*** УРА, КАНИКУЛДАР!!! *** УРА, КАНИКУЛДАР!!! *** - Сайт школы Сураманово\nБАШ БИТ * ГЛАВНАЯ\nБеҙҙең турала*О нас\nБЛОГ УЧИТЕЛЯ И. САФИУЛЛИНА\nСораман башланғыс мәктәбе\nНачальная школа Сураманово\nяңылыҡтар * новости\nХәрби-патриотик сарала ҡатнаштыҡ.\n20 февраль көнө Уральск ауылы мәктәбе-нең спортзалында хәрби марш һәм строй йыры конкурсында ҡатнаштыҡ. Бында беҙҙән 2 - 4 класс уҡыусыларынан торған йыйылма төркөм сығыш яһаны. Төркөм командиры итеп Алһыу Ҡотоева тәғәйен-ләнгәйне.\nШулай итеп, зона мәктәптәре араһында беҙҙең төркөм 3-сө урын яулап ҡайтты. АФАРИН!\n"Дорогами творчества" зона фәнни тикшеренеү эштәре конкурсында ҡатнаштыҡ.\nКонкурс 8 февраль көнө Уральск мәктәбе базаһында ойошторолдо. Бында беҙҙең мәктәптән ике уҡыусы, 3 кластан Айлина Ғәлиуллина менән 4 кластан Алһыу Ҡото-ева, ҡатнашып махсус номинацияла еңеү яуланы. А. Ғәлиуллинаның ғилми эше "Со-раман ауылының топонимик объекттары тарихы" тип аталһа, А. Ҡотоеваның ғилми эше "Зөбәйҙә Ҡәләмованың "Бүреләр" аймағы китабына презентация" тип аталды.\nКоллектив учащихся начальных классов – 1 место в муниципальном конкурсе детского творчества «Только смелым покоряется огонь» (2016);\nАзизова Зария – активное участие в конкурсе рисунков «Я люблю Учалы» (2017);\nКутуева Алсу – 1 место в зональном этапе конкурса юных сказителей «Здравствуй, здравствуй, сказка!» (2016),\n– 3 место на муниципальном этапе республиканского конкурса «Здравствуй, здравствуй, сказка!» (2016),\n– 3 место на муниципальном этапе республиканского конкурса юных сказителей и исполнителей башкирского народного эпоса «Урал батыр» (2016),\n– активное участие в культурно-развлекательной программе «Фолькджем: навстречу Всемирной Фольклориаде - 2020» в рамках Всероссийской музей-ной акции «Ночь музеев - 2017»,\n– активное участие в конкурсе рисунков «Я люблю Учалы» (2017),\n– 3 место на муниципальном этапе республиканского конкурса «Пою мою Республику» (2017).\n- лауреат конкурса исполнителей эстрадной песни «Голос. Дети. Учалы» (2017)\nКутуева Лидия – 3 место в конкурсе рисунков «Я люблю Учалы» (2017);\nГарипова Ляйсан – активное участие в муниципальном конкурсе творческих работ «Дети выби-рают безопасность» в номинации «Рисунок»;\nЯмалова Алсу – 2 место на муниципальном этапе республиканского конкурса «Пою мою Республику» (2017).\n* Ҡышҡы каникулдар 31 декабрҙән 14 ғинуарға тиклем дауам итә. Каникул ваҡытына бала-лар өсөн төрлө күңел асыу саралары үткәреү планлаштырылған. Мәҫәлән, һүрәттәр кон-курсы, саф һауала шыршы янында уйындар, спорт ярыштары һ.б.\nЯҢЫ 2018 ЙЫЛДЫ ҠАРШЫЛАЙБЫҘ!\nЯңы йыл тамашаһына әҙерлек бер ай алдан уҡ башланды. Тәүҙә темаға ярашлы төрлө бәйге-конкурстар үт-кәрелде. Бынан тыш "Минең Яңы йылым" тип аталған һүрәттәр кон-курсы, өй тирәһендә ҡарҙан эшлән-гән фигураларға бәйге иғлан ител-де. Өр-яңы сценарий, яңы ҡатна-шыусылар, яңы уйын-ярыштар әҙер-ләнде. Ҡыш Бабай тоғона, күстәнәс-бүләктәргә аҡса йыйыу мәсьәләһе лә бик яҡшы хәл ителде. Яңы йыл маскарады 29 декабрь көнө мәктәп спортзалында ойошторолдо.\n* Мәктәп спортзалының иҙәненә бәшмәк төшөү сәбәпле унда физкультура дәрестәре ва-ҡытлыса туҡтатылды. Хәҙерге ваҡытта район хакимиәте ярҙамы менән Учалы ҡалаһынан подрядсы бригада унда иҙән таҡтаһын яңыртыу эштәре алып бара. Подрядчиктар белдереүенсә, спортзал иҙәне Яңы йыл байрамына файҙаланыуға тапшырыласаҡ.\nЮ.А. Гагарин исемендәге Кубокка Респуб-лика Олимпиадаһының мәктәп этабында мәктәбебеҙҙең 1 - 4 кластарынан барлығы 12 уҡыусы ҡатнашты. 2 - 3 кластар Мате-матика, Окружающий мир һәм Рус теленән яҙма эш башҡарһа, 1 кластарға Полиолим-пиада ойошторолдо. Муниципаль этапҡа 9 уҡыусы еңеүсе булып үтте. Улар 2018 йылдың февралендә район күләмендә мәктәп намыҫын яҡлаясаҡ.\nЙылдағы традицияға тоғролоҡ һаҡлап, беҙ быйыл да Әсә көнөнә матур сара үткәрҙек.\nБашта әсәләргә мәктәптә уҡыу-уҡытыу то-рошо, уҡыусыларға ҡағылышлы мәғлүмәттәр биреп үтелде. Һорауҙар ашханалағы көндәлек туҡланыу, уҡыу планының үҙгәреше һ.б. ҡағылды. Артабан әсәләргә бай йөкмәткеле концерт менән бер рәттән "Балаға исем ҡушыу" фольклор йолаһы күрһәтелде. Концерт тамашаһында, һәр ваҡыттағыса, мәктәпкәсә йәштәге төркөм һәм башҡа класс уҡыусылары менән клуб хеҙ-мәткәре И. Ямалова һәм беҙҙең һәр бер мә-ҙәни сараларҙың үҙәгендә булыусы Динә Ҡотоева актив ҡатнаштылар. Сара һуңынан сәй табыны ойош-торолдо.\nКүсмә методик берекмә ултырышы\n23 ноябрь көнө беҙҙең мәктәптә Озёрный зонаһына ҡараған мәктәптәрҙәге башланғыс кластар уҡытыусыларының "Развитие и воспитание школьников средствами учебных предметов и внеурочной деятельности" тип аталған күсмә семинары ойошторолдо. Бын-да Озёрный, Бәләкәй Ҡаҙаҡҡол, Мәҫкәү, Наурыҙ ауылдарынан башланғыс класс уҡытыу-сылары ҡатнашты. Ултырыштың беренсе өлөшөндә семинарҙа ҡатнашыусылар И.М. Са-фиуллин менән З.А. Ҡотоеваның дәрестәрен ҡараны, уҡыу процесында балаларҙың эш-мәкәрлеген күҙәтте. Киләһе өлөштә ҡунаҡтарға уҡыусыларыбыҙ тарафынан әҙерләнгән "Балаға исем ҡушыу" фольклор йолаһы күрһәтелде.\n* Быйылғы уҡыу йылында эксперимент рәүешендә башланғыс мәктәптәрҙә 5 көнлөк уҡытыу графигы керетелә.\n* Яңы уҡыу йылынан мәктәптәрҙә Башҡорт теле дәрестәренең эш сәғәттәре ҡыҫҡарҙы.\n* Октябрь аҙаҡтарында беҙҙең зонаға Рособрнадзорҙан инспектор тикшереүе киләсәк.\n* 23 ноябрь көнө беҙҙең мәктәптә Озёрный зонаһына ҡараған мәктәптәрҙәге башланғыс кластар уҡытыусыларының "Развитие и воспитание школьников средствами учебных предметов и внеурочной деятельности" тип аталған күсмә семинары ойоштороласаҡ.\n* Уҡыу йылы башынан мәктәп ашханаһында туҡланыу аусторсинг системаһына күсе-релде.\n* Тәүге сиректәрҙән үк муниципаль һәм республика күләмендә үткәреләсәк "Дети выбира-ют безопасность", "Пою мою Республику", "Мой родной край" конкурстарында һәм Гага-рин исемендәге Кубокка республика олимпиадаларында ҡатнашыу көтөлә.\nБеренсегә - беренсе тапҡыр!\nЯңы уҡыу йылын тантаналы рәүештә матур линейка менән башлап ебәрҙек. Былтырғы уҡыу йылында мәктәбебеҙҙе 3 уҡыусы тамамлап сыҡһа, хәҙер улар урынын 1 класҡа килеүсе дүрт бала тулыландырҙы. Улар: Әфтәхов Арсен, Байтимеров Арслан, Юлмөхә-мәтов Әбделмәжит һәм Ямалов Илсур. Уларға тик тырышып белем алыу, ҙур уңыштар, аҡ юл, иҫәнлек-һаулыҡ теләйек. Линейканан һуң беренселәр үҙҙә-ренең уҡытыусыларына эйәреп тәүге дәрескә рәхим иттеләр. Быйылғы класс сәғәттәренең темаһы "Хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен күҙәтеү" тип аталды.\nСЫҒАРЫЛЫШ - 2017\nБөгөн беҙгә күнелле лә һәм бер аҙ яманһыу ҙа. Күнелле, сөнки башланғыс мәктәпте та-мамлауҙы байрам итәбеҙ, яманһыу, сөнки уҡыусыларыбыҙ мәктәп менән хушлаша. Бы-йылғы сығарылышта 4 класс (етәксеһе И.М. Сафиуллин) уҡыусылары: Солтанова Әлфи-нур, Хәйруллина Айһылыу һәм Хәйруллина Әсилә башланғыс мәктәпте тамамланылар. Мәктәпкәсә әҙерлек төркөмөнән дә бер сыға-рылыш булды. Унан Ямалов Илсур киләһе уҡыу йылында беренсе класс уҡыусылары рәтен тулыландырасаҡ. Сығарылыш "ҡарлуғастарына" талмаҫ ҡанаттар, аҡ юлдар теләйек!\nБөйөк Еңеүҙең 72 йыллығына арналды.\nБөйөк Еңеүҙең 72 йыллығына арналған байрам сараһы ауыл үҙәгендә урынлаш-ҡан обелиск янында тантаналы митингтан башланды. Иртә менән һалҡынайтып, ям-ғыр һибәләп тороуға ҡарамаҫтан бында йәше-ҡарты берҙәм йыйылғайны. Мәктәп уҡыусылары әҙерләгән монтажға ҡушып мәғариф ветерандары Зөбәйлә һәм Зин-нур Ҡәләмовтар Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан ауылдаштар тураһында мәғлү-мәттәр еткерҙе. Ауыл биләмәһе башлығы И. Килмөхәмәтов байрам менән ҡотлап үтте. Обелискка сәскәләр һалғас, яуҙа һәләк бул-ғандар иҫтәлегенә бер минутлыҡ тынлыҡ иғлан ителде.\nБайрам тантанаһы артабан мәктәптә дауам итте. Бында үҙешмәкәр артистар тарафынан "Әсәләр көтәләр улдарын" спектакленән өҙөк сәхнәләштерелде, матур концерт күрһәтел-де. Аҙаҡ ололар һәм килгән ҡунаҡтар өсөн сәй табыны ойошторолдо.\nЯҙғы каникулдарҙы артта ҡалдырып, иң һуңғы дүртенсе сиреккә лә аяҡ баҫтыҡ. Алда бик ҡыҫҡа, әммә үтә лә яуаплы, хәл иткес ваҡыт ҡалды. 1, 2, 3 класта уҡыусы-лар ғәҙәттәге контроль эштәр тапшырһа, сығарылыш синыфы булыусы 4 кластар Бөтә Рәсәй тикшереү эштәрен (ВПР) эшлә-йәсәк. Унан инде май байрамдарын үткә-реү, уҡыу йылын уңышлы тамамлау, йәйге ремонт эштәрен ойоштороу, шулай уҡ көҙ миҙгелендә көтөләсәк Рособрнадзор тик-шереүҙәренә әҙерлек һәм башҡа бик күп төрлө эш-мәшәҡәттәр көтөп тора.\nБына ошо һәм башҡа мәсьәләләр ҡаралды сираттағы ата-әсәләр йыйылышында. Баш-та мәктәп тормошо, уҡыусыларҙың өлгәше, дөйөм күрһәткестәр тураһында ҡыҫҡаса мәғ-лүмәттәр биреп үтелде. Унан йөрәкте өйкәп торған актуаль мәсьәләләргә баҫып яһалды. Шуларҙың береһе киләсәктә мәктәпте һаҡлап ҡалыу, уҡыусылар һанын кәметмәү, көтөлә-сәк тикшереүҙе имен-аман үткәреү проблемалары булыр.\nБөтә ил буйынса йәшелләндереү һәм тө-ҙөкләндереү өмәләре иғлан ителде. Был өмәләргә беҙ ҙә ихлас ҡушылдыҡ. Уҡыу-сылар, уҡытыусылар, мәктәп хеҙмәткәрҙә-ре һәр аҙнаның планға ярашлы билдәлән-гән бер көнөндә был дөйөм эшкә сығырға бурыслы. Тәүге өмә эштәрен уҡыусылар башлап ебәрҙе инде. Улар күмәкләшеп тиҙ арала мәктәп урамын, эргәләге объекттар тирәһен ҡый-һайҙан таҙартып сыҡты. Әй-тергә кәрәк, уҡыусыларыбыҙ бер эштән дә ҡурҡмай, киреһенсә шундай эштәргә ихлас кү-ңел менән атлығып торалар. Уларҙың шулай эшһөйәр булып үҫеп килеүҙәре ҡыуандыра.\nМәктәптә әленән-әле төрлө темаға матур һәм әһәмиәтле саралар уҙғарылып тора. Әле бына быйыл иғлан ителгән Экология йылына арналған дәрестән тыш саралар циклы дауам итә. Шундайҙарҙың береһе Ҡоштар көнөнә конкурс аҙналығы тип бил-дәләнгән. Аҙналыҡ талаптарына ярашлы, "Иң матур ҡош ояһы" һәм "Ҡоштар - беҙ-ҙең ҡанатлы дуҫтар" һүрәттәр конкурста-ры үткәрелде. Комиссия еңеүселәрҙе бил-дәләү эше менән мәшғүл. Еңеүселәр ай-лыҡ барышында асыҡланасаҡ һәм лайыҡлы бүләктәр алып ҡыуанасаҡ.\nГТО нормативтарын тапшырҙылар.\nФизкультура - мәктәптә уҡыусыларҙың иң ярат-ҡан фәндәренең береһе. Әлбиттә, бында баш баҫып парта артында ыҙаланып ултырырға кә-рәкмәй, һәр ваҡыт хәрәкәттә булаһың, тиҫтер-ҙәрең менән көс һынашаһың һәм рәхәтләнеп төрлө уйындар уйнайһың. Икенсенән, спорт физик яҡтан үҫешкә лә ыңғай йоғонто яһай.\nЯңыраҡ уҡыусыларыбыҙ ГТО нормативтарын тапшырҙы. Уҡытыусылары Раушания Ғәзизйән ҡыҙы һәм класс етәкселәре уларға ГТО һәм уның әһәмиәте тураһында һөйләне. Һуңынан уҡыусылар "Нимә ул ГТО?" тигән һорауға үҙ фекерҙәрен белдереп, стена газетаһы сығарҙылар.\nҠышты оҙатыу байрамында ҡатнаштыҡ.\nЯңыраҡ ҡына беҙ Наурыҙ байрамында ҡатнаштыҡ. Клуб мөдире Илзидә Ямалова бик үҙенсәлекле сценарий әҙерләгән.\nБына барыһы ла түҙемһеҙләнеп байрам хужаһы Наурузбикә килеүен көтә. Ләкин көтмәгәндә санаға Ҡышбикәне ултыртып Шайтан килеп сыға һәм яҙҙың килмәйәсәген хәбәр итә. Балалар һәм ололар быға ышанмай һәм саҡырылмаған ҡунаҡтар менән етди алышҡа керешә. Шайтан менән Ҡышби-кә ҡуйған барлыҡ һынауҙарҙы ла улар берҙәм рәүештә үтәп сыға. Ахыр сиктә Ҡышбикә еңелеүен танырға мәжбүр була һәм Наурузбикәне йәшергән еренән сығара.\nБайрам артабан күңелле уйындар, йыр-моң менән дауам итте. Бер ситтә тамашасылар тәмле ҡоймаҡ-бәлештәр, ҡайнар сәй һәм буҙа менән һыйланды. Берәүҙәр үҙҙәре әҙерләгән тәм-том менән һатыу итеп аҡса эшләне. Кемдәрҙер иҫтәлеккә фотоға төшөп маташты. Һуңынан ҡышты оҙатыу билгеһе итеп ҡарасҡы яндырылды. Балалар ҙа, ололар ҙа уның тирәләй йырҙар йырлап, дәртле көйгә бейене, изге теләктәрен теләне. Театрлаштырылған тамашала Динә Ҡотоева (Шайтан), Нурия Хисамова (Ҡышбикә), Зөлфиә Шәрипова (Наурузбикә) үҙ ролдәрен бик оҫта башҡарҙы. Уҡыусыларҙың вокаль ансамбле, «мәктәп һандуғасы» – «Голос. Дети. Учалы» бәйгеһе лауреаты Алһыу Ҡотоева менән уҡытыусы Ишдәүләт ағайыбыҙ байрамда ҡатнашыусыларға моңло йырҙарын бүләк итте. Ярыштарҙа ҡатнашыусылар иһә татлы приздар алып ҡыуанды.\nҺүҙҙе йомғаҡлап, ошо сараны ойоштороп үткәреүгә бар көсөн һалған И. Ямаловаға, бағымсылыҡ ярҙамы күрһәткән ауылыбыҙҙың хөрмәтле ил инәһе Маһикарам Ҡәләмоваға һәм башҡа иптәштәргә ҙур рәхмәт белдерге килә. Уларҙы яҙ байрамы менән ҡотлайбыҙ, эштәрендә-тормоштарында тик уңыштар, ғаилә бәхете һәм ҡоростай ныҡлы сәләмәтлек теләйбеҙ.\n8 март байрамына концерт\nМәктәпкәсә әҙерлек төркөмө һәм уҡыусылар көсө менән 8 март-Халыҡ-ара Ҡатын-ҡыҙҙар кө-нөнә бай йөкмәткеле концерт күрһәтелде әсәй-өләсәйҙәргә. Концерт матур шиғырҙар, дәртле йыр-бейеүҙәр менән аралашып алып барылды. Һуңынан балалар әсәй-өләсәйҙәренә үҙ ҡулдары менән эшләгән бүләк-тәрен тапшырҙы. Байрам концертынан барыһы ла бик ҡәнәғәт булғандыр тип ышанғы килә.\nХУШ БУЛ, ӘЛИФБА!\nБеренсе класс уҡыусылары үҙҙәрен белем тауҙарына саҡырған тәүге китап - Әлифба ме-нән хушлашыу байрамын үткәрҙе. Ярты йыл эсендә был китап уларға күп кенә белем серҙә-рен асты, киләсәккә юл күрһәтте. Артабан бәлә-кәстәр икенсе тупһаға артыласаҡтар.\nБайрам сараһы матур шиғырҙар, сәхнәләште-реүҙәр, йыр-моң менән үрелеп барҙы. Уҡыусы-лар төрлө яҡтан үҙ һөнәрҙәрен күрһәтте, дәрт-ле уйындар уйнаны. Тамаша ҡылырға уларҙың ата-әсәләре лә килгәйне, улар ҙа сарала актив ҡатнаштылар. Байрам барыһының да күңеленә хуш килде. Әлифба менән хушлашыу уҡыу тамамланыуҙы аңлатмай. Алда бәләкәстәрҙе яңынан-яңы китаптар, яңынан-яңы һынауҙар, яңынан-яңы уңыштар көткәнен онотмайыҡ.\n"Йыл уҡытыусыһы"нда - беҙҙекеләр!\n"Йыл уҡытыусыһы - 2017" муниципаль һөнәри конкурсында ҡатнашып, коллегабыҙ Сафиуллин Ишдәүләт Мөхтәр улы, дипло-мант исеменә һәм 5000 һумлыҡ сертификатҡа лайыҡ булды. Быйылғы конкурс ике этаптан ойошторолоп, уның бе-ренсеһе дистанцион рәүештә мәктәбебеҙҙә үткәрелде. Килә-һе этап Учалы ҡалаһында махсус комиссия алдында булды.\nУға эшендә тик уңыштар, яңы үрҙәр, ғаилә именлеге һәм ныҡ-лы һаулыҡ-сәләмәтлек теләйбеҙ.\nВатан һаҡсылары көнөнә арналған саралар ауыл масштабында ла дауам итте. Шундайҙар-ҙың береһе байрам ялы көндәренең береһендә ойошторолған Зарница уйыны булды. Был са-рала ололар менән балалар берҙәм ҡатнашты. Мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре, уҡытыусылар, ата-әсәләр һәм балалар ике командаға бүленеп, шау-гөр килеп "йәшерелгән минаны эҙләү", флаг өсөн алышыу, яралыға тәүге ярҙамды күр-һәтеү кеүек төрлө ярыштарҙа ҡатнашты. Был сәмле ярыштарҙа моғайын һәр кем үҙен ысын һалдат һәм ил һаҡсыһы итеп тойғандыр.\nБуласаҡ Ватан һаҡсылары көс һынашты.\nВатанды һаҡлау һәр ир-аттың мотлаҡ бу-рысы һанала. Патриотик тәрбиә биреү мәктәп тупһаһынан уҡ башлана. Физкуль-тура дәрестәре, төрлө спорт бәйгеләре ба-лаларҙы физик яҡтан нығытыу менән бер рәттән әкренләп-әкренләп уларҙы хәрби тормошҡа әҙерләй ҙә инде.\nОшо көндәрҙә генә мәктәбебеҙҙә үткәрел-гән "Йәгеҙ әле, егеттәр!" хәрби-спорт сара-һы ла Ватан һаҡсылары көнөнә арналғай-ны. Бында уҡыусылар ике командаға бүле-неп, төрлө йүгереш эстафеталарында, көс һынашыу ярыштарында ҡатнашты. Малайҙар-ҙың "Матростар" командаһына ҡыҙҙарҙың "Һалдаттар" тип исемләнгән командаһы ҡар-шы сығыш яһаны. Командаларҙың визиткаһынан һуң спорт ярыштары башланып китте. Буласаҡ ил һаҡсылары бөтә һынауҙарҙы ла уңышлы үтеп сыҡты. Һөҙөмтәлә малайҙарҙы саҡҡа ғына артҡа ҡалдырып ҡыҙҙар еңеп сыҡты. Афарин уларға! Ошо тәңгәлдә команда-ларҙы ярышҡа әҙерләгән класс етәкселәренә һәм сараны ойоштороусы физкультура уҡы-тыусыһы Раушания Ғәзизйән ҡыҙы Ишморатоваға ҙур рәхмәт белдерәбеҙ.\nБына, ниһайәт, балаларҙың да, өлкәндәрҙең дә һағынып көтөп алған иң яратҡан, иң күңелле байрамдарының береһе - Яңы йыл яҡынлашты. Балалар өсөн ул айырыуса Ҡыш бабайҙың ма-тур бүләктәре, тәмле күстәнәстәре, йәшел шыр-шы янында шау-шыулы уйындары һәм, әлбит-тә, оҙайлы ҡышҡы каникулдары менән шатлыҡ-лы була.\n28 декабрь көнө мәктәп спортзалында Яңы йыл иртәлеген үткәрҙек Театрлаштырылған тамаша-ла ата-әсәләр Әтәс, Айыу, Төлкө, Кәзә, Маймыл кеүек әкиәт геройҙары булып ҡатнашты. Бала-лар Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу ҡулдарынан матур-матур бүләктәр, тәмле-татлы күстәнәстәр алып һөйөндө, шау-гөр килеп шыршы янында төрлө уйын-бәйгеләрҙә көс һынашты. Байрамдан барыһы ла бик ҡәнәғәт булып таралышты. Һүҙ уңайында ошо байрам иртәлеген үткәреүҙә ихлас ярҙам күрһәткән ата-әсәләр комитетына мәктәп етәкселеге исеменән оло рәхмәт белдерәбеҙ. Яңы 2017 йыл менән ҡотлайбыҙ һеҙҙе!\nУңыштар һиңә, Алһыу!\nУҡыусыбыҙ Алһыу Ҡотоеваны «мәктә-бебеҙ һандуғасы» тип хаҡлы рәүештә атап йөрөтәбеҙ. Сөнки ул үҙе бәләкәй генә булыуына ҡарамаҫтан моңло итеп оҫта йырлауы менән дан алған. Уҡыуҙа ла һынатмай, тик яҡшы билдәләргә генә өлгәшә. Әле яңыраҡ ҡына ул «Голос. Дети. Учалы» проектында ҡатнашып, ике турҙы ла уңышлы үтеп сыҡты. Алда уны яңы үрҙәр, яңы еңеүҙәр көтә. Беҙ кескәй йырсыбыҙға тик уңыштар ғына теләйбеҙ.\nҺүрәттә: Алһыу Ҡотоева алғы рәттә уңдан беренсе\nАуылдашыбыҙ рухы шат булһын.\nМәктәбебеҙ хеҙмәткәрҙәре, уҡытыусылар, уҡыусылар "үҙ ҡаҙанында ғына ҡайнамай", әленән-әле төрлө сараларҙа әүҙем ҡатнашып тора. Бына яңыраҡ ҡына ауылдашыбыҙ, арҙаҡлы ғалим, күренекле тел белгесе Ишмөхәммәт Ғәләүетдинов иҫтәлегенә арналған Хәтер кисәһен бергәләп ойоштороп үткәрештек. Бында төп инициатор хаҡлы ялдағы ветеран-уҡытыусы Зөбәйлә Ҡәләмова булды. Беҙҙең тарафтан уға төрлө яҡлап ярҙам күрһәтелде. Уҡыусыларыбыҙ И. Ғәләүетдиновтың бала сағын сәхнәләштерҙе, ул ижад иткән бәйет-мөнәжәттәрҙе башҡарҙы. Уҡытыусылар ауылыбыҙ яҙыусылары тураһында стендтар эшләне, музейға таҡтаташ ҡуйыуҙа, кисәне үткәрешеп ебәреүҙә ҡатнашты, ҡунаҡтарға мул табын әҙерләне. Хәтер кисәһе барыһының да күңеленә хуш килде.\nКӨҘГӨ МУЛЛЫҠ БАЙРАМЫ.\nКөҙ - баҡсаларҙан мул уңыш алған осор. Һәр кем йәй буйы әсе тирен түгеп, бар тырышлығын һалып үҫтереп алған байлығын йыйып алып ҡыуана һәм ошо ҡыуанысын башҡалар менән уртаҡлашырға теләй. Ошо байлыҡ-муллыҡ ҡы-уанысын уртаҡлашыр өсөн йәрминкәләр тап ҡу-лай сара булып тора ла инде.\nМәктәптең спортзалында уҙғарылған йәрмин-кәлә балалар ҙа, ололар ҙа бик теләп ҡатнашты. Һәр береһе үҙ "тауарын" ҡулайлы хаҡҡа һатып ҡалырға тырышты. Ассортимент бик бай ине. Емеш-еләктәрҙән әҙерләнгән компот-һуттарҙан башлап, йәшелсә салаттары, төрлө бәлештәр, ҡайнатмалар, ҡайнар сәй һ.б. Ҡыҫҡаһы, өҫтәлдәрҙә быйылғы көҙҙөң мул байлығы ысын мәғәнәһен-дә күҙҙең яуын алып сағыла ине.\nЙәрминкәнең артабанғы өлөшөн уҡыусылар, һәүәҫкәр артистар, клуб хеҙмәткәрҙәре һәм ата-әсәләр тарафынан әҙерләнгән бай йөкмәткеле концерт дауам итте. Тамашасылар күңеленә айырыуса сәх-нәләштереп күрһәтелгән киң билдәле "Шалҡан" әкиәте хуш килгәндер. Барыһы ла был саранан бик ҡәнәғәт булып таралышты.\nЙыл һайын Уҡытыусылар көнө алдынан мәктәптәрҙә "Дублерҙар көнө" үткәреү матур бер йолаға әүерелгән. Быйыл да ул беҙҙә ойошҡанлы үтте. Был юлы ла беҙгә үҙҙәрен уҡытыусы ролендә һынап ҡарарға Озёрный мәктәбенән дублерҙар килде. Улар дәрестәргә бик ентекле әҙерләнеп, бөтә ҡуйыл-ған бурыстарҙы еренә еткереп үтәнеләр һәм шуның менән уҡыусы балаларҙың иң яҡын дуҫтары булып танылдылар. Дублер дәрестәрендә балалар бик актив ҡатнашты, "яңы уҡытыусылары" ме-нән төрлө мауыҡтырғыс уйындар уйнаны, күмәкләшеп иҫтәлеккә фотоға төштө. Был көн барыһының да күңеленә хуш килгәндер тип уйлайбыҙ.\nҺаулыҡ - ҙур байлыҡ!\nСпорт - һаулыҡ нигеҙе. Балаларҙың физик һәм мораль үҫешендә ул хәл иткес роль уйнай. Сәләмәт йәшәү рәүе-шен пропагандалау маҡсатында үткәрелә лә инде уҡыу учреждениеларында "Һаулыҡ көн"дәре. Быйыл был са-ра "Милли кросс" спорт ярыштары сиктәрендә ойошто-ролдо. Физик тәрбиә биреү уҡытыусыһы Раушания Ғә-зизйән ҡыҙы Ишмөхәмәтова 1 - 4 класс уҡыусылары өсөн туризм, дарыу үләндәрен танып белеү, ашығыс ярҙам күрһәтеү һ.б. һынауҙар әҙерләгән ине. Уҡыусы-лар командаларға бүленеп был һынауҙарҙы уңышлы үтте, һорауҙарға ихлас яуап бирҙе. Сара эстафета ярыштары менән тамамланды. Еңеүселәргә Маҡ-тау грамоталары тапшырылды.\nЙылдағыса, уҡыу йылы башының тәү-ге аҙналарында ата-әсәләр йыйылы-шы үткәрелә. Быйылғы яңы уҡыу йы-лында был йыйылыш башҡалар өсөн ғәҙәти булһа ла, беренсе класс уҡыу-сыларының ата-әсәләре өсөн яңыһы булғандыр. Бында үткән уҡыу йылы-ның һөҙөмтәләренә, йәйге ремонт эш-тәренә ҡыҫҡаса байҡау яһап үтелде. Артабан яңы уҡыу йылына пландар, бурыстар менән таныштырылды. Балаларҙы ашатыу мәсьәләләренә айырым ба-ҫым яһалды. Көндән-көн тиерлек аҙыҡ-түлеккә артҡан хаҡтар мәктәп ашханаһына ла ҡағыла. Шунлыҡтан быйыл айлыҡ иғәнә күләмен 300 һумдан тип билдәләргә тура килә. Бынан тыш, берәр биҙрә картуф тапшырыу бурысы ла ҡуйылды.\nАҡ юл һеҙгә, бәләкәстәр!\nЯңы уҡыу йылын яңы дәрт менән башлап ебәрҙек. Былтырғы йылда мәктәбебеҙ 4 уҡыусыһын оҙатһа, быйыл улар урынын беренсе класҡа килеүсе 8 уҡыусы тулыландырҙы. Белем көнөнә арналған байрамда улар тәүге уҡытыусыһы Зөлфиә Әбрәр ҡыҙы менән осрашты һәм тантананан һуң ата-әсәләр, килгән ҡунаҡтар менән бергәләп беренсе класс сәғәтенә рәхим иттеләр. Аҡ юл һеҙгә, беренсе кластар!\n"Ҡарға бутҡаһы" байрамы\n1 июнь -Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөнә ҡарата.\nЙыл да ҡабатланып килеүсе матур традицияға тоғролоҡ һаҡлап, быйыл ауылдың ҡатын-ҡыҙ-ҙар советы балалар өсөн "Ҡарға бутҡаһы" бай-рам сараһын ойошторҙо. Сарала мәктәп хеҙ-мәткәрҙәре лә ихлас ҡатнашты. Байрам сара-һы балалар һәм ололар өсөн әҙерләнгән йүге-реүле спорт ярыштарынан, ҡыҙыҡлы һәм ма-уыҡтырғыс уйындарҙан һәм, әлбиттә, тәмле лә туҡлыҡлы ла бутҡанан тәм ҡылыуҙан торҙо.\n*** УРА, КАНИКУЛДАР!!! *** УРА, КАНИКУЛДАР!!! ***\nШаулап-гөрләп, һиҙелмәйенсә генә быйылғы уҡыу йылы ла үтеп китте. Алда барыбыҙҙы ла ғәмһеҙ йәйге каникулдар көтә. Уҡыусылар был мәлде түҙемһеҙлек менән көтөп ала. Айырыуса, "Һуңғы ҡыңғырау" байрамын.\nБыйыл сығарылыш класын дүрт уҡыусы: Ҡотоева Филзиә, Мәсәлимов Илсур, Хисамов Нурислам, Хужина Эльвира тамамлай. Уларҙы уҡытыусы апайҙары З. Ҡотоева, Р. Ишморатова, Ш. Шәкирйәнова, ата-әсәләре, әҙерлек төркөмө тәрбиәләнеүселәре һәм тиҫтерҙәре тәбрикләне. Сығарылыш класын тамамлаусылар быйыл беренсе тапҡыр математика, рус теле һәм тирә-яҡ донъя фәндәренән Дәүләт имтиханы тапшырҙы. Әйтергә кәрәк, һөҙөмтәләр яҡшы кимәлдә баһаланды. Башланғыс мәктәпте тамамлаусылар өсөн был "Һуңғы ҡыңғырау" әле һуңғыһы түгел. Алда уларҙы яңынан-яңы үрҙәр, яңы уңыштар көтәсәгенә шик юҡ.\nБөйөк Еңеүгә - 71 йыл.\nИзге традицияға тоғролоҡ һаҡлап, быйыл да Бөйөк Еңеүгә арналған байрам сараһын ойошҡанлы үткәреү өсөн мәктәбебеҙ коллективы мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре менән берлектә етди әҙерләнде. Билдәләнгән көндө бар халыҡ ауылыбыҙ үҙәгендә урынлашҡан обелиск янына йыйылды. Бында ҡыҫҡаса митинг, байрам мон-тажы һәм обелискка сәскәләр, веноктар һалыу процес-сияһы башҡарылды. Артабан байрам тантанаһы мәк-тәптә дауам итте. Бында ауыл оҫталары тарафынан әҙерләнгән бай йөкмәткеле концерт һәм "Өс хат" кино-спектакле тамашасылар хөкөмөнә сығарылды. Байрам сараһы мәктәп ашханаһында сәй табыны менән тамамланды.\nМөһим мәсьәләләр ҡаралды.\nУҡыу йылы тамамланыуға ла бик аҙ ғына ваҡыт ҡалды. Тиҙҙән ремонт эштәре, мәктәпте киләһе уҡыу йылына әҙерләү буйынса мәшәҡәттәр ҙә күбәйер. Ошо һәм башҡа һорауҙарҙы хәл итеү маҡсатында мәктәптә сираттағы ата-әсәләр йыйылышы уҙғарылды. Бында ремонт өсөн күпменән аҡса йыйыу, ремонт эштәрен нисек ойоштороу, йәйге осорҙа янғын хәүефһеҙлеген күҙәтеү, ағымдағы йылдың уҡыу буйынса өлгәш-сифат һөҙөмтәләренә байҡау яһалды.\nБеренсе класта уҡыусылар "Әлифба" менән хушлашыу байрамы үткәрҙе. Бай-рамға ҡунаҡҡа уларҙың ата-әсәләре, башҡа класс уҡыусылары һәм уҡытыусылар саҡырылғайны. Байрам кисәһе ҡыҙыҡлы йәғни беренселәргә ҡоролған бәйгеләргә ҡоролған ине. Кисәгә Әлифба, Туған тел персонаждарының ҡунаҡҡа килеүе, бала-ларҙың әкиәт сәхнәләштереп күрһәтеүе йәм өҫтәне.\nОшо ҡыҫҡа ғына осорҙа беренселәр матур итеп уҡырға, яҙырға өйрәнеү өсөн барлыҡ көстәрен һалды. Әле алда уларға тағы ла бик күп нәмәгә өйрәнәһе лә, өйрәнәһе бар.\n8 март - Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөнә арнап\nБыл датаға арнап мәктәптә уҡыусы ҡыҙҙар өсөн КВН бәйгеһе үткәрелде. 1-4 класс ҡыҙҙары КВН-ға бик етди әҙерләнгәндәр: үҙаллы концерт номерҙары күрһәтеүҙә, төрлө ҡыҙыҡлы һорауҙарға тапҡыр яуаптар ҡайтарыуҙа, мода дефилеһында ҡатнашыуҙа бер команда ла бирешергә теләмәне. Тамаша ҡылыуға килгән әсәләр ҡыҙҙарының сығыштары өсөн һәр яҡлап борсолоп тә, дәртләнеп тә алҡышлап ултырҙылар.\nЕтеҙерәк! Бейегерәк! Көслөрәк!\nВатан һаҡсыһы бар яҡтан да етеҙ, көслө һәм таҫыллы булырға тейеш. Был малайҙарға ғына түгел, ә ҡыҙҙарға ла ҡағыла. Бигерәк тә хәҙерге заманда. Ошоно күҙ уңында тотоп, мәк-тәбебеҙҙә етеҙлектә, көслөлөктә "иң-иңдәрҙе" билдәләү буйынса спорт ярыштары үткәрелде. Физик культура уҡытыусыһы Раушания Ғәзизйән ҡыҙы балалар өсөн төрлө көс һынашыу бәйгеләре әҙерләгән. Был ярыштар бер яҡтан физик әҙерлек кимәлен тикшереү булһа, икенсе яҡтан ысын мәғәнәһендә күңелле ял минуттары булды.\nВатан һаҡсылары көнө менән!\nАтайҙар өсөн Ватан һаҡсылары көнөнә арналған матур байрам сараһы үткәрҙек, уларға бай йөкмәткеле концерт күрһәттек. Уҡыусылар атайҙарға үҙ ҡулдары менән әҙерләгән бүләктәрен тапшырҙы. Концерт-ты әҙерләүҙә мәктәпкәсә әҙерлек төркөмө тәрбиәләнеүселәре, 2-4 класс уҡыусылары күп көстәрен һалған. Концерттан һуң атайҙар өсөн сәй табыны ойошторолдо. Байрамдан барыһы ла бик ҡәнәғәт булып таралышты.\nЯңы Йыл килә !\nЯңы Йыл байрамына әҙерлекте дека-брь айы башында уҡ башланыҡ. Иң башта ата-әсәләр йыйылышы ойошто-ролдо. Бында Яңы Йыл байрамына әҙерлек, кулекка күпме аҡса йыйыу һ.б. мөһим мәсьәләләр ҡаралды.\n25 декабрь көнө балалар өсөн тәүге Яңы Йыл саралары үткәрелә башла-ны. Был көндө улар өсөн лотерея би-леттары уйнатылды. Балалар төрлө-төрлө матур приздар алып һөйөндө. Төштән һуң Ҡыш Бабай менән Ҡарһы-лыу өй беренсә йөрөп, һәр балаға ку-лектар таратты.\nМәктәптә балалар өсөн Яңы Йыл мас-карады 29 декабрь көндөҙгө сәғәт 12-лә уҙғарыласаҡ.\nБайрамыбыҙға рәхим итегеҙ!\nӘсәйҙәр көнөнә концерт.\nТрадицияға ярашлы, быйылғы ноябрь айы аҙағында ла мәктәбебеҙҙә Әсә көнөнә арналған байтаҡ саралар ойошторолдо. Шуларҙың иң сағыуы моғайын да әсәләр өсөн әҙерләнгән концерт тамашаһы булғандыр. Концертта Зөлфиә Шәрипова етәкселегендәге мәктәпкәсә әҙерлек төркөмө тәрбиәләнеүселәре, башланғыс класс уҡыусылары һәм урындағы клуб мөдире Илзидә Ямалова етәкселегендәге ағинәйҙәр клубы ағзалары актив ҡатнашты. Уларҙың барыһына ла ысын күңелдән рәхмәт белдерәбеҙ.\nСтартҡа баҫты әсәйҙәр.\nМәктәбебеҙҙә спортҡа айырым иғтибар бирелгән. Бындағы спорт залының бер ҡасан да буш торғанын күрмәҫһең: әленән-әле төрлө темаларға ярыштар, кистәрен ауыл йәштәре һәм уҡыусылар өсөн футбол, волейбол буйынса үҙ-ара көс һынашыу бәйгеләре даими уҙғарылып тора. Мәктәбебеҙ үҙ ваҡытында районда ғына түгел, республикала һәм хатта Рәсәй кимәлендәге спорт ярыштарында ла алдын-ғылыҡты бирмәгән данлыҡлы спортсылары менән бөтә илгә билдәле тиһәк тә хата булмаҫ.\nФизик тәрбиә биреү уҡытыусыһы, Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы, юғары категориялы тәжрибәле спорт оҫтаһы Раушания Ишморатова һәр осраҡҡа ярашлы спорт саралары ойоштороп ҡына тора. Был юлы үҙ-ара көс һынашыу келәменә әсәйҙәр сығып баҫты. Был ярыш яҡынлашып килеүсе Халыҡ-ара Әсә көнөнә арналғайны. Бында әсәйҙәр төрлө эстафетала: йүгереүҙә, оҙонлоҡҡа һәм бейеклеккә һикереүҙә, билдәле аралыҡҡа ҡуйылған әйберҙәрҙе ташып ярышыуҙа, арҡан тартышыуҙа һ.б. уҙышмаҡтарҙа үҙ көстәрен һынаны.\nҠатын-ҡыҙҙарҙы, ғәҙәттә, көсһөҙ зат тип ҡарарға күнеккәнбеҙ. Әммә ләкин бындай бәйгеләрҙә улар ир-егеттәрҙән ҡалышмауҙарын, ә бәлки ҡайсаҡ уларҙан бер башҡа өҫтөн булыуҙарын да ысын мәғәнәһендә иҫбатланы.\nДублёрҙар көнө үтте.\nУҡытыусылар көнөнә арнап, мәктәбебеҙҙә Дублёрҙар көнө үткәрҙек. Был көндө беҙгә Озёрный ауылы мәктәбе уҡыусылары Азалия Ямалова, Динара Кәлимуллина һәм Марсель Хисамов килде. Улар үҙҙәрен уҡытыусы ролендә һынап ҡараны. Динара 2-се менән 4-се кластарҙы уҡытһа, Азалия менән Марсель 1-се һәм 3-сө кластарҙа "тир түкте". Уйын формаһында булһа ла, өлкән класс уҡыусылары уҡытыусы эшенең ни тиклем дә ауыр, яуаплы, ләкин шул уҡ ваҡытта ни хәтлем ҡыҙыҡлы ла икәнен аңлағандарҙыр моғайын.\nДәрестәр һуңынан барыһы өсөн дә ауылыбыҙ музейына бәләкәй генә экскурсия ойош-торолдо. Бындай үҙенсәлекле бүләк өсөн музей етәксеһе - ауылдашыбыҙ Зөбәйҙә апай Ҡәләмоваға мәктәп администрацияһы исеменән оло рәхмәттәребеҙҙе белдерәбеҙ.\nМөһим ҡарарҙар ҡабул ителде.\nБаланы уҡытыу-тәрбиәләүҙә мәктәп менән ғаилә үҙ-ара даими тығыҙ бәйләнештә эш алып барырға бурыслы. Шунһыҙ төрлө яҡлап үҫешкән, тормош һынауҙарына әҙер булыусы, киләсәккә аяғында ныҡлы баҫып тора алыусы шәхес әҙерләп сығарыу мөмкин түгел. Юғиһә ҡайһы бер ата-әсәләр, мәктәпкә баламды тапшырҙым да шуның менән вәссәләм, тип бик хаталана. Әйтергә кәрәк, мәктәп баланы бер яҡлы ғына тәрбиәләй. Ә ата-әсәнең даими иғтибары йоғонтоһонда тәрбиә эше тулы рәүешле башҡарыла. Ошо хәҡиҡәтте ата-әсәләр онотмаҫҡа, мәктәп эшенә һәр ваҡыт яҡын булырға мотлаҡ тейештәр.\nСентябрь башында мәктәбебеҙҙә ойошторолған быйылғы уҡыу йылының беренсе дөйөм ата-әсәләр йыйылышында ошо талаптар тағы ла бер тапҡыр телгә алынып үтел-де. Йыйылышты асып, мәктәп етәксеһе Зөлфиә Ҡотоева үткән уҡыу йылына ҡыҫҡаса байҡау яһаны, ремонт эштәренә туҡталып, башҡарылған эштәрҙең һөҙөмтәләре менән таныштырып үтте. Артабан ата-әсәләр комитетының яңы составы һайланды. Алдағы уҡыу йылында торған мәсьәләләргә таянып, көнүҙәк проблемаларға ярашлы мөһим ҡарарҙар ҡабул ителде.\nИзге сәғәттә, беренселәр!\nБыйылғы 2015-2016 уҡыу йылын мәктәбебеҙ яңы дәрт һәм яңы көс ме-нән башлап ебәрҙе. Беренсе класҡа 4 уҡыусы, Ғарипова Ләйсән, Хәйруллин Алмас, Шәрипов Рәнил һәм Ямалова Алһыу, ҡабул ителделәр. Уларҙың класс етәксеһе һәм беренсе уҡытыусыһы итеп яңы уҡытыусы Ишдәүләт Мөхтәр улы Сафиуллин тәғәйенләнде.\nБеренселәргә бик бейек һәм бик текә Белем тауҙарына яһаған тәүге аҙымдарында тик уңыштар ғына теләйек. Аҡ юл һеҙгә, бәләкәстәр!\n453748, Башҡортостан, Учалы районы,\nМәктәп урамы, 14.


Ширк – Исламда иң ҙур гонаһ!\nБыл дәрестә беҙ һеҙҙең менән Исламдағы иң ҙур гонаһ менән танышасаҡбыҙ, иншәллаһ. Нимә ул Исламдағы иң ҙур гонаһ? Күп кешеләр был һорауға яуапты белмәй. Уларҙан: «Иң ҙур гонаһ нимә ул?» - тип һораһаң, улар ниндәйҙер башҡа нәмәне әйтәләр. Мәҫәлән, кеше үлтереү, зина, эскелек һәм башҡаһын. Әммә был дөрөҫ түгел. Әгәр кешеләрҙән: «Нимә ҡурҡынысыраҡ: намаҙ уҡымаумы әллә араҡы эсеүме?» - тип һораһаң, бәлки 95 процент кешеләр: «Әлбиттә, араҡы эсеү», - тип яуап бирер. Ләкин, ысынында, намаҙ уҡымау араҡы эсеүгә ҡарағанда күпкә-күпкә ҡурҡынысыраҡ. Ҡыҙыҡ күренһә лә, әйтәйем: намаҙ уҡыған эскесе намаҙ уҡымаған эсмәүсе кешегә ҡарағанда өҫтөнөрәк. Сөнки намаҙ уҡыған кеше Аллаһы Тәғәлә уға йөкмәткән иң беренсе бурысты үтәй, хатта шул уҡ ваҡытта берәй гонаһ ҡылып йөрөһә лә. Шулай итеп, күпселек кешеләр ҡайһы гонаһтың ҙурыраҡ, ҡайһыһы бәләкәйерәк икәнен белмәйҙәр.\nЯрай, нимә ул Исламда иң ҙур гонаһ? Исламда иң ҙур гонаһ – Аллаһы Тәғәләгә тиңдәш тотоу. Йәғни, Унан башҡа кемгәлер йә нимәгәлер табыныу. Алдағы дәрестә беҙ аңлатып киткәйнек, ошо донъяла күп илаһтарға табынған кешеләр бар: кемдер ниндәйҙер хайуанға табына, кемдер – ағасҡа һәм башҡаһы. Аллаһы Тәғәләгә ошолай тиңдәш тотоу ширк тип атала. Ҡөрьәндә был гонаһ тураһында шулай тиелә: «Аллаһы Тәғәлә Үҙенә тиңдәш тотоуҙы ғәфү итмәй, әммә унан бәләкәйерәк гонаһтарҙы теләгән кешеһенә ғәфү итә. Аллаһҡа тиңдәш тотҡан кеше – оло ялған уйлап сығарыусы ул» («Ҡатындар» сүрәһе, 48 аят). Был аяттан күренеүенсә, ширк – ул иң бөйөк гонаһ, уны Аллаһ ғәфү итмәй, ә унан бәләкәйерәк гонаһтарҙы иһә, теләһә, ғәфү итә (әгәр ғәфү итһә, был – Уның мәрхәмәте, яза бирһә – Уның ғәҙеллеге, ә беҙ Аллаһтың хөкөмөнә ҡаршы килергә тейеш түгелбеҙ). Тимәк, кемдер Аллаһы Тәғәләгә тиңдәш тотоп, йәғни ширк гонаһы эшләп үлеп китһә, ул бер ҡасан да йәннәткә эләкмәйәсәк. Аллаһтан башҡа бер кемгә лә, бер нәмәгә лә ғибәҙәт итергә ярамай. Шуға күрә лә бөтә пәйғәмбәрҙәр ҙә ширк ҡылыуҙан ҡурҡҡан. Улар Аллаһы Тәғәләнән: «Беҙҙе ширктан, Һиңә тиңдәш тотоуҙан һаҡла һәм беҙҙең тоҡомобоҙҙа ла Һиңә тиңдәш тотоусы кешеләр тыуҙырма», - тип ялбарып һорар булғандар. Мәҫәлән, Ҡөрьәндә әйтелә: «Бына Ибраһим әйтте: «Йә Раббым! Был ҡаланы (Мәккәне) имен ит, мине һәм минең балаларымды һындарға ҡоллоҡ ҡылыуҙан йыраҡ тот!» («Ибраһим» сүрәһе, 35 аят).\nТимәк, Аллаһы Тәғәләне үҙенең Раббыһы тип таныған кеше «Лә иләһә илләллаһ» һүҙен дөрөҫ аңлап, уны ҡабул итеп, Аллаһы Тәғәләгә тиңдәш тотмаҫҡа тейеш, хатта бүтән гонаһтарҙы ҡылһа ла. Шулай булғас, Аллаһы Тәғәләгә тулыһынса инанып, намаҙ уҡып, ураҙа тотоп, зәкәтен түләгән, хажын үтәгән кеше, меңәрләгән гонаһтар ҡылһа ла, ул Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылмаған кешегә ҡарағанда өҫтөнөрәк. Ә Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылыуҙы инҡар иткән йә Аллаһҡа берәй тиңдәш тотоп ғибәҙәт ҡылған, йәғни, мәҫәлән, Аллаһтан тыш берәй һынға (идолға), ағасҡа, ниндәйҙер хайуанға һәм башҡаға табыныусы кешене Аллаһы Тәғәлә бер ҡасан да ғәфү итмәйәсәк. Шуға мосолман ширктан ҡурҡырға тейеш.\nШирк ҡылыу – ул, тимәк, Аллаһы Тәғәләне Ул Үҙе яратҡан көсһөҙ мәхлүктәр менән бер рәттән күреү. Уйлап ҡарағыҙ, бер ниндәй көсө лә булмаған нәмәнән ярҙам һорау, унан ҡурҡыу, ул файҙа йә зыян килтерә ала, уның беҙҙе терелтерлек йә үлтерерлек ҡөҙрәте бар, тип уйлау ни тиклем ахмаҡлыҡ! Был бит Аллаһы Тәғәләне һанға һуҡмау, тигән һүҙ. Аллаһы Тәғәлә бөтә донъяны ҡулында тотоп тора. Уның әмере булмайынса, бер япраҡ та ағастан өҙөлөп төшмәй. Тик Ул ғына беҙгә һынау ебәрә һәм тик Ул ғына беҙҙе бәләнән ҡотҡара ала. Әгәр Ул кемгәлер нимәлер бирергә йә, киреһенсә, тартып алырға булды икән, был эште бер кем дә, бер нәмә лә туҡтата алмаҫ. Алдағы дәрестәрҙә әйткәнсә, бөтә нәмә лә тик Уның ихтыяры менән генә була. Шулай булғас, нисек Аллаһы Тәғәләгә кемделер тиңдәш тотоу, йәғни ширк ҡылыу мөмкин?! Беҙ барыбыҙ ҙа ширк ҡылыуҙан ҡурҡырға тейешбеҙ.\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) әйтте: «Кем Аллаһҡа йәнәш итеп ниндәйҙер бүтән илаһҡа ялбарһа һәм шул хәлдә үлһә, ул утҡа эләгәсәк!» (Бохари, Әхмәд хәҙис йыйынтыҡтарынан). Имам Мөслим риүәйәт иткән башҡа бер хәҙистә шулай тиелә: «Кем Аллаһы Тәғәлә хозурына Уға тиңдәш тотмай, йәғни ширк ҡылмай барһа, ул йәннәткә эләгер, ә кем Уға тиңдәш тотҡан булһа, утҡа керер».\nБеҙҙең көндәрҙә күп кенә кешеләр үҙҙәре лә аңламайса ширк ҡылалар. Мәҫәлән, улар ниндәйҙер күренештәрҙе Аллаһы Тәғәлә менән түгел, ә тәбиғәт, ендәр, «өй эйәләре», ниндәйҙер ҡара көстәр һәм башҡа нәмәләр менән бәйләй. Ә бит был донъяла нимә генә булһа ла, ул Аллаһы Тәғәләнең ихтыяры менән була. Йәғни, Ул теләһә – була, теләмәһә – булмай. Шуға күрә төрлө хөрәфәттәрҙән һаҡ булырға кәрәк. Ҡайһы бер гәзит-журналдарҙа яҙылған нәмәләргә иғтибар итәйек. Мәҫәлән, бер гәзиттә мин шундай һүҙҙәр таптым: «Кеше нисек кенә тырышһа ла, тәбиғәттән көслөрәк була алмай. Әгәр ҙә Ер-әсәне асыуландырһаң, ул кешелеккә ҡурҡыныс һынауҙарын ебәрергә генә тора». Йәнәһе! Әйҙәгеҙ, ағай-эне, уйлап ҡарайыҡ, нимә ул «тәбиғәттең көсө»? Тәбиғәт – ул һыу, ағас, үлән һәм башҡа нәмәләр икән, тимәк, ул, кеше кеүек үк, Аллаһ тарафынан яратылған бер көсһөҙ нәмә. Һәм ҡайһы ваҡыт кеше унан көслөрәк, ә ҡайһы ваҡыт көсһөҙөрәк була. Үрҙәге һөйләмде ысын мосолман шулай тип яҙыр ине: «Кеше нисек кенә тырышһа ла, Аллаһы Тәғәләнән көслөрәк була алмай». Аллаһы Тәғәләнән, ә тәбиғәттән түгел! «Тәбиғәт-тәбиғәт» тип, тәбиғәттән Аллаһҡа тиңдәш яһарға ярамай. Ҡайһы бер кешеләрҙән: «Кеше ҡайҙан барлыҡҡа килгән?» - тип һораһаң, улар: «Кешене тәбиғәт яратҡан», - тиҙәр. Нимәнелер яратырға, тәбиғәт аҡыл эйәһеме ни? Тәбиғәт – ул, беҙҙең кеүек үк, үҙе яратылған нәмә. Ә икенсе һөйләмде иһә ысын мосолман шулай тип әйтер ине: «Әгәр ҙә Аллаһы Тәғәләне асыуландырһаң, Ул кешелеккә ҡурҡыныс һынауҙарын ебәрергә генә тора». Тәбиғәттән, «Ер-әсәнән» ҡурҡырға кәрәкмәй, Аллаһы Тәғәләнән ҡурҡырға кәрәк. Әгәр кеше Аллаһы Тәғәләнән башҡа тағы кемдәндер ҡурҡа икән, ул ширк ҡыла. Әгәр кеше шул уҡ тәбиғәттән, уның «асыуынан» ҡурҡа икән, беҙ ул кешене Аллаһ ҡоло тип әйтә алмайбыҙ, ул – тәбиғәт ҡоло. «Бәләләрҙе тәбиғәт ебәрә», «бәләләрҙән тәбиғәт ҡотҡара ала», тип уйлай икән, был кеше инде мосолман түгел. «Ер-әсә» мәсьәләһе менән дә шул уҡ хәл.\nБыл донъяла Аллаһы Тәғәләнән башҡа көс биреүсе йә көсһөҙләндереүсе нәмә юҡ. Бер көн Пәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ҡулына һары бау таҡҡан кешене күрә һәм: «Нимә был?» - тип һорай. Теге кеше: «Мин уны хәлһеҙлек кермәһен өсөн йөрөтәм», - ти. «Хәҙер үк уны сис! Ул һинең хәлһеҙлегеңде тик арттыра ғына! Әгәр һин был бау менән үлеп китһәң, бер ҡасан да ҡотола алмаҫһың!» - ти уға Мөхәммәт (ғәләйһиссәләм) (Әхмәд хәҙистәр китабынан, хәсән хәҙис). Икенсе бер оҡшаш хәҙистә Пәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) шулай ти: «Кем үҙенә бетеү таға, шул ширк ҡыла» (Әхмәд, Әл-Хәким хәҙис йыйынтыҡтарынан, сәхих хәҙис). Аллаһы Тәғәлә лә Ҡөрьәндә шулай ти: «Аллаһтан башҡа һиңә файҙа ла, зарар ҙа итә алмай торған нәмәләргә доға ҡылма. Әгәр һин быны эшләһәң, залимдарҙан булырһың!» («Юныс» сүрәһе, 106 аят). Йәғни, Аллаһы Тәғәләнән башҡа тағы кемдәндер ҡурҡып («өй эйәһе»нәнме, «Ер-әсә»нәнме, «тәбиғәт»тәнме), шул нәмәләргә кеше ялбарһа, ул кеше ширк ҡыла. Аллаһы Тәғәлә, дауам итеп, шулай ти: «Әгәр Аллаһ һиңә зарар менән ҡағылһа, Уның Үҙенән башҡа ул зарарҙан ҡотҡарыусы юҡ. Әгәр Ул һиңә яҡшылыҡ теләһә, Уның йомартлығын тотҡарлаусы бер кем булмаҫ…» (Ҡөрьән, «Юныс» сүрәһе, 107 аят).\nШулай итеп, беҙ бер ҡасан да Аллаһы Тәғәләгә тиңдәш тоторға тейеш түгелбеҙ. Беҙ тик Унан ғына һорайбыҙ, Унан ғына ҡурҡабыҙ, Уға ғына ғибәҙәт итәбеҙ, ҡорбандарыбыҙҙы тик Уға ғына салабыҙ. Аллаһ – ошо донъяның хужаһы, Ул беҙҙең менән идара итә, Ул ауырыуҙарҙы ебәрә, теләһә, беҙҙе йүнәлтә һәм башҡаһы, һәм башҡаһы. Ҡыҫҡаһы, әгәр беҙ Аллаһы Тәғәләне үҙебеҙҙең Раббыбыҙ тип ҡабул иттек икән, башҡа бүтән бер нәмәне лә беҙ илаһ итеп күрергә тейеш түгелбеҙ.\nҠайһы бер кешеләр шулай уйлай: «Бына беҙ хәл керһен, көс артһын өсөн ашайбыҙ, спорт менән шөғөлләнәбеҙ, шулай булғас, ниңә беҙ, көстө Аллаһ бирә, тибеҙ?» Яуап шулай: «Беҙгә көстө Аллаһы Тәғәлә бирә, ә спорт йә башҡа нәмәләр – улар тик сәбәп. Әгәр Аллаһы Тәғәлә ҡушмаһа, һин күпме ашаһаң да, нисек кенә тырышһаң да, көсөң артмаясаҡ». Был миҫал башҡа осраҡтарға ла ҡағыла. Мәҫәлән, дауаланыу сәбәптәрен әҙерләү – беҙҙән, ә йүнәлеү – Аллаһы Тәғәләнән, өйләнеү – беҙҙән, ә бала тыуыуы – Аллаһы Тәғәләнән. Ҡыҫҡаһы, эш, сәбәп әҙерләү – кешенән, ә һөҙөмтә – тик Аллаһтан. Әгәр инде Уның ихтыяры, әмере булмаһа, һин бөтә сәбәптәрҙе эшләп бөткән булһаң да, уңышҡа өлгәшә алмаҫһың. Мәҫәлән, әгәр ауырып китһәң, донъялағы бөтә булған иң яҡшы табиптарҙы йөрөп сыҡ, иң ҡыйбат дарыуҙар һатып ал, бөтөн белгестәр-ғалимдар менән кәңәшләш, әгәр Аллаһтың әмере булмаһа, һин йүнәлә алмаясаҡһың. Шулай булғас, әгәр беҙ табипҡа киләбеҙ икән: «Эй, табип әфәнде, һуңғы өмөтөм – һеҙҙә», - тип әйтергә тейеш түгелбеҙ. Беренсе һәм һуңғы өмөт – ул Аллаһы Тәғәләгә, ә табип – ул бары тик сәбәп. Аллаһы Тәғәлә теләһә, ул һеҙгә бер бөртөк аспирин бирер, һеҙ һауығып та китерһегеҙ. Ә инде Аллаһтың әмере килмәһә, ул табип теләһә нимә эшләһен, һеҙҙе йүнәлтә алмаҫ.\nБеҙҙең көндәрҙә ширктың төрҙәре бик күп. Киләһе дәрестәрҙә беҙ уларҙы өйрәнербеҙ. Әле иһә иң таралған ширк төрҙәренең береһен ҡарап үтәйек. Ул – үлеләрҙән нимәлер һорау. Мәҫәлән, кешеләр ҡәберҙәргә киләләр ҙә: «Эй, әруахтар! Беҙгә ярҙам итегеҙ! Беҙгә ямғыр бирегеҙ! Беҙгә бала бирегеҙ! Беҙҙе ҡотҡарығыҙ!..» - тип һорайҙар. Был турала Аллаһы Тәғәлә шулай тине: «Ә Аллаһтан башҡа улар доға ҡылған нәмәләр һис бер нәмә барлыҡҡа килтерә алмайҙар, улар үҙҙәре барлыҡҡа килтерелгәндәр. Үлектәр бит улар, тере түгел, һәм ҡасан тереләсәктәре тураһында ла белмәйҙәр»(Ҡөрьән, «Бал ҡорто» сүрәһе, 20 – 21 аяттар). Шулай уҡ Аллаһы Тәғәлә Ҡөрьәндә шулай тине: «...Һәм һин ҡәберҙәге кешеләрҙе ишеттерә алмаҫһың» («Барлыҡҡа килтереүсе» сүрәһе, 22 аят). Шулай булғас, ҡәберҙәргә килеп, уларҙан һорап, ширк ҡылырға ярамай.\nӨҫтә әйткәнебеҙсә, ширк ҡылған кеше Исламдан сығып китә, ул инде мосолман түгел. Һәм ул бер ҡасан да йәннәткә кермәйәсәк.\nШирк тураһында һөйләгәндә шулай уҡ мотлаҡ рийә темаһына ла ҡағылып китер кәрәк. Сөнки Пәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) мосолмандар өсөн иң нығы рийәнән ҡурҡҡан. Нимә ул рийә? Рийә – ул төрлө яҡшы эштәрҙе кеше күрһен һәм маҡтап һөйләһен өсөн эшләү (русса – показуха). Пәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) сәхәбәләргә: «Һеҙҙең өсөн мин ҡурҡа торған нәмәләрҙең иң ҡурҡынысы – кесе ширк», - ти. Унан кесе ширктың нимә булыуы хаҡында һорайҙар. «Ул – рийә», - тип яуап бирә Пәйғәмбәребеҙ (ғәләйһиссәләм) (Әхмәд йыйынтығынан, сәхих хәҙис). Был кесе ширк кешене Исламдан сығармай, әммә изге эштәрҙең ҡабул булмауына сәбәп була. Шулай уҡ, кесе ширк тора-бара оло ширкҡа юл аса, бының өсөн иһә мотлаҡ йәһәннәм әҙерләнгән. Аллаһ һаҡлаһын!\nШулай итеп, был дәрестә беҙ ширктың нимә икәнен өйрәндек. Ширк – ул Исламдағы иң ҙур гонаһ. Шуға күрә лә ғалимдар, кешеләр ҡылған гонаһтар тураһында яҙғанда, ширк гонаһын һәр саҡ иң беренсе урынға ҡуйғандар. Тағы шуға иғтибар итегеҙ, ағай-эне: ширктың ни тиклем ҡурҡыныс гонаһ булыуына ҡарамаҫтан, кешеләрҙең күбеһе был һүҙҙе хатта белмәйҙәр ҙә. Башҡорт телендә бик күп ғәрәп һүҙҙәре бар: иғтибар, ваҡыт, ихтимал, китап, ҡәләм, дәрес, иман, сәләмәт, мәктәп, мәсет, дәүләт, хөкүмәт, мөхәббәт, мәрхәмәт, ғашиҡ, мөслим, ғибәҙәт һәм башҡалары, һәм башҡалары. Ләкин ниңә кешеләр «ширк» тигән ябай һүҙҙе белмәй? Беҙ күпме башҡортса әҫәрҙәр уҡыныҡ, күпме китаптар бар, ләкин ошо һүҙҙе һеҙ ул китап биттәрендә таба алмаҫһығыҙ, хатта һүҙлек китаптарында ла. Тимәк, ислам дине дошмандары был төшөнсәне халыҡ аңынан бөтөнләйгә юйып ташларға тырышҡандар. Һәм Исламдағы иң оло гонаһ – ширктән ҡурҡыу хәҙер, ысынлап та, кешеләргә мәғлүм түгел. Ағай-эне! Ислам динен өйрәнегеҙ, ҡайһы гонаһтар ҙурыраҡ, ҡайһылары кесерәк – быны һеҙ белергә тейешһегеҙ. Юҡһа ниндәй мосолмандар һуң һеҙ? Аллаһы Тәғәлә беҙгә тәүфиҡ бирһен һәм беҙҙе иң ҙур гонаһ – ширк ҡылыуҙан һаҡлаһын! Амин.\nБишенсе дәрес тамам.


Шәл биҙәге семәрле... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Шәл биҙәге семәрле...\nШәл биҙәге семәрле... 19.03.2019 // Йәмғиәт\nАллаһ Тәғәлә кеше ҡайһы ерҙә генә йәшәмәһен, уға тормош көтөргә, шул ерҙә йәшәү сығанағы табырға мөмкинлек бирә. Тик изге уйың һәм хеҙмәт итергә теләгең булһын.\nБеҙҙең яҡтағы ауыл халҡының йәшәү сығанағы булып күп осраҡта йорт хайуандары тора. Был яҙмамда минең өсөн иң ҡәҙерле, иң изгелекле хайуан – кәзә тураһында яҙғым килә. Беҙҙең яҡ халҡының һәм үҙемдең яҙмышым кәзәгә тығыҙ бәйле булмаһа, беҙҙең тормош нисек булыр ине икән, бәлки, бала сағым, үҫмер, йәшлек йылдарым улай уҡ бәхетле, кейемле, туҡ булып иҫтә ҡалмаҫ ине, тип уйлайым. Беҙҙең ғаиләлә ул ваҡытта ете баланы ашатып-кейендереп үҫтерер, уҡытыр өсөн, әлбиттә, хөкүмәт түләгән бәләкәй генә хеҙмәт хаҡын нисек кенә һуҙып-ҡыҫып тотһаң да етмәҫ ине. Ул йылдарҙа тамағыбыҙҙы туҡ, өҫтөбөҙҙө бөтөн, беҙҙе белемле иткән кәзә малы булды. Уның өҫтөндәге дебетте аҡсаға әйләндереп көн күргәнбеҙ.\nЙә ялҡау, йә һуҡыр кеше генә шәл бәйләмәне ул йылдарҙа. Үҙе кәзә аҫрай алмаған кешегә дебет һатып алып бәйләргә мөмкинлек бар ине.\nӘлеге ваҡытта мин йәшәп, тормош көтөп ятҡан Әлмәт ҡалаһы тирәһендә дебетте “мамыҡ” тиҙәр. Был яҡта бары тик һөт кәзәләрен генә аҫрайҙар. Кәзәләр барыһы ла аҡ төҫтә. Мин бер ваҡытта ла беҙҙең яҡтағы кеүек дебет кәзәләрен күргәнем юҡ. Шуның өсөн ошо мал тураһында һүҙ сыҡһа, үҙебеҙҙең яҡтың кәзәләренең ниндәй төҫтә, нимә өсөн аҫрағаныбыҙҙы тәфсирләп аңлатам. Болот һымаҡ тауҙы ҡаплап йөрөгән көтөүҙе бөтөнләй күҙаллай алмайҙар.\nКәзәләрҙең беҙҙең тормошта тотҡан роле тураһында һөйләйем: уларҙы нисек ҡысҡырта-ҡысҡырта тимер тешле тараҡ менән тарағаныбыҙҙы, дебетте һуғыуыбыҙҙы, иләүебеҙҙе, сиратыуыбыҙҙы... Күптәргә был шундай мәшәҡәтле эш булып күренә. Ҡыуандыҡ тигән ҡалаға ебәреп – шәлдең уртаһын, ә ситтәрен үҙебеҙ бәйләүебеҙ тураһында бик ҡыҙыҡһынып тыңлайҙар. Ситтәрен ҡарамайынса, бармаҡтарҙың һиҙемләүе менән бәйләүебеҙ иһә күп кешегә ышанмаҫлыҡ хәл. Кешеләр ҡыҙыҡһынып китә, беҙҙең яҡтың шәлен күргеләре, ябынғылары килә башлай.\n...Бер егерме йыл элек эштә шәл тураһында һүҙ сыҡты ла мин беҙҙең яҡтың шәлен ябыныуға йомшаҡ булыуын, һыҙлаған ерҙең баҫылыуын, иҫ киткес йылылығын һөйләп бирҙем. Бер хеҙмәттәш ифрат ҡыҙығып китте: “Алып кил әле, һатып алам, ябынып ҡарайым”, – тип заказ бирҙе. Мин йәйгеһен Биштирәккә ҡайтҡас, уртансы ағайымдың ҡатыны Эльмира еңгәйҙән күлдәй ҙур итеп бәйләнгәнен алып килдем. Ул ҡара, матур һәм ҡабара башлағайны. “Әҙерәк аҫтыма түшәп ятып ҡабарттым да әле”, – тине еңгәй.\nБеҙ ҙә шулай ҡабарта инек. Әсәй уртаһын Ҡыуандыҡта бәйләтеп алып ҡайтыуға, беҙ ситтәрен бәйләп ҡуя торғайныҡ. Ситтәрен ҡушып эше бөтмәй – ҡабартырға кәрәк. Ҡабармаһа, баҙарҙа һатып алыусылар хаҡын ныҡ төшөрә, шуға әсәй шәлдәрҙе аҫтыбыҙға түшәй ине. Бер нисә көн ул шәл өҫтөндә ятыу бик рәхәт түгел, сөнки ҡыллыраҡ дебеттән бәйләнгәне сәнсә, ҡысындыра. Ҡабара башлағас, һиҙелмәй. Оҙаҡ түшәп ятырға ла ярамай. Бөтәрләнә. Әҙерәк күтәрелә башлаһа, йомшарып, рәхәт була башлағас ҡына алына. Шунан ауыҙға һыу уртлап шәлгә бөркә-бөркә һелкеп, ҡыш көндәрендә йомшаҡ ҡар өҫтөндә ауната-ауната тағы ла ҡабартаһың да – шәл әҙер. Артабан инде ул Ҡыуандыҡҡа юл тота. Ул замандарҙа унда бик ҙур баҙар бар ине. Шунда инде бөтөн Ейәнсураның уңған, булдыҡлы ҡатындары шәл һатырға бара ине. Ҡыуандыҡтан ул шәлдәр тоҡ-тоҡ онға, килограмлап майға, һауыт-һауыт повидлоға, матур яңы кейемдәргә һәм башҡа көнкүреш тауарҙарына әйләнеп ҡайта ине.\n...Шулай итеп, одеялдан аҙ ғына бәләкәйерәк шәлде алып килеп, бергә эшләгән ҡатынға һаттым. Оҙаҡламай үҙем торған ергә яҡыныраҡ бүтән мәктәпкә эшкә күстем. Юлдарыбыҙ айырылды. Шәлем оҡшанымы-юҡмы, белеп тә өлгөрмәнем тиерлек. Хәйер, матурлығы, ҙурлығы бик оҡшағайны – мин бит йәй алып килдем. Ә шәлде һынар өсөн ҡыштың сатлама һыуығы кәрәк.\nТау менән тау ғына осрашмай... Уҙған йәй ул ҡатынды урамда китеп барған еремдә осраттым. Шунда инде үҙебеҙҙең яҡтың шәленең артабанғы тарихын ишеттем, уның өсөн ғорурланып бөтә алманым.\nУл мине яҡын туғанын осратҡандай ҡыуанды. Сәбәбе әлеге лә баяғы ҡасандыр минән һатып алған Ейәнсура шәле ине. Ошо йылдар эсендә мине оноттормайынса иҫтә тоттороп тороусы тыуған яғымдың йомшаҡ, йылы, файҙалы шәле булған. “Эй, һине күреп, шул шәлең өсөн рәхмәт әйтермен тигәйнем. Белһәң, мин нисек рәхәтләнгәнемде, ҡәҙерләп кенә ябындым. Уның йылылығы! Ысынлап дөрөҫ әйткәнһең, уны ябынһаң, тәнгә рәхәт булып китә. Бил һыҙлаһа, билгә урайым, аяҡтар һыҙлаһа, аяҡтарға ябам, нисектер тән яҙылып, йомшарып китә. Муйынға һалып ҡуйһаң, баш ауыртыуы ла баҫыла. Ә нисек һаҡлап тоттом! Ҡыш бөтөүгә, аҙ ғына шампунь һалып, йылымса һыуҙа йыуам, аш һеркәһе ҡушып сайҡайым. Урамда елләтеп киптерәм. Шунан антимоль һалып, өс литрлы банкаға һалып, һәйбәтләп ауыҙына бер-ике ҡат марля бәйләп ҡуям.\nҠоро урынға ҡуям. Көҙ көнө алып, һелкеп кенә ебәрәһең”, – тине ул. Мин йылмайып ҡуйҙым. Ошо ерҙә беҙҙең ул шәлдәрҙе әрһеҙләп ябынғаныбыҙ, бер ваҡытта ла өс литрлы банкаға һалып һаҡламағаныбыҙ иҫемә төштө лә ҡыҙыҡ булып китте. Һаҡлар инең дә, әгәр улар бер-ике бөртөк булһа. Ә бит аҙнаһына бер нисә шәл бәйләй инек.\nМин аптырап был ҡатындан һорай ҡуйҙым: “Әллә һаман да иҫәнме шәл?” “Ни тиклем һаҡлаһаң да, әйбер туҙа инде. Хәҙер инде мамығы аҙ ҡалды, ҡойолоп бөттө, ләкин һаман да йылы. Йә аяҡҡа, йә билгә бәйләйем. Ул туҙа башлағас, Волгоград яғы мамығынан бәйләнгән бик матур, йылҡылдап торған оҙон мамыҡлы шәл алғайным. Их, һеҙҙең яҡтың шәленә етмәне. Йылыһы бар, ләкин һөйәккә тиклем үтмәй, нисектер иретеп, тәнде яҙып ебәрмәй. Мамығы ла яһалма кеүек, ялтырый. Ҡупырайып берәй ергә ябынып барһаң ғына. Ҡартайған көнөмдә һеҙҙең яҡтың шәлен тағы берҙе алайым тип, һинең турала уйлай инем. Осрашып ҡайһылай һәйбәт булды. Алып кил әле мөмкинлек сыҡҡанда”, – тине.\nМин бына шундай данлыҡлы, йыы, шифалы шәл төбәгенән булғаныма бик ҡыуандым. Шәл генә булһа ла, беҙҙең яҡҡа бәйле әйбер миндә ғорурлыҡ хисе уятты.\nЭй, тыуған яҡ, эй, изге яҡ! Күпме изгелегең тейгән һинең миңә. Ысынлап, төптән уйлаһаң, тормошобоҙҙо етеш итеп йәшәттереүсе шул кәзә малы булған. Кәзә малын тәрбиәләргә йыбанмаған, уны үрсеткән, ул биргән дебетен эшкәртеп, шәл итеп бәйләп, аҡсаһын беҙгә тотонған эшсән атай- әсәйҙәр булған өсөн рәхмәт. Башҡа ла ябындыҡ, бейәләй-ойоҡбаш итеп тә кейҙек, кофта-свитерҙар ҙа бәйләнек.\nӘсәйҙәр бер-береһенә өмәгә йөрөнө, һуҡты, иләне. Ә беҙ биҙәктәрен ҡабатламаҫҡа тырышып, төрлө-төрлөнө һалып, ярыша-ярыша ситтәрен бәйләп ултырыуҙар иҫкә төшә. Шәхси эшҡыуар булғанбыҙ, заманса әйтһәк. Бала сағымдың кәзәгә бәйле йылы хәтирәләре мамыҡ шәл кеүек йылытып, тәнде яҙып, ниндәй генә замана килһә лә йәшәү көсө биреп тора.\nРайон: Татарстан Республикаһы\nТотош уҡырға 1 965\nТотош уҡырға 2 055


23 Ноябрь 2018, 15:42\nЕр-һыу атамаларыбыҙҙың тарихын һәр беребеҙ өйрәнһәк ине. Ата-бабаларыбыҙ ҡурай уйнаһа, башҡарған көй тарихын тыңлаусыларға һөйләгән. Йырсылар йырлар булһа, ошо йырҙың исеме нисек килеп сығыуын аңлатҡан.\nХалҡыбыҙҙың күргән-кисергәндәрен үҙҙәрендә һаҡлай ул беҙҙе уратып алған ауыл-ҡалалар, тау-түбәләр, йылға-кисеүҙәр, ҡыр-болондар…\nӘлеге яҙып алған күл атамаһы хаҡында оҙаҡ ҡына уйланып йөрөнөм.\nБер байҙың 40 тәкәһе булған. Уларҙы Мортас исемле егет көткән. Шулай бер мәл көслө ямғыр яуырға тотонған. Тәкәләргә көтөүсе баш була алмаған. Малдар үҙ иректәренә саба башлаған. Бахыр Мортас ары һуғылған, бире һуғылған. Тик барыбер тәкәләрҙең эҙенә төшә алмаған. Ни эшләргә? Көтөүсе малһыҙ ҡайтыуҙың мөмкин түгеллеген яҡшы белә. Бай үҙен юҡ итәсәк йәки көс етмәҫлек аҡса даулаясаҡ.\nЭй, барған Мортас, эй, барған малҡайҙарҙы эҙләп. Шул саҡ аңғармай ҙа ҡалған, тәрән соҡорҙа йыйылып ятҡан бер күлгә барып төшкән. Бәлки, тәкәләр ҙә шунда батҡандыр. Оҙон һайғау ҡырҡып алып, күл төбөнә төртөп ҡарарға уйлай. Ә ул төпһөҙ икән.\nИртәгеһен бар ауыл халҡы көтөүсене лә, малдарҙы ла эҙләп ҡараған, әммә тапмаған. Теге күлгә барып сыҡҡандар. Был шомло урын һәр кемде һағайта. Тип-тигеҙ килгән ерҙә ҡапыл күл хасил була. Абайламай ҡалһаң, барып та сумырһың…\nОшо хәлдән һуң күлде «Ҡырҡ Тәкә» йәки «Мортас күле» тип йөрөтә башлағандар. Ул Бөрйән районындағы Исламбай ауылынан 7 саҡрым алыҫлыҡта булыр.\nБыл тарихты Аҫҡар ауылында 1961 йылда тыуған Зөһрә Кинйәбаеванан яҙып алдым.\nНурзилә ИСХАҠОВА, IV синыф уҡыусыһы.


Башҡортостан етәксеһе фельдшерҙарҙың эшкә яраҡһыҙлыҡ ҡағыҙын биреүенә «нөктә ҡуйырға» ҡушты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:31, 6 декабря 2018 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 6 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Һаулыҡ һаҡлау министрлығына аҙна эсендә фельдшерҙарға эшкә яраҡһыҙлыҡ ҡағыҙҙарын һәм дарыуҙарға рецепт яҙыу вәкәләттәрен бүлеп биреү буйынса аныҡ тәҡдимдәр әҙерләргә ҡушты. Бөгөн хөкүмәттәге «Һаулыҡ һаҡлау сәғәте» кәңәшмәһендә ошо хаҡта белдерелде.\nТеги: Радий Хәбиров, һаулыҡ һаҡлау, фельдшер


Беҙҙең мөхәрририәттә "Кем Моисеевтың концертына бара" тигән һорау яңғырағас, яуап итеп кемдер оялып ҡына хихылдап\nҡуйҙы һәм барыһы ла берҙәм рәүештә компьютерҙарына текәлде. Ә мин Борис Моисеевты күренекле артист тип иҫәпләйем, шуға күрә ҙур теләк менән уның концертына барасағымды белдерҙем. Тик шулай ҙа бер аҙ ҡурҡыу тойғоһо бар ине - "Өфө уттары" залы ысынлап та был юлы ошондай, нисегерәк итеп әйтергә икән, һм, үҙенсәлекле кешеләрҙең осрашыу урыны булып ҡуйһа...\nӘммә концерт залының фойеһына барып ингәс еңел һулап ҡуйғанымды һиҙмәй ҙә ҡалдым - киске күлдәктәрҙәге ханымдар, ҙур булмаған компаниялар, ирле - ҡатынлылар ҙа күренә. Билет\nхаҡын бер ҙә арзан тип әйтеп булмай, шулай ҙа залда алма төшөрлөк тә урын юҡ. Һәм концертҡа килеүселәр хаталанмаған. Концерттан алған дөйөм тәьҫорат - юғары профессионализм. Барыһы ла иң юғары кимәлдә булды. Беренсенән, тамашасыға ҡарата ихтирам тойғоһон дәлилләүсе теүәллек. Концерт ғәҙәттә артыҡ билдәле булмаған артистар ҙа үҙҙәренә рөхсәт иткән ярт ы сәғәткә һуңлауһыҙ башланды. Икенсенән, теп - теүәл бер сәғ әт\n45 минут дауамында сығыш яһаусылар тамашасылар менән аралаша, һәм ул бер секундҡа ла туҡталып тормай. Шоу - балет\nҡоторонҡо ритмда бейей, һәр бер хәрәкәт теүәл башҡарыла. Өсөнсөнән, тиҫтәләгән бик матур костюмдар, бейеүселәр уларҙы\nҡайһы арала алмаштырып өлгөрәлер - башҡа һыйырлыҡ түгел. Һәм, әлбиттә, концерт геройы үҙе - Борис Моисеев. Кис буйы,\nбашынан аҙағына тиклем ул - сәхнәлә. Йырлай, аралаша, шаяр а, үҙенең тормошҡа ҡарашын залға еткерергә тырыша.\n- Хәйерле кис, Өфө! Ҡалағыҙ бына тигән, мин бында йәшәргә теләр инем! Бигерәк матурһығыҙ бөгөн... Минең кеүек! - Һәм Боряның һәр кемгә таныш асыҡ йылмайыуы.\nСығыштың төп темаһы - мөхәббәт. Сиге булмаған һөйөү.\nМөхәббәт тураһында йырҙар, мөхәббәт тураһында бейеүҙәр. Уға\nбик күп гөлләмәләр бүләк ителде. Тик шулай ҙа ваҡыты менән зал артистың һүҙҙәренә ҡолаҡ һалып тынып ҡала. Ә ул асыҡ һә м бер аҙ йәл, яҡлаусыһыҙ...\n- Боря һәйбәт! Боря һәйбәт! Мин һәйбәт! - был һүҙҙәр йән әсеүе менән һөрән һалыуҙы хәтерләтә.\n- Мин бөгөн төндә килдем. "Сығырға ашыҡма - төн, бер кем дә көтмәй, Өфөлә һиңә ниндәй мөнәсәбәттә булыуҙарын беләһең! " - тинеләр миңә. Ә мин "Беләм!" - тип яуап бирҙем. Шулай ҙа сыҡтым. Перронда сәскәләр тотҡан бәләкәй генә ҡыҙсыҡ тора һәм:\n- Хәйерле кис, йәғни, хәйерле иртә, Ленин ағай! - ти.\n- Мин Ленин түгел, - тип яуаплайым, - ниңә һин миңә улай тип\n- Сөнки ул да революция эшләгән, һин дә - сексуваль (ул н әҡ шулай тип әйтте - Е. С.) революция эшләгәнһең!\n- Мин бер ниндәй ҙә революция эшләмәнем, мин уларҙы эшләй\nалмайым, мин бары тик сәхнәне, тамашасыларымды һәм бер аҙ ү ҙемде лә яратам.\nЭйе, ысын тойғо ул һәр саҡ яңғыҙлыҡ, ул - ҡыйыулыҡ. Башҡаларҙан айырылып тороу, үҙ фекереңде белдереү, үҙ гражданлыҡ позицияң булыу. Башҡаларға оҡшауы еңел - бер кем дә һиңә әйләнеп ҡарамай, мәғәнәле итеп хихылдамай. Әммә бер кем дә күрмәй...\nМоисеевтың йырҙары тойоларҙы уята. Яҡшы тойғоларҙы. Бәлки , ысынлап та, юғарыраҡ булырға, киңерәк күҙ һалырға, нескәрә к\nтоя белергә кәрәктер, тип уйлай башлайһың. Концерт аҙағына яҡынлашҡанда, ул "Мин яратам һине, тормош!" - совет заманы классикаһын йырланы. Һәм был йыр артистың сығышы темаһына шу л тиклем тап килде.\nБорис Моисеевтың йырҙарын һөйләп тороу кәрәкме Уның сығыштарын телевизорҙан күрһәтәләр, радионан әйләндерәләр. Б өгөн дә уны сәхнәнән оҙаҡ ҡына ебәрмәнеләр, бүләктәр\nбирҙеләр, ҡысҡырҙылар, сырылданылар, алҡышланылар. Ә гардеробта мин ҡыҫҡа, әммә ҡыҙыҡлы һөйләшеүҙең шаһиты булдым.\n- Һиңә оҡшанымы - үҙенең тойғоларына ышанмайынса, йәш\nегет ҡыҙына шундай һорау бирә.\n- Эйе, - тип яуап бирҙе ҡыҙ кеше, һәм уның әле лә шоу тәьҫиренән сыға алмағаны һиҙелә.


Һайранда ихлас һәм һағышлы осрашыуҙар. Радий Хәбиров тыуған ауылында булды.\n17 Декабрь 2018, 12:09\nРеспублика етәксеһе вазифаһына тәғәйенләнгәндән һуң үткән ике айҙан күберәк ваҡыт эсендә иң ихлас һәм хәтирәле осрашыу булғандыр быныһы. Ишембай районының Һайран ауылында үҙҙәренең бөтә Рәсәйгә билдәле яҡташтарын күптән көтәләр ине. 1964 йылдың 20 мартында тап ошо ауылда буласаҡ дәүләт эшмәкәре һәм Башҡортостан етәксеһе донъяға килгән. Был хаҡта бер нисә сәғәт элек Ишембай ҡалаһының иҫкереп бөткән балалар тыуҙырыу йортонда Радий Фәрит улы үҙе лә иҫкә төшөргәйне инде. “Мине кендек әбейе ҡабул иткән, – тип һөйләне ул, – әйтеүҙәренсә, аяҡтарым менән алға тыуғанмын. Табиптар әйтеүенсә, бик үк ыңғай күренеш түгел. Уның ҡарауы, бик йүгерек һәм хәрәкәтсән булыуға ишара”.\nРадий Хәбиров социаль селтәрҙәге үҙенең сәхифәһендә: “Өс йыл тыуған ауылымда булғаным юҡ. Эш сәфәренең маршрутын Һайран аша үткәреүгә бик ҡыуандым. Ауылдаштарҙың мәшәҡәттәре шул уҡ. Дөрөҫ, хәҙер улар минең менән нисектер уңайһыҙланып, тартынып ҡына һөйләшә. Шулай ҙа беҙҙең кешеләр, айырыуса ауылда, баҫалҡы һәм намыҫсан. Ә хәҙер, етмәһә, миңә уйларға кәрәк, нисек итеп йомоштарын үтәүҙән баш тартып, яҡташтарҙы рәнйетмәҫкә, ярҙам итеп булһа, нисек республиканың башҡа кешеләренә зыян килтермәҫкә. Уйлауымса, булдырырбыҙ”, – тип яҙып ҡуйған бөгөн.\n– Һөйләгеҙ, нисек йәшәйһегеҙ, ниндәй мәшәҡәттәрегеҙ бар, нисек һеҙгә ярҙам итергә? – тип өндәште Радий Хәбиров үҙенең ауылдаштарына.\n– Фельдшер-акушер пункты, газ үткәрергә, урамдарҙы яҡтыртырға, юлдарҙы төҙөкләндерергә, – тип һанап китте һайрандар, уңайһыҙланып ҡына. – Эш урындары юҡ, ирҙәр ҡалаға эшкә китә, йә Себерҙә вахтала, ай ярым өйҙә булғандары юҡ.\nРеспублика етәксеһе ауылдаштарын иғтибар менән тыңланы, үтенестәрен бер программаға туплауҙарын һораны. Һайрандың социаль проблемаларын хәл итеү тулы кимәлдә тормошҡа ашырыласаҡ.\n– Тыуған ауылыма иғтибар бүлергә теләйем, ул минең тыуған ерем, минең улар алдында бурысым бар. Башҡалар үпкәләй күрмәһен. Бында ҙур малсылыҡ фермаһы төҙөтөү тураһында ҡарар ҡабул иттем, тимәк, эш урындары ла буласаҡ, ¬– тине Радий Хәбиров.\nБашҡортостан башлығы мәрхүм атаһы Фәрит Барый улы директор булып эшләгән мәктәптә лә керҙе. Мәктәп директоры һәм уның ҡатыны Разия Исхаҡ ҡыҙы һайрандар күңелендә йылы һәм яҡты эҙҙәр ҡалдырған. Улар сәсеп ҡалдырған изгелек орлоҡтары бөгөн мул уңыш бирә. Мәктәп директоры, хәтерләүҙәренсә, бик яҡшы күңелле һәм тәүәккәл кеше булған. Фәрит Барый улы иҫке ағас мәктәп урынына кирбестән өр-яңыны төҙөткән. Радий Хәбировҡа атаһы төҙөткән мәктәптә уҡырға тура килмәй, уға алты йәш тулғанда ғаилә Ишембай ҡалаһына эшкә күсерелә. Радий Фәрит улы Ишембай ҡалаһының 11-се мәктәбен тамамлай. Һайран мәктәбендә элекке директорҙың һәм уның ҡатынының яҡты иҫтәлеген онотмайҙар. Ошонда уҡ Фәрит Барый улы яҙған “Минең ғүмеремдең бәхетле йылдары” тигән китап бар. Республика етәксеһе стенд менән һүҙһеҙ генә танышты, күрәһең, ошонда үткәргән бәхетле йылдарын, баҡыйлыҡҡа күскән атаһы менән әсәһен иҫкә төшөргәндер.\n– Ә бына Һайран мәктәбен тамамлаған атаҡлы кешеләр, мәҫәлән, Зөфәр Йәдкәр улы Мортазин. Заманында республиканың һаулыҡ һаҡлау министры булып эшләне. Ҙур тәжрибәгә эйә етәксе, уның кәңәштәренә мин әле лә ҡолаҡ һалам, – тине Радий Хәбиров.\nСовет урамындағы ябай ғына йортҡа килдек. Бында Радий Хәбиров тыуған һәм ҡалаға күскәнсе ошонда йәшәгән. Бөгөн был йортта хеҙмәт ветерандары Йәзилә Хафиз ҡыҙы менән Ғаяз Ғайса улы Яҡуповтар йәшәй.\nСәй эскән арала ауыл тарихын, хәҙерге республика етәксеһенең бала сағын иҫкә төшөрҙөләр.\n– Әле лә хәтерләйбеҙ,– тиҙәр ауылдаштар. – Кескәй генә Радий тәҙрә эргәһендә әсәһе Разия Исхаҡ ҡыҙының мәктәптән ҡайтҡанын көтә. Уны бик яраталар ине, ни тиһәң дә, өсөнсө ул, төпсөк малай. – Тинеләр һайрандар, хәтирәләргә бирелеп.\nИке-өс сәғәт ваҡыт үтте лә китте. Шуға иғтибар итте һайрандар, ауылдаш һис тә үҙгәрмәгән, атаһы һәм әсәһе һымаҡ ихлас, ябай һәм ярҙамсыл.


Рөстәм Хәмитов Өфөлә күп фатирлы йорттоң торлаҡ милекселәре йыйылышында ҡатнашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n5 август, Кесе йома\nРөстәм Хәмитов Өфөлә күп фатирлы йорттоң торлаҡ милекселәре йыйылышында ҡатнашты\n10:47, 24 октября 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов йома көндө Өфөнөң Киров районы Яңы күпер урамында 7-се йорттоң торлаҡ милекселәре йыйылышында ҡатнашты. Йортта йәшәүселәр 10 кешенән торған йорт советын һәм совет рәйесен һайланы.\n— Беҙ республикала Рәсәй Федерацияһында беренселәрҙән булып «Күп фатирлы йорттарҙа советтар булдырыу» тип аталған ҡыҙыҡлы акция башлайбыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Йорттарҙа, подъездарҙа тәртип булмауы, ул йорттарҙы хеҙмәтләндереүсе ойошмалар, идара итеүсе компаниялар менән проблемелар килеп сығыуы хаҡында беҙ күп һөйләйбеҙ. Урлашыуҙың, мутлыҡтың күп булыуы хаҡында әйтәбеҙ. Проблемалар был ҙур хужалыҡтарға контроллек итеүҙе тәьмин итә алмау сәбәпле килеп сыға. Һәм, минеңсә, был эште халыҡһыҙ ойоштороп булмай. Хоҡуҡ һаҡлау органдары, чиновниктар, контроллек итеүсе органдар был эште башҡара алмай. Тимәк, халыҡты йәлеп итергә кәрәк. Ҡануниәт, РФ Торлаҡ кодексы, Рәсәйҙең башҡа ҡанундары ла һәр күп фатирлы йортта советтар булдырыу мөмкинлеген бирә, совет хоҡуҡтарын республиканың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Ирек Ялалов һеҙгә аңлатты инде. Йортоғоҙ менән нисек тә бәйле булған ойошмалар эшмәкәрлеген һәр ваҡыт контролдә тоторға кәрәк. Республикала йәмғеһе 16 мең күп фатирлы йорт бар, һәм бындай совет һәр йортта ла булырға тейеш.\nМөмкинлек менән файҙаланып, йортта йәшәүселәр совет һайлағандан һуң республика Президенты менән торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһенең көнүҙәк мәсьәләләрен тикшерҙе. Йәшелләндереү, подъездарға ремонт үткәреү, ҡаланың тарихи йөҙөн һаҡлап ҡалыу хаҡында күп һорауҙар булды. Шулай уҡ халыҡты Өфөлә күҙәтелгән транспорт хәрәкәте менән бәйле буталсылыҡ та борсой. Автомобиль хужалары йыш ҡына машиналарын газондарға ҡуя, транспорт хәрәкәтен көйләү маҡсатында юлдарҙы киңәйтеү ҙә тейешле һөҙөмтәләргә килтермәй.\nРөстәм Хәмитов транспорт менән бәйле проблемаларҙың Өфөлә генә түгел, Рәсәйҙең башҡа ҡалаларында, сит илдә лә булыуын билдәләне.\n— Бөгөн ҡалаларыбыҙҙың торошо ауыр, — тип иҫәпләй республика Президенты. – Улар шул сама халыҡҡа һәм шул сама автомобилдәргә ҡулайлаштырылмаған. Автомобилдәр күбәйә. Һәр фатирҙа тиерлек берәр машина бар. Был, әлбиттә, заман талаптары. Һәм беҙ урамдарҙы киңәйтергә мәжбүр булдыҡ.\nЮлдар киңәйтелмәһә, Рөстәм Хәмитов фекеренсә, ҡалала хәрәкәт быйыл булмаһа, киләһе йылға туҡтап ҡалыр ине.\nДөйөм алғанда, төбәк башлығы фекеренсә, йәшәү өсөн Өфө насар ҡала түгел. Башҡортостандың баш ҡалаһы осраҡлы ғына Рәсәйҙең 100 иң яҡшы ҡалалары иҫәбенә инмәгән. Ҡалаға баһа биргәндә 25 критерий, шул иҫәптән ҡаланың йәшәү сифаты һәм уңайлылығы, йәшелләндереү кимәле, транспорт хәрәкәте мөмкинлектәре иҫәпкә алынған. Алтынсы урын – лайыҡлы позиция.\nӘлбиттә, ҡаланы йәшәү өсөн уңайлы итеү – тәү сиратта муниципалитет бурысы. Һәм, Рөстәм Хәмитов һүҙҙәре буйынса, ул Өфө властарынан ҡала парктарының төҙөк булыуын, велосипед юлдарын булдырыуҙы талап итәсәк.\n— Рейтингта күтәрелергә кәрәк, — тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов. – Беренсе урынға етеү маҡсатына ирешергә тейешбеҙ.\nКүп фатирлы йорт халҡы менән осрашыу аҙағында республика Президенты бөгөн йорт советын һайлап, уларҙың билдәле хоҡуҡтарға эйә булыуын билдәләне, ул хоҡуҡтар совет ағзаһы танытмалары менән нығытыласаҡ.\n— Хәҙер һеҙ үҙ йортоғоҙҙа, йорт алды биләмәләрендә тәртип булдыра алаһығыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Бының өсөн һеҙгә район башлығы ла, мэр ҙа, президент та кәрәкмәйәсәк. Һеҙҙә йорт советы, совет ағзалары бар. Хоҡуҡтарығыҙ ҡануниәт менән яҡланған.\nТеги: бр президенты, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ


Песня «Яратманың мине» исполнителя Ильнур Рамазанов. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Яратманың мине»\n1. Күңелдәрең бикле минең өсөн,\nӘ хистәрең миңә иш түгел.\nМөхәббәтем йәтем, яуаптар юҡ,\nҺыҙлана ла тора йәш күңел.\nЯратманың, яратманың мине,\nКүңел ярам яна әрнеүҙән.\nТик һаман да һинең һөйөүеңә,\nӨмөт итәм әле, мин түҙәм.\n2. Күңелдәрең бикле һөйөүемә,\nХистәремде күрмәй үтәһең.\nӘ шулай ҙа йондоҙ атылғанда,\nТеләк теләп өмөт итәмен.\n1)Ҡойоп ямғыр яуғайны ул төндө. Һин ҡушылып иланың, иланың. Йәш-йәш тама күҙҙәремдән, йәлләмә. Үҙең һайлаған йәрҙе, һөй әйҙә. Ҡушымта: Һин аңларһың, аңларһың, һуңлап ҡына. Тик бер күрешеү өсөн, өҙөлөр йөрәгең, тик булмаҫ кәрәгең. Һин-һин күңелдән үҙең, ҡабыҙып һүндергән, йондоҙҙо эҙләйһең. Мөхәббәтте ваҡыт йәшерҙе, йәнем. 2)Күңел әрнеп һыҙлауын күрһәтмәм. Һарғайһам да һағынып, һағынып. Юҡ-юҡ юлһыҙ юғалайыҡ ямғырҙа. Тамсы йөрәккә ҡамсы, ҡас һин. Ҡушымта: Һин аңларһың, аңларһың, һуңлап ҡына. Тик бер күрешеү өсөн, өҙөлөр йөрәгең, тик булмаҫ кәрәгең. Һин-һин күңелдән үҙең, ҡабыҙып һүндергән, йондоҙҙо эҙләйһең. Мөхәббәтте ваҡыт йәшерҙе, йәнем.


Балалары менән сығып китеү алдынан атаһы бау һатып алған - Bash.News\nБалалары менән сығып китеү алдынан атаһы бау һатып алған\nБалалары менән сығып китеү алдынан атаһы бау һатып алған https://bash.news/news/108715_balalary_menn_syyp_kite_aldynan_atay_bau_atyp_alan\nӨфөлә юғалған балаларҙың яҙмышына ҡағылышлы йән өшөткөс мәғлүмәттәр асыҡлана. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ өс көн элек 37 йәшлек ир 8 һәм 5 йәшендәге ике улын алып өйөнән сығып китә. Уның автомобиле Өфө йылғаһы ярында табылды. Малайҙарҙың әсәһе хәтәр фараз ҡора. Иренең балаларының ғүмерен ҡыйырға әҙер булыуын да билдәләй.\nЭльмира Мазанованың тауышы ҡалтырай. Һөйөклө малайҙары өсөнсө тәүлек өйҙә юҡ. 8 йәшлек Илья бөгөн дзюдо түңәрәгенә барырыға тейеш ине, ә 5 йәшлек Славаның мәктәпкә әҙерлеге. Әсә нимә уйларға ла белмәй. Тормош иптәшен ҡот осҡос хата эшләргә лә һәләтле тип иҫәпләй.\nЭльмира Мазова, юғалған малайҙарҙың әсәһе: “Иремдең тайпылыштары бар. Мин быға 99 процентҡа ышанам. Айырылырға теләгәйнем. Ул миңә шылтыратты ла һин ысынлап та был аҙымға барырға булдыңмы тип һораны. Ысынлап та тинем. Ул минең ғүмеремде ҡыйыр тип уйлағайным, балаларға теймәҫ тип ышана торғайным”.\nАртемий Мазов өйөнән балаларын алып ҡатыны менән тиргәшкәндән һуң сығып киткән. Тәфтишселәргә уның магазиндан оҙон бау һатып алыуы ла билдәле. Ирҙең автомобиле Өфө йылғаһы ярында табылған. Машина «Гастелло» стадионы янындағы ағаслыҡта булған.\nТәфтиш комитеты идаралығы Өфөлә ике балаһы менән ирҙең юғалыу осрағы буйынса «Ике һәм унан күберәк кешене үлтереү» статьяһы нигеҙендә енәйәт эше асты. Әле тәфтишселәр һәм криминалист-тәфтишселәр полиция менән берлектә юғалыусыларҙың урынын, уларҙың юҡ булыу шарттарын асыҡлау буйынса саралар күрә. Ғаиләнең яҡындары, туғандарынан һорау алына.\nӨфөнөң Калинин районында йәшәүсе Артем Мазов менән уның улдарын эҙләү дауам итә. Тәфтишселәргә ярҙамға ҡотҡарыусылар, полиция һәм ирекмәндәр йәлеп ителгән.\nИлеш районында юл ҡазаһы\n13:15, 19 ноя


Өфөнән Зәйнетдиновтар ғаиләһе Төркиәлә Халыҡ-ара конкурста еңеү яуланы\n31 Октябрь 2019, 12:15\nӨФӨ, 2019 йыл, 31 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/. Өфөнән Зәйнетдиновтарҙың ғаилә ансамбле Төркиәлә Халыҡ-ара ҡумыҙсылар конкурс-фестивалендә еңеү яуланы. Конкурс Рәсәйҙә һәм Төркиәлә Мәҙәниәт һәм туризм йылы сиктәрендә Антальяла 26 октябрҙән 2 ноябргә тиклем бара.\nЗәйнетдиновтар, күп жанрлы конкурста башҡортса башҡарыу сәнғәтен күрһәтеп, алты диплом алды, шуларҙан «фольклор», «халыҡ бейеүе», «музыка ҡоралында уйнау» номинацияларында дүрт беренсе урын.\nҒаилә башлығы — Башҡорт дәүләт филармонияһы ҡумыҙсыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты, республиканың мәғариф отличнигы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов. Хәләл ефете Гөлгөнә менән өс бала тәрбиәләй. Уларҙың бөтәһе лә йырлай, бейей, музыка ҡоралдарында уйнай, төрлө фестивалдәр һәм конкурстар лауреаттары.\nЛәйсән — Башҡорт дәүләт университеты ҡарамағындағы Иҡтисад, финанс һәм бизнес институты студенты, студенттар өсөн сараларға сценарийҙа яҙа. Азамат Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатын тамамлаған, ҡумыҙҙа, ҡурайҙа, гитарала һәм башҡа музыка ҡоралдарында уйнай, каратэ менән мауыға. Кесе ҡыҙҙары Илүзә Өфөнөң Киров районында 51-се балалар баҡсаһына йөрөй, йыр-моң конкурстарында ҡатнаша, ҡумыҙҙа уйнай.\n«Беҙҙең «Республика» ансамбле халыҡ-ара конкурста тәүге тапҡыр ҡатнашты. Беҙҙе бик йылы ҡабул иттеләр, башҡа илдәргә фестивалдәргә һәм конкурстарға саҡырҙылар, — тип һөйләне Миңлеғәфүр Зәйнетдинов. — Төркиәлә Республика халыҡ ижады үҙәгенән алынған материалдар ярҙамында Фольклориаданың презентацияһын үткәрҙек».\nЗәйнетдиновтар оҫталыҡ дәрестәре менән дә сығыш яһаны.\nКонкурста Төркиәнән, Һиндостандан, Германиянан, АҠШ-тан, Рәсәйҙән (Яҡутстан) һәм башҡа илдәрҙән 100-ҙән ашыу кеше ҡатнашты. Зәйнетдиновтарҙы дәртләндереү өсөн сараға Башҡортостан Республикаһының Төркиәләге вәкиле Генджехан Тунай, шулай уҡ Төркиәлә йәшәгән яҡташтарыбыҙкилде.


Ҡымыҙ - етмеш ауырыуҙан дауа | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n25 июля 2019 — 12:10\nБорон-борондан башҡорт халҡының бәрәкәтле, шифалы эсемлектәренең береһе – ҡымыҙ, айырыуса, йәй көнө тәмле була, сөнки йәйен бейәләр йәшел үлән менән туҡлана. Ә бына шифалы эсемлек ағыуға әйләнмәһен өсөн нимә эшләргә? Башҡорт тоҡомло аттары үҙҙәренең сыҙамлы булыуы менән айырыла. Дәүләкән районы Яңы Яппар ауылы фермерлыҡ хужалығы тап башҡорт тоҡомдарын үрсетә, сөнки тап ошо тоҡом бейәләре һөттө күберәк бирә, тип иҫәпләнә. Яңы Яппар ауылы ҡымыҙ цехында 4 һауынсы һәм 2 көтөүсе эшләй. Бейәләрҙе көнөнә 4 тапҡыр һауалар һәм ярты тонна һөт йыйып тәүлек нормаһын үтәйҙәр.\nӘ бына ҡымыҙҙы боронғо йолалар буйынса бешәләр. Яңы һауылған һөттө шунда уҡ ҡымыҙ цехына алып баралар. Уны һарҡытҡандан һуң әсеткегә ҡушалар.Ағас гөбөлә яҡшылап туҡығандан һуң ҡымыҙ әҙер булһын өсөн 2-3 сәғәткә ҡалдыралар һәм тағы ла яңы һауылған һөт өҫтәйҙәр. Эсемлекте бер тәүлектән һуң шешә һауыттарға тултыралар. Ә бына Йоматау шифаханаһындағы цехта ҡымыҙ әҙерләү тулыһынса автоматлаштырылған. Үҙҙәренең йылҡы фермаһы булмағас, килтерелгән һөт лабораторияла етди тикшереү аша үтә.Ҡымыҙҙы һаҡлау ваҡыты ҡыҫҡа һәм етештереүселәр һауыттарҙың этикеткаһына бөтә мәғлүмәтте теркәй.\nЦех хеҙмәткәрҙәре урамда дөрөҫ һаҡланмаған урындарҙа ҡымыҙ һатып алырға кәңәш итмәй. Сөнки шифалы эсемлек менән дауаланау урынына ағыуланыу ихтимал.Иң тәмле ҡымыҙ йәй миҙгелендә әҙерләнә, сөнки ошо осорҙа бейәләр йәшел үлән менән туҡлана. Ҡымыҙ еңел үҙләштерелә торған аҡһымдарға, витаминдарға һәм микроэлементтарға бай. Был шифалы эсемлек ашҡаҙан, үпкә, йөрәк ауырыуҙарын, нервы һәм эндокрин системаларын дауалауҙа, матдәләр алмашыныуын көйләүҙә, иммунитетты нығытыуға ярҙам итә. Иң мөһиме ҡымыҙҙың һаҡлау ваҡытына иғтибар итеү зарур.