Өс миллиард һумлыҡ облигациялар сығарыласаҡ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Экономика » Өс миллиард һумлыҡ облигациялар сығарыласаҡ\nӨс миллиард һумлыҡ облигациялар сығарыласаҡ\nБашҡортостандың кредит рейтингын “ВВВ-“ кимәленә (“Тотороҡло” прогноз) тиклем күтәреү донъя баҙарында республикабыҙҙың инвестициялар йәлеп итеү ҡеүәһенең артыуы тураһында һөйләй. Был хаҡта республика Хөкүмәтендә үткән осрашыуҙа финанс министры Рузалия Хисмәтуллина белдерҙе.\nБыйыл яҙ башында ғына республиканың кредит рейтингын “Standard & Poor's” халыҡ-ара рейтинг агентлығы “Тотороҡло” прогнозынаса күтәргәйне. Бында эксперттар төбәктең кредит мөмкинлеген, бурыстың түбән кимәлен, сығымдарға бәйле сәйәсәттең уйлап эшләнгәнлеген иҫәпкә алған.\nБашҡортостандың иҡтисади үҫеш министры Александр Марьин билдәләүенсә лә, яңы баҫҡысҡа күтәрелеү беҙҙең өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Был ҙур аҙым. Тәү сиратта, инвесторҙарҙың беҙҙең республикаға ышанысын күрһәтә.\nШул уҡ ваҡытта бурыстар йәһәтенән дә төбәгебеҙ яйлы сәйәсәт алып бара. Беҙҙең бюджет торошо бындай сәйәсәт алып барыу мөмкинлеге бирә. Бюджет дефицитын яҡынса өс миллиард һум күләмендә кредиттар йәлеп итеү иҫәбенә, шулай уҡ облигациялар сығарыу ярҙамында ҡаплау күҙаллана. Облигацияларҙың срогы – өс йылдан биш йылғаса. Әлегә был һорау тикшереү стадияһында.\nСығыу ваҡыты 17-05-2013, 12:25 | Ҡаранылар: 724\nҺорау алыуҙа ҡатнашығыҙ!\nБеҙҙең иҡтисади сәйәсәт дөрөҫ йүнәлеш алған


Теркәлгән телефон менән фото менән танышырға була - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nБәләкәй генә һөйләшә\nЧ - селтәрендә урын, унда реаль ваҡыт режимында кешенән һәм етеҙ хәбәрҙәр менән алмашып бер-береһе менән аралашты. Әйткәндәй, һүҙ"ч"халыҡ-ара инглиз телле булды, унда"ч"тигәнде аңлата"аралаша". Был хәбәрҙәр: кеше алдында һеҙгә исемлеге, улар хәҙерге ваҡытта чатта ҡушылаКликнуть кеше исеме, теләгәндәр улар менән һөйләшеп, килгән хәбәр йыя башлай һәм кликнуть"Инә"- селтер хәбәрҙе шунда уҡ барлыҡҡа килә. Әгәр кеше тотолһа, уны распечатывать яуап. Шулай уҡ, һеҙҙең өсөн бөтә хәбәрҙәр ебәрә ала. Ярай, ә, кәрәк булһа, бәйләнешкә өсөн мин күрҙем, бер генә кеше - ул журналы, үҙе эшләп ала ул (конфиденциально).\nҒәҙәттә был функцияны"тип аталған шәхси хәбәр ебәрә".\nБыл шулай уҡ ҡайһы берҙә"тип аталған хат шәхси кабинеты". Һеҙ генә нажмите был исемдәрҙе, ғәҙәттә, уны файҙаланыусы ебәргән һәм шәхси (личный) хәбәр. Һеҙ элек чатта аралашыу алмай, күпселек осраҡта теркәлергә кәрәк. Ҡулланыусы тураһында уйларға исем (исемдәрҙең һан е, һеҙ улар менән аралашыу). Кеше, ғәҙәттә, үҙенең ысын исем тип атала һәм башҡа мөхәммәд түгел. Кем интернет жаргондары атала был. Һуңынан пароль булдырыу, йәки инглиз алфавиты хәрефтәре цифрҙары ҡулланыу.\nЭлектрон почта адресын языгыз, адрес баҫа.\nБыл бөтә ҡатнашҡан ч күрҙе\nЦифрҙарҙың йәки хәрефтәрҙең менән боҙоуҙар һуңынан һеҙ һүрәттә күргән. Һүрәттәге символдарҙы индерегеҙ кәрәкле һүрәткә баҫа буш янына - урын тикшерелә, йәки ир-аттың бот булып тораһы ли һеҙ. Ахыр, һуң, бөтөн, һеҙ формаһын тултырырға, төймәгә басыгыз"Ебәрергә". Электрон почта теркәү өсөн һеҙ улар һеҙгә хәҙер саҡырып индереү тамамланды. Бына чатта яҙып, улар һеҙ телисез асыларға, һәм ч һылтанма буйынса күсеп уҡырға була (хат яҙа, һеҙ нәҡ унда баҫырға тейеш). Һуңынан һеҙ ч ингәс, ғилми-нәшриәт комплексы индерелгән, улар һеҙ уйлағанса уҡ ваҡытта теркәлеү, пароль. Шуға ҡарамаҫтан, ҡайһы бер чатта теркәлергә талап итмәй. Чатта аралашыу сөнки һәйбәт булһа, ошо ябай ҡағиҙәләрҙе биш хәтерләй: Беленмәй һөйләшә һәм тәғәйенләнеше булырға тейеш. Хәл-әхүәлен һораған, һеҙ уның тураһында әңгәмәләштек, уны музыка тураһында фекеренсә, һауа торошо тураһында, сәйәсәт тураһында. Һәм йүнәлеш ҡырҡа үҙгәртергә ҡурҡмағыҙ ла һөйләшеүҙе шаяртыуға - ул скуки прогнать. Чатта ҡайһы бер нисә бүлмәһен булдырыу, аралашыу өсөн ҡыҙыҡһыныу тыуҙырыу - төп тема ошо бүлмә өсөн тырышлыҡ күрмәйем. Сат сыҡһа, тротуар һәм киләһе дәрескә үҙем менән әңгәмәләште яҙылған онотмаҫҡа кәрәк.\nБеҙҙең ч өр-яңы программистар эшләй, бер үк ваҡытта уларҙы хеҙмәтләндерәсәк надежно һәм бик еңел. Бынан тыш, смартфон йәки планшеттар ярҙамында яңы технологиялар ярҙамында ла аралаша.\nШул саҡта барам-ҡараһам, ялҡында\nБыл билдәле һәм күп яңы ч күп булды. Шулай булды беренсе ч ч Out youtube сайттары-һылтанмалар.\nБыл үҙе яратҡан эске плеер тәҡдим видео.\nШулай итеп, бер үк йырҙы ҡабатлап һәм һеҙ класлы аралашырға мөмкин.\nҺәм әгәр һин беҙгә оҡшаған, мөмкин - ябай һәм бушлай теркәү - ч ағзаларын ғаилә һәм тағы бик күп-инеү мөмкинлеге.\nКүп аралашаҠайһы бер ояла, алмай һайлау башҡа, ә Йәшереп тотоп тороу өсөн был темаға һөйләшеп Була максимум". Мин әлегә ҡалала түгел деловой менән тоям үҙемде. Әммә был ҡатмарлы дана уклониться от бындай Әйберләр кеүек. Һөйләшә, әлегә тиклем уның ниндәй көйләүсе булып башлай. Нисек яһауын бына шулай, ваҡыт һеҙ аласаһы Өсөн максималь уңыштар, ғаилә менән үткәрәбеҙ. Беренсенән, кәрәк, тип билдәләне онлайн-тәңкәнең ике Яғы менән видеочинать ҡуя. Бына кеше, улар үҙ-ара яраша мөмкин Була, уның аңы етмәгән йәки бөтөнләй булмай Грубо әңгәмәләште.\nБәхет, бәлки, һеҙ"менән һуңғы тапҡыр аралашҡан".\nҮҙен насар тойоп, кисереп әгәр ҙә һеҙ Был бөйөк рулетка чан, һәм беҙҙең советы: Эйе, булды һәм башҡалар. Тәүге тәьҫораттар менән ҡыҙға йыш ҡына тап Ошо осраҡта ғына, бәлки әйберҙәр күренә. Мөнәсәбәттәр бер ниндәй ҙә романтика юҡ, йәки Уларҙы төҙәтеү һәм автономиялы режимға төҙөп ебәрергә Мөмкин булыр ине. Рәхим итеп, иғтибар, хобби, тормошта яҡшы булырға Мөмкин тип ҡыҙ. Бер-береһен белгән һәм дөйөм мәнфәғәттәр таба Һәм тикшерә. Мөмкин булған партнерлыҡ мөнәсәбәттәре барлыҡҡа килгән һәм Яңы нюанс һорай. Әгәр был шулай икән, интернет - ул интернет. Башҡа кеше фекерен хөрмәт итеү һәм улар Тураһында һөйләй. Видеочивать - һеҙ был мәсьәлә буйынса фекер алышыуҙа Әүҙем позицияһын билдәле бер ысулы. Сәйәси бәхәстәрҙең һәм социаль характер йөрөтә.\nҠағиҙә булараҡ, түбәндәге отражает смотря итеп түгел, Ә"прикрыть тартыла". Был ҡараш менән контроль уйын-көлкө килтерә. Юҡ шул, ҡыҙым булыр өсөн мөһим, әммә Һәр шаяртыу һуң ғәйепләү ҡарары кәрәк. Һуңынан юмор арта легкомысленный тиклем ярайһы мәғәнәһендә Спортсылар һәм ябай.\nШаяртыу түгел, юғары, түбән"ҡайыш".\nАкттар, уларға күҙәтеүҙәр сиктәрендә ҡурҡа. Һәр осраҡта, оят түгел, киләһе. Хатта бәләкәй. Кем хәтерләй веб-ч, йорт сыҡты ла, Башҡа бер ниндәй ҙә проблема юҡ һәм Булмаясаҡ, уларға иғтибар бирергә кәрәк. Әгәр һин быны эшләргә теләмәй, башҡа кеше Күсеп килергә теләй. Был вдумчивость саҡыра. Тәбиғи осраҡта, күнекмәне аралашыу, улар ҙа кеше Күп, һәм йөкмәткеһе тураһында уйлап, яҡшы булыр Ине, кереткәнсе һеҙҙең өсөн һөйләй ҡотола, йәки, Дөрөҫөрәге, клише темалар һырт биреп, яуап кисекмәҫтән Беҙ, башҡа кеше булараҡ ҡыҙыҡһынды. Әйткәндәй, бәйләнеш өсөн кәрәк видеочинать күп кенә Сайттары, улар һеҙ используете һеҙҙең белдереү өсөн табыш. Был эштә ябай, эҙләүҙе еңеләйтеү өсөн. Дөйөм ҡағиҙә тураһында онотмаҫҡа һәм видеочат өсөн: Популяр платформой өсөн уларҙың күпселеге, ҡағиҙә төрлө була. Бикләп, беҙ түгел, һеҙҙең өсөн, тынысландыра. Шуға күрә, зинһар, уҡыусыларҙы һәм һатып алына. Популяр төрө рулетка Video-Roulette24, Omegle, Chatroulette, CooMeet, Chatspinzo генә китап арзан. Классикаһы"Сәләм. Эштәр нисек."һәм бер ниндәй ҙә сюрприздар. Әгәр күҙҙәр һәм башҡа кешеләр түгел, улар Был яһаһалар, иң беренсе секундына бер нисә Юғары булды, шуға уның кисекмәҫтән күсә. Шуға күрә беренсе һәм иң мөһим ҡағиҙәне Танышып - аралашып ла хөкөм булманы.\nҒәрип булмай был осраҡта.\nБына бер нисә ябай һөйләм, улар һеҙгә Ҡарап, һеҙгә рәхмәтемде белдерәм һәм һеҙҙең өсөн Мин ваҡыт. Был ҡатмарлы түгел, әммә Һеҙҙе еңел.\nмөмкин башҡа белеү, һүҙҙәрҙе дөрөҫ кеүек осраҡтар була. Матур прическа, күҙҙәренең төҫө, милой йылмайып булды - Былар барыһы ла нығыта. Шулай уҡ биттә һеҙ сәләмләү һуң өҫкө Өлөшөнә кире ҡайтырға мөмкин.\nЕңел түгел, йылмайыуҙары һүлпән - иң яҡшы сәләмләне. Һәр тапҡыр, һеҙҙең өсөн, кәйеф һөйләшеүгә ҡушылығыҙ, Ул вакуум көпшә технологиялар ҡулланып, был иң Яҡшы, ҡыҙыҡлы ла булырға мөмкин башлана һинең өсөн. Уҡырға мөмкин булған мәсьәлә хобби.\nСөнки һин киләсәгеңде һөйләрлек эштәре аша йәки Оҙайтыу тураһында уҡыу.\nБыл бары тик бер миҫал."Был нисек булды."Яҡын". Ә яуапҡа:"Эйе"йәки"Юҡ". Һеҙ ябай диалог ала. Башҡа һорауҙар биреп ҡарап:"һин минең лау".\nБында ҡыҙыҡлы һәм киң яуап булырға мөмкин.\nҺин нәмә тураһында һорай. Әлбиттә, күрһәтәм мин һиңә. Бынан тыш, һеҙгә, бәлки, һеҙ ваҡытында теләһә Ҡайһы ваҡытында аралашып йәшәй. Ҡыҙҙар менән һөйләшә, нимәләр булып эшләй. Тыңлаусылар. Тымыҡ волевой һәм диалог, уларҙың арта, тәртип Буйынса бара түгел.\nТамачанин һөйләне һәм һорауҙарға яуап бирҙе.\nБарыһы ла ябай. Әгәр һиңә оят ҡыҙы менән аралашыу веб-камера. Әлбиттә, тәжрибәһе ҙур роль уйнай. Әммә бер кәңәштәр, улар ҡуллана аласыз өсөн, Скоротать ваҡыты: көҙгө йәки веб-камера алдында һынау. Төп сәләмләү"урам"миңә йәл. Әгәр бәлки, видеомонолог яҙып ҡарай.\nБыл һөйләшеү ошо йылмайыуы.\nМәҫәлән, фильм менән булып, музыка.\nЗинһар, күңеленең, һеҙ түгел, белем сикләнмәй. Сауҙа майҙанында һатыусылар стратегияһы хәленә ҡараған ваҡытта, Ҡыҙ мәнфәғәте тураһында һөйләй, килә, автомобилдәр, компьютер Уйындар, һәм. Тик һикерә. Шаблон менән диалогка әҙерлеген күрһәтте йыйылмаһында булмаған. Мәҫәлән, өҫтәл төшөп ҡалып, сәләмләү һүҙе. Ошондай күренештәр һеҙҙе алдай алмаҫ. Да яңылышмай, һеҙҙең был парҙың үҙ-үҙенә Ышаныс, һөйләшеү еңер өсөн, үҙ-үҙенә видеочивать. Ә ябай ҡыҙҙарҙан тапты, ҡыҙыҡлы темаларға һөйләшеү Өсөн белергә һәм һаҡлау.\nПользовательский менән килешеүгә ярашлы, эпизод өсөн яуаплы Редактор түгел, йөкмәткеһенә, мәҡәләләрҙең, фотоһүрәттәрен, видео, комментарий Мьянма халыҡтары менән.\nТикшерелмәй тыңланды һәм рөхсәт бәхәстәре яңылыҡтар таҫмаһы Һәм ялыу өсөн етәкселеге мөхәррире булып, булырға Контент һылтана. Был сервис ярҙамында теләгән һәр кем менән Шунда уҡ күреп ала, яңы дуҫтар, фекерҙәштәр, Уҡыу, бүлектең партнер"Maxparker Кәңәш". Ошондай схемаларҙы ҡулланып түләнә. Колонкалағы махсус рәүештә уң яҡтан реклама блогы, Унда ниндәй ставкалар һатыусы булып эшләй, һәр сәғәт. Йәғни контекста был блоктарынан ғибәрәт, тип иғлан Иҫәбе менән, бер ғәмәлде срогы көнө иғлан Alzheimer' s ҡағылған, иң невостребованный һөйләм һөйләм Һуң бер сәғәт дауамында.\nМенән танышыу Өсөн сайтта Төбәктәр бушлай Таныша украина Ҡатын-ҡыҙ\nஇலவச டேட்டிங் சேவை, ஜோர்ஜியா-டேட்டிங் தளம்\nч танышты рулетка видеочивать ҡарап донъя буйынса танышырға видео чат башҡа бушлай ч рулетка кейәүгә теләп таныштырҙы. телефон видео менән танышты ҡатын-кыҙҙар видео ч видео трансляции онлайн видеочивать менән теркәлгән ҡыҙ менән таныштырыу


Дауыл ғәбдөктәрҙе һынай... » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Яңылыҡтар » Дауыл ғәбдөктәрҙе һынай...\nДауыл ғәбдөктәрҙе һынай... 31.01.2018 // Яңылыҡтар\nУҙған аҙнала Белорет районының Ғәбдөк ауылында көслө дауыл үтте. Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, уның тиҙлеге секундына 20 – 24 метр тәшкил иткән.\nАфәт арҡаһында туғыҙ хужалыҡҡа зыян килә, сымдар өҙөлөү сәбәпле, электр менән тәьмин итеү туҡтала. Алты йорттоң өлөшләтә ҡыйыҡтары, фронтондары, верандалары емерелә. Төҙөлөш барған яңы йорттар бигерәк тә ныҡ зыян күрә: дауыл икәүһенең ҡыйығын тулыһынса алып бәрә. Ҡайһы бер шәхси хужалыҡтарҙа мунса, һарайҙар, ҡаралтылар емерелә.\nИван ПИНЯЩУК, район хакимиәте башлығы урынбаҫары, Ғәҙәттән тыш хәлдәр комиссияһы рәйесе:\n– Бөгөн зыян күләмен билдәләү буйынса комиссия эшләй. Башҡортостан Хөкүмәтенең “Башҡортостан Республикаһында ауыр тормош хәлендә ҡалған граждандарға матди ярҙам күрһәтеү тәртибе положениеһын раҫлау тураһындағы” 410-сы ҡарарына ярашлы, ҡаза күреүселәргә матди ярҙам күрһәтеләсәк. Башлыса төҙөлөш барған өйҙәр зыян күргән. Күбеһенең йорттарына документтары юҡ, был сетерекле мәсьәлә лә хәл ителер, тип уйлайым.\nШәүкәт САЛАУАТОВ, Йөйәк ауыл хакимиәте башлығы:\n— Ғәбдөк ауылы халҡы берҙәм, татыу. Тәбиғәт уларҙы беренсе тапҡыр ғына һынамай, 2013 йылда булған ташҡынды барығыҙ ҙа хәтерләйһегеҙҙер. Был юлы ла үҙҙәренең тырышлығы менән икенсе көнөнә үк электр тәьминәте тергеҙелде, ҡаза эҙемтәләре лә яйлап бөтөрөлөр. Ауыл Советына ҡараған ауылдарҙа йәшәүселәр ярҙам итеү маҡсатынан аҡса йыя башланы, урындағы эшҡыуарҙар ҙа изге эштән баш тартмаҫ. Иң мөһиме, Аллаға шөкөр, кеше ғүмерҙәре ҡыйылманы, башҡаһын берҙәм көс менән тергеҙербеҙ.


Убалы (күл) — Башҡорт Википедияһы\nУбалы күле — Ҡурған өлкәһенең Әлмән районы Шәрип ауыл Советының Убалы ҡасабаһы янында, элекке Убалы тимер юлы станция эргәһендәге һаҙлыҡлынған күл. Һыу ятҡылығының майҙаны — 2,64 км². Һаҡланыусы тәбиғәт биләмәһе киңлеге — 50 метр, яр һыҙаттары — 50 м.\nКүлдең исемен башҡорттар Убалы тип атаған. Атама "Уба" һүҙенән -лы аффиксы ярҙамында яһалған. Күл янында урынлашҡан ауыл да күл исеме менән аталған, Ул ауылда Ҡурған башҡорттары — ялан ҡатай башҡорттары менән башҡорт-керҙәштәре йәшәгән.\nУбалы күле атамаһы башҡа объекттарға ла бирелгән, мәҫәлән, Сталин исемендәге колхоз да уның исемен йөрөтә.\nУбалы күле Ҡушкүл, Күмәлтә, Күктәкә, Бурлыскүл күлдәре, шулай уҡ Офицерҙар һәм Яманай күле Әлмән районы Шәрип ауыл Советының иң ҙур күлдәре исемлегенә инә.\nДәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010500311111200004384. Тубыл йылғаһы бассейнына ҡарай. Йылға бассейны - Иртыш. Гидрологик өйрәнеү коды: 211200438.\nГӨ буйынса том номеры: 11\nГӨ буйынса сығарылыш: 2\nКүлдең һыу өҫлөгөнөң ҡоро ер (яр) менән киҫелешеү һыҙығы - 169 метр. Һыу хужалығы участкаһы: Уй йылғаһы ҡойған урындан алып Ҡурған ҡалаһына тиклем Тубыл йылғаһы.\nУбалы (Ҡурған өлкәһе\n↑ 2,0 2,1 «Убалы» — информация об объекте в Государственном водном реестре\n↑ 3,0 3,1 Генеральный план муниципального образования Шариповский сельсовет Альменевского муниципального района Курганской области. Обосновывающие материалы. Том 2 (рус.).. Екатеринбург, 2016 г., стр. 10, 26.\n↑ Территория Альменевского района с конца XVI в. до 1917 г. XX в..\n↑ Район в годы Великой Отечественной войны (рус.).\nУбалы (озеро) (англ.). www.geonames.org. Дата обращения: 19 января 2021. на географической базе данных GeoNames\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Убалы_(күл)&oldid=1068015 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 1 сентябрь 2021 в 17:01\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:01 1 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


Был донъяла ниҙәр бар?03.04.2018\nТелевизорҙан патриотлыҡ, Ватанды һөйөү тураһында һөйләргә яратҡан әфәнделәрҙең байтағының ғаиләләре сит илдәрҙә йәшәй. Әйтәйек, Бөйөк Британияла 300 мең Рәсәй гражданы ваҡытлыса йә даими тамырланған, тип хәбәр ителә. Юҡҡа ғына «Лондонград» атамаһы килеп сыҡмаған инде. Ошо килмешәктәр 180 миллиард долларлыҡ активтарға эйә булыуҙары мөмкин тип тә фаразлана. Тик бына элеккесә хөрриәт тормош улар өсөн дә тамамлана буғай: Англияла «Енәйәтсел финанстар тураһында»ғы закон ҡабул ителде. Бында төпләнгән сит ил гражданы 70 мең долларҙан ашҡан аҡсаһын ҡайҙан алыуын раҫлай алмай икән, харам байлыҡ суд ҡарары менән тартып алыныуы мөмкин. Беҙҙә лә шундай закон күптән кәрәк! Ришүәтселектән төшкән, урланған байлыҡтың ғына ҡайҙан килеүен аңлатыуы ҡыйын бит ул.\nФранция президенты Эммануэль Макрон иғлан итте: киләһе йылдан 3 йәштәре тулған бөтә сабыйҙар мотлаҡ рәүештә балалар баҡсаларына йөрөтөлөргә тейеш. Элек һәр баланың бындай хоҡуғы булһа, хәҙер иһә йөкләмәгә әйләндерелә. Ә берәйһе ғаиләлә генә тәрбиәләргә теләһә? Бына һиңә азатлыҡ һәм демократия! Макрон әфәнде яҡындан бәләкәстәрҙе күргәне лә юҡтыр, буғай. Үҙенән 24 йәшкә ҡартыраҡ уҡытыусыһына өйләнгәс, балалары юҡ бит.\nАнглияның Питерборо һәм Хоршем ҡалалары араһында 225 километр. Ошо маршрутта донъяла беренсе булып тик компьютер идара иткән поезд йөрөй башланы. Пассажирҙар ҡурҡмаһын өсөн әлегә машинист барлығын бар, ләкин ул тик ишектәрҙе асыу-ябыу менән шөғөлләнә, ти. Ошо көндәрҙә Шанхай метроһында (Ҡытай) тулыһынса автоматлаштырылған поездар һынау үтә башлаясаҡ, тип тә хәбәр ителде. Хәлдәр былай барһа, оҙаҡламай иҡтисад даирәһендә тере кешенең кәрәге бөтөнләй ҡалмаҫтыр.\nФлюорография, йәғни үпкәләрҙе рентген аша тикшереү - туберкулезды асыҡлау һәм профилактикалау буйынса иң эффектлы алымдарҙың береһе. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының рәсми позицияһы шулай. Ошондай ябай хәҡиҡәтте ниңә телгә ала, тип аптырамағыҙ. Украинаның һаулыҡ һаҡлау министры Ульяна Супрун, флюорографияның кәрәклеге - совет дәүеренең эшкә ашмаған уйҙырмаһы, тип телмәр тота. Уны, йәнәһе лә, табиптарҙың анкета алыуы (һорауҙар биреүе) алмаштыра ала. Бындай килмешәк министрҙар (АҠШ гражданы) пост биләгәндә, ниңә Украинала туберкулез Европанан уртаса 9 тапҡырға йыш осрай тип аптырайһы түгел инде!\nБурыслы үлмәй, тигән булалар. Тик Рәсәй-ҙә генә «МММ» финанс пирамидаһы менән 10-15 миллион ватандашын тишек кәмәгә ултыртҡан Сергей Мавроди 63 йәшендә вафат булды. Яңғыҙы йәшәй, йөрәк өйәнәге сыҡҡас, урамдағы осраҡлы кешеләрҙән ярҙам һорап маташҡан була, тегеләре «Ашығыс ярҙам» саҡырта, әммә һуң була инде. Харам миллион-миллиардтар әжәлдән ҡотҡара алмай шул. Хәҙер мәйете нисә көн моргта ята, алыусы юҡ, бер туған ағаһы Сергей Пателлеевичты ата-әсәләре янында ерләргә тыйған, тип тә хәбәр ителде. Байлығы ҡалдымы - билдәһеҙ...\nБәғзе кешеләр әллә саманан тыш хәйләһеҙ, әллә, дөрөҫөн әйткәндә, алйот булалар шул! Архангел ҡасабаһында 44 йәшлек ханым ҡунаҡҡа китеп барғанында урамда РГД-5 гранатаһын абайлай. Берәйһе булһа, шундуҡ полицияға хәбәр итер, тирә-йүндәгеләрҙе иҫ-кәртер ине. Ә был ханым муҡсаһына һалып ала ла ҡунаҡта «ҡыҙыҡ» табышы менән маҡтана башлай. Ярар ҙа ҡалғандар аҡыллыраҡ булып сыға, шундуҡ тейешле инстанцияларға шылтыраталар. Бәхеткә күрә, ысын түгел, һөжүм гранатаһының күнекмә макеты икәнлеге асыҡлана. Әммә муҡсаға һалғанында ҡатын был хаҡта белмәгән була бит әле!\nПравославие динен тотоусылар өсөн «Бөйөк пост» башланды. Мосолмандарҙың ураҙаһы менән оҡшаш ғибәҙәт. Быйылғы һынау дәүере үтә ҡурҡыныс башланды -... Тотош уҡырға\nБР буйынса Эске эштәр министрлығы ошо көндәрҙә Учалы ауылында булған ваҡиға тураһында хәбәр итте. Оло ат менән уйнаған тайҙың аяғы аҡһаған, тип... Тотош уҡырға


23 апрелдә Раил Сарбаев Мәскәүҙә һөйләшеүҙәр үткәрҙе // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n23 апрелдә Раил Сарбаев Мәскәүҙә һөйләшеүҙәр үткәрҙе\n9:57, 26 апреля 2010 Сәйәсәт\n2010 йылдың 23 апрелендә Рәсәй Федерацияһының Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығында Башҡортостанда мәғлүмәт-коммуникация технологияларын артабан үҫтереү тураһында һөйләшеүҙәр үткәрелде. Бөгөн республикала IT-технопарк проекты эшкәртелә. Бизнес-пландар, технопаркты төҙөү концепцияһы әҙер ҙә инде. Премьер-министр Раил Сарбаев билдәләүенсә, әгәр проект бөтә килешеүҙәрҙе уңышлы үтһә, 15 майҙа ул РФ Хөкүмәтендә Ведомство-ара комиссияһы ултырышына сығарыласаҡ.\nБуласаҡ IT-технопарк урыны билдәләнгән тип әйтергә мөмкин. Был 5000 квадрат метр майҙан менән бина һәм уның эргәһендәге 3 гектар территория. IT-технопарк мәғлүмәт-коммуникация технологиялары өлкәһендәге бөтә инновацион продукттарҙы эшкәртеү өсөн майҙан буласаҡ.\nБашҡортостан Хөкүмәте Премьер-министрының Рәсәй баш ҡалаһына эш сәфәренә «Мой Банк-Москва» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең Директорҙар советы рәйесе Глеб Фетисов, «Мой банк» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте идараһы рәйесе Александр Арифов менән осрашыу индерелгән. Республикала торлаҡ төҙөү һәм һатып алыуға ипотека кредиты биреүҙе үҫтереү – халыҡ өсөн мөһим мәсьәлә, шуға күрә лә был йүнәлештә хеҙмәттәшлек бөгөн айырыуса талап ителә. Бынан тыш, иҡтисадтың реаль секторында оҙайлы кредиттар биреү мәсьәләләре лә тикшерелде.\nШул уҡ көндө Раил Сарбаев Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу буйынса федераль агентлыҡ – “Роснедр” етәксеһе урынбаҫары Владимир Бавлов менән дә осрашты. Бында Учалы районының Муртыҡты һәм Хәйбулла районындағы Вишневский ятҡылыҡтарын үҙләштереү перспективалары тураһында һүҙ алып барылды.\nИке ятҡылыҡты ла эшкәртеү файҙалы буласаҡ: Муртыҡты алтын ятҡылығында 29 тонна алтын, ә Вишневский ятҡылығында 122 мең тонна баҡыр, 261 мең тонна цинк, 13 тонна алтын һәм 241 тонна көмөш запастары булыуы асыҡланған. Өсөнсө кварталда “Роснедр” уларҙы аукционға сығарырға планлаштыра, был Башҡортостандың руда табыу сәнәғәтенә инвестициялар йәлеп итәсәк.


Йылдан йыл Башҡортостан халҡы төбәк бюджеты менән нығыраҡ ҡыҙыҡһына | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n20 ноября 2019 — 19:14 ГТРК «Башкортостан»\nБыйыл, мәҫәлән, 2020-се һәм 2021-22-се йылдарға иҫәпләнгән бюджет проекты буйынса йәмәғәт тыңлауҙарында 1 меңдән ашыу кеше ҡатнашырға теләп, теркәлгән. Шуларҙың 28-е ултырышта сығыш яһарға йөръәт итте. Улар төрлө йәмәғәт ойошмалары, халыҡ исеменән мөрәжәғәт итеп, йәмғиәтте борсоған проблемаларҙы еткерҙе. Ә Вице-Премьерҙар, ведомство башлыҡтары депутаттар һәм граждандар биргән һорауҙарға яуап биреп, күреләсәк аныҡ саралар планы менән таныштырҙы. Хәҙер инде өсөнсө йыл бюджет тураһындағы закон проекты ошондай форматта тикшерелә. Киләһе йылдарҙа ла Башҡортостан бюджеты социаль йүнәлешле булып ҡала.\nБүленгән сығымдарҙың күп өлөшө һаулыҡ һаҡлау, социаль сәйәсәт, милли иҡтисад һәм мәғариф тармаҡтарына бүленә. Был маҡсатта 2020 йылда бюджеттың килеме 194 миллиард һум, ә сығымдары 220 миллиард һумдан билдәләнгән. Йылдан йыл сығымдар кәмеп, ә килем киреһенсә арта барасаҡ, тип күҙаллана. Йәмәғәт тыңлауҙарында индерелгән барлыҡ тәҡдимдәр һәм күрһәтмәләр депутаттар тарафынан тикшерелеп, бюджет тураһында закон проектына индереләсәк. Башҡортостандың төп финанс документы йыл аҙағында ҡабул ителер тип көтөлә.


Иҫке Ҡәлмиәр — Башҡорт Википедияһы\n56°10′08″ с. ш. 56°02′12″ в. д.HGЯO\n80 250 830 001\n80 650 430 101\nИҫке Ҡәлмиәр (рус. Старокальмиярово) — Башҡортостандың Тәтешле районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 410 кеше. Почта индексы — 452837, ОКАТО коды — 80250830001.\n2010 йыл 14 октябрь 410 192 218 46,8 53,2\nУдмурттарҙың тәүге торамаһы - Кәлмиәр ауылы (шул уҡ исемле йылға буйында барлыҡҡа килгән). Был ауылға нигеҙ һалыныу датаһы 1813 йылдың 27 апрелендә Өфө-Танып улусы Һалтанып түбәһе башҡорттарының үҙ ерҙәрен һатыуы тураһындағы килешеүҙән асыҡлана. 1673 йылда башҡорттар «мәңгелеккә һәм нәҫелдән күсә килгән ер» итеп һатҡан ерҙә барлыҡҡа килгән удмурт ауылы. Был яҙманың тексы һаҡланмаған, әммә ошолар билдәле: тәүге төпләнеүселәрҙең бер өлөшө ерҙе милеккә һатып алған. Ләкин уларҙың ҡайһы берҙәрен 1712 йылдың 12 февралендәге һәм 1727 йылдың 27 сентябрендәге килешеүҙәр буйынса башҡорттар индергән. Һуңғы ике килешеү буйынса удмурттар типтәрҙәр булып киткән, йәғни улар, общинаны ҡалдырып, яһаҡлы удмурт ҡатламынан сыҡҡан һәм типтәр ҡатламына ингән. Кәлмиәр ауылына удмурттарҙың ҡайһы берҙәрен башҡорттар 1790 йылдың 29 майында үҙ теләге менән ҡабул иткән.\n1748 йылда Кәлмиәр ауылы Яңы Ҡәлмиәр йылғаһы буйында урынлашҡан ауыл, шулай уҡ «Данилова тож» тип йөрөтөлә. Ул ваҡытта 66 ир-ат иҫәпләнгән. Е.И. Пугачев ихтилалында 86 ҡәлмиәр ҡатнаша. 1816-сы йылдарҙа 192 ир-ат, 1834-се йылдарҙа 293 ир-ат иҫәпләнгән. Ревизия 134 йортта 827 кеше йәшәгәнен күрһәткән. 1870 йылда 857 удмурт иҫәпкә алынған (141 йортта). 1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу 2 ауылды теркәгән: 724 кеше йәшәгән Иҫке Ҡәлмиәр (137 йорт) һәм 61 йорттағы 306 удмурт менән Яңы Кәлмиәр. Яңы Ҡәлмәир ауылы 1910-1919 йылдар араһында барлыҡҡа килгән.\n1842 йылда Кәлмиәр халҡы 30 дисәтинә усадьба, 6740 дисәтинә һөрөнтө ер, 200 дисәтинә сабынлыҡ биләмәһе, 670 дисәтинә урманға хужа була. 2630 дисәтинә ер «уңайһыҙ» тип иҫәпләнгән. Уларҙа 80 йортҡа (574 кеше) 35 ат, 248 һыйыр, 430 һарыҡ һәм 400 кәзә тура килгән.\n202 йылға мәғлүмәт буйынса удмурттар йәшәй . Ауылда урта мәктәп, балалар баҡсаһы, фельдшер-акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана бар.\n↑ Иҫке Ҡәлмиәр // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Иҫке_Ҡәлмиәр&oldid=1133109 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:25 7 май 2022 үҙгәртелгән.


Төҙөкләндереү эштәренән һуң бөгөн баш ҡалала «Башҡортостан» дәүләт концерт залы үҙ ишектәрен асты\nБыға тиклем «Нефтсе» мәҙәниәт һарайы булараҡ хеҙмәт иткән мәҙәниәт усағы бөгөндән сәнғәт һөйөүселәрҙе ҡабул итергә әҙер. Тантанала Мәҙәниәт йылына йомғаҡ яһалды. Матурлыҡҡа һәм сәнғәткә хеҙмәт итеүсе бер төркөм хеҙмәт алдынғыларына Республика Президенты дәүләт наградаларын тапшырҙы.\n«Башҡортостан» дәүләт концерт залында тәүге тапҡыр Россининың «Севильский цирюльник» операһынан өҙөк яңғырай. Яҡшыртылған аккустиканың сифатын Башҡортостандың мәҙәниәт министры тикшерә. Бәләкәй залдың тәүге тамашасыһы Республика Президенты.\nРепетициялар залы төҙөкләндереү эштәренән һуң заман талаптарына ярашлы йыһазландырылған. Музыка ҡоралдарынан ағылған моңдоң бар нескәлектәрен ишетергә мөмкин тип бүлешә белгестәр. Әле бинала ремонт эштәренең беренсе этабы тамамланған. Яңыртылған бина республиканың барлыҡ төбәктәренән килгән ҡунаҡтарҙы ҡабул итә. Сәнғәт әһелдәре Мәҙәниәт йылы йомғаҡтарын барланы.\nМәҙәниәт йылының иң сағыу ваҡиғаларының береһе - йыл символын райондан-районға тапшырыу йолаһы. Тирә-яҡҡа матурлыҡ таратыу ниәтендә мәҙәниәт йылы штандарты һәр төбәкте урап сыҡты, Башҡортостандың иҫтәлекле урындарында булды, хатта Ирәмәл тауына күтәрелде. Эстафета еңеүсеһе тип Борай районы билдәләнде.\nСәнғәтте бер ҡалыпҡа һалып булмағандай, төбәк мәҙәниәте лә бер йыл менән баһаланмай. Халыҡ мәҙәниәтенең тамырҙары быуаттарға барып тоташа. Шуға күрә рәсми билдәләнгән йылдың үтеүе мәҙәниәт йылының тамамланыуы тураһында аңлатмай, тине Рөстмә Хәмитов.\nТантана аҙағында бер төркөм һөнәр алдынғылары дәүләт наградалары менән бүләкләнде. Тимәк, тиҫтәләрсә йылдар лайыҡлы хеҙмәт, тырышлыҡ, йоҡоһоҙ төндәр һәм сағыу сығыштар һөҙөмтәһеҙ үтмәгән. Яулайһы яңы үрҙәр ҙә алда әле.\nБашҡортостанда иғлан ителгән мәҙәниәт йылы тамамланды. Ошо осорҙа йөҙҙәрсә мәҙәни усаҡтар төҙөкләндерелде, ауыл клубтарының матераиль техника базаһы нығытылды. Киләһе йылда ла Башҡортостандың йылъяҙмаһы мәҙәни саралар менән тулыланасаҡ, сөнки 2014-се йыл илдә Әҙәбиәт йылы тип иғлан ителде.


Аҡсаң булмаһа, торлаҡты бушлай бирерҙәр » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Аҡсаң булмаһа, торлаҡты бушлай бирерҙәр\nАҡсаң булмаһа, торлаҡты бушлай бирерҙәр 02.12.2016 // Социаль мәсьәлә\nБөгөн Башҡортостанда 90 меңгә яҡын ғаилә социаль торлаҡ алыуға сиратта тора. Йылына шуларҙың 3-4 проценты ғына фатир менән тәьмин ителә. Сиратта тороусыларҙың йәшәү шарттарын яҡшыртыу өсөн 4,5 миллион квадрат метр социаль торлаҡ төҙөргә кәрәк. Республика Хөкүмәте был эште ике этапта ойошторорға уйлай...\nКүптәрҙең “социаль торлаҡ” тигәнде ишеткәне барҙыр, был төшөнсә аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә дәүләт тарафынан (сират буйынса) фатир биреүҙе аңлата. Бындай торлаҡ тураһында хәҙер йыш яҙалар һәм бының үҙ сәбәптәре бар. Яңыраҡ Башҡортостан Хөкүмәтендә шул проблемаға арналған ултырыш булды. Республикала социаль торлаҡ төҙөләме, уны оҙаҡ көтәләрме, бөтә мохтаждарға ла етерме?\nХәҙерге ваҡытта Рәсәйҙә социаль торлаҡҡа мохтажлыҡ ҙур һәм шул уҡ ваҡытта етешмәй ҙә, бының төп сәбәптәренең береһе – уны төҙөү эшҡыуарҙар өсөн отошло түгел, был үҙ сиратында күсемһеҙ милеккә хаҡты күтәрә бара. Был хәл беҙҙең төбәккә лә хас.\n– Башҡортостанда социаль торлаҡ алыуға сиратта 90 меңгә яҡын ғаилә тора. Шуларҙың 3-4 проценты ғына йыл һайын фатирҙар менән тәьмин ителә. Сират арта бара, – тине республика Башлығы Рөстәм Хәмитов, ултырышта сығыш яһап. – Тимәк, беҙгә был тәңгәлдә икенсе төрлө эшләргә кәрәк. Ташламалы кредит биреү инструменттарын, ғаиләләрҙең торлаҡҡа түккән сығымдарының бер өлөшөн кире ҡайтарыу механизмын камиллаштырыу талап ителә. Ҡыҫҡаһы, хәлде яҡшы яҡҡа үҙгәртеү өсөн системалы, эҙмә-эҙлекле аҙымдар кәрәк.\nБылтыр социаль торлаҡ беҙҙең республикала 180 мең квадрат метр ғына төҙөлдө. Айырыуса инженерлыҡ һәм коммуналь селтәр менән тәьмин ителгән төҙөлөш майҙандарына ҡытлыҡ ҙур. Ошондай төр торлаҡты төҙөү тиҙлеге һаҡланғанда һәм кредитлауҙың әлеге системаһын ҡулланыуҙы дауам иткәндә дәүләттең был бурысты үтәп сығыуы 25 йылға һуҙылырға мөмкин. Рөстәм Зәки улы әйткәнсә, торлаҡ мәсьәләһе һәр кем өсөн беренсе урында тора. Ул һәр заманда ла шулай булды. Советтар Союзында фатир бушлай бирелде, ләкин оҙон сиратта тороу йыш ҡына тиҫтәләрсә йылдарға һуҙыла ине. Бөгөн рәсәйҙәргә торлаҡ майҙанын йә һатып алырға, йә үҙеңә төҙөргә кәрәк. Дәүләт, Рәсәй Конституцияһының 40-сы статьяһына ярашлы, торлаҡ төҙөлөшөн дәртләндерергә һәм бер кемдең дә законһыҙ рәүештә фатирынан мәхрүм ителмәүен күҙәтергә генә бурыслы.\nЛәкин, шул уҡ статьяның өсөнсө өлөшөнә ярашлы, аҙ тәьмин ителгәндәргә йәки законда күрһәтелгән башҡа кешеләргә торлаҡ бушлай йәки ташламалы кредит биреү нигеҙендә айырым норма буйынса тормошҡа ашырылырға тейеш. Ун йыл элек илдең бөтә торлаҡ майҙаны ҡануни нигеҙҙә дүрт төргә бүленде: махсуслашҡан, хосусилаштырылған, хосуси һәм социаль. Тимәк, сират уларҙың һуңғыһына ғына һаҡланып ҡалды.\n– Халыҡтың күпселегенең торлаҡ алырға хәленән килмәй, сөнки килемдең түбән булыуы һәм торлаҡ баҙарында хаҡтарҙың үтә юғарылығы фатир хужаһына әйләнеү мөмкинлеген юҡҡа сығара, – тине Башҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәте етәксеһе Владимир Нагорный, ошо проблеманы хәл итеү өсөн республика Башлығы ҡушыуы буйынса эшләнгән концепция тураһында һөйләп. – Торлаҡ программаларында ҡатнашыусыларҙың түләү һәләте түбән булыуы уларҙы ипотека кредитын һәм бурысҡа етерлек аҡса алыуҙан мәхрүм итә. Сиратта тороусыларҙың йәшәү шарттарын яҡшыртыу өсөн беҙгә 4,5 миллион квадрат метр социаль торлаҡ төҙөргә кәрәк.\nРеспублика Хөкүмәте эште ике этапта ойошторорға уйлай. Тәүгеһендә (2017 – 2021 йылдарҙа) – 2,3 миллион, икенсеһендә (2021 – 2025 йылдар) тағы 2,2 миллион квадрат метр төҙөләсәк. Торлаҡҡа мохтаждарға бер нисә вариант тәҡдим ителә, улар араһында электән килгән инструменттар ҙа (ипотека кредиты), яңылары ла бар: хаҡын аҙлап түләй барыу (социаль ипотека), артабан һатып алыу хаҡы биргән ҡуртым, социаль файҙаланыуҙағы торлаҡты ҡуртымға алыу, хужалыҡ һәм подряд ысулындағы индивидуаль торлаҡ төҙөлөшө.


Хәбәрҙәр: ”Үҙгәрештәр көтәбеҙ, үҙгәрештәр!”-испандар йәкшәмбе һайлауҙары һөҙөмтәләре хаҡында.\n”Үҙгәрештәр көтәбеҙ, үҙгәрештәр!”-испандар йәкшәмбе һайлауҙары һөҙөмтәләре хаҡында.\n“Сәйәси ер тетрәү”-йәкшәмбеләге муниципаль һәм региональ һайлау һөҙөмтәләрен ябай испандар, урындағы һәм сит ил политологтары шулай баһалай.\nМадрид Барселона менән бергә һул оппозиция ҡулына күсеүе ихтимал. Гректар артынса Испания граждандары ла ҡаты экономия сәйәсәтенә һәм уңдарҙың коррупция ғауғаларына ҡәтғи рәүештә “Юҡ!” тип яуап бирҙе.\n“Илебеҙ граждандары үҙҙәренең һүҙен әйтте, улар артабан да үҙ фекерен белдерәсәк. Мин бындай һайлау менән ғорурланам: Мадрид һәм Барселона яңы быуатты башлап ебәрәсәк,”-ти Испания баш ҡалаһында йәшәүсе ҡатын.\n“Халыҡ шуны аңғартты: “Халыҡ фирҡәһе” күселекте алыуы ихтимал, әммә Испания сәйәсәтендә яңы көс пәйҙә булды. Хәҙер инде был хәлгә яраҡлашырға кәрәк: диалогҡа инергә, проблемаларҙы хәл итеүҙең яңы юлдарын эҙләргә кәрәк,”-тип өҫтәй Мадридта йәшәүсе ир.\nЙәкшәмбеләге һайлау һөҙөмтәләре буйынса, “Халыҡ фирҡәһе” 13 региондың 6-һын юғалтҡан. Күпселек тауыштарҙы уңдар йыйһа ла -27 %, күҙәтеүселәр билдәләүенсә, улар ике миллион ярым һайлаусыһынан ҡолаҡ ҡаҡҡан.


аш-һыу | Әбйәлил - Абзелил\nАвтор: Назир Сабитов в аш-һыу\nБорон-борондан беҙҙең ата-бабаларыбыҙ һыйыр һөтөнән һәр төрлө ризыҡ эшләргә бик оҫта булған. Ҡаймаҡ, ҡатыҡ, ҡорот, эремсек, майҙың әллә нисәмә төрөн яһап ашағандар. Күп ысулдар, ваҡыт үтә килә, онотолоп та бөткәндер инде. “Башҡортостан ҡыҙы” яңы конкурс иғлан итеп, яҡшы эшләй. Йәштәргә беҙҙең өгөт-нәсихәт, беҙҙең оҫталыҡ серҙәре бик кәрәк.\nӘле мин һеҙгә беҙҙең яҡтарҙа бешкән аҡ май тураһында һөйләргә теләйем. Майҙың төҫө ҡаймаҡтың ниндәй һөттән айыртылыуына бәйле. Мәҫәлән, яҙ айҙарында, тәүге йәшел үләндән ауыҙ иткәндән һуң тартылған ҡаймаҡтың майы ыуыҙ һары төҫтә була. Ә инде көҙ көнө ҡаймаҡ майы ҡуйы һары төҫтә. Ә ҡышын бесән генә ашап торған һыйыр һөтөнән сыҡҡан майҙың төҫө аҡһыл була. Әммә саф ҡаймаҡтан ғына бешкән бөтә был майҙарҙан айырмалы рәүештә борондан күп ерҙә аҡ май ҙа бешәләр. Ул башҡа майҙарҙан еңелерәк үҙләштерелеүе һәм үтә ете булмауы менән отошлораҡ. Өҫтәүенә аҡ май ҡәҙимге ысул менән бешкән майға ҡарағанда күберәк күләмдә сыға.\nМин үҙем аҡ майҙы ошолай итеп әҙерләйем. Айыртылған һөттө бешерергә ҡуям. Ҡайнап сыҡҡас, бармаҡ бешер-бешмәҫ эҫелеккә ҡәҙәре һыуытам. Бер биҙрәләй һөткә бер стакан ойотҡан һалып, яҡшылап болғатып, 3-4 сәғәткә өҫтөн ябып ултыртып торам. Ошо йылымыс ойотҡанға йәнә лә 2-3 литр ҡатыҡ һалаһың да тағы ла яҡшылап болғатаһың. Аҡ май бешеү өсөн махсус күнәсек була. Шул күнәсеккә 1-2 литр самаһы ҡаймаҡ һалып, өҫтөнә баяғы йылы ҡатыҡты ҡойоп, икеһен бергә бер сәғәт тирәһе яҡшылап туҡыйһың. Һыуы һәм майы айырылып сыға башлай. Айран өҫтөнә ҡалҡып сыҡҡан май төйөндәрен, бер-береһенә йәбешә башлағас та, һөҙгөс менән һөҙөп ала бараһың. Ошо майҙы бергә ҡушып йомарлайһың да табынға бирәһең. Был аҡ майға ҡатыҡтың әскелтем тәме һеңә, айраны ла әскелтем генә, туҡлыҡлы була. Майы ла телеңде йоторлоҡ. Күнәсектең ауыҙын аҡ сепрәк менән ябып бешергә кәрәк. Күнәсек ағастан эшләнгәс, майға ят тәм һеңмәй. Әгәр ҙә бындай күнәсекте таба алмаһағыҙ, эмалле ҙур биҙрәлә ярай.\nҠатыҡтағы туҡлыҡлы матдәләр ҙә майға күсә, шуға был май балалар өсөн бигерәк тә файҙалы.\n“Хазиналы табын конкурсы”: Таңһылыу Сабирйән ҡыҙы Намаҙбаева. Әбйәлил районы, Таҡһыр ауылы.\n23 г аҡ май, 125 г һоло ярмаһы, 6 г он, 32 г әсетке, 85 г шәкәр ҡомо, самалап һыу.\nВаҡланған һоло ярмаһын йыуып, 10-30 минутҡа ебетергә ҡуйығыҙ. Һыуын һарҡытып, елһеҙ урында киптерегеҙ ҙә төйөгөҙ. Төйөлгән һоло онона еңелсә ҡыҙҙырылған бойҙай оно, ҡайнар аҡ май һалып болғатығыҙ. Уға ҡайнап торған һыу һалып, ҡуйы шыйыҡса барлыҡҡа килгәнсе туҡығыҙ ҙа ярты сәғәткә йылы урынға ҡуйып тороғоҙ. Ошо ваҡыт үткәс, тағы ҡайнар һыу ҡойоп, яҡшылап иҙегеҙ. Унан ҡабарһын өсөн әсетке, шәкәр ҡомо һалып, ябып тороғоҙ. Ҡабарып сыҡҡас иҙмәне, ҡайнатылған йылы һыу менән шыйыҡлатып, һөҙөгөҙ. Шунан буҙаны, әсеһен өсөн, ябып тороғоҙ. Әҙер буҙа ҡуйы ғына, әскелтем, иретелгән һары май төҫөндә була.\nБеҙҙең яҡта эшләнгән буҙаны бер тәмләгән кеше бер ваҡытта ла уны онотмай. Бик борондан быуын- быуындан күсә килгән был ризыҡты Әбйәлилдәр шартына килтереп эшләй беләләр. Бына мин дә өләсәйемдән буҙаның нисек әҙерләнеүен һораштым да һеҙгә яҙып ебәрергә булдым. Буҙа әҙерләү өсөн яҡшы һоло ашлығы кәрәк. Тәүҙә уны һуғып, ҡабығынан айырып алаһың. Хәҙер магазиндарҙа таҙа һоло ла һатыла. Ошо һолоно йыуып, киптереп, сөгөндә бер аҙ ҡурырға. Шунан килелә төйөргә кәрәк. Ярма булһа, төймәһәң дә ярай. Бигерәк файҙалы иткегеҙ килһә, һолоно йыуғас, бер тәүлек йылы урында тотоп, аҙ ғына шыттырып алаһың. Шунан ҡураһың.\nӘҙер һоло өҫтөнә (бер биҙрә буҙа өсөн ике килограмдай һоло кәрәк) һыйырҙың бер сынаяҡтай иретелгән эс майын эҫе көйөнсә ҡойоп болғатаһың. Ошо ярмаға ҡайнап торған һыу ҡойоп, ҡуйы ҡаймаҡ кеүек булғас, бер аҙға йылы урынға ултыртып тораһың. Бер аҙ һыуынғас, ярты сынаяҡ өҫтәндәй икмәк сүпрәһе йәки магазинда һатылған буҙаны ҡойоп ике аш ҡалағы шәкәр ҡомо һалып бутап, бер аҙ ҡайнап һыуытылған һыу өҫтәп. Шыйыҡлап, йылы урынға ултыртып ҡуйырға. Бер тәүлектән ул ҡабарып сыға.\nТишекле сүмес аша һөҙөп, ярмаһын айырып алырға ла тағы ла бер аҙ шәкәр өҫтәп, йылы урынға ултыртып ҡуйырға. Бер тәүлектән буҙа эсергә әҙер була. Теләгән кеше туң май урынына аҡ май ҡуша ала. Буҙаның тәме үҙгәрә.\nБуҙаны эскән һайын һапырып, болғатып торһаң, тәмлерәк була. Күперектәр буҙаның төбөнә тиклем төшөп, бызырлап торорға тейеш.\n“Хазиналы табын конкурсы”: Бибиямал Әбдрәхим ҡыҙы Батталова (1911 йыл тыуған) һөйләгәндәрен ейәнсәре Гөлназ яҙып алды. Әбйәлил районы, Һәйетҡол ауылы.\nБуҙа учалыларса тағы еңелерәк эшләнә, өс литр һыу, 0.7 банка геркулес, бәләкәй ҡалаҡ аҡ май, өс-дүрт ҡалаҡ шәкәр ҡомо һалаһың да, бер сәғәт бешерәң, һыуынғас бер стакан буҙа әсеткеһе ҡушып болғайһын, икмәккә тигән ҡомалаҡты ла ярты сынаяҡ һалырға мөмкин. Әсетергә ҡуяң. Ҡабарып сыҡһа, эре иләк аша һөҙәһең, эсергә лә мөмкин. Шәкәр ҡомон үҙең самалап, тәм өсөн өҫтәйһең инде.\nҠайһы берәүҙәр эҫеләй һөҙә лә, шунан әсетке һала. Ҡуйыраҡ булһа, һыу өҫтәп ебәрергә лә була.\n1 кг һыйыр бауырын ит турағыстан үткәрергә. 4 кишер һәм 4 һуғанды тураҡлап, табала аҡ майҙа ҡыҙҙырырға. 1 литр һөткә 12 аш ҡалағындай он, 5 йомортҡа, 6 ҡалаҡ көнбағыш майы.\nҠыҙҙырылған һуған менән кишерҙе, бауырҙы ҡушып яҡшылап туғырға ла һәм ҡоймаҡ ҡойорға. Бер банка майонезға самалап үткәрелгән һарымһаҡты ҡушып, тортҡа соус әҙерләргә. Ҡоймаҡтарҙың өҫтөнә, һәр ҡатына әҙер соусты һөртөп, һайыраҡ тәрилкәгә һалырға. Торттың өҫкө ҡатын туралған петрушка, укроп менән биҙәһәгеҙ, бауырҙан бешерелгән «Наполеон» торто телде йоторлоҡ булыр.\nИкенсе рецепт: үткәрелгән мал бауыры, ике-өс йомортҡа, бер стакан һөт, самалап тоҙ, борос һәм туҡып алғас бер стакан он ҡушып болғайбыҙ. Табаны майлап йоҡа ғына йәйеп тигеҙләп ҡоймаҡ ҡоябыҙ. Аҙаҡ өҫтөнә һыларға: һуғанды тураҡлап, кишерҙе ҡырғыстан үткәреп ҡыҙҙырабыҙ һәм улар әҙер булып һыуынғас майонез ҡушып болғайбыҙ. Һунынан һәр бер ҡоймаҡ өҫтөн майонез һәм әҙер кишер-һуған-майонез менән һылап өйөп сығабыҙ.\nӘллә ни ҙур булмаған ҡаҙ, 2.5 литр алма һуты, специялар, 200-300 грамм ҡара емеш (чернослив) тоҙ, 5-7 йәшел әсе алмалар.\nЙыуылған ҡаҙ түшкәһен, ике аш ҡалағы тоҙға, ярты сәй ҡалағы борос (специялар), корица, душицала шул уҡ самалы һәм онталған лавр порошоғын самалап, бергә болғап, ҡаҙҙы бөтә яҡтан, эсендә ышҡып сығырға. Шунаң һуң бер тығыҙыраҡ һауытҡа һалып ҡаҙҙың өҫтөнә алма һутың өҫтөнә сыҡҡансы ҡойорға. Әгәр алма һуты етмәһә, һыу өҫтәргә була. Әҙерәк әскелтерәк булһын өсөн лимон һуты һығыла. Төнгөгә, йәки ун сәғәткә, бер тәүлеккә шул хәлендә һыуытҡыста ҡала. Икенсе көн ҡаҙ түшкәһен һутынан һарҡытып, әҙерәк түшкәнең эсен самалап тоҙлап алғас, эсенә ҡара емеш һәм һыйғансы туралған алма тултырыла. Ҡаҙ эсен тултырғас, ул ныҡ еп менән тегелә. Түше эргәһендәге лә тишектә һәм муйын осонда тартып тегелә. Ебе өҙөлөп ҡаҙ эсендәге алма-емештәр таралмаһын өсөн аяҡтарыла тартырып бәйҙәлә.\nАры, ҡаҙҙы, бешерергә духовкаға, өҫтөнә сетка ҡуйылған подносҡа һалып, 200 градусҡа тиклем эҫетелгән мейескә яҡынса 1 сәғәткә ҡуйыла. Бер сәғәттән һуң алып, эҫе һыу өҫтөндә (водянная баня) әҙерләнгән шыйыҡса (бер ҡалаҡ бал һәм һөт ҡуйыһы (сливка)) менән ҡаҙҙы бөтә яғынан һылап сығыла. Шунаң яңынан духовкаға ярты сәғәткә ҡуйыла. Бешкәнең бысаҡ менән сәнскеләп ҡарап, әгәр төҫһөҙ шыйыҡсалар сыҡһа, ҡаҙ әҙер. Алма, лимон киҫәктәре һәм эсендә бешкән йәшелсә-емештәр менән табынға ултыртыла.\nКәтлит өсөн турағыстан үткәрелгән 800 грамм ит, 2-3 баш һуған, 2 сей йомортҡа, тәм буйынса тәмләткестәр ҡулланыла.\nБарыһын да бергә ҡушып иҙәбеҙ һәм түңәрәктер әүәләйбеҙ.\nҠатлам өсөн 500 грамм картуф, 200 грамм сыр, 1 йомортҡа. 2 ҡалаҡ майонез, 1 помидор алына.\nҠырғыс аша үткәрелгән картуфты майлы табала ҡурғас, тоҙ һибеп, әҙер кәтлит өҫтөнә һалабыҙ. Артабанғы ҡатламға ҡырғыс аша үткәрелгән сыр (сырға майонез һәм йомортҡа һытып ҡушабыҙ), иң һуңынан нәҙек түңәрәктәргә ҡырҡылған помидор киҫәктәре һалына 150 градусҡа тиклем эҫетелгән мейестә ярты сәғәт тирәһе бешә.\nТалап ителә: 800 грамм ит, 2-3 баш һуған, 500 грамм тоҙло ҡыяр. 200 грамм көнбағыш майы, 2 килограмм картуф.\nНәҙек ярым түңәрәктәр рәүешендә туралған һуғанды, туҡмаслап ҡырҡылған итте майлы табала ҡурабыҙ. Артабан туҡмаслап ҡырҡылған тоҙло ҡыяр өҫтәйбеҙ. Туҡмаслап туралған картуфты тоҙ, онталған ҡыҙыл борос һалып 6утайбыҙ ҙа табаға бушатабыҙ. Ҡапҡасы ябы килеш 30-40 минут бешерәбеҙ.\nБалыҡ бешереү рецептәре\nҠамырҙа бешерелгән балыҡ\nҠамыр өсөн: — стакан 4 ҡом, 6 ҡалаҡ маргарин, стакан ярым һөт, 2 ҡалаҡ шәкәр ҡомо, 2 йомортҡа. 1 балғалаҡ тоҙ, 40 г супрә.\nЭслек өсөн: 700-800 г балыҡ. 1 балғалаҡ ооон, 1-2 ҡалаҡ маргарин.\nҠылсыҡтарынан таҙартылған һәм йыуылған балыҡ итен ҙур булмаған киҫәктәргә булеп ҡырҡабыҙ ҙа онлап, итен майлы табала ҡурабыҙ. Әсе ҡамыр баҫып, ваҡ йәймәләр йәйеп, һәр береһенең уртаһына балыҡ киҫәктәрең һалып төрәбеҙ. Духовҡаға ҡуйыр алдынан өҫтөнә йомортҡа ағын һыларға кәрәк.\nБикре (осетр) балығынан шашлыҡ\n1.5 кг бикре балығына 2 баш һуған, 1 гранат, 1 лимон, самалап тоҙ, борос, тәмләткестәр алына.\nБалыҡты таҙартып, киҫәктәргә бүләһең, өҫтәнә тоҙ, борос һибеп, шампурҙарға теҙәһең һәм ҡыҙыу күмер өҫтөндә ҡураһың.\nТүңәрәкләп туралған һуғанға гранат һуты ҡушалар, шашлыҡты шул һуған түңәрәктәре һәм лимон киҙәктәре менән биҙәп, өҫтәлгә ҡуялар\n1 кг шүкә балығы, 200 г башлы һуған 150 г аҡ икмәк, 200 г һөт, 100 г аҡ май, 1 йомортҡа, 2 тырнаҡ һарымһаҡ файҙаланыла.\nШүкәне тәңкәләренән таҙартырға, һалҡын һыуҙа йыуырға. Баш тирәһендәге тиреһен бысаҡ менән ҡырҡырға ла һаҡ ҡына итеп систереп алырға. Ҡойроҡ өлөшөн дә тиренән айырмайынса ҡырҡырға кәрәк. Тирене һыҙырып алғандан һуң, балыҡ итен ҡылсыҡтарынан таҙартып, яҡшылап йыуырға. Һуңынан әҙер эслекте шүкәнең эсенә тултырып, тултырылған балыҡты майланған табаға һалалар һәм бер аҙ һурпа өҫтәп, духовкаға урынлаштыралар\nЭслек өсөн балыҡ менән һуғанды ит турағыс аша үткәрәләр Аҙаҡ һөттә ебетелгән аҡ икмәк, май, тоҙ, борос, һарымһак ҡушып, йомортҡа иҙеп, ҡабаттан ит турағыс аша үткәрәләр\nКүмерҙә бешерелгән сазан\n1 сазан балығы, тоҙ, төйөлгән борос кәрәк.\nЯңы ғына тотолған балыҡты балсыҡ менәм буярға,айғолаҡ аҫтарына тоҙ һибергә һәм ҡыҙыу күмергә һалып, әҙер булғансы бешерергә. Аҙаҡ тиреһен һәм эстәрен айырып, балыҡтың эргә-тирәһен төрлө йәшелсәләр менән биҙәп, табынға ултырталар.\nҠамыр өсөн: 4 стакан он, 6 ҡалаҡ маргарин, стакан ярым һөт, 2 ҡалаҡ шәкәр ҡомо, 2 йомортҡа, 1 балғалаҡ тоҙ, 40 г сүпрә.\nЭслек өсөн: 500 г терәс балығы, 2 баш һуған, 4-5 ҡалаҡ үҫемлек майы, 3-4 семтем төйөлгән ҡара борос, 2-3 лавр япрағы, тоҙ.\nҠамыр баҫығыҙ һәм 1 см ҡалынлығында йәймә йәйеп, майлы табаға йәйегеҙ. Эсенә таҙартылған балыҡ киҫәктәре, түңәрәкләп туралған һуған, лавр япрағы, май һалығыҙ ҙа тоҙ, борос һибеп, бәлеште буйынан-буйына ҡамыр менән селтәрләп биҙәгеҙ. Өҫтөнә йомортҡа яғығыҙ ҙа, бер аҙ тотҡас. духовҡаға урынлаштырығыҙ.\nЯңы тотолған эре балыҡты ҡабырсыҡтарынан таҙартып, эсен ярып йыуабыҙ. Һунынан уның эсенә һәм тышына һеркә һөртәбеҙ ҙә әҙер эслекте тултырабыҙ. Духовкала уртаса утта 40-45 минут тирәһе бешә. Табынға ултыртҡанда теленгән ҡыяр, йәш кәбеҫтә япраҡтары һәм башҡа йәшелсәләр менән биҙәйбеҙ. Өҫтөнә майонез ярҙамында төрлө биҙәктәр эшләргә мөмкин. Бының өсөн майонезға ваҡ ҡырғыс аша үткәрелгән һарымһаҡ, төйөлган борос ҡушыла.\nЭслек өсөн: ит турағыс аша үткәрелгән 100-150 г балыҡ ите, ярты стакан быҡтырылған фасоль, 0.5 кг кәбеҫтә, самалап тоҙ, борос, укроп алына.\nФольгала бешерелгән шүкә\n1 шукә, 2 баш һуған, 3 ҡалаҡ үҫемлек майы. 2 ҡалаҡ аҡ май. Тоҙ, төйөлгән борос талап ителә\nШукәне ҡабырсаҡтарынан таҙартҡас, эсен ярып йыуығыҙ ҙа айғолаҡтарын ҡырҡып, арҡа тирәһен бысаҡ менән бер аҙ киҫегеҙ. Ағып торған һыуҙа яҡшылап йыуығыҙ.\nӘҙер балыҡты эмалде һауытҡа һалығыҙ, өҫтөнә ваҡлап туралған һуған, тоҙ, борос һибеп, үҫемлөҡ майы ҡойоп, һыуытҡысҡа 1-2 сәғәткә ултыртып тороғоҙ.\nФольгаға нәҙек кенә ҡатлам менән аҡ май яғығыҙ, уның эсенә балыҡты төрөп, духовкаға ултыртығыҙ. 30- 40 минуттан балыҡ бешеп тә сыға, шүкәне бешкән картуф, керән һәм майонез менән табынға сығаралар.\n1 өлөш өсөн кәрәк: 100 — 120 г өс-дүрт төрлө йәшелсә, 75 — 100 г ҡойҡалы һурпа, 10 г йомортҡа, 5 г кишер, 1 -2 г тәмләткес үләндәр.\nБыл ризыҡ өсөн иң элек ҡойҡалы ит һурпаһы (желе) әҙерләргә Үтә ныҡ бешмәгән помидорҙы, ҡыярҙы, редисканы һ.б. ентекләп башта һалҡын, унан ҡайнаған һалҡын һыуҙа йыуырға һәм киптерергә. Әҙер\nйәшелсәләрҙе туңәрәкләп йәки махсус бысаҡ ярҙамында семәрләп турарға.\nТәрилкәгә иң элек аҙ ғына ҡойка ҡойорға, ҡатырырға һәм өҫтөнә, төҫтәре буйынса сиратлап, йәшелсәләрҙе һалырға.\nӨҫтөн йомортҡа ағы, бешкән кишер, тәмләткес үләндәр менән биҙәргә лә, йәшелсәләр тулыһынса ҡапланып бөткәнсе, һурпаны һаҡ ҡына бер нисә тапҡыр өҫтөнә ҡойорға. Ҡатһын өсөн һалҡын урынға ҡуйырға.\nБыл ризыҡты башҡа йәшелсәләр: йәшел борсаҡ, бешкән кишер, төҫлө кәбеҫтә, йәшел салат, татлы борос, шулай уҡ бешкән бәшмәк эшләпәләре һ. б. менән дә әҙерләргә мөмкин. Ҡойҡалы йәшелсәләрҙе айырым да, һалҡын балыҡ йәки ит ризыҡтарына гарнир итеп тә табынға бирергә мөмкин.\nБашҡортостан ҡыҙы журналынан


“Алаҫ!” тигән оран ишетеп, ҡор тупланы меңдәр ҡәүеме » Башҡортостан гәзите\n29-07-2016, 01:07 // Башҡорт донъяһы // Баҫып сығарырға\nДим буйы ярындағы майҙан умарта күсе кеүек ҡайнай. Көндөң матурлығы! Ғөмүмән, быйылғы йәй уңған ҡатынға оҡшап тора: йылы, яҡты көндәре менән генә иркәләп ҡалмай, ә емеш-еләге менән дә һыйлай, көслө ямғыры менән дә тәбиғәтте сафландыра, мул бесәнен биреп ҡыуандыра. Тирмәләрҙән йыр-моң ағыла. Нисәмә йыл күрешмәгән туғандар, яҡындар, класташтар тап ошондай сараларҙы көтөп, төйәгенә ашҡына.\nБорондан йыйындың бәҫен күтәреп, мәртәбәле ҡунаҡтар саҡырыла торған булған. Был байрамда ла йыйылған халыҡты ҡотлар өсөн иң тәүҙә улар сәхнәгә күтәрелде. Шағир, ғалим Рәшит Шәкүр бындай ҡорҙарҙың халыҡтың рухын күтәреү, заман ҡуйған һорауҙарға бергәләп яуап эҙләү йәһәтенән бик әһәмиәтле булыуын билдәләне. “Ерҙәре тарихи Башҡортостандың йөрәгендә урынлашҡан мең ҡәүемен бергә туплаған, дөйөм маҡсатҡа әйҙәгән сара булһын был йыйын!” – тип тамамланы ул сығышын. Ҡырҡ-өйлө мең башҡорттарының тәҡдиме менән башланған ҡор, ысынлап та, киләсәктә тотош ҙур ырыуҙың вәкилдәрен туплар сараға әйләнһен.\nДәүләкән районы хакимиәте башлығы урынбаҫары, тәбәктәге ҡоролтай башҡарма комитеты етәксеһе Зинур Ғайсин, йыйылған халыҡты ҡотлап, тап ошондай саралар милли асылды һаҡлауға булышлыҡ итә, тине.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ағзаһы Нурислам Ҡалмантаев үҙ сығышында халыҡты тәбрик итеп кенә ҡалманы, ә тарихи үткәндәр менән таныштырҙы. Мең ырыуы башҡорттарының алдынғы ҡарашлы, дипломатик сифаттарға эйә булыуын билдәләне.\nШулай башҡорттоң һәр ырыуының күккә сөйөп маҡтарлыҡ яҡтары бар. Бары тик бер-беребеҙҙе күтәрә белеү генә шарт. Космонавт, Рәсәйҙең атҡаҙанған һынаусы летчигы Урал Солтанов та мең ҡәүеме йәшәгән ауылдан. Уны был яҡтарҙа яҡшы беләләр, сөнки Дәүләкән районының Калиновка ауылында ойошторолған аэрокосмик мәктәп уның исемен йөрөтә.\nКосмонавт, мәртәбәле йыйынға килгән халыҡты ҡотлап, ҡор етәкселәре тарафынан аныҡ эштәр атҡарыла барыуын маҡтап телгә алды.\nДәүләкән районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге етәксеһе Рәфис Әхмәтрәхимов мәҙәни өлкәлә әүҙем эшләгәндәргә маҡтау ҡағыҙҙары тапшырҙы.\nАвиация генерал-майоры, профессор, “Луноход” механигы Вячеслав Довгань дә байрамдың ҡунағы булды. Әгәр элегерәк был яҡтарға ҡымыҙ менән дауаланырға яҙыусылар килһә, хәҙер йыһангирҙәр ҙә юл һалған. Мәхмүт Сәлимов менән ваҡытлы матбуғат баҫмаларын уҡыусылар, моғайын, таныштыр ҙа әле. Уның тарихи мәҡәләләре “Ватандаш” журналында даими рәүештә баҫылып килә. Афған һуғышы ветераны, ҡоролтай вәкиле, Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы сарала ҡатнашыусы һәр кемгә мөрәжәғәт итеп, ете быуын шәжәрәбеҙҙе тергеҙеп, ата-бабалар тарихынан, рухынан сәм алып йәшәйек тип өндәне.\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Вячеслав Аброщенко – төбәктә үткән һәр сарала тип әйтерлек ҡатнаша ғына түгел, ә уларҙың бағыусыһы ла. Сафуан хәҙрәт Яҡшығоловтың ҡәбер ташын асҡанда ла ул әүҙемлек күрһәтте. Калиновка ауылындағы аэрокосмик мәктәпте ойоштороу башланғысы ла унан сыҡҡан.\nХәйер, ҡор йыйылһын, халыҡ күңел асһын тип йөрөгән кешеләр байтаҡ бында. Ҡырҡ-өйлө мең башҡорттарының ҡор башы Филүс Хәлиуллин һәр береһен маҡтап телгә алды, Рәхмәт хаттары тапшырҙы. Мәҫәлән, хеҙмәт ветераны Әмир Арыҫланов көрәшселәр өсөн махсус һарыҡ үҫтереп, һәр йыйынға бүләк итә. Эшҡыуар Йәмил Арыҫланов та – йыйын булһын, халыҡ үҙ-ара аралашһын тип йөрөгән заттарҙан. Һәр эштә берҙәмлек кәрәк шул, быны аңлаған егеттәр, Аллаға шөкөр, бар.\nСәхнәлә рухты күтәрерлек, күңелде үҫтерерлек сығыштар барған арала, ат сабышы ла тамамланды. Ике йәшлек аттар араһындағы ярышта беренсе урынды Айнур Йәнекәев яулаһа (Дәүләкән районының Соколовка ауылы), өлкән аттар сабышында Азат Булатовты уҙыусы булманы (Әлшәй районының Ибрай ауылы). Төбәктең алдынғы ҡыҙы, педагог Альмира Абдуллина менән ошо яҡ килене, Ә. Хәкимов исемендәге йорт-музей директоры Гөлүзә Арыҫланова йәнле итеп алып барған арала ярыштар тамамланып, һәр береһенең еңеүселәре иғлан ителде. Йыр-моң, күңелле бейеүҙәр менән алмашынды майҙан түре.\nТирмәләр эргәһендә ырыуҙың тамғаһы, ағасы, ҡошо, ораны хаҡында мәғлүмәттәр менән бергә тарихи шәхестәре лә күрһәтелгән. Мәҫәлән, ҡурайсы Йомабай Иҫәнбаевтың аҙашы 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашҡан. Әммә ул тарихҡа йәнә бер факт менән инеп киткән: ул рәссам Александр Орловскийҙың “Һыбай башҡорт” картинаһында һынландырылған. Был һүрәт бик күп гәзит-журналдарҙа баҫылғаны булды. Моғайын, иҫегеҙгә төшкәндер.\nЙәнә лә йыйындың бер сағыу күренеше – ул “Алпамыша” һәм “Сәлимә” бүләктәрен тапшырыу тантанаһы. Кем һуң улар, тип һорарһығыҙ. Михельсон отряды башҡорт халҡын ауылы-ауылы менән ҡырып килгәндә, ирле-ҡатынлы Сәлимә һәм Аллағол Яппаровтар уларға ҡаршы сыға. Әммә яу булып килгән ҡораллы ғәскәрҙе ике кеше еңә аламы ни инде? Хәйер, уларҙың маҡсаты еңеү ҙә булмағандыр. Халыҡ яҙмышын уйлап, ҡолдар түгеллеген иҫбатлау маҡсаты менән сыҡҡандыр улар тиңһеҙ алышҡа. Һөҙөмтәлә һабантуйҙар еңеүсеһе, баһадир, 1773 – 1774 йылғы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашҡан Аллағолдо (1732 – 1774) карателдәр ҡолғаға ултырта, йән биргәс тә халыҡты уның кәүҙәһе эргәһенә ебәрмәй тоталар. Әммә ауылдаштары уны урлап алып, тау башында ер ҡуйынына тапшыра. Алпамыша тауы тип йөрөтәләр бөгөн ул урынды. Сәлимәнең (1740 – 1774) яҙмышы ла бик аяныслы була: дошмандар уны һөңгөгә ҡаҙап, Зәңгәр күл төбөнә һала. Халыҡ уны ла оҙаҡ ерләй алмай, әммә яугир рухлы ҡатындың кәүҙәһен күл төбөнән сығарып, шулай уҡ хөрмәт менән ерләгәндәр. Бына шундай аҫыл заттар исемен йөрөтә йыйын бүләге.\nБыйыл “Сәлимә” бүләген – түшелдеректе – шағирә, педагог Рәсимә Ураҡсинаның яҡты иҫтәлегенә бағышлап, уның музейҙағы мөйөшөнә бирергә ҡарар иткән ҡор етәкселәре. Түшелдеректе төбәк тарихын өйрәнеүсе, ҡорҙа мең ырыуы тарихы хаҡында бик ҡыҙыҡлы итеп сығыш яһаған Клара Хәмиҙуллина апай эшләгән. Йылы һүҙҙәр, яҡты хәтирәләр менән иҫкә алдыҡ Рәсимә апайҙы. Ошо мәртәбәле йыйынды ойоштороу идеяһы менән иң тәүгеләрҙән булып ул янды бит!\nКөрәш башланды. Бил һынашырға теләүселәр күп булып сыҡты. 40 килограмға тиклем – Вадим Вилдановты, 50-гә тиклем – Данир Шәмсетдиновты, 60-ҡа тиклем Марсель Ишмөхәмәтовты (барыһы ла Дәүләкән районынан) еңгәндәр булманы. Ололар араһында 60 килограмға тиклем – Рәмис Вилдановҡа (Дәүләкән районы), 70-кә тиклем Рөстәм Һатлыҡовҡа (Ауырғазы районы), 80-гә тиклем Рушан Ильясовҡа (Ауырғазы районы), 80 килограмдан ауырыраҡтар араһында Фәрүәз Хәлиуллинға (Дәүләкән районы) етеүсе булманы. “Алпамыша” бүләгенә иң көслө көрәшсе Фәрүәз Хәлиуллин лайыҡ булды, уға махсус кубок тапшырылды. Оҙаҡ йылдар көрәш менән шөғөлләнгәндәр айырым майҙан тотто. Улар араһында Янур Сәлимгәрәевте күтәреп һелтәүсе табылманы.\nБашҡа төр ярыштарҙа ла ихлас ҡатнашты халыҡ. Ирҙәр араһында йүгереүҙә Айҙар Миңлеғәлин (Дәүләкән районы), ҡатын-ҡыҙҙарҙа Оксана Муллағәлина (Дәүләкән районы), ҡул көрәше буйынса Линар Насибуллин (Баҡалы районы), гер күтәреүҙә Алмас Әминев (Дәүләкән районы) еңеү яуланы. Сараның бағыусылары һәр төр ярышта еңеүселәргә матур бүләктәр ҙә әҙерләгәйне.\nЙырлап ултырған самауырҙар, ҡаҙандағы аш – үҙе бер йәме инде башҡорт байрамдарының! Сафуан хәҙрәт Яҡшығолов үҙ заманында кырандаста йөрөгән. Тап шулай егелгән аттарға ла ултырырға насип булды килгән ҡунаҡтарға, атта йөрөргә яратҡандарға. Ситтән ҡарап торһаң, хатта ғәжәпләнеп уйлап ҡуяһың: был нисәнсе быуат әле ул, әллә ысынлап боронғолар сыҡтымы икән бөгөн йәйләүгә тип...\nУл арала сәхнәгә саҡырып, туйҙарының юбилейҙарын үткәргәндәрҙе, алдынғы эшсәндәрҙе тәбрикләнеләр. “Берҡаҙан” ҡурайсылар ансамбле, “Әхирәттәр” фольклор төркөмө сығыштары, Әлшәй, Шишмә, Дәүләкән районы һәүәҫкәрҙәре моңо Дим йылғаһы үҙәндәренә тулды.\nКиләһе йылдарҙа тотош мең ырыуы йыйынын ойоштороу ниәте менән янған ҡор етәкселәренә Аллаһ Тәғәлә яҡты теләктәре тормошҡа ашыуын насип итһен. Бындай саралар дауамлы булыуы менән ҡәҙерле.\nҺауаларҙы ярып бер һүҙ осто:\n“Алаҫ!” – тине берәү алыҫтан.\nҠояш нурҙарылай, яҡты оран,\nҮткерерәк ауаз ҡылыстан.\n“Алаҫ!” – тине ҡор башының йәне,\n“Алаҫ!” – тине илдең атаһы:\nЕткерҙеләр ҡәүем ҡәлебенә\nБоронғоноң һүҙен, батаһын.\nҠәнзәфәрҙең тоҡомдары ҡайҙа?\nҠайҙа уландарың, Иҙеүкәй?\nСарсағандыр вариҫ тауышына,\nЗамана аһәңенә был еркәй!\nТуҡтар бейҙең нәҫел ебе – бында,\nОшо ерҙә ҡәбере хәҙрәттең.\nАлпамыша бында алышҡан бит,\nСәлимәнең йыры – үҙәктә.\nКүл, ҡырҡ-өйлө, ҫубый, меркет, ҡобау,\nӘлшәй мәргәндең был ырыуы.\nКүҙ алдыма килә Дим буйында\nЯҡты тирмәләрҙе ҡороуың.\nЗиһен айҡай “Шарлы урман” йыры,\n“Йыйын ғына халыҡ бер булһаң”...\n“Алаҫ” тигән оран торғоҙорлоҡ\nСабып барған саҡта һин ауһаң.\nБалаҫ-балаҫ кеүек сәхрәләрҙә\nКөн иткәндә халыҡ ирәйеп,\nЕрһеҙ иткән, шаңҡыҙата һуҡҡан\nХәмер генә тигән иргәйел.\nЗаманалар ирҙе һынаһа ла,\nСураҡайҙың ҡалған тоҡомо.\nБөгөн күрҙем ҡарсығаһын сөйөп,\nҺауаларҙы ярған уҡсыны.\nИлем минең, эй, ҡәҙерле төйәк,\nБашҡорт донъяһында бер усаҡ.\nАсылыкүл тулҡындары йыры,\nБалҡантауҙың ҡылғандары моңо\nБеҙгә тарих һөйләп торасаҡ.\nЗаятүләк зирәклеген халыҡ\nБетеү итеп һалған йөрәккә.\nҺыуһылыуҙың иргә тоғролоғон\nАсылында ҡыҙҙар йөрөтә.\n“Алаҫ!” – тигән оран яң(ғы)рау менән\nҠырҡ эшемде ташлап ҡырҡ яҡҡа,\nЙөрәк ҡуҙын илтәм милләт яҡҡан\nХалыҡ ғәме тигән усаҡҡа.\n“Алаҫ!” – тигән оран ишеткәндә\nҺынала ул беҙҙең тоғролоҡ!\nБеҙҙә ул – ғәм,\nБеҙҙә – яҡты ғәмәл\nДауылдарға ҡаршы торорлоҡ!


Һуд сүрәһе - Wikisource\n← Йунус сүрәһе Ҡөрьән\nавтор Мөхәммәт Кәрим Йусуф сүрәһе →\n11. ҺУД (ҺУД) СҮРӘҺЕ Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!\n1. Әлиф ләм ра. Был — китап, уның аяттары хикмәтле һәм хәбәрҙар тарафынан раҫланған һәм һуңынан асыҡ рәүештә һөйләнгән,\n2. һеҙ Алланан башҡа һис кемгә табынмау өсөн, ысынлап та, мин һеҙгә Унан өгөтләүсе һәм һөйөнсөләүсе! —\n3. һеҙ Раббығыҙҙан кисереү һорауығыҙ өсөн. Шунан һуң Уға тәүбә итегеҙ, һәм Ул һеҙгә билдәләнгән әжәлгә ҡәҙәр күркәм кәрәк-яраҡты бүләк итер һәм һәр йомартлыҡ эйәһенә Үҙенең йомартлығын бирер. Әгәр һеҙ йөҙ сөйөрһәгеҙ, ул уаҡытта мин һеҙҙең өсөн оло көндөң ғазабынан ҡурҡам.\n4. Ҡайтыуығыҙ — Аллаға, һәм Ул һәр нәмәгә ҡөҙрәтле!\n5. Эй, Унан йәшереү өсөн улар үҙҙәренең күкрәктәрен ҡыҫалар! Эй, улар кейемдәре менән ҡапланған уаҡытта Ул уларҙың нимәне йәшергәндәрен һәм нимәне асыҡ эшләгәндәрен белә! Ысынлап та, Ул күкрәктәрҙә булған нәмәне белә!\n6. Ризығы Алла ҡулында булмаған һис бер йән эйәһе Ер йөҙөндә юҡ, һәм Ул уның ҡайҙа туҡталырын һәм ҡайҙа тороуын белә. Барыһы ла асыҡ китапта.\n7. Ул күктәрҙе һәм Ерҙе алты көндә барлыҡҡа килтерҙе һәм Уның тәхете һыу өҫтөндә ине, һеҙҙең ҡайһығыҙҙың эше яҡшыраҡ икәнен һынау өсөн, һәм әгәр һин: «Ысынлап та, һеҙ үлгәндән һуң [ҡәберҙәрҙән] терелтеп сығарылаһығыҙ»,— тиһәң, иман килтермәгән кешеләр: «Был — асыҡтан-асыҡ сихыр ғына!» — тип әйтерҙәр.\n8. Әгәр Беҙ ул ғазапты һанап билдәләнгән уаҡытҡа кисектерһәк, улар: «Нимә тотоп тора һуң Уны?» — тип әйтерҙәр. Тик ул килгән көндө, уны уларҙан ситләтеү мөмкин булмаҫ һәм улар мыҫҡыллап көлгән нәмә уларҙы солғап алыр.\n9. Әгәр Беҙ кешегә Үҙебеҙҙән рәхмәт татытһаҡ, һәм шунан кире алһаҡ, ысынлап та, ул — өмөтһөҙләнеүсе, ҡәҙерһеҙ!\n10. Әгәр Беҙ уға бәлә-ҡазанан һуң хозурлыҡ татытһаҡ, ул, әлбиттә, «Минән насар нәмәләр китте!» — тип әйтер. Ысынлап та, ул шатлана һәм маһая!\n11. Сабыр иткән һәм изге эштәр эшләгән кешеләрҙән башҡа: быларға — ярлыҡау һәм бөйөк әжер!\n12. Моғайын, һиңә үәхи ителгәндең бәғзе нәмәләрен ҡалдырырһың, һәм уларҙың «Ни өсөн уға хазина иңдерелмәгән йәки уның менән фәрештә килмәгән?» — тигән һүҙҙәренән күкрәгең ҡыҫылалыр. Һин — өгөтләүсе-иҫкәртеүсе генә бит, ә Алла һәр нәмәгә үәкил.\n13. Йәки улар: «Ул уны үҙе уйлап сығарҙы»,— тип әйтерҙәр. Әйт: «Шуға оҡшаш уйлап сығарылған ун сүрә килтерегеҙ, һәм, әгәр дөрөҫ һөйләүсе булһағыҙ, Алланан башҡа саҡыра алғанығыҙҙы саҡырығыҙ!\n14. Әгәр улар һеҙгә яуап бирмәһәләр, шуны белегеҙ: ул Алланың белеүе буйынса иңдерелгән һәм Унан башҡа илаһ юҡ. Һеҙ мосолман булмаҫһығыҙмы ни?»\n15. Кем был донъяны һәм уның зиннәттәрен теләй, донъяла уларҙың эштәренә теүәл түләрбеҙ, һәм улар был донъяла өлөштәренән мәхрүм ителмәҫ.\n16. Был кешеләргә ахирәт көнөндә уттан башҡа нәмә булмаҫ, һәм уларҙың бында [донъяла] эшләгән эштәре файҙаһыҙ, һәм уларҙың ҡылғандары әрәмгә сығыр.\n17. Кемдә үҙ Раббыһынан асыҡ аяттар бар һәм уның артынаң Алланан шаһит килә, һәм уның алдында иман һәм рәхмәт булып, Мусаның китабы булһа,— былар Уға иман килтерәләр. Ә төрлө төркөмдәрҙән иман килтермәгән кешеләргә үәғәҙә ителгән нәмә — тамуҡ. Был турала шикләнмә! Был — Раббыңдан хәҡиҡәт, әммә кешеләрҙең күбеһе иман килтермәй!\n18. Аллаға ялған уйлап сығарыусынан залимыраҡ кем булыр? Улар Раббылары ҡаршыһына килтерелерҙәр һәм шаһиттар: «Раббылары өҫтөнән ялған һөйләүселәр бына ошолар»,— тип әйтерҙәр. Эй, Алланың ләғнәте залимдар өҫтөнә,\n19. Алла юлынан ситләшеүселәргә, уны боҙорға теләп; ә ахирәткә улар ышанмай.\n20. Улар Ер йөҙөндә һис бер нәмәне үҙгәртә алмайҙар. Уларҙың Алланан башҡа яҡлаусылары юҡ, уларға ғазап икеләтә булыр; уларҙың ишетергә лә, күрергә лә көстәре етмәне!\n21. Был кешеләр үҙ-үҙҙәренә зыян итте, һәм улар уйлап сығарған ялғандары уларҙан йәшеренде!\n22. Һис шик юҡ, ахирәт көнөндә улар тағы ла ҙурыраҡ зыян күреүсе булыр!\n23. Ысынлап та, иман килтергән һәм изге эштәр эшләгән һәм Раббыларына буйһонғандар, былар — ожмах эйәләре, улар унда мәңге ҡаласаҡ!\n24. Ике төркөмдөң миҫалы; һукыр, һаңғырау һәм күреүсе, ишетеүсе. Улар миҫалдарында тигеҙме һуң? Иҫегеҙгә килмәҫһегеҙме ни һуң?\n25. Һәм бына Беҙ үҙ халҡына Нухты ебәрҙек: «Ысынлап та, мин һеҙгә асыҡ өгөтләүсе-иҫкәртеүсе!\n26. Алланан башҡа һис кемгә ҡоллоҡ ҡылмағыҙ, мин һеҙҙең өсөн интектергес көндөң ғазабынан ҡурҡам!»\n27. Уның халҡынан иман килтермәгән юғары дәрәжәле кешеләр: «Беҙ һинең үҙебеҙ кеүек кеше икәнлегеңде күрәбеҙ, һәм һиңә эйәреүселәр беҙҙең арабыҙҙағы беренсе уйҙан иң түбән кешеләр икәнен күрәбеҙ, һәм һеҙҙә беҙгә ҡарағанда һис бер өҫтөнлөк күрмәйбеҙ, бәлки беҙ һеҙҙе ялғансылар тип уйлайбыҙ»,— тип әйттеләр.\n28. Ул әйтте: «Эй, халҡым! Уйлап ҡаранығыҙмы һеҙ, әгәр миндә Раббымдан асыҡ аяттар булһа һәм Ул миңә Үҙенән һеҙгә күренмәгән рәхмәт бирһә, һеҙ яратмаһағыҙ, беҙ уны [рәхмәтте] һеҙгә көсләп бирербеҙме ни?\n29. Эй, халҡым! Мин һеҙҙән уның өсөн байлыҡ һорамайым, минең әжерем Аллала ғына, һәм мин иман килтергән кешеләрҙе үҙ эргәмдән ҡыумайым, улар Раббыларын осратасаҡтар бит. Әммә мин күрәм: һеҙ наҙан халыҡ.\n30. Эй, халҡым! Әгәр мин уларҙы үҙ эргәмдән ҡыуып ебәрһәм, Алланан кем мине һаҡлар? Иҫегеҙгә алмаҫһығыҙмы ни?\n31. Мин һеҙгә: «Алланың хазиналары минең ҡулымда»,— тип тә, «Мин ғәйеп нәмәләрҙе беләм»,— тип тә әйтмәйем, «Мин фәрештә»,— тип тә әйтмәйем. Һәм һеҙҙең күҙҙәрегеҙ хурлап ҡараған кешеләр тураһында: «Уларға Алла һис бер төрлө яҡшылыҡ бирмәйәсәк»,— тип тә әйтмәйем. Уларҙың күңелдәрендәге нәмәне Алла яҡшыраҡ белә; ул үаҡытта мин залимдарҙан булыр инем».\n32. Улар: «Эй, Нух! Һин беҙҙең менән бик күп һүҙ көрәштерҙең, әгәр дөрөҫ һөйләй торған булһаң, үҙең үәғәҙә ҡылған нәмәне беҙгә килтер!» — тинеләр.\n33. Ул әйтте: «Әгәр теләһә, һеҙгә уны Алла килтерер, һәм һеҙ уны көсһөҙләтә алмайһығыҙ.\n34. Һәм әгәр Алла һеҙҙе аҙҙырырға теләһә, мин һеҙгә нәсихәт бирергә теләһәм дә, минең нәсихәтем һеҙгә ярҙам итмәҫ. Ул — Раббығыҙ, һәм Уға ҡайтарылырһығыҙ».\n35. Йәки улар: «Ул уны үҙе уйлап сығарҙы!» — тип әйтерҙәр. «Әгәр мин уны уйлап сығарған булһам, ул уаҡыт үҙ гонаһым үҙ өҫтөмә һәм һеҙҙең гонаһ эшләүегеҙҙә ҡатнашлығым юҡ»,— тип әйт.\n36. Һәм Нухҡа үәхи бирелде: «Һинең халҡыңдан инде иман килтергәндәрҙән башҡа һис иман килтереүсе булмаҫ, уларҙың эшләгән эштәре өсөн һин көймә.\n37. Беҙҙең күҙ алдыбыҙҙа һәм Беҙ ҡылған үәхи буйынса көймә яһа, золом ҡылғандар тураһында Миңә доға ҡылма, ысынлап та, улар батырыласаҡ!»\n38. Һәм ул көймәне яһаны. Уның халҡынан аҡһөйәктәр һәр уаҡыт уның янынан үткәндә уны мыҫҡылланылар. Ул әйтте: «Әгәр хәҙер һеҙ беҙҙе мыҫҡыл итһәгеҙ, һеҙ мыҫҡыллаған кеүек беҙ ҙә һеҙҙе мыҫҡыл итербеҙ.\n39. Кемгә уны кәмһетә торған ғазап киләсәген һәм кемгә мәңге ғазап ҡағыласағын һеҙ белерһегеҙ!»\n40. Беҙҙең бойороғобоҙ килгәс һәм усаҡ ҡайнағас, Беҙ: «Уға һәр нәмәнең ишен, икеһен, тейә, һәм ғаиләңде,—элек улар тураһында һүҙ булғандарҙан башҡа,— һәм иман килтергән кешеләрҙе»,— тинек, ләкин уның менән аҙҙар ғына иман килтерҙе.\n41. Ул: «Унда йөҙөгөҙ, уның хәрәкәте һәм туҡталыуы Алла исеме менән. Ысынлап та, Раббым ярлыҡаусы, рәхимле!»— тине.\n42. Ул [көймә] улар менән тау кеүек тулҡындар араһында йөҙҙө. Нух ситтә торған улын саҡырҙы: «Эй, улым, беҙҙең менән бергә йөҙ һәм кафырҙар менән булма!»\n43. Ул: «Мин тауға менеп ҡотолормон, ул мине һыуҙан һаҡлар»,— тине, Ул: «Бөгөн Алла рәхмәт ҡылған кешеләрҙән башҡаларға Уның бойороғонан һаҡлаусы юҡ»,— тине. Һәм уларҙың араһын тулҡын бүлде һәм ул батырылғандар араһында булды.\n44. Һәм: «Эй, Ер, һыуыңды йот, эй, Күк, туҡтал!» — тип әйтелде. Һәм һыу ҡайтты, һәм бойороҡ үтәлде, һәм ул Әл-Джүди тауында туҡталды, һәм: «Дөмөкһөн залим халыҡ!» — тип әйтелде.\n45. Нух Раббыһына мөрәжәғәт итте: «Раббым, минең улым — минең ғаиләмдән, Һинең үәғәҙәң хаҡ — Һин хөкөм итеүселәрҙең иң хикмәтлеһе!» — тине.\n46. Ул: «Эй, Нух, ул һинең ғаиләңдән түгел, был — изге эш түгел, үҙең белмәгәнде Минән һорама, Мин һине наҙандарҙан булмаҫҡа өгөтләйем»,— тине.\n47. Ул: «Раббым, белемем булмаған нәмәне Һинән һорамау өсөн Һиңә һыйынам. Һин ярлыҡамаһаң, рәхмәтеңде бирмәһәң, мин зыян күреүселәрҙән булырмын»,— тине.\n48. «Эй, Нух, Беҙҙең һиңә һәм һинең менән булған халыҡтарға сәләм һәм бәрәкәт менән төш. Ә бар шундай халыҡтар, Беҙ уларҙы файҙалаңдырырбыҙ, шунан уларға Беҙҙән интектергес ғазап ҡағылыр».\n49. Был — ғәйеп нәмә тураһындағы хикәйәләрҙән. Беҙ уларҙы һиңә үәхи итәбеҙ, бынан элек уны һин дә, һинең халҡың да белмәй ине. Сабыр ит! Ысынлап та, эштең ахыры тәҡүәлеләргә!\n50. ...һәм Ғәд халҡына уларҙың туғаны Һудты. Ул әйтте: «Эй, халҡым! Аллаға ҡоллоҡ ҡылығыҙ! Унан башҡа һеҙгә илаһ юҡ! Һеҙ фәҡәт ялғанды уйлап сығараһығыҙ.\n51. Эй, халҡым! Мин һеҙҙән бының өсөн әжер һорамайым, минең әжерем фәҡәт мине бар иткәндә. Аҡылығыҙға килмәҫһегеҙме ни?\n52. Эй, халҡым! Раббығыҙҙан ярлыҡау һорағыҙ, шунан Уға тәүбә ҡылығыҙ, Ул һеҙгә Күктән мул ямғыр ебәрер, һәм һеҙҙең көсөгөҙгә тағы көс арттырыр, гонаһлы булып, йөҙ сөйөрмәгеҙ!»\n53. Улар әйтте: «Эй, Һуд, һин беҙгә асыҡ аят менән килмәнең, беҙ, һинең һүҙеңә ҡарап, үҙебеҙҙең илаһтарыбыҙҙы һис ҡалдырмаясаҡбыҙ, һәм һиңә ышанмаясаҡбыҙ.\n54. Беҙ һиңә фәҡәт илаһтарыбыҙҙан берәйһе яманлыҡ ҡылды тип кенә әйтәбеҙ». Ул әйтте: «Мин Алланы шаһит итәм, һәм һеҙ ҙә шаһит булығыҙ: ҡатнашым юҡ һеҙҙең Уға тиңдәш тотоуығыҙҙа,\n55. Унан башҡа. Барығыҙ ҙа миңә ҡаршы хәйлә ҡороғоҙ, һуңынан миңә кисектермәгеҙ.\n56. Бына мин Аллаға — Раббыма һәм Раббығыҙға — тәүәккәлләнем. Ул маңлай сәсенән тотмаған һис бер хайуан юҡтыр. Ысынлап та, Раббым тура юлда!\n57. Әгәр йөҙ сөйөрһәгеҙ, мин һеҙгә нәмә менән ебәрелгәнемде еткерҙем, һәм Раббым һеҙҙе икенсе халыҡ менән алмаштырыр, һеҙ Уға һис нәмәлә зарар итә алмаҫһығыҙ. Ысынлап та, Раббым һәр бер нәмәне һаҡлаусы!»\n58. Һәм Беҙҙең бойороғобоҙ килгәс, Беҙ Һудты һәм Беҙҙең рәхмәтебеҙҙән уның менән бергә иман килтергән кешеләрҙе ҡотҡарҙыҡ һәм уларҙы ҡаты ғазаптан ҡотҡарҙыҡ.\n59. Бына ошо Ғәд халҡы Раббыларының аяттарын инҡар итте һәм Уның рәсүлдәренә буйһонманы, һәм һәр йәберләүсенең бойороғона эйәрҙе.\n60. Уларға был донъяла һәм ахирәт көнөндә лә ләғнәт эйәртелде. Эйе! Ысынлап та, Ғәд халҡы Раббыларына ышанманы. Эйе! Дөмөкһөн ғәдтәр — Һуд халҡы!\n61. ...Һәм Ҫәмүд халҡына уларҙың туғаны Салихты. Ул: «Эй, халҡым! Аллаға ҡоллоҡ ҡылығыҙ! Унан башҡа һеҙгә һис бер илаһ юҡ. Ул һеҙҙе Ерҙән сығарып үҫтерҙе һәм һеҙҙе Ерҙә урынлаштырҙы. Унан ярлыҡау һорағыҙ, шунан Уға тәүбә ҡылығыҙ. Ысынлап та, Раббым — яҡын һәм яуап биреүсе!» — тине.\n62. Улар: «Эй, Салих! Һин бынан элек беҙҙең арабыҙҙа ышаныслы кешеләрҙән инең. Һин беҙҙе ата-бабаларыбыҙ ҡоллоҡ ҡылған нәмәгә ҡоллоҡ ҡылыуҙан тыйырһыңмы ни? Һин өндәгән нәмә тураһында беҙ көслө шиктәбеҙ»,— тинеләр.\n63. Ул әйтте: «Эй, халҡым! Уйлап ҡаранығыҙмы, әгәр миндә Раббымдан асыҡ аят булһа, һәм Ул миңә рәхмәтен биргән булһа, әгәр мин Уға буйһонмаһам, Алланан мине кем яҡлар? Һеҙ миңә зыян ғына арттыраһығыҙ.\n64. Эй, халҡым! Был — һеҙгә аят итеп Алланың инә дөйәһелер, уны Алла ерендә ашап йөрөгән хәлендә ҡалдырығыҙ, уға яуызлыҡ менән ҡағылмағыҙ, юҡһа һеҙҙе яҡын ғазап тотор».\n65. Әммә улар дөйәнең теҙ аҫты һеңерҙәрен ҡырҡтылар, һәм ул: «Өс көн өйҙәрегеҙҙә файҙаланығыҙ: был үәғәҙә ялған түгел»,— тине.\n66. Беҙҙең бойороғобоҙ килгәс, Беҙ Салихты һәм рәхмәтебеҙ менән уның менән бергә иман килтергән кешеләрҙе шул көндөң хурлығынан ҡотҡарҙыҡ. Ысынлап та, Раббың ҡеүәтле, бөйөк!\n67. Һәм залим халыҡтарҙы ҡаты тауыш тотто, һәм иртәгәһенә улар өйҙәрендә йөҙ түбән килеш ята ине,\n68. унда тормаған да кеүек. Эйе! Ысынлап та, Ҫәмүд халҡы Раббыһын инҡар итте — дөмөкһөндәр әйҙә ҫәмүдтәр!\n69. Бына Беҙҙең рәсүлдәребеҙ һөйөнсө менән Ибраһимға килделәр: «Сәләм!» — тинеләр. «Сәләм!» — тине ул, һәм оҙаҡламайынса ҡыҙҙырылған быҙау ите алып килде.\n70. Ә уларҙың ҡулдары уға теймәгәнде күргәс, уларҙы таныманы һәм уларҙан ҡурҡыу тойҙо. Улар: «Ҡурҡма, беҙ Лут халҡына ебәрелгәнбеҙ»,— тинеләр.\n71. Ә уның ҡатыны баҫып тора ине һәм көлөп ебәрҙе, һәм Беҙ уны Исхаҡ тураһында һәм Исхаҡтан һуң Яҡуп тураһында һөйөнсөләнек.\n72. Ул: «Ниндәй ҡайғы миңә! Мин ҡарсыҡ көйөмсә бала табырмынмы? Бына ирем дә ҡарт. Ысынлап та, был ғәжәп эш!» — тине.\n73. Улар: «Әллә һин Алланың бойороғона ғәжәпләнәһеңме? Эй һеҙ, йорт эйәләре, Алланың рәхмәте һәм бәрәкәте һеҙҙең өҫтөгөҙҙә. Ул маҡтаулы һәм данлыҡлы!» — тинеләр.\n74. Ибраһимдан ҡурҡыу киткәс һәм уға шатлыҡлы хәбәр килгәс, ул Беҙҙең менән Лут халҡы тураһында бәхәсләшергә кереште.\n75. Ысынлап та, Ибраһим баҫалҡы, көйәләнеүсе һәм тәүбә ҡылыусы!\n76. Эй, Ибраһим, бынан йөҙ ҡайтар, инде Раббыңдың бойороғо килде, һәм, ысынлап та, уларға ҡотолғоһоҙ ғазап киләсәк!\n77. Лутҡа Беҙҙең рәсүлдәребеҙ килгәс, уларға көйҙө, һәм уларҙан уның көсө кәмене һәм: «Был — ауыр көн!» — тине.\n78. Уға ашыға-ашыға уның халҡы килде, улар элек тә насар эштәр ҡылалар ине. Ул: «Эй, халҡым! Бына минең ҡыҙҙарым, улар һеҙҙең өсөн таҙараҡ. Алланан ҡурҡығыҙ, мине ҡунаҡтарым алдында мәсхәрә итмәгеҙ. Арағыҙҙа дөрөҫ юлдан йөрөүсе кеше юҡмы ни?» — тине.\n79. Улар: «Һин беләһең бит, һинең ҡыҙҙарыңда беҙҙең хәжәтебеҙ юҡ, һәм һин беҙҙең нимә теләгәнебеҙҙе беләһең»,— тинеләр.\n80. Ул: «Әгәр һеҙгә [ҡаршы] миндә көс булһа ине йәки миңә һыйынып ҡотолорға ҡеүәтле терәк булһа ине!» — тине.\n81. Улар: «Эй, Лут, беҙ — Раббыңдың рәсүлдәре, улар һис уаҡытта һиңә килеп етә алмаҫ. Төндөң бер өлөшө үткәс, ғаиләң менән юлға сыҡ һәм һинең ҡатыныңдан башҡа бер кем дә артына әйләнеп ҡарамаһын, ысынлап та, уларға ҡағылған нәмә ҡатыныңа тейер. Уларға билдәләнгән уаҡыт — таң. Таң яҡын түгелме ни?» — тинеләр.\n82. Беҙҙең бойороғобоҙ килгәндән һуң, уның өҫтөн түбән ҡылдыҡ һәм тығыҙ балсыҡтан [эшләнгән] таш яуҙырҙыҡ,\n83. Раббың ҡаршыһында тамғаланған. Һәм был залимдарҙан йыраҡта булманы!\n84. ...Һәм Мәдйән халҡына уларҙың туғаны Шөғәйепте. Ул әйтте: «Эй, халҡым! Аллаға ҡоллоҡ ҡылығыҙ, Унан башҡа һеҙгә илаһ юҡ. Оҙонлоҡ үлсәүен дә, ауырлыҡ үлсәүен дә кәметмәгеҙ. Мин һеҙҙең рәхәттә йәшәгәнегеҙҙе күрәм, һәм мин һеҙҙең өсөн солғаусы көндөң ғазабынан ҡурҡам.\n85. Эй, халҡым! Оҙонлоҡ һәм ауырлыҡ үлсәүҙәрендә ғәҙеллекте теүәл үтәгеҙ, кешеләрҙең һис бер нәмәһен кәметмәгеҙ, һәм Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ таратып йөрөмәгеҙ!\n86. Алла ҡаршыһындағы ҡалдыҡ —әгәр иман килтергән булһағыҙ,— һеҙҙең өсөн яҡшыраҡ, ә мин һеҙҙең өсөн һаҡлаусы түгел».\n87. Улар: «Эй, Шөғәйеп! Һиңә ата-бабаларыбыҙ табынған нәмәне ҡуйырға һәм малдарыбыҙҙы үҙебеҙ теләгәнсә сарыф итмәҫкә ҡушамы һиңә намаҙың? Һин баҫалҡы һәм тура юлдан алып барыусы инең бит»,— тинеләр.\n88. Ул әйтте: «Эй, халҡым! Уйлап ҡаранығыҙмы һеҙ, әгәр Раббымдан миндә асыҡ аят булһа, һәм Ул миңә күркәм ризыҡ биргән булһа, һәм Ул һеҙгә тыйған нәмәлә мин һеҙгә киреләнергә теләмәһәм... Мин көсөм еткәнсә фәҡәт төҙөклөк теләйем. Миңә ярҙам фәҡәт Алланан, мин Уға тәүәккәлләнем һәм Уға ялбарам.\n89. Эй, халҡым! Минең менән айырылышыу һеҙҙе Нух халҡына, йәки Һуд халҡына, йәки Салих халҡына ҡағылған кеүек нәмәгә дусар итмәһен, Лут халҡы ла һеҙҙән алыҫ түгел бит.\n90. Раббығыҙҙан ярлыҡауҙы һорағыҙ, шунан Уға тәүбә итегеҙ. Ысынлап та, Раббым — рәхимле, һөйөүсе!»\n91. Улар: «Эй, Шөғәйеп! Һин әйткәндәрҙән беҙ күп нәмә аңламайбыҙ, беҙ шуны күрәбеҙ: һин арабыҙҙа көсһөҙһөң. Әгәр ырыуың булмаһа, беҙ һине таш менән туҡмар инек, һин бит беҙгә ғәзиз түгелһең»,— тинеләр.\n92. Ул әйтте: «Эй, халҡым! Әллә минең ырыуым һеҙгә Алланан да ҡәҙерлерәкме? Һеҙ Уны артығыҙҙа ташлап ҡалдырҙығыҙ. Ысынлап та, Раббым ҡылған эштәрегеҙҙе айҡай.\n93. Эй, халҡым! Үҙ көсөгөҙ еткәнсе эшләгеҙ, мин дә эшләрмен, белерһегеҙ кемгә уны месхәрә итеүсе ғазап килгәнен һәм кем ул алдаҡсы. Көтөп тороғоҙ, мин дә һеҙҙең менән көтәм!»\n94. Һәм Беҙҙең бойороғобоҙ килгәс, Беҙ Шөғәйепте һәм рәхмәтебеҙ менән уның менән иман килтергән кешеләрҙе ҡотҡарҙыҡ. Ә золом ҡылғандарҙы ҡаты тауыш тотто, һәм иртәгеһенә улар йорттарында йөҙ түбән йығылған хәлдә ята ине,\n95. унда тормаған да кеүек. Ҫәмүд халҡы йыраҡ булған кеүек, Мәдйән халыҡтары дөмөкһөн!\n96. Беҙ аяттарыбыҙ менән һәм асыҡ хакимиәт менән\n97. Фирғәүенгә һәм уның юғары дәрәжәле кешеләренә Мусаны ебәрҙек. Улар Фирғәүен бойороғона эйәрҙеләр, әммә Фирғәүендең бойороғо дөрөҫ булманы.\n98. Ул ҡиәмәт көнөндә халҡы башында килер һәм һыу эсергә уларҙы утҡа илтер. Ниндәй насар уға алып барылған эсеү урыны!\n99. Һәм уларҙы бында ла һәм ҡиәмәт көнөндә лә ләғнәт менән оҙаталар. Ниндәй насар был бирелә торған бүләк!\n100. Был — Беҙ һиңә һөйләгән ҡалалар тураһындағы хәбәрҙәрҙән. Уларҙың ҡайһылары тора, ә ҡайһылары урылған.\n101. Беҙ уларға золом ҡылманыҡ, ләкин улар үҙ-үҙҙәрен йәберләне. Һинең Раббыңдың бойороғо килгәс, Алланан башҡа улар доға ҡылған илаһтары уларҙы һис бер нәмәнән ҡотҡарманы. Улар фәҡәт уларҙың һәләкәтен генә көсәйтте.\n102. Золом ҡылған ҡалаларҙы тотҡанда бына шулай тотоуы Раббыңдың! Ысынлап та, Уның тотоуы интектергес һәм ҡаты!\n103. Ысынлап та, ахирәт ғазабынан ҡурҡҡан кешегә ошонда аяттар бар. Был көнгә кешеләр йыйылыр һәм күрелә торған көндөр был!\n104. Беҙ уны һанаулы әжәлгә ҡәҙәр генә кисектерәбеҙ.\n105. Ул көн килгәс, кеше Уның рөхсәте менән генә һөйләшер; улар араһында бәхетһеҙ һәм бәхетлеләр булыр.\n106. Әммә бәхетһеҙ кешеләр утта. Уларға унда — ыңғырашыу һәм үкһеп илау,—\n107. күктәр һәм Ер дауам иткән хәтле унда мәңге ҡалып,— әгәр Раббың башҡаны теләмәһә генә. Ысынлап та, Раббың — Үҙе теләгәнен ҡылыусы!\n108. Әммә бәхеткә ирешкәндәр —ожмахта, унда мәңге ҡалып,— күктәр һәм Ер дауам иткән хәтле,— әгәр Раббың башҡаны теләмәһә инде,— киҫелмәгән бүләк итеп.\n109. Быларҙың нәмәгә табыныуы тураһында шиктә булма, улар элек ата-бабалары табынған кеүек кенә табыналар бит. Һәм, ысынлап та, Беҙ уларға өлөштәрен теүәл итеп, кәметмәйенсә бирербеҙ!\n110. Беҙ Мусаға китап бирҙек, әммә уның тураһында бәхәсләштеләр. Әгәр һинең Раббыңдың үткәндәге һүҙе булмаһа, улар араһында хөкөм ителгән булыр ине. Ә улар быға ҡарата ныҡ шикләнә.\n111. Ысынлап та, Раббың һәр кемгә, эштәренә ҡарап, тейешлеһен теүәл бирер: Ул уларҙың эшләгән эштәренән хәбәрҙар!\n112. Нисек ҡушылған, шулай тор һәм һинең менән бергә тәүбә ҡылғандар; һәм сиктән уҙмағыҙ: Ул һеҙ нәмә эшләгәнде күреп тора бит!\n113. Һеҙгә ут ҡағылмаһын өсөн золом ҡылғандарға таянмағыҙ, һеҙҙең Алланан башҡа дуҫтарығыҙ юҡ һәм һеҙгә һис ярҙам булмаҫ.\n114. Көндөң башында һәм аҙағында, һәм төндөң [яҡын] сәғәттәрендә намаҙ тор. Ысынлап та, изге эштәр яман эштәрҙе алыҫлата! Был — иҫкә алыусыларҙың иҫтәренә төшөрөү.\n115. Һәм сабырлы бул, сөнки Алла изгелек эшләгәндәрҙең әжерен зая ҡылмай!\n116. Ни өсөн һеҙгә тиклем булған быуындарҙа Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡтан тыйыусы ғүмер эйәләре булманы — Беҙ ҡотҡарғандарҙан аҙ ғыналарынан башҡа? Ә золом ҡылғандар үҙҙәре ләззәтләнгән тормошҡа эйәрҙеләр һәм гонаһлыларҙан булдылар.\n117. Раббың халыҡтары яҡшы эштәр эшләгән ҡалаларҙы золом менән һәләк итмәне.\n118. Әгәр һинең Раббың теләгән булһа, Ул кешеләрҙе бер өммәт яһаған булыр ине. Ә улар бәхәсләшеүҙән туҡтамайҙар,\n119. һинең Раббың рәхмәт ҡылғандарҙан башҡа. Шуның өсөн Ул уларҙы яратты. Һәм Раббыңдың: «Мин тамуҡҡа ендәрҙе һәм кешеләрҙе бергә тултырасаҡмын»,— тигән һүҙе ғәмәлгә ашырылды.\n120. Беҙ һиңә рәсүлдәр тураһындағы хәбәрҙәрҙең барыһын да һинең йөрәгеңде нығытыу өсен һөйләйбеҙ. Һәм ошонда һиңә хәҡиҡәт һәм иман килтергән кешеләргә өгөтләү һәм иҫкә төшөрөү килде.\n121. Иман килтермәгән кешеләргә әйт: «Көсөгөҙ еткән саҡлы ғәмәл ҡылығыҙ. Беҙ ҙә ғәмәл ҡылырбыҙ.\n122. Көтөп тороғоҙ, беҙ ҙә көтөп торабыҙ!»\n123. Күктәрҙә һәм Ерҙә булған ғәйеп нәмәләр Алланыҡы. Барлыҡ эш Аллаға ҡайта. Уға ғибәҙәт ҡыл һәм Уға тәүәккәллә! Раббың һеҙ эшләгән эштән битараф түгел!\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Һуд_сүрәһе&oldid=350092"


“Бөтә эш дүрт бейәнән башланды” » Башҡортостан гәзите\n31-08-2012, 00:35 // Иҡтисад // Баҫып сығарырға\n— Алғанда уҡ төп ниәт ҡымыҙ менән шөғөлләнеү ине, — ти Руслан. — Маҡсатыңды алдан белмәһәң, уға яйлап бармаһаң, бер ни килеп сыҡмай бит ул...\nОшо бейәләр ҡолонлап, ишәйә башлағас, үҙҙәрендә дәрт-көс, тәжрибә тойғас, Ахуновтар крәҫтиән-фермер хужалығы төҙөргә ҡарар итә. Ә хужалыҡ булдырып, һалымдар түләгәс, дәүләт яҡлауына алына. Ябай тел менән әйткәндә, төрлө яҡлап ярҙам да була: ҡымыҙ етештереү ҡорамалдары һатып алыу, мал һанын арттырыу өсөн аҙ процентлы ссудалар, субсидиялар... Шулай итеп, Ахуновтар ат һанын 140 башҡа еткерә, 40 бейә даими һауыла.\n— Ҡымыҙҙы бик теләп алалар, — ти хужа. — “Ҡарлуғас”, “Чехов” балалар шифаханаларына оҙатабыҙ, райпо магазиндары, шәхси нөктәләр аша таратабыҙ...\nОшо тиклем йылҡыны ҡышын ашатырға ла кәрәк бит әле, тиер берәүҙәр. Эйе, кәрәк. Шуның өсөн дә улар 90 гектар ерҙе ҡуртымға алып, һоло, арпа, суданка һымаҡ йылҡы малы яратҡан культуралар сәсә. Элекке колхоз ҡураларын һатып алалар.\nАхуновтарҙың хужалығының ғына түгел, нәҫелдәренең дә тамырҙары ныҡ — бер-береһен уҙышып, Динар, Денис, Данияр исемле улдары үҫә. Тимәк, нәҫел ағасы ла ныҡлы. Ә был — әҙәм балаларының донъялағы иң ҙур бурысы, йәшәү мәғәнәһе.


Ыҙғыш алмаһына әйләнгән сутыйҙар\nБаш ҡаланың шәхси йорттар секторында йәшәүсе ике күрше ер бүлешә алмай. Ваҡиға сценарийы барыһына ла таныш. Бейегерәк төҙөлгән йорт бәләкәйерәген ҡыҫырыҡлай. Мәсьәләне йорттарҙың тауҙа ултырыуы ла киҫкенләштерә. Ерһеҙ ҡалған йорт хужаһы бейектән шыуған тупраҡтан, ҡарҙан да һаҡлана алмай. Һөҙөмтәлә торлаҡ таушала башлаған. Хаҡлыҡ кемдең биләмәһендә? Кем кемдең ерен тартып алған?\nҠасандыр ике йорт араһында бер ниндәй ҙә кәртә булмаған. Ике күрше һикһәненсе йылдар башынан алып туғандарҙай татыу көн иткән. Был дуҫлыҡҡа хосусилаштырыу сәйәсәте сик ҡуя. Флүр Ишбулдин күршеләренең йорт тирәһендәге ерҙе суд аша тотошлайы менән тиерлек үҙҙәренә алыуын дүрт йыл элек кенә белеп ҡала. Ул ғына ла түгел, ике участокты айырған сик уның йортон да икегә бүлә. Хәҙер килеп беҙҙең ерҙән өйөгөҙҙө күсерегеҙ, тип аптыраталар, ти Флүр Ишбулдин.\nКадастр инженерҙары сикте билдәләгәндә ниндәй ҡағиҙәләргә таянғандарҙыр, аңлашылмай. Әммә был хәл Ишбулдиндарға торлаҡһыҙ ҡалыу менән янай. Йортҡа терәп үк ҡуйылған кәртә стеналарҙы серетә башлаған. Тау битендә урынлашҡанлыҡтан ҡар һыуҙары ла, шыуған тупраҡ та йортҡа тула.\nӘммә бер нимә лә эшләп булмай. Ер бит күршеләрҙеке. Һәр хәлдә улар кәртәләп алыуҙы закон нигеҙендә башҡарылды тип иҫбатлай.Шулай ҙа ҡағиҙә теүәл үтәлмәгән, ти белгестәр. Дәүләт теркәүе, кадастр һәм картография идаралығынан белдереүҙәренсә, һәр йорт тирәләй хеҙмәтләндереү өсөн өс метрҙан дә кәм булмаған ер биләмәһе ҡалдырылырға тейеш.\nТимәк, ыҙғыш алмаһы үҫкән баҡса мәсьәләһе әле генә хәл ителмәйәсәк. Флүр Ишбулдин да бирешергә теләмәй. Закон алдында барыһы ла тигеҙ, йорттоң ҙурлығына ҡарап ер бирмәйҙәр, ти ул.


Ике быуын бергә осрашты\n22 Ноябрь 2016, 12:37\n19-сы “Сулпан” балалар баҡсаһында “Ағинәйҙәр ҡор йыя” тип аталған байрам сараһы уҙҙы. Быуындар бәйләнешен һаҡлау, күркәм ғаилә йолаларын үҫтереү, балалар баҡсаһы һәм атай-әсәйҙәр араһында хеҙмәттәшлек булдырыу маҡсатында ойошторолған сарала өләсәйҙәр һәм әсәйҙәр ике командаға бүленеп, төрлө конкурс һынауҙарын үтте.\nсулпан19-сы “Сулпан” балалар баҡсаһында “Ағинәйҙәр ҡор йыя” тип аталған байрам сараһы уҙҙы. Быуындар бәйләнешен һаҡлау, күркәм ғаилә йолаларын үҫтереү, балалар баҡсаһы һәм атай-әсәйҙәр араһында хеҙмәттәшлек булдырыу маҡсатында ойошторолған сарала өләсәйҙәр һәм әсәйҙәр ике командаға бүленеп, төрлө конкурс һынауҙарын үтте.\nТәүге һынау конкурсанттарҙың балалар әкиәттәрен белеү кимәлен тикшерҙе. Икенсеһендә ҡул осондағы әйберҙәрҙән тиҙ генә байрам костюмын әҙерләй белеүҙәрен баһаланы. Шулай уҡ әсәйҙәрҙең һәм өләсәйҙәрҙең ҡыҫҡа ваҡытта тәмле тортты биҙәүенә һәм йыр-бейеү һәләтенә конкурстар ойошторолдо.\nКонкурс һынауҙарын ике команданың да уңышлы үтеүе уларҙың балаларына, ейән-ейәнсәрҙәренә әкиәт һөйләүен, байрамдарға кейемде үҙҙәре әҙерләүен һәм бешеренеүгә, йырға, бейеүгә лә әүәҫ икәнлеген күрһәтте. Шуларҙы күҙ уңында тотоп, район-ҡала ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Жанна Ғәйетҡолова йәш быуынға рухи-әхлаҡи тәрбиә биреүгә әһәмиәт биргәне, быуындар бәйләнешен һаҡлағаны, тәжрибә уртаҡлашҡаны өсөн сарала ҡатнашҡан әсәйҙәр һәм өләсәйҙәргә Әсәйҙәр көнө айҡанлы ойошманың Рәхмәт хатын тапшырҙы. Ҡотлау һүҙҙәре менән шулай уҡ балалар баҡсаһы мөдире Флорида Үлмәҫбаева, район-ҡаланың эшҡыуарҙар берекмәһе рәйесе Гүзәл Суслова сығыш яһаны.


Тере килеш үлтәргәндәр | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n22 октября 2019 — 15:12 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда банк хеҙмәткәрҙәре хеҙмәт ветеранын үлгән тип иҫәпләп, йыйған аҡсаһынан мәхрүм иткәндәр. Финанс ойошмаһында пенсионерҙың исем фамилияһына тура килгән некрологты гәзиттә күреп ҡалдыҡ, тип хәбәр иткәндәр. Ошонан һуң иҫәптән 300 меңгә яҡын аҡса юғалған. Хеҙмәт ветеранының күкрәгендә – миҙал. Һуғыш башланғанда Виктор Трофимовҡа ни бары 12 генә йәш була. Бала килеш өлкәндәргә ярҙам итеү теләге менән ул колхозға эшкә сыға. Оло йөрәкле ветеран әле лә яҡындарына ярҙам булһын тип аҡса йыйған. Тик иҫәбендәге 300 мең ҡайҙалыр юғалған. Алты йыл элек ветеран үҙ ҡулдары менән төҙөгән йортон һатҡан.\nҒүмер буйы иҡтисад уҡытыусыһы булып эшләгән Виктор Алексеевич, банкта һаҡлауы отошлораҡ икәнде аңлап, юл аша ғына урынлашҡан “Рәсәй капиталы” ойошмаһына аҡсаһын алып барып тапшыра. 90 йәшлек ветеран иҫәбендә аҡса барлығына шикләнә башлаған. Банкка барһа, уны тереләй үлтергәндәре асыҡлана. Банк хеҙмәткәрҙәре пенсионерҙың исем фамилияһына тура килгән кешенең некрологын гәзиттә күреп ҡалдыҡ, тигәндәр. Был хәбәрҙән Виктор Трофимов шаҡ ҡата.Белореттағы банк бүлексәһе ябылған. Шуға инсульт һәм бер-нисә ҡатмарлы операция кисергән ветеранға Силәбеләге төп офисҡа йөрөргә тура килә. Йыл дауамындағы ике тиҫтәгә яҡын ултырыштар бер ниндәй ҙә һөҙөмтә бирмәгән. Ҡайғырыуҙарҙан Виктор Алексеевич йәнә дауаханаға эләгә. Банк аҡсаны Виктор Трофимов үҙе алған тигән фекерҙә. Ҡыҙыу линияға шылтыратһам, етәксе исеменә йәнә хат яҙырға ғына тәҡдим итәләр, ти ветеран.\nЯрҙам һорап хеҙмәт ветераны Силәбе өлкәһе буйынса Дәүләт Думаһы депутатына мөрәжәғәт иткән. Хәҙер был эшкә урындағы адвокат тотонасаҡ. Аҡсалар хаталы рәүештә Виктор Трофимовтың аҙашының туғандарына күсерелеүе ихтимал, ти юрист документтар менән танышҡандан һуң. Юрист банктың етәкселеге менән күҙгә күҙ ҡарашып һөйләшергә ниәтләй. Әгәр ҙә уртаҡ фекергә килмәһәк, суд аша пенсионерҙың мәнфәғәттәрен яҡлаясаҡмын, ти ул. Ветеран да ҡул ҡаушырып ултырырға йыйынмай. Хоҡуҡ һаҡлау органдарына ғариза яҙырға ниәтләй.