13-cө һабаҡ: "Сирме, ауырыумы?"\nЭскелек - сирме, әллә ауырыумы? Баш ауырығанда - ауырыу, оҙаҡҡа китһә - сир, тип әйтер берәү. Был һорауға яуап бирер алдынан тәүҙә сир менән ауырыу төшөнсәләренә аңлатма биреп китергә кәрәктер. Ысынлап та, көнитмешебеҙҙә йыш ҡабатларға мәжбүр булған ошо ике һүҙҙең мәғәнәһе, төп асылы нимәгә ҡайтып ҡала һуң?\nӘйтергә кәрәк, беҙ күп осраҡта сир һәм ауырыу һүҙҙәрен бутайбыҙ, йәғни береһенең урынына икенсеһен әйтеп, яңылышабыҙ шикелле. Һүҙҙәрҙе бутау уларҙың төшөнсә булараҡ мәғәнәләрен аңлап бөтмәүҙән килеп сыға. Минеңсә, сирҙең мәғәнәһе, уның асылы кеүек үк, тәрәнерәк. Юҡҡа ғына "Сирен йәшергән - үлгән" тимәйҙәр. Медицина тел-лөғәте менән аңлатһаҡ, сир - ул хроник ауырыу, йәғни кешене оҙайлы йылдар, ҡайһы саҡ ғүмер буйы яфалаған михнәт. Сир кешенең ҡанында һаҡланып, булмышына күсәлер ул.\nӘ ауырыуға килгәндә, әйтәйек, киҙеү, миҙгел-миҙгел булып, үтеп китә торған ыҙа, әммә сир кеүек михнәт түгел. Сир һүҙе ҡәтғи яңғырай, тимәк, ниндәйҙер ауырыу кисергән кеше: "Мин сирләйем", - тип әйтә икән, ул үҙенең түбәнге аңына сирҙе һалып ҡуя, үҙе лә ошо һүҙ энергетикаһына бирелә, һөҙөмтәлә, ысынлап та, сирләй башлай.\nАраҡы эскән, хатта унда-бында, байрам уңайынан ғына булһа ла, йөҙәр грамм төшөргән кеше үҙенең оло сиргә тарығанын беләме икән? Ай-һай, белмәйҙер. Сөнки ул ниндәй ваҡыт арауығында һәм күпме эсеүгә ҡарамаҫтан, барыбер сиргә тарый. Хатта үҙ ғүмерендә бер тапҡыр йөҙ грамм ғына эскән кеше лә - сирле. Тағы ла, ҡасандыр эсеп, 12 йыл буйы бер тамсы ла ауыҙына алмаған кеше - шул уҡ эскесе, ҡатыраҡ итеп әйтһәк - алкоголик. Сөнки ҡандың алкоголь тәьҫиренән тулыһынса ҡотолоу ваҡыты 13 йыл. Был һанды мин уйлап сығарманым, тәжрибәле наркологтың дәлилдәрен генә килтерәм.\nӘйткәндәрем ышандырырлыҡ булһын өсөн шундай сағыштырыуҙар килтерәйек. Әйтәйек, ҡош ояһын күҙ алдына баҫтырайыҡ әле. Яҙ еткәс, оя эсендәге йомортҡаларҙы туҡ-туҡ ярып, себештәр, бәләкәй ҡошсоҡтар донъяға ярала. Инә һәм ата ҡош балаларына ашарға ташып өлгөртә алмай мәж килә. Шуныһы ҡыҙыҡ: ҡошсоҡтарҙың суҡыштары һәр саҡ икегә айырылған була, ауыҙҙары ябылмай тиерлек, үҙҙәре бер туҡтауһыҙ ашарға таптырып сырылдай. Улар өсөн ата-әсәһе эй өҙгөләнә: ергә төшә, селәүсен-бөжәктәрҙе эләктерә һалып, ояға осоп менә. Береһенә ҡаптырыуы була, башҡалары алдағынан да сағыуыраҡ итеп сырылдай, йәнә лә ашарға таптыра башлай. Хәйер, был күренеш барыбыҙға ла таныш. Был хәл көнө буйына дауам итә. Ҡошсоҡтарын туйҙырам тип ата-әсәһенең "сәсе ағара".\nБеҙ алда һөйләгән хәлдәргә был ҡошсоҡтарҙың ниндәй ҡыҫылышы бар һуң, тиһегеҙме? Бар шул.\nБаҡтиһәң, беҙ ҡабул иткән барлыҡ ризыҡтарҙың да ашҡаҙанда уларҙы эшкәртә торған һуты, аш һеңдергес ферменты була икән. Тик спиртлы эсемлектәр генә бында саҡырылмаған ҡунаҡ, йәғни уны был йортҡа әйҙүкләп тороусы юҡ. Шуға күрә лә, беҙ әҙ генә эсһәк тә, шарап градусының быуы еңелсә генә башҡа сыҡҡанын тоябыҙ. Нисек башҡа сыға икән ул, тиһегеҙме? Ашҡаҙанда ҡәҙер-хөрмәт күрә алмаған шарап үсегеп, бауыр аша ҡанға сыға ла китә икән ул. Үәт әй! Етмәһә, спиртлы эсемлектәрҙе эшкәртеү өсөн ҡан "һауыттарында" һәм юлдарында махсус "автоном ферменттар" барлыҡ-ҡа килә. Ана шул ферменттар инде, әлеге лә баяғы, астан-ас ҡошсоҡ балалары. Ҡош балалары, исмаһам, үҫеп етеп, ҡанат нығытҡас, ризыҡ эҙләп үҙҙәре осоп китә, артабан ата-әсәһен ыҙалатмай. Уларҙан айырмалы, фермент-ҡошсоҡтар ғүмер баҡый кеше елкәһендә йәшәргә өйрәнгән "әрәмтамаҡтар". Улар мәңге туя белмәй торған "бирәнҡорһаҡ". Кеше ни тиклем күберәк һәм йышыраҡ эскән һайын, шул тиклем ҡатыраҡ асыға һәм үҙҙәре "ашаған һайын", һандары ла меңәрләп-миллионлап арта бара. Бына һиңә кәрәкһә!\nБеҙ, бигерәк тә иртәнсәк, эске килеү теләгенә ҡаршы тора алмайбыҙ. Ә нимә һәм нисек була һуң эске килеү теләге? Әйтер инем, ана шул ҡошсоҡ-ферменттарҙың "ашарға таптырып" сырылдауы, йәғни баш мейеһенә ебәргән SОS сигналдары икән дә. Һе, кисә үлгән булһам, бөгөн белмәгән булыр инем, тиһеңме?\nМин дә ҡасандыр быларҙың береһен дә белмәй инем, иртәнсәк рәхәтләнеп баш төҙәттем, ҡошсоҡтарға ем һибеп, ваҡытлыса тынысландырҙым, тик иртәгеһен "себештәрем" тағы ла артты, тағы ла тынысландырҙым, тик улар күп булғас, "емде" лә мулыраҡ һибергә тура килде. Әммә баш мейем тауыҡ кетәгенә әүерелеп барған саҡта ҡапыл һиҫкәнеп киттем һәм йөрәгемдең тибешен тыңларға булдым. Дөрөҫөрәге, уның тигеҙһеҙ тибеше бер аҙға туҡталыуымды, ҡолаҡ һалыуымды талап итте. Әммә йөрәгемдең тауышын ҡан тамырҙарымды, булмышымды яулап алған ҡошсоҡ-ферменттарҙың "оркестры" шауы күмгәйне. Хатта теге ашарға таптырыусылар баш мейемде үтеп, ҡолаҡ төбөмдә саң ҡағалар. Шуның өсөн дә эсеүҙе ташлағандың тәүге көндәре, айҙары, йылы бик ауырға тура килде. Бер уйлағанда, хатта ашарға таптырып туҡтауһыҙ илаған сабыйыңа боролоп та ҡарамаған әсә кеүек тә тояһың үҙеңде. Уларҙың хәлен уйлап, ашарға бир, әммә биргән һайын улар тағы ла күберәк таптыра.\nЭсеүҙән туҡталһаң, фермент-ҡошсоҡтар ҡайҙа була, ни эшләй, тиһегеҙме? Был һорауға ҡаршы һорау: кеше оҙаҡ ашамай торһа, ни өсөн йөҙө һурыла, ябыға? Сөнки ашҡаҙан тәнгә быға тиклем йыйылған һәм быуындарға ултырған артыҡ майҙы, бер һүҙ менән әйткәндә, "балласты" һурып алып, эшкәртә башлай. Шуның кеүек, сигнал ебәреп, туҡтауһыҙ сырылдап төңөлгән ҡошсоҡ-ферменттар, ахыр сиктә, бер-береһен ашай башлай. Уларҙың иң һуңынан ҡалған икәүһе, кеше эсеүен ташлағандан теүәл 13 йыл тулыуға, бер-береһен ашап һәләк була. Айыҡ тормош хаҡына, ҡандан ҡошсоҡ-ферменттарҙы ҡыуып сығарыу өсөн барған "Бөйөк Ватан һуғышы" ана шулай тамамлана.\nЙә, хәҙер кемегеҙ, эскелекте сир түгел тип, әйтә алыр? Сирҙең дә ниндәйе бит әле - аҡсаға һатып алынғаны. Әле минең дә эсеүемдән ҡотолоуыма 13 йыл ваҡыт үтмәгән. 11 йылдан ашыу. Тимәк, мин һаман да эскесе булып иҫәпләнәм. Ниндәй оят һәм ҡурҡыныс!\nТик үҙ-үҙең менән көрәшеп, үҙеңде еңгәндә генә был сирҙән арынырға була. Икенсе төрлө әйткәндә, эскелеккә ҡаршы көрәш, ул иң беренсе нәүбәттә, ҡан менән аң һуғышы. Ҡан талап иткәнде аң менән еңеүе еңел түгел, әммә иң еңел ысулы ла бар бының. Ул да булһа, тыуғандан алып бөтөнләй эсмәү.\nҠайһы берәүҙәр үҙҙәренең иртәнсәк баштары ауыртыуына еңел генә ҡарай, йөҙ грамм ғына эсәм дә, барыһы ла үтәсәк, тип үҙ-үҙен ышандыра, дөрөҫөн әйткәндә, алдай. Шул сағында микроскоп аша уға үҙенең ҡан тамырҙарында нимәләр булғанын күрһәтергә ине һәм эскелеккә ҡаршы шунан да яҡшыраҡ сара ҡалмаҫ ине. Күҙ алдына килтерегеҙ, араҡы-шараптың шойҡаны ҡан тамырҙарына килеп инә, ундағы миллион ҡошсоҡ-ферменттар рәхәтләнеп "туй" үткәрә лә, таҡтан йоп була. Бер аҙҙан һуң уларҙан тағы ла шунсама "себеш" ярала. Артабан инде ике миллион әрәмтамаҡ ашарға таптыра башлай, "бәпес туйы" үткәрергә рәт талап итә.\nХәҙер фәнни-техник революция заманы, бәлки, быларҙың барыһын да кешеләргә күрһәтеү мөмкин булған көндәр ҙә килер. Әлегә шуны ғына белегеҙ: һеҙ рюмкаға үрелгән саҡта, ҡан тамырҙарығыҙҙағы суҡыштарын асып сырылдашҡан себештәрҙе күҙ алдына килтерегеҙ. Бәлки, уларҙың бер-береһен ашар ваҡыты килеп еткәндер?\nЯҙылған: 14.12.15 | Ҡаралған: 826


20 декабря 2016 — 15:43 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй сит ил эштәре министры Сергей Лавров Рәсәйҙең Төркиәләге илсеһен үлтереүҙе провакация тип баһаланы. Был енәйәтте ойоштороусылар Мәскәү менән Анкара араһындағы мөнәсәбәттәрҙе ҡаҡшатыуҙы һәм террорға ҡаршы һөҙөмтәле көрәште туҡтатыуҙы маҡсат итеп ҡуйған тине Сергей Лавров. Рәсәй президенты Владимир Путин Төркиә етәксеһе Рәжәп Эрдоган менән телефон аша һөйләшкән.\nБерлиндағы фажиғәлә кәм тигәндә 12 кеше һәләк булған. Ауыр йөк машинаһы ҙур тиҙлектә раштыуа йәрминкәһе биләмәһенә инеп күп кешене тапатҡан. Шаһиттар әйтеүенсә, Польша номерҙары ҡуйылған машина сауҙа рәттәре емереп 50 метр самаһы барған.\nАмериканың һайлаусылар коллегияһы Дональд Трампты Ҡушма Штаттар президенты итеп һайланы. Ул 304, ә Хиллари Клинтон 270 тауыш йыйған. Шулай итеп, күп кенә киң мәғлүмәт сараларының һайлаусылар Трамп өсөн тауыш бирмәйәсәк, тигән фараздары дөрөҫкә сыҡманы.\nМексикала Колима вулканы уянып халыҡты ҡурҡыуға һалған. Уны утлы вулкан, Мексика Везувийы тип тө йөрөтәләр. Бейеклеге 3 мең 820 метрға еткән вулкан Халиско штатында, Тымыҡ океандан 80 саҡырым алыҫлыҡта урынлашҡан.


“Алға”лар һәр ваҡыт алда » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Ауыл хужалығы » “Алға”лар һәр ваҡыт алда\nРеспублика хужалыҡтарында бөгөн мал ҡышлатыуҙың иң ҡыҙыу осоро.\nХалыҡтың да эшкә дәрте ташып тора, сөнки йәй-көҙ айҙарында оҙон ҡышҡа етерлек аҙыҡ тупланған, фермаларға ремонт үткәрелгән, малдарҙың да тамағы мул булғас, һөт етештереү күләме күҙгә күренеп арта. Саҡмағош районының “Алға” колхозы эшсәндәре лә ҙур ихласлыҡ менән үҙ бурыстарын намыҫлы башҡара. Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Рушан Ғайсин етәкселегендәге тоҡомсолоҡ заводы төбәктә яҡшылар иҫәбендә: уңған, бөтмөр эшсәндәре малсылыҡта ла, үҫемлекселектә лә һынатмай.\nБында алты ауылдан 200-гә яҡын кеше тырышып эшләй. Хужалыҡтың өс меңгә яҡын баш ҡара-сыбар тоҡомло һыйыры йылы ҡураларға ингән, шартлы һәр баш малға 36,9 центнер мал аҙығы әҙерләнгән.\n“Алға”ның малсылары йәй, мал аҙығы етештереү менән бер рәттән, һөтсөлөк фермаларына матур итеп ремонт та үткәргән. Хәҙер ҡул көсө бөтөнләй тиерлек ҡулланылмай. Етәкселек уңайлы шарттар булдырыуға күп көс һала, бының өсөн аҡса йәлләмәй. Көйәнтә менән һыу ташыу, ҡул менән мал аҙығы таратыу күптән инде тарихта ҡалған. Бөгөн “Хозяин” комплексы күп кенә эште яңғыҙы башҡара. Әйткәндәй, йәмғиәт ауыл хужалығы техникаһын яңыртыуға иғтибар бүлә. Һуңғы ике-өс йылда, мәҫәлән, 100 миллион һумлыҡ техника алғандар, фермаларҙа һауын машинаһы менән һөт үткәргесте алмаштырғандар. Йәйге лагерҙарҙа ла эш күптән механизацияланған, мәҫәлән, йәйләүҙәргә 28 һөт һауыу станогы урынлаштырылған, тағы ла биш тонна һыйҙырышлы һөт һыуытҡыс һатып алғандар.\n– Аҡса йәлләй торған заманалар үтте. Юғары һөҙөмтәләргә өлгәшеү өсөн иҫкенән ҡотолоп, яңы ҡорамалдарға күсергә кәрәк, – ти Рушан Рифҡәт улы.\nХужалыҡтың 682 баш һауын һыйыры бар. Заманса техника һөҙөмтә бирмәй ҡалмай, әлбиттә: һөт етештереү күләме күпкә артҡан. Бәләбәй һөт заводына көн дә 12 тоннанан ашыу продукция оҙаталар. Һауынсылар Гөлназ Зәйнуллина, Эмма Бикмурзина, Эльза Саматова, Ғәлиә Ильясова, Гөлнара Кәримова, көтөүселәр Әзиф Арыҫланов, Таһир Нәбиев, быҙау ҡараусылар Ирина Усманова, Таһир Хисаметдиновтар бөгөн хужалыҡтың алдынғылары исемлегендә. “Бында беҙҙең хеҙмәтебеҙҙе ихтирам итәләр, етәкселек яғынан һәр саҡ иғтибар булғас, эшләүе лә күңелле”, – ти малсылар. Әйткәндәй, етәкселек малсыларҙың сәләмәтлеген ҡайғыртып, йыл әйләнәһенә уларға ял йорттарына йүнәлтмә бүлә.


Бәхетле бул, ҡәҙерлебеҙ беҙҙең!\nМәсетле районы Көршәле ауылында йәшәүсе һөйөклө ҡатыным, әсәйебеҙ, өләсәйем Рәйсә Маис ҡыҙы Фәт-ҡуллина 24 мартта үҙенең 50 йәшлек алтын юбилейын ҡаршы ала.\nҠәҙерлебеҙ Балаҡатай районының Ҡәҙер ауылында ишле ғаиләлә өс ағаһына берҙән-бер һеңле, ата-әсәһенә ҡыуаныс булып донъяға килә. Әсәйебеҙҙең ата-әсәһе, оҙаҡ уйлап тормай, балалары менән бергә бәхет эҙләп Ырымбур өлкәһенә юлланалар. Яратҡан кешебеҙҙең бала һәм үҫмер саҡтары Ырымбур яҡтарында үтә.\nРәйсә Маис ҡыҙы Орск ҡалаһында ашнаҡсы һөнәрен үҙләштерә. Сит яҡтарҙа үҫеп, белем, һөнәр алһа ла, әсәйебеҙҙе яҙмыш елдәре үҙенең тыуған яҡтарына алып ҡайтып, 1991 йылдың яҙында Мәсетле районының Иҫәнбай ауылы егете – атайыбыҙ Илһам Булат улы Фәтҡуллин менән осраштыра һәм улар сәстәрен сәскә бәйләйҙәр.\nҠәҙерлеләребеҙ беҙгә, өс балаға, ғүмер бүләк иттеләр. Оло улдары Илдар үҙ ғаиләһе менән донъя көтә. Уртансы ҡыҙҙары Рәлиә, Өфө тармаҡ технологияһы колледжын ҡыҙыл дипломға тамамлап, Башҡорт дәүләт аграр университетында ситтән тороп белем алып, баш ҡалала эшләп йөрөй. Кескәй ҡыҙҙары Ленария 5-се класта 4-5 билдәләренә генә белем ала.\nТормош беҙ теләгәнсә генә бармай шул. Әсәйебеҙҙең иң ҡәҙерле бер туған өс ағаһы бер-бер артлы мәрхүм булдылар, урындары ожмахта булһын.\nРәйсә Маис ҡыҙы – асыҡ күңелле, ҡунаҡсыл, хәстәрлекле, иғтибарлы тормош иптәше, әсәй, ҡәйнә, өләсәй. Әсәйебеҙҙең йылмайыуын донъялағы бер байлыҡҡа ла алмаштырырлыҡ түгел. Ауыр саҡта ла, ҡыуанғанда ла әсәй кәрәк. Уның менән бөтә ауырлыҡтар ҙа еңел генә юҡҡа сыға. Бер ваҡытта ла буш ултырмай, ҡулынан килмәгән эше юҡ уның. Тәмле ризыҡтар бешереп, хуш еҫле сәйҙәр ҡойоп, тәм-томдар менән өҫтәл тултырып беҙҙе һәр ваҡыт көтөп тора ул. Моңло һандуғастай тауышы менән йырлап ебәрһә, бар донъя йәмләнгәндәй булып китә, әйтерһең дә уға ҡушылып бар донъя һайрай.\nӘсәй! Һинең менән тормошобоҙ бөтөн, аҙымдарыбыҙ ышаныслы. Тормош һынауҙарына бирешмәй, ауырлыҡтар алдында баш эймәй, йәшәүҙән йәм табып, изгелектәреңдең игелеген күреп, балаларыңдың күңел йылыһын тойоп, бәхет-шатлыҡта, мул тормошта, иҫәнлектә-һаулыҡта атайыбыҙ менән тигеҙ оҙон ғүмер кисерергә насип итһен Хоҙай!\nБалаларыңдың һәм ейән-ейәнсәрҙәреңдең яҡты киләсәген күреп, уларҙың һөйөнөстәренә ҡыуанып, донъя рәхәтлектәрен кисереп, яҡындарыңа йәшәйеш сығанағы булып, күңелең нуры менән килер көндәребеҙҙе яҡтыртып йәшә!\nСабырһың да, оло йәнле лә һин,\nтормош иптәшең Илһам, ҡыҙҙарың Рәлиә, Ленария, улың Илдар,\nкиленең Эльмира, ейәнең Данир.


Йолаларыбыҙ — Викидәреслек\n«Йүрүҙән» гәзитендә донъя күргән мәҡәлә.\n«Ҡарға туйы» — байрам тыуы[үҙгәртергә]\nРедакцияла ғәҙәти эш көнө башланып, сираттағы номерға гәзит полосаһын уҡып ултырғанда телефон шылтыраны.\n— Алло, «Йүрүҙән» гәзитеме? Был район ҡатын-ҡыҙҙар Советы рәйесе Рая Носратуллина. 15 майҙа, йәкшәмбе көндө, Башҡорт Илсекәйендә ҙур байрам — «Ҡарға бутҡаһы» («Ҡарға туйы») була. Шул байрамға бара алаһығыҙмы? Гәзиткә бик шәп материал булыр ине.\nНиһайәт, беҙ байрам билдәләгән көндө юлға сыҡтыҡ. Көн йонсоу, һалҡын, ямғыр һибәләй. Шофёрыбыҙ, Венер һүҙсән булмаһа лабылай мөләйем генә егет икән. Гәпләшеп килә торғас, Башҡорт Илсекәйенә киоеп еткәнебеҙҙе һиҙмәй ҙә ҡалдыҡ. Ямғыр һибәләп, көн һалҡын тороуға ҡарамаҫтан, ауыл урамдарында байрамса кейенгән йәш-елкенсәк, бала-саға, әбей-һәбей, ҡарт-ҡоро күренгеләй. Ауы лосондағы тау битләүендә лә күҙ яуын алырлыҡ төрлө төҫтәге милли костюмдар кейгән кешеләр төркөмө мәш килә, тирә-яҡҡа төтөн таралғайны. «Жигули» шул яҡҡа йүнәлде.\nБик матур урын икән. Тирә-яғы йәм-йәшел, бөҙрә ҡайындар. Ауыл үҙе лә матур урында, тау һыртына һыйынып ҡына ултыра. Йорттары ла, урамдары ла төҙөк күренә...\nБына бер төркөм пенсионерҙар — Венера Ҡәнзәфәрова, Рәшиҙә менән Зөһрә Йәһүҙиналар, Рәхилә Ҡорбанғәлиева, Фәймә Зарипова.\nЭлегерәк һәр йылды сәсеү бөткәс, төрлө-төрлө йолалар, ғөрөф-ғәҙәттәре ғәмәлгә ашырылған. Шуларҙан «Ҡарға бутҡаһы» ҙур урын алып торған.\nБашҡорт Илсекәйе мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, Илсекәй ауыл советы эргәһендәге ҡатын-ҡыҙҙар Советы рәйесе Миңһылыу Абдуллина бер ваҡыт ауылдаштарына «Ҡарға бутҡаһы» байрамын ойошторорға тәҡдим итә. Боронғо йолаларҙы бөгөнгәсә онотмай хәтер һандыҡтарында һаҡлап килгән оло йәштәге инәйҙәр Мәүзифа Бәҙретдинова, Әҙибә Ғиләжева һәм башҡалар уның тәҡдимен хуплай. Ысынлап та, ауылда өлкән быуындан башҡа байрамды үткәреү тәртибен белгән бүтән кеше лә юҡ.\n...Байрамға кешеләр ағымы туҡталмай. Хатта тирә-яҡ ауылдарҙан да ҡунаҡтар бар. Хатта тирә-яҡ ауылдарҙан да ҡунаҡтар бар. Тирмән ауыоынан Фәризә Йомаҙилова беренсе булып килеп еткән. Уның боронғо йоланы — «Ҡарға бутҡаһы»н күрергә, өйрәнергә теләге лә, күршеләренә әйтер һүҙҙәре лә бар.\nСаҡ ҡына түбәнерәк зифа ҡайынға теләктәр яҙылған плакат эленгән:\nЯмғыр яу, иген үҫһен\nТамағыбыҙ туҡ булһын!\nӨҫтөбөҙ бөтөн булһын!\nКүңелебеҙ киң булһын!\nЙөҙөбөҙ көләс булһын!\nБала-саға һау булһын!\nКүгебеҙ аяҙ булһын!\nДонъялар имен булһын!\nШунан уйындар башланып китә. Оло-оло инәйҙәр, йәштәр, балалар, мәктәп уҡыусылары, студенттар зифа ҡайын тирәләй «Аҡ ҡайын»ды йырлай. Күмәк йыр алыҫтарға яңғырай...\nБайрамбикә (алып барыусы—тәрбиәсе Зилә Хөрмәтуллина — Ишморатова) балаларҙы түңәрәк уртаһына саҡыра. «Ҡоштар бейеүе» «Ҡаҙҙар, ҡайтығыҙ!» «Ҡарға бутҡаһы» көйөнә түңәрәк буйлап йөрөү ҙә, ҡоштарҙы саҡырыу ҙа иғибарҙы йәлеп итте.\nҺеҙгә бутҡа бирербеҙ.\nЙомошобоҙ күп түгел —\nЙылға уңыш теләгеҙ!\nЕтһен һәр береһенә,\nЕтһен һәр икеһенә.\nҺеҙгә лә булһын,\nБер күҙегеҙгә япраҡ,\nБер күҙегеҙгә тупраҡ!\nБесәй барып күмгәндер!\nУнан һуң ямғыр теләй башланылар:\nҠороно ямғыр яумағас,\nБаҡсаларҙа һис тә\nЯмғыр яуып тормағас.\nЯмғыр! Яу! Яу! Яу!\nҺеҙ ҙә тапбеҙҙең кеүек\nЯмғыр яу, теләгеҙ,\nТүңәрәк уртаһына боронғо йолаларҙы онотмайынса бөгөнгө көнгә тиклем күңел түрҙәрендә һаҡлаған өләсәйҙәр, әбей-апайҙар сыға, балалар менән үҙҙәре уйнаған уйындар ойоштора. Балалар «Алырым ҡош, бирмәм ҡош», «Ҡаҙҙар, ҡайтығыҙ!» уйындарын шундай күңелле башҡарҙы. «Инә ҡош» бер генә балаһын да «төйлөгән»гә, «убырлы ҡарсыҡ»ҡа бирмәне. «Бала ҡоштар» өсөн алышта «инә ҡоштар» еңеп сыҡты.\n«Фантик алыу» уйыны ла, «Дуҫ булышыу» йолалары ла йәм өҫтөнә йәм өҫтәне. Тормоштоң әсеһен-сөсөһөн үҙ елкәләрендә татыған, колхозда эшләп хаҡлы ялға сыҡҡан инәйҙәр мәңгегә дуҫ булышты*, бер-береһенә аҫыл бүләктәр биреште. Тирмән ауылынан килгән ҡунаҡ Фәризә Йомаҙилова байрамды алып барыусы Байрамбикәне — Зилә Хөрмәтуллинаны дуҫ итте — ул муйынындағы муйынсағын сисеп алып бүләк итте. Дуҫ буышҡандар, әхирәттәр бүләктәрен ҡотлап, бейеште...\n«Ҡарға бутҡаһы»ның тағы бер әһәмиәтле яғы бар. Ул — таланттар бәйгеһе Өфө ҡалаһындағы Рәми Ғарипов исемендәге Башҡорт гимназия-интернатында уҡыусы айһылыу Абдуллина, балалар баҡсаһы мөдире Тәнзилә Миһранова, уҡытыусы Римма Ханова һ. б. моңло тауыш тары менән күңелдәрҙе әсир итһә, оло инәйҙәр, йәш ҡыҙҙар, килендәр, айырыуса Стәрлетамаҡ мәҙәниәт техникумының хореография бүлеге студенты Нәсимә Йәһүҙина оҫта, дәртле бейеүҙәре менән һоҡландырҙы.\n«Ҡарға бутҡаһы»нда иң йәш уҡыусыларҙың береһе, 5-се класс уҡыусыһы Илгиз Таймаҫов уйындың башынан аҙағына тиклем түңәрәк уртаһында булды — үҙен оҫта фантик таратыусы йәки төрлө һөнәрҙәр күрһәтергә «яза» биреүсе итеп күрһәтте. Уның әмеренән бер кем дә тайпылманы, йырламайынса, бейемәйенсә, шиғыр, әкиәт һөйләмәйенсә ҡалманы.\n«Дуҫлыҡ» кооперативы етәкселәре лә әүҙем ҡатнашты. Ә Илсекәй төп мәктәбенең математика уҡытыусыһы Ансар Ғөзәйер улы Ғайсаров байрамды музыкаль биҙәүгә тос өлөш индерҙе. Оҫта гармунсы ла икән ул.\nТау битләүенең бер ситендәрәкҙур ҡаҙан аҫҡандар, шул ҡаҙан тирәһендә ике кеше мәж килә. Улар — ашнаҡсылар, тары бутҡаһы бешереү оҫталары Барый Зарипов менән Мөғтәбәр Хәкимов.\nТирәклектән үтә төшә\nЯҙғы ҡояш нурҙары.\nҠарға бутҡаһына сыҡҡан\nБеҙҙең ауыл ҡыҙҙары.\nҠаҙандарҙа бутҡа бешә,\nАғас башында ҡарғалар\nҺеҙҙең өсөн, ҡошҡайҙар,\nҘур байрамдар ҡорабыҙ.\nҠарға әйтә: ҡарр-ҡарр,\nСәй-май алып бар-бар,\nШәкәрен дә һалып ал-ал...\nКүңеле булыр тарр-тарр.\nҺәммәһе лә ҡаҙан тирәһенә йыйыла. Шунда уҡ буйлап йәйелгән ашъяулыҡ өҫтөндә төрлө ризыҡ, тәм-том ҡуйылған. Һәр кем табын тирәләй урын ала. Мулла Сәхәүетдин Бәҙретдинов, оҫтабикәләр Мәмдүха Хәкимова, Сания Ғиззәтова иҫәндәр именлегенә, әрүахтар рухына аяттар уҡыны. Хәйер-саҙаҡа тараттылар.\nҺөткә бешкән ҡаймаҡлы тары бутҡаһы бик тәмле булды. Ҡаҙан төбөндә ҡалған бутҡаны, иң изге теләктәр әйтеп, ҡарғалар өсөн ағас олондарына, төптәренә буяп, һалып сыҡтылар...\nЙәнә уйын-көлкө, йыр-бейеүҙәр, халыҡ мәҡәлдәре, табышмаҡ-йомаҡтарға маһирҙар бәйгеләре...\nИлсекәй ауыл советы эргәһендәге ҡатын-ҡыҙҙар Советы рәйесе Миңһылыу Абдуллина, уйындарҙы алып барыусы Байрамбикә — Зилә Хөрмәтуллина «Ҡарға бутҡаһы» байрамын ябыҡ тип иғлан итә һәм, изге байрам иҫтәлеге тип, ҡунаҡтарға бүләктәр тарата.\nИлсекәй ауыл хакимиәте башлығы Илһам Ильяс улы Таймаҫов та ситтә ҡалманы, ауылдаштарын, күрше ауылдарҙан килгән ҡунаҡтарҙы изге байрам менән ихлас ҡотланы, һәммәһенә һаулыҡ, бәхет, тыныс тормош теләне. Халҡыбыҙҙың матур йолаларын тергеҙеүгә, уны ойоштороуға күп көс һәм тырышлыҡ һалған уңған ҡатын-ҡыҙҙар — уҡытыусы, ҡатын-ҡыҙҙар Советы рәйесе Миңһылыу Абдуллина, тәрбиәсе Зилә Хөрмәтуллина, бухгалтер Илфира Йомағужина, ауыл советы хакимиәтенең эштәр башҡарыусыһы Гөлшат Ғиләжева-Дмитриева, клуб мөдире Мәҙинә Сисәнбаеваларға ҙур рәхмәт белдерелде.\nИлһам Ильяс улы бер төркөм пенсионерҙарҙы, яңғыҙаҡтарҙы бушлай «Йүрүҙән» гәзитенә яҙҙырырға вәғәҙә бирҙе. Был — социаль яҡланмаған кешеләр өсөн ҙур бүләк булыр тине ул. Тимәк, бәхетлеләр ошо йылдың икенсе ярыт йылынан «Йүрүҙән»де алдырып уҡыясаҡ.\nХакимиәт башлығы һөйләүенсә, тормош һәр саҡ байрамдарҙан ғына тормаҫ, алда ҙур эштәр тора: ауылды төҙөкләндерергә, төҙөргә, сәсеүлектәрҙе тәрбиәләргә һәм башҡа эштәр башҡарырға кәрәк.\nИлсекәйҙәр һынатмай: эшләй ҙә, ял да итә беләләр.\nЗилә Ғәббәсова «Ҡарға туйы» — байрам тыуы, «Йүрүҙән» гәзите, 1994 йыл, 28 май, 1 июнь, № 42, 43\n«Ҡарғатуй» һәм «Ҡарға бутҡаһы» бер-береһенән нимәһе менән айырыла, тиерһегеҙ?\nБар шул айырмаһы. «Ҡарға бутҡаһы»н айырым бер ауылда үткәргәндәр. Ә «Ҡарғатуй» — ул бер аймаҡҡа ҡараған ике йәки бер нисә ауылдың бер-беренә ҡунаҡҡа йөрөү маҡсатында ойошторолған байрамы. Бер көн мәҫәлән, Башташ (Илсекәй) ауылы Ҡарағолдар менән Урмансыларҙы саҡырһа, бер аҙҙан, ҡунаҡ ашы — ҡара ҡаршы принцибынан сығып, Урмансылар Башташ һәм Тирмән ауылы йәштәрен саҡырған.\n«Ҡарғатуй» ҙа «Ҡарға бутҡаһы» байрамы кеүек, киңерәк һәм тәрәнерәк эстәлекле итеп, ауылдар араһында ярыш кеүек, ойошторолған. Һәм ул йәш-елкенсәктең үҙ-ара танышыуына, дуҫлашыуына, хатта ғаилә ҡороуына ярҙам иткән. Уйын-көлкө, һәләттәр танытыу майҙанына әүерелгән бындай байрамдар.\n«Дуҫ булышыу» йолаһы[үҙгәртергә]\nАтайым менән бер туған Сәүиә апайым Шәһадатова (Фәссәхетдинова) тыуған ауылыбыҙ Илсекәйгә (Башташҡа) ҡайтһа, гел генә «Ғәзизә дуҫым», «Ғәлиә һандуғасым», «Миңдефәйә туғаным», «Ғәфиә серҙәшем» тип хәбәр һөйләр ине. Һәм ғүмер бары ошо шәп дуҫлыҡ ҡанунына тоғро булып йәшәне, әле лә, ҡайтһа, күстәнәстәрен, бүләктәрен тотоп, «һандуғасы» Ғәлиә апайға бара, уны күрмәй китмәй. Осрашһалар, һөйләшеп һүҙҙәре бөтмәй.\nҮрҙә әйтелгәнсә, «Ҡарға бутҡаһы» йәки «Ҡарғатуй», «Кәкүк сәйе» кеүек йола байрамдарында ҡыҙҙар, үҙ-ара бүләк бирешеп, бер-береһе менән «дуҫ», «һандуғас», «туған», «серҙәш», «әхирәт» булышҡандар.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Йолаларыбыҙ&oldid=21933»\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:33 13 июль 2020 үҙгәртелгән.


Төбәктә ашығыс ярҙам машинаһы пациентҡа ҡабаланған һәм ихатала ваҡ ташҡа батып ултырған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n12:55, 21 сентября 2018 Йәмғиәт\nФото: Сибай юлдарында! (Башҡортостандың Урал аръяғы), Vk | Видео: Сибай юлдарында! (Башҡортостандың Урал аръяғы), Vk\nТөбәктә ашығыс ярҙам машинаһы пациентҡа ҡабаланған һәм ихатала ваҡ ташҡа батып ултырған Фото: Сибай юлдарында! (Башҡортостандың Урал аръяғы), Vk | Видео: Сибай юлдарында! (Башҡортостандың Урал аръяғы), Vk\nӨФӨ, 2018 йыл, 21 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nСибайҙа Ветерандар урамындағы 9-сы йорт эргәһендә ашығыс ярҙам машинаһы юлға һибелгән ваҡ ташҡа батҡан. 21 сентябрҙә социаль селтәрҙә был хәл видеоһы килеп сыҡты.\n«Бына һиңә видео, «ашығыс ярҙам» пациентҡа ярҙамға ашыға. Ветерандар урамы, 9. Йәй буйына аҙнаһына бер тапҡыр берешәр йөк ваҡ таш ташынылар, һуңынан ялҡып, шулай ҙа барыр тип ҡуйҙылар. Машиналар көн һайын батып ултыра. Тәгәрмәс аҫтынан ваҡ таштар ике метрға осоп китә», — тип яҙа видео авторы.\n«Башинформ» агентлығы хәлде аңлатыуҙарын һорап Сибай ҡалаһы хакимиәтенә мөрәжәғәт итте.\n«Бында ремонт бара: бордюр ҡуйылған, тротуар түшәлгән. Әлеге ваҡытта ваҡ таш һибелгән. Ошо көндәрҙә асфальт түшәләсәк», — тип аңлатты муниципалитеттың матбуғат хеҙмәте вәкиле Рәсүл Байгилдин.\nТеги: ашығыс ярҙам, юл ремонтлау


Республика онкология диспансерының яңы бинаһы 2020 йылдың беренсе кварталында файҙаланыуға тапшырыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n17:44, 20 марта 2019 Иҡтисад\nӨФӨ, 2019 йыл, 20 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/.\nРеспублика онкология диспансерының хирургия корпусына төкәтмә төҙөү 2017 йылда башланды. Ошо ваҡыт эсендә объектта 339,5 миллион һум үҙләштерелде. Төҙөлөштөң дөйөм хаҡы 1,65 миллиард һумға баһалана, шуның 781 миллионы — төҙөлөш-монтаж эштәренә, 741,7 миллион һумы ҡорамалға тотонола.\n18 ғинуарҙа Башҡортостан Хөкүмәте бойороғо менән ағымдағы йылға 907 миллион һум бүленде (Башҡортостан бюджеты — 407 миллион, Рәсәй бюджеты — 500 миллион һум). 2020 йылда был сумма 268,9 миллион һум тәшкил итә.\nБөгөн Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров онкология диспансерының яңы бинаһын төҙөү барышы менән танышты. Республиканың һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Максим Забелин объектты 2020 йылдың тәүге кварталында файҙаланыуға тапшырырға йыйыныуҙары хаҡында һөйләне. Стационарҙың ҡеүәте — 240 койка-урын, сменаһына 450 кешене ҡабул итеүгә һәләтле. Беренсе ҡатта — стационарға ҡабул итеү бүлмәләре, регистратура, гардероб һәм бактериологик лаборатория менән айырым блок, икенселә — компьютер томографияһы, рентген тикшереүе һәм һанлы маммография кабинеттары, өсөнсөлә — трансфузиология хеҙмәте, дауалау-тикшереү һәм консультация биреү кабинеттары, ә 4-8-се ҡаттарҙа ике палата секцияһы менән биш стационар бүлексә була.\n«Һеҙ яман шеш менән ауырыған кешеләр өсөн һуңғы өмөт, иң мөһиме, пациенттар тейешле дауа алырға тейеш», — тип билдәләне Радий Хәбиров.\nБашҡортостан етәксеһе республика онкология диспансерының баш табибы Руслан Солтанов менән һөйләшеүҙә онкология сирҙәрен иҫкәртеүҙең һәм иртә стадияла асыҡлауҙың мөһимлеген билдәләне. Радий Хәбиров онкологияны иртә стадияларҙа асыҡлаған поликлиника хеҙмәткәрҙәренә премия биреү тураһында указға ҡул ҡуясағын белдерҙе. Премияның яҡынса күләме – һәр осраҡ өсөн 5 748 һум.\n«Шулай уҡ алдағы өс йылда Башҡортостанда күп профилле дауаханаларҙа 13 амбулатор ярҙам үҙәге асыла: дүртәүһе — Өфөлә һәм туғыҙы — республика ҡалаларында», — тип һөйләне һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Максим Забелин, «Башинформ» агентлығының һорауына яуап биреп.\nУның һүҙҙәренсә, июндә Өфөлә Волга буйы федераль округы төбәктәре онкологтарының съезы уҙа. Унда иң шәп белгестәр үҙҙәренең тәжрибәһе менән уртаҡлашырға һәм дауалауҙың яңы алымдары тураһында һөйләргә тейеш.\nТеги: онкология диспансеры, төҙөлөш


Владимир Путин федераль законға ҡул ҡуйҙы\n11 Июнь 2019, 11:15\nДәүләт етәксеһе Енәйәт эштәре буйынса берҙәм хоҡуҡи ярҙам тураһында Европа конвенцияһына икенсе өҫтәмә протоколды ратификациялау тураһында Федераль законға ҡул ҡуйҙы.#ВладимирПутин\nДәүләт етәксеһе Енәйәт эштәре буйынса берҙәм хоҡуҡи ярҙам тураһында Европа конвенцияһына икенсе өҫтәмә протоколды ратификациялау тураһында Федераль законға ҡул ҡуйҙы.\nПротокол конвенция положениеларының бер нисәһен яңыртырға тәҡдим итә. Мәҫәлән, хоҡуҡи ярҙам тураһында запрос ебәреүгә нигеҙ биргән хәлдәр исемлеге киңәйтелгән, енәйәт эштәре буйынса берҙәм хоҡуҡи ярҙам күрһәтеү процедуралары ябайлаштырылған, тиҙләтелгән.\nРәсәй протоколдың бер нисә статьяһын ҡабул итмәү хоҡуғын үҙендә ҡалдыра. Сәбәбе: ил ҡануниәте буйынса процессуаль документтарҙы, суд ҡарарҙарын сит илдәге кешеләргә почта аша ебәреү мөмкинлеге юҡ. Шулай уҡ ваҡытта, протоколда билдәләнгәнсә, Рәсәй факс, электрон почта йәки башҡа элемтә төрҙәре буйынса алынған запростарға иғтибар бирергә тейеш.


Эй бала саҡ, бала саҡ! Балдан татлы бала саҡ!\n6 Июнь 2019, 18:08\nКемдән генә һораһаң да яуап бер булыр: ғүмерҙең иң бәхетле, иң сағыу һәм ғәмһеҙ осоро – бала саҡ. Шулай булмаһа, быуындары саҡ нығына башлаған 15-16 йәшлек үҫмерҙәрҙән алып, теше ҡойолоп бөткән сал сәсле инәй-бабайҙарға тиклем уны һағынып йонсомаҫ ине. Бала саҡтың һәр көнө ул-ҡыҙҙарыбыҙҙың күңелендә бәхет менән уйылып ҡалһын өсөн беҙ, ололар, айырыуса тырышырға тейеш. Был йәһәттән районда байтаҡ эштәр башҡарыла. 1 июндә – Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөндә З.Биишева исемендәге паркта уҙғарылған байрам шундай эштәрҙең береһе булды.\nРайон мәҙәниәт һарайы хеҙмәткәрҙәре һәм З.Биишева исемендәге Мораҡ балалар сәнғәт мәктәбе коллективы балаларға ысын мәғәнәһендә оҙаҡ иҫтә ҡалырлыҡ сағыу байрам ойошторҙо. Малай-ҡыҙҙар төрлө геройҙар менән бергә бер миҙгелгә булһа ла сихри әкиәт донъяһына сумды, сәхнәләгеләр менән бергә шаярҙы-көлдө, йырланы-бейене, төрлө уйындарҙа ҡатнашты, Мораҡ балалар сәнғәт мәктәбенең һынлы сәнғәт бүлегендә шөғөлләнеүселәр төшөргән картиналар менән танышты, китапханасылар ярҙамында ҡағыҙҙан баш кейемдәре яһарға өйрәнде.\nРайон мәҙәниәт һарайының “Калинка”, балалар сәнғәт мәктәбенең “Мораҙым” фольклор (етәксеһе – Зәлиә Сәйфуллина), скрипкасылар (Ирина Ильина),”Озорники” баянсылар һәм аккорденсылар (Дмитрий Камалиев), “Дэмитон” вокал (Флорида Кәримова), “Грация” (Гөлшат Байтуғанова), “Замана” бейеү (Айһылыу Хәбирова), “Веселые ребята” тынлы һәм һуҡма уйын ҡоралдары (Салауат Наҙарғолов) ансамблдәренең, Линиза Кәримова, Карина Ҡолтаева, Аиша Йыһаншинаның дәртле йыр-моңдары, бейеүҙәре балаларҙың ғына түгел, атай-әсәйҙәрҙең, олатай-өләсәйҙәрҙең дә күңеленә үтеп инде.\nСараны ойоштороусылар әйтеүенсә, артабан балалар өсөн тағы ла бик күп тамашалар уҙғарыласаҡ. Тимәк, ышаныс менән әйтеп була: балаларҙың күңелле йәйге каникул көтә!


Балалар хор коллективтарының республика конкурсында ҡатнашасаҡ видеояҙмалар ҡарау «Хор йәйғоро» |\n2022 йылдың 21 мартында С.Низаметдинов исемендәге Учалы сәнғәт һәм мәҙәниәт колледжының кесе залында Республика балалар хор коллективтарының «Хор йәйғоро» конкурстарында ҡатнашыусыларҙың видеояҙмаларын ҡарап үттеләр. «Хор менән дирижерлыҡ итеү» бүлеге уҡытыусылары Кайбышева Э.К., Трушкова И.Л., һәм Даушев И.З. конкурсты ғәҙәти булмаған форматта үткәрҙеләр.\nСтуденттарға, буласаҡ дирижерҙарға, үҙҙәрен жюри булараҡ һынап ҡарарға тәҡдим иттеләр. Шулай итеп, конкурсанттарҙы студенттар һәм уҡытыусыларҙан торған ике жюри баһаланы. Конкурс алдынан студенттар конкурс положениеһы, баһалау критерийҙары һәм талаптары менән таныштылар.\nКомпетентлы жюри ағзалары, видеояҙмаларҙы ҡарап анализлағандан һуң, конкурста ҡатнашҡан Балалар музыка мәктәбе һәм Учалы методик берекмәһе хор коллективтарына иҫәпләп балл ҡуйҙылар. Шулай итеп «Хор менән дирижерлыҡ» итеү бүлеге студенттары конкурсанттарҙың сығышын баһалап жюри ағзалары сифатында беренсе эш тәжрибәһе алдылар. Буласаҡ дирижерҙар өсөн был эшмәкәрлек төрө бик ҡыҙыҡлы һәм файҙалы булды.


Башҡортостанда Фәйзи Ғәскәров исемендәге призға халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре фестивале башланды | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nБашҡортостанда Фәйзи Ғәскәров исемендәге VIII төбәк-ара халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре фестиваленә старт бирелде. Фестивалде асыу тантанаһы Мәләүездә уҙҙы. Сарала ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы Республика халыҡ ижады үҙәгенең генераль директоры Артур Әлибәков, Мәләүез районы хакимиәте башлығы Рөстәм Шәмсетдинов сәләмләне. Ижади бәйгенең тәүге көнөндә Стәрлетамаҡ, Күгәрсен, Ғафури, Бүздәк, Баймаҡ райондарынан, Стәрлетамаҡ, Ишембай һәм Нефтекама ҡалаларын иң яҡшы бейеү коллективтары сығыш яһаны. Ҡатнашыусылар өсәр композиция тәҡдим итте: урындағы традициялар нигеҙендә, сюжетлы-уйын халыҡ бейеүе һәм коллектив етәксеһе һайлаған йәки Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль репертуарынан номер. Конкурсанттарҙы Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле директоры, Башҡортостандың халыҡ артисы Филүс Ҡаҙаҡбаев рәйеслегендәге жюри баһаланы. Сара республиканың халыҡ хореографияһын артабан үҫтереү маҡсатында уҙғарыла. 19 апрелдә конкурс дауам итә. 20 апрелдә иртәнге сәғәт 10-да коллектив етәкселәре менән ижади лаборатория һәм халыҡ бейеүе буйынса семинар; көндөҙгө 3-тә — гала-концерт һәм фестиваль еңеүселәрен бүләкләү.


Картуфлы-итле бәлеш — версиялар араһындағы айырма — Викидәреслек\nКартуфлы-итле бәлеш — версиялар араһындағы айырма\nКартуфлы-итле бәлеш (үҙгәртергә)\n18:30, 6 сентябрь 2017 версияһы\n2810 байт өҫтәлгән , 4 года назад\nrevert to 14 February 2017 version by ZUFAr (revision 9939), fixing double-redirect\n02:40, 24 август 2017 версияһы (төҙәтеү)\nMF-Warburg (әңг. | өл.)\nә (5 версиялар күсерелгән: Importing from Incubator)\n18:30, 6 сентябрь 2017, ағымдағы версия (төҙәтеү) (кире алыу)\nDcljr (әңг. | өл.)\n(revert to 14 February 2017 version by ZUFAr (revision 9939), fixing double-redirect)\n#REDIRECT [[File:Картуфлы-итле бәлеш.jpg|thumb]]\n'''Картуфлы-итле бәлеш''' — эслек һалып ҡамырҙан бешерелгән аҙыҡ.\n== Ингредиенттар ==\n* Аҡ май йәки маргарин\n* Дөгө менән балыҡ, йәки картуф менән ит\n== Бешереү ысулы ==\nТәмле-тәмле генә бәлеш бешерҙем бөгөн) Картуфлыҡай-итлекәй-һуғанлыҡай ғына))) Шунан, һуң булыуына ҡарамаҫтан, ултырып ашаныҡ)) Тәмле еҫе танауҙы ҡытыҡлағанда түҙеп тороп буламы ни? Етмәһә, ашарға тамшанып малайҙар эргәлә һикерешә!!! Был бәлештең ҡамыры шул тиклем тәмле, ауыҙҙа ирей. Ышанмаһағыҙ, үҙегеҙ бешереп ҡарағыҙ.\n=== Ҡамыр әҙерләү ===\nШулай итеп, бәләкәй табаҡҡа йомшарған бер ҡап аҡ майҙы һалабыҙ, самалап он ҡушабыҙ, ярты стакан. Һап-һалҡын һыу, ярты сәй ҡалағы тоҙ өҫтәп ҡамыр баҫабыҙ. Әйткәнем бар инде, майлы ҡамыр үҙенә ондо күп ала, саманан арттырып ҡаты итеп баҫмағыҙ. Ҡулығыҙ ҡамырҙың әҙер икәнен тойорға тейеш)) Әҙер ҡамырҙы һыуытҡысҡа йә туңдырғысҡа (ҡурҡмағыҙ, туңып өлгөрмәй ул) һалып тороғоҙ ҙа, эслек әҙерләргә тотонабыҙ.\n=== Эслек әҙерләү ===\nЭслеген йәнегеҙ теләгәнсә эшләгеҙ, дөгө менән балыҡмы, йә картуф менән ит. Беләһегеҙме, мин бер ҡасан да магазиндан алған аҡ майҙың тышлығын шунда уҡ ташламайым. Унда бит әллә күпме май һыланып ҡала, шуның менән табаны майлайым. Таба майланды, ҡамыр менән эслек әҙер!!!! Табаға һалып, бешереп алырға ғына ҡалды!\nМинең мейестә бәлеш бер сәғәт беште. Утты үтә ҡыҙыу итмәнем. Тәмле аш булып барһын, дуҫтарым!!\n<small>Гөлназ Ишемғолова бешерҙе</small>\n[[Category:Алфавит буйынса рецептар]]\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/16225»


Яңы йыл нимә вәғәҙә итә? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Яңы йыл нимә вәғәҙә итә?\nЯңы йыл нимә вәғәҙә итә? 18.01.2019 // Йәмғиәт\nҘур өмөттәр менән көтөп алған Яңы йыл үҙе менән тормошобоҙға өр-яңы үҙгәрештәр алып килә. Нимә вәғәҙә итә беҙгә 2019 йыл? Һәр ғаиләгә ҡағылған мөһим үҙгәрештәрҙең бер нисәһенә ҡыҫҡаса ғына ҡағылып китәйек.\nЙылдың тәүге айынан пенсиялар һәм ҡайһы бер пособиелар артты. Шуның менән бергә өҫтәмә хаҡҡа һалым (НДС) һәм торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә тарифтар ҙа үҫә. Өҫтәүенә ғинуарҙан пенсия системаһы аҡрынлап үҙгәреш кисерә. Баҡсасылар өсөн яңы закон үҙ көсөнә инә, автомобилистар һәм банк клиенттарын да яңылыҡтар көтә.\nЯҡшы хәбәрҙәр ҙә бар\nЙыл башында Рәсәйҙә бер юлы бер нисә пособие арттырыла. Эшһеҙлек буйынса пособие ике тапҡырға тиерлек күбәйә. Түләүҙәрҙең минималь күләме – 850 һумдан 1,5 мең һумға тиклем, максималь күләме 4,9 мең һумдан һигеҙ меңгә тиклем (ә пенсияға сығыу алдында торғандар өсөн – 11,2 мең һумғаса) күтәрелә. Өҫтәүенә уны алыу тәртибе лә үҙгәрә – тәүге өс айҙа уртаса айлыҡ эш хаҡының 75, ә артабанғы өс айҙа 60 процентына тиклем түләнәсәк.\nБала тәрбиәләү буйынса пособиелар һәм декрет түләүҙәре лә артасаҡ. Социаль страховка фонды мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 1 ғинуарҙан декрет ялына китеүселәр өсөн бала тәрбиәләү буйынса максималь айлыҡ пособие 26 152 һум тәшкил итәсәк (2018 йылда 24 503 һум ине). Әгәр ҙә ҡатын кеше һуңғы ике йылда эшләмәгән булһа, пособие хеҙмәткә түләүҙең минималь күләменән (МРОТ) сығып билдәләнә. Әйткәндәй, хеҙмәткә түләүҙең минималь күләме лә бик аҙға ғына булһа ла (117 һумға) күтәреләсәк. Шулай итеп, бала тәрбиәләү буйынса айлыҡ пособие эшләмәгән әсәләр өсөн 4,5 мең һум күләмендә билдәләнә.\nПенсия реформаһы үҙ көсөнә инде\nБылтыр йәмәғәтселектә ҙур бәхәс, шау-шыу тыуҙырған пенсия реформаһы ғинуар айында үҙ көсөнә инде.\nОшо мәлдән пенсия йәше ир-ат өсөн дә, ҡатын-ҡыҙ өсөн дә аҡрынлап арта барасаҡ һәм һөҙөмтәлә 2028 йылда ул 65 һәм 60 йәш тәшкил итәсәк.\n2019 йылда пенсия йәшен арттырыу 1959 йылда тыуған ир-атҡа һәм 1964 йылғы ҡатын-ҡыҙға ҡағыласаҡ. Уларҙың пенсияға сығыу ваҡыты ярты йылға кисектерелә, әммә пенсияны мәленән алда рәсмиләштереү мөмкинлеге бирелә.\nРеформа үҙ көсөнә инеү менән пенсия күләме лә йылына бер мең һум самаһына үҫә барасаҡ. Вице-премьер Татьяна Голикова әйтеүенсә, һәр кем өсөн уның күләме айырым билдәләнә, индексациялау 7,05 процент тәшкил итә.\nШулай уҡ социаль пенсияларҙың да артыуы көтөлә.\nТорлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә хаҡтар ғинуарҙан 1,7 процентҡа артты. Икенсе этабы йәй айында көтөлә. Өҫтәүенә квитанцияла тағы бер графа барлыҡҡа киләсәк – сүп-сар сығарыу өсөн өҫтәмә хаҡ түләйәсәкбеҙ.\nЙәнә бер тәжрибә\nҮҙ-үҙен эш менән тәьмин иткән граждандарҙы “күләгә”нән сығарыу өсөн тағы бер ысул эҙләп таптылар. Һүҙ бында репетиторҙар, бала ҡараусылар, тәржемәселәр, компьютер төҙәтеүселәр һәм башҡа һөнәр эйәләре тураһында бара. Улар өсөн яңы һалым төрө индерелә, ә пенсия иғәнәләре түләү мотлаҡ түгел. Килемдәрен йәшерергә тырышҡан кешеләрҙе штраф көтә. Әлегә яңы һалымды Мәскәү ҡалаһы, Мәскәү һәм Калуга өлкәләрендә һәм Татарстанда һынап ҡарамаҡсылар.\n“Дача” һүҙен онотасаҡбыҙ\nЙәй миҙгеленә алыҫ булһа ла, баҡсасылар тормошона ҡағылған яңылыҡтарҙы ла урап үтмәйек. Йыл башында ғәмәлгә ингән яңы федераль закон мөһим структуралы үҙгәрештәр алып килә, өҫтәүенә “дача ширҡәте” һәм “дача” аңлатмаһын юҡҡа сығара. Әлеге ойоштороу-хоҡуҡи формаларҙы “күсемһеҙ милек хужалары ширҡәте” алмаштырасаҡ. Үҙ йәһәтендә был аңлатма “баҡсасылыҡ ширҡәте” һәм “йәшелсәселек ширҡәте” тигән ике өлөшкә бүленә. Дачаларҙы баҡсасылыҡ һәм йәшелсәселек участкалары алмаштыра, уларҙа, яңы законға ярашлы, йорт һалырға, теркәлергә мөмкин буласаҡ.\nШтрафтар – юл ремонтлауға\nБыйылдан автомәктәп тамамлаусыларҙың реестры төҙөлә башлаясаҡ. Был эште “Рособрнадзор” үҙ өҫтөнә ала. Автомобиль йөрөтөүгә танытма алған водителдәр тураһында бөтә мәғлүмәт тупланасаҡ. Эш биреүселәр үҙ хеҙмәткәрҙәре тураһындағы мәғлүмәтте тикшерә аласаҡ. Шулай итеп, ялған водитель танытмаларын файҙаланыуға юл ябыласаҡ. Яңы талаптарҙы үтәмәгән автомәктәптәр өсөн биш мең һумға тиклем штраф һалыу ҙа ҡаралған.\nАлдағы йылдарҙа юлдарҙы ремонтлауға сығым күберәк бүленәсәк. Ошо йылдың ғинуарынан юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙған өсөн штрафтар төбәк бюджеттарына түгел, ә туранан-тура юл фондтарына йүнәлтеләсәк. Был аҡсаны бары юлдарҙы төҙөүгә һәм ремонтлауға ғына тотонорға мөмкин.


Инфоурок / Другое / Конспекты / Конспект внеклассного мероприятия "Шағир-йондоҙ.Р.Назаров"\nШағир – йондоҙ\nЯҡташыбыҙ Рәшит Назаров ижадына арналған әҙәби кисә\nҮткәрҙе: Вәлитова Г.Ф.\nМаҡсат: Яҡташыбыҙ, шағир Рәшит Назаровтың тормошо һәм ижад юлы менән таныштырыу, шиғырҙарын тасуири уҡыу һәләттәрен үҫтереү, үҙенсәлеген аңлатыу, шағир ижадына ҡыҙыҡһыныу, тыуған ереңә, халҡыңа һөйөү, ғорурланыу тойғоһо тәрбиәләү.\nЙыһазландырыу: Р.Назаровтың китаптары, портреты, биографик папка, плакат, магнитофон, кассета, ТВ, диск.\nДәрес барышы: I Ойоштороу мәле.\nҺаумыһығыҙ, уҡыусылар, ултырығыҙ.Кешелек донъяһы башланғандан бирле донъяға күпме сәсәндәр, шағирҙар, һүҙ: оҫталары тыуған.Улар халыҡтың ғорурлығы ғына булып ҡалмай, милли мәҙәниәттең символына әүерелгән.Донъя күләмендә күренер оло таланттар башҡорт улдары һәм ҡыҙҙары араһында ббулған һәм буласаҡтар.\n- Уҡыусылар, һеҙ һүҙ оҫталары, ижадсылыр тураһында күп беләһегеҙ.Әйҙәгеҙ иҫкә төшөрәйек, ниндәй яҙыусыларҙы, шағирҙарҙы беләһегеҙ?\n- М.Кәрим, З.Биишева, Р.Ғарипов, Ш.Бабич, М.Аҡмулла\n- Афарин, уҡыусылар.Ә беҙҙең Ауырғазы еренәнг сыҡҡан билдәле шәхестәрҙе беләһегеҙме?\n- С.Рәхмәтулла, Ғ.Ибраһимов, Ә.Әсәҙуллина,Р.Назаров.\n- Быйыл 1 ноябрҙә яҡташыбыҙ, шағир Рәшит Назаровтың тыуыуына 65 йыл тула.Бөгөнгө дәресебеҙҙе беҙ уның ижадына арнайбыҙ.Һеҙҙең алда уның ижадына арналған материалдар.\nИҫтә ҡалдырырға еңеләерәк булһын өсөн беҙ логик-мәғәнәүи модель төҙөйбөҙ.Һеҙҙең алда аҡ ҡағыҙ биттәре ята.Өҫкә число, теманы яҙып ҡуябыҙ.\nУн өсөнсө октябрь.\nЙөрәгемде һеҙгә илтәм! Р.Назаровтың тормошо һәм ижады.\nИке һыҙыҡ һыҙабыҙ.Береһенең осона тормошо, икенсеһенә ижады тип яҙабыҙ.\nР.Назаров 1944 йылдың 1 ноябрендә Ауырғазы районы Төрөмбәт ауылында Фатима һәм Сәйетбаттал Назаровтарҙың ғаиләһендә донъяға килә.\n( Т.Ю.Төрөмбәт ауылы 1944 й. тип яҙып ҡуябыҙ)\nУның Тыуған яғына арналған шиғырҙары бик күп. “ауылыма “ шиғырын Розалина уҡып күрһәтә.\nӨршәк буйҙарында һыуҙа йөҙөп,\nЯлан гиҙеп тыуған еремдә,\nБәхет йылылығын үҫтем һиҙеп,\nЙөрәгемдең иң-иң түрендә….\nРәшит тыуған ауылында ябай бала булып үҫә.Ауылда мәктәптә уҡый.Класташтары, уҡытыусыларының хәтерләүҙәре буйынса ул күп уҡый, тәбиғәт ҡосағында йөрөргә ярата. Ул 11 йәшендә тәүге шиғырын яҙа.Ә хәҙер шағирҙың беренсе уҡытыусыһы З.Ибраҡованың һөйләгәндәрен тыңлайыҡ.(ТВ.Г.Батталова “Йөрәк” фильмы)\nБына, 1962 йылда уға ни бары17 йәш, ошо йылда ул 265 шиғырын яҙа. “Япраҡ”,”Бәхет”,”Баҫыуҙа таң”,”Йөрәк”.Иң билдәәле шиғырҙарының береһе “Йөрәк! Тип атала.Уны Инесса уҡып ишеттерә.\nЙыртып астым күкрәгемде ,\nАфарин, Инесса. Был шиғырҙы Савельев САС сыуаш теленә тәржемә иткән.Наташа Тарасова уҡый.\nТаҡтала шиғыр буйынса һүҙлек эше: хурланыу, хис.\n- Шиғыр нимә тураһында?Әңгәмә.\n(И.Ю.һыҙығына “Йөрәк “ шиғыры 1962 й.тип яҙабыҙ)\n- Танылған шағир Н.Нәжми үҙенең бер мәҡәләһендә Р.Назаровты былай тип иҫенә төшөрә.Эльвира уҡый.” Класта уҡып йөрөгән Төрөмбәт ауылы малайын Яҙыусылар союзына саҡырттыҡ.Был ғәжәйеп малайҙы үҙ күҙҙәребеҙ менән күрәһебеҙ килә ине. Ул килде, беҙ шиғырҙарын уҡыныҡ, ул өндәшмәй тик ултырҙы.Б.Бикбай: Үҙең Рәшит, үҙең Назаров- ике ҙур шағирҙың исемен бергә ҡушҡанһынң,онотма”-тине”\nУҡыусылар, Б.Бикбай ниндәй ике ҙур шағирҙы күҙ уңында тотто икән?\nР.Назаровтың ижадын өйрәнеүсе дуҫы Әсхәл әхмәт Хужа бына нисек хәтерләй.Алина:\nСтәрлетамаҡта уҡып йөрөгән саҡта, уҡырға инеүселәр исемлегендә Назаров фамилияһын күреп ҡалдым…”(Китабы)\n(Т.Ю.һыҙығына Әрме хеҙмәте тип яҙабыҙ)\n- Ул Силәбе өлкәһенең Злотоуст ҡалаһында хеҙмәт итә.Унда ла ҡәләмен ҡулынан төшөрмәй.Һалдат тормошо, бурысы, ил, Ватан хҡында уйланыуҙары аша “Һалдат тормошо”,”Мин һалдатмын”,”Бәңхет йыры” шиғырҙарын яҙа.Эдик уның шиғырын уҡып үтә.\nМин һалдатмын.Илдең бер һалдаты.\nЯңы дуҫтар- бөркөт кеүектәр,\nКемдер үҫкәс һалдат була.әбеҙ\nҺалдат булып тыуҙыҡ ҡырҡ дүрттәр.\nАфарин,Эдик.Хеҙмәттә ул һалдат тормошо хаҡында ғына ь яҙып ҡалмай,ауыл, әсәһе хаҡында ла яҙа.\n1965 йыл Р.Назаров әрме хеҙмәтендә булғанда Китап нәшриәте “Таңды ҡаршылау “ тигән йыйынтығын сығара.\n(Т.Ю. –“Таңды ҡаршылау” 1965 й)\n- Шул йылды ул ялға ҡайта, ауылдаштары Рәшит ҡыйыуланған тип ғәжәпләнә.Ә иң мөһиме береһенән береһе көслө шиғырҙарын алып ҡайтҡан.Уларҙы ҡәләмдәштәре бүлешеп алып икенсе китабын сығарыу хәстәрен күрә башлай.Таланттың үҫәһе лә үҫәһе ине лә бит, яҙмыш уны бөтөнләй икенсе яҡҡа үҙгәртә лә ҡуя.Армияла Рәшит ауырып китә һәм Төрөмбәткә ҡайта.Ауырыуынан арынған сҡта Өршәк йылғаһы буйында йөрөй, ижад донъяһына сума.\nНомер материала: ДВ-162749


Башҡортостан делегацияһы «Туриада-2013» лагерында ҡатнашасаҡ // Спорт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан делегацияһы «Туриада-2013» лагерында ҡатнашасаҡ\n10:32, 17 мая 2013 Спорт\nБашҡортостан делегацияһы Волга буйы федераль округының «Туриада-2013» спорт-туристик лагерында ҡатнашасаҡ. Сара Һарытау өлкәһендә 22-25 майҙа үтә.\nТуризм буйынса спорт мастеры һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған сәйәхәтсеһе Николай Пестов етәкселегендәге команда составына 35 кеше инде. Өфө һәм Бөрө ҡалаларының туристик клубтарында шөғлләнеүселәр, республика ярыштарында еңеүселәр һәм призерҙар, шулай уҡ тренерҙар һәм судьяларҙан торған команданы Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта етәкләйәсәк.\nТөбәктең йәштәр сәйәсәте һәм спорт ведомствоһы етәксеһе һүҙҙәренсә, команда спорт-туристик лагерҙа ҡатнашыуға әүҙем әҙерләнә.\n— Лагерға федераль округтың көслө спортсылары һәм туристары йыйыласаҡ. Башҡортостан Республикаһы исеменән лайыҡлы сығыш яһау беҙҙең төп бурыс булып тора. Команданан юғары һөҙөмтәләр көтәбеҙ, — тине министр.\nСпорт-туристик лагерь – округтың иң яҡшы спортсыларын һәм туристарын асыҡлауға, туризмды пропагандалауға йүнәлтелгән комплекслы сара. РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич патронажы аҫтында үткәрелгән сарала 16-21 йәштәрҙәге 500-гә яҡын уҡыусы һәм студент ҡатнашасаҡ.


Өфөнөң «Мираҫ» галереяһында Мәскәү рәссамы Милә Ғатауллинаның «Мәтрүшкәле сәй» тип аталған шәхси күргәҙмәһе асылды\nУнда 50-гә яҡын сәнғәт әҫәрен күрергә мөмкин.\nЭштәрҙең барыһы ла тыуған төйәккә, уның халҡына һөйөү менән һуғарылған. Ошо эштәрҙең күбеһе Мәскәүҙә, Америкала, башҡа ҡалаларҙа күрһәтелде, әммә минең өсөн яҡташтарымдың фекере бик мөһим, тине үҙ сығышында Милә Ғатауллина. Рәссам Өфөлә тыуып үҫкән, 2-се балалар художество мәктәбендә белем алған. 1998 йылда Мәскәү дәүләт художестволы сәнғәт академияһын тамамлай. Шул ваҡыттан алып Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә 100-ҙән ашыу күргәҙмәлә ҡатнаша. Уның картиналары Мәскәүҙең Заманса сәнғәт музейында, Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында һаҡлана.


Инфоурок › Начальные классы › Тесты › Тест по башкирской литературе на тему "Произведения З. Биишевой"(4 класс)\nЗ. Биишева әҫәрҙәре буйынса тест\nӘҫәрҙең исемдәрен уҡы, төп фекерен әйт:\n-?енит әмин шяоҡ;\n-неүәгүк мәһ та;\n2. “Ҡояш нимә тине?» Малайҙың исеме кем?\n3. Йоҡонан уянғас, нимәне хәтеренә төшөрҙө?\n4. Урманда иң беренсе нимә уяна?\n- май ҡуңыҙы;\n5. Малай нимәнән “икеле” билдәһе алды?\n- туған телдән;\n- әсә теленән;\n6. Ни өсөн?\n- уҡырға бармағанға;\n- өйгә эш эшләмәгәнгә;\n- яҙма эштә хата күп ебәргәнгә;\n7. Ҡояш нимә тине?\n- яҡындарыңдың ышанысын аҡламаһаң, бигерәк ҡыйын була икән шул;\n- оҙаҡ йоҡлаһаң , бигерәк ҡыйын була икән шул;\n- ата-әсәңде алдаһаң, бигерәк ҡыйын була икән шул;\n8. “ Йәшел йүгән”. Төп геройҙың исеме нисек?\n9. Малайҙар нимәне картаға төшөрҙөләр?\n10. Малайҙарҙы Дәмин нимә менән тартып торҙо?\n11. Нимә була “йәшел йүгән”?\n12. “ Ат менән күгәүен “әҫәренең жанры:\n13. Мораль нимәлә?\n- тырышып эшләргә кәрәк;\n- дуҫыңа ярҙам итергә кәрәк;\n14. Был ҡылымдар кемде ҡылыҡһырлай?\n- тартҡан, һөргән, тырматҡан, сапҡан;\n- ятҡан, ҡаҙалған, һурған;\n15. “Ҡыш баһадир”. Төшөп ҡалған хәрефтәрҙе ҡуй.\nөҙә ба..ып\t..аким\nНомер материала: ДВ-429184


Уҡыған доғалар ҡабул булһын тиһәгеҙ » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Иман » Уҡыған доғалар ҡабул булһын тиһәгеҙ\n08.03.2019 Уҡыған доғалар ҡабул булһын тиһәгеҙ\nДоға ҡабул булһын өсөн башта тәһәрәт йәки ғөсөл алырға, ғәүрәт ерҙәрҙе ҡаплап кейенергә кәрәк. Ҡатын-ҡыҙ яулыҡһыҙ булһа, фәрештәләре ҡалдырып китә. Доға ҡыла башлағанда, Ҡибла яҡҡа ҡарап, ҡулдарҙы күтәреп һорайбыҙ, сөнки һонолған ҡулды Раббыбыҙ буш ҡалдырмай. Башта гонаһтарыбыҙ өсөн ғәфү үтенеп, тәүбә итеү кәрәк.Аллаһыбыҙҙың беҙгә биргән киң ризығы, сикһеҙ бәрәкәте өсөн мең-мең шөкөр әйтеү мөһим. Доғаны ҡылған ваҡытта, йөрәктә уның ҡабул булырына ышаныс һәм өмөт һаҡлайбыҙ. Күңелдә ихласлыҡ менән Аллаһтың гүзәл исемдәре-сифаттарын, йәғни маҡтау һүҙҙәре әйтеп, һәм Уның рәсүле Мөхәммәт саллаллаһу ғәләйһис-сәләмгә салауаттар уҡырға кәрәк.\nДоғаның ҡабул була торған айырым ваҡыттары ла бар. Мәҫәлән, тәһәрәт алғандан һуң, фарыз намаҙҙарынан һуң, аҙан менән ҡамәт араһында, сәждә ҡылғанда, ямғыр яуғанда, зәм-зәм һыуы эскәндә, Сафа, Ғәрәфә тауында торғанда, Ҡәғбәтулла эсендә һорағанда, хаж ваҡытында таш ташлағанда, күмәкләп зекер әйткәндән һуң, Ҡәҙер төнөндә, Рамаҙан айында, ураҙа тотоусының ифтарға тиклем һәм ауыҙ асҡанда ҡылған доғалары ҡабул була. Шулай уҡ юлсының доғаһы, икенсе кеше өсөн уҡылған доға, ата-әсәйҙең балаһы өсөн һорағаны, изге баланың ата-әсәһе өсөн теләгәне, ғәҙел хакимдың һәм нахаҡҡа рәнйетелгән кешенең доғаһы ҡабул ҡылына. Йоҡларға тәһәрәт менән ятып, төн уртаһында уянып теләгән теләктәр тормошҡа аша. Әммә, сиктән сығып, Аллаһтан гонаһлы йәки ярамаған нәмәләрҙе һорарға ярамай. Был донъя өсөн генә түгел, ике донъя өсөн дә теләргә кәрәк. Беҙ үҙебеҙгә был донъя өсөн генә һораһаҡ, әхирәттә өлөшһөҙ ҡалыуыбыҙ ихтимал. Әруахтар өсөн дә сүрәләр, аяттар уҡып тороу зарур. Беҙ был донъяла ашауға нисек мохтаж булһаҡ, улар ҙа теге донъяла шулай уҡ доғаға мохтаж. Уларҙың рухтарын шатландырғаныбыҙ өсөн дә беҙгә сауаптар яҙыла. Һәр ғәмәлебеҙҙе, эштәребеҙҙе, доғаларыбыҙҙы ҡылғанда, бары тик Аллаһ Тәғәләнең ризалығы өсөн тип ихлас ниәтләү кәрәк.\nТағы ла шул: доғаның ҡөҙрәте киң, яҙмышты ла фәҡәт доға менән генә үҙгәртергә була. Пәйғәмбәрҙәрҙең доғаларына иғтибар итегеҙ. Мәҫәлән, Юныс пәйғәмбәр 40 көн буйы доға ҡылғандан һуң, Раббыбыҙ уны балыҡ ҡарынынан сығара. Мөхәммәт рәсүлебеҙ ҡылған доғалар беҙгә лә өлгө була ала.\nДоғала булайыҡ, мосолман ҡәрҙәштәр! Аллаһы Тәғәлә беҙҙән риза булһын! Изге доғаларыбыҙ ҡабул булһын! Амин.\nАвтор: Р. Әлимгужина


Кеше нимә уйлар? » Башкортостан кызы\n«Һеҙҙең минең хаҡта нимә уйлауығыҙ мөһим түгел, мин һеҙҙең турала бөтөнләй уйламайым», – тип әйткән Коко Шанель. Бындай ҡыйыу белдереү яһау өсөн, моғайын, ошо француз модельеры кеүек үҙ-үҙеңә ышанған, уңышлы һәм бойондороҡһоҙ кеше булыу кәрәктер. Ә беҙҙең, ҡәҙимге бәндәләрҙең, нимәгәлер тотонор алдынан иң тәүҙә башына: «Башҡалар нимә әйтер?» – тигән уй килә. Мәҫәлән, мин быны кейә алмайым, мин улай тип әйтә алмайым, дөрөҫ аңламаҫтар, ғәйеп табырҙар, көлөрҙәр һәм башҡалар.\nҠайһы берәүҙәр йәмәғәтселек фекеренән шул хәтлем ҡурҡа, хатта үҙҙәре теләгәнсә йәшәүҙән һәм эшләүҙән туҡтай, һәр аҙымын «кеше нимә уйлар» тигән һүҙҙәр менән үлсәй, маҡтана тимәһендәр өсөн, тәбиғәт тарафынан бирелгән һәләттәрен дә күрһәтеп бармаҫҡа, бер һүҙ менән әйткәндә, эргә-тирәләгеләрҙән әҙ генә булһа ла айырылып тормаҫҡа тырыша.\nБеҙҙең халыҡтың «Ағас башын ел бора, әҙәм башын һүҙ бора» тигән мәҡәле бик дөрөҫ. Сағыу, талантлы, ағым ыңғайына йөҙмәгән шәхес ул һоро масса араһында, нәҡ еткерә ҡатылмаған сөй кеүек, «һерәйеп» күренеп тора. Башҡаларға был кимәлгә күтәрелеүгә ҡарағанда, уны үҙҙәре менән тиңләү еңелерәк. Шуның өсөн «сөйҙөң башына һуҡҡыслау», йәғни тәнҡитләү, хурлау, артынан һөйләүҙәр башлана. Йәмғиәттә оҙаҡ йылдар дауамында нығынған был ғәҙәттәрҙе үҙгәртә алмаһаҡ та, кеше һүҙенә мөнәсәбәтебеҙҙе үҙгәртә алабыҙ. Мәҫәлән, уға иғтибар итмәҫкә һәм үҙебеҙгә оҡшағанса йәшәргә! Сөнки мең кеше икән – мең төрлө фекер, бөтәһенә лә ярап бөтөү мөмкин түгел. Ошо хаҡта көнсығыш халыҡтарында бик тапҡыр бер хикәйәт бар.\nБер ваҡыт атаһы улы менән ҡала урамы буйлап китеп барған, ти. Атаһы ишәктә ултырған, ә улы йәнәш атлаған. «Бахыр малай! – тигән бер кеше. – Ул бәләкәй генә аяҡтары менән ишәк артынан саҡ-саҡ өлгөрә. Ә был оятһыҙы, уның хәле бөткәнен күрә тороп, йәлләмәй ҙә, бер үҙе йәйелеп ултырып алған».\nАтайға уңайһыҙ булып киткән һәм ул, ишәктән төшөп, урынына улын ултыртҡан. Тиҙҙән икенсе кеше: «Ҡайһылай оят! Бала ишәктә хан кеүек ҡуҡырайып ултыра, ә ҡарт атаһы арттарынан йүгерә», – тигән. Малай, ҡыйынһынып, атаһын да ишәккә менергә саҡырған. «Эй, бәндәләр! Һеҙҙең бындай хәлде күргәнегеҙ бармы? – тип ҡысҡырып ебәргән бер ҡатын. – Хайуанды ней һынлы ыҙалаталар! Ишәктең һырты бөгөлөп төшкән, ә был ике йүнһеҙ, уны урындыҡтай күреп, рәхәтләнеп ултырған!»\nБылар, ҡыҙарынышып, ишәктән төшкән дә йәйәү атлаған. Уларға ҡаршы килгән бер әҙәм мыҫҡыллы йылмайып: «Ялҡау ишәгегеҙ ниңә бер нәмә лә эшләмәй? Берәйегеҙҙе арҡаһына ултыртып алһа булмаймы?» – тип әйткән.\nШул ваҡыт атаһы улына: «Нисек кенә эшләһәк тә, барыбер беҙҙең менән риза булмаған берәү табыла. Шулай булғас, беҙгә кеше һүҙенә ҡолаҡ һалмай, үҙебеҙ нисек теләйбеҙ – шулай барырға кәрәк», – тигән. Ысынлап та, йәмғиәт күпселек осраҡта башҡалар өйрәткәнсә йәшәгән түгел, ә үҙе һайлаған юлдан барған, үҙенә ышанған, тормоштан нимә кәрәклеген аныҡ белгән маҡсатлы, көслө кешеләргә хөрмәт менән ҡараясаҡ.\nҒөмүмән, «кеше минең турала нимә уйлай» тигәнде күпселек осраҡта үҙебеҙ уйлап сығарабыҙ. Һәр әҙәм күберәк үҙе тураһында уйлай, бүтәндәрҙә ҡайғыһы юҡ, сөнки үҙ хәстәре башынан ашҡан. Ул да, моғайын, үҙ сиратында, башҡалар минең хаҡта нимә уйлай икән, тип борсолоп йәшәйҙер. Тормоштан шундай бер миҫал килтерәйем әле. Әхирәтемә бер ҡыҙғансыҡ егет ғашиҡ булды. Ул ҡыҙҙың һәр аҙымын тикшерә, осраған бер бағананан тиерлек көнләп ыҙалатты. Әхирәтем унан ҡотолорға теләп, нимә генә ҡыланып ҡарамай. Бер ваҡыт егете янына йәй уртаһында ҡышҡы кейемдә сығырға булды. Теге оялыр, тип өмөт итте. Июнь айында икәүләшеп, аяҡҡа быйма, өҫкә йөнтәҫ тун кейеп, урамға сыҡтыҡ, туҡталышҡа барҙыҡ. Башта аптырап ҡалған егеттең тора-бара «уйыныбыҙҙы» ҡабул итеүе уның ҡыҙығын ҡалдырманы һәм беҙ бүлмәгә кире ҡайттыҡ. Был совет заманы өсөн ғәҙәти булмаған ваҡиғала иң ҡыҙығы шул булды: шаулы ҡалала беҙгә һирәк кеше иғтибар итте. Мин шул ваҡытта уҡ кешеләрҙең бер-береһенә ни тиклем битараф булып, үҙ тормоштарына, үҙ мәшәҡәттәренә йомолоп йәшәүенән һәм, нимәгәлер иғтибар биргәндә лә, төрлөһөнөң төрлөсә ҡабул итеүенән сығып, «йәмәғәтселек фекере» тигәндең ни тиклем шартлы төшөнсә икәнен аңланым.\nҠала ерендә, кешеләр бер-береһен белмәгәс, шулайҙыр ҙа ул, ә бына ауылда кеше һүҙенә, кеше теленә эләкмәй йәшәп ҡара, тиеүселәр ҙә табылыр. Ярай, шулай ҙа булһын, ти. Әммә кеше фекере – ул барыбер кеше фекере. Минеңсә, иң мөһиме – һәр кемдең үҙе хаҡында үҙе нимә уйлауында. Һәм ул күп йәһәттән башҡаларҙыҡына тап килмәй. Кешенең нимәгә һәләтле булыуы, ниндәй һынауҙар һәм кәртәләр аша үтеүе һәм киләсәктә нимәгә ынтылыуы тураһында үҙенән башҡа бер кем дә аныҡ ҡына белмәй бит. Шуға тормошоғоҙға башҡаларҙың ҡыҙыҡһыныуын йәлеп иткәндәй үҙгәреш индерергә уйлаһағыҙ – бизнесҡа тотонһағыҙ, йә диетаға ултырһағыҙ, йә кейенеү стилен үҙгәртергә, спорт менән шөғөлләнергә ниәтләһәгеҙ – ҡапыл кире ҡарашҡа тап булып, танауығыҙҙы төшөрөргә ашыҡмағыҙ. Был тәбиғи. Кемдәрҙер, уңмаясағығыҙҙы юрап, ниәтегеҙҙән биҙҙерергә тырышып, тормоштан әллә күпме миҫалдар һәм аңлатмалар килтерә башлауы бар. Мыҫҡыллы ҡараштар ҙа тойорһоғоҙ. Әммә эстән дөрөҫ юлдан барғанығыҙға ышанһағыҙ, көйһөҙҙәргә башығыҙҙы бутарға бирмәгеҙ. Әлбиттә, улар әйткәнсә килеп сығыуы ла мөмкин. Бер ынтылғанда ниәтләгән эштең тормошҡа ашмауы ла була торған хәл: үҙ эшеңде аса алмауҙың йәки, кеше араһында һүҙ алып, ҡаушап өндәшмәй ҡалыуҙың бер ҡурҡынысы ла юҡ. үҙебеҙҙе бөтөргәнсе, әллә күпме яңы ынтылыш яһарға мөмкин. Донъяла ике шәп сифат бар: сәм һәм тырышлыҡ, бына улар тормош тарафынан һәр саҡ бүләкләнә.\nӘгәр кеше һүҙен, кеше фекерен инҡар итә алмаһаң, уға мөнәсәбәтте үҙгәртеүҙең тағы бер юлы бар: тик яҡшыларына ғына ҡолаҡ һалыу, үҙегеҙ өсөн мөһим кешеләрҙе генә тыңлау. Ә бит тормошта һинән ғәйеп эҙләүселәр менән бер рәттән, яҡлағандары, хуплағандары, һоҡланғандары ла етерлек. Яҡшы һүҙҙән күңелең күтәреләсәк, йәшәүгә дәрт өҫтәләсәк, ә насарына ышанһаң, тимәк, үҙең хаҡында бик шәп фекерҙә түгелһең, үҙбаһаң түбән.


Ева Лисина "Бер телем икмәк"\nНурия Ирсаева менән Алһыу Бәхтиева уҡый, 2010 йылғы яҙма.\nЕвгений Максимов "Улыңдан хәбәр"\nИлшат Йомағолов уҡый, 1978 йылғы яҙма.\nМәрйәм Бураҡаева "Көҙгө ысыҡтар"\nГөлли Мөбәрәкова уҡый, 1982 йылғы яҙма.\nМинеғәли Яҡупов "Һуғыштан һуң", 2-се бүлек\nНаилә Ғәләүетдинова уҡый, 1995 йылғы яҙма.\nМинеғәли Яҡупов "Һуғыштан һуң", 1-се бүлек\nҒәйфулла Вәлиев "Өйәңкеле йорт"\nИлсөйәр Ғәзетдинова уҡый, 2000 йылғы яҙма.


Яңы иҫтәлекле дата булдырыла\n17 Ғинуар 2020, 16:35\nБашҡортостан Дәүләт Йыйылышының 30 ғинуарҙа уҙасаҡ пленар ултырышында республика парламенты депутаттары байрам һәм иҫтәлекле көндәр тураһындағы урындағы законға төҙәтмә индерергә ниәтләй. Һүҙ йыл 112-се Башҡорт атлы дивизияһы көнөн билдәләү хаҡында. Иҫтәлекле дата итеп 13 ноябрь һайланған.\nНи өсөн тап ошо көн һайланғанмы? Сөнки 1941 йылдың тап 13 ноябрендә СССР-ҙың Дәүләт оборона комитеты милли ғәскәрҙәр берләшмәләрен ойоштороу тураһында ҡарар ҡабул иткән. Шуның нигеҙендә 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы ла булдырылған.\nЗакон проектын әҙерләү барышында 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы көнөн иҫтәлекле дата ғына түгел, ә байрам көнө итеү буйынса ла тәҡдимдәр яңғыраған. Ләкин республикала былай ҙа Рәсәйгә ҡарағанда өс ял көнөнә күберәк. Улар – Ҡорбан, Ураҙа байрамдары һәм Республика көнө. Шуға күрә Башҡорт атлы дивизияһы көнөн иҫтәлекле көн тип билдәләргә хәл ителгән. Әйткәндәй, Башҡортостан Республикаһының Дәүләт флагы көнө һәм Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы көнө лә ошондай уҡ статусҡа эйә.\nДөйөм алғанда, Башҡортостанда бөтәһе алты иҫтәлекле көн бар. Яңыһы менән улар етәү буласаҡ.\nБылтыр дивизияның беренсе командиры хөрмәтенә республикала генерал Шайморатов ордены булдырылды. Уҙған йылдың декабрендә Дәүләт Йыйылышы депутаттары тейешле закон ҡабул итте.


Тиҙҙән Өфөнөң Калинин районы суды әсә исемен йөрөтөүсе 43\nйәшлек ҡатынға ҡарата асылған енәйәт эшен тикшерәсәк. Кәйеф\n- сафа ҡорорға яратыусы был әсәне шешәлек аҡса менән бәләкәй ҡыҙы тәьмин иткән. Ҡатын ҡыҙын урамда хәйер һорашырға сығарып, йыйылған аҡсаны тулыһынса үҙенә тотонған.\nҠыҙға ла ашарға кәрәклеге хәсрәт - әсәнең башына ла инеп сыҡмағандыр, күрәһең, биш йәшлек был баланың ауырлығы ни бары 12 килограмм! Әлеге ваҡытта ул урындағы шифаханаларҙың береһендә ял итә, ә яуыз әсә хөкөм ҡарарын көтә...\n- Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, тәртип һаҡсыларына йышыраҡ балаларҙы үҙ ата - әсәләренән яҡларға тура килә, - тип таный БР Эске эштәр министрлығының Тикшереүҙе ойоштороу буйынса идаралыҡ начальнигы вазифаһын башҡарыусы, милиция подполковнигы Зилә Рузанова.\nСтатистика мәғлүмәттәре лә ғаиләлә көс ҡулланыу проблемаларының көнүҙәк булыуы хаҡында һөйләй. Мәҫәлән, быйыл ғына республикала балиғ булмағандарҙы тәрбиәләү бурыстарын үтәмәү һәм уларға ҡарата көс ҡулланыуға бәйле\nйөҙҙән ашыу енәйәт эше асылған. 5500 - гә яҡын ата - әсә һә м уларҙы алмаштырыусылар административ яуаплылыҡҡа тарттырылған. Ғаилә - көнкүреш өлкәһендә 220 - нән күберәк енәйәт эше сәләмәтлеккә еңелсә зыян килтереү ( 115 статья), 300 тирәһе - туҡмау ( 116 статья), 400 - гә яҡыны - үлтереү йәки һаулыҡҡа ауыр зыян килтереү менән янау (119 статья) буйынса асылған. Һәр икенсе енәйәт иҫерек килеш ҡылына.\n- Һәм был һандар ҙа беҙҙең ғаиләләрҙәге хәлдәрҙе тулыһынс а сағылдырып бөтмәй, - тип билдәләй Зилә Рузанова. - Һәр кем\nдә үҙ иренә, ағаһына, атаһына ҡаршы сығыш яһарға баҙнат итм әүе билдәле. Инде суд тикшереүе ваҡыты килеп еткәс тә үҙен ҡыйырһытыусыны яуаплылыҡҡа тарттырыуҙан баш тартыусылар\nосрай. Бындай язаһыҙ ҡалдырыуҙар ғәйепләнеүсенең артабан да\nүҙ "тәрбиә алымдарын" файҙаланыуын дауам итеүенә алып килә.\nҒаиләлә көс ҡулланыу - уртаҡ проблема һәм уны хәл итеүҙә ҡатнашлығы булған барлыҡ органдар һәм кешеләр битараф ҡалмаҫҡа тейеш тигән һығымтаға киләбеҙ. Өҫтә әйтелгән енәйәт\nсоставтары буйынса енәйәт эштәре зыян күреүсенең ялыуы буйынса мировой судьялар тарафынан ҡуҙғатыла. Үткән йылдың д екабрь айынан башлап граждандарҙың үҙ ғаризалары менән барлыҡ хоҡуҡ һаҡлау ведомстволарына ла (милиция, прокуратура , суд һәм башҡалар) мөрәжәғәт итә алыуын хәтергә төшөрәйек: тәртип һаҡсылары уны кәрәк урынға йүнәлтәсәк. Әгәр ҙә инде зыян күреүсе үҙенең хәл - торошо йәки башҡа берәй сәбәптәр буйынса үҙен үҙе яҡлай алмай икән, енәйәт эше "өсөнсө физик\nшәхес" юллауы буйынса прокурор тарафынан ҡуҙғатылыуы


Ҡырымда Башҡортостандың вәкиллеге ойошторолдо // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nҠырымда Башҡортостандың вәкиллеге ойошторолдо\n10:43, 22 апреля 2014 Сәйәсәт\nҠырымда Башҡортостандың вәкиллеге ойошторолдо. Тейешле Указға Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйҙы. Вәкиллек Симферополдә Башҡортостан һәм Ҡырым араһында ике яҡлы отошло сауҙа-иҡтисади, ғилми-техник, мәҙәни һәм гуманитар бәйләнештәрҙе киңәйтеү һәм тәрәнәйтеү маҡсатында асыласаҡ. Был хаҡта дүшәмбе, 21 апрелдә, республика башлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итте.\nҠырымда Башҡортостандың вәкиле итеп Рөстәм Вилданов тәғәйенләнде.\nРөстәм Ильяс улы Вилданов 1962 йылдың 11 сентябрендә Өфөлә тыуған. Өфө авиация институтын тамамлаған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1989 йылда Өфө авиация институтында бүлек начальнигы булып башлай.\n1989-1992 йылдарҙа – «Когалымнефтегаз» етештереү берләшмәһендә конструкторҙар-технология бүлеге начальнигы.\n1989-1992 йылдарҙа – «БРОТЭКС» акционерҙар йәмғиәтенең генераль директор урынбаҫары.\n1993-1998 йылдарҙа – «Лукойл» төркөмөнә ҡараған «Лукойл-Урал», «Лукойл-Уралнефтегаз», «Лукойл-Башҡортостан» компанияларының генераль директоры.\n1999-2001 йылдарҙа – «Транснефть» Сауҙа йорто директоры урынбаҫары.\n2001-2002 йылдарҙа – «КазТрансГаз» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Мәскәүҙәге вәкиллегендә генераль директор урынбаҫары, «АТНК-ИНВЕСТ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең тышҡы иҡтисади эшмәкәрлек буйынса директор урынбаҫары.\n2002-2007 йылдарҙа – «Евро-Азия-Ойл АГ» акционерҙар компанияһы Мәскәүҙәге вәкиллеге башлығы урынбаҫары.\n2007-2008 йылдарҙа – Мәскәүҙә «Рәсәй нефть экспорты» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең коммерция директоры.\n2008-2009 йылдарҙа – Дельта Авто директорҙары советы ағзаһы, 2010 йылда – килешеү буйынса консультант.\n2011 йылда – Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһының Мәскәүҙәге рәсми вәкиле.\n2011-2013 йылдарҙа – БР Рәсәй Федерацияһы Президенты янындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле.\n2013 йылдан алып әлегә тиклем – Башҡортостан Республикаһының Рәсәй Федерацияһы Президенты янындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиленең беренсе урынбаҫары.


Рөстәм Хәмитов федераль һәм төбәк киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән осрашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов федераль һәм төбәк киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән осрашты\n10:31, 31 декабря 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 31 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.\n30 декабрҙә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов федераль һәм төбәк киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән осрашыу үткәрҙе. Ике сәғәт дауамында журналистар республика башлығы менән аралашты. Осрашыу барышында профессиональ белем биреү мәсьәләләре, иҡтисади хәл, халыҡ-ара ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлек барышы, спортҡа ярҙам итеү, Мәҙәниәт йылы йомғаҡтары тикшерелде.\n– Йылды яҡшы һөҙөмтәләр менән тамамлайбыҙ. Иҡтисадтың тотороҡлоғон билдәләгән макроиҡтисад күрһәткестәре бар. Был тәү сиратта тулайым төбәк продукты. Ул уҙған йылға ҡарата 102,5-103 процент тирәһе буласаҡ. Сәнәғәт производствоһы индексы үткән йылға ҡарата 3-3,5 процентҡа күберәк. Килемдәр былтырғы күрһәткестәрҙән 6-7 процентҡа юғарыраҡ. Әле генә һалым инеү буйынса справканы ҡараным – аҡса килә. Декабргә һалым 8-8,5 миллиард тирәһе, ә йыллыҡ – яҡынса 100 миллиард һум буласаҡ. Был беҙҙең план. Беҙ уны хатта арттырып үтәнек, – тине төбәк етәксеһе, осрашыуҙы асып.\nРөстәм Хәмитов республикала Рәсәй Президенты Владимир Путиндың май указдарын тормошҡа ашырыу сиктәрендә бөтә бурыстар ҙа үтәлә тип билдәләне. Эш хаҡы тотороҡло, яңы балалар баҡсалары төҙөлә, граждандарҙы иҫке һәм авария хәлендәге торлаҡтан күсереү программаһы ғәмәлгә ашырыла. Төбәк етәксеһе быйыл 5 мең урынлыҡ 27 яңы балалар баҡсаһы асылды тип хәбәр итте.\nГраждандарҙы иҫке һәм авария хәлендәге торлаҡтан күсереү программаһы тураһында һөйләгәндә, Башҡортостан Президенты 2012 йылдың 1 ғинуарына тиклем исемлеккә индерелгән 30 меңдән ашыу кеше 2017 йылға ҡәҙәр яңы фатирҙарға күсергә тейеш тип билдәләне.\nОсрашыу һуңында киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре Башҡортостан Президентынан киләһе йылда төбәктәге иҡтисади хәл хаҡында һораны.\n– Киләһе йылда барыһы ла яҡшы буласаҡ тип әйтә алам. Әммә ҡайһы мәлдә түҙергә лә тура киләсәк, – тип яуап бирҙе Рөстәм Хәмитов. – Тормошобоҙ лайыҡлы буласаҡ. Беҙ яҡшыға өмөт итәбеҙ. Ә ҡаҙаныштарыбыҙ берҙәм эшебеҙгә бәйле.\nТеги: киң мәғлүмәт саралары,бр президенты


Порно Бушлай Скачать Уйын-Уйын Ххх Онлайн\nБеҙҙең Үҙе Өсөн Бушлай Скачать Һәм Уйындарын Асыу Коллекцияһы Порно\nУйын беҙҙең яңы мәғлүмәт базаһы менән таныштырыу, порноигры тулыландырыу яҡшыраҡ, порно өлкәндәренән башлап, йәнһүрәт, хатта комикстар һәм парталдар. Был иң яҡшы коллекция һәр жанр һәм ентекләп һайлап алыу уйын ғына күрһәтеп биреү өсөн, һеҙ, уйынсылар, яҡшы, тигән тәҡдим булды. Бында бөтә уйындар көн һайын яңыртыла, уның буйынса асыҡ контент шуға күрә яңы сараларға әҙерлек һеҙгә рәхәт булған. Аллеяны беҙҙең сайтта енси төшөнмәйенсә, теләһә ниндәй, теләһә ниндәй уйындар сөнки беҙ бөтә төр тәме булмай., Баш гейский, гетеросексуальный, симулятор эротическое тиклем уйын, хатта gnu порноигра чудовищный һәм ҡара-бер коллекция йыйыу һәм ентекләп һайлап алынған һәм был бөтә класлы ауыр. Хәҙер һеҙ был уйында ҡул аҫтында тигәндәй, һеҙ берәй ҡасан. Интенсив көсөргәнеш енсә, был уйын бирелгән булһа, һис шикһеҙ, бер һулышта булып, тота сезне кәрәк була, һеҙ әлегә уйнайҙар, һәм шулай уҡ һеҙ әлегә уятҡан дымлы булһа ла, персонаждарҙың булараҡ, һеҙ уларҙы күҙәтә һәм контролдә тота. Ҡайнар красотки, ябай тел һәм трахаться ублажать һеҙ уларҙы, донъя көтәләр был яҡтарҙа, бигерәк тә һеҙҙең өсөн.\nДосыта Ала Һәм Үҙе Кеүек Ағыуҙы Бер Ҡасан Әлегә Иртәрәк Байыҡ\nЯһалма интеллект технологияларын камиллаштырыу менән, график, ваҡыт үтеү менән, һәр көн күберәк уйын менән x рейтинг менән барып була. Был потрясающий яңы коллекцияла асыҡ һәм йәлеп итеү ысулдарын енси эске демон бында һеҙҙең менән бергә. Һеҙ мөмкин скачать бушлай категория буйынса порноигра, раят тибын, сюжет һыҙыҡтары йәки башҡа теләһә ниндәй фильтрың, улар һеҙ кәрәк. Әгәр телисез икән аҫты һәм мажаралы уйындар токарчукты монстр булыу менән, мәҫәлән, был яҡшы урында булһын өсөн, уны алырһың. Хатта беҙ команда мәжбүр тикшеренеүҙәр үткәреү өсөн, асылмай, тип теләгән фанаттар, беҙ уйын һәм теләген, улар беҙҙең коллекцияһы урынлаштырылған., Шулай итеп, хәлде контролгә алыу һәм уйынсылар хикәйәләү мөмкинселеген алыу өсөн нәҡ улар беҙҙең уйынға килергә теләүселәр, уларҙы үҙ ҡул көсө ҡушыла. бөтә ҡаралған. Бөтә ҡорал беҙҙең менән, белем туплау һәм, әлбиттә, һеҙгә, уйынса, түбәндәге кимәлендә ойоштороуыбыҙ уңышлы булды эротическое беҙ, өлкәндәр өсөн уйын сексуаль. Фап-тарға беҙ ҙур әҫәрҙәренең сифатын һәм ваҡытты бергә бейеклеге мыслимый тиклем еткереү.\nАрбала килеп ингән һәм иң ҡыҙыҡлы сайттар, улар һеҙ ҡасан күргән\nБДСМ мөмкинлектәрен һынап беҙҙең коллекцияһын тәҡдим уйын, уйынсыҡ, машина трахательный, персонаждарҙан реаль, йәки мультяшный тимерова, содомия, бондаж, транс, Гей-уйын, туп-тулы ҡанлы һәм был сәйәхәт яһаны. Йыш ишетелә, бик еңел икәнен онотмағыҙ, - тип, уйын-был бары тик уйын, сөнки реаль ысынбарлыҡта виртуаль впечатлительность һәм тойғо барлыҡҡа килә. Тимәк, барлыҡ платформаларында был уйындың үҙ эштәрен идеаль итеп башҡарҙы., Шуға күрә һәр тапҡыр, ҡасан һеҙҙең йәки һеҙ чувствуй үҙен ашағыҙ подавлении әлеге ябай, иң яҡшы, сифатлы күңелгә, үткәргән ваҡытта һеҙҙең менән типә-ҙур икән, был ябай ғына подрочивать йәки фильмдар ҡарау. Был ябай скачать бушлай һәм ысынбарлыҡ араһында айырма бик ҙур һәм күп төрлө булыуын һәм беҙҙең мәғлүмәт базаһы әҙерләү порноигр виртуаль ысынбарлыҡ үҙ размывать эротическое һәм рухланып, фантазия һәм енси күрҙе. Беҙ шулай уҡ, белә, тип күп кенә уйынсылары нелегко күңелендә ниндәй ҙә булһа эшмәкәрлек төрҙәре һәм уйындары. Бына ни өсөн кәрәк булып, билдәле бер кимәлдә, һәм, ҡыҙғаныстыр, шик һеҙ бында теләге ҡәнәғәтләндерерлек була алманы., Иң матур, иң камил йәнә һәм йәнә һеҙҙең менән водород бәйләнеше мәжбүр изгинов һәм кончать, һулышын тотҡарлай мәжбүр итә ҡурҡыу благоговейный һеҙ, һеҙ ҡасан трахаться, насиловать, плюс, хлестать, туҡмап, үҙенең камиллығы һәм ҡурсаҡ ебучий мерси үтеп инә алмай.\nШул Тиклем Реаль, Тип, Һеҙ, Сюжет, Бушлай, Скачать Әгәр Уйын Булһа Порно\nТулҡын килгән яңы быуын менән заманса технологиялары, яһалма интеллект һәм технологияһын камиллаштырыуға ҙур этәргес персонаждар, һүрәтләү уйындар һ. б. коллекцияларында, реаль тойолмай бик булмаһа, яҡын кеше, шәхес менән уйланылған һәм еренә еткереп эшләнгән. Бөтә кеше улар менән реаль оҡшашлығы бар ҡатырғыс ала, улар һеҙ белергә, бер-береһе уҙҙырып, һеҙгә кем ҡуллана ала уны. График движок, ул уйын башлап ебәреү беҙгә, бик системаны киҫер, шунда уҡ белде, сөнки ихтыяжығыҙҙы һеҙҙән уткәндәргә ярайһы еңел., Һәр унция дәрт һалып булмай шул, был уйынды версияһы эшләү өсөн яҡшы, улар ҡасан, ниндәй ҙә булыуы мөмкин, бары өсөн, йәнә һәм йәнә ҡыуандырған уйынсыларыбыҙ һәм ҡәнәғәтләндерерлек, әлегә теләһә ниндәй булған ихтыяжды ҡәнәғәтләндерә алмай. Безупречно текстураһын һәм юғары тауыштарҙың комбинацияһы hd бергә була, һәм ул бер ҡасан да мәңгелек тормош заикаться тәьҫораттар булдырыу. Шулай итеп, һеҙ ниндәй уйындар өҫтөнлөк бирә ине лә, был уйын коллекцияларында, һис шикһеҙ, һеҙҙең менән һәм һеҙҙең рәхәт алып эшләй. Һәм һәр ваҡыт хәбәрҙар булыу өсөн, ысынбарлыҡта виртуаль ысынбарлыҡ менән бутарлыҡ түгел. Хайран булып һәм беҙҙе тәжрибә сексуаль тормошҡа әҙер булырға һеҙҙең иң яҡшы наслаждайся платформа.\nУйын Наслаждайся Ваҡытта Һүндерелә, Хатта Беҙҙең Интернет-Берләшмәләр\nВишенка түбәһе, һеҙ беҙҙең сайтта бирелгән, шул факт тора, бөтә нәмәне уйынға, бында күрһәтеп, бөтөнләйгә бушлай, бер ниндәй ҙә сикләү йәки подвох. Кредит карталары тураһында мәғлүмәт ниндәй ҙә кәрәк түгел, кәрәк түгел хатта логинов һәм теркәү йәки, әгәр был һеҙгә килә алмайым. Был сайт бик ябай һәм беҙ хәүефһеҙ файҙаланыу эшләй, ә һеҙҙең шәхси мәғлүмәтте беҙҙең өсөн өҫтөнлөк булып тора. Бынан тыш, анонимность һаҡлау һәм шәхси мәғлүмәттәрҙе һаҡлау өсөн сервер мәғлүмәтте һеҙҙең беҙгә бер ниндәй ҙә түгел., Һеҙ ябай мөмкин скачать бушлай порноигра үҙ айланмалар, шулай булғас П өҫтәл, смартфон йәки планшеттар мобиль, наслаждайся успевающий тәҙрә һәм башҡа реклама һәм уларҙы, хатта әгәр һеҙ интернет разочароваться. Шулай итеп, бер ниндәй ҙә яйланмаларын ҡулланмаған, йәки платформа һеҙгә, беҙҙең менән сайты һеҙ аласаһы яҡшы, сөнки бөтә был секс-һәм уйындар, уларҙың ололар өсөн ниндәй камиллыҡ менән беҙҙең плавность коллекция өҫтөндә эшләй. Бөтә әйткәндә, ябай басыгыз һәм растолочь ниндәйҙер киска мокрая, дрочить кончать һәм уның кешеләре, юҡмы тигән кеүек иртәгәһе көнө!


IV-V быуаттарҙа Урта Азия аренаһында яңы ҡәүемдәр - хиониттар һәм эфталиттар өҫтөнлөк ала. Кангарҙың Чач ҡалаһы эфталит батшаһы Хушнаваз ҡулына күсә, бында сүкелгән тимер тәңкәләргә яңы тамға ҡуйыла. VI быуаттың икенсе яртыһында был тарафтарҙы төркиҙәрҙең Фандж исемле батшаһы ғәскәре менән баҫып ала, һәм ошо хаҡта "Шаһнамә"лә ошондай юлдар бар:\n"Башында яугир юлбашсы Фандж булды,\nДиңгеҙ өҫтөнән күккәсә төтөн юлланды,\nЧач сиктәре ғәскәр менән шулай тулды,\nГөлзәриүн дә, сәскә баҡсаһылай, алланды".\nТөрки ҡағанаты осоронан (VI-VIII б.б.) Кангар хаҡында әллә ни ентекле мәғлүмәт ҡалмаған. Шулай ҙа төрки принцы һәм сардар Күлтегингә арналған руник ташъяҙмала шундай юлдар бар: "...артҡа (көнбайышҡа. - Ред. иҫк.) Кенгу Тарманға еткәнсе шул рәүешле беҙ төрки халҡын урынлаштырҙыҡ һәм унда тәртип булдырҙыҡ". Ғалим С.Г. Кляшторный ошо Кенгу Тармандың "Канг ҡәлғәһе" мәғәнәһендә булыуын фаразлай ("тарбанд" тигән фарсы һүҙе "ябыҡ ҡапҡа", йәғни ҡәлғә мәғәнәһендә ҡулланылып, төркисә әйтелештә "тарман" формаһын алыуы мөмкин; Дербент ҡалаһының атамаһы ла ошо мәғәнәлә). Шулай уҡ ошо руник яҙмала 712 йылда баҫҡынсы ғәрәптәр һәм төркиҙәргә ҡаршы баш күтәргән тюргештар менән тиңһеҙ алышҡа сыҡҡан кенгерес халҡы ла иҫкә алына, уларҙың шул уҡ кангарҙар булыуына шик юҡ.\nЕвразия далаларында Бөйөк Төрки ҡағанаты хакимлыҡ иткән замандарға ҡараған сығанаҡтарҙа дала халыҡтарының этник йөҙөн сағылдырған яҙмалар табылған. "Суй-шу" ҡытай хроникаһы авторы Вэй Чжэн (629-636 й.й.) башҡорт исемле ҡәүемде ба-шу-ки-ли формаһында теркәп ҡалдырған (ҡытай телендә булмаған "р" өнө урынына "л" ҡулланыла). Ул замандарҙа башҡорттар Төньяҡ Кавказдан Арал диңгеҙенә тиклем ерҙәрҙе биләгән аландарҙан төньяҡ-көнсығыштараҡ, йәғни Арал диңгеҙенән төньяҡҡа табан Көньяҡ Уралғаса йәйрәп ятҡан далаларҙа көн итә. Башҡорттар менән йәнәш бәшәнәктәр берләшмәһе лә иҫкә алына - улар кангар вариҫтары була. Византия императоры Константин VII Багрянородный (905-959 й.й.) бәшәнәктәрҙең Атил (Волга) һәм Гейх (Яик) йылғалары арауығында йәшәүе хаҡында "Империя менән идара итеү хаҡында" тигән трактатында яҙа. Ул "пачинакиттар"ҙың бер өлөшөнөң шулай уҡ кангарҙар тип аталыуына иғтибар иткән, улар иҫәбенә иавдиирти, куарцицур һәм хавуксингила исемле төркөмдәрҙе индергән.\nIX быуат аҙаҡтарында Арал диңгеҙе аръяғындағы далаларға төркиҙәрҙең яңы ағымы - уғыҙҙар, карлуктар һәм кимаҡтар үтеп инә. Бәшәнәк, башҡорт, баджна һәм нәүкерҙә ҡәүемдәренән хасил булған союз уларға ҡаршы тора алмай, көнбайыш тарафтарына күсеп китергә мәжбүр ителә. Уларҙың бер өлөшө Ҡара диңгеҙгә тиклем барып етеп, унда йәшәүсе венгрҙарҙы Паннонияға ҡыҫырыҡлап сығара. Тап шул ваҡытта ошо 4 ҡәүем союзы ғәскәре Византия империяһына һөжүм итеп, уның баш ҡалаһы Константинополде ҡамауҙа тота. X быуаттың ғәрәп тарихсыһы Әл Масғуди ошо хаҡта былай тип яҙа: "Һәм был [ҡәбиләләр] Баджнак, Яджна, Баджгурд һәм Наукерда. Был 320 йылдан (христиан йыл иҫәбе буйынса 942 йыл. - Ред. иҫк.) һуң булды. Унда улар үҙҙәренең палаткаларын ҡуйҙы, әл Кустантинийанан Румийаға тиклемге юлды ябып".\n1091 йылда бәшәнәктәр Константинополде яңынан ҡамап алғас, Византия императоры Алексей Комнин ярҙамға ҡыпсаҡ хандары Бүнәк менән Туғарҡандың 40 меңлек ғәскәрен саҡыра. Бәшәнәк яугирҙары еңелә, уларҙың ҡатын-ҡыҙҙары ла, бала-сағаһы ла тулыһынса һәләк ителә. Шулай итеп, бәшәнәк халҡының тарихы трагедия менән тамамлана. Уларҙың иҫән ҡалған өлөшө башҡорттар менән бергә Венгрияға ҡасып китә. Бында улар король армияһында яугирлыҡ хеҙмәтен башҡара. 1241 йылда Венгрия бәшәнәктәре һәм башҡорттары Батый хан ғәскәренә ҡаршы үлемесле яуҙарҙа ҡатнаша, байтағы һәләк була. Әйтергә кәрәк, башҡорт-бәшәнәктәрҙең бер өлөшө тарихи тыуған илдәренә ҡайта. Ошо ваҡиғалар башҡорттарҙың "Уҙаҡ менән Туҙаҡ - балабәшнәк ярсығы" тигән эпосында сағылыш тапҡан.\nӘммә заманында үтә ҡеүәтле һәм күп һанлы булған ҡаңлылар тарих аренаһынан юғалмай: Алтын Урҙа дәүерендә һәм унан һуңғы осорҙа уларҙың вариҫтары өлөшләтә башҡорт, ҡаҙаҡ, нуғай, ҡырғыҙ, ҡарағалпаҡ һәм үзбәк халыҡтары составына инеп китә.\nУрта быуаттарҙа уғыҙҙар составында ла ҡаңлы ҡәбиләһенән сыҡҡан этник төркөмдәр була. XIII быуатта сельджукидтарҙың Кесе Азиялағы Конья солтанаты ерҙәренә, монгол баҫҡынсылары ҡыҫымынан ҡасып, кайи-канглы (Cayi-Khanli) ҡәбиләһе күсеп килә. Кайлы-ҡаңлыларҙың юлбашсыһы Эртогрул бей Византия сигенән алыҫ булмаған ерҙәрҙә үҙ бейлеге тирәһендә ошондағы ерле төрки ҡәүемдәрен берләштереп, киләсәктә Осман империяһы тип аталасаҡ ҙур һәм көслө дәүләткә нигеҙ һала. XII быуатта йәшәгән ғәрәп географы Әл Иҙриси ҡыпсаҡтар тарафынан буйһондоролған уғыҙҙар илендә Хандга ере булып, уның халҡын хангакиши, тип атай. Был атамалар Канглы һәм Канглы кешеһе тигәнгә тура килә. XIV быуатта ғәрәп энциклопедисы Ән Нувайри Дәште Ҡыпсаҡ ерҙәрендә көн итеүсе ҡәбиләләр составына Кангароглы исемлеһен дә индерә. Кангар ҡәбиләһе боронғо осорҙарҙан бирле аҫыл нәҫелле заттарҙан һаналып, Дәште Ҡыпсаҡта ла дан һәм хөрмәт ҡаҙанған ҡәүемдәр рәтенә ингән. Монголдарҙың чингизидтар империяһында ҡаңлылар үҙаллылығын ахырынаса юғалтып, төрлө олоҫтар составында тарҡау хәлдә йәшәй. 1236 йылда Хубилай хан Ҡытайҙа ҡыпсаҡ һәм ҡаңлыларҙан үҙенең гвардияһын төҙөй. Ә Сүбедәй багатур, Батый хан һәм Мунке хан походтарында ҡатнашҡан ҡаңлы яугирҙары башлыҡтарынан Айбай, Сокнак-тегин, Айбобаяут, Хайду исемлеләре монголдар тарихында теркәлеп ҡала.\nТарихсы-этнолог Р.Ғ. Кузеев ҡаңлы ырыуы вәкилдәренең көньяҡ-көнбайыш Башҡортостан ерҙәренә үтеп инеүе XIII-XIV быуаттарға ҡарай, тип яҙа. Әммә ул был фаразды башлыса ҡаңлы этнонимы менән генә бәйләп аңлата. Тарихсы Салауат Хәмиҙуллин X-XI быуаттарҙа уҡ бәшәнәктәр менән союздаш булған башҡорттар араһында ҡаңлыларҙың да ата-бабалары булыу мөмкинлеге хаҡында фекер йөрөтә. Уныңса, хатта ки Кангюй эпохаһы (б. э. тиклем II быуат - б.э. III быуаты) замандарында уҡ кангар субстратының боронғо башҡорт этносы формалашыуында ҡатнашыуын фаразларға була. Шуныһы ҡыҙыҡлы, үҫәргән ырыуы башҡорттары риүәйәттәрендә уларҙың төп бабаһы тип һаналған Мөйтән бейҙең ҡаңлы ырыуынан булыуы хаҡында мәғлүмәт килтерелә. Тарихсы Л.С. Толстов фекеренсә, Мөйтән эпонимы ҡасандыр Хорезмда көн иткән мүйтән исемле этник төркөм исеме менән бәйле. Р.Ғ. Кузеев та торнаның ҡаңлы һәм үҫәргән ырыуҙарының уртаҡ онгоны (ҡошо) сифатында күрһәтелеүенә иғтибар иткән. Ошо ғалим үҫәргәндәрҙең башҡорттар составындағы иң боронғо этник субстрат булыуын да фаразлай.\n(Дауамы. Башы 5,7-се һанда).\nЯҙылған: 25.02.20 | Ҡаралған: 302


Әҙеһәм Исҡужин исемендәге ҡурайсылар бәйгеһе үткәрелә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӘҙеһәм Исҡужин исемендәге ҡурайсылар бәйгеһе үткәрелә\n16:33, 28 октября 2009 Йәмғиәт\n29-30 октябрҙә икенсе тапҡырына Әҙеһәм Исҡужин исемендәге Асыҡ ҡала ҡурайсылар конкурсы уҙғарыла. Унда ҡурайҙа уйнау оҫталығына эйә булған 90 музыкант ҡатнашасаҡ. Уларҙың күптәре – республика ҡала һәм райондары вәкилдәре.\nКонкурсанттарҙы тыңлап ҡарау Өфө сәнғәт училищеһының Концерт залында йәш категориялары буйынса – 16 йәшкә тиклем һәм 16 йәштән өлкәнерәк – ике турҙа үткәрелә. 30 октябрҙә үткәреләсәк конкурс призерҙары һәм еңеүселәренең гала-концерты өсөн Ҡала мәҙәниәт һарайы һайланған.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Әҙеһәм Исҡужин исемендәге беренсе Асыҡ ҡала ҡурайсылар конкурсы былтыр яҙ үткәрелгәйне һәм билдәле ҡурайсының тыуыуына 80 йыл тулыуға арналғайны. Ул саҡта бөтә республиканан 80-гә яҡын һәүәҫкәр һәм профессиональ музыкант ҡатнашҡайны. Ә конкурстың Гран-прийын Ғафури районынан йәш ҡурайсы Рәмил Ҡотдосов яулағайны.\nСара башҡорт халҡының рухи һәм мәҙәни мираҫын һаҡлауға һәм үҫтереүгә тос өлөш индергән Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, күренекле ҡурайсы-педагог Әҙеһәм Динислам улы Исҡужиндың иҫтәлеген мәңгеләштереү маҡсатында үткәрелә. Уны ойоштороусылар – Өфө хакимиәтенең мәҙәниәт һәм сәнғәт буйында идаралығы һәм Башҡортостан Ҡурайсылар берлеге.


Яҡшылыҡ ҡына теләй\nДонъялағы иң яҡын, ҡәҙерле кешеләрҙең береһе бит ул әсәйҙәр. Сөнки улар беҙгә иң ҡәҙерле бүләк – ғүмер биргән. Күпме йырҙар, шиғырҙар яҙылған үҙҙәре хаҡында.\nӘсәйем Тәслимә Өмөтҡужина 1970 йылда Шәмсиҡәмәр һәм Ғәфүр Исҡаҡовтарҙың иң төпсөк ҡыҙҙары булып донъяға килә. Бәләкәйҙән шуҡ, егәрле, апай, ағайҙарына терәк-таяныс була. Мәктәпте тамамлағас, артабан уҡыу форсаты теймәй. Сөнки оло йәштәге ата-әсәһенә өйҙә ярҙамсы кәрәк була, уларҙы ташлап ситкә китә алмай. Колхозға һауынсы булып эшкә төшә. Һынатмай, һәр ваҡыт алдынғылар рәтендә генә йөрөй. 1993 йылда атайым менән матур ғаилә ҡоралар. Колхоз тарҡалғас, әсәйем төп иғтибарын балаларын ҡарауға бүлә. «Нимә генә булһа ла, тырышып уҡығыҙ», – ти беҙгә һәр саҡ.\nҺәр әсә үҙ балаһы өсөн яҡшылыҡ ҡына теләй. Беҙ уларҙың ышаныстарын аҡларға, йөҙҙәренә ҡыҙыллыҡ килтермәҫкә тейеш. Ниндәй генә ауырлыҡтар килеп сыҡмаһын, әсәйҙәребеҙ һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер тора бит.\nӘлиә ӨМӨТҠУЖИНА, XI синыф уҡыусыһы.


Мостай Кәримдең яңы шиғырҙар йыйынтығы менән Дуҫлыҡ монументы - Мәскәүҙә үткән «Алтын көҙ» йәрминкәһендә\nТик халыҡ шағирының яңы китабы татлы ризыҡтарҙан, билдәле һәйкәл дә баллы мармеладтарҙан эшләнгән. «Алтын көҙ – 2014» йәрминкәһендә республика агросәнәғәт тармағының 40-тан ашыу предприятиеһы ҡатнаша.\nСаҡ ҡына асылып торған шиғри йыйынтыҡ - халыҡ шағиры Мостай Кәримдең 95 йыллығына көтөлмәгән бүләк. Татлы китап-торттың биттәре дөгөнән, сағыу төҫтәге һүрәте мармеладтан эшләнгән. Тағы ла бер татлы китапта «Урал батыр» эпосы һүрәтләнгән. Баллы мармелад киҫәктәренән генә торған Дуҫлыҡ Монументы ла күҙҙең яуын ала.\n«Алтын көҙ» йәрминкәһендә Башҡортостан экспозицияһы 140 квадрат метр майҙанды биләй. Ауыл хужалығы министры Николай Коваленко әйтеүенсә, күргәҙмәләге тауарҙар республика агросәнәғәт тармағында инвестиция проекттарының уңышлы тормошҡа ашырылыуын күрһәтә.\nНиколай Коваленко, Башҡортостандың ауыл хужалығы министры: «Алтын көҙ» күргәҙмәһенә Башҡортостан аграрийҙары яңы ҡаҙаныштар менән килде. Ғорурланып телгә алырлыҡ уңыштар күп. «500 ферма» дәүләт программаһын ҡабул итеү һөҙөмтәһендә ит-һөт етештереүҙә яңы кимәлгә сыҡтыҡ».\nЙылдағыса, Башҡортостан етештереүселәре мәскәүҙәргә ит, һөт һәм икмәк аҙыҡтары, минераль һыуҙар, шулай уҡ башҡорт балы һәм башҡа милли ризыҡтарҙы ла тәҡдим итә. 75 йәшлек Владимир Золотарев - аҙыҡ-түлек сәнәғәте тармағы ветераны. Башҡортостан күргәҙмәһенә ул йыл да килә.\nВладимир Золотарев, күргәҙмәгә килеүсе: «Башҡортостандан килтерелгән төрлө аҙыҡтарҙы тәмләп ҡараным. Бик оҡшай. Башҡортостан етештереүселәре үҙ тауарының абруйын төшөрмәй, тип әйтер инем».\nРәсәй Халыҡтар дуҫлығы университетында белем алыусы Учалы районы егете лә икенсе ҡитғанан килгән дуҫына башҡорт милли аштары тураһында ихлас һөйләй. Яҡташыбыҙ фекеренсә, күргәҙмәлә Башҡортостан менән таныштырыу мөмкинлеге ҙур.\nБыйылғы йәрминкәлә Башҡортостан етештереүселәре милли ризыҡтарға айырыуса ҙур иғтибар бүлгән. Башҡорт балы менән бергә ҡаҙылыҡ һәм башҡорт ҡымыҙы ла мәскәүҙәр күңеленә хуш килә.\nМәскәүҙә уҙған күргәҙмәлә тармаҡтың көнүҙәк мәсьәләләре буйынса йәнле фекер алышыуҙар ҙа көтөлә. «Алтын көҙ» йәрминкәһе Рәсәй тауарҙарының абруйын күтәреү мәсьәләһе, ил етештереүселәренең мәнфәғәттәре йәнә алғы һыҙыҡҡа ҡуйылған яуаплы мәлдә үтә.


“Тормоштоң асылы – гармонияла йәшәүҙә” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм cәнғәт » “Тормоштоң асылы – гармонияла йәшәүҙә”\nБашҡортостандың халыҡ, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы Суфия Ҡорбанғәлиева күркәм юбилейын билдәләй.\n2019 йыл Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры өсөн айырыуса иҫтәлекле: республикабыҙҙың йәштәше булған профессиональ сәнғәт усағының барлыҡҡа килеүенә – 100 йыл. Бер быуатлыҡ йылъяҙма халҡыбыҙҙың тарихын да сағылдыра, театр ҡуйған әҫәрҙәрҙә – илебеҙ, шәхестәребеҙ яҙмышы. Ә уларҙы театр артистары кәүҙәләндерә.\nБөгөн театрыбыҙҙың ихтирамлы сәнғәт әһелдәренең береһе Суфия Ҡорбанғәлиева күркәм юбилейын билдәләй. Ул туған театры менән бергә 46 йыл ижад һуҡмағынан атлай…\n– Мин театрға 1973 йылда килдем. Ул хәл бик көтөлмәгәнсә булды. Эшкә Сибай башҡорт драма театрына барырға тейеш инем, быны алдан уҡ әйтә килделәр. Бер туған апайым Баймаҡта йәшәй ине, ул да үҙенә яҡын булыуымды теләне. Сибайҙан килгән баш режиссер ролдәремде оҡшатып, миңә тап шундай актриса кәрәк, тине. Әммә беҙҙең заманда һәр бер спектаклде Өлкә комитеты вәкилдәре ҡарап бара ине – беҙҙең курстан мине, Олег Хановты һәм Рәфил Нәбиуллинды Башҡорт драма театрында ҡалдырырға, тигән ҡарар сығарғандар.\n– Күп тапҡыр һеҙҙең менән һөйләшергә тура килде, беләм, артист булырға теләү – ул һеҙҙең бала саҡ хыялы…\n– Эйе, тап шулай. Булыр бала – биләүҙән, тиҙәр. Яҙмышымдың театрға бәйле буласағын үҙемде белгәндән алып тойҙом, ошо уй менән тыуған да кеүекмен. Бала саҡтан “театр уйнап” үҫтем. Әле лә хәтеремдә: “Бай ҡыҙы” тигән уйын-театр ҡора инек. Мин, әлбиттә, бай ҡыҙы ролендә, ә тиҫтерҙәрем, күрше-күләндең балалары –“свитам”. Бик тиктормаҫ бала булдым – әленән-әле яңы уйындар, тамашалар уйлап сығара торғайным.\nМәктәпте тамамлаған йылда сәнғәт училищеһында театр бүлеге ябылды. Әммә минең күңелемдә ниндәйҙер өмөт бар ине – ысынлап та, бер йылдан сәнғәт институты асылды. Сәнғәткә, театрға ынтылыуым шул тиклем көслө булғандыр, күрәһең, хатта ҡаланан Нажиә апайым һөйөнсөләп килеп еткәйне: “Суфия, сәнғәт институты асылған! Бына гәзиттә яҙғандар, сумаҙаныңды йый ҙа бар Өфөгә!” – тип гәзитен һелтәй-һелтәй килеп инде ул өйгә. Бына шулай башланды сәнғәт тигән оло донъяға юлым…\n– Һеҙ уҡытыусы ла бит әле…\n– Эйе, 1989 йылдан Өфө дәүләт сәнғәт институтында “Режиссура һәм актер оҫталығы” кафедраһында сәхнә теленән уҡытам. Утыҙ йыл да булып киткән икән!\n– Бына бит яратҡан һөнәр хатта йылдар иҫәбен дә оноттора! Бөгөн һеҙ – профессор дәрәжәһендә. Театрҙа ла, институтта ла үҙ урынығыҙҙы тапҡанһығыҙ. Уның сере нимәлә?\n– Һәр эште яратып башҡарыуҙа. Театрҙа нисек онотолоп, бирелеп уйнаһам, уҡыусыларым менән дә шулай уҡ күңелемде биреп эшләйем. Театрҙа ролдәр уңышлы-уңышһыҙ икәнен тамашасы хөкөм итһә, ә уҡыусылар менән эшләгәндә уларҙың сәхнәлә матур итеп һөйләшеүе, әҫәрҙең фекерен еткерә белеүе йөрәккә май булып ята. Артистың ярты уңышы сәхнә теленә бәйле, әгәр уның әйткәне тамашасыға етмәй икән, тимәк, эшеңдән уңыш көтмә…\n– Тағы ла студенттарығыҙға, ғөмүмән, ижад кешеһенә ниндәй талаптар ҡуяһығыҙ?\n– Иң төп талап – үҙаллылыҡ. Ижад кешеһе кемгәлер оҡшарға, эйәрергә тейеш түгел. Үҙ-үҙеңә, эске тойомлауыңа ышаныу зарур. Мәҫәлән, роль өҫтөндә эшләй башлағанда күңелеңдә ниндәйҙер “орлоҡ” шытып сыҡһа, ана шул – Хоҙай тарафынан ебәрелгән ижад емеше. Икенсенән, ижад кешеһе рухи байлығын, аң кимәлен үҫтереүҙән туҡтамаҫҡа тейеш, сөнки үҙеңдә булмағанды кешегә биреп булмай.\n– Һеҙҙең менән эшләгән режиссерҙар?\n– Ижади үҫешемә ҙур йоғонто яһаған шәхес – ул бөгөнгө көндәге иң мәшһүр һәм юғары профессиональ режиссерҙарҙың береһе Рифҡәт Исрафилов. Уның менән эшләү яуаплы ла, ҡыҙыҡлы ла ине, актерҙарҙы төрлө яҡлап үҫтерә белде. Актерҙың кешелек сифаттарын кәмһетеү йәки уны рәнйетеү уға бөтөнләй хас түгел. Тәүге тапҡыр Рифҡәт Вәкил улы менән А. Вампиловтың пьесаһы буйынса “Июндә хушлашыу” спектаклен сығарғанда эшләргә насип булды. Беҙ унда күмәк сәхнәлә ҡатнаштыҡ, был минең өсөн ниндәйҙер көтөп алған яҡты байрам булып хәтеремдә ҡалған. Артабан “Нискавуори хужабикәһе” спектаклендә Салли ролен башҡарҙым. Пьесаны уҡып сыҡҡандан һуң уҡытыусы ролен бик яҡын күрҙем, эстән генә ошо ролде бирһәләр ине тип теләгәйнем. Әммә Рифҡәт Вәкил улы бер бит ҡағыҙҙа ике фраза яҙылған роль һондо – күҙҙәремә йәштәр килеп тығылды. Ул: “Суфия, ҡасан теләйһең – шунда сыҡ, ни теләйһең – шуны эшлә, тик сығар ошо ролде”, – тине. Ысынлап та, ролем спектаклдең башынан алып аҙағынаса сәхнәлә булды һәм тулы эстәлекле, спектаклгә ҙур файҙа килтергән образ килеп сыҡты. Премьеранан һуң театр тәнҡитсеһе Һөйөндөк Сәйетов “иң матур, иң уйланып төҙөлгән роль” тип баһа бирҙе. Ә Санкт-Петербургта ошо спектаклде уйнағас, билдәле Рәсәй тәнҡитсеһе: “Был ҡыҙҙың роле бөтә спектаклдең камертоны булып тора”, – тине. Коллективтың өлкән артистары ла уңышлы образ менән ҡотланы. Ошондай юғары баһа алғас, түбәм күккә тейҙе.\nБеҙҙең тамашасылар спектаклдәргә Актерҙар йортонан театрға тиклем “Артыҡ билетығыҙ юҡмы?” – тип һорап торған замандарҙа театрыбыҙҙа Лек Вәлиев, Вәзих Сәйфуллин, Рифҡәт Исрафилов бер-бер артлы спектаклдәр сығарып ҡына торҙо. Труппалағы бөтә актерҙарҙы ла эшкә тигеҙ йәлеп итергә тырыштылар.\n– Һеҙҙе халыҡ характерлы ролдәрегеҙ аша ла белә һәм ярата…\n– Беренсе башлап мине Лек Вәли улы характерлы ролгә алды – ул “Гармунсы дуҫ” спектаклендәге Гөлнур ине. Күңелемдә бындай ролдәргә ҡарата ниндәйҙер эске ҡаршылыҡ бар ине. Әммә Лек Вәли улы һүҙенән ҡайтманы, шул ролде барыбер эшләтеп сығартты. Премьера үткәс, коллектив алдында Лек Вәли улы: “Суфия Ҡорбанғәлиева мине көтмәгәнсә шатландырҙы – бөгөн беҙҙең театрҙа тағы ла бер характерлы актриса тыуҙы”, – тине. Ә һуңынан инде мин бындай ролдәрҙең тамашасыларға шулай уҡ көслө йоғонто яһауына һәм уларҙы башҡарыуҙың да яуаплы, кәрәкле булыуына төшөндөм.\n– Һеҙҙең тормошоғоҙҙа ысын мөхәббәт булдымы?\n– Йәшәүҙе мөхәббәтһеҙ күҙ алдына килтереп буламы? Юҡ, әлбиттә. Минең тормошомда ла мөхәббәт булды. Мин үҙ ғүмеремдә бер нисә тапҡыр ғашиҡ булдым. Әммә “Иң бәхетле төн” спектаклендәге мин уйнаған Эухения әйтмешләй, “мөхәббәт рикша арбаһына оҡшаш: береһе уңайлы итеп ултырып ала, ә икенсеһе шул арбаны тарта”. Минең осраҡта арбаны мин тарттым. Ә бына Театр әфәнде менән беҙҙең аралағы мөхәббәттең ғүмерлек икәненә ышанам.\n– Мин белә-белгәндән алып һеҙ Рәфил ағай Нәбиуллин менән ныҡ дуҫ булдығыҙ. Хатта ҡатын-ҡыҙ менән ир-егет араһында шундай дуҫлыҡ буламы икән, тип уйлап ҡуя инек…\n– Була икән шул! Дуҫтар төрлөсә килеп табыла бит ул. Әммә уларҙың араһында йөрәккә үтеп инә алғандары ғына ысын дуҫтар булып китә. Үкенескә ҡаршы, кешеләр тере саҡта, улар яныбыҙҙа булғанда, беҙ уларҙың ҡәҙерен, ни тиклем беҙгә кәрәк булғанын аңлап, белеп бөтмәйбеҙ икән. Рәфил Рауил улы менән беҙ бергә уҡыныҡ, бер коллективта эшләнек. Уны юғалтҡас ҡына Рәфил дуҫымдың миңә һауа кеүек кәрәк булғанын аңланым. Ул – минең серҙәрем һыйырлыҡ яҡын дуҫым да, һәр саҡ ярҙамға килер курсташым да, бәлә-ҡазаларҙан ҡурсалаусы ағайым да, кәрәк саҡта ҡайыш тотоп өйрәтерлек атайым да булған икән. Уны юғалтыуҙы мин бик ауыр кисерҙем.\n– Күптәр донъя, ғүмер хаҡында фекер йөрөткәндә, “аҡлы-ҡаралы донъя” тигән фекерҙәр әйтеп ҡуя. Һеҙҙең ғүмерегеҙ ниндәй төҫтәрҙән тора?\n– Эйе, донъя ҡатмарлы, шатлыҡтары менән ҡайғылары үрелеп бара. Миңә йәштән үк шулай тура килде. Институтҡа уҡырға ингәс, атайым телеграммамды алып шатланып йөрөгән, имтихандарҙы тапшырып ҡайтыуға ул инде был донъяла юҡ ине. Бер-ике сәғәткә генә һуңлағанмын. Уҡыуымды тамамлап, ниндәй театрға урынлаштырыуҙарын көткәндә, “әсәйең ауыр хәлдә” тигән телеграмма алдым. Ул телеграммаға ике көн үткәйне, мин уны хатта ерләргә лә өлгөрмәнем.\n– Ҡатын-ҡыҙ һөйкөмлөгөн, нәзәкәтлеген йылдар дауамында нисек һаҡларға тигән һорауға яуапты, моғайын, һеҙҙең кеүек матурлыҡ алиһәһе генә беләлер…\n– Комплиментығыҙ өсөн рәхмәт. Һуңғы ваҡытта һоҡланыу һүҙҙәрен йыш ишетәм. Күҙ тейеп ҡуймаһын инде үҙемә (көлә). Хоҙай Тәғәлә кешене барлыҡҡа килтергәндә уға бөтә матур сифаттарҙы биргән. Йәшәй-йәшәй беҙ шуларҙы йә юғалтабыҙ, йә үҫтерәбеҙ. Кем нимәне һайлай бит. Атай-әсәйемә рәхмәт, улар ҡаты тәртиптә, әммә ҙур һөйөү менән үҫтерҙе. Тынғыһыҙ эшләү, коллективта үҙеңдең кәрәклегеңде тойоу ҙа кешене ифрат матурлай, тышҡы матурлыҡ – ул эске донъяңдың сағылышы. Кеше алтынға ҡойонһа ла, әгәр эске донъяһы матур булмаһа, башҡалар өсөн һөйкөмлө булып күренмәйәсәк, тип иҫәпләйем.\n– Ҡатын-ҡыҙ, актриса, педагог, ир ҡатыны, әсәй – былар Хоҙайҙың һеҙҙең өлөшкә тапшырған вазифалары, уларҙың ҡайһыһы яҡыныраҡ?\n– Йәш саҡта театр менән уҡытыусылыҡ эшен минең өсөн иң мөһиме тип һанай инем. Әммә был бик үк дөрөҫ булмаған – бөтә нәмә лә гармонияла булырға тейеш. Тормошта ваҡ төшөнсә юҡ, бөтәһе лә мөһим, бигерәк тә тыуҙырған, үҫтергән балаларың алдындағы яуаплылыҡ.\n– Хыял иткән ролдәрегеҙ бар ине, уларҙы тормошҡа ашыра алдығыҙмы?\n– Юҡ. Мин ғүмерем буйы үҙебеҙҙең Рәсәй батшабикәһеме, сит ил королеваһымы – шул ролдәрҙе уйнағым килде. Был хыялымды театр етәкселәренә әйтә килдем. Бөгөн фәлсәфәүи, интеллектуаль спектаклдәрҙә уйнарға теләгем көслө, тупланған тәжрибә шуны талап итәлер, моғайын.\n– Ниндәй уй-хыялдар менән йәшәй юбиляр?\n– Мин драматургтарға мөрәжәғәт итер инем – кешелек донъяһын дуҫлыҡта берләштереп, дошманлыҡты туҡтата алырлыҡ көслө әҫәрҙәр яҙһағыҙ һәм шуларҙы беҙ сәхнәлә ҡуя алһаҡ ине.\nСәнғәт кешеһе өсөн юбилей – тамашасыһы менән тағы ла бер тапҡыр күҙгә-күҙ осрашыу, уның алдында яңынан һынау тотоу. Репертуарҙағы спектаклдәрҙә ролдәрем бар, тимәк, осрашыу-күрешеүҙәр алда әле. Мин сәнғәт кешеһенең бурысын үҙеңдең артыңдан яҡтылыҡ, мөхәббәт, дуҫлыҡ ҡалдырыуҙа, тип уйлайым.\nАвтор: Динара ҠӘЙҮМОВА әңгәмәләште


Ауыл уҡытыусыларына Гранттар тапшырылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n13 декабря 2019 — 19:48 ГТРК «Башкортостан»\nРеспублика башлығы ҡарары менән быйыл ауыл ерендә эшләгән йөҙ йәш педагог 600 һумлыҡ сертификатҡа лайыҡ булды. Ауыл хужалығы министрлығының колонналар залына был юлы йәш уҡытыусылар ашыға. Улар араһында Ҡариҙел районы Байҡыбаш ауыл мәктәбендә информатика фәнен алып барған Дилара Сәмиғуллина ла бар. Тыуған мәктәбенә 2013 йылда уҡытыусы дәрәжәһендә ҡайтып ең һыҙғанып эшкә тотонған педагог балалар өсөн иң ҡыҙыҡлы дәресте мауыҡтырғыс ойоштороу ысулын махсус проект нигеҙенә һалған. Халҡы 15 меңдән күберәк булмаған ауыл мәктәбендә ике йылдан да кәм эшләмәгән 35 һәм унан йәшерәк 200 уҡытыусы урта белем биреүҙә иң ҡыҙыҡлы проект төҙөп 600 һумлыҡ грантҡа дәғүә итте. Еңеү өсөн талаптар бик юғары ине, ти Башҡортостандың мәғариф министры Айбулат Хажин. Грантҡа лайыҡ тип танылған эш авторҙарының иң яҡшы егермеһе сертификаттарҙы\nРеспублика башлығы Радий Хәбиров ҡулынан алыу һөйөнөсөнә өлгәште. Республика белем биреү өлкәһендә эшләгән педагогтар алдынғы алымдар, заманса ҡорамалдар файҙалана, ғилми эҙләнеүҙәр алып бара. Мәғариф өлкәһендә оҙаҡ йылдар фиҙәҡәр хеҙмәт иткән уҡытыусыларҙың 30-на дәүләт наградалары ташырылды. Инсур Үтәбаев Бөрйән районы Абдулмәмбәт мәктәбендә 18 йыл уҡытыусы булып эшләй, шуның 17-һен директор вазифаһында. Ауыл балалары өсөн ҡаланыҡынан кәм түгел шарттар булдырабыҙ, тип ғорурлана. Ауылда мәғариф өлкәһендә эшләгәндәргә йүнәлтелгән дәүләт ярҙамы саралары милли проекттарҙы уңышлы бойомға ашырыу йәһәтенән уҡытыусының хеҙмәт мөмкинлектәрен киңәйтеү, һөнәри яҡтан камиллашыуына булышлыҡ итеү һәм тормош шарттарын яҡшыртыу маҡсатында күрһәтелә. Ауыл уҡытыусыһы булараҡ ҡыҙыҡлы проекттар тәҡдим иткән уҡытыусыларҙың ҡалған һикһәненә 600 һумлыҡ сертификаттарҙы үҙҙәре йәшәгән муниципалитеттарҙа яңы йылға тиклем тапшырыу көтөлә. Дәүләт ярҙапмының был төрө киләһе йылда ла дауам итәсәк. Гранттар һанының артыуы ла ихтимал.


Тәжрибәле һәм йәш умартасылар ҡоро\nБөгөн Ауырғазы районының Талбазы ауылында ҡортсолоҡтоң бөгөнгө хәле, үҫеш юлдары һәм тармаҡҡа дәүләт ярҙамы күрһәтеү мәсьәләләре тикшерелде. Йүкә урмандарын һаҡлап ҡалыу, ҡорттар араһындағы ауырыуҙарҙы юҡ итеү, мәктәптәрҙә махсус дәрестәр уҡытыу һорауҙары күтәрелде. Шулай уҡ төбәктә умартасылар бәйгеһенең тәүге этабына йомғаҡ яһалды.\n1995 йылда Башҡортостанда ҡабул ителгән умартасылыҡ тураһындағы законға үҙгәрештәр индерергә кәрәк. Был хаҡта бөгөн ҡортсоларҙың тәүге форумында һүҙ барҙы. Төп маҡсат - башҡорт тоҡомло бал ҡорттарын һаҡлап ҡалыу, генофондты юғалтмау.\nФорумға барлығы 200 -гә яҡын умартасы килгәйне. Уларҙың яртыһы республика кимәлендә ун бишенсе тапҡыр ойошторолған бәйгелә көсөн һынап ҡарарға ниәтләй.\nТәүге этапта һәр ҡортсо үҙенең эшмәкәрлегендә ҡулланған яңы технология менән таныштырырға тейеш ине. Беренселәрҙән булып Мишкә районынан Вениамин Зәйниев прополис етештереү серҙәре менән таныштырҙы. Бының өсөн ул махсус техника уйлап тапҡан.\nБесәй һырғаһы еҫенә ҡорттар тиҙ килә тигән фекерҙә Ғариповтар ғаиләһе. Улар яңы ғына умартаны ташлап киткән күсте махсус эшләнгән ояға йәлеп итеү, тоҡомдо үрсетеү юлдарын барлаған.\nӘ бына Әбйәлил районынан Арыҫлан Моратов күсмә йәшник эшләгән. Ата ҡорттар күбәйеп китһә, был ҡумта уларҙың һанын кәметеүгә ҡулай, ти йүнсел. Ҡортсолоҡ менән шөғөлләнергә уға улдары Ихсан менән Инсаф ярҙамлаша. Малайҙар ҙа «Йәш умартасы» конкурсында үҙҙәренең көсөн һынаясаҡ.\n2007 йылдан алып уҙғарылған «Йәш умартасы» конкурсы үҫмерҙәрҙең ғилми-ғәмәли яҡтан белемен тикшереүгә ҡоролған. Унда быйыл ҡырҡҡа яҡын бәйгесе ҡатнаша.\nҮҫмерҙәр был тармаҡтың килемле булыуын яҡшы белә. Бал етештереүҙе арттырыу буйынса әленән тәжрибә уртаҡлашыу майҙансығында ҡатнашыу - үҙе бер мәртәбә. Ололар ҙа быны яҡшы аңлай, шуға конкурстың абруйы йылдан-йыл күтәрелә.\nБыйылғы йәй умартысылар өсөн бигүк уңышлы булманы. Хатта, бөгөн дә ямғыр яуа тип хафаланыусылар бар. Ни тиһәң дә, иртәгә асыҡ һауала ҡортсолоҡ менән шөғөлләнеүселәр практик яҡтан оҫталығын күрһәтергә тейеш. Бал ҡортондай етеҙ һәм уңғандар араһынан абсолют чемпион билдәләнәсәк.


Оло Эйек буйында үтте матур байрам » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Оло Эйек буйында үтте матур байрам\n29.01.2016 Оло Эйек буйында үтте матур байрам\nКүгәрсен районында Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишева исемендәге әҙәби премия тапшырылды.\nБилдәле яҡташыбыҙ хөрмәтенә аталған әлеге юғары баһаны биреү райондың 70 йыллығы уңайынан 1999 йылда ойошторолғайны. Премия Зәйнәб Биишеваның ижади мираҫын таратыуға, һаҡлауға ҙур өлөш индереүселәргә тапшырыла. Тәүге лауреат Башҡортостандың беренсе Президенты Мортаза Рәхимов булһа, хәҙер бүләкләнеүселәр һаны 45-кә етте.\nЯҡташтары Зәйнәб Биишеваны ярата һәм ихтирам итә. Һәр йыл һайын яңы лауреаттарҙы тәбрикләгәндә Туйымбәт ауылы премия алғандарҙы, ҡунаҡтарҙы ҡабул итә. Был юлы ла уларҙы күпереп бешкән икмәк һәм ҡымыҙ менән ҡаршыланылар, йола буйынса яҙыусының һынына сәскә гөлләмәһе һалынды, йорт-музейына сәйәхәт ойошторолдо.\nАбруйлы шәхес исемендәге премия лауреаты булыу – ҙур яуаплылыҡ ул. 2015 йыл өсөн юғары баһаға шағирҙар Зөфәр Вәлитов һәм Хәким Алсынбаев лайыҡ тип табылды.\nСапыҡ ауылы мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Хәким Алсынбаевҡа премия “Ҡуңыр буға балҡышы” китабында баҫылған “Күңел дәфтәре” шиғырҙар йыйынтығы өсөн бирелде. Хәким Ғәлиән улы район гәзите менән күп йылдар хеҙмәттәшлек итә, әле ул “Мораҙым”дың ауыл хәбәрсеһе лә. Шиғырҙары “Аманат”, “Шоңҡар”, “Ағиҙел” журналдарында, “Башҡортостан” гәзитендә баҫылды. 2014 йылда үткәрелгән Урал аръяғының йәш яҙыусылары конференцияһында уның ҡулъяҙмаһы иң шәбе тип билдәләнде. Билдәле йырсы Радик Динәхмәтовтың “Кеше” тигән шиғырҙар йыйынтығында ла яҡташыбыҙҙың әҫәре бар.\nИкенсе лауреат – Зөфәр Вәлит (Зөфәр Вәлитов) – билдәле шағир, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан һәм Рәсәй Яҙыусылар союзы ағзаһы. Уның бала сағы һәм йәшлеге Күгәрсен ауылында үтә. Шиғырҙары йәнтөйәк алдында бурыс, гражданлыҡ рухы менән һуғарылған, уларҙа йәшәйеш һәм тормош, кешенең йәмғиәттәге урыны хаҡында фәлсәфәүи уйланыуҙар сағылыш таба. Әлбиттә, шағир тыуған яғының гүзәл тәбиғәте менән һоҡланыуын да шиғыр юлдарына һала. Зөфәр Вәлиттең йырҙай моңло лирик шиғырҙарына бик күп композитор көй яҙған. Зәйнәб Биишева премияһы шағирҙың “Мин йәшәгән донъя” һәм “Һайраһын бурандарым” исемле китаптары өсөн тапшырылды.\nБыйыл район премияһын тапшырыу Исем ауылындағы мәҙәниәт үҙәгендә лә дауам итте. Зәйнәб Биишеваның ғүмере был ауыл менән тығыҙ бәйле – бала сағы ошонда үткән. Исем мәктәбе тарихы буласаҡ яҙыусының атаһы Абдулла Төхвәтулла улы 1914 йылда уҡытыусы булып эш башлаған йылдарҙан иҫәпләнә.\nМәҙәниәт үҙәгендә ҡунаҡтарҙың иғтибарын ҙур күргәҙмә йәлеп итте. Бында район уҡыусылары һәм уҡытыусылары, китапханасылар халыҡ яҙыусыһы әҫәрҙәренә арналған эштәрен ҡуйғайны. Кейеҙ әйберҙәр һәм һүрәттәр (Мораҡтағы Зәйнәб Биишева исемендәге мәктәп әҙерләгән), ҡул эштәре (Исем һәм Тәүәкән мәктәптәре) бик үҙенсәлекле ине. Бынан тыш, билдәле шәхесебеҙ иҫән саҡта төшөрөлгән документаль фильмдан өҙөктәр ҙә күрһәтелде.\n– Зәйнәб Биишева әҫәрҙәрендә тыуған яғын, ауылын данланы. Улар хаҡында республикала ғына түгел, унан ситтә лә беләләр. Зәйнәб Абдулла ҡыҙы ябай халыҡты һүрәтләне, улар араһында билдәлелек тә яуланы. Уның әҫәрҙәре олоһона ла, кесеһенә лә иҫәпләнгән, – тине лауреаттарҙы ҡотларға килгән район хакимиәте башлығы Фәрит Мусин. Ҡунаҡтар араһында яҙыусының һеңлеһе Ләлә Биишева, шағир һәм журналистар Рәмил Йәнбәк, Сәрүәр Сурина, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Хәләф Ишморатов, БР Милли әҙәбиәт музейы етәксеһе Гөлдәр Моратова ла бар ине. Улар ҙа хәтирәләре менән уртаҡлашты. Ысын мәғәнәһендә ижад байрамына әйләнгән тантана Күгәрсен еренең һәләтле башҡарыусылары тарафынан әҙерләнгән концерт менән тамамланды.\n– Зәйнәб апай менән тәүге осрашыу һаман хәтеремдә. Ул бик мөләйем, әсәләрсә мөнәсәбәте менән иҫемдә ҡалған. Күңел йылылығы, тел байлығы, шул уҡ ваҡытта ябай ҙа яҙылған әҫәрҙәре нисәмә быуынды тәрбиәләне.\n– Минең ижадыма иғтибары өсөн район хакимиәтенә, үҙәк китапханаға, ҡатыным Физалиәгә рәхмәт белдерәм. Кешегә бәхет өсөн күп кәрәкмәй. Баш осонда тыныс күк, яратҡан эш, яҡындарың янында һәм тыуған төйәгеңдә йәшәү, ижад итеү мөмкинлеге, ныҡлы ғаилә – бына ошолар ҙа етә. Бөгөн шиғырҙар, мәҡәләләр яҙыу, балаларға башҡорт теле һәм әҙәбиәтенә, тыуған яҡҡа һөйөү уятыу өсөн бөтә мөмкинлегем бар. Һәм минең өсөн быларҙың барыһы ла бик ҡәҙерле.


100-ҙән ашыу имам Учалыла квалификацияһын күтәрҙе\nУчалы районында имамдарҙың квалификацияһын күтәреү курстарына 100-ҙән ашыу дин әһеле йыйылды. Был БР мосолмандарының Диниә назараты быйыл үткәргән етенсе күсмә белем биреү сараһы. Имамдарҙы уҡытырға БР мосолмандарының Диниә назараты, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты хеҙмәткәрҙәре, шулай уҡ Әл-Әзһәр Халыҡ-ара Ислам университетынан шәйех Мөхәммәд Хөсәйен килде.\nРеспубликабыҙҙа ошондай имамдарҙың квалификацияһын күтәреү курстары үткәреү традицияға әүерелде. БР мосолмандарының Диниә назараты Өфөгә уҡырға килә алмаған алыҫ райондар дин әһелдәре өсөн уларҙы былтыр көҙҙән үткәрә башланы. Курстар республиканың Миәкә, Мәсетле, Ҡариҙел һәм башҡа ҡайһы бер райондарында үткәрелде. Райондарҙың дини хеҙмәткәрҙәрен уҡытыуҙың бындай формаһы файҙалы ғына түгел, уңайлы ла – уларҙың ваҡыттары ла экономиялана, Өфөгә барып йөрөүгә аҡса ла түкмәйҙәр.