«Киске Өфө» гәзитенең сайты - бәхес ҡоро - 2014 - Мәҡәләләр\nВАТАНСЫЛЫҠ НИҘӘН БАШЛАНА?\nГәзитебеҙҙең даими авторы Айгөл Ахунова 11-се һандағы "Тарих һөйләйек йәштәргә" мәҡәләһендә шулай тип яҙа: " Хәҙер телевизорҙы асып булмай - гел ҡан ҡойош, шартлау, үлтереш, яуызлыҡ. Халыҡ яратҡан илен юғалтты, яңы төҙөлөүсе илде ҡабул итә алмай, баҙап ҡалды. "Ниндәй илдең патриоты булырға һуң?" - тип уйланабыҙ. Йәштәр илебеҙҙең, халҡыбыҙҙың һуғыш, аслыҡ, емереклек тигән ҡайғыларҙы үтеүен онотоп шашына, тип ғәйепләйбеҙ ҙә ул. Беҙ һөйләмәгәс, улар уны ҡайҙан белһен? Күп тапҡырҙар һөйләргә, иҫтәренә төшөрөргә кәрәк. Бигерәк тә Мәскәү урамдарында, теләһә ниндәй яҙыуҙар күтәреп, ғауғасылар аҡсаһына һатылып йөрөүсе йәштәрҙең иҫтәренә төшөшөрөргә кәрәк ил тарихын. 1941 - 1945 йылдарҙы үтеп, фашизмды еңгән даныбыҙҙы 9 Майҙа ғына түгел, йыл әйләнәһенә һөйләйек йәштәргә, балаларға. Ошо батырлыҡ тарихын белһә, үҙ илен һөйһә, уның үҫешенә бөтә тырышлығын бағышлап йәшәйәсәк улар ҙа. Һәр хәлдә, шуға ышанғы килә".\nСтатистика мәғлүмәттәре, ҡағыҙҙағы отчеттар, һандар буйынса, республикала йәш быуында ватансылыҡ тәрбиәләү йүнәлешендә күп нәмә эшләнә кеүек. Башҡортостанда, мәҫәлән, күп һанлы музейҙар эшләй, йәштәргә патриотик тәрбиә биреү һәм хәрби хеҙмәткә тиклемге әҙерлек үҙәге булдырылған. Бынан тыш, республикала волонтерҙар акциялары, уҡыу йорттары ҡарамағында Хәрби һәм Хеҙмәт Даны музейҙарының матди базаһын үҫтерергә кәрәк, тигән талап та ҡуябыҙ. Эйе, хәрби хеҙмәткә саҡырылыусыларҙы әҙерләгәндә физик культура, спорт мөһим әһәмиәткә эйә. Әммә улар ватансылыҡ тойғоһон тәрбиәләйме һуң? Һуңғы ваҡытта, ғөмүмән, ватансылыҡ тураһында һүҙ сыҡһа, уны ниңәлер хәрби хеҙмәткә генә ҡайтарып ҡалдыра башланыҡ. Ә аңлатмалы һүҙлектән ҡарағанда, ватансылыҡ (патриотизм) - Ватаныңа һөйөү, уға тоғролоҡ, үҙеңдең ғәмәлдәрең менән уға хеҙмәт итергә тырышыу ул. Ватансылыҡтың тарихи элементтары тыуған ергә, телгә, ғөрөф-ғәҙәттәргә бәйләнгәнлек сағылышында борондан формалашып килә. Философияға һәм фәнни ҡараштарға төшөп тормай ғына, ватансылыҡты ябай гражданин күҙлегенән сығып ҡарағанда, ул өс төшөнсәне үҙ эсенә ала - тыуған ер, туған тел, дин. Борон атай-олатайҙарыбыҙҙа ни өсөн ватансылыҡ тойғоһо көслө булғанын аңлау өсөн тарихҡа өҫтән-мөҫтән генә күҙ йүгертеп сығыу ҙа етә: борон башҡорттоң ғына түгел, һәр кемдең ергә ереккәнлек тойғоһо булған. Башҡорттарҙа инде был тойғо аҫабалыҡ хоҡуғы булыуы менән дә өҫтөн торған. Шул уҡ ваҡытта ерен, дәүләтселеген йәнен аямай яҡлап һәм һаҡлап батша иҙеүенә ҡаршы бихисап ихтилалдарға күтәрелгән, ғәзиз ерен ҡанын түгеп, йәнен биреп һаҡлаған атай-олатайҙарыбыҙ дөйөм йортобоҙға - Рәсәйгә хәүеф янағанда, ил эсендәге талаш-тартышты туҡтатып тороп, уртаҡ йортобоҙҙо һаҡлау өсөн ил сигенә киткән. Улар өсөн махсус мәктәптәр ҙә, спорт секциялары ла, махсус әҙәбиәт тә, рухты күтәрерҙәй кинолар ҙа кәрәкмәгән. Бөгөн иһә бөтөн шарттар бар кеүек, әммә йәштәрҙә ватансылыҡ тойғоһо юҡ. Төптән уйлап ҡараһаң, әгәр ҡасандыр һинеке булған урмандарыңды, йылғаларыңды, ерҙәреңде халыҡ мәнфәғәтен хәстәрләү өсөн һайланған депутаттар сығарған закондарға ярашлы тартып алып бөтһөндәр ҙә, ҡайҙан булһын ул ватансылыҡ тойғоһо, тыуған илгә һөйөү? Патриоттарҙың күпмелер өлөшө ошо ерһеҙ, һыуһыҙ, өҫтөнә ағасы ауып торғанда ла урманһыҙ ҡалған быуындың өмөтө өҙөлөүе менән юҡҡа сыҡты. Тиҙҙән баҡсаңа терәлеп торған урманға еләк-емеш йыйырға ла рөхсәт менән инеп, эргәңдә генә ағып ятҡан йылғанан балыҡты ла рөхсәт менән генә тота башлар көндәргә лә күп ҡалманы, күрәһең. Был хаҡта үҙенең "Светя другим, сгораю..." тигән китабында профессор Венер Сәхәүетдинов шундай миҫал килтерә: "Белоретҡа етәрәк бер нисә урында урман яныуына шаһит булдым - йөҙ йәшлек ҡарағайҙарҙы 20 - 30 метр бейеклегендә ялҡын телдәре ялмағайны! Әммә телевизорҙан күрһәтелгәнсә, урман янғынын һүндереүсе бер генә самолет та, вертолет та, юлда бер генә янғын һүндереү машинаһы ла күренмәне. Асҡарға килеп еткәс, ошо хаҡта әсенеп һөйләйем. Миңә яуап итеп: "Ә был урмандарҙы Мәскәү олигархының ҡатыны һатып алған һәм улар бай кеҫәлеләргә 49 йылға ҡуртымға бирелгән. Шуға күрә беҙгә унда инеү тыйыла, унда еләк-емеш, бәшмәк йыя, утын йәки бесән әҙерләй алмайбыҙ. Урман беҙҙеке булмағас, берәү ҙә уны һүндерергә бармаясаҡ. Элек берәй урында төтөн күренеп ҡалһа, тотош ауыл менән барып һүндерә торғайныҡ. Сөнки урман беҙҙең именлегебеҙ, тормошобоҙҙоң бер өлөшө ине. Кем, күпмегә был урмандарҙы һатҡандыр, беҙҙән, меңәр йыл ошонда йәшәүселәрҙән берәү ҙә һорап торманы", - тип яуапланылар".\nЭйе, ватансылыҡ тойғоһо, нигеҙҙә, ер төшөнсәһенә бәйләнгән. Шуға ла ауыл халҡында был тойғо ҡала халҡына ҡарағанда күпкә көслөрәк тә. Ни тиһәң дә, уның йорто, ихатаһы, баҡса биләмәһе, аҙ булһа ла пайы бар (хәйер, ул пайҙары ла ҡағыҙҙа ғына). Ә ҡаланың күп фатирлы күп ҡатлы йорттарында йәшәүселә ул тойғо ҡайҙан барлыҡҡа килергә тейеш һуң?\nВатансылыҡ тойғоһон тыуҙырыусы икенсе фактор - ул тел. Бында ла үҙенән-үҙе ауыл менән ҡала араһында параллель үткәреү зарурлығы тыуа. Сөнки бөгөн телде һаҡлаусылар булып тап ауыл халҡы һәм ауылда тыуып үҫеүселәр тора. Башҡортостандың халыҡ шағиры Рәми Ғариповтың тыуған көнө уңайынан белем усаҡтарында уҙғарылған саралар йәш быуында ватансылыҡтың бер сағылышы булған телһөйәрлектең ниндәй кимәлдә булыуын күрһәтте лә инде. Мәҫәлән, Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернаты, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты һ. б. уҡыу йорттары был көндө ысын мәғәнәһендә тел, рух байрамы сығанағы булып торҙо. Ошо көндәрҙә социаль селтәрҙәрҙең береһенә һалынған Татарстан Республикаһының Мәғариф министры Энгель Фәттәховтың шундай талабын да өлгө итеп килтерергә мөмкин: "Беҙҙә татар теле - дәүләт теле, шуға күрә икенсе тапҡыр кәңәшмәләр татар телендә уҙғарыласаҡ. Шулай уҡ эш буйынса ингәндә татарса мөрәжәғәт итегеҙ. Әгәр татар телен белмәһәгеҙ, хеҙмәткәрҙәрегеҙҙән тексты тәржемә иттереп алығыҙ, ингәс, шуны уҡырһығыҙ". Әлбиттә, етәксе шундай талап ҡуя һәм ул закон тарафынан нигеҙләнгән икән, берәү ҙә милли республикала йәшәп, быға ҡаршы сыҡмаясаҡ. Бына ҡайҙа ул ватансылыҡ, илһөйәрлек, телһөйәрлек сағылышы! Тел мәсьәләһенә килгәндә, ҡан-ҡәрҙәштәребеҙҙе бер нисә осраҡта өлгө итеп алырға мөмкин: татар теленә дәүләт статусы алғанда улар татар телен белгән хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡына 15 процент өҫтәмә түләү тураһындағы пунктты ла закондан һыҙып ташламаны, ә һаҡлап ҡалды; "Татарстан Республикаһында мәғариф тураһында" ТР Законына республика вуздарында татар теле дәүләт теле булараҡ уҡытылыуы ихтимал, тигән пунктты ҡабул итте. Бөгөн уларҙың барлыҡ, хатта техник уҡыу йорттарында ла татар теле дәүләт теле булараҡ өйрәнелә. Ә Башҡортостан парламенты депутаттары йәмәғәтселек тарафынан тәҡдим ителгән ошо һәм башҡа пункттарға "күҙ йомдо". Шундай өлгө күрһәткәндән һуң, йәштәребеҙҙә ниндәй ватансылыҡ тәрбиәләргә тырышабыҙ һуң? Сөнки бөгөн ике йөҙлө заманда йәшәбеҙ - һүҙебеҙ эшебеҙ менән тап килмәй.\nӨсөнсө төп категория - ул дин. Ислам динен башҡорттарға 630-сы (миләди) йылда йәки 9-сы һижри йылда уҡ Мөхәммәт бәйғәмбәр (с.ғ.с.) үҙе иҫән саҡта ебәргән сәхәбәләр Зәйет улы Зөбәйер, Зөбәйер улы Абдрахман, Талха улы Усман килтергән. "Төрки халыҡтары араһында башҡорттар беренсе булып Ислам динен үҙ ихтыяры менән ҡабул иткән. Шуның өсөн дә башҡорт халҡы үҙ диненә, үҙ асылына тоғро, ихлас ҡалған. Ислам динендә йөҙҙәрсә йылдар айырым бер хөрмәт йәшәп килде: Бәйғәмбәребеҙгә, ата-бабаларыбыҙға, халыҡҡа, милләткә, телгә оло хөрмәт Ислам диненең төп нигеҙе ине", - тине үҙенең сөхбәттәрендә Шәйех Мәхмәт Әдил ән-Нәҡшбәндиә Башҡортостанға сәфәре ваҡытында. Патриарх Алексий Икенсе лә ватансылыҡ тойғоһон айырым кешене һәм тотош халыҡты ил яҙмышы өсөн яуаплы итеүҙә күрә. "Патриотлыҡ булмағанда бындай яуаплылыҡ та булмай, - ти ул. - Әгәр мин халҡым тураһында уйламайым икән, тимәк, минең өйөм, тамырҙарым юҡ. Минеңсә, тыуған халҡыңа һөйөү кеше өсөн Аллаһы Тәғәләгә булған һөйөү кеүек үк тәбиғи булырға тейеш. Әммә уны боҙорға мөмкин. Кешелек үҙ тарихында күпме генә Аллаһы Тәғәлә тарафынан һалынған тойғоно боҙорға тырышһа ла, ул һаман йәшәй".\nӘ бөгөн, дөрөҫөн әйткәндә, ҡайҙа ысын дин, ҡайҙа ялған икәнен айырыуы еңел түгел. Дин артына ышыҡланып, ғаилә ҡороп, анһат ҡына талаҡ әйтеп айырылышыусылар ҙа, бер төрлө һөйләп, икенсе төрлө эшләүселәр ҙә, ауыр саҡтарында Аллаһы Тәғәләне ҡапыл иҫтәренә төшөрөп, мәсеткә йүгереүселәр ҙә, һуңынан инде, еңеллек килгәс, шатлыҡтарын шарап менән "йыуыусылар" ҙа осрап тора тормошобоҙҙа. Ахырҙа, дин бөгөн сираттағы мода шауҡымы кеүек күренә башлай. Ә бит уйлап ҡараһаң, тәү сиратта, һәр кемдең үҙ иманы булырға, уға ярашлы һин кеше күргәндә нисек барһың, кеше күрмәгәндә лә шул халәттә ҡалырға тейешһең.\nЭйе, бөгөн йәштәрҙә ватансылыҡ тойғоһо юҡ, тип саң ҡағабыҙ, уларҙа патриотлыҡ тәрбиәләү өсөн уңайлы шарттар тыуҙырырға тырышабыҙ. Ләкин көсләп асҡан күҙҙең нуры булмауын ғына онотабыҙ. Әгәр бөгөн беҙ ватансылыҡ тураһында ярһып һөйләгәндә, ата-бабалар тарихынан миҫалдар килтергәндә йәштәребеҙ: "Ә Ватанды ни өсөн яратырға?" - тигән һорау бирә икән, бәлки, уйланырға урын барҙыр? Сөнки совет йылдарында берҙәм совет кешеһен формалаштырабыҙ тигән принципты алға һөрөп, белем биреү фәҡәт рус телендә алып барылды, дин тураһында әйтеп тораһы ла түгел, ул халыҡ өсөн "әфиүн" ине. Тик ул йылдарҙа ер төшөнсәһе кешегә аяҡты ныҡ терәп торорлоҡ көс бирҙе. Яңы Рәсәй тарихы башланған мәлдә лә ватансылыҡ тойғоһо көслө, әммә ҡыҫҡа ғүмерле булды. Бөгөн көсләп-көсләп берҙәм Рәсәй кешеһен әүәләргә тырышабыҙ. Ысынлап та, шундай шарттарҙа ни өсөн Ватанды яратырға мөмкин һуң? Ярай, ауыл ерҙәрендә йәшәүселәрҙең һыңар аяғында баҫып торорлоҡ булһа ла ере бар, мәктәптәрҙә туған телдәр уҡытыла, динде лә ян-яҡҡа тартҡыламайҙар һәм борғоламайҙар. Һәм әлеге ваҡытта ысын мәғәнәһендә ауылдар - ватансылыҡ тәрбиәләүҙең һандалы булып тора. Ләкин Рәсәй, гүйә, үгәй әсәй, ерҙәрҙе тартып алды, оптималләштереү һылтауы менән мәктәптәрҙе яба, ауылдарҙа производство юҡ, эш юҡ, аҡса юҡ. Ир-ат вахта ысулы менән ситкә китеп эшләй. Ауыл халҡы хәҙер ҡалаларҙа гастарбайтер ролен үтәй, ғаиләһен, балаларын ҡарайым тип, кеше тупһаһында йөрөргә мәжбүр. Хатта ейән-ейәнсәрҙәре тыуғансы ятаҡтың бер бүлмәһендә көн күреүселәр ҙә юҡ түгел. Йәштәр үҙҙәрен "йәш яҙыусы", "йәш эшсе", "йәш кадр" тип, йәше 50-гә еткәнсе йәш булып йөрөүселәр фонында икенсе ролдәрҙе башҡара. Һәм үҙенән-үҙе шундай һорау тыуа: "Ватанды ни өсөн яратырға?"\nЭйе, бәлки, хәрби хеҙмәткәрҙәр, Ватанды һаҡлаусылар әҙерләүҙе кадет, спорт мәктәптәре асып, патриотик тәрбиә биреү клубтары ойоштороп хәл итеп булалыр, әммә ватансылыҡ тойғоһон тәрбиәләү икеле. Ватансылыҡ тойғоһо ул ерең, телең, динең берлегендә генә тыуыуы мөмкин. Ошо хаҡта ла онотмаһаҡ ине.\nЯҙылған: 12.05.14 | Ҡаралған: 1322


«Илебеҙ киләсәген һайлауҙа әүҙем булайыҡ»\n30 Ғинуар 2018, 17:58\nАсҡын ауылында йәшәүсе Рәмидә Нурмөхәмәтова һайлауҙың мөһимлеген, әһәмиәтен аңлау ғына түгел, нисек ойошторолоуын да бик яҡшы белә. Ул 1988 йылдан башлап был эштең уртаһында ҡайнаған кеше. Ошо осор эсендә төрлө кимәлдәге һаулауҙарҙа комиссия ағзаһы булып, аңлатыу эштәре алып барыуға, халыҡ һанын тәьмин итеүгә ҙур өлөш индергән.\n— Һайлауҙарҙың ниндәй кимәле булһа ла, ҡатнашырға, үҙ тауышыңды бирергә кәрәк. Зарланһаҡ та, йәшәү шарттарыбыҙ әкренләп булһа ла яҡшыра. Әлбиттә, элек һайлау көнөн халыҡ ҙур байрам итеп көтөп ала инек. Ауырыуҙарҙан тыш, һайлауға килмәй ҡалған кеше булманы. Был әүҙемлектең, күңел күтәренкелегенең иң ябай бер нисә сәбәбен атап китәһем килә. Ваҡиғаға тантаналылыҡ өҫтәп, урамда көй яңғырап торасағы, автолавка килеп, магазин кәштәләрендә бик һирәк күренгән тәмлекәстәр, дефицит әйберҙәр һатып алыу уйы алдан уҡ күңелдәрҙе күтәрҙе. Бер ауылда йәшәп тә күптән күрешмәгән кешеләр менән һайлауҙа осраша инек. Хәҙерге тормошҡа күҙ һалһаҡ, һәр беребеҙҙә кеҫә телефондары. Интернет селтәре аша хатта сит илдәрҙә йәшәгән туғандарыбыҙ менән көн дә һөйләшә алабыҙ. Ә ул саҡта телефон да бик һирәк йортта ине. Магазиндарҙа муллыҡ ишелеп тора. Һайлау участкаһына еңел машиналарҙа асфальт йәки күтәртелгән юлдарҙан елдереп килеп туҡтайбыҙ. Был алға китеш шул замандарҙан башлап гражданлыҡ бурысыбыҙҙы үтәп килеү һөҙөмтәһе түгелме ни?! Медицина, мәғариф кеүек тармаҡтарҙа, социаль өлкәлә күпме яңылыҡ, асыш?! Тормоштағы ыңғай үҙгәрештәргә күберәк иғтибар бирәйек һәм тағы ла яҡшыраҡ йәшәйек тиһәк, һайлауға киләйек. Илебеҙҙә артабан да тыныслыҡ, тотороҡлолоҡ булһын өсөн һәр беребеҙҙең тауышы мөһим.\nБыйыл мин һайлау эшендә ҡатнашмаһам да, Себер яҡтарында эшләгән тормош иптәшем, улым һәм киленем менән һайлауға, һис шикһеҙ, киләсәкбеҙ. Президент һайлау _— ил киләсәген һайлау тигән һүҙ, — ти Рәмидә Насретдин ҡыҙы.


Хәбәрҙәр: АҠШ: “Патриотизм акты” үҙ көсөн юғалтты, Милли именлек агенствоһы, “АҠШ азатлығы хаҡындағы акт” ҡабул ителгәнгә ҡәҙәр, граждандар артынан күҙәтеү буйынса бер нисә программаны туҡтатып торҙо.\nАҠШ: “Патриотизм акты” үҙ көсөн юғалтты, Милли именлек агенствоһы, “АҠШ азатлығы хаҡындағы акт” ҡабул ителгәнгә ҡәҙәр, граждандар артынан күҙәтеү буйынса бер нисә программаны туҡтатып торҙо.\nАҠШ-та махсус хеҙмәттәргә Америка граждандарының һөйләшкәнен тыңлау, улар артынан электрон күҙәтеү алып барыу һәм мәғлүмәт тупларға рөхсәт биреүсе федераль закон срогы сыҡты.“Патриотизм акты” атамаһы аҫтындағы был закон 11 сентябрҙәге теракттарҙан һуң ҡабул ителгәйне.\nЙәкшәмбе кис сенаторҙар махсус рәүештә яңы закон проекты өсөн тауыш бирергә йыйылды, әммә улар быны эшләй алманы, сөнки Кентукки штаты сенаторы Рэнд Пол оҙайлы телмәре менән был законға ҡаршы сыҡты. Ул былай тип белдерҙе:\n“Беҙ үҙ азатлығыбыҙҙан еңел генә баш тартабыҙмы? Беҙ ғәмһеҙ рәүештә: алығыҙ уларҙы, тип әйтәбеҙме? Артабан мин быға юл ҡуйырға теләмәйем. Америка халҡы ла быға түҙеп тормаҫ.”\n“Патриотизм акты” үҙ көсөн юғалтҡас, АҠШ-тың Милли именлек агенствоһы үҙенең ҡайһы бер мәғлүмәт йыйыу программаларын туҡтатып торорға мәжбүр булды. Аҡ йорт сенаторҙарҙы Вәкилдәр палатаһы тарафынан раҫланған, махсус хеҙмәттәрҙең эшен бер аҙ ҡатмарландырыусы, тик шулай ҙа халыҡ артынан күҙәтергә мөмкинлек биреүсе яңы законды- “АҠШ азатлығы хаҡындағы акт”ты яҡларға саҡырҙы. Тауыш биреү шишәмбелә үк буласаҡ.


1 Февраль 2019, 13:17\nЯман шеш – ул йәш саҡта сәләмәтлеккә битарафлыҡ арҡаһында килеп тыуған сир. Шуға күрә ябай ғына ауырыуҙарҙы ла ваҡытында дауалау мөһим. Иң киң таралған онкологик сирҙәр: түш биҙҙәре, үпкә, тире, ирҙәрҙең енес биҙе, эсәктәр һәм ашҡаҙан яман шеше. Гормондарҙан бойондороҡло онкологик шештәрҙе иртә диагностикалау өсөн ҡатын-ҡыҙҙарға маммологҡа күренергә, ә инде 40 йәштән һуң 2 йылға бер тапҡыр маммография үтергә кәрәк. Ир-егеттәр енес биҙе яман шешен асыҡлау өсөн ПСА-ға (енес биҙенең үҙенсәлекле антигенына) анализ бирергә тейеш.\nЯман шешкә килтереүсе төп сәбәптәрҙең береһе – дөрөҫ туҡланмау йәки ыҫланған, майҙа ҡыҙҙырылған, тоҙло, татлы ризыҡтар ашау менән мауығыу. Онкологик сирҙәрҙе тыуҙырыусы тағы ла бер сәбәп – тәмәке тартыу. Тәмәке – лайлалы тиресәләрҙе юҡҡа сығарыусы көслө канцероген. Спиртлы эсемлектәр ҡулланыу ҙа насар эҙемтәләргә килтерә. Тирә-яҡ мөхиттең, экологияның йылдан-йыл насарая барыуы ла яман шеш барлыҡҡа килтереүсе төп факторҙарҙың береһе. Зарарлы сәнәғәт объекттары күп булған ҡалаларҙа онкология сирлеләрҙең артыуы шуға бәйле.\nҺуңғы 3 йылда районда халыҡ һаны 3,6 процентҡа кәмегән. Балалар (0 – 17\nйәш) – 24,8, хеҙмәткә яраҡлы халыҡ – 51,2, өлкәндәр – 24 процент тәшкил\nитә. Үлем күрһәткесе – 17,5 процент, был уртаса республика\nкүрһәткесенән 41,1 процентҡа юғары. 2018 йыл һөҙөмтәләре буйынса, иң күп\nүлем осрағы ҡан әйләнеше системаһы сирҙәре – 49,4, башҡа сәбәптәр менән\n– 13,2, төрлө шештәр менән – 10,5 процент теркәлгән. 2017 йыл менән\nсағыштырғанда, шеш, аш һеңдереү юлдары сирҙәренән үлеүселәр аҙыраҡ\nбулған. Һуңғы 3 йылда районда яман шеш менән сирләүселәр һаны 18,4\nпроцентҡа (республика кимәленән 7 процентҡа юғары) артҡан.


2006 йылдан башлап федераль, республика һәм урындағы власт ь органдары араһында эш алып барыу өлкәһе һәм вәкәләттәр си кләнәсәк. Быға бәйле күп кенә һорауҙар бөгөн үк хәл итеүҙе т алап итә. Өфөлә ошондай мөһим мәсьәләләрҙең береһе муниципаль мөлкәт менән файҙаланыу тәрт ибенә бәйле. Беренсенән, был бюджет аҡсаһының күп өлөшө, икенсенән , муниципаль биналар арендалаусы шәхси эшҡыуарлыҡтың үҫеше, өсөнсөнән, Өфөлә төҙөлөш барышына бәйле һорауҙар.\nБөгөн Өфөнөң муниципаль мөлкәтенә идара итеү буйынса Ком итет был\nйәһәттән ҙур эштәр башҡара.\nҠала хужалығы аҙ түгел. Әлеге ваҡытта ул 2,72 миллион ква драт метр торлаҡ булмаған майҙан тәшкил итә, уны арендалау б уйынса 5276 килешеү һәм контракт төҙөлгән. Һәм 2006 йылдың ғинуар айына был майҙанда р федераль, республика һәм муниципаль өлөштәргә бүленергә те йеш. Ул ваҡытта инде ҡала үҙ мөлкәте менән генә шөғөлләнә башлаясаҡ.\nҠаланың милек мөнәсәбәттәре проблемаларының береһе аренда лағы майҙандарҙы субарендаға тапшырыу. Әлеге ваҡытта 617,2 мең кв адрат метр\nмайҙан арендаға тапшырылған, субарендаға - 16 мең квадрат м етрҙан күберәк. Был рәсми мәғлүмәттәр буйынса. Ғәмәлдә иһә икенсерә к килеп сыға. Арендаторҙар ҡала майҙандарында үҙҙәре эш алып\nбарыр урынға уларҙы файҙаланып аҡса эшләй. Субарендаға тейеш булған 25 процентты\nғына түгел, тотош йөҙ процентты тапшыралар. Субарендаторҙар\nарендаторҙарға түләп, үҙҙәре майҙан тота. Һөҙөмтәлә майҙандарҙы реаль файҙаланыусы ларҙың сығымы юғарыраҡ була. Шуға күрә бөгөн КУМС ошондай факттарҙы\nасыҡлап, субарендаторҙар менән аренда килешеүен яңырта.\nҠала мөлкәтенең реаль "ваҡытлыса" хужалары балыҡҡа килә. Практика күрһәтеүенсә, улар башҡалар менән сағыштырғанда даимираҡ тү ләй.\nӘйткәндәй, түләү тураһында. 2004 йылда ҡала ҡаҙнаһына му ниципаль мөлкәт тапшырыу һәм файҙаланыуҙан 332 миллион һумдан ашыу аҡ са ингән,\nбыйылғы йылдың өс айында - 88 миллион. Аҙ аҡса түгел, әммә sk бер ни тиклем күбәрәк тә була алыр ине. Тик күп кенә арендаторҙар ҡ ала мөлкәте уларға бушҡа ғына бирелмәгәнлеген онотоп ебәрә. Әлеге ваҡытҡ а бюджетҡа аренда түләүҙәре буйынса бурыстар 30 миллион һумдан ашҡан. Ә йткәндәй, йыл аҙағына аренда ставкалары артасаҡ. Хәйер, ҡала мөлкәте ө фөлөләр файҙаһына һөҙөмтәле эшләһен өсөн улар менән бөгөн үк иҫәплә шергә кәрәк. Аренданың төрлө булыуы мөмкин. Кемдер арендаға алынған майҙанда производствоны юлға һала, кемдер хеҙмәтләндереү өлкәһендә эш ләүсе\nпредприятие, кемдер уйын автоматтары салоны аса. Ә аренда т ураһындағы\nкилешеүҙә аҙыраҡ түләү өсөн бөтөнләй икенсе өлкәне күрһәтә.\nКУМС намыҫһыҙ арендаторҙарҙы шулай уҡ асыҡлай һәм тейешле ставка ҡуя. Ҡалала торлаҡ булмаған фондҡа һорау етерлек, шуға күрә үҙ бурысын үтәмәгән арендаторҙар менән иҫәп - хисапты ҡала ҡурҡмайынса өҙә ала .\nФайҙаланаһың - тимәк һаҡла\nТорлаҡ булмаған фондты арендалағанда тағы бер һорау - у ның хәл -торошо. Ҡала майҙанын биләгән күп кенә предприятие һәм ойошмалар ваҡытында ремонт эштәре үткәрә, биналарҙың тышҡы йөҙөн тәртиптә тота. Әммә яҡшы\nҡараш булғанда ла бер кем дә бәхетһеҙ осраҡтан гарантия бир мәй, Әйтәйек, шул уҡ янғын осрағы була ҡалһа Шуға күрә бөгө н КУМС Башҡортостан Республикаһының Страховкалаусылар ассоциацияһы менән берлект ә торлаҡ булмаған муниципаль фонд объекттарын арендалаусылар араһында\nбыл майҙанды страховкалау кәрәклеге тураһында сәйәсәт үткәрә. Мө лкәтте мотлаҡ страховкалау тураһында пункт аренда килешеүенә\nлә индерелгән. Тик индереү бер эш, ә арендаторҙарҙы мөлкәтен страховкаларға мәж бүр итергә\nбер кемдең дә хоҡуғы юҡ. Был хәлдән сығыу юлы бер - арендат орҙарға страховкалауҙың отошло булыуын аңлатыу. Кемдер быны аңлай. 2 004 йылда 257 страховкалау килешеүе төҙөлгән, улар буйынса страховкала у яуаплылығы күләме 64 миллион һум тәшкил итә, килешеү буйын са страховкалау премияһы күләме - 302 мең һумдан ашыу. Быйыл\nстраховкалау тураһында 47 килешеү төҙөлгән.\nБыл практика үҫеш табыр тип уйларға ҡала. Әйтеп үтелгән х оҡуҡи мөнәсәбәттәр һәр кем өсөн дә отошло буласаҡ.


4 Апрель 2019, 15:16\nСоциаль етемдәр… Атай-әсәйе иҫән булып та балалар йортонда йәки приютта тәрбиәләнеүселәрҙең күп булыуы эсте бошора.\nХөкүмәт йортонда ошо мәсьәләгә арнап Радий Хәбиров үткәргән кәңәшмәлә Башҡортостан Республикаһының вице-Премьер урынбаҫары Ленара Иванова әйтеүенсә, республикала йыл һайын 1 меңдән ашыу малай һәм ҡыҙ социаль етем тип табыла икән. Бөтәһе лә ғаиләләрҙең имен булмауынан, эскелектән килә. Әле «Ғаилә» үҙәктәре базаһында хәүеф янаған ғаиләләр менән эшләү өсөн комплекслы модель булдырыла. Атай-әсәйҙәргә, балаларға психологик һәм бүтән төрлө ярҙам күрһәтеп, ғаиләләрҙе күңелһеҙ хәлдәрҙән һаҡлап алып ҡалыу мөмкин булыр, тип күҙаллана. Тере етемдәр ҙә кәмер ине.


Уҙған ял көндәрендә республика юлдарында теркәлгән аварияларҙа ете кешенең ғүмере өҙөлдө\nТағы ла 37 кеше төрлө тән йәрәхәттәре алды.\nОктябрьский ҡалаһында теркәлгән авария фажиғәле тамамлана. Шаһиттар әйтеүенсә, Toyota автомобиленә спидвей буйынса өс тапҡыр Рәсәй чемпионы Эдуард Шәйхуллин идара иткән булған. Туҡай урамындағы боролошта ул идара итеү һәләтен юғалтып гаражға һәм ВАЗ автомобиленә төкөлә. Авария һөҙөмтәһендә иномаркалағы ике кеше һәләк була, водитель һәм тағы ла бер пассажир ауыр хәлдә дауаханаға оҙатыла.\nШәмбе Өфө - Яңауыл юлының 41 километрында «Приора» менән 7-се модель ВАЗ автомобилдәре бәрелешә. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, фажиғәлә беренсе транспорт водителе ғәйепле булыуы ихтимал. Сөнки 24 йәшлек егет идара иткән автомобиль ҡаршы һыҙатҡа сыҡҡан. Авария һөҙөмтәһендә пенсия йәшендәге «Жигули» хужаһы ваҡиға урынында һәләк була, ә «Приора» водителе ауыр тән йәрәхәттәре менән дауаханаға һалынған.


“Берҙәмлек” туҡыусыларҙы йыйҙы\n14 Июнь 2019, 11:23\n2020 йылда үтәсәк бөтә донъя фольклориадаға әҙерлек сиктәрендә Башҡортостаныбыҙҙа “Берҙәм-лек” халыҡ-ара фестивале бара. Быйыл Әлшәй районында сираттағы аҫалы балаҫ һуғыусылар конкурсы ла ошо сараға бәйле үткәрелде.\nБеренсе тапҡыр балаҫ һуғыу конкурсы эш барышында уҙғарылғайны, йәғни оҫталар әҙер эштәре менән генә килмәнеләр, ә сара барышында станоктарҙа туҡып ултырҙылар. Әйткәндәй, оҫталарҙың эш алымдары ғына түгел, ҡорамалдарҙың күп төрлөлөгө лә күҙгә ташланды. Традицион урын ағаслы ғына түгел, өҫтәл өҫтөнә ҡуйып эшләрлек бәләкәйҙәр ҙә, махсус билбау туҡыу өсөн тар ғынаһы ла, шымарып бөткән боронғо ла, семәрләп-биҙәкләп эшләнгән яңыһы ла...\nЗаманында, был конкурс тәүгә ойошторолғанда, Сәйетбаба оҫтабикәһе Рабиға Йәрмиева ҡатнашып еңеп ҡайтҡайны инде. Әле лә уны ҡыуанып ҡаршы алдылар. Быйыл ул үҙенең остазының ҡыҙы - Миңнира Харисова менән барғайны. Яҡташтарыбыҙ үҙҙәренең кимәлен иҫбатланы: Рабиға апай – лауреат, Миңнира апай дипломант исеменә лайыҡ булып, халыҡ-ара диплом һәм “Ағиҙел” ойошмаһынан ҡиммәтле бүләктәр менән бүләкләнделәр. Бәхетленең ҡунағы бер юлы, тигәндәй, әлшәйҙәрҙең һабантуйына республикабыҙҙың төрлө мөйөштәренән туҡыу-һуғыу оҫталарынан тыш, Шри-Ланка, Сенегал, Чили, Македония, Ҡырғыҙстан, Ҡаҙағстан, Корея кеүек сит илдәрҙән дә ҡунаҡтар килеп төштө. Улар үҙҙәренең мәҙәниәтен дә күрһәттеләр, башҡорт халҡының йолалары менән дә таныштылар. “Дуҫлыҡ балаҫы”на һәр милләт үҙ өлөшөн индерҙе, “быуаттарҙы тоташтырыусы еп” (“Веков связующая нить”), ысын мәғәнәһендә халыҡтарҙы “тоташтырҙы”.


Хәтере юғала башлаған өләсәһе ҡарамағында йәшәүсе малайҙы опека органдары приютҡа урынлаштырмау осрағы буйынса тикшереү башланған.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, үткән аҙнала беҙҙең эфирҙа Алмаз тураһында сюжет сыҡҡайны. Ижади төркөм бала йәшәгән йортҡа килгәндә ихатала уның өләсәһенә тап була. «Алмаз ҡайҙа?» тигән һорауға ҡатын «Бында йөрөй», тип яуап бирә, ләкин баланы таба алмай. Асыҡланыуынса, Фәнүзә Ғәйнетдинова ейәненең ҡайҙа булыуын иҫләмәй. Ул Алмазды өйҙә лә эҙләп ҡарай, бәлки малайҙы балалар баҡсаһына илткәнмендер тип тә фаразлай. Күршеләре лә ҡатындың онотолоп китеүен иҫбат итә. Әле прокуратура бәләкәй бала ни өсөн бындай шарттарҙа йәшәүе осрағы буйынса тикшереү башлаған.\nИлья Голубев, Өфөнөң Орджоникидзе районы прокуроры урынбаҫары: «Прокурор тикшереүе сиктәрендә бәлиғ булмаған баланың ниндәй шарттарҙа тәрбиәләнеүе, уның ғүмеренә һәм һаулығына хәүеф янау-янамауы асыҡланасаҡ. Шулай уҡ опека органдарының эшенә лә баһа биреләсәк».


Ҡатай башҡорттары фольклоры\nҠатайҙар – ҙур башҡорт ырыуҙарының береһе. Был этнонимдың барлыҡҡа килеүе тураһында берҙәм генә ҡараш юҡ. Күпселек тикшеренеүселәр уларҙың тамырҙарының ҡара-ҡитайҙарға йәки кидандарға барып тоташыуын раҫлай. Тарихсы-этнограф Рим Йәнғужин билдәләүенсә, “Тарихи-этнографик әҙәбиәттә ҡатайҙарҙың ҡара-ҡитайҙарҙан йәки кидандарҙан сығыуын раҫлаған фекер йөрөй. Ә бына кидандарҙың үҙҙәренең ҡайҙан килеп сығыуы хаҡында фекер төрлөсә. Шулай ҙа тикшеренеүселәрҙең күбеһе уларҙы монгол сығышлы тип иҫәпләй... Һуңғы йылдарҙа ҡара-ҡитайҙарҙың төркиҙән сығыуы хаҡында фекер нығый бара”.\nҠатай этнонимы тарихи әҙәбиәттә йыш осрай. Уның ҡытай, ктай, хтай, хытай варианттары ла бар. Башҡорттарҙан тыш, был исем ҡаҙаҡтарҙа, ҡарағалпаҡтарҙа, ҡырғыҙҙарҙа, үзбәктәрҙә, нуғайҙарҙа һәм ғағауздарҙа осрай. Ҡара-ҡатай этнонимына килгәндә, беҙҙән тыш, ул ҡырғыҙҙарҙа ғына бар.\nЙомғаҡ тураһында һөйләй нәнәйем,\nТамам төшөнгәс йомғаҡтың бар юлын,\nМинең уң ҡулым.\nА.С.Пушкиндың үлер алдынан\nэш бүлмәһендәге китаптарына\nәйткән һуңғы һүҙҙәре\nПушкин ағай, мин бөгөн һеҙҙә ҡунаҡта булдым.\nБына, ниһайәт, төштө юлым\nҺеҙ йәшәгән, һеҙ йән биргән йортҡа:\nӘйтерһең дә, моңло гөлбаҡсаға ҡундым,\nМин – бер ҡошо башҡортомдоң.\nКүпме ғүмер уҙған һинһеҙ йәшәп,\nЙәшлек инде, ана, йыраҡта...\nҺинһеҙ атҡан күпме алһыу таңдар,\nҺинһеҙ икән нисек йыр аҡҡан?..\nБөрөләнгән һинһеҙ умырзая,\nҺинһеҙ яуған көмөш ямғырҙар...\nСит-яттарға нисек йырҙар арнап\nИрәндектең күкһел томаны\nАбдрахман Игебаевтың ГПУ тарафынан ҡулға алыныу хәбәре Ялан ауылында йәшен тиҙлеге менән таралып өлгөрҙө. Был йән тетрәткес яңылыҡ ауылдаштар араһында әллә ни саҡлы фараз тыуҙырҙы. Берәүҙәр Абдрахманды ысын күңелдән йәлләһә, икенселәре был хәбәргә асыҡтан-асыҡ кинәнес белдерҙе. Ә өсөнсөләре, урттарына һыу уртлағандай, үҙ мөнәсәбәттәрен бер нисек тә белдермәй, битарафлыҡ күрһәтте. Кинәт килеп сыҡҡан был ваҡиға ошоға тиклем һәүетемсә, үҙ яйына ғына йәшәп ятҡан Яланды әллә нисә төркөмгә бүлде. Бына шул саҡта беленде лә инде кемдең кем икәне. Был хәл-ваҡиға тураһындағы хәбәр Ҡыҙыл һыуының ағышына ғына түгел, уның үр яғына ла таралды. Бер уйлаһаң, мәҙәк һымаҡ: телефон бәйләнеше юҡ, бер кем хат та яҙмаған, ә, тоноҡ һыуға таш ташлағанда барлыҡҡа килгән бихисап түңәрәктәр кеүек, хәбәр бөтә Нәмәс төбәге ауылдарын да урап сыҡты. Ауылдар борон-борондан шул рәүешле йәшәй инде ул: бер ерҙә ҡапыл яңылыҡ ҡалҡып сыға ла, ялан үрте шикелле, тиҙ генә тирә-яҡҡа таралып китә.\nАманатҡа юҡ ул хыянат\nАтайым ғүмере буйы тыуған төйәгенең тарихын яҙҙы. Бөйөктәрҙән кемдер «Ҡулъяҙмалар бер ҡасан да янмай» тигән хикмәтле һынамыш әйтеп ҡалдырған. Был дөрөҫтөр, күрәһең. Ҡалған ике ҡалын ғына папкаға, ундағы ҡулъяҙмаларға тотонорға баҙнат итмәй, ун өс йыл буйы өйөмдә һаҡланым. Яҙып бөтөлмәгән трилогияның өсөнсө өлөшө шунда ятҡанын яҡшы белә инем. Атайым, тормошоноң һуңғы айҙарында әҫәре өҫтөндә бик көсөргәнешле эшләүенә ҡарамаҫтан, романын тамамлай алманы. Үҙем иһә яҙмаларына тотонорға ниңәлер баҙнат итмәнем. Әммә яҙмаларҙы архивҡа ла тапшырырға ҡул барманы...\nШулай, атайым, Өмөтбаев Рамаҙан Ғимран улы, 1997 йылдың 24 авгусында был донъянан ҡапыл китеп, үҙенең күп кенә маҡсаттарын, үкенескә ҡаршы, тормошҡа ашыра алманы. Күп йылдар буйы ул үҙенең тыуған төйәге – Әлмөхәмәт ауылы тарихы тураһында яҙырға ниәтләнеп йөрөнө. Күпте үҙе лә күреп белә ине, күп нәмәләрҙе атаһынан, ҡарттарҙан ишетеп, күңелендә йөрөттө.\n«Бер мәлем дә, беләм, кире ҡайтмаҫ...»\nҠанат йәйә ҡала өҫтөнә.\nБүтән донъя – төнгө урамдарҙа,\nБүтән тормош керә көсөнә.\nБер аҙ ҡырҡыу, әммә йәп-йәш тормош\nСолғап ала төнгө клубты.\nМин, әйтерһең, – улар араһында,\nЙыл-йәшемде, гүйә, оноттом.


15 ноябрь — Башҡорт Википедияһы\n15 ноябрь Викимилектә\n15 ноябрь — григориан стиле буйынса йылдың 319-сы көнө (кәбисә йылында 320-се). Йыл аҙағына тиклем 46 көн ҡала.\nЕр: Бөтә донъя икенсел эшкәртеү көнө.\nРәсәй: Хәрби хеҙмәткә саҡырылыусылар (призывниктар) көнө.\nБеларусь: Ауыл хужалығы һәм агросәнәғәт комплексының эшкәртеү тармағы хеҙмәткәрҙәре көнө.\nБельгия: Король байрамы йәки Династия көнө.\nБразилия: Республика көнө.\nҠаҙағстан: Милли валюта көнө.\nПалестина: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nСССР Эске эштәр министрлығының ойошҡан енәйәтселеккә ҡаршы көрәш подразделениелары ойошторолған көн.\n1917: Башҡорт мәркәз шураһы Совет Рәсәйе составында Башҡортостан автономияһын иғлан итә.\n1932: Башҡортостан дәүләт медицина институты асыла.\n1932: Баймаҡ эшселәр ҡасабаһы ҡала итеп иғлан ителә.\n1950: Өфө — Силәбе бензин үткәргесе файҙаланыуға тапшырыла.\n1971: Intel фирмаһы үҙенең беренсе «Intel 4004» микропроцессорын ҡулланыуға тәҡдим итә.\n1988: «Энергея-Буран» комплексының беренсе һәм һуңғы тапҡыр йыһанға осоуы.\nҮтәғолов Рамаҙан Исмәғил улы (1930—6.03.2017), педагог, яҙыусы. 1961—1966 йылдарҙа Баймаҡ район мәғариф бүлеге мөдире. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1965), Башҡортостан Республикаһының почётлы тыуған яҡты өйрәнеүсеһе (2008). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1966). Баймаҡ районының Батыр Вәлид исемендәге премияһы лауреаты, Сибай ҡалаһының почётлы гражданы (2010).\nХәкимов Факил Саҙрый улы (1930), хужалыҡ эшмәкәре. 1978—1982 йылдарҙа Хәйбулла районы ауыл хужалығы идаралығы начальнигы, 1983—1990 йылдарҙа район агросәнәғәт берекмәһе рәйесенең беренсе урынбаҫары. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.\nРәшит Низамов (1935—9.06.2018), журналист, яҙыусы. 1991—2012 йылдарҙа Башҡортостан Яҙыусылар союзының өлкән әҙәби консультанты. 1981 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1991), Ғәли Соҡорой исемендәге премия лауреаты (2007).\nФайрушин Иван Сергеевич (1950—4.07.2006), график. 1998—2006 йылдарҙа «Бельские просторы» журналының художество мөхәррире. 1996 йылдан Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы. Мәскәү халыҡ-ара китап күргәҙмә-йәрминкәһе (1981), бөтә Рәсәй «Китап сәнғәте» (1987), миниатюр китаптар (1991) конкурстары дипломанты.\nБәҙретдинов Ратмир Сәрүәр улы (1931—30.10.2020), бейеүсе, йәмәғәтсе. 1952 йылдан хәҙерге Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы, 1973 йылдан — директоры; 1980 йылдан хәҙерге Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты проректоры; 1986—2001 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының директор урынбаҫары һәм баш администраторы. Башҡорт халыҡ бейеүҙәрен башҡарыусыларҙың «Байыҡ» республика телевизион конкурс-фестивален ойоштороусыларҙың береһе. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1977).\nФазлыева Фәһимә Ғаяз ҡыҙы (1931), хеҙмәт ветераны, ауыл хужалығы алдынғыһы. 1946—1986 йылдарҙа Кушнаренко районы Салауат исемендәге колхоз һауынсыһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы (1981). Сығышы менән ошо райондан.\nЙәнғужин Рим Зәйниғәбит улы (1941—11.11.2007), ғалим-тарихсы-этнограф. 1968 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1991—2007 йылдарҙа Башҡортостан тарихы һәм этнология кафедраһы мөдире. Тарих фәндәре докторы (1990), профессор (1991). Рәсәй Федерацияһының (2002) һәм Башҡортостан Республикаһының (1993) атҡаҙанған фән эшмәкәре. Рәсәйҙең почётлы юғары белем биреү хеҙмәткәре (1997).\nВәлиева Әлфия Муллайән ҡыҙы (1946), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны. 2-се республика клиник дауаханаһының табип-терапевы. Башҡортостандың атҡаҙанған табибы.\nСәйетов Йыһанғәли Хажғәли улы (1946), хеҙмәт ветераны. Башҡортостандың атҡаҙанған төҙөүсеһе. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы Ҡотош ауылынан.\nХаматшин Фәнзир Хаматхан улы (1946), хеҙмәт ветераны һәм алдынғыһы. 1966—2006 йылдарҙа Кушнаренко районы Салауат исемендәге колхоз механизаторы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы механизаторы. Сығышы менән ошо райондан.\nШәһиев Рәүеф Вәли улы (1946), хеҙмәт ветераны, ғалим-әҙәбиәт белгесе, әҙәби тәнҡитсе. 2009 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы. Филология фәндәре кандидаты (1999). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Учалы районы Ташҡыя ауылынан.\nХәбибдиярова Нәфисә Мәүләүи ҡыҙы (әҙәби псевдонимы Сөмбөл; 1956), шағир. 2005 йылдан Рәсәй һәм Башҡортостан Яҙыусылар союздары ағзаһы. Сығышы менән хәҙерге Пермь крайының Тайнин районы Усть-Черный ауылынан.\nӘхмәҙиева Ләйлә Ринат ҡыҙы (1971), ғалим-невролог. 1994 йылдан Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2003 йылдан халыҡ-ара бәйләнештәр бүлеге начальнигы, 2016 йылдан БДМУ клиникаһының неврология һәм медицина реабилитацияһы үҙәге етәксеһе. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы профессоры (2016), медицина фәндәре докторы (2001), профессор (2008). Сығышы менән Новосибирск ҡалаһынан.\nСәмиғуллин Венир Кәлимулла улы (1947), хоҡуҡ белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Рәсәй Юридик фәндәр академияһы ағзаһы, юридик фәндәр докторы (1998), профессор (1999). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2015).\nҮтәшев Фәрит Зәйнулла улы (1947), ғалим-инженер-механик. Техник фәндәр докторы (1992). Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уйлап табыусыһы (1997).\nӘхмәтханов Артур Фәрүәз улы (1962—14.05.2019), дәүләт эшмәкәре һәм эске хеҙмәт ветераны. 2018 йылдың 22 октябренән Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең вице-премьеры. Полиция генерал-лейтенанты. IV дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены һәм II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы кавалеры, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы.\nҒәзизов Марат Әсхәт улы (1967), дәүләт эшмәкәре, ғалим. Башҡортостан Республикаһының Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе урынбаҫары. Сәйәси фәндәр кандидаты. Сығышы менән Свердловск өлкәһенән.\nКинзин Рәшит Кинйә улы (1923—12.09.2002), ауыл хужалығы эшмәкәре. 1959—1986 йылдарҙа Салауат районы «Һарғамыш» (артабан «Йүрүҙән») совхозы директоры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының 9‑сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты. РСФСР‑ҙың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1983). Ленин (1971), 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1957) һәм «Почёт Билдәһе» (1966) ордендары кавалеры.\nБанников Геннадий Иванович (1938), хеҙмәт ветераны, «Салауатбыяла» берекмәһенең элекке машинисы. III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры.\nМараҡанова Роза Вәлиәхмәт ҡыҙы (1948), хеҙмәт ветераны, йәмәғәтсе. 1998—2012 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Пенсия фондының Баймаҡ ҡалаһы һәм Баймаҡ районындағы идаралығының бухгалтеры һәм етәксеһе, 2017 йылдың ғинуарынан Баймаҡ районының ветерандар советы рәйесе. Башҡортостан Республикаһының халыҡты социаль яҡлау хеҙмәтененең атҡаҙанған хеҙмәткәре, Рәсәй Федерацияһы Пенсия фондының почётлы хеҙмәткәре (2012).\nНемчинов Александр Михайлович (1919—3.10.1985), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, батарея командиры, өлкән сержант (1943), майор (1966). Советтар Союзы Геройы (1943).\n15 ноябрҙә тыуғандар\n1862: Герхарт Гауптман, Германия яҙыусыһы, Нобель премияһы лауреаты.\n1891: Эрвин Роммель, Германия фельдмаршалы.\n1930: Фәтхерахман Әхмәҙиев, Татарстандың үҙешмәкәр композиторы («Йәйҙең матур аяҙ таңдарында», «Чистай вальсы», «Һине Һөйҙөм, гүзәлем», «Мәңге йәшәйһе килә» һ.б. йырҙар авторы)\n15 ноябрҙә вафат булғандар\n1630: Иоганн Кеплер, Германия астрономы.\n1787: Кристоф Виллибальд Глюк, Германия композиторы.\n1912: Дмитрий Наркисович Мамин-Сибиряк, Рәсәй империяһы яҙыусыһы.\n1938: Кәрим Тинчурин, Татарстан драматургы, артист һәм режиссёр.\n1964: Искәндәр Мирза, Пакистандын беренсе президенты.\n2009: Ғәли Хәмзин, йырсы, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1988).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=15_ноябрь&oldid=1093108 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:29 13 ноябрь 2021 үҙгәртелгән.


Ҡеүәтле нәҫелдәр төйәге » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Социаль мәсьәлә » Ҡеүәтле нәҫелдәр төйәге\nҠеүәтле нәҫелдәр төйәге 31.01.2018 // Социаль мәсьәлә\nҺәр ауылдың йөҙөн билдәләгән күренекле шәхестәре була. Хәйбулла районының Вәлит ауылын телгә алыу менән ошонда тыуып үҫкән дин белгесе, халыҡ табибы, әүлиә Ғатаулла ишан иҫкә төшә. Уның хаҡында күпселек кешенең хәбәрҙар булыуында шигем юҡ. Был тарафтарҙа йөрөргә тура килһә лә, район үҙәгенән бер яҡ ситтәрәк урынлашҡан Вәлиткә тәүге тапҡыр килеүебеҙ. Төпкөлдә урынлашҡан булараҡ, бәләкәйҙер, тигән уйыбыҙ ҙа ысынбарлыҡҡа тап килмәне. Беҙҙе йәйрәп ятҡан ҙур ауыл ҡаршы алды.\nӘүлиәләр рухы мәңгеләштерелә\nЯнындағы бер саҡрым самаһындағы Комсомол ауылы ла күптән инде Вәлиткә тоташҡан. Сиҙәм күтәреү мәлдәрендә был яҡтарға төрлө милләт вәкилдәре эшкә ебәрелә, уларға ауыл эргәһендә яңы йорттар төҙөлә, комсомол юлламаһы буйынса килгән йәштәр ауылға Комсомол тигән исем бирә. Бөгөн ул ваҡытта килгәндәрҙең күбеһе юҡ, кемдер тыуған яҡтарына кире ҡайтһа, икенселәре ситкә күсенеп киткән. Ике ауыл бергә һулыш ала, аралаша, донъя көтә. Урталағы мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, иман йорто ике яҡҡа ла берҙәй хеҙмәт итә.\nҒатаулла ишан заманында уҡымышлы, алдынғы ҡарашлы, кешенең тән сирен генә дауалап ҡалмай, йән сихәтен дә биргән халыҡ табибы була. Ул йәштән үҙ тиҫтерҙәренән айырылып торған, уның тура һәм үткер ҡарашын күптәр күтәрә алмаған. Ситтә уҡып ҡайтҡас, тыуған ауылына килеп төпләнә һәм бөтә ғүмерен халыҡ мәнфәғәтенә хеҙмәт итеүгә бағышлай. Аҙаҡҡы көнөнә тиклем сирлеләрҙе дауалай.\nҒатаулла ишан дини белемде Истанбулда, Бағдадта һәм Мысырҙа ала, аҙаҡ тыуған ерендә мәҙрәсә асып, Нәҡшбәндиә суфый тәриҡәтенең тәғлимәтен уҡыта. Консерватив ҡарашлы дин әһелдәре тарафынан уҡыуҙа яңы ысулдар индереүҙә ғәйепләнә. 1873 йылда властар тарафынан Зәйнулла Рәсүлев менән бергә Вологда губернаһына һөргөнгә ебәрелә. Аҙаҡ хаж ҡыла, дауалау менән шөғөлләнә, төбәктә әүлиә булараҡ таныла. 1914 йылда Вәлит ауылында вафат була.\nҺуңғы йылдарҙа изге әүлиәләребеҙ рухын мәңгеләштереү, уларҙың исемен халыҡҡа ҡайтанан ҡайтарыу буйынса эҙмә-эҙлекле эш башланғас, ауыл халҡы ғына түгел, район, республика халҡы уларҙың рухына аяттар бағышлау, ҡәберҙәренә зыярат ҡылыу кеүек изге бурыстарҙы атҡара. Был йәһәттән үткән йыл ауылда Ғатаулла ишан йыйыны үтә, уның рухына бағышланған сарала республика диндарҙары, төрлө яҡтарҙан ҡунаҡтар ҡатнаша. Бөгөн Вәлиттә уның әсәһе яғынан бүләсәре Зифа Йәҙеһәрова йәшәй.\nАуылдың иң бейек урынында урынлашҡан ике ҡатлы белем усағы һәр кемде үҙенә саҡырғандай балҡып ултыра. Беҙ ҙә уны ситләтеп үтә алманыҡ. Мәктәп директоры Таһир Аслаев әйтеүенсә, әле бында 20 бала белем ала. Ҡасандыр гөрләп торған урта мәктәп тулы булмаған төп белем усағына ҡалдырылған. Быйыл беренсе класҡа биш уҡыусы килһә, артабан был һандың артыуы көтөлә, 2020 йылда улар хатта 13 баланың тәүге тапҡыр мәктәп ишеген асып инерен түҙемһеҙлек менән көтә. “Нисек тә мәктәпте һаҡлап ҡалыу яғындабыҙ. Мәктәп булмаһа, ауылдың бөтөрө һәр кемгә билдәле. Күрше Сиҙәм ауылында мәктәп яны интернатының ремонттан һуң ҡайтанан сафҡа инеүе беҙҙең өсөн юғалтыуҙарға килтерҙе, юғары класс уҡыусылары шунда белем ала. Ҡайһылары Сибай һәм Өфө гимназия-интернаттарына уҡырға китә”, – ти Таһир Радмир улы.\nТаһир Аслаев та ошо ауылдан. Мәктәптә уҡыған сағында уға “Артек”та ял итеү бәхете тейгән. Һуңынан Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетында белем ала. Туған мәктәбендә эшләү, уны күтәреү, һаҡлап ҡалыу теләге йәш уҡытыусыны бында алып килә. 2004 йылдан тарих һәм йәмғиәтте өйрәнеү фәненән белем бирһә, әле директор йөгөн тарта.\nБөгөн коллективта 11 хеҙмәткәр эшләй, уҡытыусыларҙың барыһы ла – тәжрибәле беренсе һәм юғары категориялы белгестәр. Башҡорт теле рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Земфира Нурғәлина коллективта иң абруйлы уҡытыусылар иҫәбендә. Күгәрсен районының Бикес ауылында тыуып үҫкән ҡыҙ Хәйбулла далаһына килен булып төшә. Башҡорт дәүләт педагогия институтында белем алған сағында буласаҡ тормош иптәше Таһир Тимерйән улы менән таныша. Ул саҡта Таһир эшләп йөрөй, һөйгәне 1997 йылда ҡулына диплом алғас, йәштәр тыуған яғына ҡайтып төпләнә. Данир һәм Ирназар исемле ике улға ғүмер бирәләр.\nБашҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы Земфира Сулпан ҡыҙы уҡыусыларына башҡорт һәм рус теле нескәлектәрен өйрәтеп кенә ҡалмай, уларҙың күңеленә әҙәбиәткә һөйөү ҙә һала. Уҡыусылары башҡорт һәм рус классиктарының әҫәрҙәрен яратып уҡый, төрлө ижади конкурстарҙа әүҙем ҡатнаша, район, республика олимпиадаларында призлы урындар яулай.\n– Интернет заманында уҡыусыларҙы китап уҡытыуға ылыҡтырыу ауырлаша тигән һүҙҙәр менән килешмәйем. Дөрөҫ йүнәлеш биргәндә, уҡыусы күңеленә юл тапҡанда, ул әҙәбиәттән ситтә тороп ҡала алмай. Киреһенсә, заман технологиялары, электрон китаптар ярҙамында уҡый ала, виртуаль донъя киңлегенән үҙенә кәрәкле мәғлүмәттәрҙе таба, эҙләнә. Хәҙерге заман уҡыусыһы бөтә йүнәлештә эшләй алырға, заманса фекерләргә, белем алырға бурыслы. Үҙ балаһын уға ҡамасаулыҡ итмәһен, тауыш сығармаһын тигән уйҙанмы, әллә башҡа сәбәптәнме, күп ата-әсә компьютерҙан әкиәт ҡаратырға ултыртып ҡуя йәки телевизор ҡабыҙа. Шунлыҡтан бөгөн мәктәпкә ярым башҡортса, ярым русса һөйләшкән, хәрефтәрҙе дөрөҫ әйтмәгән балалар килә. Күптәренең теле “әсәй”, “атай” тип түгел, ә “Маша” һәм “медведь” тип асыла. Иң ғәжәпләндергәне – балаһының телен төҙәтмәй, ата-әсәләр шуға ҡарап, үҙҙәре лә вата-емерә русса һөйләшеп маташа, – ти Земфира Сулпан ҡыҙы.\nАлтыһында ни күрһә, алтмышында шул булыр, ти халыҡ мәҡәле. Тәүҙә үҙебеҙ туған телебеҙҙе боҙабыҙ, аҙаҡ аптырап бер булабыҙ. Миҫал эҙләп йыраҡ йөрөргә лә кәрәкмәй...\nГөрләп тора “Умырзая”\n“Умырзая” мәктәпкәсә йәштәге учреждениеһында тормош ҡайнай: бында хатта мәктәпкә ҡарағанда ла балалар һаны күберәк. Бөгөн 35 бала йөрөй. Балалар баҡсаһына 2011 йылдан алып Айгөл Вәлитова етәкселек итә. Төрлө йәштәге ике төркөм эшләй, кескәйҙәр үҙ-ара дуҫ һәм татыу. 2016 йылда район етәкселеге ярҙамында республика ҡаҙнаһынан бүленгән аҡсаға йыһаз яңыртылған, һыу үткәрелгән.\nБалалар өсөн мауыҡтырғыс саралар йыш үткәрелә, төрлө программалар нигеҙендә уларҙы һәр яҡлап үҫтереү, һәләттәрен асыу йәһәтенән эш алып барыла. Бигерәк тә экологик тәрбиә биреү буйынса маҡсатлы эш йәйелдерелгән. “Һаумы, һаумы, әкиәт!” республика конкурсында ауылдың буласаҡ йондоҙсоҡтары еңеү яулаған. Әле коллективта ете кеше эшләй, уларҙың барыһы ла – үҙ эшенең оҫталары.\nАйгөл Тимерйән ҡыҙы – оҫта бейеүсе лә, моңло йырсы ла. Ауылда үткән мәҙәни сараларҙың уртаһында ҡайнап йөрөргә лә, мәктәп уҡыусыларына бейеү серҙәрен өйрәтергә лә ваҡыт таба. Тормош иптәше Алик менән ике ул үҫтерәләр. Әйткәндәй, ире ошонда уҡ оператор булып эшләй.\nБының тап шулай булыуын вәлиттәр яҡшы аңлай, сөнки уларҙың сирләргә ваҡыты ла юҡ, ярамай ҙа. Беренсенән, был осраҡта район үҙәгенә барыу еңелдән түгел. Сиҙәм ауылынан саҡыртылған “Ашығыс ярҙам” машинаһын көткәнсе, улар үҙ транспорты менән юлға сыға тора. Был йәһәттән 40 йылға яҡын ғүмерен ауылдаштарының сәләмәтлеген һаҡлауға бағышлаған Фәриҙә Ҡыуатоваға рәхмәт әйтә улар.\nБәләкәйҙән ҡурсаҡтарын дауаларға яратҡан ҡыҙ мәктәпте тамамлағас Сибай медицина училищеһына уҡырға инә. 1983 йылда ҡулына диплом алған йәш белгесте тыуған ауылына эшкә ебәрәләр. Шул осорҙан алып бөгөнгә тиклем Фәриҙә Ғиннәтулла ҡыҙы, Гиппократ антына тоғро ҡалып, яратҡан эшен башҡара.\n– Ауылда йәшәгән кешеләрҙең барыһын да биш бармағың кеүек беләһең, шунлыҡтан уларҙың сирен дә, дауаһын да табыуы ауырға төшмәй, – тип йылмая тәжрибәле фельдшер. – Был төбәккә хас булған ауырыуҙарҙың береһе – ҡан баҫымының юғарылығынан интегеүселәр күп. Ауылда түшәктә ятҡан өс инвалид бар. Уларҙың янына барып, хәлдәрен белешәм, кәрәкле процедуралар эшләйем. Көнөнә унға яҡын пациент мөрәжәғәт итә, ололарҙың янына шәхсән үҙем барам. Шуныһы ҡыуандыра: йылдан-йыл бәпестәр һаны арта, балалар күп беҙҙә.\nФельдшер-акушерлыҡ пунктында элегерәк акушерка, санитарка штаты булһа, әле уларҙың барыһының да хеҙмәтен Фәриҙә Ҡыуатова башҡара. Бинаны йылытыу, һыу ташыу, таҙартыу, тирә-яғын ҡарау ҙа уның иңендә. Тормошта бит төрлө хәлдәр була: йә сирләгән кешене тиҙ генә дауаханаға илтеү, йә кемгәлер ашығыс ярҙам күрһәтеү талап ителә. Барыһына ла өлгөрөргә тырыша ул.\n– Иптәшем эшемде аңлап ҡабул итә, күп осраҡта үҙебеҙҙең машинала сирлене райондың үҙәк дауаханаһына илтәбеҙ. Төндә саҡырыу булғанда яңғыҙымды сығармай, һәр саҡ бергә йөрөй, – ти ауыл фельдшеры.\nАуылдаштары уның хеҙмәтенән бик ҡәнәғәт. “Алтын ҡуллы табибыбыҙ бит ул!” тигән фекерҙән дә юғарыраҡ ниндәй баһа бар?!\nАуылдың йәшәйешен һәм киләсәген билдәләгән, уның “йөрәген” тәшкил иткән мәктәп, балалар баҡсаһы һәм фельдшер-акушерлыҡ пунктынан күңелебеҙ күтәрелеп сыҡты. Иң мөһиме – “өс таған” ныҡ булғанда, халҡы ла йәшәр, киләсәге лә булыр.\nИман йорто ҡот өләшә\nҠайҙа-ҡайҙа, әммә Вәлиттә мәсет булмаһа, дөрөҫлөккә тап килмәҫ ине. Ғатаулла ишан вариҫтары һынатмаған: 1997 йылда халыҡ үҙ көсө менән иман йорто төҙөп ултыртҡан. Ауылда тағы ла элекке мәсет бар, әммә ул, йорт булараҡ, хужаһына тапшырылған. Мәсетле ауылда иман йәшәй, тип бушҡа әйтмәй халыҡ. Бының дөрөҫлөгөнә үҙебеҙ ҙә инандыҡ, имам-хатип Фәнил хәҙрәт Иҫәнъюлов менән танышып сыҡтыҡ.\nЙылы, ҡотло мәсеттә ирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар өсөн айырым бүлмәләр бар. Һәр йома һайын намаҙ уҡыла, теләүселәр бында никах уҡытырға, балаға исем ҡуштырырға килә. Шулай уҡ Ҡорбан, Ураҙа ғәйеттәре һәм дини байрамдар даими үткәрелеп тора.\nФәнил хәҙрәт Өфөләге Диниә назаратында дини белем алған, артабан Баймаҡ ҡалаһындағы мәсеттә хеҙмәт иткән. Һуңынан ауылдаштары уға үҙҙәренә ҡайтып, яңы мәсет төҙөүҙе тиҙләтергә, уның имамы булырға кәңәш итә. Аҡһаҡалдарҙың һүҙен йыҡмай, тыуған яғына ҡайта ул. Малсылыҡ буйынса үҙ эшен аса, ҡатыны Тәнзилә абыстай менән ике бала үҫтерә. Мәсеттә дини һабаҡтар бирә, әлегә уҡытыу туҡтатылып торған. Төркөм йыйылһа, был эште артабан да дауам итәсәкбеҙ, ти ауыл муллаһы.\nБөгөн күпселек ауылдарҙа мәсеттәргә ололарҙың ғына түгел, йәш быуындың да йөрөүе хуплауға лайыҡ. Иман халыҡты изгелеккә әйҙәй, яманлыҡтан йыраҡ торорға өйрәтә. Бигерәк тә насар ҡылыҡтарҙан арындыра, эскелектән ҡурсалай.\nТөпсөк малай –\nТ ап шундай фекергә килдек, ауылдың йәш фермеры Мөнир Рәхмәтуллин менән осрашҡас. Йәш булыуына ҡарамаҫтан, ул – аяғында ышаныслы баҫып торған эшҡыуарҙарҙың береһе. Ғаиләлә төпсөк бала булыуын иҫәпкә алып, бәләкәйҙән атай йортон ташламаҫҡа тигән ҡарарға килә. Мәктәпте тамамлағас, Йылайыр ауыл хужалығы техникумында белем ала, фермерлыҡ серҙәренә өйрәнә.\n– Ситкә сығып эшләүҙе күҙ алдына ла килтермәнем, – тип һүҙ башланы фермер. – Маҡсатлы рәүештә техникумға уҡырға барҙым, агрономия факультетын тамамланым, бер юлы яңы асылған фермерлыҡ курсын үҙләштерҙем. Атайымдың кәңәштәренә ҡолаҡ һалдым, уның иҫке тракторы менән үҙ эшемде астым. Тәүҙә ете гектар майҙанда сәсеүҙән башланған эш әле 550 гектарға йәйелде. Беҙҙең төбәк райондың башҡа ауылдарына ҡарағанда ҡырыҫыраҡ булыуы, ямғырҙың һирәк яуыуы менән билдәле. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, йыл һайын тейешенсә иген культураларын сәсәм. Йылдың-йылы уңыш төрлөсә була, әммә төшөнкөлөккә бирелергә ваҡытым юҡ. Һуңғы ике йылда игендән ярайһы уҡ уңыш йыйып алдыҡ, тик быйыл уны һатыу буйынса бер аҙ ҡыйынлыҡтарға осраныҡ. Хаҡы түбән. Орлоҡто ике йылға бер алмаштырып торам. Сәсеү һәм йыйыу ваҡытында ваҡытлыса эшкә хеҙмәткәрҙәр алам, шулай уҡ бер туған Нәғим менән Борис ағайҙарым ярҙамға килә.\nАуылда тик үҫемлекселек менән шөғөлләнеүҙән генә ҙур уңышҡа өлгәшеп булмауын һәр кем яҡшы аңлай, шуға күрә Мөнир Рәхмәтуллин малсылыҡ тармағында ла үҙ эшен йәйелдергән. Киләсәктә йылҡысылыҡ буйынса махсуслашырға иҫәбе бар, әле йылҡы малын ишәйтеү өҫтөндә эшләй. Яҙғылыҡҡа бейәләрен бәйләп, ҡымыҙ етештереүҙе яйға һалмаҡсы.\nИртә таңдан ҡара кискәсә эшләргә тура килһә лә, Мөнир Йыһаннур улына хәүефләнергә кәрәкмәй, сөнки уның тылы ныҡ. Ҡатыны Рәзилә Юныс ҡыҙы иренең уң ҡулы булһа, ата-әсәһе – ышаныслы терәге. Ҡыҙы Лилиана менән Рамаҙан улы атайҙарының өйгә ҡайтыуын түҙемһеҙлек менән көтөп ала. Кескәй улын ҡулына алып, ҡыҙына яратып баҡҡан бәхетле атай тап улар өсөн көнө-төнө тырыша. “Балаларым, күҙ нурҙарым өсөн йәшәйем, уларҙы уҡытырға, белем бирергә, кеше итергә кәрәк”, – ти ул.\nАуылда үткән бер сара ла эшҡыуарҙың бағыусылыҡ ярҙамынан башҡа үтмәй. Кәрәк саҡта тракторы менән дә, аҡсалата ла ярҙам күрһәтә. Ауылдаштарын эшле, ашлы иткән фермерға вәлиттәр үҙҙәре лә ихтирам менән ҡарай. “Ниндәй йомош менән барһаҡ та, Мөнир беҙҙе кире бороп сығармай, һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер”, – ти улар.\nЙәш фермерҙың уй-пландарына килгәндә, уларҙың барыһы ла тормошҡа ашырлыҡ. Мал һанын арттырыу, сәсеүлек майҙанын киңәйтеү, техник культуралар сәсеү, йылҡысылыҡты үҫтереү... “Иң мөһиме – ғаиләм, туғандарым, ауылдаштарым һау булһын, донъялар имен торһон”, – тип оҙатты ул беҙҙе.\nСәңгелдәктә тирбәлә киләсәк\nНиндәй генә ауылда булһаҡ та, иң тәүгеләрҙән булып ауылда йәштәрҙең ҡалыу-ҡалмауы, яңы йорттарҙың төҙөлөү-төҙөлмәүе, сабыйҙарҙың тыуыуы хаҡында һорашырға күнеккәнбеҙ. Йәштәр ҡалһа, яңы ғаиләләр, яңы йорттар һәм йәш сабыйҙар була, улар менән осрашырға мөмкинлек бар, тигән ниәттән бирелә улар. Был юлы ҡыҙыҡһынырға ла өлгөрмәнек, беҙҙе оҙатып йөрөгән ауылдың старостаһы Заһира Сафина осрашасаҡ геройҙарҙы алдан билдәләп кенә түгел, хатта үҙҙәренә әйтеп тә өлгөргәйне.\nЛилиә менән Илмир Әлибаевтар ауылда йәш ғаиләләр иҫәбендә. Әсәлек капиталына йорт һатып алып, уны үҙҙәренсә яңыртып, уңайлыҡтар булдырып, матур итеп донъя көтәләр. “Ниңә ауылда төпләнергә булдығыҙ?” тигән һорауыбыҙға йорт хужаһы: “Ауылда йәшәүе рәхәт!” – тип яуапланы.\nБуласаҡ батырҙарҙы – Илнур, Руслан һәм Нурҙы – тәрбиәләгән Әлибаевтар ауылдың бөгөнгөһөн һәм киләсәген тәьмин итә лә инде. Баймаҡ районының Октябрь ауылы ҡыҙы әхирәтенең ағаһына кейәүгә сығыуына һис тә үкенмәй. “Илүзә әхирәтем аша таныштыҡ, артабан осраша башланыҡ. Сибайҙа эшләй инем, Илмир өйләнешергә тәҡдим иткәс, риза булдым. Ана, хәҙер уландарым үҙенә иш булып үҫеп килә. Үҙемә ярҙамсы бер ҡыҙ ҙа булһа”, – тип йылмайҙы йорт хужабикәһе.\nИлмир ауылдағы фермерҙарҙың береһендә эшләй. Эш хаҡына бесәнен дә, ашлығын да, утынын да, онон да алып тора. Аҡсалата ла түләйҙәр. Үҙҙәре лә мал һанын арттырырға уйлай, күпләп ҡош-ҡорт аҫрайҙар. Картуфлыҡтары иркен, уныһын үҫтереп һатҡанда ла, иш янына ҡуш була, ти Әлибаевтар. Йәштәр Илмирҙең өләсәһен һуңғы көндәренә тиклем ҡараған, әле Лилиәнең әсәһе балалар янында.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, өс бәһлеүәнде лә фотоға төшөрөү мөмкинлеге булманы. Илнур ғына мәктәптән ҡайтып өлгөргәйне, Руслан – балалар баҡсаһында, ә сәңгелдәктә йортҡа нур биреп мыршылдап йоҡлаған Нурҙы уятырға батырсылығыбыҙ етмәне. Хәйер, үҫә биргәс, Әлибаевтарға йәнә барырға насип булыр әле. Ул ваҡытта, кем белә, бәлки, хужабикә “Әсәлек даны” миҙалына ла лайыҡ булыр...\nБөгөн Вәлиттә бөтәһе 233 кеше йәшәй, 148 хужалыҡ бар, 26 йорт буш тора. Ауылда – 88 пенсионер, 95 бала. Иң оло кеше булып 90 йәшлек Зиннәтулла Мәхмүтов иҫәпләнһә, иң йәш сабый – ике айлыҡ Фидалиә Ҡыуатова. Был һандарҙың барыһын да ауыл старостаһы Заһира Сафина биш бармағы кеүек яҡшы белә.\nЙәмәғәт башланғысында йөрөүенә ҡарамаҫтан, Заһира Нурислам ҡыҙы ауылдаштарының ышанысын лайыҡлы аҡлай. Оҙаҡ йылдар мәктәптә директор булып эшләүе, халыҡты яҡындан белеүе лә, ауылдаштары араһында үҙенең яулаған абруйы ла был вазифаһын теүәл башҡарырға булышлыҡ итә. Олоһо ла, кесеһе лә уның һүҙен тыңлай, кәңәш һорап килә. Дөйөм проблемаларҙы уртаға һалып һөйләшкәндән һуң, артабан тейешле етәкселәргә Заһира Сафинаны ебәрәләр.\nХалыҡтың берҙәм һәм татыу булыуы күп эштәрҙе атҡарып сығырға булышлыҡ итә. Үткән йыл вәлиттәр, “Урындағы башланғыстарҙы яҡлау” программаһында ҡатнашып, балалар өсөн уйын майҙансығы төҙөүҙәге проектта еңеп сыҡҡан. Әле уны урынлаштырыу ҡаралған. Ошо көндәрҙә тендерҙа еңгән ойошма Вәлит һәм Комсомол уртаһындағы буш урынға балалар майҙансығын төҙөү эштәрен башламаҡсы. Проекттың дөйөм хаҡы – 225 мең 655 һум. Уның 15 меңен эшҡыуарҙар бирһә, 40 меңен халыҡ йыйған.\nАуыл халҡы тик мал көсө менән йәшәй, ситтә эшләгән кешеләр ҙә юҡ түгел. Ниһайәт, күптән борсоған эсәр һыу мәсьәләһе лә ыңғай хәл ителгән. Әммә әле булһа ауылда сымһыҙ телефондың тотмауы йылдар дауамында хәл ителмәгән “баш бәләһе”нә әйләнгән.\nЯҡшыһын да, насарын да уртаға һалып һөйләшеү яғында вәлиттәр. Тап шундай ғәмле, сәмле халыҡты күреп, улар менән осрашып ҡайтҡандан һуң, ауылдың киләсәге барлығына йәнә бер тапҡыр инанаһың.\nНисек кенә булмаһын, тап ауылда милләт киләсәге, халҡым бишеге тирбәлә, тап унда буласаҡ ерҙең ысын хужалары тәрбиәләнә, халҡыбыҙҙың үткәне, бөгөнгөһө сағыла.\nПенсия ҡануниәте: эштән ебәргәнгә – енәйәт яуаплылығы 25.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nРәсәй Дәүләт Думаһы пенсия алды йәшендәге граждандарҙы эшкә алмаған йә эштән ебәргән өсөн енәйәт...\nӘ уларҙа нисек? 25.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nПенсия ҡануниәте. Был өлкәлә Рәсәйҙә генә түгел, бөтә донъяла әленән-әле үҙгәрештәр булып тора....\n“Һаулыҡмы әллә бәйлелекме – һайла!” 23.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nОшо көндәрҙә Стәрлетамаҡта Башҡортостан Ҡатын-ҡыҙҙар союзы проекты нигеҙендә “Һаулыҡмы әллә...\nНуғай үҫеш юлында 21.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nӨфөнөң Октябрь районындағы Нуғай ауылында 5-се балалар поликлиникаһының стандарт булмаған тәүге...\n“Ҡыҙыл зона”нан сыға алырбыҙмы? 21.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nАта-әсәнең сәләмәтлеккә мөнәсәбәтенән күп нәмә тора. Демография мәсьәләһе – беҙҙең ил өсөн үтә...\n“Был көндө күптән көттөк” 21.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nТау-урмандар ҡосағындағы Белорет тәбиғәте менән генә түгел, данлы шәхестәре менән дә үҙенсәлекле...\nПенсия йәше: яңы ҡануниәт кемгә ҡағылмаясаҡ? 20.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nЯҡын арала пенсия ҡануниәтенә үҙгәрештәр индереү көтөлә. 24 сентябрҙә Рәсәй Дәүләт Думаһы...\nРеспублика халҡы торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә сығымды компенсациялауҙың бер нисә төрөнә иҫәп тота...\nИлдең киләсәге – яуаплы ҡулдарҙа 18.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nОшо көндәрҙә Хөкүмәт йортонда республиканың төрлө район һәм ҡалаларынан килгән күп балалы әсәләргә...\nҺыу ҡәҙерен шишмә ҡороғас белерһең 14.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nЯңы эш урындары, лайыҡлы хеҙмәт хаҡы төбәгебеҙҙе ылыҡтырғыс итәсәк. Хәҙерге иҡтисад үҫешен хеҙмәт...\nХеҙмәт яҡлаулы булһын 14.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nСоциаль партнерлыҡҡа – сирек быуат Өфөләге Конгресс-холда Социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү...\nҺүҙлек 11.09.2018 // Социаль мәсьәлә\nСтраховка пенсияһы күләмен ҡайтанан иҫәпләү – страховка пенсия күләменең үҙгәреүе. Рәсәй Пенсия...


Бөгөн "Иҡтисад" бүлегендә страховкалау тураһында һөйләшеп\nалырға тәҡдим итәбеҙ. Эшмәкәрлектең был өлкәһе беҙҙең тормошҡа үтеп инә бара, страховкалау компаниялары йылдан йыл иҡтисадҡа йоғонто яһай, миллиондарса граждандар страховкалауға йәлеп ителә. Беҙҙә оҙайлы йылдар буйына страховкаға тейешле иғтибар бирмәүҙәре сер түгел. Дәүләт страховкалауы социиаль страховкалау сиктәрендә уның дүрт төрө генә үҫеште: ғүмерҙе страховкалау, бәхетһеҙ осраҡтарҙан страховкалау, граждандар милкен мотлаҡ страховкалау һәм ауыл\nхужалығы страховкалауы. Ул ваҡытта страховка хеҙмәте менән файҙаланыусылар үҙ мәнфәғәттәрен һаҡлауҙы арттырыуға мохтаж ине, страховкалау компанияларының финанс йәһәттән ышаныслылығына талаптар ҙа бик үк ҡаты булманы.\nУл ваҡыттарҙан һуң күп һыу аҡты һәм бөгөн страховка хеҙмә те баҙары - тормошобоҙҙа үҙ ҙурынын алған күренеш тиһәм, хат аланмам, моғайын. Бөгөнгө көндә Башҡортостанда 57 страховкал ау компанияһы эшләй, филиалдар һаны буйынса Рәсәй субъекттар ы араһында туғыҙынсы урындабыҙ. Ошо көндәрҙә БР Тышҡы иҡтиса ди бәйләнештәр һәм сауҙа министрлығында үткән страховкалау о йошмалары етәкселәренең йыйылышында ла һүҙ ошо турала барҙы.\nСтраховкалау селтәре менән танышып сығайыҡ. Төбәк буйынса\nберенсе баҫҡыста "Росгосстрах - Аккорд" тора, ул страховка лау баҙарының 49, 7 процентын биләй, икенсе урын Мәскәү компанияларында ( 29 процент), өсөнсө урын - башҡа компанияларҙа ( 4, 8 процент), дүртенсе - урындағы страховка лау ойошмалары ( 4,1), бишенсе урында - Питер компаниялары. Уларҙың барыһы ла йылдан - йыл үҙ күләмен арттырыуға өлгәшә.\nӘйтәйек, былтыр иҫәпләнгән страховкалау премияларының дөйөм күләме 3,2 миллиард һум тәшкил итте. 2003 йылда был һан 2,4 миллиард булғайны, йәғни йыл эсендә генә беҙҙең страховкалаусыларыбыҙ 33,3 процентҡа "үҫкән". Әйткәндәй, иҫәпләнгән премия күләме буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында өсөнсө урын биләй.\nБөгөн страховкалаусылар нимә менән шөғөлләнә, уларҙың ниндәй хеҙмәте баҙарҙа айырыуса һорау менән файҙалана Билдәле, иң алда маҡтаулы "автогражданка" бара, страховкалау\nпортфелендә ул 34 процент тәшкил итә. Артабан мөлкәтте страховкалау ( 26,4), ғүмерҙе страховкалау (20,2) һәм шәхси страховкалау (17,8) тора. Исемлекте яуаплылыҡты страховкалау\nтамамлай ( 1,6 процент).\nРФ Финанстар министрлығының БР буйынса страховкалауҙы күҙәтеү инспекцияһы етәксеһе Фәндәс Шәрипов хәбәр итеүенсә, страховкалау премияһы күләме буйынса беренсе урында "Росгосстрах - Аккорд" бара (дөйөм күләмдең 50,8 проценты). Төбәк компаниялары араһында "Төбәк инвестиция страховкалау компанияһы" (4,8), "Бастра" (3,5), филиалдар араһынан "СОГАЗ " (13,2) һәм "УралСиб" (9,4) компанияларын билдәләргә була. "Ингосстрах", "Спасские ворота", Военно - страховая компания ", "СОК", "Ассоли" һәм башҡалар ҙа үҙ эшен яҡшы башҡара.\nСтраховка түләүҙәргә килгәндә, түбәндәге һандар күҙгә ташлана. Үткән йыл эсендә халыҡҡа һәм ойошмаларға 1,8 миллиард һум йәки страховка премияһының 54,6 проценты түләнгән: ғүмерҙе страховкалау - 83,6 процент страховка прем ияһы, шәхси страховкалау - 73 ярым, мөлкәтте страховкалау - 30,7 процент, 20,2 - яуаплылыҡты страховкалау һәм 47,8 - ОСАГО.\nДөйөм алғанда республикала страховкалау "машинаһы" ярайһы\nуҡ ҙур тиҙлектә әйләнә. Әммә, шулай булыуына ҡарамаҫтан, Башҡортостанда страховкалау эше, дөйөм Рәсәйҙәге кеүек үк, үҫешкән илдәрҙән артта ҡала. Үҙегеҙ уйлап ҡарағыҙ, уларҙағы страховкалау компаниялары эске тулайым продукттың һигеҙ - туғыҙ процентын туплай. Эшкә һәләтле йәштәгеләрҙең 10 проценты страховкалау ойошмаларында эшләй. Башҡортостанда иһ ә был ойошмаларҙа ете мең кеше иҫәпләнә һәм халыҡтың алған к илеменең бик аҙ өлөшө страховкалауға тотонола. Рәсәйҙә хужалыҡ итеүсе субъекттарҙың 10 проценты ғына страховка һаҡлауы аҫтында тора, ә авария һәм һәләкәттәр килтергән зыян эске тулайым продукттың 12 процентынан да аҙ тәшкил итмәй!\nАңлауығыҙса, шуға күрә беҙҙең страховкалау компаниялары әлегә Рәсәй һәм Башҡортостан иҡтисадына эске инвестиция сығанағы булып сығыш яһай алмай ( сағыштырыу өсөн: үҫешкән и лдәрҙә иҡтисадҡа эске инвестицияларҙың яртыһынан күберәген с траховкалау компаняилары индерә). Әйткәндәй, БР Хөкүмәте эргәһендәге Координация советында был һорау бер нисә тапҡыр\nкүтәрелде. Ни өсөн халыҡ һәм ойошма етәкселәре араһында\nстраховкалау хеҙмәте популяр түгел Халыҡтың страховкалау тураһында бик үк хәбәрҙар булмауы ла ҡуйылған һорауға яуап булып тора. Был икенсе сәбәпкә килтерә - потенциаль клиентт ар өсөн страховкалау компанияларының финанс тотороҡлоғо тураһында мәғлүмәттең етешмәүе. Бынан тыш күп яҡташтарыбыҙ полис өсөн түләргә аҡса еткерә алмай. Быға, фәнни тел менән әйткәндә, һум инфляцияһы шарттарында страховкалауҙың маҡсатҡ а ярашлы булмауын өҫтәгеҙ һәм беҙҙә страховкалау кимәленең н иңә түбән булыуын аңларһығыҙ.\n- Страховкалаусыларҙың ышанысһыҙлығы - халыҡтың был хеҙмә ткә кире ҡарашта булыуының беренсе сәбәбе. Шуға күрә страхов калау компанияларының ышаныслылығын тәьмин итеү мөһим, - тип\nбилдәләне Фәндәс Шәрипов.


Ял көндәренә Башҡортостанда йылытасаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЯл көндәренә Башҡортостанда йылытасаҡ\n14:38, 1 февраля 2011 Иҡтисад\nЯҡын арала Башҡортостанда һыуыҡ һауа торошо һаҡланасаҡ. Ваҡыты менән бер аҙ ҡар яуыуы ихтимал. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, төнөн һауа температураһы минус 15-20 градус тәшкил итәсәк. Аяҙытҡанда минус 28 градусҡа етәсәк. Көндөҙ 10-15 градус һыуыҡ буласаҡ.\n— Аҙна аҙағына көндәрҙең йылыныуы көтөлә, — тине ул. – Республикала яңынан ҡарлы һәм буранлы көндәр башланыуы ихтимал. Ял көндәрендә юлдарға ҡар һалыуы көтөлә. Һауа температураһы 5-10 градус нулдән түбән буласаҡ.


Борайҙа күп функциялы үҙәк яҡшы эшләй\nБорайҙа күп функциялы үҙәк ағымдағы йылдың 8 октябренән башлап эшләй. Әлегә ҡәҙәр улар өс йыл буйына цоколь этажда, ҡараңғы урында эшләргә мәжбүр ине. Халыҡты хеҙмәтләндереү ҙә өс кенә тәҙрәлә ине. Ә бирелә, яңы урында халыҡ өсөн барлыҡ уңайлыҡтар ҙа тыуҙырылған. Ҙур, яҡты зал, көтөү өсөн махсус йомшаҡ ултырғыстар теҙеп ҡуйылған, ишек төбөнән үк клиенттарға алдан консультация биреүсе, ярҙам итеүсе махсус белгес билдәләнгән, ә иң мөһиме, дүрт урында ҡабул итеү тәҙрәләре булдырылған. Тимәк, дүрт ерҙә бер юлы дүрт проблема сиселәсәк, дүрт хеҙмәт күрһәтеләсәк.\nБеҙ көндөҙгө сәғәт ике менән өс араһында барҙыҡ. Бирелә ике тәҙрәлә ике кеше ултыра ине. “Күп функциялы үҙәктә барлыҡ эштәрҙе лә эшләп була тигәнгә ышанмай инем, — тине уның береһе беҙҙе күргәс тә. — Ысынлап та шулай икән. Бер ниндәй ҙә сират юҡ, бер ниндәй ҙә ашығыу, тауыш юҡ. Һорауымды әйттем дә документтарымды бирҙем. Эшем эшләнде”. Был арала тағы ла ике кеше инде. Улар алдан яҙылыу сервисы аша билдәләнгән ваҡытҡа килгән булып сыҡты. “Өйҙән сыҡмай ғына яҙылыу бик уңайлы икән. Бына көнө, сәғәте билдәле булғас, ашыҡмай ғына килдем”, — тине ул ҡатын. Өҫтәүенә, үҙәк төшкө аш ваҡытында ла кешеләрҙе ҡабул итә.\nБирелә ысынлап та күп функция үтәлеүен күреп ҡайттыҡ. Әммә уның иң төп функцияһы — кешеләргә ярҙам итеү, уңайлылыҡ тыуҙырыу. Быны бирелә яҡшы аңлайҙар.


Картиналар, портреттар, ҡурсаҡтар… Халыҡ — ара театр көнө уңайынан артистарҙың һәм төрлө цехтар хеҙмәткәрҙәренең ижади эштәренән ойошторолған күргәҙмә һуңғы көндәр эшләй. Ашығығыҙ!\n27 март көнө бөтә донъя театр әһелдәре профессиональ байрамдарын – Халыҡ — ара театр көнөн билдәләне. М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры байрам уңайынан тамашасыға «Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара юрға» мюзиклын тәҡдим итте. Театр был көндө ысын мәғәнәһендә ҙур байрам ойошторҙо. Төрлө спектаклдәрҙән геройҙар сәхнә кейемдәрендә халыҡ менән ихлас аралашты, фотоға төштө, уйнаны, бейене. Хәтерҙә оҙаҡ һаҡланырлыҡ байрам бүләк иткәне өсөн театрға рәхмәт әйтеп, тамашасы был кисте күтәренке рухта таралышты.\nҘур байрамға театрыбыҙҙың музей мөдире Азалия Балгазина проекты буйынса ойошторолған күргәҙмә үҙенсәлекле бер бүләк булды. Музейҙың күркәм бер залында артистарҙың һәм театр хеҙмәткәрҙәренең ҡул эштәре, портрет, картиналары тамашасыға тәҡдим ителде. Бында махсус белемгә эйә рәссамдар ҙа, һәүәҫкәрҙәр ҙә ҡатнашты. Актер, рәссам — декоратор, бутафор, режиссер ярҙамсыһы һәм башҡа һөнәр эйәләре — оҫталарҙың һүрәттәре, ҡул эштәре һәр кемде ҡыҙыҡһындырырлыҡ булды. Мәҫәлән, Театрҙың бутафория цехы мөдире, рәссам – бутафор Лилиә Миназованың эштәре — әҙәм рухлы ҡурасаҡтары «нескә хистәре» менән һоҡландыһа, Альбина Әсәҙуллинаның ҡул эштәре үҙенең профессионаллеге менән арбаны. Театрҙа оҙаҡ йылдар эшләүсе алтын ҡуллы рәссам — бутафор Анатолий Жучковтың (коллегалары яратып уны «Толя» тип кенә йөрөтә, ул үҙе лә рус халыҡ әкиәттәре баһадиры тиерһең) картиналары янынан оҙаҡ китә алманы тамашасы. Театрыбыҙҙың реклама цехы хеҙмәткәре, рәссам, портреттар оҫтаһы Рита Ғәзизованың эштәрен күреп тамашасылар ҙа, артистар ҙа (ҡайһы берәүҙәр үҙҙәрен танып), таң ҡалды.\nАртист Урал Әминевҡа ҡарата был осраҡта: «талантлы кеше бар яҡлап та һәләтле» тигән һүҙҙе әйтергә генә ҡала. Уның күңел биреп ябай ҡағыҙҙан эшләгән фигуралары, ҡурсаҡтары, йәнләнеп, бына — бына уйнап китер төҫлө. Күргәҙмәлә ҡатнашыусы барлыҡ хеҙмәткәрҙәр ҙә үҙ эштәренә яуаплы ҡараған, ижади күңелле рәссамдәр.\nКүргәҙмәне көн һайын спектакль алдынан һәм антракт ваҡытында ҡарарға мөмкин.\nКүргәҙмә һуңғы көндәр эшләй. Ашығығыҙ!


Спорт // Ҡаяға үрмәләү\nРәсәйҙең Ҡытайҙағы еңелеүе\nҠытайҙың Синин ҡалаһында "тиҙлек" дисциплинаһында ҡаяға үрмәләү буйынса донъя кубогы этабы көтөлмәгән һөҙөмтә менән тамамланды. Ирҙәр араһында ла, ҡатын-ҡыҙҙар араһында ла иң яҡшы дүртәү иҫәбенә Ҡытай вәкилдәре генә эләкте. Рәсәй лидерҙарынан Евгений Вайцеховский (Өфө, Башҡортостан) сирек финалда Нинг Жангуҙан ҡалышты, Сергей Синицын (Екатеринбург, Свердловск өлкәһе) Гуангпу Лиҙан еңелде.\nКүрһәткән ваҡытҡа ярашлы, Евгений Вайцеховский бишенсе йомғаҡлау ваҡытын яуланы, Сергей Синицын етенсе булды. Ә бит ҡытайҙар бер ваҡытта ла лидерҙар иҫәбенә инмәй торғайны.\nРәсәйҙәр ни сәбәпле шулай сығыш яһаны һуң? Нисек ҡытайҙар етеҙ ҡаяға үрмәләү буйынса донъя лидерҙарын шулай тиҙ ҡыуып етә һәм уҙып китә алды? Беҙ Сининдан ҡайтҡан Евгений Вайцеховскийға ошо һәм башҡа һорауҙар менән мөрәжәғәт иттек.\n- Ҡытайҙар сиктән тыш оҫталар, тип әйтә алмайым, - тине Өфө егете. - Уларҙың илендә дүрт-биш эталон стенка яһалған, һәм улар йыл ярым буйына даими рәүештә шунда шөғөлләнгән. Ә беҙ былтыр сентябрь айында ярышыу режимында бер нисә тапҡыр ғына үрмәләнек, хатта күнекмә лә яһаманыҡ. Шуға күрә лә улар инде өйрәнеп бөткән эталон стенкаһында көслөрәк булды. Дөрөҫ, башта мин дә, Синицын да сирек финалда ярышыуҙа алда инек, ләкин һуңынан мин дә, ул да бер үк төрлө хата яһаныҡ - финиш алдынан ғына аяҡ ысҡынды, һәм беҙ, әлбиттә, еңелдек.\nБарыһы ла тамамланғас, күнекмә яһарға ваҡыт ҡалды - беҙҙең һөҙөмтәләр иң яҡшы ҡытайҙарҙың ваҡытына яҡынлашты. Тағы аҙ ғына шөғөлләнгәндә, беҙ уларҙы уҙа башлар инек. Берәүһенән - лидерҙан башҡаларын барыһын да.\nӘ дөйөм алғанда, бөтәһе лә оҡшаны - ҡабул итеү ҙә, ойоштороу ҙа. Тик Сининда көслө дауыл булды.\n- Еңелеү һиңә ныҡ тәьҫир иттеме?\n- Юҡ, мин үҙемде яҡшы тоям. Бынан алдағы донъя кубогы этабында бер ниндәй кисереш тә булмағайны, ғөмүмән, ярыш үҙе тойолманы. Синицын да шундай хәлдә булған икән - үрмәләп өлгөрмәнек.\n- Нимә һуң ул эталон трасса?\n- Был беҙҙең спортта донъя рекордтары ҡуйылған стандарт стенка.\n- Ул ҡатмарлымы? Ҡәҙимге кеше уны тырышып-тырмашып үтә аламы?\n- Юҡ. Хатта "тиҙлек" менән шөғөлләнгән ҡыҙҙарға ла, эләктергестәр араһындағы ара ҙур булыу сәбәпле, ҡыйынға тура килә.\n- Олимпиада алдынан Ҡытай оҡшанымы?\n- Пекин буйлап артыҡ йөрөргә тура килмәне. Дөрөҫөн әйткәндә, Ҡытайҙа үҙеңде иркен тойоп булмай, Европала, мәҫәлән, бөтә нәмә күңелгә яҡыныраҡ. Олимпиада башланыуға тиклем ҡалған ваҡытты иҫәпләгән табло хәтеремдә ҡалды, әлбиттә, - мин Пекинда саҡта 40 көн ҡалғайны.\n- Был һинең Ҡытайға нисәнсе сәйәхәтең?\n- Алтынсы. Шул иҫәптән Ҡытайҙың баш ҡалаһы һәм Уйындар-2008 үтәсәк Пекинда өсөнсө тапҡыр булырға тура килде.\n- Кубокта киләһе старт ҡасан?\n- 12-13 июлдә этап Францияла Альпта - Шамони-Монблан районында үтәсәк. 14-ендә ил Бастилияны алыуҙы билдәләй, һәм ҙур байрам алдынан унда һәр ваҡыт ошо урында старттар үткәрелә. Унда ла эталон трасса көтөлә.\n- Тағы ҡытайҙар класс күрһәтер микән?\n- Ундай бер нәмә лә булмаясаҡ. Донъяла бөтә ерҙә лә трассалар эталон түгел бит. Стандарт булмаған урындарҙа улар беҙгә ҡаршы тора алмаясаҡ. Ғөмүмән, бөтә ерҙә лә бер төрлө эталон трассалар булдырғанда "тиҙлек" күңелһеҙгә әйләнер ине, тип уйлайым.\n- Һин һәр ваҡыт юлдаһың. Күп илдәрҙә булып өлгөргәнһеңдер инде?\n- Юҡ, үткәреү урындары бер үк бит. Африкала, Америкала, Австралияла булманым. Азияла, Ҡытайҙан тыш, Сингапурҙа һәм Малайзияла булдым. Европала, әлбиттә, күп илдәрҙә булдым - Франция, Италия, Польша, Болгария, Бельгия һәм Австрияла. Англияла Лондон аэропортында ғына булырға тура килде. Эдинбургта, Шотландияла булдым.\n- Ә сит илдәрҙә яратҡан урындарың бармы?\n- Бәләкәй ҡалаларҙы яратам, эргәһендә тау, диңгеҙ йәки йылға булһын. Австрияла Инсбрук оҡшай, Францияла - Шамони-Монблан. Ҡасан да булһа Канадаға барырға хыялланам.


Яңы йыл турниры » Табын\nЯңы йыл турниры\n11 января 2019 йыл | Спорт\nИрҙәр командалары араһындағы турнирҙа 6 команда ҡатнашып, 2 төркөмдә беренселек өсөн ярышһа, 3-сө урын өсөн Ауырғазы күп профилле колледжының Красноусол ауылы филиалы һәм Красноусолдағы 2-се мәктәп уҡыусылары командалары көс һынашты.\nТәүҙә уйын тигеҙ генә барһа ла, матч аҙағында колледж командаһы алға сығып, 35:32 иҫәбе менән еңеү яуланы. Беренселек өсөн 2-се мәктәпте тамамлаусы студенттар һәм район спорт ветерандары командалары алышты. Һуңғы 3 йылда еңеү яулаған йәштәр командаһында Арсен Ғөбәйҙуллин, Илгиз Ғафаров, Илья Федоров, Айваз Хәсәнов, Эрнест Шакиров, Никита Шуваев һәм ветерандар командаһы өсөн уйнаған Владислав Яковлев бар ине. Ветерандар командаһы составында Николай Журавлев, Руслан Мөхәмәтов, Мансур Шәмсетдинов, Алексей Яковлев һәм райондың иң билдәле баскетболсыларының береһе – Ҡырымдан ҡышҡы каникулға ҡайтҡан Александр Плеско уйнаны. Көсөргәнешле ярышта ветерандар 37:32 иҫәбе менән еңеүгә өлгәште. Ә инде йәштәр командаһының бөтә составы тиерлек республика зона ярыштарында ҡатнашыусы йыйылма командаға инәсәк.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, һуңғы йылдарҙа ҡатын-ҡыҙҙар араһындағы турнирҙа командалар һаны ныҡ кәмеүе күҙәтелә, ә был ярышта улар бөтөнләй ҡатнашманы. Турнир уҡыусы ҡыҙҙарҙан торған 3 команда араһында үтте. Һөҙөмтәлә 1-се мәктәптең өлкән командаһы (Азалия Әбделмәнова, Әҙилә Кулагина, Ксения Лапатина, Миләүшә Мәүлетова, Оксана Славкина) еңеүсе булһа, 2-се урынды 3-сө мәктәп командаһы, 3-сөнө – 1-се мәктәптең тағы ла бер командаһы алды.\nТурнир призерҙарын район хакимиәтенең Йәштәр һәм социаль сәйәсәт, физик культура һәм спорт бүлеге начальнигы Шамил Хәкимов бүләкләне.


Ихлас хәстәрлек өлгөһө » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Эй ултыра балыҡсы... » Ихлас хәстәрлек өлгөһө\nБөгөн балыҡсылар тураһында ярайһы күп һөйләйбеҙ. Әммә тәбиғәткә зыян килтергән браконьерҙар тураһында ла оноторға ярамай, минеңсә.\nҠармаҡ менән тотҡандан балыҡ кәмемәй. Һуңғы йылдарҙа иһә ау, йылым, электр ҡармағы менән аулау бермә-бер арта төштө. Сәбәбе нимәлә? Беренсенән, баҙарға барып йәнең теләгән ауҙы һатып алырға мөмкин. Икенсенән, һыу ятҡылыҡтарын һаҡлаған инспекторҙарҙың хәле әллә ни шәптән түгел. Уйлап ҡарағыҙ: алты-ете районға берәү яуаплы. Ниндәй көрәш тураһында һүҙ барһын инде?!\nОшолар хаҡында уйлап йөрөгәндә, бер танышымды осраттым. Азат Миңлеғәлиев атлы егет. Браконьерҙарҙы ене һөймәй, шуғалыр ҙа уларға ҡаршы шәхси ойошманы етәкләй. Йәмәғәт башланғысында эшләгәнлектән, бөтә кәрәк-яраҡ үҙҙәренеке. Моторлы кәмәләре менән йылға-күл буйҙарына сығып, браконьерҙарҙы күҙәтәләр, ауҙарын тартып алалар, тейешле органдарға хәбәр итәләр һ.б. Ғөмүмән, тәбиғәтте һаҡлауға ҙур өлөш индерә егеттәр.\nШул уҡ ваҡытта миҙалдың икенсе яғы бар бит әле: ниңә ошондай хәстәрлекле, маҡсатлы кешеләргә тейешле органдар аҙ булһа ла ярҙам ҡулы һуҙмай икән? Мәҫәлән, яғыулыҡ менән тәьмин итергә мөмкин бит. Тәбиғәтебеҙҙе һаҡларға, һыуҙарыбыҙҙа балыҡ булһын өсөн көрәшкән ирекмәндәргә дәртләндереү сараһы булдырырға кәрәк тәһә. Йәнә ирекһеҙҙән шул хаҡта уйлап ҡуяһың: егеттәр үҙ ғүмерен ҡурҡыныс аҫтына ҡуя бит. Мәҫәлән, Ҡомлокүл буйында таңдан көтөп ултырып, 25 ау тартып алғандар бер мәл.\n– Бергә йөрөгән иптәштәремә рәхмәт: ямғыр аҫтында ҡалһалар ҙа, өшөһәләр ҙә, эшен аҙағына еткерә беләләр, – ти Азат Миңлеғәлиев.\nЕгеттәр һәр эшкә полицияны, прокуратураны йәлеп итә. Рейдтар үткәреп, ҡорамалдар һатылған кибеттәрҙе лә тикшерәләр, тәртип боҙғандарҙы яуапҡа тарттырырға ярҙам итәләр. Фиҙакәр эштәрендә уңыштар юлдаш булһын!\nЮ.Д. Теплов хаҡында махсус биттең үткән һанында һөйләгәйнек инде. Уның һәүәҫкәр балыҡсыларға...


Өфөнөң Ашығыс медицина ярҙамы дауаханаһы заманса ҡорамалдар менән йыһазландырыла - Bash.News\nӨфөнөң Ашығыс медицина ярҙамы дауаханаһы заманса ҡорамалдар менән йыһазландырыла https://bash.news/news/108807_fn_ashyys_medicina_yaramy_dauaxanay_zamansa_oramaldar_menn_jyazlandyryla\n32 йәшлек Лилиә Сәйетованың ғаиләһендә көтөп алынған ҡыҙы тыуа. Ләкин шатлыҡ оҙаҡҡа һуҙылмай, иртәгәһенә йәш әсәнең телмәре боҙола, ярты кәүҙәһе ойой башлай. Табиптар уға инсульт диагнозын ҡуя. Хәҙер ул Өфөләге Ашығыс медицина ярҙамы дауаханаһының хирургия бүлегендә реабилитация курсы үтә. Ҡыҙымды һағындым, уны ҡулға алыр өсөн тиҙерәк йүнәлергә тырышам, ти ул.\nВаҡытында күрһәтелгән медицина ярҙамы кеше ғүмерен һаҡлап ҡала. Ә реабилитация пациентты ҡәҙимге тормошҡа ҡайтарырға ярҙам итә. Шуның өсөн, "Һаулыҡ һаҡлау" милли проектына ярашлы кешене тергеҙеү өсөн дауаханала барлыҡ шарттар тыуҙырыла. Инсульт сиренә Әнәс Даянов 2018 йылда дусар була. Табиптар кәңәше буйынса, ул икенсе тапҡыр реабилитация үтергә килә. Элекке йәшәү рәүешенә ҡайтыр өсөн 67 йәшлек ир төрлө тренажерҙарҙа даими рәүештә күнекмәләр яһай.\n2017 йылдан алып Ашығыс медицина ярҙамы дауаханаһында ике реабилитация бүлеге эшләп килә. Ике ай эсендә медицина учреждениеһы неврология сирҙәрен үткәргән пациенттар өсөн 14 төрлө яңы аппарат менән йыһазландырыла. Ошо маҡсатта «Һаулыҡ һаҡлау» милли проекты сиктәрендә яҡынса 25 миллион һум аҡса йәлеп ителә.\nВаакумлы массаж, бәләкәй моториканы үҫтереүсе тренажерҙар, аяҡ-ҡулдары йәрәхәтләнгән пациенттар өсөн яңы ҡорамалдар һатып алына. Заманса тренажерҙар пациенттың үҙенсәлегенә ҡарап программалаштырыла. Дауалау процедураһы ваҡытында ауырлыҡтар кисергән пациент тауыш ярҙамында тренажерҙы һүндерә лә ала.\nРеаблитация үтеү өсөн һәр пациентҡа үҙенә тәғәйен план төҙөлә. Дауалау курсы үткәндән һуң, көн дә башҡарған күнекмәләр һөҙөмтәһен диагностика ярҙамында күҙәтергә мөмкин.\nБылтыр реабилитация бүлегендә яҡынса мең ике йөҙ пациент дауаланған. Яңы ҡорамалдар күберәк кешеләрҙе сифатлы дауалау мөмкинлеге бирәсәк, ти табиптар.\n13:10, 31 окт\n16:12, 28 окт\n11:02, 24 окт


Һуңғы һүҙ урынына | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Һуңғы һүҙ урынына\n« Бәндәне йәннәткә индереүсе\nНәҙер әйтеп »\nҺуңғы һүҙ урынына\n”Һәр халыҡтың үҙ ваҡыты бар. Әжәле яҡынлашһа, ул уны бер сәғәткә кисектереп тә, ашыҡтырып та тора алмаҫ, уның килеүен тиҙләтергә лә хәленән килмәҫ ”. ”Әл-Әғраф”,"Кәртәләр” сүрәһе, 34 — се аят.\nКешелек тарихында әллә күпме йәмғиәттәр, халыҡтар, хөкүмәттәр булып тора һәм булып торған да, әммә әжәле, ваҡыты етеү менән уларҙың һәр береһе үҙҙәре үк тыуҙырған үҫеш дәрәжәһенең, мәҙәниәттең, иҡтисадтың һәм ижтимағи ғөрөф-ғәҙәттәрҙең хәрәбәләренә күмелеп, юғалып ҡалған.\nДин өйрәтә: Аллаһ ихтыярынан башҡа бер нәмә барлыҡҡа килмәй, бер нәмә юҡҡа ла сыҡмай.\n- Һеҙҙең ихтыярығыҙҙа булған көс һәм ҡеүәт ваҡытлы ғына. Була ла, бөтә лә. Мөмкинлегегеҙ бар ваҡытта уларҙы игелек өсөн файҙаланып ҡалығыҙ.\n- Донъялыҡтағы данға алданып, тәкәбберлеккә бирелмәгеҙ.\n- Иманһыҙлыҡ өсөн биреләсәк язаларҙың кисектерелеп тороуы Аллаһтын мәрхәмәт-шәфҡәте тип уйлама. Ул — билдәләп ҡуйылған, ул — киләсәк.\n- Юғары күтәрелеүҙәр ҙә, тәкәбберлеккә бирелеп түбән төшөүҙәр ҙә — бөтәһе лә һынау.\n— Шуға ла золом өҫкә сыҡҡанда ла иманлы бәндә өмөтһөҙлөккә бирелмәһен. Золомдоң да ваҡыты самалы, — ти.\n”Бер төбәкте — ауыл йәки ҡаланы — һәләк итергә теләгән саҡтарыбыҙҙа ла тәүҙә Беҙ уларҙың үҙ рәхмәтебеҙгә лайыҡ булған ололарына Аллаһҡа буйһоноғоҙ, тип бойорҙоҡ, ә улар киреһенсә боҙоҡлоҡҡа ғына бирелде. Шул саҡта тәҡдирҙәре алдарына килеп, Беҙ уларҙың береһен дә ҡалдырмай юҡ иттек”.”Әл-Исра”,"Төндәге күсереү” сүрәһе, 16-нсы аят.\nБәндәгә Аллаһ бер ваҡытта ла гонаһ эшләргә, боҙоҡлоҡҡа бирелергә бойормай. Уның бөтә хөкөмдәре ғәҙеллеккә, игелеккә өндәү. Асыуы килгән саҡтарында ла Ул буйһонорға бойора. Илдең байҙары һәм намыҫ тигәнде белмәгәндәре был бойороуҙарҙы һанға һуҡмай, ябай кешеләр улар өлгөһөнә эйәрә. Бына шул ваҡытта инде Аллаһтың ҡәһәре улар өҫтөнә ябырыла.\nҮҙенең һәләкәтенә кеше үҙе ғәйепле.\n"Замандарҙың һуңы яҡынлашҡан йылдарҙа шундай кешеләр барлыҡҡа килер, — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис- сәләм, — динде улар был донъяла файҙа табып ҡалыу өсөн кеше күрһен тип кенә тотор. Ҡуштанланып, кеше алдында ул һарыҡ тиреһенә төрөнөр, күңеле йомшаҡ, теле шәкәрҙән дә татлыраҡ булып күренер, ә эсендә бүре ятыр. Шул ваҡыт Аллаһы Тәғәлә әйтер: "Мин бер нимә лә белмәйем икән тип улар әллә алданып йөрөйме? Миңә ҡаршы килергә ҡыйыулыҡтары етәме? Ант итеп әйтәм: уларға Мин үҙ араларынан сығарып шундай фетнәләр ебәрермен — иң сабыр кешеләр ҙә аптырашта ҡалыр”, — тиер”.\n"Халыҡ өсөн шундай бер заман килер, - тигән, — Ибн Әбүд-Дүнйә, — Исламдың исеменән, Ҡөрьәндең есеменән башҡа бер нәмә лә ҡалмаҫ. Шул ваҡытта мәсеттәр халыҡ менән тулы булыр, хаҡ етәкселек табылмаҫ. Белгәндәр күк аҫтында йөрөгәндәрҙең иң насарына әйләнер. Бөтә ҡотҡолар ана шуларҙан таралыр ҙа үҙҙәренә үк әйләнеп тә ҡайтыр”.\n"Атайым әйтә ине, — тип һөйләр булған сәхәбәләрҙең иң ололарынан береһе Ғабдуллаһ ибн Мәсғүт, — ауылдарҙа, ғөмүмән кеше йәшәгән ерҙәрҙә — уйнаш менән ришүәт өҫкә сыҡһа, Аллаһы Тәғәлә уларҙың юҡҡа сығыуына юл ҡуйыр”.\nПәйғәмбәребеҙҙән тағы ла: "Әғәр ҙә кешеләр ғәмәлдәрҙе һанға һуҡмай ғалим булған булып йөрөй башлаһа, һүҙҙә генә дуҫ булған булып күңелендә дуҫына нәфрәт һаҡлаһа, ҡәрҙәшлек бәйләнештәрен өҙөп ташлаһа, Аллаһы Тәғәлә уны Үҙенең ҡәһәренә юлыҡтырып, ҡолаҡтарын ишетеүҙән, күҙҙәрен күреүҙән мәхрүм итер”, — тигән нәсихәттәр тороп ҡалған.\n”Эй, мөһәжирҙәр! Аллаһтан мин һеҙҙең биш нәмә таралып киткән көндәргә барып етмәүегеҙҙе теләп доға ҡылып ҡына торам, — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм. Улар — бәндәләрҙең зина ҡылыуға бирелеүҙәре тураһында бөтә кеше алдында һөйләп йөрөүҙәре, шул сәбәпле тағун һәм ата-бабаларҙың күҙе күрмәгән, ҡолағы ишетмәгән әллә ниндәй сирҙәр таралыуы; үлсәүҙә ғәҙел була белмәү сәбәпле ҡоролоҡ һәм ҡытлыҡ килеп, аслыҡҡа йөҙәп, ҡыйырһытыуҙарға юлығыуҙар; кешеләрҙең зәкәт биреүҙән баш тартыуы сәбәпле ямғырҙар туҡталып ҡалыуы, яуһа ла малдар хаҡына тип кенә яуыуы; бәндәләрҙең аманатҡа хыянат итә башлауы сәбәпле Аллаһтың уларҙы малдарын тартып алырға ғына торған дошмандары ҡарамағына тапшырыуы; имамдарҙың — эш башына ултырғандарҙың — Аллаһ хөкөмдәрен һанға һуҡмай башлауы сәбәпле араларҙа яуызлыҡ таралыуға юл ҡуйылыуы”.\nШундай көндәргә ҡалмаһағыҙ ине, тигән.\n” Сабыр ит, нәфсеңде ауыҙлыҡлап, теҙгенен таҙа тот... күңелдәрен Ҡөрьән тәрбиәһенән Үҙебеҙ мәхрүм иткән моңһоҙ кешеләргә эйәрмә”. ”Әл-Кәһф”, "Мәмерйә” сүрәһе, 28 — нсе аят.\nНәфсе ҡотҡоһона бирелеүҙәр "Фәрештәләрҙең дә, Аллаһ илсеһенең дә улар өсөн доға ҡылмай башлауына сәбәп була”.\nҒилем — нур. Ул нурҙы Аллаһ күңелдәргә һалып ҡуя. Аллаһ хөкөмдәренә баш бирмәүҙәр киреһенсә уларҙың һүнеп ҡалыуына сәбәп була. Имам Малик алдына ултырып, Ҡөрьән уҡый башлағас, имам Шәфиғиҙың зирәк аҡылына, Ҡөрьәнде күңел биреп, аңлап һәм матур итеп уҡыуына таң ҡалып, Малик уға: ” һинең күңелде Аллаһтың нур менән яҡтыртҡанын күрәм, баш бирмәүҙәргә бирелеп ул нурҙы һүндерә күрмә”, — ти кенә ҡуя.\nБолаға бирелеүҙәр тормошта бәрәкәтте юҡҡа сығара.\nАллаһтың язаһына лайыҡлы нәмәләрҙең береһе — бәрәкәте булмаған байлыҡ — Үҙе биргән мал-мөлкәттең ҡәҙерен белмәй башлау.\n— Байлыҡ менән шашып китеү сәбәпле әҙәп тигәндең юҡҡа сығыуы, рухи тарҡаулыҡ.\n— Иманһыҙлыҡ, тимәк, байып-сереүҙән башлана. Дан-шөһрәт, хакимиәт, байлыҡ кеүек нәмәләрҙең бөтәһенең дә ваҡыты бар. Ул ваҡытты кисектереп тә, туҡтататып та булмай.\nШайтанды үҙенә яҡлаусы итеп алғандар ҙа бит "Ниндәй ҙә булһа бер насарлыҡ эшләп ҡуйғанда: «Ата-бабаларыбыҙҙың да беҙ шундай итеп йәшәгәндәрен күрҙек, быны беҙгә Аллаһ үҙе бойорған”, — тиҙәр, һин әйт, Мөхәммәд: „Боҙоҡлоҡ эшләргә Аллаһ бойормай! Белмәгәнегеҙ хаҡында Аллаһҡа яла ялығырһығыҙмы?” тиң”. ”Әл-Әғраф”,“Кәртәләр” сүрәһе, 28 — нсе аят.\n»Золомдан да, боланан да Аллаһ тыя". Ғәҙел һәм игелекле булырға, өндәй.\n”Һәр кемгә Аллаһ бойороуы менән уның алдынан да, артынан да күҙ-ҡолаҡ булып һаҡлап йөрөү өсөн фәрештәләр беркетеп ҡуйылған. Әммә әгәр ҙә кешеләр үҙ хәлдәрен үҙҙәре үҙгәртмәһә, Аллаһ уны үҙе үҙгәртмәҫ. Яза бирер булһа, бәндә уны бер нимә менән дә булдырмай ҡала алмай, Аллаһтан башҡа ул үҙенә яҡлаусы ла таба алмаҫ”. ”Әр-Рәғд”,”Күк күкрәү” сүрәһе, 11 — нсе аят.\nКешеләрҙе фәрештәләр Аллаһтың язаһынан ҡотҡарып ҡала тип уйларға ярамай, бәндәне улар әйләнә тирәләге тыуып ҡына торған төрлө бәлә һәм бәхетһеҙлектәрҙән һаҡлап ҡына йөрөтә. Ваҡыты һәм Аллаһы Тәғәләнең бойороғо менән, кешеһенә ҡарап, бәндәне улар үҙҙәренең яҡлауынан мәхрүм итеп яҙмыш хөкөмө алдында бер үҙен япа-яңғыҙ ҡалдырып, һәләкәткә дусар итә лә ала.\nБыл заманда ундайҙар ҙа бөтөрлөк түгел.\nФәрештәләр кешене Аллаһ тәҡдире менән маңлайына яҙылған бөтә нәмәнән ҡотҡарып ҡалмай, ҡотолоп ҡалыу өсөн үҙенең мөмкинлеге булған хәл- әхүәлдәрҙә генә ярҙамсы. Айырым шәхестәр ҙә, төрлө халыҡтар ҙа үҙ яҙмышын ғәҙәттә үҙе хәл итә. Уға быны һайлау хоҡуғы бирелгән.\nФәрештәләр кешене һаҡлап ҡына ла йөрөтмәй, улар уға әҙәп ҡағиҙәләренең үҙҙәренә көрәклеһен һайлап алырға юл күрһәтә, йүнәлеш бирә.\n”Бәндәне Аллаһ рәхмәтенән мәхрүм иткән боҙоҡлоҡтарҙың иң ныҡ таралғаны, — тигән имам Садыҡ был аятҡа биргән шәрехтәрендә, — ғәҙеллектәрҙең юҡҡа сығыуы, Аллаһ биргәндәргә шөкөр итә белмәү, элек эшләп килгән игелектәреңдән бөтөнләй туҡталып ҡалыу”.\nАйырым шәхестәрҙән бигерәк был хөкөмдәр йәмғиәткә нығыраҡ ҡағыла.\nӘле беҙҙең заманда ла бит рухи яҡтан сәләмәт булған, Аллаһ күрһәткән юлдан тайпылмаған йәмғиәт Аллаһ рәхмәтенән дә мәхрүм түгел. Болаға батып, юлдан яҙып йөрөгән халыҡтарға Аллаһтың да ләғнәте төшөп тора.\nКүҙгә күренеп торған һәр төрлө үҙгәрештәр — отолоуҙар һәм отолоуҙан ҡотолоп именлек табыуҙар төрлө төркөмдәрҙең, төрлө халыҡтарҙың йәшәү рәүешенән бөрөләнеп сыға. Үҙҙәренең хаталаныуҙарына аҡланыу юлдарын үҙ күңеленән башҡа урында табырға тырышып йөрөгәндәр яңылыша. Ысынлап та бит йәмғиәттә золомға ерлек табылмаһа, тормошта уға урын да ҡалмаҫ, ҡороп бөтөр, кибеп юҡҡа сығыр ине.\nКеше яҙмышы — кешенең үҙ ихтыярында — уның уй-фекер йөрөтөү рәүешендә, холҡонда, әҙәбендә һәм иманында.\nАуырлыҡтар, уңышһыҙлыҡтар күмеп киткәндә кеше уларҙың сәбәбен үҙендә эҙләргә, табырға, тәүбә итә һәм холҡон төҙәтеү ниәте менән йәнен паклай белергә тейеш.\nБоронғолар әйткән: «Хикмәт емеше — тынғылыҡ менән юғары урын, дәрәжә, байлыҡ биргән емеш — арыу- талыуҙар менән бәлә һәм бәхетһеҙлектәр”, — тигән.\nҺиндостан әмирҙәрендә китаптар күп була, уларҙы бер урындан икенсе урынға күсергәндә хатта филдәргә тейәп тә йөрөтәләр. Бындай мәшәҡәттәрҙән ҡотолоу өсөн әмирҙәр хикмәт эйәләренә китаптарҙы кәметергә бойора. Үҙ-ара кәңәшләшеп ғалимдар уны дүрт төркөмгә, дүрт һүҙгә ҡалғансы кәметергә тип һүҙ ҡуйыша: береһе әмирҙәр өсөн ҡалдырылғаны -»ғәҙеллек”, икенсеһе халыҡ өсөн. Уныһы — "күндәмлек”. Өсөнсөһө йән өсөн ҡалдырыла. Был һүҙ — «тыйылыу», дүртенсеһе — "теҙгенде тота белеү”, нәфсең теләп кенә торғандарға ирек бирмәү.\n"Ни өсөн йән дуҫың дошманыңа әйләнә ала, ә дошманың дуҫ булып китә алмай?” — тип һорай берәү хикмәт эйәләренән булған остаҙынан. "Бының сәбәбе бер, — ти остаҙы, — емереп ташланғанды яңынын төҙәтеүгә ҡарағанда, төҙөп ҡуйылғанды емереү, бөтөн быяланы селпәрәмә килтереп ватып ташлау, ватып ташланғанды йыйып йәбештереүҙән еңелерәк”. Шуның кеүек дарыуҙар эсеп кенә тороуға ҡарағанда сәләмәт булыуың, насарлыҡ эшләп ғафү үтенеүгә ҡарағанда насарлыҡтан тыйылып тороуың яҡшыраҡ”.\nЭлеккеләрҙән аҡыл эйәләренән берәү күп йылдар буйы төрлө тарафтарҙа сәйәхәттә йөрөп: «Ғилеме булмаған кешенең был фани донъяла ла, Ахирәттә лә дәрәжәһе булмаҫ», "Сабырлығы булмаған кеше иманда ла, тормошта ла тынғылыҡ таба алмаҫ”. "Ахмаҡ кешегә алған ғилеме файҙа бирмәҫлеген аңлай”.\n«Тәҡүәлеге булмаған кеше Аллаһ ризалығына ла лайыҡ була алмаҫ». "Йомартлығы булмаған кеше байлыҡ тапмаҫ”. "Кешегә нәсихәт бирә белмәгән кеше Аллаһ алдында ла аҡланыу тигәнде белмәҫ”, — тип бәндәләрҙе алты төрлө хикмәткә өйрәтер булған.\n"Ахмаҡҡа ниндәй юлдар менән тәрбиә биреп була?” — тип һорайҙар бер ғалимдан. ”Уға, — ти ғалим, — Башҡалар тормошона ҡыҫылып ҡына йөрөргә ваҡыты ҡалмаһын тип бик күп һәм бик ауыр эштәрҙе генә тапшыралар”. ”Әшәке кешеләргә тәрбиәне нисек итеп бирергә?” "Үҙҙәренең түбән булыуын белһендәр тип уларға илтифат итеп бармау, иҫәпкә алмау юлы менән”, — ти ғалим.\n"Кемде һуң киң күңелле тип атарға мөмкин?” ” Ярҙам итә белгәнде, ярҙам итеүе хаҡында битәрләп йөрөмәгәнде”. ”Ни өсөн кешеләр байлыҡ тип үҙҙәрен һәләк итә?” ”Донъяла байлыҡтан да яҡшыраҡ нәмә юҡ, тип йөрөгәндәре һәм байлыҡтың нимә өсөн тәғәйенләнгәнен белмәүҙәре сәбәпле”, — ти хикмәт эйәһе.\nСөнки байлыҡ ул бәндәләрҙе һынау өсөн бирелә. Тимәк, һынау ул — байлыҡтың үҙенән яҡшыраҡ.\nАҡыллы кешеләр өс нәмәне хәтерҙә генә тота: донъя тормошо — фани, бөтәсәк, ваҡыт та, яҙмыш һынауҙары ла үҙгәреп кенә тороусан.\n”Биш нәмә файҙаға сәбәп була алмай: ҡояш нурҙары балҡып торғанда ҡабыҙған шәм, тоҙло ергә яуған ямғыр, һуҡырға бирелгән сибәр ҡатын, туҡ кеше алдына ҡуйылған тәмле аш, ҡаты бәғерле күңелгә Аллаһ һүҙҙәрен һалырға тырышыу”.\nИбн Ғаббастан һорайҙар: ”Аҡыл яҡшыраҡмы, әллә тәрбиәлелекме?”- тиҙәр: «Аҡыл, — ти мөхәддис, — Сөнки аҡыл ул — Аллаһ биргән бүләк, ә тәрбиәлелек — Аллаһ ҡолоноң үҙ тырышлығы менән тапҡаны”.\n»Бөтәһе лә аҡылға мохтаж, — тип өйрәтә хикмәт эйәләре, — Аҡылдан да ҡиммәтлерәк байлыҡ, наҙанлыҡтан да насарраҡ хәйерселек юҡ. Кешелә ғилем артҡан һайын, уның аҡылға булған ихтыяжы ла арта бара. Зиһене камил булмаған кеше малдары күп булып та, уларҙы көтә белмәгән зәғиф бер көтөүсегә оҡшаш”.\n”Үҙ ҡолдарына Аллаһ аҡылдан да яҡшыраҡ нәмә бирмәгән. Аҡыллы кешенең йоҡоһо ла ахмаҡтың ғибәҙәтенән, ураҙа тотмаған аҡыл эйәһе ураҙа тотҡан наҙандан яҡшыраҡ”, — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис- сәләм.\nДонъя эштәре егерме биш тармаҡҡа бүленә. Уларҙан бишеһе — Аллаһ хөкөмөнә, тәҡдиргә бәйле: өйләнеүең, балаларға, байлыҡҡа, мал-мөлкәткә, ғүмергә эйә булыу ың; бишеһе — хеҙмәт менән табыла: ғилем, матур итеп яҙа белеү, егетлек, Йәннәткә инеүең, Йәһәннәмдән ҡотолоп ҡалыуың; бишеһе — тәбиғәттән килә: дәрәжәң, кешеләр менән аралаша белеүең, тыйнаҡлыҡ, киң күңеллелек, намыҫлы булыуың; бишеһе ғәҙәттәргә бәйле: йөрөш-торошоң, ашауың, әсеүең, башҡа төрлө хәжәттәреңде үтәп йөрөүең; ҡалғаны тәбиғәттән, нәҫелдән. Улары — төҫөң, килеш-килбәтең, күркәм холҡоң, ниәттәреңдең юғары дәрәжәһе, ғорур була белеүең һәм... әшәкелегең”.\nАлты нәмә кеше өсөн бөтә донъяға тиңләшә, — тигәндәр, — тәмле ризыҡ, сәләмәт бала, үҙеңә оҡшаған яҡын дуҫ, мәрхәмәт-шәфҡәтле була белеү, камил аҡыл, татлы тел.\nАллаһтың асыуына тарымаҫ өсөн мосолман һәр ваҡыт, мәсеттәрҙә бергә йыйылған һәр йома намаҙы алдынан ҡолағы менән тыңлап, күңеле менән ҡабул итеп, теле менән әйтеп, имамы менән бергә хөтбә һүҙҙәрен ҡабатлап ҡына тора.\nӘл-хәмдү лил-ләһ! — ти ул.\nҺөйөклө ҡолдарынан ғилеме булғандар күңелен ғилем һәм иман нуры менән тағы ла яҡтыртып, Ҡөрьән серҙәрен асын, Үҙе һөйгән бәндәләрҙең күңелен биҙәп торған Аллаһҡа маҡтау-ололауҙарыбыҙ булһын. Уҡып ҡына торғандар күкрәген Ул Ҡөрьәндәге сәскәләрҙең хуш еҫе менән күмә, ишетә белгәндәр ҡолағына йәшәү өсөн көс бирә. Хаҡ мөьминдәрҙең бәндәселек менән эшләгән хаталарын Ҡөрьән бәрәкәте менән ярлыҡап ҡына тора, гонаһҡа бирелгәндәрҙең боҙоҡлоғона Ҡөрьән хөкөмдәре менән сик ҡуя. Ғибәҙәт ҡылыу өсөн бер Аллаһтан башҡа бер нәмә булмауы, тиңдәшлек һәм оҡ-шашлыҡ сифаттарынан тулыһынса пак Аллаһы Раббыбыҙҙың һөйөклө илсеһенә Ҡөрьән индереүе хаҡында геүаһлыҡ бирәм. Күркәм сифаттары Тәүратта ла, Инжилдә лә, Зәбурҙа ла, Ҡөрьәндә лә сүрәтләп бирелгән Мөхәммәд — Аллаһтың илсеһе һәм ҡоло тип геүаһлыҡ бирәм. Пәйғәмбәребеҙҙең үҙенә, уның ғаиләһенә, Ҡөрьән хөкөмдәрен күҙ ҡараһы һымаҡ һаҡлап тотоусылар булараҡ хөрмәт ҡаҙанған сәхәбәләренә — атап әйткәндә, Әс-Ситдыйҡ, Әл-Фәруҡ, Зин-Нурайни һәм Әл-Мортаҙаларға Аллаһтың ризалығы һәм рәхмәт бәрәкәттәре булһын.\n”Эй кешеләр! Беҙ һеҙҙе бер ир менән ҡатындан яралттыҡ һәм бер-берегеҙҙе танып белеү өсөн халыҡтар һәм ҡаүем-ҡәбиләләр итеп Ер йөҙөнә тараттыҡ. Аллаһ ҡаршыһында һеҙҙең иң хөрмәтле булғанығыҙ — Аллаһтан ҡурҡып гонаһтарҙан һаҡлана белгәнегеҙ. Аллаһ Ул бөтәһен дә белә — йәшеренеп ятҡандарҙы ла, асыҡтан- асыҡ булғандарҙы ла”.\nБөйөк Ҡөрьән аша Аллаһ беҙгә лә, һеҙгә лә Үҙенең ризалығын, фатихаһын бирһен. Хикмәтле Ҡөрьән аяттары — Зикрүл-хаким — беҙгә лә, һеҙгә лә файҙа биреп кенә торһон. Аллаһтан мин үҙемә, һеҙгә, мосолмандарҙан булған бөгә йәмәғәткә күпләп-күпләп ярлыҡау һорайым. Ул бит һәр ваҡыт ғафү итеп кенә тороусы, Мәрхәмәт-Шәфҡәт эйәһе, Йомарт һәм игелекле Зат. Доғаларҙың да Ул бөтәһен дә ишетә.\n...Дөрөҫлөктә, Аллаһ та, фәрештәләр ҙә пәйғәмбәргә салауат әйтеп кенә тора. Эй иманлы бәндәләр! һеҙ ҙә салауаттар әйтеп һәм сәләмләп уға доға ҡылып ҡына тороғоҙ. Эй Аллаһ, дин тураһында ҡайғыртып ҡына йөрөгәндәрҙе ярҙамыңдан ташлама, диненән яҙып, уны түбәнһетергә теләгәндәрҙе Үҙең тоғро юлға һал.\nЭй Аллаһ ҡолдары! Ул һеҙгә ғәҙеллек, игелек, яҡындарығыҙға ярҙам итеү менән бойора, боҙоҡлоҡтан, ҡыйырһытыуҙарҙан тыя. Бәлки, аҡылға килерһегеҙ тип нәсихәт бирә. Бөйөклөк эйәһе, Мәңге тере, бер кемгә мохтажлығы булмаған Аллаһты зекер итеп кенә тороғоҙ,\nУл да һеҙҙе онотмаҫ, хәтерҙә генә тотор. Уның биргәненә шөкөр итә белегеҙ, Ул да һеҙгә тейешле өлөшөгөҙҙө ишәйтеп кенә торор. Уның ярлыҡауын үтенеп һорағыҙ һәм Ул һеҙҙең гонаһтарығыҙҙы ярлыҡар. Аллаһы Тәбәрәкә үә Тәғәләне зекер итеп кенә тороу — иң дәрәжәле, иң ҡиммәтле, иң хөрмәтле, иң камил һәм иң бөйөк ғәмәл.\n” Һинең Раббың — Бөйөклөк һәм Ҡөҙрәт эйәһе. Мөшриктәр яла яғып һөйләгән бөтә сифаттарҙан Ул пак һәм уларҙан алыҫ.\nБөтә пәйғәмбәрҙәргә сәләм. Ғаләмдәр тәрбиәсеһе Аллаһы Раббыбыҙға ысын күңелдән сыҡҡан маҡтау- ололауҙарыбыҙ булһын”, — тип Ҡөрьән аяттарын беҙ күңелдә генә йөрөтәбеҙ.\n”Дин ул – нәсихәт”, Сәләх Суҡбаев, Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллин\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 14.09.2018 в 22:51, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Мәүлит ауыл Советы (Мишкә районы) — Башҡорт Википедияһы\nМәүлит ауыл Советы (Мишкә районы)\n616 кеше (1 ғинуар 2018)\nМәүлит ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Мишкә районындағы муниципаль берәмек.\nАдминистратив үҙәге — Татарбай ауылы.\nМәүлит ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Мишкә районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.\n1078 ↘859 ↘795 ↘750 ↘734 ↘708 ↘679\n1 Татарбай ауыл, административ үҙәк ↘445\n2 Тирәкәй ауыл ↘130\n3 Яңы Ҡарас ауыл ↘114\n4 Иҫке Атнағол ауыл ↗83\n5 Мәүлит ауыл ↗23\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мәүлит_ауыл_Советы_(Мишкә_районы)&oldid=831545 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 08:00 18 сентябрь 2018 үҙгәртелгән.


Ҡуянды кем ашаған?\nӨфөнөң Дим биҫтәһе эргәһендәге «Юлсы» баҡсасылыҡ ширҡәтендә йәшәүселәрҙең йорт ҡуяндарына һәм тауыҡтарға билдәһеҙ йәнлек һөжүм иткән. Йыртҡыс йорт ҡуяндарының ояларын емереп инеп 16 ҡуянды, 6 тауыҡты һәләк иткән. Ваҡиға төндә булған, хужалары әйтеүенсә, эттәр өрмәгән. Ояла уның йөндәре йәбешеп ҡалған, теш һәм тәпәй эҙҙәре лә бар.\nӘтәстә теш эҙҙәре бар, ҡаурыйҙары йолҡҡосланған. 11 май төнөндә тауыҡ кетәгенә билдәһеҙ йәнлек төшкән. Хужабикә әйтеүенсә, ул ҡураға йорт ҡоштары үтеп сығып йөрөһөн өсөн ҡалдырылған асыҡ ерҙән ингән. Йәнлек алты тауыҡты ҡырған. Ике әтәс менән бер тауыҡ ҡына ҡалған.\nЙәнлек күршеләге йорт ҡуяндарына ла һөжүм иткән. Ул иртәлә шешҡолаҡтарҙы аҫыраусылар сәйер күренешкә тап була. Ҡуяндарҙа теш эҙҙәре күренмәй, ҡан таптары ла юҡ.\nУрындағыларҙың һүҙҙәренә ҡарағанда, баҡсасылыҡ ширҡәтендә ошо уҡ хәл бер нисә йыл элек тә булған. Ул ваҡытта ла йәнлек тауыҡтарҙы тамаҡлаған. Урамға сығыу ҡурҡыныс, ти улар. Йыртҡыс төндә килгән, эттәр өрмәгән.\nБилдәһеҙ йән эйәһенең һарайға инеп ҡош-ҡортто ҡырыу осраҡтары республикала тәүгә генә күҙәтелмәй. Урындағы ветеринария хеҙмәте хәлде асыҡлау өсөн анализдар алған. Зоологтар иҫбатлауынса, был бер ниндәй ҙә мистик хайуан түгел.\nCергей Герасимов, зоолог: «Бөтә билдәләре буйынса ҡуян-тауыҡтарҙың башына етеүсе йәнлек төлкө булырға тейеш. Ҙур ҡалалар эргәһендә ҡылый күҙҙәрҙең йәшәүе ғәҙәти хәл. Әлеге мәлдә ата төлкөләр емлек эҙләп һунарға сыға. Уларҙың кешеләр йәшәгән ергә барыуы ла ихтимал».\nИке шешҡолаҡты төлкө баҡсаға күмеп киткән. Был да «Юлсы» баҡсасылыҡ ширҡәтендә йәшәүселәр күңеленә шом һалған, сөнки йыртҡыстың тағы ла килеүе ихтимал.


Маҡсаттарыбыҙ уртаҡ » Всемирный Курултай (конгресс) башкир\nВсемирный Курултай (конгресс) башкир » Новости » В Башкортостане » Маҡсаттарыбыҙ уртаҡ\nавтор: 147258951 | Просмотров: 1508\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе Марсель ЙОСОПОВ Ишембай районы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзалары менән дә осрашты.\n- Халҡыбыҙҙың рухи-мәҙәни үҫеше мән-фәғәтендә, телебеҙҙе, мәҙәниәтебеҙҙе, милли йолаларыбыҙҙы һаҡлау, өйрәнеү һәм үҫтереү кеүек изге маҡсаттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн хеҙмәт итергә тейешбеҙ. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының урындағы ойошмалары эшмәкәрлегендә был маҡсат беҙҙең дөйөм эшебеҙгә, мөһим бурыстарыбыҙҙың береһенә әйләнергә тейеш, - тине Марсель Йосопов урындағы башҡорт ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзалары менән осрашҡанда.\nБилдәле сәйәсмән һәм эшҡыуар һүҙҙәрен аныҡ эштәр менән раҫларға күнеккән. Беҙҙең ҡалаға был эш сәфәрендә лә ул Ишембайҙың башҡорт мәктәбенә спорт залы өсөн көрәш келәме алып бирәсәге хаҡында әйтте. Шулай уҡ беҙҙең муниципаль райондың бер төркөм эшҡыуарҙарына ярҙам ҡулы һуҙасағы тураһында белдерҙе. Марсель Харис улы “АРИС” телевидениеһында мосолман тапшырыуҙарын эфирға сығарыуҙы вәғәҙәләне. Абруйлы сәйәсмәндең Торатауҙың яҙмышына битараф ҡалмаясағы тураһындағы һүҙҙәрен дә ишембайҙар хуплап ҡаршы алды.\nТоратауҙы ЮНЕСКО-ға индереү өсөн бөтә мөмкинлектәрен ҡулланасағын, ҡоролтайҙың әүҙем ағзаһы, “Торатау” фонды рәйесе Абдрахман Вәлидовтың бар башланғыстарын да финанслаясағын белдерҙе.


Заманса мәктәп үҙ ишектәрен асты\n22 февралдә Табын ауылында коррекция мәктәп-интернатының заманса йыһазландырылған ике ҡатлы уҡыу корпусы үҙ ишектәрен асыуы районыбыҙҙа һөйөнөслө яңылыҡ, 2019 йылдың иң ҙур байрамдарының береһе булып, тарихҡа инде.\nБР мәғариф министры урынбаҫары Әлфиә Закир ҡыҙы Ғәлиева БР Мәғариф министрлығы, шәхсән министр вазифаһын башҡарыусы Айбулат Вәкил улы Хажин исеменән өр-яңы уҡыу корпусына күсенеүҙәре, йәғни “өй туйлауҙары” менән ҡотланы.\n- Берҙәм һәм татыу, бик тырыш, оҙаҡ йылдар эшләгән педагогтар коллективы ошондай иркен, күркәм бинала эшләргә лайыҡ, тип уйлайым. Был өр-яңы мәктәптә балаларға белем алыу һәм һәр яҡлап үҫешеү өсөн барлыҡ шарттар, уңайлыҡтар булдырылған, - тине Әлфиә Закир ҡыҙы. – Бөгөн шулай уҡ БР Төҙөлөш һәм архитектура Дәүләт комитетына, подрядчиктарға рәхмәт һүҙҙәрен еткерге килә, ниһайәт, улар тырышлығы менән бик оҙаҡҡа һуҙылған төҙөлөш тамамланды һәм өр-яңы уҡыу корпусы үҙ ишектәрен асты, - тине ул.\nКоррекция мәктәп-интернаты директоры Фәнүзә Әсҡәт ҡыҙы Йәнешева барлыҡ төҙөүселәргә рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе, мәктәп коллективына, хеҙмәткәрҙәргә, уҡыусыларға уңыштар теләне һәм үҙ сиратыбыҙҙа быға яуап итеп яҡшы уҡырбыҙ, уҡыусыларға яҡшы белем бирербеҙ, илебеҙ өсөн лайыҡлы граждандар тәрбиәләрбеҙ, тине.\nАртабан БР Капиталь төҙөлөш идаралығының бүлек начальнигы Шайморат Шәйәхмәт улы Бикембәтовҡа һүҙ бирелде.\n-Барығыҙҙы ла яңы бинаның беренсе өлөшө – уҡыу корпусын асыу тантанаһы менән ҡотлайым, - тине Шайморат Шәйәхмәт улы. - Беҙҙең алда уның икенсе өлөшөн – 120 урынға иҫәпләнгән, бығаса булмаған йоҡо корпусын төҙөү бурысы тора. Шулай уҡ бинаның элеккеһен ашхана, оҫтаханалар итеп үҙгәртеп ҡороу, йәғни реконструкциялау күҙаллана. БР Хөкүмәте, Мәғариф министрлығы тарафынан төҙөүселәр менән берлектә корпустың икенсе өлөшөн төҙөүҙе быйылғы йыл планына индереү мәсьәләһен хәл итеү бара. Бинаның төҙөлөшөн “Виктория” ЯСЙ-е төҙөүселәре башлаһа, быйыл субподрядсы “Устри” ФДУП-ы, генераль подрядсы “Капитал Строй” ЯСЙ-е ярҙамы менән тамамланды һәм уларға бик ҙур рәхмәт, - тине Ш.Бикембәтов.\nБына тантаналы, тулҡынландырғыс мәл етте, ҡыҙыл таҫма киҫелә һәм барыһы ла бина эсенә үтте. Ҡунаҡтар бина менән танышты, фойела балаларҙың оҫта ҡулдары менән әҙерләнгән ҡул эштәренән торған күргәҙмәне ҡараны, класс бүлмәләрен ҡарап сыҡты, уҡыусылар һәм мөғәллимдәр менән аралашты. Унан һуң спорт залында мәктәпте асыу тантанаһы, мәктәп тәрбиәләнеүселәре тарафынан әҙерләнгән концерт булды. Тиҫтерҙәренең шатлығын уртаҡлашырға килгән Красноусол башҡорт гимназия-интернаты уҡыусыларынан торған “Айгүзәл” бейеү ансамбле дәртле сығыштарын бүләк итте. Тантанала шулай уҡ мәктәп төҙөлөшөнә ҙур тырышлыҡ һалған төҙөлөш йәмғиәттәре етәкселәре - район, сараны ойоштороуҙа бағыусылыҡ ярҙамы күрһәткән Красноусолдан С.Фомина менән Г.Урманшина мәктәп хакимиәтенең Рәхмәт хаттары менән бүләкләнде. “Капитал Строй” ЯСЙ-енең баш инженеры Константин Безруков, район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Айгөл Кирамова мәктәп коллективын ҡотланы. Табын ауыл биләмәһе башлығы Андрей Аверьянов, Табын мәктәбе директоры Фәрит Ғүмәров, педагог ветерандар исеменән Ирина Лубина, ата-әсәләр комитеты рәйесе Әлфиә Мөхәмәтйәнова тәбрик һүҙҙәрен еткереп, иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙы. Мәктәп тәрбиәләнеүсеһенең әсәһе Ирина Аверьянова бүләккә йыр менән килгән. Тантана мәктәп Гимны менән тамамланды.\nКоррекция мәктәбендә тәрбиәләнгән балалар уҡыу йылының дүртенсе сиреген\nиркен, яҡты, йылы, нурлы, заманса, өр-яңы мәктәптә дауам итәсәк. Мәктәп\nпроектында белем биреү өсөн талап ителгән бөтә уңайлыҡтар ҙа\nбулдырылған. Мәктәптә уҡыу кабинеттарынан тыш, тамаша залы, ял итеү,\nшулай уҡ информатика, логопед бүлмәләре һәм иркен спорт залы, ҙур уҡыу\nзалы булған китапхана мәктәптең бар яҡтан да уйлап төҙөлөүен күрһәтә.\nҠыҙҙар өсөн технология кабинетында заманса теген машиналары (10-ау)\nурынлаштырылған, хатта теккән кейемде кейеп ҡарау бүлмәһе лә күҙ уңынан\nысҡындырылмаған. 120 урынға иҫәпләп төҙөлгән мәктәптә 112 бала уҡыясаҡ.