«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МИЛЛИ ФИЛЬМДАР МЕНӘН ДОНЪЯНЫ ЛА ЯУЛАРҒА БУЛА - 2014 - Мәҡәләләр\nБаһалама рәйесе, кинорежиссер, кинооператор, киносценарист, Тажик республикаһының халыҡ артисы Давлат Худоназаровтың хаҡлы билдәләүенсә, мәҙәниәттә ҙур һәм бәләкәй халыҡтар юҡ. Бары тик уларға үҫеш өсөн ниндәйҙер шарттар тыуыуы ғына мөһим. Ҡасандыр совет заманында барыбыҙ ҙа уртаҡ идеология менән йәшәһәк, һуңғы егерме биш йыл самаһы милли кадрҙар әҙерләү менән мәшғүл булдыҡ, бөгөн иһә глобалләшеү үҙенең ҡанундарын урынлаштырып маташа. Әммә тап ошо мәлдә яңы ҡиммәттәр өҫкә ҡалҡып сыға, шуларҙың береһе булып этник үҙенсәлектәр тора. Донъя мәҙәниәте этностарға ҡарата ҙур ҡыҙыҡһыныу белдерә һәм башҡа сәнғәт төрҙәренә ҡарағанда мода һәм яңы йүнәлештәр тәьҫиренә тиҙерәк бирелеп барған кинематографияла был асыҡ сағылыш таба. Бөгөн кино аша халҡыңды башҡаларға танытыу мөмкинлеге шул тиклем ҙур. Ошоно аңлағанға күрә тыуа ла инде фестиваль үткәреү идеяһы.\nОйоштороусылар тарафынан фестивалгә һайлап алынған фильмдарҙы ҡарағандан һуң, төрлө халыҡтарҙың ҡыҙыҡһыныуҙары ла, фильмдарҙа күтәрелгән проблемалар ҙа, кино төшөрөүҙә осраған ҡаршылыҡтар ҙа уртаҡ икәнлеге төҫмөрләнде. Ғәҙәттә, милли кино фестивалдәрендәге эштәрҙә кеше яҙмыштарына ҡарағанда ниндәйҙер экзотика өҫтөнлөк алыусан. Был йәһәттән "Аҡбуҙат" милли һәм этник кино фестивале, беренсе тапҡыр үткәрелеүенә ҡарамаҫтан, яҡшы статуслы фильмдар тәҡдим итә алыуы менән айырылып торҙо. "Степняк" фильмының режиссеры Шамил Алиев әйтмешләй, милли кинола халыҡтың көнкүреше генә түгел, хатта тарихтан алынған берәй сағыу ваҡиға, миф, легенда, риүәйәт тә режиссерҙың әйтергә теләгән фекерен сағылдырыуҙа ярҙамсы ғына булырға тейеш. Был кинола, мәҫәлән, Тәүраттан алынған тарих кешелектең антропологик һәләкәте тураһында һөйләй. "Тап глобалләшеү шарттарында үҙеңдең мәҙәниәтеңде, йолаларыңды һаҡлау кәрәк. Әгәр ҙә һин ошо ҡаршылыҡтарҙы еңә алаһың икән - артабан йәшәү хоҡуғына эйә булаһың, юҡ икән, халыҡтар һәм мәҙәниәттәр араһында сиктәр юйыла. Шул саҡта кеше ниндәйҙер биомассаға әүерелә, ә ул бер кемдә лә ҡыҙыҡһыныу уята алмаясаҡ", - ти Әзербайжандан килгән режиссер. Тамашасылар иғтибарын яулауға өлгәшкән Владимир Тумаевтың "Белый ягель" (Мәскәү) фильмының да себер халыҡтарының этник мәҙәниәтен, йолаларын күрһәтеүҙән юғарыраҡ бурысы бар - унда этик һәм этник һәләкәттән ҡотолоу юлдары эҙләнә. Үҙ нәҫелеңде дауам итеү, тимәк, халҡыңдың киләсәген хәстәрләү маҡсатынан да изгерәк юл юҡ, һәр хәлдә, ненецтарҙы ғына түгел, башҡа халыҡтарҙы ла үҙ йәшәү рәүешенән ситкә тайпылмау ғына милләт итеп һаҡлап ҡаласаҡ. Шулай ҙа фильмдарҙа ниндәй генә ваҡиға һүрәтләнмәһен, милләт йәшәгән ер, уның рухы мотлаҡ үҙ эҙен һала. Мәҫәлән, бүрәт режиссеры Солбон Лыгденовтың "Булаг" фильмында күрһәтелгән эскелектән бөтөп барған ауыл, үкенескә күрә, бер кем өсөн дә яңылыҡ түгел. Әммә уның бүрәт вариантында ер һәм ҡан мифологияһының үҙенең төҫтәре бар, унда күк тә, ел дә, рухи сығанаҡтар ҙа башҡараҡ.\n"Дөйөм кешелек ҡиммәттәре сиктәрендә этник кино мотлаҡ булырға тейеш. Ваҡытында бөтөн сюжеттарҙы ла яҙып сыҡҡан Шекспирҙы барыһы ла үҙенеке тип иҫәпләгән кеүек, этник кинола барған ваҡиғалар ҙа һәр беребеҙ өсөн яҡын. Беҙ барыбыҙ ҙа оҡшағанбыҙ, ике ҡулыбыҙ, ике аяғыбыҙ бар, бары тик һәр кемде халҡына хас һыҙаттар, үҙенсәлектәр айырып тора", - тигәйне әңгәмәләшкән саҡта "Дойду" фильмында (Саха (Якутия) уйнаған актер Дмитрий Трофимов. Тап ошондай фестивалдәр мәлендә башҡа халыҡтарҙың мәҙәниәтен яҡшыраҡ аңларға мөмкин дә инде. "Был байрам Рәсәй һәм ҡасандыр дөйөм туған илебеҙҙең бер өлөшө булған халыҡтар араһында яңы күперҙәр һалып, беҙ бер-беребеҙ менән яңынан бәйләнештәр булдырһаҡ ине", - тигән теләген Давлат Худоназаров та белдерҙе.\nФестивалдә тулы метражлы художестволы фильмдар барыһын да хайран итте. Ниндәй милләт вәкиле булыуына ҡарамаҫтан, һәр кем унда үҙ халҡының тарихын күреп тетрәнгәндер. Ҡаҙағстандың "Жаужурек мын бала", Ҡырғыҙстандың "Курманджан датка" тарихи фильмдары матур йөҙлө актерҙары, үҙенсәлекле сценарийы менән дә хәтерҙә ҡалды. "Курманджан датка" фильмы "Халыҡ тарихын сағыу сағылдырғаны өсөн" һәм оператор эше өсөн Ғилван Әмиров исемендәге махсус приздарға лайыҡ булды. Ҡырғыҙ режиссеры Руслан Акундың "Перегон" фильмы шулай уҡ иң яҡшы оператор эше, ә Тынай Ибраһимовтың "Тринадцатый" фильмы "Документаль фильм өсөн иң яҡшы сценарий" номинацияһында билдәләнде. Ни генә тиһәң дә, милли кинематографияның кимәле тулы метражлы фильмдар менән үлсәнә. Был жанрға тәҡдим итеү өсөн бер генә башҡорт фильмы булмауынан сығып, дөйөм башҡорт киноһы тураһында һүҙ йөрөтөү дөрөҫ түгел, шулай ҙа икенсе фестивалгә тиклем был бушлыҡты тултырыр әмәл табылһын ине. "Курманджан датка" фильмының сценарий авторы Бакытбек Турдубаев әйтеүенсә, Ҡырғыҙстанда йылына төрлө жанрҙарҙа 200-гә яҡын милли кино донъя күрә. Шуның өсөн дә урындағы прокатта ҡырғыҙ фильмдары өҫтөнлөк итә, Голливуд төшөргән киноға унда берәү ҙә йөрөмәй икән. Бынан тыш, уларҙың кино әҫәрҙәре Америка экрандарында бара, әлеге көндә Рәсәй, анығыраҡ әйткәндә, Саха (Якутия) менән һөйләшеүҙәр алып барыла. Уларҙа бит совет осоронда уҡ кино төшөрөү эше яйға һалынғайны, бөгөн дә бар сығымдарҙы дәүләт үҙ өҫтөнә ала, тип уйлаусылар шулай уҡ хаталанасаҡ. Советтар иле тарҡалғандан һуң, дәүләт тулыһынса сығымдарын ҡаплаған беренсе фильм - ул "Курманджан датка". Ә ҡалған коммерция фильмдары өсөн режиссерҙар үҙҙәре аҡса таба. Иң ҡыҙығы, унда донъя күргән фильмдарҙың 90 процентын йәштәр төшөрә, тимәк, юлдарын табып, милли кинематографияға йәш быуынды ла ылыҡтыра беләләр.\nХәйер, килгән ҡунаҡтарҙың һәр береһе үҙ дәүләттәрендә фильмдарҙың күпләп төшөрөлөүе тураһында әйтте. Иранда ғына, мәҫәлән, йылына 600 фильм төшөрөлә, белгестәр билдәләүенсә, уларҙың һәр фильмы тамашасыны шул тиклем ылыҡтыра. Был фестивалдә лә Наргиз Абиярҙың "Зеркальные отражения" фильмында төп ролде башҡарған Гелари Аббасиға "Йорт усағын һаҡлаусы образы өсөн" махсус приз тапшырылды, "Тамашасы һөйөүе" призына ла ирандар лайыҡ булды. Фестивалгә тәҡдим ителгән башҡорт фильмдары араһынан Андрей Носковтың "Личное дело" фильмы "Ҡыҫҡа метражлы фильмда иң яҡшы сценарий", ә Вилүрә Иҫәндәүләтованың "Мөрйәләрҙән күтәрелә төтөн, бер үк һүрелмәһен" фильмы "Документаль фильмда иң яҡшы герой" номинацияһында еңеү яуланы. "Аҡбуҙат" милли һәм этник кино фестиваленең Гран-приһы Татьяна Скабардтың "Вечный странник" документаль фильмына тапшырылды. Уның төп геройы - актер, рәссам, яҙыусы, режиссер Шәфҡәт Абдусәләмов фестивалгә махсус ҡунаҡ итеп саҡырылғайны. Был фильмда ул тап рәссам, ижадсы булараҡ сығыш яһай.\nҺәм тағы ла. Беҙ, үҙ еребеҙгә төрлө милләт вәкилдәрен һыйындырып йәшәүселәр булараҡ, толерантлыҡ тураһында күп һөйләйбеҙ. Башҡа халыҡтарҙың, милләттәрҙең, диндәрҙең, мәҙәниәттәрҙең төрлө үҙенсәлектәрен аңлап, ихласлыҡ менән ҡабул итеү өсөн үҙеңдең милләтеңә ышанысыңдың ныҡлығы, башҡалар араһында үҙеңдең тотҡан урыныңды дөрөҫ билдәләү, алдынғы идеяларҙы ҡабул итеүгә асыҡ булыу күпкә мөһимерәк - ябай тамашасы өсөн фестивалдең һабағы һәм төп һығымтаһы ошо булғандыр, моғайын. "Аҡбуҙат"ты тантаналы асыу сараһында уҡ ҡунаҡтар башҡорт халҡына, артистарыбыҙға, милли кейемдәребеҙгә һоҡланыуын сәхнәнән әйтеп, беҙгә ихласлығын белдерҙе. Өфөнөң ике ҙур залында - "Родина" кинотеатрында һәм Актерҙар йортонда конкурс программаһына ингән фильмдарҙы ҡарарға иҫәпле генә һәм бер үк кешеләрҙең йөрөүе иһә беҙҙең уларға ҡарата яуабыбыҙ булды, тип аңларға кәрәктер инде. Германияла ижад итеүсе яҡташыбыҙ Нәсүр Йөрөшбаев, "Атайымдың тауышы" документаль фильмын бер үҙем ҡараным, тигәндә, тамашасыға үпкә һүҙҙәрен дә белдермәне, тик ижадсы өсөн үҙенең артынан эйәрерҙәй халҡы булыуы ни тиклем мөһим икәненә генә ишараланы. Әллә беҙгә һаман да үҙ ҡаҙаныбыҙҙа ҡайнау, йәки башҡорт киноһы юҡ ул, тип әйтеү күпкә уңайлыраҡмы икән?\nБыға тиклем республикала кинофестиваль үткәреү тәжрибәһе булмаһа ла, тәүге фестиваль бик юғары кимәлдә үтте. Уның сиктәрендә "Башҡортостан" киностудияһының кино төшөрөү павильонын асыу, билдәле шәхестәр менән ижади осрашыуҙар үткәреү шулай уҡ байрамға сағыу биҙәктәр өҫтәне. Сарала СССР-ҙа үткәрелгән бөтөн ядро ҡоралдары һынауҙарын, шулай уҡ Юрий Гагаринды төшөрөүсе кинооператор, яҡташыбыҙ Мәхмүт Рафиҡовҡа Салауат Юлаев ордены тапшырылды. Һәр хәлдә, ойоштороусыларҙың, "Аҡбуҙат" Халыҡ-ара кинофестивале башҡорт киноһы үҫеше өсөн ҙур этәргес көс булыр, тигән ышанысы аҡланһын ине. Һәм мотлаҡ был фестивалдең дауамы булыуын теләйек. Хөкүмәттең вице-премьер-министры Салауат Сәғитов әйтеүенсә, Аҡбуҙат - ҡанатлы ат. Уның ҡанаттары үҫер әле!\nЯҙылған: 08.12.14 | Ҡаралған: 1142


Республикала ауыл хужалығы йәрминкәләре 25 декабргә тиклем дауам итәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала ауыл хужалығы йәрминкәләре 25 декабргә тиклем дауам итәсәк\n15:28, 4 октября 2011 Иҡтисад\nЙәрминкәләр миҙгеле ҡалаларҙа 25 декабргә тиклем дауам итәсәк. Башҡортостан Хөкүмәтенең тейешле бойороғо республика министрлыҡтарының һәм ведомстволарының йәрминкәләр ойоштороуҙа һәм үткәреүҙә булышлыҡ итеү тәртибен көйләй.\nАуыл хужалығы министрлығына республика кимәлендә тауар етештереүселәргә, аҙыҡ-түлек һәм эшкәртеү предприятиеларына булышлыҡ итеүҙе тәьмин итеү йөкмәтелде.\nСауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетына муниципалитеттарға сауҙа майҙансыҡтарын булдырыуҙа ярҙам итергә, хаҡтарға һәм ауыл хужалығы йәрминкәләрендә һатылған продукция күләмдәренә күҙәтеү алып барырға ҡушылды.\nКөҙгө ауыл хужалығы йәрминкәләре ауыл хужалығы етештереүселәренең туранан-тура һатып алыусылар менән осрашыу урынына әүерелде. Хаҡтарҙың артыуын тотҡарлауҙа был һөҙөмтәле ысул булып тора – сөнки юғары конкурентлы мөхиттә һатыусылар хаҡтарҙы күтәрергә тырышмай.\nБыл юҫыҡта үҙ продукцияһын һатырға килгән ауыл хужалығы ойошмалары, крәҫтиән-фермер һәм шәхси хужалыҡтар өсөн сауҙа ойоштороуҙа инфраструктура йәһәтенән ярҙам күрһәтеү бик тә урынлы, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.\nБелешмә өсөн. Үткән ял көндәрендә (1-2 октябрь) республиканың барлыҡ ҡалаларында һәм район үҙәктәрендә 6 мең 200-ҙән ашыу сауҙа итеү урыны ойошторолған. Был ваҡыт эсендә йәмғеһе 3 мең 400 тоннанан ашыу продукция һатылған.


Аҙна яңылыҡтары 06.07.2014\nРесурс менән тьәмин итеүсе ойошмаларҙың дәғүәләре арҡаһында Башҡортостанда коммуналь хеҙмәттәргә тарифтар кинәп кенә күпләп артып китте. Был турала тарифтар буйынса дәүләт комитеты рәйесе Фәнис Сәлимгәрәев белдерҙе.\nКиң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәре менән осрашыуҙа ул коммуналь өлкәлә хаҡтарҙы билдәләү сәйәсәтенең үҙенсәлектәренә туҡталды.\n26 октябрҙән Башҡортостан ҡышҡы ваҡыт буйынса йәшәй башлай. Шулай итеп, көҙгөһөн сәғәт телдәре бер сәғәткә артҡа күсә. Дәүләт Думаһы ҡышҡы ваҡытҡа күсеү тураһында закон проектын өсөнсө уҡыуҙа хупланы.\nШишмә районында хаҡлы ялдағылар һәм ветерандарҙы талаусы ҡулға алынды. Ир үҙен социаль хеҙмәткәр тип таныштырып оло йәштәгеләргә дәүләттән автомобиль алып бирешергә вәғәҙәләгән. Ҡорбандарынан тик ҡағыҙ эшен түләүҙе генә һораған. Һуңынан инде социаль хеҙмәткәрҙән дә аҡсаларҙан да елдәр иҫкән. Барыһына ышанып барған хаҡлы өлкәндәр машинала түгел, ә тишек кәритәлә ултырып ҡалған.\nТорлаҡты ҡуртымға алғанда, нисек тишек кәмәлә ултырып ҡалмаҫҡа? Республикала мутлашыусылар тоҙағына эләгеүселәр һаны арта. Бигерәк тә, уҡыу йортон тамамлап, эш башлаусылар бындай хәлдәргә йыш тарый.\nХалыҡты ағыулаусылар. Архангел районы Абҙан ауылда йәшерен рәүештә спиртлы эсемлектәр һатыусылар ишәйгән. Һөҙөмтәлә һуңғы йылдарҙа был төбәктә йәшел йылан ҡорбандары ла арта. Үлем менән сауҙа итеүселәр хатта Рамаҙан айында ла туҡтап тормай. Йәшерен һатыусылар дин ҡанундарын да, дәүләт закондарын да һанға һуҡмай.\nЮл хәрәкәте хәүефһеҙлеге идаралығы хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрамдарын билдәләне. Был көн 1936-сы йылда Халыҡ комиссарҙары советы тарафынан индерелгән. Шул ваҡыттан алып автоинспекторҙар юлдарҙа ҡағиҙәләр үтәлешен, транспорт хәрәкәтен көйләү һәм тәртип урынлаштырыу өсөн хеҙмәт итә. Байрам булыуына ҡарамаҫтан, бөгөн дә йөҙәрләгән автоинспектор республика юлдарына сыҡты.\nҮлемһеҙ батырлыҡ. Һәр төбәк үҙенә генә хас арҙаҡлы шәхестәре байтаҡ. Улар араһында йәштәргә өлгө булырлыҡтары ла бар. Мәҫәлән Ағиҙел ҡалаһы халҡы яҡташы Руслан Холбанды ҡәҙерләп иҫтә тота.Ҡыйыу егет террористар ҡаршы операция ваҡытынды һәләк була, утты үҙенә алып ул иптәштәренең ғүмерен ҡотҡара. Русландың батырлығы Жуков һәм Суворов миҙалдары, 4-се дәрәжә Ватан алдындағы ҡаҙаныштары ордены менән билдәләнгән. Капитан Холбандың ҡыйыулығы тиҫтәләрсә үҫмерҙәр өсөн миҫал булып тора.\nИнвалид бала тәрбиәләүсе ата-әсәләр үҙҙәре лә сабыйҙарына квалификациялы ярҙам күрһәтә ала. Быға баш ҡалала йәшәүсе әсәләр үҙ миҫалында инанды. Улар 2013-сө йылдың апреленән ошо көнгәсә махсус ойошторолған курстарҙа уҡыны. Ҡатын-ҡыҙҙар Мифтахетди Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты нигеҙендә булдырылған үҙәктә белемен камиллаштырҙы.\n«Бәхетле билет». Был аҙанала баш ҡаланың «Облака» заман сәнғәте үҙәгендә үҙенсәлекле фотокүргәҙмә асылды.Ул ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларға йәмәғәтселек иғтибарын йәлеп итеүҙе маҡсат итеп ҡуя.\n«Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит!» Республикала аҙна уртаһында башланған хәйриә акцияһының исеме үк уның маҡсатын әйтеп тора. Акция барышында яҡлауға мохтаж балалар өсөн уҡыу кәрәк-яраҡтары - мәктәп рюкзактары, ѳҫ һәм аяҡ кейемдәре, спорт костюмдары, курткалар, канцелярия тауарҙары ҡабул ителә.\nВиртуль киңлектән яҡшы хәбәр. Уҙған шаршамбыла ниһәйәт интернетта башҡорт тексттары өсөн эҙләү системаһы эшләй башланы. Әлегә тест режимында, әммә тиҙҙән уны тулы ҡеүәтенә файҙаланыу мөмкинлеге буласаҡ тигән фекерҙә системаны әҙерләүселәр.


– Атаһы, быйылғы ҡышты иҫән-һау сыҡһаҡ, алдағы йылдарға Дәүләтбикә- беҙ ҡул араһына инә башлар. Анау Гәрәй байға көлтәләрҙе нисек бәйләште, ололар кеүек тотона бит! Ураҡ урыуына ла һоҡланып ҡарап торҙом. Үҫеп килә шул ҡыҙыбыҙ, үҫеп килә, үҙе бер йыуаныс, бер терәк инде.\nИртәнге сәйҙе эсә-эсә Мәрйәм апай ихласлыҡ менән үҙ тормоштары хаҡындағы уйҙарын түгә башланы. Киләсәктә донъялары, һис шикһеҙ, ҡотайып китер кеүек уға. Тәминдәр ағайҙың да кәйефе күтәренке генә, ҡатынының һүҙҙәрен һәүетемсә генә ҡеүәтләп ултыра.\nУтҡа ташланырмынмы йәки Донъяның режиссеры булһам…\n“Бәхәс” рубрикаһы сиктәрендәге яңы проект “Донъяның режиссеры булһам...” тип атала. Унда иң беренсе нәүбәттә театрҙар, киностудиялар, филармониялар, мәҙәниәт йорттары режиссерҙары сығыш яһар, тип көтәбеҙ. Башҡа һөнәр кешеләре лә: яҙыусылар, шағирҙар, журналистар, уҡытыусылар, табиптар, бер һүҙ менән әйткәндә, ҡуйылған проблемаға битараф булмаусылар был проектта ҡатнаша ала. Уларҙа журналист мотлаҡ рәүештә: “Донъяның режиссеры булһаң, уны нисегерәк итеп ҡорор инең?” – тигән төп һорауҙы бирәсәк.\nБисмиллаға билдәле актер һәм режиссер, Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, Мостай Кәрим исемендәге Милли Йәштәр театры директоры Азат ЙЫҺАНШИН менән әңгәмәне һеҙҙең иғтибарға тәҡдим итәбеҙ.\nҮҙең теләгән ваҡытта\nБулһа ла бәйләп бәйләм,\nТәбиғәт бирмәһә һәләт,\nШиғыр яҙалмай ҡәләм.\nШиғыр ул – йөрәк ялҡыны –\nТынғы бирмәҫ йән икән.\nШағирҙы аңлар өсөн уның тыуған ерендә булырға кәрәк тигән Гете. Әле һүҙем Дағстандың халыҡ шағиры Магомед Ахмедов тураһында. Авар халҡының был арҙаҡлы улы тыуып үҫкән тауҙар илендә мин ике тапҡыр булдым. Икеһендә лә бөйөк Рәсүл Ғамзатовтың шиғриәте тыуҙырған ғәжәп тантанаға – ошо ерҙә матур традицияға әйләнгән «Аҡ торналар» байрамына саҡырылып килдем. 2007 йылдың сентябрендәге тәүге килеүемдә Махачкалалағы осрашыуҙарҙан һуң Гуниб яҡтарына – Магомед Ахмедовтың тыуған төйәгенә юлланғайныҡ. Былтырғы көҙгө сәйәхәтемдә Рәсүл Ғамзатовтың яҡташтары менән аралашырға, уның тыуып үҫкән йортон күрергә, йүгереп йөрөгән һуҡмаҡтары буйлап үтергә насип иткәйне.\nМин үҙем башҡортмон, тик күп ғүмерем үзбәктәр араһында үтте. Шуға күрә һөйләгәндә ҡайһы бер үзбәк һүҙҙәрен ҡыҫтырып ебәрһәм, аптырамағыҙ. Мәңге уңалмаҫ яра булып күкрәгемдә һаҡланған, төштәремә инеп яфалаған ваҡиғалар – үзбәк туғандар хаҡында. Егерме дүрт йәшемдә баҫмасылар менән һуғышта яраланып, икенсе группа инвалид булып, тороп ҡалдым мин Фирғәнәлә. Ошонда үҙебеҙҙең Уралдан яҙмыш елдәре ташлаған Ғәйшә исемле ҡыҙҙы осратып, өйләндем, бергәләп донъя көтә башланыҡ. Инвалидмын тип өйҙә ятманым, төҫлө металдар базаһында мөдир булып эшкә урынлаштым\nӘҙәби оҫталыҡ, тема киңлеге кәрәк\n«Совет Башҡортостаны» гәзите (1983, 20 октябрь) тәүге китаптарын тәҡдим итеп, үҙҙәренең ижади йөҙөн күрһәтергә өлгөргән йәштәр менән «Шиғри форма. Йөкмәтке. Заман» тигән темаларға әңгәмә ойошторҙо. Шағирә Тамара Ғәниева алып барған был һөйләшеүҙә Элмира Сәсәнбаева, Таңһылыу Ҡарамышева, Риф Тойғонов, Аҫылғужа фекер алышты. Аҫылғужаның әйткәндәре уның ижади уйланыуҙарын сағылдыра. «...Верлибрға\nЯңы әҙәбиәткә нигеҙ һалыусы\n(Афзал Таһировтың тыуыуына – 125 йыл)\nКүренекле дәүләт эшмәкәре, башҡорт совет әҙәбиәтенә нигеҙ һалыусы әҙиптәрҙең береһе – Афзал Таһировтың сираттағы юбилей датаһы Рәсәйҙә, Башҡортостанда иғлан ителгән Әҙәбиәт йылына тура килеүе, ниндәйҙер кимәлдә, символик мәғәнәгә эйә. Афзал Таһиров ҡатмарлы, ил тормошоноң һынылышлы мәлдәрендә яуаплы вазифалар башҡарыуына ҡарамаҫтан, әҙәбиәт үҫешенә ҙур иғтибар биргән. Тик нәфис әҙәбиәт ярҙамында ғына юғары әхлаҡлы, мәҙәниәтле яңы йәмғиәт ҡороп булғанлығын аңлағанға күрә, үҙ заманы талабына ярашлы әҫәрҙәр ижад иткән.\nМАЯҠ БУЛЫРҘАЙ САҒЫУ ИЖАД, МӘҒӘНӘЛЕ ТОРМОШ\n(Миҙхәт Ғәйнуллиндың тыуыуына – 90 йыл)\nКитап кәштәһенән алып, был йыйынтыҡтың кәрәкле битен эҙләй башланым. Ә китап – халҡыбыҙ рухи донъяһының торғаны бер бәләкәй энциклопедияһы. Уның биттәрен Башҡортостаныбыҙ ғорурланырҙай ижад кешеләренең фотоһүрәттәре, био-библиографиялары биҙәй. “Писатели земли башкирской” (2006) тип атала ул китап. Унда урын алғандар араһында арабыҙҙан киткәндәре лә, бөгөн ең һыҙғанып ижад иткәндәре лә бар.


Урман төпкөлөнә ингән һайын ҡыҙығыраҡ була бара. Ҡайынм ы тиһәм, юҡ, имән булып сыға. Ябай ҡайын бәшмәгеме тиһәм, ағ ыу сәсеүсе мухомор. Мин ботаник түгел, бары тик Рәсйҙең мәғл үмәт баҫыуына аяҡ баҫһаң, башҡа бары тик ошондай сағыштырыуҙ ар килә. Ҡайһы ғына гәзитте асып ҡарама, күренекле йә бик үк\nбилдәле булмаған сәйәсмәндәр интервью бирә. Мәскәү Мәскәү б улып ҡала, ә Башҡортостан уҡыусыларына бөгөн иң яҡын тема --\nреспублика президентын һайлау. Ошо көндәрҙә генә, мәҫәлән, ҡулымаБР президентлығына кандидат Рәлиф Сафиндың интервьюһы баҫылған "Московский комсомолец" гәзите эләкте. Дөрөҫөн генә\nәйткәндә, Сафин әфәндене мин элек власть яратыусы, әммә үҙ урынын белеүсе, ғәҙел идальго тип күҙ алдына килтерә торғайн ым. Өмөттәрем бушҡа булды. Был интервьюла рыцарлыҡтың еҫе л ә сыҡмай. Тәүге яуабында уҡ Сафин әфәнде уның ҡыҙы тураһында\nла, үҙе хаҡында ла республиканың матбуғат саралары яҙмай ти п зарлана. Алсу концерт менән сығыш яһаны -- яҙманылар, Сафи н үҙе тыуған ауылында мәсеткә нигеҙ һалыуҙа ҡатнашты -- тағы\nла ләм - мим. Хәйер, мин үҙем Сафин әфәнде һуңғы миҫалын юҡ ҡа килтергәндер тип уйлайым: изге эштә ҡатнашыуың тураһында һөйләү һайлау алды кампанияһының реклама алымын хәтерләтә. Ы сын меценаттар был турала ҡысҡырып йөрөмәйҙәр.\nӨфө журналисының башҡорт һәм татарҙарҙың ҡатмарлы мөнәсә бәте тураһындағы һорауының да заказ буйынса бирелгәнлеге һи ҙеле тора. Балаларса итеп "Еңеүҙе һеҙҙән урлауҙарынан ҡурҡм айһығыҙмы" тигән һорауҙы ла шундайҙар рәтенә индерергә була.\nӘстерхандан Н. Иванованың "Татар кешеһе Башҡортостан Прези денты була аламы" тигән һорауы ла бик "урынлы" яңғырай. Был\nҡатынға БР Конституцияһында аҡҡа ҡара менән республика През иденты итеп Рәсәй Федерацияһының 30 йәшкә еткән һәм һайлау х оҡуғы булған кеше була ала тип яҙылғанын алатыу урынына Рәл иф Сафин үҙенең милли башҡорт тамырҙары тураһында һөйләргә к ерешә.\nДепутатлыҡҡа кандидат Сафин әфәнденең психологик портре ты менән ҡыҙыҡһыныусыларға уның интервьюларын уҡыр кәрәктер тип иҫәпләйем. Рәлиф Сафиндың кеше үҫешенең дүрт стадияһы ту раһындағы концепцияһынан бик ҡыҙыҡ һөҙөмтәләр яһарға була.Ун ың һүҙҙәре буйынса кеше үҫешенең дүрт стадияһы бар: емтек ме нән туҡланыусы "шакал", яңы һуйылған ит эҙләүсе "бүре", телә гәненә ирешкән "айыу" һәм һауын "һыйыры". Үҙен әлеге ваҡытта\n"һыйыр" тип иҫәпләүсе Рәлиф Сафин тимәк ҡалған өс стадияны ла үткән тигән һүҙ. Тик бына нимә шөбһәгә һала: ул ваҡыттағ ғәҙәттәре һаҡланып ҡалманымы икән уның Һәм тағы ла бер һора у, республиканы һауын һыйырға әйләндерергә уйламаймы икән ул  Интервьюны уҡығандан һуң был турала уйланырлыҡ урындар ете рлек.


Төбәк вәкилдәре - «Волга буйының уңышлы ғаиләһе» фестивале еңеүселәре // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәк вәкилдәре - «Волга буйының уңышлы ғаиләһе» фестивале еңеүселәре\n9:37, 3 июня 2014 Йәмғиәт\nБашҡортостандан ике ғаилә «Волга буйының уңышлы ғаиләһе» фестивалендә еңеүсе булды. Сәләхетдиновтар «Изге йөрәк» номинацияһында еңде, «Эшсән нәҫел» номинацияһында Нуртдиновтар ғаиләһе беренсе булды.\nКонкурста ҡатнашыусыларҙы бүләкләү тантанаһы Кировта уҙҙы. Бөтәһе программала Волга буйы федераль округының 14 төбәгенән 24 ғаилә ҡатнашты. Конкурс РФ Президентының Волга буйы федераль округында тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабичтың бойороғона ярашлы уҙғарыла.\nТулы хоҡуҡлы вәкил исеменән фестивалдә ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы уның урынбаҫары Галина Изотова сәләмләне.\n— Ике йыл рәттән уҙғарылған фестиваль-конкурстың көс-ҡеүәтен күрәбеҙ, бында округыбыҙҙың иң яҡшы ғаиләләрҙең иң яҡшылары йыйыла, — тип билдәләне тулы хоҡуҡлы вәкил урынбаҫары.\nФестивалдә ҡатнашыусылар «Әсәлек илаһилығы» бөтә Рәсәй программаһы миҙалы менән бүләкләнде. Тантаналы кисә гала-концерт менән дауам итте, унда Рәсәйҙең халыҡ артисы Дмитрий Маликов һәм билдәле йырсы, композитор һәм шағирә Ирина Грибулина ҡатнашты.\nТеги: волга буйының уңышлы ғаиләһе,РФ Президентының Волга буйы федераль округында тулы хоҡуҡлы вәкиле


Өфө кешеһенең уртаса йәше — 35 // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө кешеһенең уртаса йәше — 35\n16:23, 24 мая 2016 Йәмғиәт\nӨфө — илдә 2008 йылдан алып халыҡтың тәбиғи үҫеше күҙәтелгән берҙән-бер миллионлы ҡала.\n«Быйыл тәүге өс айҙа республиканың баш ҡалаһында дүрт меңдән ашыу сабый донъяға килгән, был уҙған йыл менән сағыштырғанда 6,5 процентҡа күберәк. Халыҡтың тәбиғи үҫеше 1232 кеше тәшкил иткән. Үлем осраҡтары 6,6 процентҡа кәмегән. Тыуымдың артыуы һәм үлем кимәленең кәмеүе — яҡшы күрһәткес», — тип билдәләне 2016 йылдың тәүге кварталында Өфөнөң социаль-иҡтисади үҫеше йомғаҡтарына арналған матбуғат конференцияһында ҡала хакимиәте башлығы урынбаҫары Илдар Хәсәнов.\nӘлеге ваҡытта баш ҡалала рәсми теркәлгән 1,121 миллион кеше йәшәй. Уларҙың яртыһы тиерлек — хеҙмәткә һәләтле кешеләр. Икенсе яртыһы — балалар, йәштәр һәм пенсионерҙар. Шуның менән бергә өфөләрҙең уртаса йәше — 35.


Республикала Бразилия, Һиндостан, Ҡытай һәм Ҡаҙағстан журналистары өсөн пресс-тур ойошторолдо\nБиш көн дауамында сит ил журналистары 2015 йылда Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС илдәре саммитына әҙерлек барышы менән таныша. ШОС һәм БРИКС илдәре матбуғаты вәкилдәренә Өфө буйлап экскурсия уҙғарылды, улар бер нисә сәнәғәт предприятиеһында булды.\nСит ил ҡунаҡтары шулай уҡ республиканың тәбиғи ҡомартҡылары, иҫтәлекле урындарын да фотоға төшөрә. Ҡыҫҡаһы, пресс-турҙа ҡатнашыусыларға республиканың инвестиция, сәнәғәт һәм туристик ҡеүәттәрен баһалау өсөн бөтә мөмкинлектәр тыуҙырылған. Уларҙың ҡайһы берҙәре Башҡортостан тураһында тәьҫораттары менән уртаҡлашты ла инде.\nЮэ Ляньго, Ҡытайҙың «Синьхуа» мәғлүмәт агентлығы хәбәрсеһе: «Саммит алдынан һеҙҙә бик күп ҡунаҡханалар төҙөлөүе, юлдар төҙөкләндерелеүе тураһында ишеттем. Халыҡ-ара сара уңышлы үтер һәм ул һеҙҙең төбәктең үҫешенә ыңғай йоғонто яһар, тип уйлайым».


Сейшел утрауҙарының Екатеринбургтағы консулы Өфө ҡалаһы эргәһендә автомобиленә ут асыуҙары тураһында полицияға хәбәр итә\nОсраҡ буйынса тикшереү бара.\nАвтомобиль быялаһында таш киҫәктәре табыла. Улар экспертизаға ебәрелә. Белгестәр киҫәктең кварц булыуын асыҡлай. Бынан сығып, тәфтишселәр дипломаттың автомобиленә бәләкәй диаметрлы таш зыян килтергән тигән һығымта яһай.


Юмор » Страница 12 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Юмор » Страница 12\nӘҙәбиәт / Юмор // 30-03-2017, 13:58\nОҙаҡ йылдар ҙур ҡалала йәшәп ҡайтҡан кеше ауыл тормошона, тәбиғәттең матурлығына, һауаның таҙалығына һоҡланып бөтә алмай. Ә ауыл мунсаһы ҡала кешеһе өсөн иң ҙур ҡыуаныс, кинәнес, ожмах инде.\nБеҙ ҙә, шул кинәнесте тиҙерәк татырға теләп, ҡустымдың мунсаһына барырға әҙерләнәбеҙ. Һәйбәт итеп ҡунаҡ иткәндән һуң, беҙҙе мунсаға тәүге итеп ебәрергә булдылар.\n– Ярай, һин бара тор, – тим иремә. – Мин хәҙер таҙа кейемдәр, таҫтамалдар алып килермен. Сабына тор.\nНурислам тиҙ генә мунсаға китте....\nӘҙәбиәт / Юмор // 28-03-2017, 11:30\nКеҫә телефондары булмаған заманда, колхоздар гөрләп торған шанлы йылдарҙа булған был хәл\nКемдә ниндәй еҫ?\nӘҙәбиәт / Юмор // 15-03-2017, 10:37\nЙәй көнө сауҙа йорто янынан үтеп барам. Унда эскәмйәлә оло йәштәге ир менән ҡатын ял итеп ултыра. Ирҙең ҡосағында 3 – 4 йәшлек ҡыҙ бала. Ул көлә-көлә олатаһының ирененән үбергә маташа. Һаҡалтай олатаһы, үбергә ирек бирмәй, башын тегеләй-былай борғослай. Ейәнсәре оторо шашып һаман уға инеп барғас, өләсәй кеше әллә ҡыҙғанып китте, түҙмәй, ҡыҙға үрелде:\n– Ейәнсәркәйем, ҡуй, олатайыңды үпмә, ул шундай һаҫыҡ, фу-ууу!!!\nКөләкәс ҡыҙсыҡ уға боролдо:\n– Юҡ, өләсәй, ул “фу-ууу” түгел! Унан ни бары олатай ғына һаҫығы сыға, – өләсәһенә тештәрен емелдәтте, – ә һинән – өләсәй һаҫығы!...\nИҙән мөйөшө һәм... ир башы\nӘҙәбиәт / Юмор // 13-03-2017, 19:30\nҺеңлеләремдең ҡыҙҙарын ҡунаҡҡа алып ҡайттым да, бер көн уларҙан, ике кескәй ҡыҙҙан, иҙән йыуҙыртырға булдым. Улар бар күңелен һалып, һыуҙы йәлләмәй, ихласлап иҙән таҡталарын йыуғыс менән тызырға кереште.\n– Ҡыҙҙар, мөйөштәрҙе яҡшылап йыуығыҙ, – тип өйрәтәм ҡыҙсыҡтарҙы, – саң ҡалмаһын!\n– Ә ниңә? – бәләкәй балалар яратҡан һорауҙарын бирмәй ҡаламы һуң?\n– Мөйөштө таҙартып йыумаһағыҙ, ирегеҙ пеләш булыр, – тип етди яуаплайым.\n– Ә-ә, – тип һуҙған ҡыҙҙар тағы ла тырышыбыраҡ иҙәнде һыулай...\nИҙән йыуып бөткән ҡунаҡ ҡыҙҙарым бер аҙҙан минең яҡҡа шелтәле ҡарай-ҡарай:\n– И-их, бабай, бабай, элек Баныу әбей иҙәндең мөйөштәрен еренә еткергәнсе йыуһа, һин былай ялтас булмаҫ инең, – тип икеһе ике яҡтан тороп, иремдең тап-таҙа итеп ҡырылған ялтыр башын ысын күңелдән йәлләп һыйпай ине.\nӘҙәбиәт / Юмор // 6-03-2017, 11:54\n– Хаҡын килешербеҙ, әйҙә, ултырығыҙ, алып барам....\n«Әсәм биргәнде йыпырам»\nӘҙәбиәт / Юмор // 24-02-2017, 12:30\nКейәүләп йөрөгән егет буласаҡ ҡайныһы өйөндә бик ситләтелә. Эш һуңынан ултырып ашау ҙа таҡы-тоҡо ғына була. Шуға егеттең әсәһе көлдә бешкән сөсө икмәкте улының ҡуйынына тығып ебәрергә мәжбүр була. Уныһы форсат сыҡҡанда йәшеренеп кенә ашанып ала икән.\nБер саҡ шулай эш менән булғанда, буласаҡ ҡайныһы тышҡа сығып, тыштағы буранға ҡарай ҙа: «Һыпырта буран, һыпырта», – ти икән. Буласаҡ кейәү, был һүҙҙәрҙе үҙенсә аңлап: «Һинекен түгел, әсәм биргәнде йыпыртам», – тип яуаплаған.\nӘҙәбиәт / Юмор // 14-02-2017, 13:28\nБеҙҙең яҡтарҙа байтаҡ йылдар элек булған хәлдәр был.\nБер ғаилә ҡыш көнө сана егеп, күрше ауылға ҡунаҡҡа барған. Мәжлес күңелле үткән, бик яҡшы ғына һыйланғандар. Ҡайтыу юлына ҡуҙғалғансы, ҡараңғылыҡ ярайһы ғына ҡуйырған. Ҡар яҡтыһы булған инде. Дилбегәне, әлбиттә, ир тотҡан, ҡатын уңайлы итеп кенә сананың артынараҡ урынлашҡан.\nАт өс саҡрым ерҙе ни, елдереп алып ҡайтып та еткән. Ир сананан төшкән дә, атын да туғарып тормайынса, өй ишеген дөбөрләтергә керешкән.\n– Ас, ас, ҡатын, ас, тим, – тип ҡысҡыра уҡ башлаған был.\nКөслө тауыш күрше йәшәгән инәйгә лә ишетелгән. Аптырап, инәй быларға ингән. Атаһының тауышын ишетеп, икенсе яҡ күршенән ҡыҙы килгән.\n– Аһ, аһ, ниңә ҡысҡыраһың ул? – тип һораған ҡыҙы.\n– Бына, әсәң ишекте асмай ҙаһаң, – ти икән ҡарт.\n– Ҡунаҡҡа бергә киттегеҙ ҙә баһа, ул ни арала кире ҡайтты? – тип һүҙгә ҡушыла күршеһе лә.\nҠунаҡта арыу ғына һыйланған ир башта иҫенә төшөрә алмай торған. Ахырҙа, ҡыҙы менән күршеһе атҡа ултырып, кире күрше ауылға барырға сыҡҡан, хужабикәне алып ҡайтырға кәрәк тә баһа. Иң ҡыҙығы шунда булған да инде. Теге күрше ауылға инер алдынан юлда ҙур ғына бер нәмә ятҡанын күреп, атты туҡтатып, абайлаңҡырап ҡараһалар… рәхәтләнеп йоҡлап ята, ти, “ҡунаҡбикә”. Сананан шыуып төшөп ҡалған бер һөҙәгерәк урында. Ире уның ҡасан, нисек төшөп ҡалғанын да һиҙмәгән. Үәт, ҡунаҡта-ар!...\nӘҙәбиәт / Юмор // 25-01-2017, 17:11\nТормош тик сәйәсәт, иҡтисад һәм аҡсанан ғына тормай, унда күңелең булғансы көлөүгә лә урын булырға тейеш. Тиккә генә көлөүҙең сәләмәтлеккә файҙаһы тураһында һөйләмәйҙәр бит. Тултырғансы берҙе көлөп алһаң, күңел асыла, йәшәүҙәре еңелерәк булып китә. Арабыҙҙа хужа Насретдинға тиң кешеләр аҙ түгел, холоҡ-фиғелдәре, һөйләгәндәре менән лаҡаптар, ҡушаматтар барлыҡҡа килтереүселәр бик хисап. Уларҙың барыһы ла ябай халыҡ араһынан һәм халыҡ тураһында булыуы менән ҡәҙерле.\nһеҙҙең иғтибарығыҙға “мәҙәк тоҡсайы”нан бер нисә ауыл мәҙәге тәҡдим итәбеҙ һәм киләсәктә һеҙҙән дә көлкөлө тарихтар көтөп ҡалабыҙ....\nШыршыны бесәйҙән ошолайтып һаҡларға мөмкин\nӘҙәбиәт / Юмор // 28-12-2016, 10:45\nӘҙәбиәт / Юмор // 6-12-2016, 13:17\n– Юлдаш, һине ниңә армияға алманылар?\n– Күҙем насар күрә. Бына һин анау сөйҙө күрәһеңме?\n– Ана, тегендәге.\n– Күрмәйем бит.\n– Ана бит.\n– Ә-ә, күрәм.\n– Ә мин – юҡ.\n– Әхирәт, был шәшке туның күпмегә төштө?\n– Ирем алдында 30 мәртәбә «пар сығарып» алырға тура килде…\n– Ҡиммәткә төшкән икән…...\nАртҡа 1 ... 8 9 10 11 12 13 14 15 16 ... 47 Алға