ҺАБАНДА ҺАЙРАШЫР МӘЛДӘР\n30 Апрель 2020, 16:00\nБыйылғы яҙҙа районда 660 гектар ерҙә бөртөклө культуралар сәсеү ҡаралған. Шул иҫәптән 170 гектар ерҙә бойҙай, 100 гектарҙа – арпа, ҡалған майҙанға һоло сәселәсәк.\nЕр ҡарҙан әрселеү менән баҫыу эштәре лә әүҙемләшә.\n- Быйылғы яҙҙа районда 660 гектар ерҙә бөртөклө культуралар сәсеү ҡаралған. Шул иҫәптән 170 гектар ерҙә бойҙай, 100 гектарҙа – арпа, ҡалған майҙанға һоло сәселәсәк. Баҫыуҙарға 14 тонна минераль ашламалар индереләсәк, тәғәйен алғанда, тупраҡ торошона ҡарап, 10 тонна мочевина, 4 тонна ҡатнаш минераль ашламалар, – тине «Бөрйән мәғлүмәт-консультация үҙәге»нең баш агрономы Ф. Вәлиев.\nМораҙым ауылындағы «Ғәлин Әхтәр» крәҫтиән фермер хужалығы тәүгеләрҙән булып баҫыуға сыҡты. Сәсеүгә төшкәндәрҙең кәйефе күтәренке. Сөнки улар киләһе уңышҡа нигеҙ һалырға йыйына. Әле ерҙе тырматып бөтөп, бойҙай сәсергә әҙерләнеп йөрөйҙәр. Һоло ла сәсәсәктәр. Һауа торошоноң боҙолоп тороуы эште ихласлап башлауға ҡамасаулаһа ла, баҫыуҙарҙа эш ҡайнай. Үҫкән уңышты мал тапамаһын тип, эшселәрҙең байтағы баҫыу кәртәләү менән мәшғүл.\n- Һуңғы йылдарҙа фермерҙар, шәхси хужалыҡтар һөрөнтө ерҙәрҙе эшкәртеүгә, файҙаланыуға иғтибарҙы арттыра төштөләр. Сәсеү структураһында иген, бер, күп йыллыҡ үлән майҙандары арта бара, – ти «Ишембай» агрохимик хеҙмәте станцияһының баш белгесе Гәрәй Мөхәмәтйәнов. - Ерҙе эшкәртеү, сәсеү технологияһын теүәл үтәгәндә, уңыш күпкә яҡшыра. Сәсеү срогын дөрөҫ билдәләүҙән тыш, баҫыуҙарға минераль ашламалар индереү ҙә ҙур роль уйнай.\nЕрҙән күпме алаһың, шунса кире бирергә кәрәк. Минераль ашламаларҙы дөрөҫ дозала сығарыу һәр яландың агрохимик күрһәткестәренә, картограммаларға нигеҙләнеп башҡарыу шарт. Был агрохимик күрһәткестәр биш йылға бер үткәрелеп тора.\n- Һуңғы йылдарҙа, финанс ауырлыҡтарына ҡарамай, фермер, шәхси хужалыҡтар араһында минераль ашлама алыусылар күбәйҙе. Әлбиттә, минераль ашламалар ҡулланғас, уларҙың уңыштары ла һиҙелерлек арта, – ти Г. Мөхәмәтйәнов.\n- Быйылғы йылда ла бойҙай, һоло, арпа сәсергә иҫәп тотабыҙ. Орлоҡтар әҙер, минераль ашламалар алынған. Ашламаларҙы сәскестәр ярҙамында кертәбеҙ. Бойҙайҙың супер элита төрөн - «Ватан» тигәнен алғанбыҙ. Бойҙай үҙе ваҡ булһа ла, һаламы мал өсөн һәйбәт. Уңыштың бөтөн яҡтан файҙаһын күрергә тырышабыҙ. Орлоҡ иләгестәр иҫке булғас, йыл һайын сәсеүгә орлоҡтарҙы ҡырҙан алырға тура килә. Әлеге ваҡытта сәсеү эштәрен башламағанбыҙ. Баҫыуҙың күпләп һыу йыйылған урындарында ер бата. Ваҡытты әрәм итмәҫ өсөн баҫыу кәртәләү менән булышабыҙ. Теләп эшләһәң, эш бара, - тип үҙ фекерҙәре менән бүлеште районда сәсеү, баҫыу эштәрендә алдынғылыҡты бирмәгән крәҫтиән-фермер хужалығы етәксеһе Фәнис Сәйәхов та.\nЭйе, игенсе өсөн үтә тынғыһыҙ, “һабанда һайрашыр” мәл етте. Баҫыу эшсәндәренә эштәрендә ыңғайлыҡ теләйек.


Күмәк эш һөҙөмтәһе\nУрындағы башланғыстарҙы яҡлау\n19 Октябрь 2018, 11:13\nРеспублика көнөнә арналған тантаналы сара Имәндәш ауыл биләмәһе халҡы өсөн икеләтә, өсләтә байрамға әйләнде. Икенсе йыл рәттән “Урындағы башланғыстарҙы яҡлау” программаһында ҡатнашып, былтыр алы нған “МТЗ-82” тракторына быйыл ҡар таҙартҡыс ҡоролма – “Ураган” роторы алыуға өлгәшкәндәр. Шулай уҡ Имәндәш ауыл мәҙәниәт йортон төҙөкләндереү буйынса ла ҙур эш башҡарылған.\nКөн ямғырлы, болоҡһоу булыуға ҡарамаҫтан, Имәндәш ауылы халҡы өр-яңы ҡоролманы таҡҡан трактор ултырған клуб алдында йыйылды. Кисәгә ауылдың имам-хатибы Салауат хәҙрәт фатиха биреп үткәндән һуң, ауыл хакимиәте башлығы Әхнәф Әхиәр улы Ноғайғолов сығыш яһап, барыһын да байрам менән ҡотланы.\n- Бөгөн һеҙгә төҙөкләндереүҙән һуң матурланып, нурланып киткән мәҙәниәт усағын тапшырабыҙ, - тине ул йыйылған халыҡҡа. – Бында 2 йыл буйы ремонт барҙы – тәүге йылында “Аныҡ эштәр” программаһы буйынса 300 мең һумға төҙөлөш материалдары алып үҙ көсөбөҙ менән ҡыйығын яңыртып яптыҡ. Быйыл район бюджетынан бүленгән 300 мең һум аҡсаға иһә туҙып, тишелеп бөткән иҙәндәрҙе, өҫкә ҡойолоп торған түшәмдәрҙе алыштырҙыҡ. Шулай уҡ район ярҙамы менән 3 тимер ишек, йомшаҡ ултырғыстар, сәхнә шаршауҙары алдыҡ. Ауыл халҡы исеменән район хакимиәте башлығы Рәмил Зәкәриә улы Бохаровҡа, уның финанс мәсьәләләре бу-йынса урынбаҫары Светлана Рәшит ҡыҙы Ғөбәйҙуллинаға, мәҙәниәт бүлеге етәксеһе Елена Викторовна Соколоваға оло рәхмәт һүҙҙәре еткерәм. Ремонт эштәрен башҡарыуҙа үҙ ваҡыттары менән иҫәпләшмәй эшләгән Рамаҙан Мәхмүтов, Фәнзил Собханғолов, Фәнүр Собханғолов, Айытбай Зәйнешев, Ғәйәр Яҡупов, Динар Үтәгәнов, Ринат Ибраһимов, Флүс Шәрәфетдинов, Рүзил Зәйнетдиновҡа рәхмәтлебеҙ. Ә инде ауыл халҡын клуб йыһаздарына һаҡсыл булырға саҡырам. Клубта эшләйһе эштәр бының менән генә туҡталмаясаҡ – стеналарҙы, тәҙрәләрҙе, кәртәләрҙе яңыртаһы бар әле. Барыбыҙға ла рухи аҙыҡ, күтәренке кәйеф биреп торған мәҙәниәт усағының эше тағы ла йәнлерәк булыр, тип ышанам.\nАуыл биләмәһе башлығы тағы ла бер шатлыҡлы яңылыҡ – ҡар таҙартыу ҡоролмаһы-ротор алыу тураһында ла һөйләп үтте. 570 мең һумлыҡ был ҡоролманы алыу өсөн ауыл хакимиәте 150 мең һум, ауыл халҡынан – 64 мең һум, бағыусылар Нәжип Хисаметдинов - 21 мең һум, Айрат Ҡунафин, Азамат Ибәтуллин – 10-ар мең һум, Әхмәт Аҫылбәков, Рөстәм Әбдрәхимов, Фаил Зәйнетдинов 5-әр мең һум, Әлфир Исхаҡов 3 мең һум, ауыл Советы депутаттары һәм магазин тотоусыларҙан 1-әр мең һум йыйылһа, ҡалған сумманы хөкүмәт биргән. Хәҙер тракторға арба алаһы ғына ҡалған, быйыл 100 мең һумлыҡ көрәгес алғандар.\nҮҙ сығышында икенсе йылда ла “Урындағы башланғыстарҙы яҡлау” программаһында ҡатнашырға иҫәп тотоуҙарын да әйтеп үтте Әхнәф Әхиәр улы. Биләмәлә йәшәүсе халыҡ өсөн үтә лә кәрәкле булған янғын һүндереү машинаһы алырға икән уйҙары. Йыйылған халыҡтың күпселеге ошо тәҡдимгә үҙ тауышын бирҙе.


Торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре буйынса алдынғы өс төбәк иҫәбендә Башҡортостан да бар // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТорлаҡ төҙөлөшө күләмдәре буйынса алдынғы өс төбәк иҫәбендә Башҡортостан да бар\n17:02, 2 декабря 2009 Иҡтисад\nБашҡортостан торлаҡ төҙөлөшө буйынса алдынғы өс төбәк иҫәбенә инә. Был турала “Рәсәйҙә торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү стратегияһы” III Бөтә Рәсәй форумында РФ төбәктәр үҫеше министры урынбаҫары Сергей Круглик хәбәр итте.\nБыйыл туғыҙ айҙа төбәктә 1,6 миллион квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелде. Дөйөм Рәсәй күләме — 39,7 миллион «квадрат». Республикала төҙөлөш темптары артҡандан-арта бара.


Кино (рок-төркөм) — Башҡорт Википедияһы\n«Кино» — 1980-се йылдарҙа иң популяр совет рок-төркөмдәренең береһе. Төркөмдөң лидеры һәм барлыҡ тиерлек музыка һәм текстарының авторы Виктор Цой була, ул үлгәндән һуң, туғыҙ йыл эсендә студия альбомдарында йөҙҙән ашыу йыр, бер нисә йыйынтыҡ һәм концерт яҙмалары сығарған төркөм йәшәүҙән туҡтай.\nСтиль яғынан төркөм урыҫ рок-музыкаһының күп традицион элементтарынан ситкә китә, мәҫәлән, ябай һуғыу ҡулайламалары урынына күп осраҡта драм-машиналар ярҙамында булдырылған төрлө эффекттар ҡулланыла, был ҡайһы саҡ яңғырашҡа дискотека һәм поп-музыка төҫмөрө бирә. Башланғыс ижадтарында үҫмерлек тормошо ғәҙәтилеге һәм драматик һөйөү кисерештәре сағыла, шуға музыканттарҙы «яңы романтиктар» тип атайҙар, һуңыраҡ йырҙарында героика һәм килешмәүсәнлек ысынбарлыҡтың фажиғәлелеген тойоу менән бергә ҡушыла.\n"Кино"ның танылғанлығы йылдан-йыл арта, тәүҙә музыканттар фатир концерттарында ғына сығыш яһап, рәсми һәм йәшерен матбуғаттың ҡаты тәнҡитенә эләкһә, 80-се йылдар аҙағына уларҙың пластинкалары миллионлы тираждар менән тарала, ә концерттарына тулы стадион кеше йыйыла. Төркөм Виктор Цойҙың фажиғәле үлеменән һуң бигерәк тә көсәйгән һәм әле лә йәшәп килгән «киномания» феноменын барлыҡҡа килтерә — музыканттың эш урыны фанаттарының күмәк сәйәхәт урынына әйләнә, ә Кривоарбатский тыҡрығында (Мәскәү) Цой диуары барлыҡҡа килә, уны «киномандар» йыр цитаталары һәм төркөм ижадына һөйөү һүҙҙәре менән тултыра. «Кино» поп-мәҙәниәттә йыш сағылыш таба, уларҙың ижади мираҫы музыка күҙәтеүселәре һәм белгестәре тарафынан юғары баһалана.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кино_(рок-төркөм)&oldid=811476 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 29 май 2018 в 12:58


Йәшлек үҙенең киләсәге менән бәхетле » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Йәмғиәт » Йәшлек үҙенең киләсәге менән бәхетле\n04.07.2014 Йәшлек үҙенең киләсәге менән бәхетле\nБашҡорт дәүләт аграр университетының Көньяҡ Урал филиалындағы йәш уҡытыусылар үҙҙәре кеүек алдынғы йәш белгестәр әҙерләй.\nЙәштәр һәр заманда ла йәштәр булып ҡала. Дәртле, ҡыйыу, шат, ҡайһы саҡ дыуамал да. Араларында төрлөләре – юғары маҡсаттар ҡуйып алға ынтылғандары бар, бәхетһеҙлек упҡынына тәгәрәп, йәшәү йәмен юғалтҡандар ҙа юҡ түгел. Шулай ҙа дәрт-дарманы ташып торған, булдыҡлы йәштәребеҙҙең күп булыуы һөйөндөрә. Һеҙ һүрәттә күргән, Башҡорт дәүләт аграр университетының Көньяҡ Урал филиалы уҡытыусылары – Дияз Ишназаров, Зөлфиә Сәлихова һәм Вадим Бәҙретдинов киләсәккә ышаныслы аҙымдар менән атлай.\nАуыл хужалығы өлкәһендә белгестәр әҙерләгән уҡыу йортонда дәрәжәле профессорҙар менән бер рәттән, белем биреү һәм фән өлкәһенә яңыраҡ аяҡ баҫҡан йәштәр бихисап. Улар, уҡытыуҙан тыш, төрлө юҫыҡтағы ойоштороу эштәрендә ҡайнай, ғилми хеҙмәттәр яҙа. Филиал директоры Фитрат Ғилметдин улы Йомағужин да: “Йәш һәм өлкән быуын араһында бәйләнеш булдырыу – киләсәгебеҙ хаҡында ҡайғыртыу ул. Беҙҙең йәш белгестәр үҙ аллы булыуҙары, һәр эшкә дәртләнеп тотоноуҙары менән айырылып тора. Өлкән быуын һәр осраҡта студенттар менән уртаҡ тел тапмаҫҡа йә уларҙың ҡарашын аңлап етмәҫкә мөмкин, ә йәштәргә был йәһәттән еңелерәк”, – тип үҙ фекерен белдергәйне.\nБылтыр ғына кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлаған Зөлфиә Сәлихова фән менән студент сағынан мауыға. Айырыуса “Инновацион иҡтисад”, “Башҡортостан Республикаһының Көньяҡ Урал төбәгенең инновацион үҫеше” темалары өҫтөндә күңел биреп эшләй.\nБынан дүрт йыл элек философия буйынса фән кандидаты дәрәжәһенә лайыҡ булған Вадим Бәҙретдинов бөгөн социаль-гуманитар дисциплиналар кафедраһын етәкләй. Талапсан һәм ғәҙеллекте алға ҡуйған уҡытыусы сифатлы белем биреүҙе, иң мөһиме, тип иҫәпләй.\nМиграция темаһына ғилми эш яҙған Дияз Ишназаров уҡыу йортондағы “Сайф” командаһының кураторы ла булып тора. Еңеү артынан еңеү яулаған команда быйыл да һынатмаған. Апрелдә Өфө ҡалаһындағы конкурста II урын алып ҡайтҡан.\n– Һәр кем күңеленә яҡын булған йүнәлеште һайларға тейеш. Шул саҡта ғына уңыштарға өлгәшергә була, – ти Дияз Урал улы.\n– Йәшлегеңдә йәшнәп-күкрәп, файҙалы, изге эштәр менән биҙәп йәшәү күпкә яҡшыраҡ. Киләсәк тормошоңа ла нәҡ ошонда нигеҙ һалына бит, – тип үҙ фекерен белдерә Зөлфиә Мирза ҡыҙы.\nҠасандыр Николай Гоголь: “Йәшлек киләсәге менән бәхетле”, – тигән һүҙҙәрҙе әйтеп ҡалдырған. Һәр минут-сәғәтен ҡәҙерләп, ваҡытын файҙаға уҙғарған йәштәргә ҡарап, киләсәгебеҙ өмөтлө булыр, тип өмөт итергә ҡала.


Түҙемһеҙлек менән кѳткән иң гүзәл миҙгелдәрҙең береһе - йәй етеп килә\nҺәр йылдағыса быйыл да йәйге осорҙа балалар һәм үҫмерҙәрҙең ялын ойоштороуға, һаулығын нығытыуға ҙур иғтибар бүленәсәкк. Баймаҡ районына быйыл ошо маҡсатта республика бюджетынан 13 миллион һум аҡса бүленгән.\nҠала ситендә урынлашҡан Орленок һәм Граф күле балаларҙы һауыҡтырыу үҙәктәре быйылғы йәйге осорҙа балаларҙың һәм үҫмерҙәрҙең һаулығын нығытыуға, ялын ойоштороуға әҙерләнә. Әле корпустарҙағы аҡлау һәм буяу эштәре тамамланыу өҫтөндә. Быйылғы миҙгелдә лагерҙарҙа 3 заезд ҡаралған, уларҙа барлығы туғыҙ йөҙгә яҡын бала һаулығын нығытасаҡ.\nБыйылғы йылда путевка хаҡы ун алты мең һумдан ашыу. Бюджет өлкәһендә эшләгән ата‐әсәләр, шуның 10 процентын ғына түләй. Күберәк ата‐әсә ҡарамағынан мәхрүм һәм социаль ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүселәргә иғтибар ныҡ буласаҡ. Балаларҙың ялын ҡыҙыҡлы һәм файҙалы үткәреү өсөн шулай уҡ походтар, төрлө сәйәхәттәр ҙә ҡаралған. Ҡала ситендәге лагерҙарҙа тәүге заезд бишенсе һәм алтынсы июнь көнө башлана.\nШулай уҡ мәктәптәр янындағы лагерҙар беренсе июндән эш башлаясаҡ. Бындай лагерҙар 32 мәктәптә ойошторола. Унда 2000 меңдән ашыу баланы йәлеп итеү ҡаралған.


ЙѲРӘКТӘРҘӘ СЫҢЛАР БЫЛ МОҢ…\nБѳгѳн 24 майҙа бѳтә мәктәптәрҙә лә «Һуңғы ҡыңғырау» тантанаһы үтә. Мәктәп тормошондағы иң сағыу, иң тулҡынландырғыс байрамдарҙың береһе ул. Ябай кѳн түгел, ә сығарылыш класс уҡыусыларының бала саҡ, үҫмерлек йылдарының иң матур мәлен үҙ эсенә алған белем усағы менән хушлашыу кѳнѳ. Еҙ ҡыңғырау сыңы үҫеп буй еткергән егет-ҡыҙҙарҙың күңелен берсә шатлыҡҡа, берсә моңһоулыҡҡа сорнай. Һеҙ һүрәттә күргән Сибай гимназия-интернаты уҡыусыларының йѳҙҙәрендә лә шул сатҡыларҙы тойомларға мѳмкин. Ҡала буйынса йыл һайын иң күп уҡыусыларҙы ояһынан осорған белем усағы быйыл 65 егет һәм ҡыҙҙы оло тормош юлына оҙата. Улар араһында тѳбәк, республика ярыштарында алдынғылыҡ бирмәгән уҡыусылар бихисап. «Кәрәкле белемгә эйә булып, тормошта юғалып ҡалмай, илебеҙ, халҡыбыҙ мәнфәғәтенә хеҙмәт итһендәр»,—тип изге теләктәрен еткерҙе уларға уҡытыусылары һәм гимназия-интернат етәкселеге.


9 һәм 10 ғинуарҙа көслө ҡар яуыуы көтөлә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9 һәм 10 ғинуарҙа көслө ҡар яуыуы көтөлә\n17:30, 9 января 2014 Йәмғиәт\nБашҡортостанда 9 һәм 10 ғинуарҙа көслө ҡар яуыуы һәм буран сығыуы көтөлә, тип иҫкәртә Рәсәй Гидрометеорология үҙәге.\nСиноптиктарҙың мәғлүмәттәренә ярашлы, республикала көндөң болотло булыуы һәм ҡар яуыуы, кәм тигәндә, аҙна аҙағына тиклем һаҡланасаҡ. Алдағы ике көндә һауа температураһы төндә 8-12 градус һыуыҡтан түбән төшәсәк. Көндөҙ төбәктә минус ике-биш градусҡа тиклем йылытасаҡ.\nЙәкшәмбе, 12 ғинуарҙа, температураның төндә минус 4 градусҡа тиклем һәм көндөҙ минус бер-ике градусҡа тиклем күтәрелеүе күҙаллана.


Бейеүсе тигән даны бар » Башҡортостан гәзите\nБейеүсе тигән даны бар\n25-07-2017, 01:53 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Белем һәм тәрбиә // Баҫып сығарырға\nСәхнәләрҙә дер һелкетеп бейегән дүрт бейеүсене күргән һәр кемдең күңеленә бер һорау тынғылыҡ бирмәгәндер, моғайын. “Ай-һай, туған түгелме былар?” – тигән һүҙҙәрҙе үҙемә лә ишетергә тура килде. Шулай ҙа ҡыҙыҡһыныуымды еңә алмай, бейеүселәр янына барып танышыуҙы кәрәкле һананым. Һиҙемләүҙәр дөрөҫкә сыҡты: Хәбир Мортазин һәм уның улы Айгиз, ағаһының улдары Юлдаш менән Ғәзиз Мортазиндар булып сыҡты улар.\nХәбир Әхмәт улы сығышы менән Хәйбулла районының Ғәлиәхмәт ауылынан. Бейеү серҙәренә атаһы һәм әсәһе өйрәтә, артабан мәктәптә Йәмилә Байғусҡарова етәкселек иткән бейеү түңәрәгенә йөрөй. Бала саҡтан “бейеү ене” ҡағылған тиҙәр ундайҙар хаҡында. Бейеүсе булыу теләге егетте Стәрлетамаҡ мәҙәни-ағартыу техникумына алып килә, артабан Бүребай сәнғәт мәктәбендә балаларға бейеү серҙәрен өйрәтә. Халыҡсан, дәртле бейеүсене Сибай дәүләт филармонияһына эшкә саҡырғас, һис икеләнеүһеҙ бара. Бында Хәбир Мортазин профессиональ яҡтан ныҡлап үҫешә, төрлө халыҡ бейеүҙәрен өйрәнә, оло сәхнәләрҙә сығыш яһарға тура килә.\nКамиллыҡтың юҡтыр сиктәре тигәндәй, һәләтле бейеүсе һәм оҫта ойоштороусыны Белорет районының Инйәр ҡасабаһындағы сәнғәт мәктәбенә балаларға бейеү өйрәтергә ҡоҙалағас, йәнә тәүәккәлләргә була. Яңылышмай ул, хәҙер үҙенең өс төркөмдә шөғөлләнгән “Хазина” бейеү ансамбле бар. Йыл һайын тәрбиәләнеүселәре менән “Байыҡ” балалар телевизион конкурсында призлы урындар яулай, Бөтә Рәсәй, төбәк, республика, район бейеү бәйгеләрендә ҡатнашып, оло еңеүҙәр менән ҡайта.\nУлы Айгиз менән ҡыҙы Нәркәс тә атайҙарының юлынан киткән. Уларҙың икеһе лә бейеүһеҙ йәшәй алмай. Айгиз бигерәк тә “Игзаков” бейеүен башҡарырға ярата, 2010 йылда Ләйсән Яҡшыдәүләтова менән дуэт башҡарып, “Байыҡ”та беренсе урынды яулаған.\nЮлдаш Мортазин Аҡъярҙа “Хәйбулла” өлгөлө бейеү ансамбленең етәксеһе булып эшләһә, Ғәзиз дә бейеү донъяһынан йыраҡ китмәгән. Халыҡ “тоҡомона оҡшап” тигән һүҙҙе йыш ҡулланыусан, бәғзе осраҡта был һүҙбәйләнеш кемдеңдер кире яҡтарын билдәләгәндә ҡулланылһа, был осраҡта ул тап Мортазиндар кеүек мәҙәниәтте яратҡандар хаҡында әйтелә. Төрлө тарафтарҙа йәшәп тә, осрашҡанда, дәртләнеп, ойоҫҡота баҫып, саф башҡортса бейеп, бар халыҡты хайран иткән Мортазиндарҙың данлы затына артабан да бейеү ҡомарының һүнмәүен, быуындар бәйләнешенең өҙөлмәүен, бейеүсе данының артыуын теләргә генә ҡала.


(Сәлжүк солтанлығы битенән йүнәлтелде)\nДәүләт символы "Сәлжүк бөркөтө"\nБөйөк Сәлжүк империяһы йәки Бөйөк Сәлжүк дәүләте — Сәлжүкидтар династияһы башлығында уғыҙ-сәлжүктәрҙең Яҡын һәм Урта Көнсығыш илдәрен яулап алыуҙары һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән һәм 1037 йылдан 1194 йылға ҡәҙәр булған дәүләт.\n1038 йылдан 1055 йылға ҡәҙәр сәлжүктәр Хорасанды, Хорезмды, Көнбайыш Иранды, Әзербайжанды һәм Ираҡты яулап алалар. Ғәббәсиҙәр хәлифәһе Әл-Ҡайым Биамриллаһ сәлжүк Тогрул бәкте (1038—1063) солтан һәм «Көнсығыш һәм Көнбайыш батшаһы» итеп танырға мәжбүр була. Сәлжүк солтаны хәлифәнең наместнигы тип иҫәпләнә, ә хәлифә үҙе номиналь суверенитет һәм рухи авторитет һаҡлап ҡала. Рей ҡалаһы Тогрул бәк дәүләтенең баш ҡалаһы була.\nXI быуат аҙағынан Сәлжүк империяһы бөлгөнлөккә төшә башлай. Бының төп сәбәптәре артабанғылар булған: тәүге тәре яуы, бының арҡаһында империя Грузияны, Ширванды, Кесе Азияның яр буйы өлөштәрен, Сүриәнең бер өлөшөн һәм Фәләстинде юғалта; феодаль тарҡаулыҡтың үҫеше һәм вассалдарының бойондороҡһоҙлоҡҡа ынтылышы. Тогрул бәк дәүерендә Сәлжүкидтар нәҫеле ағзалаларына киң уделдар бүленеп бирелә, ваҡыт үтеү менән уларҙың ҡайһылары ысынында айырым солтанлыҡтарға әүреләләр: Керман (1041—1187), Сүриә (1074—1117) һәм Конья (йәғни Рум) (1077—1307) солтанлыҡтары.\nСолтандар аҡһөйәктәргә һәм яугирҙарға хәрби биләмәләр — иктаны таратҡандар, был солтанға власты үҙ ҡулында тоторға мөмкинлек биргән. XI быуат аҙағына ҡарай аҡһөйәктәргә яңы ерҙәр һәм хәрби табыштар килтергән ҙур яулап алыуҙар тамамлана, был илдәге сәйәси хәлде үҙгәртә. Башта аҡһөйәктәр үҙ биләмәләрен — мираҫ буйынса күскән милеккә, ә райәттәр өҫтөндәге үҙ властарын сикһеҙгә әйләндерергә ынтылған; ҙур ер хужалары ихтилал күтәреп бойондороҡһоҙлоҡ алалар (XII быуаттың 1-се яртыһында Хорезм). Был хәлдә солтан иран чиновник аҡһөйәктәрендә терәк эҙләй башлай, әммә был иҫке иран үҙәкләштерелгән сәйәсәт традицияһын тергеҙергә тырышыу уңышһыҙлыҡҡа юлыға.\nУрта Азияға ҡараҡытайҙар баҫып ингәс, Амударъянан көнсығышҡа һәм төньяҡҡа табан урынлашҡан Сәлжүк империяһының барлыҡ өлкәләре яулап алыусыларҙың ҡулына күсә. 1153 йылда Балх ҡалаһы тирәһендә күсмә тормош көткән уғыҙҙар баш күтәрә, уларға ҡаршы сыҡҡан Санжарҙың ғәскәрен тар-мар итеп уғыҙҙар солтандың үҙен әсиргә ала; артабан Балх ихтилалсылары Хорасанды бөлгөнлөккә төшөрә. Хорезм шаһ Тәкәш Ираҡ солтанлығын яулап ала. Тарҡалған Сәлжүк импенрияһының һуңғы ҡалдығы — Конья солтанлығы XIV быуат башына ҡәҙәр йәшәп килә.\nӘхмәт Санжар 1118—1157 Бөйөк Сәлжүктәр нәҫеленең һуңғы вәкиле, Малик шаһ I иң кесе улдарының береһе була. Санжар башҡа династия вәкилдәре Мәхмүт I, Баркиярук, Малик шаһ II һәм Мөхәмәт I ҡаршы мираҫ өсөн һуғыштарҙа ҡатнаша. 1097 йылдан Санжар Фарсы империяһының ҙур өлөшөнөң хакимы була, ә уның баш ҡалаһы Нишапурҙа урынлаша. Бер нисә хакимдар уға ҡаршы баш күтәрә, был Бөйөк Сәлжүк империяһының тарҡалыуына килтерә. 1118 йылда Санжарҙың һуңғы энеһе вафат булғандан һуң, Сәлжүктәрҙең биләмәләре рәсми рәүештә бүленә. 1141 йылда ҡараҡытайҙарға ҡаршы поход ойоштора. 1153 йылда күсмә төркмәндәр тарафынан ҡулға алына һәм 1156 йылда ҡасҡанына тиклем әсирлектә була. 1157 йылда Санжар дизентериянан вафат була һәм Мерв ҡалаһында ерләнә.\nҠалып:Советская историческая энциклопедия\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Бөйөк_Сәлжүк_империяһы&oldid=810532 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:19 26 май 2018 үҙгәртелгән.


Өфөнөң Урмансылар паркында мөмкинлеге сикләнгән балалар өсөн инклюзив спорт майҙансығы эшләй башланы\nСовет районы хакимиәтенең йәмәғәт советы тәҡдименән һуң, «Мәрхәмәт» хәйриә фонды һәм ҡала ойошмалары ярҙамында асылған спорт майҙансығына килеүселәрҙең шатлығын беҙҙең ижади төркөм дә уртаҡлашты.\nМөмкинлектәре сикләнгән балаларҙы йәмғиәт һау-сәләмәт малай-ҡыҙҙарҙан айырып ҡарарға тейеш түгел. Улар физик яҡтан көслө булған тиҫтерҙәре менән бергә белем алырға һәм төрлө уйындарҙа ҡатнашыу бәхетенә эйә булырға тейеш. Телеүҙәктә йәшәүсе Софья Журавлева бындай майҙансыҡ ҡоролоуына һөйөнөп бөтә алмай. Тимәк, ошо көндән башлап уның тормошо фатир эсендә һәм яҡын-тирәләге скверҙа ғына үтмәйәсәк. Ул иркенләп яҡты, сағыу һәм коляска өсөн махсус юлдары булған спорт майҙасығында уйнай ала.\nАлександра Кондукторова, Софья Журавлеваның әсәһе: «Бында беҙ йыш киләсәкбеҙ. Ошондай сағыу һәм яҡты спорт майҙансығы асылыуы хаҡында башҡа ата-әсәләргә лә хәбәр итәсәкбеҙ. Беҙ улар менән тығыҙ бәйләнештәбеҙ. Бында тыуған көндәрҙе һәм башҡа шатлыҡлы осрашыуҙарҙы ойошторорға мөмкин».\nМөмкинлектәре сикләнгән балаларға яҡшы шарттар тыуҙырылыуына ирекмәндәр ҙә шат. Балаларға ихлас ярҙамды һәм күңел йылыһын улар йөрәк, намыҫ ҡушыуы буйынса башҡара.\nЗаман һәм экологик талаптарға яуап биргән майҙансыҡ Өфөнөң Совет районы хакимиәтенең йәмәғәт советы тәҡдиме менән «Мәрхәмәт» хәйриә фонды һәм баш ҡала предприятиелары ҡатнашлығында ҡоролған.\nБаш ҡаланың үҙәк өлөшөндә һәм Урмансылар паркындағы балалар майҙансығы кеүек спорт менән шөғөлләнеү урындарын аҙым һайын урынлаштырыу мөмкин дә түгел, әммә башҡа ата-әсәләрҙең теләген иҫәпкә алып, улар баш ҡаланың бер-нисә өлөшөндә урынлаштыррыласаҡ. Иң мөһиме-батыр балалар үҙҙәрен ышаныслы һәм бәхетле тойһон.\nБыл спорт объекты батыр балалар өсөн. Өфөлә, Урмансылар паркында, мөмкинлектәре сикләнгән ҡыҙҙар һәм малайҙар башҡа тиҫтерҙәре менән бергә заманса, сағыу майҙансыҡта уйнай һәм ял итә ала.


Изге күңелле аҡһаҡал\nҠыҙыҡ та һуң был хәтер тигәнең. Ни яғы менәндер берәйһе күңелеңдә ныҡлы урын алдымы, яңы күргән кешеңде тәүҙә шуның образы аша баһалай һалаһың. Кемгә нисектер, Закир Шакиров минең өсөн ана шундайҙарҙан иҫәпләнә... Мөһабәт кәүҙәле кеше күрһәм, хәтерем “телгә килә лә”: “Нәҡ беҙҙең Закир бабай ише икән”, — ти. Сал башын ғорур күтәреп, хәрбиҙәрҙе көнләштерерлек һомғол кәүҙәле, шуның өҫтәүенә бөхтә кейенеп, һалмаҡ ҡына баҫып китеп барған ҡартты осраттыммы: “Хас та Шакиров!” — тип әйтә әлеге хәтер. Ап-аҡ төҫкә ингән ҡалын борма мыйығына ҡарағанда, картиналар йә кинофильмдар аша ғына таныш уҫал генералдарҙы хәтерләтеүсән, ләкин йөрөш-торошо, һөйләшеүенән ғәжәп итәғәтлелек, интеллигентлылыҡ бәрелеп торған кеше лә миндә шундай тойғо ҡалдырыусан...\nКүп йылдар элек, университеттың башҡорт-рус бүлегендә уҡый башлаған көндәрҙең береһендә, ғәрәп теленән тәүге дәресте көтөп ултырғанда, беҙҙең янға Закир Шакир улы тап ана шундай ҡиәфәттә килеп ингәйне. Килеп ингәс тә, үҫеп еткән ейәндәрен тәүгә күргән олатай кеүек ялбыр ҡаштары аҫтынан мөләйем генә ҡарап тора биргәс:\n— Әссәләмәғәләйкүм! — тигәйне.\nУның шулай ғәрәпсәләп сәләм биреүе башта бик сәйер тойолдо. Юҡ, тәүге ишеткәндән түгел. Ауыл ҡарттарының шулай сәләмләшеүенә күнегелеп бөтөлгән ине инде. Ана шул ауыл ҡарттарынан ғына ишетергә күнеккән һүҙҙе бында, баш ҡалала, етмәһә университет аудиторияһында ишетеү ғәжәпләндерҙе лә инде. Ҡалғандар ҙа шундай хисте кисерҙеләр буғай. Аудиторияла бер аҙға тынлыҡ урынлашты. Шунан ни, ҡапыл уянып киткәндәй, бөтәбеҙ бер юлы:\n— Вәғәләйкүмәссәләм! — тип ҡысҡырып ебәрҙек.\nҒәрәп теленән уҡытҡас, шулай ғәрәпсәләп сәләмләү кәрәк булғандыр, әлбиттә. Әммә шул сәләмләүҙең ауыл ҡарттарын хәтерләтеүе тәүге осрашыуҙа уҡ яңы уҡытыусыбыҙҙы яҡын күрергә мәжбүр итте.\nТәүге көндө үк “студент”тың (уҡыусы егеттең) ғәрәпсә “талип”, “студентка”ның (уҡыусы ҡыҙҙың) “талибә” булыуын да, күҙ алдындағы башҡа нәмәләрҙең дә ғәрәпсә аталышын белеп алдыҡ. “Ғалим”, “мөғәллим”, “ҡәдәм”, “китап” ише байтаҡ һүҙҙәрҙең ғәрәпсәнән үтескә алыныуын белеүебеҙ беҙҙең өсөн үҙе бер асыш булды. Ана шулай Шакиров бабайҙың (уны беҙ үҙ-ара шулай тип кенә йөрөтә башланыҡ) дәрестәре ғәрәп теленән мәғлүмәт биреү менән бергә, үҙ телебеҙҙең серҙәренә төшөнөргә лә ярҙам итте.\nРасписаниеға үҙгәреш индерелһә, группала староста булараҡ, Закир Шакир улын иҫкәртергә деканат мине ебәрә торғайны. Коммунистик урамындағы фатирына нисә килһәм дә, мин уны һәр саҡ өҫтәл янында күрә торғайным. Һәр саҡ алдында китаптар өйөмө, яҙыла башлаған ҡағыҙ биттәре булыр ине. Ә бит ул саҡта Закир Шакирович һикһәндең өҫтөндәге ҡарт ине.\nУл 1881 йылдың 3 (16) ноябрендә Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе Мәскәү волосындағы (хәҙерге Кушнаренко районындағы) Ҡарасайылға ауылында тыуған. Тәүҙә үҙ ауылындағы, унан Рәсмәкәйҙәге мәктәптәрҙә ғилем тәмен татып, зирәклеген күрһәтергә өлгөргән Закирҙы атаһы киләсәктә үҙе кеүек мөғәллим итеп күрергә теләй. Ошо теләге менән 1898 йылда Ҡазандағы “Мөхәмәҙиә” мәҙрәсәһенә урынлаштыра. Мәҙрәсә йылдарында Закир донъяуи фәндәрҙе өйрәнеүгә нығыраҡ иғтибар итә, рус телен яҡшылап үҙләштерә, күренекле педагогтарҙың хеҙмәттәрен уҡырға әүәҫләнеп китә. Башҡортостандан килгән был зирәк шәкерттең көнсығыш телдәрен һыу кеүек эсеүенә лә, көнбайыш әҙәбиәтен яҡшы белеүенә лә шәреҡтәштәре лә бик һоҡланыр булған. Юғары кластарҙа уҡыған сағында уҡ Закир йәш шәкерттәргә дәрес бирергә хоҡуҡ ала. Мәҙрәсәне тамамлағас, уны ошонда мөғәллим итеп ҡалдыралар. Былар барыһы ла яҡташыбыҙҙың йәштән үк белем алыуға етди ҡарауы, ихлас уҡыуы, үҙе белгәндәрҙе башҡалар менән уртаҡлашыусан булыуы, ғүмерлек һөнәрен иртә һайлап алыуы тураһында һөйләй.\nШанявский исемендәге Мәскәү халыҡ университетында белемен камиллаштырғандан һуң (1912—1915) Закир Шакир улы Башҡортостанға ҡайта һәм үҙенең ҡалған ғүмерен тулыһынса халыҡ мәғарифына арнай. Революцияға тиклем үк башҡорт һәм татарҙар араһында аң-белем таратыу эшенә тотона. Ләкин уның был эшмәкәрлегенең сәскә атыуына бары Бөйөк Октябрь генә тулы мөмкинлектәр бирә. Закир Шакиров Өфө губернаһының мәғариф бүлегендә мөдир, туранан-тура үҙенең тырышлығы менән Рәсәй тарихында беренсе булып мосолмандар өсөн Өфөлә асылған гимназияла (аҙаҡ ул дөйөм белем биреү мәктәбенә әүерелә) директор (1919—1930), унан К.А.Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтында (хәҙер Башҡорт дәүләт университеты) башҡорт филологияһы кафедраһында мөдир, доцент булып эшләй башлай. Бик күп дәреслектәр яҙа, һүҙлектәр, программалар төҙөүҙә ҡатнаша, мәҡәләләр баҫтыра.\nБашҡортостанда халыҡ мәғарифын юлға һалыуҙа Закир Шакировтың ниндәй роль уйнауы уға Совет хөкүмәте биргән баһаларҙа бик асыҡ сағыла. Ул Ленин, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары менән бүләкләнгән. БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре тигән абруйлы исемгә лайыҡ булған.\nҮҙ ғүмерендә бына шулай күпте күргән, күпте кисергән, күп эш башҡарып абруй ҡаҙанған кеше ине беҙҙең ғәрәп теле уҡытыусыбыҙ. Заманында ул Ғ.Туҡай, М.Ғафури, Ш.Бабич, Ғ.Ҡоләхмәтов, Х.Ямашевтар менән һин дә мин осрашып йөрөгән, дуҫтарса мөнәсәбәттә булған. Башҡорт революционеры Шәһит Хоҙайбирҙин етәкселегендә башҡорт әҙәби яҙма телен ғәмәлгә ашырыу комиссияһында эшләгән, мәшһүр тел белгесе Н.К.Дмитриев менән башҡорт һөйләштәрен өйрәнеүсе экспедицияларҙа ҡатнашҡан.\nБеҙҙең өсөн Закир бабай ауыҙынан Ғабдулла Туҡайҙың әсәһе Мәмдүҙәнең башҡорт ҡыҙы булыуын белеү ҙур яңылыҡ ине. Һәр беребеҙ кесе йәштән “Туған тел”, “Тыуған ауыл”, “Шүрәле” кеүек әҫәрҙәрен күңелгә һеңдереп үҫкән бөйөк шағирҙың башҡорттарға ҡәрҙәш тә булып сығыуын белеү уны беҙгә тағы ла яҡынайтҡандай итте.\nШундай үкенес тә ҡалды. Әллә йәш студенттарға хас ғәмһеҙлек, әллә беҙ китаптар аша ғына белгән шәхестәрҙең замандашы ҡулында уҡыуыбыҙ менән ғорурланыуҙан ары үтә алмау ҡамасауланы, ҡарт уҡытыусыбыҙҙан иҫтәлектәрҙе күберәк һөйләтеү беребеҙҙең дә башына килмәгән.\nЗакир Шакир улы изге ниәтле, кеше күңелле, кеселекле аҡһаҡал булып хәтерҙә ҡалды. Был турала курсташтарымдың байтағы менән һөйләшә торғайным. Улар ҙа ошо фекерҙәләр ине. Беҙҙән ун биш — егерме йыл алда Закир Шакиров менән осрашҡан быуын да ҡеүәтләй ине был фекерҙе. Филология фәндәре кандидаты Нур Зарипов ошо хаҡта мәҡәлә лә баҫтырғайны (Ағиҙел, 1961, №11, 115—118-се биттәр). Ә Бөйөк Ватан һуғышы осоронда пединститутта уҡыған Абдрахман Ғәлләмов, остазы тураһында һүҙ сыҡҡас:\n— Ҡәһәрле һуғыш осоронда Закир Шакиров менән осрашыуым, унан дәрес алыу бәхетенә ирешеүем өсөн яҙмышыма рәхмәт уҡыйым, — тине. Һәм артабан былай тип өҫтәне. — Һалҡын бүлмәләрҙә уҡығанда ул беҙҙе үҙенең күңел йылыһы менән йылытты. Уға тауыш күтәреү, кәпәренеү, үҙ файҙаһын ҡайырып, яҡшатланыу кеүек сифаттар ят ине. Ләкин ул бик талапсан, эш атмосфераһын тыуҙыра белә торған уҡытыусыларҙан ине. Тағы бер сифаты шул булды: бик тә иғтибарлы кеше ине ул. Урамда таныш бала осраһа ла, туҡтап, хәлен һорашып, башынан һыйпап, арҡаһынан ҡағып китер ине. Беҙ иһә уны атайҙарса хәстәрлекле кеше тип белә инек, шул мөнәсәбәтте һәр саҡ тоя инек.\nА.Ғәлләмов ағайҙан ишеткәнем ирекһеҙҙән Закир Шакир улы менән үҙемдең һуңғы осрашыуымды хәтергә төшөрҙө. Беҙҙе бер йыл уҡытҡандан һуң Закир Шакир улы ялға китте, әммә университетҡа килеп йөрөй торғайны. Икенсе курсты тамамлаған йылда дүрт студент, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты ғалимдарына эйәреп, Свердловск өлкәһенә фольклор экспедицияһына китергә тейеш ине. Шуны белешергә тип, Вафа Әхмәҙиев менән институтҡа китеп барһаҡ, К.Маркс менән Пушкин урамдары сатында Закир Шакир улы осраны. Дәрестәгесә сәләмләштек.\nҠарт уҡытыусыбыҙҙың йөҙө яҡтырып китте. Хәл-әхүәл һорашып, беҙҙең ниндәй мәшәҡәт менән йөрөүебеҙҙе белеп алғас:\n— Ғәйнә башҡорттарына бараһығыҙ икән улай булғас, бик һәйбәт булға-а-ан, — тине ғәҙәтенсә һуҙып ҡына. Шунан ул яҡтарҙа боронғо фольклор өлгөләренең нығыраҡ һаҡланыу ихтималлығын әйтеп: — Хәйерле юл, балалар! Сәфәрегеҙ уң булһын! — тип хушлашты.\nХәтер тигәнең ҡыҙыҡ икән ул. Ситтәр генә түгел, ҡайһы саҡта үҙең дә уның тағатылып китеүенә сәбәпсе булаһың. Сер сисмәүсән ҡарттар менән әңгәмәләшкәндә, әлеге тәжрибәне файҙаланған саҡта мин тағы ла Закир Шакировичты иҫкә алам. Бындай хәл минең менән йыл да ҡабатлана. Сөнки һәр йәйем студенттар менән фольклор сәйәхәтенә сығыуҙан башлана. Ул мәлде иһә мин һәр саҡ көтөп алам. Ә юлға сығыр саҡ еттеме, тағы ла хәтер “телгә килә”. Урам сатында теге саҡтағыса аҡһаҡалыбыҙ Закир Шакир улы баҫып тора кеүек. Ул һаман да:\n— Хәйерле юл, балалар! Сәфәрегеҙ уң булһын! — тип ҡабатлай кеүек...\nP.S. Егерменсе быуат баштарында Ҡазандағы “Мөхәмәҙиә” мәҙрәсәһендә уҡығанында, З.Ш.Шакиров татарҙың ике бөйөк улы — Ҡәйүм Насыри һәм Ғабдулла Туҡай менән таныша. 1904 йылдан уҡытыусылыҡ менән шөғөлләнә. Ауыл мәҙрәсәһендә математика, география дәрестәре алып бара. 1907—1908 йылдарҙа үҙен уҡытып сығарған “Мөхәмәҙиә” мәҙрәсәһендә географиянан, 1909—1912 йылдарҙа мәктәптә рус теленән уҡыта, 1915—1917 йылдарҙа Өфө губерна земствоһының мәғариф бүлегендә инструктор булып эшләй. Ғөмүмән, революцияға тиклем үк Закир Шакиров Өфө, Ҡазан губерналарында халыҡ мәғарифының күренекле эшмәкәре булараҡ танылыу ала. Үҙ ғүмеренең утыҙ йылдан артыҡ дәүерен иһә ул юғары уҡыу йортонда ғилми-ғәмәли эшкә бағышлай. Үҙ ҡулы менән 1957 йылда яҙған тәржемәи хәлендә әйтеүенсә, ХХ быуаттың 20-се йылдарынан башлап Өфөләге Халыҡ мәғарифы институтында уҡыта башлай (был уҡыу йорто 1929 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институты, 1957 йылда Башҡорт дәүләт университеты итеп үҙгәртелә). Шунда оҙаҡ ваҡыт уҡытыуын һәм күп кенә ғилми-методик хеҙмәттәр яҙыуын иҫәпкә алып, 1931 йылда уға доцент дәрәжәһе биреп, тел ғилеме кафедраһы мөдире итеп тәғәйенләйҙәр (1932—1939, 1943—1951 йылдарҙа З.Шакиров ошо вазифаны биләй).\nХәҙергеләр өсөн, тарихтың үҙе кеүек, әллә ҡасанғы ғалим-педагог тойолһа ла, заманында матбуғат биттәрендә уның хаҡында байтаҡ мәҡәләләр һәм өс китап донъя күргән. Уның хаҡында улы, партия өлкә комитеты секретары М.З.Шакиров, Н.М.Имашева, М.Ф.Ғәйнуллин, Г.С.Һәүбәнова, З.Ғ.Ураҡсин, Ә.И.Иҙрисов, Р.К.Ғатауллина, К.З.Закирйәнов, М.В.Зәйнуллин йылы-йылы мәҡәләләр баҫтыра. Ә инде Закир Шакир улының ҡыҙы, Ҡазанда эшләүсе профессор Лия Шакирова, ейәне, күренекле нефтсе Рифғәт Шакиров, Башҡорт дәүләт университеты доценты Юрий Ергин китаптар сығарҙы. Лия Шакированың 1996 йылда Ҡазанда бик бәләкәй тираж менән (ни бары 180 дана) сыҡҡан “Светлая судьба” китабы Өфө ғалимы А.Ғәлләмов һәм журналист К.Яйыҡбаев ярҙамында баҫмаға әҙерләнде. “Ватандаш” уҡыусыларына тәҡдим ителгән очерк Лия Шакированың шул китабынан алынды.\nБөйөк остазыбыҙ, башҡорт тел ғилеме үҫешенә баһалап бөткөһөҙ өлөш индергән Закир Шакир улы Шакиров тураһында һүҙемде тамамлап, үҙемде бына инде күп йылдар борсоған фекеремде белдерергә теләр инем: Өфөлә Закир Шакировтың иҫтәлеген мәңгеләштереп, уға һәйкәл ҡуйырға кәрәк, тиһәм, был һүҙҙәремә бик күптәр ихлас ҡушылыр, тип уйлайым. Үҙе иҫән сағында уҡ беҙ уға мөһабәт һәйкәлгә ҡараған һымаҡ һоҡланып ҡарай инек. Ул үҙенең оло эштәре менән дә беҙҙең күңелдәребеҙгә һәйкәл һалып киткән кеүек булды. Әммә уның оло исемен киләсәк быуындар өсөн мәңгеләштереү зарур — Закир Шакиров быға һис шикһеҙ лайыҡ шәхес.


Тиҙҙән республиканың 12 ҡалаһында Сәләмәтлек үҙәктәре асыласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТиҙҙән республиканың 12 ҡалаһында Сәләмәтлек үҙәктәре асыласаҡ\n12:49, 4 декабря 2009 Йәмғиәт\nБыйыл Рәсәйҙә “Һаулыҡ” милли проекты сиктәрендә төбәк һәм муниципаль һаулыҡ һаҡлау учреждениелары базаһында Сәләмәтлек үҙәктәре ойошторола. Рәсәйҙең 83 төбәгендә ошондай 502 үҙәк буласаҡ, уларҙың һәр береһе 200 мең кешегә иҫәпләнгән.\nБашҡортостанда 12 Сәләмәтлек үҙәге ойошторола. Уларҙың береһе – Нефтекамала, Үҙәк ҡала дауаханаһы базаһында. Сәләмәтлек үҙәге терапия корпусының беренсе ҡатында урынлашасаҡ. Әлеге ваҡытта унда ремонт эштәре тамамланып килә. Нефтекамаға яңы Үҙәк өсөн ҡорамалдар килә башланы ла инде. Бер миллион һум күләмендәге средстволар федераль бюджеттан бүленде.\nСәләмәтлек үҙәгендә һаулығыңды тикшертеү бушлай үткәреләсәк, ә врачтарҙың хеҙмәтенә Мотлаҡ медицина страховкаһы фонды средстволарынан түләнеләсәк. Үҙәктә төрлө белгеслектәге бөтәһе 8 врач эшләйәсәк, шул иҫәптән терапевт, педиатр, нарколог, психолог, диетолог.\nҠорамалдар килтереп урынлаштырылғас та пациенттарҙы ҡабул итә башлаясаҡтар, йәғни быйыл йыл аҙағында йәки киләһе йыл башында.\nРафил Сәхәбетдинов автор: Рафил Сәхәбетдинов\nТеги: "сәләмәтлек" милли проекты


Бергә-бергә 65 йыл » Табын\nАуыл осонда урынлашҡан иркен өй ҡаршыһына килеп туҡтағас, семәрле ҡапҡаны асып, киң ишек алдына үтәбеҙ. Беҙҙе ихатаһында йорт эштәре менән булып йөрөгән Флүрә әбей ҡаршыланы. Бер аҙҙан яныбыҙға сүкеш менән туҡылдап нимәлер эшләгән Әйүп бабай ҙа килеп етте.\n- Бергә-бергә ҡартайыуға ни етә! Бына бергә йәшәүебеҙгә 65 йыл да тулып уҙҙы, - ти улар. – 60 түгел, быйыл теүәл 65 булды, ике балалы булғас ҡына яҙылышҡайныҡ беҙ…\nҺирәктәр өлөшөнә төшкән бәхетте татыусы парға һорау биреп, ғүмер йомғағын һүтәбеҙ. Күберәк бабай һөйләй, ә әбей, мосолман ҡатындарына хас бер тыйнаҡлыҡ менән, ҡарты һөйләгәндәрҙе ара-тирә дөрөҫләп, йөпләп кенә ултыра. Икеһенең дә хәтерҙәре бик яҡшы. Ауыл, район яңылыҡтары менән хәбәрҙар улар.\nӘйүп Ғәбиҙулла улы Ауырғазы районының Мостафа ауылында тыуып үҫкән. Флүрә Мөхәрләм ҡыҙы – ошо ауылдан. Улар Красноусолда таныша. Өйләнешкәс, икеһе лә 4 йыл тирәһе быяла заводында эшләйҙәр. 12 йыл Ташлы ауыл хакимиәтенә ҡараған Юрмаш ауылында йәшәп, урман эшендә эшләйҙәр. Аҙаҡ Ҡотлоғужаға ҡайтып төпләнәләр. Фәтҡуллиндар икеһе лә йәш һәм ғәйрәтле саҡтарында ер емертеп эшләгән. Флүрә әбей сөгөлдөр үҫтерһә, Әйүп бабай тимерсе лә, бригадир ҙа, балта оҫтаһы ла була. Фотоһүрәте Маҡтау таҡтаһында торған, бик күп Рәхмәт хаттарына ла лайыҡ була ул.\n7 балаға ғүмер биргәндәр, әле 5-һе иҫән.\n- Бер ҡартаймаҫ инек тә, бала ҡайғылары тиҙ ҡартайта шул, 1951 йылғы ҡыҙыбыҙ, 60-сы йылда тыуған улыбыҙ үлде, - ти Флүрә әбей.\nБалаларын ипле, тәүфиҡлы итеп үҫтергәндәр улар. 11 ейән-ейәнсәрҙәренә, 2 бүлә-бүләсәрҙәре йөрәгенә изгелек орлоҡтары сәсеүсе олатай, өләсәй булыуҙары менән дә бәхетлеләр.\n- Стәрлетамаҡта, Өфөлә, Санкт-Петербургта йәшәгән балалар ҡайтып торалар, ярҙамдарынан ташламайҙар. – Санкт-Петербургтағы Фәнисә ҡыҙыбыҙ йылына 2-3 ҡайтырға тырыша, унда үҙебеҙ ҙә барып ҡайттыҡ әле, - ти Фәтҡуллиндар.\nАуылда йәшәгәс, мал-тыуар аҫрамай булмай, башҡа мәшәҡәттәр ҙә етерлек. Флүрә әбей менән Әйүп бабай ҙа һәр ваҡыт күпләп мал аҫрағандар, эре малдарын бөтөргәнгә 5 йыл самаһы ғына икән. Үҙ көндәрен үҙҙәре күреп, бәрәңге һәм башҡа төрлө йәшелсә-емеш үҫтереп йәшәй улар.\nБер тән, бер йән булып ғүмер иткәнгәме, күңелдәрендә кешеләргә ҡарата мәрхәмәтлелек. Әйүп Ғәбиҙулла улы ауылдың имамы ла. Ауылдаштары был абруйлы ғаиләне ихтирам итә.\n- Оҙайлы ғүмер йылдарында төрлөһөн кисерҙек, төрлө ваҡыттар булды инде, әммә икең татыу булғас, тормош ауырлығы әллә ни һиҙелмәне, - ти береһе - 87, икенсеһе 82 йәшен тултырған әбей менән бабай.\nУлар әле лә етеҙлеген, һөйкөмлөлөгөн юғалтмаған. Фотоға төшөрөргә йыйынғас, бабай миҙалдары тағылған костюмын кейә һалып, әбей матур яулығын бөркәнеп, бер-береһенә һыйынып ҡына килеп ултырҙылар.\nҒүмерҙең бормалы һуҡмаҡтарын бер-береһенә тоғро ҡалып үткән, ҡартлыҡтарын тиң, имен ҡаршылаған парҙарға артабан да Хоҙай һаулыҡ, тигеҙ ғүмер насип итһен.\nҠотлоғужа ауылының бәхетле пары - Флүрә һәм Әйүп Фәтҡуллиндар.


Башҡортса интервью - Зөлфиә Минһажева | Выпуск передачи ГТРК «Башкортостан»\n15 ноября 2019 — 17:25\nБашҡортостан стоматологтары халыҡты диспансеризациялауҙа үҙ тәҡдимдәрен индерә. Улар әйтеүенсә, граждандарҙың һаулығын тикшереүсе белгестәр араһында теш табиптары булырға тейеш. Ошондай башланғыс менән Өфөнөү икенсе һанлы стоматология поликлиникаһы вәкилдәре сығыш яһай. Бынан тыш, поликлиника табиптары пациенттарҙы яман шешкә ҡаршы көрәштә берләшергә саҡыра. Беренсе категорияла табип Зөлфиә Минһажева менән әңгәмә ошо турала.


"Илебеҙҙең сәйәси ваҡиғаһында ҡатнашмай ҡалырға тейеш түгелмен!"\n19 Сентябрь 2021, 13:05\nАҙналы ауылы клубында урынлашҡан 1307-се һанлы һайлау участкаһында тарих уҡытыусыһы Азат Сафуанов үҙенең тауышын бирҙе.\n- Мин 90-сы йылдарҙан алып партия ағзаһымын. Шул иҫәптән тарих уҡытыусыһы ла булараҡ, илебеҙҙең сәйәси ваҡиғаһында ҡатнашмай ҡалырға тейеш түгелмен! Икенсенән - был минең гражданлыҡ бурысым. Бөгөнгө көндә Интернет селтәрҙәрендә һайлауҙарға бәйле имеш-мимештәр күп. Шуларға ышанып ултырғансы, граждандарға һайлау участкаларына килеп тауыштарын бирһәләр яҡшыраҡ булыр ине. Һайлауҙың икенсе көнөнә беҙҙең Аҙналы мәктәбе коллективының 85 проценты тауыш бирһә, бөгөн был һан 100-гә етте. Илебеҙ киләсәген тәрбиәләүселәр, белем биреү өлкәһендә эшләүселәр булараҡ, барыбыҙ ҙа һайлауҙарға етди ҡарайбыҙ.\nҺәр бер халыҡ, һәр бер кеше тормошобоҙҙоң, илебеҙҙең алға китеүенә, яҡшылыҡҡа өмөтләнә. Партия етәкселәре һәм ағзалары, депутаттар составында йәшерәк кешеләрҙең күберәк булыуын теләр инем. Сөнки улар заманса идеялар, пландар менән йәшәй, илебеҙ киләсәген хәл итерҙәй яңы ысулдар ҡулланыуға һәләтле.\nҮҙем 10 йылдан ашыу һайлау комиссияһында рәйес булып эшләнем. Был эштең барлыҡ нескәлектәре, ауырлыҡтары менән таныш булған кеше булараҡ, комиссия ағзаларының эшен тотҡарламай, һайлаусылар исемлегенә ингән граждарҙың барыһын да әүҙемерәк булырға саҡырам, - ти Азат Хәсән улы.


Камай ауыл Советы (Мишкә районы) — Башҡорт Википедияһы\nКамай ауыл Советы (Мишкә районы)\nКамай ауыл Советы —Башҡортостан Республикаһының Мишкә районындағы муниципаль берәмек.\nКамай ауыл Советы\n1084 кеше (1 ғинуар 2018)\nАдминистратив үҙәге — Камай ауылы.\nКамай ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Мишкә районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.\n1533 ↘1461 ↘1266 ↘1229 ↘1189 ↘1150 ↘1119\n1 Камай ауыл, административ үҙәк ↘693\n2 Байтур ауыл ↘273\n3 Бабай ауыл ↘190\n4 Урыҫ-Байбаҡ деревня ↘107\n5 Красный Ключ ауыл ↘3\n6 Николаевка ауыл →0\n7 У-Марий ауыл →0\nОрсаев Егор Орсаевич (1910, 12 июнь — 1951 йыл, 25 сентябрь ) —Бөйөк Ватан һуғышы яугире, сержант, Советтар Союзы Геройы (1945).\n↑ Республиканский музей боевой Славы: Орсаев Егор Орсаевич\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Камай_ауыл_Советы_(Мишкә_районы)&oldid=831527 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 18 сентябрь 2018 в 04:57


Башҡортостандан йөҙҙән ашыу вәкил «iВолга-2016» йәштәр форумында ҡатнаша // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандан йөҙҙән ашыу вәкил «iВолга-2016» йәштәр форумында ҡатнаша\n15:02, 15 июня 2016 Сәйәсәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 15 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nБашҡортостандан йөҙҙән ашыу вәкил «iВолга-2016» йәштәр форумында ҡатнаша. Сараға Волга буйы федераль округы төбәктәренән, Ҡытай Халыҡ Республикаһынан һәм Франциянан ике меңдән ашыу кеше йыйыла. Форум 15-24 июндә Һамар өлкәһенең Фестиваль паркында Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич етәкселегендә уҙа.\nБашҡортостан вәкилдәре форумда беренсе тапҡыр ғына ҡатнашмай. Уҙған йылдарҙағы еңеүселәр һәм лауреаттар яңы проекттар тәҡдим итә. Мәҫәлән, зарядлау ҡоролмаһы өсөн «Аҡыллы баш» грантына эйә булған Айҙар Хәйруллин бер йыл эсендә яңы прибор — усаҡтан заряд алыусы генератор уйлап тапҡан. Йәш уйлап табыусы форумда үҙенең проектына аҡса һалырға әҙер инвесторҙар табырға ниәтләй. «Беҙ 400 мең һум аҡсабыҙҙы тотондоҡ, тағы ла ике миллион һумдан ашыу кәрәк. Форумда беҙҙең проект күптәрҙә ҡыҙыҡһыныу уятыр һәм партнерҙар табырбыҙ, тип өмөтләнәм», — тип пландары менән уртаҡлашты Айҙар Хәйруллин.\nАлдан хәбәр ителгәнсә, «iВолга-2016» форумында «Инновациялар һәм техник ижад», «Мәҙәни БУМ», «Тыуған төйәк — ҙур мөмкинлектәр», «Медиатулҡын», «Патриот», «Изгелек быуыны», «Сәйәсәт», «Спорт һөйөүсе йәштәр — сәләмәт милләт», «Һин — эшҡыуар» тип аталған сменалар эшләй. 24 июндә һәр сменаның эшенә йомғаҡ яһала һәм еңеүселәр бүләкләнә. Ҡатнашыусыларҙың идеяларын ил кимәлендәге эксперттар баһалай. Яҡшыларына үҙҙәренең проектын тормошҡа ашырыу өсөн грант тапшырыла. Форумдың приз фонды 13 миллион һумдан ашыу тәшкил итә (былтыр — 11 миллион).\nТеги: «iВолга-2016»,форум,йәштәр.волга буйы федераль округы


Бер ҡарттың өс улы булған: Ташбаш батыр, Солтанғол батыр, Солтанбай батыр. Берҙән-бер көндө бабай төш күрә: имеш, Ташбаш улы күккә осҡан; Солтанғол алыҫ юлға сыҡҡан да һуғыша башлаған; Солтанбай батша ҡыҙын алған икән. Бабай төшөн уландарына һөйләп, уландары иларға тотоналар.\nАҙмылыр, күпмелер ваҡыт үткәс, берҙән-бер көндө быларға дейеү осоп килә лә Ташбаш батырға:\n– һине батша саҡырта, – ти. Шулай ти ҙә дейеү Ташбашты күктең етенсе ҡатына осороп алып китә. Күктең етенсе ҡатына күтәрелһәләр, унда ҙур мәжлес бара икән. Мәжлестә батырҙар дыу килеп көрәшәләр, ти. Ҡайһы бер батырҙар меңәр ботло сынйырҙар менән һуғышалар икән.\n– Кем дә кем ошо батырҙарҙы еңә, шуға ҡыҙымды бирәм,– ти дейеүҙәр батшаһы Ташбаш батырға. Ташбаш батыр батшанан көрәшергә рөхсәт һорай:\n– Мин ошо батырҙар менән көрәшеп ҡарар инем, – ти.\n– Э-э-э, – ти батша, – хәлеңдән килмәҫ! – ти.\n– Үлергә икән, батыр ҡулынан үлергә, – ти Ташбаш батыр.\n– Ярай, улайһа, көрәш! – ти дейеүҙәр батшаһы.\nТашбаш батыр теге батырҙар менән көрәшә башлай. Тегеләрҙең береһе лә Ташбаш батырға ҡаршы тора алмай. Дейеүҙең иң көслө бер баһадире була. Батша шул баһадирен майҙанға сығара:\n– Кем ошо батырҙы еңеп үлтерә ала, шуға батшалығымды бирәм, – ти. Ташбаш батыр батшанан рөхсәт һорай.\n– Рөхсәтең булһа, мин көрәшеп ҡарар инем, – ти.\n– Рөхсәт, керәш! – ти батша.\nТашбаш батыр теге бәһлеүән менән көрәшә башлай. Эй көрәшәләр, эй көрәшәләр былар, көрәшә торғас, Ташбаш батыр тегене һауаға быраҡтырып ебәрә, теге бәһлеүән кәлгә әйләнеп килеп төшә. Дейеүҙәр батшаһы ҡыҙын да, батшалығын да Ташбаш батырға бирә. Был – батшалыҡта ҡала, рәхәтләнеп йәшәй бирә.\nКүпме ваҡыт үткәндер, уныһы билдәһеҙ, бер көндө Ташбаш батыр ябыға, һарғая, кибә башлай.\n– Ни эшләп былай ябығаһың? Ниндәй ҡайғың бар? – тип һорай ҡатыны.\n– Минең атайын менән инәйем бар бит, уларҙы бик һағындым, – ти Ташбаш батыр.\n– Атайымдан рөхсәт алайыҡ та ҡайтып киләйек, – ти ҡатыны. Ташбаш ҡайныһына бара ла:\n– Рөхсәт итһәң, ҡайным, мин ҡайтып килер инем, – ти.\n– Рөхсәт, – ти батша, – һин үҙең батша, ниңә минән һорап тораһың? – ти. Шулай ти ҙә дейеү пәрейҙәренә:\n– Тыуған төйәгенә алып барығыҙ, – ти. Пәрейҙәр Ташбашты ла, уның ҡатынын да ата йортона алып киләләр. Ташбаш батыр батшалыҡ итә башлай. Ташбаш батыр батша булын тора бирһен, беҙ Солтанғолға күсәйек әле.\nСолтанғол башы һуҡҡан яҡҡа сығып китә. Бара торғас, был бер ауылға тап була. Ауылда ҙур мәжлес бара, ти. Бик күп ғәскәр йыйылған, ти. Солтанғол килә лә шул ғәскәр менән һуғыша башлай. Өс көн, өс төн һуғыша был, һуғыша торғас, ғәскәрҙең яртыһын ҡырып бөтөрә, яртыһын әсирлеккә ала.\n– Былай булғас, сара юҡ, ҡыҙымды һиңә бирәм, – ти ғәскәрҙең батшаһы. Солтанғол батша ҡыҙын алған да өйөнә ҡайтып киткән. Ҡайтып, һин дә мин рәхәтләнеп йәшәй башлаған.\nСолтанғол ауылында тағы ла бер батша булған. Бер көндө был батша йыйын йыя. Бик күп батыр көрәшселәр тирә-яҡтан килеп тулалар. Йыйынға Ташбаш батыр ҙа, Солтанғол да, Солтанбай батыр ҙа баралар. Батшаның бер батырына бер кем дә ҡаршы тора алмай икән, батырҙарҙы теге бер-бер артлы ырғытып ҡына тора, ти. Быға ҡаршы Ташбаш батыр сыға.\n– һин батша бит, батша башың менән көрәшкә сығып йөрөмә! – ти теге батша Ташбаш батырға.\n– Юҡ, сығам, батша булһа, ни булған? – ти Ташбаш батыр.\n– Көрәш һуң, улай булғас, – ти батша.\nКөрәшеп ҡарағайнылар, Ташбаш батыр еңелә. Хәҙер көрәшкә Солтанғол сыға, ул да еңелә.\n– Кем дә кем ошо батырҙы еңә, шуға ҡыҙымды бирәм,– тип иғлан итә батша. Көрәшкә Солтанбай батыр сыға. Солтанбай батыр батшаның теге бәһлеүәнен эләктереп тә ала, быраҡтырып та ебәрә. Ергә төшәйем тигәндә генә, осаһына берҙе тибеп ебәрһә, теге көлгө әйләнеп барып төшә.\nБыл батшаның ике оло кейәүе лә бар икән. Иң олоһоноң исеме Фөхерислам, уртансыһыныҡы – Динмөхөммөт. Солтанбай кенәүҙәрҙең иң кесеһе була.\n– Хәҙер, батырҙар, үҙ-ара көрәшегеҙ, – ти батша. Батшаның оло кейәүенә ҡаршы Ташбаш батыр сыға – еңелә. Ике оло кейәүгә бер кем дә ҡаршы тора алмай икән. Ташбаш батыр еңелгәс, Солтанғол көрәшкә сыға, оло кейәү уны ла еңә.\n– Батшам, йәнем, миңә көрәшергә рөхсәт ит, – ти Солтанбай.\n– Йәшһең әле, ута ҡаршы тора алмаҫһың, – ти батша.\n– Ҡайным, еңелгәс, батырҙан еңелергә кәрәк, – ти Солтанбай.\n– Рөхсәт, көрәш, – ти батша. Солтанбай батыр оло бажаһы менән көрәшергә тотона.\n– Э-эй! Нимә уйлап миңә ҡаршы сыҡтың? – ти бажаһы.\n– һин, бажа, юҡты һөйләмә! – ти ҙә Солтанбай, тегене күтәреп алып, быраҡтырып та ебәрә. Батшаның уртансы кейәүе күтәрелә. Солтанбай уныһын да еңә. Ошо мәлдән алып батша кесе кейәүенә илтифат күрһәтә, ә теге ике бажаһы Солтанбайҙы күрә алмай башлайҙар.\nБер көндө өс бажа һунарға сыға. Баралар, баралар, бара торғас, бер өйгә тап булалар. Өй тирәләп йылҡы малы йөрөй, ти. Бер бейәне тотоп һуйып ашайҙар ҙа былар йоҡларға яталар. Иртәгеһен иртүк торон һунарға сығып китәләр. Ҡайтып килһәләр, әлеге өйҙө өс ҡыҙ, бер ҡарт ултыра.\n– Әссәләмәғәләйкүм, олатай, – тип һаулыҡ бирәләр былар.\n– Ошо сәләмегеҙ булмаһа, бөтәгеҙҙе бер юлы йотҡан булыр инем, – ти ҡарт. Шунан ҡарт тора ла һунарсыларға:\n– Алыштанмы, әллә атыштанмы? – ти.\n– Атыш атаң башына, алыштан! – тиҙәр батырҙар.\nИң тәүҙә оло кейәү көрәшә башлай, ҡарт быны еңә. Шунан уртансы кейәү сыға, ҡарт быныһын да тәгәрәтә һуға. Иң. аҙаҡтан көрәшкә Солтанбай сыға. Сыға ла, ҡартты эләктереп алып, өргә шундай итеп һуға, теге ер аҫтына инеп китә. Шунан Солтанбай батыр оло бажаһына:\n– һин оло ҡыҙҙы ал, – ти. Икенсе бажаһына:\n– һин уртансы ҡыҙҙы ал, – ти. – Ҡыҙҙарҙың иң кесеһе-миңә булыр, – ти.\n– Ярар, – тиҙәр тегеләр.\nӨс бажа өс ҡыҙҙы ҡатынлыҡҡа алып ҡайтырға сығалар. Киләләр, киләләр, килә торғас, бер ерҙә төнгөлөккә туҡталалар. Теге ике бажа үҙ-ара һөйләшә:\n– Әйҙә, үҙен үлтерәйек тә китәйек, – тиҙәр. Солтанбайҙың үңәсен ҡырҡып өҙәләр ҙә ҡайтып китәләр былар. Ҡайтып етәләр. Солтанбайҙың ҡатыны иларға тотона. Шул ерҙә был ҡатын янына бер аҡ һаҡаллы ҡарт килә. Килә лә:\n– Ниңә илайһың? – тип һорай.\n– Бына иремде боғаҙлап үлтереп киткәндәр, шуға илайым, – ти ҡатын.\n– Күпме ғүмер теләйһең һуң иреңә? – тип һорай ҡарт.\n– Исмаһам, бер өс көнгә терелһен ине, – ти ҡатын. Ҡарттың бер таяғы бар икән, шул таяғын һелтәүе була, Солтанбай теп-тере булып алдарына килеп баҫа. Былар өс көн йәшәп ҡалалар. Дүртенсе көндө Солтанбай яңынан үлә. Ҡатыны, күкрәгенә бысаҡ ҡаҙап, үҙен-үҙе үлтерә лә ҡуя. Быларҙы йәнәш һалып ҡуялар.


Америкала Булат Йосоповтың «Бабич» фильмы күрһәтелде | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nАмерикала Булат Йосоповтың «Бабич» фильмы күрһәтелде\nСан-Франциско ҡалаһында режиссер Булат Йосоповтың «Бабич» тигән тарихи фильмын күрһәттеләр. Фильм башҡорт шиғриәте классигы, йәмәғәт эшмәкәре, беренсе Башҡорт Хөкүмәте ағзаларының береһе Шәйехзада Бабичтың тормош һәм ижад юлына арналған.\n«Америкала йәшәп, «Бабич» фильмын ҡараным, нәҡ шуға ла был фильм миңә үҙенә бер төрлө булды, ахыры. Актерҙарҙың иҫ киткес уйнауын, Илгиз Таһировтың күңел биреп шиғыр уҡыуын һәм уларҙың тәрән мәғәнәле булыуын билдәләп үтәһем килә. Ҡаралы-аҡлы постановка фильмға айырыуса килешә һәм сюжетты ысынбарлыҡҡа яҡын итә, тип уйлайым. Өс көн үткәс тә ҡайһы бер мәлдәрен уйлап йөрөйөм. Тимәк, фильм ысынлап та йөрәккә үтеп ингән», — тип тәьҫораттары менән уртаҡлаша Зөһрә Сәләхетдинова.\n«Фильмды төшөргәндән һуң иң ҡыуаныслы мәл – тамашасының нисек үҙгәреүен күреү, ишетеү, тойоуҙыр ул. Тамашасының үҙ асышы менән уртаҡлашырға мөмкинлек табыуы, айырыуса ҡәҙерле», — тип социаль селтәрҙәге сәхифәһендә Булат Йосопов.\n«Бабич» фильмы Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығы булышлығында республика Башлығы грантына һәм шәхси бағыусылар ярҙамы менән төшөрөлдө. Төп ролде Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрының алдынғы артисы Илгиз Таһиров башҡарҙы.


Ҡайын — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nҠайын — версиялар араһындағы айырма\n17:42, 12 март 2014 версияһы\n4 байт өҫтәлгән , 7 лет назад\n16:57, 12 март 2014 версияһы (төҙәтеү)\n17:42, 12 март 2014 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nЯҡтылыҡ ярата, йомортҡа йәки кире йомортҡа формаһындағы сатырлы, 40—150 йәшкә еткән япраҡ ҡойоусы ағас, һирәгерәк ҡыуаҡ. Олоно аҡ төҫтә (кәрлә ҡайын ҡыҙғылт‑көрән төҫтә), тармаҡлы, бейеклеге 0,2—20 м. Япраҡтары сиратлы, һаплы, ябай; ромб, йомортҡа, һирәгерәк йомро формалы, бысҡылы йәки тешле ситле. Сәскәләре күркһеҙ, бер енесле, оҙон һырғаларҙа. Һеркә (ата) һырғалар йәй башынан ботаҡ остарында үҫешәләр һәм ҡышлайҙар, яҙ көнө сәскә аталар һәм һары төҫтәге “һеркә осоралар”. Йәшел төҫтәге ҡыҫҡа емешлек (инә) һырғалары ҡыҫҡа үренделәрҙәге бөрөләрҙән барлыҡҡа килә. Апрель–июндә япраҡ ярған ваҡытта сәскә ата. Емеше — ярылы ҡырпыуы булған ваҡ, ялпаҡланған сәтләүек, йәй аҙағында, көҙөн өлгөрә.\n== Ареал һәм төрҙәре ==\nҺалбыр ҡайын ҡайын һәм һыу айырғыстарҙың ҡатнаш урмандарында; аҡ ҡайын — һаҙланған уйһыулыҡтарҙа; БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән һәм Салауат районында ғына осраған реликт кәрлә ҡайын гипна һәм сфагнум һаҙлыҡтарында, һирәк ҡарағас урмандарында һәм тау тундраһында үҫә; тәпәш ҡайын һирәкләп ҡыуаҡлыҡ‑сфагнум һаҙлыҡтарында һәм тау тундраһында осрай; кәкре ҡайын тауҙарҙың ярым яланғас бүлкәтендә кәкре ағастарҙан торған урмандар барлыҡҡа килтерә.\nҠайын [[төнъяҡ]] ярымшарҙа таралған.\n== Ҡайынды ҡулланыу ==\nҮҙағасы мебель сәнәғәтендә, яғыулыҡ итеп һәм активлаштырылған күмер алыу өсөн, йәш ботаҡтары миндек һәм һепертке әҙерләү өсөн ҡулланыла. Япраҡтары, бөрөләре, дегете медицинала файҙаланыла, ҡайын һутын поливитаминлы эсемлек итеп ҡулланалар.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/422887 ҡабул ителгән


Йорттоң да энергетикаһы бар\n15 Ғинуар 2019, 13:22\nБеҙҙең өйҙә һәр төрлө әйберҙәр күп. Ҡайһылары файҙалы, ниндәйҙер маҡсатҡа хеҙмәт итә, бәғзеләре бары йортто биҙәр өсөн генә ҡулланыла. Әммә улар барыһы ла ыңғай энергетикаға эйә булмай, шуға ла ҡайһыларын өйҙә бөтөнләй тотмау хәйерле. Иғтибарығыҙға борондан килгән “тылсымлы” кәңәштәрҙе тәҡдим итәбеҙ. Күҙ уңында тотһағыҙ, торлағығыҙға тыныслыҡ өҫтәлер, йылы мөхит тыуыр.\nБересенән, йорттоң дөйөм күренешенең төҫөн һайлауға ныҡ етди ҡарар кәрәк. Йыһаздың, обойҙарҙың төҫөнөн күп нәмә тора. Түбәндәге төҫтәр тураһында белешмәгә күҙ һалһағыҙ, унда һандар менән ошолар күрәтелгән: 1 – төҫ өҫкө яҡтан ҡулланылһа; 2 – ян – яҡтан ҡулланылһа; 3 – аҫҡы өлөштә ҡулланылһа.\nАҡһыл-көрән, алһыу, асыҡ һары:\n2. йылылыҡ бирә, аралыҡты тарайта\n3. өмөтһөҙлөк, тотороҡһоҙлоҡ тойғоһо тыуҙыра\nҠыҙыл, көрән, һарғылт-йәшел:\n1. иҙә, үҙ-үҙеңә бикләнеү теләге тыуҙыра\n2. тарайта, яҡынайтып күрһәтә\n3. тотороҡлолоҡ, хәүефһеҙлек тойғоһо бирә\nАсыҡ зәңгәр, асыҡ йәшел, асыҡ һоро:\n1. яҡтыраҡ итә, бейегәйтә\n2. иркенлек, еләҫлек тойғоһо бирә\n3. хәүеф, ышанысһыҙлыҡ тыуҙыра, тотороҡоһ һәм тайғаҡ булып күренә\nҺоро, зәңгәр, ҡара йәшел:\n1. Борсоуға һала\n2. Хис-тойғоларҙы һыуыта, ситләштерә\n3. Тотороҡлоҡ тойғоһо бирә, һалҡынса итә\nКүренеүенсә түшәмде аҡ, аҡһыл көрән һәм башҡа наҙлы төҫтәргә буярға кәрәк. Стенаны иһә ниндәй итһәң дә мөмкин, әммә шулай ҙа, ҡыҙыл йәки һары төҫтө яратаһығыҙ икән, уларҙы ванна бүлмәһендә ҡулланыу отошлораҡ. Яңғыҙ ҡалып уйланырға яратҡан кешеләр бүлмәләрҙең береһен асыҡ зәңгәр төҫкә мансый ала.\nӨйҙә булырға тейеш нәмәләр:\n- Вазала торған киптерелгән сәскәләр бәрәкәтлек, муллыҡ, һаулыҡ килтереүгә һәләтле, тип иҫәпләнә. Улар бар насар нәмәне юҡҡа сығара икән. Өйҙөң энергетикаһын шулай уҡ айырым урындарға эленгән сәскә, үлән шәлкемдәре лә таҙарта. Элекке ауыл йорттарын хәтерләгеҙ әле, унда бындай бәйләмдәр күҙ алдына тиерлек элеп ҡуйылған бит, тимәк, юҡҡа түгел.\n- Йәнлек-хайуан һындары йортто бәлә-ҡазанан һаҡлай, матди тотороҡлоҡто хәстәрләй. Эт, айыу, юлбарыҫ, аждаһа йортта йәшәүселәрҙе ҡурсалай. Бер-бер артлы килгән, бәләкәсәйә барған фил һындары йортто таҙарта. Бесәйҙәрҙеке өйҙө яман көстәрҙән һаҡлай, бәлә-ҡазанан ҡотҡара.\n- Мендәрҙәр ир менән ҡатындың мөхәббәтен һаҡлай. Улар гобеледан тегелгән, сигеүле һүрәт менән биҙәлгән, сағыу икән, яратҡаның менән айырылыуҙан ҡурсай, бер-береңә иғтибарҙы арттыра. Яҫтыҡта сәскә һүрәттәре булһа, улар – һаулыҡты, кеше йәки хайуандар төшөрөлһә – хәүеф-хәтерҙән һаҡлай; тәбиғәт күренештәре, ҡаралтылар һынландырылғаны башланғыстарығыҙға уңыш килтерер.\nБайлыҡ килһен өсөн:\nБөгөнгө көндә өйҙә “аҡса ағасы” тотоу киң таралған. Көнсығыштың Фэн Шуй фәлсәфәһенә ярашлы, был үҫемлек эшҡыуарлыҡты йәки ғаилә бюджетын кәүҙәләндерә. Ағас үҫә, емеше – йәғни, тәңкәләр барлыҡҡа килә. Үҫенте, үҙ эшең кеүек үк, һаҡлауға мохтаж. Шуға ла янына зирәк төнгө һаҡсы – өкөнө ҡуйыу һәйбәт.\nӨйҙә нимәләр тоторға ярамай:\n- иҫкереп бөткән аяҡ кейемдәрен, кейем-һалымды. Сөнки улар насар энергияны тарта. Уларҙың артабан кейеләсәгенә ысынлап та шикләнәһегеҙ икән, ырғытығыҙ.\n- Иҫке, теткеләнгән түшәк кәрәк-яраҡтарын. Улар ғаилә тормошона тиҫкәре йөғонто яһай.\n- Ярыҡ һауыт-һабаны, сөнки аш-һыуҙың файҙаһын кәметә. Тәрилкә ғаиләне симоллаштыра. Ундағы етешһеҙлектәр үҙ-ара мөнәсәбәттәрегеҙҙәге ҡытыршылыҡтарға ишара яһай.\n- Һабаҡтары сырмалып үҫкән үҫентеләрҙе лә өйҙә тоторға ярамай. Улар төрлө сирҙе тарта тип, иҫәпләнә. Шуға уларҙы тышҡы яҡтан ултыртыу һәйбәт, был осраҡта йорт ҡурсаулы була.\n- Ҡамышты. Кипкән ҡамыш бәлә-ҡазаны, үлемде тартып тора. Ҡылған да шул уҡ мәғәнәгә эйә. Башҡа кипкән үҫемлектәрҙең байтағы, киреһенсә, насар энергияны йотоуға һәләтле.\n- Ала миләүшәне лә (анютины глазки) өйҙә үҫтермәү хәйерле. Шулай уҡ шыршы ботаҡтарын да Яңы йыл байрамында ғына ҡуйырға мөмкин. Ә бына бегония ғаиләләге бәрәкәтте арттыра. Пальманы бер ҡасан да өйгә индермәгеҙ – ҡайғы алып килеүе бар.\nИң мөһиме – йортҡа кире мәғлүмәт тейәп, насар кәйеф менән ҡайтмаҫ кәрәк. Йорттоң күҙгә күренмәҫ ҡоршауын, заманса әйткәндә, аураһын һаҡлау мөһим. Тыныс холоҡло булған, эсендә насарлыҡ йөрөтмәгән кешегә хатта сихыр ҙа йоҡмай, тиҙәр. Әгәр ҙә әҙәми зат ҡомһоҙ, маһайыусан икән, бер генә кире уй ҙа уны сығырынын сығарырға һәләтле. Ундай кешенең үҙ-үҙенә күҙе тейеүе бик тә мөмим.\nҒөмүмән әйткәндә, йорттоң энергетикаһын таҙартыуҙы йыуыу, йүнәтеү йә әйберҙәрҙең урындарын алыштырып ҡуйыуҙан башларға кәрәк. Иҫке обойҙарҙы, буяуҙарҙы һыҙырып, яңынан йәбештерергә, ҡайтанан буярға һәм башҡалар. Шунан инде еүеш сепрәк менән туҙанды һөртөп алырға, иҙәндәрҙе йыуырға була. Һыуҙың таҙартыу көсө ифрат юғары. Йыуып булмаған әйберҙәргә һыу һиптереп сығырға мөмкин. Көмөш йәки ҡәҙимге тоҙ менән сафландырылған һыу айырыуса файҙалы. Кире энергия туплана торған урындарға ҡайын, уҫаҡ, шыршы йә имән ботаҡтары һалырға була. Саған, муйыл, миләш, артыш кире энергияны әйләндереүгә лә һәләтле икән.\nОшо ябай ҡағиҙәләр өйҙөң нәфис кенә аураһын боҙмаҫҡа ярҙам итер. Тик шуны хәтерҙә тотоу мөһим: йорттоң энергетикаһын таҙарта башлағансы, иң башта иҙәнде булһа ла йыуырға кәрәк. Юғиһә, энергетик бысраҡ физик бысраҡҡа йәбешеп, таҙартауҙың рәте булмаҫҡа мөмкин. Күҙгә күренгән таҙалыҡ күҙгә күренмәгәне менән бергә күҙәтелһә, йортҡа насарлыҡ кермәҫ.\nБашҡортостан ҡыҙы, №4, 2009 йыл.


Һыйыр мал түгел, ә эшҡыуарлыҡ буйынса төп партнер\nИглин районында йәшәүсе фермер ошондай үҙенсәлекле ҡағиҙәгә таянып эш итә.\nБарый Хәбибрахманов малсылыҡ тармағын үҫтереү менән дүртенсе йыл шөғөлләнә. Әле ул 240 башҡа яңы ҡура төҙөү менән мәшғүл. Сафҡа инәсәк фермала һыйырҙар өсөн уңайлы шарттар тыуҙырыласаҡ. Атап әйткәндә, малдар тәбиғи шарттарҙа бәйһеҙ йөрөйәсәк. Ә инде һөт һауыуҙа роботтар көсө ҡулланылыр тип көтөлә. Бындай технология хужалыҡ күрһәткестәрен яҡшыртырға мөмкинлек бирәсәк, ти фермер. Киләсәктә ул эшҡыуарлыҡ буйынса партнерҙар ярҙамында һауым кимәлен бер ярым тапҡырға арттырырға ниәтләй. Бөгөн төҙөлөшкә һигеҙ миллион ярым һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән дә инде.


Аграрийҙар шартлы мал башына 14,2 центнер мал аҙығы берәмеге иҫәбенән мал аҙығы әҙерләгән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nАграрийҙар шартлы мал башына 14,2 центнер мал аҙығы берәмеге иҫәбенән мал аҙығы әҙерләгән\n13:39, 19 августа 2010 Иҡтисад\nБашҡортостанда мал аҙығын әҙерләү дауам итә. 18 авгусҡа ҡарата шартлы мал башына 14,2 центнер мал аҙығы берәмеге иҫәбенән мал аҙығы әҙерләнгән. Алдынғы урында — Яңауыл районы, уларҙа был күрһәткес 22 центнер тәшкил итә, артынса Борай (19,4), Саҡмағош (19), Стәрлетамаҡ (18,8), Өфө (18,5) райондары килә.\n— Урал аръяғында хәлдәр ауыр ине, әммә хәҙер барыһы ла үҙгәрҙе, — ти Башҡортостандың ауыл хужалығы министры Азат Йыһаншин. – Әлегә мал аҙығы берәмектәре әҙерәк, әлбиттә, әммә ошо аралағы айҙарҙа был хәлдең яҡшырыуына өмөтләнәбеҙ.


Разработка урока по башкирскому языку на тему "М.Карим. Кайын япрагы тураһында.\nИнфоурок / Начальные классы / Конспекты / Разработка урока по башкирскому языку на тему "М.Карим. Кайын япрагы тураһында.\n18.9 КБ М.К?рим.?айын япра?ы тура?ында шигыры.docx\nВыбранный для просмотра документ М.К?рим.?айын япра?ы тура?ында шигыры.docx\nТема: М.Кәримдең « Ҡайын япрағы тураһында» шиғыры.\nМаҡсат: Шиғырҙың йөкмәткеһен өйрәнеү, бәйләнешле телмәр үҫтереү, уҡыусыларҙың тыуған еребеҙ Башкортостан, тыуған Ватаны хаҡындағы төшөнсәләрен киңәйтеү, патриотизм тойғоһо тәрбиәләү.\nЙыһаҙландырыу: Башҡортостан картаһы, республикабыҙҙың тәбиғәтен, тарихи үткәндәрән сағылдырған картиналар индерелгән презентация, магнитофон.\nI. Ойоштороу мәле. Дәрестең маҡсатын әйтеү.\n1.Интерактив таҡтала Башкортостан картаһы,республиканың тарихын, тәбиғәтен сағылдырған иллюстрациялар күрһәтелә, тарихи-географик белешмә бирелә.\n2.Башҡортостан республикаһы, Ватан тураһында шиғырҙарҙы иҫкә төшөрөү (Р.Ниғмәтиҙең “Ҡызымдың һорауҙарына яуаптар” З.Биишеваның”Башҡортостан”шиғырҙары),уларҙың идея йөкмәткеләре хаҡында ҡыҫҡа ғына әңгәмә үткәреү, өҙөктәрен яттан әйттереү.\nIII.Яңы теманы өйрәнеү.1.Интерактив таҡтала Башҡортостан картаһы, яҙмала шиғырҙың тулы варианты яңғырай.\nУҡытыусы картаға күрһәтеп:\nҠараһаң яҡшы ғына,\nБашҡортостан шул картала\nБер япраҡ саҡлы ғына,-\nтигән юлдарҙы ятҡа уҡый. Башҡортостандың географик урыны, тәбиғәте хаҡында мәғлүмәт бирә. Эйе, япраҡ, аҡ ҡайындың\nБер япрағы ни бары,\nӘ ҡайыны- бөйөк Рәсәй-\nШундай йәшел , юғары,-\nтигән юлдарҙы уҡығандан һуң шиғырза ҡайын япрағы, Башҡортостандың ҡайын образдары аша Рәсәйҙең һынладырылыуы асыҡлана.\nУҡытыусы: Япраҡ менән ҡайын ниндәй мөнәсәбәттә була? Был хаҡта шиғырҙа нисек әйтелгән? Шул өҙөктө уҡып күрһәтегеҙ.\nУҡыусы: Япраҡ ҡайындан башҡа йәшәй алмай. Ғорур ҡайын , әсә кеүек , япраҡты туйындыра, япраҡ ҡайындың һуты менән, көсө менә йәшәй. Был юлдар аша шағир Башҡортостандың Россия менән мөнәсәбәтен, уларҙың айырылғыһыҙ берҙәмлеген сағылдырырға теләгән.\nУҡытыусы: Нисә быуат шул япраҡты\nҠайындан өҙмәк булып,-\nтип башланҡан юлдарҙы уҡып сығығыҙ һәм япраҡты ҡайындан өҙмәк булыу, утта көйҙөрөү, йәки туңдырыу, кеүек кинәйәле һүҙҙәрҙең мәғәнәһен аңлатып бирегеҙ.\nУҡыусы: Был өҙөктә ҡайынды япраҡтан өҙмәк булып диңгеҙ артынан иҫкән елдәр образы аша шағирҙың сит ил дошмандарын, ә «милләт», «дәүләт», «өммәт» исеменән көрәшкән көстәр аша эске дошмандарҙы кәүҙәләндереүен аңлайбыҙ.\nҒорур япраҡ өҙөлмәгән\nҒорур ҡайын-әсәнән,- тигән юлдар Башкортостан менән Россияның айырылмаҫ берҙәмлеген сағылдыра.\nУҡытыусы: Цитаталы план төҙөгәндә, пландың беренсе пункты итеп ниндәй өҙөктө яҙып ҡуйырға мөмкин.\nУҡыусы: Был бүлектә ҡайын япрағы һәм ҡайын образдары, уларҙың айырылғыһыҙ берҙәмлеге сағыла. Пландың беренсе пункты итеп , «Ғорур япраҡ өҙөлмәгән ғорур ҡайын-әсәнән», тигән өҙөктө алырға мөмкин.\nУҡытыусы: Картаға ҡарап, еремде:\n-Бер япраҡ саҡлы,- тинем,- тигән юлдар менән башланған өҙөктө уҡығыҙ. Был өҙөктә нимә тураһында һүҙ алып барылыуы тураһында әйтеп бирегеҙ.\nУҡыусы: Был бүлектә республиканың киңлеге, ҙурлығы, бөркөт ҡанатын талдырыр бейеклектәре, ғорур тауҙары , көмөш һыуҙары, алтын тупрағы, халыҡтың көр, имен тормошо данлана.\nУҡытыусы: Пландың икенсе пункты итеп ниндәй өҙөктө яҙып ҡуябыҙ?\nУҡыусы : Пландың икенсе пункты итеп:\nМин хайранмын киңлегенә,\nБашҡортостаным- илем, -\nтигән цитата алына.\nУҡытыусы: Донъя картаһында ерем\nӘ быуаттар төпкөлөнә\nҠараһаң яҡшы ғына,-\nтип башланған өҙөктө уҡығыҙ һәм был бүлектә «халыҡтың ҡандар менән яҙылған» тарихы нисек, ниндәй һүҙҙәр аша тасуирланыуын һөйләп бирегеҙ.\nУҡыусы:Шағир халыҡтың үткән тормошоноң һағышлы ла, сәмле лә, ҡандар менән яҙылған тарих булыуын әйтә.\nУҡытыусы: Беҙ юғарыла республикабыҙ образының географик планда ла, тарихи планда ла һүрәтләнеүен күрҙек. Шағир халҡыбыҙҙың тарихи үткәндәрен дөйөмләштереп, башҡорт халҡының үҙ азатлығы өсөн алып барған көрәшен-ҡан менән, ҡылыс менән яҙылған тарихты данлай, уның менән ғорурланыу хисен сағылдыра. Таҡтала пландың 3-сө пункты итеп: Был тупраҡҡа сәмле тарих\nҠандар менән яҙылған,-\n«Эйгән башты ҡылыс сапмай»,-\nТиһә лә иҫке мәҡәл,\nБаш эймәгән тырыш халҡым,\nТеҙ сүгеп йәшәмәгән.\n...Бик хәйерсе булған халҡым,\nТик хәйер һорашмаған,\nБилгә ҡылыс таҡҡан, шуға\nАрҡаға тоҡ аҫмаған,\nБилгә ҡылыс таҡҡан, ләкин\nКүршегә ил баҫмаған,-\nтигән өҙөк яҙманан тыңлана һәм шиғырҙа халыҡ образы нисек һүрәтләнеүен асыҡлау өсөн әңгәмә үткәрелә. Әңгәмәлә был өҙөктә шағирҙың башҡорт халҡының быуаттар буйы көрәш алып барған батыр улдарын данлауы, халыҡ бик хәйерсе булып йәшәһә лә, хәйер һорашмаған, меҫкен булмаған, арҡаға тоҡ аҫмаған, билгә ҡылыс тағып көрәшкән, ләкин күршеләрҙең ерен алыр өсөн түгел, үҙ еренә баҫып ингән дошманға ҡаршы һуғышҡан, тигән фекер үткәреүе асыҡлана. Был бүлек өсөн планға:\nБаш эймәгән ғорур халҡым,\nТеҙ сүгеп йәшәмәгән,- тигән өҙөк һайлатыла.\n2.. «Ҡайын япрағы тураһында» шиғырын аназлау өсөн һорауҙар:\n- Шиғырҙағы төп образдар ниндәй?\nШиғырҙа ҡайын япрағы, ҡайын образдары аша Башҡортостан һәм Ватаныбыҙ Рәсәй, уларҙың берҙәмлеге дөйөмләштерелгән. Ҡайын япрағы – Башҡортостандың киңлеге, байлығы, уның тарихи үткәндәре, ҡаһарман халҡы данлана. Шағир- лирик герой Башҡортостандың ҙурлығы, уңдырышлы тупрағы, бөркөт ҡанатын талдырыр бейеклектәре менән һоҡлана. Бар хазинан ҡәҙерлерәк булған халҡы менән ғорурлана.\nУҡытыусы: Лирик герой образы хаҡында нимә әйтергә мөмкин?\n-Лирик герой- шағир был шиғырҙа тыуған республика, уның матурлығы, киңлеге, тарихи үткәндәре, ҡаһарман көрәшселәре менән ғорурлана белеүсе, үҙ ерен, халҡын ҡайнар һөйгән патриот булып күҙ алдына килеп баҫа.\nУҡытыусы: Шағир шиғырҙа һалынған патриотизм хисен, төп образдарҙы һүрәтләү өсөн ниндәй художестволы саралар ҡулланған?\nУҡыусы: Шағир Башҡортостан образын ҡайын япрағы, Рәсәйҙе ҡайын кеүек киңәйтелгән метафорик саралар ярҙамында символлаштыра.Ҡайын япрағы образын тағы ла тулыландырыу өсөн ул поэтик антиза алымын оҫта ҡуллана.\nКартаға ҡарап еремде:\n-Бер япраҡ саҡлы, -тинем,\nтигән юлдар быға миҫал булып тора.\nУҡытыусы: Халыҡтың тарихи үткәндәрен һүрәтләгән строфаны уҡып күрһәтегеҙ.\nУҡыусы: Был тупраҡҡа сәмле тарих\nҠандар менән яҙылған.\nҠаяларҙа ҡылыс эҙе-\nТашҡа тамға һалынған,- кеүек метафоралар, «эйгән башты ҡылыс сапмай», «баш эймәгән», «теҙ сүгеп йәшәмәгән», «билгә ҡылыс таҡҡан» кеүек фразиологик әйтемдәр, «һыуҙарың көмөш», «тупрағың алтын», көрәште ел, дауыл кеүек метафоралар ярзамында һынландырыу әҫәрҙең идея художество кимәлен тағы ла күтәрә.\nIV. Йомғаҡлау. Уҡытыусы: Башҡортостан образын кәүҙәләндергән тағы ла ниндәй шағирҙың шиғырҙарын беләһегеҙ?\nУҡыусы: Р.Ғариповтың «Урал йөрәге» шиғырында Башҡортостан йөрәк менән сағыштырыла.\nУҡытыусы: Тағы ла ниндәй әҫәрҙәр беләһегеҙ? (Уҡыусылар яуап бирә).\nМ.Кәримдең «Ҡайын япрағы тураһында» шиғырына Р.Хафизов яҙған йыр тыңлатыла.\nV.Өйгә эш. Башкортостандың ун ике мөғжизәһе тураһында материалдар табып, презентация әҙерләргә.\nСултанова Нафиса Шинасовна\nНомер материала: ДВ-017066\nВнеклассное мероприятие "О дружбе"\nОткрытый урок по математике на тему "Сложение и вычитание числа 2"(1 класс)\nВнеклассное мероприятие: "Праздник осени"\nКонспект урока с презентацией по окружающему миру на тему "Наш дом" (2 класс)\nПрезентация по русскому языку на тему "Обобщение знаний о глаголе"\nИнтерактивный урок по познанию мира на тему"Почему осенью листья желтеют и опадают" (2 класс)


МӨРӘЖӘҒӘТНАМӘ – АРТАБАН ЭШ ИТЕҮГӘ ҠУЛЛАНМА УЛ\nРайон хакимиәте башлығы Ә. Байсурин Республика Башлығы Р. Хәмитовтың йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһе хаҡында\nӘлфәрис Сәлихйән улы Байсурин, МР хакимиәте башлығы:\n– Республика Башлығының йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһендә республикала барған хәл-ваҡиғаларға тәрән анализ яһалды, ағымдағы һәм яҡын йылдарға бурыстар билдәләнде. Ә уларҙы хәл итеү Башҡортостандың ил буйынса алдынғылар сафында булыуын артабан нығытыуға, иҡтисадты үҫтереүгә булышлыҡ итәсәк. Ошо уңайҙан Мөрәжәғәтнамәлә кеше потенциалын үҫтереүгә – демографик хәл-торошто яҡшыртыуға, граждандарҙың йәшәү сифатын яҡшыртыуға ҙур иғтибар бүленә.\nРөстәм Зәки улы төп баҫымды был юлы мәғарифты, һаулыҡ һаҡлауҙы, ғаиләгә социаль ярҙамды үҫтереүгә яһаны. Нәҡ ошо “өс кит” йәшәү өлкәһенә – иң элек иҡтисадҡа һиҙелерлек йоғонто яһарға һәләтле. Белем биреү өлкәһенә ҡағылып, Рөстәм Зәки улы белгестәр әҙерләү системаһында хәҙерге баҙар иҡтисадының кадрҙар буйынса талаптары тулыһынса үтәлеп бөтмәүе тураһында әйтте. Башҡортостан Башлығы һүҙҙәренсә, республиканың киләсәге компетенцияларҙа, бөтә өлкәләрҙә лә ыңғай үҙгәрештәр булдыра алған креатив һәм инициативалы белгестәр, йәштәр һәләтендә. Бында республиканың урта һәм юғары белем биреү учреждениелары ҙур роль уйнауын әйтте.\nҒаиләләргә ярҙам буйынса сараларҙы дөрөҫ тип иҫәпләйем, был йәһәттән төбәк һәм федераль кимәлдә ҙур иғтибар бүленә. Төп тормош ҡиммәте булған ғаилә, Рөстәм Зәки улы билдәләгәнсә, “дәүләт эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеге, именлек, һәм йәмғиәттең әхлаҡи сәләмәтлеге күрһәткесе булып тора”. Илебеҙ донъяла лайыҡлы урында булһын тиһәк, беҙгә сәләмәт ғаилә, сәләмәт йәмғиәт кәрәк.\nБыйылғы Мөрәжәғәтнамә – республиканың дөйөм үҫеш стратегияһы, артабан эш итеүгә ҡулланма ул һәм был һәр тезисының мөмкин тиклем йылдам тормошҡа ашыуына булышлыҡ итә.


Бәхил бул, драматург » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Хәтер » Бәхил бул, драматург\nБашҡортостан мәҙәниәте һәм сәнғәте Әҙәбиәт йылының тәүге көндәренән үк ауыр юғалтыу кисерҙе.\nФлорид Миңнулла улы 1948 йылдың 23 февралендә Башҡортостандың Мишкә районы Оло Шаҙы ауылында донъяға килә. Урта мәктәпте тамамлағандан һуң Совет армияһында хеҙмәт итә. 1969–1973 йылдарҙа Мишкә район мәҙәниәт һарайы янындағы «Эрвел» халыҡ бейеү ансамблен ойоштора һәм уның музыкаль етәксеһе булып эшләй, шул уҡ ваҡытта Бөрө дәүләт педагогия институтынанда ситтән тороп белем ала. Институтты тамамлағандан һуң буласаҡ драматург “Дуҫлыҡ” Мишкә район гәзитендә, аҙаҡ “Ленинец”-“Ленинсы”, “Совет Башҡортостаны” гәзиттәрендә эшләй.\nФлорид Бүләков әҙәбиәткә XX быуаттың 80-се йылдарында килә. Талантлы драматург республикала ғына түгел, тотош Рәсәйҙә, сит илдәрҙә ҡуйылған пьесалары менән билдәле. "Һөйәһеңме, һөймәйһеңме?", “Баллы ай”, “Атылған өйөр”, “Онотолған доға”, “Бибинур, ах, Бибинур”, “Таштуғай”, “Ярангөл” һәм башҡа утыҙҙан ашыу драма һәм трагедия, комедия авторы. Ул шулай уҡ Башҡортостан халҡы яратып ҡабул иткән "Ай ҡыҙы" нәфис фильмы, "Арҡайым сере" картинаһының сценарийын яҙған кеше. Уның әҫәрҙәре бихисап телгә тәржемә ителгән. Ул һуңғы көндәргә тиклем әүҙем йәмәғәт тормошо алып барҙы, ижад менән шөғөлләнде, социаль селтәрҙәрҙә комментарийҙар яҙҙы, уҡыусылар менән аралашты. 16 ғинуарҙа ул үҙенең битендә былай тип яҙҙы: «Был «һикереүҙәр» миңә насар тәьҫир итә. Мәйет кеүек ятам. Тереләй күмелермен тип ҡурҡҡан Гоголде иҫкә төшөрәм. Хоҙай һаҡлаһын!». Ике көндән, 18 ғинуарҙа, иртәнге сәғәт 11-ҙә күренекле драматург инфаркт кисерҙе. Тап ошо көндө Мәскәү сәхнәһендә Ғәлиәскәр Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры уның «Һөйәһеңме — һөймәйһеңме?» драмаһы буйынса спектаклен күрһәтте. Һуңғы юлға драматургты ижадташ дуҫтары, тамашасылар алҡышлап оҙатты.\nИжадташыбыҙ, рухташыбыҙ, талантлы драматург, һоҡланғыс кеше, фекер эйәһе, алдынғы ҡарашлы замандашыбыҙҙың ваҡытһыҙ донъя ҡуйыуы – беҙҙең өсөн ҙур юғалтыу. Мәрхүмдең яҡындарының, ҡәләмдәштәренең, күп һанлы тамашасыларҙың ауыр ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ.\nФлорид Бүләковтың яҡты рухы беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр.\nСығыу ваҡыты 24-01-2015, 15:17 | Ҡаранылар: 829\nБилдәле ҡурайсы Рөстәм Шәрипов мәңгелеккә арабыҙҙан китеп барҙы


Башҡортостан делегацияһы ХХ Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында ҡатнаша // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан делегацияһы ХХ Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында ҡатнаша\n15:13, 17 июня 2016 Иҡтисад\nӨФӨ, 2016 йыл, 17 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.\nБашҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов етәкселегендәге республика делегацияһы ХХ Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында ҡатнаша.\n«Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумы — иҡтисад өлкәһендәге мөһим сара, ул илдең һәм уның төбәктәренең социаль-иҡтисади үҫешенә йомғаҡ яһай һәм йүнәлештәрен билдәләй. Беҙ ошо халыҡ-ара майҙансыҡты Башҡортостандың ҡыҙыҡлы инвестиция проекттары менән таныштырыу өсөн файҙаланабыҙ», — тип билдәләне Рөстәм Мәрҙәнов. Форумдың программаһында — ШОС һәм БРИКС илдәренең эшлекле форумдарын, «Эшлекле егерме» форумын, бер нисә конференция, семинарҙар һәм фекер алышыуҙар үткәреү.\nБашҡортостан Премьер-министрының «Хейнекен берләштерелгән һыра ҡайнатыу заводы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры Этьен Страйп менән осрашыуында республикала предприятиены үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде.\nРөстәм Мәрҙәнов «Ростелеком» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең «Волга» ҙур төбәк филиалы директоры Дмитрий Проскура менән Башҡортостанда «Хәүефһеҙ төбәк» программаһын тормошҡа ашырыу тураһында һөйләште. «Ростелеком» компанияһы республика ҡаҙнаһына һалым түләүҙәрен арттырырға ниәтләй.\nФорум барышында төбәктең иҡтисади үҫеш министры Сергей Новиковтың Business France халыҡ-ара агентлығы вәкилдәре менән осрашыуы булды. Башҡортостан менән Францияның нефть-химия етештереүе, агросәнәғәт комплексы һәм инфраструктура үҫеше өлкәһендә инвестиция хеҙмәттәшлеге мөмкинлектәре тикшерелде. Францияға республика ауыл хужалығы продукцияһын оҙатыуҙы ойоштороу мәсьәләләренә айырым иғтибар бүленде.\nТеги: форум,петербург халыҡ-ара иҡтисади форумы


Радий Хәбиров Дәүләт Советы президиумының Координация советы һәм коронавирус инфекцияһы таралыуға юл ҡуймау буйынса эшсе төркөмдөң берҙәм ултырышында ҡатнашты - Правительство Республики Башкортостан\n3 апрелдә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Дәүләт Советы президиумының Координация советы һәм коронавирус инфекцияһы таралыуға юл ҡуймау буйынса эшсе төркөмдөң берҙәм ултырышында ҡатнашты. Уны видеоконференция форматында Рәсәй Хөкүмте Рәйесе Михаил Мишустин үткәрҙе.\nПремьер-министр, ил Президентының ял көндәрен 30 апрелгә тиклем оҙайтыуы тураһында иҫкәртте. Уның һүҙҙәренсә, был үҙ-үҙен аҡлаған сара, тәү сиратта, ил халҡы сәләмәтлеген хәстәрләүгә йүнәлтелгән.\nМихаил Мишустин урындарҙа айырым региондағы үҙенсәлектәрҙе иҫәпкә алып ҡарарҙар ҡабул итергә кәрәклеген һыҙыҡ аҫтына алды. Инфекция таралыу хәүефен аныҡ баһаларға, иң мөһиме санитар-эпидемилогик хеҙмәттәрҙең фекеренә ҡолаҡ һалырға саҡырҙы.\n– Төбәк етәкселәре иғтибарын шуға йүнәлтәм: дауаханалар коронавирус инфекцияһын йоҡтороусыларҙы ҡабул итеүгә тулыһынса әҙер булырға тейеш, ҡорамалдар, дарыуҙар һәм һаҡланыу сараларын күҙ уңында тотам, – тине Хөкүмәт Рәйесе. – Беҙ әле иң ҡатмарлы осорҙо үтмәнек, шуға ла ваҡиғалар күпкә етди сценарий буйынса үтеү ихтималлығын күҙ уңынан ысҡындырмайбыҙ.


Савенко Вера Иосифовна — Башҡорт Википедияһы\nСавенко Вера Иосифовна\nСССР, Украина Совет Социалистик Республикаһы, Полтава округы[d], Карловский район[d], Владимировка[d]\nВера Иосифовна Савенко (ҡыҙ фамилияһы Михайленко; укр. Віра Йосипівна Савенко; 1929 йыл, Владимировка ауылы, Полтава округы) — Украина ССР-ының Полтава өлкәһе Карловка районы 8 март исемендәге колхозында звено етәксеһе. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1949).\n1929 йылда Владимировка ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Башланғыс белем ала. 12 йәштән Карловка районының 8 март исемендәге колхозында эшләй. Оккупация ваҡытында йәмәғәт һарайында хеҙмәт итә. 1943 йылда Полтава өлкәһе немец илбаҫарҙарынан азат ителгәндән һуң, емерелгән колхоз хужалығын тергеҙеүҙә эшләй. Комсомол-йәштәр звеноһының звено етәксеһе булып тәғәйенләнә.\n1948 йылда Вера Михайленко етәкселеге аҫтындағы звено 20 гектар майҙанда һәр гектарҙан уртаса 32,8 центнер бойҙай йыйып ала. 1949 йылда «1948 йылда бойҙай, көнбағыш һәм көньяҡ киндер сүсенән юғары уңыш алғаны, 1949 йылда яҙғы сәсеү эштәре өсөн бөтә төр культура орлоғо менән тәьмин ителеше өсөн» Социалистик Хеҙмәт Геройы исеменә лайыҡ була.\nКолхоздар эреләтелгәндән һуң тыуған ауылында, Карловка районының Ватутин исемендәге колхозында төрлө эштә эшләй. 1968 йылдан алып Жданов исемендәге Полтава тепловоз ремонтлау заводының инструменталь цехында токарь-фрезеровщик булып эшләй.\nХаҡлы йылға сыҡҡандан һуң Полтавала йәшәй.\n- Социалистик Хеҙмәт Геройы — СССР Юғары Советы Президиумының 1966 йылдың 23 июнендәге указы\nВіра Йосипівна Савенко. Праці Соціалістичної Геройы (1949)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Савенко_Вера_Иосифовна&oldid=947578 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:19 7 май 2020 үҙгәртелгән.


Ял көндәрендә республикала 16 янғын теркәлгән\nУтта йәрәхәтләнеүселәр, һәләк булыусылар юҡ.\nКисә төнгө сәғәт өстәр тирәһендә Өфөнөң Ухтомский урамындағы йорттарҙың береһендә телевизор янып китә. Ут фатирға таралып өлгөрмәй. Ул янғын һүндереүселәр тарафынан һүндерелә. Стәрлетамаҡ ҡалаһында мунсала янғын сыға. Ҡотҡарыусылар килеп еткәндә, объектты ялҡын ялмап алған була. Йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, бар осраҡтарҙа ла хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре үтәлмәүе сәбәпсе.


Беҙ Еңдек — Викидәреслек\n“Ватандаштарыма аманатымды тапшыр! Беҙ үҙебеҙҙең һүҙебеҙҙе тоттоҡ. Беҙ Еңдек!”\nБөрйән районы Ғәлиәкбәрҙә донъяға килеп, хәҙерге көндө Севастополь ҡалаһында йәшәүсе Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Сәғитов Барый Ҡәйүм улы 2019 йылдың ноябрендә 95 йәшен билдәләне. Миңә был тантанала ҡатнашыу һәм олатайҙы Бөрйәндә йәшәүсе барлыҡ туғандар исеменән ҡотлау бәхете тейҙе. Үҫеп килеүсе быуынға үҙебеҙҙең аҡһаҡал дың, үҙен таныштырғанда, һәр ваҡыт үҙе хаҡында, “Башҡорт халҡы улы” тип әйтеүсе Бөйөк Ватан һуғышы ветеранының әйткән һүҙҙәрен, Бөйөк Ватан һуғышында Еңеү айҡанлы ҡотлауҙарын еткергем килә. (Н. ШӘМИҒОЛОВА, Һеңлеһе Ғилминур Сәғитованың ейәнсәре)\nБарый Ҡәйүм улы Ҡара диңгеҙ ярына яҡын ерҙә йәшәй. Уның йорто эргәһендә сквер бар. Унда кешеләр ял итә, диңгеҙ ярында йөрөй, балалар уйнай. Беҙҙең олатайыбыҙ һәр ваҡыт йыйнаҡ, спорт һөйөүсе кеше булды, тәмәке тартманы, хәмер эсмәне. Уның һәр иртәһе күнекмәләрҙән башлана. Үҙенең 95 йәшендә лә ул зарядканы ташламаған.\nУл әле лә саф һауала йөрөргә ярата.Олатайҙың айырыуса яратҡан урыны – әлеге сквер. Һәр көн һайын ҡыҙы Людмила Барый ҡыҙы уға скверға барырға ярҙам итә. Унда олатай, йомшаҡ пледҡа уранып, үҙенең яратҡан эскәмйәһендә һуғыш йылдары йырҙарын, башҡорт халыҡ йырҙарын, ҡурай моңдарын тыңлап ултырырға ярата. Шул рәүешле, Севастополь ҡалаһының, герой ҡаланың, яр буйҙары, ундағы парк көн һайын тылсымлы ҡурай моңдарына сорнала.\nБарый олатай миңә, үҙенең бер туған һеңлеһе Ғилминурҙың ейәнсәренә, беҙҙең ырыуҙың, заттың тарихы, һуғыш йылдары һәм һуғыштан һуңғы йылдар тураһында һөйләне. Сәғитов Барый Ҡәйүм улы 1924 йылда Бөрйән районының Ғәлиәкбәр ауылында донъяға килгән. Ғаиләләрендә 7 бала була. Кинйәләре – минең Ғилминур өләсәйем. Ә Барый Ҡәйүм улы малайҙарҙан иң бәләкәйе була.\nБеҙҙең ҡарт олатай Ҡәйүм Сәғитовты бик белемле һәм юмор яратыусы, йор телле кеше тип хәтерләйҙәр. Торған ерҙән шиғыр сығарыу һәләте лә булған. Уның был сифаттары балаларына ла, шул иҫәптән Барый олатайға ла күскән.\nҠәйүм олатай Зәки Вәлидиҙең атаһы Әхмәтша хәҙрәттә дини белем алған. Олатай унан һуң да белем алыуын дауам итергә теләгән. Ләкин атаһы ебәрмәгән. Малай аптырап ҡалмаған, йәшертен генә ат эйәрләп, атаһына белдермәй генә Стәрлетамаҡҡа юллана. Атын һатып, мәҙрәсәгә уҡырға инә. Унда дини дәрестәр менән бер рәттән тәбиғи фәндәр ҙә уҡытылған. Мәҫәлән, рус телен өйрәнгәндәр.\nУның был мәҙрәсәлә алған белеме аҙаҡ урындағы халыҡҡа бик ярап һалған. Ул йыш ҡына Бөрйән кешеләре менән Кананикольск, Әүжән, Ырғыҙлы ауылдарында төйәкләнгән урыҫтар араһында тылмас (тәржемәсе) булып йөрөгән. Ул Кананикольск һәм Бөрйән районының Әтек, Яңы Усман ауылдарында йәшәүсе халыҡтар араһында сыҡҡан бәхәстәрҙе һуңғылары файҙаһына көйләгән.\nҠарт олатай ғәрәп, фарсы яҙмаһын һәм телдәрен дә бик яҡшы белгән. Уны йыш ҡына ошо телдәр буйынса ла тылмас итеп саҡырыр булғандар. Ләкин золом йылдарында Ҡәйүм Сәғитов нахаҡ ғәйепләүҙәр буйынса хөкөм ителеп, 1932 йылда 54 йәшендә мордва лагерҙарында вафат булған. Өлкән улы Хамматты ла ошо уҡ яҙмыш һағалаған – уға сәйәси ғәйеп тағып, лагерға ебәргәндәр һәм ул шунда 35 йәшендә генә үлеп ҡалған. Һуғыш башланғас, ғаиләләге өлкән уландар Әхәт менән Самат тәүгеләр рәтендә фронтҡа алыналар.\nӨләсәй бәләкәй ейәне һәм минең өләсәйем менән ҡала. Был ваҡытта 16 йәше генә тулған Барый ғаилә өсөн яуаплылыҡты үҙ иңдәренә ала. Мәктәпте алтын миҙалға тамамлаған үҫмер 1941-1942 йылдарҙа Ғәлиәкбәрҙә балаларға математиканан һабаҡ бирә.\nБарый олатай, бер көндө иртәнсәк әсәйем уятты ла, башҡа ашарға бер нәмә лә ҡалманы, хатта һуңғы он да бөттө, тине, тип хәтерләй. Ә тышта һыуыҡ ҡыш. Һуғыш ваҡытында уҡытыусыларҙың ғаилә ағзаларына 5-әр кило он биргәндәр. Тик был ондо ауылдан 36 саҡырым алыҫлыҡта ятҡан район үҙәгенән барып алырға кәрәк.\n17 йәшлек үҫмер саңғыларын эләктереп ала ла таң менән Иҫке Собханғолға юллана. Уға урман араһынан барырға тура килә. Ә Бөрйән районы ҡырағай хайуандары менән дан тота. Шулай 36 саҡырым араны саңғыла үтеп, имен-аман район үҙәгенә барып етеп, 15 кило он алып, шул көндө үк кире әйләнеп ҡайта. Күршеләре картуф менән ярҙам итә. Шул рәүешле һуғыштың тәүге ҡышын имен-аман сығалар.\n1942 йылда уны ла армияға алалар. Шул мәлдән алып хәрби хеҙмәт Барый Ҡәйүм улының йәшәү рәүешенә, хатта йәшәү мәғәнәһенә әйләнә. Ул, армияға китер алдынан, йәш уҡытыусы, комсомолец булараҡ, армияға саҡырылыусылар исеменән сығыш яһай. Бөрйән халҡы алдында: “Беҙҙең эшебеҙ хаҡ! Беҙ еңәсәкбеҙ!”, тип вәғәҙә бирә.\nУл, район халҡын Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығы менән ҡотлап, “Беҙ еңдек!” тип халыҡ алдында биргән вәғәҙәһен үтәүен яҡташтарына аманат итеп тапшырырға ҡушты... Олатайҙың Бөйөк Ватан һуғышы йылдарындағы һәм һуғыштан һуңғы йылдарҙағы хәрби ҡаҙаныштарын да билдәләп үтергә теләйем. Армияға саҡырылғас, ул Тымыҡ океан флотына ебәрелә. Рус утрауында диңгеҙ пехотаһында хеҙмәт иткәндән һуң Барый Сәғитов Владивостоктағы Ленин комсомолы исемендәге Ҡыҙыл байраҡлы юғары хәрби-диңгеҙ артиллерия училищеһына уҡырға инә. Училищела уҡыған сағында, курсант Уссурийск районына ил сиген һаҡлауға ебәрелә. Империалистик Япониянан илде һаҡлауҙа, япондарҙы ҡоралһыҙландырып, этаплауҙа ҡатнаша. Шул ваҡыттағы батырлыҡтары өсөн “Японияны еңгән өсөн” тигән миҙал менән бүләкләнгән.\n1945 йылда училищены Рига ҡалаһына күсерәләр. Унда уҡығанында, ҡаланы патрулләү ваҡытында, Латвия нацистарын аулауҙа ҡатнаша. 1952 йылға тиклем Рига ҡалаһы хәрби хәрәкәттәр биләмәһе булып иҫәпләнә.\nУчилищены тамамлағандан һуң, Барый Ҡәйүм улын Римский Корсаков исемендәге утрауға хеҙмәт итергә оҙаталар. Ул унда батарея командиры була. Артабан Корея сигенә - Хәсән күле районына күсерелә. Унан һуң Находка янындағы Ольга бухтаһында (Владимир гарнизонында) батарея командиры, дивизион командиры булып хеҙмәт итә.\nХәсән районының Клерк ҡасабаһында дивизион штабы начальнигы урынбаҫары булып хеҙмәт иткән сағында Төньяҡ Кореяға ҡорал ебәргән ваҡытта етди яралана. 6 айҙан артыҡ госпиталдә ята. Ләкин уның ҙур рухи көсө һәм ныҡлығы уға йүнәлеп, киренән сафҡа баҫырға ярҙам итә. 1959 йылда ғаиләһе менән Севастополь ҡалаһына күсә һәм 29-сы, 30-сы батареялар менән командалыҡ итә.\nАртабан Балаклавта хеҙмәт итә, уҡытыусылыҡ эше менән булыша, тәжрибә уртаҡлашыу ваҡытында сит ил хәрбиҙәренә һабаҡ бирә. 1969 йылда, сәләмәтлек торошо, алынған хәрби йәрәхәттәр арҡаһында, артиллерия подполковнигы дәрәжәһендә пенсияға китә.\nХәрби хеҙмәттән китһә лә, тағы 23 йыл Ҡара диңгеҙ балыҡсылыҡ флотында янғын инспекцияһы начальнигы вазифаһында эшләй. Йәмәғәт эштәре менән дә әүҙем шөғөлләнә. Ул Севастополь ҡалаһында тәү башлап ирекле халыҡ дружинаһын ойоштора. Ҡаланың ветерандар советын төҙөшә. Ҡара диңгеҙ флоты командующийы, адмирал Кузнецовҡа ҡуйыласаҡ һәйкәлгә аҡса йыйыуҙа әүҙем ярҙам итә, Севастополде обороналағанда Мекензив тауҙарында һәләк булған Ҡара диңгеҙ флоты курсанттары тураһында китап сығарыуҙа ҡатнаша.\nБарый олатай өлгөлө ғаилә башлығы ла. Улар ҡатыны менән бер ул һәм бер ҡыҙ үҫтерҙеләр. Ҡыҙы Людмила Барый ҡыҙы һүҙҙәренә ҡарағанда, олатай бик грамоталы, аҡыллы, изге күңелле һәм тормош яратыусы кеше. Бер ваҡытта ла һүгенмәй, тауыш күтәрмәй. Ләкин уны һәр ваҡыт тыңлайҙар һәм хөрмәт итәләр.\nЛюдмила Барый ҡыҙы һөнәре буйынса табип. Уның ире, Барый Ҡәйүм улының кейәүе, Геннадий Ясницкий Севастополдәге хәрби-диңгеҙ училищеһын тамамлап, оҙаҡ ҡына йылдар Төньяҡ флотта хеҙмәт итә. Яҡын Көнсығыштағы кризислы йылдарҙа ул Урта диңгеҙҙә “Киев” крейсерына командалыҡ итә. Ҡыҙыл йондоҙ ордены менән наградланған. 1998 йылда вице-адмирал Геннадий Ясницкий ҡаты ауырыуҙан һуң 52 йәшендә вафат булған. Уның улы, Барый Ҡәйүм улының ейәне лә, диңгеҙ династияһының бер сылбыры. Павел Геннадьевич Ясницкий Санкт-Петербургта Нахимов исемендәге хәрби-диңгеҙ училищеһын тамамлаған. Ул – ғәмәлдәге офицер, 1-се ранга капитаны. Павел олатаһы Барый Ҡәйүм улы менән атаһының эшен лайыҡлы дауам итә.\nТөпкөл Ғәлиәкбәр ауылында донъяға килеп, кесе йәштән үк тормош йөгөнә егелгән Барый Ҡәйүм улы шулай тормошон хәрби диңгеҙ флоты менән бәйләй һәм, Бөрйәненән ситтә ғүмер итһә лә, бөгөнгө көндә диңгеҙ буйында башҡорт моңдарын тыңлап кинәнә. Үҙе әйтмешләй, күңеле менән ғүмере буйына башҡорт улы булып ҡалған ул... Н. Шәмиғолова, район прокуроры урынбаҫары. "Таң" гәзите 2020 йыл, 6 ноябрь, йома, № 89 (10433)\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Беҙ_Еңдек&oldid=23770»\nПоследний раз редактировалась 1 декабрь 2020 в 22:02\nБыл бит һуңғы тапҡыр 22:02 1 декабрь 2020 үҙгәртелгән.


Егеттәр өсөн һуғышырға әҙермен!\nЕгеттәрҙең ҡыҙҙар өсөн һуғышып, яғалашып йөрөгәнен күреү ғәҙәти күренеш кеүек. Ә бына ҡыҙҙар араһында көслө заттар һымаҡ “һуғыш суҡмар”ҙары бармы икән?\nЗаманында, үҫмер саҡта, беҙ ҙә кисен ауыл клубында дискотекаға сыға инек. Хәтәр күңелле була торғайны! Бигерәк тә күрше райондағы минең йәштәш Илгизәне ҡунаҡҡа алып ҡайтһам, ауылыбыҙ “геү” итеп ҡала. Ни өсөн тиһегеҙме? Сөнки бындағы ҡайһы бер “эре” йөрөгән ҡыҙҙарға уның килеүе оҡшап етмәй. Түңәрәккә бейергә баҫһаң, өҫкә менеп баралар! Йәнәһе, егеттәрҙең берәйһен эләктереп алмаһын! Шунан бер заман Йәмил тигән егет менән дуҫлаша башлағайны, хәл-ваҡиғалар бөтөнләй киҫкенләште: туғанымды бер ҡыҙ хатта “стрелка”ға ла саҡырып йөрөнө. Баҡтиһәң, ҡасандыр Йәмил менән йөрөгән булғандар икән. Шуға үс итепме, йәне көйөпмө, был ҡыҙыҡай Илгизәне туҡмамаҡсы! Клубҡа сыҡһаҡ, Илгизәне яңғыҙ ҡалдырманыҡ: йә Йәмил, йә мин ҡарауыллап йөрөнөк. Юғиһә, көс һынашырға клуб артына һөйрәп алып китергә лә күп һорамаҫтар.\nБыға оҡшаш хәлде минән күп йәшкә оло, йәшлеге 90-сы йылдарҙағы дәүергә тура килгән Гөлфинә апай ҙа һөйләгәйне: “Һеҙҙең ауылға ҡунаҡҡа килгәс, йәштәш туғаным менән киске уйынға сыҡҡайныҡ. Шунда мине күреп ҡалған ауыл ҡыҙҙары: “Ауыл егеттәре – беҙҙеке!” – тип үҙ дәғүәләрен белдерәләр, уларҙы бер-береһенән уҙҙырып, ҡыҙғанып маташалар. Ә хәҙер, инде күпме һыуҙар аҡҡас, йәшлегемә әйләнеп ҡарайым да, көлкө килә: был “Ауыл егеттәре – беҙҙеке!” тип һөрән һалып йөрөгән ҡыҙҙар алыҫ-алыҫ райондарға кейәүгә сығып, таралышып бөттөләр. Миңә лә үҙ бәхетемде икенсе яҡтарҙа осратыу насип булды”.\nУйлаһаң, уйылып китерлек. Бер яғынан, егет өсөн һуғышһаң, ҡыҙыҡтыр инде. Сая ла, ҡыйыу ҙа булып күренерһең. Авторитет. Ә икенсе яҡтан, ҡыҙғаныс һымаҡ та. Бер танышым шундай тарихты бәйән иткәйне: “Әрмелә хеҙмәт иткән ҡустым өсөн ҡыҙҙар һуғышып киткән. Әрмегә тиклем бер үҙенән өс йәшкә өлкән ҡыҙ менән дуҫлашты. Еңгәмдәр ҡаршы ине, гел талашып, ташлашып кире йөрөй торған инеләр. Шул ташлашҡан ваҡытта ҡустым күрше ауылдан икенсе бер ҡыҙ менән йөрөп алған. Әле ул ике ҡыҙҙың береһе менән дә аралашмауына ҡарамаҫтан, ҡустымдан өс йәшкә өлкән ҡыҙ теге күрше ауыл ҡыҙын клубта тукмаған. Әлбиттә, кәүҙәгә ҙурыраҡ та, 4-5 йәшкә олораҡ та булғас, теге өлкән ҡыҙ бәләкәйен еңгән. Кесе ҡыҙ тегегә ҡаршы һуға ла алмаған. Етмәһә, клубтағы халыҡтың береһе лә уларҙы айырмай, һуғышҡандарын ҡарап тик торалар, ти. Ғибрәт! Оҙаҡламай ҡустым әрме сафынан ҡайта. Нимә булырын күҙ алдына килтерһәм, сәсем үрә тора! Ҡустымды ла берәй ҡараңғы мөйөштә туҡмап китмәһә ярай ҙа! Хәҙер бит ҡыҙҙар ҙа яман. Ажарланып ташланырға ғына торалар!”\nЫсынлап та, ир-егет өсөн туҙынып, тырнашып, сәс йолҡошоп һуғышып йөрөү гүзәл затты биҙәмәйҙер ул. Был хаҡта башҡалар нимә уйлай икән тип, яратҡан егетең өсөн һуғышырға әҙерһеңме, тигән һорау менән мөрәжәғәт иттем.\n– Әлбиттә, юҡ! Минең өсөн ул һуғышырға тейеш!\n– Һуғышмаҫ инем, уны ла һуғыштырмаҫ инем!\n– Кешеләрҙе шатландырып, егет өсөн бысранып, һуғышып та йөрөмәҫ инем! Әгәр улайтып көрмәкләшеп йөрөһәм, ул бит үҙеңде, ҡатын-ҡыҙ фиғелен кәмһетеү буласаҡ! Бер заман минең үҙемде лә егет өсөн һуғышырға саҡырып маташҡайнылар. Мин башламаным, икенсе бер ҡыҙ бәйләнер китә ине. Шунда уҡ уны урынына ҡуйҙым. Әлбиттә, йоҙроҡ төйөп түгел, ә былай һүҙ менән аңлатып.\nҠатын-ҡыҙҙың булмышы – гүзәл, һөйкөмлө, нәзәкәтле булыу. Ир-егет өсөн һуғышыу тыйылған ғәмәл һымаҡ ҡабул ителһен ине ул. Кәләш, килен, әсә һәм ҡасандыр өләсәй була торған кешегә, йәшлек йүләрлегенә бирелеп, көслө зат өсөн көс һынашып йөрөү килешкән эш түгелдер.


Өфөлә 200 мең сәскә ултыртылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә 200 мең сәскә ултыртылды\n16:27, 24 мая 2011 Йәмғиәт\nӨфөлә быйыл яҙ 200 мең сәскә ултыртылды. Был хаҡта ҡала башлығында үткән оператив кәңәшмәлә Өфө хакимиәтенең Төҙөкләндереү һәм коммуналь хужалыҡ идаралығы начальнигы Владимир Чернов хәбәр итте. Сәскәләрҙең күбеһе «ҡыҙыл линияла» – Октябрь проспектында, Беренсе Май, Октябрҙең 50 йыллығы урамдарында, Салауат Юлаев проспектында ултыртылған.\nҠалалағы ағастар иҫәбе йәмғеһе 21 меңдән ашыу үҫентегә артҡан, 30 мең самаһы квадрат метр майҙанда газондар сәселгән. Бынан тыш, ҡолауы мөмкин булған, шуның арҡаһында кешеләр именлегенә хәүеф менән янаған биш мең ҡороған ағас, шул иҫәптән 500 тирәк ҡырҡылған. Йәнә 10 мең ағас санитар эшкәртеүгә дусар ителгән.


Рәсәйҙә һуңғы егерме йыл эсендә тәүге тапҡыр тыуымдың яҡшырыуы күҙәтелә\nТәбиғи артым утыҙ мең кешегә еткән. Был күрһәткестәр буйынса беҙ күп кенә Европа илдәрен артта ҡалдырҙыҡ. Ә бит аналитиктар Рәсәйгә демографик хәлдең үтә киҫкенләшеүен һәм шул рәүешле ерҙәрҙең бушап ҡалыуын, иҡтисади проблемаларҙың артыуын юрағайны. Был турала ил хөкүмәте рәйесе Дмитрий Медведев төбәк етәкселәре менән үткәргән селектор кәңәшмәһендә белдерҙе. Дмитрий Медведев кире күренештәргә лә иғтибар итте.\nҺуңғы йылда үлем осраҡтары ла арта төшкән. Был хәлде көйләү йәһәтенән хөкүмәт рәйесе етди саралар күрергә ҡушты. Башҡортостанда демографик хәл илдә иң яҡшыларҙан булыуға ҡарамаҫтан, республика етәкселеге был мәсьәләгә яуаплы ҡарашта. Депутаттар балаларҙың сәләмәтлеген яҡшыртыуға арналған түңәрәк өҫтәл ойошторҙо.\nЙомабикә Ильясова, Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары: «Фекер алышыуҙа әсәлек һәм балалыҡты яҡлау , халыҡ сәләмәтлеген яҡшыртыу, тыуымды арттырыу буйынса төрлө тәҡдимдәр ҡаралды. Депутаттар әйтеүенсә, халыҡтың тәбиғи артымы ҡануниәт нигеҙендә көйләнергә тейеш».


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КҮҢЕЛ АСТЫЛАР ҺӘМ ФӘҺЕМ, ТӘЖРИБӘ ЛӘ ҮҘЛӘШТЕРҘЕЛӘР - 2016 - Мәҡәләләр\nКҮҢЕЛ АСТЫЛАР ҺӘМ ФӘҺЕМ, ТӘЖРИБӘ ЛӘ ҮҘЛӘШТЕРҘЕЛӘР\nЗаманалар ниндәй генә булмаһын, милләтебеҙҙең аҫаба рухлы, сая йөрәкле, үҙе артынан башҡаларҙы әйҙәй алырлыҡ йәштәре булған һәм буласаҡ. Төрлө төбәк йәштәренең ошондай сағыу вәкилдәрен берләштереп, үҙ-ара дуҫлыҡты нығытыу, тәжрибә уртаҡлашыу, башҡорт халҡының милли мәҙәниәтен һәм рухи-әхлаҡи ҡиммәттәрен, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, төбәк-ара бәйләнештәрҙе нығытыу маҡсатында Баймаҡ районы Граф күле буйында "Башҡорт йәштәре дуҫтарын йыя" исемле асыҡ йәштәр форумы үтте. Уны Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты, Мәҙәниәт, Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлыҡтары Баймаҡ районы хакимиәте менән берлектә ойошторҙо. Байрамға Башҡортостан һәм күрше төбәктәр йәштәре саҡырылды.\nСараның иң күркәм өлөшө, әлбиттә, режиссер Әлмира Ҡыуатова әҙерләгән "Заман! Йәшлек! Дуҫлыҡ!" тип аталған вокал-хореографик композиция һәм театрлаштырылған тамаша булды. Ул милләтебеҙ ғорурлығы "Урал батыр" эпосынан башланып, йәш-елкенсәкте Асыҡ йәштәр форумына йыйыу тураһында фарман таратылыуын сағылдырған йыр-бейеү композицияһына әүерелде, башҡорт халыҡ йыры "Уралым" дәртле бейеү менән алмашынды. Ҡунаҡтар - Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Әмир Ишемғолов, РФ Дәүләт Думаһы депутаты Зөһрә Рәхмәтуллина, БР Мосолмандары диниә назаратының йәштәр бүлеге етәксеһе Айнур Арыҫланов, БР буйынса Суд приставтары федераль хеҙмәте идаралығы етәксеһе Зариф Байғусҡаров һәм Баймаҡ районы хакимиәте башлығы Илшат Ситдыҡов форумда ҡатнашыусыларҙы ихлас сәләмләне, йәштәрҙе берҙәмлеккә әйҙәне. Айнур Арыҫланов әүлиәләр, шаһиттар, дин юлында мәрхүм булғандар рухына аят бағышланы.\nАртабан Буранбай ауылының "Еҙ үксә" өлгөлө ансамбле егеттәре башҡарыуындағы "Аттарҙа саба малайҙар" йыры аҫтында сәхнә алдынан һыбайлылар, төрлө трюктар күрһәтеп, елеп үтте. Улар араһында ҡыйыу йөрәкле Снежана Таймаҫова исемле ҡыҙҙың да булыуы тамашасыны хайран итте. Артынса төрки халыҡтарының милли "Ылаҡ" уйыны сәхнә янына ҡабаттан дәртле тамашасыны йыйҙы. Уйын шарты буйынса кәзә түшкәһе етеҙ, өлгөр бөрйән һәм ҡыпсаҡ ырыуҙарының командалары араһында ҡулдан-ҡулға күсеп йөрөй торғас, уйын бөрйәндәр файҙаһына 2:0 иҫәбе менән тамамланып ҡуйҙы. Көйәрмән тамашасылар бөтә хис-тойғоларын сығарып, үҙенә оҡшаған команда өсөн көйҙө-янды. Бүтән майҙансыҡтарҙа милли көрәш, тоҡ менән һуғышыу, бағанаға үрмәләү, гер күтәреү кеүек халыҡ уйындарында ла тәүәккәл, сәмле, дәртле йәштәр ихлас үҙ көстәрен һынаны.\nЗаманында легендар "Каруанһарай" төркөмө барлыҡҡа килеп, халыҡты милли асылыбыҙға ҡайтарырҙай рухлы йырҙары менән йөрәктәрҙә һөйөү уятҡайны. Әле сәхнәгә "Далан" төркөмө күтәрелеп, "Ай-һай, Салауат!" йырын башҡарыуы ана шул дауыллы йылдарға алып ҡайтты. Бына сәхнәгә илебеҙҙең һөйөклө улдары Салауат Юлаев, Әхмәтзәки Вәлиди, Рәми Ғарипов, Буранбай сәсән, Урал батыр образдарын һынландырыусы артистар берәм-берәм күтәрелә. Ҡурай моңо аҫтында һәр береһенең яҡты киләсәккә әйҙәгән шиғри телмәре йоҡлаған аңдарыбыҙҙы уятып, уяуыраҡ булырға, ғәфләттән арынырға әйҙәй. Артабан сәхнә түрен төрлө райондарҙан килгән һәүәҫкәр артистар биләне.\nКүҙ алдынан халҡыбыҙҙың йәшәү йүнәлешен күрһәткән улдарҙың образдары китмәне. Республикала иң тәүге Салауат йыйынын үткәреүсе, бөгөнгө тамашаның режиссеры Әлмира Ҡыуатова билдәләүенсә, рухты үткәндәр уята. "Шуның өсөн дә сәхнәгә тарихи шәхестәребеҙҙе сығарырға булдыҡ. Бында Сибай филармонияһы артистары ярҙамға килде. Был ерҙә рух, сал быуатлы тарих үҙе йәшәй. Беҙ, күп һөйләмәй генә, батырҙарҙы, аттарҙы, Төньяҡ амурҙарын күрһәтеп, бөгөнгө йәштәребеҙҙә рухты уятырға ынтылдыҡ", - ти ул.\nФорумдың маҡсаты - йәштәрҙең ялын мауыҡтырғыс ҡына түгел, файҙалы ла итеп ойоштороу ине. Ошо йәһәттән тренингтар, түңәрәк өҫтәл артында һөйләшеүҙәр, оҫталыҡ дәрестәре бик ҡыҙыҡлы һәм йәнле барҙы. Мәҫәлән, "Инициативалы йәштәргә дәүләт ярҙамы күрһәтеү" оҫталыҡ дәресендә эшҡыуарҙар нисек үҙ эшеңде асырға өйрәтте. Салауат ҡалаһынан бизнес-проекттар етәксеһе Рөстәм Хәмәтшин эшҡыуарлыҡ нескәлектәре, кәрәкле документтар, осраған ҡаршылыҡтар хаҡында һөйләне, һорауҙарға яуап бирҙе. Мәскәү ҡалаһынан иҡтисадсы-эксперт Рөстәм Дәүләтбаев үткәргән "Үҙ эшеңде асыуҙың юридик аспекттары" тренингы, "Шаймораттар" уйыны менән байытылып, үтә лә мауыҡтырғыс булды. Был уйын менән ул һанаулы ғына ваҡыт эсендә нисек күберәк аҡса эшләргә, кәрәкмәгән әйберҙән ҡотолоп, кәрәкле әйбер һатып алырға өйрәтте. Отҡорлоҡ, зирәклек, етеҙлек һәм кеше менән аралаша белеү талап иткән был уйын барыһына ла оҡшаны.\n"Башҡорт халҡының үткәне, бөгөн-гөһө, киләсәге" темаһына ойошторолған түңәрәк ҡор ҙа ҙур ғына аудитория йыйҙы, йәштәребеҙҙең бөгөнгө көн менән генә йәшәмәй, тарихты ла яҡшы белеүен, киләсәккә лә аныҡ ҡарашлы булыуын иҫбатланы. Факел яҡтыһында Башҡорт йәштәренең Бөтә Рәсәй ҡоролтайына алыу тантанаһында йәштәр тыуған ергә, илгә мәңге тоғро булырға ысын күңелдән ант итте. Ике көн буйы рәхәтләнеп көс тә һынашҡан, күңелле ял да иткән, фәһем дә алған йәштәр йәмле Граф буйҙарын тәртипкә килтергәндән һуң, киләсәктә тағы ла йышыраҡ осрашыу, аралашыу ниәтендә бер-береһе менән йылы, ихлас хушлашты.\nЯҙылған: 04.07.16 | Ҡаралған: 543


Башҡортостанда сәнәғәт производствоһы индексының үҫеше күҙәтелә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда сәнәғәт производствоһы индексының үҫеше күҙәтелә\n9:44, 20 ноября 2012 Иҡтисад\nБашҡортостанда ағымдағы йылдың тәүге ун айы һөҙөмтәләре буйынса сәнәғәт производствоһы индексының үҫеше күҙәтелә. 2011 йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, ғинуар-октябрь айҙарында ул 106,8 процент тәшкил итте.\nУртаса Рәсәй буйынса был күрһәткес түбәнерәк – 102,8 процент. Волга буйы федераль округы төбәктәре буйынса әлеге күрһәткес төрлөсә: Пермь крайында ул 99,7 процент булһа, Мари Иле Республикаһында ул 112,3 процентҡа етә.\nТеги: сәнәғәт производствоһы индексы,статистика


Ҡатын-ҡыҙ менән танышҡым килә bedeux\nӘгәр һеҙ яуап»да»был мәсьәләне барыһы ла тиерлек, һәм һеҙ телисез өсөн табырға ҡатын-ҡыҙҙар, һеҙ түгел, әммә ышанам, тип bedeux эшләһәгеҙ ҙә, һеҙҙең өсөн, йәғни bedeux баһалама ағзалары беҙҙе уҡый, кем ҡатынды осраттым, беҙҙең менән “ ҡатын-ҡыҙҙа мин иң беренсе көн минең тормош менән танышты. Мин уны шунда уҡ профиль була. Мин башта бер ни үҙгәрмәйәсәк, тәүге ала, ә аҙаҡ мин әйтәм, хәҙер мин тырышмайым, бәхет түгел әгәр минең, мин ышанам, уңышҡа ирешә алмай. Беренсе бәләкәй саҡта мин яҙған хәбәрҙәр, һәм мин бик тиҙ ала, тигән һорауға яуапты беренсе бәләкәй. Һуңынан беҙ бер нисә хат беҙ тәүҙә беҙҙең сайтында хәбәр three three bedeux, һәм, ниһайәт, беҙҙең телефон номерҙары.\nбеҙҙең заман, әммә ахыр сиктә. күпкә тиҙерәк барған һайын, беҙ ике тураһында уйланыуҙар китә. Беҙ, ниһәйәт, тәмен ала һуң беҙҙең тормош һәм айырылышыу һәм bedeux арҡаһында борсола.», — франсуа һөйләне. “ Яҡшы, тип тибә перспективалары менән танышыу үтә клубы бик аҙ, тормош минең өсөн табыусы ҡатын-ҡыҙы, мин, ниһәйәт, мин сюрприз һайлау уңайһыҙлыҡтан ҡотолорға иң билдәлеләренең береһе. Ике аҙна үткәс, осраттым мин ҡатын-ҡыҙ, ул минең тормош хәҙер бүленә, һәм беҙ белмәгән, беҙ киләсәктә була.». Очарование һәм тиҙ Эстель осрашыу булды, эшләй (әйткәндәй, минең дә), тиҙ үҫә беҙҙең һөйөү, шулай дәрәжәһенә тиклем, тип һөйләһә, беҙ хәҙер туғандаш йәндәрҙе табырға һәм ҡыҙы менән осрашыуы тураһында һеҙ шулай уҡ аласыз булырға беҙ һеҙгә. Тест шәхес-был беренсе аҙым, һәм һеҙ беҙҙең партнерҙар табыу, үҙ идеалымдағы ҡатын-ҡыҙҙар исемлеген тәҡдим итә. Зарегистрировалась түләүһеҙ, һеҙҙе аптыратып булмай. Беҙ алыу шәмбе иртәһе бәйләнеш. Бер нисә көндән һуң бер нисә хәбәрҙәр яҙып, йөҙөнә ҡарай беҙ булған. Мин сәбәләнмәйенсә, әммә барыһы ла үтә, тип мин күҙ алдымда. Үткән йыл йәй беҙ bedeux осрай. Мин уйлайым, мөхәббәт тип табылды, ләкин был килеп сыға. Беҙ бик рәхмәт, — тип икенсе юл ҡуймау.\nМин инде башҡа сайтында ҡарай, тик уңышһыҙ. Мин ышанам, мин артыҡ күп түгел, әммә мин тиҙ яулай bedeux н теркәлгән булһа, мин күргән персонализировать сайтында. Минең партнеры исемлегенә инә һәм ир-аттар мин. берәй бәйләнеш, дуҫтарса булыуын мин бик côtoyés. Мин был йүнәлештә эшләп маташа bedeux булдырылған. Тиҙҙән ала башланы һәм мин был тәҡдимдән баш партнеры булараҡ, мин ҡаршы Сильва. Бергә булғанда беҙ бик бәхетле. Минең мин идеаль ир-егет табып, беҙҙе бөтә бүленә. Беҙ белмәгән яйлап өйрәнә, һәм беҙ дүрт тапҡыр күрҙек беҙ, тәү сиратта беҙгә ҡарағанда беренсе токио. Доказательства, тип интернет-синонимдар яуым-төшөм был мотлаҡ түгел. Сөнки яңы танышҡан бер ҡасан да була йыйыныусыларға ябай, интернет менән була. Әммә был алышыу булманы тиерлек тиҫтәләгән кеше менән, дә белмәҫтән, улар менән бәйләнеш булдыра ала, әгәр ысын булһа\n← Ябай егет менән танышырға теләп, бледа менән - ғәрәп-ҡыҙҙы ҡаршы ала\nҺөҙөмтәлелеген иҫбатланы теркәү бушлай булғас →


Башҡортостан аграрийҙары орлоҡһоҙ ҡалмаясаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан аграрийҙары орлоҡһоҙ ҡалмаясаҡ\n17:00, 21 октября 2010 Иҡтисад\nРеспублика аграрийҙары ҡаты ҡоролоҡ арҡаһында Башҡортостандың яҙғы сәсеү орлоҡтарына талабын тәьмин итә алманы. Сәсеү кампанияһын уңышлы үткәреү өсөн бөтәһе 283 мең тонна орлоҡ кәрәк. Әлеге ваҡытта хужалыҡтарҙа ни бары 230 мең тонна ғына бар.\n— Ауыл эшсәндәребеҙ орлоҡһоҙ ҡалмаясаҡ, — тип ышандырҙы прогрессив үҫемлекселек технологиялары бүлегенең баш агрономы Таһирйән Мөхәмәтзиев. – Башҡа төбәктәрҙән орлоҡ материалы алыу тураһында һөйләшеп килешелгән. Атап әйткәндә, Ҡурған, Свердловск, Омск, Новосибирск өлкәләре, Алтай крайы предприятиелары менән орлоҡ һатып алыуға килешеүҙәр төҙөлгән.\nБР Ауыл хужалығы министрлығы белгестәре орлоҡ килтереүҙе контролдә тота, сорттар буйынса кәрәкле рекомендациялар бирә. Бөгөн республикаға 5 мең тоннанан ашыу орлоҡ килтерелгән. Орлоҡ игене «Башагропродукт» дәүләт унитар предприятиеһына килтереләсәк. Республика ихтыяждары өсөн ул 25 мең тонна иген туплаясаҡ.\nБынан тыш, башҡа культуралар, шул иҫәптән күп йыллыҡ үләндәр орлоҡтары менән тәьмин итеү тураһында ла һөйләшеп килешелгән.\nТеги: ауыл хужалығы, ҡоролоҡ, орлоҡтар