Күңелдәге яра һаман һыҙлай » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Шәхестәр » Күңелдәге яра һаман һыҙлай\nКүңелдәге яра һаман һыҙлай 21.06.2017 // Шәхестәр\nҠырҡ берҙә һәләкәтле дошман\nҠанлы бысаҡ һуҙғас һулышҡа,\nНәфрәт уты тоҫҡап илбаҫарға,\nҒәййәр ирҙәр сыҡты алышҡа...\nЭйе, Бөйөк Еңеүҙең 72 йыллығын да билдәләп үтте ил. Был көн тере ҡалған күптәрҙең күңел ғазабын ҡабаттан яңыртты, күҙ йәштәрен түктертте. Тән яраһы уңалһа ла, йөрәктеке мәңгелек сир булып ҡала шул.\nҺуғыш яланында ятып ҡалғандар, хәбәрһеҙ юғалғандар, йәрәхәтләнеп ҡайтып, оҙаҡ йәшәй алмағандар һәм бөгөн бармаҡ менән генә һанарлыҡ ҡалған яугирҙәр тураһында һөйләйбеҙ, уларға әҙме-күпме ярҙам күрһәтелә, хөрмәт йөҙөнән йылына бер булһа ла гөлләмәләр бүләк ителә.\nҺуғыш башланыуға ла 76 йыл булып китте. Үҙе бер кеше ғүмере. 1941 йылдың 22 июне күңелдәрҙә ҡара көн булып һаҡлана, онотолмай. Ваҡыт үткән һайын уның ни рәүешле ҡурҡыныс булыуына, ҙур афәт килтергәненә нығыраҡ инанып, йөрәктәр тетрәнеп ҡуя. Һуғыш башланған 22 июнь таңында бөтә ил бер булып аяғүрә баҫты.\nБашҡортостан был дәһшәтле йылдарҙа Еңеүҙе яҡынайтыуға баһалап бөткөһөҙ өлөш индерҙе. Республикабыҙҙың 700 меңдән ашыу ир-аты фашизмға ҡаршы һуғыштың беренсе көнөнән үк яуға сапты, үҙ ҡарамағында 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһын булдырҙы һәм иң ҡыҙыу урындарҙа тап ошо дивизия алышты. Беҙҙең яугирҙәр һәр ерҙә антына тоғро ҡалып, дошманға арыҫландай ташланды, ил етәкселегенең ышанысын намыҫ менән аҡланы, халҡыбыҙ йөҙөнә тап төшөрмәне. Дивизия 78 Советтар Союзы Геройы, биш тулы Дан ордены кавалерын бирҙе. Яугирҙәребеҙҙең илде һаҡлауға бөтә көсөн биреүе, быны үҙенең төп бурысы итеп ҡабул итеүе – ысын ир-атҡа хас юғары сифат.\nБеҙҙең Эйек буйында урынлашҡан бәләкәй генә Туйөмбәт ауылынан һуғыш башланыуҙың беренсе көнөндә үк һәр өйҙән ике-өсәр кеше һуғышҡа оҙатылды. Колхоздың эшкә яраҡлы аттарына атланып киткәндәре һаман күҙ алдында. Ул ваҡытта колхоз рәйесе вазифаһын үтәгән Ғәлләм ағайҙың: “Иламағыҙ, беҙ, дошманды тар-мар итеп, тиҙҙән ҡайтырбыҙ”, – тип көн дә егеп йөрөгән ҡола айғырына шарт итеп һуғып, урамдан сабып сығып китеүе, уның артынан ҡалғандарҙың ҡул болғап ҡуҙғалыуын оноторлоҡ түгел. “Тиҙҙән ҡайтырбыҙ”, – тип китһә лә, Ғәлләм ағай ҡайта алманы, хәбәрһеҙ юғалды. Бөгөн ауылда уның ҡыҙы Миңниса йәшәп ята.\nБәләкәй генә ауылым фронтҡа 63 ир-егетен оҙатты. Улар бөтәһе лә 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһына алынып, һуғыштың иң ауыр урындарында дошманға ҡаршы батырҙарса көрәшеп, тарих биттәрендә лайыҡлы урын алды. Иң аяныслыһы шул: 63 ир-аттың етеһе генә әйләнеп ҡайтты, тик улар ҙа оҙаҡ йәшәй алманы. Бөгөн ауылыбыҙҙа бер яугир ҙә ҡалманы, улар иҫтәлегенә ауыл урамында ҡуйылған таҡтаташ – мәңгелек хәтер маяғы. Тыл яугирҙәре лә бөгөн ауылда бишәү генә ҡалды.\nИр-егеттәрҙе оҙатҡас, ауыл бушап ҡалды, урамда тынлыҡ урынлашты. Тик ҡатын-ҡыҙҙың шым ғына илағаны ишетелеп ҡала. Беҙ, балалар, урамға сығып, ни булғанын аңларға тырышҡандай, әкрен генә һөйләшәбеҙ ҙә таралышабыҙ. Уйын ҡайғыһы китте. Һуғыш башланыу менән етди төҫ алып, ололар сафына баҫтыҡ, ҡулыбыҙҙан килгән бөтә эште – утау, бесән йыйыу, колхоз келәтенә башаҡ тапшырыу һәм башҡалар – башҡарҙыҡ. Етмәһә, 1942 йылда булһа кәрәк, колхозға Хөкүмәткә һарыҡ һөтөн тапшырыу бурыcы йөкмәтелде. Олатайҙар ҡулайлаштырып эшләп биргән ситлектәрҙә лә һауыуға өйрәтелмәгән малды тотоуы әсәйҙәргә ауыр, шуға улар беҙҙе ярҙамға саҡырыр ине. Һарыҡ һөтө фронтҡа брынза эшләп ебәреү өсөн кәрәк булған. Бының менән Ерекле ауылында шөғөлләнеп маташҡандар.\nҺәр өйҙә – береһенән-береһе бәләкәй итәк тулы бала. Ләкин ауылдаштарым ҡаушап ҡалманы, тыуған төйәге өсөн яуаплылыҡ тойоп, балалары, һуғыш яланында йөрөгән ирҙәре, ағалары, уландары хаҡына ныҡ булыу, һуғышты еңеү менән тамамлау өсөн арымай-талмай эшләү кәрәклеген аңлап, йоҙроҡтары нығыраҡ йомолдо. Быға тиклем ирҙәренә таянып, тыныс ҡына йәшәгән ҡатындарға, тиҙ арала улар урынына баҫып, ауыр хеҙмәткә егелеү, урындағы йәшәйешкә тулыһынса яуап биреү еңел булманы. 11–15 йәшлек үҫмерҙәр шунда уҡ колхоздың төп терәгенә әйләнде, ҙур ярҙамсы булды.\n60 – 70 йәшлек Хафиз, Кинйәғол, Ҡунаҡбай, Әхмәтшәриф олатайҙар бөтә ауылға күҙ-ҡолаҡ, йәштәргә кәңәшсе генә булып ҡалманы, үҙҙәре лә эштең уртаһында ҡайнаны. Улар иңендә арба-сана йүнәтеү, кәртә-ҡура нығытыу, һалабаш һалыу, йүкә әҙерләү, аттарға йүгән, дилбегә ишеү, яҙын ер аяғы-ер башына йөрөп ҡул менән иген сәсеү һәм башҡа тауыҡ сүпләһә лә бөтмәҫ мәшәҡәттәр булды.\nОло йәштәге инәйҙәр көнөн-төнөн эштә йөрөгән әсәйҙәрҙең бәләкәй балаларын ҡарауҙы үҙ өҫтөнә алғайны. Шул арала улар колхоз эшенә лә өлгөрҙө: фронтҡа ойоҡбаш, бейәләй бәйләү өсөн ҡыҙҙарға йөн иләп бирәләр, хужалыҡҡа кәрәкле тоҡтарҙы ямайҙар ине. Киндер серетеп, уны тылҡыуыста тылҡып сүбәк алалар, шуны тарап йомшартып, бөтә ауылға тегенеү өсөн еп иләйҙәр. Вәсбиямал инәй балаларға ғына түгел, хатта ололарға ла аяҡ кейемдәрен ямап кейҙерер, быймаларын табанлар ине.\n1943 йыл иң ауыр осор булып иҫтә ҡалған. Күрәһең, халыҡта запас бөтөп, артабан йәшәү мөмкинлеге сигенә килеп еткәндер. Тылдағылар ас-яланғас, бөтә булған аҙыҡ-түлек фронтҡа оҙатыла. Ҡатын-ҡыҙҙың һыйыр менән генә арлы-бирле һөрөп сәскәненән уңыш та юҡ кимәлдә. Етмәһә, халыҡҡа башаҡ йыйыу ҙа тыйыла, кире осраҡта төрмә көтә. Шулай ҙа халыҡ түҙҙе, яҡты көн киләсәгенә ышанды, өмөтөн өҙмәне.\nҠыҫҡаһы, беҙҙең ауыл бер бөтөн ғаиләгә әйләнде, һуғыштың тиҙерәк еңеү менән тамамланыуын, аталарының, ирҙәренең, уландарының, йәш ҡыҙҙар егеттәренең иҫән-аман ҡайтыуын теләне, шуға ышанды, шуның өсөн эшләне һәм яҡындарын шатланып ҡаршы алыу хыялы менән янды. Әммә...\nҺуғыштың тәүге көндәрендә үк дошман Мәскәүгә тиклем килеп етте. Улар бит алдан бөтә Европаны баҫып алыуға әҙерләнгән булған. Һәр һалдаты автомат менән килгәндә, беҙҙекеләрҙең һыбай ҡаршы барыуы үҙе үк халҡыбыҙҙың башҡа һыймаҫлыҡ батырлығын, иле өсөн үлемгә лә әҙер булыуын иҫбатланы, сөнки ул осорҙа берҙәмлек, бер-береңә ышаныс көслө ине.\nИ. Сталиндың халыҡҡа 3 июлдәге мөрәжәғәтнамәһендә: “...Враг будет разбит, победа будет за нами”, – тип ил халҡына ҙур ышаныс белдереп өндәшеүе үк халыҡ менән етәкселектең бер-береһен аңлауын, фекерҙәренең тап килеүен, бер маҡсатта йәшәүен иҫбатлай. Дәһшәтле дошманға бер йоҙроҡҡа төйнәлеп ташланыу арҡаһында яуланды ла инде Еңеү. Бында тыл менән фронт берҙәмлеге ҙур роль уйнаны. Әгәр ҡатын-ҡыҙ, бала-саға, ҡарт-ҡоро ҡулға-ҡул тотоношоп эшләмәһә, еңеүгә өлгәшә, был көндө оло ғорурлыҡ менән байрам итә алмаҫ та инек.\nҠот осҡос ауырлыҡтар, иҫәпһеҙ ҡорбандар, ҡанлы күҙ йәштәре аша еңеүгә өлгәште халыҡ. Хәҙер инде һуғыш тамамланыуға – 72 йыл. Тыныс тормошҡа сыҡҡас, һуғыш йылындағы михнәттәр, емерек илде аяҡҡа баҫтырыу ғазаптары тураһында күп һөйләнелә. Әммә шул осорҙағы ауырлыҡтарҙы үҙ иңендә күтәргән ҡаһармандар – тыл батырҙары, һуғыштың бөтә михнәттәрен күргән балалар – тураһында аҙ иҫкә алабыҙ кеүек. Һуғыш һәм тыл яугирҙәре бер үк хөрмәт һәм ихтирам менән баһаланырға тейеш түгелме һуң? Улар бит бөгөн илдә һанаулы ғына ҡалып бара.\nФронтты аҙыҡ-түлек, кейем, ҡорал менән тәьмин иткән тыл батырҙары һуғыш яланы яугирҙәре менән тиң баһаланырға, оло ихтирамға хаҡлы. Бөгөнгө тормошҡа нигеҙ һалыусы, яуыз дошман тырнағынан һаҡлап алып ҡалыусы бит улар.\nҺуғыштан һуңғы емерек илде аяҡҡа баҫтырыу ҙа улар ҡулы, аҡылы, фиҙакәр хеҙмәте менән башҡарылды. Бөгөнгө өсөн балалыҡ наҙынан, йәшлек бәхетенән мәхрүм ителгән быуын бит ул. Бөгөн араларында аяныс хәлдә йәшәгәндәре лә осрай. Бында етәкселеккә уйланырға ваҡыт.\nИр-ат яуҙа, ҡатын-ҡыҙ\nҺыйыр екте, иген икте.\nӘсәйҙәрҙән ҡалманыҡ беҙ,\nИген менән бергә үҫтек, – тине Ирек Кинйәбулатов үҙенең бер шиғырында.\nҺуғыш башланыуға ла 76 йыл үтеп китте. Әммә ул йылдарҙа алған йөрәк яраһы, бигерәк тә бала күңелендәге яра һаман уңалмай. Илгә ҡабат афәт килмәһен, киләсәк быуынға беҙ күргәнде күрергә яҙмаһын.


Пушкинда – Ҡөрьән аһәңе » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Пушкинда – Ҡөрьән аһәңе\nПушкинда – Ҡөрьән аһәңе 11.05.2018 // Рухиәт\nБерләшкән Ғәрәп Әмирлектәрендә йәшәгән эшмәкәр Исмәғил Шәңгәрәевкә ҡунаҡҡа килгәс, актёр Владимир Коренев (күптәр уны “Человек-амфибия” фильмындағы Ихтиандр роле буйынса белә) А.С. Пушкиндың “Подражания Корану” тигән шиғырын уҡып күрһәтә. Был юлдарҙан илһамланған Исмәғил әфәнде, әҫәрҙең белгестәр иғтибарынан ситтә ҡала килгән тәрән мәғәнәһе тураһында уйланып, үҙен әҙәбиәттә һынап ҡарарға була.\n– Шағирҙар араһында Пушкинды беренсе урынға ҡуйыуығыҙҙың сәбәбе ниҙә, Исмәғил әфәнде?\n– Әңгәмәне бөйөк әҙиптең Ҡөрьәндең рухи мәғәнәһенә мөрәжәғәт итеүенә бәйләп башлау бик урынлы булыр, минеңсә. А. Пушкин – донъя мәҙәниәтенең бер осоро бит ул. Шағирҙың мираҫын барлау, өйрәнеү барышында бихисап асыш яһалған, әммә уларҙың күпселеге – филология, тарих йүнәлешендә. Ә әҙиптең рухи ҡиблаһы, эҙләнеүҙәре һаман ситтә ҡала килә. Был айырыуса Пушкин ижадындағы Ислам темаһына, айырыуса уның киң танылған “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар” (“Подражания Корану”) шиғырына ҡағыла.\n– Был шиғри әҫәр төрлөсә аңлашылыуы, ҡаршылыҡлы фекерҙәр тыуҙырыуы менән дә үҙенсәлекле...\n– Эйе, ул – Пушкин ижадындағы анализлау, баһалау өсөн ҡатмарлы әҫәрҙәрҙең береһе. Әлбиттә, төрлө фекер, ҡараш бар. Көнбайыш Европа һәм урыҫ тикшеренеүселәренең күбеһе шиғырҙы анализлағанда, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Ҡөрьәндең мәғәнәһен, асылын тәрән төшөнөп фекер йөрөтмәй. Улар әлеге шиғырҙы ғәҙәти әҫәр тип кенә ҡабул итә. Ә баһа биреүселәрҙең икенсе төркөмө – Ҡөрьәндең барлыҡ нескәлектәрен аңлаған, әммә Пушкиндың рухи эҙләнеүҙәре менән хәбәрҙар булмаған мосолман дине әһелдәре, тарихсылар. Шағирҙың рухи асылы уның фетнәселегенә генә түгел, ә ҡатын-ҡыҙға ҡарата хистәренә лә бәйле бит әле. Ҡөрьән менән танышыуға этәргән тойғо-кисерештәренең сәбәпсеһе – ҡатын-ҡыҙ, йәғни Анна Гәрәй.\n– Тимәк, киң билдәле француз әйтемендәге кеүек, “ҡатын-ҡыҙҙы эҙләгеҙ” булып сыға?\n– Өлөшләтә шулай, ләкин Пушкинды Ҡөрьән тураһында яҙырға этәргән, был темаға яҡынайтҡан сәбәп ул ғына түгел. Белеүебеҙсә, шағир һәр ваҡыт рухи эҙләнеүҙә булған. Был хаҡта XIX быуатта уҡ күп яҙылған. Шағирҙы “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар”ҙы ижад итеүгә үҙе иғтибар үҙәгенә ҡуйған сәбәп кенә этәрмәгәндер, ти ғалимдар. “Пушкин в Александровскую эпоху” (1874) китабында әҙиптең беренсе биографы Павел Анненков та шул фекерҙе еткерә.\n– Ниндәй сәбәп һуң ул?\n– П. Анненков, мәҫәлән, Пушкин Ҡөрьәнде үҙенең дини ҡараштарын сағылдырыу өсөн “байраҡ” итеп ҡулланған тип һанай. Унан һуңыраҡ, 1882 йылда, Александр Незеленов әлеге шиғырҙа “йылыта торған дини фекер” барлығы тураһында яҙһа, 1898 йылда Николай Черняев: “Нисек кенә ғәжәп тойолмаһын, әммә Пушкиндың дини яҡтан яңырыуында, эске донъяһының үҙгәреүендә Ҡөрьәндең тәьҫире иҫ киткес ҙур булды”, – тип белдерә. Дмитрий Овсянико-Куликовскийҙың “Был лириканы Тәүраттан, христиан йә иһә башҡа диндәрҙән тип әйтеп булмай. Ул бары Исламдан. Ғөмүмән, Исламдыҡы ғына ла түгел, ә дин барлыҡҡа килгән саҡтарҙа Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең вәғәздәрендә яңғыраған лирика ул” тигән һүҙҙәрендә лә тәрән мәғәнә ята.\nПушкиндың Исламға ынтылышы булғанмы был, әллә шағирҙың “асылыуымы”? Был йәһәттән оҙаҡ фекер алышырға, бәхәсләшергә мөмкин. Әммә иң мөһиме шул: Пушкин традицион Ислам нигеҙҙәрен халыҡҡа боҙмайынса, шикле, урынһыҙ аңлатмалар ҡулланмайынса еткерә алған.\nХХ быуаттың 90-сы йылдарында ҡайһы бер мосолман республикалары һәм Мәскәү баҫмаларында “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар” шиғыры Пушкиндың яңы сюжетлы ижад емеше булыуҙан бигерәк Ислам ҡиммәттәрен үҙ иткәнен күрһәтә торған мөһим әҫәр икәнлеген билдәләгән яҙмалар күп ине. Асылда, урыҫ даирәһендә, православие динендәгеләр араһында ул Ҡөрьәндең тәрән мәғәнәһенә беренселәрҙән булып мөрәжәғәт итә бит!\n– Ошо илаһилыҡты эҙләү барышындағы ашҡыныу хисе менән яҙылған әҫәрме?\n– Эйе, ашҡынып, хисләнеп һәм илһамланып яҙылған шиғыр. 1824 йылдың ноябрендә яңы ғына һөргөндән ҡайтҡан Пушкин Петербургтағы Лев исемле ҡустыһына яҙған хатында “мин Ҡөрьән даны өсөн хеҙмәт ҡуям” ти. Танылған ағаһының октябрҙә үҙенсәлекле шиғыр ижад итә башлағанын белгән Лев һүҙҙең ни тураһында барғанын шунда уҡ аңлай, әлбиттә.\n– Шағирҙың китапханаһында Ҡөрьәндең ул йылдарҙағы тәржемәләре лә булған. Пушкин, нигеҙҙә, уларҙың француз теленән ауҙарылғанын уҡыған, тиҙәр...\n– Минең белеүемсә, шиғыр яҙылған ваҡытта әҙиптең өҫтәлендә француз теленән Михаил Верёвкин тәржемә иткән Ҡөрьән китабы ятҡан. Уның теүәл бирелмәгән урындары бар. Шулай ҙа, нисек кенә булмаһын, М. Верёвкин, ихлас күңелдән тырышып, Ҡөрьәндең илаһи шиғрилеген еткерергә тырышҡан. Әйткәндәй, һуңыраҡ Ҡазан ҡалаһынан Көнсығышты өйрәнеүсе Гордей Саблуков тәржемәһендә лә оҡшаш хаталар ҡабатлана.\nӘлеге әңгәмәгә әҙерләнеү барышында мин М. Верёвкиндың инеш һүҙенән бер нисә юлды яҙып алғайным. “Слог Аль-Корана, – тиелгән унда, – везде прекрасен и текуч, паче же на местах подражательных речениям пророческим и стихам библейским: впрочем, есть сжатый, нередко же и темный, украшенный риторическими фигурами по вкусу народов восточных; но приманчив по изражениям замысловатым и много значащим. Где же пишется о величии божием, божественных его свойствах, высок и великолепен, хотя и сочинен прозою. Наречия важные оканчиваются рифмами, для коих иногда прерываем или переносим бывает смысл от строки в другую и подает поводы ко многим повторениям того же самого, весьма неприятным в переложении на чужой какой-либо язык. Посему-то трудно разуметь Аль-Коран… Чудные происходят действия искусства от выбора слов и оных расположения, ибо оным, подобно музыке, как бы очаровывается слух”.\nТәржемәсенең Ҡөрьәнгә бындай ҡарашта булыуы – бик ыңғай күренеш. Һүҙ ҙә юҡ, Верёвкиндың һоҡланыуҙары Ҡөрьән менән эш иткән Пушкинға ниндәйҙер метафизик йүнәлеш биргән. Шул рәүешле әҙип аяттарҙы һайлап, үҙенең тойомлауы буйынса оҫта итеп билдәле тәртипкә теҙә алған. Был – Ҡөрьәндең үҙенсәлекле уҡылышы, ҡабул ителеше, Исламдың юғары мәғәнәһен халыҡҡа Пушкинса еткереү алымы.\nӘ инде ҡайһы берәүҙәрҙең әлеге шиғырҙы шиғриәт музаһының бүләге рәүешендә генә ҡабул итеүен, шағирҙы дини, мистик хис-тойғонан азат тип һанауын XVIII – ХХ быуаттарҙағы йәмәғәтселектең Аллаһты танымауы менән аңлатып булалыр.\nӘҫәрҙә Пушкин мосолман Көнсығышының тарихи һәм мәҙәни темаларына мөрәжәғәт итә, Ислам ҡиммәттәренә йөҙ менән борола, йәғни уның рухи “хажы” башлана. Ҡөрьәндең Мәккәгә изге сәфәр ҡылыу тураһында мотивтары шулай яңғырай:\nҠайғы-күҙ йәш өсөн һәр кемгә\nКүк үҙенән рәхмәт индерә:\nҺөйөнөс Мәккә күргән фәҡиргә\nҠартлығының моңло көнөндә.\nШәһит булһа, һөйөнөс күрәсәк;\nДәртле көлөмһөрәп, алдына\nОжмах хуры осоп киләсәк.\n(Н. Иҫәнбәт тәржемәһе).\n– Александр Пушкиндың “ожмах хуры” кем инде ул?\n– “Баҡсаһарай фонтаны”н уҡыған һәм шағирҙың шәхси тормошо менән ҡыҙыҡһынған кеше уны, һис икеләнмәйенсә, “Анна Ивановна Гәрәй” тиер.\n– Пушкиндың әлеге серле музаһы тураһында беҙгә ниҙәр мәғлүм?\n– Уның Шаһин Гәрәй хандың ейәнсәре икәнлеге, 1820 йылда Александр Пушкин һәм Николай Раевский ғаиләһе менән Ҡырымға сәйәхәткә барған мосолман ҡыҙы булыуы кеүек дәлилдәр генә билдәле. Һүҙ уңайынан шуны ла әйтеп үтәйем: беҙҙең йыраҡ тамырҙарыбыҙ данлыҡлы Гәрәйҙәр нәҫеленә барып тоташа. Тимәк, Анна беҙгә туған тейешле кеше булып сыға.\nШағирҙың һөйгән йәре һәм серле мөхәббәтенең нәҡ Анна икәнлеге бер кемдә лә шик тыуҙырмай. Ул – күп шиғырҙарының музаһы: “Кавказ әсире”ндәге черкес ҡыҙы ла, күпмелер дәрәжәлә Татьяна Ларина ла. Пушкин тик уға ғына аҡыҡ ҡашлы йөҙөк бүләк итә. Анна Гәрәй үҙенсәлекле яҙмышлы кеше булған, шуға күрәме икән, үҙен күптәр ыңғай баһалаған. Галина Римская ла, Раевскийҙарҙың яҡтылыҡ һәм нур бөркөлөп торған йортон тасуирлап, Аннаның ғәжәйеп сибәр, һөйкөмлө, һоҡланғыс зат икәнлеген бәйән ҡылған.\n“Рисунки Пушкина как графический дневник” тигән китабында документтарҙы ентекле өйрәнгән Любовь Краваль шағирҙың Аннаға ҡарата бик етди мөнәсәбәттә булыуы, уға өйләнергә йыйыныуы хаҡында яҙа. “Пушкин беренсе тапҡыр үҙенә бер ҡасан да хыянат итмәйәсәк һәм хатта был турала уйларға урын да ҡалдырмаясаҡ ҡатын-ҡыҙҙы осратты”, – тип белдерә ул. Пушкин быны үҙенең фажиғәле яҙмышын белгән йәки күҙаллаған хәлдә аңлаған тиерһең... Дуҫтары алдында мөхәббәт өлкәһендәге “еңеүҙәре” менән маҡтанырға яратҡан шағир Анна тураһында бер һүҙ өндәшмәй! Нәҡ бына шундай көслө мөхәббәт тәьҫирендә рухи үҫеш кисерә, яңыра, асыла ла инде кешеләр. Пушкин шиғриәтенә Ислам темаһы ошо рәүешле килеп инә һәм “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар”ға юл асыла.\n– Шағир Исламда нимә эҙләгән икән?\n– Был бары тик Аллаһ Тәғәләгә генә билдәле. Беҙ бит, нигеҙҙә, шағирҙың биографияһындағы түгел, ә ижадындағы мәғлүмәттәр аша фекер йөрөтәбеҙ. “Баҡсаһарай фонтаны”ндағы дәртле һәм көнсөл Зарема образын да күптәр әҙиптең һөйөклөһө, шундай уҡ сифаттарға эйә Анна Гәрәйгә оҡшата.\nҠустыһына яҙған хатында Пушкин тәрән кисерештәре менән уртаҡлаша: “Туманский (граф Воронцов хеҙмәтендәге чиновник) бында… Мин уға “Баҡсаһарай фонтаны”нан өҙөк уҡып күрһәттем, һәм “Был шиғырҙың күп урындары мин бик күп йылдар мәжнүндәрсә ғашиҡ булып йөрөгән ҡатын-ҡыҙ тураһында, шуға уны баҫтырғым килмәй” тинем”.\n– Пушкин күңелендә ныҡ йәшереп һаҡлаған әлеге мөхәббәттең үҙ символдары, шағирса әйтһәк, “талисманы” булған...\n– Шағир үҙе уны мосолман традицияһы тип аңлата. Бында Исламды ҡабул иткән төрки халыҡтар таға торған бетеү тураһында һүҙ бара, ләкин беҙҙең өсөн Пушкиндың әлеге талисманға ниндәй мәғәнә һалғаны мөһимерәк. Үҙенең данлыҡлы “Талисман” шиғырындағы теләк-юрауҙар – халыҡ йолаһына эйәреү генә. Ҡыҙғаныс, Пушкин менән Анна араһындағы мөнәсәбәт оҙаҡҡа бармай. Тимәк, Аллаһ Тәғәлә тарафынан шулай яҙылған булған. Һуңыраҡ, белеүебеҙсә, бөйөк шағирға илһам биреүсе урынын Наталья Гончарова ала.\n– “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар”ҙы яҙырға шағирҙы нимә этәрҙе икән?\n– “Һинең һүҙҙәреңде, эштәреңде кешеләр баһалай, ә ниәттәреңде бер Аллаһ ҡына күрә”, – ти Пушкин “Борис Годунов” трагедияһында. Әҙиптең ни өсөн Ҡөрьәнгә мөрәжәғәт иткәнен анализлау, был хаҡта фекер алышыу, бәхәсләшеү кәрәк түгелдер. Был уға юғарынан килгән. Беҙ бары бөйөк шағирҙың “эҙҙәре”нән йөрөй, уның йөрәк серҙәрен һаҡлаған лицей бүлмәләренә, Гурзуфтағы кескәй мәғәрәгә кереп ҡарай алабыҙ. Нисек кенә ғәжәп булмаһын, нәҡ ошонда – Михайловск утарындағы изге лампадалы мәғәрәлә – килгән бит Пушкинға “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар”!\nЭй Аллаһ ҡоло,\nУян, эй, бәндә:\nСыра яна бит\nШул сыра яныр,\nЯман төштәрҙән! –\nҠояш та сығыр,\nБулырһың көслө –\nПушкиндың һаҡланған ҡулъяҙмалары ғалимдарға уның Ҡөрьән текстары менән нисек эшләгәнен асыҡларға мөмкинлек бирә. Борис Томашевский былай тип яҙа: “…шағир мосолмандарҙың изге китабына хөрмәт менән ҡарай, унан тайпылмаҫҡа тырыша, теүәллеккә ынтыла. Шул уҡ ваҡытта “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар”ҙы яҙыу өсөн авторҙың үҙ идеялары, ниәттәре булғанлығын да иҫтән сығармайыҡ”.\n– Ниәте ниҙән ғибәрәт булған икән?\n– Уйлауымса, “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар” – Пушкиндың рухи эҙләнеүҙәрен сағылдырған тәрән мәғәнәле дини әҫәр. Бында метафоралар башҡа, Көнсығыш стиленә хас. Шиғырҙың тәртибе, уның композицияһы уҡыусыны ниндәйҙер уртаҡлыҡ, оҡшашлыҡ эҙләүгә этәрә.\nКүп авторҙар “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар”ҙы аңлатырға, төп нөсхә менән сағыштырырға, текстың бирелешендәге үҙенсәлектәрҙе барларға, тикшерергә тырышты. Минеңсә, был кәрәкмәй. Пушкин – шундай дәрәжәлә уникаль һәм бөйөк шағир, уның рухи эҙләнеүҙәрен ваҡ анализға ҡайтарып ҡалдырыу бер ҙә дөрөҫ булмаҫ. “Парадокстар дуҫы” беҙгә ифрат бай рухи мираҫ ҡалдырҙы, Достоевский әйткәнсә, “ул – беҙҙең ҡараңғы юлыбыҙҙы яҡтыртыусы”. Һәм, әлбиттә, “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар” – шағирҙың яҡты ижадындағы иң ҙур йомаҡтың береһе. Был урында Достоевскийҙан да оҫтараҡ әйтеп булмаҫ: “Ул үҙе менән бик ҙур серҙе алып китте”.\n– Тимәк, Пушкиндың рухи мираҫына бәйле бихисап һорау асыҡ ҡала әле...\n– Мин Достоевскийҙың фекере менән тулыһынса килешәм: Пушкин беҙгә бик күп нәмәне асырға өлгөрмәгән. Ә шулай ҙа, шиғриәттең юғары үрнәге һәм Исламдың илаһи тәрәнлегенә төшөнөү миҫалы булараҡ, “Ҡөрьән аяттарына оҡшатыуҙар”ҙан ләззәтләнеү бәхетенә эйәбеҙ. Шуға әлеге шиғырҙы төрлө аңлатмаларға бирелмәйенсә генә уҡырға кәңәш итәм.\n– Ысынлап та, Исмәғил әфәнде, һәр кеше был әҫәрҙә үҙе өсөн яҡын, изге төшөнсәләрҙе таба. Һәм, иң мөһиме, быларҙың барыһы ла Пушкин йөрәге аша уҙған бит. Ерҙә һәм күктәрҙә хаҡлыҡ эҙләгән шағир йөрәге аша!\n– Пушкиндың Ҡөрьән хаҡындағы шиғыры уның замандаштары өсөн ирек юлын асҡандай:\nБисараға һаман мең сара бул,\nЯлғанһыҙ һин йәшә\nБыл урында декабристар ихтилалына һигеҙ ай ҡалғанда, 1825 йылдың апрелендә Рылеевтың Пушкинға яҙған хатындағы һүҙҙәр иҫкә төшә: “Лев беҙгә һинең бер нисә яңы шиғырыңды уҡыны. Улар иҫ киткес. Айырыуса Ҡөрьәндән өҙөктәр килтерелгәне”.\nБыл шиғыр, шағирҙың башҡа бөйөк әҫәрҙәре кеүек үк, ваҡыт менән иҫәпләшмәй торған, йәғни мәңгелек мираҫ. Пушкиндың Аллаһтың мәрхәмәтлелеге, бөйөклөгө хаҡындағы юлдары бөгөн нәҡ беҙгә төбәлә кеүек:\nШәфҡәт ҡылып, Мөхәммәткә\nАсты ул Ҡөрьән серен...\nХәйер, ергә төшәйек... Уның\nНурали ЛАТИПОВ әңгәмәләште.


Башҡортостандан сыҡҡан Рәсәй геройҙары тураһында “Рәсәй геройҙары – беҙҙең замандың батырҙары” тип аталған китап донъя күрҙе. Республиканың Хәрби Дан музейында китаптың исем туйы үтте. Сарала Рәсәй Геройҙары, йәмәғәт ойошмалары, уҡыусылар ҡатнашты. Документаль-публицистик очерктар...\nРәсәй һәм Ҡытай Берләшкән Милләттәр ойошмаһы именлек шураһының Алеппола хәрби хәрәкәттәрҙе бер аҙнаға туҡтатыу тураһындағы резолюцияһына вето һалды. Мәскәү һәм Ҡытай фекеренсә, бындай тәнәфестәр террорсыларға запастарын тулыландырырға һәм көс тупларға ғына ярҙам итә. ...\nМахсус сигналдар ярҙам итмәне, янғын һүндереүселәр фажиғә урынына ваҡытында барып етмәне\nМахсус сигналдар ярҙам итмәне, янғын һүндереүселәр фажиғә урынына ваҡытында барып етмәне. Шартлы янғынды һүндереүгә иҫәпләнгән һынау ошондай һөҙөмтә менән тамамланды. Ҡотҡарыусыларға ябыҡ урамдар һәм автомобилдәрҙән теҙелгән ҡаршылыҡтар үтә алмаҫлыҡ булып сыҡты.Аксаков урамында сыҡҡан янғынды...\nСиноптиктар Башҡортостанда һауа торошоноң тотороҡһоҙ буласағын фаразлай. Республиканың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, бөгөн ҡар яуыуы, буран сығыуы, юлдарға көрт һалыуы көтөлә. Мәскәүҙәге бурандар Башҡортостанға ла килеп еттте. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ...\nИрек Ялалов уҡыусыларҙы йөрөткән транспорт маршруттарын тикшерегә ҡушты\nИрек Ялалов уҡыусыларҙы йөрөткән транспорт маршруттарын тикшерегә ҡушты. Ханты-Мансы-Төмән юлында булған авариянан һуң илдә ашығыс саралар күрелә. Асыҡланыуынса, автобуста балаларҙы йөрөтөү тейешле органдар менән килешелмәгән булған. Водитель юл ҡағиҙәләрен тупаҫ боҙоп 12 кешенең ғүмере өҙөлдө....\nБүздәк районында теркәлгән аварияға бәйле яңы мәғлүмәттәр. Һәләк булыусы ҡатын урындағы дауаханала табип булып эшләгән. Уға көн һайын юл аша йөрөргә тура килгән. Мәрхүмдең өс балаһы ҡалған. Урындағы халыҡ ошо ҡот осҡос хәлдән һуң оло юл аша үткәүел һалырҙар тип ышана.\nТуймазыла тәбиғи парк юҡ ителә. Алты йөҙҙән ашыу ағас үҫкән биләмә урынында гипермаркет төҙөргә ниәтләйҙәр. Бер яҡтан ҡарағанда, яңы үҙәк ҡала өсөн иҡтисади яҡтан отошло, икенсенән иһә хәҙер туймазылар сәнәғәт предприятияларынан килгән төтөндө һуларға мәжбүр буласаҡ. Туймазылар өсөн был парк...\nИталия премьер-министры Маттео Ренци вазифаһынан китә. Референдумда халыҡтың яртыһынан күберәге хөкүмәт тәҡдимен кире ҡаҡҡан- конституцияны үҙгәртеүгә ҡаршы булған. Экзит-пол мәҡлүмәттәре буйынса, ундайҙар 60 процент самаһы. Ҡойма ямғырҙар сәбәпле Испанияның көньяғын һыу баҫҡан. Һәләк булыусылар...\nҠағыҙға яҙыу – кисәге көн. Росреестрҙың Башҡортостан буйынса идаралығы электрон хеҙмәттәр күрһәтеү йүнәлешен ала. Күсемһеҙ милеккә хоҡуҡты теркәү өсөн хәҙер электрон ҡултамға етә. Рина Фәтхетдинова – төҙөлөш компанияһы вәкиле. Фатирҙы ипотека шарттарында һатып алыусыларҙың торлаҡҡа хоҡуғын...\nРөстәм Хәмитов Өфөнән Антон Бабиковты Донъя кубогының беренсе этабында эҙәрлекләү ярышында еңеүе менән ҡотланы\nРөстәм Хәмитов Өфөнән Антон Бабиковты Донъя кубогының беренсе этабында эҙәрлекләү ярышында еңеүе менән ҡотланы. Ярыш Швецияның Эстерсунд ҡалаһында уҙа. Республика етәксеһе беҙҙең биатлонсыларҙың сығыштарын күҙәтеп барыуы һәм яҡшы һөҙөмтә өсөн улар менән бергә шатланыуын билдәләне. Рөстәм Хәмитов...\nБашҡортостанда “Шыршы” операцияһы башланды. Урман хужалығы министрлығы инспекторҙары эске эштәр хеҙмәткәрҙәре менән берлектә ылыҫлыларҙы законһыҙ ҡырҡыуҙы иҫкәртеү маҡсатында тәүге рейдҡа сыҡты. Быйыл ҡырын эш өсөн штрафтар ҙа артты-3 меңдән 4 мең һумға тиклем. Вазифа биләүселәргә 20 мең...\nДружинник һәләк булған йәки яраланған осраҡта уның ғаиләһенә Республиканың резерв фондынан пособие түләнәсәк. Әле Башҡортостанда 7 мең кешелек 300 дружина бар. Былтыр ғына уларҙың тырышлығы менән 117 енәйәт асыҡланған. Дружиналарҙы быйыл ниндәй яңылыҡтар көтә? Ҡайтанан тергеҙелгән “халыҡ...\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы идаралығы иҫкәртә. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы идаралығы ла һауа торошоноң ҡапыл үҙгәрәсәге тураһында иҫкәртә. Бөгөн урыны менән 30 градусҡа тиклем һыуытасаҡ, урыны менән ҡар яуасаҡ. Иртәгә Мәскәүҙәге бурандар...\nМоноҡалаларҙы төҙөкләндереү өсөн федераль бюджеттан 20 миллиард һум аҡса йүнәлтелә\nМоноҡалаларҙы төҙөкләндереү өсөн федераль бюджеттан 20 миллиард һум аҡса йүнәлтелә. 2017 йылда төбәктәрҙе, шул иҫәптән моноҡалаларҙы төҙөкләндереү өсөн федераль бюджеттан 20 миллиард һум аҡса йүнәлтелә. Рәсәй Президенты Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһендә ошо хаҡта...\nТуймазы районындағы ҡот осҡос аварияла бер кешенең ғүмере өҙөлдө. М-7 федераль трассаһында ауыр йөк машинаһы ЗАЗ шанс автомобиле менән бәрелешкән. Ул шул тиклем көслө була, ЗАЗ-дың ҡыйығы ҡырҡып тигәндәй алына, ә алғы өлөшө бөтөнләй эске яҡҡа инеп киткән. Еңел машина водителе урында уҡ һәләк...\nӘбйәлил районында бөгөн үҙенсәлекле юл-транспорт фажиғәһе теркәлде\nӘбйәлил районында бөгөн үҙенсәлекле юл-транспорт фажиғәһе теркәлде. Оло юлдан китеп барыусы урман ташыусы машина юл ситенә сығып ултыра. Йөк, күрәһең, шул тиклем ауыр булған, кабина юл өҫтөнән үрә баҫҡан тиерлек. Водитель иҫән-һау, йәрәхәтләнмәгән. Әммә уға, ярҙам килгәнсе, күпмелер...\nБаш ҡалабыҙҙа ,,Селтәр,, байрамы уҙҙы\nБаш ҡалабыҙҙа ,,Селтәр,, байрамы уҙҙы. Унда республикабыҙҙың төрлө төбәктәренән ағинәйҙәр үҙҙәре яһаған ҡул эштәрен алып килде. Өфөләге ижад йорттарының береһе республиканың төрлө район-ҡалаларынан килгән ағинәйҙәр тауышынан гөрләп торҙо. Конкурсҡа килтерелгән биҙәүестәр, селтәр-түшелдеректәрҙән...


Стәрлетамаҡта беренсе тапҡыр "IT-карьера көнө" кадрҙар форумы үтте.\n21 Март , 16:16\nОшо көндәрҙә БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалы математика һәм мәғлүмәт технологиялары факультетында беренсе тапҡыр IT, йәғни һанлы технологиялар өлкәһенә ҡағылған кадрҙар форумы үтте.\nБыл сарала Башҡортостандың көньяғынан юғары һәм урта һөнәри белем биреү учреждениеларын тамамлаусы 300-ҙән ашыу студент һәм төрлө ҡалаларҙан 22 ойошма вәкилдәре ҡатнашты.\nАналитиктарҙың күҙаллауҙарына ҡарағанда, был өлкәләге кадрҙар дефициты- 600 меңдән алып миллион кешегә тиклем етә икән. Шуның өсөн улар һәр бер юғары уҡыу йорто ошондай һөнәр өсөн урын булдырырға һәм буласаҡ белгестәр әҙерләүҙә актуаль программалар тәҡдим итергә тейеш. Шулай уҡ уҡыу йорттары белгестәрҙең ҡайҙа эшкә урынлашыуын да күҙалларға бурыслы тип баралар. Стәрлетамаҡта уҙғарылған кадрҙар форумы ла ошо хаҡта.\n- Бындай киң масштаблы сара беҙҙең уҡыу йортонда беренсегә уҙғарыла,- тип сәләмләне барыһын да БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалы директоры Игорь Сыров. Был мөһим сараны тап беҙҙең уҡыу йортонда ойоштороуҙары бик дөрөҫ. Әүҙем йәштәр донъяны үҙгәртергә, уны яҡшыраҡ итергә теләй,- тип өҫтәне ул.\n— Кадрҙар мәсьәләһен хәл итеүҙең ике юлы бар: сит компанияларҙан оҫталарҙы саҡырыу йәки уларҙы үҙебеҙҙә тәрбиәләү.Бөгөнгө көндә ИТ-технологиялар өлкәһе бындай белгестәргә ҡытлыҡ кисерә-,тигән фекер белдерҙе Башҡортостан республикаһының мәғариф һәм фән министры Айбулат Хажин.\nПочетлы ҡунаҡтар араһында Башҡортостан Республикаһы дәүләт идаралығының һанлы үҫеш министры урынбаҫары Рәсүл Таипов та булды. Ул барыһын да видеобәйләнеш аша сәләмләне.\n- Бик күп сит ил компаниялары Рәсәйҙән киткәнгә күрә, бөгөнгө көндә бигерәк тә проект булдыра алған,тейешле техник эштәрҙе тиҙ генә башҡарып,уны тормошҡа ашыра алған кешеләр кәрәк. Владимир Путин да «Рәсәй Федерацияһында мәғлүмәт технологиялары тармағын тиҙ үҫтереүҙе тәьмин итеү буйынса саралар тураһында»ғы Указға ҡул ҡуйҙы. ИТ-компаниялар үҙ бизнесын үҫтереү өсөн 3 процент ставкалы льготалы ипотека, грант һәм финанс ярҙамы, килемгә һалымдан азат итеү, контроль органдары менән тикшереүҙәр үткәреү, торлаҡ шарттарын яҡшыртыу һәм армиянан кисектереү менән файҙалана аласаҡ. Әммә был яңы ярҙам саралары пакетының - өсөнсөһө, сөнки АйТи-өлкәгә элек-электән иғтибар бүленә, «Һанлы иҡтисад» милли программаһында һанлы технологияларға булышлыҡ итеүгә арналған айырым позиция ла бар. Улар - гранттар ҙа, һалым ташламалары ла. Яңы указ - үҫеш өсөн өҫтәмә стимул һәм илебеҙ программистарының заказдар алыуына һәм баҙарға сығыуына гарантия, - тип аңлатма бирҙе Рәсүл Рафанир улы.\nКадрҙар форумында ҡатнашыусылар өҫтәмә һәм виртуаль ысынбарлыҡ, яһалма интеллект буйынса оҫталыҡ дәрестәрендә ҡатнашты. Студенттарға төрлө компания вәкилдәре менән шәхсән танышыу мөмкинлеге лә булды. Улар үҙҙәре теләгән ойошма тураһында күберәк мәғлүмәт алырға, вакансияларҙы белешергә айырым майҙансыҡтарға юлланды. Шул уҡ ваҡытта математика һәм мәғлүмәт технологиялары факультеты студенттары тарафынан да айырым презентациялар, проекттар майҙансығы ла эшләй ине. Бында үҙҙәренең һанлы "ризыҡ"тарын УМНИК конкурсында ҡатнашып грант отҡан суденттар тәҡдим итте. Мәҫәлән, 3-сө курс студенты Вадим Хазеев "Бер ҡала тарихы" белем биреү проектын һәм яңы виртуаль тренер әҙерләүен күрһәтһә, 4-се курс студенты Денис Лозовой үҙе булдырған Zoom ҡушымтаһы прототибы менән таныштырҙы.Уның булдырған ҡушымтаһында ла кешене алыҫ аралыҡтан күреп ишетеп була .Ә айырмаһы шунда: виртуаль ысынбарлыҡтың да булыуы. Виртуаль ысынбарлыҡ аша кеше үҙен икенсе донъяла хис итеүҙән тыш, кәрәкле мәғлүмәт тә ала. Кәрәкле тип һанаған әйберҙе виртуаль ысынбарлыҡҡа әйләндереү өсөн Денис уны тәүҙә фотоға төшөрә икән.\nШулай итеп, "IT-карьера көнө" кадрҙар форумын йомғаҡлап, юғары уҡыу йорттарын тамамлаусылар һәм студенттар предприятие һәм ойошма вәкилдәре менән әңгәмәләшеү һөҙөмтәһендә эшкә саҡырыу ҙа алды.


Инфоурок › Социальному педагогу › Презентации › Рәшит Назар"Яҙ килә" темаһына презентация\nҺаумыһығыҙ , уҡыусылар ! Алтын ҡояш , һаумы ! Зәңгәр һауа , һаумы ! Шаян елкәй , һаумы ! Кескәй имән , һаумы ! Беҙ йәшәйбеҙ бер ерҙә – Сәләмәтләйем һеҙҙе лә .\nОлоу- выть Солған алыу- ҡаплап алыу, покрыть Наҙ- наслаждение Бағыу – ҡарау, смотреть\nЯл минуты Беҙ , беҙ , беҙ генә, Бармағыбыҙ төҙ генә. Ҡул – ҡанатты ҡағабыҙ, Сәпәкәйләп алабыҙ. Билдән артҡа боголәбеҙ, Шунан инде сүгәләйбеҙ. Тағы ҡанат ҡағабыҙ, Тәрән һулап алабыҙ. Ултырабыҙ шым ғына Һәм уҡыйбыҙ тын ғына.\nНомер материала: ДВ-181749


Федерация Советы рәйесе БДМУ клиникаһының симуляция үҙәгендә булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nФедерация Советы рәйесе БДМУ клиникаһының симуляция үҙәгендә булды\n11:12, 24 апреля 2013 Йәмғиәт\nФедерация Советы рәйесе Валентина Матвиенко Өфөгә эш визиты сиктәрендә Башҡорт дәүләт медицина университеты клиникаһының симуляция үҙәгендә булды. Бында уны, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовты һәм башҡа ҡунаҡтарҙы заманса уҡытыу ҡорамалдары, үҙәк мөмкинлектәре, клиниканы үҫтереү планы менән таныштырҙылар.\nАтап әйткәндә, Федераль адреслы инвестиция программаһы сиктәрендә күҙәнәк технологиялары институтын булдырыу планлаштырыла. Был маҡсатты тормошҡа ашырыу өсөн БДМУ алдағы йылдарҙа Федераль медицина-биология агентлығынан 250 миллион һумға ҡорамалдар аласаҡ, ә республика дөйөм майҙаны 500 квадрат метр тәшкил иткән бүлмәләр менән тәьмин итәсәк. Шулай уҡ Федераль адреслы программа сиктәрендә заманса хирургия корпусын асыу планлаштырыла. Ул юғары технологиялы операциялар үткәрергә мөмкинлек бирәсәк. Йыл һайын был йүнәлештә 100 операция эшләү талап ителә.\nВалентина Матвиенко юғары уҡыу йортон тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыу мәсьәләһе, табиптарҙың эш хаҡы тураһында һорашты. БДМУ ректоры Валентин Павлов хәбәр итеүенсә, яңы эш башлаған йәш табиптарҙың уртаса айлыҡ эш хаҡы 6400 һум тәшкил итә. Эш хаҡы түбән булыу сәбәпле табиптар сит төбәктәргә китергә тырыша, йә булмаһа бөтөнләй медицина өлкәһенән китә.\nВалентина Матвиенко Башҡорт дәүләт медицина университетын артабан үҫтереү өсөн берлектә эшләргә кәрәклеген билдәләне, университетты яңыртыу федераль программаға индерелһен өсөн РФ Иҡтисади үҫеш министрлығына мөрәжәғәт итергә тәҡдим итте.\nТеги: бдму клиникаһы


“Яратам” һүҙе ирҙәр теле ндә нисек яңғырай йәки ни өсөн ир-ат менән ҡатын-ҡыҙ бер-береһен аңламай?\n18 Июль 2019, 18:44\nИр-ат менән ҡатын-ҡыҙҙы төрлө планетанан, тиҙәр. Ысынлап та, шулайҙыр, күрәһең. Сөнки фекерләүебеҙ ныҡ айырыла. Ҡатын-ҡыҙҙың нимәләр кисереп, нимәләр әйтергә теләүен ир-ат һирәк осраҡта ғына төшөнәлер. Беҙ ҙә ир-аттың ҡылығын йыш ҡына дөрөҫ аңламайбыҙ. Әйҙәгеҙ, үҙ-ара нисегерәк аралашыуыбыҙҙы хәтергә төшөрөп, бер аҙ йылмайып алайыҡ. Һәм, әлбиттә, һығымталар яһайыҡ.\n1. Әгәр ҡатын-ҡыҙ ир-атҡа: “Һин миңә оҡшайһың”, – ти икән, был осраҡта ул ҡаршы енес вәкиле менән аралашыуы мауыҡтырғыс булыуын күҙ уңында тота.\nИр-ат иһә быны: “Һинең менән енси мөнәсәбәткә инергә теләйем”, – тип ишетеп, әүҙем рәүештә һөжүм башлай һәм, әлбиттә, маҡсатына өлгәшә алмай. Сөнки ҡатын-ҡыҙ ундай мөнәсәбәттәргә әҙер түгел әле.\n2. Ир-ат: “Һин миңә оҡшайһың”, – ти һәм, әлбиттә, уның менән енси мөнәсәбәткә инеү хаҡында һүҙ йөрөтә.\nҠатын-ҡыҙ быны уға уның менән аралашыуы оҡшай тип ҡабул итә һәм үҙе хаҡында күберәк һөйләй башлай. Ә ир-ат быға әҙер түгел әле.\n3. Ҡатын-ҡыҙ: “Ниһайәт, яҙ етте! Урамда шундай матур итеп ҡоштар һайрай, тиҙҙән бар донъя йәшеллеккә күмеләсәк”, – тип тирә-йүн менән һоҡлана икән, йыш осраҡта бүләккә сәскә алыу хаҡында хыяллана.\nИр-ат яҙ тигән һүҙҙе генә ишетә һәм машинаһының тәгәрмәстәрен алмаштырырға кәрәк тигән фекергә килә.\n4. Ҡатын-ҡыҙ: “Һиңә тиклемге егетем шундай алама ине”, – тип әлегеһенең өҫтөнлөгөн билдәләргә тырыша.\nИр-ат “һиңә тиклемге” тигәнде генә ишетә лә сығырынан сыға.\n5. Ир-ат: “Бына минең машинам!” – ти һәм уның ни тиклем уңышлы һәм “текә” булыуына һоҡланыуҙарын теләй.\nҠатын-ҡыҙ быны үҙен һатып алырға теләйҙәр, йәғни уны машина өсөн генә лә ир-ат менән осрашырға әҙер тигән фекерҙәләр, тип ҡабул итә.\n6. Ҡатын-ҡыҙ: “Беҙҙең мөнәсәбәтте бөтөнләй аңламайым”, – ти өйләнергә ваҡыт икәнлеген белгертергә теләп.\nИр-ат һорауҙы ғына ишетә һәм: “Мөнәсәбәттәр һәйбәт, беҙгә бергә рәхәт, һиңә тағы ла нимә оҡшамай?” – ти.\n7. “Бәлки, өйләнешербеҙ?” – ти ир кеше, ысынлап та өйләнергә теләп.\nҠатын-ҡыҙ быны: “Мин һине яратмайым. Шул тиклем ялҡыттың. Әйҙә инде ЗАГС-ҡа барайыҡ. Барыбер әлегә һинән башҡа өйләнерлек кеше юҡ”, – тип ишетә һәм бик ҡаты үпкәләй. Сөнки һөйгәненең еренә еткереп, балдаҡ бүләк итеп, тубыҡланып, ҡулын һорауы хаҡында хыяллана.\n8. Ҡатын-ҡыҙ: “Миңә һыуыҡ”, – ти һөйгәненең уны ҡосағына алыуын теләп.\nИр-ат уға ҡалын юрған килтерә һәм йылытҡыс ҡабыҙа.\n9. Ир-ат: “Минең йоҡом килә”, – ти, ысынлап та йоҡларға ятырға теләүен күҙ уңында тотоп.\nҠатын-ҡыҙ быны: “Әйҙә карауатта бер аҙ ҡосаҡлашҡан килеш һөйләшеп ятып торайыҡ”, – тип ишетә лә, биш минут шыбырҙашҡандан һуң һөйгәненең хырлап йоҡлап китеүенә үпкәләй.\n10. “Бөгөн ниндәй көн?” – ти ҡатын-ҡыҙ, уларҙың танышҡан йәки тәүге тапҡыр ҡулға-ҡул тотоношҡан көндәрен күҙ уңында тотоп.\nИр-ат уйлап та бирмәй генә “21 ғинуар”, ти, һәм уны ниндәй үпкә һүҙҙәре көтәсәге хаҡында белмәй ҙә.\n11. “Борщ ашағым килә”, – ти ир кеше һис ни уйламай ғына.\nҠатын-ҡыҙ быны: “Һинең билмәндәрең, ҡоймаҡтарың ялҡытты. Бына әсәйем һәр ваҡыт тәмле итеп борщ бешерә”, – тип ишетә.\n12. “Мин дуҫтарым менән балыҡҡа барам”, – ти ир кеше. Һәм, ысынлап та, шуны ғына күҙ уңында тота.\nҠатын-ҡыҙ быны: “Һинең менән күңелһеҙ, шуға дуҫтарым менән ваҡыт үткәрәм”, – тип ишетә һәм үпкәләй.\n13. “Ял көндәренә әсәйем янына барам”, – ти ҡатын-ҡыҙ һөйгәненең уны һис ҡайҙа ебәрергә теләмәүе хаҡында ишетергә теләп.\nИр-ат иһә ҡатыны, ысынлап та, әсәһен һағынған тип уйлай ҙа: “Ярай, һин юҡта үҙемә берәй шөғөл табырмын әле”, – тип яуаплай. Ҡатын-ҡыҙ йәнә үпкәләй.\n14. “Шул тиклем араным”, –ти ҡатын-ҡыҙ һөйгәненең иркәләүен теләп.\n“Мин уны ялҡыттым”, – тип уйлай ир һәм бер нисә сәғәткә өйҙән сығып китә.\n15. “Ташла шул эшеңде, үҙеңде күпме яфаларға була?!” – ти ир-ат ҡатынын ысынлап та йонсотҡос эштән ҡотолоуын, уны бәхетле итеп күрергә теләп.\nҠатын-ҡыҙ быны: “Эшкинмәгән. Ана өйҙә бәлеш бешереп кенә ултыр, бының өсөн артыҡ аҡыл кәрәкмәй”, – тип ишетә һәм йәнә бер һөнәр үҙләштерергә ҡарар итә.\n16. “Минең яңы күлдәк алғым килә лә бит, тик аҡсабыҙ юҡ шул”, – ти ҡатын-ҡыҙ ирен күберәк аҡса эшләргә дәртләндерергә теләп.\nИр-ат быны: “Эшкинмәгән, хатта күлдәк алырлыҡ та аҡсаң юҡ”, – тип ишетә һәм бөтөнләй эшләмәй башлай.\n17. “Кискеһен өйҙә шундайын тынлыҡ хөкөм һөрә”, – ти ҡатын-ҡыҙ балалар хаҡында уйлай башларға кәрәклеген күҙ уңында тотоп.\nИр-ат өйҙә музыка етмәй тип уйлап, ҙур телевизор күтәреп ҡайта. Һәм ҡатынының ҡәнәғәт булмауына аптырай.\n18. Ҡатын-ҡыҙ: “Ярҙам итә алмаҫһыңмы?” – тип һорай.\nИр-ат быны уның нимәлер эшләй алыуына шикләнеү тип ҡабул итә, һәм барыбер фәтүә булмаясаҡ, тип, бер нәмә лә эшләмәй.\n19. Ир-ат бер ваҡытта ла ярҙам һорамай. Кире осраҡта ул үҙен көсһөҙ, булдыҡһыҙ тип иҫәпләй.\nҠатын-ҡыҙ ул миңә ышанмай тип үпкәләй.\n20. “Һин мине яратаһыңмы?” – тип һорай ҡатын-ҡыҙ, комплимент ишетергә теләп.\nИр-ат: “Көнөнә нисә тапҡыр яратам тип әйтергә була һуң?” – тип асыулана.\n21. “Мине һине яратмайым”, – ти ҡатын-ҡыҙ, тегеһе уны рәнйеткәне өсөн ғәфү үтенер тип уйлап.\nӘ ир шым ғына асҡысын ала ла сығып китә. Сөнки ул үҙен яратмауҙары хаҡында ишетте һәм быны үҙгәртеп булмай.\n22. “Һин бөгөн шундай матурһың!” – ти ир-ат, һөйгәненә һоҡланыуын белдерергә теләп.\nҠатын-ҡыҙ быны: “Кисә лә, элекке көн дә матур түгел инең, бөгөн тырышҡанһың”, – тип ишетә.\n23. “Нисек?” – тип һорай ҡатын-ҡыҙ яңы күлдәк кейгәс, һоҡланыу көтөп.\nИр-ат: “Был күлдәк һиңә оҡшаймы? – тип ишетә һәм, – төҫөн әллә ни шәп тип әйтә алмайым, шулай ҙа барырлыҡ, иң мөһиме, ҡиммәт түгел”, – ти. Был хәл ҡатын-ҡыҙҙы сығырынан сығара.\n24. “Мин үҙемә телефон һатып алдым”, – ти ир-ат бары телефон алыуын белдерергә теләп.\nҠатын-ҡыҙ быны: “Аҡсаны мин эшләйем, шуға уны нисек тотоноуҙы үҙем хәл итәм”, – тип ишетә. Һәм үҙен иренең елкәһендә ултырыуҙа ғәйепләйҙәр тип уйлай.\n25. “Тәмлеме?” – тип һорай ҡатын-ҡыҙ ниндәй ҙә булһа ризыҡ әҙерләгәс, маҡтау көтөп.\n“Ғәҙәттәгесә, яҡшы”, – ти ир кеше һәм киләһе юлы тоҙҙо әҙерәк һалырға кәрәклеген белдерә.\n26. “Ғәфү ит”, – ти ир-ат ниндәй ҙә булһа күңелһеҙ хәлдең башҡаса ҡабатланмаясағын күҙ уңында тотоп.\nҠатын-ҡыҙ быны: “Миңә һинең ниҙәр кисереүең барыбер түгел – һөйлә”, – тип ишетә һәм хис-тойғоға бирелеп, уның ҡылығының үҙен ни тиклем рәнйетеүе хаҡында йәнә бер тапҡыр бәйән итергә тотона. Был хәлдән һуң ир шаҡ ҡата: “Ул бит ғәфү үтенде. Тағы ла нимә өсөн ыҙалаталар һуң уны?!”\n27. “Ғәфү ит”, – ти ҡатын кеше иренең күңел кисерешәре хаҡында ишетергә теләп.\nӘ ир өндәшмәй. Сөнки ул ҡатындың башҡаса улай итмәйәсәге хаҡында ишетте. Һәм бының менән ризалашты. Әммә тегеһе биш минуттан һуң ул йәнә әлеге шул һорауҙары менән йөҙәтергә тотона. “Башҡаса улай итмәйем”, – тип әйтте бит инде тип аптырай меҫкен ир.\n28. “Минең һөйләшкем килмәй”, – ти ир-ат бары арыған икәнлеген белдереп.\n“Һинең менән күңелһеҙ. Һөйләшерлек һүҙ ҙә юҡ, мин һине яратмайым”, – тип ишетә быны ҡатын-ҡыҙ.\n29. Ҡатын-ҡыҙ өндәшмәйсә генә бөтәһен дә эшләй, әммә ире үҙе ярҙам тәҡдим итер тип өмөтләнә.\nИр-ат: “Тимәк, минең ярҙамым кәрәкмәй, өндәшмәгәс, барыһы ла яҡшы”, – тип уйлай.\n30. Ир-ат өйгә һис сәбәпһеҙ гөлләмә тотоп ҡайтып, ҡатынына һөйөүен белдерергә теләй.\nҠатын-ҡыҙ: “Һөйәркәһе бармы икән әллә, тиктән генә түгел был”, – тип шикләнә башлай.\nБәғзе саҡта (һәр ваҡыт тиергә лә мөмкин) ир-аттың әйткәнен һүҙмә-һүҙ аңларға кәрәк. Улар бары тик факттарҙы ғына белдерә. Шуға ла телмәрҙәрендә индәйҙер ишара, төрттөрөү, этлек эҙләү, артыҡ һорауҙар биреп йөҙәтеү артыҡ. Беҙҙән уларға бары нимә теләүебеҙҙе аныҡ рәүештә еткереү талап ителә. Ә ир-аттың нәфрәтен һүндереү өсөн иң шәп ысул – уны тыныслыҡта ҡалдырыу һәм ваҡытында телде тыя белеү.\nБәғзе саҡта (һәр саҡ тиергә лә мөмкин) ҡатын-ҡыҙҙың һүҙҙәрен түгел, интонацияһын ишетергә кәрәк. Уның нимә әйтеүе түгел, нисек әйтеүе мөһим. Интонация аша ул һүҙҙәр аҫтында нимә йәшеренеүе хаҡында уйларға кәрәк. Һәм, әлбиттә, унда бик күп нәмәләр йәшеренгән булыуы ихтимал. Шуға ла уның нимәне күҙ уңында тотоуы хаҡында асыҡтан-асыҡ һорау яҡшыраҡ. Ниндәйҙер аңлашылмаусанлыҡ, ыҙғыш тыуа ҡалһа, ҡатын-ҡыҙҙы тынысландырыу өсөн “кил яныма, матурым” тип ҡосаҡлап алыу ҙа етә.\nЫсынлап та, беҙ төрлө шул. Һәм бер-беребеҙҙе аңлауы еңел түгел. Шулай ҙа ирҙәрҙең һүҙҙәрен – ҡатын-ҡыҙҙар, ҡатын-ҡыҙҙарҙыҡын ирҙәр теленә тәржемә итергә өйрәнһәк, “ғаилә” фәне буйынса “бишле”гә өлгәшергә булалыр, моғайын.


"Ёлки-8" фильмында - ҡурай тажы!\n16 Декабрь 2021, 16:25\nӨфө тамашасыһы илдә тәүгеләрҙән булып «Ёлки-8» фильмын ҡараны. Комедия эксклюзив рәүештә «Родина» кинотеатрында күрһәтелде.\nРежиссёр Тимур Бикмәмбәтовтың "Ёлки-8"фильмында Иван Ургант, Сергей Светлаков, Ольга Бузова, Филипп Киркоров кеүек шоу-бизнес йондоҙҙары ҡатнаша. Сюжет төрлө шәхестәрҙең тормошона арналған. Ғәҙәттәгесә, геройҙарҙы төрлө Яңы йыл мажаралары көтә.\nКино төрлө ҡалаларҙа – Пермдә, Төмәндә, Краснояркиҙа, Саранскиҙа, шул иҫәптән Өфөлә лә төшөрөлгән.\nХәтерләйһегеҙҙер әле, ноябрь айында «Торатау» конгресс-холы майҙанына йыйылған халыҡ республиканың символы – ҡурайҙы һынландырғайны. Улар ҡурай сәскәһе рәүешендә баҫып, Яңы йыл комедияһы кадрҙарына инеп ҡалды. Был иҫтәлекле ваҡиғала теләге булған һәр кем ҡатнаша алды. Шулай уҡ фильмда Салауат Юлаев һәйкәлен, яратҡан йырсыбыҙ Элвин Грейҙы ла күрергә була.\n- "Ёлки-8"фильмының Өфөгә ҡайтыуы ҡыуаныслы. Уның беренсе бүлеге лә беҙҙә төшөрөлгәйне бит! Яратҡан ҡалабыҙҙы, һәр беребеҙгә яҡын һәм ҡәҙерле булған урындарҙы кинола күреү күңелгә шул тиклем рәхәтлек бирә, үҙеңде ошо ерҙең бөр өлөшө итеп тояһың, ғорурлыҡ хисе уяна. Фильмды төшөрөүселәргә ҙур рәхмәтемде еткерәһем килә. Ул беҙҙең тормошобоҙ, ҡалабыҙ, яңы йылды нисек ҡаршы алыуыбыҙ хаҡында. Ябай халыҡтың ошондай проекттарҙа йышыраҡ ҡатнашыуҙарын теләйем. Барыбыҙ ҙа сәләмәт булайыҡ, етеп килгән Яңы йылды иҫән-имен ҡаршы алайыҡ! - тине Башҡортостан Мәҙәниәт министрының беренсе урынбаҫары Наталья Лапшина.\n"Ёлки-8"фильмы киң прокатҡа 16 декабрҙән сығасаҡ.


Башҡортостанда йомшаҡ сырҙар етештереләсәк - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n24 июля 2019 — 17:18\nБәләбәйҙә урындағы һөт комбинатында буласаҡ заводтың нигеҙ ташын һалыу тантанаһы үтте. Унда республикабыҙ етәксеһе Радий Хәбиров ҡатнашты. Эш сәфәре барышында Радий Фәрит улы Дәүләкән ҡалаһы һәм районының социаль-иҡтисади хәле менән яҡындан танышты. Бәләбәй ҡалаһы тәү сиратта үҙенең тәмле сырҙары менән дан тота. Һөт комбинаты йылына 15 мең тоннанан ашыу 23 төрлө ҡаты сыр сығара. Оҙаҡламай бында етештереү күләме тағы ла 9 мең тоннаға артасаҡ. Һөт эшкәртеү һәм деликатес сырҙар эшләүсе донъялағы иң алдынғы француз компанияһы Бәләбәй һөт комбинаты нигеҙендә йомшаҡ сырҙар етештереүсе завод төҙөргә планлаштыра.\nПродукцияны етештерәсәк заводтың нигеҙенә республика етәксеһе Радий Хәбиров, Францияның Рәсәйҙәге ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе һәм компания етәкселәре «тәүге таш» һалыу тантанаһында ҡатнашты. Завод 2020 йылдың октябрендә сафҡа инер тип көтөлә. Һөҙөмтәлә, ҡалала 200-ҙән ашыу яңы эш урындары барлыҡҡа киләсәк. Бәләбәйҙән һуң, республика етәксеһе Дәүләкәнгә юл алды. Ул ҡаланың Баҡса урамындағы яңы скверҙың төҙөлөшө менән танышты. Элек был ташландыҡ урында ямғыр һыуҙары йыйылған ҙур соҡор булған. Хәҙер тротуар һалынған, эскәмйәләр, ут бағаналары урынлаштырылған.\nКиләсәктә Советтар Союзы геройы, ошо сквер эргәһендә урынлашҡан икенсе урта мәктәбенең элекке директоры Владимир Ферапонтовтың бюсын ҡуйыу планлаштырыла. «Заманса ҡала мөхитен булдырыу» программаһы сиктәрендә был биләмәне тәртипкә килтереү өсөн йәмғеһе 6 миллион һумға яҡын аҡса бүленгән.Ә киләһе объекттағы төҙөкләндереү эштәре республика етәксеһен ҡәнәғәтләндермәне. »Башҡорт ихаталары» программаһына ярашлы, был йорттоң ишек алында балалар майҙансығы, парковкалар эшләнеп, эскәмйәләр ҡуйылырға тейеш булған. Һөҙөмтәлә, бында тик асфальт ҡына һалынған.\nӨҫтәүенә, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләргә хәрәкәт итеү өсөн уңайлыҡтар булдырылмаған. Радий Хәбиров был мәсьәләне күҙәтеү аҫтына алды һәм октябрь айында хаталар өҫтөндәге эште килеп ҡарарға вәғәҙәләне. Аратабан төбәк етәксеһе республикалағы алдынғы сәнәғәт предприятиеларының береһе Дәүләкән нефть машиналары төҙөү заводына юлланды. Бында Рәсәй өсөн генә түгел, Бойондороҡһоҙ дәүләттәр берләшмәһе илдәре, Әзербайжан, Ҡаҙағстан кеүек сиктәш дәүләттәр өсөн дә нефть һәм газ сәнәғәте ҡорамалдары етештерелә. Предприятие үҙ аҡсаһына 130 миллион һумлыҡ яңы цех төҙөп сафҡа индергән. Шул арҡылы заводта тағы ла өҫтәмә 60 эш урыны барлыҡҡа килгән. Әйткәндәй, Башҡортостанда машиналар етештереү сәнәғәтен үҫтереүгә йүнәлтелгән бихисап программалар эшләп килә, ә бына еңел сәнәғәт өсөн бик аҙ.\nКилеп тыуған мәсьәләне хәл итеү йәһәтенән Радий Хәбиров ҡушыуы буйынса республика хөкүмәтендә әле һөйләшеүҙәр алып барыла. Дәүләкән аяҡ кейеме фабрикаһы ла был ярҙамдан ситтә ҡалмаясаҡ. Был турала Радий Фәрит улы предприятие эше менән яҡындан танышҡанда әйтеп үтте. Әле фабрикала 200-гә яҡын кеше эшләй. Дәүләкән аяҡ кейемдәрен Калининградтан алып Влаливостокка тиклем һатып алалар. Республика өсөн ошондай тотороҡло эшләгән предприятиеларҙың булыуы бик мөһим. Шуға ла беҙ уларҙың хеҙмәт етештереүсәнлеген күтәреү өҫтөндә бергәләп эшләргә тейеш, тине төбәк етәксеһе. Был үҙ сиратында, эш хаҡын арттырыуға һәм хеҙмәт шарттарын яҡшыртыуға булышлыҡ итәсәк.


Рөстәм Хәмитов Бәләбәй районында һабантуйҙа ҡатнашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Бәләбәй районында һабантуйҙа ҡатнашты\n10:06, 14 июня 2016 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 14 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.\n11 июндә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Бәләбәй районында һабантуйҙа ҡатнашты. Республика етәксеһе район халҡын яҙғы баҫыу эштәренең тамамланыуы менән ҡотланы.\n– Был көндә беҙ баҫыу эшсәндәрен данлайбыҙ, уларға рәхмәт әйтәбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Ауыл халҡына ғына түгел, ҡалала һәм районда йәшәүселәрҙең барыһына ла. Намыҫлы эшләгән һәр кем наградаларға лайыҡ. Әлбиттә, игенсе өсөн төп награда – мул уңыш.\nХәл ителмәгән мәсьәләләргә ҡарамаҫтан, Башҡортостан әүҙем үҫешә, тип билдәләне республика Башлығы. Уның уңыштарында һәм ҡаҙаныштарында төбәк халҡының да роле ҙур.\n– Көн һайын Башҡортостанда 2 миллион самаһы кеше эшкә сыға. Улар эшләй, тормошобоҙҙо алға этәрә, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Власть ҡына бөтә проблемаларҙы ла хәл итә алмай. Бергәләп, бер-беребеҙгә ярҙам итеп эшләргә кәрәк.\nТөбәк етәксеһе эшсәндәрҙе бүләкләне һәм йәш ғаиләләргә торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сертификаттар тапшырҙы.\nБайрам программаһында ижади коллективтарҙың сығышы, конкурстар, ат спорты ярыштары ҡаралғайны. Рөстәм Хәмитов муниципалитет предприятиелары һәм учреждениеларының тирмәләрен ҡараны һәм биләмәне социаль-иҡтисади үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе.\nТеги: һабантуй,бр башлығы


Бөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фондының WWF Урал проекты үҙенең "йәшел" дуҫтарын - бала саҡтан планетабыҙҙы һаҡларға ынтылыусы уҡыусыларҙы әүҙем хуплай һәм ярҙам итә. Беренсе сиратта уның хеҙмәткәрҙәренең йәш йөрәктәрҙә тәбиғәткә һөйөү\nуятыуын билдәләргә кәрәк, әммә улар маҡсатҡа өгөт - нәсихәт\nуҡыу юлы менән түгел, ә иң ябай һәм тәбиғи ысул - тәбиғәт менән осрашыуҙар ойоштороу юлы аша ирешә...\nБыйыл йәй WWF дуҫтары клубының экологик лагеры "Шүлгәнташ" ҡурсаулығында булып ҡайтты. Билдәле булыуынса, б ында Көньяҡ Урал тау итәктәрендәге тау - тайга экологик системалары һәм ҡырағай башҡорт бал ҡортоноң ерле популяцияһы һаҡлана. Бынан тыш, ҡурсаулыҡ сиктәрендә\nдоньяла иң билдәлеләрҙән һаналған "Шүлгәнташ" ("Капова") карст мәмерйәһе урынлашҡан, ул палеолит осоронда төшөрөлгән һүрәттәре менән дан тота.\nӨфө һәм Сатканан килгән 30 активист ике аҙна дауамында\n"Шүлгәнташтың" бай тәбиғәт доньяһын өйрәнде, төрлө күҙәтеүҙәр алып барҙы, солоҡсолоҡ һәм бөрйән бал ҡорто хаҡындағы яңылыҡтар менән танышты. Уларҙың һәр береһе берҙән - бер хужа - тәбиғәт булған, Ағиҙел йылғаһы, наҙлы ел , үләндәге ысыҡ тамсылары һәм япраҡтар шыбырҙауы ҡала шау - шы уын алмаштырған донъяла йәшәне, тәбиғәттең матурлығын һәм нескәлеген тойҙо, уның һаҡлап ҡалыуҙа үҙенең шәхси яуаплылығын аңланы.\n- Биотөрлөлөк буйынса тикшереү эшенең мөһимлеген мин бында ғына аңланым. Уның өсөн рәхмәт! Беҙгә иһә йыл дауамында "лагерь туғанлығы" тойғоһон һаҡларға, лагерҙа башлаған эште көйгә һалырға һәм туҡтатмаҫҡа ҡала. Сөнки нәҡ\nбеҙгә киләсәктә тәбиғәт ресурстарын һаҡсыл файҙаланыу буйынса мөһим ҡарарҙар ҡабул итергә тура киләсәк, - тип үҙ тәьҫораттары менән уртаҡлаша Өфөнөң 52 - се мәктәбенең унынсы синыф уҡыусыһы Леонид Пенкин.\nБөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фонды Урал проектының матбуғат\nсекретары Фирҙәүес Әхмәтйәнова һөйләүенсә, лагерҙа һәр көндөң үҙ тәғәйенләнеше булған. "Панда көнөндә" балалар WWF\nпрограммалары һәм йолалары менән таныша, "WWF хаҡында\nнимә беләһең" тип исемләнгән мауыҡтырғыс викторинала\nҡатнаша, башватҡыстар, йомаҡтар сисә. "Асыштар көнөндә" "Мамонттар" һәм "Күбәләктәрҙең" татыу ғаиләләре ҡурсаулыҡтың ғилми бүлеге хеҙмәткәрҙәре оҙатыуында "Йоҡоға талған мамонт" мәғәрәһендә була. "Һыу көнөндә" экологик десант һәм гидрологик объекттарҙа эш ойошторола.\nӘ бына "Бөрйән бал ҡорто көнө" йонсоулығы менән хәтерҙә\nҡала - көн буйы көҙгө һалҡын ямғыр һибәләй. Уның ҡарауы ег ет һәм ҡыҙҙар янына ҡунаҡтар - республиканың киң мәғлүмәт сараларында эшләүсе журналистар һәм райондың Мәҙәниәт йорто артистары килә! Кисен театрлаштырылған ижад кисәһе ойошторола - балалар ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә сценарий уйлап\nтабырға, тәбиғәтте киләсәк быуындар өсөн һаҡлап ҡалыуҙың мөһимлеген күрһәтергә тейеш була.\nҺәм был бурысты улар еренә еткереп атҡара. Командалар үҙенсәлекле программа әҙерләй, хатта бының өсөн ҡул аҫтында\nбулған материалдан костюмдар ҙа тегеп өлгөрәләр. Балаларҙың\nэнтузиазмы һәм фантазияһынан илһамланған ҡунаҡтар ҙа әбей,\nбабай, ейәнсәр, эт һәм сысҡан ҡатнашлығында мини - спектакл ь\nУҡыусылар өсөн шатланырға ғына ҡала: улар тулы ҡанлы һәм ҡыҙыҡлы тормош менән йәшәй. Дөрөҫ, ямғырҙар лагерь программаһына бер аҙ үҙгәреш индерә, әммә бынан ғына уның төрлөлөгө һәм мауыҡтырғыслығы зыян күрмәй.\nИке аҙнаға һуҙылған физик һәм интеллектуаль тренинг, тәби ғәт ҡосағында өлкәндәр - лагерҙы ойоштороусылар, ҡурсаулыҡ хеҙмәткәрҙәре ярҙамы менән тыуҙырылған уңайлы психологик\nмөхит эҙһеҙ үтмәй. Киләсәктә ойоштороласаҡ экологик лагерҙа\nҡатнашасаҡ дуҫтарға яҙылған хат юлдары ла ошоно дәлилләй:\n"Ҡайтҡы килмәй!", Бик күп йылы тәьҫораттар һәм яңы танышлыҡтар алып ҡайтам, дуҫтар менән айырылышыуы ҡыйын", "W WF ҡа рәхмәт!", "Йылы ҡаршы алғаны һәм бына тигән лагерь\nойошторғаны өсөн Шүлгәнташҡа ҙур рәхмәт!"


Йәш ғалимдарға фатиха » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Йәш ғалимдарға фатиха\nЙәш ғалимдарға фатиха 14.02.2017 // Йәмғиәт\nРәсәй фәне көнөндә Кремлдә Президент Владимир Путин уңышлы эшләгән йәш ғалимдарға премиялар тапшырғайны. “Был байрамдың әһәмиәте ғалимдар берләшмәһе менән генә сикләнмәй. Рәсәй фәне, уның традициялары, мәктәптәре, үҙенсәлекле ҡаҙаныштары, һис шикһеҙ, илебеҙҙең дә, бөтөн донъяның да рухи байлығы, дөйөм мәҙәниәттең, үҫештең бер өлөшө ул”, – тине ил башлығы.\nВладимир Путиндың һүҙҙәренсә, бөгөн кешелек алдында технологик алға китеште, экология, биология именлеген һәм аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеген хәстәрләүгә бәйле ифрат ҙур бурыстар тора, уларҙы хәл итеү өсөн фәндең көслө булыуы һәм заманса асыштар яһалыуы мөһим.\nУҙған йыл аҙағында Рәсәйҙең технологик үҫеш стратегияһы раҫланғайны. Унда фәнни ҡаҙаныштар өлкәһендәге төп өҫтөнлөктәр билдәләнгән, киләсәктә тыуасаҡ донъяуи һорауҙарға яуап эҙләү талабы ҡуйылған. Президент был эшкә йәш белгестәрҙең дә әүҙем ҡушылыуын мотлаҡ тип һанай. Әйткәндәй, стратегияла уларҙы дәртләндереү саралары ҡаралған. Рәсәйҙең фәнни фонды һәләтле, юғары әҙерлекле ватандаштарыбыҙ үҙ илендә ысын мәғәнәһендә емешле хеҙмәт итә алһын өсөн махсус программа ла булдырасаҡ.\nЙәш ғалимдарҙың фекерҙәрен, тәҡдимдәрен тыңлағандан һуң Владимир Путин: “Төрлө ерҙә йөрөп, төрлө сарала ҡатнашырға тура килә. Әле бына үҙебеҙҙең лауреаттарға ҡарап һоҡландым, илебеҙҙең биле ныҡ икәнлегенә инандым. Рәсәйҙең киләсәге, һис шикһеҙ, яҡты”, – тине.


Торлаҡҡа һалымды ауыҙлыҡлайҙар » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Торлаҡҡа һалымды ауыҙлыҡлайҙар\nТорлаҡҡа һалымды ауыҙлыҡлайҙар 01.06.2018 // Социаль мәсьәлә\nЭлек милек һалымы өсөн халыҡ “тиндәр” генә түләһә, һуңғы тиҫтә йылда уның күләме артҡандан-арта. Ә 2015 йылдан күп кенә төбәктәрҙә был һан йорттоң, фатирҙың баҙар шарттарына яҡынлаштырылған кадастр хаҡынан сығып билдәләнә башланы. Һөҙөмтәлә хаҡтар ныҡ ҡына үҫте.\nӘлбиттә, һалымды ҡапыл ғына күтәрмәнеләр. Уны биш йыл буйына яйлап арттырырға хәл ителде. Йәнәһе, шулай итһәң, халыҡтың кеҫәһенә ныҡ һуҡмаясаҡ. Әле Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаттары ошоға ҡағылышлы закон проектын тикшерергә йыйына. Уның буйынса, һалым күләме үҫешен сикләргә тәҡдим ителә.\nӘйткәндәй, шул рәүешле парламентарийҙар ил Президенты Владимир Путиндың Федераль Йыйылышҡа һуңғы Мөрәжәғәтнамәһен үтәй. Рәсәй етәксеһе, милеккә һалым ғәҙел һәм граждандарҙың түләргә хәленән килерлек булырға тейеш, тигәйне.\nҠанунға ниндәй үҙгәрештәр индерелә һуң?\nБашта билдәләнгәнсә, төбәктәрҙә милек һалымын йыл һайын 20 процентҡа арттыра барып, биш йылдан маҡсатҡа өлгәшергә уйлағайнылар. Ошо үҫеште 60 процент кимәлендә ҡалдырырға тәҡдим ителә. Йәғни дөйөм хаҡ артыуы 40 процентҡа кәмерәк буласаҡ тип күҙаллана.\nИкенсенән, бәғзе бер төбәктәрҙә, мәҫәлән, Мәскәү һәм Мәскәү өлкәһендә был һалым башҡасараҡ иҫәпләнә. Унда быйылдан хаҡты шунда уҡ 60 процентҡа арттырырға йыйыналар ине. Хәҙер был үҫеш тә 10 проценттан артмаҫҡа тейеш. Баш ҡалаға яҡын урындарҙа торлаҡтың кадастр хаҡы бик юғары, һөҙөмтәлә һалым күләме лә күтәргеһеҙ булып сыҡҡан.\nӨсөнсө мөһим мәсьәлә: ҡайһы бер торлаҡ хужаларының квитанцияһында кадастр хаҡы яңылыш ныҡ арттырып иҫәпләнгән. Был осраҡта махсус комиссия йә суд аша быны инҡар итергә мөмкин. Әммә ҡабул ителгән ҡарар дәғүәсе файҙаһына булһа ла, ағымдағы йыл өсөн һалымды күрһәтелгән күләмдә түләргә кәрәк. Яңыса сумманы тик киләһе йылдан ғына иҫәпләйәсәктәр. Яңы закон проекты буйынса иһә, хаталаныу иҫбат ителһә, яңылышлыҡ менән түләнгән хаҡты кире ҡайтарып алып буласаҡ.\nХалыҡҡа был үҙгәрештәр файҙа килтерһә, урындағы ҡаҙнаға инәсәк һалым иғәнәһе кәмейәсәк. Төбәктәр алты миллиард тирәһе зыян күрәсәк. Шуға күрә Дәүләт Думаһы Рәйесе Вячеслав Володин, федераль бюджет өҫтөндә эшләгәндә табышын юғалтасаҡ төбәктәргә компенсация билдәләргә тейешбеҙ, тип белдерҙе.


Ризығың сифатлы булһын » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Экология » Ризығың сифатлы булһын\nРизығың сифатлы булһын 18.01.2017 // Экология\nЭлек икмәк бешергән һайын хуш еҫ бөтә өйгә, урамға таралыр ине. Хәҙер иһә, ниңә тәмле еҫ ул тиклем таралып бармай икән, тип уйлайым. Венер Исхаҡовтың “Башҡортостан” гәзитенең былтырғы 25 ноябрь һанында баҫылған “Икмәк ниңә тәмһеҙ?” тигән мәҡәләһен ҙур ҡыҙыҡһыныу менән уҡып сыҡтым һәм һорауҙарыма бер ни тиклем яуап алғандай булдым.\nЙыш ҡына үҙәк телеканалдарҙан, матбуғат биттәренән һәр төрлө ризыҡтарыбыҙға консерванттар, химик матдәләр ҡушылыуы тураһында мәғлүмәт бирәләр. Шуларҙы ишетһәң, сәстәр үрә тора. Һатып алған хәлдә лә, ашарға икеләнәһең. “Шикләнмәй ашаған ризыҡ дарыу булыр, шикләнгәнең сир булыр”, — тип әйтер ине ололар.\nНи өсөн ошондай аҙыҡ-түлек етештереүгә юл ҡуйыла икән, тигән һорау тыуа. Төп ризығыбыҙ икмәгебеҙ ҙә бындай ҡушылмаларҙан азат түгел икән.\nГәзиттә “1986 – 1989 йылдарҙа СССР-ҙың икмәк ризыҡтары министры урынбаҫары һәм дәүләт икмәк бешереү сәнәғәте ғилми-тикшеренеү институтының баш белгесе Николай Чубенко әйтеүенсә, икмәк хәҙер ике категорияға бүленә: бешереү һәм дөйөм тәғәйенләнеш өсөн. Икенсеһе элек мал-тыуар өсөн оҙатылған. Бөгөн ошо ике айырманы бер кем дә тикшермәй. Советтар Союзы ваҡытында икмәк бары ГОСТ буйынса әҙерләнһә, әле икмәк заводтарына үҙҙәре эшләгән техник шарттар буйынса бешереү рөхсәт ителгән. “Дөйөм тәғәйенләнеш”тәге онға уның күрһәткесен нормаға еткереү өсөн тирмәндәрҙә клейковина йәки глютен ҡушыла. Документта унан әҙерләнгән икмәк яҡшы күренһә лә, ғәмәлдә иһә тәме буйынса бөтөнләй сифатһыҙ аҙыҡ килеп сыға. Тағы 2011 йылдан бойҙайҙы һәм ондо зарарлы матдәләр менән эшкәртә башланылар” тигән юлдарҙы уҡығас, аптырауға ҡалдым. Яҡын киләсәктә бындай зарарлы матдәләр ҡушылған икмәкте ашаған илебеҙ граждандарының һаулығы нисек булырын күҙ алдына килтереү ҡыйын түгел. Әле лә телевизорҙан, Интернеттан ярҙам һорап мөрәжәғәт иткән ауырыу балаларҙың, ата-әсәләрҙең хәсрәтле йөҙҙәрен күреп йөрәк әрней. Ә ауырыуҙар, зәғифтәр йылдан-йыл күбәйә бара. Ул балаларҙың да ата-әсәһе шул химик матдәләр менән тыңҡыслап тултырылған ризыҡ менән туҡлана бит.\nХоҙай Тәғәлә халҡына, йәшәгән еренә ҡарап, ашар ризығын да биргән, дауаланыр өсөн дарыу үләндәрен дә үҫтергән. Милли аҙыҡтарыбыҙ, йәшәгән еребеҙ беҙҙең төҫ-һыҙаттарыбыҙҙың, холоҡ-фиғелебеҙҙең ниндәй булырын билдәләй. Хайуандар донъяһында ла ит ашағандары — йыртҡыстарға, үлән менән генә туҡланғандары үлән ашаусыларға бүленә. Борон тик буҙа, ҡымыҙ менән танһығын ҡандырған халҡыбыҙ һуңғы йылдарҙа алкоголле эсемлектәрҙе ҡулланыуға әүәҫләнеп киткәс, милли йөҙөн, үҙенә генә хас иң матур сифатын юғалта башланы. Эскелек, ғәмһеҙлек, бөтә нәмәгә лә битарафлыҡ тамыр йәйҙе, йәнә шуныһы ҡыҙғаныс: йәштәрҙең үҙ йәндәрен үҙҙәре ҡыйыуы ла ғәҙәти күренешкә әйләнеп бара. Икмәгебеҙгә лә төрлө химик матдәләр ҡушып бешереү менталитетыбыҙға зыян килтерә. Килер быуындың ниндәй булыры борсолдора. Ә бит халыҡты юҡ итеү өсөн атом бомбаһы ла кәрәкмәй, түбән сифатлы, химик матдәләр ҡушылған ризыҡтар менән туҡланып, алкоголле эсемлектәр эсеп, әкренләп ул үҙенән-үҙе юҡҡа сығасаҡ.\nАуырыу балалар өсөн реабилитациялау үҙәктәре асып, сит илдәргә ҡиммәт хаҡҡа дауаланырға ебәреп кенә был проблемаларҙан ҡотолоп булмай. Халҡының һаулығын, киләсәген ҡурсыған ил ағалары мөмкин тиклем аҙыҡ-түлегебеҙҙең сифатлы булыуын хәстәрләргә, ныҡлы контролдә тоторға тейеш. Ил ҡеүәте – табыныбыҙҙың байлығында, йәме икмәктә икәнен барыбыҙ ҙа белә. Халҡыбыҙ юғары сифатлы икмәк ризыҡтары менән туҡланһын өсөн, бәлки, яҡын киләсәктә тирмәндәрҙең эшен юлға һалырға кәрәктер. Кемдәрҙер эшле булыр. Кешеләр сифатлы икмәк ашап ҡыуаныр. Аңлайым: фермерҙарыбыҙға еңел булмаҫ, бихисап документ йүнәтергә кәрәгер, әленән-әле тикшереп тә торорҙар. Ашаған ризыҡтарыбыҙ юғары сифатлы, эскән һыуыбыҙ таҙа икән, илебеҙ рухлы, һау-сәләмәт халҡы менән көслө булыр.\nАвтор: Шәһүрә ӘХМӘҘИЕВА.\nРайон: Учалы районы, Ҡәйепҡол ауылы.


Башҡортостанда һауа шарттары боҙола\nИртәгә республикала көслө буран урыны менән епшек ҡар яуыуы көтөлә. Юлдарҙа боҙлауыҡ һәм көрт һалыуы ихтимал. Елдең тиҙлеге секундына 17-22 метрға етер тип күҙаллана. Шуға ла автоинспекторҙар алыҫ юлға сыҡмаҫҡа, мәжбүр булған осраҡта тиҙлек режимын һәм хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен теүәл үтәргә кәңәш итә.\nҺауа температураһының күтәрелүе сәбәпле бина ҡыйыҡтарында боҙбармаҡтар хасил булды. Белгестәр йорттар янынан үткәндә иғтибарлы булырға саҡыра. Ҡыйыҡтары таҙартылмаған йорттар тураһында торлаҡ һәм төҙөлөш өлкәһен күҙәтеү буйынса дәүләт комитетына хәбәр итеү һорала.


Гидрометүҙәк Рәсәйҙә йәйгә фараздарҙы раҫланы\n4 Май 2018, 00:13\nРәсәйҙә алдағы йәйҙә һауа температураһының норма тирәһе йәки унан юғары булыуы көтөлә. Ошо хаҡта РИА Яңылыҡтар хәбәр итә Рәсәй Гидрометүҙәк башлығы Роман Вильфандҡа һылтанып.\nӨФӨ, 2018 йыл, 28 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\n«Дөйөм алғанда йәй һауа температураһы буйынса норма тирәһе йәки унан юғары булыуы көтөлә. Рәсәйҙең Европа өлөшө үҙәгендә яуым-төшөм иҫәбе – нормаға яҡын, көньяҡта норма тирәһе һәм унан түбәнерәк булыуы фаразлана», — тине Гидрометүҙәк етәксеһе. Шул уҡ ваҡытта Рәсәйҙең Европа өлөшөнөң төньяғында яуым-төшөм етмәү мөмкинлеге юғары, тип хәбәр итте метеоролог. Роман Вильфанд аңлатыуынса, июль йылдың иң ямғырлы айы буласаҡ.


Симфония төнөндә милли симфоник оркестр Өфө халҡына ике сәғәтлек open air бүләк итте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nСимфония төнөндә милли симфоник оркестр Өфө халҡына ике сәғәтлек open air бүләк итте\n14:36, 11 июня 2015 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 11 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nӨфөлә «Симфония төнө» акцияһы тамамланды. Башҡортостандың баш ҡалаһында өсөнсө тапҡыр уҙғарылған проекттың төп маҡсаты — академик музыка сәнғәтен халыҡ араһында пропагандалау. Быйыл асыҡ һауалағы концерт ике майҙансыҡта ойошторолдо. Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, Симфония төнөнә 10 мең кеше килгән: Аксаков исемендәге баҡсаға — дүрт мең, «Башҡортостан» дәүләт концерт залы алдына алты мең тамашасы йыйылған.\nБашҡортостандың милли симфоник оркестры дәүләт концерт залының болдоронда сығыш яһаны. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бынан һуң республиканың билдәле ижади коллективы ошо бинала урынлашасаҡ. Асыҡ һауалағы сәхнәне меңдәрсә кеше уратып алды. Көндөң ҡояшлы һәм тамашаға инеүҙең ирекле булыуы бик күп сәнғәт һөйөүселәрҙе йәлеп итте. Ленин һәм Киров урамдарында ике сәғәт ярымға транспорт хәрәкәте ябылды.\nБашҡортостандың Милли симфоник оркестры классик әҫәрҙәр башҡарҙы. Концертта «Аҡҡош күле» балетынан сюита, Сенс Санстың «Самсон һәм Далила» операһынан «Вакханалия», «Интродукция һәм рондо-каприччиозо», Фореның «Павана», Массненың «Таис» операһынан «Уйланыу», «Арлезианка» сюитаһынан «Фарандола», Бизеның «Кармен» операһының III актына антракт, Берлиоздың «Рим карнавал»ы яңғыраны.\n«Минеңсә, программа уңышлы һайланған. Тамашасылар һәр көйҙө әҫәрләнеп тыңланы», — тип билдәләне оркестрҙың баш дирижеры Раушан Яҡупов.\nКонцертта оркестр тулы составта — 70-тән ашыу кеше уйнаны. Башҡортостандың милли симфоник оркестрының солистары — скрипкасы Илшат Мөслимов, гобойҙа уйнаусы Ирина Табульдина, борғосо Илья Куленко, флейтасы Владимир Семин. Бинаға ҡуйылған видеоэкрандан музыканттарҙың йөҙҙәрен дә күрергә, 2013, 2014 йылдарҙа ойошторолған концерттарҙың иң иҫтәлекле мәлдәрен ҡарарға мөмкин ине.\n«Асыҡ һауалағы концерттар музыканттарҙы һәм тамашасыларҙы берләштерә. Беҙҙе классик музыка һөйөүселәр генә түгел, урамдан үтеп барыусылар ҙа тыңлай», — тип иҫәпләй оркестрҙың концертмейстеры Айгөл Моратова.\nСимфония сәнғәтен яратыусыларҙы йәнә бер бүләк көтә. Тап бер аҙнанан, 17 июндә, Башҡортостандың милли симфоник оркестры йәйге «Soundtrack-концерт» тәҡдим итәсәк. Унда популяр фильмдарҙан көйҙәр яңғыраясаҡ.\nТеги: симфония төнө,open air


Башҡортостан делегацияһы – Ҡурғанда\nУнда башҡорт мәҙәниәте көндәре үтә. Был сара милләттәштәребеҙ күпләп йәшәгән башҡа өлкәләрҙә лә уҙғарылды. Бөгөн ҙур проектҡа йомғаҡ яһала. Республика вәкилдәре әле Әлмән һәм Сафакүл райондарында. Урындан коллегабыҙ Наил Юнысов репортажы.\nҠазан ҡалаһында ижад итеүсе Бөрө районы егете Оскар Юнысовтың Өфөләге тәүге концерты үтте\n«Ғауға» исеме аҫтында берләшкән төркөм рок-музыка жанрында ижад итә. Ул күрше республикала был стилдә татарса йырлаған берҙән-бер коллектив һанала. Ижадсы әйтеүенсә, рок Татарстанда бик үк үҫешмәгән.\nБаш ҡаланың Художество галереяһында ике йөҙҙән ашыу экспозицияла билдәле фоторәссамдарҙың ҡурсаулыҡтарҙы сағылдырған эштәре күрһәтелгән. Иң яҡшы фотоһүрәттәр «Башҡортостан» милли ҡурсаулығынан.\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры артистары яңы жанрҙы үҙләштерә башлаған. Маҡсат бер – кескәй тамашасыларҙа сәнғәткә һөйөү уятыу. Әлегә ижади коллектив "Һауанан ергә тиклем" тип аталған тәүге спектакль өҫтөндә эшләй. Уның премьераһы 24 ноябргә планлаштырылған. Журналистар һәм бер төркөм балалар өсөн спектакль ваҡытынан алда күрһәтелде. Тамашаға БСТ каналы хәбәрсеһе Гөлназ Хәйбуллина ла шаһит булды.\nБелорет районында “Айыҡ ауыл” республика конкурсының төбәк этабы тамамланған\nЯрышта алты ауыл ҡатнашҡан. Төрлө саралар, оҫталыҡ дәрестәре, рейдтар, табиптар сығышы ойошторолдо, ти Белорет районы хакимиәте белгесе Эльза Мөхәмәҙиева.\nБалалар ҡорама ҡорау серҙәрен өйрәнә. "Йәйғор" газетаһы баш мөхәррире Лира Батыргәрәева һөйләй.\n22 ноябрь Ҡоҙғон-Әхмәр ауылында мәшһүр йырсы иҫтәлегенә арналған үҙешмәкәр вокалсылар конкурсы ойошторола.\nЮлдаш радиоһының телевизион проекты ил кимәлендә баһаланды\n"Теге өсәү" Бөтә Рәсәй телевизион тапшырыуҙар конкурсы наградаһына лайыҡ булды.\nОшондай матур йола Әбйәлил районы Тәпән ауылында ла ойошторолдо. Урындан Зөлфиә Заһитова һөйләй.\nОшондай атамалы республика фестивале Келәш ауылында ойошторола. Ул халыҡ йырсыһы Фәриҙә Ҡудашева һәм танылған музыкант Бәхти Ғайсин ижадына арнала. Конкурстың тәүге туры район һәм ҡалаларҙа үтә. Был турала беҙгә Башҡортостан татарҙары милли-мәҙәни автономияһы рәйесе Римма Үтәшева хәбәр итте.\nБыл минуттарҙа Өфөнөң Үҙәк ҡала китапханаһында халыҡ шағирының 100 йыллыҡ юбилейына арналған сара бара.\n“Тамыр” телеканалы ТЭФИ-ға лайыҡ булды\n“Бирешмә” премияһы “Телевидение һәм тормош: социаль проект” номинацияһында еңеү яуланы.\nӨфө дәүләт «Нур» татар драма театры алдындағы майҙанға Ғабдулла Туҡай исеме бирелеүе ихтимал\nБыл турала бөгөн Башҡортостан татарҙарының милли-мәҙәни мөхтәриәтенә 10 йыл тулыу уңайынан ойошторолған кәңәшмәлә билдәләнде. Йәмәғәт ойошмаһы тиҫтә йыл инде республикала дуҫлыҡ һәм милләт-ара татыулыҡты нығытыуға ҙур өлөш индерә.\nРәсәй музейҙары эшмәкәрлеген генераль прокуратура тикшерәсәк\nБыл хаҡта Өфөлә үткән Волга буйы музейҙары төбәк-ара семинарҙа хәбәр иттеләр. Бөгөнгө көндә ил буйынса 4 меңдән ашыу федераль һәм муниципаль әһәмиәтле музей ишектәре асыҡ.\nБүләкләү тантанаһы Волгоград ҡалаһында үтте. «Бирешмә» балалар һәм үҫмерҙәр өсөн беренсе республика премияһы конкурста юғары баһаланып, «Телевидение һәм тормош: социаль проект» номинацияһында «ТЭФИ – Төбәк» премияһының бронза Орфейын яуланы. Финалға сығыу өсөн Рәсәй төбәктәренән 126 телекомпания вәкилдәре көс һынашты.\nБөгөн Өфөлә Башҡортостан татарҙарының милли-мәҙәни автономияһы ултырышы үтте. Унда халыҡтың рухи мираҫын, туған телде һаҡлау, милләт-ара татыулыҡты нығытыу мәсьәләләре ҡаралды. “Йәштәр туған телдә теләп уҡый. Бының өсөн бар шарттар ҙа бар”, - ти Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының Татар теле һәм әҙәбиәте кафедраһы доценты Альбина Хәйруллина.\nКүптән түгел “Гөлнәзирә” башҡорт фольклор ансамбле 10 йыллыҡ юбилейын билдәләне. Күп йылдар инде төрлө конкурстарҙа еңеүҙәр яулаған төркөм халыҡ исемен йөрөтә. Байрам кисәһе йыр-моң менән үрелеп барҙы, тип хәбәр итә Гөлүзә Буранбаева.\nБөгөн “Миҙгелдәр” тип аталған Кушнаренко халыҡ театры Туфан Миңнуллиндың әҫәрен сәхнәләштерә. Әлфиә Арыҫланова һөйләй.\n"Спутник ФМ"радиоһы “Уфимская волна” конкурсы еңеүселәрен бүләкләй\n27 ноябрҙә Башҡортостан юлдаш телевидениеһы ижади ярыштың финал өлөшөн тура эфирҙа күрһәтә. Башҡарыусылар өсөн онлайн тәртиптә тауыш бирергә мөмкин, күп каналлы телефон эшләй.


Мартта ҡар яуыуы дауам итәсәк\n9 Март 2010, 17:56\nБыл аҙнала республикала ҡар яуыуы дауам итәсәк. Бшгидромет синоптиктары күҙаллауынса, республикала яуындар мөмкинлеге юғары. Бөгөн еңелсә ҡар яуыуы көтөлә, ел төньяҡ-көнбайыштан секундына биш метр тиҙлектә иҫә. Көндөҙ һауа температураһы минус алты градус күрһәтһә, төнөн ул 17 градусҡа тиклем түбән төшәсәк. Бындай температура аҙна дауамында һаҡланасаҡ.


Республиканың рәсми делегацияһы Латвияла булды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРеспубликаның рәсми делегацияһы Латвияла булды\n12:07, 19 декабря 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостандың рәсми делегацияһы эш визиты менән Латвияла булды. Делегация составында республиканың мәҙәниәт министры вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Камила Дәүләтова һәм Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының генераль директоры Юрий Стульников булды. Визит Башҡортостан Республикаһының Мәскәүҙәге Тулы хоҡуҡлы вәкиллеге һәм Ригалағы «Салауат Юлаев» Балтика халыҡ-ара үҙәге ярҙамында Рига Думаһының саҡырыуы буйынса ойошторолдо.\nБеҙҙең республиканан ҡунаҡтар Латвия милли операһында булды, унда Башҡорт дәүләт опера театрының балет труппаһы уңышлы сығыш яһаны, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Балтика төбәгендәге ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеты вәкиле, «Салауат Юлаев» Балтика халыҡ-ара үҙәге идаралығы рәйесе Рина Хәмитова.\nБашҡортостан Республикаһының рәсми вәкилдәре Рига Думаһының Тышҡы бәйләнештәр буйынса идаралығының бүлек начальнигы Виктор Булса менән Ригала милли мәҙәниәт объекттарында булды.\nКис көнө ҡунаҡтар өсөн «Дайлес» театры – Я.Райнис исемендәге художестволы академия театрына барыу ойошторолдо. Театр директоры Андрис Витолс театрҙың тарихы һәм бөгөнгөһө хаҡында һөйләгәндән һуң, ҡунаҡтарҙы билдәле Марлен Дитрихҡа бағышланған Раймон Паулстың «Марлен» мюзиклын ҡарарға саҡырҙы.\nИкенсе көн яҡташтар, Латвияла йәшәүсе һәм эшләүсе башҡорт һәм татар диаспораһы вәкилдәре менән осрашыуға бағышланды. Латвияның билдәле рәссамы Виталий Ермолаев саҡырыуы буйынса Юрмалаға барыу ойошторолдо. Унда, ҡала үҙәгендә, уның йорто һәм картиналар галереяһы бар. Почетлы ҡунаҡтарҙы Виталий Ермолаев үҙе һәм уның ҡатыны ҡаршы алды.\nЮрмалала осрашыу барышында, 2011/2012 йылдар миҙгеле спектаклдәр һаны һәм географияһы буйынса уңышлы булмаҡсы, тип хәбәр иттеләр. Шулай уҡ яҡтар беҙҙең республикаға ла килеү мөмкинлеген тикшерҙе. Башҡортостанда улар Виталий Ермолаевтың күргәҙмәһен, Элина Митина гастролдәрен ойоштормаҡсы һәм М.Лермонтовтың «Демон» әҫәре буйынса Рөстәм Галич ҡуйған спектакль күрһәтмәксе.\nРига Думаһында үткән һуңғы осрашыу барышында Камила Дәүләтова менән Юрий Стульников визитты ойоштороусыларға йылы ҡаршы алғандары, мәҙәни-эш программаһын яҡшы ойошторғандары өсөн рәхмәт белдерҙе. Шулай уҡ ҡунаҡтар башҡорт диаспораһы вәкилдәренә лә Латвия ерендә мәҙәни-милли тамырҙарҙы һаҡлап ҡалғаны һәм үҙ халҡы исеменән лайыҡлы сығыш яһағаны өсөн оло рәхмәтен белдерҙе.\nТеги: халыҡ-ара бәйләнештәр, мәҙәниәт


“Башҡортостан ҡыҙы” – Рәсәйҙең баш ҡалаһында » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\n“Башҡортостан ҡыҙы” – Рәсәйҙең баш ҡалаһында\nБыйыл март айында баҫмабыҙҙы Өфөнөң Конгресс-холл бинаһында бар республика һәм күрше өлкәләр тәбрикләгәйне. Башҡорт телендә сыҡҡан берҙән-бер ҡатын-ҡыҙҙар журналының үҙенең 50 йыллыҡ юбилейын Мәскәүҙә лә уҙғарыуы осраҡлы хәл түгел. Редакция “Сәсән” ижад берекмәһе менән берлектә быға тиклем дә баш ҡалала Рәми Ғарипов, Мостай Кәрим ижадына арналған уртаҡ сараларҙы тормошҡа ашыра килде. Ошо хеҙмәттәшлекте дауам иттереп, көҙҙөң сыуаҡ көнөндә, “Башҡортостан ҡыҙы” журналының байрам кисәһе баш ҡала уртаһында, Башҡортостан Республикаһының Рәсәй Президенты янындағы вәкиллегенең конференц-залында гөрләп үтте.\n“Башҡортостан ҡыҙы”ның баш мөхәррире Гөлназ Ҡотоеваның баҫманың тарихы һәм бөгөнгө хәле хаҡындағы ихлас һәм йөкмәткеле сығышын, баш мөхәррир урынбаҫары Гөлнара Хәлфетдинованың журналдың тирә-яҡ өлкәләр менән бәйләнеше хаҡында һөйләүен тамашасы тын да алмай тыңланы. Экрандарҙа баҫманың элекке һәм хәҙерге тышлыҡтарынан күренештәр, редакцияла төрлө йылдарҙа эшләп киткән хеҙмәткәрҙәрҙең фотолары күрһәтелеп барыуына ла һөйөндө ҡунаҡтар.\nБашҡортостандың Мәскәүҙәге рәсми вәкиллегенең дәүләт органдары һәм йәмәғәтселек менән бәйләнеш бүлеге етәксеһе Азат Марат улы Ғәфүров, вәкиллектә бығаса Башҡортостандың матбуғат баҫмалары менән тығыҙ бәйләнештә эшләү тәжрибәһе, уртаҡ проекттар булмауын билдәләп, “Башҡортостан ҡыҙы” журналы менән “Сәсән” ижад берләшмәһенең (етәксеһе Әлфиә Агеева) был изге башланысының тағы ла ҙурыраҡ эштәргә нигеҙ булырына ышаныс белдерҙе.\nОсрашыуға килеүселәрҙең һәр береһенең журналға бәйле иҫтәлектәре, тәҡдимдәре, ҡыуаныстары һәм борсолоуҙары ла яңғыраны залда. “Башҡортостан ҡыҙы”н ҡеүәтләргә Ырымбур яҡтарынан килеп еткән Флүзә Хәлитованың моңло йырҙары, атаҡлы шағир Сөләймән Муллабаевтың ҡыҙы Гүзәл Гәрәеваның хәтирәләре һәм шиғыр уҡыуы, мөнәжәтсе Мәйсәрә Кучаеваның сығыштары бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Ханты-Манси округының Мегион ҡалаһынан баҫмабыҙҙың тоғро дуҫы, волонтер Люциә Нурмөхәмәтова иһә Себер яҡтарында йәшәүселәргә журналыбыҙҙың рухи терәк булып тороуы хаҡында һөйләне.\nБелеүегеҙсә, “Башҡортостан ҡыҙы”н элек-электән республикабыҙ эсендә генә түгел, Рәсәйҙең бар төбәктәрендә лә алдыралар. Журналда ситтә йәшәгән милләттәштәребеҙ хаҡында ла мәҡәләләр бирелә. Шул материалдарҙа тормош-көнкүрештәре, йөрәк ынтылыштары сағылыш тапҡан геройҙарыбыҙҙың да байрамға килеүе, килеү генә түгел, концерт номерҙары менән уны биҙәүе үҙе бер һөйөнөс булды. Мәскәүҙә йәшәп ижад иткән Әлфиә Агеева, Зәбидә Хәзиева, Луиза һәм Арсен Кәримовтар, Алһыу Буш, Гүзәл Хөснөтдинова, Рената Бәҙәмшиналар тап шундай геройҙарыбыҙ һәм инде тоғро дуҫтарыбыҙ ҙа.\nБилдәле тәржемәсе Йәмил Мостафин үҙенең сығышында, журналды уҡып, Рәсәйҙе тап ҡатын-ҡыҙ күтәрәсәк тигән фекергә киләм, тиһә, Мәскәүҙә йәшәүсе тағы бер яҡташыбыҙ, хаҡлы ялдағы летчик Зөбәйер Иҫәнғолов, баҫма башҡорттоң бөгөнгө мәҙәни кимәленең көҙгөһө ул, тип билдәләне һәм 40 йыл элек апайым, Башҡортостандың һәм Татарстандың атҡаҙанған артисткаһы Гөлсөм Иҫәнғолованың да фотоһүрәте тышлыҡта баҫылыуы менән ғорурланам, тип белдерҙе. Яҡташыбыҙ Зилә Шәйхетдинова етәкләгән “Диана Свердловская клубы” берекмәһендә шөғөлләнеүсе Мәскәүҙең йәш яҙыусылары ла журналды тәбрикләп, үҙ ижад емештәренән “ауыҙ иттерҙе”.\nОсрашыуға эшмәкәрлектәре менән Мәскәүҙе гөрләткән күптәнге таныштарыбыҙ – “Аҡ тирмә” берекмәһе ағзалары ла килгәйне. Етәкселәре Гөлсинә Батыршина, журнал – беҙҙең фекерҙәш тә, рухташ та, тип, берекмәнең ғәҙәткә ингән йолаһын атҡарып, баш мөхәррир Гөлназ Ҡотоеваның иңенә яулыҡ япты. Медицина фәндәре докторы Дилә Биҡҡолованың башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының боронғо белемдәренә бәйле төплө сығышы ла әһәмиәттле һәм урынлы булды.\n“Башҡортостан ҡыҙы” менән байтаҡ йылдар тығыҙ хеҙмәттәшлек иткән Өфөнөң “SARBI” ательеһы етәксеһе Сайма Хәсәнова менән йәш дизайнер Эльмира Моталова берлектә сығарған “Күҙ нуры” стилләштерелгән күлдәктәр һәм Башҡортостан картаһы менән байытылған милли спорт кейемдәре коллекцияларының күрһәтелеүе байрамға айырыуса бер нәзәкәтлек өҫтәне. Кейемдәрҙе Мәскәүҙең “Йәсмин” студияһы моделдәре, үҙебеҙҙең һылыу башҡорт ҡыҙҙары кейеп сығыуы ла оло ҡыуаныс булды.\nСара барышында журналға подписка ойошторолдо. Яҙылыусылар араһында йәштәрҙең дә булыуы һөйөндөрҙө. Журналды киләһе йылда алдырасаҡ яңы дуҫтарыбыҙ араһында лотерея уйыны үтте. Төп бүләк, спонсорыбыҙ Сайма Хәсәнова теккән ҡыя таҡыя, Фәймә Әбдрәхимоваға эләкте. Тағы ла ике еңеүсегә, Кейекбаева Лариса менән Айгөл Вәхитоваға, журналыбыҙҙың исеме яҙылған нағышлы алъяпҡыс тәтене. Ошо матур сараны үткәреүгә көс һалыусы барлыҡ яҡташтарыбыҙға, байрамға килеп сығыш яһаусы мәртәбәле ҡунаҡтарға иһә баш мөхәррир Гөлназ Мират ҡыҙы журнал исеменән рәхмәт хаттары, иҫтәлекле бүләктәр һәм китаптар тапшырҙы. Туғандар, яҡташтар осрашҡанда ғына була торған күтәреңке кәйеф, шул уҡ ваҡытта тыуған яҡҡа булған тартылыу һәм һағыныу хистәре менән һуғарылған байрам күҙ асып йомған арала үтте лә китте. Әммә, алып барыусы хушлашып сараны япҡас та, берәү ҙә ҡайтырға ашыҡманы. Йылы аралышыу яйлап фойеға, унан ошо байрам булһын өсөн тос өлөш индергән хөрмәтле дуҫыбыҙ Азат Марат улының эш кабинетына күсте. Көн төнгә ауышҡас ҡына, ситтә йәшәгән яҡташтар, осрашыуҙан ут алып, ҡуйындарына “Башҡортостан ҡыҙы”н ҡыҫып ҡосаҡлап, ойоштороусыларға, ауылыбыҙға ҡайтып әсәй менән күрешкәндәй булдыҡ, тип рәхмәт әйтеп, таралышты.


← Тоҙло тупраҡтар\n15:03, 1 июль 2022 мәленән һуңғы үҙгәртеүҙәрҙе күрһәт.\nАзия 17:02 +30 Ryanag әңг. өл. (→География)\nАзия 16:59 −7 Ryanag әңг. өл. (→Халҡы)\nАзия 16:58 0 Ryanag әңг. өл. (→Азия илдәре)\nАзия 16:56 +88 Ryanag әңг. өл. (→Европа менән Азия сиге)\nАзия 16:54 +12 Ryanag әңг. өл. (→Атамаһының килеп сығышы)\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Бәйле_үҙгәртеүҙәр/Тоҙло_тупраҡтар ҡабул ителгән


Тәтер-Арыҫлан ауыл Советы (Стәрлебаш районы) — Башҡорт Википедияһы\nТәтер-Арыҫлан ауыл Советы (Стәрлебаш районы)\nТәтер-Арыҫлан ауыл Советы\n858 кеше (1 ғинуар 2018)\nТәтер-Арыҫлан ауыл Советы — Башҡортостан Республикаһының Стәрлебаш районындағы муниципаль берәмек.\nАдминистратив үҙәге — Тәтер-Арыҫлан ауылы\nТәтер-Арыҫлан ауыл Советы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Стәрлебаш районы муниципаль районының муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәренең сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһындағы Законына» ярашлы ауыл биләмәһе статусына эйә.\n1035 ↘1009 ↘996 ↘986 ↘954 ↗955 ↘944\n1 Тәтер-Арыҫлан ауыл, административ үҙәк ↘944\n↑ 11,0 11,1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Тәтер-Арыҫлан_ауыл_Советы_(Стәрлебаш_районы)&oldid=829063 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:05 8 сентябрь 2018 үҙгәртелгән.


Йәнтөйәгебеҙҙе ҡайғыртып Бай, һоҡланғыс тәбиғәтле Башҡортостан ерендә тағы бер Айырыуса һаҡланыусы тәбиғәт биләмәһе - “Еҙем” тәбиғәт паркы булдырылды\n7 Июнь 2019, 12:03\nҒафури еренең тәбиғи ҡомартҡыларын һаҡлау, яҡлау, арттырыу, артабан үҫтереү маҡсатында төҙөлгән “Еҙем” тәбиғәт паркы 36482 га ерҙе биләй.\nБашҡортостан Респуб-ликаһы ҡарамағындағы был Айырыуса һаҡланыусы тәбиғәт биләмәһендә экологик, мәҙәни һәм рекреацион әһәмиәттәге зоналар билдәләнгән. Тәбиғәт паркы биләмәһендә тәбиғәт комплекстарына зыян килтерерлек бөтә төр эшмәкәрлек ҡәтғи тыйыла.\nҺаҡлауға мохтаж тәбиғәт объекттары:\n1. Үҙенең һоҡланғыс ярҙарына йылдың-йылы йылғанан ағып төшөүсе бик күп туристарҙы йәлеп иткән Еҙем йылғаһы. Тейешенсә һаҡламағанда был уникаль тәбиғәт комплексына ҙур зыян янай.\n2. Йылға яры буйлап төрлө гео-логик дәүерҙәрҙең ҡатламдарын күҙәтергә мөмкинлек биргән бихисап геологик ҡырҡымдар, стратотиптар урынлашҡан.\n3.Еҙем йылғаһы үҙәнендә 100 мәмерйәне берләштергән уникаль спелеорайон бар. Уға Уралдағы иң матур Киндерле мәмерйәһе лә инә. Әлеге ваҡытта уның оҙонлоғо 13 км-ҙан ашып китә! Әле мәмерйә ябыҡ, тәбиғәт паркы эшләй башлау менән ул Көнъяҡ Уралдағы иң ымһындырғыс туристик объекттар – Ирәмәл һәм Шүлгәнташ менән бер рәттән туристарҙың иң күп йөрөгән урынына әйләнер тип көтөлә. Еҙем ағымы буйынса саҡ ҡына аҫтараҡ республикалағы иң тәрән (98 м) Октябрь мәмерйәһе урынлашҡан.\n4. Күҙгәнәк, Уҡлыҡая һәм Мәмбәт ҡаялары. Күҙгәнәк ҡаяһында ярҙан күренмәгән үтәнән-үтә тишек бар. Мәмбәт – Уралдағы иң бейек һәм иң оҙон амфитеатрлы ҡая. Уҡлыҡая башында борон, башҡорттар исламға күсмәгән ваҡытта, ҡорбан килтереү йолаһы, һуңынан һабантуйҙар үткәргәндәр.\n5.Тәбиғәт паркы биләмәһендәге үҫемлек донъяһы 485 төрҙән тора! Шуларҙың 14-е эндемик, йәғни тик ошонда ғына осрай торған үҫемлектәр. Бында бик оло йүкә урмандарының булыуы тап Еҙем буйында юғары сифатлы ысын башҡорт балын алырға мөмкинлек бирә. Толпар реликт (боронғо) шыршылыҡтары – айырыуса әһәмиәтле үҫемлектәргә инә. Улар бында голоцен дәүерендә шаулап үҫкән тайганан һаҡланып ҡалған бер утрау.\n6. Парк биләмәһен һирәк осрай торған бөркөт, ҡара ҡауҙы төйәк иткән, сапсандың Европалағы иң күп популяцияһы ла ошонда теркәлгән. Балыҡтарҙан бәрҙе һәм таш аҫты балығы йыш осрай.\n“Еҙем” тәбиғәт паркы Өфөгә иң яҡын урынлашҡан парк – уның көнбайыш сигенә тиклем ни бары 150 км.Тәбиғәт паркы биләмәһендә Еҙем йылғаһы буйындағы Таш-Аҫты, Толпар, Баҡый, Ерекле ауылдарында 400-ҙән ашыу кеше йәшәй. Улар парк менән тәбиғәтте һаҡлау режимына күсеү – мал көтөү, мал аҙығы әҙерләү тураһында килешеүҙәр төҙөй. Биләмәлә ауыл хужалығы предприятиелары юҡ. Йыл башынан район хакимиәте менән берлектә Имәндәш һәм Толпар ауыл биләмәләрендә ике йыйылыш үткәрҙек. Шулай уҡ Фәндәр академияһы вәкилдәре Толпар ауылы халҡы менән осрашты. Райондағы ирекмәндәр хәрәкәтенә Еҙем паркында эшләргә тәҡдим иттек. Ошо йәһәттән Толпар мәктәбендә балалар өсөн эко-лагерь асыу тураһында һөйләшеүҙәр алып барыла.\nБашҡорт бал ҡортон тергеҙеү һәм һаҡлауға арналған “Алтын Солоҡ” проекты буйынса эшләйәсәк умарталыҡҡа (“Ҡуйлытамаҡ” турбазаһынан өҫтәрәк ) юлды төҙөкләндереү дауам итә. Быға тиклем булған туристик һуҡмаҡтарҙы өйрәнеү һәм яңыларын булдырыу (йәйәү, атлы, квадро- һәм автомобиль) программалары эшләнә. Ял итеүселәр, ошо биләмәлә йәшәүселәр тәбиғәт паркының, йәнтөйәгебеҙҙең хозурлығы киләсәк быуындарға ла ҡалһын өсөн барыһын да эшләр тип ышанабыҙ.\n“Еҙем” тәбиғәт паркы


Башҡортостан юлдаш телеканалында оҙон ғүмерлеләр марафоны дауам итә\nФевралдәге сығарылышта Йәрмәкәйҙә йәшәүсе 101 йәшлек Сәймә Дәүләтхужина тураһында һөйләгәйнек. Һуғыш йылдарында колхозда бил бөккән хеҙмәт ветераны бөгөн дә әүҙем тормош алып бара, китап уҡый, ҡул эше менән шөғөлләнә. Был сюжетты күреп, Приют ҡасабаһында йәшәүсе Шабановтар үҙҙәренең өләсәләрен дә күрһәтеү тәҡдиме менән беҙҙең редакцияға шылтыратты.\nЗаһиҙә Ризуан ҡыҙы әле һаман шаяртырға ярата, ти яҡындары. Йәше тураһында һорағанда ул 200 йыл йәшәйем тип яуап бирә. Ике быуатҡа тулмаһа ла, 104-се тыуған көнөн Заһиҙә Шабанова быйыл билдәләгән. Ул ғаиләһенең ҡурсалаусыһы. Ҡәҙерлебеҙҙең доға-фатихалары беҙгә оло таяныс, ти Шабановтар.\nЗаһиҙә Шабанова 1912 йылдың 5 ғинуарында тыуған. Бала сағында ғына ата-әсәһен юғалта, кейәүгә сыҡҡас оҙаҡ йылдар Үзбәкстанда йәшәй. Тормош иптәше менән 7 бала тәрбиәләй, уларҙың 6-һы инде гүр эйәһе. Заһиҙә Ризуан ҡыҙының ире лә фронттан кире әйләнеп ҡайтмай. Тәрән тетрәнеүҙәргә ҡарамаҫтан, ҡатын төшөнкөлөккә бирелмәгән, ең һыҙғанып эшләгән, берҙән-бер ҡыҙын үҫтергән.\nБынан тыш, 104 йәшлек ҡатын хоккей ҡарарға ла ярата икән. Әлбиттә, ул «Салауат Юлаев» командаһы көйәрмәне, уйынсыларҙың фамилияларын да белә тип көлә яҡындары. Өләсәһен республика кимәлендә билдәле итеү башланғысын ейәне Марат күтәреп сыға.\nКисергән ҡыйынлыҡтарына ҡарамаҫтан, Заһиҙә Шабанова үҙен бәхетле һанай. Иң мөһиме яҡындарым янымда ти ул. 104 йәшлек замандашыбыҙ ҡыҙы, ейәне һәм бүлә-бүләсәрҙәре менән бәхетле тормош көтә.


Динеңде интернет аша нығыт » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » Динеңде интернет аша нығыт\nҺеҙҙең иғтибарға башҡорт телендәге иң популяр «Әбйәлил» (http://nazir1965.com/) исемле дини сайттың авторы менән әңгәмә тәҡдим итәбеҙ. Нәзир САБИТОВ Әбйәлил районының Таштимер ауылында йәшәй. Сығышы менән ошо уҡ ауыл кешеһе, Таштимер мәсетенең имам-хатибы.\n– Һеҙ – бөгөн ислам ҡанундарын киң пропагандалаусы иң әүҙем интернет-ҡулланыусыларҙың береһе. Бик күптәр һеҙҙең сайт буйынса дин тәғлимәттәрен өйрәнә. Ҡайҙан мәғлүмәттәр алаһығыҙ?\n– Мин интернетта ни бары өс йыл тирәһе, уға тиклем ишетеп кенә белә инем. “Ләлә-Тюльпан” мәсетендәге Рәсәй ислам университетының ситтән тороп уҡыу бүлегендә уҡый башлағас, ноутбук һатып алдым. Яйлап ҡына компьютерҙы өйрәнә башланым: яңы өлкә бик ҡыҙыҡ тойолдо, хатта интернет-блогер буйынса түләүле курстарҙа уҡыным. Тора-бара, сайттар астым. Сайт тигән һүҙ – интернетта мәғлүмәттәр һалынған бит. Блогер тигән һүҙ үҙ көндәлегеңде алып барыу һәм башҡа мәғлүмәттәрҙе тикшереп һығымта яһап, анализлап фекеренде бүлешеү. Мин блогерҙан айырмалы рәүештә тик сайтҡа мәғлүмәттәр сығарам. Тәүҙә маҡсатым төрлө мәғлүмәт урынлаштырып, уҡырға кешеләр йәлеп итеп үҙ сайтыңа реклама биреүсе аша рекламалар урынлаштырып, аҡса эшләү ине. Беренсе сайтым рус телендә булды, интернетта конкуренция күп булыу сәбәпле, уның эшмәкәрлеген туҡтаттым. Шул уҡ ваҡытта дини ғилемем үҫә килә Мөхәммәд бәйғәмбәр, саллалаһү-ғәләйһис сәләмдең: “Бар булған ғилемегеҙҙе халыҡҡа еткерегеҙ”, – тигән хәҙисенән сығып, үҙ телебеҙҙә башҡортса сайт асып ебәрҙем. Әйткәндәй, бындай мәғлүмәти бизнес менән беҙҙең интернетта ни бары халыҡтың 15 проценты ғына шөғөлләнә, ә сит илдәрҙә интернет бик күптәрҙең ризығы. Бөгөн эш эҙләүселәр күп, бында ниндәй өлкәлә уңыштарға өлгәшергә булыуын яҙырмын иншалла. Тик һәр эштә түҙемлек һәм ныҡышмалылыҡ кәрәк. Әлеге ваҡытта ниәтем халыҡҡа кәрәк мәғлүмәттәрҙе, бигерәк тә дин ғилемен еткереү, социаль селтәрҙә уҡыусыларым үҙ битенә ошо мәғлүмәттәрҙе ҡуйып башҡалар менән бүлешә башлаһалар, Аллаһы Тәғәләнең әжер-һауабына, ризалығына ирешерҙәр.\nИнтернетта башҡорт телендә сайттар юҡ кимәлдә. Бөгөн теүәл һәм тотороҡло эшләп килгән саф башҡорт сайттары ул – киң матбуғат саралары ғына һәм уҡытыусылар тарафынан дәреслектәр асып онотолғандары. Үҙемдең профессиональ сайтты камиллаштырып, мәғлүмәттәр табып һәм үҙем белгәнде ҡушып, интернетҡа ҡуям. Дин ғилемен камиллаштырырға теләүселәр социаль селтәр аша минең менән аралаша. Йәштәрҙең генә түгел, оло быуындың да дини һорауҙары күп, хәләл һәм харам мәсьәләләре ҡалҡып сыға. Бөгөн йәмғиәт үҙен борсоған һорауға яуап табыр өсөн магазинға барып китап алмай, ә интернетты хуп күрә. Йәғни күптәр ҡағыҙҙан электрон форматҡа күсте. Заман уңайлыҡтарын дин өсөн дөрөҫ файҙаланғанда, бик күптәргә иман нурын өләшергә мөмкин. Мәҫәлән, вәғәздәрҙе, кәрәкле доғаларҙы ғына баҫтырып, бихисап кеше һинән күсереп үҙ диуарына элеп ҡуя – шулай итеп тарала, уларҙы халыҡ уҡый һәм ятлай. Әйткәндәй, диплом эшен дә дин һәм интернет темаһына арнамаҡсымын, тик уға ғилми етәксе табыу мәсьәлә тыуҙыра.\nМаҡсатым – башҡорттарыбыҙ ҡоро намаҙ ғына уҡыусыларҙан булмаһын тип, рухи, әхлаҡ, ғилем яғынан үҫешкән булһын тигән фекерҙәмен. Диндең мәғәнәһе ғилемле булыуҙы аңлата. Әхирәткә күскәндә лә ни көткәнен халыҡ аңларға тейеш, үлеп кенә юҡҡа сығам, тип уйламаһын ине. Йән барлығын һәм һәр кемдең ошо донъялағы тормошо өсөн Аллаһы Тәғәлә алдында яуап бирәсәген аңлаһа ине.\nАллаһы Тәғәлә дини ғәмәлдәрҙе үтәүҙе ҡыйын ҡылманым тигән. Ҡыйынлыҡ эҙләмәгеҙ, намаҙ уҡығыҙ, ураҙа тотоғоҙ, ябай кешегә артығы ла кәрәкмәй. Дин ғилемен һәм китабыбыҙ Ҡөрьән Кәримде ғүмер буйы өйрәнһәк тә осона сыға алмаясаҡбыҙ, уға ғәйәт ҙур мәғәнә һалынған. Бер бәләкәй генә “Фатиха” сүрәһен генә тәфсирләп бихисап китаптар яҙылған.\n– Сайттың йөкмәткеһе хаҡында ла һөйләп үтегеҙсе?\n– Дини категориянан тыш, сайтта үҙ ерлегебеҙҙә килеп сыҡҡан тарихтар хаҡында, яҙыусыларҙың әҫәрҙәрен, шулай уҡ мөнәжәттәр һәм таҡмаҡтар, риүәйәттәр һәм легендаларҙы бирергә тырышам. Тирә-яҡ ауылдар, уларҙың кешеләре, топонимик атамалар буйынса тарихты теркәйем. Район күләмендә уҙған дини сараларҙан фотолар, башҡорт телендә балалар өсөн матур әкиәттәрҙе, видеофильмдарҙы ҡараусылар ҙа бар. Сәләмәтлек хаҡында, хатта аш-һыу серҙәрен дә ҡуйырға тырышам. Һалаһы мәғлүмәт күп, һәр нәмәгә өлгөрөп булмай. Кәрәк мәғлүмәтте интернетта беҙҙең Башҡортостан энциклопедияһында уҡырға мөмкин.\nҒибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр һәм вәғәздәр тупланмаһын әленән-әле яңыртып торам. Шуныһы ҡыуаныслы, дини рубрикалар, сайттың статистикаһына ҡарағанда, халыҡ өсөн иң ҡыҙыҡлыһы. Дин мәғлүмәтен төрлөсә аңлатып, төрлө мәҙһәбтәрҙең, хатта секталарҙың да китаптары һатыуҙа һәм интернетта бар. Шуға халыҡтың дингә килгәндә яңылышмауы бик хәйерле. Сайтҡа Башҡортостандан ғына түгел, Рәсәй киңлектәренән һәм сит илдәрҙән инеүселәр күренә.\n– Тәүгә мәсеткә килеүсегә дин әһелдәре, ундағы кешеләр һынсыл ҡарап, киҫәтеү яһарға ғына тора төҫлө. Йәнәһе, был намаҙ тәртибен беләме, дөрөҫ эшләйме, тип һәр хәрәкәтен энә күҙәүенән үткәрәләр. Был дөрөҫмө?\n– Аллаһы Тәғәлә беҙҙең намаҙға мохтаж түгел, беҙ үҙебеҙ намаҙға, Аллаһы Тәғәләгә итәғәт итергә, шөкөр итергә мохтаж. Намаҙ уҡый башларға теләүсегә мин көнлөк биш намаҙҙан түгел, ә бер намаҙҙан башларға кәңәш итәм. Аят-сүрәләрҙе ятлап, иманығыҙ нығына килә намаҙ һанын арттырырға, фарызға ҡушып сөннәтен дә уҡырға мөмкин. Күҙәтеүҙәр буйынса, шунда уҡ биш намаҙына тотонған кеше тиҙ арала ялҡа башлай, тора-бара бөтөнләй ҡул һелтәп тә ҡуя. “Ниңә мәсетегеҙ тулы түгел?” – тигән һорауҙы имамдарға бик йыш ишетергә тура килә. Кеше иманға үҙе килмәйенсә, уның башына мәжбүри һеңдерергә ярамай. Ай-вайына ҡарамай, көсләшеп түгел, ә ипле генә итеп намаҙға саҡырығыҙ. Дингә саҡырыуҙа артыҡ ныҡышып тырышыу кәрәкмәй, кешенең ҡаршылашып кире китеүе бар. Бында кеше үҙе был ғәләмәт донъяға ни өсөн килгәнен йөрәк-күңел аша аңларға тейеш. Үкенескә күрә, совет быуынына ныҡлап атеизм һеңгән. Бала саҡтан “Мин кем?” тигән һорау борсоно. Мәрхүмә әсәйем байтаҡ йылдар хат ташыусы булып эшләне. Беҙ, туғандар, уға матбуғат таратырға ярҙам итә торғайныҡ. Ул ваҡыт ниндәй генә гәзит-журналы булманы, һәр береһен уҡырға өлгөрә инем. Тәүҙә мәктәп, артабан училище, ауыл китапханаларын тулыһынса уҡып сыҡтым – эҙләнеүҙәремә яуап табырға теләнем. Апаруҡ ваҡыт үтеп, байтаҡ һыу аҡҡас, тормош мәғәнәһен аңлай башланым, был донъяға ни өсөн килгәнемде төшөндөм.\n– Ваҡыт етмәүгә, шарттар булмауға һылтанып та намаҙ уҡымаусылар бар, бигерәк тә эшләп йөрөүселәр араһында...\n– Яйын табырға була. Мин, мәҫәлән, төҙөүсе, төҙөлөштә намаҙ уҡырға шарттар юҡ, әлбиттә. Үҙ сослоғоңдан тора барыһы ла, иртән аяҡты йыуып, ситек кейергә була, артабан намаҙ ваҡыты килеп еткәс тәййәмүм алып, мәсех ҡылыу ҙа етә. Намаҙҙың сөннәтен уҡымай фарызын үтәргә була. Һәр ер намаҙлыҡ, мунса һәм бәҙрәфтән башҡа, ҡар өҫтөндә лә, ҡара ерҙә лә уҡығыҙ. Бер нәмәгә лә ҡарамай, намаҙ уҡырға тырышығыҙ, ғибәҙәт ҡылыуығыҙҙың сауаптарын уйлап һөйөнөгөҙ. Артыҡ ҡыланыуҙан, мәҫәлән, тәһәрәт алғанда, һаулыҡҡа зыян килтерерҙәй ныҡ һыуыҡ һыуҙан һаҡланығыҙ. Тәһәрәтте ҡомған тотоп бәҙрәфкә барып алған истинжә менән бутамағыҙ.\n– “Хәләл” һүҙе иҡтисади брендҡа әйләнде. Хатта тауыҡ йомортҡаларын да хәләл тип тәҡдим итәләр. Дөрөҫмө был?\n– Бөгөн Рәсәйҙә генә түгел, бөтә донъяла хәләл индустрияһы – йылдам үҫешкән тармаҡ. Беҙҙең республикала ла хәләл ризыҡ етештереүселәр бик күп. “Хәләл” стандарт комитеты таныҡлығын алыу – барлыҡ етештереү циклы тикшерелгән һәм мосолмандарға ашарға ярай тигән талаптарға яуап бирә тигәнде аңлата. Ашаған аҙығында тыйылған ҡушымталар булмаған, хәләл мал-тыуар, ҡош-ҡорт мосолман ҡанундары буйынса салынырға тейеш. Уйлап ҡараһаң магазин тулы итле консервалар, колбасалар ҡайҙа етештерелгән? Мосолман илендәме? Бер харам йотом намаҙыңды юҡ итә. Кешенең йөрәген ҡарайта һәм Аллаға килеүҙе алыҫайта. Шул арҡала бик күптәр был ҡыуаныстан мәхрүм. Хәҙерге мәлдә бындай хәләл продукциялар етештереүҙе бик күптәр аңлай башланы, шул арҡала бит табыштары арта. Мәҫәлән, беҙҙең Магнитогорск ҡалаһы эргәһендәге бер берекмәгә ҡараған ҡош-ҡорт фабрикаһында үҫтерелгән тауыҡтар хәләл, сөнки унда имамдар тауыҡ сала торған конвейерҙарҙы “Бисмилләһи Аллаһү Әкбәр” тип эшләтеп ебәрәләр. Продукциялары Ҡаҙағстанға сыға, ул мосолман иле иҫәбендә. Был талаптарҙы үтәүҙе беҙҙең Башҡортостан мөфтиәте күҙәтә.\nӘгәр йомортҡа һала торған тауыҡҡа хәрәм нәмә ашатмаһалар: үлек мал ҡалдығы, сусҡа һөйәге онтағы, составында спирт ҡушылған аҙыҡ булмаһа – ул хәләл тип атала. Шуға ла һатыуҙағы “хәләл йомортҡалар”ға аптырамағыҙ.\nҒөмүмән, аҙыҡ-түлек һатып алғанда һәр хәләл продукция менән ныҡлап танышып сығыу артыҡ булмаҫ – ҡайһы ойошма тарафынан, ҡасан “хәләл” таныҡлығы бирелгән? Сертификатлауҙы үтә алмаған ойошмаларҙың да был бренд аҫтында кешеләрҙе алдауы бар. Ни тиһәң дә, “хәләл” һүҙе һатып алыусының ышанысын тиҙерәк яуларға ярҙам итә, был һүҙ аҫтында, йәнәһе, тауарҙары сифат гарантияһына яуап бирә.\nМинең Силәбе өлкәһендә йәшәүсе ҡаҙаҡ фермер танышым, үҙенең ит продукциялары, колбаса етештереү буйынса эшен тулыһынса хәләл производствоға ҡорған. Үҙе, диндар кеше булараҡ, һәр процесты контролдә тота, бынан тыш, “Хәләл” стандарт комитеты хеҙмәткәрҙәре бик йыш килеп тикшереүҙәр уҙғара.\n– Хәләл итте һуйыу тәртибе ниндәй? Ҡорбан салғанда, бигерәк тә ҡала ерендәгеләр, был эште мотлаҡ мулла ярҙамында үтәргә кәрәк, тип һанай.\n– Үҙен мосолманға һанаған кеше сала. Имам-муллаларҙың эше һәр бер дини эштә башҡаларҙы өйрәтеп-күҙәтеп тороу. Тәһәрәтләнеп, ихластан, “Бисмилләһи Аллаһү Әкбәр” тип әйтеп, изге ниәтен башҡара ала. Ошо урында шуны телгә алыу урынлы булыр: ҡорбан итенең һөйәктәрен ни эшләтергә кәрәклеген сайтта уҡығыҙ.\nКүптәрҙе хәләл продукцияның башҡаларҙан нимә менән айырылып тороуы ҡыҙыҡһындыра. Хәләл ит, мәҫәлән, сусҡа ите булмауҙан тыш, салған ваҡытта малдың барлыҡ ҡаны ағыҙылғаны була. Ҡан менән зыянлы матдәләр ҙә ағып төшә. Салына торған малдың тулаған ваҡытында ҡанында ағыулы мәтдәләр барлыҡҡа килә, ҡандың составында ген ауырыуҙары һәм башҡа вирустар бар һәм ҡан егерме минуттан һуң боҙола башлай, зарарлы бактериялар үрсей. Ҡанлы ризыҡ ашау харам. Шулай уҡ мал-тыуар ризығында тыйылған ингридиенттар, дарыуҙар булмаҫҡа тейеш. Харам ашағандар төрлө ауырыуҙарға, ҡатындар бала табыу һәләтенә һәм бик күп зыянға дусар ителә.\n– Рәсәйҙә хәләл косметика етештереүсе компаниялар юҡ кимәлдә. Ғөмүмән, хәләл косметика ниндәй булырға тейеш? Мосолман ҡатын-ҡыҙына буянырға ярамай, тип тыйыусылар бик күп.\n– Эйе, тормошобоҙҙа хәләл төшөнсәһе көндән-көн нығыраҡ тарала. Хәләл медицина, бөҙрәхана хеҙмәттәре, ислам банкингы, мосолман кейемен етештереү һәм ҡыйыр-ҡыймаҫ ҡына юл ярыусы хәләл косметика, сөнки уны етештереүселәр бармаҡ менән генә һанарлыҡ. Бөгөн косметика баҙары химияға ҡоролған – уларҙың составын уҡып, иҫең китер. Мосолмандарға тәбиғи үҫемлек майҙарынан етештерелеп, шәриғәт ҡанундарына яуап биргән хәләл косметиканы, әлбиттә, ҡулланырға мөмкин. Дин буйынса тыйылған спирт, желатин, ҡайһы бер майҙар һәм башҡа шик тыуҙырған матдәләрҙән һаҡланырға кәрәк. Мәҫәлән, сусҡа майы һәм һөйәге, хайуан ҡаны, нефть химияһы (бензол, фенол, формалин), цинк компоненттары ҡушылған әйберҙәрҙән алыҫ тороғоҙ. Көндәлек ҡулланылышта булған кер һабынын алып ҡарайыҡ, уның сусҡа һөйәгенән булыуы ла мөмкин бит. Шуға күрә, иғтибарлы булырға кәрәк. Әйткәндәй, хәләл косметика саралары Европа илдәрендә көндән-көн популярлыҡ яулай. Хатта исламдан алыҫ тороусылар ҙа хәләл косметикаға өҫтөнлөк бирә.\nБеҙҙең башҡорт мосолман ҡатын-ҡыҙы буянмаһа ла бик матур һәм һылыу. Уларҙы күреү менән башҡорт гүзәлдәре тип, ғорурланып китәһең. Самаһын ғына белеп косметика ҡулланһындар. Динебеҙҙә ҡатын күркәм һәм тыйнаҡ, иренә күренер өсөн генә биҙәнһен ине. Беҙҙең башҡорт ирҙәренең психологияһына килгәндә, саманан артыҡ биҙәнгәндәр кире тәьҫир итә һәм уларҙы насар ғәҙәтле ҡатын итеп уйлайҙар. Мосолман ҡатын-ҡыҙына кейем кейгәндә лә сит ил мосолмандары стилендәге, уларҙың климаты, халҡы ғөрөф-ғәҙәтенән сыҡҡан формалар килешһеҙ. Бик матур, үҙебеҙҙең башҡорт стиленә яраҡлаштырып, үҙ тәбиғәт климатына ҡарап кейемдәр тегергә һәм кейергә һеҙгә кем ҡаршы?\nСығыу ваҡыты 2-02-2018, 07:00 | Ҡаранылар: 300


Хәбәрҙәр: Израилдә титуллы милләт хаҡындағы бәхәсле закон раҫланды.\nИзраилдә титуллы милләт хаҡындағы бәхәсле закон раҫланды.\nИзраилдә, Кнесеттағы шаулы бәхәстәрҙән һуң, был дәүләтте “йәһүд халҡының милли пространствоһы” тип билдәләүсе закон ҡабул ителде. Тәнҡитселәрҙең фекере буйынса, ул демокртаия нигеҙҙәрен ҡаҡшата һәм Израилдә йәшәүсе әҙселекте тәшкил иткән ғәрәптәрҙең хоҡуҡтарын боҙа.\nПремьер Биньямин Нетаньяху законды хупланы:\n“Израиль- йәһүдтәрҙең милли дәүләте. Шуны һыҙыҡ өҫтөнә алғым килә: бөтә граждандарҙың да хоҡуҡтары тигеҙ. Әммә был хоҡуҡтар йәһүд халҡы вәкилдәренә генә ҡағыла: флаг та, гимн да, йәһүдтәрҙең башҡа илдәрҙән бында күсеп килеү мөмкинлеге- былар барыһы ла беҙҙең милли символикабыҙҙың бер өлөшө.”\nИзраиль хөкүмәтендә 14 тауыш был законды ыңғай баһаланы, 6-һы ҡаршы булды. Уға ҡаршы сығыусылар араһында- юстиция министры Ципи Ливни, үҙәк либераль “Еш Атид” фирҡәһенән министрҙар төркөмө, шул иҫәптән фирҡәне етәкләүсе финанс министры Яир Лапид.\nСәйәсмәндәрҙе тулҡынланып бәхәсләшергә мәжбүр иткән был закон Израилдә әҙселекте тәшкил иткән ғәрәптәр араһында арта барған көсөргәнешлелек фонында ҡабул ителде.