Ташлама, һөйөклөм, китмә! Хикәйә. Тәскирә Даянова.\n12 Май 2020, 17:20\nАрып-талып эштән ҡайтып киләм. Ҡолаҡта һаман да сабыйҙарҙың шаярышҡан, хатта илашҡан тауыштары яңғырай. Балалар баҡсаһында тәрбиәсе ярҙамсыһы булып эшләйем. Быйыл ғына педколледж бөткән тәжрибәһеҙ ҡыҙҙың шунан артығыраҡҡа дәғүә итергә хаҡы юҡлығын аңлатып, һағайып ҡына эшкә алдылар. Әсәйем ҙурыраҡ ерҙә эшләһә, тәжрибә һорап тормаҫтар ине. Ана ҡайһы бер курсташтар ата-әсәләре, туғандары арҡаһында, үҙҙәре әйтмешләй «престижный» баҡсаларға эшкә төштө. Ә минең техничка әсәй бер ни ҡыра алманы. Йә, сабыр итермен, ҡайҙа барайым... Уйланып, туҡталышымды үтеп китә яҙҙым. Унда йәштәр кафеһы урынлашҡан. Бер ҡасан да кешеһеҙ тормай. Тиңдәштәрем, хатта йәшерәктәр бында ҡайнаша. Егеттәр һөйгәндәрен саҡыра. Тәмле ашап, һөйләшеп ултыралар, бейейҙәр. Бер-береһенә һоҡланыулы ҡараштарын төбәгәндәр. Ҙур тәҙрәләр аша бөтәһе лә күренә. Шул урындан битараф ҡына үтә алмайым. Көн дә туҡтап, сихырланған һымаҡ ҡарап торам. Үҙемде ҡупшы күлдәктә, һылыу егет менән шунда ултырам тип күҙ алдына килтерәм. Ләкин минең яҡшы кейемдәрем дә, һөйгәнем дә юҡ. Өҫ-башымдың рәтле булмауы егет затынан айбанырға мәжбүр итә, хатта ҡиәфәтем бахырлыҡҡа тартым тиһәм дә була. Атайым күптән юҡ. Иҫереп ғауға ҡуптарыуы, ҡурҡып өҫтәл аҫтына ҡасыуҙарым ғына иҫтә. Әсәйем, ауылдан ҡалаға килеп, уҡырға инә алмағас, йыйыштырыусы булып эшкә ҡалған ҡыҙ, зәңгәр күҙенә алданып сыҡҡан уға. Осон-осҡа ялғап, ятаҡта байтаҡ йәшәгәндәр. Атайҙан ҡалған изгелек – ул да булһа бер бүлмәле фатир, төҙөлөштә эшләгәндәргә элек сиратһыҙ биргәндәр. Әсәй уны иҫләргә яратмай, файҙаһынан зыяны күберәк булды, ти. Мин, минән ун йәшкә кесе ҡустым, өсөбөҙ торабыҙ. Әсәйем атай үлгәндә дүрт айлыҡ йөк менән ҡалған. Ҡустыма бер ай булғас, әсәй эшкә сыҡты. Мәктәптән үлә яҙып ашығып ҡайтып инәм, ул эшкә китергә әҙерләнеп кенә тора. Сөнки килешеү буйынса яҡындағы поликлиникаға иҙән йыуырға йөрөй. Ҡустымды тәүҙә ныҡ яратманым. Уйнарға сығыу, әхирәттәр менән аралашыу тәтемәй, өй көбәге булып үҫтем. Тиңдәштәр менән ҡатышмағас, ҡырағай булдым. Хәйер, колледжда уҡығанымда, ҡустым, ниһайәт, балалар баҡсаһына барҙы. Әсәй ике эштә өҙгөләнһә лә, мандып китә алманыҡ. Әле миңә өмөтләнә. Бала сағымды, үҫмерлегемде, хәҙер килеп ҡыҙ ғүмеремде шулай хеҙмәтсе һымаҡ үткәрергә тейешменме икән? Беҙҙеке һымаҡ ғаиләлә үҫкән ҡыҙҙарҙың күпселеге юлдан яҙып, эсеү-тартыуға әүәҫләнде, күрше-тирәләгеләре, мин уларға ҡушылмағас, этләшеп тә йөрөнө. Берәүһе наркоманка булып теге донъяға киткәс, икенсеһе ҡайҙалыр олаҡты. Шунан тыныс һуланым. Ләкин йәшлек үҙенекен итә. Күңел кемлегең менән иҫәпләшмәй. Егетем булһын ине, уның менән киноға барһаң, парктарҙа серләшеп йөрөһәң ине, тип теләйем дә бит. Тик былар хыял ғына. Әсәйемде беләм, минең юҡ ҡына эш хаҡымды ла ҡустым өсөн тотонасаҡ. Тинләп тигәндәй яңы компьютерға аҡса йыя. Мин тәрән көрһөндөм. Ҡайтырға кәрәк. Кеше бәхетенә күпме ауыҙ һыуыңды ҡороторға була. – Кафеға ингегеҙ киләме? – ҡаршымда оҙон буйлы ҡаҡса егет тора ине. Бик ябай күренде. Өҫтөндә арзанлы джинсы салбар менән ветровка. Тулҡынлы ҡара сәстәре матур икән, шундуҡ күҙгә ташланды. – Кисә лә ошонда тороп киттегеҙ, – тип дауам итте егет, – әйҙәгеҙ, инеп ултырайыҡ. Мин дә шәп кейенмәгәнмен, шуға, индермәҫтәр, тип ҡурҡып китәм. – Былай инергә яраймы ни? – Ниңә ярамаһын. Был бит йәштәр төйәге. Инәбеҙ, бәхеткә күрә, буш өҫтәл дә бар икән. – Исемең кем? – егет әллә нисек һөҙөп, һынап ҡарай. – Исемем боронғо минең. Өләсәй ҡушҡан – Халисә. Әсәйем Алиса итергә теләгән. Мулла эргәһендә торған өләсәй «Халисә», тип әйткән дә ҡуйған. Бына шулай. – Минең исемем тағы ла боронғораҡ – Сәфәрғәле. Ниңә тиһәң, мине предоктар ҡунаҡҡа китеп барғанда поезда табып алған. Һүҙ артынан һүҙ ялғана, ултыра бирәбеҙ. Минең күңел күтәрелә. Ҡыҙыҡ, нимә менән һыйлар икән? Күрше өҫтәлдә әллә ниндәй ят ризыҡтар ашайҙар. Ниһайәт, официант пәйҙә булды, егетем һутҡа заказ бирҙе. Ас ашҡаҙаным көтөрләп ымһынып ҡына ҡалды. Оҙаҡ ултырып һутты эсәбеҙ. Хатта һалмаҡ бейеүгә лә төштөк. Егет оҫта йөрөтә, хәрәкәттәр бергә ҡушылды. Ул күптәнге танышымдай тойолдо. Ә былай минең егеттәр менән бейегәнем юҡ. – Ҡайтырға ваҡыт, – тинем, – әсәйемдән алдараҡ өлгөрөргә кәрәк. – Хәҙер ҙә әсәй һүҙе менән йәшәгән ҡыҙҙар бар икән? Гел шулай тыңлаусанһыңмы? – Тыңламай булмай. – Йә, улайһа, хуш, – Сәфәрғәле ҡәнәғәт йылмая, шәкәрҙәй аҡ тештәре балҡый. *** Егет менән танышыуыма ике ай тирәһе. Аҙнаһына бер-ике күрешәбеҙ. Шунан арттырып булмай. Мин әсәйемдең дөйөм ятаҡта дежур иткәнен көтәм. Ҡайһы ваҡыт Сәфәрғәле ниндәйҙер мәшәҡәттәр менән бәйле, ике эштә йөрөйөм, ти. – Ниндәй эштәр һуң? – Урам һепергәнде беләһең, бушаған арала төҙөлөштә эшләп алам. Осрашһаҡ, ҡала ҡыҙырабыҙ, паркка һуғылабыҙ. Өшөп китһәк, кафеға инәбеҙ. Сәфәрғәле, һәр ваҡыттағыса, һут, туңдырма менән генә һыйлай. Бер асылғанында яҙмышын һөйләп алды. – Өләсәй ҡулында үҫтем мин, таяныр кешем юҡ. Мәктәптән һуң уҡыуҙы дауам итеү мөмкин түгел ине. Йә ауылда эш юҡ. Әбей-бабайҙарға утын ярып, һыу ташып, бәрәңгеһен ҡаҙышып ҡына йөрөмәһәң… Себерҙә эшләр өсөн дә һөнәр кәрәк. Өфөгә юғары уҡыу йортонда уҡыған дуҫым саҡырҙы. Эш табышты. Урам һепереүсе булып урынлашҡас, ныҡ шатландым. Арыу ғына бүлмә бирҙеләр, ышанырлыҡмы һуң? Әйткәндәй, бынан йыраҡ түгел. Әйҙә, ҡарап сыҡ. Шатланып риза булдым. Аҫҡы ҡаттағы ҡараңғы коридор буйлап киттек, Сәфәрғәле ишекте асыуға унан саф һауа инмәгән иҫке фатир еҫе бөркөлдө. Танау сирыуымды күреп, егет форточкаһын аса һалды. Бүлмә, ысынлап та, ҙур ғына. Тимер карауат, өҫтәл, ике алама ултырғыс. Тумбочка өҫтөнә электр плитаһы ҡуйылған. Иҫке генә сәйнүк, кәстрүл, ике стакан күренә. Мөйөштә – эш ҡоралдары. – Шул инде минең торлаҡ, – ти Сәфәрғәле эре генә. – Күптәргә был тәтемәй. Эйе, еңелсә ремонт, арыуыраҡ йыһаз бында ҡот индереп ебәрер ине. Күңел ҡайтыуын һиҙҙермәҫкә тырыштым. Ниңәлер әсәйем кәйефе килгәндә һөйләгән әкиәттәр иҫкә төштө. Аждаһалар урлаған ҡыҙҙарҙы ҡанатлы толпарҙарҙа килеп азат иткән батыр егеттәр... Әсә кеше нисек ярлы булһа ла, ҡыҙын хәйерсегә бирергә теләмәй шул. Шуға ул мине ҡаты тота. «Бар байлығың – сафлығың, һылыулығың. Затлы сепрәккә төрөнгән бисураларҙан ун артыҡһың», – ти. Сәфәрғәле тыйнаҡ, сибәр егет булһа ла, әсәйем өнәмәҫ, тип ҡурҡам. Әммә оҡшай миңә, хатта ғашиҡмын. Ул шундай баҫалҡы, аҡыллы. Үҙен матур тота белеүе иҫте китәрә. Ҡулыма ла, күбәләк тотҡан төҫлө, тыйнаҡ, һаҡ ҡына ҡағыла. Шул тиклем күп белә, төпкөл ауылдыҡы булыуына ышанып та булмай. – Китапты күп уҡыным, – ти ул. – Тәүҙә башҡортса, унан русса, сит ил яҙыусылары ла ҡалманы. Сөнки өләсәйҙең телевизоры юҡ ине, уны «иблис ҡотҡоһо» тип һананы. Етәкләшеп күңелле генә киләбеҙ. Ул мине өйгә тиклем оҙатты. Тәүге тапҡыр ҡосаҡлап үҙенә ҡыҫты. Йөрәгенең ярһып типкәнен ишетеп баҙаным. Ҡолаҡ төбөндә генә: «Хуш әлегә, һөйөклөм минең», – тип шыбырҙаны. Иртән, эшкә барғас, хайран ваҡиғалар булып алды. Баҡсаға килгән балаларҙы ҡабул итә генә башлағайным, етәксебеҙ Зәйтүнә Исламовна килеп инде. Ни эшләп йөрөй, тип шиккә ҡалдым. Ә ул миңә яғымлы ҡарап алды ла мыйылдаҡ тауыш менән: – Аҡыллым, минең кабинетҡа ин әле, – тип китеп барҙы. Һы, уның өсөн буш урын һымаҡ була торғайным, әле хатта үҙе саҡыра. - Ултыр, аҡыллым, – тине ул, мызылдаған күҙҙәрен миңә төбәп. Шунан йыуан кәүҙәһен молҡотоп өҫтәл артына инеп ултырҙы. – Балаҡай, һинең тәрбиәсе булып эшләгең килә бит, – тип өндәште. Ни тиергә лә белмәй тора бирәм. – Йә, йә, ҡурҡма, яуап бир. – Килә лә… – Бына шулай тиген. Дипломың - дағы шау «бишле»ләр ҙә иҫемдә. Өлкәндәр төркөмөнә тәрбиәсе булып күсәһең, матурым. - Гөлфиә Харрасовна сирләп киткәнме әллә? – Халисәү, Харрасовнаға күптән ялға китергә ваҡыт. Ут бөрсәһе кеүек балаларға ҡарсыҡ түгел, бына һинең кеүек йәш, тилбер тәрбиәсе кәрәк. Яңы педагогик алымдарҙы белеү зарур. Гөлфиә апайҙың оло, минең йәш булыуымды бер бөгөн аңғарҙымы икән Зәйтүнә Исламовна? Шаҡ ҡаттым. – Йә, һылыуҡай, уңыштар! Иртәгә төркөмдө ҡабул итерһең. Ҡыйын булып китте. Харрасовна рәнйер һымаҡ. Күрше төркөмдә эшләгән Ирина ҡаршыма сығып: – Ҡара һин уны, шымыҡай. Һиҙҙермәй йөрөһәң дә, белдек бит, – тип шаңҡытты. – Нимәне инде? – Иҫәргә һалма башыңды, хәтәр «покровителең» бар икән. Миллион ярымлыҡ машинала йөрөй. Бөгөн ишектән бергә индек тә, ҡыҙыҡ булып китте, апай менән һөйләшкәнен йәшенеп тыңланым, – тип бер тынала таҡылдап ташланы. – Нимә, нимә? – Эй, ҡыланма инде, зинһар, – Ирина турһайып китеп барҙы. Оҙаҡ ҡаңғырып йөрөп булмай, көндәлек эштәргә тотондом. Ғәйбәтсе Иринаның хыялыйлығы күп булыр. *** Бөгөн хеҙмәт хаҡы ала торған көн, сауҙа үҙәгенә барырмын. Күптән йүнлерәк итек алып кейергә хыялланам. Матур кейем алырға теләү ҙә дәрт уята икән ул. Шундай күтәренке күңел менән осоноп күтәрмәнән менеп барам. Ҡараһам, ҡаршыма икәү килә. Затлы пальто, костюм, яҡшы ботинкалар кейгән егет – Сәфәрғәле бит. Бөҙрә сәстәре, ҡош ҡанатындай ҡыйғас ҡаштары, ул инде, уныҡы! Эргәһендә – ҡатын-ҡыҙ. Күгелйем шәшкегә төрөнгән, һап-һары сәстәре туны өҫтөнә һибелгән. Беҙ үксәләр менән тек-тек баҫып килә. Ҡаттым да ҡал дым. Ир кеше «был ниндәй бөжәк тағы?» тигән һымаҡ ҡына миңә күҙ һирпеп алды, үтеп тә киттеләр. Итек ҡайғыһы ҡалманы. Кешегә кеше оҡшай тиһәң дә, шулай уҡ булмайҙыр ул. Ике һыу тамсыһы нисек – былар ҙа шулай. Автобуста егетемә ике тапҡыр шылтыратып ҡараным, телефонын алманы. Оторо йәнем көйөп, эсем бошто. Ҡайтып ауҙым да иҫәңгерәп яттым. Әсәйем тетмәмде тетә бит инде. Телефоным тауыш бирҙе. Сәфәрғәле! Тауышы төҫһөҙ, тоноҡ. – Осрашырбыҙ, тигәйнем. Бара алмам, ахыры… Хөкөм көткәндәй тын тора бирәм. – Алло, ниңә өндәшмәйһең? Сәсрәп ауырып киттем дәһә. Бәлки, үҙең килерһең… – Ни булды? – тип ҡысҡырып ебәрҙем. Тәнемә көс-ҡеүәт ҡайтты. – Һалҡын тейгәнгә оҡшай. Тәнем яна. – Мин хәҙер! Тәүҙә дарыуханаға йүгерҙем. Дарыуҙар алдым. Супермаркеттан инеп, һурпалыҡ тауыҡ һайланым, емеш-еләк, кәнфит тә онотманым. Һөйгәнемә йәл түгел. Ишек шаҡыным. «Асыҡ», – тигән тауыш ишеттем. Ҡәҙерлем бойоҡ ҡына ята. Дарыуҙарҙы эсерҙем, аш ҡуйҙым. Быларҙы етеҙ генә башҡара һалып, Сәфәрғәленең янына килеп ултырҙым. Ул шатлыҡтан үҙгәреп киткән: күҙҙәре балҡый, йөҙөнә алһыулыҡ йүгергән. Ҡулдарын тотҡайным, уттай ҡыҙыу, хатта йөрәге сығып килгән кеүек. – Ныҡ ауырыйһың, ахыры, – мин ҡурҡа ҡалдым. – Эйе шул. Ауырыуым – Халисә исемле ҡыҙ. Ҡыҙыулыҡ һине шашып һөйөүҙәндер ул, – күҙҙәремә тура ҡараны ла йәнгә инерлек итеп: – Халисәм, сыҡ миңә кейәүгә. Иртәгә үк ЗАГС-ҡа ғариза бирәйек, – тине. Аптырап ыҡ-мыҡ иткәндән һуң: – Әсәйемдең һине күргәне лә юҡ бит әле, – тип саҡ әйтә алдым. – Бөгөн үк танышам. – Ауырыйһың бит… – Һине күреү менән һауыҡтым. Дөрөҫө, һине һағынып ауырып киткәнмендер. Миңә сыҡмаһаң, һарыларға һабышырмын. – Тел биҫтәһе икәнһең. Улай тип уйламағайным. Ә мин һине сауҙа үҙәгендә күрҙем. Ә уның ҡылы ла һелкенмәне. – Барған ерем түгел. Мин уға бөгөн күргән ваҡиғаны һөйләнем. – Оҡшаш кешеләр булалыр ул, – тине Сәфәрғәле. Тауыҡ һурпаһынан һуң егетем бөтөнләй күңелләнеп китте. Өҙмәй-ҡуймай барып, әсәйҙән ҡулымды һорарға булды. Юлда ап-аҡ хризантемалар алды. Әсәй ныҡ асыулы ине, ят кешене күреп кенә тыйылды. Аш бүлмәһен ябып, шым ғына хәлде аңлаттым. Әсәйем сәсрәп китә яҙҙы. – Миңә бер йыл да ярҙам итмәй, ырғандап кейәүгә сығып китәһеңме? Ашарымды ашамай, йоҡомдо йоҡламай уҡытырға тырыштым. Эшләр, ситтән тороп институтҡа инер, тип өмөтләндем. Ҡасан осратырға, ҡасан риза булырға өлгөрҙөң? Юҡ, һис юҡ… – Әсәй, әсәкәйем… Минең йәштә үҙең дә кейәүгә сыҡҡанһың. – Шуның өсөн ғүмер буйы үҙемде тиргәйем. Улай ҙа сәй ҡуйып, салат-фәлән тураныҡ, йомортҡа ҡурҙыҡ. Ҡустым менән Сәфәрғәле, күптәнге таныштарҙай, компьютер алдында мәж килә. Өҫтәл әҙерләгәндә ҡарай йөрөйөм, егетем техника менән хайран эш итә. Үҙе туҡтауһыҙ ҡустымды өйрәтә. Сәй эстек, өҫтәлгә ҡуйылған аштар ашалды. Сәфәрғәле үҙен бик матур тотто, аҡһөйәк нәҫеленән тип торорһоң. Аҙаҡтан: – Халисә менән бергә булмаһаҡ та, һеҙҙе ташламай ярҙам итеп торормон, – тип ҡуйҙы. Ҡурҡыуҙарым бушҡа сыҡты. Баяғы таш ҡаялай торған әсәйем йомшарҙы ла ҡуйҙы. Маҡсатына ирешкәс, егетем хушлашып ҡайтып китте. – Ярай, алдағыһы яҡшы булһын. Бындай егет юлда ятмай. Ысҡындырһаң, аҙаҡ илап ултырһаң да ундайҙы осратмаҫһың. Дөйөм ятаҡтарҙа, ғәйре әҙәм араһында егерме йыл эшләп, кемдең кемлеген генә самаларға өйрәнелде. Наҙан өләсәй ҡулында үҫкән егеткә лә оҡшамаған, уҡыған, тәрбиәле кешеләрҙең балаһылыр. Әсәйем шулай тип аптыратты. Ни генә булһа ла, мин үҙемде күктең етенсе ҡатында хис итә инем. Эшкә сумдым, булдыҡлылығымды иҫбатлағым килде. Кистәрем конспекттар яҙып үтте. Яратҡаным бер нисә тапҡыр өйгә килде. Уны минән былай ҡустым көтөп тора, әйтерһең, ул туғаным өсөн килә. – Туй күлдәге алып бирә алмам, үпкәләмә, – ти егетем. – Йыйған аҡсам бар ҙа, йәшәй башлағас кәрәк булыр. Әсәйем менән кәңәшләшеп, бик үк ҡиммәтле булмаған аҡ тауар алып, үҙебеҙ күлдәк тегергә булып киттек. Бесеү-тегеүҙе аҙмы-күпме беләм, колледжда өйрәткәйнеләр. Теген машинаһы булмағас, ваҡ ҡына сәнсеп, ҡул менән тектек. Харап матур килеп сыҡты. Самалы ғына асыҡ муйынының ситтәренә, тар еңенең остарына әберкәләр һалдыҡ. Биле ҡыҫып, итәге ҡабарып тора. Үҙемә шул тиклем оҡшаны. – Һылыу кәүҙәгә һоло тоғо ла килешә, – ти әсәйем. Яҙылышыр көн дә етте. Икебеҙ ҙә эштән һораныҡ, төштән һуң барырға тейешбеҙ. Үҙебеҙҙән башҡа бер кем дә булмаясаҡ. Иртүк тороп плитә янында өйөрөлдөк. Тәҙрәгә күҙ һалып алам. Подъезд төбөнә туй өсөн биҙәлгән текә генә ап-аҡ машина килеп туҡтаны. Минән башҡа ла кейәүгә сығыусы бар, күрәһең. Машинанан туй күлдәген беләгенә һалған аҡ костюмлы егет сығып, беҙҙең подъезға ҡарай атлағаны күҙемдең ҡырыйына салынып ҡала. Ситтәр бәхетенә күҙ ҡыҙҙырып тороп булмаҫ. Бер нисә минуттан ҡыңғырау шылтыраны. Ишекте асһам, йылмайып Сәфәрғәлем тора. Ҡалай һылыу, күрмәлекле ул! Балҡып торған йөҙөнән ҡараштарымды ала алмай торам. Ниһайәт, аңыма барып етә: аҡ костюм кейгән, беләгенә туй күлдәге һалған кейәү ул да баһа! – Хәйерле көн, һөйөклөм! – Сәфәрғәле, прокатҡа костюм, күлдәк алып аҡса әрәм итмәҫкә һөйләшкәйнек тә инде. Килештереп фыртауай машина яллағанһың ишшу! – Ишектән үткәрмәҫкә итәһеңме ни? Тауышҡа килеп еткән әсәйем дә ауып китә яҙа. – Ашыҡмайыҡ әле, беҙҙе сәғәт өскә генә саҡырғандар. Минең һеҙгә әйтәһе һүҙҙәрем бар. Ошо көнгә тиклем асылмағаным өсөн ғәфү итегеҙ! Йә, Хоҙай, тағы нимә һөйләргә йыйына? Бөтәһе лә асыҡ бит инде. – Халисә, мине аңла, ғәфү ит! Шомланып быуынһыҙ ҡалдым. Егетем дауам итә: – Тыштағы машина, һиңә килтергән туй күлдәге – үҙемдең көсөм менән табылған мал. Ҙур ғына ойошма хужаһы мин. Алған һөнәрем – төҙөлөш инженеры. – Ә ниңә?.. – мин һүҙемде әйтә алмай төйөлөп ҡалам. – Был алдау ни өсөн кәрәк булды? – Бығаса бер нисә тапҡыр өйләнергә уҡталдым. Тик ҡыҙҙарға үҙемдән алда аҡсам кәрәк ине. Күңелем ҡайтып, бөтөнләй өйләнмәм тиһәм дә, бәхетемде йәнә бер һынарға ниәт иттем. Һине осраттым. Ә теге көндө, сауҙа үҙәге эргәһендә эш буйынса танышымдың ҡатыны ине. Осраҡлы ғына тап булышҡайныҡ, бәхетһеҙлеккә ҡаршы, һин күреп ҡалдың. Йә, әкренләп ҡуҙғалабыҙмы? Рес торан һөйләшелгән. Ҡунаҡтар ҙа йыйылалыр. – Ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар менән танышмағанбыҙ, – тип ләпелдәгән булды әсәйем. – Ауылдыҡылар улар ҙа, институттан һуң бында ҡалғандар. - Халисә, ни эшләп ҡатып ултыраһың? Бәхетең баҫты бит. Юҡҡа ғына һине саф гәлсәрҙәй итеп үҫтермәгәнмен. – Ә мин бармайым. Алдашмаҫҡа ине. Йәнәһе, хәлле булғас, муйынына аҫылынып ятыр, тип уйлаған. Миңә ул тиң дәрәжәлә булғанға яҡын ине. Атылып ишеккә ташландым. Албырғаған Сәфәрғәле кинәт беләгемдән тотоп алып, үҙенә тартты. Күҙҙәремә һоро бәрхәт кеүек күҙҙәр баҡҡан. – Халисә, мин һинең яныңда үҙемдең кем икәнемде онотам. Ябай бер ғашиҡ егеткә әйләнәм дә ҡуям. Кәләш кенә түгел, тоғро дуҫ та таптым һиндә. Барлы-юҡлы аҡсаңды тотоноп, миңә ҡиммәтле дарыуҙар алып килдең. Шуныһы бигерәк әсир итте. Аяҡтарым ҡамырға әйләнде, илап ебәреп, күкрәгенә ҡапландым. – Ташлама, һөйөклөм, китмә, – ҡолаҡ төбөндә Сәфәрғәленең ҡайнар бышылдауы ишетелә.


Иң мәргәндәр - Ҡоролтайҙа\nӨфөлә дәүләт учреждениелары хеҙмәткәрҙәренең Башҡортоста н Республикаһы Президенты Хакимиәте Кубогына үткәрелгән Спа ртакиаданың тағы бер төрө - пневматик винтовканан атыу ярышт ары - тамамланды. Был төрҙә БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай Се кретариаты хеҙмәткәрҙәре үҙҙәрен иң мәргәндәр\nҮткән ярыштар командаларҙың һәр береһе өсөн бик мөһим бул ды. Уңышлы сығыш турнирҙа биләгән урынды яҡшырта, уңышһыҙы ҡ айһы бер командаларҙың еңеүгә өмөтөн юҡҡа сығара ала ине. Һ өҙөмтәлә шулай килеп сыҡты ла.\nЯрыш тәртибе буйынса, командаларҙың һәр береһенән өс ир -\nат һәм бер гүзәл заттар вәкиле сығыш яһарға тейеш. Атыу ярышы өс винтов канан башҡарылды, спорт ҡоралы йәрәбә буйынса бүленде, һәм бар ком анда бер үк ҡоралдан атып ярышты. Һөҙөмтәлә урындар түбәндәг есә билдәләнде - мәргәндәр исемен "Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылы шы - Ҡоролтай секретариаты" коллективы хеҙмәткәрҙәре яуланы, икен се урында - "БР Президенты Хакимиәте", бронзаны көтмәгәндә " Өфө ҡалаһының Киров районы муниципаль берәмеге хакимиәте" эләктерҙе, "БР Хөкүмәт е аппараты" - дүртенсе урында.\nӘ бына "БР Эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы власть ор гандары объекттарын һаҡлау идаралығы" командаһы бары тик бишенсе уры нға ғына сыға алды. Калашников автоматтары йәки Макаров пистолеттарын ан атырға\nкәрәк булһа, "охранниктар" меәнн ярышыу мөмкин дә булмаҫ ин е бәлки, ә бына пневматика менән улар араһында ниндәйҙер аңлашылмаусанл ыҡ килеп тыуҙы.\nҺуңғы урынды Өфө хакимиәте алды - был уңышһыҙлыҡ команданы\nкубок өсөн көрәшеү хоҡуғынан мәхрүм итте. Ярышта ҡатнашыусы ларҙың береһе, Өфө хакимиәтенең физик культура һәм спорт буйынса комитеты рәйес е Александр Никерин беҙгә был турала ҡыҙыҡлы мәғлүмәт бирҙе:\n- Беҙҙең командаға ла, "охранаға" ла йәрәбә буйынса бер үк автомат тура килде. Уның "пулялары" нисек осоуын күҙаллау мөмкин түгел ин е. Шуға күрә\nбеҙ һуңғы урындарға төштөк тә инде. Ә быға тиклем беҙҙең ко ллектив бары тиик еңеү тураһында ғына уйланы - күптәр, шул иҫәптән мин дә , биш атыуҙан 48 - 49 мәрәй йыя инек. Артабанғы дәғүә һәм тө рлө һөйләшеүҙәр булмаһын өсөн, киләһе йыл һәр команда үҙенең пневматик винтовкаһы мен ән килергә тип килештек.\nҒәйеп винтовкаламы, түгелме, әммә һөҙөмтәләр үҙенекен итә . Төп призға ярыштарҙың һуңғы этабында (волейбол) "БР Президенты хакимиә тен" ҡыуып етергә "Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Аппара тының" ғына мөмкинселеге бар. Мортаза Рәхимовтың тоғро ярҙам сыларына спартакиада кубогына хужа булыр өсөн волейбол турни рында бишенсе урын яулау ҙа етә.


Кешенең тормошо тел менән бәйле. Туған телебеҙ - башҡорт теле, ҙур тарихлы, бай, моңло тел ул.\nЮлда йөрөгән кешеләрҙе\nҺәр саҡ ҡурҡыныс янай.\nОло юлдан йүгерә-саба\nНисә төрлө машина,\n27 март Бөтә донъя театр көнөнә арнап Әтек ауыл китапханаһында сара үтте. Уҡыусылар "Мөғжизәле театр донъяһы" исемле китап күргәҙмәһе менән танышып, ҡурсактар ярҙамында күрһәтелгән "Төлкө һәм ҡуян" әкиәтен ҡаранылар һәм ролдәргә бүленеп үҙҙәренең актерлыҡ оҫталыҡтарын һынап ҡаранылар.\n26 март көнө Яуымбай ауылы китапханасыһы Кинйәкаева Р. мәктәп менән берлектә юғары синыф уҡыусылары өсөн "Тәмәкенең зыяны" исемле әҙәби сәғәт үткәрҙе. Балалар - беҙҙең киләсәк. Улар һау-сәләмәт булып үҫергә тейештәр! Яҡшы тәрбиә - яҡшы балалар, тыныс ҡартлыҡ. Кеше ялҡау, эшлекһеҙ, эскесе, хулиган, тәрбиәһеҙ булып тыумай.\n25 март балалар һәм үҫмерҙәр китабы аҙналығы сиктәрендә Байғаҙы ауыл китапханаһында шағир, журналист Инсур Йәһүҙиндың тыуыуына 70 йыл тулыу айҡанлы "Йөрәгемдә ҡояш күтәрәм" исемле әҙәби кисә үтте. Китапханасы Ғәбиҙуллина Ф. яҡташыбыҙҙың тормош юлы, ижады тураһында таныштырып сыҡҡандан һуң балалар авторҙың шиғырҙарын ятҡа һөйләнеләр. Нәзилә Әлибакова башҡарыуында "Йондоҙҙарҙы килә күрәһем" шиғыры яҙыусы ижадының бар нескәлектәрен асып күңел ҡылдарын тирбәтте.\nИтоги акции "Читаем башкирский народный эпос «Урал батыр»\nС 1 по 28 февраля методико – библиографический отдел МБУК «Бурзянская ЦБС» провела II Межрегиональную акцию «Читаем башкирский народный эпос «Урал батыр».\nТыуған еребеҙ таланттарға бай\n21 март -Бөтә донъя шиғриәт көнө. Шул уңайҙан, Байназар ауылы моделлы китапханаһында мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Баязитова Рәсимә Рауил ҡыҙы менән берлектә 8-се синыф уҡыусылары өсөн «Тыуған еребеҙ таланттарға бай» тип исемләнгән шиғриәт сәғәте ойошторолдо.\nРоссия и Крым – вместе навеки\n18 марта - особенная дата для нашей страны. В этот день Крым и Севастополь были приняты в состав Российской Федерации на правах полноправных субъектов. В центральной библиотеке прошел час информации «Россия и Крым – вместе навеки». Библиотекарь С.


Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ултырышында сығыш яһаны\n21 декабрҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың 48-се ултырышында сығыш яһаны.\nРеспублика етәксеһе үҙ сығышында йылға йомғаҡ яһаны һәм төрлө өлкәләге һөҙөмтәләр хаҡында хәбәр итте, алдағы йылдарға бурыстар билдәләне. Мәҫәлән, социаль йүнәлеш буйынса һуңғы ун айҙа хеҙмәт хаҡы күтәрелгән.\n— Эшһеҙҙәр һанының кәмеүен күрәбеҙ. Ун ай эсендә республикала реаль хеҙмәт хаҡы 3,5 процентҡа артып, 29 400 һумға етте. Ун бер ай йомғаҡтары буйынса беҙ 30 мең һумды үтәбеҙ. Был да әһәмиәтле сик, — тине төбәк Башлығы. — Шуны әйтергә кәрәк: беҙгә уҡытыусыларҙың, табиптарҙың, бюджет өлкәһендә эшләгән хеҙмәткәрҙәрҙең уртаса эш хаҡын норматив кимәлгә еткереү өсөн компенсация индереү маҡсатында бюджетҡа үҙгәрештәр индерергә һәм аҡса өҫтәргә тура килде.\nБашҡортостанда инфляция 1,2 процент кимәлендә — был фараздарға ҡарағанда өс тапҡырға кәмерәк, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Беренсе сменала уҡыған балаларҙың һаны 90 процентҡа етте.\n— Күп кенә ауырыҙар буйынса үлем осраҡтарын кәметеүгә өлгәшелде. Эшкә яраҡлы халыҡтың үлем кимәле ете процентҡа тиерлек аҙайҙы, — тине Рөстәм Хәмитов. — Көтөлгән ғүмер оҙайлығы 71 йәшкә етте. Беҙ уртаса төбәктәр араһында күтәреләбеҙ, алдынғы урындарға сығырға тырышабыҙ.\nРеспублика етәксеһе белдереүенсә, баш ҡалала кардиология диспансерының яңы корпусын төҙөү 6 миллиард һумға төшә.\n– Проект бар. Баштан уҡ әйтәм, ул ҡиммәт – 6 миллиард һумға яҡын. Төҙөлөштөң хаҡы 2 миллиард һумдан кәмерәк, ҡалғандары – үтә заманса, юғары технологиялы ҡорамалдар, улар кардиология һәм ҡан тамырҙары хирургияһы өлкәһендәге бурыстарҙы атҡарып сығырға мөмкинлек бирә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙгә мөмкинлектәрҙе баһалап, ошо объектты төҙөй башларға кәрәк. Ул кәрәкле, мөһим. Республикала үлем осраҡтарының яртыһы йөрәк-ҡан тамырҙары сирҙәре менән бәйле булыуын беләбеҙ. Әгәр төҙөмәһәк, хәл үҙгәрмәйәсәк.\nҮҙ сығышында Башҡортостан Башлығы ауыл хужалығы өлкәһендәге мөһим мәсьәләләрҙе лә урап үтмәне.\n— Быйыл республикала ауыл хужалығы өсөн бер һыйырҙан уртаса һауым 5 мең килограмм кеүек мөһим күрһәткескә өлгәштек, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Был тәүге тапҡыр. Биш йыл элек республикала уртаса һауым 3 800 килограмм ине. Беҙгә 5 меңлек сикте үтер өсөн 4-4,5 йыл кәрәк булды.\nТағы ла юғары һандарға өлгәшеү өсөн Башҡортостан аграрийҙарына яңы бурыс йөкмәтелде.\n— Алдағы өс-дүрт йылда һәр һыйырҙан 6 мең килограмм һөт һауылырға тейеш. Ул саҡта был эштең һөҙөмтәле булыуын күрһәтәсәк, – тине Рөстәм Хәмитов.\nРөстәм Хәмитов шулай уҡ төҙөлөш комплексы, машиналар төҙөү тармағы, ауыл хужалығы эшмәкәрлегенең йомғаҡтары, республика бюджетының үтәлеше тураһында һөйләне. Республика Башлығы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары тарафынан йыл башынан 125 закон ҡабул ителеүен, улар араһынан төбәк инвестиция проекттары, нотариаль эшмәкәрлекте ойоштороу тураһындағы закондарҙың айырыуса иғтибарға лайыҡ булыуын билдәләп үтте.


Өфөлә санитар авиатранспорт өсөн беренсе вертолет майҙаны барлыҡҡа килде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n18 октября 2019 — 14:55 ГТРК «Башкортостан»\nМедицина хеҙмәткәрҙәре вертолетта Нуриман районынан пациентты республика клиник дауаханаһына оҙатты. Робинсон-4 вертолеты пациент менән беренсе тапҡыр республика перинаталь үҙәге биләмәһендә урынлашҡан махсус майҙанға төштө. 4 ултырышлы кабинала арҡа һөйәге йәрәхәтләнгән пациент табип күҙәтеүе аҫтында оҙатылды. Нуриман районынан вертолет ярты сәғәт эсендә килеп етте һәм Ашығыс ярҙамда республика клиник дауаханаһына оҙатылды. Санитар авиатранспорт өсөн вертолет майҙаны 3 ай эсендә республиканы үҫтереү Корпорацияһы аҡсаһына төҙөлгән. Әле тәүлек әйләнәһенә бер вертолет сафта, киләһе йылда тағы ла 2 ошондай уҡ Робинсон-4 моделдәре һатып алынасаҡ.\nШулай уҡ ваҡытлыса хәрәкәте сикле пациентар өсөн медицина модулдәре менән йыһазланған махсус авиатранспорттар санитар авиация рәтенә инәсәк. Әле хәрәкәте сикләнгән пациенттар Ан-2 самолетында аэропортҡа тиклем еткерелә ине. Был иһә ҡала дауаханаларына барып етеүҙе бер аҙ ҡатмарлаштыра. Ауыр хәлдәге сирлеләрҙе йыраҡ райондарҙан тиҙ арала дауаханаларға еткереү маҡсатында вертолет майҙандарын ҡала үҙәктәрендә төҙөү ҡаралған. Киләһе йылдарҙа Нур театры, Торатау конгресс-холы, Биатлон комплексы, Мега һатыу сауҙаһы һәм башҡа урындарҙа санитар авиация туҡталышы барлыҡҡа килеүе көтөлә. Өфөлә ошондай 6, ә республика буйынса 8 вертолет майҙаны төҙөләсәк.


Баш ҡала күҙ йәштәренә ышанмай...\n11 Март 2019, 19:39\nКүп уйлап торманым, Өфөгә юлландым. Килгән көндө үк бер кафеға официант булып урынлаштым. 10 мең һум эш хаҡы вәғәҙәләнеләр. Шундағы ҡыҙҙар аша йәшәргә бер бүлмә таптым. Барыһы ла көйләнгән кеүек тойолдо. Иртә ҡыуанғанмын. Эш еңелдән түгел ине, көнө буйы аяҡ өҫтө йөрөргә тура килә, йыш ҡына төнгө сменаға ҡалдырҙылар. Ҡайһы бер клиенттарҙың оятһыҙ ҡыланыштары етмәгән, хеҙмәттәштәрем дә мине һәр ваҡыт йәберләне.\nКүңелеңә ятҡан һөнәр буйынса эш табыу – ҙур бәхет. Ғүмерҙең күп өлөшө ана шунда үтә бит. Яратҡан эшеңә ашҡынып барыу һәм илһамланып хеҙмәт итеүгә ни етә?! Әммә тормошта барыһы ла беҙ теләгәнсә ал да гөл булмай шул. Яҙмамдың геройҙары шуны дәлилләй.\nНисек ҡармаҡҡа эләкмәҫкә?\nБыл ҡыҙ менән Өфө ҡалаһының “Үҙәк баҙар” туҡталышында осраҡлы танышҡайныҡ. Ул эскәмйәгә ултырған да үкһеп-үкһеп илай ине. Һүҙ ҡушҡас, миңә ҙур ҡара күҙҙәрен тултырып баҡты ла, үҙенең бәләһе тураһында һөйләй башланы. 20 йәшлек Айгизә Ейәнсура районынан. Ике ай элек баш ҡалаға килгән икән.\n– Өфө – ҙур ҡала. Бәхетемде бында табырмын, тип уйлағайным. Магнитогорск дәүләт университетының II курсында уҡый инем. Ҡышҡы сессияны бирә алмағас, уҡыуҙан ҡыуҙылар. Ауылға ҡайтыуҙан фәтүә тапманым. Атайым эскесе, әсәйемә яңғыҙы 3 бәләкәс туғанымды ҡарауы былай ҙа ауыр. Етмәһә, ауылдаштарымдан оят ине.\nКүп уйлап торманым, Өфөгә юлландым. Килгән көндө үк бер кафеға официант булып урынлаштым. 10 мең һум эш хаҡы вәғәҙәләнеләр. Шундағы ҡыҙҙар аша йәшәргә бер бүлмә таптым. Барыһы ла көйләнгән кеүек тойолдо. Иртә ҡыуанғанмын. Эш еңелдән түгел ине, көнө буйы аяҡ өҫтө йөрөргә тура килә, йыш ҡына төнгө сменаға ҡалдырҙылар. Ҡайһы бер клиенттарҙың оятһыҙ ҡыланыштары етмәгән, хеҙмәттәштәрем дә мине һәр ваҡыт йәберләне. Унда күргән михнәттәрҙе һөйләп бөтөрлөк түгел! Бер көндө кафе хужаһына (ул ҡара халыҡ вәкиле) мине урлаша тип ошаҡлағандар. Тегеһе күп һөйләшеп торманы, кафенан китеүемде талап итте. Хатта эш хаҡымды еткерә бирмәне. Биргән аҡса фатир өсөн түләүгә лә етмәне... Ә бөгөн торлаҡ хужаһы ҡыуып сығарҙы. Бына әле кеҫәмдә һуңғы 45 һумым ҡалды... Ҡайҙа барырға, нимә эшләргә лә белмәйем. Теләһәң үл, теләһәң урам сатына тороп баҫ... – тине ул күҙ йәштәренә быуыла-быуыла.\nАйгизәнең киләсәге хаҡында уйлап ҡот осто. 20 йәшлек сәскәләй ҡыҙ фәхишәлек юлынан китергә күп уйлап тормаҫ, йә дыуамал баштан үҙ-үҙенә ҡул һалһа... Башымдан бер-бер артлы ҡурҡыныс уйҙар йүгереп үтте.\n– Ә эшләгән урыныңда хеҙмәт килешеүе төҙөгәйнегеҙме?\n– Өфөлә дуҫтарың, туғандарың бармы?\n– Их, һин, баш ҡаланы еңел генә яуларға теләгәйнеңме? Киттек минең менән, – тип автовокзалға юлландыҡ. Ҡыҙҙың бәхетенә автобус шул тарафҡа юлланырға тора ине. Билет тотторғас, Айгизә йылмайып:\n– Ә мин барыбер берәй ҡасан Өфөгә кире киләсәкмен, – тине.\nКилер. Һөнәр алғас, аҡыл ингәс, ныҡлы аяҡҡа баҫҡас килер. Мостай Кәримдең яратҡан геройы Кендеккә лә баш ҡалала шунда уҡ аҡ ҡалас тәтемәгән бит.\nТағы бер осраҡ. Өфөнөң бер уҡыу йортонда ситтән тороп уҡыған Лена бер сауҙа нөктәһенә һатыусы булып урынлаша. Шәхси эшҡыуар ҡыҙға: “Бер ай һынау ваҡытын үткәс, һинең менән хеҙмәт килешеүен төҙөрбөҙ. Эш хаҡын да шунан арттырырбыҙ. Ә әлегә һәр һатылған әйбер хаҡының 5 процентын ғына аласаҡһың, – ти. – Донъяла төрлө хәлдәр була, мин һатыусыларға ышанмайым” тип Ленаның паспортын ала.\nҠыҙ, аҙнаһына бер көн генә ял итеп, иртәнге 9-ҙан киске 8-гә тиклем бил бөгә. Магазин хужаһы бер ниндәй ҙә ризаһыҙлыҡ белдермәй. Бер айҙан ул ревизия үткәреп, кассала ҙур ғына сумма аҡса етмәүен хәбәр итә. Уны һатыусының елкәһенә “аҫалар”. Лена ай буйы тир түгә, етмәһә бурыслы булып ҡала.\nЭш биреүсе: “Ҡараҡ, недостачаны ҡапламаһаң, паспортыңды бирмәйем. Полицияға ғариза яҙам, һиңә енәйәт эше асыласаҡ”, – тип ҡурҡыта. Лена бәләһенән баш-аяҡ тип, “бурысын” ҡайтара. Ә яуыз сауҙагәр яңы һатыусы эҙләй башлай. Һәм тағы ла шул уҡ схема...\nБына шулай бер ҡатлы һатыусыларҙы, официанттарҙы оятһыҙ шәхси эшҡыуарҙар анһат ҡына ота. Эш хаҡы ла, һалым да түләргә кәрәкмәй. Бушлай хеҙмәт көсө менән рәхәтләнеп кеҫәһен ҡалынайталар.\nОшондай хәлгә тарығандарға ҡайҙан ярҙам эҙләргә? Намыҫһыҙ эш биреүселәрҙең ҡармағына нисек эләкмәҫкә? Ошо һорауҙар менән Сибай ҡалаһы прокурорының өлкән ярҙамсыһы Фәнил МОРТАЕВҡа мөрәжәғәт иттек.\n– Бындай күренештәр, үкенескә, йыш осрай. Закондарҙы, үҙ хоҡуҡтарын белмәгән йәш ҡыҙ-егеттәр генә түгел, тәжрибәле ололар ҙа эш биреүсенән отолоп ҡуя. Шунан улар суд, прокуратура тупһаһын тапай башлай. Әммә йыш ҡына ҡулдарында шул ойошмала эшләгәнен раҫлаусы документ – хеҙмәт килешеүе булмай. Был проблеманы хәл итеүҙә ҡыйынлыҡтар тыуҙыра. Айгизә менән Лена эшкә урынлашҡас та хеҙмәт килешеүе төҙөһә, ундай күңелһеҙлеккә осрамаҫ ине.\nРәсәй Федерацияһының Хеҙмәт Кодексына ярашлы, биш көндән һуң ойошма етәксеһе эшсе менән хеҙмәт килешеүе төҙөргә тейеш. Был эш хаҡын, льготаларын, компенсацияларын, юридик хоҡуҡтарын һ.б. гарантиялай. Әгәр ҙә етәксе рәсми документ төҙөүҙән баш тартһа, был хаҡта хоҡуҡ һаҡлау органдарына еткерергә мөмкин.\nАйгизәгә эш биреүсе менән аңлашылмаусанлыҡ килеп сыҡҡас та, прокуратураға ғариза яҙырға кәрәк булған. Материал туплағас, (шаһиттар фекере бында мөһим) суд кафе етәксеһенән Айгизәнең хеҙмәт кенәгәһенә яҙыу индереүҙе, уға тулы эш хаҡы түләүҙе, шулай уҡ уны ваҡытында бирмәгән өсөн компенсацияны, Пенсия фонды иҫәбенә аҡса күсереүҙе талап итеп ҡарар сығарыр ине. Һәр факттың үҙ нескәлектәре бар, уларҙы айырым ҡарарға кәрәк.\nЛена үҙенең аҡылһыҙлығының ҡорбаны булған. Беренсенән, Рәсәй Федерацияһының Административ Хоҡуҡ боҙоуҙар Кодексының 19.17-се статьяһына ярашлы паспортты бер ҡайҙа ла залогка ҡалдырырға ярамай. Бының өсөн штраф ҡаралған. Икенсенән, ҡыҙ эш биреүсе менән хеҙмәт килешеүе төҙөмәгән, тимәк ул материаль яуаплы түгел. Магазин хужаһының дәғүәләре урынһыҙ. Лена шул ваҡытта закон әһелдәренән ярҙам һораһа, үҙ хоҡуҡтарын яҡлай алыр ине.\nӘгәр ҙә һеҙ шундай хәлгә тарыһағыҙ, йәшәгән урынығыҙ буйынса прокуратураға йәки Башҡортостан Республикаһында Хеҙмәтте һаҡлау инспекцияһына (адресы: Өфө ҡалаһы, Оло Граждандар урамы, 24) мөрәжәғәт итегеҙ.\nШәхси ойошмаларға бил бөгөүселәрҙе дары мискәһендә ултырыуға тиңләргә мөмкин. Һатыусы-консультант, официант кеүек һөнәр эйәләренең киләсәге тотороҡло булыр, тип аныҡ әйтеүе ауыр. Минеңсә, дәүләт эшендә хеҙмәт итеүселәрҙең иртәгәһе күпкә ышаныслыраҡ. Барыбыҙ өсөн дә аяҡ аҫтындағы ерҙең ныҡ булыуы мөһим бит.


Төнгүк — Башҡорт Википедияһы\nТөнгүк (Төнгәк, Чат, Төндөк; рус. Тюндюк) — Пермь крайының Барҙы районындағы башҡорт ауылы, Төнгүк ауыл биләмәһенең административ үҙәге. Почта индексы — 618161, ОКАТО коды — 57204804001.\nТарихи сығанаҡтар буйынса Төнгүк - моноэтник башҡорт ауылы. Революцияға тиклем үткәрелгән һәр бер ревизияла ауыл халҡы үҙен башҡорт милләте вәкилдәре итеп танытҡан. 1816 йылда ауылдың 42 йортонда 266 кеше, 1834 йылда 50 йортта 323 кеше, ә 1859 йылда 61 йортта 510 кеше иҫәпләнгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Төнгүк&oldid=863758 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 2 февраль 2019 в 17:06


23 Ғинуар 2019, 12:55\nҺай, тырыш та инде уҡыусыларыбыҙ! "Мин донъяны һүрәтләйем" конкурсы йыл әйләнәһенә барҙы. Беҙгә килгән һүрәттәрҙең иҫәбе-һаны булманы. Конкурс булғас, уның еңеүселәре лә була. Бына улар...\n“Бәйләнештә” төркөмөндә лә, журналдың үҙендә лә йыл әйләнәһенә барған "Мин донъяны һүрәтләйем" конкурсында уҡыусыларыбыҙ ихлас ҡатнаштылар. Уларға ижади үҫергә көс, дәрт, илһам биреүсе был бәйге 2019 йылда ла дауам итә. “Аманат”ҡа яҙылып, конкурс шарттары менән танышып барығыҙ, дуҫтар! Әүҙем ҡатнашып редакцияның иҫтәлекле бүләктәрен отоғоҙ!\nҠәҙерле еңеүселәр! Беҙ һеҙгә һаулыҡ, уҡыуҙа уңыштар, ижад ҡанаттарының талмауын теләйбеҙ. Мөмкин булһа, бүләктәрегеҙҙе редакциянан килеп алыуығыҙҙы үтенеп һорайбыҙ. Адрес: Өфө ҡалаһы, Октябрь проспекты, 2-се һанлы йорт (Өфө полиграфкомбинаты бинаһы), 4-се ҡат, “Аманат” журналы редакцияһы Телефон номеры – 277-73-46.


19 Ноябрь , 12:00\nҺәр кемдең тормошонда документтарҙы анализлау, үҙеңдең хоҡуҡтарың һәм бурыстарың тураһында мәғлүмәт алыу өсөн грамоталы юрист ярҙамы талап ителгән хәлдәр булғылай. Ошо маҡсаттан адвокат конторалары булдырыла, юридик консультациялар, шәхси практикалар үткәреүсе юристар эшләй. Ләкин күп граждандарҙың үрҙә әйтелгән белгестәргә мөрәжәғәт итеү мөмкинлектәре юҡ.Әммә шулай ҙа был мәсьәләләрҙе хәл итеү юлдары бар.\nБөгөн Бөтә Рәсәй балаларға хоҡуҡи ярҙам көнө\nҺәр кемдең тормошонда документтарҙы анализлау, үҙеңдең хоҡуҡтарың һәм бурыстарың тураһында мәғлүмәт алыу өсөн грамоталы юрист ярҙамы талап ителгән хәлдәр булғылай. Ошо маҡсаттан адвокат конторалары булдырыла, юридик консультациялар, шәхси практикалар үткәреүсе юристар эшләй. Ләкин күп граждандарҙың үрҙә әйтелгән белгестәргә мөрәжәғәт итеү мөмкинлектәре юҡ.\nӘммә шулай ҙа был мәсьәләләрҙе хәл итеү юлдары бар.\n“Ғаилә” үҙәгендә аҙ тәьмин ителгән граждандар, пенсионерҙар һәм башҡа социаль яҡтан яҡланмаған кешеләр бушлай юридик ярҙам ала алалар.\nЮристан түбәндәге йүнәлештәр буйынса хоҡуҡи ярҙам алыу мөмкинлеге бар:\n- граждандарҙы социаль пособиелар, льготалар, субсидиялар буйынса консультациялау;\n- социаль-хоҡуҡи һорауҙар буйынса консультациялау (граждандар, торлаҡ, ғаилә, хеҙмәт, пенсия, енәйәт ҡануниәте, инвалидтарҙың хоҡуҡтары һәм башҡалар, мәҫәлән, торлаҡ алыу өсөн иҫәпкә тороу тәртибе, эштән бушатылған осраҡта хеҙмәткәрҙәрҙең хоҡуҡтары, атайлыҡты билдәләү тәртибе, мираҫты законлаштырыу һ. б. буйынса);\n- ғаризалар һәм дәғүәләр төҙөүҙә ярҙам. Мәҫәлән, судтың алимент түләттереү тураһындағы бойороғон тапшырыу тураһындағы ғариза, никах тарҡатыу тураһындағы дәғүә ғариза;\n- эшкә урынлашыу, паспорт, мотлаҡ медицина страховкалау полисы һәм башҡа юридик көскә эйә булған документтар алыу өсөн кәрәк булған документтарҙы йыйыуҙа ярҙам итеү.\nӘгәр ҙә һорауҙарығыҙ булһа, “Ғаилә” үҙәгендә Оксана Алтынбаева ҡабул итә.\nАдрес: Иҫке Собханғол ауылы, Салауат урамы, 30, 7-се кабинет.\nБелешмәләр өсөн телефон: 8 (347) 3-66-74.


Усыновление балалар - Практика - Франция онлайн юристар!\nУсыновление балалар - Практика\nике йыл дауамында\nЙәштәгеләр араһында айырма ун биш йылдан кәм булмаҫҡа тейеш һәм балаларҙы уллыҡҡа алмайБер кеше уллыҡҡа ала, кейәү ул булмаҫ, кейәүҙә, pacsée, тол йәки айырылышҡанда. Кеше был осраҡта, никахта тороусы, үҙенә уллыҡҡа ҡатынының ризалығын алырға тейеш. Ҡатын уллыҡҡа ала, шарттар булһа, уларҙың егерме һигеҙ йыл, тигәндәй, икеһе лә кәүҙәһенән айырылған булған. Йәш цензы юҡ, әгәр никахта тормаған парҙарға ла инде. Бынан тыш, нигеҙләнәнергә кәрәк: был шарттар тултырырға кәрәк, уллыҡҡа бала өсөн. Ысынлап та, балаға күпкә кәмерәк булһа, ҡабул итә, тип пар-н усыновление кандидаты, ял һәм йылдан-йыл арта. Күпселек балалар, усыновление, балалар, сит илдә улар тағы килеп ҡушылды. SexeOn үҙенең өҫтөнлөгөн күрһәтә ала, әммә улар ҙа иғтибарға алыу мотлаҡ.\nAgePour балалар-француз: һәр хәлдә, өс ай, ун биш йылдан ашыу.\nӨс йылдан кәмерәк йәштәге балалар ҡабул итергә тейеш, уларға шәхсән бирелә. Сит балалар өсөн: беренсе тыуған көнө менән. Әгәр беҙ балаға ҡарата ҡабул өлкән йәштәгеләр, мөмкинлектәре күберәк булыуын күреп, уның кандидатураһын хупланы, сөнки был бала артыҡ ауыр, тип билдәләне сабый. Әммә, адаптация проблемаларға ла еткерергә кәрәк. Әгәр particuliersFrères һәм апаһы: ҡабул итеү тураһында мәсьәләне ҡарау, шулай уҡ бер нисә мөмкин. комплект бала, тип айырып ҡотолорға мөмкинлек бирә. Инвалид бала: һәм уның шарттарына ҡайһы бер осраҡта булыуы менән ҡарай алабыҙ, уларға бик булыуын дәлилләй.\nӘммә был ғына етерлек түгел\nТәүге аҙымдар социаль хеҙмәттәр департаменты ғариза биреүгә аккредитацияһы булған балаларға ярҙам иткән, йәшәү департаменты генераль советы рәйесе етәкселеге аҫтында урынлаштырылған. Был һуңғыһы, тип ғариза бирергә кәрәк. Анкета тапшырҙы(x) кандидат(ы) һуң тәүге интервью барышында беренсе һорау. Ике ай дауамында ваҡыты менән мөрәжәғәттәр, ҡабул итеү процедураһын мәғлүмәт ентекле һүрәтләнә заявитель менән раҫлай алам. Был белем инструкция ҡабул һуң, үҙемдең кандидат раҫларға тейеш раҫлаһа, хат аша тапшырыу тураһындағы хәбәрҙәр менән заказной. Һәм йәштәге балаларҙың һаны күрһәтелергә тейешлеген раҫланы, тип теләп ҡатнашасаҡ кандидаттар, ошо этник сығышын, асыҡлыҡ һәм, теләйме улар-юҡмы, кәрәк саҡта, йә бала ҡабул итә. инвалидтарҙың, һәм, ҡағиҙә булараҡ, мотивация кандидаттар тураһында хәтерләтә. Өҫтәргә кәрәк, тикшереү һәм раҫлау, берҙән генераль Советы рәйесе тыш, кандидат өсөн ҡабул итеү мөмкинлектәрен баһаланы: тормошо һәм ҡабул итеү шарттарын, белем биреү һәләтенә, психологик баһаланы.\nТикшеренеү үткәрергә ярҙам менән интервьюлар серияһын (2 кәм түгел, шул иҫәптән кандидаттар йорто).\nNeu fmois дауамында заявкаһын раҫланы һуң, генераль Советы рәйесе, комиссия раҫлау тураһында консультация алырға тейеш, һәм ул эшләй яуап. Уведомить тураһында консультация көнөнә тиклем ун биш кандидат һәм комиссияһына мөрәжәғәт булыуы мөмкин булды өсөн, ишетеү. Әгәр ҙә ризалыҡ бирмәһә, бүләктәр бала үҙ ғаиләһендә урынлаштырғанға тиклем барасаҡ ул. күберәк һәм күберәк барышында тулыһынса ҡабатлана. Һуң алты ай эсендә урынлаштыра, хеҙмәттәр һәм ведомстволар, папка тикшерелде, тип ҡабул итергә була дөрөҫ. Иреклеге алты ай ғына, - тип судья уллыҡҡа алынған, уларҙың һораған пленар ултырышында ҡабул ителде (түбәнерәк ҡарағыҙ).\nӘгәр тыйыуҙы раҫлай йәки уның генераль Советы кандидат президент алдында ике ай дауамында бушлай обжаловать мөмкин.\nПрезидент үҙе тота әгәр баш тартһа, судҡа мөрәжәғәт итеү хоҡуғы бар административ эштә, суд мөрәжәғәт заявитель, тағы ике ай дауамында. Адвокат хеҙмәтенә мотлаҡ түгел, әммә өгөт-нәсихәт биреү кәңәш ителә. Ай Agrément9 дата менән мөрәжәғәте. Аккредитация биреүгә биш йыл була, әммә усыновление ғаризаны йыл һайын оҙайтылырға тейеш була. Аккредитация алырға enfantUne тапҡыр урынлаштырылған, бер нисә ай эсендә 2 бала мөмкин булған тиклем ҡабул ителә, ә дүрт йыл була. Сит балалар булған осраҡта, был күпкә ҡыҫҡа ваҡытта булыуы мөмкин, сөнки ата-әсәһе туранан-тура ҡабул итергә барыу мөмкинлеге бар,-сит илдәрҙә баланы уллыҡҡа өсөн, урындағы ҡануниәткә ярашлы. Кәмендә алты айҙан һуң бала ҡабул суждения adoptionIl иреклеге иғлан ителде. Был ҡарар алыу өсөн, йәшәгән урыны буйынса судҡа ғариза биреү, уны юллау кәрәк. Был ғына һуң, усыновление суд ҡарары булыу тураһында әйтә, нимәнелер ҡабул итеү-ул танылған. Ата-әсәләр һәм балалар исеменән гражданлығы ала (әгәр ул ҡушыла сит илдәрҙә, шулай уҡ уның исемен үҙгәртә ала).\nТыуған әгәр сит илдәр, сит ил эштәре министрлығының үҙәк загс бүлеге ҡарары йыланды регистрҙарын нант Парковка өсөн Франция, башҡа табиптарҙың хеҙмәте.\nСит илдәр өсөн: иоанновна өсөн түләү хаҡы һәм тәржемәләре, шулай уҡ илдәргә сәйәхәт хаҡының, балалар өсөн ала. Сәнғәт. балалар өсөн ҡабул итеүгә еңеллеге, франция кеүек, сит илдәрҙә лә, Тәжрибә тәҡдим ике check-lists ҡабул итеү төп этаптан тора: ҡабул итеү. Францияла сит илдәр һәм ҡабул итә. Тулыраҡ мәғлүмәтте, шул иҫәптән балалар усыновление өлкәлә сит илдәрҙең арзан интернет-министрлыҡ сайтында. Өсөн өҫтәмә мәғлүмәт алыу методикаһы менән бәйләнеш йәки ҡайтҡас, бара веб-сайттар федерацияһы француз ойошмалар вәкилдәрен ҡабул итеү өсөн.\nშეწყვეტა თარგმანი შეწყვეტის განმარტება შეწყვეტის ლექსიკონი


“Кешеләргә Хәҙер әллә ни булды...” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Кешеләргә Хәҙер әллә ни булды...”\n“Кешеләргә Хәҙер әллә ни булды...” 15.11.2013 // Йәмғиәт\nЛутовтар киләһе йыл өсөн гәзиткә күптән яҙылған\nДуҫыңдың кем икәнен юлға сыҡҡас белерһең, ти халыҡ. Баҫмаларға яҙылыу осоро башланһа, кемлеге таныла. Берәүҙәр аҡса юҡлыҡҡа һылтана, икенселәр, күршеһенән алып тороп булһа ла, киләһе ярты йыллыҡҡа гәзитле була.\nКемдер рухы алдында ла оялмай (араларында башҡорт халҡының абруйлы шәхестәре исемен йөрөткән уҡыу йорттары булыуы бигерәк тә аптырата), кемдер башҡорт милләтенән булмаһа ла, күршеһен гәзитле итә. Ни генә тимәйек, баҫмабыҙҙы көтөп алған, яратып уҡыған һәм хөрмәт иткән уҡыусыларыбыҙ, шөкөр, күп. Ундайҙар, әлбиттә, үҙен һынатып тормай – гәзиткә алдан уҡ яҙылып ҡуя. Һеҙҙе таныштырасаҡ геройҙарым да шундайҙарҙан.\nБар яҡлап та өлгө булырҙай Лутовтар һәүетемсә йәшәп ята – балалары күптән шул уҡ ауылда, Түбәнге Әрметтә, башлы-күҙле булып, үҙ донъяһын көтә. Әммә ейән-ейәнсәрҙәре өҙөлмәй Зөфәр ағай менән Фәнүзә инәй эргәһенән: йә береһе хәл белешергә килә, йә икенсеһе ваҡ-төйәк эштә ярҙам итә.\nГәзиттән дә айырылмай улар. “Башҡортостан”ды даими алдыралар, һәр һанын уҡып, ҡәҙерләп һаҡлайҙар.\n— Был баҫма һәр ваҡыт кәңәшсебеҙ ҙә, йыуатыусыбыҙ ҙа, мәғлүмәт биреүсебеҙ ҙә булды. Һуңғы йылдарҙа гәзиттең йөҙө бигерәк тә үҙгәрҙе, — ти Фәнүзә Хәбибрахман ҡыҙы.\nХаҡлы ялға сыҡҡанға тиклем 17 йыл буйы почта бүлексәһе начальнигы булып эшләгән Зөфәр Зәйнетдин улы ла һүҙгә ҡушылды:\n— Элек һәр йортҡа 10 — 15 баҫма килә торғайны. Почта таратыусылар ауылды хатта ике-өс тапҡыр урар ине. Ҡайһы берәүҙәрҙең "мәжбүрләп яҙҙырҙылар" тигән хәбәре нигеҙһеҙ – һәр кем алдан уҡ "Мин был журналды йәки гәзитте алдырасаҡмын", тип әйтеп ҡуя торғайны.\nХәҙер кешеләргә әллә ни булды ул. Әлбиттә, телевидение менән Интернет үҙ өлөшөн индерәлер, әммә гәзит уҡымай нисек йәшәмәк кәрәк?! Мәғлүмәт алыу күңелгә бигерәк тә дауа бит. Ауылыбыҙ миҫалына килгәндә, күптәр матур итеп донъя көтә, газ-һыуға ҡытлыҡ юҡ, юлдар көҙгөләй ялтырап ята. Әммә ошондай бәрәкәтле тормошта рухи етешлек ҡыҫыла барған һымаҡ. Шуға күрә бигерәк тә йәштәр гәзит алдырһын, күберәк уҡыһын ине, — тип теләге килә.\nАвтор: Рәмил МАНСУРОВ, “Башҡортостан”дың үҙ хәбәрсеһе.


Реаль Аҡсалата Ташламалар PhoneCasino | Юҡҡа Ҡушымталар, Түбәнге Депозиты! |\nӨйҙә » Реаль Аҡсалата Ташламалар PhoneCasino | Юҡҡа Ҡушымталар, Түбәнге Депозиты!\nИң Яҡшы Реаль Аҡсалата Ташламалар PhoneCasino: Юҡҡа Ҡушымталар, Супер-Түбәнге Депозиты & Гратис Бонустар!\nИҫке яратыусылар мобиль казино мөмкин үк таныш күп кенә менән реаль аҡса phonecasino өҫтөнлөктәр мобиль өсөн айланмалар. Ай-һай, һеҙ беләһеҙме, ни атаһыҙ эшләргә депозиты файҙаланып, үҙенең телефон иҫәбенә кредит ссср £, иң бәләкәй тигәндә, 3 mFortune казино? Йәки был LadyLucks мобиль ҡушымта казино юҡҡа өсөн загрузки береһе-iTunes була һәм синхронизатор социаль менән сайттар кеүек Facebook, шулай булғас, уйынсылар тейеш түгел үткәндән һуң, социаль конкурстарҙа һәм приздар розыгрыш?\nАдрес Winneroo Уйындар бер шундай бушлай телефон казино хөкүмәт бирә уйынсыларға уйнау мөмкинлеге теләсә ҡайһы урында һәм теләсә ҡайһы ваҡытта. Иң мөһиме, яңы уйынсылар ла, зарегистрироваться аласаҡһыҙ, буш кеҫә уйындар бонустар казино нисек £5 безлимитный бонус уйнарға барыһы да үҙ реаль аҡса phonecasino уйындар. Бар бик күп слотов, Өҫтәл Уйындары, Бинго, Рулетка, Бүлекдек һәм уйындар покер казино өсөн килгән һайларға – шуға күрә хәл итеп, унда был үткәрергә нименьга береһе проблема һеҙҙеке!\nСсылка яҡын кеше беркасан ла түләһәләр, яҡшыраҡ был хәл менән, унда һеҙ аласаҡһыҙ бик ҙур интернет - £20. Һеҙ шулай уҡ аласаҡһыҙ тиклем £225 был бонустар, улар эшлиләр процессын тулыландырыу өсөн уйындар реаль аҡса phonecasino бик отошло. Ҡабул итеү өсөн үҙ өлөшөн адрес winneroo уйындар Телефон Казино, Теркәлергә Хәҙер.\nУҡырға, унан һуң, таблицалар телефонына өҫтөнлөктәре казино & Бонустар…\nТикшерегеҙ етәксе һ. б. ӨЙ БИТЕ өҫтәмә ҡыҙыҡ тәҡдимдәр!\nБушлай безлимитный уйындары Телефон казино – Слот HD, Рулетка, Бер Нисә Ҡулынан Блэкажек & Күберәк!\nБит йылылыҡ менән Вегас Vegas мобиль казино бирә уйынсыларға һуңғы тәжрибәһе Вегас менән рулевой, Блэкажек, Министрҙар Бинго һәм слот Эймс көнө. Был £5 бушлай мобиль бонус казино бирә уйынсыларға тоярға, тип’s өсөн килергә. Беренсе өс депозита тура килә сыҡҡансыға тиклем £225. Уйындар универсальный һәм бындай тематик, тип, һеҙгә тапшырып булмаясаҡ табырға, ниндәй ҙә булһа реаль аҡса phonecasino уйындар, улар ғәмәлгә һеҙҙең стил – йәки саҡырам һеҙҙең өсөн тамаҡ әллә ниндәй бер яңылыҡ!\nБыл түбәндәге юҡҡа телефондан уйындар казино һәм бонустар шулай уҡ юғары рейтинг мобиль казино бушлай бонус. Улар барыһы да тәҡдим итәләр, иң яҡшы бушлай уйындар казино индереү депозита Европала һәм бөйөк британия.\nТеркәлеү үтеп китеү LadyLucks Реаль Аҡса PhoneCasino еңел һеҙгә колоссальная £бушлай 20 уйындар һынауҙар тиклем тағы индереү депозита. Был бонус билдәләнә биреү өсөн, һеҙгә тураһында төшөнсә күп һанлы ҡиммәтле телефон уйындар бушлай казино.\nТелефон казино бушлай бонус ача дөньяһында эшләй йыйыу 30 мобиль уйын автоматтары һәм өҫтәл уйындары казино кеүек ябай рулетке, Покер һәм Блэкажек. Бынан тыш,, бар 100% бонус беренсе өс депозита тиклем £500 реаль аҡса phonecasino бонустар мобиль. Башҡа оло үҙ эсенә бонустар:\nБушлай СМС казино промо-кодтар\nFacebook конкурстарҙа ҡатнашып, приздар розыгрыш\nКөндәлек Ҡатнашҡан Өсөн Бонус\n£20 алып кил берһен бонус\nАлтын алға был раздавать алтын тәңкәләр һәр 2 көн!\nҺай-һай-се-Лоу покер Блэкажек, Монте Коммунаһында-Карло, Бургеры, Техасс Холдем, Европа рулетка һәм башҡа бик күп; mFortune’ң заманса £5 бушлай бонус башҡа сәләмләй депозита you to the world of free phone casino games fun! Өсөн, атландырыу, уны реаль аҡсалата ташламалар phonecasino күҙ алдында, шулай уҡ бар 100% беренсе өсөн бонус депозит: Башҡарыу шарттары буйынса отыгрыш һәм һаҡлап ҡалыу булһа, һеҙ алмыйм!\nFacebook журнал конкурстар төҙөргә сделку бирергә һәм уйынсыларға шанс утарға невероятные бәҙәр. Депозит беркасан ла бар ине шундай ябай һәм супер-түбән закон проекты казино телефон вклады хәҙер билдәле сө £3. Бар шулай уҡ бушлай £5 бонус йәлеп итеү өсөн, дуҫтар, һәм шулай уҡ 50% үҙенең беренсе депозит. Хәҙер үк’s өсөн оло аҡсалар phonecasino тәҡдимдәр сочетании менән удивительное уйындар?!\nМобиль казино өсөн бонус смартфоны & Мәрүәт\nБыл фантастические бушлай кәрәҙле телефон казино берәүҙәр иң нух благоговение бушлай бонус кредит биреү Android Казино Башҡа Депозита һәм бушлай бонус iPhone казино тәҡдимдәр:\nКарманный еләк’s Онлайн Казино: Хатта биреү һуң уйынсыларға бушлай $ 10 бонус теркәү өсөн, массовка, был мобиль казино түгел, тиҙ генә ҡуллана. Ул бушлай бонус рәүешендә өҫтәмә £40 акцияһында өсөн барлыҡ ҡулланыусылар планшетов һәм смартфондар, шуға күрә веселье беркасан ла туҡтап ҡала. Бик оҫта итеп эшләнгән бындай уйындар, шул тиклем аҡса ТЭ, Эҫе прокат 7 бар һәм сумасшедший короле араһында башҡа ышана тоторға өсөн һеҙ зациклиться һеҙҙең экранда мобиль, көтә ул реаль аҡса phonecasino еңеүҙәр барырға. Телефон түләү иҫәбенә казино был £/$/10 евро минималь билдәле.\nТағын да яҡшыраҡ тип ҡарман фруктовы яҡшы билдәле булғанса, был’ң юғары керемдәргә өсөн уйынсылар. Тикшерегеҙ үҙ популяр киң кәнфит лавка Тота, унда уйынсылар ала эшләргә ставкалары Р-се өсөн реаль аҡса өсөн телефон казино спид, шулай уҡ умножить үҙ выигрыш тапҡыр 50. Прогрессив Слот Джекпот беркасан ла бар ине шундай татлы!\nСупер-Тиҙ Яҙыу Мобиль Казино, Бөтә Донъя Класслы Хеҙмәт Күрһәтеү Клиенттарға & Үрге Именлек Дәрәжәһе!\nГап-ғәҙәти процесс яҙыу Бик Вегас Мобиль Казино набери яңы уйынсылар күләмендә £5 безлимитный бонус. Беренсе өс бонус Менән сайланган икән тиклем £225 арзан кредит бонус. Һеҙ өсөн уйнайһы 20 ял итеү, уйындар, шул иҫәптән Слот алтын буласаҡ, Слот зона һуғышы һәм башҡа күп кенә нәрсәләр өсөн реаль аҡса слот phonecasino һәм классик өҫтәл уйындары, шул тиклем һәм рулетка Блэкажек.\nАшау-се күрәһең, уйын, нисек LadyLucks, Уйындар Moobile, һәм Элитный Мобиль Казино, Бик Вегас реаль аҡса phonecasino характеристикаһы һәм функционаллек тап бына нәрсәләр була ине шунан көтөргә әйҙәп барыусы бренд: Плавный ғәйепле, 24/7 Клиенттарға Хеҙмәт Күрһәтеү, юҡҡа телефондан уйындар джекпот казино һәм реаль мөмкинлектәрен өсөн оло утарға.\nӘгәр һеҙҙә бар тәмен өсөн төрлөлөктө, оло еңеүҙәр барышында һәм уйындар, йәғни бар нәмә тураһында уйларга. Был - иң яҡшы мобиль казино унда, шулай булғас, әгәр һеҙ теләһәгеҙ, иң яҡшы реаль аҡса phonecasino зарегистрировалась өйрәнеү хәҙер по-крупном! Ҡыҙыҡһыныусан Билдәле Уйындар һәм берҡасан ла делайте ставка күберәк атаһыҙ позволить үҙенә юғалтырға, һәм һеҙ’pika табырға, хатта көндәр оло сурхохи түгел,’т килергә һеҙҙең юлы, һеҙ’ве был иде уйындар уйнарға, күберәк эш башҡара, уның өсөн!\nТикшерергә АРТЫҠ ИҪ КИТКЕС МАТУР БУШЛАЙ ТЕЛЕФОН ТӘҠДИМДӘР КАЗИНО & Башларға Бөгөн Еңергә!\nҺеҙгә Телефон Казино Бушлай Күсереп Алырға Береһе-iTunes һәм Google Play бушлай!


Башҡортостанда «Хәүефһеҙ ҡала» комплексын артабан да үҫтереү мәсьәләһе тикшерелде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n01 февраля 2017 — 15:21 ГТРК «Башкортостан»\nЗа кадром/// Тиҙҙән республиканың тағы ла бер-нисә ҡалаһы ошо комплексҡа тоташтырыласаҡ. Проект эштәре 20 миллион һум тора. Рәсәйҙә программа 2013 йылдан алып тормошҡа ашырыла. Ошо осорҙа уның ярҙамында бик күп енәйәттәр иҫкәртелгән. «Хәүефһеҙ ҡала» комплексы ҡаланы видео ярҙамында күҙәтергә мөмкинлек бирә. Уның ярҙамында шулай уҡ торлаҡ-коммуналь хужалыҡ һәм башҡа объекттар менән дә идара итергә мөмкин.


Ҡариҙел районы Нәһретдин ауылында етмешләп хужалыҡ иҫәпләнә\nРайон сигендә урынлашҡан төбәктә халыҡ элек-электән урмансылыҡ менән шөғөлләнгән. Оҙаҡ йылдар ауыл хужалығында эшләүсе Азат Карамов ағас эшкәртеүгә ҡыйыу тотонған.\nҠариҙел районының иң сигендә, урман-ялан зонаһында урынлашҡан Нәһретдин ауылында таҫмалы ике пилорама эшләй. Уның бөтмөр, эшлекле, тырыш хужаһы 1998 йылдан был ерҙәрҙе арендаға ала. Йылдан-йыл эштәре көйләнә бара һәм ул 2002 йылдан эшҡыуар булараҡ теркәлә.\nЭшҡыуар совхоздан ҡалған пилораманы тәләфләүгә юл ҡуймаған. Уға яңы һулыш биргән. Хужалыҡтың материаль-техник базаһы ла яҡшы. «Алтай-900» таҫмалы таҡта киҫеү ҡорамалы алынған.\nБыл таҫмалы пилорама ярҙамында 7-8 кубометр ағас ярырға була. Таҡта ярғыстың бысаҡтары үткер һәм юнысҡылары ла аҙ сыға. Пилораманы ике кеше хеҙмәтләндерә.\nГидравлик ҡоролма ярҙамында тейәүсе ҡеүәтле Камаз машинаһы ла хеҙмәт етештереүсәнлеген өсләтә яҡшыртҡан. район хакимиәте был камазды һатып алыу өсөн эшҡыуарға 500 мең һум аҡсалата ярҙам иткән. Йәйгеһен ағас эшкәртеүҙә ун бишләп, ҡышҡыһын унлаған кеше эшләй. Хеҙмәткәрҙәр башлыса ир-егеттәр. Был пилорамала эшкәртелгән ағас продукцияһы тирә-яҡта ҙур ихтыяж менән ҡулланыла.\nАзат Мөғәриф улы Карамов хәйриә акцияларында ла әүҙем ҡатнаша. Тыуған ауылын төҙөкләндереүгә, йөрөр юлдар торошона ҙур иғтибар бүлә. Ҡырымдың Белогорск районына 10 кубометр ылыҫлы ағас ебәрә. Урман сәнәғәтендә егелеп эшләүсенең тырышлығы хөкүмәт тарафынан да юғары баһаланған. Ауылдаштарын эшле итеүсе, тыуған ерен ҡото һәм иҡтисади ҡеүәтен арттырыуға тырышлыҡ һалыусы эшҡыуар киләсәктә лә яңы эш урындары булдырырға ниәтләй.


Күмәкләгән - яу ҡайтарған\nАуылдарҙа мәктәптәр ябылыуы бер кемде лә битараф ҡалдырмай. Белем усағы булмаһа, ауыл бөтә тигән ҡәтғи фекер борсой йәмәғәтселекте. Мәсьәлә Туймазы районының Соҡаҙыбаш ауылы халҡын да урап үтмәй, уҡыусылар һаны аҙ булыу сәбәпле, урта мәктәпте ябырға тигән ҡарар сығарыла. Ләкин урындағы халыҡтың берҙәм булыуы быға юл ҡуймай.\nЙәйге каникул булыуға ҡарамаҫтан ауыл мәктәбе буш тормай. Эш урындарын тәртипкә килтереүсе уҡытыусыларҙан тыш белем усағынан уҡыусыларҙың да юлы өҙөлмәй. Яңы уҡыу йылын улар түҙемһеҙлек менән көтә.\nАзамат шиғри күңелле. Быға тиклем балалар йортонда тәрбиәләнгән малай, быйыл икенсе синыфҡа күсә. Дуҫтары кеүек үк ул да мәктәпте һағынған.\nСоҡаҙыбаш ауылы мәктәбен үҙенә күрә уникаль тип әйтергә мөмкин. Бында белем алыусы 56 баланың 29-ы уллыҡа алынған. Тап ошо мәрхәмәтлек арҡаһында белем усағы ябылмай ҡала ла инде. Иң мөһиме етем балалар ғаиләлә тәрбиәләнә.\nРоза менән Айҙар Ғәлиуллиндар ике балаһы ла үҫеп еткәс йөрәк йылыһын етемдәргә бүләк итергә ҡарар итә. Ғаилә тейешле документтар туплап, балалар йортонан бер туған Аделина менән Данилды алып ҡайта. Балалар бик илгәҙәк, уртаҡ телде тиҙ таптыҡ, тип һөйөнә Ғәлиуллиндар.\nАделина һүрәт төшөрөргә ярата. Уның рәсемдәре йыш ҡына төрлө кимәл конкурстарҙа иң яҡшыһы тип таныла. Ҡустыһы Данил да апаһынан ҡалышмаҫҡа тырыша. Беҙгә тиҙ өйрәнделәр, тыңлаусандар, тип билдәләй ғаилә башлығы.\nТап ошондай киң күңелле, мәрхәмәтле ғаиләләр арҡаһында Туймазыла балалар йорто юҡ. Шуға ла етемдәрҙе тәрбиәләргә теләүселәр балаларҙы күрше төбәктәрҙән барып ала. Уларға үгәй ата-әсәләр һис тә йөрәк йылыһын, көсөн йәлләмәй. Мәҫәлән, алты етем бала тәрбиәләүсе Шушуновтар Республика патронат ғаиләләр араһында уҙғарылған конкурста былтыр беренсе урын яулаған.


Телде һаҡлауға үҙ өлөшөңдө индер!\n8 Сентябрь , 15:51\n2012 йылдан Рәсәй фәндәр академияһының В.П.Иванников исемендәге Системалы программалаштырыу институты Lingvodoc (Лингводок) проектын тормошҡа ашыра. Ул Рәсәй Президенты гранттары фонды ярҙамында булдырылған.\nБыл система телдәрҙе күп тапҡыр ҡулланыла торған уртаҡ документацияға берләштерә, төрлө һүҙлектәр төҙөүгә, тауыш һәм текст материалдары менән ғилми нигеҙҙә эшләргә ярҙам итә.\nМәғлүм булыуынса, Рәсәйҙә 136 телгә юғалыу хәүефе янай. Ә Lingvodoc платформаһы ярҙамында ул телдәрҙе һаҡлау, һанлы форматҡа күсереү мөмкинлеге бар.\nТөп үҙенсәлек шунда: Lingvodoc платформаһын үҫтереүҙә һәр кем ҡатнаша ала! Бының өсөн эргә-тирәгеҙҙәге, ауылығыҙҙағы оло йәштәге кешеләрҙән, тарих, тел менән ҡыҙыҡһыныусыларҙан һәм тел яҙмышына битараф булмағандарҙан урындағы диалектта, йәнле һөйләш ярҙамында әкиәттәр, риүәйәттәр, шиғырҙар, ҡобайырҙар, мөнәжәттәр, тарихтар һәм башҡа ауыҙ-тел ижады өлгөләрен яҙҙырып алырға һәм был мәғлүмәттәрҙе Telegramдағы платформаға ебәрергә кәрәк.\nБарыһы ла үтә ябай:\n1) Telegram ҡушымтаһын гаджетығыҙға ҡуйығыҙ.\n2) https://t.me/lingvodoc_support каналына яҙылығыҙ.\n3) Шәхси мәғлүмәттәрегеҙ менән аудияҙмаларҙы шунда ебәрегеҙ.\nПрограмма белгестәре уларҙы эшкәртәсәк һәм киләсәктә электрон уҡытыу программаһы булдырыласаҡ. Ул саҡта ғәмәлдәге әҙәби нормаларҙы ғына өйрәнеү түгел, ә нәҫелең, яҡындарың, ырыуҙаштарың һөйләшкән телде өйрәнеү мөмкинлеге лә барлыҡҡа киләсәк. Һис шикһеҙ, был эште урындағы халыҡтың һәм тел уҡытыусыларының ярҙамынан башҡа атҡарып булмай. Был тәңгәлдә эшләгән, телде һанлаштырыу, уҡытыу программаларын төҙөгән ғалимдарға ла яҡлау кәрәк, сөнки һүҙ, ғөмүмән, туған телдәрҙе һаҡлау һәм яҡлау, үҫтереү хаҡында бара, шул иҫәптән башҡорт телен һәм уның диалекттарын да.\nӘйткәндәй, күптән түгел Өфөлә тыуған яҡты өйрәнеүселәр форумы үткәйне. Унда Рәсәй Фәндәр академияһының Телдәрҙе өйрәнеү институты белгесе, лингвист, филология фәндәре докторы Юлия Норманская сығыш яһаны. Ғалим башҡорт теленең төньяҡ-көнбайыш диалектын Lingvodoc платформаһында һанлаштырыу йәһәтенән мастштаблы эш башларға тәҡдим итте.\nБашҡорт теленең төньяҡ-көнбайыш диалектына арналған докладында ул XIX быуатта Николаем Катанов туплаған документтарҙа туҡталды. Ғалим улар буйынса түбәндәге һығымта яһаған: морфология күҙлегенән ҡарағанда, башҡорт теленең төньяҡ-көнбайыш диалекты татар теленән айырыла һәм башҡорт теленең көнсығыш диалектына яҡыныраҡ, әммә элегерәк ул тағы ла ҙурыраҡ төрлөлөк менән айырылып торған.\n«Төньяҡ-көнбайыш диалектының күпселек уникаль үҙенсәлектәре онотолған, шуға күрә әлеге ваҡытта диалект буйынса бәхәстәр бара, әммә XIX быуат документтарына күҙ һалһаң, улар шунда уҡ хәл ителә.\nИң мөһиме, төньяҡ-көнбайыш диалектында аралашҡан кешеләргә яйлы булһын. Әгәр ҙә уларға ғаиләлә аралашҡан, балалары һөйләшкән телде өйрәнеү уңайлы икән – был яҡшы башланғыс. Әммә был эштә лингвистар ҙа әүҙем ҡатнашырға тейеш. Тап лингвистар һөйләштең үҙенсәлектәрен һүрәтләргә, төньяҡ-көнбайыш диалектының өҫтөнлөклө вариантын булдырырға тейеш. Унан, бәлки, был телдә уҡытыу, дәреслектәр булдырыу мәсьәләһе лә хәл ителер. Был саҡта бәхәстәр ҙә сикләнер ине.\nҺис шикһеҙ, әҙәби башҡорт телен өйрәнеүҙе лә күҙҙән яҙлыҡтырырға ярамай, сөнки республика тормошо уға нигеҙләнгән. Төньяҡ-көнбайыш диалектын йөрөтөүселәрҙең быны иҫәпкә алыуы һәм диалекттарына айырым тел тип ҡарамауы мөһим, сөнки XIX быуатта ул әлеге әҙәби башҡорт теленә ни тиклем оҡшаш булыуын күрәбеҙ», – тип билдәләй Юлия Норманская.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №5, 30 ғинуар - 5 февраль, 2021 - Информационные страницы\n№5, 30 ғинуар - 5 февраль, 2021\nБАЛАЛАРҘЫ БӘЙГЕГӘ ДӘРТЛӘНДЕРҘЕ\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса төбәк-ара олимпиада, ғәҙәттәгесә, өс йүнәлештә ойошторолдо. Башҡорт милли мәктәптәрендә башҡорт телен туған тел булараҡ уҡыған 187 уҡыусы, уҡытыу рус телендә алып барылған белем усаҡтарында башҡорт телен туған тел булараҡ уҡыған 169 уҡыусы ҡатнашты. Быйыл 8-ҙән алып 11-се синыфҡа тиклем ҡатнашыу мөмкинлеге бирелгәс, уҡыусылар һаны бермә-бер артҡан. Әлбиттә, былтырҙан алып олимпиада еңеүселәре һәм призерҙарына Башҡортостандың юғары уҡыу йорттарына ингәндә Берҙәм дәүләт имтиханы һөҙөмтәләренә балл өҫтәлеүе лә дәртләндергәндер уларҙы\nИҫерек килеш руль артына ултырырға баҙнат иткәндәрҙең машинаһын тартып алырға кәрәк тигән тәҡдим индерелде. Бик шәп булыр ине! Ә әлегә Рәсәй закон сығарыусылары бары тик штрафтар һанын арттырыу менән мауыға.\nБЕҘ БАРЫҺЫН ДА БУЛДЫРЫРБЫҘ!\nХалҡыбыҙ әйтмешләй, тырышҡан - ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан. Беҙ - тырыштар. Ниндәй генә ҡыйынлыҡтар килеп тыумаһын, беҙ барыһын да булдырырбыҙ. Хыялдарҙы тормошҡа ашырырбыҙ.\nфекерҙе дауам итеп...\nОЯТ ҺҮҘҘӘРҘЕ ЛӨҒӘТТӘН АЛЫП ТАШЛАЙЫҠМЫ?\n"Башҡортса һөйләшәһең, беҙҙеңсә һүгенәһең", - тине тегенеһе оҡшатмай. Апай ҙа бирешә торғандарҙан түгел: "Беҙҙең телебеҙ юғары мәҙәниәтле, унда һүгенеү һүҙе юҡ!" - тине.\nӘүәлерәк тарҡалыуға дусар ителгән Кимаҡ ҡағанаты төпкөлдәренән сыҡҡан ҡыпсаҡ ҡәбиләләре XI быуат урталарында Иртыштан Дунайға тиклемге икһеҙ-сикһеҙ далаларҙы биләп ала.\nБАШҠОРТ ТАРИХЫ ТУҘҒА, ТАШҠА СОҠОП ЯҘЫЛҒАН...\nЭлегерәк бит башҡорттар тураһында күсмән халыҡ тип яҙғандар. Был ике төшөнсә башҡа һыймай: документаль яҡтан да хата фекерҙәрҙе инҡар итеүсе документтар бар, хатта жалованный грамота алғандар.\nМинең уйымса, Ахунйәновты бик ныҡ борсоған нәмә, бәлки, 20-се мәктәп кенә түгел, ә киләсәктә ошо мәктәп өлгөһөндә баш ҡалала һәм башҡа урындарҙа милли мәктәптәр асылыу ихтималы булғандыр.\nТимәк, баш мөхәррирҙең ҡарашы үҙгәрә барыуы Сараның үткер тәнҡит мәҡәләләре яҙыуына ғына бәйле булмаған. Ауыҙынан сыҡҡан һәр һүҙе уға барып етеп торған. Сара эҫеле-һыуыҡлы булып китте.


Сәсәнгә тәүге һәйкәл! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Сәсәнгә тәүге һәйкәл!\nСәсәнгә тәүге һәйкәл!\n24 сентябрҙә Ғафури районы Яҡтыкүл ауылында тыуып үҫкән сәсән Вәлиулла Ҡоломбәтовҡа барельеф асылды. Был изге эште башҡарыуҙа башлап йөрөүсе, оло сараны ойоштороусы яҡташыбыҙ Ниязбай Сәлимовҡа оло рәхмәттәребеҙҙе юллайбыҙ. Сәсән рәсемен эшләүсе яҡташыбыҙ Илдар Шәйәхмәтов Ҡаруанһарай мәсетенең 170 йыллығын билдәләргә Ырымбурға саҡырылыуы арҡаһында тыуған яғындағы был күркәм сарала ҡатнаша алманы.\nБилдәләнгән ваҡытҡа ауыл кешеләре һәм тирә-яҡтарҙан Яҡтыкүлгә халыҡ ағылды, башҡалабыҙҙан иле, теле тип янып йөрөүсө арҙаҡлы шәхестәребеҙ, башҡорт халҡының мәшһүр тел белгесе, профессор Әхмәт ағай Сөләймәнов,халыҡ шағире Хәсән Назар ағайҙарыбыҙ, Сәсәндәр үҙәген етәкләүсе Нәфисә Тулыбаева , яҡташыбыҙ яҙыусы-шағирә Гөлнур Яҡупова, шағирә Тәнзилә Дәүләтбирҙина, Бөтә Донъя Башҡорттар ойошмаһынан Фәнзил Санъяровтар килде. Барельеф асыуға һәм олатаһы тураһында китап сығарыуға аҡсалата ҙур өлөш индергән Ғаяз Әминев, сәсәндең башҡа туғандары йыйылды. Көндөң шул тиклем матур, аяҙ, ҡояшлы булыуына ҡарап был Изге эшкә Аллаһы Тәғәлә үҙе ризалыҡ биргәндәй тойолдо.\nСәсән һәйкәлен асыу Ниязбай Сәлимовҡа һәм Вәлиулла Ҡолмбәтов сәсәндең ейәндәренә тапшырылды. Йыйылған һәр кем үҙенең йөрәк түрҙәрендәге һүҙҙәрен сығып әйтте, ҙур ҡыуаныс белдерҙе. Сараның икенсе өлөшө Еҙемҡаран мәҙәниәт йортонда дауам итте. Ниязбай Сәлимов халыҡ сәсәненең ижадын сағылдырған яңы ғына сыҡҡан китабы менән таныштырҙы, яңыраҡ ҡына районда үткәрелгән йәш сәсән бәйгеһендә еңеп сығыусы уҡыусыларға дипломдар тапшырҙы. Әхмәт Сөләймәнов, Хәсән Назар ағайҙар, Гөлнур Яҡупова, Тәнзилә Дәүләтбирҙина үҙ сығыштарында был ваҡиғаның бик әһәмиәтле икәнен билдәләп үтте, үҙҙәренең шиғырҙарын уҡыны. Яҡташыбыҙ Гөлнур Яҡупова бик күп йылдар инде районыбыҙҙа уҡыусы балалар менән Өмөтлө ҡәләм конкурсы алып бара, йыл һайын үҙенең бүләктәрен тапшырып еңеүсе уҡыусыларҙы ҡыуандыра. Вәлиулла Ҡоломбәтовтың ейәндәре, бүләләре үҙ сығышында олаталары тураһында белгәндәре менән уртаҡлашты, ошо сараны ойоштороусоларға рәхмәттәрен белдерҙе.\nВәлиулла Ҡоломбәтов 1881 йылда Ғафури районы Яҡтыкүл ауылында донъяға килә.Ул күрше генә булған Еҙемҡаран ауылында йәшәгән Мәжит Ғафури менән бәләкәйҙән дуҫ була.Улар Троицк ҡалаһына Зәйнулла ишан мәҙрәсәһенә лә бергәләп уҡырға китәләр. Улар менән Бәҙри исемле өсөнсө дуҫтары ла була. Улар алтын приискеһендә лә бергәләп эшләйҙәр.Унан һуң уҡыуҙарын Өфөлә Ғәлиә мәҙрәсәһендә дауам итәләр. Вәлиулла бик отҡор була, мәҙрәсәлә яҡшы уҡый, хатта хәлфәләр уға дәрес үткәрергә рөхсәт итәләр. Тик ул белем алып сыҡҡас, имам булып ҡына эшләүгә күңеле риза булмай,башҡорт балаларына дин белеме менән бергә арифметика, рус теле, туған тел дәрестәре уҡытҡан уҡытыусы булып эш башлай һәм ошо изге эшенә ғүмере буйы тоғро ҡала.Ғафури районында тәүге мәғариф етәкселәренең береһе була.Яңы ҡоролошто ҡабул итә.Шулай уҡ ул дингә ҡаршы аяуһыҙ көрәш барған саҡтарҙа ла ауыл тирәһендә Ҡөръән аяттарын уҡыусы була, алтын урталыҡты һаҡлай.Заманының алдынғы ҡарашлы милләт улы булып ҡала. Вәлиулла сәсәндең ижады күп төрлө. Салауат менән Юлай исемле поэмаһы, нәҫер, иҫтәлек, ҡобайыр, мөнәжәттәре,бәйеттәре, тапҡыр, йор һүҙҙәре, әйтемдәре бар.Шулай уҡ ул бик оҫта рәссам да булған. Уның архивында бик оҫта төшөрөлгөн үҙе төшөргән Салауат Юлаев һүрәтен ҡарап бик күп рәссамдар ҙа һоҡланыуын белдерер.Вәлиулла сәсәндең ҡыҙы Мөнирә Ҡоломбәтова ла бик уҡымышлы, милләте, теле тип янып йөрөүсө кешеләрҙән була. Вәлиулла Ҡоломбәтов 83 йәшендә 1964 йылда вафат була һәм Яҡтыкүл ауылы зыяратында ерләнә.\nБыуаттар ауазын, ата-бабаларҙың тәрән аҡылын,уй, хыял һәм васыятын йәш быуынға еткереп, ялҡаулыҡты, боҙоҡлоҡто фашлаған,халыҡты төплө белемгә,яҡшылыҡҡа, изгелеккә,сафлыҡҡа саҡырған Сәсәндәр мәктәбенә йәмғиәтебеҙ бик тә мохтаж. Сәсән һүҙе – аҡыл ҡаҙнаһы: ул тулы булһа,ил ҡаҙнаһы ла, рух ҡаҙнаһы ла тулы булыр тип яҙа Ниязбай Сәлимов Сәсән тураһындағы китабында. Сибайҙа һәм Бөрйәндә эшләп килгән Сәсәндәр мәктәбе Изге Табын ерендә лә булыр тип өмөт белдерә.\nӘҙәбиәт йылы тип иғлан ителгән 2015 йылда Республика Халыҡ ижады үҙәге,Киске Өфө һәм Шоңҡар журналдары менән бергә хәҙерге заманда йәшәүсе сәсәндәрҙе табыу маҡсатында интернеттә Айҙар Байыҡ сәсән исемендәге әйтештәр бәйгеһе ойошторған ине. Был бәйге ололар араһынан да, йәштәр араһынан да Башҡортостанда бик күп халыҡ ынйыларын табып алыу менән бергә күрше Ырымбур өлкәһенән дә Ғүмәр Ғайсин, Дауыт Амангилдин кеүек милләтенең теле өсөн янған, ысын күңелдән борсолған сәсәндәрҙең исемдәрен асты.\nМин дә ошо бәйгелә ҡатнашып 2-се дәрәжәле дипломға лайыҡ булып бик шатланған инем. Быйыл март айында интернеттә Шоңҡар журналы алып барған ошо әйтештәрҙе китап итеү бәхете төштө минең өлөшкә. ХАЛЫҠ ЫНЙЫЛАРЫ исемле был китапҡа утыҙға яҡын һәләтле ижадсыларыбыҙҙың әйтештәре кергән.Өфөнән Шоңҡар журналында эшләүселәрҙе , Салауаттан китапҡа әйтештәре ингән Сәсәниәләребеҙҙе саҡырып Ғафуриҙә бик шәп иттереп был китаптың Исем туйын да үткәрҙек.\nСәсәндәр исемен асыҡлаған ике китаптың да тап Ғафури йәшәгән төбәктә, Изге Табын ерлегендә тыуыуында Аллаһы Тәғәләнең беҙ аңлай алмаған серҙәре барҙыр, әтеүсә былай тура килеү булмаҫ ине. Сәсәндәрҙең ижадтары үҙҙәре йәшәгән яҡтарына юлдар табып ҡайта башланылар. Ҡолас йәйеп ҡаршы ал, милләтем, сәсәндәреңде!\nҠайтты Сәсән, быуаттар артынан\nТарих туҙандарын туҙҙырып,\nҠайтты сәсән үҙе тыуған яҡҡа\nЗаман елдәренән уҙҙырып!\nБөгөн Яҡтыкүлдә оло байрам,\nҠаршы алды халыҡ Сәсәнен,\nҠалдырмайса Ҡаурый ҡәләмен!\nСәсән ижадтары саф шишмәләй\nҺуғарһындар халҡым күңелен,\nЙәшә , Сәсән, халҡың араһында\nҺүҙең менән биҙәп ғүмерең,\nЯҡтылығын һипһен күңелең!\nФәүзиә Ҡотлогилдина – АЛТЫНБИКӘ\nБашҡорт халҡының үткәне бик бай, тарихлы, рухы ныҡлы, ауыҙ –тел ижадының байлығына күп халыҡтар хайран ҡалырлыҡ. Һәр төбәктең, һәр райондың сәсәндәре табылырға , танылырға насип булһын!\nЙыйылған халыҡ яҡташтарыбыҙ Башҡортостаныбыҙ әҙәбиәт донъяһына тос өлөш индереүсе Ниязбай Сәлимовтың ижады Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияға, ә Гөлнур Яҡупованың ижады Салауат Юлаев премияһына тәҡдим ителеүен бер тауыштан хупланылар һәм уңыштар теләнеләр.\nФәүзиә Ҡотлогилдина –АЛТЫНБИКӘ.\nҒафури районы Родина-Ватан ауылы старостаһы, Родина ауылының Ағинәйҙәр ойошмаһы етәксеһе, райондың Мағаш тауышы әҙәби берекмә ағзаһы.\nСығыу ваҡыты 3-10-2016, 12:42 | Ҡаранылар: 1020\nИмәндәштәр Әҙәбиәт йылын асты\nТалҡаҫ буйында сәсәндәр осрашты


Өфөлә Йәйге Халыҡ-ара балалар уйындары дирекцияһының офисы асылды // Спорт | новости башинформ.рф\n11:06, 17 апреля 2019 Спорт\nӨФӨ, 2019 йыл, 17 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nӨфөлә Йәйге Халыҡ-ара балалар уйындары дирекцияһының офисы асылды. Ул Зәки Вәлиди урамы, 1 адресы буйынса, «Торатау» конгресс-холы ҡаршыһында урынлашҡан. Офис Халыҡ-ара балалар уйындарын ойоштороу комитетының эше өсөн тәғәйенләнгән. Майҙансыҡ кәңәшмәләр үткәреү һәм ҡунаҡтарҙы ҡабул итеү өсөн барлыҡ кәрәкле ҡорамалдар менән йыһазландырылған.\n9-14 июлдә Өфөлә Халыҡ-ара Олимпия Комитеты булышлығында 53-сө Халыҡ-ара балалар уйындары ойошторола. Ярыштарҙа 1500-ҙән ашыу спортсы ҡатнаша. Уйындарға Австралия, Канада, АҠШ, Ҡытай Халыҡ Республикаһы, Мексика, Нидерланд һәм башҡа илдәрҙең командалары килә. 2013 йылда Өфөлә VI Ҡышҡы халыҡ-ара уйындары үтте, унда донъяның 59 ҡалаһынан һәм 20 иленән 800 бала ҡатнашты. Өфө — Рәсәйҙә Халыҡ-ара балалар уйындары уҙғарылған берҙән-бер ҡала.\nТеги: Халыҡ-ара балалар уйындары, офис


Пеан на ул. Декабристов 📍 на ул. Декабристов, д. 51 в Екатеринбурге\n190000, Екатеринбург, ул. Декабристов, д. 51 , Кировский район\nСпециализация/отделение акушерство гастроэнтерология гинекология гирудотерапия кардиология неврология онкология урология эндокринология Еще специализации/отделения алгология аллергология ангиология андрология артрология и ревматология бактериология бальнеолечение вакцинация венерология вертебрология вирусология гематология генетика гепатология геронтология гомеопатия дерматология диагностика диетология иммунология инфекциология кардиохирургия колопроктология косметология логопедия маммология мануальная терапия массаж медицинские справки наркология нейрохирургия неонатология нефрология ортопедия остеопатия отоларинголог офтальмология паразитология педиатрия пластическая хирургия проктология психиатрия психология и психотерапия пульмонология рефлексотерапия сексология сомнология сосудистая хирургия стоматология терапевтические услуги травматология трансфузиология трихология физиотерапия и ЛФК флебология хирургия эко суточное мониторирование артериального давления 3d-узи ангиография биопсия бронхоскопия гастроскопия гастроскопия допплерография кинезиотерапия колоноскопия компьютерная томография маммография МРТ радионуклидные исследования ректороманоскопия рентген УЗИ фарингоскопия флюорография эзофагогастроскопия ЭКГ электрокардиография эндоскопия эхокардиография ЭЭГ анализ кала анализ крови анализ мочи анализ ПЦР - ДНК анализ спермы АКДС и АДСМ ветряная оспа вирус папилломы гемофильная инфекция гепатит грипп желтая лихорадка клещевой энцефалит корь краснуха менингококковый менингит натуральная оспа от бешенства полиомиелит проба Манту столбняк туберкулез больничный лист водительская медкомиссия медицинская книжка медицинский осмотр обменная карта санаторно-курортная карта справка в бассейн справка для поступления на работу/учебу справка на оружие Справки в детские учреждения Справки в детские учреждения Гостевая парковка Бесплатный wi-fi Детская комната\nВаш врач Не помню врача Гильмутдинов Тимур Рифкатович Гильмутдинов Тимур Рифкатович Матусенко Наталья Геннадьевна Захарова Светлана Валерьевна Романова Елена Константиновна Грехова Оксана Сергеевна Туева Ирина Дмитриевна Туева Ирина Дмитриевна Алексеенко Ирина Борисовна Гонина Татьяна Петровна Кошурников Олег Юрьевич Халина Анна Владимировна Костырева Анастасия Игоревна Култышева Мария Валерьевна Свиридова Марина Зияевна Махнева Татьяна Николаевна Волкова Татьяна Владимировна Рыкова Анна Александровна Демидов Сергей Михайлович Фатыхова Светлана Николаевна Баранова Ирина Ильинична Григорьева Елена Григорьевна Анчугина Татьяна Михайловна Морозова Наталья Николаевна Черей Елена Ивановна Черей Елена Ивановна Маленьких Галина Александровна Маленьких Галина Александровна Коробкина Анна Геннадьевна Власова Надежда Александровна Рабинзон Элеонора Аркадьевна Попов Артем Анатольевич Попов Артем Анатольевич Попов Артем Анатольевич Костикова Анна Александровна Кочкина Наталья Викторовна Кочкина Наталья Викторовна Яковлева Ульяна Юрьевна Жаркова Альбина Ивановна Николаева Валентина Николаевна Алексеева Татьяна Евгеньевна Стрелкова Светлана Игоревна Стрелкова Светлана Игоревна Капустин Кирилл Игоревич Гуминиченко Галина Евгеньевна Семаков Алексей Дмитриевич Матвеева Татьяна Евгеньевна Матвеева Татьяна Евгеньевна Таланкин Денис Анатольевич ---- другой врач ----\nСпециализация/отделение акушерство гастроэнтерология гинекология гирудотерапия кардиология неврология онкология урология эндокринология алгология аллергология ангиология андрология артрология и ревматология бактериология бальнеолечение вакцинация венерология вертебрология вирусология гематология генетика гепатология геронтология гомеопатия дерматология диагностика диетология иммунология инфекциология кардиохирургия колопроктология косметология логопедия маммология мануальная терапия массаж медицинские справки наркология нейрохирургия неонатология нефрология ортопедия остеопатия отоларинголог офтальмология паразитология педиатрия пластическая хирургия проктология психиатрия психология и психотерапия пульмонология рефлексотерапия сексология сомнология сосудистая хирургия стоматология терапевтические услуги травматология трансфузиология трихология физиотерапия и ЛФК флебология хирургия эко суточное мониторирование артериального давления 3d-узи ангиография биопсия бронхоскопия гастроскопия гастроскопия допплерография кинезиотерапия колоноскопия компьютерная томография маммография МРТ радионуклидные исследования ректороманоскопия рентген УЗИ фарингоскопия флюорография эзофагогастроскопия ЭКГ электрокардиография эндоскопия эхокардиография ЭЭГ анализ кала анализ крови анализ мочи анализ ПЦР - ДНК анализ спермы АКДС и АДСМ ветряная оспа вирус папилломы гемофильная инфекция гепатит грипп желтая лихорадка клещевой энцефалит корь краснуха менингококковый менингит натуральная оспа от бешенства полиомиелит проба Манту столбняк туберкулез больничный лист водительская медкомиссия медицинская книжка медицинский осмотр обменная карта санаторно-курортная карта справка в бассейн справка для поступления на работу/учебу справка на оружие Справки в детские учреждения Справки в детские учреждения Гостевая парковка Бесплатный wi-fi Детская комната\nВаш врач Помните врача? Гильмутдинов Тимур Рифкатович Гильмутдинов Тимур Рифкатович Матусенко Наталья Геннадьевна Захарова Светлана Валерьевна Романова Елена Константиновна Грехова Оксана Сергеевна Туева Ирина Дмитриевна Туева Ирина Дмитриевна Алексеенко Ирина Борисовна Гонина Татьяна Петровна Кошурников Олег Юрьевич Халина Анна Владимировна Костырева Анастасия Игоревна Култышева Мария Валерьевна Свиридова Марина Зияевна Махнева Татьяна Николаевна Волкова Татьяна Владимировна Рыкова Анна Александровна Демидов Сергей Михайлович Фатыхова Светлана Николаевна Баранова Ирина Ильинична Григорьева Елена Григорьевна Анчугина Татьяна Михайловна Морозова Наталья Николаевна Черей Елена Ивановна Черей Елена Ивановна Маленьких Галина Александровна Маленьких Галина Александровна Коробкина Анна Геннадьевна Власова Надежда Александровна Рабинзон Элеонора Аркадьевна Попов Артем Анатольевич Попов Артем Анатольевич Попов Артем Анатольевич Костикова Анна Александровна Кочкина Наталья Викторовна Кочкина Наталья Викторовна Яковлева Ульяна Юрьевна Жаркова Альбина Ивановна Николаева Валентина Николаевна Алексеева Татьяна Евгеньевна Стрелкова Светлана Игоревна Стрелкова Светлана Игоревна Капустин Кирилл Игоревич Гуминиченко Галина Евгеньевна Семаков Алексей Дмитриевич Матвеева Татьяна Евгеньевна Матвеева Татьяна Евгеньевна Таланкин Денис Анатольевич ---- другой врач ----\nПеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов Пеан на ул. Декабристов


Башҡортостанда 1300-ҙән ашыу подъезда ремонт эштәре уҙғарыла - Bash.News\nБашҡортостанда 1300-ҙән ашыу подъезда ремонт эштәре уҙғарыла\nБашҡортостанда 1300-ҙән ашыу подъезда ремонт эштәре уҙғарыла https://bash.news/news/100839_bashortostanda_1300n_ashyu_podezda_remont_eshtre_uaryla\nПодъездарҙы комплекслы ремонтлау программаһына ярашлы, бөгөн 1300-ҙән ашыу подъезда төҙөкләндереү эштәре алып барыла. Ә 693-сө файҙаланыуға тапшырылған. Ҡайһы бер күп ҡатлы йорттарҙа тотҡарлыҡтар ҙа күҙәтелә. Азат Ғәлиуллин дауам итә.\nКүп ҡатлы йортта йәшәүселәр подъездың бөгөнгө хәле менән ҡәнәғәт түгел. Өс тиҫтә йыл элек сафҡа ингән торлаҡ бөгөнгә тиклем ремонт күргәне булмаған. Ниһайәт, быйыл финанс мәсьәләһе хәл ителә. Эште башҡарасаҡ подрядсы ойошма табыла. Тик, ҡыуаныс оҙаҡҡа бармай.\nУрындағы халыҡ дәғүәһен белдергәс эшселәр ҙә, яуаплы ойошма ла юҡҡа сыға. Сараһыҙлыҡтан улар район хакимиәтенә мөрәжәғәт итә.\nАсыҡланыуынса, эш бер-нисә этапта башҡарылырға тейеш булған. Эшсе ҡулдар етмәгәнлектән тотҡарлыҡтар күҙәтелгән. Бөгөн башлаған эште тамамлау буйынса яңы график төҙөлдө.\nӘ Сипайлово биҫтәһенең Яр буйы урамындағы күп ҡатлы йорт подъезын төҙөкләндереү аҙна-ун көн элек тамамланған. Шулай уҡ, төрлө тотҡарлыҡтар менән ремонт бер айға тиклем һуҙылһа ла, эш еренә еткерелеп башҡарылған. Подрядсы ойошма биҙәкләү эштәрен, баҫҡыстарҙы йүнәтеп кенә ҡалмай, стеналаға матур һүрәттәр ҙә төшөргән. Тик бәғзеләр уны буяп та киткән.\nДмитрий Коротаев, подрядсы ойошма етәксеһе: “Бер аҙ тотҡарлыҡтар менән булһа ла, эш еренә еткерелеп башҡарылды тип уйлайым. Подъезды төҙөкләндереүгә ярайһы уҡ көс һалынды. Ләкин ҡайһы берәүҙәр уны матурлыҡты боҙоуҙан да тартынмай”.\nКомплекслы ремонтлау программаһына ярашлы, быйыл республикала 4 меңгә яҡын подъезды төҙөкләндереү бурысы ҡуйылған. Бөгөн ларҙың 693-сө ремонтланған. 1 сентябргә билдәләнгән пландың 80 процентҡа тиклем үтәлеүе көтөлә.


Ҡышҡы күл/Зөбәйҙә Исламова » Журнал\nЖурнал для детей » Йыл миҙгелдәре » Ҡыш » Ҡышҡы күл/Зөбәйҙә Исламова\nҠышҡы күл/Зөбәйҙә Исламова\nБаҫылды : 6-09-2013, 17:05 |\nРубрика: Ҡыш / Йыл миҙгелдәре\nИсеме: Ҡышҡы күл\nҠыш / Йыл миҙгелдәре\nКөндәр һалҡын торһа ла, күл өҫтө бала-саға менән тулы. Ялтыр боҙ, көҙгөләй сағылып, үҙенә тартып тора. Ҡыҙҙар конькиҙа шыуа. Бер төркөм малай хоккей һуға. Батырхан да иптәше Байрас менән туйғансы уйнаны.\n— Йә, етер инде, әйҙә ҡайтайыҡ,— тип ялбарҙы Байрас, ҡулдарын өрә-өрә йылытып.\n— Бар, һин атла, өшөп торма. Хәҙер ҡыуып етермен, — тине Батырхан иптәшенә. Үҙе һаман шыуыуын дауам итте.\nЭңер төшһә лә, ҡар яҡтыһына тирә-яҡ ялт итеп тора. Ә боҙ үтәнән-үтә күренә.\n— Ярай, миңә лә ҡайтырға ваҡыт, әсәй асыуланып торор, — тип, конькийын сисергә эйелгәйне… вәт мөғжизә! Ҡыҙыҡһынып китеп һыу аҫты донъяһын күҙәтә башланы малай. Ҡыҙылғанат менән алабуға балығы кемуҙарҙан йөҙөп килә лә, ауыҙҙарын асып, төртөп-төртөп ала. Бер нисә тапҡыр ҡабатлана был хәл. Боҙ аҫтынан балыҡтар: “Мине тот, мине тот!”, — тип ҡойроҡтары менән һуғып шаяра һымаҡ. Иғтибарлап ҡараһа, ни ғәжәп — күл эсе туп-тулы балыҡ тәңкәһе, тот та силәктәргә тултыр.\nШатлығынан ул өйгә табан ел тиҙлеге менән осто. “Тиҙерәк барыһына ла күрһәтергә, һис кисекмәҫтән ҡармаҡ һалырға барырға”, — тигән уй елдертте уны…\n— А-аатай! Ә-әй-йҙә, к-ккейен тиҙерәк!\nМалай, бик шәп йүгереүҙән тыны ҡыҫылып, бер аҙ һүҙен һөйләй алмай торҙо.\n— Йә, тыныслан, нимә булды? Артыңдан ҡыуа төштөләрме әллә? — тип асыуланыбыраҡ өндәште йорт хужаһы.\n— Ю-юҡ, юҡ, кем баҫтырһын мине? Мин… ней… теге…\n— Күпме әйтәм мин һиңә, ҡараңғыла йөрөмә! Хәбәрен дә һөйләй алмай! Нимә булды? — тиеп, шомланып, әсәһе һүҙгә ҡушыла.\nТын алғас, Батырхан күлдәге хәлде һөйләп бирҙе.\nАтаһы уйға ҡалып: “Күл тонсоҡҡандыр?! Әйҙә, улым, кейен. Йәһәтерәк, һуң булып ҡуймаһын. Балыҡтар ярҙам һорай”,— тине.\nМалай, бер нәмә лә аңламай, тиҙ генә тунын эләктерҙе...\n— Нисек булышабыҙ? — тип һораны үҙе түҙә алмай.\n— Бына хәҙер бырау, балта алабыҙ ҙа бәләкәй генә бер нисә мәке уябыҙ.\n— Ә ул ни өсөн кәрәк? — тип ныҡышты малай.\n— Сатлама һыуыҡтар башланһа, боҙ шаҡырайып ҡата. Балыҡтар тонсоға башлай. Шул саҡта кеше мәкеләр уйып уларға ярҙамға килә. Һәр йыл ҡабатлана торған хәл.\n— Эйе, мин аңланым! Беҙ балыҡ ҡармаҡларға түгел, ә киреһенсә, ҡотҡарырға барабыҙ. Ҙур үҫкәс Байрас менән беҙ ҙә шулай эшләрбеҙ.\n— Бик дөрөҫ, батырым, ашығайыҡ, һуңлап ҡуймайыҡ.\n“Бына ни өсөн балыҡтар боҙ аҫтына йыйылған икән”, — тип уйланы малай юл буйы. Үҙе лә һиҙмәй ҡыҙыу атлап аҙымдарын йышайтты.\nУлар, боҙҙо тишеп, бер нисә урында мәке уйҙы.\nЭш тамамланғас: “Афарин, оло эш башҡарҙыҡ, һин минең уң ҡулым, ярҙамсым”, — тине атай кеше, улы менән ғорурланып.


«Профсоюз дисконт картаһы» мөмкинлектәре артты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Профсоюз дисконт картаһы» мөмкинлектәре артты\n15:29, 18 марта 2010 Иҡтисад\n«Профсоюз дисконт картаһы» проекты мөмкинлектәрен арттырҙы. «Башинформ» агентлығына БР Профсоюздар федерацияһының матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, республика профсоюз ойошмалары ағзалары хәҙер бындай карта ярҙамында түләүле стоматология хеҙмәттәрен ҡулланғанда ташламалар алыу мөмкинлегенә эйә. Бынан тыш, әлеге ваҡытта проектҡа ҙур банктарҙың береһен йәлеп итеү мәсьәләһе хәл ителә, унда профсоюз ағзалары ташламалы кредитлау менән файҙаланасаҡ, тип күҙаллана.\n«Профсоюз дисконт картаһы» проекты республикала быйыл февралдә старт алды. Проектта ҡатнашыусы компанияларҙың хеҙмәттәрен һәм тауарҙарын ташламалар менән алыу уның төп маҡсаты иҫәпләнә. Бындай тауарҙар һәм хеҙмәттәр иҫәбенә бөгөн аҙыҡ-түлек продукттары, АЗС-та яғыулыҡ ҡойҙороу, бөҙрәхана һәм туристик фирмалар хеҙмәттәре инә. Проектта ун биштән ашыу компания ҡатнаша, уларҙың иҫәбе артабан арта ғына барасаҡ.\nХеҙмәткәрҙәргә «Профсоюз дисконт картаһы» предприятие һәм ойошмаларҙың профкомдарында бирелә.


Республика көнө алдынан «Йәшел Башҡортостан» акцияһы ойошторола\n10 Сентябрь 2019, 15:14\n5 октябрҙә Башҡортостанда ағастар һәм ҡыуаҡтар ултыртыу буйынса «Йәшел Башҡортостан» акцияһы күҙаллана. Был хаҡта Хөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә республика вице-премьеры – торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры вазифаһын башҡарыусы Борис Беляев хәбәр итте.\nБыйыл апрель айында уҙған тәүге акцияла 109 меңдән ашыу ағас һәм ҡыуаҡ ултыртыу ойошторолдо, унда 160 меңдән күберәк кеше ҡатнашты, Өфөлә генә 2,5 меңдән ашыу яңы үҫенте ултыртылды.\nРеспублика етәксеһе Радий Хәбиров ошо сара тураһында халыҡҡа мәғлүмәт биреүҙең мөһимлеген билдәләне.\n«Йәшел Башҡортостан» акцияһы ағас ултыртыуҙан тыш, мөмкин тиклем күберәк кешене йәлеп итеү маҡсатын ҡуя. Шуға күрә уның бурысын, шулай уҡ майҙансыҡтарҙың адрестарын халыҡҡа еткерергә кәрәк», – тине Радий Хәбиров.


Конкурста ҡатнашырға теләүселәр иғтибарына!\n20 Апрель 2021, 15:10\nБашҡортостан Республикаһы Ғаилә һәм хеҙмәт министрлығы бөтә Рәсәй “Йыл ғаиләһе” конкурсының төбәк этабын уҙғара. Уның маҡсаты ғаиләнең, ата-әсәнең, ғаилә ҡиммәттәренең абруйын арттырыу. Конкурс ике этапта түбәндәге номинациялар буйынса уҙғарыла:\n1. «Күп балалы ғаилә» - биш йә унан да күберәк бала тәрбиәләгәндәр (уллыҡҡа алыусылар), төбәктең йәмәғәт тормошонда, сараларҙа ҡатнашҡан иң әүҙем ғаиләләр саҡырыла.\n2«Ауыл ғаиләһе» номинацияһында ауыл территорияһын үҫтереүҙә үҙ өлөшөн индергән, хеҙмәттә, ижадта, спортта һәм балалар тәрбиәләүҙә уңыштары булған ғаиләләр ҡатнаша.\n3. «Алтын ғаилә» - 30 йыл бергә ғүмер иткән, ғаилә ҡиммәттәрен нығытыуға, гражданлыҡ һәм патриотлыҡ, оҙон ғүмерлелек бәйләнештәрен нығытыуҙа миҫал булған ғаиләләр һынаша.\n4.«Милли йолаларҙы һаҡлаусылар» номинацияһында һөнәри династияны дауам итеүсе ғаиләләр ярыша.\nКонкурстың беренсе этабы төбәктәрҙә (район һәм ҡалаларҙа) уҙғарыла. Төбәк еңеүселәре республика этабына сығасаҡ. Икенсе этапта еңеүселәр үҙ төбәген, Башҡортостанды Рәсәй кимәлендә күрәһәтәсәк. Еңеүселәрҙе бүләкләү Мәскәүҙә уҙа.


Башҡортостандан 114 уҡыусы Мәскәүгә Кремль шыршыһына бара // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандан 114 уҡыусы Мәскәүгә Кремль шыршыһына бара\n7:30, 13 декабря 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостандан 114 уҡыусы Мәскәүгә Кремль шыршыһына бара Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2017 йыл, 13 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nБыйыл Кремлдә Яңы йыл шыршыһы 26 декабрҙә үтә. Башҡортостандан Мәскәүгә 140 кешенән торған делегация бара. Уларҙан 114 кеше 8-13 йәштәге уҡыусы һәм 28-е оҙатып барыусы (педиатрҙар, хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәре, уҡытыусылар). Юлламалар уҡыу алдынғыларына, олимпиадаларҙа, спорт ярыштарында, ижади конкурстарҙа еңеүселәргә, активистарға – Рәсәй уҡыусылар хәрәкәте лидерҙарына бирелде. Бынан тыш, төп яңы йыл тантанаһына күп балалы һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүсе, хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булғандарҙың, хәрби хәрәкәт ветерандарының балалары бара.\nДәүләт Кремль һарайында уҙасаҡ дөйөм Рәсәй яңы йыл шыршыһынан тыш, балалар өсөн Измайлов Кремле һәм башҡа урындар буйлап экскурсия ойошторола.\nБыл сәфәргә аҡса республика ҡаҙнаһынан бүленә.\n25 декабрҙә иртәнсәк делегация Мәскәүгә шыршы байрамына оса, 27 декабрҙә Өфөгә әйләнеп ҡайта, тип аңлаттылар Башҡортостан Мәғариф министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.\nТеги: Яңы йыл, Кремлдә шыршы


Өфөлә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваға тантаналы рәүештә һәйкәл асылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваға тантаналы рәүештә һәйкәл асылды\n17:16, 14 октября 2016 Мәҙәниәт\nБөгөн Өфөлә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваға тантаналы рәүештә һәйкәл асылды. Октябрь проспектындағы аллеяла яҙыусының хеҙмәттәштәре, туғандары һәм яҡындары, студенттар һәм уҡыусылар йыйылды. Тантанаға Күгәрсен районынан яҙыусының яҡташтары ла килгәйне.\nСара яҙыусының үҙе уҡыуында «Хәйерле көн!» шиғырының яҙмаһы һәм ҡала хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы Ирек Ялаловтың сығышы менән башланды. Һәйкәлде асыу хоҡуғы шағирә, Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы Рәйесе урынбаҫары Йомабикә Ильясоваға һәм яҙыусының Мәскәүҙән килгән улы Тельман Әминевҡа бирелде.\n«Был — ҙур байрам, тормошомдағы иң бәхетле көн, — тине Тельман Әминев. — Әсәйемдең яҡты донъянан китеүенә 20 йыл үтте. Мин һәр саҡ уның хәтерен мәңгеләштереү тураһында уйландым. Һәйкәл бик матур, сквер менән бергә ул архитектура комплексын барлыҡҡа килтерә һәм Өфөнөң биҙәге булып тора».\nТантана З.Биишева исемендәге 140-сы башҡорт гимназияһы уҡыусылары башҡарыуында Зәйнәб Биишеваның шиғырҙарын уҡыу һәм сәскә һалыу менән тамамланды.\nБейеклеге өс метрға яҡын бронза һындың скульпторы — Владимир Дворник. Һәйкәл яҙыусының исемен йөрөткән «Китап» нәшриәте һәм Өфө һөнәрҙәр һәм сервис колледжы эргәһендә урынлашҡан. Һәйкәл янындағы биләмә төҙөкләндерелгән. Ошо урында Зәйнәб Биишева исемендәге сквер булдырылған.\nЗәйнәб Абдулла ҡыҙы Биишева — Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты. Үҙенең шиғри йыйынтығын сығарған тәүге башҡорт ҡатын-ҡыҙы. Замандаштары уны әүҙем тормош позицияһы булған кеше, ысын илһөйәр, дөрөҫлөк һәм ғәҙеллек өсөн көрәшсе итеп хәтерендә ҡалдырған.\nТеги: һәйкәл, әҙәбиәт, зәйнәб биишева, ҡаланы төҙөкләндереү


Сәсәниҙәр дәүләте — Башҡорт Википедияһы\nСәсәниҙәр дәүләте (пехл. [Ērānšahr] (Эраншахр) — «Иран (арийҙар) дәүләте»; фарс. شاهنشاهی ساسانیانشاهنشاهی ساسانیانфарс. شاهنشاهی ساسانیان [šāhanšāhije sɒsɒnijɒn]) — хәҙерге Ираҡ һәм Иран ерендә парфяндарҙың Аршакиҙар династияһы ҡолатылып, власҡа фарсы династияһы — Сәсәниҙәр килеү менән ойошторолған дәүләт. Ул 224—651 йылдарҙа тора. Ҡайһы берҙә Сәсәниҙәр дәүләтенә ҡарата империя термины ҡулланыла.\nСәсәниҙәр империяһы 619-629 йылдарҙа.\nБаш ҡала *(224–226)Истахр, *(226–637)Ктесифон(400,000)\nТел(дәр) урта фарсы, арамей (лингва-франка)\nДин зороастризм, шулай уҡ христианлыҡ, манихейлыҡ, митраизм\nМайҙаны 3 500 000 км² (550)\nХалҡы 40,000,000 (иран халыҡтары, ғәрәп, әрмән, ассириялы, йәһүд, ивер, кавказ албандары, курдтар\nИдара итеү формаһы феодальная монархия[d]\n← Парфян батшалығы\nҒәрәп хәлифәте →\nСәсәниҙәр династияһына Ардашир I Папакан тарафынан Аршаки династияһы вәкиле Артабан V парфян батшаһын (фарс. اردواناردوانфарс. اردوان Ardavan) еңгәндән һуң нигеҙ һалына. Һуңғы сәсәниҙәр шаһиншаһы (батшаларҙың батшаһы) Йәҙегәр III (632—651) була. Ул 14 йыл буйы Ғәрәп хәлифәтенә ҡаршы барған һуғышта еңелә.\nIII быуат аҙағында — IV быуат башында империяның бер нисә көнсығыш өлкәһе айырымлана. Әммә Шапур II (309—379 йй) хакимлығы мәлендә улар ҡабаттан ҡайтарыла. 387 йылдағы килешеү буйынса сәсәниҙәргә Месопотамияның райондарыһәм Әрмән батшалығының ҙур өлөшө күсә.\nV быуатта Әрмәнстан, Кавказ Албанияһы һәм Иберия династияларының батшалары Сәсәниҙәрҙең башлығы булып тора. V быуаттың икенсе яртыһында Кавказ аръяғы, 571—572 йылдан — Әрмәнстанда ихтилалдар була. Маздакиҙар хәрәкәте барлыҡҡа килгәндән һуң V быуат аҙағында идара итеү системаһында, социаль-сәйәси структурала һәм мәҙәниәттә тәрән үҙгәрештәр була.\nХөсрәү I Ануширван Төрки ҡағаны туғаны менән никахлашҡас, империя ныҡ үҫешә (531—579 йылдар). Хөсрәү I хакимлығы мәлендә юғары ҡатлам вәкилдәренең бер өлөшө дәүләттән һәм батшанан иҡтисади бәйле була, шулай уҡ бюрократик аппарат һәм чиновниктарҙың әһәмиәте арта. VI быуатта Византия менән уңышлы һәм уңышһыҙ һуғыштар була. 558—568 йылда Төрки ҡағанаты эфталиттарҙы ҡыйратҡас, Афғанстан һәм Урта Азияның ҡайһы бер өлкәләре ҡағанатҡа яһаҡ түләү бурысы менән Сәсәниҙәр дәүләтенә инә. 570 йылдарҙа Йәмән бойһондорола. 589-сы йылдарҙа дәүләткә ябырылған төркиҙәр тар-мар ителә. Византия менән оҙайлы һуғыш дәүләттең матди ресурстарын ярлыландыра. Был хәл һәм шулай уҡ һалымдарҙың ҡырҡа арттырылыуы сәсәниҙәр дәүләтенең сәйәси һәм иҡтисади ҡеүәтен ҡаҡшата. VII быуатта ислам дине инә.\nХөсрәү II Парвиз (Абарвез, Апарвез, 591—628 йылдар) — Ануширвана Хөсрәү I Ануширвандың ейәне, Ормизда IV улы. Уның хакимлығы мәлендә Сәсәниҙәр дәүләтенең сиктәре ваҡытлыса булһа ла киңәйә. Шул саҡта империя хәҙерге Иран, Ираҡ, Әзербайжан, Әрмәнстан, Афғанстан, хәҙерге Төркиәнең көнсығышы һәм хәҙерге Һиндостан, Сүриә, Пакистандың өлөштәре инә; сәсәниҙәр дәүләте өлөшләтә Кавказ, Үҙәк Азия, Ғәрәбстан ярымутрауы, Мысыр, Иордания һәм Израиль ерҙәрен баҫып ала. Һөҙөмтәлә, Сәсәниҙәр Ираны (ҡыҫҡа ваҡытҡа булһа ла) Әһәмәниҙәр дәүләтенә тиклем киңәйә.\n628—632 йылдарҙа 10 батша алышына. Йәҙегер III осоронда VII быуат уртаһында Сәсәниҙәр империяһын Ғәрәп хәлифәте йота.\n1 Сәсәниҙәр дәүләтен ойоштороу\n2 Сәсәниҙәр армияһы\n3 Сәсәни Ирандағы йәмғиәт төҙөлөшө\n5 Шулай уҡ\nСәсәниҙәр дәүләтен ойоштороуҮҙгәртергә\nБеҙҙең эраға тиклем III быуатта Иран Аршакиҙарҙың парфян династияһы берләштергән берәмк була. Ғәмәлдә ул үҙаллы кенәзлектәрҙән короллектәрҙән торған конфедерация була. (Сағыштырыу өсөн: Киев Русе XIII быуатта). Даими үҙ-ара һуғыштар, бәрелештәр Иранды ныҡ көсһөҙләндерә. Рим империяһының хәрби ҡеүәте һәм көнсығышҡа ҡарай экспансияһы һөҙөмтәһендә парфяндар Месопотамияның бер нисә төньяҡ ҡалаларын бирергә мәжбүр була.\nИран Парс мәлендә яңынан ойоша башлай. Ирандың көньяҡ-көнбайышында урынлашҡан Парс провинцияһы уның тарихындағы мөһим роль уйнай (Парс, йәки Фарс — гректар уны «Иран» урынына ҡуллана башлай).\nАлтын ялатылған көмөш һауытта Хөсрәү I Ануширвандың һунарҙағы мәле һүрәтләнә\nСәсән — ҡанбаба, Анахит алиһәһе ҡорамы тылсымсыһы, ул Парстың хаким («батша») династияһына ҡарай һәм мөһим урын биләй. Уның улы Папак Истахраның хакимы, шаһ титулына эйә була. Сәсәндең ейәне, Папактың улы Арташир ҡанбабалар һәм ырыуҙың юғары ҡатламы ярҙамында күтәрелә. Үҙ биләмәһенә күрше ерҙәрҙе ҡушыу һөҙөмтәһендә көсәйә бар һәм Парстың иң билдәле хакимын бәреп төшөрә. Тәхет өсөн Арташир бер туған ағалары менән көрәш алып бара һәм еңеп сыға. Иранды берләштереүгә ынтылыуы уны Аршакиҙар менән дошманлаштыра.\nДарабгерд ҡәлғәһе коменданты вазифаһынан башлаған Арташир Парсты ғына биләп ҡалмай, тиҙҙән Исфахан һәм Керман өлкәләрен ҡуша, месопатамия менән сиктәш Хузистанға бәреп инә һәм төньяҡҡа юллана. Уға ҡаршы пәрфән ғәскәре сыға. 224 йылдың 22 апрелендә Ормигаздан тигеҙлегендә улар араһында ҡыҙыу алыш була һәм Арташир еңә. Әммә Ирандың башына тороу өсөн уға тағы ла 80 удел кенәзен бойһондорорға тура килә. Шулай ҙа бай һарайҙар төҙөлгән Фарс (Парс) дәүләттең баш өлкәһе ролен уйнамай. Аршакиҙар йолаһына ярашлы баш ҡалалар тип Селевкия һәм Ктесифон, Тигр йылғаһы буйындағы «ҡалалар» билдәләнә. Бында, илдең көнбайышында, өлкәләге иң уңдырышлы ерҙәр, Иранды көнбайыштағы Урта диңгеҙ гавандәре, төньяҡтағы Әрмәнстан, Кавказ Албанияһы, Иверия, Лазика, көньяҡтағы Персия ҡултығы һәм көньяҡ Ғәрәбстаны, көнсығыштағы Һиндостан менән бәйләүсе сауҙа юлдары үтә.\nСәсәниҙәрҙең ебәк туҡымаһы, VI—VII бб.\n226 йылда Арташир тәхеткә ултыра һәм батшалар батшаһы — шаһаншаһ титулын ҡабул итә. Ул Хамадан ҡалаһы менән Мидияны, Сакастан һәм Хөрәсән өлкәләрен буйһондора. Ныҡышмалы көрәш менән Атропатена, Әрмәнстандың байтаҡ өлөшө баҫып алына. Маргиана (Мерв оазисы), Систан һәм Мекран да баҫып алынған тигән мәғлүмәттәр бар. Шулай итеп, уның дәүләте сиге Аму-Дарья йылғаһының аҫҡы өлөштәренә тиклем Хорезмға килеп етә. Ҡабул йылғаһы көнсығыш сиге була.\nСәсәниҙәр ғәскәрендәге башлыҡ\nАрмияның Сәсәниҙәр дәүләте ҡабул иткән рәсми атамаһы — Рөстәм Армияһы (Ростам) — e Rostam Spâh'. Ул сәсәниҙәр династияһын башлаусы Ардашир I Папакан тарафынан булдырыла. Сәсәниҙәр армияһы тарихы ике осорға бүленә, реформаға тиклем Ардашир I алып Хөсрәү Ануширванға тиклем, реформанан һуңғы Хөсрәү Ануширвандан алып династия ҡолағансы. Ардашир булдырған армия удел кенәздәренең дружиналарынан торған иррегуляр армия була. Хөсрәү Ануширван иһә армияны регуляр һәм профессионалгә әйләндерә.\nСәсәни Ирандағы йәмғиәт төҙөлөшөҮҙгәртергә\nПерс һыбайлыһы, Так-и-Бостан, Иран\nДәүләт башында Сәсәниҙәр династияһына ҡараған шаһанша торған. Тәхеткә вариҫын ул тик сәсәниҙәр ырыуы араһынан үҙе тере саҡта уҡ билдәләгән. Икенсе төрлө әйткәндә, сәсәниҙәр батша нәҫеленән тип иҫәпләнгән.\nДәүләттә юғары урынды шаһәрдарҙар, йәғни үҙ аллы өлкәнең хакимдары, Сәсәниҙәргә бойһонған батшалар биләгән. V быуаттан провинция хакимдары марзпан тип аталған. Дүрт бөйөк марзпана шаһ титулын йөрөткән.\nШаһәрдарҙан һуң киләһе дәрәжәне виспухр биләй. Дәүләттә ете иран ырыуы ҙур урын алып торған. Тик уларҙың ғына дәүләтселек һәм хәрби вариҫлыҡҡа хоҡуғы була.\nШәхси ере булған, администатив дәрәжәгә һәм хәрби идаралыҡҡа алынған юғары ҡатламға вузургтар (визургтар) ингән. Сығанаҡтарҙа улар тураһында «танылған», «бөйөк», «атаҡлы», «ҙур» кешеләр тип телгә алына. Улар, һис шикһеҙ, дәүләт идаралығында ҙур роль уйнаған.\nСәсәниҙәр ҡалҡанындағы арыҫланды сағылдырған көмөш умбон\nИң күп һанлы төркөмдө урта һәм ваҡ ер хужалары азаттар, йәғни «иреклеләр» биләй. Улар хәрби хеҙмәткә бурыслылар, һуғыш мәлендә сәсәниҙәр армияһының данлыҡлы атлылары булған.\nБыл төркөмдәрҙең бөтәһелә эксплуататор (бойһондороусылар) класына ҡарай. Уларға ҡала кәсепселәре һәм крәҫтиәндәр, сауҙагәрҙәр бойһонған.\nҠайһы бер сығанаҡтар раҫлауынса, Арташире I заманында дүрт ҡатлам була:\nҠанбабаларға (асраван) бер нисә дәрәжә инә: иң юғарыла мобедтар, унан ҡанбаба — судьялар (дадхвар) һәм башҡалар. Иң түбәнге урынды тылсымсылар биләй.\nСәсәниҙәр династияһы шәжәрәһе\nХәрби ҡатламда (артештаран) атлы һәм йәйәүле яугирҙәр була. Һыбайлыларға йәмғиәттең өҫтөнлөклө вәкилдәре алынған; затлы нәҫел вәкилдәре ғәскәр башлығы булып тора.\nЯҙыусылар ҡатламын (дибхеран) башлыса дәүләт чиновниктары тәшкил итә. Ләкин уға шулай уҡ төрлө һөнәр кешеләре: секретарҙар, дипломатик документ, хат тултырыусылар, биографтар, табип, астролог һәм шағирҙар ҙа ҡарай.\nДүртенсе ҡатлам — халыҡ, уға крәҫтиәндәр (вастриошан) һәм һөнәрселәр (хутухшан) ҡараған. Был ҡатламға шулай уҡ сауҙагәрҙәр, купецтар, һөнәрселәр, үҙ тауарын һатыусылар һәм башҡалар ингән.\nСәсәниҙәр Иранында ҡол биләү ҡоролошо була. Урта быуаттарҙа Иран феодал бәйләнешкә инә, был V быуатта асыҡ күренә.\nБаһрам V һинд принцессаһында ҡунаҡта. Низамиҙың «Ете гүзәл» әҫәре буйынса XVI быуат миниатюраһы.\nСәсән, хватав Анахит\nПапак, Сәсәндең улы, хватав Анахит ?—209, Истахар шаһы 209—220\nШапур, Папактың улы, Истахр шаһы 209—220\nАрташир I Папакан, Папактың улы, Истахр шаһы 220—224, Ирандың бөйөк шаһаншаһы 224—239\nПероз I, Арташир I Папакандың улы, Ирандың бөйөк шаһаншаһы 239\nШапур I, Арташир I Папакандың улы, Ирандың бөйөк шаһаншаһы 239—260, Иранда һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 260—274\nОрмизд I Арташир, Шапура I улы, Әрмәнстандың бөйөк шаһаншаһы 260—274, Иранда һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 274\nХвармиздак, Ормизд I Арташирҙың улы, Әрмәнстандың бөйөк шаһы 274\nШапур, Шапур I улы, Мешандың шаһы ?—272\nХвармизд, Шапурҙың улы, Һиндостан, Сакастан һәм Тохаристан шаһы 276—291\nБаһрам I, Шапур I улы, Гилян шаһы260—262, Керман шаһы 262—274, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 274—276\nБаһрам II, Баһрам I улы, Һиндостан, Сакастан һәм Тохаристан шаһы 274—276, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 276—293\nБаһрам III, Баһрам II улы, Һиндостан, Сакастан һәм Тохаристан шаһы 291—293, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 293\nАтурфарнбаг, Мешан шаһы 282—293\nНарсе, Шапур I улы, Һиндостан, Сакастан һәм Тохаристан шаһы 260—274, Әрмәнстандың бөйөк шаһы 274—293, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 293—302\nОрмизд II, Нарсехтың улы, Һиндостан, Сакастан һәм Тохаристан шаһы 293—302, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 302—309\nШапур II, Хвармиздың улы II, Һиндостан, Сакастан һәм Тохаристан шаһы 302—309, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 309—379\nАрташир II, Шапур II улы, Кушандың бөйөк шаһы 330—379, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 379—383\nШапур III, Шапура II улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 383—388\nБаһрам IV, Шапур II, Кушандың бөйөк шаһы 379—388, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 388—399\nБаһрам, Баһрам IV улы, Кушандың бөйөк шаһы 388—421\nЙәҙегәр I, Шапур III шаһы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 399—421\nБаһрам V, Йәҙегәр I улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 421—439\nЙәҙегәр II, Баһрам V улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 439—457\nОрмизд III, Йәҙегәр II улы, Кушандың бөйөк шаһы 421—457, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 457—459\nПероз, Йәҙегәр II улы, Кушандың бөйөк улы 457—459, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 459—484\nБалаш, Йәҙегәр II улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 484—488\nВачаган II, Йәҙегәр II улы, Албанияның шаһы 487—510\nКавад I, Пероз II улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 488—496, 498—531\nЗамасп, Пероз II улы, Әрмәнстандың бөйөк шаһы ?—496, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 496—498\nНарсех, Замасптың улы, Әрмәнстандың бөйөк шаһы 496—?\nСурхаб, Замасптың улы, Албанияның шаһы 496—?\nХөсрәү I, Кавад I улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 531—579\nОрмизд IV, Хөсрәү I улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 579—590\nБаһрам Чубин (Сәсәни түгел), тәхет исеме Баһрам VI, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 590—591.\nБистам, Хөсрәү I, улы, Адурбадагандың шаһы 590—596\nХөсрәү II, Ормизд IV улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 590—628\nКавад II, Хөсрәү II улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 628\nАрташир III, Кавад II улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 628—629\nФаррухан Шәһәрвараз (Сәсәни түгел), Хөсрәү II полководецы, шаһиншаһ 629\nБорандохт, Хөсрәү II ҡыҙы, Иран һәм унан ситтә бөйөк батшабикә 629—630\nАзармедохт, Хөсрәү II ҡыҙы, Иран һәм унан ситтә бөйөк батшабикә 630—631\nФаррухзад Хөсрәү, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 631—632\nЙәҙегәр III, Шәһрийәрҙең улы, Хөсрәү II улы, Иран һәм унан ситтә бөйөк шаһиншаһ 632—651\nИң ҙур империялар теҙмәһе\n↑ UPNE — Empires in Collision in Late Antiquity: G. W. Bowersock\n↑ История Цивилизаций Ближнего Востока 4 2017 йылдың 15 ғинуар көнөндә архивланған.\nБартольд В. В. Иран. Исторический обзор // Бартольд В. В. 9 томлыҡ. Т. 7. М., 1971.\nКСәсәниҙәрҙең көмөш коллекцияһы 2009 йылдың 15 март көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сәсәниҙәр_дәүләте&oldid=1057715 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 11 август 2021 в 14:59\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:59 11 август 2021 үҙгәртелгән.