Ҡай саҡ кеше менән сәйер, аңлата алмаҫлыҡ хәлдәр була. Улар тормош дауамында йыш осрай, һәм уларға бер ниндәй ҙә аңлатмалар табып булмай. Миҫал өсөн, йыш ҡына шундай күренеште күҙәтергә тура килде: һинең иҫнәүең була, шунда уҡ башҡалар ҙа иҫнәй башлай. Бындай хәлгә бүлмәлә, транспортта, урамда һәм башҡа ерҙә тап булаһың. Әгәр кем дә булһа эргәңдә иҫнәй башлаһа, һин шунда уҡ иҫнәү гипнозына эләгәһең.\nТөш күреү өлкәһендә лә аңлата алмаҫлыҡ хәлдәр булып тора. Ò³øò³ èçãåãœ þðàšà¾, èçãåãœ êèòåð, òèƒœð. Төш күреү нимәнән ғибәрәт һуң? Улар ҡайҙан килә? Ни өсөн ҡайһы бер яҡтырып китеүҙәр нәҡ төштә була? Ғалимдар йөҙәр йыл дауамында был һорауҙар өҫтөндә баш вата. Һәм әлегә тиклем быға оҡшаш һорауҙар асыҡ ҡала. Йәш саҡта, журналистика менән шөғөлләнә башлаған осорҙа, мин күп төш күрҙем, улар миңә эштә ярҙам итте. Хәтерҙә бер эпизод ҡалды.\nБашҡорт дәүләт академия драма театрында Флорид Бүләков пьесаһы буйынса "Бибинур, àš, Бибинур!" спектаклен ҡуйҙылар. Пьеса авторы тамашаға мине саҡырҙы. Ул саҡта мин "Советская Башкирия" гәзитенең ауыл хужалығы бүлеге хәбәрсеһе инем. Спектакль ғәҙәти булмауы менән таң ҡалдырҙы, артистар Олег Ханов һәм Нурия Ирсаева төп геройҙар ролен ҙур оҫталыҡ менән башҡарҙы. Беренсе тапҡыр көслө тулҡынланыу кисерҙем. Тамашасылар хискә бирелеп, спектакль дауамында көлдө, яманһыуланды, иланы. Өйгә ҡайтҡас, оҙаҡ ваҡыт йоҡлай алманым, пьесалағы хәл-ваҡиғаларҙы яңынан кисерҙем. Редакция премьераға рецензия яҙырға ҡушты, был эште һис шикһеҙ үтәргә кәрәк ине, шуға ла йоҡлай алманым шикелле. Быға тиклем был жанрҙа эшләргә тура килмәне, оҙаҡ йылдар ауыл тематикаһы менән шөғөлләндем, аграрсы журналист булдым. Иртәнге унға материал әҙер булырға тейеш.\nКистән нèмәлер булһа яҙырға тырышыуым юҡҡа булды. Иртәнге эш хәйерле, тинем үҙемә һәм күңелдәге хәүеф менән йоҡларға яттым һәм оҙаҡ ыҙаланыуҙан һуң йоҡоға талдым. Әммә мейе эшләүен дауам иткәндер, күрәһең. Һәм мин өндә яҙа алмағанды, төшөмдә яҙҙым: рецензияға матур исем уйлап таптым, һуңғы өлөшө лә һөҙөмтәле булды, мәҡәләнең сюжеты башынан аҙағына тиклем барлыҡҡа килде, уларға өҫтәмә исем бирҙем. Мәҡәлә әҙер ине. Уны ҡағыҙға күсерәһе ҡалды. Иртәнге биштәр тирәһендә уяндым, һәм, төштә уйҙағы яҙылғандарҙы иҫкә төшөрөп, мәҡәләнең конспектын төҙөй башланым. Өс сәғәт яҙҙым. Эшкә иртәнге сәғәт туғыҙға килеп, материалды мәҙәниәт бүлегенә тапшырҙым. Иртәнге оперативкала "Бибинур, àš, Бибинур!" спектакле премьераһына рецензия гәзит номерының иң яҡшы материалы тип табылған.\nШундай әйтем бар: хәйерле төш. Тимәк, төш минең ҡулыма ручка тотторҙо һәм бына тигән материал яҙырға мәжбүр итте. Әммә бындай ваҡиға минең менән башҡа булманы. Һәм спектаклдәргә рецензиялар, уларҙы аҙаҡ та яҙырға маташтым, былай уҡ шәп килеп сыҡманы.\nТөш менән бәйле ике эпизод хәтерҙә ҡалған. Был ваҡиға бала саҡта булды. Май иртәһе, сәғәт етеләр тирәһе. Йоҡлаï ÿòàì һәм төш күрәм. Имеш, мин мәктәптән һуң ауыл урамы буйлап мотоциклда елдерәм (минең бөтөнләй мотоциклым булманы). Әсәйем ҡайын миндеге артынан ебәрҙе. Тауҙан өй яғына юғары тиҙлектә аҫҡа ҡарай осам ғына... Тиҙ йөрөү миңә оҡшай, шуға ла газға баҫам, ҡанат йәйеп тигәндәй осам... Тиҙлекте һуңëàï кәметтем, тормозға баҫырға өлгөрә алмайым һәм мин йорттоң күтәрмәһенә килеп бәрелергә тейеш... Шул саҡ уянып киттем, һәм шунда уҡ, өндә күрәм һәм ишетәм, аҫылмалы китап кәштәһе ҡустыларым йоҡлап ятҡан койкаға килеп төштө.\nТағы бер төш тураһында. Мәктәпкә йөрөмәй инем, ә хәтерҙә ҡалған. Фашистар беҙҙең йортто ҡамап алды. Һауанан дошман десанты төшә. Өйҙә баррикада ҡорҙом һәм автоматтан ата башланым. Һуңынан ҡулыма граната алып, ишекте емерә башлаған фашистар менән бергә шартларға ҡарар итәм... Бер секунд - шартлау ишетелә, уның менән бергә уянып китәм һәм көртләгән тауыҡты күрәм (бер үк ваҡытта ишетәм). Баҡтиһәң, òàóûº себештәре янына бесәй яҡынлашҡан икән, ìå¿êåí тауыҡ быны күреп, бесәйгә ташланған. Уның "тауышы" төштә граната шартлауы менән тура килде.\nНи өсөн төштә шундай тап килеүҙәр була? Был осраҡлы йәки законлы рәүештәме? Йән, гөрһөлдәүҙе, емерелеүҙе һиҙенгән аң тиерһең, яуап бирергә әҙерләнәме? Йәки бөтәһе лә һаналған сеêунд эсендә үтәме? Һин ул арала төш күрергә лә, һәм реаль ваҡиғаның үҙен күрергә һәм ишетергә лә өлгөрәһең?


Амаль Әхмәҙинуров - еңеүсе!\n6 Декабрь 2021, 11:34\nСтәрлетамаҡтағы 3-сө лицей уҡыусыһы Амаль Әхмәҙинуров йәш техниктар һәм уйлап табыусыларҙың VIII Бөтә Рәсәй конференцияһы еңеүсеһе булған. Уның конкурсҡа тәҡдим иткән эше "Үпкә ауырыуҙарын авоматик рәүештә диагностикалау" тип атала.\nТемаһы ла көнүҙәк шул.\nКонференцияны ойоштороусылар белдереүенсә, илдең 75 төбәгенән 400 проект һайлап алынған, уларҙың күптәре юғары кимәлдә башҡарылыуы, инновацион идеяларҙың үҙенсәлекле булыуы менән айырылып тора. Шулар араһында Башҡортостан егете Амаль Әхмәҙинуровтың еңеүе ғорурлыҡ тойғоһо уята.\nФинал онлайн форматта үткән. Йомғаҡ Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Думаһында яһалған.


Штрафбат (хикәйә). Дауамы\n31 Ғинуар 2020, 00:00\nЭйе, Мухин әлеге мәлдә ысын офицерҙан күпкә ҡайтыш ине, өҫтәүенә, башҡаларҙы шикләндереп, үҙен ышанысһыҙ тотҡандай. Зонала ла ул, айырылырға тырышып, осоноп барманы, “авторитет”тар араһына ла тығылманы, уның элекке хәрби икәнен дә белеүселәр бармаҡ менән генә һанарлыҡ булғандыр. Ни булһа ла, башын баҫып, эште һайламай, арынһыҙ әҙәмдәй ҡушҡандарын теүәл үтәп, срок һананы хөкөм ителеүсе.\nЭйе, Мухин әлеге мәлдә ысын офицерҙан күпкә ҡайтыш ине, өҫтәүенә, башҡаларҙы шикләндереп, үҙен ышанысһыҙ тотҡандай. Зонала ла ул, айырылырға тырышып, осоноп барманы, “авторитет”тар араһына ла тығылманы, уның элекке хәрби икәнен дә белеүселәр бармаҡ менән генә һанарлыҡ булғандыр. Ни булһа ла, башын баҫып, эште һайламай, арынһыҙ әҙәмдәй ҡушҡандарын теүәл үтәп, срок һананы хөкөм ителеүсе. Ҡылған енәйәте лә шунан ғибәрәт: ҡала магазинын көпә-көндөҙ таларға маташҡан бандитты атып үлтергән. Бәлки, майор ҡоралға тотонмаҫ та ине, уға талаусыны былай ҙа ялан ҡул бороп һалыу бер ни тормай, әммә күҙҙәре алйыған бандит, ҡулына төшкән аҡсаның әҙлеген шәйләп, обрезын меҫкен һатыусыға тоҫҡағайны. Кеше ғүмерен секундтар хәл иткәндә Мухиндың икеләнергә ваҡыты юҡ ине. Ул йәшен тиҙлеге менән кобураһынан батырлығы өсөн бүләкләнгән исемле ТТ-һын һөйрәп сығарҙы ла, тоҫҡамайынса тәтегә баҫты. Алыҫлыҡҡа ҡарамай, магазиндағыларҙы сикһеҙ ғәжәпләндереп, майор, бандиттың тас маңлайына сәпәне, пуля мәңгелеккә тегенең баш һөйәгенә инеп ултырҙы. Яҙмыштыр инде, һуңынан ни ғәләмәт менәндер үле талаусы ҡулындағы обрез серле рәүештә юҡҡа сыҡҡайны. Тикшереү барышында ҡурҡышынан аҙна буйына һушына килә алмай аңҡы-тиңке йөрөгән һатыусы ла ҡоралдың булғанмы-юҡмы икәнен иҫләмәне. Шул биш минутлыҡ хәл алда күҙаллаған тормошон селпәрәмә килтерҙе. Артабан да өлөшөнә төшкән яҙмышы Мухинды һынап бер булды, сутырмаҡлы-бормалы юлдарҙан ҡыуҙы. Ул тайга аша һуҙылған тимер юл буйындағы сыбар зонаға ла осраҡлы килеп эләкте. Ҡырҡ берҙә армия ҡеүәтенә маҡтанып, немец “ас”тары яңғыҙ һунарға сыға торғайны. Бер этаптан икенсеһенә күсергән ваҡытта уларҙың эшелонын фашист самолеты бомбаға тотто. Ылғый арестант хәрбиҙәр тулы вагонға бомба тейеп, мөғжизә менән икәүһе генә – Мухин һәм ҡарауыл начальнигы иҫән ҡалды. Шулай итеп, тотҡон беренсе тапҡыр немец ҡоралы менән танышҡайны.\nӘле батальон тип һаналған зектар колоннаһы алдында ул ирекһеҙҙән шуларҙы башынан үткәрҙе. Һаҡсылар отряды командирының уға һылаған ҡыҫҡаса ҡылыҡһырламаһынан Мухиндың йөҙө боҙолдо, хатта ас яңаҡтары тағы ла ослайып, күптән ҡырылмаған бите тартылып йәмһеҙләнде. Шул-шул, ниндәй статьяға тарығанын ишетеп кенә беләләр, әммә элекке майорҙың төрмәгә тиклемге биографияһы күптәргә үрнәк ине. Ул, Алексей Мухин, илһөйәр тойғолары менән янған егерме бер йәшлек лейтенант, училищены тамамлағас, үҙе кеүек үк меңәрләгән тиңдәше сафында ымһындырғыс ҡаланы ҡалдырып, ил һаҡлар өсөн ер сигенә китергә риза ине. Тыуған илде һаҡлау һөнәренә ғүмерлеккә яҙмышын бәйләп, ул шәхси тормошон икенсе планға ҡалдыра килде. Көнбайышта, тағы Алыҫ Көнсығышта ла ҡара болоттар ҡуйыра төшкәс, империалистик дәүләттәр ҡамауында ҡалған совет иленә ҡатмарлы заман яҡынлашыуын һиҙеп, өйләнмәне лә хатта. Сабыр холоҡло, һәр ваҡыт уйлап эш итеүсе командир, һөжүм барышында кинәт үҙгәреп, башында елдәр уйнаған алабарман йәш егеттәй ҡылана торғайны, һуғышсыларын әйҙәп, иң алдан дошман позицияларына бәреп инер ине. Пуля ла алманы үҙен, пуля-дура, тиһәләр ҙә, ул да батыр офицерҙан ҡурҡҡандыр, штыкка штык килгәндә штык та тайпылды.\n– Унда Гитлерҙың 6-сы армияһына ҡараған дивизия йәйелгән. Шул дивизия тиҙҙәнһөжүмгә күсәсәк. Һеҙҙең бурыс – гитлерсыларҙы ошо яулап алынған плацдарымдан үткәрмәҫкә…\n– Начальник! Фашист беҙҙең ҡанға батып үләсәк, тип әйтмәксеһеңме? Бармаҡ менән\n“Начальник” мыҫҡыллы һорауҙы көттө яуабы ла әҙер, сөнки зектар батальонының яҙмышы өҫтән хәл ителгәйне. Бер аҙыраҡ эстән матур һүҙҙәр һайлап уйланып торҙо ла:\n– Тыуған ил алдындағы ғәйебегеҙҙе йыуыр өсөн ҡоралды һеҙ яуҙа табырға тейешһегеҙ, йәғни трофейҙы ҡулға төшөрөргә. Плацдармды яулаған дивизия ошо яландағы тиңһеҙ алышта башын һалған, шул дивизиянан ҡалған ҡырҡлап винтовка бар, буғай, әммә патрондар самалы, танктарға ҡаршы гранаталар таратырҙар – улары етерлек, ҡалғанын үҙегеҙ йүнләгеҙ! Тыҡып ҡуям: ҡасырға маташыусылар табылһа – иҫкәртеүһеҙ пуля менән һыйланасаҡ. Минең взвод төҙ ата! Ошоғаса зона һаҡлаһаҡ, хәҙер беҙ заградотряд сифатында паникаға бирелгән ҡурҡаҡтарҙы ҡараулаясаҡбыҙ! – тине.\nКомандир үҙ телмәренән үҙе ҡәнәғәт, икегә бүленгән соҡорло эйәген батальондан байтаҡ артта теҙелгән заградотряд һалдаттары яғына сөйҙө. Күптән түгел армия көстәрен тулыландырған ППШ автоматтары менән ҡоралланған отряд, яңы каскаларын иртәнге ҡояштың һаран нурҙарына ялтыратып, зектарҙың һәр аҙымын аңдый ине. Инде күҙ ағын әйләндерергә сират Мухинға етте. Ул һиҙҙермәй генә йәнәшә лә тороусыны баштан-аяҡ һөҙөп ҡарап сыҡты: “Хәбәрҙе килештерә был. Берәй бәләкәй генә бәрелештә булһа ла ҡатнашып ҡараны микән, хәстрүш?”\nҠурҡытыр өсөн генә өр- яңы, бик һирәк асылған күн кобураһына ҡағылды, ысынан да иһә немецҡа бирелер булһа, кем алдан үҙен һатҡан һайыҫҡандай шыҡырыҡлап торһон, шунан:\n– Әйҙә, Мухин, командуй! – тине лә, дәртләндереү маҡсатындалыр һөрәнләп ебәрҙе – Стоять насмерть!\nӘле генә, ашығыс тәғәйенләнгән батальон командиры, капитандың үҙҙәренекеләр яғына йүнәлгәнен арыған ҡараштары менән оҙатты ла, артабан ни ҡылырға белмәй шаңҡып ҡалды, етмәһә, эсен бошороп күкрәге аҫтында ғына ниҙер сәнсеп ауыртырға кереште. Ул батальон берәмегенә ингән зектар өйөрөнә текләп ытырғанып ҡуйҙы, был хәлдең үҙе менән булғанына ышанырға ла ышанмаҫҡа белмәй, төрлө ҡиәфәттә бөкөрәйгән көмрө кәүҙәләргә, салышайған, һаҡал үҫентеләре баҫҡан йөҙҙәргә ерәнеп ҡараны. Бөтмәҫ ҡолаҡҡа ятмаҫ һүгенеүҙәр теҙмәһе комбаттың күңелен болғандырҙы, оятһыҙ әрһеҙерәктәр алға сығып, Муханы уратты. Сирек быуат буйы иреккә һыуһап, зона тапаусы төрмә өрәктәрен ышансыһыҙҙар тип киреһенсә төпкәрәк, тылға оҙатыуҙары колонна эсендә тәртипһеҙлектәргә юл асҡайны шул. Ошо мәлдә Мухин ғүмерендә тәүге тапҡыр хәрби һөнәр һайлағанға үкенеп ҡуйҙы. Ышанысһыҙ халыҡ – былар иң киҫкен мәлдә хыянат итмәҫме, арҡаһына хәнйәр ҡаҙамаҫмы? Бындай сетерекле хәлгә ул Алыҫ Көнсығышта самурайҙарҙы туҡмағанда ла тарымағандыр. Ләкин майор артҡа юл ябыҡ икәнен бик яҡшы аңлай, артта – үтә алмаҫлыҡ бейек стена күккә олғашҡан. Ни булһа ла ошо бүреләр көтөүенә юлбашсы сифатында ул, уларҙы ышандырып яуға әйҙәү уның бурысы, барлыҡ мөмкинлектәрҙе файҙаланып, немецтарҙы үткәрмәҫкә. Тик бүреләр өйөрөндә хәлдәр икенсерәк шул – вожак үҙе лә шулар затынан. Бер мәлгә командир үҙен шул йыртҡыстар араһында ҡалған мышылай хис итте. Рәхәт әйтеүе – командуй, бандит өйөрөн тыңлата алмаһа, ҡулынан килмәһә, ҡалайтыр? Шулай ҙа ни ҡылмаҡ кәрәк, уның артабанғы яҙмышы ошонда хәл ителә, һәләк булһа ла, тере ҡалһа ла. Тере ҡалһа бигерәк тә. Ләкин тере ҡалыуы еңеү менән бер йәнәшәлә булыуы фарыз, артабан штрафбатта фашистҡа ҡаршы һуғышһа, майорҙан бәхетле кеше булмаясаҡ.\nҺөжүм киләсәк ялан яғынан талғын ел иҫеп ҡара-күкшел төтөндө батальон өҫтөнә ҡапланы. Унан әллә янған тимер еҫе, әллә көйгән ит һаҫығы аңҡый, танауҙарға тулып, күңелдәрҙе уҡшытты. Шуның тәьҫире булдымы, колонна йәнә геүләп шаулай башланы. Көтмәгәндә яңы комбатты ғәжәпләндереп, хәлдәр икенсе йүнәлеш алды. Араларында бәғзе аҡыллы баштар ваҡытты бушҡа үткәрмәгәндер – уйланғандар, моғайын, ҡасандыр зона тотҡан ҡаты ҡулдарҙың эйәрсәндәре ҡыҙыу баштарҙы тиҙ һыуындырҙы, батальон яйлап тынысланды. Зектар хәл айышына төшөнгәйнеләр: уларҙы ҡоралһыҙ-ниһеҙ фашистарға ҡаршы ҡуялар, йәғни шыпа яланғас утлы өйөргә ташлайҙар, батальон һынлы батальонға ҡырҡ винтовка нимә инде. Бөтәһенә лә иҫән ҡалырға яҙмаҫ, шулай ҙа кемгәлер тере ҡалырға насип булыр, бәлки. Шул бәхетлеләрҙең яҙмышы әлеге мәлдә батальон алдында баҫып торған бөжәк – Муха ҡулында, ни тиһәң дә элекке хәрби кеше – берәй әмәлен табыр.\nИң тәүҙә майор батальонды роталарға, роталарҙы взводтарға бүлде, берәмектәр араларынан башлыраҡтарынан командирҙар тәғәйенләне, дөрөҫөрәге, роталар, взводтар башлыҡтарын үҙҙәре һайланы. Фашист һөжүме башланғансы байтаҡ эш аҡтарырға кәрәк ине. Комбат ҡабаланды, сафтар буйлап йүгерҙе, аңлатты, ыңғайына нисек дошманды ҡаршыларға тип баш ватты. Был ығы-зығыны артта, уңайлы урынлашҡан заградотряд ҡыҙыҡһынып күҙәтте.\nӨсөнсө ротаның беренсе взводына эләккән Ғиндулла үҙен тыныс тотто. Ҡул һелтәп үлемгә әҙерләнгәйне бисара, уға ҡалһа һаҫыҡ ҡандала тулы баракта көн күреп, ҡоластай ҡарағайҙарҙы йығып этләнгәнсе теге донъяға олағыуың мең артыҡ. Ауылы, ғаиләһе иҫенә төшһә генә йөрәге сәнсеп ҡуя ирҙең, булмышын тағы бөтмәҫ һағыш солғай. Герман һуғыш башламаһа, ун йыл төрмәнән сығыу юҡ ине элекке колхозсыға. Һөйләһәң кеше ышанмаҫ, йүнһеҙ аты етте ғәзиз башына, төшөнә бер инеп сыҡмаған яҡтарға олаҡтырҙы. Нимә тип шуға барып йәбеште, ул сығынсынан башҡа ла бынамын тигән аттар донъя ине колхозда. Бөтә бәлә аттың тоҡомонан ҡуҙғыны. Әле буталсыҡ утыҙынсы йылдарҙа Ғиндулла колхозға яҙылырға атлығып тормаһа ла, бер көн килеп өндәшкәстәре, бер һүҙһеҙ тәбәнәк буйлы, йыуан аяҡлы, көслө ҡашҡаһын етәкләп упшыйға инде лә китте. Ҡырҡ беренсе йылда шул ҡашҡаһының ҡасандыр донъяла ғүмер иткәнен дә онотҡайны, сөнки хәлһеҙ дөйөм хужалыҡты күтәргән тәүге йылдарҙа, сит-ят ҡулдарҙа тәрбиәһеҙ йонсоп аяҡ һуҙғайны, бахырың. Ана шул ҡырҡ берҙең яҙында күрше бригаданан күсерелгән ҡашҡаны шәйләп ултыра төшә яҙғайны Ғиндулла күҙҙәрен һөртөп бер килке иҫен йыя алмай торҙо, һуйып ҡаплағандармы ни, һабансы алдында тас уның тәүге аты көйшәп тора ине, шулай уҡ тәбәнәк, йыуан аяҡлы. Төшөндө колхузсы: был шул ҡашҡаның тоҡомо, йылдар аша бейәнән бейәгә күскән ҡан һаҡланып ҡалған, моғайын. Бөтмөр, егәрле һабансы ҡуйманы, колхоз тотҡаһы – бригадирға инәлде, алдына тубыҡланды, әммә үҙенекенә иреште – һабанға егеп алды тегене. Сәбәбе ла бар ине шул: үҙенең ҡәҙерле ҡашҡаһы колхуз эшендә бер ҙә генә үҙенә тәтемәне, уны шыр эшкинмәгән ҡулланды. Тик донъя бер алдын, бер артын күрһәтә, уйламаҫтан ҡырҡа боролош та яһай. Хәсрәт һабансының бәхете болот артынан бер мәлгә генә сығып йылмайған ҡояштай ғына тойолдо. Һабан турғай һайрап йәмләгән яҙғы бер иртәлә, түҙемһеҙ тапанған ҡашҡа, хужаһының ҡамыт-өпсөнөн кейҙергәнен көтөп торҙо ла, кинәт башын сөйөп ебәрҙе, ҡорт саҡҡандай аңғармаҫтан ҡуҙғалып, сабып сыҡты ла китте. Ғәжәпләнде ир: “Арыҡ-турыҡ йылҡы малына оҡшамаған, әллә иректә йөрөп аҫауланған инде? Күгәүенгә лә иртә?” Артынан ташланғайны ла, ҡайҙа-а-а, туҙан борҡотто ла зым-зыя юҡ булды мәлғүн. Байтаҡ эҙләне ир, тирә-яҡ туғайҙарҙы, тау араларын, күрше ауылдарҙы ла гиҙҙе, ғәжәп, бер әҙәм абайлаһасы! Күрәҙәсе әбейгә лә барып, ҡайғыһын бәйән итте. Ҡарсыҡ, ағас кәритәгә һыу ҡойоп, бер аҙ текләгәндән һуң, әпсен-төпсөнен уҡыны ла, тешһеҙ ауыҙын кәмшәйтеп: “Алағайыма борсолма, әллә ҡайҙа китмәҫ, ҡайтыр, сусҡаға оҡшаш ҡатыморон янында бикле тора”, – тип мөңөрләне. Ни булһа ла ҡайҙа олағып йөрөүе сер булып ҡалды, шулай ҙа ике көндән ҡайтты урыҫ ауылы яғынан, шыпа яланғас үҙе, һыпырғандар кәрәк-ярағын. Ғиндулла уның бәйле торғанын аңлап алғайны, муйынында арҡан эҙенән ҡалған сей яра ла шуны дәлилләй ине, әммә хәл кемгәлер кәрәкле юҫыҡҡа боролғайны шул. Оҙаҡ көттөрмәне милиция, үҙәктән кырандаста елдереп килеп тә етте. Меҫкен ирҙе уғрылыҡта ғәйепләнеләр. Асығауыҙлығы өсөн бисәһе орошоп йонсотҡайны, әйләнгән һайын ҡулдарын бөйөрөнә таяп: “Йүнһеҙ! Атың да йүнһеҙ, үҙең дә! Ирмен тигән ир бер хайуанға хужа булһын ул!” – тип ҡолаҡ итен сәйнәне. “Борондан, бисәңә һәм атыңа ышанма, тигән әйтем бар,” – тип әсе яуапларға теле ҡысығайны ла Ғиндулланың, тик тешләп өлгөрҙө, үҙенең дә ғәйебе бар шул. Йүнле ир теләгән хужабикә һуңынан үкенгәндер әле шулай туҙынғанына, үкенһә лә ни ҡылмаҡ; ғәйепһеҙ ирҙең аяҡтарын ергә лә тейҙермәй районға илттеләр. Унда инде эштәр йәһәт эшләнә – ун йыл сәпәгәндәрен төштәгеләй генә хәтерләй. Әйтерең бармы – туҙып, ғүмерендә ун ремонт кисергән йүгән-ҡамыт өсөн ун йыл! Әле бер йылды, көнләп-сәғәтләп һанап, саҡ үткәрҙе. И-э-х, һағындыра бит тыуған яҡтың йәмле яҙҙары, мәшәҡәтле йәйҙәре!\nШундай тәҡдим: бер взводты гранаталар менән шыуыштырып, дошман тылында ҡалдырыу. Ялан тулы үлек, шулар араһына ятып тупраҡҡа күмелһендәр, үлгәнгә һалышһындар, ҡалай ҡулдарынан килә шулай ҡыланһындар, әммә бик һаҡ эш итһендәр – дошман разведкаһы еҫкәнеп йөрөй ҡалһа – һиҙмәһендәр. Пехота үткәс тә арттан тондоролған гранаталар батальонға ҙур ярҙам булыр. Тере ҡалһалар, тапҡан ҡоралдан артҡы фланганы ҡырырҙар, дивизия нға ҙур ярҙам булыр. Тере ҡалһалар, тапҡан ҡоралдан артҡы фланганы ҡырырҙар, дивизия шунда түшәлгәс – ҡоралдары ла шундалыр. Тик… тик, фашистҡа ҡул күтәреп сығыусылар булмаҫмы?


Башҡортостан граждандарға социаль ярҙам күрһәтеү өсөн 18 миллион һумдан ашыу аҡса аласаҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан граждандарға социаль ярҙам күрһәтеү өсөн 18 миллион һумдан ашыу аҡса аласаҡ\n12:56, 14 октября 2015 Сәйәсәт\nБашҡортостан граждандарға социаль ярҙам күрһәтеү өсөн 18 миллион һумдан ашыу аҡса аласаҡ Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2015 йыл, 14 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nБашҡортостан граждандарҙың айырым категорияларын социаль яҡлауға һәм уларға ярҙам күрһәтеүгә 18 миллион 710 мең һум аҡса аласаҡ. Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев 2015 йылда төбәктәргә социаль йүнәлешле коммерцияға ҡарамаған ойошмаларға төбәк ярҙамы программаларын бойомға ашырыу өсөн субсидиялар бүлеүҙе раҫланы.\n621 миллион һум күләмендәге субсидиялар конкурс буйынса һайлап алынған 55 субъект араһында бүленгән. Улар төбәктәрҙең социаль йүнәлешле коммерцияға ҡарамаған ойошмаларға ярҙам программаларын ғәмәлгә ашырыуға булышлыҡ итәсәк.\nФинанс ярҙамы «Граждандарға социаль ярҙам» дәүләт программаһы сиктәрендә күрһәтелә.\nҺайлап алыуҙа ҡатнашыу өсөн 74 төбәк ғариза биргән, шуларҙың 55-е конкурс еңеүселәре тип танылған.\nТеги: субсидиялар,коммерцияға ҡарамаған ойошма


Әхирәтте һайлай бел\nДөрөҫмө - түгелме, әммә мин һәр ваҡыт әхирәттәремдең һаны н сикләргә тырыштым. Таныштарымдың иптәш ҡыҙҙары күплеге менән маҡтаныуы миндә ниңәлер аптырау тойғоһо тыуҙыра торғайны. Әхирәт икән - тимәк ул һине бер ҡасан да һатмаясаҡ , шатлыҡтарыңды ла, хәсрәтеңде лә үҙенеке кеүек күреп уртаҡлашасаҡ. Ә бер кешенең бындай дуҫтары күп булыуы мөмкин түгел. Бер, әммә ысын әхирәтең булһа ла бик шәп. Һәм ҡатын - ҡыҙҙар араһындағы дуҫлыҡ йыш ҡына икеһенең дә күңелен әсир иткән ир кеше пәйҙә булғанса ғына дауам итә. Хәйер... Ошондай сетерекле хәлдә ҡалғандан һуң, беҙ әхирәтем\nменән тәүҙә бер - беребеҙгә асыуланышып алдыҡ, һуңынан түбәндәге ҡарарға килдек: ер йөҙөндә ир - егеттәр бөтмәгән, ә беҙҙең дуҫлыҡ барыһынан да ҡәҙерлерәк. Бына шундай хәлдәр ҙә була!\nИптәш ҡыҙҙар инде икенсерәк категорияға ҡарай. Уларҙың кү п булыуы ла мөмкин: киноға, дискотекаға, театрға барып килер гә, ҡунаҡтарҙы ҡаршы алырға әҙерләшергә, бала менән ултырып торорға һәм башҡалар.\nҠатын - ҡыҙҙар дуҫлығының төрлө үҙенсәлектәр һәм аңлатып булмай торған парадокстарға бай булыуын психологтар ҙа таный . Сөнки уларға ошондай дуҫлыҡтан "зыян күреүселәр" менән эшләргә тура килә лә инде. Юғары категориялы педагог - психолог Наталья Сорока әйтеүенсә, йыш ҡына иң яҡын әхирәте менән араның боҙолоуы йәки уның хыянатын ауыр кисереүсе ҡатын - ҡыҙҙар психологик ярҙам һорап мөрәжәғәт итә икән.\n- Йыш ҡына шундай картинаға шаһит булырға тура килә: әхирәттәрҙең береһе кейәүгә сыға һәм үҙенең тормошҡа\nсыҡмаған дуҫ ҡыҙҙары менән аралашыуын туҡтата (йәки сикләй) , - тип һөйләй Наталья Сорока. - Был бер яҡтан ниндәйҙер аңһ ыҙ ҡурҡыуҙан да килә: "Ирем уларға ҡарата ҡыҙыҡһыныу белдерә ҡалһа". Киреһенсә лә була: ирһеҙ әхирәт үҙенең ғаиләле әхирәте менән ҡыҙыҡһынмай башлай. Был осраҡта кейәүҙәге\nҡатындың икенсе төрлө тормошҡа күсеүе, ваҡыты етмәүе лә сәбәп булыуы ихтимал.\nХәҙер ни эшләргә, дуҫлашмаҫҡамы ни\n- Рәхәтләнеп дуҫлашығыҙ, - тип тынысландыра психолог. Аралашыу мөһим, тирә - яҡтағы кешеләрҙең һиңә, ә һинең уларғ а йоғонто яһауыңды оноторға ярамай. Аш - һыу һәм балалар бүлмәһенән, йәғни көнкүреш мәсьәләләр сигенән сыҡҡан уртаҡ ҡыҙыҡһыныуҙар булғанда ғына дуҫлыҡ оҙаҡ йылдарға һуҙыла. Был мода, әҙәбиәт, сәнғәт, уртаҡ таныштар һәм башҡалар булыуы мөмкин. Ә инде ҡыҙығы ҡалмаған мөнәсәбәттәрҙе талаш -\nыҙғышһыҙ, кемдең ғәйепле булыуын асыҡламайынса, тыныс, әммә ҡәтғи рәүештә өҙөргә кәрәк. Йыш ҡына әхирәттең шәхси үҙенсәлектәре арҡаһында, уның менән аралашыуы ауырлыҡ һалырға мөмкин. Әхирәттәр араһында "һөлөктәр", "бәхетһеҙҙәр" , "көнләшеүсе" типтар һәм элекке класташтар осрай.\n- Медицина һөлөктәре варикоз, гипертониянан интегеүселәрг ә файҙа килтерә. Кеше - һөлөк иһә һиҙҙермәй генә ҡаҙала һәм бары тик зыян ғына килтерә, - ти психолог. - Ҡыҙғанысҡа ҡарш ы, уны һуңынан ғына аңлайбыҙ. Һөлөктөң холҡо бала саҡта уҡ формалаша: ул ялҡытҡыс, эс бошорғос кеше, уның тормошо һәр в аҡыт насар, һис ҡасан кәйефе юҡ. Һөлөк һеҙҙе ҙур теләк менән\nтыңлай, баш ҡаға, ахылдай, көйәләнә, хатта ниндәйҙер кәңәшт әр ҙә бирә. Сит кешенең бәләһе һәм бәхетһеҙлеге уның өсөн аҙ ыҡ ролен үтәй, йәшәү мәғәнәһе булып тора. Һөлөк - әхирәтегеҙгә һөйләгәндәрҙе ул һуңынан һеҙҙең үҙегеҙгә ҡаршы файҙаланасаҡ.\nҠыуаныслы мәлдә артыҡ шатланмаһын өсөн ул мотлаҡ проблемаларығыҙҙы хәтерегеҙгә төшөрәсәк. Һөлөк кеше бәхетенә шатланыу ғына түгел, дуҫының имен йәшәүенә лә\nбитараф ҡарашта була белмәй.\nҺөлөктө түбәндәге дөйөм һыҙаттар буйынса танырға мөмкин:\nпроблемаларығыҙ менән ҡыҙыҡһына, төпсөнә, бик күп һорауҙар бирә, ҡайғы уртаҡлаша, әммә тик мораль ярҙам ғына тәҡдим итә . Һәр ваҡыт бойоҡ, йөҙ һыҙаттары ғәҙәттә скептик, аҡрын хәрәкәтләнә, ашыҡмай ғына, ләкин күп һөйләй. Һөйләшеү өсөн яратҡан темалары: Ҡот осҡос! Ирҙәр барыһы ла ҡәбәхәттәр!", "Был тормошта бәхет юҡ", "Бәлә бер үҙе килмәй" һәм башҡалар.\nУларҙың күптәре үҙҙәре үк бәхетле йәшәргә теләмәй. Профессиональ "яфа сигеүселәр" бар, улар үҙ проблемаларынан ләззәт таба. "Яфа сигеүселәр" әхирәт түгел, йәбешкәктәр. Уларға һеҙ ҙә, һеҙҙең проблемаларығыҙ ҙа кәрәкмәй, үҙ негативын сығарып һалһа - булды. Үҙҙәренең физик һәм психологик интегеүҙәрен төрлө төҫтәрҙә һүрәтләй, тормошон яйға һалыу йәһәтенән берәй киҫкен сара тәҡдим итеү менән, улар проблемаларын иң ҡәҙерле әйберендәй күреп яҡлай башлай.\nМөнәсәбәттәрҙе генә түгел, күңел тыныслығын да һаҡларға теләһәгеҙ, уларҙың мыжыуына иғтибар бирмәгеҙ ( яуап ҡайтарыу , баш ҡағыу ярамай - шул саҡ "интегеүсе" икенсе объектҡа күсәсәк), ялыуҙарын баштан уҡ туҡтатығыҙ (һуңынан быны эшләү\nҡыйыныраҡ буласаҡ). Уларҙың иң яратҡан мыжыу алымы - телефон аша. Интегеүҙәре хаҡында һүҙ башлау менән телефон трубкаһын һалығыҙ, һуңынан үҙегеҙ шылтыратып элемтә насарлығына һылтанығыҙ. Тик был трюктың алдан уйланғанлығын белдермәгеҙ. Улар эргәһендә бер ваҡытта ла сәләмәтлегеҙгә зарланмағыҙ.\nБыл "әхирәт" менән аралашыуҙы туҡтатҡандан һуң да еңел һулап ҡуйыла. Кемдең һеҙгә көнсөллөк менән ҡарауын асыҡлауы ауыр түгел: уларҙың башҡа кешеләр тураһында нимә һөйләүенә иғтибар итегеҙ. Нимәгә шатлана, кемде хуплай йәки тәнҡитләй Уларҙың фекерендә хуплау йышыраҡ яңғыраймы әллә ҡәнәғәтһеҙлекме Хәтерегеҙә тотоғоҙ, улар башҡа кеше тураһында нисек һөйләй, һеҙҙе лә шулай уҡ итеп тикшерә. Башҡ а кеше тураһындағы негатив хәбәрҙәрен бер ваҡытта ла хупламағыҙ.\nМәктәптә яралған дуҫлыҡ иң көслөһө тигән фекер йәшәй. Әмм ә тормоштағы ҡыҙыҡһыныуҙар төрлөлөгө иң яҡшы класташтарҙы ла айыра һәм был мөнәсәбәттәр еңел ҡабул ителмәй. Кире ҡағыу\nуңайһыҙ кеүек, һәм беҙ класташтың барлыҡ иҫтәлектәрен һәм тарихтарын тыңларға мәжбүр. Хәйер, ошо теманан башҡа һөйләшерлек һүҙ ҙә юҡ инде.\nБәлки ир - егет дуҫың булыуы яҡшыраҡтыр\nЮҡ, был икенсе тема. Бәлки, киләһе һөйләшеү өсөн тема булыр. Ҡатын - ҡыҙ менән ир - егет араһында ла дуҫлыҡ булыуы\nмөмкин түгел, тиҙәр бит.


Башҡортостан халҡы Яңы йылды ҡаршыларға әҙерләнә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан халҡы Яңы йылды ҡаршыларға әҙерләнә\n11:42, 31 декабря 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 31 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\nБашҡортостан халҡы бөгөн төндә Яңы йылды ҡаршыларға әҙерләнә. Рәсәй халҡының күбеһе уны йылдың төп байрамы тип иҫәпләй.\nЯңы йылды байрам итеү традицияһы сама менән беҙҙең эраға тиклем өс меңенсе йылда Месопотамияла барлыҡҡа килгән. Байрамды март аҙағында, Тигрҙа һәм Ефратта һыу ташҡас, һәм ер эштәре башланғас билдәләгәндәр. Йылдың тәүге 12 көнөндә Месопотамияла карнавалдар, маскарадтар уҙғарылған.\nАҡрынлап Яңы йылды үткәреү киң ҡолас ала. Вавилонда пленда булған иудейҙар ошо традицияны үҙләштерә. Артабан байрам гректарға, гректарҙан Көнбайыш Европа халыҡтарына күсә.\nЮлий Цезарь календарға үҙгәрештәр индергәндән һуң ғинуарҙың беренсе көнө яңы йылдың тәүге көнө тип иҫәпләнә башлай. Яңы йыл менән бер рәттән Раштыуа ла билдәләнә. Ул беҙҙең эраның икенсе быуатында Рим империяһында барлыҡҡа килгән. Ваҡыты буйынса тәүҙә Раштыуа икенсе дини байрам — Керәшенгә тап килгән. Улар бер көндә билдәләнгән. Ләкин IV быуатта уҡ Көнбайыш Европа илдәрендә Раштыуаны байрам итеү 25 декабргә күсерелгән. Был көндө Рим империяһында Сатурн аллаһы хөрмәтенә мәжүси байрамды билдәләү ҡабул ителгән булған. Аҡрынлап мәжүсилек традицияһы актуаллеген юғалта һәм Раштыуа байрамына алыштырыла. Беҙҙең көндәрҙә лә христиан илдәренең күбеһендә Раштыуа байрамын 25 декабрҙә билдәләйҙәр.\nОҙаҡ ваҡыт дауамында Яңы йыл күп халыҡтарҙа билдәләнмәгән, йәки Раштыуа менән бергә үткәрелгән. Ҡайһы бер илдәрҙә ул бөтөнләй тыйылған булған, Шотландияла, мәҫәлән, әле һаман Яңы йылды һәм Раштыуаны байрам итмәйҙәр.\nЯңы йыл байрамы Көнбайыш Европала — 16 быуаттың һуңында, Көнсығыш Европала 17-18 быуаттарҙа үҙ аллы байрам булараҡ билдәләнә башлай.\nРәсәйҙә Яңы йылды байрам итеү традицияһына Петр I нигеҙ һала. Әммә ул ваҡытта ошо яңы байрамдарҙы дворяндар ғына билдәләгән. Ваҡыт үтеү менән ул дөйөм халыҡ байрамына әүерелгән.\n1917 йылда Совет власы Раштыуа менән бер рәттән Яңы йылды ла байрам итеүҙе тыя. Был байрам 1930 йылдарҙа ғына кире әйләнеп ҡайта. Бөгөнгө көндә Яңы йыл постсовет киңлегендә иң популяр байрамдарҙан һанала.


Башҡортостанда күп ҡатлы торлаҡ төҙөлөшөн үҫтерергә кәрәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда күп ҡатлы торлаҡ төҙөлөшөн үҫтерергә кәрәк\n11:41, 15 марта 2012 Иҡтисад\nБашҡортостанда күп ҡатлы торлаҡҡа ҡарағанда индивидуаль йорттар күберәк төҙөлә. Был торлаҡ менән халыҡты тулыһынса тәьмин итеүгә ҡамасаулай. Бөгөн республикала был проблеманы хәл итеү буйынса әллә күпме программа эшләп килә.\nБР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе ярҙамсыһы Рөстәм Туҡаевтың әйтеүенсә, әлеге ваҡытта перспективалы төҙөлөш райондарын инженерлыҡ инфраструктураһы менән тәьмин итеүҙе көйләү буйынса эштәр алып барыла. Өфө тирәләй аҙ ҡатлы юлдаш ҡалалар төҙөү проекттары ҡарала. Иглин һәм Урыҫ Юрмашы районында торлаҡ йорттар күтәреү күҙаллана.\n— Уртаса алғанда йыл һайын республика буйынса бер кешегә иҫәптә 0,58 квадрат метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырыла, — тине Рөстәм Туҡаев. – Беҙҙең алда был күрһәткесте киләһе йылдарҙа бер квадрат метрға еткереү бурысы ҡуйылған. Йәғни файҙаланыуға тапшырылған торлаҡ күләмен ике тапҡырға арттырырға кәрәк. Быға дәүләт-шәхси партнерлыҡты файҙаланып өлгәшергә мөмкин. Мәҫәлән, дәүләт ергә аҡса һаласаҡ, ә шәхси инвесторҙар – төҙөлөшкә һәм инфраструктураһына. Эконом класындағы торлаҡ төҙөлөшөнөң әүҙем булыуы ла ҙур әһәмиәткә эйә. Дәүләт ярҙамынан тыш граждандарҙың торлаҡ мәсьәләһен кардиналь хәл итеп булмауын барыбыҙ ҙа аңларға тейеш.


Өфөлә подъездарҙы комплекслы ремонтлау эштәре дауам итә\nӨфө ҡалаһында күп фатирлы йорттарҙа подъездарҙы комплекслы ремонтлау программаһын бойомға ашырыуға ярашлы эштәр дауам итә. Ул Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың ҡушыуы буйынса башланған һәм 6 йылға иҫәпләнгән.\nБыйыл ҡалала 579 млн һумға 1 288 подъезда ремонт эштәр башҡарыу планлаштырылған ине.\nШулай итеп, 9 декабргә ҡарата, эштәр 835 подъезда тамамланған, ә 453 подъезда тамамланыуға яҡын.\nЭштәрҙең заказсыһы булып «Башҡортостан Республикаһы территорияһында урынлашҡан күп фатирлы йорттарҙағы дөйөм мөлкәтте капиталь ремонтлауҙың төбәк операторы» тора. Программаны финанслау республика (90%) һәм ерле (10%) бюджеттарҙан тормошҡа ашырыла.\nБилдәләп үтәбеҙ, 2020 йылда төҙөкләндерелергә тейешле йорттарҙың яҡынса исемлеге әҙерләнгән. Ул 360 йортта 1 177 подъезды комплекслы ремонтлауҙы күҙ уңында тота. Исемлек менән Өфө ҡалаһы Хакимиәтенең рәсми сайтында түбәндәге һылтанма буйынса танышырға мөмкин.


Шумадия — Башҡорт Википедияһы\nШумадия, тарихи өлкә\nШумадия округы картаһы\nСербияның күҙаллаған яңы административ бүленеше\nШумадия (сер.сер. ШумадијаШумадија) — Сербия үҙәгендәге тарихи өлкә. Уға Шумадия округы һәм уның йәнәшендәге территориялар инә. Ҡасандыр өлкә урманға бай булған, исеме шуға бәйле (Шуман(Šuma) — урман). Өлкәнең һәм Шумадия округының үҙәге — Крагуевац ҡалаһы.\nXVII—XIX быуаттарҙа Шумадия урмандары төрөктәргә ҡаршы көрәшкән гайдуктарға ҡасыр урын булып хеҙмәт иткән. 1804 йылда Шумадиялағы Орашац ауылында Беренсе серб ихтилалы иғлан ителә. Уға Сербияның милли батыры Ҡарагеоргий етәкселек итә. 1815 йылда булған Икенсе серб ихтилалы Милош Обренович етәкселегендә бара һәм Рәсәй ярҙамы менән уңышҡа өлгәшә. Сербия, төрөк пашалығы булыуҙан туҡтап, автономиялы кенәзлеккә әйләнә.\n1922—1929 йылдарҙа Шумадия өлкәһе Сербтар, Хорваттар һәм Словендар короллегенең административ райондарының береһе була. Уның сиктәре яҡынса хәҙерге Шумадия округыныҡына тап килә. Өлкәнең үҙәге, хәҙерге кеүек үк, боронғо Крагуевац ҡалаһында була.\nШумадияның эре ҡалалары:\nБашҡа ҡалалары — Велика Плана, Варварин, Трстеник, Чичевац, Топола, Лапово, Младеновац, Лазаревац, Белановица һәм Лучаны. Белград та Шумадияға ҡарай, ләкин айырым административ район итеп бүленгән.\nСербияның ҡайһы бер сәйәси партиялары (Сербия Демократик партияһы һәм Шумадия коалицияһы) илдәге хәлде тотороҡландырыу һәм төбәктәрҙең тигеҙ үҫеше өсөн шарттар тыуҙырыу маҡсатында Сербияның административ бүленешенә реформа үткәрергә тәҡдим итә. Хәҙерге ике автономиялы провинция (Косово һәм Воеводина) һәм үҙәк административ төбәк урынына Сербияны 6 төбәккә бүлергә тәҡдим ителә:\nВоеводина (баш ҡалаһы: Нови-Сад)\nКосово (баш ҡалаһы: Приштина)\nШумадия (баш ҡалаһы: Крагуевац)\nПодунавье (баш ҡалаһы: Ниш)\nПодринье (баш ҡалаһы: Ужице)\nСербияның административ бүленеше\nStragari — in Šumadija village 2009 йылдың 1 февраль көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Шумадия&oldid=1059431 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:44 12 август 2021 үҙгәртелгән.


Һауа шарттарына бәйле, Хәйбулла районында ғәҙәттән тыш хәл режимы иғлан ителде\nКүрше Йылайыр, Ейәнсура һәм Баймаҡ райондарында ҡотҡарыу хеҙмәттәре юғары әҙерлек кимәлен һаҡлай.\nКисә был яҡтарҙағы федераль, республика һәм ауыл-ара юлдарға көрт һалыу һөҙөмтәһендә көслө тығындар барлыҡҡа килде. Халыҡты ваҡытлыса урынлаштырыу өсөн тиҫтәләп пункт ойошторолдо. Бер Хәйбулла райоында ғына ошондай пункттарға 150-нән ашыу кеше урынлаштырылған. Бынан тыш, уҙған тәүлектә эҙләү-ҡотҡарыу хеҙмәттәре ҡар тотҡононан 41 кешене, шул иҫәптән бер баланы, 20 берәмек техниканы эвакуациялаған. Әлеге ваҡытта юлдарҙы ҡарҙан таҙартыу эштәре бара.\nТөбәктәрҙә һауа торошоноң насарайыуын иҫәпкә алып, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығында оператив штаб ойошторолған. Ярҙам кәрәк булған осраҡта 8 347 233 99 99 телефоны буйынса шылтыратырға мөмкин. Шулай уҡ «Ышаныс телефоны» ла эшләй. Уның һандары 8 800 100 11 20.


Шайтан ҡотҡоһо | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Шайтан ҡотҡоһо\n« Байрам көндәре һәм кистәр\nНух пәйғәмбәр »\nЭлекке заманда Барсыйсә атлы заһид бар ине. Бер риүәйәттә 12, икенсе риүәйәттә дүрт йөҙ йыл буйы Аллаһ Тәғәләлә ғибәҙәттә булған. 6 мең кеше, ҡәҙер эйәһе булып, уның хеҙмәтендә йөрөгән. Ете ҡат күктәрҙәге фәрештәләр Барсыйсә ғибәҙәтенә таң ҡалырҙар ине. Ғүмер буйы бер генә боҙолоҡ та эшләмәгән. Шул ваҡыт үҙенең фәрештәләренә әйтә Аллаһы Тәғәлә: «Әй, минең пак ҡолдарым! Барсыйсәнең был ғибәҙәттәренә ниңә ғәжәпләнәһегеҙ? Уның кем булмауын һеҙ белмәйһегеҙ, Мин беләм. Минең ғилемемдә ул — кафыр. Уның ғибәҙәттәренең береһе лә ҡабул ителмәҫ, ахыр көнөндә кафыр булып донъянан үтер, мәңге тамуҡта ҡалыр!» — тигән. Был һүҙҙәрҙән фәрештәләр бөтөнләй ғәжәпкә ҡалған: «Был тиклем ғибәҙәттәр ҡылып та нисек итеп бәндә кафыр булыр?» — тигән.\nБыл һүҙҙәрҙе Иблис ишеткән. Ул заманда әле Иблискә күккә күтәрелеп фәрештәләр һүҙен тыңлау тыйылмаған була. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд Мостафа саллал-лаһү ғәләйһи үә сәлләм мөбәрәк аяҡтары ергә баҫҡас ҡына Хаҡ Тәғәләнән: «Был көндән һуң Иблис, күккә күтәрелергә теләһә, таштар атып ҡыуып ебәрегеҙ!» — тип фәрештәләргә фарман булған.\nБарсыйсә тураһында ишеткәс, Иблис бик һөйөнгән. Сөнки ул йәне-тәне менәм ғибәҙәт ҡылыуҙың тәмем татыған Барсыйсәне аҙҙырыу мөмкинлегенән өмөт өҙгәйне.\nӨҫтөнә дәрүиштәр кейеме кейеп, иңенә намаҙлыҡ һалып, ҡулына таяҡ тотоп Барсыйсә йәшәгән өйгә килде. «Мин һинең кеүек үк бер ғабит — ғибәҙәт ҡылыусы затмын. Тәңрегә ғибәҙәт ҡылыуҙа һиңә ярҙам итер өсөн эргәңә килдем», — тигән. Барсыйсә ишек асҡан, Иблие өйгә ингән, ҡунып алған. Өс көн буйы ғибәҙәттә булған. Был ваҡыт эсендә бер ҡабым ризыҡ ҡапмай, бер йотом һыу эсмәй, күҙҙәрендә йәш кипмәй.\nБыл ғибәҙәттәр Барсыйсәгә бик тә оҡшай. Ошолай итеп ғибәҙәт ҡылыу серҙәрен үҙенә лә өйрәтеүен үтенде.\n- Минең, — ти Иблис. — Бер гонаһым бар. Аллаһы Тәғәләгә ғибәҙәт ҡыла башлаһам, шул гонаһым иҫемә төшә лә, тамағыма — аш, күҙемә йоҡо инмәй, күҙ йәштәрем ағыуҙан туҡтамай. Үкенәм. Гонаһым гибәҙәт ихласлығына ярҙам итә. «Миңә лә юлын күрһәт, ти Барсыйсә. Мин дә бер гонаһ эшләйем дә, ғибәҙәт ваҡытында уны иҫкә төшөрөп, намаҙҙың ләззәтен татый башлармын».\n- Зина ҡыл! — ти Иблис.\n- Зина ҡылыу — үтә лә ҙур яуызлыҡ. Уны эшләмәйәсәкмен! — ти Барсыйсә.\n- Улай булһа, кеше үлтер!\nБыныһы унан да олораҡ яуызлыҡ.\n- Улай булһа, хәмер эс! — ти Иблис.\n- Хәмер эсеү быларҙан еңелерәк, ләкин уны ҡайҙан алырға?\n- Табырмын, — тине Иблис. — Ҡалаға барайыҡ. Унда бер аулаҡ урын бар, шунда мин һиңә хәмер килтерермен.\nҠалаға алып китте Барсыйсәне, хәмер эсә торған өйгә алып барҙы. Хәмер һатыусы ҡатын бигерәк тә һылыу ине. Үтенеп һорағас, сәҡый йәғни хәмер һалып тороусы ла үҙе булды. Бер нисә һауыт хәмер эсеү менән Барсыйсәнең холоҡ-фиғеле үҙгәрҙе.\nХәмер һалып тороусы ҡатындың бөтә һылыулығын Барсыйсәгә күрһәтте Иблис, был ҡатын менән бергә булырға дәртләндерҙе. Зина ҡылдылар. Иблис теге ҡатындың иренә хәбәр бирҙе. Ире килеп быларҙы күреү менән уға ҡаршы Барсыйсә ҡул күтәрә, үлтереп ташлай. Енәйәт тураһында Иблис батшаға еткерә. Батша менән уның вәлирҙәре килеп ҡараһа, бер кеше үлеп ята. Иҫерек Барсыйсә менән ҡатын хәмер эсеп ултыра. Тотоп алалар ҙа, дарға алып китәләр. Иблис тә килеп етә.\n- Эй, Барсыйсә! Һине был хәлдән ҡотҡарыуымды теләйһеңме? — ти.\n- Теләйем, — ти Барсыйсә.\n- Әгәр теләһәң, миңә сәждә ҡыл, мин һине был хәлдән ҡотҡарырмын, ти Иблис.\n- Дар аҫтында, элмәк эсендә, сәждә ҡылып буламы? — тине Барсыйсә.\n- Башың менән генә ишара яһа, шул етер, тине Иблис.\nБашы менән ишара яһай Барсыйсә, кафыр булып доньянан үтте. Хәмер эсеү сәбәпле мәңгелек ут әһеленә әйләнә.\nБына шуға ла мосолман: «Эй, Раббым! Үҙеңдең киң күңелен менән беҙҙе һәм бөтә мөьминдәрҙе ярамаған яҙыҡ эштәрҙән һаҡла, бөтәбеҙгә лә мәңгелек бәхет бир!» — тип доға ҡылып йәшәй.\nМәхмүт Әл- Болғари. «Нәһжел фәрадис» китабы. XIV быуат\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 26.08.2017 в 01:51, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Тәмле булһын! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nТәмле булһын! 28.12.2018 // Йәмғиәт\nЯңы йыл табынына һәр хужабикә иң тәмле һәм үҙенсәлекле ризыҡ әҙерләргә күнеккән. Йола буйынса эшләнгән салаттарҙан һәм ҡаҙ итенән тыш та күп аҙыҡ-түлек әҙерләргә була. Бөгөн байрам табынына шәп рецепт тәҡдим итәбеҙ.\nҺимеҙ һарыҡ итен (артҡы бото йәки һөйәкһеҙ түш ите) 40-45 грамлыҡ киҫәктәргә (бер порцияға — 4-5 киҫәк) бүлергә. Туралған һуған, кишер, бәшмәк менән еңелсә ҡурырға һәм барыһын да балсыҡ көршәктәргә һалырға. Өҫтөнә эҫе һурпа ҡойорға, ит әҙер булғансы әкрен генә ҡайнатып быҡтырырға. Әҙер булыр алдынан айырым бешерелгән фасоль һәм тәмләткестәр һалырға. Табынға бирер алдынан ваҡлап туралған һарымһаҡ һәм укроп һибеп сығырға. Һарыҡ һәм ҡаҙ итенән (1:1) бешерелгән өлөш тағы ла тәмлерәк була.\nҺарыҡ ите 130-150 грамм,\nбашлы һуған 15-20 грамм,\nкишер 10-15 грамм,\nяңы бәшмәк (аҡ бәшмәк йәки көләпә) 50-60 грамм,\nфасоль 40-50 грамм,\nһурпа 300-350 миллилитр,\nиретелгән май 10-15 грамм,\nкәрәгенсә тәмләткес үләндәр,\nбөртөклө борос һәм лавр япрағы.\nБешкән ҡош итен (тиреһеҙ йомшаҡ ере алына) ҡыҫҡа һалам итеп турарға һәм аҡ майҙа еңелсә ҡурырға. Бәшмәктәрҙе таҙартырға, ентекләп йыуырға, яртылаш әҙер булғансы бешерергә, унан һуң ҡош ите кеүек турарға һәм әҙер булғансы ҡурырға. Әҙерләп ҡуйылған продукттарҙы ҡаймаҡ соусы менән ҡушып бутарға һәм талғын утта 4-5 минут ҡайнатырға. Кокотницаларға (тимер кәстрүлдәргә) әҙер массаны тултырырға, өҫтөнә ҡырылған сыр, май һибергә, мейестә 250-280С температурала алтынһыу төҫкә ингәнсе бешерергә.\nЖюльен аҫтан көймәһен өсөн һауытын эҫе һыулы табаға ултыртырға. Табынға биргәндә кокотницаларҙы, һырлы салфеткалар һалып, бөйөрөк йәки десерт тәрилкәләренә ҡуйып бирергә, эргәһенә балғалаҡ һалырға, ә тотҡаһына ҡағыҙ папильотка кейҙерергә.\nҠаймаҡтан тәбиғи соус әҙерләү: ондо майһыҙ ғына ҡыҙҙырырға, һыуытырға, иретелгән май менән бутарға һәм ҡаймаҡҡа һалырға. Унан һуң бутап тороп ҡайнатып сығарырға, тоҙ, аҡ борос өҫтәп, өс-биш минут бешерергә. Әҙер соусты һөҙөргә һәм яңынан ҡайнатып сығарырға.\nҠаймаҡ 250 грамм,\nбойҙай оно 15 грамм,\nаҡ май 15 грамм,\nБешкән тауыҡтың йомшаҡ ите\nҡурылған бәшмәк (аҡ бәшмәк йәки көләпә) 10-15 грамм,\nаҡ май 5 грамм,\nҡаймаҡтан тәбиғи соус 25-30 грамм,\nҡаты сыр 2-3 грамм.


Матур йәшәйек тиһәк » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Матур йәшәйек тиһәк\nМатур йәшәйек тиһәк 19.12.2015 // Йәмғиәт\nТөнө буйы буран ҡоторҙо, юлдарҙы ҡапланы. Ә йорттарыбыҙҙа йылы, яҡты. Таң менән урамдарҙы ҡарҙан таҙарталар... Һәр кем теләгән еренә ваҡытында барып етә. Тормошобоҙҙоң уңайлығы өсөн торлаҡ һәм коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре йылдың бар миҙгелендә лә ҙур көс һала. Шуға ла был тармаҡ һәр ваҡыт заман менән алға барыуҙы талап иткән етди өлкәләрҙең береһе булып ҡала. Өфөлә үткән “ТКХ үҙгәрә” Бөтә Рәсәй йомғаҡлау форумында мөһим мәсьәләләр ҡаралды, киләсәккә пландар билдәләнде.\nҺүҙ алып, Рәсәйҙең төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры урынбаҫары, баш торлаҡ дәүләт инспекторы Андрей Чибис көн ҡаҙағындағы мәсьәләләргә туҡталды. Мәҫәлән, торлаҡты капиталь ремонтлау проблемаһы.\n– 25 йыл буйы йорттарҙы төҙөкләндереү менән берәү ҙә шөғөлләнмәне, – тип һүҙен башланы Мәскәү ҡунағы. – Артабан былай йәшәү мөмкин түгел. Әммә ҡайһы бер сәйәсмәндәр үҙҙәренә өҫтөнлөк алыу маҡсатында мәсьәләне ҡабартырға теләй. Ә бит матур йәшәйек тиһәк, йорттар ҡаралырға тейеш.\nПрограмма эшләй башлағанда фатир хужаларының ни бары 10 проценты ғына аҡсаһын махсус иҫәптә йыйырға ризалашһа, һуңғы ваҡытта күпселек халыҡ ошо алымдың ҡулайлы булыуын аңлаған. 2020 йылға күп ҡатлы йорттарҙа йәшәгәндәрҙең яртыһы йорттарын йүнәтеү хәстәрен күрергә тейеш. Быйыл 11 айҙа капиталь ремонтҡа 83 миллиард һум аҡса йыйылған. Чибис шулай уҡ йыл аҙағына майҙаны 80 миллион квадрат метр тәшкил иткән 20 мең күп ҡатлы йортҡа ремонт эшләнеп бөтәсәген белдерҙе.\nХәлле йәшәгәндәрҙең дә түләргә ашыҡмауы ҙур хафаға һала. Әлеге көнгә 200 миллиард һум йыйылмаған бурыс бар. Киләсәктә был юҫыҡта етди ҡарарҙар ҡабул ителәсәк, аҡса идарасы компанияларҙа “аҙашып ҡалмаһын” өсөн ҡулланыусылар менән хеҙмәт күрһәткән компаниялар араһында туранан-тура килешеү буйынса закон ҡабул ителеүе көтөлә. Тимәк, 2016 йыл аҙағына бындай проблемалар булмаясаҡ. Йыйында йәнә иҫке йорттарҙа йәшәгәндәрҙе яңыларына күсереү, дөйөм йорт ихтыяждарына үҙгәреш индереү хаҡында ла һүҙ булды.\nЯңы йыл башланыуға иҫәпле генә көндәр ҡалды. Күптәрҙе киләсәктә йәнә коммуналь хеҙмәттәргә түләүҙең күтәрелеүе хәүефләндерә. Был йәһәттән Андрей Чибис, хаҡтар ҡырҡа артмаясаҡ, тип өмөтләндерҙе.\nСарала “Ремондис” компанияһы менән хеҙмәттәшлекте нығытыу хаҡында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Ике көн буйы барған йыйында илдең 80 төбәгенән 500 самаһы делегат, эксперттар ҡатнашты.


Өфө йәйге һауыҡтырыу миҙгеленә 15 лагерь әҙерләй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n14:23, 19 февраля 2021 Йәмғиәт\nӨфө йәйге һауыҡтырыу миҙгеленә 15 лагерь әҙерләй Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nБашҡортостандың баш ҡалаһы йәйге һауыҡтырыу миҙгеленә әҙерләнә башланы. Өфө балалары өсөн ҡала ситендә 15 лагерь асыла, тип хәбәр итте баш ҡала мэры Сергей Греков.\n«Уҙған йылда билдәле сәбәптәр буйынса [коронавирус инфекцияһы пандемияһы — ред.] хәл беҙгә балаларҙың ялын тейешенсә ойошторорға мөмкинлек бирмәне. Быйыл иһә 20 меңгә яҡын бала лагерға барыр тип планлаштырабыҙ», — тине Өфө мэры Сергей Греков ҡала Советының 75-се ултырышында.\nБынан алда «Башинформ» 2021 йылдың февралендә пандемия шарттарында балаларҙың йәйге ялын ойоштороу хаҡында түңәрәк өҫтәл үтеүен хәбәр иткәйне.\nТеги: йәйге ял, лагерь


Кешелек ҡиммәттәренә инанған журналист » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Кешелек ҡиммәттәренә инанған журналист\nКешелек ҡиммәттәренә инанған журналист 25.09.2013 // Әҙәбиәт\nЗөлфиә Рәхмәтуллина менән беҙ студент саҡтан таныш. “Булыр бала – биләүҙән” тип халыҡ мәҡәлендә әйтелгәнсә, журналист һөнәрен һайлаған ҡыҙ әле ҡанаттарын нығытҡан осорҙа уҡ етдилеге, төплөлөгө менән иҫтә ҡалған.\nБашҡорт дәүләт университетында уҡыған йылдарында Зөлфиәнең йүгерә-атлай Башҡортостан радиоһында эшләп йөрөгәнен, ҡыҙыҡлы темалар һәм геройҙар эҙләгәнен хәтерләйем. Шуға күрә уңған, һәләтле ҡыҙҙы уҡыу йортон тамамлағас та дәүләт телерадиокомпанияһына ҡуш ҡуллап эшкә алыуҙарына аптырайһы түгел.\n…Ул замандан һуң байтаҡ һыуҙар аҡты. Ҡасандыр өйрәнсек булып йөрөгән Зөлфиә Мөхтәр ҡыҙы — хәҙер үҙе һөнәре буйынса студенттарға ғәмәли дәрестәр бирерлек билдәле журналист, телерадиокомпанияның йөҙөн, йүнәлешен билдәләгән ижадсыларҙың береһе.\nТанылыуҙың төрлө юлдары бар. Бәғзе берәүҙәр, бәлки, былай тип тә уйлайҙыр: телевизорҙан ни тиклем йышыраҡ күрһәтһәләр, журналистың йөҙөн шул тиклем нығыраҡ хәтерләйҙәр. Барҙыр, булмаҫ, тимәйек. Әммә ваҡытлы төшөнсәләрҙе һәм тышҡы ялтырауыҡлыҡты маяҡ итеп алған “белгестәр”, ҡайһы ғына өлкәлә эшләмәһен, барыбер ваҡыт иләгенән төшөп ҡала, сөнки “ваҡыт” һәм “сифат” төшөнсәләрен барыбер алдап булмай. Халыҡ хөрмәте иһә булдыҡлыларға, уңғандарға, тап халыҡтың булмышын һәм һулышын тойоп, кешеләр мәнфәғәтендә фиҙакәр хеҙмәт иткәндәргә тәтей. Атап әйткәндә, йәмәғәтселекте борсоған киҫкен проблемаларҙы уртаға һалып, тәфсирләп тикшерә алған, иң мөһиме, уны хәл итеү юлдарын эҙләгән һәм тапҡан ҡыйыу һүҙле, төплө фекерле журналистар ғына аудиторияның хәтерендә уйылып, оҙаҡҡа ҡала… Зөлфиә Рәхмәтуллина – тап шундайҙарҙан.\nУны журналист булараҡ ҡына түгел, ә оло йөрәкле шәхес икәнлеген асҡан бер ваҡиға хаҡында бәйән итмәксемен. Быйыл миңә “Башҡортостан” гәзитендә ҡатмарлы яҙмышлы, иңенә оло һынау төшкән ҡатын хаҡында яҙырға тура килгәйне. Зөлфидәнең улы ауыр сиргә дусар, насар күрә. Үҫмер – инвалид, махсус мәктәптә уҡый. Уларҙың нисә дауаханала күпме ятҡанын, ниндәй дауа алғанын һанап бөтөрлөк түгел: малай бала саҡтан табиптар күҙәтеүендә, уның тормошо – көндәлек көрәш. Зөлфидә Ғарипова иһә ошо көрәш менән йәшәү араһындағы нескә, әммә ныҡлы күпер төҫлө. Ҡатын юғары белемле, әммә балаһына даими иғтибар талап ителеү сәбәпле, һөнәре буйынса эшләй алмай. Әммә ҡул ҡаушырып ултырырлыҡ мөмкинлеге лә юҡ: яллап йәшәгән фатирға түләргә, ашарға, кейенергә кәрәк. Сирле балаға күпме аҡса киткәнен әйтеп тораһы ла түгел! Ни эшләргә? Зөлфидә бер генә мөмкинлектән дә баш тартмай: риэлтор, һатыусы, йыйыштырыусы кеүек эштәрҙе башҡара. Иң мөһиме — ирекле график булһын, сөнки ҡатындың балаһын башҡаса ҡарау сараһы юҡ. Әйткәндәй, бәләкәс ҡыҙының һаулығы ла шәптән түгел: йөрәгенә операция кисергәне мәғлүм. Хәҙер иһә уйлап ҡарағыҙ: ошондай йөктө тартҡан ҡатын сабыйҙарына нисек, ни тиклем ярҙам итә ала? Дөрөҫ, улар дәүләт медицина страховкаһы гарантиялаған мөмкинлектәрҙән файҙалана (бының өсөн күпме тупһа тапап, документтар йыйыу – икенсе мәсьәлә). Әммә береһенән-береһе хәүефле диагноздар ҡуйылған үҫмергә тулы тормош менән йәшәү мөмкинлеген бирәм тиһәң, был ғына аҙ – ҡиммәтле операциялар талап ителә. Ауыр сирҙәрҙе иһә бушлай дауаламайҙар... Шуға күрә Зөлфидәнең күп ваҡыты, тейешле инстанциялар менән бер рәттән, мәрхәмәтлек фондтары тупһаһын тапау менән үтә. Шөкөр, оло йөрәкле кешеләр бар был донъяла... Гәзиттәге мәҡәлә лә шундайҙарҙың иғтибарын йәлеп итеү өсөн яҙылғайны. Артабан иһә хәлдәр былай булды. Ниндәйҙер бер сарала Зөлфиә Рәхмәтуллина менән осраштыҡ. Уның кешелекле, иғтибарлы булмышын белгәнгә күрә, Илнурҙың тарихын бәйән иттем. Тап ошо осорҙа аҡса туплап, Зөлфидә Ғариповаға улын Мәскәүгә, сираттағы операцияға алып китәһе бар ине. Ваҡыт үтә ҡыҫынҡы, ярҙам итәһе кешеләрҙе табыр өсөн һөҙөмтәле юл кәрәк! Ә телевидениеның тәьҫир көсө һәр кемгә мәғлүм…\nЗөлфиә “булмаҫ” тимәне. Бер ни тиклем ваҡыттан һуң Илнур тураһында сюжет төшөрөлдө, Каруанһарай янында Башҡортостан дәүләт телерадиокомпанияһы хеҙмәткәрҙәре ярҙамында мәрхәмәтлек акцияһы ойошторолдо, Зөлфидә Ғарипова “Телеүҙәк” тапшырыуының махсус сығарылышында сығыш яһаны, һәм инвалидтар проблемаһы, уларға йәмғиәттәге мөнәсәбәт хаҡында көнүҙәк программа килеп сыҡты. Шәхсән Зөлфиәгә һәм ижади төркөмгә рәхмәт! Ошо яҙмала ғына уларҙың теманы асыу өсөн күпме рухи көс һәм тырышлыҡ һалғанын, кеше бәләһенә битараф булмаған геройҙарҙы тапҡанын, күтәрелгән мәсьәләнең мөһимлегендә ижадташтарын инандырғанын, әлбиттә, тәфсирләп яҙып бөтөп тә булмай. Мәгәр, һөҙөмтә булды: Илнур Мәскәүгә сираттағы операцияға барып ҡайтты. Йәшәйеште матди ҡиммәттәр менән генә баһалап булмағанын аныҡ аңлаған, физик һәм рухи сәләмәтлек, именлек һәм кешелеклелек, намыҫ һәм выждан төшөнсәләренә инанған телерадиожурналист Зөлфиә Рәхмәтуллинаның сираттағы еңеүе тип атар инем мин был осраҡты.\nЗөлфиәнең тағы бер тос ижади эше – “Атылған йондоҙ” радиотапшырыуҙар циклы ла тыңлаусылар иғтибарын яулаған, резонанс тыуҙырған өлгөләрҙең береһе.\nВинер Килмөхәмәтов, Радик Гәрәев, Fаяз Алтыншин, Насип Кучаев, Fабдулла Fиләжев, Fайса Хәсәнов, Райман Ишбаев, Ренат Басариев, Дим Мәннән, Рәйес Түләк, Fәбиҙулла Зарипов… Уларҙың барыһы ла – башҡорт сәнғәтендә, әҙәбиәтендә яҡты эҙ ҡалдырған шәхестәр. Бөтәһе лә – журналист Зөлфиә Рәхмәтуллинаның «Атылған йондоҙ» радиопрограммаһы геройҙары. Исемдәре һәммәбеҙгә яҡшы таныш булһа ла, улар тураһында яйлап ҡына онота бармайбыҙмы? Йәш быуын, ғөмүмән, был ижадсылар менән ҡыҙыҡһынамы? Әллә радиола яңғыраған йырҙарынан, тыуҙырған образдарынан, шиғырҙарынан ары артығын белергә лә теләмәйме? Тап ошо һорауҙар Зөлфиә Рәхмәтуллинаны аналитик тапшырыуҙар циклы эшләргә этәргән дә инде. Мәғлүмәти йәһәттән күп асыштар бүләк иткән был ижади эше хаҡында журналист үҙе бына нимә ти:\n«Юғары йыр сәнғәте һәм ысын шиғриәт төшөнсәләрен тапап, еңел-елпе жанрҙар өҫтөнлөк иткән заманда башҡорт халыҡ йырҙарын оҫта башҡарыусыларға ла, сифатлы кимәлдәге эстрада сәнғәтенә лә ҡыҙыҡһыныу кәмей бара. Еңел-елпегә хәҙер өлкәндәр ҙә күнекте, буғай. Бәлки, иғтибар итмәйҙәрҙер, битарафлыҡ кисерәләрҙер… Шиғриәт тураһында әйтеп тораһы ла түгел. «Бөгөн башҡорт әҙәбиәте юҡ ул», – тип «лаф» ороусылар етәһе, ә күптәре алтын әҙәби мираҫыбыҙҙы булдырған ысын һәләттәр ижады менән ҡыҙыҡһынырға ла теләмәй. Бөтә бәләне заманға ғына япһарырғамы? Әллә ысын таланттарҙы ваҡламай, һәләттәрен күрһәтеп, заманына ярашлы итеп таныта белеү етмәйме? Был һорау, әлбиттә, бер бөгөн генә көнүҙәк түгел. Шулай ҙа бөтә ғәмәлдәр аҡса менән үлсәнгән заманда айырыуса киҫкен.\nИсемдәре үрҙә телгә алынған шәхестәр ижады сағыу балҡышҡа тиң. Йыр сәнғәтен төптән аңлағандар Винер Килмөхәмәтов, Радик Гәрәев, Райман Ишбаевтың башҡарыу оҫталығын эталон итеп таный. Ундайҙарға тиңләшеү ынтылышы мотлаҡ булырға тейеш, был сифатты ижадҡа мөнәсәбәт, сәхнәгә илткән ҡатмарлы юл тарихы аша ла тәрбиәләргә мөмкин, минеңсә. Мәҫәлән, башҡортса бер һүҙ белмәгән етем Черниковка егетенең (ә Өфөнөң ошо төбәгендә тыуып үҫеү үҙенә күрә бер мөһөр хатта) сәнғәт институтының театр факультетына уҡырға инеү теләге менән яныуын, шуға ла туған телен өйрәнеүен, хатта аралашҡан кешеләре араһында башҡортса белеүселәр булмағас, Матросов паркында ял итеүселәрҙән ярҙам һорап, имтихан өсөн монолог ятлаусы Ренат Басариев үрнәге оло маҡтауға лайыҡ. Шулай уҡ тәүге ижади төркөмөн тыуған төбәге — Ырымбур өлкәһендә ойоштороп, артабан нисәмә йыл Үзбәкстанда башҡорт йыр сәнғәтен танытып йөрөгәндән һуң, үҙ халҡым янында йәшәгем, улар өсөн ижад иткем килә тип, бер яҡыны булмаған Башҡортостанға килеп төпләнгән Насип Кучаев миҫалы ла өлгө бит! Әммә ошондай бай рухлы кешеләрҙе һанлай беләбеҙме? Ниндәй аяныс: Насип Кучаев менән мәңгелеккә хушлашыуҙа Ҡала мәҙәниәт һарайында халыҡ шығырым тулы була, ә ошонан теүәл бер ай элек ойошторолған беренсе шәхси концертына бармаҡ менән генә һанарлыҡ кеше килә... Башҡорт сәнғәте өсөн Радик Гәрәев индергән өлөш, ниндәй генә шартта ҡалһалар ҙа, Рәйес Түләк менән Fәбиҙулла Зариповтың һуңғы һулышҡаса шиғриәт тип яныуы, ваҡытында «сәхнә», «ижад» тип баш ҡалаға сығып китеп, булмышынан тайпылған, үҙенә бөтөнләй хас түгел шөғөл менән сағыу ижадын томаларға мәжбүр булған Дим Мәннән яҙмышы… Ошо һәм башҡа шәхестәрҙең тормош ваҡлыҡтары, матди ҡыйынлыҡтар, кәртә-ҡаршылыҡтар аша яуланған рухи еңеүҙәре хаҡында башҡаларға ла һөйләгем, ошо һәләттәргә яңыса ҡараш булдырғым килде. Шулай итеп, «Атылған йондоҙ» тапшырыуы артабан циклға әүерелде».\nҠыҫҡа, сағыу, әммә аяныслы яҙмыштар тураһындағы был ижади эш Зөлфиә Рәхмәтуллинаның ҡыйыу, тос һүҙле журналист икәнлеген яңы юҫыҡтан аса, уның аҡыл ҡеүәһен, төплө фекерләү һәләтен, шул уҡ ваҡытта, ниндәй генә сетерекле темаға тотонмаһын, иплелек һәм итәғәтлелек кеүек кешелек сифаттарын һаҡлаған ижад оҫтаһы булыуын тағы берҙе дәлилләй. Һис шикһеҙ, журналистың эше юғары баһаға лайыҡ.\nТотош уҡырға 817\nТотош уҡырға 1 277\nТотош уҡырға 818\nТотош уҡырға 828\nТотош уҡырға 774\nТотош уҡырға 914


Башҡортостанда Билдәһеҙ һалдат көнөн билдәләйҙәр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда Билдәһеҙ һалдат көнөн билдәләйҙәр\n10:54, 3 декабря 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 3 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\nБашҡортостанда, бөтә Рәсәйҙәге кеүек, 3 декабрҙә тәүге тапҡыр Билдәһеҙ һалдат көнө билдәләнә. 2014 йылдың ноябрь башында Рәсәй Президенты Владимир Путин Билдәһеҙ һалдат көнөн байрам итеү тураһындағы Указға ҡул ҡуя. Нәҡ ошо көндө 48 йыл элек, 1966 йылда, Мәскәү эргәһендә Гитлер ғәскәрҙәрен тар-мар итеүҙең 25 йыллығын билдәләү көндәрендә, Александров баҡсаһында ҡан ҡойош урынынан – Ленинград шоссеһының 41-се километрынан Билдәһеҙ һалдат кәүҙәһен ерләйҙәр.\nБыл көндө республикала төрлө саралар, сәскәләр һалыу, митингтар уҙасаҡ. Билдәһеҙ һалдат көнөнә арналған асыҡ дәрестәр, тематик күргәҙмәләр ойоштороласаҡ.\nТеги: ҡораллы көстәр һәм йәмғиәт,иҫтәлекле дталар


Бойнице ҡәлғәһе — Башҡорт Википедияһы\n48°46′48″ с. ш. 18°34′40″ в. д.\nSlovak National Museum - Bojnice castle[d]\nНациональные памятники культуры Словакии[d]\nБойнице ҡәлғәһе Викимилектә\nБойнице ҡәлғәһе - (рус. Бо́йницкий Зáмок), (словак. Bojnický zámok, нем. Schloss Weinitz, венг. Bajmóc vára) — словак ҡалаһы Бойницелағы ҡәлғә.\n1 Ҡәлғә бөгөн\n2.1 Ян Пальфи үҙгәртеүҙәре\n2.2 20-се быуатта\nҠәлғә бөгөн[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nХәҙерге күренеше XIX быуат аҙағында барлыҡҡа килгән. Бөгөн ул илдә иң күп кеше йөрөгән музейҙарҙың береһе. Словакияның милли мәҙәниәт ҡомартҡылары исемлегенә индерелгән.\nҠәлғә беренсе тапҡыр 1113 йылда Зобор аббатлыҡ документтарында телгә алынған. Ул тәүҙә ағастан һалынған булған, әммә айырым элементтары яйлап таш менән алмаштырыла барған, ә тышҡы яҡ ҡабырғаларын тау рельефтарына ҡулайлаштырылып һалғандар. Беренсе хужаһы ул ғәмәлдә бөтә көнбайыш һәм үҙәк Словакияның хакимы Матуш Чак була. Ҡәлғә уға 1302 йылда Венгрия короле Вацлав III тарафынан бирелгән.\nXV быуатта йылда ҡәлғә Венгрия короле Матьяш I (Матьяш «Корвина» Хуньяди) биләмәһендә урынлашҡан булған, ул үҙ сиратында 1489 йылда ҡалаға хужа булыу хоҡуғын ҡыҫҡа ғына ваҡытҡа үҙенең никахһыҙ тыуған улы Янош Корвинға тапшыра. Матьяш Бойнице ҡәлғәһенә бик ҙур ихласлыҡ менән килеп йөрөй һәм король указдары сығара. Ғәҙәттә, ул үҙенең яратҡан йүкәһе аҫтында сәркәтибенә әйтеп тороп яҙҙырған, был ағас бөгөн "король Матьяш йүкәһе" исеме менән билдәле.\nМатьяш вафат булғандан һуң ҡәлғә Запольяи венгр магнаттары заты милкенә күсә.\nВенгрия короллегенең төньяҡ төбәгенән бай Турзолар ғаиләһе ҡәлғәне 1528 йылда һатып ала һәм бик күп үҙгәрештәр индерә. Ҡәҙимге ҡәлғә ренессанс ҡәлғәгә әйләндерелә.\n1646 йылда ҡәлғә Пальфи заты биләмәләренә ингән, улар ҙа ниндәйҙер үҙгәрештәр индерә .\nЯн Пальфи үҙгәртеүҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nНиһайәт, Ян Пальфи Бойнице ҡәлғәһен капиталь рәүештә үҙгәртеп ҡорорға тотона, был үҙгәртеүҙәр 1888 йылдан 1909 йылға тиклем бара. Ҡәлғәнең бөгөнгө күренеше барлыҡҡа килә, ул Луара йылғаһы буйҙарында урынлашҡан француз ҡәлғәләрен хәтерләтеп тора. Пальфи шәхсән үҙе архитектор ҙа, график дизайнер сифатында ла был процестарҙа ҡатнаша. Ул шулай уҡ антик гобелендар, үҙ заманының картиналарын һәм скульптураларын йыйыу менән шөғөлләнгән эре коллекционерҙарҙың береһе була.\nЗамокты үҙгәртеп ҡороуы уның шәхси тормошо менән дә бәйле була. Ян Пальфи француз аристократы ғаиләһе ҡыҙына ғашиҡ була. Ул Пальфиҙың тормошҡа сығырға тәҡдимен ҡабул итә, әммә ҡәлғә күсергә йыйынмай, сөнки ул үҙенең тыуған йортона оҡшамай. Һөҙөмтәлә ҡәлғә француз стилендә үҙгәртеп төҙөлә, әммә ул үҙгәртеүҙәр 21 йыл дауам итә. Был ваҡыт эсендә француженка кейәүгә сыға, ә Ян Пальфи вафат булып ҡала..\n20-се быуатта[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nПальфиҙың вафатынан һуң уның вариҫтары 1939 йылда ҡәлғәне һыу шифаханаһы һәм ерҙәре менән Ян Антонин Батяға һатып ебәрәләр. Батя аяҡ кейемдәре концерны башлығы башлығы була. 1945 йылда Батяның мөлкәтен Чехословакия дәүләте тартып ала, ҡәлғәлә төрлө дәүләт институттары урынлаштырыла.\n1950 йылдың 9 майында ҡәлғәлә янғын сыға, ул ҙур зыян килтерә. Хөкүмәт Бойнице ҡәлғәһен тергеҙеүгә аҡса бүлә. Тергеҙеү эштәренән һуң бында Словак халыҡ музейы филиалы урынлаша. Ул постмодернизм архитектура стилендәге документация һәм презентацияһы йүнәлешендә махсуслаштырылған.\nБынан тыш, романтик ҡәлғә фильм-әкиәттәр төшөрөү өсөн популяр урынға әйләнгән (шул иҫәптән, «Алтын роза мәмерйәһе» («Пещера золотой розы») фильмы). 2006 йылда Бойнице ҡәлғәһенә яҡынса 200 мең кеше килеп киткән..\nҠәлғәнең парктан күренеше\n↑ GeoNames (ингл.) — 2005.\n↑ História zámku\nВикимилектә Бойницкий замок темаһы буйынса медиафайлдар бар.\nОфициальный сайт Бойницкого замка (словак.), (инг.), (нем.)\nБойницкий замок на сайте Castlesinfo (инг.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Бойнице_ҡәлғәһе&oldid=890883 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 23:59 29 май 2019 үҙгәртелгән.


“Йөрәк һүҙе”н әйт һин халҡыңа! » Башҡортостан гәзите\n“Йөрәк һүҙе”н әйт һин халҡыңа!\n10-10-2017, 00:15 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға\nРежиссер Наилә Сәфәрғолова “Рәсәй – Башҡортостан” телеканалында ойошторған “Әйтер һүҙем бар” шиғыр, башҡорт һүҙ сәнғәте байрамдары халыҡ араһында киң популярлыҡ яуланы. Тәүгеһендә ҡатнашҡандарҙың йомғаҡлау кисәһен – М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында үткән байрамды – һәр кем яҡшы хәтерләйҙер. Ғүмерҙә булмағанса тамашаның башынан аҙағына тиклем залдағылар шиғыр моңона ҡойондо, тылсымлы һүҙ аһәңендә йәшәне.\nШиғриәттең, башҡорт теленең көсөн, матурлығын, ҡеүәтен халыҡҡа еткереүҙе дауам иткән Наилә Сәфәрғолова артабан “Йөрәк һүҙе” проектын “Ҡурай” каналында эфирға алып сыҡты. Ҡайҙа ғына барһаң да, кемдәр менән генә күрешһәң дә, барыһы ла ошо шиғри дуэттар хаҡында һөйләй, һоҡлана, тетрәнә!\nХөрмәтле дуҫтар, бына хәҙер “Ҡурай” каналының “Йөрәк һүҙе” проектында ҡатнашыусыларҙың сығышын баһалау этабына ла килеп еттек. Үҙ тауыштарығыҙҙы яратҡан парҙарығыҙға бирергә онотмағыҙ!!!\nТауыш биреү өсөн телефон аша 4647 номерына ТВРБ хәрефтәренән һуң шиғыр уҡыусы дуэттың номерын яҙырға кәрәк! Ә улар БСТ каналының сайтында, “Бәйләнештә” социаль селтәренең “Йөрәк һүҙе” тигән махсус төркөмөндә ҡуйылған. Әйткәндәй, смстар бушлай түгел – 6 һум, әммә был башҡорт телен, һүҙ сәнғәтен яратҡандарға үҙенең ҡарашын белдереү өсөн, моғайын, ҡамасау булмаҫ. 30 октябрҙә 17.00 сәғәттә тауыш биреү тамамлана һәм һайлап алынған 12 дуэт йомғаҡлау кисәһендә сығыш яһау хоҡуғына эйә була.\nАвтор: Л. АБДУЛЛИНА.


Баш ҡалалағы үҙәк скверҙы тирәк мамығы баҫҡан // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалалағы үҙәк скверҙы тирәк мамығы баҫҡан\n10:27, 16 июня 2016 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 16 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nӨфөләге Еңеүҙең 50 йыллығы исемендәге скверҙы тирәк мамығы баҫҡан. Ҡала халҡы бында балалары менән ял итергә ярата. Әммә тирәк мамығы уларға ныҡ ҡамасаулай.\n«Бөгөн халыҡ араһында аллергия менән яфаланыусылар бик күп. Телевидение аша рекламаланған препараттарҙың береһе лә аллергияны дауаламай. Улар аллергия билдәләрен генә кәметә: күҙҙәр йәшләнмәй, танау ҡысытмай», — тине 50-се ҡала поликлиникаһының табип-терапевы Рәмил Насретдинов.\nРәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, «июнь аҙағында тирәк мамығы янғын сығыуға сәбәп була ала — балалар шаярып, йыш ҡына мамыҡ өйөмдәренә ут төртә. Һүндерелмәгән тәмәке төпсөгө лә ҙур бәләгә килтереүе ихтимал. Шуға күрә беҙ халыҡты һаҡ булырға саҡырабыҙ. Тирәк мамығы менән көрәшеү ысулдарының береһе — уны еүешләү. Ихаталарға килгәндә, биләмәне һыу һибеп таҙартырға кәрәк. Балалар майҙансығында иһә ата-әсәләргә уяу булыу һәм балаларҙың шаярыуына юл ҡуймау мөһим».\nАлдан хәбәр ителгәнсә, 12 июндә баш ҡалала Еңеүҙең 50 йыллығы исемендәге сквер асылды. Тантана Рәсәй көнө, Ҡала көнө һәм милли батырыбыҙ Салауат Юлаевтың тыуған көнө уңайынан ойошторолдо.\nТеги: еңеүҙең 50 йыллығы исемендәге сквер,тирәк мамығы,аллергия,янғын


14 октябрь — Башҡорт Википедияһы\n14 октябрь — григориан стиле буйынса йылдың 287-се көнө (кәбисә йылында 288-се). Йыл аҙағына тиклем 78 көн ҡала.\n14 октябрь Викимилектә\nБМО: Күреү һәләте көнө (октябрҙең икенсе кесаҙнаһы).\nЕр: Спирометрия һәм үпкә һаулығы көнө.\nБеларусь: Әсәйҙәр көнө.\nТаиланд: Демократия көнө.\nУкраина: Украина казактары көнө.\nРәсәй: Йәшәү көсө туплау көнө.\nРәсәй: Сәк-сәк көнө.\nПольша: Уҡытыусылар көнө.\nРәсәй: Ҡурсаулыҡтарҙа эшләүселәр көнө.\n1851: Англияның «Рейтер» мәғлүмәт хеҙмәте ойошторола.\n1860: Санкт-Петербургта Мариин опера театры эш башлай.\n1916: Пермь дәүләт университеты асыла.\n1924: Тажик Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы ойошторола.\n1926: Лондонда Алан Милндың «Винни-Пух» китабы сыға.\n1934: Мәскәүҙә беренсе метро поезы һынау үтә.\n1962: Кариб көрсөгө башлана.\n1964: Леонид Брежнев КПСС Үҙәк Комитетының Генераль секретары итеп һайлана.\n2010: Рәсәйҙә халыҡ иҫәбен алыу башлана.\nӘбдрәшитов Сабур Әбдрәшит улы (1925—1995), ғалим-агрохимик. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1958—1990 йылдарҙа Башҡортостан игенселек һәм баҫыу культуралары селекцияһы ғилми-тикшеренеү институты хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1965 йылдан — лаборатория, 1981—1990 йылдарҙа бүлек мөдире. Биология фәндәре кандидаты (1958). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре 1980). II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы Йүкәлекүл ауылынан.\nВалентин (донъяуи исеме Мищук Тимофей Адамович; 1940), дин әһеле, 1976—1979 йылдарҙа Өфө һәм Стәрлетамаҡ епискобы. Дини тәғлимәт кандидаты (1970). Митрополит (2004), архиепископ (1988), архимандрит (1976). Монахлыҡ ҡабул иткән (1969). Дуҫлыҡ (2010), 2-се дәрәжә Преподобный Сергий Радонежский (1983), 2-се дәрәжә Изге благоверный Мәскәү кенәзе Даниил (2000), 3-сө дәрәжә Преподобный Серафим Саровский (2006), Изге апостолдар Пётр һәм Павел (1985, Антиохия православие сиркәүе) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Белоруссияның Брест ҡалаһынан.\nФирҙәүес Бәширова (1945), дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, шағир. 1991—1998 йылдарҙа Татарстан Республикаһы Президенты аппараты милләт-ара мөнәсәбәттәр бүлегенең баш референты; 1998—1999 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Төбәк һәм милли сәйәсәт министрлығының Татарстан Республикаһы буйынса баш белгесе. 1998 йылдан Татарстан Республикаһы башҡорттарының милли мәҙәни автономияһы етәксеһе; 2002 йылдан Татарстан Республикаһы башҡорттары ҡоролтайы рәйесе. 1997 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы (2002). Башҡортостан Республикаһының Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры һәм атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2005).\nФәрзәнә Ғөбәйҙуллина (1945), педагог, яҙыусы, тәржемәсе. 1997—2007 йылдарҙа Башҡортостан Мәғарифты үҫтереү институтының өлкән уҡытыусыһы. 1996 йылдан Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2011), Рәсәй Федерацияһының халыҡ мәғарифы отличнигы (1993).Башҡортостан Республикаһының Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге дәүләт премияһы (2021) һәм Көйөргәҙе районы хакимиәтенең Баязит Бикбай исемендәге премияһы (2014) лауреаты.\nӘйүпова Регина Рифат ҡыҙы (1995), спортсы. 2004 йылдан рус һәм халыҡ-ара шашка буйынса Рәсәйҙең йәштәр (юниорҙар) йыйылма командаһы ағзаһы. Рәсәй чемпионатының бронза призёры (2012).\nЗайцев Николай Георгиевич (1896—1989), балетмейстер. 1939—1949 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры балетмейстеры, бер үк ваҡытта 1945—1946 һәм 1947—1948 йылдарҙа хәҙерге Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең художество етәксеһе. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1945). Сығышы менән хәҙерге Рязань өлкәһенең Алёшкино ауылынан.\nҒабдулла Әхмәтшин (1921—25.05.1984), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҙыусы, журналист, драматург һәм тәржемәсе. 1951 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1981). Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1945).\nТрофимов Дмитрий Карпович (1926—22.10.2017), элемтә тармағы һәм урман хужалығы хеҙмәткәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1969 йылдан Белорет район элемтә үҙәге начальнигы, 1977—1988 йылдарҙа Белорет урман хужалығының бүлек начальнигы. III дәрәжә Дан ордены кавалеры. Белорет ҡалаһының Григорий Белорецкий исемендәге әҙәби премияһы лауреаты. (2006). Белорет районы һәм Белорет ҡалаһының почётлы гражданы (2015). Сығышы менән ошо райондың Үрге Әүжән ауылынан.\nҒәлиева Наилә Миңнулла ҡыҙы (1956), дәүләт эшмәкәре, юрист. 2001—2010 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының юстиция министры урынбаҫары; 2010 йылдан — Башҡортостан Республикаһының Мировой судьялар эшмәкәрлеген ойоштороу һәм хоҡуҡи акттар регистрын алып барыу идаралығы начальнигы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nКантюков Мөнир Миҙхәт улы (1956), музыкант, педагог. 1979—2013 йылдарҙа Салауат ҡалаһының «Нефтехимик» мәҙәниәт һарайы дирижёры, бер үк ваҡытта 2007 йылдан Салауат балалар музыка мәктәбе уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы Аллағыуат ауылынан.\nЛомков Василий Миронович (1932—2006), Благовещен районы Димитров исемендәге колхоздың элекке механизаторы, ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм Халыҡтар Дуҫлығы ордендары кавалеры.\nМатвеев Александр Николаевич (1957), «Стәрлетамаҡ троллейбус идаралығы» муниципаль унитар предприятиеһы начальнигы. Рәсәй Федерацияһының почётлы ҡала электр транспорты һәм Башҡортостан Республикаһының почётлы транспорт хеҙмәткәре.\nШакирова Валентина Николаевна (1958), журналист, Журналистар союзы ағзаһы. Баҡалы районының «Бакалинские зори» гәзите мөхәррире. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре.\nҠужәхмәтов Григорий Ғилмийәр улы (1939—16.05.2015), ғалим-ботаник. 1973—2012 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2002—2008 йылдарҙа экология кафедраһы мөдире. Биология фәндәре докторы (2000), профессор (2001). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (2001). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ҡалтасы районы Көркәк ауылынан.\nӘхмәров Рәмзис Рәшит улы (1949), мәҙәниәт өлкәһе эшмәкәре. 2014 йылға тиклем Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтының Уҡыу театры директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1999).\nИшмөхәмәтов Сафа Вафа улы (1959), уҡытыусы, партия, юғары мәктәп һәм дәүләт хеҙмәткәре. 2013 йылдан Сибай ҡалаһы ҡала округының территориаль һайлау комиссияһы рәйесе. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар союздары ағзаһы. Рәсәйҙең почётлы дөйөм белем биреү (2001) һәм Башҡортостандың атҡаҙанған халыҡ мәғарифы (2005) хеҙмәткәре. Сығышы менән Сибай ҡалаһынан.\nРәйес Түләк (1959—31.03.2007), шағир, уҡытыусы, журналист. 1992 йылдан Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Яҙыусылар союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (1995).\nХөсәйенова Гөлнур Рауил ҡыҙы (1959), ғалим-фольклорсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1983 йылдан хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты хеҙмәткәре, 2002 йылдан — бүлек мөдире. Филология фәндәре докторы (2017). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Учалы районы Ҡунаҡбай ауылынан.\n14 октябрҙә тыуғандар\n1890: Дуайт Эйзенхауэр, АҠШ президенты.\n1912: Лев Гумилёв, СССР тарихсыһы, этнолог, археолог, шәрҡиәтсе, яҙыусы һәм тәржемәсе.\n1963: Валентин Юдашкин, модельер.\n1965: Вячеслав Разбегаев, СССР һәм Рәсәйҙең театр һәм кино актёры.\n1969: Виктор Онопко, СССР һәм Рәсәй футболсыһы.\n14 октябрҙә вафат булғандар\n1817: Фёдор Ушаков, Рәсәй Империяһы хәрби эшмәкәре, адмирал.\n1940: Генрих Кайзер, Германия физигы.\n1958: Николай Заболоцкий, СССР шағиры.\n1995: Тәлиғә Бикташева, башҡорт театр актёры, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1955).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=14_октябрь&oldid=1084205 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 13 октябрь 2021 в 17:56\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:56 13 октябрь 2021 үҙгәртелгән.


Иман » Страница 7 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » Страница 7\nНовости / Иман // 5-04-2017, 11:54\nКеше мәрхүм булғас, уның ситтә йәшәгән яҡындары ҡайта, әммә уларға мәйетле йортта күрешергә ярамай, тиҙәр. Шул дөрөҫмө?\nТөрлөһө төрлө яҡта йөрөгән туғандарҙың ҡайҙа күрешеүе мөһим түгел. Тимәк, уларҙың мәйетле йортта күрешеүендә бер ниндәй ҙә хилафлыҡ юҡ.\nМәрхүмдең өсө менән етеһен бергә уҡытыу дөрөҫмө? Ҡырҡын уҡыталар, 51-се көнөн уҡытыу мотлаҡмы?\nМәрхүмдәрҙең өсө менән етеһен һәм башҡа көндәрен уҡытыу зарурлығы шунан тыуған: уларҙы оноторға ярамай, вафат булғандар доғаға мохтаж. Һәр ваҡыт рухтарына аяттар бағышлап, Ҡөрьән уҡытып торорға кәрәк. Уларҙы ҡасан уҡыһаң да ярай. Аятты аныҡ көндәрҙә генә уҡытыу мөһим түгел. Иң кәрәге – әруахтарҙы онотмау.\nМосолманды табутҡа һалып ерләү яраймы?\nМәрхүмде табутта ерләргә ярамай. Аллаһы Тәғәлә Әҙәм ғәләйһис-сәләмде тупраҡтан яралтҡан, уның балалары ла тупраҡҡа кире ҡайтырға тейеш. Ер – пак, шуға ла кешене, өс ҡат кәфенгә төрөп, ергә һалалар. Ә табут тупраҡ менән кеше араһында кәртә булып тора....\nНовости / Иман // 29-03-2017, 07:30\nРәжәб – Аллаһы Тәғәләнең үҙ айы. Был айҙы ихтирам итеп, уға хөрмәт күрһәткән кешене Алла фани донъяла ла, Әхирәттә лә үҙ рәхмәттәренән мәхрүм итмәҫ, ти. Рәжәб айы мосолмандарҙа кесе хаж ҡылыу айы ла булып тора....\nМәрхүмдәр доғаға мохтаж\nНовости / Иман // 4-02-2017, 10:54\nӘруахтарҙы иҫкә алыу, ҡәберҙәрен зыярат ҡылыу – мосолман өсөн маҡтаулы эш. Вафат булыусының туғандары уны иҫкә алыу табыны йыйырға тейеш.\nАллаһы Тәғәләнең араҡы эсеүселәргә язаһы\nНовости / Иман // 1-02-2017, 11:40\nХәмер тигән һүҙҙе ғәрәпсәнән башҡортсаға әйләндерһәк, «ағыу» тигән мәғәнәне аңлата. Уға бар төрлө иҫерткес эсемлектәр инә.\nБеҙҙең халыҡ, шашып, «культурно» эсәбеҙ, беҙ алкаш түгел тип, араҡы эсеүен туҡтатмай. Нисек инде эсмәйенсә тыуған көн, юбилей, туй үткәрәһең? Иҫерткес эсемлектәр менән мауығыусыларҙы ниндәй ҡурҡыныс һәм ҡаты яза көтә, әйҙәгеҙ, динебеҙҙә шул хаҡта яҙылғандарҙы бәйән итәйек.\nБер риүәйәттә Ғабдулла бин Ғүмәр әйткән: «Ҡиәмәт көнөндә араҡы эсеүсене килтерерҙәр. Уның йөҙө ҡара, ике күҙе зәңгәр, теле аҫылынып төшкән, күкрәгенә һеләгәйе шаптырлап ағып торған хәлдә килер. Уны күргән бөтә кеше уның һаҫыҡ еҫенән ерәнер. Хәмер эсеүселәргә сәләм бирмәгеҙ, шулай уҡ уларға сәләмдәрен кире ҡайтармағыҙ. Әгәр эсеп үлһәләр, уларға йыназа намаҙы ла уҡымағыҙ».\nБыл һүҙҙәрҙе нисек аңларға? Беҙ араҡы эсеп йөрөгән кешеләргә сәләм бирһәк, уларҙы хуплаған һымаҡ килеп сығабыҙ һәм уларҙың дуҫына әүереләбеҙ. Шуға ла һаулыҡ биреү һәм улар менән ҡатнашыу тыйыла. Йыназа намаҙына килһәк, уның улар өсөн ҡабул булыуы икеле, сөнки эсеп үлгән кеше иманлы булмаҫ....\nМӘҮЛИТ КӨНӨ /Ҡисса-аңлатма/\nНовости / Иман // 12-12-2016, 12:24\nӘссәләмәғәләйкүм, ЙӘШЛЕК гәзите!\nҺеҙҙең гәзит -минең бик яҡын дуҫым! 2017 йылға яҙылып та ҡуйҙым инде! Яратам мин һеҙҙең йәштәрсә ҡыйыу гәзитегеҙҙе! Әле бөтөн хаҡ мосолмандар Мөхәммәт пәйғәмбәребеҙ тыуған ай Раббиғел әүүәл айында Мәүлит байрамдары үткәрәләр. Быйыл был ай декабргә тура килде. Ошо аңлатма - шиғырым байрамдар үткәргәндә ярҙам итһә, бик шат булыр инем. Балалар өсөн дә ҡулай булыр тиеп уйлайым....\nНовости / Иман // 12-10-2016, 10:49\nНовости / Иман // 2-10-2016, 13:19\nМөхәррәм айы. Диндә йыл хисабы тап ошо айҙан баш ала, һижри йыл менән иҫәпләгәндә, 1438 йылға аяҡ баҫтыҡ. Исламдағы 4 изге айҙың - Рәжәб, Шәғбан, Рамаҙан һәм Мөхәррәм - береһе ул. Был - тыйылыу айы. Кешеләр был осорҙа бер-береһен һүҙ менән дә, ғәмәле менән дә рәнйетмәҫкә тейеш. Был бик ҙур гонаһ һанала. Бер-беребеҙгә Аллаһтан сабырлыҡ һорайыҡ, сабырлыҡ күрһәтәйек. Ай башының ике көнөндә һәр кем ураҙа тотһа, бер ай ураҙа тотмаҡ сауабы бирелә. «Рамаҙан ураҙаһынан һуң ураҙаларҙың артығырағы Мөхәррәм айында ураҙа тотмаҡтыр», - тиелә Хәҙис Шәрифтә.\nАллаһы Тәғәлә илебеҙгә тыныслыҡ, ғаиләләребеҙгә татыулыҡ, милләт-ара күркәм мөғәмәлә насип итһен!...\nНовости / Иман // 21-09-2016, 13:23\nАмерикала йәшәүсе башҡорт егете Илсур Ғиниәтуллин атаһы иҫтәлегенә мәсет һалды\nҺәр кешенең хыялы була. Хыялһыҙ кеше – ҡанатһыҙ ҡош, тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәр, хыял барыбыҙға ла йәшәргә, ауырлыҡтарҙы еңеп сығырға көс өҫтәй. Берәүҙәр матди байлыҡ тураһында янһа, икенселәр күңелендә изге хыял йөрөтә.\nСалауат районының Әлкә ауылы уҙаманы Фуат Ғиниәтуллиндың хыялы яҡты, ниәттәре изге була. Ул тыуған ауылында мәсет һалырға ниәтләй. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уйҙарын тормошҡа ашырырға насип булмай. Ҡаты сир уны беҙҙең арабыҙҙан алып китте. Әммә үҙе булмаһа ла, уның тураһындағы яҡты иҫтәлек халыҡ араһында йәшәй, Фуат Хәлил улының эшен дауам итеүселәр бар. Ҡатыны Луиза Вәли ҡыҙы, Америкала йәшәүсе улы Илсур һәм ҡыҙы Светлана, яҡындарының хыялын тормошҡа ашырып, мәсет төҙөнө....\nИхласлыҡ, дуҫлыҡ һәм берҙәмлек байрамы\nНовости / Иман // 12-09-2016, 06:00\nКешелек донъяһының күктәрендә, бер ҡояш булараҡ балҡып торған хаҡ динебеҙ исламда, Раббыбыҙ мосолмандар өсөн көн һәм кистәрҙе билдәләгән. Шуларҙың береһе, беҙгә яҡын, аңлайышлыһы – Ҡорбан байрамы.\nҠорбан ғәйете ҙур әһәмиәткә эйә. Мосолмандарҙың, ниндәй милләттән булыуҙарына ҡарамаҫтан, дуҫлығының, берҙәмлегенең сағыу күрһәткесе булып тора.\nНовости / Иман // 11-09-2016, 14:50\nКүптәрҙән “ҡорбан салдырырға кәрәк”, “ҡорбан ашы ашаттым әле”, “баламдың һаулығы өсөн ҡорбан салдыҡ” кеүегерәк һүҙҙәрҙе ишетергә тура килә. Ғөмүмән, ҡорбан салыу тураһында күптәр хәбәрҙар. Әммә уның төп асылын һәм мәғәнәһен бик әҙҙәр генә белә. Белгәндәренең бөтәһе лә быны тулыһынса аңлап бөтмәй....\nАртҡа 1 ... 3 4 5 6 7 8 9 10 11 ... 24 Алға


Башҡорт ырыуҙары Рус дәүләтенә ҡушылғандан һуң рәсми документтарҙа Гәрәй олоҫо ла телгә алына башлай. Ул артабан икегә бүленеп, Ил-Гәрәй һәм Урман-Гәрәй олоҫтарын барлыҡҡа килтерә. 1728 йылда 4 башҡорт даруғаһынан Петр II исеменә ебәрелгән челобитнаяға тамғаларын ҡуйған башҡорт юлбашсылары араһында Гәрәй олоҫонан Мөҙәй Илмәтов тигән кеше лә була: "Уфимского уезду Казанской дороги дер.Ялан (т.е. Елан) Яркай свой знак приложил, дер. Чанай (т.е. Еней) Апас мулла руку приложил..., дер. Киргиз МяскавТапиев сынсвой знак приложил, дер. Гирей Мудай Илмитов сын свой знак приложил". Ошо уҡ йылда төҙөлгән икенсе бер документта Гәрәй олоҫоноң Урман-Гәрәй ауылы башҡорто Килмәмәт Байғазин телгә алына. Үҙ ырыуҙаштарынан айырылып киткән гәрәй башҡорттарының бер өлөшө Ҡыпсаҡ олоҫонда Гәрәй-Ҡыпсаҡ аймағын хасил итә.\nИл-Гәрәй аймағы ерҙәре Ағиҙел йылғаһының түбәнге тарафында булһа ("по Белой реке, по обе стороны леса и степи"), Гәрәй-Ҡыпсаҡ биләмәләре хаҡында бер тарихи сығанаҡта "за Гирейскими горами", тип әйтелә. Бында, күрәһең, һүҙ Көньяҡ Уралдың хәҙерге Ишембай районы территорияһы буйлап һуҙылған Алатау һәм Ҡалу һырттары хаҡында бара.\nXVII-XVIII быуаттарҙа береһе артынан икенсеһе тоҡанып торған башҡорт ихтилалдарында Гәрәй олоҫо һәр саҡта ла ваҡиғалар үҙәгендә була. Батша хөкүмәте, башҡорттар ихтилалға күтәрелмәһен өсөн, уларҙың иң күренекле шәхестәрен аманатлыҡҡа ала башлай. Мәҫәлән, 1662-1664 йылдарҙағы ихтилал осоронда байтаҡ ҡына тархан һәм старшиналар аманат итеп тотола, улар араһында, тарихи документта теркәлгәнсә, Гәрәй олоҫо старшинаһы ла була: "Гирейской волости деревни Биртюковы Кутлугушко Биртюков". Пугачев бунты барышында Ҡаҙан зинданында Ҡаҙан даруғаһынан аманат итеп алынған 11 старшина араһында Гәрәй олоҫо старшинаһы Аҙнағол Мутин дә була. 1869 йылда, төрки телендәге ҡулъяҙманан алынып нәшер ителгән бер документта, 1735-1740 йылдарҙағы ихтилал осоронда Килмәк абыз Нурушев етәкселегендәге берләштерелгән башҡорт ғәскәре составында яуҙарҙа ҡатнашҡан башҡорт ырыуҙары вәкилдәре хаҡында ошондай мәғлүмәт теркәлгән: "Были тут из Букатин, Кипчаков, Тамъянцев, Бурджана, Пчкака, Урана, Киршина,Кури, Кубави, Карайцев, Шурана, три группы от киргизцев, четыре группы от Елана и другие". Гәрәй ырыуының иң билдәле тарихи шәхестәре араһында иң элгәре Мутин фамилияһын йөрөткән инсандарҙы айырып әйтергә була. Улар сығышы менән хәҙерге Татарстандың Аҡтаныш районы Такталасуҡ ауылына ҡарай. Был арҙаҡлы нәҫел башында 1743 йылға ҡараған документта теркәлгән Гәрәй олоҫо старшинаһы Мута Йәнырыҫов тора. Уның улы Тимер Мутин үҙ заманының билдәле хәрби эшмәкәре булып, тотош башҡорт йәмғиәте кимәлендә оло абруй ҡаҙана. Рәсәй 1756-1763 йылдарҙа алып барған Ете йыллыҡ һуғышта ҡатнаша, Ҡара Табын олоҫо старшинаһы, биш йөҙ яугирҙан торған полк командиры Ҡыҙрас Муллаҡаевтың ярҙамсыһы вазифаһын башҡара. 1757 йылдың 19 авгусында башҡорт яугирҙары, ғәскәри казактар, ҡалмыҡтар, мишәрҙәр менән бергә, артабан Европала киң билдәле булып, һуғыштар тарихына ингән Гросс-Егерсдорф эргәһендәге яуҙа батырлыҡ күрһәтә. Пруссия короле Фридрих II армияһы еңелеүгә дусар була. Башҡорт командирҙарынан Ҡыҙрас Муллаҡаев һәм Тимер Мутин хәрби хеҙмәттәре өсөн юғары наградаға лайыҡ була. Дәүләт Хәрби коллегияһының 1759 йылдың 7 ноябрендәге указында ошолай тип яҙылған: "Овыданных в награждение Казанской дороги Гарейской волости башкирскому старшине Темиру Мутину за оказанные им во время башкирского замешания верности и в бытность в 757-м году на прусской баталии ревностные службы в знак высочайшей к нему милости противу бывшего на оной баталии башкирского старшины Кедряся Муллакаева на саблю деньгах 50 руб."\nОшонан һуң теүәл 100 йыл үтеүгә, 1858 йылда, башҡорттарҙан Дрезден музейы өсөн уларҙың көнкүреш әйберҙәрен һәм милли кейемдәрен һатып алыу менән шөғөлләнгән Рус император географик йәмғиәтенә ебәрелгән хатында Башҡорт ғәскәре командующийы, полковник фон Рейтерн ошолай тип яҙған: "...у отставного хорунжего Абдулбасыра Мутина есть сабля, пожалованная в 1759 г. императрицею Елизаветою Петровною, предку Мутиных в чине полковника, но владельцы продать эту саблюне соглашаются".\n1859 йылда Санкт-Петербургҡа императрица Елизавета Петровнаға тоғролоҡ белдереү өсөн башҡорт делегацияһы килә. Бында үҙ сюзеренын таныу маҡсатында ант биреү процедураһына саҡырылған, билдәле кимәлдә үҙаллылыҡҡа эйә булған ил вәкилдәренә генә бирелә торған хоҡуҡ хаҡында һүҙ бара. Был ул замандың оло привилегияһы итеп ҡаралған. Батша ғали йәнәптәре менән шәхси аудиенцияға килә алған башҡорттар уға үҙҙәренең үтенестәрен туранан-тура тапшыра алған. Бына ошо уңай менән файҙаланып, Тимер Мутин иптәштәре менән императрицаға, элекке батшалар тарафынан бирелгән хоҡуҡтарға таянып, аҫаба башҡорт ерҙәрен хоҡуҡһыҙ үҙләштереүҙе тыйыу, ер һатыу акттарын олоҫтоң барса башҡорттары ризалығы менән генә ҡанунлаштырыу хаҡында прошение бирә. Башҡорттарҙың был мөрәжәғәте яуапһыҙ ҡалмай. Ошо йылдың 29 сентябрендә Сенат тарафынан Ырымбур губерна канцелярияһына ебәрелгән указда башҡорт ер эштәрен хоҡуҡҡа ярашлы көйләү талап ителә: "...впредь оному башкирскому народу никому никаких обид и разорений не чинить и в угодьях их насильством не селиться".\n1767 йылда батшабикә Екатерина II яңы закондар индереү маҡсатында Уложенный комиссия саҡырыу хаҡында белдерә. Өфө провинцияһы депутаты, Ғәйнә олоҫо старшинаһы Туҡтамыш Ишбулатовҡа халыҡ наказдарын тапшырыу өсөн һәр олоҫтан өйәҙ поверенныйҙары һайлана. Улар иҫәбендә Ил-Гәрәй олоҫонан Хәлил Иштерәков, Мәҡсүт Шәрипов, Юртый Йәнгилдин, Урман-Гәрәйҙәрҙән - мулла Әхмәр Ҡарашаев, Гәрәй-Ҡыпсаҡтарҙан - Байрамғол Йомағужин була.\nЕмельян Пугачев етәкселегендәге бунт башланғас, Уса даруғаһының провинция канцелярияһы тарафынан 700 башҡорт кешеһе мобилизация буйынса ғәскәри хеҙмәткә саҡырылып, Урман-Гәрәй олоҫоноң поход старшинаһы, Шүлгән ауылы башҡорто Йомаҡай Асҡаров етәкселегендә походҡа ебәрелә. Әммә башҡорттар ихтилалсылар яғына сығып, Уса даруғаһында баш күтәреүселәр власын урынлаштыра. 1774 йылдың май айында Йомаҡай Асҡаров етәкселегендә хәрәкәт иткән 1000-дән ашыу ихтилалсы Бөрө ҡалаһына һөжүм итә. Бер аҙҙан улар, Салауат Юлаев ебәргән ярҙамсы көстәр менән бергәләшеп, Бөрө ҡалаһын баҫып ала, ә хөкүмәт ғәскәрҙәре отряды менән етәкселек иткән секунд-майор Отто фон Дуве ҡаланы ташлап ҡасырға мәжбүр була. Дөйөм алғанда, Урман-Гәрәй олоҫонан Йомаҡай Асҡаров етәкселегендә 196 йорт, Ил-Гәрәй олоҫонан Аҙнағол Тимеров командаһында 181 йорт, Абдулла Сәйетов командаһында 134 йорт, шулай уҡ Гәрәй-Ҡыпсаҡ олоҫонан Арыҫланбәк Мәҡшиғолов етәкселегендә 108 йорт башҡорттары ошо ихтилалда бик әүҙем ҡатнаша.\nТарихи Башҡортостандың төньяҡ-көнбайышында, Ағиҙел йылғаһының түбәнге ағымы буйлап, Гәрәй ырыуы башҡорттарының аҫаба биләмәләре йәйрәп ята. Был ерҙәрҙең байтаҡ өлөшө хәҙерге Татарстандың Аҡтаныш районының үҙәк һәм төньяҡ өлөшөндә урынлашҡан ауыл биләмәләренә ҡарай. Шулай уҡ Башҡортостандың Краснокама районы башҡорттарының күпселеге гәрәй башҡорттары нигеҙ һалған ауылдарҙа көн итә. Краснокама районы менән сиктәш Илеш һәм Ҡалтасы райондары ауылдарында ла гәрәй ырыуы башҡорттары вариҫтары йәшәй. Варза һәм Гәрәй йылғалары буйында, хәҙерге Яңауыл һәм Тәтешле райондары сигендә урынлашҡан 20 ауылға шулай уҡ гәрәй ырыуы башҡорттары нигеҙ һалған. Илеш районында: Хажы, Иҫке һәм Яңы Бейектау, Медведево (Иҫке Айыу), Теләкәй ауылдары. Краснокама районында: Яңы Балтас, Иҫке һәм Яңы Уразай, Яңы Суғанаҡ, Ҡуян, Иҫке һәм Яңы Бөртөк, Иҫке Аткүл, Ҡыҙғау, Иҫке һәм Яңы Ҡабан, Иҫке һәм Яңы Ҡайынлыҡ, Яңғыҙнарат, Иҫке һәм Яңы Нуғай, Иҫке Әшит, Баръяҙыбаш, Яңы Хажы, Түбәнге Таҡталасыҡ, Яңы Аҡтанышбаш, Яңы Мерәҫ, Яңы Мошты ауылдары. Ҡалтасы районында: Яңы Гәрәй, Яңы Әшит, Шәрип, Яңы Бурһыҡ, Буралы, Яңы Аткүл, Илсебай ауылдары. Яңауыл районында: Асауҙыбаш, Иҫке һәм Яңы Алдар, Сибәҙе, Юсыҡ, Үрге һәм Түбәнге Сат, Тау, Салих, Урал, Йөгәмеш, Ямаҙы ауылдары. Тәтешле районында: Иҫке Аҡбулат, Түбәнге Ҡоҙаш, Асыуйылға, Борғынбаш, Күрҙем, Сараштыбаш, Ҡашҡаҡ, Шишмә, Шүлгән ауылдары. Татарстан Республикаһының Аҡтаныш районында: Әжәкүл, Аҡтанышбаш, Балтас (Таҡталасыҡ һәм Әжәкүл түбәләренең бер үк исемле ауылдары), Бурһыҡ, Үрге һәм Түбәнге Гәрәй, Иҫке һәм Яңы Жиәш, Илсебай, Ирмәш, Ҡуян, Мерәс, Таҡталасыҡ, Теләкәй (Таҡталасыҡ һәм Әжәкүл түбәләренең бер үк исемле 2 ауылы), Уразай, Шәрип, Ямалы ауылдары.\n(Аҙағы. Башы 39-42-се һандарҙа).\nЯҙылған: 23.10.20 | Ҡаралған: 258


Башҡортостанда айырыуса балаларҙы реабилитациялау өсөн сертификатҡа 63 миллион һум бүленә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n8:52, 19 июля 2019 Иҡтисад\nБашҡортостанда айырыуса балаларҙы реабилитациялау өсөн сертификатҡа 63 миллион һум бүленә Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2019 йыл, 19 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/.\nБашҡортостан бюджетынан айырыуса балалар тәрбиәләүсе ата-әсәләргә аҡсалата сертификат биреүгә 63 миллион һум бүленәсәк. Уларҙың һәр ҡайһыһы 42,8 мең һум тора. Сертификатты мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙы дауалау һәм реабилитациялау өсөн милек формаһына ҡарамай теләгән шифаханала йәки реабилитация үҙәгендә тотонорға мөмкин. Башҡортостан хөкүмәте премьер-министры вазифаһын башҡарыусы Ленара Иванова айырыуса балаларҙың ата-әсәләре менән осрашыуҙа был әсәләргә ошо хеҙмәттәр менән ҙур ҡалаларға килмәй файҙаланыу мөмкинлеге бирә тип һөйләне.\n«Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙҙең алты меңдән ашыу айырыуса баланың реабилитация алыу мөмкинлеге булманы, хәҙер ул барлыҡҡа килә. Республика етәксеһе ҡушыуы буйынса сертификаттар 1 сентябрҙә бирелә башлай», — тип аңлатты Ленара Иванова.\nРадий Хәбировтың фекеренсә, ошондай сертификаттарҙы тапшырыу айырыусы балалары булған ғаиләләргә ярҙам итеп кенә ҡалмаясаҡ, ә ошондай хеҙмәттәр күрһәтеү менән шөғөлләнеүсе бизнес өсөн мөмкинлектәрҙе киңәйтәсәк.\nБашҡортостанда шулай уҡ төбәк техник реабилитация саралары теҙмәһен раҫлаған хөкүмәт ҡарары ҡабул ителгән. Улар инвалид балалар һәм беренсе төркөм инвалидтарға федераль исемлеккә өҫтәп бушлай биреләсәк.\nТеги: реабилитация, айырыуса балалар, инвалидтар, сертификаттар


Евгений Перевертайло «Өфө» футбол клубының баш тренеры вазифаһынан китте // Спорт | новости башинформ.рф\nЕвгений Перевертайло «Өфө» футбол клубының баш тренеры вазифаһынан китте\n9:55, 19 мая 2016 Спорт\nӨФӨ, 2016 йыл, 19 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.\nПремьер-лигала Рәсәй чемпионатының 29-сы тур уйынынан һуң Евгений Перевертайло «Өфө» футбол клубының баш тренеры вазифаһынан китте. Өфөләр Пермдең «Амкар» командаһынан 1:0 иҫәбе менән еңелде. Был хаҡта клубтың рәсми сайты хәбәр итә.\nБыға футболсыларҙың уңышһыҙ сығыш яһауы сәбәпсе булды. Кисә клуб етәкселеге отставка тураһында ҡарар ҡабул итте.\nБаш тренер вазифаһын башҡарыусы итеп Сергей Томарев тәғәйенләнде.\nЕвгений Перевертайло команданы 2015 йылдың 21 октябрендә ҡабул итте. Был вазифала ул Игорь Колывановты алмаштырҙы. Ул эшләгән ваҡытта өфөләр 17 уйын үткәрҙе, дүрт еңеү яуланы, һигеҙ тапҡыр отолдо, биш уйын тигеҙ иҫәп менән тамамланды.\n21 майҙа беҙҙекеләр Мәскәүҙең «Спартак» командаһы менән уйнай.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №45, 8 - 14 ноябрь, 2014 - Информационные страницы\n№45, 8 - 14 ноябрь, 2014\nЙӘШӘҮ СИФАТЫ ЮҒАРЫ\nӨфө Рәсәйҙең йөҙ эре ҡалаһы интеграль рейтингында һигеҙенсе урынға күтәрелде. Был рейтингты 2013 йылдың һөҙөмтәләре буйынса "Урбаника" Территориаль планлаштырыу институты төҙөй. Былтыр был исемлектә баш ҡала туғыҙынсы урында ине.\nРейтингтың тәүге тиҫтәһенә шулай уҡ Нижневартовск, Төмән, Сочи, Екатеринбург, Краснодар, Көньяҡ Сахалинск, Белгород ингән. Мәскәү - 25-се, Санкт-Петербург - 20-се, Силәбе 39-сы урында. Лидер итеп Сургут ҡалаһы танылған. Был рейтинг юғары тормош кимәле һәм ҡала мөхитенең сифаты буйынса билдәләнә.\nБаш ҡалала йәшәүсе һәр кешегә эшләү өсөн дә, ял итеү, спорт менән шөғөлләнеү, күңел асыу өсөн дә бар шарттар булдырылған. Рейтингта яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшеү алып барылған эшмәкәрлектең дөрөҫлөгөн тағы бер тапҡыр раҫлай. Ҡалаларҙың интеграль рейтингы дүртенсе йыл рәттән төҙөлә. Тикшеренеүҙең маҡсаты - эре ҡалаларҙағы тормоштоң "хаҡы" менән "сифаты" күрһәткестәренең нисбәтен сағыштырыу.\nБыйыл Өфө ҡалаһы башҡорт теле уҡытыусыларының август кәңәшмәһендә бер бик шәп китап һатып алдым, тип ҡыуанып та өлгөрмәнем, артынса уҡ күңелһеҙ тойғолар кисерергә тура килде. "Народы Мира" тип аталған китап ул.\nЗакон буйынса, ер пайын башҡа милек өлөшсөләренең ризалығынан тыш һатыу тыйыла. Әгәр дөйөм милектә пайы булыусы кемдер һатыуға ҡаршы була икән, тимәк, башҡалар ҙа пайҙарын һата алмай.\nҠайһы берәүҙәр, аң-тоңон белештермәйенсә, теләһә ниндәй арзанлы ялтыр-йолтор менән биҙәп, боҙоп эшләй башланы башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының биҙәүестәрен. Шул сәбәпле, түҙмәй тотоноп киттем дә инде был шөғөлгә.\nТеге йәки был сәбәптәр менән уны әлегәсә тормошҡа ашыра алмаһаҡ, былтыр фестиваль үткәреү һәм кино төшөрөү өсөн тәғәйенләнгән павильонды йыһазландырыу өсөн Президент грантына лайыҡ була алдыҡ.\nКҮҢЕЛ ҺЫЙЫНЫР ТӨЙӘК - УЛ ТЫУҒАН ЙОРТ, ТЫУҒАН АУЫЛ\nБәхетте кеше үҙе ҡоя. Эшсәнлек - ул үҙе оло бәхет. Быны мин бал ҡорттарынан өйрәндем. Умартасылыҡ эшен бик тә яраттым. Атай-олатайҙарҙан ҡалған был һөнәрҙе ғүмеремдең һуңғы йылдарына тиклем ихлас башҡарҙым.


Һамар өлкәһендә Волга буйы федераль округының «IВолга-2014» йәштәр форумы тамамланды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nҺамар өлкәһендә Волга буйы федераль округының «IВолга-2014» йәштәр форумы тамамланды\n12:59, 30 июня 2014 Йәмғиәт\nҺамар өлкәһендә «IВолга-2014» халыҡ-ара йәштәр форумы сменаһының тантаналы ябылыуы үтте. Тантанала РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич, РФ Дәүләт Думаһы депутаты, Олимпия чемпионы Светлана Журова, Рәсәй Йәмәғәт палатаһы ағзаһы Сергей Марков, Советтар Союзы Геройы Владимир Чудайкин ҡатнашты. Улар ике меңдән ашыу форум ҡатнашыусыһын ҡотланы һәм инновацион проекттар менән сығыш яһаған еңеүселәрҙе атап үтте.\nКонкурста ҡатнашыуға 1622 проект заявка биргән. Алты көн дауамында йәштәр эксперттарға үҙҙәренең инновацион проекттарын ни өсөн хуплау һәм алға ебәреү кәрәклеген раҫланы. Федераль этапҡа 326 проект сыҡты. Һөҙөмтәлә уларҙы тормошҡа ашырыуға 150-300 мең һумлыҡ гранттарҙы «iВолга 2014» форумының 40 еңеүсеһе алды.\nШулай, Башҡортостан студенттары Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттарына ирекмәндәрҙе әҙерләү программаһын тәҡдим итте. Уларҙың эше жюри ағзаларын да, саммиттан тыш ойоштороу комитеты рәйестәрен дә, шулаҡ уҡ башҡа эре Рәсәй сараларын да ҡыҙыҡһындырҙы.\n«iВолга-2014» йәштәр форумында Волга буйы федераль округының 14 төбәге, Ҡытай Халыҡ Республикаһының биш провинцияһы һәм бер үҙәк эйәртеүендәге ҡала йәштәре ҡатнашты.\nТеги: форумдар, iволга-2014


Башҡортостан башлығы ихаталары | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n12 сентября 2019 — 16:40\nРеспубликаның һәр муниципалитетында Башҡортостан башлығы ихаталары барлыҡҡа киләсәк. Был турала Радий Хәбиров Өфөләге эш сәфәре барышында белдерҙе. Республиканың һәр муниципалитетында Башҡортостан башлығы ихаталары барлыҡҡа киләсәк. Был турала Радий Хәбиров Өфөләге эш сәфәре барышында белдерҙе. Ташландыҡ газондар, тәртипһеҙ торған машиналар, файҙаһыҙ майҙандар урынына хәҙер хәтфә үлән, тигеҙ һуҡмаҡтар, сағыу майҙансыҡтар. Башҡаланың Иван Яҡутов менән Ленин урамдары киҫелешендәге дүрт йортҡа бер ихатаны төҙөкләндереү быйыл июнь аҙағында башланған. Йорттарҙың йөҙлөгө матурланған, балалар өсөн уйын, мауығыусандар өсөн ике спорт майҙансығы төҙөлә, авто хужалары өсөн 100 машина ҡуйыу урыны булдырылған. Эштәрҙең дөйөм хаҡы 15 миллион һумға яҡын. Юлдарға асфальт түшәү, яҡтылыҡ бағаналары ултыртыу, видеокүҙәтеү камераларын урынлаштырып “Хәүефһеҙ ҡала” селтәренә тоташтырыу, сүп-сар һауыттары, ял эскәмйәләре ҡуйыу – барыһы ла ошо йорттарҙа йәшәгән халыҡ теләге буйынса башҡарыла. Подъездар ремонтлау планына ярашлы быйыл Совет районында ғына 70 йорттоң 201 подъезында төҙөкләндереү эштәре ойошторолған. Октябрь проспектындағы 60 йыл элек төҙөогән 24-сы йорт дөйөм ятаҡ дәрәжәһендә. Уның өс подъезын төҙөкләндерер өсөн 960 мең ярымға яҡын аҡса бүленгән. Бында йәшәгән кешеләрҙе бөхтәлектән тыш коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү тәртибе ҡәнәғәтләндермәй. Әммә ятаҡта йәшәгәндәрҙән хаҡ алыу ҡағиҙәһе федераль законда раҫланған. Был йорттар биләмәһен төҙөкләндереү иһә Башҡортостан ихаталары программаһына киләһе йылда индерелер, тип көтөлә. Быйыл Өфөлә 145 күп ҡатлы йорт тирәләй 85 ихата тәртипкә килтереләсәк. Сипайлово биҫтәһендәге Гагарин урамындағы 50-се кәсер ике йорто эргәһендәге өс ошондай уҡ бина биләмәһен дә күркәм ихата берләштерәсәк. Бында шулай уҡ балалар уйын майҙансығы һәм ял урындары төҙөлә. Өфө хакимиәте башлығы республика етәксеһенән программаны финанслауҙы арттырыуҙы үтенде. Башҡалала әле 500 заявка ҡабул ителгән. Радий Хәбиров киләһе йылға бюджет ҡабул иткәндә был мәсьәләнең иҫәпкә алынасағын белдерҙе. Ә бына 130-сы мәктәпкә алып барған юлда йәмле сквер яһарға тәҡдим итте. Радий Хәбиров тәҡдиме менән киләһе йылдан һәр ҡала районда “Башҡортостан башлығы ихаталары” ла барлыҡҡа киләсәк. Ошоға оҡшаш программаларҙы Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә ҡулланыу тәжрибәһе бар. Махсус атамалы биләмәне муниципалитет халҡы үҙе билдәләй. Радий Хәбиров Өфөләге эш сәфәренә йомғаҡ яһап ихаталар һәм подъездарҙы төҙөкләндереү барышын ыңғай баһаланы. Көнэлгәре ҡуйылған көнгә тамамлау төп маҡсат түгел, ә эштәрҙе эҙмә-эҙлекле һәм сифтатлы башҡарыу мөһим шарт, тине республика етәксеһе.


«Ай тотолған төндә» » Башкортостан кызы\nНефтекама ҡалаһынан Зилә Аҙнабаева менән Эльвира Шаһиева Мостай Кәримдең «Ай тотолған төндә» трагедияһына нигеҙләнеп ҡурсаҡтар композицияһы әҙерләгән. Тәңкәбикә, Ырыҫҡол бей, Шәфәҡ һәм сапҡын Тәңкәбикәнең тирмәһе эсендә тора. Өй биҙәүгә, тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы, этнография кабинеттары, балалар баҡсаһына, башҡорт халыҡ ижадын, фольклорҙы өйрәнеүгә тәғәйенләнгән уйынсыҡтар туҡыманан, эсенә мамыҡ тултырып эшләнгән. Боронғоса кейендерер өсөн тәбиғи туҡымалар, күн, тире файҙаланылған. Уйынсыҡтарға биҙәүестәрҙе авторҙар үҙ ҡулдары менән яһаған, сигеү ҡулланған.\nҠурсаҡ менән уйнау баланың хис донъяһын байытыуға, бүтәндәрҙе тыңлай белеү, иптәшлек тойғоһо һалыуға булышлыҡ итә, бармаҡ остарындағы һиҙгерлекте арттыра, телмәрен үҫтерә. Милли кейем иһә баланың үҙаңын уята, зауыҡ тәрбиәләй.\nТеги: Башҡорт ҡурсағы


65 йыл Тыуған ил һағында\nПолковник Степан Хмельников оло тормош юлы үткән, уға 85 йәш тулды, ғүмеренең 65 йылы Рәсәй Ҡораллы көстәрендә хеҙмәт һәм эш менән бәйле, уларҙың 36 йылы – хәрби училище курсантынан алып Генераль штаб полковнигына ҡәҙәр фиҙакәр хәрби хеҙмәт.\nУл Бозор ауылында тыуған, шунда ете йыллыҡ мәктәпте, унан һуң Баҡалыла урта мәктәпте тамамлай. Колхозда 2 йыл хисапсы булып эшләп, Орджоникидзе исемендәге Чкаловск зенит-артиллерия учи-лищеһына уҡырға инә.\nСтепан Петрович хәрби хеҙ-мәтенең яртыһынан күберәген фәнни-тикшеренеүсе вазифаларында үткәрә. Курсант сағында, 1954 йылда, Тоцк полигонында ысын атом бомбаһы ҡулланылған учениелар-ҙа ҡатнаша. Күргәндәрен онотоу ауыр була, яңы ҡорал һыналған майҙандағы бушлыҡ буласаҡ офицерҙың хәтерендә ғүмерлеккә ҡала. Шул саҡта ул үҙе өсөн атом-төш һуғышына юл ҡуйырға ярамай тигән һығымта яһай, был ҡарары артабан офицер хеҙмәтен һайларға этәрә.\nУчилищены “бик яҡшы”ға тамамлағандан һуң Белоруссия хәрби округында хеҙмәт итә. Танк дивизияһының зенит-артиллерия полкы өлкән офицеры була. Лейтенант званиеһында уға кесе командирҙар әҙерләү буйынса полк мәктәбе начальнигы бурысын үтәүҙе ышанып тапшыралар. 1956 йылда лейтенант С. Хмельников етәкселегендәге мәктәп армияның полк мәктәптәре араһында инспекторҙар тикшереүе һөҙөмтәләре буйынса беренсе урын яулай.\nХәрби инженер булыу теләге ғәйәт көслө була. 1963 йылда «инженер-баллистик» белгеслеге буйынса Петр Великий исемендәге стратегик билдәләнештәге ракета ғәскәрҙәренең хәрби инженерлыҡ академияһын тамамлай. Мәскәүҙә академияла уҡыған ваҡытта 6 тапҡыр хәрби парадта булыуы ла иғтибарға лайыҡ.\n1960 йылда Байконурҙа бортында Белка һәм Стрелка ҡушаматлы эттәр осҡан континент-ара баллистик ракетаны эксперименталь орбитаға сығарыуҙа ҡатнаша.\nАкадемияны тамамлағандан һуң, Степан Петрович фәнни-тикшеренеү полигонында 15 йылдан артыҡ хеҙмәт итә. Ҡоралды һәм һуғыш техникаһын реаль һынау – ҡатмарлы, яуаплы, йыш ҡына хәүефле эш. “Айырыуса хәүефле подразделение ветераны” исеме – Степан Петровичтың ғорурлығы.\nУнан һуң инженер, өлкән фәнни хеҙмәткәр, ракеталар полигоны-ның ғилми-тикшеренеү институты лабораторияһы етәксеһе була. Ракета һәм радиолокация системалары һынауҙарын математик иҫәпләп сығарыу һәм һөҙөмтәләрен дөйөмләштереүгә етәкселек итеүе тураһында теләп һөйләй. Бер ниндәй шарттарҙа ла дошмандың үлемесле йөгө үҙ күге асҡысын Ҡораллы көстәргә ышанып тапшырған Тыуған илебеҙ ҡалаларына һәм ауылдарына төшөргә тейеш тү-геллеген аңлай. Һис шикһеҙ, был ҡоралдың һәм хәрби техниканың сифатына, уларҙың ышаныслылығы-на һәм камиллығына бәйле. Тимәк, яуаплылыҡ билдәле бер кимәлдә уға ла бәйле була.\nСтепан Петрович һуғыш осорона тура килгән бала сағын йыш иҫкә ала. Һуғыш ваҡиғалары беҙҙең төбәктән алыҫта барһа ла, унда йәшәүселәр ауырлыҡтарҙы кәм кисермәй. “Барыһы ла фронт өсөн, барыһы ла еңеү өсөн!” лозунгыһы улар өсөн саҡырыу ғына түгел, ә йәшәү мәғәнәһенә әүерелә. Кешеләр үҙҙәре ас булһалар ҙа, өйҙәренә ҡасаҡтарҙы ҡабул итә. Хмельниковтар ғаиләһе Мәскәүҙән ике ейәне – Виталий һәм Валера менән бер әбейҙе һыйындыра. Уларҙың әсәләре Мәскәүҙә эшләргә ҡала. Бер ғаилә булып йәшәйҙәр, барыһы менән дә бүлешәләр, ә бит Хмельниковтарҙың үҙҙәренең 9 балаһы була. “Тик фамилиялары хәтерҙән сыҡҡан, әллә Сафроновтар, әллә Сафоновтар, ҡыҙғаныс, эҙләп тапҡан булыр инем”, – ти ул.\nКилгән кешеләр татар телен белмәй, Хмельниковтар ғаиләһендә русса насар һөйләшәләр, әммә бер-береһен аңлайҙар. “Кешеләрҙе күңел берләштерә”, – тип әйтә әсәләре. Был һүҙҙәрҙе ул ғүмерлеккә хәтерендә ҡалдыра.\nҒилми-тикшеренеү полигондарында Степан Петровичтың өлгө булырҙай хеҙмәте, яңы үрнәктәге ҡорал булдырыу буйынса коллектив эшкә индергән шәхси өлөшө командование тарафынан лайыҡлы баһалана. Полковник Хмельников 25 миҙал, Ҡаһарманлыҡ һәм “Маҡтау билдәһе” ордендары менән бүләкләнә.\n1978-1985 йылдарҙа СССР Оборона министрлығының хәрби тарих институтында өлкән ғилми хеҙмәткәр, бүлек етәксеһе булып эшләй. 1985 йылдан Степан Петрович хеҙмәтен генераль штабтың ғилми-тикшеренеү структураларында дауам итә, һәм бында тапшырылған эш өсөн яуаплылығы, хеҙмәт һөйөүсәнлеге һәм ярҙамсыллығы һөҙөмтәһендә етәкселектең дә, коллегаларының да хөрмәтен яулай.\n1988 йылда полковник Хмельников запасҡа сыға. Әммә Степан Петрович эшһеҙ тора алмай. Бына 29 йыл инде Рәсәй Генераль штабының һәм Оборона министрлығының хәрби-ғилми комитетында лайыҡ-лы хеҙмәт итә.\nОҙон хеҙмәт йылдарында Хмельников хәрби-ғилми эште ойоштороу тарихын, уның хәҙерге торошон бик яҡшы өйрәнә, шуға күрә һәр ваҡыт файҙалы кәңәше менән ярҙамлашырға әҙер. Советник булып хеҙмәт иткән хәрби-ғилми комитетта уны тәжрибәле остаз һәм күп мәсьәләләр буйынса күләмле мәғлүмәт һаҡлаусы кеше булараҡ беләләр. Йәш коллегалары уны яратып “дядя Степа” тип йөрөтә.\nУл – СССР Ҡораллы көстәре, хәрби-ғилми эш, айырыуса хәүефле подразделениелар ветераны һәм хеҙмәт ветераны.\nКүптән түгел Степан Петрович 85 йәшен һәм Ҡораллы көстәрҙә хеҙмәт итеүенең һәм эшләүенең 65 йыллығын билдәләне. РФ Президенты В. Путин уға Маҡтау ҡағыҙы тапшырҙы, генераль штаб начальнигы ҡиммәтле бүләк менән ҡотланы.\nҒаиләһе лә күптәргә үрнәк булырлыҡ. Өлкән улы Валерий полковник званиеһында отставкаға китте. Хәҙер хәрби университетта бүлек етәксеһе. Улы Сергей “Роснефть” идараларының береһендә эшләй. Тормош иптәше Клара Сергеевна – БДУ-ның математика факультетын тамамлаған, ракета полигонының иҫәпләүҙәр үҙәгендә программалаусы булып эшләгән, унан һуң Мәскәүҙә Патрис Лумумба исемендәге Халыҡтар дуҫлығы университетында математиканан уҡытҡан.\nБына шундай ул беҙҙең яҡташыбыҙ. С. Хмельников тыуған мәктәбендә йыш була, йәштәргә ҡаһарманлыҡ, батырлыҡ һәм патриотизм йолаларын тапшыра. Бозор мәктәбе үҙенең элекке уҡыусыһы менән ғорурлана.


Йәш фермерҙар һәм кооперативтарға ярҙам (Иглин районы) | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Йәш фермерҙар һәм кооперативтарға ярҙам (Иглин районы)\nЙәш фермерҙар һәм кооперативтарға ярҙам (Иглин районы)\nИглин районында ауыл хужалығы тармағын үҫтереүгә иғтибар арта. Күптән түгел район хужалыҡтарының береһе "Ғаилә малсылыҡ фермаларын үҫтереү" республика программаһы сиктәрендә 7 миллион һум аҡса алған. Дәүләт бүлгән аҡса һыйыр малдары аҫыралған биналарҙы төҙөкләндереүгә йүнәлтелгән. Ике йыл элек районда мал һуйыу цехы төҙөлгән.\nТөбәктең сыр етештереү предприятиеһы менән ҡошсолоҡ кооперативы ла программа буйынса 3 миллион һумлыҡ суммаға иҫәп тота. Әлеге ваҡытта районда эш башлап тороусы 9 фермер хужалығы һәм ике ауыл хужалығы кооперативы иҫәпләнә.\nНаталья Тонку, "Тыуған ауыл" ауыл хужалығы кооперативы рәйесе: У”ҙған йыл башында районға республиканың ауыл хужалығын консультациялау үҙәге белгестәре килгәйне. Улар ауыл ерендә кооперативтар ойоштороу мәсьәләһен күтәрҙе. Был башланғыс киләсәк өсөн өмөтлө тойолдо. Район буйынса 25 кеше ойошҡан рәүештә ҡош итен эшкәртеү менән шөғөлләнергә ниәтләйбеҙ. Кооперативтарҙың киләсге бар тип уйлайым”.


Яңы йыл байрамдарын өйҙә үткәрегеҙ!\n2 Декабрь 2021, 13:25\nДонъяла коронавирустың омикрон-штамы таралыуы сәбәпле, яңы йыл байрамдарын өйҙә үткәрергә һәм Рәсәйҙән ситкә сыҡмаҫҡа кәрәк.\nБыл хаҡта Роспотребнадзор етәксеһе Анна Попова белдерҙе.\n«Хәҙер күптәр сәфәргә сығыуҙы, ял итеүҙе алдан планлаштыра. Ләкин иң яҡшыһы — өйҙә ҡалыу. Хәл төрлө илдәрҙә төрлөсә. Яңы инфекцияны, яңы штамды йоҡтороу хәүефе ҙур, шуға күрә яңы йыл байрамдарын өйҙә үткәрергә, сит илдәргә сыҡмаҫҡа кәрәк тип иҫәпләйем. Рәсәй граждандарынан ошо хаҡта үтенеп һорайым», — тине ул.\nВедомство етәксеһе һүҙҙәренсә, пандемияға бәйле донъяла сиктәрҙе ябыу буйынса ҡарарҙар тиҙ үҙгәреп тора, ял урынына проблемаларға юлығырға мөмкин.\nӘлегә омикрон асыҡланған илдәрҙән ҡайтҡандарға Рәсәйҙә ике аҙналыҡ карантин индерелде. Был Көньяҡ Африка Республикаһынан, Африканың тағы бер нисә дәүләтенән, Бөйөк Британиянан һәм Ҡытайҙан килгән туристарға ҡағыла. Омикрон-штамының үҙенсәлектәре арҡаһында ПЦР-тестың ғәмәлдә булыу ваҡыты 72 сәғәттән 48 сәғәткә тиклем ҡыҫҡартыла.\nКоронавирустың яңы штамы ноябрь уртаһында Көньяҡ Африка Республикаһында теркәлгән. Әлегә донъяның 20 илендә йөҙҙән ашыу сирле иҫәпләнә. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы ғәҙәттән тыш ултырышта яңы штамдың хәүеф тыуҙырыуын таныны һәм уға «омикрон» тигән исем бирҙе (грек алфавитының 15-се хәрефе). Табиптар әйтеүенсә, сирҙең төп билдәләре — йөрәк тибешенең йышайыуы, ныҡ арығанлыҡ, шул уҡ ваҡытта пациенттарҙың тәм тойоу, еҫ һиҙеү һәләте юғалмаған.