21 Март 2014, 16:52\nЛариса Ветлугина коллажы\n21 мартта күренекле башҡорт шағиры һәм яҙыусы Мостай Кәримдең «Ай тотолған төндә» пьесаһы буйынса спектаклдең тәүге ҡуйылышына 50 йыл тула. Халыҡсан һәм тәрән фәлсәфәүи пьеса ХХ быуаттың икенсе яртыһында Ватан драматургияһының иң яҡшы әҫәрҙәре иҫәбенә инә. Театр йылъяҙмаһы был әҫәр тураһында беҙҙең илебеҙ кеүек, сит ил театрҙары репертуарына ингән бөйөк күренеш һымаҡ дәлилләй.\n- Ул драматургтың үҙе кеүек, башҡорт театры, тотош башҡорт мәҙәниәте яҙмышында бөтөнләй үҙенә бер айырым роль уйнаны, шуның менән дүрт тиҫтәнән ашыу дауамында милли сәхнә уға ориентирлаған юғары критерийға әйләнде, — тип яҙған пьеса тураһында үҙенең «Оҫталыҡ үрҙәренә юл» эшендә театр белгесе, профессор Суфия Кусемова.\nХәҙер Мостай Кәрим әҫәренә дүртенсе актерҙар быуыны мөрәжәғәт итә. 2011 йылда яңы аңлатманы сәхнәлә режиссер-ҡуйыусы, БР атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Айрат Абушахманов бойомға ашыра. Заманса спектаклдә төп ролдәрҙе башҡаралар: БР халыҡ артистары Сара Буранбаева, Алмаз Әмиров, шулай уҡ Урал Әминев, Руслан Хайсаров, Милена Сираева, Лилиә Ғәлинә.\nБөгөн уҙасаҡ сираттағы спектаклде Башҡорт дәүләт академия драма тетры артистары постановканың 50 йыллыҡ юбилейына арнай. Шулай уҡ был ваҡиға сиктәрендә Башҡорт драма театры музейында төрлө йылдарҙа «Ай тотолған төндә» спектаклдәренән фотолар һәм костюмдар күргәҙмәһе ойоштороласаҡ. Күргәҙмә театр сәнғәте өлкәһе белгестәре кеүек, Башҡорт академия театры сәнғәтен ололаусыларға ла ҡыҙыҡлы буласаҡ, тип хәбәр итә ойоштороусылар.


Моңдан яралған ижад – Централизованная библиотечная система Хайбуллинский район\nМоңдан яралған ижад\nГлавная » Новости » Моңдан яралған ижад\nРайоныбыҙҙың сағыу, төрлө миҙгеләрҙә лә үҙенең сихри көсө, хозур тәбиғәте менән әйҙәп торған Йәнтешауылы телгә маһир, йор һүҙле, талантлы шәхестәре менән дан тотҡан төйәк. Ошо кендек киҫкән ерҙән, ҡырлас тауҙарынан, саф һыулы Һаҡмар йылғаһынан рухи көс алған ир уҙаманы, һәүәҫкәр шағирНасип Мосип улы Һаҡмаров тап шундайҙарҙан.Ошо көндәрҙә Йәнтеш ауылы китапханасыһы Расих Әхмәтовуның ижадына арнап«Моңдан яралған ижад» исемле шиғриәт кисәһе ойошторҙо. Был осрашыуҙа Хәйбулла районының һәүәҫкәр ҡәләм тирбәтеүселәренең «Аҫылташ» ижади ойошмаһы ла ҡатнашты.\nКүркәм кисә район мәҙәниәт йорто аккомпаниаторы, республика конкурстары лауреаты Гөлфиә Хәләфетдинова башҡарыуында Насип Һаҡмаровтың «Әссәләмүғәләйкүм» шиғырына, Дамир Султановтың көйөнә ижад ителгән йыр менән башланып китте. Насип Мосип улы үҙенең тормош юлы, ғаиләһе менән таныштырҙы, ул мәктәп йылдарынан уҡ әҙәбиәт менән мауыға, шиғырҙары ваҡытлы матбуғат биттәрендә йыш ҡына баҫылып тора. Ошо арала үҙешмәкәр яҙыусының Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте әҙерләгән «Һуң түгелдер…» исемле шиғырҙар йыйынтығы донъя күрәсәк. Насип Һаҡмаров хистәргә бай, моң менән һуғарылған, заман заңына ауаздаш булған, мәленә тура килтереп тос әйтелгән шиғырҙарын уҡып, моңло тауышы менән йырлап ебәргәс, бөтәбеҙ ҙә илһам тулҡынында әйләндек. Улы Салауатта үҙе яҙған «Атайыма» шиғырын уҡып, сараға мәртәбә өҫтәне. Насип Мосип улының әсәһе Зәйнәб Әхтәм ҡыҙы Һаҡмарова улының бала-саҡ хәтирәләре менән уртаҡлашты «Ғаиләлә ҡыҙ баланан һуң донъяға килгән берҙән бер малай, олатаһы «Аллаһ биргән бала» тигән мәғәнәгә эйә исемде Насибулла тип ҡушты. Хоҙай изге теләктәремде насип итте, улымдың донъяһы етеш, ғаиләһенән уңды, яҙмышынан ҡәнәғәтмен», – ти изге күңелле әсә.\nИжади байрам барышында Сибай ҡалаһы гимназия-интернатының 6-сы класында уҡып йөрөусе, Йәнтеш һылыуы Наҙгөл Мөхәмәтйәрова «Мөғжизә көткәндә» исемле китабынан наҙ менән һуғарылған шиғырҙарын уҡыны. Сәсәниә, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, «Ал да нур сәс халҡыңа» миҙалына лайыҡ булыусы, «Ағинәйҙәр» ҡоро етәксеһе Фәниә Сәлихйән ҡыҙы Арыҫланова ауылының тарихына арнап яҙған «Йәнтешем» мөнәжәте бөтәһенең күңеленә хуш килде. Яҡшылыҡҡа, күңел паклығына әйҙәгән «Иман йорто», «Ап-аҡ ағинәй» шиғырҙары, ауылдаштарына арнап яҙылған тапҡырлыҡ, тәрән ихтирам менән һуғарылған йомаҡтары һәр быуындың күңеленә үтеп инде. Ихлас, йәнле аралашыуға Насип Һаҡмаровтың башҡа яҡташтары ла ҡушылды, кемдер шиғырҙарын уҡыны, ҡайһылары ир уҙаманына иң изге теләктәрен еткерҙе. Ижади осрашыу авторҙың шиғырҙарына Азат Искужин көйҙәренә ижад ителгән«Ай ҡыҙы», «Йомабай Иҫәнбаев» исемле йырҙар менән үрелеп барҙы. «Аҫылташ» ижади ойошмаһының һәүәҫкәр яҙыусылары Зилиә Кужабекова, Ләлә Байғужина, Миңһылыу Әминева, Алһыу Кәипова, Әлфинә Ультракова, Кәбирә Таулыҡаевалар йәнле әңгәмәгә ҡушылып, күстәнәскә алып килгән тәрән мәғәнәле, рухлы шиғырҙары менән таныштырып, фекер алышты.\nМәргән һүҙле, үткер ҡәләмле Насип Һаҡмаров яҡташтары менән ихлас аралашты, тамашасылар кинәйә менән яҙылған һәр шиғырын йотлоғоп тыңланы, дәррәү алҡыштары менән уға булған оло хөрмәтен күрһәтеп, ошондай осрашыу кисәләренә йышыраҡ ҡайтыуын теләнеләр.\nЛира Такалова, үҙәк район китапханаһының башҡорт әҙәбиәте һәм тыуған яҡт өйрәнеү бүлеге китапханасыһы.\n← Конкурсно-игровая программа «Волшебный мир кулис»\nЛитературный час «Сергей Аксаков – певец родного края» →


Мин һәр саҡ табип хатаһы ебәреүҙән ҡурҡа инем... » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Письма » Мин һәр саҡ табип хатаһы ебәреүҙән ҡурҡа инем...\nйәки Аҡ халатлыларҙы язаға тарттырыуға йүнәлтелгән үҙгәрештәр төптән уйлап ҡабул ителһен ине\n“Йәшлек”тең, ғәҙәттә, икенсе битендә сыға торған “Был аҙнала беҙҙе...” рубрикаһын иғтибарһыҙ ҡалдырмайым. Күптән түгел уның “Өмөтләндерҙе” тигән башы аҫтында Рәсәйҙә табиптарҙың хаталаныуы арҡаһында үлгән пациенттар һанының һис кәмемәүе һәм хәҙерге көндә бындай хатаға юл ҡуйған аҡ халатлыларҙы һаҡһыҙлыҡ арҡаһында үлемгә килтереү статьяһы буйынса ғына хөкөм итеүҙәре хаҡында әйтелгәйне. Медицина хеҙмәткәрен яуапҡа тарттырыу, уның ғәйебен иҫбатлаусы материалдар табыу ҡыйынлығы һәм шунлыҡтан илебеҙҙең Енәйәт кодексына үҙгәреш индереп, хаталанған табиптарҙы язаға тарттырыу өсөн айырым нормалар ҡабул итергә йыйыныуҙары хаҡында ла бәйән ителгән бына ошо рубрикала. Аңлауымса, ебәргән хатаһы өсөн табипты язаға тарттырыу хәҙер еңеләйәсәк.\nБәхетһеҙлеккә тарыған пациент һәм уның яҡындары күҙлегенән сығып ҡарағанда, РФ Енәйәт кодексына индерелергә тейешле бындай үҙгәреш, ысынлап та, өмөтләндерерлек. Ҡаза күреүсенең туғандарына компенсация алыу мәсьәләһендә, табипты ғәйепле тип танып, уны язаға тарттырыуҙың ярҙамы тейеүе бик мөмкин. Икенсенән, бүтән докторҙарға әлеге хатаға юл ҡуйған коллегаһына ҡарап, ғибрәт алыу өсөн дә яҡшы... Өсөнсөнән, эшендә хата ебәргән был табиптың үҙенә лә ғүмерлеккә онотолмаҫлыҡ “дәрес” буласаҡ бит!\nКүптәргә, бәлки, оҡшап та етмәҫ, әммә бына ошо мәсьәләгә шулай ҙа башҡасараҡ, оҙаҡ йылдар эшләп хаҡлы ялға сыҡҡан табип күҙлегенән сығып, бағырға ниәтем. Табип эше менән таныш булмаған кешеләргә был һөнәрҙең асылын ябайыраҡ итеп аңлатыу маҡсатында башта студент йылдарымды бер аҙ иҫкә алып үтмәксемен.\nМедицина институтында уҡығанда “Гиппократ анты” тигән нәмәне аңыбыҙға ныҡ ҡына һеңдергәндәре хәтеремдә. Буласаҡ табиптарҙың һәр ҡайһыһы, әлбиттә, “бер ҡасан да, хатта бәләкәс кенә хата ла яһамаясаҡмын” тигән инаныуҙа. Институт программаһына ярашлы, дәрестәр ҙә әллә ни көс етмәҫлек түгел. Китаптан ҡараһаң, кеше организмы ла ифрат ябай һәм аңлайышлы. Унда төшөрөлгән төҫлө һүрәттәрҙә барыһы ла матур күренә. Кеше тәнендәге нормаль һәм патологик физиология процестары ағышының да һис бер ҡатмарлылығы юҡ һымаҡ. Фармакология дәрестәрендә өйрәнгән дарыуҙарҙың да ғәйәт күп төрлөлөгө дәртләндерә! Уларҙың тәнгә булған тәьҫир механизмдары ла баш ҡатырырлыҡ түгел. Һәммәһе беҙҙең ҡасандыр буласаҡ пациенттарыбыҙға килешер төҫлө. Микробиология кафедраһында төрлө антибиотиктың пробиркаларҙағы яһалма мөхиттә үҫтерелгән теге йәки был микроб төрөн нисек юҡ иткәнен үҙ күҙҙәрең менән күреп ҡанатланаһың... Дауаханаларға практикаға барһаң, яныңда – һәр саҡ ярҙамға килергә әҙер торған тәжрибәле оло табиптар. Бер ниндәй ауырлыҡһыҙ уныһын да үтеп китәһең. Алтынсы курсты тамамлап, ҡулыңа табип дипломы алғанда инде үҙеңде медицинаның хатта юғары класлы белгесе итеп тояһың тиерлек... Студент саҡты бәғзе ваҡыт балалар баҡсаһында йөрөгән мәл (вайымһыҙ, иң бәхетле осор) менән дә сағыштырам.\nЭш урынына килеп, иң тәүге пациенттарыңды ҡарарға тотонғас та, барыһы ла аңлашыла: табип һөнәренә уҡыу әле башланырға ғына тора икән дә баһа!.. Эштән ҡайтыу менән, ашап та тормай, иң тәүҙә һөнәрең буйынса теге йәки был дәреслекте асып, “иртәгә фәлән-фәлән анализдар бирергә” ебәргән баяғы пациенттарыңдың сире, уны нисек дауалау хаҡында кәрәкле мәғлүмәтте эҙләргә тотонаһың... Эш юлыңды ҙур дауаханала башлаһаң, әлбиттә, күпкә еңел. Өйрәтеүсе оло табип ағайҙар һәм апайҙар, үрҙә әйткәндәй, һәр саҡ яныңда. Бына шулай, һәр пациентты ҡарап, уларға тейешенсә дарыуҙар, процедуралар тәғәйенләгән һайын, әкренләп, “докторлыҡҡа уҡыйһың”. Нисек кенә булһа ла, тора-бара, ауырыуҙарҙы дауалауыңдың тәүге һөҙөмтәләрен – һауыҡҡан пациенттарыңдың шат, бәхетле йөҙҙәрен күрә лә башлайһың, улар менән бергә һин дә шатланаһың. Ә, бәлки, уларға ҡарағанда ла нығыраҡтыр! Дауалаған кешенән рәхмәт һүҙҙәре ишетеү – үҙе бер бәхет бит. Әммә, эш юлыңды гел генә тик уңыштар оҙатып бармай, һирәкләп һәр төрлө күңелһеҙ хәл дә булғылап ала. Бер үк сирҙе кешеләр төрлөсә кисерә һәм күп кенә ваҡыт, төрлө дауалау ысулы талап итә. Кемдер үҙенә яһалған операцияны ифрат та еңел итеп үткәрһә, икенсеһен шундай уҡ операциянан һуң әллә ниндәй ҡатмарлы, көслө дарыуҙар ҡулланыу юлы менән көскә аяҡҡа баҫтыраһың. Операцияларҙың һәр төрлө “осложнение”һынан да бер кем гарантияланмаған. Ана шуларҙы булдырмау өсөн һәр табип, әлбиттә, көнө-төнө тырыша. Бының өсөн аҡ халат кейеп йөрөү генә етмәй шул, ғүмер буйы арымай-талмай белемеңде үҫтерергә тейешһең. Шуныһы ла ғәжәп: оҙаҡ ваҡыт эшләп, тәжрибә туплаған һайын, үҙ һөнәрең буйынса белемеңде тағы һәм тағы арттырыуға мохтажлыҡ тояһың. Алдараҡ әйтеп үтеүемсә, диплом алып сыҡҡас та, үҙеңде камил, тулы белемле тип һанаған хистәрең инде әллә ҡайҙарға осоп киткән һымаҡ. Пациенттар, уларҙың яҡын туғандары ла, үҙҙәренә генә хас холоҡтарына ярашлы, һиңә ҡарата төрлө мөнәсәбәттә була. Докторҙан уларҙың һәр ҡайһыһы менән уртаҡ тел табып аралаша белеү һәләте лә, ҡайһы саҡта оло сабырлыҡ та талап ителә. Күпселек, әлбиттә, дауалауға ыңғай бара. Ә бына, кемеһендәлер берәй әлеге әйткән “осложнение” килеп сыға икән, йомшаҡ ҡына итеп әйткәндә, һис тә күңелле түгел.\nҮҙемдең баштан үткәндәрҙән бер миҫал килтерәм. Хәрби госпиталдә көн аша йәиһә аҙна һайын тигәндәй төрлө операцияны күп кенә яһай инем. Инде подполковник дәрәжәһенә еткән, юғары категориялы тәжрибәле хирург булып һаналған осор, бер һалдатҡа сираттағы шундай ябай операцияларҙың береһен яһаным. Ябай тиһәк тә, ул лороперациялар исемлегендә “ҡатмарлылар” категорияһына инә, әммә минең ҡулдан ундайҙар әллә нисә йөҙәрләгән үткәйне инде. “Искривление перегородки носа” тип аталған диагноз буйынса. Икенсе төрлө әйткәндә, яҡшы тын алдырыу маҡсатында танауҙы төҙәйтеү операцияһы. Яһаған мәлдә лә бер ниндәй ҙә ҡатмарлылыҡ булманы. Әммә өс-дүрт көндән һалдатымдың тән температураһы күтәрелеп китте. Танауы, бите шешенде, ҡан анализдарының күрһәткесе лә тынысландырырлыҡ түгел ине. Медицина теле менән әйткәндә, “гнойное осложнение”. Баш мейеһенә яҡын өлкәлә төрлө эренләү ифрат та хәүефле. Уның менингит тип аталған үлемесле сиргә килтереү осраҡтары ла була. Һалдатымды “Тиҙ ярҙам” машинаһы менән округ госпиталенә алып барып урынлаштырҙым һәм уға интенсив терапия үткәреү башланды. Бәхеткә күрә, Аллаһы Тәғәлә уны ҡотҡарып алып ҡалырға насип иткән. Бындай “осложнение”лар йыш ҡына пациенттың иммун системаһы түбән булыуға ла бәйле. Докторҙың ошондай ауыр мәлдәрҙә була торған эске кисерештәре, пациентының хәле бер аҙ яҡшыра башлағанға ҡәҙәр төндәрен насар йоҡлауы һәммә хирургҡа ла таныштыр... Әгәр шул сәбәпле пациентың үлеп ҡала икән, тәфтиш органдарына ауырыуҙың иммунитеты насар булғанлығын иҫбат итеп ҡара! Закон вәкилдәре табиптың профессиональ кимәле, үҙ вазифаһына ҡарашын тикшерә башлаясаҡ. Хирург ҡулдарының, операция сестраһының, инструменттарҙың стериллегендә һәм башҡа нәмәләрҙә лә эҙләйәсәк улар бәләнең башын. Әйткәндәй, танау ҡыуышлығындағы операцияларҙың шундай үҙенсәлеге бар: башҡа өлкәләге манипуляцияларҙан айырмалы, операция яланын (операционное поле) дезинфекциялап эшкәртеү өсөн танау эсендә спирт һәм икенсе төрлө материалдарҙы ҡулланыу мөмкин дә түгел. Шуға күрә бындай операциялар сағыштырмаса стериллек шарттарында атҡарыла, тип тә әйтергә була. Бына шундай нескәлектәрҙе прокурор иптәштәргә иҫбатлағансы, әллә күпме нервы күҙәнәгең үлер... Һөйләй китһәң, кемдер әйтмешләй, уның “конец крайы” юҡ. Бәғзе берәү әйтер, “һеҙ шуның өсөн уҡығанһығыҙ, көрәп аҡса алаһығыҙ” тип. Ярай, был кешеләрҙең дә һүҙе ғәҙел. Ҡаршы бер ни ҙә әйтеп булмай. Тик шуны ла белеү кәрәк: пациент “ауырайып” киткән бына шундай ҡатмарлы ситуацияларҙа (ундай мәлдәр хирург ғүмерендә – бихисап!) докторҙың башында һәр саҡ тик бер генә уй әйләнә: нисек тә уны үлтермәҫкә... Ауырыуҙың ата-әсәһе, башҡа туғандары һымаҡ уҡ, табип фәҡәт уның үлеменән генә ҡурҡа. “Һаҡһыҙлыҡ арҡаһында” тигән статья буйынса хөкөмгә тарттырыу ғына түгел, суд хатта бөтөнләйгә ғәйепһеҙ тип тапҡан хәлдә лә, пациенты үлгән докторға бынан еңелерәк булмай, ул үҙе ғүмер буйы выждан ғазабы кисерәсәк. Табиптар өсөн ниндәй генә ҡаты, хатта үлем язаһы уйлап сығарһалар ҙа, пациентты нимәнәндер гарантиялау ифрат ауыр. Хирург халҡында шундай әйтем йөрөй: бер нәмә лә эшләмәгән кеше генә хаталанмай. Табип булып эшләгән осоромда, дөрөҫөн генә әйткәндә, юғарыла әйтелгән Енәйәт кодексын да белмәнем, әммә эшемдә ниндәйҙер хата ебәреүҙән үҙ үлемемә ҡарағанда ла нығыраҡ ҡурҡа инем. Үҙемдең яһаған операцияларым артыҡ ҡатмарлы булмауына ла ҡарамаҫтан... Әлеге “яҡшыртылған” закон, әлбиттә, ҙур ғына хәүеф булған ҡатмарлы операциялар яһаусы, пациент үлеме менән йыш ҡына осрашып тороусы хирургтарға ла ҡағыласаҡ...\nИғтибар итһәгеҙ, ситтән ҡарағанда, хирург халҡы шаян, һәр саҡ шат һымаҡ тойола. Ҡатмарлы операция мәлендә лә, үҙҙәренең нервы системаһын тынысландырыу маҡсатында, унда-бында шаян һүҙҙәр ҡыҫтырып ебәрәләр. Тик уларҙың “телдәре генә шаяра” тип әйтер инем, сөнки мейе ярымшарҙары бөтөнләйгә тик пациентының ғүмере хаҡында ғына уйлай... Хирургтарыбыҙ тураһында бына ошо хәҡиҡәтте белһәк, һис тә насар булмаҫ, тип һанайым. Башҡаларға һиҙелмәһә лә, һәр операциянан һуң, пациенты һауыға башлағансы, эстән генә ныҡ борсола доктор. Ғүмер буйына ана шулай бара. Ҡайһы бер кинофильмдарҙа, актер-хирург, операция бүлмәһенән сыға килеп битлеген сисә лә: “Жить будет!” – тип кенә ебәрә. Ә тормошта иһә күпкә башҡаса...\nТабипты нисегерәк язаға тарттырыу хаҡында һүҙ алып бара башлаһалар, барлыҡ ғүмерен кешеләрҙе үлемдән ҡотҡарып алыуға бағышлаған, шул арҡала йәшләй сәстәре ағарған, инфаркт һәм инсульт кисергән докторҙарҙы йәлләйем. Айырыуса сәғәттәр буйы, манма тиргә батып, операция яһап тороусы хирург күҙ алдына килә. Ғәйәт юғары нервы көсөргәнеше талап иткән шул эш мәлендә: “Үлеп кенә ҡуймаһын ине”, – тигән берҙән-бер уйҙа булған хирургҡа: “Пациентың үлһә, башыңа ҡундырам”, – тип, уның артында кемдер күҫәк тотоп торған һымағыраҡ булып тойола башлай. Был, әлбиттә, минең субъектив кисерештәрем. Шундай юҫыҡта уйланған хәлдә лә, үҙемде хаҡлымын тип тоя алмайым. Сөнки, әйткәндәй, закон – есть закон. Хаталандың, рустар әйтмешләй, “получай на всю катушку!”\nБына шулай, ҡәҙерле туғандар, табипты язаға тарттырыуҙы еңеләйтеү сараларын эҙләү, бер яҡтан, өмөтләндерһә, икенсе яҡтан, уйландыра ла. Эшенә илке-һалҡы ҡараған йәиһә үҙенең профессиональ кимәле өҫтөндә эшләмәгән, пациенттарына тупаҫ мөғәмәләлә, иғтибарһыҙ булған йәки уларға ярҙам итеүҙән баш тартҡан табиптарҙы, иҫерек килеш операция яһап, ауырыуҙың эсәк араһында инструменттар, тампондар ҡалдырған хирургтарҙы, әлбиттә, күҙ уңында тотмайым. Әлеге кодексҡа инергә тейешле үҙгәрештәр ҙә төптән уйланылып ҡына өҫтәлер, һәр нескәлек иҫәпкә алынып, ғәҙел ҡарар ҡылыныр, тигән өмөт бар. Тик табиптарға ҡарата законды көсәйтеү менән үлем осраҡтары әҙәйерме икән?.. Шәхсән, миңә килгәндә, законды нисек кенә ҡатыландырһалар ҙа, эшемде был һис тә яҡшырта алмаҫ ине, моғайын, тигән уйҙамын. Докторҙың үҙенә ҡарата үҙе, намыҫы ҡуйған талаптарҙан ҡатыраҡ тағы нимә булыуы мөмкин?!\nЭш дәүеремдә, мин эшләгән бүлектә, әлхәмдүлилла, үлемесле осраҡтар булманы. Ә бына бергә хеҙмәт иткән коллегаларымдың бәғзеләре бындай ифрат та ауыр бәлә-ҡазаны үҙ башынан үткәргеләне. Беҙҙең госпиталдә терапия бүлегендә бер капитан инфаркттан үлгәс, уға ярҙам күрһәтергә тырышҡан медицина хеҙмәте майоры М-ны төрлө инстанцияға һөйрәкләп аҙ йөрөтмәгәндәрҙер, тип уйлайым. Үҙ эшенә намыҫ менән ҡараған был докторҙы яҡшы беләм. Сирлегә кәрәкле күләмдә, тейешенсә уколдарын да дөрөҫ кенә тәғәйенләгән ул. Йөрәктең коронар тамырына “тромб” тигән нәмә барып тығылғас, яныңда профессор йәиһә академик торһа ла, бер нисек тә ярҙам итеп булмағанын аңлау өсөн хатта махсус белем дә кәрәкмәй. Әммә үлгән пациенттың туғандарына быны төшөндөрөү ифрат та ауыр... Бынан тыш, бәғзе бер пациенттың ниндәйҙер дарыуға (хатта ябай прививкаға ла!) ҡарата анафилактик шок та кисереүе мөмкин. Һәр кабинетта тиерлек “Антишок” укладкаһы булыуға ҡарамаҫтан, күп кенә осраҡта кешене был бәләнән дә ҡотҡарып алып ҡалыу мөмкин булмай, Алла һаҡлаһын! Әммә доктор барыбер прокуратурала үҙенең “дөйә түгеллеген” иҫбатларға мәжбүр. “Эш”те аҙағына еткергәндәренә ҡәҙәр “ғәйепләнеүсе” доктор үҙенең дә байтаҡ һаулығын сарыф итә. Әле ошо көндәрҙә 48 йәшлек актер Марьяновҡа ярҙам итергә маташҡан медиктарҙы ла шундайыраҡ һорау менән бер килке ҡаңғыртып алдылар, буғай. Әҙәм балаһының әжәле етһә, Аллаһы Тәғәлә ниндәй ҙә булһа бер сәбәп ебәрә. Бына ошо хәҡиҡәтте лә беләйек. Беребеҙ ҙә мәңге түгел бит.\nотставкалағы медицина подполковнигы.\nСығыу ваҡыты 26-11-2017, 09:36 | Ҡаранылар: 545\nИрҙәрҙең башҡа ҡатын-ҡыҙға ҡарауына кем ғәйепле?\nУҡырға йыбанмағыҙ, милләттәштәр!\nНаркоз, ысынлап та, ғүмерҙе ҡыҫҡартамы?


Ҡояш көлһә лә, ерҙә "ҡара болоттар" бар...\n14 Апрель 2019, 19:56\nҮткән шәмбе тотош республика халҡы күмәкләп өмәгә сыҡты. Бындай берҙәмлеккә, фиҙакәрлеккә ҡояш та сикһеҙ шатланғандай, көнө буйы йылы нурҙарын өләште. Ләкин, күк аяҙ торһа ла, ерҙә лә “ҡара болоттар” килеп сыға шул...\nУл көндә Өфө ҡалаһына ҡараған “Нива”, “Изобилие”, “Студеный ключ” һ.б. баҡсасылыҡ ширҡәттәрендә йәшәгән халыҡ күмәкләп өмәгә сығып, М5 “Урал” трассаһынан үҙҙәренә табан төшкән юл буйын (бер саҡрым самаһы ара), ундағы бер рәт булып сәселгән ағастар араһын төш ауғансы сүп-сарҙан таҙарта. Ә ҡый шул ҡәҙәр күп. Ни өсөнмө?\nИглин яғынан Өфөгә үткәндәр тап ошо боролошта сүп-сарын һелтәп китеүсән. Бында ғына ла түгел, тотош М5 буйы тулған ул ҡыйҙан. Иртәнсәк күптәр ҡалдыҡ тулы тоҡтарын Өфөгә алып барып еткерергә сабырлығы етмәйме, трасса буйына һелтәп китә – еңел ҡотола.\nЭйе, был көндә баҡсасылар эргә-тирәһендәге барлыҡ ҡыйҙы таҙартып, машина яллап түктертә. Өҫтәүенә ошо 700 метр тирәһе юлдың соҡорҙарын ҡаплау өсөн бер нисә рейста кирбес ҡалдыҡтары алдыртып, барлыҡ тишек-тошоҡто ямай. “Киләһе аҙнала ваҡ таш алдыртып, эште тамамлап ҡуйырбыҙ”, – тип дәртләнешеп, ҡәнәғәт булып таралалар.\nӘ икенсе көндә... Ошонда йәшәгән берәү иртәнсәк трассаға сығып барғанында “ГАЗель” машинаһын күреп ҡала. Ул тейәп килгән бар “байлығы”н кисә генә таҙартҡан ергә ауҙарған да китергә йыйына. Асыуҙан ярһыған кеше йәһәт кенә автомобиленән сығып, тегеләрҙе туҡтатырға ынтыла, ләкин улары ҡасып өлгөрә.\nБыл хәлдән кәйефе ҡырыла баҡсасыларҙың. Күп осраҡта үҙ көсөнә таянырға тырышһалар ҙа, ҡайһы бер мәсьәләләргә хәлдәре етмәй шул. Өфө ҡалаһы хакимиәте ошо боролош тирәһен ҡыйламаһындар өсөн берәй сара күрә алмаймы икән?


Хаҡ юлды белем күрһәтә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » Хаҡ юлды белем күрһәтә\nХаҡ юлды белем күрһәтә 24.01.2018 // Иман\nБик күп хәтер, ҡәҙер, иҫкә алыу кисәләрендә, исем ҡушыу, никах тантаналарында, һуңғы юлға оҙатыу, мәрхүмдәрҙең өсөн, ҡырҡын, йылын уҡытыу йыйындарында ҡатнашҡаным бар. Бик мәслихәт күренеш... Ҡан-ҡәрҙәштәр, күршеләр, таныштар йыйыла. Муллалар аяттар уҡый, өгөт-нәсихәт, изге теләктәр әйтә, күңелдәр хуш була.\nБәғзеләре сүрәләр уҡығас:\n– Һорауҙарығыҙ бармы? – тип өндәшә.\n– Ҡөрьәндә иң мөһиме нимә? – тип белешәм.\nБелмәй. Күрәһең, Ҡөрьәнде ентекле, төплө өйрәнмәгән. Йә иһә, оятҡа ҡалмайым типтер, яңылыш яуап бирә. Йәнә бер-бер артлы һорайым:\n– Аллаһ Тәғәлә ниндәй кешене үҙ итмәй, хуп күрмәй, яратмай?\n– Дини ҡарашса, тереклекте, кешеләрҙе мәңге тере итә торған үлемһеҙ башланғыс?\n– Раббының нисә йәннәте бар?\n— Аллаһ Тәғәләне ни рәүешле күҙ алдына килтерәһегеҙ?..\nАйырыуса дин әһелдәре ошо һорауға аптырап ҡала. Ҡайһылары минән үҙҙәре төпсөшә башлай:\n– Йә, ни рәүешле һуң?\n– Ҡөрьәндә әйтелеүенсә, Аллаһ – Күктең һәм Ерҙең Нурылыр. Эсендә шәм яндырылған йорт кеүек яҡты Нурҙыр Ул. Шәм иһә Шәмдәлгә ҡуйылған. Ул Шәмдәл алмас һымаҡ балҡыған йондоҙ кеүек йымылдай... Уның майы, үҙенә ут төртмәһәләр ҙә, үҙенән-үҙе нур сәсә. Был яҡтылыҡ нур өҫтөнә нур булып яна. Аллаһ ихтыяр иткән кешеһен нурға ирештерә... Был нурлы Шәмдәл байтаҡ ҡына йорттарҙың эсен яҡтырта... Нәҡ Илаһи Нур булған өсөн дә Алла мәңге йәшәй, һәр ваҡыт булған һәм буласаҡ. Ул – үлемһеҙ. Ер, Күк, тереклек – бөтә нәмә Уға мохтаж. Аллаһ нур бирмәһә, кешенең нуры булмаҫ...\n– Алла Нур булғас, әҙәме НУР өсөн ғүмер итә килеп сыға.\n– Тап шулай. Кеше Нурҙа үә Нур менән һәм Нур өсөн йәшәй. Ҡөрьән тәғлимәтенсә, хатта ҡиәмәт көнөндә лә мөьмин ирҙәр менән мөьмин ҡатындарҙың алдынан да, уңынан да донъяла ҡылған изгелектәренең нурҙары яҡтыртыр. Монафиҡ ирҙәр менән ҡатындар иһә: “Беҙҙе көтөп тороғоҙ, ашыҡмағыҙ, яҡтылығығыҙҙан, исмаһам, бер нур алып ҡалайыҡ”, – тип ялбарыр. Уларға: “Уҙғанығыҙға ҡайтып, яҡтылыҡ эҙләгеҙ”, – тиерҙәр...\n– Һеҙ Бохарала, Ҡаһирәлә уҡынығыҙмы? Ҡайһы мәсеттә имамһығыҙ? – тип ҡыҙыҡһынып һорашалар.\nМин әлегә дин әһеле түгел, Ҡөрьәндең асылдарын өйрәнеүсе генә, шул нигеҙҙә әҫәрҙәр яҙыусы ғына, – тиһәм, ғәжәпләнәләр.\nАяттан һуң һөйләшеп ултырғанда, мин уларға дин менән фән аһәңдәшлеге юҫығында бығаса белмәгәндәрен, ишетмәгәндәрен, уйҙарына ла килтермәгәндәрен дә еткерәм.\n– Фәндең бөтә тармаҡтары буйынса матди донъяны тикшергән йөҙәрләгән атаҡлы ғалим Аллаһ Тәғәләнең барлығын, Ғаләм, физик донъя, тәбиғәт Юғары Аҡыл мөғжизәһе икәнен, бөтә донъя, мөхит Уның менән һулыш алғанын таный. Бер нисәһенең генә булһа ла әйткәне менән танышайыҡ. Атаҡлы физик-математик Исаак Ньютондың (1643 – 1727) яҙыуынса: “Йыһандың ғәжәйеп төҙөлөшөн һәм аһәңдәшлеген фәҡәт барыһын да алып барыусы сикһеҙ ҡөҙрәтле Заттың планы буйынса төҙөлөүе менән генә аңлатырға мөмкин. Был – минең беренсе һәм һуңғы һүҙем”. Физик Альберт Эйнштейн иһә: “Бөйөк шәхескә кеүек мин Аллаға ышанам һәм намыҫым ҡушҡанса әйтәм – тормошомдоң бер генә минутында ла атеист булманым”, – тигән.\n— Ҡара әле, ҡара, Эйнштейн да Аллаға ышанған икән...\n— Бельгиялағы Льежск университетының атом молекуляр физикаһы департаменты рәйесе Жюль С. белдереүенсә: “Фән менән диндең беҙҙең замандағы кеүек бер ҡасан да шундай яҡын һәм тығыҙ бәйләнештә торғаны юҡ ине. Йыһан киңлеген өйрәнеүсе ғалимдар шул тиклем хозур һәм көтөлмәгән күренештәрҙе асты, уларға инде Алла юҡлығын әйтеүе лә ҡыйын. Был мәсьәләлә башҡа ике төрлө фекер булыуы мөмкин түгел”. Астроном Гершель ошолай ти: “Фәндең офоҡтары киңәйгән һайын Мәңгелек Ижадсының һәм Ҡөҙрәтле Аҡылдың барлығын раҫлауҙар арта бара”. Электрондарҙы асҡан бөйөк физик Томсондың һығымтаһы ла фәһемле: “Бойондороҡһоҙ фекер эйәләре булыуҙан ҡурҡмағыҙ! Әгәр һеҙ шаҡтай аҡыллы фекер йөрөтһәгеҙ, фән ҡотолғоһоҙ рәүештә Аллаға ышаныуға килтерәсәк. Һеҙ фәндең дингә дошман түгел, ә ярҙамсы икәнен күрерһегеҙ”.\n– Собханалла!.. Ысынлап та шулай тигәндәрме? Белмәгән инек.\n– Был хаҡта минең “Башҡа донъялар, нур һәм йән” тигән тикшеренеүемдә ентеклерәк яҙылған. “Башҡортостан” гәзитендә баҫылды. “Йәшә әле, йәшә” тигән китабыма ла ингән. Алып уҡығыҙ! Мулла кеше белемле булырға тейеш.\nБелеүемсә, күреүемсә, бихисап муллалар – әүәл юғары, махсус урта белеме лә булмаған ҡәрҙәштәр. Ятлап алған сүрәләрҙе теҙәләр, бер үк нәсихәттәрҙе, теләктәрҙе әйтәләр, догматик ҡарашҡа бирелеп, үҙҙәренекен туҡыйҙар... Серле, тылсымлы, иғтибарҙы йәлеп итерлек нәсихәт аҙ. Аяттары моңһоҙ тауыш менән күңелдәргә үтеп инмәй, үтә лә ҡоро ишетелә, өндәр хаталы... Бәғзеләре оҙаҡ йылдар гонаһ һаҙлығында булып, инде тәүбәгә килгән.\n— Тәүбәгә килеүе ҡыуаныс, Хоҙай ярлыҡай, – тим.\nИхтирамлы, абруйлы дин әһеле булыу өсөн белемле лә, иманлы ла, кешелекле лә, яғымлы тауышлы ла булыу зарурҙыр. Әбйәлил районы Өскүл ауылынан бер мулла шундай ҡөҙрәткә эйә ине, ул йәсин уҡығанда тән тетрәй ине. Вәт, исмаһам, уҡый, моңло тауышлы йырсы ла шул... Ул минең “Һүҙ тылсымы” тигән эссемда ла телгә алына. Ғәрәп Иле дин әһелдәре Ҡөрьәнде йәндәргә үтерлек итеп уҡый. Интернеттан һоҡланып, хатта ки күҙҙәрем йәшләнеп тыңлайым. Әбү Бәкер Әш Шәтри шул тиклем хис-кисерештәргә бирелә, ҡайһы бер урында үкһеп, илап ала...\n“Рух үлмәһә – ил үлмәҫ”, тиҙәр. Шулай итеп, Рух – йәшәйештең нигеҙе, асылы, йүнәлеше. Хәмер иһә асыл, рухи башланғыс түгел! Ҡыйынлыҡтарға, бәлә-ҡазаға тарыған, эшһеҙ ҡалған, ғаиләһе тарҡалған, йәшәү йәмен юғалтҡан, рухы һынған кешеләр эскегә бирелә. Кешеләргә Рух өрөү үтә лә мөһим, иң изге, иң сауаплы ғәмәл! ҺҮҘ, ТЕЛ – Илаһ тыуҙырған күренеш, үтә лә изге, ғәзиз. Рәсәй милләте яһайбыҙ тип, милли телдәрҙе власть, шовинизм менән ағыуланған баштар киҫеп ташламаҡсы. Бик яман булһа ла, хәмер телде телә алмай. Эскелекте Илаһ бар ҡылмаған, ул көнитмеш, ижтимағи тормош тыуҙырған бәлә, тамуҡ.\nТел һаҡлау бөтөнләй башҡа ғәмәл. Кешене, халыҡты РУХ, АҠЫЛ, АҢ-БЕЛЕМ, МӘҘӘНИӘТ, СӘНҒӘТ, ХЕҘМӘТ, ӘХЛАҠ, ӘҘӘП, ИЗГЕЛЕК, ЯҠШЫЛЫҠ, ТЕЛ йәшәтә. Шул ғәмәлдәргә, сифаттарға эйә ҡәүем юғалмай, һис ваҡытта тотошлай эскегә һабышмай. Әммә, халыҡ әйтмешләй, ғаилә ғәрипһеҙ булмай. “Ил тигәндең кеме юҡ” ҡобайырында һамаҡланыуынса:\nИл тигәндең кеме юҡ,\nКеме юҡ та, ние юҡ...\nТуғы ла бар был илдең,\nАсы ла бар был илдең...\nУның батыры ла, бахыры ла, йүнлеһе-йүнһеҙе лә, эскәне-эсмәгәне лә булған һәм буласаҡ. Был – тормош ҡануны!\nШуныһы ҡыҙғаныс, намыҫлы, бөтә булмышы менән Ҡөрьән тәғлимәтен үтәгән дин әһелдәре менән йәнәш бол йомған, кеҫәләрен ҡалынайтҡан, намыҫтарын юйған, халыҡтан оялмаған, Алланан ҡурҡмаған, судҡа ҡалған ике йөҙлө муллаларҙың мулла-монтағайҙары, йәғни рухи ғәриптәре бар әле. Ҡөрьән тотоп, намаҙ, аяттар, өгөт-нәсихәттәр уҡып йөрөгән бәғзе муллалар дин тарафынан тыйылған хәрәм, гонаһ ғәмәл ҡыла, көс түгеп табылмаған хәрәм мөлкәт, аҡса үҙләштерә. Улар берәү, икәү генә түгел. Муллаларҙың муллаһына, мөриттәрҙе уҡытҡан һәм тәрбиәләгән ишан-шәйехтәргә, дәрәжәле тигән мөфти хәҙрәттәренә был – гонаһ шомлоғо төшөр ҡот осҡос яҙыҡ, ер күтәрмәҫлек, ғәйеп! Ә беҙ, “Мосолман диненә хеҙмәт иткән кеше, уҡымышлы, иманлы кеше!” тип, шундайҙарға бит һыйпап ултырабыҙ...\nЭйе, Ҡөрьәндең күрһәтмәләрен, кәңәштәрен, өгөт-нәсихәттәрен йәшәйештә ҡулланыу — ифрат та сауаплы ғәмәл. Дин әһеле мотлаҡ Ислам тәғлимәте буйынса йәшәргә тейеш. Саф, мосаддиҡ мосолман аҡылы, йөрәге, йәне, теле, эш-ҡылыҡтары, ғөмүмән, бөтә булмышы менән Аллаһ Тәғәләне һәр саҡ иҫендә тота. Аллаһына ысын күңеленән инаныусы бирелгәнгә, хәләлгә шөкөр итеп, уны Илаһ юлында фиҙа ҡылырға, ҡорбан итергә әҙер, ә йәмәғәт, донъя байлығына ҡыҙыҡмай. Байлыҡ – Бар Ҡылыусының бәндәһен һынауының бер алымы ғына. Мосолманға кәрәгенән артыҡ, саманан тыш байлыҡҡа ымһыныу, мал-мөлкәт туплау тыйыла. Динле кеше Ҡөрьәнде күберәк уҡыған, тыңлаған, аяттарҙың асылына төплөрәк төшөнгән һайын Аллаһына нығыраҡ һыйына. Әлбиттә, уҡып, тыңлап ҡына ҡалмай, Раббыһының изге әмерҙәрен көн һайын тормошонда ҡуллана. Шулай итеп, дин әһеле – иман әһеле. Күңелендә – таҙа, саф иман, күҙҙәрендә – хаҡлыҡ нуры!\nфилология фәндәре кандидаты, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.\nТотош уҡырға 461


Республикала ауыл хужалығы техникаларын яҙғы баҫыу эштәренә әҙерләү башланды - Bash.News\nРеспубликала ауыл хужалығы техникаларын яҙғы баҫыу эштәренә әҙерләү башланды\nРеспубликала ауыл хужалығы техникаларын яҙғы баҫыу эштәренә әҙерләү башланды https://bash.news/news/85088_respublikala_auyl_xuzhalyy_texnikalaryn_yay_bayu_eshtren_erl_bashlandy/?lang=bash\nТәүгеләрҙән булып яуаплы эшкә Шаран районының "Фәйзуллина" крәҫтиән-фермер хужалығы тотондо. Урындағы хеҙмәткәрҙәр Т-150 тракторҙарҙын ремонтлап ҡуйған да инде. Бер үк ваҡытта был техникалар ярҙамында ҡыш ауыл биләмәһендәге урамдарҙы ҡарҙан таҙартыу ойоштороласаҡ.\nҠалған тракторҙарҙы һәм сәсеү агрегаттарын ремонтлау өсөн хужалыҡта йыл әйләнәһенә 16 маханизатор эшләй. Улар бар эштәрҙе лә үҙ көстәре менән башҡарырға тырыша. Бының өсөн кәрәкле ҡорамалдар менән йыһазландырылған гараж һәм мотор цехы булдырылған.\nИгорь Фәйзуллин, "Фәйзуллина" крәҫтиән-фермер хужалығы инженеры: “Ҡулдан килгәнсә техниканы үҙ ҡулдарыбыҙ менән йүнәтәбеҙ. Ситкә һирәк сығарабыҙ. Үҙебеҙҙә иркен, төрлө белгестәр бар”.\nХужалыҡтың эш тәжрибәһе район кимәлендә ойошторолған семинарҙа өйрәнелде. Бөгөн төбәктә үҙәкләштерелгән оҫтахана юҡ. Шуға ла һәр хужалыҡ техника паркын үҙ көстәре менән ремонтлай. Ә бына Т-150 һәм К-700 кеүек ҡеүәтле тракторҙар двигателдәренә Шишмәләге "Башсельхозтехника" предприятиеһы йән өрә. Дөйөм алғанда, быйыл Шаран районы йәмғеһе 40 миллион һумға ауыл хужалығы техникалары һатып алған. Һуңғы ваҡытта күп кенә хужалыҡтар "Россельхозбанк" аша кредит алып иҫке тракторҙарҙы яңыртыуға ҙур иғтибар бүлә.\nАльберт Минлин, "Шаран" мәғлүмәт-консультация үҙәге етәксеһе: “Техниканы ремонтлау графигы төҙөлдө. Ошо график буйынса киләһе сәсеү миҙгеленә әҙерләнәбеҙ”.\nАвтор: Илдар Байбулатов\nКүп балалы ирҙәрҙе ваҡытынан алда пенсияға сығарырға тәҡдим итәләр\n21:59, 25 ғин\nПопуляр башҡорт блогеры Рөстәм Нәбиевтың ҡыҙы тыуған\n10:33, 25 ғин\nКөйөргәҙелә технопарк яңыртыла\n16:03, 24 ғин


Матурлыҡ һәм яҙ байрамы » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Конкурстар » Матурлыҡ һәм яҙ байрамы\n24.04.2015 Матурлыҡ һәм яҙ байрамы\nЯҙ кеше күңеленә матурлыҡҡа ынтылыш, наҙ, һөйөү хисе өҫтәй. Һәр кем ҡырыҫ ҡыштан һуң ярһып килгән яҙҙарҙа өмөт, яҡтылыҡ һәм матурлыҡ эҙләй. Хәйер, ниңә эҙләргә һуң уны? Ул бит беҙҙең яныбыҙҙа, йәнәшәлә генә…\nТәбиғәттең матурлыҡҡа төрөнгән мәлендә Өфөнөң “Башҡортостан” концерт залында “Һылыуҡай” матурлыҡ конкурсы үтте. Илебеҙҙең төрлө төбәктәренән килгән 12 башҡорт ҡыҙы был көндө милләтебеҙҙең асылын, гүзәллеген тағы ла бер ҡат дәлилләне. Тышҡы матурлыҡтан тыш, улар белемен, күңел байлығын, мөләйемлеген, туған телгә, илгә һәм милләткә булған һөйөүен дә күрһәтте. Конкурс программаһына ярашлы, сибәркәйҙәр үҙҙәре менән таныштырҙы, киске күлдәктәрҙе, “МиЛе” компанияһында тектерелгән ҡиммәтле тундарҙы, милли кейем өлгөләрен күрһәтте. Гөлләмә эшләү оҫталығы, йыр-моңға маһирлығы менән дә башҡорт ҡыҙҙары сәхнәлә йондоҙ булып балҡыны.\nБашҡорт әҙәбиәте гүзәл заттарҙан билдәле шәхестәргә, ҡатын-ҡыҙ образдарына бай. Әҙәбиәт йылы айҡанлы конкурс барышында ҡыҙҙар сәхнәлә әҙәби образдарҙа, әҙибә ролдәрендә сығыш яһаны. Бәйгеселәрҙең белем кимәлен, телде белеүен, актерлыҡ оҫталығын сағылдырған тамаша бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Сәхнәлә сағылдырылған Тәңкәбикә, Аҡсәскә, Емеш, Оло Инәй һәм башҡа бик күп образды тамашасылар күҙ йәштәре аша ҙур ғорурлыҡ менән күҙәтте. Сәхнәнән тыш, бәйгелә ҡатнашыусылар үҙҙәрен “зәңгәр экран” аша ла һынаны. “Туған тел” каналында бер аҙна дауамында көн һайын “Һылыуҡай көндәлеге” тапшырыуы барҙы.\nКонкурс 23 йыл рәттән үткәрелеп, 200-ҙән ашыу сибәр ҡыҙҙы сәхнәгә сығарған. Ууларҙың һәр береһе тиерлек бәйгенең йөҙөнә тап төшөрмәйенсә эшләй һәм йәшәй. Быйылғы конкурсанттар “Һылыуҡай” йырын башҡарған саҡта үткән йылдарҙағы еңеүселәр балалары менән сәхнәгә сыҡты.\nКонкурс барышында жюри ағзаларына еңелдән булманы. Береһенән-береһе сибәр, талантлы, матур һәм мөләйем 12 ҡыҙ араһынан йыл дауамында башҡорт ҡыҙының күрһәткесе буласаҡ еңеүсене билдәләү еңел эш түгел. Уларҙың һәр береһе еңеүсе исеменә лайыҡ ине. Ә шулай ҙа бәйге талаптары буйынса тик бер генә еңеүсе билдәләнергә тейеш. Быйылғы Йылайыр “Һылыуҡай” – Илнара Үтәшева. Ул әлеге мәлдә Санкт-Петербург ҡалаһында белем ала. Еңеүсе ҡиммәтле тун һәм аҫылташтар менән биҙәлгән мәрйен менән бүләкләнде. Беренсе урынды Күгәрсен һылыуы Зилиә Яппарова, икенсене Магнитогорск ҡалаһынан Светлана Кожаринова менән Салауат районынан Гөлшат Маннапова яуланы. Ә өсөнсө урынды Гөлназ Ильясова, Илнара Рахманғолова һәм Диана Мөхәмәтйәнова бүлеште. Башҡа ҡыҙҙар ҙа иғтибарһыҙ ҡалманы. Уларҙың һәр береһе төрлө номинацияларҙа билдәләнде.\nТамашаны “Һылыуҡай” конкурсында ҡатнашып, билдәлелек яулаған, башҡорт эстрадаһының йәш башҡарыусылары Анжелика Якусева, Зилиә Бәхтиева һәм Гөлнара Ибраҡованың моңло йырҙары биҙәне. Уларҙан өлгө алып, быйылғы конкурсанттар ҙа киләсәктә билдәле шәхестәр булып китер әле. “Йондоҙҙар”ҙың да йондоҙло юлы тап “Һылыуҡай”ҙан башланған бит…


17 Сентябрь 2018, 16:08\nЫсынлап урман ҡыҙы ул Иҫке Собханғолда йәшәүсе Дилбәр Ғәлиева. Май тәпәне - тышынан, тигәнде раҫлап, Ғәлиевтарҙың сымыры донъяһы әллә ҡайҙан иғтибарҙы тарта. Баҡсалары тулы сәскә-гөл, йәшелсә-емеш, ағас-ҡыуаҡ. Әсәһе Йәмилә инәй мәрхүмәгә оҡшап, юҡты бар итергә генә тора Дилбәр.\nЫсынлап урман ҡыҙы ул Иҫке Собханғолда йәшәүсе Дилбәр Ғәлиева.\nМай тәпәне - тышынан, тигәнде раҫлап, Ғәлиевтарҙың сымыры донъяһы әллә ҡайҙан иғтибарҙы тарта. Баҡсалары тулы сәскә-гөл, йәшелсә-емеш, ағас-ҡыуаҡ. Әсәһе Йәмилә инәй мәрхүмәгә оҡшап, юҡты бар итергә генә тора Дилбәр.\nҠара яҙҙан урмандан ҡайтып инмәй Ғәлиевтар. Үгәй инә үләне сәскә атҡан мәлдән башланып китә беҙҙең эш, ти ғаилә башлығы Олег Марс улы.\nӘйткәндәй, Ғәлиевтарҙың өйөндә үлән төнәтмәләре, киптереп, төрлө дәүмәлдәге йәшниктәрҙә һаҡланған үләндәр өсөн айырым бүлмә, улар теле менән әйткәндә, келәт бар. Үәт, исмаһам, витаминдар келәте ул: иҙән тултырып әлморон, урман ҡарағаты, ҡыр сейәһе япраҡтары киптерергә һалынған. Тырҡыш бәшмәгенән һыҙланғанда ыуыныр өсөн төнәтмәләр эшләнгән. Болануттан сәскә атҡан мәлдә үк йыйылып, ит турағыста боролоп, быҡтырылғандан һуң киптерелеп, бына тигән сәй әҙерләнгән.\nЙәш сағы Әүжәндә урыҫ араһында үткән Йәмилә инәй үҙе донъя көтөргә бик шәп булып, 11 балаһын да шуға өйрәткән. Иҫке Собханғолда йәшәүсе 4 ҡыҙы – Вәсилә, Фәриҙә, Дилбәр, Гөлдәр бер-береһенә ихлас ярҙам итешеп, урман-ҡырға ла бергә йөрөп, ихлас донъя көтәләр.\nБылтыр ерән бәшмәктәрҙе хатта Ҡағы, Үҙән яғына барып йыйҙыҡ, ти Дилбәр. Быйыл аҡ бәшмәккә, ҡайын бәшмәгенә Мәһәҙей, Яуымбай яғына барғандар. Әле бәшмәктәрен тоҙлап, туңдырырын туңдырырға һалып, әҙерләмәләрен баҙға төшөрөргә йөрөүҙәре.\nҒәлиевтарҙың баҙы – үҙе бер аҙыҡ-түлек келәте. Груша, алманан повидлолар, сейә, ҡарағаттан компоттар, көртмәле, турғай еләге, шартыйҙан ҡайнатмалар, баҡсаһында үҫтергән йәшелсәләренән салаттар эшләп бөткән оҫта ханым. Баҙҙың тағы бер үҙенсәлеге: ҡышҡылыҡҡа сөгөлдөр, кишерҙәр лар кеүек ҙур ғына итеп эшләнгән ағас йәшниктәрҙә һаҡлана. Бер рәт ҡом һалып, унан һаҡланасаҡ йәшелсәне һалып, бер-береһенә тигеҙмәй һаҡлайһың, ҡыш ҡомға лейка менән әҙләп кенә һыу ҡойоп торабыҙ, ти Олег Марс улы. Быныһы ла – аҡыл.\nҠыҙыл, ҡара, аҡ ҡарағат, виноград, ағас еләге үҫтерәләр Ғәлиевтар, йәшелсәнең ниндәй генә төрө юҡ. Теплицаны ла өй хужаһы үҙе эшләгән.\nБыйыл бәшмәк күп булды, туғандарға, күрше-күләнгә лә тараттыҡ, ти Дилбәр. Биреүсе ҡулды Аллаһы Тәғәлә ярата шул – үҙҙәренә әллә нисә тапҡыр арттырып бирә. “Ләә иләһә иллаллаһ, тип урманға кереп китһәң, аҙым һайын байлыҡ-ниғмәткә тап булаһың”, - тип ҡыуана тәбиғәт йәнле урман ҡыҙы. Ылаҡты (Ашкарка) йылғаһы буйҙарын ҡыҙырып, Мәһәҙейҙән ары район сигенә лә барып сыға урман-ҡыр байлығы артынан Дилбәр. Тыуған яҡтың ҡыр-яландары тартып ҡына тора.\nБыйыл турғай еләге лә, шартый ҙа, ағас еләге лә, көртмәле лә мул булды, тип ҡыуана ул.\nҺарғаяла саҡта Хәбирә өләсәйгә эйәреп һарыҡ көтөргә йөрөгәндә лә буш ҡайтмай – биҙрә тултырып еләк-муйылын алып ҡайта инек, тип хәтерләй Дилбәр. Урман ҡыҙына урманыбыҙға булған һөйөүҙе алдағы быуындар һалған шулай.\nЭйе, бөгөн берәүҙәр юҡтан бутҡа бешергәндә, Дилбәр кеүек уңғандар Аллаһ биргән ниғмәтте йыйып, ҡот-бәрәкәт арттыра, йәшәйешен болло итә. Уңғандарҙың эше лә, тормошо ла уң, ризығы мул, йәшәйеше бәрәкәтле шул.


Төбәктә онкология сирҙәре 11 процентҡа артҡан // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә онкология сирҙәре 11 процентҡа артҡан\n15:03, 15 декабря 2015 Йәмғиәт\nТөбәктә онкология сирҙәре 11 процентҡа артҡан Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостанда Роспотребнадзор идаралығы 2010-2014 йылдарҙа яман шеш менән ауырыу һәм ошоға бәйле үлем осраҡтары тураһында статистика мәғлүмәттәрен баҫтырып сығарҙы. Тикшереү республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәренә нигеҙләнгән. Былтыр онкология ауырыуҙары 11 процентҡа тиерлек артҡан һәм 100 мең кешегә 1884 сирле тура килгән. Күрһәткес Баймаҡ районында 742-нән алып Салауатта 3000-гә тиклем үҙгәрә.\nТәүге урында — һөт биҙе яман шеше (12,4 процент). 2005 йылға тиклем был төр дүртенсе урынды биләне, 2003 йылдан икенсе, 2011 йылдан иһә беренсе урында.\nИкенсе урында — ҡурылдай, үпкә (11,3 процент), өсөнсөлә — тире (9,6 процент), дүртенселә простата биҙенең яман шеше (8,4 процент) тора.\nБиш йылда яман шештән үлем осрағы 8 процентҡа артҡан. 2014 йылда 5686 онкологик сирле үлгән, шуларҙың 27-һе — бәлиғ булмағандар. Үлемгә килтереүсе ауырыуҙарҙан тәүге урында тын юлдары (18,6), икенселә — ашҡаҙан (11), өсөнсөлә — һөт биҙе яман шеше (9 процент).\nБиш йылда балалар араһында онкология сирҙәре 21,6 процентҡа кәмегән һәм былтыр 100 мең балаға (14 йәшкә тиклем) 11,6 ауырыу тура килгән.


Микология — Башҡорт Википедияһы\nМиколо́гия (бор. гр μύκης— бәшмәк) — бәшмәктәр батшалығы тураһында фән, биология бүлеге. Бәшмәктәрҙе ҡасандыр үҫемлектәрҙең бер бүлегенә индерәләр ине.Шуға күрә, бәшмәктәр ботаника фәне сиктәрендә өйрәнелде. Хәҙерге систематика буйынса бәшмәктәр айырым батшалыҡ итеп ҡарала. Микология хәҙер үҙ - аллы фәндәр рәтенә керә.\nФәнни әҙәбиәттә бәшмәктәрҙе иң беренсе булып Аристотель телгә ала. Уның «ботаниканың атаһы» булараҡ билдәле уҡыусыһы Теофраст боронғо аҡыл эйәләре араһында иң беренсе булып ул заманда билдәле булған бәшмәктәрҙе системалаштыра. Ул бүрекбаш, трюфель бәшмәкте, аҡ көләпә бәшмәктәрҙе телгә ала һәм μύκης тип атай. Ошо һүҙҙән һуңыраҡ латинса бәшмәктәрҙең исеме лат. mycetes һәм микология фәне барлыҡҡа килә. Бынан тыш уның хеҙмәттәрендә үҫемлектәрҙең ауырыуы онло ысыҡ һәм тут телгә алына. Боронғо ғалимдар был ауырыуҙыр бәшмәктер менән бәйле икәнен белмәгән, улыр быны артыҡ дымлылыҡ менән бәйләгән. Б. Т. 150 йылда врач Никандр Колофонский бәшмәктәрҙе ашарға яраҡлы һәм ашарға яраҡһыҙҙарға бүлә. Был бәшмәктәрҙе классификациялауҙың башы була.\n↑ 1,0 1,1 1,2 Загальна мікологія, 2007, с. 7\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Микология&oldid=823082 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:44 9 август 2018 үҙгәртелгән.


Сибай мәктәптәре ете йөҙ беренсе класс уҡыусыһын ҡабул итергә әҙер // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСибай мәктәптәре ете йөҙ беренсе класс уҡыусыһын ҡабул итергә әҙер\n9:06, 2 августа 2010 Йәмғиәт\nСибайҙа яңы уҡыу йылында ете йөҙ беренсе класс уҡыусыһы парта артына ултырасаҡ. Ҡала хакимиәте мәғлүмәтенән билдәле буйынса, иң күп уҡыусыларҙы 9-сы лицей йыйған – 125 бала, 12 урта мәктәпкә иһә 97 бала киләсәк, ә 1-се урта мәктәпкә — 85 уҡыусы.\nҠайһы бер Сибай мәктәптәрендә башҡорт телендә уҡытыласаҡ кластарға балалар йыйыла. 30 бала 1-се урта мәктәптең беренсе башҡорт класында уҡырға теләк белдергән, Башҡорт лицейының беренсе класына 52 бала барасаҡ, ә 9-сы лицейҙың башҡорт класына – 25 тәрбиәләнеүсе.\nДөйөм алғанда Сибайҙа беренсе класҡа яҙылған блалар һаны үткән йылдар менән сағыштырғанда күпкә кәмерәк. Хәйер, 1 сентябргә тиклем ваҡыт бар әле, шуға күрә уҡытыусылар, шул иҫәптән ҡала властары ла, был хәлдең яҡшы яҡҡа үҙгәреүенә өмөтләнә.


Тәбиғәт йырсыһы менән осрашыу » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Экология » Тәбиғәт йырсыһы менән осрашыу\nТәбиғәт йырсыһы менән осрашыу 24.05.2017 // Экология\nКүптән түгел Мәғариф музейы хеҙмәткәрҙәре башҡорт әҙәбиәтендә иң һөҙөмтәле эшләгән әҙиптәрҙең береһе – Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ноғман Мусинды – китап уҡыусылар менән осрашыуға саҡырҙы. Билдәле булыуынса, яҙыусының төп темаһы – урман һәм уны һаҡлау. Шуға ла уның “Мәңгелек урман” романы, “Күксә урманында”, “Ер биҙәге”, “Сәскәләр керпеген аса”, “Ауылым юлы” һәм башҡа повестарын уҡыған китап һөйөүселәр Ноғман Сөләймән улын тәбиғәт йырсыһы тип атай.\nТәбиғәт йырсыһы менән фәһемле осрашыу Нөгөш ҡасабаһынан башланды. Яҙыусы урта мәктәптең тарихты һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы менән танышҡас, уны “Башҡортостан” милли паркында ҡаршы алдылар.\nМәғлүм булыуынса, экология мәсьәләһе йәмғиәттә һуңғы йылдарҙа ғына киҫкен төҫ алды. Ә Ноғман Мусин бынан бик күп йылдар элек үк үҙенең әҫәрҙәрендә тәбиғәтте һаҡлауҙы ҙур социаль проблема итеп күтәрҙе. Милли парк хеҙмәткәрҙәре шуны иҫәпкә алып, билдәле әҙиптең тормошона һәм ижадына арналған бай йөкмәткеле сара әҙерләгәйне.\nСәфәрҙең икенсе көнөндә яҙыусы Кинйә Арыҫланов исемендәге 9-сы башҡорт гимназияһында йыл һайын ойошторолған “Беҙ – Башҡортостан киләсәге” форумының пленар өлөшөндә ҡатнашты.\nАртабанғы маршрут мәғариф музейы ине. Билдәле прозаик иң тәүҙә балалар экология үҙәге әҙерләгән матур күргәҙмә менән танышты. Уның үҙенсәлеге шунда: үҫмерҙәр пластик шешә, ҡалай банка кеүек кәрәкмәгән әйберҙәрҙән иҫ киткес уйынсыҡтар, ҡоштар, йәнлектәр һыны, ваза, һауыттар эшләп, икенсе һулыш биргән. Күргәҙмә Экология һәм айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре йылына арналған.\nМәғариф музейында осрашыу “түңәрәк өҫтәл” ултырышы төрөндә барҙы. Унда педагогия хеҙмәте ветерандары, мәктәп уҡыусылары, мәғариф һәм мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты. Музей директоры, педагогия хеҙмәте ветераны Вера Чараева, талантлы яҙыусы менән осрашыуҙы асып, һүҙҙе йәш экскурсоводтарға бирҙе. Улар музейҙың тарихы, экспонаттары, әһәмиәте тураһында һөйләне. Наталья Кочетова яҙыусының тормош һәм ижад юлына байҡау яһағас, Ноғман Мусин үҙенең балалыҡ йылдары, әҙәбиәткә илткән һуҡмаҡтар, ҡайһы бер әҫәрҙәренең яҙылыу тарихы тураһында сығыш яһаны.\nҮҫмерҙәр китапханаһы мөдире Тамара Веревкина “Башҡорт еренә дан йырлап...” тип аталған китаптар күргәҙмәһен әҙерләгән. Сара барышында район хакимиәтенең мәғариф бүлеге начальнигы урынбаҫары Эльза Хужахмәтова, ветеран-уҡытыусы Тәнзилә Малабаева, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары методик берекмәһе етәксеһе Гөлфара Әлиева, мәҙәни ял үҙәге директоры Булат Биков, Сәйфулла Әмиров, “Мәләүез таңдары” әҙәби берекмәһе етәксеһе Мәрйәм Күсмәевалар Ноғман Мусиндың шәхесенә, ижадына, геройҙарына ҡағылышлы тәьҫораттары, иҫтәлектәре менән уртаҡлашты. Гүзәл Асҡарова етәкселегендәге “Йәйғор” театр берекмәһенең йәш артистары “Йәтимәк болан” хикәйәһен яттан һөйләне.\nПедагогия хеҙмәте ветерандары советы рәйесе Лидия Шлычкова райондың башҡорт, урыҫ телдәре һәм әҙәбиәттәре уҡытыусылары, китап һөйөүселәре, педагогтар исеменән республика халҡының экология мәҙәниәтен формалаштырыуға ҙур өлөш индергәне өсөн Ноғман Сөләймән улына Рәхмәт хаты тапшырҙы. Ойоштороусылар шулай уҡ яҙыусыны Өфөнән барып алып, ике көн буйы оҙатып йөрөргә ярҙам иткән эшҡыуар Илшат Мәжитовҡа һәм “Үҙәк баҙар” йәмғиәте етәксеһе Марат Вәлиевкә йылы һүҙҙәрен еткерә.\nПрозаик үҙенең бөтә әҫәрҙәрендә тиерлек тирә-яҡ мөхиткә дан йырлай. Кешене лә шул тәбиғәттең бер өлөшө тип ҡарай. Шуға ла уның ижады заман үҙгәрештәренә бирешмәй, һәр ваҡыт көнүҙәк булып ҡала, уҡыусылары ла йылдан-йыл арта.\nОсрашыуҙа сығыш яһағандарҙың бөтәһе лә Ноғман Мусиндың геройҙары китап уҡыусыны тормош, ғүмер, яҡшылыҡ һәм яманлыҡ тураһында уйланырға, үткән юлдарына, бөгөнгөһөнә һәм киләсәккә күҙ һалырға мәжбүр итеүен билдәләне. Ысынлап та, прозаик һәр әҫәрендә намыҫ, хеҙмәткә, кешегә, тирә-яҡ мөхиткә яуаплы мөнәсәбәт, Тыуған илгә, ергә, тәбиғәткә һөйөү тәрбиәләй, рухи яҡтан байыта.


Аҡса - иҫәпте, аҡыл үлсәүҙе ярата\nБөгөн Стәрлетамаҡ ҡалаһында Рәсәй төбәктәре вәкилдәре ҡатнашлығында иҫәп палатаһы Советы комиссияһының беренсе семинар-кәңәшмәһе үтте.\nМәғлүмәт-аналитика комиссияһы быйыл мартта Мәскәүҙә Рәсәйҙең Иҫәп палатаһы рәйесе Татьяна Голикова етәкселегендә үткән кәңәшмәһендә булдырыла. Бөгөнгө сара ярты йыллыҡҡа йомғаҡ яһауы менән әһәмиәтле булды. Ултырышта дәүләт аҡсаларын контролдә тотоу, контроль-иҫәп палатаһының хоҡуҡ һаҡлау органдары, йәмәғәт ойошмалары менән берлектәге эшмәкәрлеге, палата хеҙмәткәрҙәренең квалификацияһын күтәреү кеүек мәсьәләләр ҡаралды. Рәсәйҙең төрлө тарафтарынан килгән белгестәр үҙ-ара тәжрибә уртаҡлашты. Учреждениеларҙа күҙәтелгән проблемаларҙы хәл итеү, дөрөҫ баһалау кеүек тәҡдимдәр яңғыраны. Кәңәшмәлә Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы вәкилдәре, республикала булдырылған институт һәм уның филиалдары дәүләт аҡсаларын дөрөҫ файҙаланыуға бер этәргес булып тороуы билдәләнде. Улар иҫәп-хисап ойошмаларын тикшереү, етешһеҙлектәрҙе асыҡлау менән генә шөғөлләнмәй. Иң мөһиме, уларҙы иҫкәртеү, йыш ҡабатланғандарын булдырмауға өлөш индерә, тине Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы етәксеһе.\nСалауат Харасов, Башҡортостандың контроль-иҫәп палатаһы етәксеһе: «Республикала булдырылған совет әүҙем эш алып бара. Беҙҙең эшмәкәрлек муниципаль иҫәп-палаталарға тулыһынса асыҡ. Контроль-иҫәп палатаһында уҙғарылған һәр коллегия ултырышына муниципаль мәғариф иҫәп-палатаһы рәйестәре махсус саҡырыла. Улар менән берлектә килеп тыуған мәсьәләләр, һорауҙар ҡарала».


Ҡыҙы таныштырҙы онлайн - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nӘгәр һеҙ мал - проблемалар юҡ\nЯбай бер нәмә лә юҡ, Святитель менән файҙаланыусылар тип күп, Виртуаль донъяла аралашып йәшәйБыл ярҙам итәсәк һезгә онлайн Видеочат буйынса аралашты. Видеочивать Онлайн, ябай нәмә юҡ, Тип, үҙ эсенә бик күп Файҙаланыусы, виртуаль донъяла аралашып йәшәй.\nКеше йыш ҡына шулай ти\nБыл ярҙам һеҙҙең менән әңгәмәләште Ирекле аралаша. Теләһә ниндәй ваҡытта һөйләшеүҙәр өҙөлә Һәм ул уны ташлап китеү Хоҡуғына эйә. Был осраҡта һеҙҙең системаһ...\nМенән Аралашыу һеҙ Яңғыҙ һәм Флирт районы\nЙәки ябай ғына ул асылыр\nҺеҙ был датаны ҡала һәм Райондың иң яҡшы кеше һеҙ Ҡыҙыҡ табыпКүберәк ирекле һәм бер йәштәр Беҙгә ҡарағанда реаль тормош. 30-ға яҡын потенциаль партнерҙар Өсөн осрашыуҙар, кисәләр күңелдәрҙе булған Йәки флирт. Ул меңләгән кешене бөтә Рәсәй Һәм, бәлки, башҡа илдәрҙә булған. Беҙ һеҙҙең теләгегеҙҙе үтәп, бик Уңайлы, һеҙҙең өсөн ҡыҙыҡлы кешеләр Менән бәйләнгән. Хәҙер һине яҡшы кеше менән Осрашырға тура килә ч тейеш. Был уңышлы осрашыуҙан чертовый көтөп тор...\nОнлайн-аралашыу Һәм районынан Кемерово\nКемерово өлкәһе сайтына рәхим итегеҙ таныштырҙыКемерово өлкәһенән килгән егет йәки Ҡыҙ менән танышырға мөмкинме һеҙ Бында ғына түгел, тик ваҡыт Һәм күңелле үткәреү өсөн, енси Акт ҡараша. Шулай итеп, уны тәҡдим иткән Интернет-газета, күңелде күп төрлө Һәм башҡа кушымталар.Осрашыу, аралашыу, тормош буйынса партнерҙар Табыу, табырға йыйыныусы яңы мөнәсәбәттәр Мөхәббәт, сәйәхәт өсөн дуҫ таба. Һеҙ күрер инегеҙ. Кемерово өлкәһенән килгән егет йәки Ҡыҙ менән танышы...\n. Гейне Бушлай видео-Ч, бушлай Гей-рулетка Ч\nЭйе, хаҡы ниндәй, ни эшләй беҙ\nХәҙер, интернет арҡаһында, бик күп Яңы коммуникация ҡоролмалары, видео уларҙың Береһе беҙҙең өсөн бушлай була Гей-чанСер түгел, был хәҙер бик Бдб илдәре менән сексуаль ориентациялы Кешенең түбәнһетә. Әлбиттә, был йәһәттән ыңғай үҙгәрештәр Буласаҡ, әммә әле һаман дискриминация бар. Гомосексуалистарҙың өсөн Рәсәй, Беларусь, Украина, Ҡаҙағстан һәм башҡа көнүҙәк мәсьәләләр Бдб илдәренең бик аралашып, ысынлап Та, клуб һәм башҡа ойошмалар Менән бик ор...\nГен Тюрингия (ҡатын-ҡыҙ)\nТюрингский зат (ҡатын-ҡыҙ)\nҠатын-ҡыҙҙар осрашып таныша һәм Шәхси Секс Тюрингия\nСебастьян сәләмтлек, уңыштар һәм мөхәббәт түгел, мин бөтөнләй ҡулланылмай, сөнки бер ай тирәһе бар инде, минең, мин һине был хәле һәм инвестициялар купиться хәйләкәрлек бер тапҡыр €Ғына ҡулланыу мөмкин булыуын әйтеп: - ай. Lükes, мин үҙем статусын нисә көн инде ҡулланыла, һәм хәҙер мин Lükes тапҡыр саҡ темәстә булғанда. Топ өсөн рәхмәт. Миңә бик күп яҙалар, бер генә ҡатын-ҡыҙ-минең профиль өсөн. Рәхмәт һиңә тип алып китте һәм башҡаса YouTube видео...\nНисек Интернет-мюнхенда агентлығы, Bavaria, беҙ тәҡдим иткән комплекслы ҡарар проекты, дизайн менән эшләй башлай һәм тамамлай ашырылаБеҙ әгәр саҡыралар икән, бер ниндәй ҙә презентация PowerPoint юҡ, һәм беҙ ниндәй ҙә йәшенеп өсөн беҙ клиенттарға күрһәтелгән факттар тураһында беҙ логотибы. Беҙ һөҙөмтәләр күрһәткән беҙҙең - live. Шунда уҡ беҙ күрһәткән, был мөһим, һәм был мөмкин булһа инде. Беҙҙең уҡыусылар белергә ermine курсында уҡытыу, өйрәтеү индереү фактор. Беҙ һеҙҙең менән танышты ...\nБында, әммә, иң мөһиме, ләкин\nБындай кеше тураһында хыял менән йәнәш булыуы тураһында әйберҙәр тураһында миф ҡара күҙлек булараҡ, аноним таныштырҙыҒөмүмән, кемдер, бәлки, мин башҡаны белмәй, кеше кеүек, әгәр мин аноним булып ҡала. Әммә хәл булып килә, бындайҙарҙың белеме булмай. Ситуационный карнавал йәки был маскарад. Маскарад, сөнки маскарад һәм, уларҙың барыһына ла битлек йөрөй, һәм мин генә түгел. Был төп шарттарҙың, уларҙы хәл маскарадный боҙоуҙар юҡ.\nҒәҙәти, тыныс, Яҡшы балансир\nтырыш, ныҡышмал, Иң яҡшы һ\nҒәҙәти, тыныс, Яҡшы балансир, Кешеләр алдында Яуаплылыҡ тойғоһо Менән, теге, Кем менән Йәшәйем минБәхетле оптимист, Был, теге, Кем менән Ул бөтә Тормош ауырлыҡтарҙан ҡурҡмай.\nҮҙе тураһында ҡыҫҡа.\nһәм юмор Хисе менән Бала ярата\nБойондороҡһоҙлоҡ адекват. Мал ярата, Сәнғәт, гармония Һәм бөтә сәйәхәт. Аллаға ышанған Позитив юлдашын Осратып, тормошо Менән ҡыҙыҡһыныу Юҡҡа түгел, Танып белеү Шатлыҡ һәм бәхет. Горничные, аңлау, Тың...\nМенән Бушлай таныша Майами ҡатын-Ҡыҙҙар хеҙмәте, Флорида\nБәхет - ул кем-кем теләй Икән-яҡшы көн, тыныс төнҺәм белһә етә, тип уйлайбыҙ Һәм һин уларға килергә ашыҡмайЫшаныслы, намыҫлы, тормош уйынсылары буйынса Түгел, ул нә иреште тормошонда, Йәки палатка ҡуйырға һәм еңергә һәләтле. Ҡатын-ҡыҙҙа һеҙҙең өсөн эләгер Майами битендә таныша. Һеҙ бында ҡарай аласыз өсөн Анкета бушлай һәм бөтөнләй таныш Майами ҡалған ҡатын-ҡыҙ яңғыҙ. Теркәлгәндән һуң, ул бер нисә Минуттан һеҙҙе алырға инеү менән Аралашты һәм ҡатын-ҡыҙ, ...\nИке илгә виза кәрәк\nКүп зарығып кеше һәм открыткалар аласаҡКлиенттар менән эшләү тәжрибәһе бар, Был картаны алыу менән һуңғы Тапҡыр үҙгәртелеү. Иң ауыр карталар ала һәм Ауыр, әммә, шуға ҡарамаҫтан, һеҙ Сиктән аша киҫешеү һыҙығы махсус Коридорҙар тиҙләтергә мөмкин, Картала, АТЭС Линияһы өсөн бизнес-персонал һәм Экипаж сәйәхәт, ер өсөн дипломат та. сингапурҙа булып, атэс паспорт чиплы Карталар менән һеҙ йыш ҡына Таможня пункты яҙылған сәйәхәтсе предъявление Программаһын биҙәйәс...\nҺарытау өлкәһендәге Түләүһеҙ хеҙмәттәр Ир-егете Менән\nТыныс кис ғаилә дуҫтарының ҡыҙы Даирәһен сит ҡатын һөйәркәһе, тип Түгел, мин шул йәштә, тип Урып-гулять гомосексуалистБеҙ тормош һәм наслаждайся ваҡытта Бергә үткәрергә мөмкин тип, мин Һиңә ҡасан булыуы менән әйткәндә, Һине аңлап, яҡшы ваҡытта бергә Үткәрә алмай һин. Хатта йәшәй ала, мин дөрөҫөн Һөйләйем, мин ғүмер буйы ҡурсаҡ Театрында уйнай, был бит шул, Өсөн яҙа. Ҡатын-ҡыҙҙары ябай, етди мөнәсәбәт Тураһында нимәлер сайтында һәм нимәлер Яҙырға, никах, урта волга элекке Хәрби йәшәй бу...\nҺәм һыу Аҫты кәмәләре Ул болтовней\nСкачать на телефон буйынса һорауҙар, Ғәҙәттә, уның ҡустыһы ҡустыһыНиһәйәт, кереп мин беләм, - тип Уға ташлана да ҡотон алырлыҡ, 20 йә хурлыҡлы 30-ға Яҡын ир-егет менән камера 20 неподобающий 10 20 йә, Шулай булғас. Хәҙер мәсьәләләре тураһында һөйләне, йәки Һеҙ йыш ҡына юҡ. Ярай, бында 40 55 60 Шәхсән мин, ул мин үткәрмәй, 45, мин улар янында булырға, Мин бөтөнләй бәләкәй малай, 17 йыл. Аңлай түгел, уларҙы кем тиелә Күсеп бәлки, бының өсөн яҡтыртырға, Айырыуса сағыу күренә һәм яҡтылыҡ Б...\nИҫке ч өҫтәмә андроид рулетка Етерлек, әммә шул уҡ ваҡытта Популяр булдырырға, уларға мөмкинлек бирергә Һезгә скрасить яңғыҙлыҡ, башҡалар менән Аралашыу видео ярҙамында күҙ алдындаКөн һайын 200 меңдән ашыу Интернет ҡулланыусы бирһәләр, нимә тураһында Һөйләшер, йәғни, кеше ошо программа Оҡшаны, ул ябай, ләкин шул Уҡ ваҡытта ҡулланыу уңайлы. Төҙөү веб-ч версия рулетка, Ул браузер аша эшләп килгән Өсөн, һеҙҙең был сайтҡа һылтанма Буйынса күсергә мөмкин, шулай уҡ Функциональ сайтында дөрөҫ...\nИнтернет беҙгә бер нисә тапҡыр Арттырырға мөмкинлек коммуникацияБыл мөмкинлек һәм мөмкин тиклем Полно перелистывать ч тормошҡа ашырыла. Шуға ҡарамаҫтан, ысынлыкта, видео, чат, Һәм бер сәғәт эсендә генә Осраған кешеләр менән аралашыу мөмкинлеге Бирә, японияла йәшәй, Азия, Европа, Төньяҡ һәм көньяҡ Америкала, Африкала, Йәғни планета теләһә ҡайһы урында яһай.\nҺәр береһендә тиерлек ил кешеһенә Рус теленең табырға мөмкин.\nМеню исемлегендә и...\nЭскишехир танышырға Була\nNoa Rā i Roto i Te Tanger. Tanger pa\nбалалар өсөн танышыу видео бушлай таныша. өлкән ҡатын-ҡыҙҙарҙы таныштырыу видео донъя буйынса танышырға видео чат башҡа бушлай теркәү видео чат чатрулетка ҡыҙы 18 егет менән видеочивать фото һәм видео менән танышты рулетка менән ҡыҙ видеочивать таныш булмаған ҡыҙым теркәлгән өсөн видео фото


Ир һүҙе бер булыр » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Ауыл хужалығы » Ир һүҙе бер булыр\nИр һүҙе бер булыр 12.09.2018 // Ауыл хужалығы\nИл алдындағы бурысын намыҫ менән үтәп ҡайтҡан Дмитрийҙы (ә егет Төньяҡ Кавказда хеҙмәт иткән) күптәр кире көньяҡҡа китер, киләсәктә яҙмышын армия менән бәйләр тип уйлаған. Фараз итеү бер, әммә йөрәк ни бойора бит әле. Мыҡты кәүҙәле, төплө фекерле егеткә, һүҙ ҙә юҡ, был хаҡта тәҡдим яһай офицерҙар. “Үҙеңде тик яҡшы яҡтан күрһәттең, армия һинең кеүектәргә таяна, һәр хәлдә, 23 йылдан пенсияға сығасаҡһың”, – тип төрлөсә өгөтләйҙәр. Егет һүҙе бер була, ул атаһының тыуған нигеҙендә төпләнеүҙе хуп күрә. Әле Дмитрий Козлов Спартак ауылында ғүмер итә, “Спартак-агро” хужалығының алмаштырғыһыҙ эшсеһе, алдынғы механизаторы. Уның фекерҙәре гәзит уҡыусыларға ла ҡыҙыҡлы булыр.\n– Вәғәҙә тигән төшөнсәгә бик һаҡ ҡарайым, шуға ла фекеремде еткерер алдынан ете ҡат уйлайым, – тип башланы һүҙен Дмитрий Николаевич. – Армияла ҡалырға ла булыр ине, әммә тыуған яҡ нығыраҡ тартты. Шуға ла өҙөп кенә бер нимә лә әйтмәнем командирға.\nЙылдар үтә, йәш тә бара, тигәндәй. Әҙәм балаһы төрлөсә уйлана бит инде. Ғаиләнең ҡәлғә ролен үтәүенә ваҡыт үткән һайын нығыраҡ төшөнә барам. Кәләшем Марина менән бер-беребеҙҙе ярты ҡараштан аңлайбыҙҙыр, тим. Һөйөклөм – йортобоҙҙоң усағын һүндермәүсе маяҡ. Тәмле аш менән ҡаршы алып, алсаҡ йөҙө менән оҙатып ҡала икән, миңә ошонан да артығы кәрәкмәй. Икебеҙ ҙә балаларыбыҙ тип йән атабыҙ. Маҡсат – ҙур йөрәкле кеше булып ҡалһындар. Улым Александр һалдат бурысын үтәргә әҙерләнә. Үҙенең һүҙен һүҙ итеп үҫеүенә ҡыуанып бөтә алмайым. “Ир әйтте, ир эшләне” тигән позицияны тота. Кем белә, оҡшаһа, бәлки, армияла ла ҡалыр әле. Сәскәләй ҡыҙыбыҙ Настя ауыл мәктәбендә 4-се класта уҡый. “Класыбыҙ шул тиклем матурайған, хатта танымай ҙа торҙоҡ”, – тип күркәмлеккә иҫе китеп һөйөнөп ҡайтҡан 1 сентябрь байрамынан. Балаларҙың бәләкәйҙән эргә-тирәгә иғтибарлы булыуына ниңә шатланмаҫҡа?!\nБер осор хужалыҡтың кәмәһе ҡомға терәлер мәлдә күршеләрҙең ярҙам ҡулы һуҙыуы иңдәргә ҡанат ҡуйҙы. Тыуған ауылымдағы хужалыҡ та тарҡалһа... Быны күҙ алдына килтереүе ауыр. Ырымбур өлкәһе Абдулла районының Сағанлы ауылы менән хәҙер беҙ туғандар. Былай шаяртыуым тиккә түгел, ундағы хәлле хужалыҡ менән ҡушылғас, хәлдәр яҡшырҙы. Эш хаҡы ваҡытында түләнә, хатта дәртләндереү ҙә ҡаралған, заманса техникала йөрөйбөҙ. Хәйер, элек тә бәйләнештәр ныҡлы булды. Спартак ниндәй мәғәнәгә эйә? Саған ҡаты ағас, шулай бит.\nБерләшеүҙең бындай алымы – отошло. Бынан ары беҙгә бер ниндәй ҙә ҡатмарлыҡтар осрамаҫ.


Республика етәксеһе: дауылдан зыян күргән кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРеспублика етәксеһе: дауылдан зыян күргән кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ\n12:57, 1 сентября 2014 Сәйәсәт\nРеспублика етәксеһе: дауылдан зыян күргән кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ Фото: Андрей Старостин\n30 августа Рөстәм Хәмитов, 29 августа көслө ел эҙемтәләре менән бәйле ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән, Краснокама һәм Яңауыл райондарында булды, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте. Көслө дауыл һөҙөмтәһендә йорттар һәм социаль объекттар зыян күрҙе. Ҡорбандар бар. Рөстәм Хәмитов Яңауыл районының Кониг ауылында, Яңауыл ҡалаһының Көнсығыш биҫтәһендә һәм Краснокама районының Ҡарый ауылында емереклек масштабын баһаланы.\nТәбиғи көстән зыян күргән кешеләр республика башлығына емереүсе дауылдың ике минутлап барғанын һөйләне. Боҙолған йорттарҙың күбеһе страховкаланмаған. Рөстәм Хәмитов, республика бөтә йорттарҙы тергеҙергә ярҙам итәсәк, тип белдерҙе. Ә йүнәтеп булмағандарҙың урынына яңылары төҙөләсәк. Кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ – ауыл биләмәләрендә, юғалтылған мөлкәтте яҙып һәм зыян күләмен иҫәпләп йөрөүсе, комиссиялар эшләй башланы. Зыян күреүселәргә дүшәмбе, 1 сентябрҙә, беренсе кәрәк-яраҡ әйберҙәрен алыуға аҡса биреләсәк. Райондарҙа шулай уҡ зыян күргән кешеләр өсөн ваҡытлыса йәшәп тороу пункттары, поход кухнялары эшләй башлаған.\nНефтекамала Рөстәм Хәмитов ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм бөтөрөү буйынса республика комиссияһы кәңәшмәһен уҙғарҙы.\nТеги: ғәҙәттән тыш хәлдәр,көслө дауыл,бр президенты


ДУҪЛЫҠ МЕНӘН КѲСЛѲБѲҘ\nЙүнсел, алдынғы ҡарашлы йәштәр булғанда тормош алға бара, донъя йәмлерәк була. Шундай кешеләрҙең береһе—Иҙел Әхәт улы Әсмәндийәров. Булмышы менән кѳслѳ рухлы, дәртле, маҡсатлы егет БДУ-ның Сибай институтында уҡыған сағында уҡ үҙен лидер, эшмәкәр итеп таныта. Уҡыуын тамамлап, бер аҙ ваҡыт үтеүгә Сибай ҡалаһы етәкселеге уға ҙур ѳмѳттәр бағлап «Мир» кинотеатры директоры вазифаһына тәғәйенләй. Һәм һис тә яңылышмай. Иҙел Әхәт улы ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә һүнеп барған мәҙәниәт усағына йән ѳрѳп ебәрә. Егеттең эшлекле идеяларын күтәреп алыусылар ҙа табыла. Әйтәйек, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы—Ҡоролтай депутаты Э.Ә.Юнысова Сибай ҡалаһының үҫеше, милләттәштәре ѳсѳн янған йәш етәксегә ҡулынан килгәнсе ярҙам итә. Ныҡышмал аҙымдар ярҙамында кинотеатрҙа капиталь ремонт үткәрелә һәм мәҙәниәт усағы яңы тѳҫ ала.\nЭш һѳҙѳмтәһен күрһәткән һандарға иғтибар итһәк, 2011, 2012 йылдарҙа 60 мең кеше фильм ҡараған. Тағы ла 15 мең самаһы тамашасыға бушлай сеанстар ойошторолған. Бындай акциялар йыш уҙғарыла. Әйтәйек, күп балалы йәиһә аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙең балалары кинотеатрға бушлай индерелә.\nҺуңғы йылдарҙа бында дискотекалар үткәреү ҡәтғи тыйылды. Ни ѳсѳн тигәндә, эскелеккә, насар ғәҙәттәргә этәргән кәйеф-сафа ҡороу сараларының кәрәге юҡ, тип иҫәпләй кинотеатр етәкселеге. Уның ҡарауы, халыҡ ѳсѳн файҙалы, йѳкмәткеле саралар, осрашыуҙар ойоштороуҙы хуп күрәләр.\n—Мәҫәлән, «Башҡорт киноһы кѳндәре» үткәрҙек. Бик күптәр күңеленә хуш килде ул. Унда «Башҡортостан» киностудияһы хеҙмәткәрҙәренең дә ҡатнашыуы мәртәбә ѳҫтәне. Артабан да бындай фестивалдәр үтеп торасаҡ. Һуңғы арала яҡын-тирәләге ауылдар халҡының, уҡыусыларҙың киноға әүҙем йѳрѳүе ҡыуандыра,—ти Иҙел Әхәт улы.\nБер кимәлдә туҡталып ҡалыуҙы хуп күрмәгән етәксе әле лә күп идеялар менән яна. Уны милләттәштәренең, бигерәк тә ауыл халҡының тормошо борсой. Баймаҡ районының Мерәҫ тигән бик күркәм, тѳҙѳк ауылында тыуып үҫкән. Атай йортона йыш ҡайта, ауылдаштары менән бәйләнеште ѳҙмәй. Әйткәндәй, Иҙел Әхәт улы—«Атайсал» гәзитенең тоғро дуҫтарының береһе. Үткән йыл ул етәкләгән «Мир» кинотеатры коллективы тәүгеләрҙән булып тотош бер йылға гәзитебеҙгә яҙылғайны. Әле йәш, рухлы етәксе биш ауылдашына 2013 йылдың икенсе ярты йыллығына «Атайсал» гәзитен бүләк итте.\n—Күптәребеҙ ауыл балалары һәм беҙ ауыл халҡына мѳмкин тиклем яҡын, терәк-таяныс булырға тейешбеҙ. Халыҡ тѳшѳнкѳлѳккә бирелмәһен. Рухи ҡиммәттәрҙән айырылмаһын. Бының ѳсѳн милли баҫмаларыбыҙҙы алдырырға кәрәк,—ти дуҫыбыҙ.


АстрономияБиологияВоспитательная работаГеографияДиректору, завучуДоп. образованиеДошкольное образованиеДругоеИЗО, МХКИностранные языкиИнформатикаИсторияКазахский язык и лит.Классному руководителюЛогопедияМатематикаМузыкаНачальные классыОБЖОбществознаниеРусский язык и литератураСоциальному педагогуТехнологияУкраинский языкФизикаФизкультураХимияШкольному психологуЯзыки народов РФ Инфоурок / Другое / Конспекты / Башҡорт теленән 5-се класта асыҡ дәрес.“Ҡоштар -беҙҙең ҡанатлы дуҫтарыбыҙ” Күрһәтеү алмаштары\nДәрес планы Тема: “Ҡоштар -беҙҙең ҡанатлы дуҫтарыбыҙ” Күрһәтеү алмаштары. Маҡсат : -белем биреү маҡсаты –уҡыусыларҙы күрһәтеү алмаштары менән таныштырыу,уларҙы текстан таба белеү һәм телмәрҙә ҡулланырға өйрәтеү; -үҫтереүсе маҡсат-уҡыусыларҙың фекерләү ҡеүәһен,һөйләү телмәрен үҫтереү; -тәрбиәүи маҡсат-. Балаларҙың беҙҙең яҡтың ҡоштары тураһындағы белемен тәрәнәйтеү, уларҙың көнкүрешенә, йәшәү үҙенсәлегенә иғтибар итеү; Ҡоштарға һаҡсыл ҡараш, тәбиғәткә һөйөү тәрбиәләү. Универсаль уҡыу эшмәкәрлеген формалаштырыу: 1)Шәхси эшмәкәрлек-һәр уҡыусының үҫеше өҫтөндә эшләү,уҡыусыларҙың ижтимағи ролдәрҙә,шәхес-ара мөнәсәбәттәрҙә дөрөҫ йүнәлеш алыуын тьәмин итеү. 2)Регулятив эшмәкәрлек-дәрестең маҡсатын үҙ аллы билдәләү,баһалау. 3)Танып белеү эшмәкәрлеге-яңы тема менән танышыу,проблеманы хәл итеү. 4)Коммуникатив эшмәкәрлек-ҡуйылған проблеманы коллектив менән хәл итеү. Бурыстар: -уҡыусыларҙың йыл миҙгелдәре тураһында белемдәрен арттырыу,алмаштар темаһын ҡабатлау; -башҡорт телендә дөрөҫ ,аңлы уҡыу һәм яҙыу күнекмәләрен ,фекерләү һәләттәрен үҫтереү; -уҡылған тексттар ,әңғәмәләр,өҫтәлмә материалдар ярҙамында ҡоштарҙы һаҡларға,башҡорт теленә ҡарата һөйөү тәрбиәләү,башҡорт теленә ҡарата ҡыҙыҡһыныу уятыу; Планлаштырылған һөҙөмтәләр: -күрһәтеү алмаштарын танып белеү; -бәйләнешле телмәр үҫтереү -уҡытыусы менән берлектә эшләй һәм эште дөрөҫ баһалай белеү; Предмет-ара бәйләнеш:Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте тәбиғәтте өйрәнеү,тирә-яғыбыҙағы донъя. Йыһазландырыу: компьютер,мультимедиа проекторы,интерактив таҡта,карточкалар,белешмә материалдар. Дәрес барышы: Психологик инеш Уҡытыусы Уҡыусылар (көтөлгән яуаптар) Слайд: Хәйерле көн теләп, ҡояш ҡалҡа,Уяналар ауыл, ҡалалар.Үҙ телемдә һеҙҙе сәләмләйем:Хәйерле көн һеҙгә, балалар! Слайд: Һаумы,ҡояш! Һаумы,дуҫым! Һаумыһығыҙ,уҡытыусым! Шәхси универсаль уҡыу эшмәкәрлеге булдырыу:мотивация тыуҙырыу. Слайд : - Уҡыусылар,слайдҡа ҡарайбыҙ мин һеҙгә йомаҡ уҡыйым. Әгәр яуабын дөрөҫ тапһағыҙ, бөгөнгө дәрестә нимә тураһында һөйләшеүебеҙ тураһында белерһегеҙ. Яҙын йырлап киләләр, Беҙҙе моңға күмәләр, Көҙөн тағы күмәкләшеп Йылы яҡҡа китәләр. Ҡоштар Дөрөҫ.Тимәк беҙ бөгөн нимә тураһында һөйләшәсәкбеҙ? Ҡоштар тураһында. Слайд Эйе, бөгөнгө дәрестә Тыуған илебеҙ тәбиғәтенә йәм биреүесе, матурлыҡ үҫтәүсе ҡанатлы дуҫтарыбыҙ – ҡоштар тураһында һөйләшербеҙ. Элек-электән кешеләр ҡоштар донъяһы менән ҡыҙыҡһынәан. Улар һымаҡ бейектә осорға, моңло итеп йырларға хыялланған. Шуға ла халыҡ араһында оҫта йырсыны – һандуғас, ҡыйыу көрәшсене – бөркөт, һылыу ҡыҙҙарҙы – ҡарлуғас, аҡҡошом тип йөрөтәләр. Ҡоштар тураһында ниндәй һынамыштар беләһегеҙ? Слайд Шулай уҡ ҡоштар образы һынамыштарҙа ла осрай. Сөнки беҙҙең ата-бабаларыбыҙ борон-борондан һауа торошон ҡоштарға ҡарап билдәләгән. Шуларҙың бер нисәһе менән танышып хәтерҙә ҡалдырайыҡ. Ҡарлуғас түбән осһа, ямғыр яуа. Ҡарғалар ағастың аҫҡы ботағына ҡунһа, ел булыр. Һайыҫҡан шыҡырыҡлаһа, кеше килә. Сыбар сыйырсыҡтар алдан килһә, иген уңыр. Һауала ҡоштар күп осһа, ҡарлы көнгә. Шулай итеп ниндәй һығымта яһайбыҙ? Уҡысылар таҡтала Сығарылған слайдтар ярҙамында һынамыштар уҡый,белгәндәрен өҫтәп әйтәләр. Булған белемдәрҙе актуаллештереү.Регулятив универсаль уҡыу эшмәкәрлеге булдырыу. Уҡыусылар,ер йөҙөндә ҡоштар күпме? Уларҙың һаны күпме тип уйлайһығыҙ? Ә Башҡортостанда күпме тип уйлайһығыҙ? Слайд : - Элек-электән беҙҙең гүзәл тәбиғәтле Уралыбыҙ ҡоштарға бик бай булған. Ер йөҙөндә, ғалимдар иҫәпләүе буйынса, 100 млрд. ҡош йәшәй, кешеләргә ҡарағанда 20 тапҡыр күберәк тиерлек. Ә Башҡортостанда шуларҙың 300 төрөн осратырға мөмкин. -Һеҙ ниндәй ҡоштарҙы беләһегеҙ? Һүрәткә ҡарап, һүҙлектәр ярҙамында ҡоштарҙың исемдәрен руссанан башҡортсаға тәржемә итегеҙ. Слайд ҡоштар Слайд үҙеңде тикшер. Ярай ,рәхмәт,уҡыусылар.Афарин! Эйе. Уҡыусылар тәржемә итә Уҡыу мәсьәләһен ҡуйыу Әхәҙер төркөмдәргә бүленәбеҙ. (3-4 минут).(Уҡыусылар ике төркөмгә бүленгән.Төркөм башлыҡтары һайлана.Төркөмдәге уҡыусыларҙы төркөм башлыҡтары баһалай). -Хәҙер мин һеҙгә картокаларҙа эш тәҡдим итәм. -Ҡайһы эш ҡыйынлыҡ тыуҙырҙы? -Ни өсөн? -Тимәк беҙ бөгөн яңы тема менән танышасаҡбыҙ Уҡыусылар төркөмдәрҙә эштәрҙе башҡаралар. Дүртенсе бағаналағы һүҙҙәр таныш түгел. Сөнки,был тема менән беҙ таныш түгелбеҙ әле Был төркөм алмаштарҙы нисек атар инегеҙ? Яуаптар . Ә нисек белдегеҙ? Беҙ үткән дәрестә ниндәй алмаштар тураһында һөйләштек? Һеҙ өйҙә ниндәй алмаштарҙы ҡабатлап килдегеҙ? Зат алмаштары Һорау алмаштары. Эйәлек алмаштары Дәресебеҙҙең темаһы ниндәй буласаҡ? Слайд -Эйе,беҙ бөгөн дәрестә күрһәтеү алмаштары менән танышасаҡбыҙ. -Дәфтәрҙәрҙе асабыҙ,бөгөнгө числоны яҙып ҡуябыҙ. Күрһәтеү алмаштары Яңы тема .Уҡыу мәсьәләһен сисеү . Шәхси универсаль уҡыу эшмәкәрлеге булдырыу.Танып белеү универсаль уҡыу эшмәкәрлеге:сағыштырыу,анализлау,эҙләнеү,һығымта яһау. Күнегеүҙәр эшләү Төркөмдәрҙә эш дауам итә -1.Күрһәтеү алмаштары менән һөйләмдәр,һүҙбәйләнештәр төҙөргә тәҡдим итәм. -2.Һөйләмдәрҙе уҡығыҙ.ҡалын хәреф менән бирелгән һүҙҙәрҙе күрһәтеү алмаштары менән алыштырығыҙ.карточка Тимәк,Ошоларҙан сығып ниндәй һығымта яһайбыҙ -3. Әгәр ҙә бирелгән йомаҡтарҙың яуаптарын дөрөҫ тапһағыҙ, ниндәй ҡоштарҙың һеҙгә осоп ҡайтыуын белерһегеҙ. Тиҙҙән ҡайтып етербеҙ, осрашҡанға тиклем.” Йомаҡтар сисеү.(слайд) - Уҡыусылар, бирелгән йомаҡтарҙы уҡып, яуаптарын дәфтәрегеҙгә яҙып барығыҙ. 1.“Ҡар” ҙа “ҡар” тип осоп йөрөй, Ҡысҡыра юҡҡа-барға. Исеме уның ... . 2. Ҡолға башында йорто, Эсендә тора йырсы. 3.Үҙе йомортҡа баҫмай, Балаһында баҡмай. 4. Йылы яҡҡа ирекһеҙҙән Осоп китә ҡар яуғас. Яр буйында, ҡыйыҡтарҙа Оя ҡора ... . 5. Яңғыратып һыу буйҙарын Һайрай, алһыу таң тыуғас, Моңло, дәртле ... . 6. Кәкре муйын, аҡ йомғаҡ, Йөрөй күлдә яр буйлап, Йәлеп итә үҙенә, Зарлы көйҙәрен уйнап. 7. Торҡо-тарҡы тора ла, Күккә менеп юғала. 8. Аҡ уймағым һыуға төштө, Балдаҡтары уйыла төштө. Яуаптарығыҙҙы тикшерегеҙ (слайд) 1.Ҡарға 2. Сыйырсыҡ 3. Кәкүк 4. Ҡарлуғас 5. Һандуғас 6. Аҡҡош 7. Торна 8. Аҡсарлаҡ Уҡыусыларҙың яуаптары Алмаштар һөйләмдә исемдәрҙе алыштырып килә.Исемдәр урынына алмаштар ҡуллана алабыҙ Ял итеү минуты Афарин ,уҡыусылар! Физминутка эшләп алайыҡ. Мамыҡ кеүек ап-аҡ ҡарҙар , Яуалар ҙа яуалар, Йылайбыҙ ҙа ,бейебеҙ ҙә Беҙ бәхетле балалар! Булған белемдәрҙе актуаллештереү.Регулятив универсаль уҡыу эшмәкәрлеге булдырыу - Уҡыусылар, һеҙ күрмәгәндә, тәҙрә аша бер ҡош телеграмма ҡалдырып киткән. Ниндәй ҡош ҡалдырып киткән тип уйлайһығыҙ? Мин әйткән йомаҡтың яуабын дөрөҫ тапһағыҙ, ниндәй ҡош икәнен белерһегеҙ. “Гөр-гөр” йырлай ул, Ҡыҙыл ситек кейә ул, Күлдәктәре күгелйем, Татыулыҡты һөйә ул. Слайд йомаҡ Слайд яуап һүрәт - Элекке замандарҙан уҡ төрлө илдәрҙә почта элемтәһендә күгәрсендәр файҙаланылған. Батшаларҙың ашығыс фармандарын да, ғашиҡтарҙың йөрәк серҙәрен дә тейешле урынға улар еткергән. Бөйөк Британияла бер күгәрсенгә бронзанан һәйкәл ҡуйылған. Ул 1942 йылдың яҙында һыу аҫты кәмәһенән хәбәр алып килеп ҡотҡарышҡаны өсөн иң юғары хәрби бүләккә лайыҡ булған. Ел ыңғай иҫкәндә, почта күгәрсене сәғәтенә 300 км тиҙлек менән оса. Күгәрсен Танып-белеү эшмәкәрлеге:проблема ҡуйыу. Телеграмманы уҡып сығайыҡ.Слайд Уҡыусылар уҡый. Һаумыһығыҙ,дуҫтарым! Беҙгә ҡышын ауыр һәм һыуыҡ.Беҙгә ем кәрәк!Шулай уҡ оялар эшләүегеҙҙе һорайбыҙ! Һеҙҙең ҡанатлы дуҫтарығыҙ! -Эйе,ысынлап та ҡоштарға ҡышын ауыр.Уларға ярҙам кәрәк. -Ҡыш көнө улар нисек туҡлана ,уҡыусылар? -Уларға нисек ярҙам итәһегеҙ? - мәктәптә ҡоштар көнө уҙғараһығыҙмы? Яупатар (Уҡыусылар һорауҙарға яуап эҙләй,уҡытыусының һөйләгәнен иғтибар менән тыңлай) Ошо һорауҙарға яуап бирер өсөн дәреслектәге “Ҡоштар-беҙҙең дуҫтарыбыҙ”тексы менән танышасаҡбыҙ. Тасуири уҡыу. -Тасуири уҡыйҙар Һүҙлек эше Һүҙлек эше: слайд Файҙалы-полезный Иген-зерно Бөжәктәр-насекомые Төҙәтеү-исправлять ,поправлять Ҡыйыҡ-крыша Тәржемә Ошо телеграмманан һуң,тексты уҡығандан һуң һеҙ ниндәй һығымта яһанығыҙ? -аңлашылмаған һүҙҙәрҙе тәржемә итәләр, Слайд 1. Ҡош ояларын туҙҙырмаҫҡа. Ҡоштарҙы һәм уларҙың балаларын тотмаҫҡа. Урманда үҫемлектәрҙе, бөжәктәрҙе, ҡош ояларын тапамаҫ өсөн һуҡмаҡтан ғына йөрөргә. Урманда һәм паркта шауламаҫҡа, ҡоштарҙы, йәнлектәрҙе ҡурҡытмаҫҡа. Ҡоштарҙы яратырға һүҙ бирәбеҙ! Рәхмәт,уҡыусылар!Ҡоштарҙың ебәргән телеграммаһына хәҙер һеҙ яуап итеп ошоларҙы яҙа алаһығыҙ.Яуап хатты өйҙә яҙырһығыҙ. Ә хәҙер тиҙәйткес уҡып үтәбеҙ.кем тиҙерәк. ляляля Слайд. Ҡара ҡарға ашамаһа, Ала ҡарға ашаһын. Ала ҡарға ашамаһа, Ҡара ҡарға ашаһын. Грамматик материалды ҡабатлау. Текстан алмаштар булған һөйләмдәрҙе табабыҙ. -текстан алмаштарҙы табып әйтәләр. Рефлексия Регулятив универсаль уҡыу эшмәкәрлеге:уҡыу маҡсатын нығытыу,үҙбаһа. -Уҡыусылар бөгөн дәрестә ниндәй яңы һүҙҙәр өйрәндегеҙ? -үҙегеҙ өсөн ниндәй яңылыҡ белдегеҙ? -һеҙгә дәрес оҡшанымы? -ҡуйылған маҡсатҡа ирештекме? Өйгә эш.Шәхси универсаль уҡыу эшмәкәрлеге:эшмәкәрлекткң һөҙөмтәләрен нығытыу. Уҡыусылар ,һеҙгә өйҙә төрлө эш тәҡдим итәм:ҡоштар һүрәте төшөрөргә;ҡоштар тураһында шиғыр табып,тасуири уҡырға.Һәр кем үҙенә оҡшаған эште һайлап башҡара ала һәм барығыҙға ла яуап хат яҙып килергә. Йомғаҡлау. Баһалау.Танып-белеү универсаль эшмәкәрлеге:анализ,сағыштырыу,һығымта яһау. -Шулай итеп ниндәй ҡоштарҙы белдек? -Уларҙың ҡайһылары йәйен беҙгә ҡайта? -Үҙегеҙгә ниндәй баһа ҡуйыр инегеҙ? Һеҙгә уңыштар теләп ҡалам .Һау булығыҙ. Уҡыусылар үҙҙәренә баһа ҡуя ,яуаптарын дәләлләй. Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года. Выберите специальность, которую Вы хотите получить:\nАвтор Зиннатуллина Айгуль Ахатовна\nДВ-262407 Получить свидетельство о публикации\n16.12.2015 Просмотров: 618 Комментариев: 0 Конспект лекции "Энергетические показатели"\n16.12.2015 Просмотров: 261 Комментариев: 0 Буклет о творчестве Ю. Кушака\n16.12.2015 Просмотров: 318 Комментариев: 0 Презентация на тему: Экология города\n16.12.2015 Просмотров: 405 Комментариев: 0 Презентация по теме: Загрязнение гидросферы\n16.12.2015 Просмотров: 590 Комментариев: 0 Конспект лекции "Процесс расширения"\n16.12.2015 Просмотров: 209 Комментариев: 0 Буклет о творчестве Ершова П. П.\n16.12.2015 Просмотров: 197 Комментариев: 0 688874688871688868688867688865688864688862


«Быуындар йөрәгендә хәтер һәм ғорурлыҡ»\nОшо исем аҫтындағы Бөтә Рәсәй патриотик проект сиктәрендә Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай, Республика йәштәр йәмәғәт палатаһы һәм Башҡортостан эҙәрмәндәре фонды махсус акция үткәрә.\n«Еңеү исемдәре» кампанияһының төп маҡсаты - тарихтағы аҡ таптарҙы кәметеү, интернет-сайттар ярҙамында Бөйөк Ватан һуғышында хәбәрһеҙ юғалғандар тураһында мәғлүмәт туплау. Ошоғаса Башҡортостандан фронтҡа алынған 127 мең кешенең яҙмышы билдәһеҙ ине. «Еңеү исемдәре» акцияһы сиктәрендә мәктәп уҡыусылары тарафынан 3 мең 500 самаһы яҡташыбыҙҙың яҙмышына асыҡлыҡ индерелгән\nӘле «Еңеү исемдәре» акцияһының икенсе этабы башланды. Мәктәп уҡыусылары тарафынан тупланған мәғлүмәттәр Башҡорт дәүләт университеты, Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогоия университеты студенттары тарафынан тағы ла бер ҡабат тикшереп, теүәлләнәсәк. Артабан ил именлеге өсөн яу ҡырында ятып ҡалған яҡташтарыбыҙ тураһында тулы мәғлүмәт менән нәшер ителгән махсус сертификаттар хәбәрһеҙ һалдаттарҙың яҡындарына тапшырыласаҡ.


Материалы за 16.07.2009 » Архив газеты "Йәшлек"\nБалыҡты йөҙөргә, үгеҙҙе һөҙөргә өйрәтмәйҙәр.\nКҮГӘРСЕНДӘР ЭШЛӘЙ ҘӘ, БАЙРАМ ДА ИТӘ БЕЛӘ\n«Берҙәм дәүләт имтиханы эште күпкә еңеләйтте», – Мәғәриф\nКемдәргелер йәй – ял ваҡыты, ҡояшта ҡыҙыныу, һыу инеү, тәбиғәт ҡосағына сыға торған мәл. Ә кемдер был ваҡытта тир түгеп эштәрен бөтөрә: берәүҙәр бесән саба, икенселәр баҡса утай, ә өсөнсөләр, имтихандар тапшырып, уҡырға инеп йөрөй. Һүҙебеҙ – тап өсөнсөләр хаҡында.\nавторы: Нур | 16 июля 2009 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nМиңлеғәле Шайморатовҡа кемдең һәйкәл проекты иң шәбе булыр? Яңылыҡтар » Конкурстар\nӨфөлә Миңлеғәле Шайморатовҡа һәйкәл ҡуйыу планлаштырыла. БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығы БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы, Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте, Рәсәй Рәссамдар союзының республика бүлексәһе, БР Архитекторҙар союзы менән берлектә 112-се башҡорт кавалерия дивизияһы командиры, генерал Миңлеғәле Минһаж улы Шайморатовҡа һәйкәл (бюст) проектын эшләү буйынса асыҡ республика конкурсын үткәреү тураһында иғлан итте.\nУт һаҡһыҙлыҡты яратмай Яңылыҡтар » Иғтибар\nБаш ҡалабыҙ Өфөнөң Совет районындағы Беляков урамында 13 июлдә янғын һөҙөмтәһендә бер сәғәт эсендә 25 кеше йортонан яҙҙы. Янғын һүндереүҙә 15 янғын һүндереү машинаһы ҡатнашҡан.\nРэсми хроника Яңылыҡтар\n«Миңә ғүмер бүләк ит!»\nБашҡортостанда РФ Президентының ҡатыны Светлана Медведева етәкселегендәге Социаль-мәҙәни башланғыстар фондының «Миңә ғүмер бүләк ит» акцияһын бойомға ашырыу буйынса саралар уҙғарыла.\n– Акция сиктәрендә республиканың дауалау-профилактика учреждениеларында муниципаль берәмектәр етәкселәре, йәмәғәт ойошмалары ҡатнашлығында комплекслы профилактика һәм мәғлүмәти саралар ойошторола.\nВакцина әҙер, әммә... ---\n15 июлдә Рәсәйҙә А(H1N1) киҙеүе менән ауырыусы дүртенсе кеше асыҡланған.\nРәсәй Федерацияһының Баш дәүләт санитар табибы Геннадий Онищенко хәбәр итеүенсә, вирусты 19 йәшлек егет Испанияла ял иткәндә йоҡторған.\nӘле сирле дауаханала, уның менән бергә ял итергә барған әсәһенә вирус йоҡмаған.\nСтәрлебаш районының Стәрлебаш ауылында БР Хөкүмәте Премьер-министры Р. Сарбаев етәкселегендә сираттағы республика медсоветына әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса ойоштороу комитетының күсмә ултырышы үтте.\nБР һаулыҡ һаҡлау системаһын үҫтереү мәсьәләләре буйынса Республика советының күсмә ултырышы Бишбүләк, Мәләүез, Миәкә һәм Стәрлебаш райондарында 18 сентябрҙә үтәсәк.\nШулай уҡ ойоштороу комитеты ағзалары республиканың көньяҡ-көнбайыш райондарында медицина учреждениеларын төҙөү һәм реконструкциялау барышы менән танышты.\nБелем – хазина, уға асҡыс – хеҙмәт ---\nБДУ-ның Учалы факультеты уҡытыусылары ижади шәхестәр үҫтереүҙе үҙҙәренең төп бурысы тип һанай\n– Марат Минһажетдинов, Рәмзилә Хисаметдинова, Вил Ғүмәров атаҡлы Ҡобағош сәсәндең, күренекле Зәйнулла ишандың традицияларын дауам итеүселәр булды. Уларҙың барыһы ла үҙҙәрен аямай халҡыбыҙға хеҙмәт итте.\nҒәфү итеүгә тәүге аҙым ---\n1. Оноторға тырышыу, онотоу – мәсьәләне хәл итеү юлы түгел. Әгәр ҙә һеҙҙе рәнйеткәндәр икән, бер нәмә лә булмаған кеүек ҡыланырға тырышыу файҙаһыҙ.


Лидия Графова: "Башҡортостанда мигранттарға толерантлы ҡараш һаҡлана"\nХалыҡ - ара "Күсмә ойошмалар форумы" йәмәғәтселек хәрәкәтенең башҡарма комитеты рәйесе Лидия Графованы бөгөн л егендар фигура тип әйтергә мөмкиндер. "Литературная газета" баҫмаһына сирек быуат ғүмерен бағышлаған билдәле журналист, ҡасаҡтар һәм күскенселәр өсөн хоҡуҡ һаҡсыһы, мәнфәғәттәрен я ҡлаусы ла. Өфөгә ул "Башҡортостан Республикаһында миграция п роцестарын көйләү" тип аталған түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыу өсөн килде. Сарала быйыл көҙ көнө Башҡортостандың алты ҡалаһында үткәрелгән "Мигранттар һеҙҙең ҡалала" мотиронгы һөҙөмтәләре тикшерелде.\n- Лидия Ивановна, Рәсәй миграция сәйәсәтен косметик "ямау " ғына түгел, тамырынан үҙгәртеү алдында тора булһа кәрәк. Һ еҙ был проблеманы күптән өйрәнәһегеҙ, һәм һеҙҙең ҡарамаҡҡа яҡын киләсәктә был йүнәлештә беҙҙе нимә көтә\n- Бына инде 16 йыл рәттән ҡасаҡтар фажиғәһе - минең тормошомда ғына түгел, Рәсәй журналистикаһында ла иң мөһим һ орауҙарҙың береһе. Рәсәй тарафынан онотолған кешеләрҙең михнәттәрен күреү, уларға ярҙам итергә тырышып та үҙеңдең көсһөҙлөгөңдө тойоу еңел түгел. Әммә улар булмаһа, бөгөнгө тормошта мин нимә эшләр инем икән - күҙ алдына ла килтерә алмайым. Бер ай самаһы ваҡыттан миграцион сәйәсәт өлкәһендә Рәсәйҙе яңы үҙгәрештәр көтә - "Сит ил граждандарының Рәсәйҙәге хоҡуҡи хәле тураһында" законға, административ хоҡу ҡ боҙоуҙар тураһында кодексҡа төҙәтмәләр һәм "Сит ил\nграждандарын һәм гражданлығы булмаған кешеләрҙе миграцион и ҫәпкә алыу тураһында" яңы закон үҙ көсөнә инәсәк.\nҺәм ошо үҫешкән ксенофобия фонында мин Башҡортостанда "ситтәргә" (ысынбарлыҡта улар үҙебеҙҙекеләр) ҡарата толерантлыҡтың ярайһы уҡ юғары кимәлдә һаҡланыуын күрҙем. Республика етәкселегенең миграцион процестарҙы көйләү буйынса үткәргән төплө сәйәсәтен һәм республикала дәүләт власы органдарының күскенселәргә социаль проблемаларын хәл и теүҙә күрһәткән ярҙамын юғары баһалайым. Мигранттар өсөн компактлы йәшәү урындары төҙөлөүе бик шәп. Был йүнәлештә һеҙгә Швейцария хөкүмәтенең ярҙам күрһәтеүе бик яҡшы, ул һәр\nкемгә ярҙам ҡулы һуҙып бармай.\n- Рәсәйҙә бөгөнгө миграцион сәйәсәт тейешле формаһын ала алмай - һәр бер милләт - ара ыҙғыш йәки фашистарса ҡыланыштар, криминаль күренештәр тағы ла беҙҙе халыҡтан да, дәүләттән дә алыҫ булған ҡаты моделгә этәрә. Ни өсөн\n- Был мәсьәлә мигранттарҙың үҙҙәрен дә борсой һәм илебеҙ мәнфәғәтенә тура килмәй. Эш түбәндә: Рәсәйгә күсеп ҡайтҡан элекке ватандаштарға, һәм хатта башҡа ҡалаға эш эҙләп барған\nрәсәйлеләрҙең үҙҙәренә тағы ла ҡыйыныраҡҡа тура килергә мөмкин. Мин, ғөмүмән, башлыса БДБ илдәренән килгән ватандаштарыбыҙ 2002 йылда "Гражданлыҡ тураһында" һәм "Сит и л граждандарының Рәсәйҙә хоҡуҡи хәле тураһында" закондары ба рлыҡҡа килгәндән һуң нелегалдарға әйләнде тип иҫәпләйем. Хәҙер дәүләт, бер яҡтан, Рәсәйгә килгән кешене еңел легалләштерә ала, ә икенсе яҡтан, кем күптән күсеп ҡайтып ил дә йәшәй, ул яңынан ҡайтып, ябайлаштырылған процедура буйынс а теркәү үтеү өсөн сит илгә сығырға мәжбүр буласаҡ.\nҺәр аҙымда милиция "тунауына" дусар булған нелегалдар иҫәбенә инеүе бик еңел. Әгәр һин илгә килеп тә өс көн эсендә ваҡытлыса теркәү урыны тапмағанһың икән, тимәк - һин нелегал . 2001 йылда миграция проблемаһы Эске эштәр министрлығына күсерелде, уға тиклем маҡсатҡа йүнәлтелгән сәйәсәт булманы,\nтип әйтергә мөмкин.\n- Донъяның бөтә үҫешкән илдәрендә лә, оҡшаш конфликттар булыуына ҡарамаҫтан, мигранттар өсөн ысын көрәш йәйелдерелә.\nБеҙгә ватандаштарыбыҙҙы ситкә ебәрмәҫ өсөн нимә эшләргә кәрәк\n- Беҙгә түбәндәгене яҡшы аңларға кәрәк - улар ни өсөн кил ә\nСөнки яҡшыраҡ йәшәргә теләйҙәр. Тыуған яҡтарында хәл\nяҡшырһа - улар ҡайтып китәсәк. Улар яңы йортҡа ышанһын өсөн\nнимә эшләргә Әлеге ваҡытта Рәсәйҙә күпме мигранттар булыуын бер кем дә аныҡ ҡына белмәүе ҡурҡыныс! Һәм улар башта законлы рәүештә, визаһыҙ алым буйынса килеүҙәре өсөн б улһа ла ярҙам алыуға хоҡуҡлы, улар бит бары тик һуңынан үҙҙәренең бында йәшәү мөмкинселеген оҙайта алмаған. Ә хәҙер ҡайһы ваҡыт улар ҡот осҡос эҙәрлекләүгә дусар ителә. Ҡарағыҙ , өс йыл эсендә 300 мең ватандашыбыҙҙы йәлеп итеү өсөн 17 миллиард бүленә. Ә инде йылдар буйына бында йәшәгән, бушлай легәлләштерергә мөмкин булғандар өсөн "обезьянниктар" ойошторола.


Ҡанаттарға кем хужа? » Башҡортостан гәзите\nҠанаттарға кем хужа?\n25-07-2017, 02:11 // Иҡтисад // Баҫып сығарырға\nБашҡортостанда төбәк иҡтисадының үҙәген бөгөнгө көндә нефть тармағы тәшкил итеүе, уға әлегә етди альтернатива булмауы бәхәсһеҙ, әммә совет осоронда ҡеүәтле оборона сәнәғәте комплексы (ОПК) предприятиелары ла республика үҫешенә ифрат ҙур өлөш индереүе билдәле.\nСовет заманында бөгөнгө Рәсәй Федерацияһы территорияһында 4 миллион самаһы кеше ОПК предприятиеларында эшләп, унда ресурстарҙың өстән бер өлөшө йүнәлтелеп торҙо. Комплекста барлыҡ конструктор һәм технолог кадрҙарының 80 проценттан артығы эшләне. Илдә етештерелгән авиа-йыһан техникаһының 100 процентын, электрониканың 90 процентын ОПК предприятиелары сығарҙы. Башҡа төр мөһим продукцияның да ҙур өлөшө шулай уҡ ябыҡ заводтарҙа эшләнде. Хәрби предприятиеларҙағы бер эш урынын тәьмин итеү өсөн башҡа тармаҡтарҙа уртаса 15 яңы эш урыны кәрәк булды. Өфө, шулай уҡ күршеләге Куйбышев, Ҡазан, Силәбе, Свердловск, Пермь кеүек эре ҡалалар ОПК заказдары иҫәбенә йәшәне. Ошондай бер яҡлы ғына үҫеш алған совет иҡтисады донъя кимәлендә конкурентлыҡҡа бөтөнләй һәләтһеҙ булды, был айырыуса халыҡ ҡулланыуы тауарҙарында ныҡ күҙгә ташланды. Хәрби предприятиеларҙа халыҡ ҡулланыуы тауарҙары (ТНП, халыҡ телендә – “ширпотреб”) цехтары асыу ғына хәлде төҙәтерлек түгел ине – ул тауарҙар Көнбайыш илдәрендә етештерелгән аналогтарына конкуренция тәшкил итә алманы. Был фактор – конкуренцияға һәләтһеҙлек – совет иҡтисадын тарҡалыуға килтергән сәбәптәрҙең иң мөһиме булды. Совет предприятиелары халыҡты хатта түбән сифатлы тауарҙары менән дә тейешле күләмдә тәьмин итә алманы. Тоталь дефицит, магазиндарҙағы буш кәштәләр ил иҡтисадын артабан ҡаҡшатты. 90-сы йылдарҙа предприятиелар кадрҙарын күпләп ҡыҫҡарта башланы, инженер-техник состав айырыуса ҙур юғалтыуҙар кисерҙе.\nӘлеге көндә ОПК тармаҡтарында 2 миллиондан кәмерәк кеше эшләй. Тармаҡтарҙа инженер кадрҙары етешмәй, заводтарға килгән йәш белгестәрҙең әҙерлек кимәле йылдан-йыл түбәнәйә бара. Авиа-йыһан тармағы, атом энергетикаһы, электроника өлкәһендә кадрҙар дефициты үҙен айырыуса ныҡ һиҙҙерә.\nРФ Оборона министрлығы менән Тышҡы оборона сәйәсәте советы (СВОП) вәкилдәре ОПК предприятиеларын технологик үҫеш өсөн нигеҙ сифатында ҡулланыу тураһында тәҡдимдәр әҙерләй башланы. Тәҡдимдәр ОПК предприятиеларын кадрҙар менән тәьмин итеү буйынса әҙерләнгән Президент программаһына тәҡдим ителәсәк. Был турала һуңғы осорҙа оборона министры кәңәшсеһе Андрей Ильницкий менән СВОП президиумы ағзаһы Александр Лосев йыш сығыш яһай.\nСВОП даими рәүештә Ассамблеялар йыйып, теманы эҙмә-эҙлекле яҡтыртып килә, һәм советтың был өлкәлә ныҡлы позицияһы бар. Был позиция ОПК предприятиеларының төп заказсыһы – Оборона министрлығыныҡына яҡын һәм оборона сәнәғәте предприятиеларын илдең дөйөм технологик үҫешенә этәргес көс бирерлек берҙән-бер реаль структура тип иҫәпләүгә ҡоролған. Ләкин был структураны тейешенсә эшләтә башлау өсөн илдә инженер кадрҙары әҙерләү системаһын тергеҙеү талап ителә. Эште институттарҙан ғына түгел, хатта мәктәп тәрбиәһенән башлау кәрәк буласаҡ.\nОборона министрлығы менән Тышҡы оборона сәйәсәте советы вәкилдәре фекеренсә, мәктәптә Берҙәм дәүләт имтиханы системаһынан баш тартып, теүәл фәндәрҙе уҡытыуҙы элекке алдынғы совет мәктәптәре һәм уларҙың нигеҙендә ятҡан классик гимназия системаларына нигеҙләнеп тергеҙеү маҡсатҡа ярашлы, сөнки был мәсьәләне – урта мәктәптә теүәл фәндәрҙе уҡытыу торошон – хатта “дәүләт именлегенә янаған хәүеф” категорияһында тикшерә башларға мөмкин.\nСтандарт шаблон буйынса уҡытыу йәштәрҙе уҡыу процесында нығынырға тейешле ижади мөхиттән, эҙләнергә өйрәнеүҙән ситләштерә. Һөҙөмтәлә абитуриенттар, үҙҙәренең формаль Берҙәм дәүләт имтиханы күрһәткестәренә тулыһынса ышанып, техник вуздарға әҙерлекһеҙ килә. Техник вуздар араһында лидер иҫәпләнгән МИФИ, МФТИ, МАИ кеүек уҡыу йорттарына элегерәк иң көслө йәштәр килһә, хәҙер улар иҡтисадсы, юрист һөнәрҙәренә өҫтөнлөк бирә. Етмәһә, бөгөн инженерҙарға түләнгән эш хаҡы йәш белгестәрҙе ҡыҙыҡһындырырлыҡ түгел.\nБаҙар иҡтисады шарттарында тармаҡты финанслау, инвестициялар йәлеп итеү өсөн иң тәүҙә кадрҙар мәсьәләһен, тарҡалған предприятиеларҙы кемдәр тергеҙә алырын уйлау талап ителә. Үҙебеҙҙең Өфө миҫалында ғына ҡараһаҡ та, байтаҡ оборона предприятиеларының ябылыуын йә көс-хәл менән генә йәшәп килеүен күрәбеҙ. Һүҙ бында илдең техник элитаһын күпләп юғалтыу, тотош иҡтисад деградацияһы, дәүләт именлеге тураһында бара. Был шарттарҙа, бер яҡтан, әҙер кадрҙар резервын һаҡлау һәм тулыраҡ файҙаланыуҙы хәстәрләү талап ителһә, икенсе яҡтан, нисек техник уҡыу йорттарына көслөрәк йәштәрҙе йәлеп итеү тураһында уйларға кәрәк.\nСовет йылдарында көслө йәштәрҙе күп этаплы олимпиадалар, конкурстар аша элиталы уҡыу йорттарына йәлеп итеү системаһы бик һөҙөмтәле эшләне. Яйлап илдәге иң абруйлы техник вуздар эргәһендә махсус мәктәптәр, аҙаҡ лицейҙар ойошторола башланы. МФТИ, Мәскәү дәүләт университеты эргәһендәге мәктәптәр иң өлгөлөләре булды, аҙаҡ ундай уҡыу йорттары башҡа ҡалаларҙа ла барлыҡҡа килде. Башҡортостанда ундай өлгөлө уҡыу йорттары исемлегенә Өфө дәүләт авиация техник университеты эргәһендәге 153-сө лицейҙы индерергә мөмкин.\nКиләсәктә бындай мәктәптәр селтәре үҫешеп, элитар белем биреү системаһының нигеҙен тәшкил итә аласаҡ. Идеаль осраҡта был схема талантлы йәштәрҙең, мәктәп математика һәм физика олимпиадаларында уҡ үҙҙәрен күрһәткән егеттәрҙең һәм ҡыҙҙарҙың артабанғы уҡыуын күҙәтеү мөмкинлеге бирәсәк.\nРФ Мәғариф һәм фән министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, вуздарҙа йыл һайын 250 меңгә яҡын инженер әҙерләнә, әммә уларҙың 50 меңгә яҡыны ғына предприятиеларға эшкә бара. Мәскәүҙәге МИФИ, МФТИ, МАИ кеүек вуздарҙы һуңғы биш йылда тамамлаған белгестәрҙең ике проценты ғына предприятиеларҙа эшләй, 14 проценты дәүләт хеҙмәтендә, 31 проценты – сит илдәрҙә һәм Рәсәй Федерацияһындағы сит ил компанияларында урынлашҡан, күптәре бизнес структураларына күскән, йәғни алған белеме буйынса эшләмәй. Төп сәбәбе – предприятиеларҙағы түбән эш хаҡы. Йәштәр тарҡалыу сигенә еткерелгән ОПК предприятиеларының тергеҙелеүенә ышанмай, һәм был шарттарҙа йәштәр инициативаһы тураһында һүҙ йөрөтөү ҙә урынһыҙ.\nЙәш белгестәрҙең күпләп сит илдәргә китеүе бер хәл, һуңғы йылдарҙа АҠШ һәм Европа компаниялары Рәсәй ҡалаларында ла үҙ филиалдарын аса башланы. Мәҫәлән, “Боинг” компанияһы Мәскәүҙә конструктор үҙәге (КЦ “Боинг”), “Сколково”ла фәнни-техник үҙәк (НТЦ “Боинг”) һәм Халыҡ-ара авиация академияһы асты. “Боинг” үҙәгендә Мәскәү белгестәре яңы “Боинг-787” самолеты конструкцияһының 30 процентын әҙерләгән. Яңы машинаның планеры – фюзеляж, ҡанаттар, ҡойроҡ өлөшө конструкцияһы тулыһынса Мәскәүҙә әҙерләнгән. Унда хәҙер 1200 беҙҙең инженер эшләй, күпселеге – “МИГ”, “ИЛ”, “ТУ” компанияларында эшләгән һәм кадрҙарҙы ҡыҫҡартыу сәбәпле эшһеҙ ҡалған конструкторҙар.\nМәскәүҙә шулай уҡ “Эйрбас” компанияһының “Икар” инженер үҙәге (ИЦ “Икар”) эшләй, унда беҙҙең 200 белгес яңы тип самолет планеры менән шөғөлләнә. Белгестәр – шул уҡ кисәге “МИГ”, “ТУ”, “ИЛ” кадрҙары. “Эйрбас” өсөн ҡиммәтле титан деталдәр хәҙер тулыһынса Уралдағы Үрге Салда ҡалаһында етештерелә, “Боинг” фирмаһы ла унда эре заказдар урынлаштыра башланы. Салдалағы 95-се завод – донъяла иң эре титан етештереүсе предприятие бөгөн, нигеҙҙә, “Боинг”, “Эйрбас”, “Роллс-Ройс”, “Пратт энд Уитни” компаниялары заказдары иҫәбенә йәшәй.\n“Боинг” һәм “Эйрбас” етештереү ҡеүәттәрен күпкә арттырып, 2015 йылда 762 һәм 670 яңы лайнер эшләп сығарҙы. Беҙҙең иң ҡеүәтле “Туполев” фирмаһы шул уҡ 2015 йылда ни бары ике машина йыя алды, “Ильюшин” фирмаһы өс самолет менән сикләнде.\nҺуңғы йылдарҙа Рәсәй предприятиелары ҡиммәтле авиация белгестәрен күпләп юғалта, был турала Хөкүмәт һәм парламент кимәлендә етди уйланыусылар әлегә юҡ. Мәскәүҙең үҙендә лә хәҙер конструкторҙарға эш юҡ, ә башҡа ҡалалар тураһында әйтәһе лә түгел. Авиапромды күтәреү буйынса төрлө кимәлдә, хатта Президент программаһы кимәлендә төрлө документтар әҙерләүселәр быға тиклем дә күп булды, әле лә бихисап. Уларҙың тәҡдимдәренең асылы ғәмәлдә бер үк – инженерҙарҙа элекке энтузиазмды, ижади энергияны тергеҙеү, һәм улар, совет авиапромына нигеҙ һалған эскерһеҙ энтузиастар Туполев менән Ильюшин кеүек, яңы конструкторлыҡ бюролары ойошторһон, яңы заводтар асһын, ә кемдер ул арала элекке авиапромдың заводтарын ябып, ерҙәрен супермаркеттар төҙөү өсөн һата, элекке 95-се титан заводына хужа булып алды… Ләкин бөгөн әүәлгесә энтузиазмға иҫәп тотоу бөтөнләй эшләмәй. Данлыҡлы “Туполев”, “Ильюшин” фирмаларын тергеҙеү өсөн хәҙер инде Мәскәүҙе лә үҙләштерә башлаған “Боинг” һәм “Эйрбас” үҙәктәренә киткән конструкторҙарҙы кире ҡайтарыу талап ителә. Һәм аҡсаһыҙ “шарага”ға түгел, ә кәмендә шул уҡ “Боинг” һәм “Эйрбас” фирмалары түләгән эш хаҡына. Ә аҡсаны ҡайҙан алырға кәрәклеген “Боинг”та эшләгән элекке “Туполев” конструкторҙары әйтә ала: сит илдәргә ҡиммәтле авиация материалы – титан һатып сикһеҙ байыған, Үрге Салдалағы элекке 95-се заводты ҡулдарына төшөргән структураларҙа. Илдә аҡса күп, әммә ул илде күтәрерҙәй етештереү тармаҡтарына килеп етмәй.


28 декабря 2016 — 16:05 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй оборона министрлығы ТУ-154 самолеты һәләкәткә осраған биләмәлә ҡара ҡумталар табылыуы тураһында хәбәр итте. Улар Люберцы ҡалаһына хәрби-һауа көстәренең үҙәк фәнни- тикшеренеү институтына килтерелгән. Ҡара ҡумталар яҙылған мәғлүмәтте тоҙло һыуҙа 36 сәғәт һаҡлай ала.\nТөркиә президенты Америка һәм уның ҡуштандары Сүриәләге операцияла Ислам дәүләте террорсыларына ярҙам итә, тип белдерҙе. Рәжәп Эрдоганға һылтанып был турала ДПА агентлығы хәбәр итә. Американың террорсыларға ярҙам итеүе буш һүҙ түгел. Беҙҙә фотографиялар һәм видео бар тигән Төркиә етәксеһе.\nЯпония премьер-министры Синдзо Абэ Американың Перл-Харбор базаһында һәләк булған һалдаттарҙы иҫкә алыу сараларында ҡатнашты. 1941-се йылда бында 2 мең 500 һалдат үлтерелә, меүгә яҡыны яралана. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, япондарҙың Перл-Харборға һөжүме Американы икенсе донъя һуғышына инергә этәрҙе.


Киң эпик ҡоласлы башҡорт прозаһында тарихи роман жанры ғәҙәти күренеш. Ҡасандыр ХХ быуаттың 70-се йылдарында тәүге аҙымдарын яһаған, халыҡ тарихына иғтибар төбәгән жанр милләтебеҙҙең «аҡ биттәре»н асыусы ла, боронғоно объектив яҡтыртыусы ла, уҡыусыны йәлеп итеүсе лә. Бөгөнгө көндә халҡыбыҙ тарихының әле бер, әле икенсе осорон һүрәтләгән, тарих төпкөлдәрен иңләгән әҫәрҙәр сығып тора. Мирас Иҙелбаев «Юлай улы Салауат» романы менән милли батырыбыҙ образына өр-яңы штрихтар өҫтәһә, яңыраҡ ҡына «Иҙел йорт» романының тәүге «Үҫмер егет менән ат башы» тигән китабын уҡыусылар хөкөмөнә сығарҙы.\nXIX быуат –ХХ быуат баштары башҡорт рухи мәҙәниәте һәм әҙәбиәте тураһында яңы хеҙмәт\nҠунафин Ғ.С. XIX – ХХ быуат башы башҡорт әҙәбиәтенең үҫеш үҙенсәлектәре. – Өфө: Полиграфкомбинат, 2014. – 740 б.\nБөгөнгө Рәсәй әҙәбиәт ғилеме фәнендә идея-эстетик йөкмәтке, ижади принциптар һәм жанрҙарҙың үҫеш үҙенсәлектәрен тикшереү, хәҙерге әҙәби үҫеште күрһәтеүсе төп фактор булараҡ, сағыштырмаса ныҡлы үҫеш ала. Бындай тикшеренеүҙәрҙең актуаллеге беренсе сиратта илебеҙҙә һуңғы ике тиҫтә йылда барған демократик үҙгәрештәр менән бәйле булып, алдағы осор әҙәби-мәҙәни ҡомартҡыларын һәм яҙма әҫәрҙәрен яңы объектив ҡараштан сығып барлау һәм баһалау бурысын ҡуя.\nСалауат микробаҙарҙа Зөлфиәнең апаһын осратты.\n– Иҫәнме, Әлмира, эштәрең нисек? – Салауат ҡарашын аҫтан өҫкә йүнәлтте. Сөнки Әлмира былай ҙа буйсан булыуына ҡарамаҫтан, бейек үксәле туфли кейгәйне.\n– Бер көйө. Үҙегеҙ нисек? – Һылыу ҡатын уға һораулы ҡиәфәттә төбәлде. – Ҡатынығыҙ менән айырылышҡанһығыҙ, тип ишеткәйнем…\n– Шулайыраҡ килеп сыҡты…


ТѲП БҮЛӘГЕБЕҘ - микротулҡынлы мейес!\n23 Май , 16:56\nХѳрмәтле гәзит уҡыусылар!"Урал" гәзитенең 100 йыллыҡ юбилейы уңайынан гәзит уҡыусыларыбыҙға бик шәп бүләктәр отторабыҙ. Әле район-ҡалала гәзиткә яҙылыуҙың иң ҡыҙыу осоро бара. 2022 йылдың икенсе ярты йыллығына тиҙ генә яҙылып, квитанцияларын редакцияға ебәргән гәзит уҡыусыларыбыҙ был юлы айырыуса отор, гәзит тә уҡып ҡыуаныр, бүләкле лә булыр.\n6 айға - 895 һум 50 тин, 3 айға - 447 һум 75 тин.\nI һәм II тѳркѳм инвалидтарына ташламалар бар. Гәзиткә яҙылғанда ташламалы хаҡҡа хоҡуғығыҙҙы раҫлаған таныҡлығығыҙҙы күрһәтергә кәрәк. Гәзиттең электрон версияһына яҙылырға теләгәндәр ҙә бар. Гәзит сыҡҡан кѳндә үк электрон версияһы һеҙҙең телефонығыҙға ватсап аша, йә компьютерығыҙға ебәрелә. Тѳҫлѳ гәзитте телефон аша уҡып ҡыуанырһығыҙ. Уның хаҡы - 600 һум.\nХѳрмәтле милләттәштәр, гәзит аҙнаһына 1 тапҡыр 12 бит булып сыға. Ошо сәбәпле уның хаҡы ла күпкә осһоҙланды. Ярты йылға 895 һум 50 тин булып ҡалды. Юбилей йылында гәзит уҡыусыларға отторған бер бүләк хаҡы ла был сумманан ҙурыраҡ. Йылдар дауамында килгән матур традициябыҙҙы дауам итеп, аҙна һайын бүләктәр уйната башлайбыҙ. Бик күп бүләктәр араһында тѳп бүләгебеҙ ҙә бар, ул - микротулҡынлы мейес!\n"Урал" гәзитенә яҙылып, квитанцияғыҙҙы редакцияға алып килегеҙ йәки почта, кеше аша ла ебәрә алаһығыҙ. Ватсап менән дуҫ булғандарҙан, ватсап аша ла ҡабул итәбеҙ.\nИғтибар: бүләктәр гәзиткә ярты йылға яҙылғандарға ғына отторола! Адресыбыҙ: Белорет ҡалаһы, Октябрҙең 50 йыллығы урамы, 55/1. "Урал" гәзите редакцияһы.\nII ярты йыллыҡҡа гәзиткә ташламалы хаҡҡа яҙылыу ѳсѳн июндең тәүге кѳндәрендә декада иғлан ителә. Был ун кѳнлѳктә "Урал" гәзитенә тағы ла осһоҙораҡ хаҡҡа яҙылырға мѳмкин. Декада хаҡтары: 6 айға - 793 һум 32 тин, ѳс айға - 396 һум 66 тин. Декада тураһындағы иғланды гәзиттән күҙәтеп барығыҙ.\nГәзиттең Интернет тѳркѳмдәрендә лә ун кѳнлѳк тураһында иғлан булыр.\nХужабикәләр ѳсѳн микротулҡынлы мейес - алыштырғыһыҙ дуҫ. Ул - беҙҙең ярҙамсыбыҙ, тормошобоҙҙо еңеләйтеүсе, ваҡытыбыҙҙы экономиялаусы. Был мейесте дѳрѳҫ файҙаланғанда унда телеңде йоторлоҡ әллә нисә тѳрлѳ, тәмле ризыҡ әҙерләргә мѳмкин.


Трамп НАТО-ны бөтөрөрмө? » Табын\nТрамп НАТО-ны бөтөрөрмө?\n17 января 2017 йыл | Сәйәсәт\nОбама командаһы аптырата\nБилдәле булыуынса, АҠШ-тың яңы һайланған Президенты Дональд Трамп 20 ғинуарҙа рәсми рәүештә үҙ вазифаһын башҡара башлаясаҡ. Барак Обама командаһы тулыһынса отставкаға китә. Китер алдынан изгелек эшләп ҡал, тиҙәр ҙә бит, Барак Обама ла, уның командаһы ла тап киреһенсә эшләй. Айырыуса илебеҙгә ҡарата сәйәсәтендә. Илебеҙгә ҡарата йәнә бер санкция иғлан итеү, Сүриәлә барған ИГИЛ боевиктарына ҡаршы көрәште танымаҫҡа маташыу, Украина милләтселәрен яҡлашыу, Европа илдәрендә НАТО көстәрен урынлаштырыу, илебеҙ етәксеһе Владимир Путинға яла яғыу булһынмы, хатта һуңғы һайлауҙар мәлендә Хиллари Клинтондың түгел, ә Дональд Трамптың еңеп сығыуында ла илебеҙ ғәйепле булып сыға. Йәнәһе лә уларҙың разведкаһына (ФБР, ЦРУ) илебеҙ хакерҙары атака яһап, уларҙың системаһын зарарлаған имеш. Быны ла ысынбарлыҡ тип әйтеп булмай. Сөнки донъяла иң ҙур бюджеты булған был разведка идаралыҡтары системаһына ябай хакерҙар ғына үтеп инә ала буламы һуң инде. Төптө яла яғыу был.\nАҠШ-тың ҡара тәнле тәүге президенты властан күҙ йәштәре аша китә. Үҙенең тыуған ҡалаһы булып иҫәпләнгән Чикагола һигеҙ йыллыҡ эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһарға маташып ҡараны. Күрәһең, күңеле нескә генәлер, сығыш яһап торғанда бер нисә тапҡыр күҙ йәштәрен дә һөртөп алды. Ә бына уның төп ярҙамсыларының береһе булып иҫәпләнгән, АҠШ-тың оборона министры Эштон Картер үҙенең етәксеһенән дә арттырып ебәрҙе: Рәсәй Сүриәлә ИГИЛ боевиктарына ҡаршы бер ни ҙә ҡылманы, тип әҙәм ышанмаҫлыҡ хәбәр һөйләргә лә тартынманы. Ә бит илебеҙҙең көс структуралары Сүриәнең байтаҡ өлөшөн ИГИЛ боевиктарынан азат итеп, халыҡты тыныс тормошҡа ҡайтарҙы.\nЕвропа сәйәсәте үҙгәреш кисерәсәк\nДональд Трампҡа килгәндә инде, әле ул Рәсәй яҡлы булып күренергә тырышһа ла, күңелендә нимә ятыры билдәһеҙ. Дөрөҫ, ул бер нисә тапҡыр илебеҙ менән мөнәсәбәттәрҙе яйлау, санкцияларҙы бөтөрөү кәрәклеге хаҡында белдерҙе. Ә бына уның НАТО-ны "иҫкергән орган” тип атауы күп кенә Европа илдәре етәкселәрен аптырашта ҡалдырҙы. Был инде уның Барак Обама алып барған сәйәсәтте бөтөнләй хупламауына ишара. Обама бит, киреһенсә, НАТО көстәрен Рәсәй сиктәренә яҡынайтыу сараһын күрҙе. Трамптың НАТО-ны "иҫкергән орган” тип атауында ла дөрөҫлөк бар. Был альянсҡа ҡаршы булдырылған "Варшава килешеүе” (16 ил керә ине) СССР тарҡалғанға тиклем үк бөтөүгә дусар булды. Шулай булғас НАТО көстәре ни өсөн кәрәк? Рәсәйгә әленән-әле янап торорға, йә булмаһа Яҡын Көнсығыш илдәрендә, Афғанстанда көрәш алып барыу өсөн түгелдер. Ошо йәһәттән ҡарағанда Трамптың сәйәсәте өҫтөнлөклө күренә. Уның Германия канц-леры Ангела Меркелде тәнҡитләп, ул алып барған миграция сәйәсәтен "катастрофик хата” тип атауы ҙур мәғәнәгә эйә. Тимәк, Трамп Европала ла үҙ сәйәсәтен ныҡлы алып барасаҡ. Бәлки, Украинаны ла бер ни тиклем ауыҙлыҡлауға өлгәшер. Юғиһә бит Петр Порошенко Барак Обама командаһынан һәр саҡ яҡлау табып, илебеҙгә һөсләтеү сараһын табып килде.\nӘйткәндәй, 16 ғинуарҙа Барак Обаманың Украина буйынса төп ярҙамсыһы Джо Байден Киевҡа килде. Уның килеүенең төп маҡсаты нимәнән ғибәрәт һуң тигән урынлы һорау тыуа. Командаһы китергә дүрт көн ҡалған, ә ул Украинаға ярҙамсыһын ебәреп ята. Әлбиттә, хушлашыр алдынан бер-береһенә ярҙамдары өсөн бүләк тапшырышыр, йә булмаһа берәй миҙал тағышыу өсөндөр. Ни өсөн тигәндә, Дональд Трамп власҡа килгәндән һуң Украинаға бындай ярҙам өмөт итеү урынһыҙ буласаҡ. Германия, Франция, Бөйөк Британия кеүек илдәр ҙә Украинаға башҡа төрлө ҡарай башлар тип көтөлә.\nЛитва сиктәш булғыһы килмәй\nЭлекке союздаш республикаларыбыҙҙың береһе булған Литва ла ныҡлы рәүештә Көнбайыш Европа илдәре сәйәсмәндәре ҡурайына бейей. Эйе, СССР-ҙан иң беренсе булып айырылып сыҡҡан Балтик буйы илдәре күптән инде Рәсәйҙе яратмай. Билдәле булыуынса, Литва айырым утрау рәүешендә Европа илдәре араһында тороп ҡалған Калининград өлкәһе менән сиктәш. Сик һыҙаты 135 километрға һуҙыла. Вильнюс етәкселеге ошо сик һыҙатын бейек ҡойма менән тоторға (Ҡытай стенаһы кеүек инде) самалай. Ил бюджетына был ҡойма 3,6 миллион евроға төшәсәк. Калининград өлкәһе губернаторы вазифаһын башҡарыусы Антон Алиханов: әйҙә тотһондар, тик төҙөлөш материалын беҙҙән һатып алһындар, үҙҙәренең төҙөлөш материалы юҡ бит, тип белдергән.


Таштимер — Башҡорт Википедияһы\n53°28′13″ с. ш. 58°41′07″ в. д.\nТаштимер (рус. Таштимерово) — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 382 кеше булған. Почта индексы — 453601, ОКАТО коды — 80201837009.\n2010 йыл 14 октябрь 382 177 205 46,3 53,7\nРайон үҙәгенә тиклем (Асҡар): 23 км\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Михайловка): 3 км\nЗәйнәп Биишева урамы\nXIX быуат башында Ҡотлогилде ауылы була, ул бөгөнгө көндә Таштимер тип атала. Был ауыл йорт старшинаһы Таштимер Ҡотлогилдиндың һәм уның атаһының исеме менән бәйле. Бында Мырҙабай һәм Яманһар Ҡотлогилдин йәшәгән. Беренсе күскенсе Мөхәмәтхәниф менән Мөхәмәтсадиҡ Таштимеровтың ейәндәре билдәле.\n1816 йылда ауылда ни бары 14 хужалыҡ була. Өс ғаилә Тупаҡҡа, Балапанға, Күскәр ауылына күсә, был ауыл халҡының генетик бәйләнештәре тураһында һөйләй. X ревизия 232 кеше һәм 31 йорт тураһында белешмә бирә. 1920 йылда 95 йортта 470 кеше йәшәгән.\nБында йәшәүселәрҙең береһе Байсал Урыҫбаев илде азат итеүҙә һәм Наполеонды Европа илдәренән ҡыуыуҙа ҡатнаша. Ҡаһарманлығы өсөн «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» һәм «1812 йылдағы Ватан һуғышы иҫтәлегенә» миҙалдары менән бүләкләнә.\n24 хужалыҡ 20 ылау менән өс урынға йәйләүгә күсеп йөрөгән. Улар Ҡыҙыл, Маяғашлы, Ҡырғыҙ йылғалары буйлап урынлашҡан булған. Уларҙың 200 аты, 150 һыйыры, 80 һарығы, 30 кәзәһе булған. Бер ауылға 20 сутый һөрөнтө ер булған.\n1842 йылда 162 кешегә 825 бот яҙғы бойҙай сәселә. Яманһары Ҡотлогилдин йылына 155, Нәҙерғол Ғәйеткилдин 130-шар бот иген сәскән.\nТағы ла уҡығыҙ\nАлсынбаев Маҙһар Ситдыҡ улы (1.11.1937—17.09.2010) — спортсы, тренер. Саңғыла уҙышыу һәм биатлон (1963), велосипед спорты (1964) буйынса СССР-ҙың спорт мастеры, биатлон буйынса Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры (1996). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (1990), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2001).\nХызыров Вәхит Ғәлибай улы (16.11.1965), йырсы (лирик тенор). 1991 йылдан Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының хор артисы, 1994 йылдан — хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының солист-вокалисы, шул иҫәптән 2003—2004 йылдарҙа художество етәксеһе, бер үк ваҡытта 1991 йылдан Өфө сәнғәт училищеһы, 1998—2013 йылдарҙа хәҙерге Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2001) һәм Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (1999).\nЗарипов Рәил Моталлап улы (1 ғинуар 1946 йыл) — ғалим-математик. 1979 йылдан Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (2005).\nАйыҡ ауыл 2020 Абзелиловский район деревня Таштимерово\n12 февраля 2021г в дер. Таштимерово Абзелиловского района, в республиканского конкурса…12 февраля 2021г в дер. Таштимерово Абзелиловского района, в республиканского конкурса…\nАйыҡ ауыл 2020таштимерово трезвое село 2020\nТаштимерҙә кеҫә телефондарының элемтә манаралары\n↑ Улицы деревни Таштимерово\n↑ Таштимер ауылы\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Алсынбаев Маҙһар Ситдыҡ улы 2016 йылдың 5 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 16 октябрь 2017)\nУрта мәктәп, балалар баҡсаһы, табип амбулаторияһы, клуб, китапхана, мәсет.\nБашҡортостан республикаһы муниципаль берәмектәр советы\nТаштимерово // Башкирская энциклопедия. — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Таштимер&oldid=1138015 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:36 24 май 2022 үҙгәртелгән.