип әйтерлек Мәҙинәгә бәйләнгән.\nЯуырынына аҫҡан радиоприемниктан йөрәктәрҙе өҙгөс йыр ағыла:\nБар донъя утында янығыҙ,\nЯңғыҙлыҡ утында янмағыҙ.\nНиндәй тәрән мәғәнәле һүҙҙәр! Әйтерһең дә, Хәкимдең ниндәй хәлдә икәнен белеп, уға өндәшәләр. Ул да ғүмере буйы яңғыҙлыҡ утында янды түгелме һуң?! Һәр саҡ ҡатыны, балалары эргәһендә булды, ә ул барыбер үҙен яңғыҙ тип хис итте. Мөхәббәтһеҙ, яратҡан кешеһеҙ тормош-тормош түгел, таяныр, һыйыныр, ысын күңелдән эс сереңде һөйләр кешеһеҙ үткән ғүмер – буш ғүмер икән ул. Ә уны шул ғүмер уҙғас ҡына аңлайһың. Ләкин һуң шул! …Бәлки.., бик һуң да түгелдер…Ниңә был бушлыҡты тултырмаҫҡа, ғүмеренең һуңғы көндәрендә булһа ла яңғыҙлыҡтан арынып, бәхетле тормош тигәндәрендә йәшәп ҡалмаҫҡа?! Хәким, ҡапылдан үҙ уйҙарынан үҙе ҡурҡып, уларҙы ҡыуырға тырыша. Ләкин улар, аҡрынлап, бар булмышын биләгәндән-биләй, арбай, тилертә. Етмәһә, ҡолаҡ төбөндә мейеһенә һеңгән:\nҒүмерҙең асылын аңлағыҙ-\nЯратҡан йәрҙәрһеҙ ҡалмағыҙ, -тигән йыр өҙлөкһөҙ яңғырай. Барыһына ла ҡул һелтәп Мәҙинә янына китергә лә барырға, тигән уйын, ул ҡабул итерме, ҡатыны, балалары, ауылдаштары алдында оят, “Ҡартайғанда тыртайған!” – тип көлмәҫтәрме тигәндәре ҡыҫырыҡлаһа ла, һуңынан, Зәлиә лә минең ҡыҙым, уның да мине күрергә, миңә “атай” тип өндәшергә, минең дә яратҡан кешем менән йәшәргә хаҡыбыҙ бар тип, китергә тигән уйы көндән-көн нығынып, икеләнеүҙәре юҡҡа сыға барҙы. Үлер алдынан әсәһенең: “Мәҙинә килендең бәхиллеген ал!” – тигән һүҙҙәре лә китергә тигән уйына этәргес булды. Һәм ул ныҡлы ҡарарға килеп, башҡаларға һиҙҙермәй генә юлға әҙерләнә башланы. Тик быны өйҙәгеләргә нисек аңлатырға тигән уйы уны ниәтенән бер аҙға кисектереп торҙо.\nҺәм бына бөгөн аш бүлмәһендә иртәнге сәйгә йыйылған ғаиләһе янына алғы яҡтан ҡулына бәләкәй генә сумаҙан тотоп кейенеп-яһанып килеп сыҡты ла: “Мин Зәлиә янына барам әле,” – тип хушлашып, тышҡа атланы. Алыҫ булмаған станцияға йәйәүләп кенә килде ул.\nХәкимдең уйҙарын бүлеп “пуфылдап” станцияға поезд килеп туҡтаны. Ҡарт тора һалып, ары-бире йүгерешкән кешеләр араһынан уҙып кәрәкле вагонды эҙләп тапты ла, кондукторға билетын күрһәтеп, купеһына инеп ултырҙы.\nПоезд ҡуҙғалып киткәндә тәҙрәнән тыуған яҡтарына күҙ ташлап алды һәм кемгә атап әйткәнен үҙе лә белмәй: ”Ғәфү итегеҙ, берүк,” –тип шыбырҙаны.\nХәким ҡарт китеп бер нисә ай уҙғас, өйөнә: “Прописканан төшөрөп, пенсиямды бында күсерегеҙ әле”, - тигән хаты килгән тиҙәр. Тимәк, беҙгә, ҡартыбыҙ Мәҙинәһе менән ҡабат ҡауышҡандыр, күрәһең тип, фараз итәһе генә ҡала.


Еңеүҙең 75 йыллығына арналды\n3 Март 2020, 02:15\nШиғри оҫталыҡты, поэтик әҫәрҙе нәфис һәм музыкаль уҡыу маһирлығын билдәләү йәһәтенән уҙғарыла килгән “Тере һүҙ” республика йәштәр конкурсы быйыл “Мәҙәниәт” милли проекты бурыстарына ярашлы тормошҡа ашырылды.\n1 мартта уның еңеүселәре билдәләнде. Төбәгебеҙҙә өсөнсө тапҡыр ойошторолған конкурс Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 75 йыллығына арналды.\n“Шиғри әҫәрҙе башҡорт телендә тасуири уҡыу” номинацияһында 16 – 21 йәшлектәр араһында Өфө ҡыҙы Әлиә Шиһапова еңеү яуланы. Рус телле ҡатнашыусыларҙан иһә – Өфө районынан Арина Клыш. 22 йәштән өлкәндәр араһында Заһит Ғүмәров (Баймаҡ ҡалаһы) лауреат булһа, рус шиғриәтен яратҡандарҙан – Өфө районынан Гүзәл Ғәлләмова. “Авторҙың шиғри әҫәрен тасуири уҡыу” номинацияһында 22 – 35 йәшлектәр категорияһында Өфөнән Ләйсән Шакирова лауреат булды.\n“Ошондай конкурстар беҙгә, йәштәргә, айырыуса кәрәк, – тине Заһит Ғүмәров. – Үҙемә килгәндә, “Тере һүҙ” ижади мөмкинлектәремде үҫтереүгә ҙур өлөш индерҙе. Конкурста икенсе мәртәбә ҡатнашам. Сара йылдан-йыл ҡыҙыҡлыраҡ, программаһы байыраҡ була бара”.\nБыйылғы конкурстың тәүге турына (ул ситтән тороп үткәрелә) 97 ғариза ҡабул ителгән. Икенсеһенә ете райондан 37 кеше һайлап алынған. Улар Өфөлә ике көн дауамында көс һынашты. Конкурс программаһына ярашлы, шулай уҡ жюри ағзалары оҫталыҡ кластары ла үткәрҙе.\n“Мәҙәниәт” милли проекты бурыстарын тормошҡа ашырған “Тере һүҙ” ижади йәштәрҙе табыу һәм үҫтереүгә йүнәлтелгән. Проектты ойоштороусылар – Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге.\nБилдәле булыуынса, “Мәҙәниәт” милли проекты өс федераль программаны үҙ эсенә ала: “Мәҙәни мөхит”, “Ижади кешеләр” һәм “Һанлы мәҙәниәт”.


Украина һандуғасы Башҡортостанда\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында Өфөлә украин шағиры Владимир Николаевич Сосюра йәшәй ( 1898 йылдың 18 ғинуары - 1965 йылдың 8 ғинуары).\nКүп йылдар үткәндән һуң ул үҙенең Башҡортостанға һөйөү булып яңғыраған шиғырын яҙа:\nЛетят часы моих раздумий,\nкак тучи в дальние края...\nВновь вспомнил я в осеннем шуме\nтебя, Башкирия моя.\nПод грохот ночи воробьиной,\nпод орудийный гул и гам\nк тебе пришли мы с Украины\nпо окровавленным степям.\nТогда снегами даль белела\nи с ног метель сбивала нас, -\nкак мать своих детей, прибрала\nты украинцев в трудный час.\nИ хоть давно уже затишье,\nи я в родной вернулся край -\nвсе вижу степь твою, все слышу,\nкак грустно в ней поет курай.\nА здесь рокочет бор сосновый,\nветвями ловит солнца свет...\nИ я с любовью шлю сыновний\nтебе, Башкирия, привет.\nДөрөҫөрәге, Өфөлә өс йыл дауамында Сосюраның ғаиләһе йәшәй, Владимир Николаевич үҙе лә йыш ҡына булғылап китә. "За честь Родины "гәзитенең хәрби хәбәрсеһе булараҡ, Воронеж\nһәм Беренсе Украина фронттарында була. Бер тапҡыр Өфөгә хат\nкилеп төшә: "Украина яҙыусыларына һәм шағирҙарына, иптәш Малышко, Сосюра, Головкоға фронттан сәләм! Һеҙҙең килеүегеҙ хөрмәтенә мин, снайпер Гордиенко А., йәш уҡыусыларым - снайперҙар төркөмө менән ун көнгә оборонаның алғы һыҙығына сыҡтыҡ... Көсөргәнешле ун көн эсендә беҙҙең төркөм 105 фашисты юҡ итте. Мин үҙем 48 гитлеровсыны теге донъяға\nБашҡортостандың баш ҡалаһында Владимир Сосюра шиғыр китаптары, "Украина улы" поэмаһын яҙа. Уларҙа Тыуған илгә булған һөйөү, фашизмға нәфрәт яңғырай. Шағир еңеүгә бер\nһүҙһеҙ ышана. "Башҡортостан күге аҫтында" шиғырында ул\nӨфөнән юл уны мотлаҡ Киев ҡалаһына алып барасаҡ, тип раҫлай.\nСосюраның патриотик тойғолар менән һуғарылған шиғырҙары ф ронт гәзиттәрендә һәм листовкаларҙа баҫыла, самолеттарҙан оккупациялағы Украина территорияһына һибелә, партизан отрядтарына тапшырыла.\nУкраин шағирының әҫәрҙәре менән өфөлөләр ҙә таныша. Владимир Сосюраның ижад кисәһендә Павло Тычина сығыш яһай. У л шағирҙың үҙ әҫәрҙәрендә дошманға ҡаршы көрәшеүсе бөйөк Тыуған илдең сағыу образын сағылдырыуын билдәләй. Максим Рыльский, Натан Рыбак Сосюраның һуғыш осоронда яҙылған һәм Тыуған ил һаҡсыһын бар сағыулығында асҡан шиғырҙарына иғтибар белдерә.\nВладимир Сосюра Сәйфи Ҡудаштың "Украина хаҡында уйҙар", Р әшит Ниғмәтиҙең "Украина" поэмаларын украин теленә тәржемә итә. Сәйфи Ҡудаштың шиғырҙар йыйынтығы Өфөлә украин телендә баҫылып сыға.\n"Был дәһшәтле көндәрҙә" шиғырында Сосюра 1942 йылда Башҡортостанда ураҡ урыу көндәрен һүрәтләй. 1942 йылдың һалҡын ҡышҡы кисендә украин һәм башҡорт шағирҙары Павло\nТычина, Максим Рыльский, Владимир Сосюра, Сәйфи Ҡудаш, Баязит Бикбайҙың госпиталдә яралылар алдында сығыш яһауы хаҡында иҫтәлектәр һаҡланған.\n1944 йылда Киевҡа ҡайтҡас, Владимир Сосюра ижади эшмәкәрлеген дауам итә. Ул илленән ашыу шиғыр йыйынтыҡтары с ығара. Һуғыштан һуңғы ваҡытта уның әҫәрҙәренең геройҙары ролендә йәш эшселәр, шахтерҙар, колхозсылар, Совет Армияһы һ алдаттары сығыш яһай.\nДонбасҡа бәйле күп кенә авобиографик шиғырҙары барлыҡҡа\nкилә. Ул ошо ҡалала донъяға килгән, шахтала эшләгән, тәүге шиғырҙарын яҙған. Ошонан Граждандар һуғышына оҙатылған. 1921 йылда һәләтле егетте армиянан саҡыртып ҡайтаралар. Һәм Сосюра билдәле шағир булып китә, уның шиғырҙарын бөгөн дә\nтөрлө телдәрҙә уҡыйҙар.\nШағир Владимир Сосюра Ленин, Ҡыҙыл Байраҡ, Хеҙмәт Ҡыҙыл Б айраҡ ордендары, "Почет билдәһе" менән наградлана, Сталин пр емияһына лайыҡ була.\nВладимир Сосюраның күп кенә шиғырҙарына йырҙар яҙылған. Ю ҡҡа ғына шағирҙы Украина һандуғасы тип йөрөтмәйҙәр бит.


“Йөрәктәрҙә һүнмәҫ изгелек” исемле проектҡа старт бирелде. — Официальный сайт Районного муниципального бюджетного учреждения культуры "Баймакская межпоселенческая центральная библиотека" муниципального района Баймакский район Республики Башкортостан\n“Йөрәктәрҙә һүнмәҫ изгелек” исемле проектҡа старт бирелде.\nБаймак биләмә ара үҙәк китапханаһында изгелеккә, мәрхәмәтлеккә арналған “ Йөрәктәрҙә һүнмәҫ изгелек “исемле сара үтте. Был сараның маҡсаты китапхана хеҙмәткәрҙәре тәҡдим иткән “Йөрәктәрҙә һүнмәҫ изгелек” исемле проект менән таныштырыу, йәмәғәт ойошмаларын, ауыр хәлгә ҡалған ғаиләләрҙе,мөмкинселектәре сикләнгән өлкән һәм урта йәштәге, балаларҙы китапханаға, китап уҡыуға йәлеп итеү ине. Сара проект менән таныштырыуҙан башланып китте. Ҡаланың төрлө йәмәғәт ойошмаларынан килгән белгестәр (инвалидтар , һуҡырҙар ойошмаһы), “Ғаилә” үҙәге хеҙмәткәрҙәре, район йәштәр бүлеге, Ағинәйҙәр ойошмаһы проектҡа ҡарата үҙҙәренең тәҡдимдәрен һәм теләктәрен әйтеп үттеләр.\nӘ Сибай ҡалаһынан саҡырылған махсус ҡунаҡ Айгөл Мутигуллина менән осрашыу сараның матур бер биҙәге булды. Яҙмыш аяуһыҙлығына, ғәҙелһеҙлегенә бирешмәй, бар булғаны хаҡында асыҡтан-асыҡ һөйләгән Айгөлдең сығышы, дәртле бейеүе берәүҙе лә битараф ҡалдырманы.\nӘ Баймаҡ ҡалаһының сәнғәт мәктәбе хеҙмәткәрҙәре Биктимиров Хәлилдең өҙҙөрөп баянда, Хәйбуллин Илшаттың моңло ҡурайҙа уйнауы кисәгә йәм өҫтәне.


Өфөлә «Сифатлы һәм хәүефһеҙ юлдар» проекты сиктәрендә юлдар ремонтлау дауам итә\nӨфө ҡалаһында «Сифатлы һәм хәүефһеҙ юлдар» өҫтөнлөклө проектты тормошҡа ашырыу сиктәрендә юлдар ремонтлау дауам итә. 2018 йылда урам-юл селтәрҙәренең дөйөм оҙонлоғо 81,5 саҡрым һәм майҙанына 1,1 миллион квадрат метр булған 52 объектта ремонт буйынса эштәр алып барыла. Ремонт үткәрелгән участкаларҙа юл билдәләрен һыҙыу ҡаралған.\nПроект сиктәрендә экономия иҫәбендә дөйөм оҙонлоғо 6,6 саҡрым булған 3 объектты ремонтлау буйынса өҫтәмә саралар планлаштырылған: Октябрь проспекты СССР-ҙың 50 йыллығы урамынан Шәфиев урамына тиклем, Өфө – Шакша (Перспектива урамы) автомобиль юлы, Ҡуласа урамында Конституция урамынан Ульянов урамына тиклем участкала. Перспектива урамында ремонт эштәре 2018 йылдың август айында башланды һәм 2019 йылда тамамланасаҡ.\nДөйөм алғанда, әлеге ваҡытта объекттарҙа 88 проценттан артыҡ ремонт яһалған, бөтә 55 участкала ла аралаш эштәр ҡабул ителгән. 31 объектта юл билдәләре һыҙылған, 49 объектта асфальттың өҫкө ҡатламы һалынған.\nБөтә объекттарҙа ремонт-ара ваҡытты арттырыу маҡсаты менән Superpave технологиялары ҡулланыу ҡаралған. Был технология төҙөлөш материалдарын, климат шарттарын һәм интенсив хәрәкәтте иҫәпкә алып, асфальттың оптималь составын һайлап алырға ярҙам итә.\nКөн һайын урам һәм юлдарҙы ремонтлау буйынса бөтә объекттарҙа ла «Өфө ҡалаһын төҙөкләндереү буйынса заказсы һәм техник күҙәтеү хеҙмәте» муниципаль бюджет учрежденияһы башҡарылған эштең сифатын тикшерә.\nКонтроль эштәре ер төҙөлөшө эштәренән башлап асфальт йәйеүгә тиклем һәр этапта башҡарыла.


26 июля 2016 — 15:42 ГТРК «Башкортостан»\nТөркиәлә хакимиәттәр журналистарҙы ҡулға ала башлаған. Киң мәғлүмәт сараларында эшләүсе 42 кешене ҡулға алыуға ордер бирелгән. Уларҙың хәрби фетнә ойоштороуҙа ҡатнашлығы булыуы ихтимал, тип хәбәр итә илдең бойондороҡһоҙ агентлыҡтары. Йәнәһе, хәбәрселәр оппозиция башлығы Фәтхулла Гюлен етәкселегендәге параллель структураға ингән. Журналистарҙың 10 йылдан ғүмеренең аҙағына тиклем иректән мәхрүм ителеүе ихтимал.\nГерманияның эске эштәр министры Томас де Мезьер теракттар сәбәпле йәмәғәт урындарында, атап әйткәндә аэропорт һәм вокзалдарҙа именлек саралары көсәйтеләсәк тип белдерҙе. Мезьер һүҙҙәренә ҡарағанда, Германияла террор хәүефе юғары булып ҡала.\nАмериканың Калифорния штатында урман янғындары ҡотора. Ут 130 квадрат километрҙы ялмап алған. Бер тәүлектә генә уның майҙаны бер ярым тапҡырға артҡан. Янғындар сәбәпле 10 автотрасса ябылған. Утҡа ҡаршы көрәштә йөҙләгән полиция хеҙмәткәре, вертолеттар һәм самолеттар йәлеп ителгән.\nАвстралияла йәшәүселәр Тавурвур вулканының атылғанын видеоға төшөрөп алған. Шартлау шул тиклем көслө була, тулҡын көсө вулкан өҫтөндәге болоттарҙы һә тигәнсә тарата.


Иҫәп алыу символикаһы – аҡсала » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Сәйәсәт » Иҫәп алыу символикаһы – аҡсала\n21.08.2010 Иҫәп алыу символикаһы – аҡсала\nУн һумлығы иһә төҫлө металдар ҡатнаштырып һуғылған, аҡлы-һарылы. Шулай уҡ ил өсөн мөһим сараның эмблемалары төшөрөлгән. Тиражы 10 миллион данаға етә. Иҫтәлекле тәңкәләр әйләнештә законлы рәүештә йөрөргә хоҡуҡлы һәм һәр төрлө түләүҙәргә сикләүһеҙ алынырға тейеш.\nХалыҡ һанын иҫәпләү акцияһының талисманын билдәләү конкурсы иғлан ителгән. Иҫегеҙгә төшөрөгөҙ әле – һәр ҙур сараның үҙ талисманы була. Олимпия уйындарын ғына алайыҡ. Сараны үҙенә күрә ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс итә ул.\nАвгуст аҙағына тиклем 18 йәше тулғандар конкурста ҡатнаша ала. Талисман иҫтә ҡалырлыҡ, ҡабатланмаҫ булһын. Уның ысын йән эйәһе лә, әкиәт персонажы ла булыуы мөмкин. Еңеүсенең даны бөтә илгә тараласаҡ, приздар ҙа етерлек. Интернет селтәрендәге www.perepis-2010.ru сайтынан бик күп файҙалы мәғлүмәт алырһығыҙ.


Германиялағы совет ғәскәрҙәре төркөмө ойошторолоуға 70 йыл\nБыл төркөмгә 1945-се йылда, Бөйөк Ватан һуғышында немец илбаҫарҙарын еңгәндән һуң нигеҙ һалына. Төркөмдөң тәүге баш командующийы итеп Еңеү маршалы Георгий Жуков тәғйенләнә. Германияла хеҙмәт итеүгә иң яҡшы хәрбиҙәр һайлап алына. Сит илдәге төркөм 1994-се йылда ғына тарҡала. Ярты быуатҡа яҡын ваҡыт эсендә Германияла меңдәрсә яҡташыбыҙ хеҙмәт итә. Бөгөн улар Хәрби Дан музейына тантанаға йыйылды.\nГерманиялағы совет ғәскәрҙәре төркөмөндә бергә хәрби бурысын үтәгән хеҙмәттәштәренең яҙмышы киләсәктә Азат Мағазовтың әҙәрҙәре нигеҙенә ята. Яҙыусы Азат Мағазов Германияла 1965-1972-се йылдарҙа хеҙмәт итә. Харьковтағы авиаштурмандар училищеһын тамамлаған, яу юлын үткән егет һауа көстәренә эләгә. Германияла уға данлыҡлы яҡташыбыҙ, Советтар Союзы Геройы Иван Пстыгоның ҡул аҫтында хеҙмәт итеү бәхете тейә.\nГерманиялағы совет ғәскәрҙәре төркөмөнә өлгөлө характеристика менән килгән, физик яҡтан көслө егеттәр генә һайлап алына. Ул элиталы төркөм тип йөрөтөлә. Хәйбулланан Нурғәле Мөхәмәтйәров Германияла танк ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итә, әле ул Башҡортостан ойошмаһын етәкләй.\nГерманиялағы совет ғәскәрҙәре төркөмө ветерандарынң осрашыуы бөгөн тәүге тапҡыр үтте, унда әүҙем ағзалар бүләкләнде, эш йүнәлештәре билдәләнде. Элиталы төркөм ветерандары һәләк булғандарҙың ҡәберен тәрбиәләүгә, патриотик тәрбиәгә иғтибарҙы арттырырға нитәләй. Улар фекеренсә, был йүнәлештәге эшмәкәрлек йәш быуында илһөйәрлек тойғоһон үҫтерәсәк һәм хәрби бурысҡа хөрмәтте арттырасаҡ.


Баш ҡала студенткаһы «Мисс Азия-Себер 2015» халыҡ-ара конкурсында еңеү яуланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡала студенткаһы «Мисс Азия-Себер 2015» халыҡ-ара конкурсында еңеү яуланы\n12:59, 7 декабря 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 7 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\n«Мисс Башкортостан» агентлығы моделе, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенткаһы Гөлназ Шәмсетдинова «Мисс Азия-Себер 2015» халыҡ-ара матурлыҡ һәм таланттар конкурсында еңеү яуланы. Конкурстың финалы 6 декабрҙә Красноярск ҡалаһында уҙҙы.\nБәйгенең үҙенсәлеге шунда: бында ҡыҙҙарҙың һылыулығы түгел, туған халҡының милли традициялары, мәҙәниәте һәм рухи ҡиммәттәре менән таныштырыу оҫталығы мөһим. Быйыл төп титул өсөн төбәк этабында еңеүселәр, Тыва, Бүрәт Республикаһы, Саха (Яҡут) Республикаһы, Хакасия, Корея, Шория, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Татарстан, Украина, Польша моделдәре алышты.\nБашҡортостандан конкурста Гөлназ Шәмсетдинова, Рита Мөхәмәтйәнова һәм Лира Ғәзизова ҡатнашты.\nБылтыр ҙа еңеүсе тажын Башҡортостан вәкиле — Айгөл Сафина яулағайны.


Милли сәйәсәт стратегияһы нисек булырға тейеш? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nОшо минуттарҙа Өфөлә милләт-ара мөнәсәбәттәргә арналған түңәрәк өҫтәл ултырышы тамамланып тора. Унда билдәләнеүенсә, милли төрлөлөк, халыҡтарҙың берҙәмлеге илебеҙҙең төп байлығы. Әммә был өлкәлә тиҙ арала хәл итеүҙе талап иткән мәсьәләләр ҙә бар. Хәбәрсебеҙ Закир шәрипов беҙҙең студия менән тура бәйләнешкә сыға. Закир, һаумы, ниндәй мәсьәләләр тураһында һүҙ бара, уларҙы хәл итеү юлдары билдәләндеме бөгөнгө ултырышта?


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - рухиәтебеҙ - 2014 - Мәҡәләләр\nОшо көндәрҙә Башҡортостан яҙыусылары сираттан тыш ҡорға йыйылып, өс кандидат - яҙыусы, драматург Наил Ғәйетбай, "Һәнәк" журналының баш мөхәррире Рәлиф Кинйәбаев, "Бельские просторы" гәзитенең баш мөхәррире урынбаҫары Игорь Фролов кандидатуралары араһынан Башҡортостан Яҙыусылар союзы идараһы рәйесен һайланы. Йыйылышҡа Союзға ингән 227 яҙыусының 169-ы килде, һайлауҙа 155 әҙип ҡатнашты.\nЯҙыусылар ҡоро һәүетемсә генә барҙы, рәйес һайлау ҙа тыныс үтте. Уның ҡарауы, күптәрҙе трибунанан яңғыраған ҡайһы бер сығыштарҙағы факттар һиҫкәндерҙе. Әйтәйек, проза һәм публицистика секцияһы рәйесе Сабир Шәрипов прозала "аяҡ менән" яҙыусылар күбәйҙе, тип, ҡулъяҙмаларында тел-стиль хаталары ебәреүсе бер-ике әҙипте тәнҡит утына тотһа, унан һуң сығыш яһаған поэзия секцияһы рәйесе шағирә Тамара Искәндәриә шиғыр яҙыуҙы кәсепкә әйләндереп алған ҡайһы бер "рифмасылар" күбәйеүе өсөн борсолоуын йәшермәне. Драматургия секцияһы рәйесе Наил Ғәйетбай драматургияның да көрсөк хәлендә булыуын, кисекмәҫтән йәш драматургтарҙы йәлеп итеү саралары талап ителеүен әйтеп үтте. Кандидат шулай уҡ үҙенең һайлау алды программаһы - планлаштырған эштәре менән дә таныштырҙы. Ул йәштәргә, китаптар нәшер итеүгә, яҙыусыларҙың ялын ойоштороуға айырыуса күп иғтибар бүләсәген, Риф Тойғон башлаған эштәрҙе дауам итәсәген вәғәҙәләне. Рәлиф Кинйәбаев менән Игорь Фролов сығыштарында ла ыңғай, өмөт уятырлыҡ һүҙҙәр яңғыраны.\nҺайлау һөҙөмтәләренә килгәндә, йәшниккә төшөргән 155 бюллетендең 109-ы - Наил Ғәйетбай, 35-е - Рәлиф Кинйәбаев, 9-ы Игорь Фролов исеменә булыуы асыҡланды. Йәғни, киләһе съезға тиклем идара рәйесе вазифаһын Наил Ғәйетбай атҡарасаҡ. Беҙ ҡорға Яҙыусылар союзы идараһы рәйесен һайлауға тамаша ҡылыу өсөн генә түгел, ә милләт яҙмышына ыңғай йоғонто яһарлыҡ, ҡайһы бер проблемаларға асыҡлыҡ индерерлек фекерҙәр ишетеү маҡсатында ла килгәйнек. Әҙәбиәттең бөгөнгө торошона ниндәй баһа бирелер - шуны ла көткәйнек. Яҙыусылар союзы ниндәй эштәр атҡарырға тейеш? Идара рәйесенең төп бурысы нимәгә ҡайтып ҡала? Яҙыусымын, тигән яҙыусы ниндәй булырға тейеш? Ошо өс һорауға яуап ишетеү маҡсатында әҙиптәребеҙгә мөрәжәғәт иттек.\nЙыһат СОЛТАНОВ: Союздың беренсе бурысы - бөтә яҙыусыларға тигеҙ ҡарап, уларҙы бергә туплау. Ни өсөн? Беҙҙең әҙәбиәт үҫешһен өсөн. Бының өсөн нимә кәрәк? Яҙыусыларға шарттар тыуҙырыу кәрәк. Беренсе шарт нимә? Яҙыусының китабы сығырға тейеш. Китап сығарыу иң ауыр мәсьәлә хәҙер. Шуның арҡаһында яҙыусының яҙған әйберҙәре, ижады туҡталып тора. Бына шуны Яҙыусылар союзы юлға һалырға тейеш. Хөкүмәтебеҙ менән бергәләп.\nЯҙыусы өҙлөкһөҙ белем алырға тейеш. Бер кем дә, белем алып бөттөм, тип әйтә алмай. Шундай ҙур өлкә бит ул - белем. Уның осона сығырлыҡ түгел. Белем алған һайын, кеше лә, уның ижады ла үҫә. Беҙҙә юғары кимәлдәге яҙыусылар бар, әммә яҙыусыларыбыҙҙың яртыһынан күберәгенең белем кимәле уҡыусының белем кимәленән түбәнерәк. Был - әҙәбиәттең үлеме, тигән һүҙ. Уҡыусыны юғары күтәрергә кәрәк. Ә яҙыусыларҙың ҡайһы берҙәре үҙ әҫәрен уҡыусының аң кимәленә яраҡлаштырып, түбән төшә. Был - ысын яҙыусының эше түгел. Яҙыусы уҡыусыны үҙенең ижады, таланты, бөтә белеме ярҙамында үҙе менән ҡуша юғары күтәрергә тейеш. Ләкин, үкенескә ҡаршы, был һәр ваҡыт улай барып сыҡмай. Бына мин компьютер, интернет менән еңел эш итәм. Компьютер менән эш иткән яҙыусылар аҙ һаман. Мин ауылдан сыҡҡан элекке колхозсы. Ауылда ағас күсәрле, ағас тәгәрмәсле көлтә арбаһында шалтыр-шолтор ултырып йөрөй торғайныҡ. Компьютерһыҙ эш итеү - көлтә арбаһында ултырып йөрөү, ә заман техникаһында түгел. Шуны тоймайҙар, ахыры: компьютер ниндәй еңеллек килтерә бит! Бөтә донъя менән һөйләшеп, мәғлүмәт алып була!\nНоғман МУСИН, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы: Булып үткән йыйылышта Союздың уставына төҙәтмә индереп, рәйес булып һайланыусының рәйес вазифаһынан тыш, бүтән вазифа биләй алмауы тураһындағы пунктты алып ташларға кәрәк, тигән тәҡдим менән сығыш яһаусылар булды. Кемдер образлы итеп был мәсьәләне "ике ултырғыста ултырыу" тип атаны. Минең ҡарашым шул: рәйес тик ошо вазифаны ғына тейешенсә алып барырға тейеш. Мин Башҡортостан яҙыусыларының 1954 йылда үткән икенсе съезынан башлап бөтә съездарҙа ла ҡатнашҡанмын. Яҙыусылар союзы идараһы рәйесен һайлағанда ике кеше күрһәтелә лә, береһен һайлап ҡуя инек. 2001 йылда үткән 13-сө съезға тиклем бындай ике төрлө ҡараш - ике урында эшләү мәсьәләһе күтәрелмәне. Был юлы ошо төҙәтмәнең индерелмәүе өсөн үҙ фекеремде асыҡтан-асыҡ әйттем һәм күптәрҙе икеле уйҙарынан арындыра алғанмындыр, тип ышанам. Һәр хәлдә, рәйес ике урында ла эшләй ала, тигән тәҡдим үтмәне. Хәҙер беҙҙең Яҙыусылар союзы ҙур - уның ағзаларының һәр береһе үҙен ҙур кеше, айырым эшмәкәр итеп күрә, улар менән эшләүе лә ҡыйын. Унан һуң, хәҙер яҙыусыларҙың иҡтисади хәле һәйбәт түгел. Йәштәрҙең фатир алыу мәсьәләһе лә хәл итеүҙе талап итә. Юғары ойошмалар менән һөйләшмәйенсә, был проблемаларҙы хәл итеү мөмкин түгел. Яңы рәйестән беҙ шундай эштәр көтәбеҙ...\nЯҙылған: 21.04.14 | Ҡаралған: 1567


Республикала «Шыршы» операцияһы бара // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:48, 27 ноября 2020 Йәмғиәт\n2020 йылдың 23 ноябренән 31 декабренә тиклем Башҡортостанда йәш ылыҫлы ағастарҙы законһыҙ ҡырҡыуҙан һаҡлау буйынса «Шыршы-2020» оператив-иҫкәртеү операцияһы ойошторола.\nОперация барышында урман һағы хеҙмәткәрҙәре махсус органдар менән берлектә рөхсәтһеҙ ҡырҡылған һәм һатып алынған шыршыларҙы асыҡлау өсөн яңы йыл продукцияһы һатылған урындар буйлап даими рейдтар уҙғара. Законһыҙ ташылған шыршыларҙы асыҡлау өсөн ЮХХДИ менән берлектә дөйөм ҡулланылыштағы юлдарҙа тәүлек әйләнәһенә дежур һәм стационар постар ойошторолған.\nУрман үҫентеләрен рөхсәтһеҙ ҡырҡҡан өсөн административ һәм енәйәт яуаплылығы ҡаралған. Граждандарға – 3-4 мең һумға, вазифалы кешеләргә – 20-40 мең һумға, юридик берәмектәргә 200-300 мең һумға тиклем административ штраф һалына. Штрафтан тыш, закон боҙоусы урман фондына килтерелгән зыянды ҡапларға тейеш. Әгәр зыяндың суммаһы 5000 һәм унан күберәк тәшкил итһә, законды боҙған өсөн ул енәйәт яуаплылығына тарттырыла. Ошо статья буйынса максималь яза – алты йылға иректән мәхрүм итеү.\nТеги: «Шыршы-2020», Башҡортостан


Һыйлы көнөң һыйырҙа, йәки Сәлиәнең бер көнө » Башкортостан кызы\nКәк-күк, кәк-күк... Сәлиә Дим буйында һаҡаулана башлаған кәкүктең өҙөлөп-өҙөлөп саҡырыуына, бер-береһен уҙышып йырлаған һандуғас моңона уяна, шуға күрә сәғәтен шылтыратырға ла ҡуймай... Йәйге төндөң ҡыҫҡалығы! Саҡ башын мендәргә терәгән кеүек ине, таң да һыҙылып килә. Тап ошо мәлдә, әле бер йән дә уянмағанда, ҡояшты ҡаршылау – донъя көтә башлағанда ингән ғәҙәт. Шунда уҡ эшкә тотонорға ашыҡмай Сәлиә. Һалҡынса йылға һулышын, туғай сәскәләренең хуш еҫен килтергән, битенә ҡағылып үткән еләҫ елде сәләмләй. Таңғы һиллектең ҡабатланмаҫ матурлығын тыңлап, ҡояштың тәүге нурҙарын йәненә һеңдереп, Дим өҫтөнән аҡ томан таралыуына хозурланып тора бирә. Таждарында мул ысыҡ емелдәгән сәскәләрен һыйпап үтә.\nУл яратҡан тағы бер иртәнге моң – һыйыр һауғанда һөттөң биҙрәгә зыңғырҙап ҡаҡлығыуынан тыуған серле йыр. Һөт ағымы башта биҙрә төбөнә көмөш сың булып төшһә, аҡ күбек артҡан һайын, был сың тоноҡлана бара, шунан күңелле гөжләүгә күсә... Тик ике тиҫтәгә яҡын һыйырҙы ҡул менән һауып өлгөртөү мөмкин түгел, һауыу аппараты файҙаланырға тура килә. Был эш менән ире Марат мәшғүл булһа, Сәлиә иңендә – һөт эшкәртеү.\n– Минеңсә, ауылда йәшәүсе халҡыбыҙ өсөн һыйыр тотоп, һөт ризыҡтары етештереүҙән дә ҡулайыраҡ эш юҡ. Әсәйем ғүмер буйы электричкаға ултырып, Өфөгә ҡатыҡ, май һатырға йөрөнө. Ҡулына ингән аҡсаһы иш янына ҡуш була торғайны, – тип һөйләй Сәлиә. – Беҙ ҙә донъябыҙҙы һөт-ҡаймаҡтан килгән аҡсаға көтәбеҙ. Башта дүрт һыйыр тотһаҡ, шунан алтауға, артабан унауға еткерҙек. Әле кәртәлә – ун һигеҙ һауын һыйыры, тағы бер нисә баш башмаҡ, йәш быҙауҙар. Һөттөң иң мул сағы – тәүлегенә 250-320 литр һауып алабыҙ. Йәйге селләлә ул тиҙ боҙолоп бара, һыйырҙың еленендә үк әсергә етешеп ҡайта, шуға күрә йәһәт-йәһәт эш итергә кәрәк.\nИшек алдындағы махсус һөт эшкәртеү өйө, күп тә түгел, аҙ ҙа түгел, бәләкәй бер цехты хәтерләтә. Заманында ауылдағы сыр цехында эшләгән Сәлиә менән Марат был өйҙө иң ҡәтғи санитария-эпидемиология талаптарына ярашлы ҡорған: кафель йәбештерелгән стеналарҙың аҡлығынан күҙ ҡамаша. Бер-бер артлы тып баҫып, бейек һыуытҡыстар теҙелеп киткән. Ҡеүәтле сепараторҙар, газ плитәләре арыраҡ урынлашҡан. Тын алғыһыҙ томрала ла бында һалҡынса – кондиционер ҡуйылған.\nСәлиә әҙерләгән ризыҡтар, әлбиттә, ул әйткәнсә, һөт-ҡаймаҡ ҡына түгел. Ярмаланып торған аҡтан-аҡ эремсек, кескенә ҡояш булып ятҡан һары май, ҡуйы һөттән ойотолған ҡатыҡ, сөсө ҡатыҡты саҡ ҡына ҡабартып яһалған һөҙмә, кибеттәрҙәге менән сағыштырғыһыҙ сыр... Ҡороттоң ғына ла бында дүрт төрө яһала: күңелде аса торған йәш ҡорот, күҙҙән йәштәр сығарырлыҡ ғәйрәтлеһе, бәләкәй йомғаҡтар менән киптерелгәне, боронғоса ыҫланғаны.\nИң беренсе сиратта кистән айыртып ойоторға ҡуйылған һөттө аҙ ғына утта тотоп, эремсек яһау өсөн һарҡытырға ҡуя. Саҡ ҡына һуңлаһаң, әсе тәме инәсәк, шуға күрә ваҡытын тотоп ҡалырға кәрәк! Эремсектең генә түгел, башҡа ризыҡтарҙың да ваҡытын “тотоу” мөһим. Артабан талғын утҡа сыр бешерергә ултырта – төбө көймәҫ өсөн, эргәһенә килеп, ҡат-ҡат бутап китә. Унан ҡороттарының әҙерлеген тикшерә – эркете һарҡып бөткәнме, юҡмы. Әҙер булһа, киндер ҡапсыҡтарҙан бушатып, һыуытҡысҡа урынлаштыра.\nУл ошо эштәр менән мәж килгәндә, иртәнге һауын да тамамлана. Күбеге лә шиңеп, һыуынып өлгөрмәгән һөттө һөҙөп, сепаратор табағына ҡойоп ебәрә – аҡ ризыҡтың шифаһы һөтөнөң шунда уҡ эшкәртелеүендә. Шул арала ҙур эмаль кәстрүлдәрҙә ойоп ултырған ҡуйы ҡатыҡҡа күҙ һала – ойоуы ла етһен, артыҡ әсеп тә китмәһен. Иртәнге сәй мәленә Сәлиә, һөт айыртыуҙан тыш, тағы әллә күпме эштәр атҡарып өлгөргән була. Бер аҙ тын алғандан һуң, ҡатыҡ өсөн ҡайнатылған иртәнге һөттө һалҡынға ҡуя – ул һыуынғансы өс-дүрт сәғәт үтә. Ойоған ҡатыҡты ярты литрлы пластик шешәләргә ҡоя, ҡаймаҡты банкаларға тултыра. Әйткәндәй, Сәлиә ҡаймаҡты ла ике төрлө итеп әҙерләй: һөттө ҡайнатып һәм ҡайнатмайынса. Бешкән һөттөң ҡаймағы оҙағыраҡ һаҡланыусан, тәме лә айырыла.\nӘлбиттә, бөтмәҫтәй тойолған был эштәр Сәлиәне хужабикә мәшәҡәттәренән азат итмәй. Әле ауылда уттай ҡыҙыу осор – бесән мәле. Көтөү ҡыуғас, иртәнге ысыҡ кипкәнсе тип, ире менән улы бесәнгә ашыға, уларға ризыҡ төйнәргә кәрәк. Ярҙам итергә ынтылып торған ун туғыҙ йәшлек улдары, әлбиттә, эштәрен ныҡ еңеләйтә. Урал дәүләт физик культура университеты филиалында–Башҡортостан физик культура институтында белем алыусы Рәмис – ауыр атлетика буйынса Рәсәй чемпионы, рәхәтләнеп көсөн ауыл эшендә ҡуллана. Егеттәрҙе оҙатҡас, ҡатын ишек алдында аҡ яу булып һибелгән тауыҡтарын ашата, мөзөлдәп саҡырған быҙауҙарын эсерә...\nВаҡытты саҡ ҡына туҡтатып булһа икән – төш тә еткән. Тап ошо мәлдә Сәлиә ҡыҙыл эремсек ҡайнатырға ҡуя. Ул ауыҙҙа иреп торорлоҡ булһын өсөн, бик һүрән утта кәм тигәндә һигеҙ сәғәт бешергә тейеш. Халҡыбыҙҙың һөт ризыҡтары араһында айырым урын биләгән был затлы тәғәмдең ни тиклем файҙалы һәм туҡлыҡлы булыуы хаҡында ул сәғәттәр буйы һөйләргә әҙер:\n– Әсәйемдәр быуыны ни эшләптер уны яһамай торғайны. Ҡыҙыл эремсекте өләсәйемдең ҙур ҡаҙанда бешереүе, табаҡта өйөлөп торған ҡыҙғылт-һары тәмлекәстең ашап туйғыһыҙ булыуы бәләкәй саҡтан хәтерҙә ҡалған. Борон ҡыҙыл эремсекте бәпес тапҡан әсәләргә, ашҡаҙан-эсәк ауырыуҙары менән яфаланғандарға, сырхауҙарға, хәлһеҙҙәргә махсус ашатҡандар.\nҺөт эшкәртә башлағас, оло быуындан һорашып, ҡыҙыл эремсекте нисек эшләүҙәрен өйрәндем. Хәҙер баҙарҙа ул иң үтемле ризыҡ һанала.\nСәлиәнең ҡыҙыл эремсегенең үҙәк баҙарҙа иң тәмлеһе булыуын һатып алыусылары ғына түгел, уның кеүек һөт ризыҡтары һатыусылар ҙа таный. “Серен уртаҡлаш әле”, – тиһәләр, ул, һис йәлләмәйенсә, был һыйҙы нисек әҙерләүен һөйләп бирә. Ләкин һәр хужабикәнең ҡулының үҙ тәме. Батшалар табынына торош был ризығыбыҙҙы башҡа ҡалаларға ғына түгел, сит илдәргә күстәнәскә лә алып баралар икән. Европа илдәренә, Америкаға эш сәфәре менән, йә булмаһа туғандарына ҡунаҡҡа юлланыусылар, “иң ҡәҙерле милли ниғмәттәребеҙҙән” тип, тап Сәлиәнең ҡыҙыл эремсеген килеп ала икән.\nСәлиәнең һатып алыусылары – халҡыбыҙҙың боронғо тәғәмдәренең тәме телебеҙгә ата-бабаларҙан күскәнгә, уны бар нәмәнән өҫтөн күргән милләттәштәребеҙ генә түгел, ауылда етештерелгән һөт ризыҡтарының, ғөмүмән, тәбиғи туҡланыуҙың һаулыҡ өсөн төп шарттарҙан булыуын аңлаусы кешеләр. Хәҙер сит илдән ҡайтартылған киптерелгән һөт – үҫеш гормондары, антибиотиктар ҡаҙап үҫтерелгән һыйыр һөтө нигеҙендәге ашамлыҡтарҙан баш тартыусылар торған һайын күберәк. Иркен туғайҙарҙа йәшел үлән утлап, саф йылғалар һыуын һыулап йөрөгән һыйырҙарыбыҙ һөтөнән эшләнгән ризыҡтар, ҡайһыһын алһаң да, сихәтләндереү ҡөҙрәтенә эйә, һәр ҡабымы шифа. Был йәһәттән ҡорот хаҡында айырым әйтеү кәрәктер, беҙ уның киң дауалау үҙенсәлектәрен күҙ алдына ла килтереп бөтмәйбеҙ.\n– Бер ҡатын биш йыл инде аҙна һайын минән бишәр килограмлап ҡорот ала. Ул тиклем ҡоротто ни эшләтәһегеҙ, тип һорайым. Баҡһаң, ғүмер буйы шәкәр сиренән, ҡан баҫымынан интеккән. Ҡорот ҡан баҫымын да, шәкәр кимәлен дә тигеҙләй икән, уны ашай башлағас, ханым дарыуҙың ни икәнен онотҡан, – ти Сәлиә. Ә бер олпат йәштәге ағай аҙнаһына өс тапҡыр эркет һыуы артынан килә. Өс йыл элек уҙаман ҡаты ауырыуға – яман шешкә дусар булған. Сир башланған саҡта ҡапыл ғына уның ныҡ итеп эркет һыуы эскеһе килә. Үҙенең тәбиғәт балаһы икәнен иҫкә төшөрөп, эске талабына буйһонған ир: “Шуны эсһәм, һауығып китермен кеүек тойолдо”, – ти һәм хаҡлы булып та сыға: эркет һыуы ярҙамында сырхауын сигендерә. Ти-мәк, эркеттең шешкә ҡаршы торор, уны иретер ҡеүәте бар. Хәйер, эркет һыуы һалынған һауыттың ялтырап ҡалыуы, артыҡ оҙаҡ торһа, ашалыуы, ә инде иҫкерәк һауыттың хатта тишелеп сығыуы һәр хужабикәгә билдәле. Ауылда ҡәҙере булмаған, малға эсерелгән эркет, ысынында иһә, мәғлүмәтһеҙлек арҡаһында баһаланып бөтмәгән бер хазина.\n– Әҙерләгән ризыҡтарымдың кешеләр һаулығы өсөн файҙалы булыуына ҡыуанып бөтә алмайым, – тип бүлешә Сәлиә. Үҙәк баҙарҙа ете йыл сауҙа итеү осоронда тик уның ризыҡтарын баһалаған, үҙен көтөп торған һатып алыусылары барлыҡҡа килгән. Шаршамбы, йома, йәкшәмбе, ул алдағы көн әҙерләнгән ризыҡтарын еңел машинаға тейәй ҙә, руль артына үҙе ултырып, таңдан Өфөгә юллана...\n... Йәйге көн оҙон булһа ла, күҙ асып йомғансы үтеп бара. Ана, ауыл осонан көтөү төшөп килә. Һәүкәшкәйҙәре, улаҡҡа һибелгән онға алданып, һуңламай, эркелешеп ҡайтып етәләр. Кәртә-ҡура бәләкәй генә ферманы хәтерләтә был ваҡытта.\nМонарланып, күҙҙе наҙлап, ҡояш байый. Тынды ҡурған томра баҫылған, бар тереклек киске һауала иркен тын ала. Сәлиә ҡайнарлығы һүрелгән ергә ялан аяҡ баҫҡас ҡына көнө буйы тыпыр-тыпыр йүгереүҙән табандары яныуын тоя. Тик офоҡҡа инеүсе ҡояш, әйтерһең, уның бар арыуҙарын үҙе менән алып китә...\nӘлшәй районы Ибрай ауылы һылыуы Сәлиә Шафиҡовала журналыбыҙҙы уҡыусы уңғанбикәләр үҙҙәрен таныр, уның бер көнөндә үҙҙәренең ҡырылмаһа ҡырҡ мәшәҡәттә үткән йәйге көндәрен күрер, моғайын.


Йәшәү – үҙе бәхет » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Мәҙәниәт һәм сәнғәт » Йәшәү – үҙе бәхет\n21.03.2018 Йәшәү – үҙе бәхет\nУның геройҙары – тормош һынауҙарына бирешмәгән, «йәшәү – үҙе бәхет» тигән фекергә инанған кешеләр. Үҙенең генә түгел, тирә-йүндәгеләрҙең көндәлек тормошон йәмләгәндәр, рухын күтәргәндәр әленән-әле осрап тора. Мәҫәлән, Баймаҡ районының аҡһаҡалдар ҡоро рәйесе, яҙыусы, һәүәҫкәр композитор Борис Хәйретдинов, Сибай ҡалаһында йәшәүсе, 40 йыл буйына республикабыҙға ҡурайсылар әҙерләгән Нурғәле Кейекбирҙин, Ауырғазы районынан сығып, әле Ташкент ҡалаһында башҡорт мөхитен башҡа милләттәргә арымай-талмай танытып йәшәүсе Люциә Рәхимова, Өфөлә шәхси балалар баҡсаһы асып, тик хәләл ризыҡтар менән тәьмин итеүсе, кескәйҙәр күңеленә милли рух бөркөүсе Айҙар Сәфәрғәлин, балаларым тип йән атҡан изге әсәләр Әлфиә Ишбаева, Рузидә Үтәшева һ.б.\nРадиотыңлаусыларҙы алда ла йәнле тапшырыуҙар көтә. Геройҙар ижад һәм ғилем донъяһынан да, һынлы сәнғәт, мәғариф, медицина өлкәһенән дә буласаҡ. Әйтәйек, тиҙҙән 90 йәшен билдәләйәсәк ғалим Зиннур ағай Нурғәлиндың яҙмышы күптәргә фәһем бирерлек. Ябай ауыл малайы Бөйөк Ватан һуғышы осоронда ат ҡараусы ла, комбайнсы ла булып эшләгән. Аҙаҡ мәктәп уҡытыусыһынан алып академик дәрәжәһенә тиклем үҫкән-үрләгән! Йә булмаһа, рәссам Ишморат Дәүләтбаев. 10 йәшендә етем ҡалып та бәғере ҡатмаған, киреһенсә, ҙур белемгә эйә булып, нескә ҡыл ҡәләме менән Урал аръяғындағы халыҡтың эстетик зауығын ҡандырған шәхес ул!\nБыйыл Ғаилә йылы булараҡ, татыу йәшәгән, ырамлы аҙымдар менән алға барған йәштәргә лә иғтибар ҙур буласаҡ. Мәҫәлән, буласаҡ табиптар – Нурания һәм Фәһим Ирназаровтар. Көндөҙгө бүлектә тик «бишле»гә уҡып, бер юлы дауаханала эшләп тә өлгөрә улар. Йәки фармацевт һөнәре алған Юлиә Хәсәнова. Ул ситтән тороп 6 йыл уҡырға ла, дарыухана ла эшләргә лә, шул йылдар арауығында бер-бер артлы ике балаға әсәй булырға ла өлгөргән.\nТыңлаусылары тарафынан иң халыҡсан тип нарыҡланған «Юлдаш» тулҡындарында халыҡ араһында йәшәгән тырыш, яҡты күңелле кешеләр тураһында «Йәшәү йәме» тапшырыуын тыңлағыҙ, дуҫтар.


Логотип — Башҡорт Википедияһы\nтерриториаль берәмектәр, коммерция предприятиелары, ойошмалар һәм айырым кешеләр тарафынан танылыу өсөн файҙаланыла торған график билдә,\nЛоготип (бор. грек. λόγος — һүҙ + τύπος — баҫма эҙ) — территориаль берәмектәр, коммерция предприятиелары, ойошмалар һәм айырым кешеләр тарафынан социумда билдәлелекте һәм танылыуҙы арттырыу өсөн файҙаланыла торған график билдә, эмблема йәки символ. Логотип үҙе танытҡан заттың атамаһын стилләштерелгән хәрефтәр һәм/йәки идеограммалар рәүешендә кәүҙәләндерә. Логотиптар тауар билдәһе сифатында киң ҡулланыла.\nРус Википедияһының тауар билдәһе\n«His Master’s Voice»тың (1921) тауар билдәһе\nCoca-Cola эсемлегенең тауар билдәһе\nNASA дәүләт учреждениеһының тауар билдәһе\nҠыҙыл Тәре һәм Ҡыҙыл Ярым Ай халыҡ-ара хәрәкәтенең идеограммалары\nMTV телеканалының логотибы. XXI быуаттың иң билдәле логотибы тип табылған\n3 Логотиптарҙың төрҙәре\n4 Логотипҡа ҡуйылған талаптар\n5 Логотиптың функциялары\n«Логотип» термины XIX быуат башында типографикала барлыҡҡа килә һәм «лигатура» терминының синонимы була, йәғни типография шрифтының ике йә өс хәрефен берләштерә. XIX быуат уртаһында ҡабатлап йыйыу талап ителмәгәнтекслы теләһә ҡайһы клишены логотип йөрөтә башлайҙар. Мәҫәлән, гәзит атамаһы.\nXX быуатта атаманың стилләштерелгән шрифтлы яҙмаһын йә шул рәүешле эшләнгән атаманың үҙен логотип тип атайҙар.\nBass һыраһының график билдә — ҡыҙыл өсмөйөш — менән ҡатнаштырып эшләнгән шрифтлы тауар билдәһе беренсе рәсми теркәлгән логотип була. Теркәү Британия Патент бюроһы тарафынан 1876 йылдың 1 ғинуарында 1-се һан аҫтында рәсмиләштерелә, әйткәндәй, Bass & Co компанияһының хужаһы мотлаҡ беренсе булыр өсөн Яңы йыл байрамында төнө буйы Патент бюроһының ишеге төбөн һаҡлап ултыра. Тауар билдәһе, логотибы, эсемлек үҙе лә әлегә тиклем йәшәй. Шулай уҡ Coca-Cola (1886 йыл), Gebrüder Thonet (бөгөлгән ағастан мебель етештерә, 1859 йылда теркәлмәй эш башлай) тәүге логотиптар иҫәбенә инә. Шуныһы ҡыҙыҡ: бөгөн бөтә донъяға билдәле логотиптар профессиональ рәссамдар йә дизайнерҙар түгел, ә компанияларҙың хужалары, ярҙамсылары, бухгалтерҙары, сәнғәткә, дизайнға ҡыҫылышы булмаған башҡа кешеләр тарафынан эшләнгән.\nСәнәғәт графикаһы үҫешендә логотип график тауар билдәләре, реквизиттар, "фирма" декоры элементтары менән (мәҫәлән, раппорт менән) бергә тотороҡло комбинацияларҙа файҙаланыла башлай. Был тотороҡло комбинациялар "фирма блоктары" тип атала.\nҠайһы берҙә логотип график тауар билдәһенән тыш ҡына компанияның йә ойошманың төп идентификаторы булып тора. Мәҫәлән, Toyota компанияһы бер нисә тиҫтә йыл буйы логотип ҡына ҡуллана (өс эллипстан торған график билдә 1989 йылдың октябрендә генә барлыҡҡа килә), Sony компанияһы ла шулай итә.\nЛоготип — компания йөҙөнөң мөһим өлөшө. Ул тәү сиратта компанияның баҙарҙа танылыуын тәьмин итә. Логотиптар төрлө фирмаларҙың бер тармаҡтағы продукцияһын айырырға булышлыҡ итеү өсөн барлыҡҡа килә. Теркәлгән сауҙа маркаһы компанияны намыҫһыҙ конкуренциянан һаҡлай һәм хоҡуҡтарын судта яҡлау мөмкинлеген бирә. Ҡулланыусы иһә абруйлы фирманың логотибын йә тауар билдәһен тауарҙың сифат гарантияһы тип ҡабул итә. Билдәле логотибы булмаған тауарҙарҙы noname тиҙәр.\nФирма билдәһе (график һыҙма)\nФирма блогы — фирма билдәһе менән шрифтлы бирелеш ҡатнашмаһы.\nШрифтлы бирелеш. Уйҙырма компания «Wordmark»тың логотибы\nШрифтлы бирелеш. «Wordmark»-тың тауар билдәһе\nФирма билдәһе. Викимедиа фонды\nФирма блогы. Рус Викияңылыҡтары\nЛоготипҡа ҡуйылған талаптарҮҙгәртергә\nиҫтә ҡалырлыҡ булыу\nтөрлө саралар, шул иҫәптән иң ябай саралар менән дә эшләнә алыу.\nИдеаль логотип 6 төп функцияны башҡарырға тейеш:\nфактик (йорттарҙағы табличкалар, офистарҙың алтаҡталары һ. б.);\nэкспрессив (компанияның миссияһын хәбәр итеү);\nреферент (продукт тураһында мәғлүмәт биреү);\nимпрессив (ҡулланыусыға тәьҫир яһау);\nшиғри (хис уятыу, эстетик йоғонто яһау);\nметалингвистик (мәғлүмәт биреү коды: һүҙ йә символ аша ҡабул итеү).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Логотип&oldid=855282 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 22 декабрь 2018 в 17:29\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:29 22 декабрь 2018 үҙгәртелгән.


Күмертауҙа ашығыс ярҙам алыу уңайлыраҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nКүмертауҙа ашығыс ярҙам алыу уңайлыраҡ\n16:40, 29 декабря 2017 Йәмғиәт\nФото: Кумертау ҡалаһы хакимиәте\nӨФӨ, 2017 йыл, 29 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\n«Моноҡалаларҙы комплекслы үҫтереү» программаһы сиктәрендә Күмертау ҡалаһына өс ашығыс ярҙам машинаһы килде. Автомобилдәр ябай һәм төньяҡ башҡарыуҙа ла тәҡдим ителгән. Машиналар дефибрилляторҙар, ЭКГ аппараттары, үпкәне яһалма елләтеү ҡорамалдары, пульсоксиметрҙар, ингаляторҙар, шиналар йыйылмаһы, ауырыуҙарҙы һалып ташыу ҡоромалдары менән йыһазландырылған. Автомобилдәрҙә кондиционерҙар ҡуйылған. Моноҡалалар өсөн ашығыс ярҙам машиналары федераль бюджет аҡсаларына алынған. Ноябрь айында Рәсәй Хөкүмәте 59 төбәк өсөн 680,7 миллион һумға 262 автомобиль һатып алыу тураһында бойороҡ ҡабул итте. Машиналар илебеҙҙә етештерелгән.\n«Был тапшырма Рәсәй субъекттарында ашығыс ярҙам автомобилдәрен яңыртыу һәм ағымдағы йылда моноҡалаларҙы ашығыс ярҙам машиналары менән тәьмин итеү маҡсатында бойомға ашырылды», — тип хәбәр иттеләр Күмертау ҡалаһы хакимиәтендә.\nАлдан шул уҡ моноҡалаларҙы комплекслы үҫтереү программаһында Учалы ҡалаһы ике ашығыс ярҙам машинаһы алды.


Борай ҡыҙы Луиза Мөфтиева Халыҡ-ара олимпиадала ҡатнашасаҡ\n21 Февраль 2018, 16:00\nҠайынлыҡ урта мәктәбендә телһөйәр, илһөйәр уҡыусылар бик күп. Улар район, республика кимәлендә үткәрелгән бәйгеләрҙә еңеүҙәр яулай. X класс уҡыусыһы Луиза Мөфтиева айырым иғтибарға лайыҡ.\nЛуиза мәктәбебеҙҙең иң әүҙем уҡыусыһы. Ул тик «биш»ле билдәләренә генә өлгәшә. Рус һәм татар телдәре, Башҡортостан мәҙәниәте һәм тарихы буйынса фәнни конференцияларҙа уңышлы сығыш яһай, олимпиадаларҙа призлы урындар яулай. Өфөлә IX-XI кластар араһында милли телдәр буйынса уҙғарылған бәйгелә еңде. Ә күптән түгел Ҡазанда татар теле һәм әҙәбиәтенән төбәк-ара олимпиадала ҡатнашты. Бында Рәсәйҙең 20 төбәгенән йөҙҙән артыҡ бәйгесе үҙен һынаны. Уҡыусылар белемдәрен күрһәтеп кенә ҡалманы, ә төрлө мәҙәни сараларҙа ла ҡатнашты. Луиза еңеүсе тип табылды. Апрелдә ул татар теле һәм әҙәбиәтенән Халыҡ-ара олимпиадала ҡатнашасаҡ.\nЛуиза Мөфтиеваның уңыштарында, әлбиттә, уҡытыусыһы Зөлфирә Шакированың өлөшө ҙур. Үҙ эшенең оҫтаһы булған уҡытыусы балаларға белем һәм тәрбиә биреү өсөн бар тырышлығын һала, уҡыусыларын еңеүгә ҡанатландыра, илһамландыра белә.\nРәмилә Солтанова, район мәғариф бүлеге методисы


Башҡортостанда Фәйзи Ғәскәров призына халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре фестивале ойошторола // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n9:30, 20 апреля 2021 Мәҙәниәт\n22-23 апрелдә Мәләүездә Фәйзи Ғәскәров призына Төбәк-ара халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре фестивале ойошторола.\nФестивалдә үҙешмәкәр халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре ҡатнаша (ҡатнашыусыларға 14 йәш тулған булырға тейеш). Коллективтарҙың хореографияны, артислыҡ һәләтен, сәхнә мәҙәниәтен ике бейеүҙә асып биреү мөмкинлеге бар. Беренсе номер урындағы йолаларға нигеҙләнеп күрһәтелһә, икенсеһе – коллектив етәксеһе ҡарамағына йәки Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль репертуарынан.\nСараны асыу тантанаһы 22 апрелдә – Ҡала мәҙәниәт һарайында, гала-концерт 23 апрелдә көндөҙгө сәғәт 3-тә була.\nФестиваль күренекле балетмейстер, Башҡортостандың дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленә нигеҙ һалған Фәйзи Ғәскәровтың иҫтәлегенә бағышланған.\nТеги: Фәйзи Ғәскәров


Буйы зифа, үҙе әрһеҙ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Ҡырағай мөхит » Буйы зифа, үҙе әрһеҙ\nБуйы зифа, үҙе әрһеҙ 31.07.2018 // Ҡырағай мөхит\nҠайын ағасына һоҡланмаған, унан файҙаланмаған кеше һирәктер. Илһам өләшеүсе ле ҡайын, төҙөлөш материалдары ла, һаулыҡ өсөн дә файҙаһы ҙур.\nТәбиғәттә ҡайындың йөҙгә яҡын, ҡайһы бер белгестәр иҫәпләүенсә, хатта унан да күберәк төрө бар икән. Ер шарының төньяҡ өлөшөндә киң таралған. Күпселек төрө ҡатнаш, йәғни ылыҫлы-япраҡлы ағастар тәшкил иткән урмандарҙа үҫә. Тик ҡайынлы ғына төбәктәр ҙә бар. Мәҫәлән, Башҡортостандың төньяҡ-көнсығыш райондарында ул күпләп үҫә.\nҠайындарҙың күпселегенең бейеклеге 30-45 метрға, йыуанлығының диаметры 120-150 сантиметрға етә. Ҡыуаҡлыҡ һымаҡ ҡыналары була. Ботаҡтары ергә йәйелеп, саҡ теймәй торғандары ла. Тамырҙары ныҡлы, олонона ҡарап тәрәнгә лә китергә мөмкин, һайыраҡ урында ла ҡала ала. Әммә олонона тейешле һутын бирә, йәшәтеү өсөн уңайлы шарттар тыуҙыра.\nЙәш ҡайындың төп тамыры тиҙ ҡорой, ләкин ян-яҡтан киткәндәре нығынып ҡала, улар ағасты йәшәтә. Ҡайын тәүге йылдарҙа ғына оҙаҡ үҫә. Шуға ҙурыраҡ үләндәр араһында беленер-беленмәҫ, күренер-күренмәҫ кенә ултыра. Аҙаҡ иһә ҡапыл күтәрелеп китә лә, киреһенсә, ошо үләндәрҙе үҙе “яратҡаны”, үҙ иткәне менән алыштыра башлай.\nКүп төрөнөң ҡайырыһы аҡ булһа ла, беҙҙең яҡтарҙа ла һарғылт, ҡыҙғылт, алһыу, һорғолт төҫтәре осрай. Хатта ҡарағусҡыл һоро, ҡаралары була. Ҡайырының өҫкө өлөшө, ғәҙәттә, нәҙек кенә таҫмалай һыҙырылып тора. Ҡарт ағастарҙың олононоң аҫҡы яғы ҡара, тәрән һырлы ҡайыры менән ҡаплана. Йәш япраҡтары елем менән ҡапланғандай йәбешә, шуға мунсаға ундайҙарын “май миндеге” булараҡ, шифаһы өсөн алып баралар. Ә ҡышҡылыкка һаҡларға һуңыраҡ йыялар.\nОрлоғо бик еңел. Мәҫәлән, бер грамм ауырлыҡта 5 мең орлоҡ иҫәпләнә. Нәҙек кенә “ҡанатлы” булып, талғын ғына елдә лә әсә үҫемлегенән 100 метр алыҫлыҡҡа осалар. Шуға ла дымлы йылдарҙа һөрөлмәгән баҫыуҙарҙа ла, соҡорҙарҙа, уйһыулыҡтарҙа ла ҡайын үҫентеләре тиҙ һәм күпләп шытып сыға.\nБыл ағасты Ер шарының төньяҡ өлөшөндә киң таралған, тинек. Уны Евразия, Төньяҡ Америкала күреп була, Европа менән Төньяҡ Америка тундраларында, беҙҙең Себерҙең таулы тундраһында ла кәрлә ҡайындар үҫә. Боҙлоҡ ваҡытында, унан һуңғы осорҙа был төр көньяҡҡа табан таралған. Ағастың күпселек төрө һалҡынға бик сыҙам. Гималай, Ҡытай, Япония, Америка субтропиктарындағы эҫегә сыҙамлылары ла бар.\nҠайын ниндәй тупраҡта ла үҙен яҡшы тоя. Төрөнә ҡарап, ҡом менән балсыҡта ла, һаҙлыҡта, ташлы тауҙарҙа, ҡоро, ҡырыҫ далала ла берҙәй үҫә ала. Шуға уны баҫыу һыҙаттарына ултыртыу киң таралған. Ағастың нисә йыл үҫкәнлеге тураһында төрлө мәғлүмәт бар: 100–120, хатта – 150–300.\nҠайын ағасы бик күп төр бөжәктәргә “төйәк” бирә. Үҙ сиратында улар ҡоштарҙы ылыҡтыра. Башлыса бөтәһе лә “ҡайын бәшмәге” тип аталған һаҙ, аҡ бәшмәктәр төркөмөн дә йәшәтә. Шулай уҡ беҙ “ҡайын еләге” тип исемләнгән еләк төрөн беләбеҙ.\nТөҙөлөш өсөн ҡайын ағасын тик эске яҡта, дым булмаған ерҙә генә ҡулланалар. Бик тиҙ сереүе, бәшмәкләнеүе тышҡы төҙөлөш эштәренә яраҡһыҙ итә. Шулай ҙа башҡа ағас үҫмәгән яҡтарҙа бура ла бурайҙар, кәртә (таҡта) өсөн дә файҙаланалар. Борон япраҡтарынан йөн маныу өсөн һары буяу яһағандар. Утынға бик яҡшы, шуға ла уның ярҡаларын мунсаға әҙерләйҙәр, хәҙер иһә шашлыҡ бешереү өсөн дә күмерен әҙерләйҙәр.\nҠыҫҡаһы, көнитмешебеҙҙе ҡайынһыҙ күҙ алдына ла килтереп булмай. Ҡышҡы сатлама һыуыҡтарҙа ла бәҫ ҡунған ботаҡтары тормошобоҙға йәм өҫтәй. Яҙын һыуы шифаһын өләшә, йәйен күләгәһе һулап туймаҫлыҡ илерткес һауаһында ял иттерә, көҙөн алтын япраҡтары күңелдәрҙе елкендерә...


Рәсәйҙәге тәүге геопарк Башҡортостанда буласаҡ! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Экология » Рәсәйҙәге тәүге геопарк Башҡортостанда буласаҡ!\nРәсәйҙәге тәүге геопарк Башҡортостанда буласаҡ! 07.06.2017 // Экология / Анонстар\nКисә Өфөнөң “ВДНХ-Экспо” майҙансығында “Экология. Технологиялар. Йәшәйеш” халыҡ-ара экология форумы һәм махсуслаштырылған күргәҙмә үҙ эшен башланы. Сарала Рәсәйҙең 12 төбәгенән 80-дән ашыу компания ҡатнаша. Белгестәр һәм йәмәғәтселек ҡурсаулыҡтарҙы, йәшел иҡтисадты үҫтереү, экологик туризм, ҡаты коммуналь ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү буйынса эште ойоштороу, эсәр һыуҙың сифаты, урмандарҙы үҙләштереү өлкәһендәге экологик хәүефһеҙлек мәсьәләләрен һәм башҡа һорауҙарҙы тикшерә. Йәмғеһе ошо сара сиктәрендә 300-ҙән ашыу “түңәрәк өҫтәл”, осрашыуҙар үтәсәк, 250-ләп белгес сығыш яһаясаҡ.\nФорум Рәсәйҙең геофәндәр һәм геопарктар буйынса халыҡ-ара ЮНЕСКО программаһы комитетының “Хеҙмәт медицинаһы һәм кеше экологияһының көнүҙәк мәсьәләләре” ултырышын, “Экология ҡануниәтенең көнүҙәк мәсьәләләре” республика предприятиеларының экологтары осрашыуын уҙғарыу урыны булып тора.\nСараның пленар өлөшөн Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов асты:\n– Беҙҙең республика – Рәсәйҙең иң матур төбәктәренең береһе. Экологик мәсьәләләргә һуңғы йылдарҙа иғтибар артты. Техник йәһәттән дә заманса ҡоролмалар, лабораториялар менән эш итәбеҙ. Тирә-яҡ мөхиттең сафлығын күҙәтеү аҫтында тотабыҙ. Башҡортостанда яңы ҡурсаулыҡтар булдырыу ҙа бик ыңғай күренеш. Рәсәйҙә беренсе геопарктың тап беҙҙең республикала ойоштороласағы баһалап бөткөһөҙ әһәмиәткә эйә. Был проектты тормошҡа ашырыу йәһәтенән һәр яҡлап ярҙам ҡулы һуҙырбыҙ, – тине Рөстәм Зәки улы.\nПленар ултырыштың темаһы “Ҡурсаулыҡлы Рәсәй – һаҡлап үҫтерәйек” тип алынған ине. Шуға ла сығыш яһаусыларҙың барыһы ла тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш, экологик мәсьәләләр тураһында һөйләне. Рәсәйҙең Сит ил эштәре буйынса министрлығының ЮНЕСКО эштәре буйынса комиссияһының яуаплы сәркәтибе Григорий Орджоникидзе Башҡортостанда тәбиғәтте һаҡлау йәһәтенән алып барылған эште ыңғай баһаланы. Быйылдан Шүлгәнташта Бөрйән бал ҡортон үрсетеү һәм һаҡлауға айырым иғтибар бүленәсәген билдәләне.\n– Геопарк булдырырға мөмкин урындар Башҡортостанда бихисап. Шулай ҙа, һәр береһе менән танышып сыҡҡандан һуң, күңел Янғантауға тарта, – тине Григорий Эдуардович.\nСурен ГЕВИНЯН, ЮНЕСКО-ның геофәндәр һәм геопарктар буйынса программаһы белгесе:\n– Геопарк – ул тәбиғәт ҡомартҡыһы булған ҙур биләмә. Бынан тыш, бында ауылдар булырға тейеш. Тәбиғәт ҡомартҡыһын ҡарарға килгән туристарға ауыл халҡы йолаларын, ошо ерлектә тыуған легендалар, риүәйәттәр тураһында һөйләй, халыҡтың үҙенсәлеген күрһәтә ала. Иң мөһиме, урындағы халыҡ геопарк булыуы менән файҙаланыуы шарт. Туристарға үҙҙәре етештергән тауарҙы тәҡдим итеп, аш-һыу һатып аҡса эшләү мөмкинлеге булдырыу. Туристар тәбиғәт матурлығына ғына һоҡланып ҡайтырға тейеш түгел, ә урындағы халыҡтың йәшәйеше менән танышып, ошо гүзәл ерҙән сувенирҙар ҙа алып ҡайтһын. Башҡортостан Хөкүмәте был йәһәттән Янғантау шифаханаһы эргәһендәге биләмәне тәҡдим итә. Проектты ҡарап сыҡҡас та, ул миңә оҡшаны. Ғөмүмән, республиканың геопарк булдырыуҙа мөмкинлектәре күп. Республика Хөкүмәте был йәһәттән һәр яҡлап ярҙам ҡулы һуҙа, хәҙер инде урындағы халыҡтың әүҙемләшеүе кәрәк.


Шаран районында яңы АЗС асылды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nШаран районында яңы АЗС асылды\n14:02, 17 января 2011 Иҡтисад\nШаран ауылы менән Туймазы ҡалаһын тоташтырыусы автомобиль трассаһынан Октябрьский ҡалаһына, шулай уҡ уның аша Һамар, Тольятти йәки Ҡазанға барыусы транзит автотранспорты ла файҙалана. Бихисап Шаран районы халҡы көн һайын иртән Туймазы ҡалаһына эшкә юллана һәм кисен кире әйләнеп ҡайта. Еңел автомобилдәр паркы ла районда йыл һайын һиҙелерлек тулылана. Һәм бығаса Шаран ауылында ғына яғыулыҡ ҡойорға мөмкин ине.\nХәҙер был юлдағы Салмалы ауылында районда беренсе шәхси автозаправкалау станцияһы асылды.\nАвтоһәүәҫкәрҙәр был АЗС-ты яратып та өлгөрҙө, сөнки бер литр бензин хаҡы бында бер һумға тиерлек арзаныраҡ.\nЯңы заправка асылыуы арҡаһында өлөшләтә мәшғүллек мәсьәләһе лә хәл ителгән — объектта биш кеше эш менән тәьмин ителгән.\nТеги: яғыулыҡ-энергетика комплексы, АЗС


Башҡортостан гәзите » Гәзиткә яҙылыу » Мәүлиҙә апай ял итергә юлланды\nМәүлиҙә апай ял итергә юлланды 25.01.2019 // Гәзиткә яҙылыу\nМәүлиҙә Әхтәм ҡыҙы – һөнәре буйынса зоотехник. Оҙаҡ йылдар Мәләүез районы хужалыҡтарында, Көйөргәҙе районының “Искра” ауыл хужалығы етештереү кооперативы филиалында тоҡомсолоҡ эше өсөн яуаплы белгес була.\n– “Башҡортостан” – бала саҡтан уҡып үҫкән гәзитем, ғаиләбеҙ уны һәр ваҡыт алдырҙы. Хәҙер үҙем йыл һайын яҙылам. Баҫманың теле шул тиклем бай, мәҡәләләрҙе уҡығанда туған телебеҙҙең матурлығына, моңлолоғона һоҡланам.\nБыл юллама 30 декабрҙә билдәләнгән тыуған көнөмә ҙур бүләк булды. Гәзиттә һанап үтелгән еңеүселәр араһында үҙемдең исем-шәрифемде күргәс, башта ышанманым. Туғандарым тыуған көнөм менән ҡотларға тип килгәс, хатта уларға ла әйтергә ҡыйманым. Почтальон булып эшләгән Резеда килеп инеп, барыһына ла һөйөнсөләне, – тип ҡыуанысы менән уртаҡлашты бүләк-юллама буйынса ял итергә юлланған\nМәүлиҙә Әхтәм ҡыҙы шифаханала беренсе тапҡыр. – Йәшел шыршылар араһында урынлашҡан ял йорто миңә әкиәти кеүек. Дауалау алымдарының күп төрлөлөгө хайран итә. Бигерәк тә бассейн, төрлө файҙалы ванналар, массаж, электр һәм магнит менән дауалау килеште. Хатта йәшәреп тә киткән кеүекмен. Табиптар, шәфҡәт туташтары изге күңелле, бик яҡшы мөғәмәлә итә. Яратҡан гәзитем бына шулай Яңы йыл бүләге яһаны. Киләсәктә лә яҡын дуҫымдан айырылмам, башҡаларҙы ла өндәйем: “Башҡортостан” гәзите менән дуҫлашығыҙ, киләһе ярты йыллыҡта ла яҙылырға онотмағыҙ, дуҫтар. Һеҙҙең дә “Йәйғор” шифаханаһына килеп, сәләмәтлек юллау мөмкинлегегеҙ бар!\nГәзитебеҙ матбуғатҡа яҙылыусылар араһында велосипед отоусы хаҡында хәбәр иткәйне инде — Архангел...


Кәлтәй ауыл Советы (Ҡалтасы районы) — Башҡорт Википедияһы\n2246 кеше (1 ғинуар 2018)\nКәлтәй ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Ҡалтасы районы муниципаль районының муниципаль берәмеге.\nАдминистратив үҙәге —Оло Кәлтәй ауылы.\n2004 йылда Кәлтәй һәм Үрге Тиктәм ауыл Советтары берләштерелә. Башҡортостан Республикаһының 2004 йылдың 17 декабрендәге 125-з һанлы «Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошондағы үҙгәрештәр, Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәрен үҙгәртеү һәм үҙгәртеп ҡороу» тураһындағы Законда, п. 155 былай тип әйтелә:\nҠалтасы районының Кәлтәй һәм Үрге Тиктәм ауыл Советтарын, административ үҙәге Оло Кәлтәй ауылында булған Кәлтәй ауыл Советы атамаһын һаҡлап, берләштерергә, Үрге Тиктәм ауыл Советын иҫәп мәғлүмәттәренән алып ташларға.\n3026 ↘3020 ↘2585 ↘2544 ↘2540 ↘2447 ↘2401\n1 Оло Кәлтәй ауыл, административ үҙәк ↘759\n2 Күтәрем ауыл ↘1081\n3 Үрге Тиктәм ауыл ↘258\n4 Түбәнге Тиктәм ауыл ↘159\n5 Сумара ауыл ↘148\n6 Графский ауыл ↘64\n7 Яңы Әшит ауыл ↘58\n8 Шәрип ауыл ↘26\n9 Родники ауыл ↗17\n10 Гәрәй ауыл ↘15\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кәлтәй_ауыл_Советы_(Ҡалтасы_районы)&oldid=838412 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:48 10 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


Яңы уңыш ҡабул итеүгә әҙерҙәр\n31 Июль 2018, 13:30\nУраҡҡа игенселәр генә түгел, яңы уңышты һаҡлау буйынса яуаплы бурыс йөкмәтелгән иген ҡабул итеү предприятиелары ла етди әҙерләнә.\nРеспубликаның Ауыл хужалығы министрлығы, Россельхознадзор, Россельхозцентр һәм райондың ауыл хужалығы бүлеге вәкилдәренән торған комиссия Раевка элеваторының ураҡҡа әҙерлеген тикшерҙе. Эксперт төркөмө предприятиеның бөтә биналарын – лабораторияларҙы, иген һаҡлағыстарҙы һәм склад биналарын ҡараны.\n- Раевка элеваторы етәкселеге уңыш йыйыу кампанияһына йыл һайын ҙур яуаплылыҡ менән әҙерләнә. Предприятие коллективына рәхмәт, ул быйыл да үҙ дәрәжәһен төшөрмәй, ҙур эш күләме башҡарған. Территорияла тәртип, иген ҡабул итеү, киптереү һәм һаҡлауҙың бөтә технологик циклы тейешле талаптарға яуап бирә, ҡорамалдар һәм механизмдар көйләнгән, - тип билдәләне комиссия ағзалары.\nЭлекке йылдарҙағы кеүек, предприятие хеҙмәткәрҙәре янғын һүндереү буйынса уҡыу күнекмәләре барышында ла оҫталыҡ күрһәтте. Раевка элеваторы быйыл да юғары баһа алды - предприятиеның матди-техник базаһы яңы уңышты ҡабул итеүгә тулыһынса әҙер тип табылды.\nОшо көндәрҙә эшсе комиссия Аксен элеваторында - яуаплылығы сикләнгән “Икмәк базаһы” йәмғиәтендә лә булып киткән. Предприятиеның алда торған ураҡ осорона әҙерлеге шулай уҡ эксперттарҙың иң юғары баһаһын алған.


Сиҙәмгә йәм өҫтәгән биҙәк » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Сиҙәмгә йәм өҫтәгән биҙәк\nСиҙәмгә йәм өҫтәгән биҙәк 27.07.2018 // Яңылыҡтар\nХәйбулла районының Сиҙәм ауылында күп функциялы клуб асыу тантанаһы үтте. Әйткәндәй, был — Хәйбуллала һуңғы өс йылда сафҡа ингән бишенсе мәҙәни үҙәк.\nТантанала республика Башлығының Муниципаль берәмектәр менән үҙ-ара эш итеү идаралығының баш советнигы Урал Хәлисов, Хәйбулла районы хакимиәте башлығы Раил Ибраһимов, район советы рәйесе Александр Карпов, хакимиәт башлығы урынбаҫарҙары, ауыл биләмәләре башлыҡтары, учреждениелар, ойошмалар етәкселәре, урындағы халыҡ ҡатнашты.\nЯңы клубта күмәк мәҙәни саралар үткәреү өсөн шарттар булдырылған. Фойела йәштәр өсөн дискотека залы, хореография дәрестәре өсөн бүлмә бар. Хәҙер теләге булған һәр кем спорт менән шөғөлләнә ала. Тренажерҙар, спорт кәрәк-ярағы, теннис, бильярд өҫтәле ҡуйылған. Ошонда уҡ китапхана, балалар өсөн уйын мөйөшө, фольклор, ял бүлмәһе урынлашҡан.\nАуыл мәҙәниәт йортонда күләмле төҙөкләндереү, матди-техник базаны нығытыу эше башҡарылған, ижад менән шөғөлләнеү өсөн уңайлы шарттар тыуҙырылған. Капиталь ремонтҡа биш миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән. Урындағы ҡаҙнанан йыһаз, сәхнә кейеме, музыка ҡоралдары, көнкүреш техникаһы, спорт тренажерҙары, балалар тауарҙары һатып алыуға аҡса бүленгән.


Сит ерҙәргә барып, йәнәһе, иң тәрән йылғаларҙы, иң бейек тауҙарҙы һәм иң ғәжәйеп ҡош һәм йәнлектәрҙе күреү өсөн беҙ әллә күпме аҡса сығарып һалырға әҙербеҙ. Ә үҙебеҙҙең матурлыҡтар? Бында беҙ шулай фекер йөрөтәбеҙ: улар бер ҡайҙа ла китмәй, шуға күрә көтөп торор.\nӘйткәндәй, һеҙ - Башҡортостандың баш ҡалаһында йәшәүселәр, Өфөлә, беҙҙең таш джунглиҙа, анаконда һәм крокодилдар, Себер айыуҙары һәм Америка ҡабандары йәшәүе хаҡында беләһегеҙме?\nӘйҙәгеҙ, Махсуслаштырылған урман паркы урман хужалығы вольерына юл тотайыҡ, был урын халыҡҡа "Башҡортостан" сауҙа үҙәге эргәһендәге парк" булараҡ билдәле. Унда инеп, ашыҡмай ғына бер 10-15 минут атлағас, парктың иң йәнле урынына - вольер хужалығына барып етерһең: тысҡылдайҙар, ырылдайҙар, өрәләр. Йәнлектәр - шул тиклем аралашыусан йән эйәләре, улар бер-береһенә генә түгел, бер ни аңламаған халыҡҡа ла ни ҙә булһа ҡысҡырып өлгөрәләр.\n- Һуңғы яңылыҡты ишеттегеҙме әле? - тип өндәшә инә айыу.- Беҙҙең инә сусҡаның ғаиләһе тулыланған - бер юлы алты сусҡа балаһы.\nӘлбиттә, тайыш табан әсәйҙең бер аҙ күңеле ҡырылған, хәҙер уның өс игеҙәгенә иғтибар кәмей инде. Хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре ярты йәшлек айыу балаларына сәғәт һайын инһә лә, бер аҙна элек кенә донъяға килгән сусҡа балаларына күберәк иғтибар бирәләр. Ни өсөн?\n- Шуның нимәһе аңлашылмай, - тип ғәжәпләнә өлкән, тимәк, аҡыллы дөйә. - Сабыйҙар бит һирәк америка тоҡомонан. Улар йылыға күнеккән һәм беҙҙә уларға ҡыйын. Бына биш йыл элек мине ҡояшлы Үзбәкстандан Өфөгә килтергәс тә... - нисәнсе тапҡырына инде ул үҙ тормошон һөйләй башлай.\nЯрай, дөйәне ҡалдырып, сусҡа балаларына әйләнеп ҡайтайыҡ. Күренеп тора, беҙҙең хайуандар түгел. Һимеҙ, сағыу ерән, ҡара буй һыҙатлы, улар сусҡа балаһынан бигерәк аяҡлы ҡарбузды хәтерләтә. Ә бына холҡтары балаларса инде. Бер нәмәнән дә ҡурҡмайҙар ҙа, ҡыҙыҡһыныусандар. Ситлектәренә яҡынлаша башлаһаң, "Һине кем саҡырған?" тигәндәй, текәлеп ҡарап китәләр. Һуңынан бер-ике тапҡыр мырҡылдайҙар ҙа, үҙ эштәре менән булалар.\n- Уларҙың ниндәй эштәре булһын. Этешеп-төртөшөп, һуғышалар инде шунда, - ти әсәләре. - Был яғы менән улар аталарына оҡшаған, беҙ - америка сусҡалары бик тынысбыҙ бит, ә уларҙың атаһы урыҫ, - тип ул сабыйҙарына ҡарап, ҡырҡа хорҡолдап ала. - Әйҙә ҡайтығыҙ, үҙегеҙҙе тәртипле тотоғоҙ.\nСабыйҙар, әсәләре менән бәхәсләшмәй, тыңлаусан ғына ағас өйҙәренә йүнәлә. Был үрсемле әсәне Өфөгә йыл ярым элек Удмуртиянан килтергәйнеләр. Уны һәм диңгеҙ аръяғы тоҡомонан тағы өс сусҡаны вольер хеҙмәткәрҙәре дүрт айыу балаһына алыштырып алғайны. Алыштырып алынған һәм бүләк ителгән хайуандар бында күп. Мәҫәлән, күптән түгел вольерға "рус эҙәрлекләүсе эт" тоҡомонан ике матур ғына көсөк бүләк иттеләр.\n- Шунан, хәлдәрегеҙ нисек? - тип һорайым көсөктәрҙән.\n- Бөтәһе лә яҡшы, - тип өрә улар һәм, танауҙарын һоноп, һыйпауҙы һорайҙар. Башта ҡыйыуһыҙ ғына ҡулдарымды тығам, һунан эттәре бит, тешләп алмаһын тип ҡурҡыңҡырайым. Ләкин мөләйем сабыйҙар һырылып-һырылалар, һәм бына һыйпай башлағас, эттең, ысынлап та, кешенең дуҫы булыуына инанаһың. Тик бына бесәй балаһы Кузька килеп сыҡты. Көсөктәрҙең үҙенә нисек ҡарауын белә бит инде, юрамал ары-бире үтә. Мин түҙмәй, "брес" тип ҡысҡырҙым.\nБесәй балаһы шунда уҡ үҙенең яҡлашыусыһы - мышы балаһы Лесяға елдерҙе. Вольерға улар бер көндө килде, йәштәре лә бер тирәлә - икеһенә лә саҡ ҡына айҙан ашыуыраҡ. Сабыйҙар шунда уҡ дуҫлашты, һәм хәҙер аралашыу ғына түгел, бергә йоҡлайҙар, бер һауыттан ашайҙар, иң яратҡан аштары - һөт.\nЛесяны мин айырыуса яратам - республика Тәбиғәттән файҙаланыу, урман ресурстары һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау министрлығы белгестәре менән бергә беҙ уны әсирлектән ҡотҡарҙыҡ, ул саҡта сабый өс-дүрт көнлөк кенә ине, атаһы менән әсәһен рәхимһеҙ браконьерҙар үлтергән. Шул саҡтан алып Лесяны күргәнем юҡ ине, уны уйлап бик борсолһам да, барып килергә уңайы сыҡманы. Лесяны күргәс, ҡыуанып киттем: беренсенән, уны һау-сәләмәт күреүемә, икенсенән, ул мине таныны, ҡурҡып ситкә тайпылманы, хатта аҙ ғына мығырлап алды - оҙаҡ килмәгәнем өсөн әрләгәндер инде.\nСәхнәлә тағы ла Кузя, үҙенә бер ниндәй ҙә хәүеф янамауын тойоп, ҡосаҡлашырға булып китте. Ни әйтәһең инде, хәйләкәр булһа ла, зыянһыҙ һәм изге күңелле.\nВольерҙан мин ҡәнәғәт булып ҡайттым - күрҙем, аралаштым, тынысландым - йәнлектәрҙең хәлдәре яҡшы: улар туҡ, ситлектәрендә таҙа. Баш ҡалабыҙ халҡы ла ҡыуандырҙы: бында килеүселәрҙең барыһы ла йәнлектәр өсөн аҙыҡ килтергән. Етмәһә, улар үҙҙәре ашатманы, ә бөтәһен дә белгестәргә бирҙе - хайуандарҙың ҡайһыһына нимә ярай, нимә ярамағанлығын улар белә бит.


Гидрометеоүҙәк әллә ҡасандан бирле тиҙҙән ямғыр яуыуы менән ҡурҡыта. Кискә табан еле лә болотон ҡыуып килтерә. Әҙәм балаһын ҡурҡытып, ялағай уйнай, күк күкрәй башлай. Хәҙер ерҙе туйындырғансы ямғыр ҡойор, Алла бойорһа, тим өмөтләнәһең. Иртәнсәк тороуыңа ул ямғырҙың тамсыһы ла төшмәгәнен күреп, йөҙ йәмерәйә. Ғүмерҙә булмаған хәл, ямғыр яуҙыртыр болоттар ҙа урап уҙа башлаған кеүек районды. Ҡоролоҡ үҙенекен итә. Күрше Көйөргәҙе районында Маяҡ ҡасабаһы янында 31 гектарға яҡын урман янған. Уға тиклем Наҡаҙбаш ҡурсаулығында 6 гектар ергә “ҡыҙыл әтәс”ҡунған булған. Бындай ҡыҙыу көндә быяла ярсығынан да ут сығыуы мөмкин. Бесән сабырға килеүселәрҙең ғәмһеҙлеге лә бындай фажиғәғә илтә.\nГидрометеоүҙәк әллә ҡасандан бирле тиҙҙән ямғыр яуыуы менән ҡурҡыта. Кискә табан еле лә болотон ҡыуып килтерә. Әҙәм балаһын ҡурҡытып, ялағай уйнай, күк күкрәй башлай. Хәҙер ерҙе туйындырғансы ямғыр ҡойор, Алла бойорһа, тим өмөтләнәһең. Иртәнсәк тороуыңа ул ямғырҙың тамсыһы ла төшмәгәнен күреп, йөҙ йәмерәйә. Ғүмерҙә булмаған хәл, ямғыр яуҙыртыр болоттар ҙа урап уҙа башлаған кеүек районды.\nҠоролоҡ үҙенекен итә. Күрше Көйөргәҙе районында Маяҡ ҡасабаһы янында 31 гектарға яҡын урман янған. Уға тиклем Наҡаҙбаш ҡурсаулығында 6 гектар ергә “ҡыҙыл әтәс”ҡунған булған. Бындай ҡыҙыу көндә быяла ярсығынан да ут сығыуы мөмкин. Бесән сабырға килеүселәрҙең ғәмһеҙлеге лә бындай фажиғәғә илтә.\nБәлә аяҡ аҫтында тип юҡҡа әйтмәйҙәр шул. Районда уңышлы эшләгән фермерыбыҙҙың ангарындағы бесәне лә янып юҡҡа сыҡҡан. Килгән ҡаза шуның менән бөтһөн.


Өфөлә йылытыу миҙгеле тамамланды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n05 мая 2020 — 18:54 ГТРК «Башкортостан»\nБыл турала баш ҡала хакимиәтенән хәбәр итәләр. Һауа температураһының бер-нисә көн дауамында плюс билдәһенә сығыуы сәбәпле, Өфөлә торлаҡ йорттарға йылы биреү тулыһынса туҡтатыла. Бынан тыш, ҡалалағы ойошмалар, учреждение һәм биналар йылытыу селтәренән алына. Хәҙер иһә торбаларҙы ремонтлау башлана. Әйткәндәй, алдағы көндәрҙә Башҡортостанда һауа температураһы 25 градусҡа тиклем күтәрелә.


Америкалағы күп кенә эксперттар Дональд Трамптың урта һәм ҡыҫҡа араға осоусы ракеталарҙы юҡ итеү тураһындағы килешеүҙән сығыуы Рәсәй өсөн бик уңай тип белдерә. Владимир Путин Американың был аҙымынына лайыҡлы яуап буласаҡ, тине һәм Рәсәйҙең килешеүҙә ҡатнашыуын туҡтатты. Яҡтар бер-береһен...\nБашҡортостанда грипп менән сирләүселәр артҡан\nБашҡортостанда грипп һәм киҫкен респиратор вирус инфекцияһы менән сирләүселәр артҡан. Уҙған аҙнала табиптарға 26 меңдән ашыу кеше мөрәжәғәт иткән, уларҙың күбеһе – балалар. Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү хеҙмәтенән белдереүҙәренсә, республикала бер аҙнала ОРВИ менән сирләүселәр 20 процентҡа...\nСеймалдан яғыулыҡ эшләнәсәк һәм уны газ урынына ҡулланырға мөмкин. Төбәк операторҙарына фәнни яҡтан Өфө дәүләт нефть-техник университетының Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы филиалы ярҙам итәсәк. Стәрлетамаҡ районы Айыусы ауылында йәшәүсе Гөлдәр Аҙнаева аҙнаһына 2 ҡап сүп йыйыла, ти. 5...\nСүптең урыны сүплектә\nБашҡортостан хөкүмәтендә көнкүреш ҡалдыҡтары менән эш итеүҙең яңы алымына күсеү мәсьәләһе тикшерелде. Уның төп маҡсаты – сүп-сарҙы йыйыу, транспорт менән сығарыу, эшкәртеү, полигондарға күмеүҙе яйға һалыу. Бының менән төбәктә 4 оператор шөғөлләнә. Әйткәндәй, федераль эксперттар Октябрский ҡалаһын...\nБашҡортостанда эскелеккә ҡаршы комплекслы программа ҡабул ителәсәк\nБыл турала Республика етәксеһе Радий Хәбиров белдерҙе. Әбйәлил районында үткән аҙнала бөтәһе 560 тикшереү ойошторолған, законһыҙ сауҙанан 5 тоннанан ашыу спиртлы эсемлек тартып алынған. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, республика башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбиров Дәүләт йыйылышы – Ҡоролтайға йыллыҡ...\nФедераль маҡсатлы программаға ярашлы, Башҡортостан цифралы телевидениеға күсә. Ошо уңайҙан республика етәксеһе Радий Хәбировтың ҡушыуы буйынса айырым ҡатлам граждандарға дәүләт ярҙамы күрһәтеләсәк. Был исемлектә 120 меңдән ашыу кеше - пенсияһына өҫтәмә түләүҙәр алған хаҡлы ялдағылар һәм...\nКоминтерн ойошмаһының барлыҡҡа килеүенә 100 йыл\nБөгөн “Торатау” Конгресс-холында Коминтерн ойошмаһының барлыҡҡа килеүенең 100 йыллығына бағышлап халыҡ-ара конференция үтә. Был сара юҡҡа ғына Өфөлә ойошторолмаған. 1941-1943-се йылдарҙа Коминтерндың башҡарма комитеты тап Өфөгә эвакуациялана. Конференцияға Мәскәү, Санкт-Петербург, Бөйөк Британия...\nӨлкәндәргә көсө еткән полиция хеҙмәткәрҙәре\nБашҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы Әлшәй районында вокзалда полиция хеҙмәткәрҙәренең пенсионерҙы мыҫҡыл итеүен тикшерәсәк. Залда ултырыусыларҙың береһе полиция хеҙмәткәрҙәренең оло кешене эскәмйәнән этеп төшөрөүен видеоға төшөрөп алған. Полиция хеҙмәткәренең “Урамға һыуыҡҡа сығып китәһең”...\nРәсәйҙең тәфтиш комитеты аталы-уллы Арашуковтарға ҡарата асылған енәйәт эше сиктәрендә Рәүеф Арашуковтың йортонда тентеү үткәрҙе. Ҡарасәй-Черкес республикаһы сенаторы үткән аҙнала Федерация Советы ултырышында ҡулға алынғайны. Ул бер-нисә енәйәт ҡылыуҙа шикләнә. Рәүеф Арашуков ҡулға алынды. Уның...\nКушнаренко районы Тарабирҙе ауылында йәшәүсе пенсионерҙар саңғыға баҫҡан. Өлкән саңғысылар һаны көн дә арта, хатта яҡын тирәләге ауылдарҙан да килә башлағандар. Зилирә Басырова Тарабирҙе ауылында 40 йылдан ашыу йәшәй. Йәшерәк саҡта йорт мәшәҡәттәре, балалар үҫтерһәк, хәҙер буш...


Бар шундай һөнәр – улдар һәм ҡыҙҙар бағыу | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБар шундай һөнәр – улдар һәм ҡыҙҙар бағыу\n07 августа 2018 — 16:17 ГТРК «Башкортостан»\nТеүәл егерме йыл элек республикала ошо бурысты биш һәм унан да күберәк тапҡыр тоғро үтәгән әсәләргә “Әсәлек даны” миҙалы тапшырыла башланы. Әсәлек даны миҙалының беренсе исемлегендәге дүртенсе һәм бишенсе миҙал алған ханымдар икеһе лә бер, ошо Йәммәт ауылында тыуып үҫкән. Бер мәктәптә белем алғандар. Хыялдары ла уртаҡ – ишле ғаилә ҡороп балалар тәрбиәләү булған. 1998 йылдың 10 сентябрендә Шаран районынан Иҙелбикә Гәрәева менән Көмөшбикә Ғәфиәтуллина Өфөлә Республика йортонда президент ҡулынан миҙал ала. Ул көн бөгөнгөләй хәтерҙә, ти Иҙелбикэ ханым. Дан миҙалының утта янмаҫ, һыуҙа батмаҫ үҙенсәлегенә Көмөшбикә Ғәфиәтуллина ысынбарлыҡта инана. Алты бала әсәһе награданы гел түшендә йөрөткәнгә генә аяуһыҙ янғын ялҡынынан аралап ҡала. Хәҙер – награда тик тантана уңайынан тағыла. Өр-яңы иркен йорт, тәҙрә төбө гөл-сәскә, ихатала мал-тыуар, ҡош-ҡорт, баҡсаһында йәшелсә-емеш. Ғәфиәтуллиндар бәхетен эштән күрә. Көмөшбикә Байрамғужа ҡыҙы 15 йәшенән алдынғы “Сөн” колхозында һыйыр һауған. Сирек быуаттан һуң һауынсы хеҙмәтен тәүҙә ашнаҡсыға, һуңынан ауыл клубы мөдиренә алмаштырған. Йәнә бер үҙенсәлекле һөнәре бар – Ҡаҙағстанда ташсы дипломын алған ханым ауылда мейес сығарыу менән шөғөл итә. Хаҡлы ялда ла эшһеҙ тормай. Дүрт улы, ике ҡыҙы һәм уларҙың 14 балаһы тип йәшәй. Ишле ғаиләлә үҫкән балалар хәҙер матур йолаларҙы үҙ ғаиләһендә нығыта. Ял көндәрендә төп йортта йыйылалар. Күмәк эштән һуң һый-хөрмәт әҙерләнә. Артур менән Гүзәлиә өс ҡыҙ бер ул тәрбиәләй. Ҡәйнә өлгөһөн ҡабатлар өсөн тәүәккәлек кәрәк. Йәммәттә тыуып-үҫеп Йәнәхмәт ауылына килен булып төшкән Иҙелбикә Гәрәеваның өлгөһөн өлкән ҡыҙы ҡабатлаған. Алты балалы Роза Анатольевна “Әсәлек даны” миҙалына лайыҡ. Әле ейән көтәләр. Гәрәевтарҙы ла эшһөйәрлек берләштерә. Ғаилә башлығы Анатолий Миңлекәй улының ҡулы белмәгән эш юҡ. Колхозда малсы ла, механизатор ҙа, электрик та булған. Балтасы һөнәре күңел йыуанысы. Үҙ йортон биҙәп кенә ҡалмай, ауылдаштарына ла һөйөнөс килтерә. Күп балалы атайҙарға миҙал бирмәгәндәре үкенес түгел, ти Анатолий Миңлекәй улы. Уның бар теләге — ғаилә имен, балалар сәләмәт булһын. Һаулыҡ булһа эш тә ырамлы. Ә ауылда һәр кемгә шөғөл етерлек. Егерме йыл элек тә, бөгөн дә данлыҡлы әсәләрҙе уртаҡ сифаттар берләштерә - улар хәстәрлекле, йомарт, егәрле һәм алсаҡ. Иҫтәлекле миҙалға ла ҡараштары оҡшаш. Өйҙә ул иң ҡәҙерле урында һаҡлана. Шаран районы Нөрәй ауыл биләмәһендә генә “Әсәлек даны” миҙалы менән 30 әсә бүләкләнгән. Республика буйынса бындай әсәләр һаны ете мең ярым.


Учалы филармонияһы артистары Силәбе өлкәһендә сығыш яһаясаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nУчалы филармонияһы артистары Силәбе өлкәһендә сығыш яһаясаҡ\n12:56, 4 апреля 2012 Йәмғиәт\n20 һәм 21 апрелдә Силәбе өлкәһендә Учалы филармонияһы артистарының гастроле үтәсәк. Шулай итеп, беренсе концерт – 20 апрелдә Силәбе ҡалаһының «Импульс» ял үҙәгендә, икенсеһе – 21 апрелдә Арғаяш ауылында үтәсәк. Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллеге матбуғат секретары Михаил Хәбиров һүҙҙәренсә, Башҡортостан артистарының килеүе Көньяҡ Урал башҡорттарының мәҙәни тормошонда сағыу ваҡиға буласаҡ. Башҡортостан артистарын Силәбе өлкәһендә яраталар һәм юғары һөнәри оҫталыҡтары өсөн хөрмәт итәләр.\nУчалы филармонияһы артистары Башҡортостанда, шулай уҡ унан ситтә лә үткәрелгән төрлө байрамдарҙа республиканың күп милләтле мәҙәниәтен лайыҡлы күрһәтә. Улар Мәскәү, Санкт-Петербург, Силәбе, Магнитогорск, Сочи һәм Өфөлә үткәрелгән башҡорт һабантуйҙарында, йыл һайын төрлө фестивалдәрҙә ҡатнаша. Учалының сәнғәт хеҙмәткәрҙәре Франция, Испания, Италия, Греция, Швеция, Израиль һәм Ҡаҙағстан сәхнәләрендә лә сығыш яһаған.\nТеги: гастролдәр,башҡорттар төбәктәрҙә,концерттар