Инфоурок › Другое › Другие методич. материалы › Сценарий мероприятия по башкирскому языку на тему "Урал батыр бәйгеһе"\n9-сы урта мәктәбенең\nЮлиә Ғилмулла ҡыҙы\nХәйерле көн! Һаумыһығыҙ ҡунаҡтар, уҡыусылар, уҡытыусылар!\nҺеҙҙе ошо байрамда күреүбеҙгә бик шатбыҙ. Күрәм, йөҙҙәрегеҙ ҡояш кеүек балҡып тора.\nОшондай яҡшы кәйеф менән бәйгебеҙ байрамға әүерелһен.\n“Урал батыр” эпосын башҡарыусылар\nЙәш ҡыҙҙар һәм малайҙар,\nҮҙҙәренең оҫталығын күрһәтеүселәр,\nБыл бәйгегә килгәндәр.\nБыйылғы бәйгене асып ебәрәйек\nҠатнашыусыларға илаһи илһам,\nЕңеү ҡомары, тел асҡысы теләйек.\nУрал батыр юлына сығарған,\nЮл күрһәткән ата- әсәләргә,\nУҡытыусыларға мең рәхмәт әйтәйек.\nБәйгене башлар алдынан жюри ағзалары менән танышайыҡ.\nӘ хәҙер беренсе турҙы башлайыҡ.\n“Урал батыр” – ҡоба йыр,\nУны белгән баланың\nҺаны ғорур турайыр.\nСәхнәгә 2-се мәктәп уҡыусыларын саҡырабыҙ.\n“Урал батыр”- ҡобайыр,\nУны белгән ҙурайыр,\nАҡыл алыр, дан алыр,\nБөтә донъя таң ҡалыр!- ти халыҡ.\nӘйҙәгеҙ әле, бергәләп ҡул сабып сәхнәгә 4-се мәктәп\nБеҙ тарихтан килдек байрамға,\nБеҙҙән алҡыш, беҙҙән фатиха,\nУрал батыр тере һыу бөрккән,\nАта- баба ихлас донъя көткән, тиҙәр 6-сы мәктәп уҡыусылары.\nГүзәл ерҙә һеҙгә йәшәргә,\nБелем алып, тырышып эшләргә.\nТыуған илде, ерҙе яҡларға,\nБатыр аманатын аҡларға, тигән маҡсат\nменән 7-се мәктәп уҡыусылары ла бәйгегә килеп еткән.\nАта- бабам - Урал батыр рухы-\nСаҡырыуы менән ҡалҡындым,\nЙылдар аша өндәшәмен һеҙгә,\nҒәзиз балалары халҡымдың, ти беҙгә\nСәхнәгә 11-се мәктәп уҡыусыларын\nБына инде бәйгебеҙҙең беренсе туры тамамланды.\nИкенсе турҙа “Урал батыр” эпосы буйынса өҙөк сәхнәлештерелә.\nЭпос- тере шишмә һәм таш ҡая . Ул мәңгелек эсендәге миҙгел, йыһандағы- нур, зиһендәге- аҡыл, йөрәктәге- хис, ти ҡурайсы Рөстәм Рәжәпов.\nШулай итеп, икенсе турҙы 2-се мәктәп уҡыусылары башлап ебәрә.\nБашҡортостан балаларының “Урал батыр” эпосын ятлауы- үҙе бер фәһем, үҙе бер дәрес.\nБеҙ ҙә ошо һүҙҙәр менән килешәбеҙ һәм сәхнәгә 4-се мәктәп уҡыусыларын саҡырабыҙ.\n“Урал батыр” тәүтормош осорҙан бөгөнгәсә һәм киләсәккә лә етерлек донъяуи белем, фәлсәфә туплаған бөйөк әҫәр,- тип яҙған беҙгә Фәнүзә Нәҙершина\nОшо бөйөк әҫәргә бағышланған бәйгегә 6-сы мәктәп уҡыусылары ни менән килде икән бергәләп ҡарайыҡ .\n“Урал батыр” эпосын ятлаған балалар ғүмергә етерлек аң- белем туплай һәм ата- бабаларҙың рухын яңырта.\nБыл ысынлап та, шулай. Алдағы ҡатнашыу сыларыбыҙ сәхнәгә 7-се мәктәп уҡыусылары сығарға ашҡынып торалар.\n“Урал батыр” эпосы берәүҙәр өсөн – тарих, икенселәргә- тел үрнәге,\nөсөнсөләргә- сәнғәт әҫәре, дүртенселәргә - милли идеологияны\nсағылдырған мәшһүр ҡомартҡы,- тип яҙған Әхиәр Хәкимов.\nБеҙ башҡорт халҡы ошондай рухи ҡомартҡыларыбыҙ менән байбыҙ.\nОшо эпосы өйрәнеүсе уҡыусыларыбыҙ менән ғорурбыҙ. Ошондай тырыш, уңған, булған\nуҡыусылар хәҙер сәхнәгә сыға.\nУлар 11-се мәктәп уҡыусылары.\nОшо ҡомартҡыны өйрәнеп, сәхнәләштереп 9-сы мәктәп уҡыусылары\nкилгән. Һүҙ һеҙгә йәш артистар..\nЭйе, эпосы булған халыҡ- боронғо халыҡ. Эпостар башҡорт халҡын Уралтауға мәңгегә ҡаҙаҡлап ҡуйған.\nБеҙҙең икенсе тур ҙа тамамланды.\nӘ хәҙер беҙҙең жюри ағзалары һығымта\nяһағансы уйын уйнап алайыҡ.\nЖюри ағзаларына һүҙ бирәбеҙ.\nБына еңеүселәр ҙә табылды. Әммә минең бөгөн еңеү яулау алмаған уҡыусыларға шуны әйтәһем килә. Һеҙҙең тормошта был башланғыс бәйгеләрҙең береһе генә, күңелдәрегеҙҙе төшөрмәгеҙ.\nУрал батыр эпос буйынса беҙҙең киләһе йылдарҙа ла байрамдар, бәйгеләр буласаҡ әле. Һеҙ бөгөндән башлап тағы ла ныҡлабыраҡ өйрәнергә тотоноғоҙ һәм алдағы йылды үтәсәк бәйгелә һеҙҙе тағы ла көтөп ҡалабыҙ.\nӘ еңеүселәргә лә теләктәребеҙ бар. Был уңыш менән сикләнмәҫкә, тағы ла ҙурыраҡ еңеүҙәргә үрләргә.\nНомер материала: ДВ-423535\nПрезентация по узбекского литература на тему "Нодира хаёти ва ижоди"\nВыступление на МО «Деятельность классных руководителей по формированию экологической культуры, здорового и безопасного образа жизни требованиями ООП НОО»\nВыступление на МО "Современный урок в начальной школе с учетом требований ФГОС» ( 2 класс)\nДоклад на тему "Конструирование урока математики с использованием ИКТ" (2 класс)


Ҡошсо ырыуы вәкилдәренең йыйыны уҙҙы\n29 Октябрь 2021, 10:06\nҠошсолар Урта Азиялағы боронғо төрки ҡәбиләһенән сыҡҡан тип иҫәпләнә.\nОло Ыҡтамаҡ ауылы район мәҙәниәт һарайында Мәсетле районының 15 ауылында, шулай уҡ Башҡортостандың Балаҡатай, Ҡыйғы райондарында, Свердловск өлкәһенең Красноуфимск, Әртә, Әсет, Нижнесергинск райондарында йәшәгән Ҡошсо ырыуы вәкилдәренең йыйыны уҙҙы.\nСара Башҡорт тарихы йылы һәм Мәҙәни башланғыстарҙың Президент фонды проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә ойошторолған. Унда Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Ғәлим Яҡупов, тарих фәндәре кандидаттары Салауат Хәмиҙуллин, Нурислам Ҡалмантаев, Искәндәр Сәйетбатталов, Флүр Дуҫмөхәмәтов, башҡа рәсми ҡунаҡтар, йәмәғәтселәр, район халҡы ҡатнашты.\n– Башҡорттар элек-электән үҙҙәрен борсоған мәсьәләләр буйынса ҡарарҙарҙы күмәк йыйылып, кәңәшләшеп сығарған, – тине Ғәлим Яҡупов. – Бындай саралар халыҡтың тупланыуына, рухи йәһәттән көсәйеүенә булышлыҡ итә, хаталаныуға ла урын ҡалдырмай. Хәҙерге глобалләшеү шарттарында үҙебеҙҙе милләт булараҡ һаҡлап ҡалыу өсөн йыйын йолаһын тергеҙеү мөһим.\nДелегаттар Ҡошсо ырыуының боронғо әйберҙәренән, биҙәүестәренән, көнкүреш кәрәк-яраҡтарынан, өҫ кейемдәренән, һауыт-һаба торған күргәҙмә менән танышты, тамбурлы сигеү буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәрелгән, ҡайһы бер ауыл ырыуҙарының шәжәрәләре тәҡдим ителгән. Шулай уҡ, Ҡошсо ырыуы тураһында документаль фильм күрһәтелде. Сараның пленар өлөшөндә тарихсылар һәм тыуған яҡты өйрәнеүселәр докладтар менән сығыш яһаны, улар башҡорт ырыуҙары тарихына, проблемаларына туҡталды.\nМәсетле районы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Марат Әхмәтшин әйтеүенсә, был оло һәм мәртәбәле йыйынға төплө әҙерләнгәндәр.\n– Ойоштороу комитеты ағзаларының кәңәшмәләре, республикалағы һәм күрше өлкәләрҙәге Ҡошсо ырыуы вәкилдәре менән осрашыуҙар, фәнни-ғәмәли конференциялар уҙҙы, конкурс һәм флешмобтар ойошторолдо. Ҡошсо ырыуына арналған фәнни-ғәмәли конференциянан докладтарҙан, карталар һәм фотоматериалдарҙан, башҡорт ырыуҙарының көнүҙәк проблемаларына арналған материалдарҙан торған йыйынтыҡ донъя күрҙе. Мәсетлеләрҙә үҙ ырыуҙарын өйрәнеү теләге ҙур, һәм улар үҙ шәжәрәләрен әҙерләүгә етди ҡараны. Ҡошсо ырыуы йыйыны кеүек осрашыуҙар беҙҙе тағы ла нығыраҡ берләштерә, артабан үҫешергә мөмкинлек бирә, яңы маҡсаттар ҡуйыла, – ти Марат Әхмәтшин.\nМәсетле районы хакимиәте башлығы Әнис Әсәҙуллин яҡташтарының тыуған яҡ тарихын һәм республиканың мәҙәни мираҫын һаҡлау эшенә тос өлөш индереүе билдәләй.\n– Мәсетле районы матур тәбиғәтле, күркәм төбәк. Әммә уның төп байлығы – маҡтауға лайыҡ, ҡунаҡсыл, хеҙмәт яратҡан кешеләре. Беҙҙең районда 15-тән ашыу милләт вәкиле дуҫ һәм татыу йәшәй. Һәр кеше үҙенең ҡайһы ырыу вәкиле икәнлеген яҡшы белергә тейеш. Был сара мәсетлеләрҙең ата-бабалары рухына тоғро ҡалыуын, нәҫел ебен өйрәнеп, шәжәрәһенә ҙур иғтибар бүлеүен, балалары үҙ тамырҙарын белһен һәм киләһе быуынға тапшырһын өсөн тырышлыҡ һалыуын күрһәтә, – ти ул.\nМәсетле районы башҡорттары ҡоролтайы аҡһаҡалы, умартасы Әхмәтнур Хафизов иһә сараға әҙерлек барышында уҡ күрше райондарҙағы һәм Свердловск өлкәһендәге Ҡошсо ырыуы вәкилдәре менән осраштыҡ, тип билдәләй.\n– Тарихи документтар буйынса, Балаҡатай һәм Ҡыйғы райондарында Ҡошсо ырыуына ҡараған өсәр ауыл теркәлгән. Бөгөн уларҙан бары Балаҡатай районында Айҙаҡай менән, Ҡыйғы районында Йонос ауылдары ғына ҡалған.\nКрасноуфимск районының Һыҙғы ауылында милләттәштәребеҙҙең башҡорттарҙың тарихын өйрәнеү буйынса ҙур эш алып барыуын белеү беҙҙең өсөн ҙур ҡыуаныс булды. Ғәйшә Айсина 12 йылдан ашыу музей асыу теләге менән янып йөрөй, күләмле тикшеренеү эштәре алып бара, экспонаттар йыя, ҡабартмалы сигеү менән шөғөлләнә. Ул был изге эштә яңғыҙ түгел – балалары матди ярҙам күрһәтә, тыуған ауылдарының яҡшы эштәрен һәм йолаларын дауам итеүҙә башҡаларға өлгө булып торалар. Ғәйшә Айсинаның экспонаттары араһында бишек, йөн иләүес, ағас көҙгөләр, һандыҡтар, карауаттар, милли кейем, ҡыҫҡаһы, йөҙгә яҡын боронғо әйбер бар.\nКөҙәй һәм Мең ырыуҙары йыйындарында, Туймазылағы башҡорт ырыуҙары йыйынында ҡатнашып, беҙ үҙ халҡыбыҙҙың килеп сығышын өйрәнеү буйынса ҡиммәтле тәжрибә алдыҡ.\nБеҙҙең төп бурыс – үҙ ырыуыбыҙҙың лайыҡлы улдары булыу, халҡыбыҙҙың именлеге тураһында даими хәстәрлек күреү, балаларыбыҙҙың аң кимәле, мәҙәни һәм рухи үҫешен хәстәрләү, бай рухи мираҫыбыҙҙы үҫеп килгән быуынға тапшырыу, - ти Әхмәтнур Хафизов.\nСверловск өлкәһенең Красноуфимск ҡала округы башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Виталий Ихъяев сараға бик етди ҡараныҡ һәм ентекле әҙерлек эше алып барҙыҡ, тип белдерә.\n- Рахманғол һәм Бишкә ауылдары халҡы менән осрашыу бик теремек уҙҙы. Бында Ҡошсо ырыуы тарихы, ҡошсоларҙың Красноуфимск районы һәм Башҡортостан Республикаһы яҙмышында әһәмиәтле роль уйнауы хаҡында һөйләнек. Шулай уҡ конференция ойошторҙоҡ.\nМинең тамырҙарым Оло Аҡа, Әжекәй һәм Һабанаҡ ауылдарына барып тоташа, шуның өсөн дә халҡыбыҙ берҙәм һәм бергә булырға тейеш. Киләсәктә үҙ тамырҙарыбыҙҙы онотмау, милли ғөрөф-ғәҙәттәрҙе һаҡлау өсөн этноүҙәктәр барлыҡҡа килтереп, мәҙәниәт үҫешкә ярҙам күрһәтергә кәрәк, - ти ул.\nСара сиктәрендә, Оло Ыҡтамаҡ балалар китапханаһында Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ойошторған ырыуҙар йыйыны, "Аҡбуҙат" журналының 30 йыллығы уңайынан мәктәп уҡыусылары менән осрашыу булды. Борон замандарҙан был ерҙәрҙә Ҡошсо ырыуы башҡорттары йәшәгән. Улар республикабыҙҙың күп райондарында көн итә: Мәсетле, Балаҡатай, Салауат һәм Силәбе, Свердловск өлкәләрендә лә йәшәйҙәр. Сара китапхана менән танышыуҙан башланды. Беҙҙең менән күрешергә төбәктең Иҫке Мишәр, Яуыш, Оло Ыҡтамаҡ мәктәптәренән 1- 4 класс уҡыусылары йыйылғайны. Осрашыуҙа баҫманың баш мөхәррире Лариса Абдуллина уҡыусыларға ошо төбәктән сыҡҡан шәхестәр эшмәкәрлеге тураһында һөйләне. Филология фәндәре докторы Нәжибә Мәҡсүтова, биология фәндәре докторы Рафаҡ Ғиниәтуллин, техник фәндәр докторы Юлай Байрамғолов, данлыҡлы ҡумыҙсы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов - ошо ырыу шәхестәре.\nҠошсо ырыуының ағасы - муйыл. Балалар баҫманың художество мөхәррире Майя Ҡәйүмова менән бергә ырыу ҡошон төшөрҙө. Берәүҙәр уны аҡҡош ти, икенселәр ыласын тип иҫәпләй. Бөгөн беҙ аҡҡош төшөрҙөк. Еңеүсе һүрәт авторы - 4-се класс уҡыусыһы Арина Йомаҙилова һүрәте. Лауреат исеменә Гөлназ Зәбихуллина, Эвелина Мөбәрәкшина, Эльмир Йыһаншин, Зарина Такиева, Елена Мусина, Илүзә Сабирова лайыҡ булды.\nРайон мәктәптәрендә башҡорт теле туған тел һәм дәүләт теле булараҡ өйрәнелә. Балалар Башҡортостан тарихы, шәхестәр буйынса һорауҙарға ихлас яуап бирҙе. Шәжәрәһен өйрәнеүселәр ҙә бар. Ырыуҙың батыры Салауат Юлаевтың яуҙашы - Ишмән Итҡолов. Уның тураһында "Аҡбуҙат" журналының октябрь һанында ошо район шәхесе, С. Юлаев премияһы лауреаты Ринат Камалдың мәҡәләһе баҫылды. Ана шулай укыусылар халҡы шәхестәре рухында, миҫалында үҫеүе бик мөһим.\nБашҡортостан Башлығы грантына төшөрөлгән " Урал батыр" йәнһүрәтте лә балалар ҡыҙыҡһынып ҡараны.\nН. Хәлиуллина, Г. Балтабаева, Л. Абдуллина әҙерләне.\nФото авторы Айрат Нурмөхәмәтов


Республикала 9 йәшлек малай петарда шартлатҡанда күҙен йәрәхәтләгән // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nРеспубликала 9 йәшлек малай петарда шартлатҡанда күҙен йәрәхәтләгән\n13:07, 7 декабря 2017 Хәл-ваҡиғалар\nРеспубликала 9 йәшлек малай петарда шартлатҡанда күҙен йәрәхәтләгән Фото: асыҡ сығанаҡтарҙан\nӨФӨ, 2017 йыл, 7 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.\nАсҡын ауылында байрам фажиғә менән тамамланды. 6 декабрҙә 9 йәшлек малай ата-әсәһе менән бергә тышҡа петарда ҡабыҙырға сыҡҡан. Башҡортостан Тәфтиш комитетының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, фейерверктарҙың береһе уҡыусының ҡулында шартлаған.\n«Бала ауыр йәрәхәтләнгән, урындағы дауаханаға оҙатылған, һуңынан Өфөгә махсус дауалау учреждениеһына күсерелгән», — тип асыҡлыҡ индерҙеләр Тәфтиш комитетында.\nҒәҙәттән тыш хәл урынына тәфтиш-оператив төркөм килде, ул бер нисә экспертиза тәғәйенләне. Шунан һуң процессуаль ҡарар ҡабул итеү ҡаралған.\nӘле малайҙың хәле тураһында мәғлүмәт асыҡлана.\nТеги: хәл-ваҡиға, петарда, йәрәхәтләнеү


"Содовик" һуңғы матчын үҙенең элекке тренерына һәм бер\nнисә элекке уйынсыһына ҡаршы уйнаны - Стәрлетамаҡҡа Калининградтан Александр Игнатенко етәкләгән "Балтика" командаһы килде.\nБыл матчта башҡорт командаһы көйәрмәндәре, ахыр килеп,\nүҙ клубының үҙ майҙанында тәүге гол индереүен күрҙе. Ләкин\nсодовиктар был юлы ла еңеүгә өлгәшә алманы. "Балтика" хужаларҙан күп күрһәткестәр буйынса өҫтөн булды.\nБына матчтан һуң тренерҙарҙың комментарийҙары.\n"Балтика"ның кәңәшсе-тәрбиәсеһе Александр Игнатенко:\n- Команда үҙ бурысын үтәне. Иҫәп ышандырырлыҡ. Беҙҙекеләр юғарыраҡ класс күрһәтте.\n- Һеҙ был юлы командағыҙҙы майҙанға ниндәй тойғолар менән сығарҙығыҙ?\n- Беҙ ҡалала ике көн булдыҡ, һәм мин бында эшләгән өс\nйылым бушҡа үтмәгәнен тойҙом. Кешеләр килеп автограф алды. Былтыр алтынсы урын яулау - ул уңышҡа өлгәшеү булғандыр, минеңсә. Яҡшы эҙ ҡалдырғанмындыр, тип уйлайым,\nберенсе лигаға сығыу майҙан төҙөүгә һәм уны яҡтыртыуға булышлыҡ иткән бит. Ә бер ниндәй ҙә реванш кәйефе булманы, ҡәҙимге уйынға сыҡҡан кеүек сыҡтыҡ.\n- Бөгөн һеҙ яңы "Содовик"ты күрҙегеҙ. Ул нимәгә һәләтле?\n- Бер нәмәне аныҡ әйтә алам - егеттәр бөтә көсөн һалып тырыша. Дөрөҫөн әйткәндә, командаға ҡыйынға тура киләсәк.\nХәҙер заявка ла элекке кеүек өс айҙан һуң түгел, ә дүрт айҙ ан\nһуң ғына бирелә бит. Әммә квалификациялы футболсылар кәрәк. Тиҙҙән үлән дә үҫеп сығасаҡ - күберәк шөғөлләнергә кәрәк буласаҡ.\n"Содовик"тың баш тренеры Геннадий Гридин:\n- Беҙҙең егеттәр, моғайын, "Торпедо", "Урал" менән тигеҙ уйнай, ниндәйҙер һөҙөмтәгә өлгәшә алыуҙарына артыҡ ышанып китте, ләкин бөгөн күп нәмә улар уйлағанса килеп сыҡманы, төп һаҡсы Кондаков уйындан сығыу менән, артҡы һыҙат бер-бер артлы хаталанды. Квалификациялы уйынсылар ҡиммәт тора бит. Хәҙерге "балтикасылар" Зиновьев, Тимофеев, Садиров, Головко элек Махачкалала миндә шөғөлләнде, әгәр шарттар булһа, улар бында ла килер ине. Әммә, нишләйһең, булғандары менән, хаталарҙы төҙәтеп, эшләүҙе дауам итәсәкбеҙ, киләһе матчтарға әҙерләнәсәкбеҙ.\nФутбол тормошо был еңелеү менән генә туҡталмай бит.\n- Уйын алдынан етәкселек менән, Игнатенконы мотлаҡ еңергә йә тигеҙ уйнарға кәрәк, тигән кеүегерәк һөйләшеү булманымы?\n- Юҡ. Барыһы ла "Балтика"ның элекке тренерҙар штабы бында бөтөнләй башҡа аҡсаға эшләгәнен аңлайҙарҙыр. Беҙ "Торпедо" менән уйынға күп көс һалдыҡ, шуға күрә команда көс йыйып та өлгөрмәгәйне. Составты ла бер аҙ үҙгәрткәйнек,\nяңы егеттәргә уйнау мөмкинлеге бирҙек.\n- Алты уйындан һуң һеҙ хәлде нисек баһалайһығыҙ?\n- Беҙ уны лайыҡлы үткәрҙек, тип иҫәпләйем, киләсәккә ниндәйҙер нигеҙ һалдыҡ. Хатта бөтөнләй планлаштырылмаған\nурындарҙа мәрәй йыйҙыҡ. Бөгөн "Балтика"ны ла еңербеҙ тип\nуйлағайныҡ та, килеп сыҡманы. Ә мәрәйҙәрҙе көҙ һанарбыҙ. Мин дүрт йыл беренсе дивизионда эшләнем һәм, лигала ҡалыу\nөсөн нормаль старт алынды, тип иҫәпләйем. Ә бөгөн килеп сыҡмау - ул әле фажиғә түгел, лайыҡлы еңә һәм лайыҡлы еңелә\nАлда әле етди матчтар тора. Саранскиҙа урындағы "Мордовия" менән уйында мәрәй йыйырға кәрәк. Яр Саллыла "Камаз"ға ҡаршы уйын ауыр буласаҡ. Өйҙә юғалтҡанды ситтә йыя алырбыҙ тип уйлайым.\nФинишҡа таблицаның уртаһында етергә ине. Имгәнеүҙәр генә ҡамасауламаһын инде! Конкуренцияны көсәйтеү өсөн егеттәргә күберәк уйнау мөмкинлеге бирәсәкбеҙ. Урындағы егеттәргә лә ҙур иғтибар бүләсәкбеҙ. Уларҙан ике-өсәүһе яҡшы уйнап китергә тейеш, сөнки Стәрлетамаҡта урындағы уйынсыларһыҙ футбол булыуы мөмкин түгел.


Ауыл һәм ҡалаларға — уңайлы мөхит\nРеспублика халҡы төҙөкләндереү буйынса иң яҡшы проекттар өсөн тауыш бирә ала\nБашҡортостанда «Уңайлы ҡала мөхите булдырыу» дәүләт программаһын тормош-ҡа ашырыу дауам итә. Уның һөҙөмтәһендә БР ҡалаларында һәм райондарында ихаталар һәм йәмәғәт урындары тәртипкә килтерелә.\n— Был өҫтөнлөклө проектты тормошҡа ашырыуҙың төп асылы — әлеге эштәргә ябай халыҡты йәлеп итеү һәм йәмәғәт контролен көсәйтеү. Төҙөкләндерелгән объекттар иҫәбендә — Межгорьелағы парк, Нефтекамалағы Бөйөк Ватан һуғышы иҫтәлегенә аллея, Белореттың ҡала паркы, Сибайҙағы «Йәшлек» скверы, Яңауылдағы мәҙәниәт һәм ял паркы. Йәшәгән төйәгебеҙҙе тәртипкә килтереүҙең һәр йәһәттән мөһим булыуын тағы ла бер тапҡыр билдәләп үткем килә, сөнки яҡын киләсәктә беҙҙең алда әһәмиәтле, ҙур саралар үткәреү бурысы тора. Мәҫәлән, 2019 йылда Өфөлә Халыҡ-ара балалар уйындары уҙасаҡ, 2020 йылда республикабыҙ Бөтә донъя фольклориадаһын ҡабул итәсәк. Был форумдарҙа, сараларҙа ҡатнашыусылар Өфөнән башҡа ҡалаларға ла барасаҡ, шуға күрә улар һәр йәһәттән юғары кимәлдә — матур, бөхтә, таҙа, төҙөк булырға тейеш. Ә икенсе яҡтан ҡарағанда, тәртип һәм таҙалыҡ халыҡтың үҙе өсөн мөһим.\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе:\n— Башҡортостанда был проектты тормошҡа ашырыу уның кәрәкле булыуын һәм халыҡтың гражданлыҡ әүҙемлеген арттырыуға ыңғай йоғонто яһауын раҫланы. Ҡалаларыбыҙҙың тышҡы йөҙө генә түгел, халыҡ та үҙгәрә — улар үҙҙәрен ошо ерҙең ысын хужалары итеп тоя.\nБР торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры:\n— Проект төҙөкләндереү эштәрендә халыҡтың ҡатнашыуын мотлаҡ шарт итеп ҡуя. Шуға бәйле программа сиктәрендә ихатала нимә эшләргә, ниндәй йәмәғәт биләмәләрен — яр буйҙарын, парк һәм скверҙарҙы төҙөкләндерергә икәнен граждандар үҙҙәре хәл итә.\nРеспубликаның Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығында билдәләүҙәренсә, программа 2022 йылға тиклем иҫәпләнгән. Уның төп маҡсатына ярашлы, капиталь ремонт үткәрелгән күп фатирлы йорттар һанын арттырыу, күмәк халыҡ ял иткән урындарҙы — парктарҙы, скверҙарҙы, аллеяларҙы, яр буйҙарын төҙөкләндереү күҙ уңында тотола.\n2017 йылда Башҡортостан өҫтөнлөклө федераль проектты тормошҡа ашырыу буйынса Рәсәй Федерацияһының алдынғы төбәктәре исемлегенә инде. Республикала 416 ихата һәм 37 йәмәғәт биләмәһе төҙөкләндерелгән. Урамдарҙы, сквер-ҙарҙы яҡтыртыу, автомобиль туҡталыштары, контейнер майҙансыҡтары булдырыу һәм башҡа йүнәлештәрҙә бихисап эштәр башҡарылған. Заманса балалар уйын комплекстары һәм спорт майҙансыҡтары барлыҡҡа килгән.\nФинанслау федераль һәм республика бюджеттарынан башҡарылған, дөйөм сумма 1 миллиард 32 миллион һум тәшкил иткән. Был аҡсаның өстән ике өлөшө — күп фатирлы йорттарҙың ихаталарын тәртипкә килтереүгә, өстән бер өлөшө йәмәғәт урындарын төҙөкләндереүгә йүнәлтелгән.\nМәҫәлән, былтыр Стәрлетамаҡта 93 ихата һәм бер йәмәғәт биләмәһе яңы төҫ алған. Был маҡсатта 120 миллион һум самаһы аҡса бүленгән, уның 96 миллион һумы — федераль бюджеттан, 20 миллионы — республиканан, 4 миллионы — милекселәр иғәнәһе. Атап әйткәндә, Хоҙайбирҙин урамында аллея рәткә килтерелгән: асфальт япма ремонтланған, яҡтыртыу лампалары, ҡоймалар яңыртылған, эскәмйәләр, сүп-сар һауыттары ҡуйылған, велосипедлылар өсөн юлдар һәм парковкалар барлыҡҡа килгән.\nИшембайҙа проектты тормошҡа ашырыу өсөн 61 миллион һум аҡса тотонолған, уның 2 миллионы — милекселәр өлөшө. Һөҙөмтәлә ихата эсендәге юлдарға асфальт түшәлгән, балалар һәм спорт майҙансыҡтары йыһазландырылған. Мәҫәлән, Докучаев урамындағы алты күп фатирлы йортто берләштергән ихата танымаҫлыҡ үҙгәреш кисергән: баскетбол, футбол, балалар майҙансыҡтары, хатта сәхнә барлыҡҡа килгән. Бынан тыш, Ленин проспектының Ағиҙел ярына илткән өлөшөнә асфальт түшәлгән, ағастар ултыртылған, яҡтыртыу ҡорамалдары ҡуйылған.\nБелоретта 22 ихата төҙөкләндерелгән.\n— Был бик ҙур эш, бығаса Белоретта бер ҡасан да бер юлы шуның сама ихата тәртипкә килтерелгәне юҡ ине әле, — ти ҡала хакимиәте башлығы Сергей Поляков. — Барлыҡ эштәр ҙә халыҡтың туранан-тура ҡатнашлығында баш-ҡарылды. Автомобиль ҡуйыу урындары, йәшел биләмәләр булдырыу һәм юлдарҙы киңәйтеүгә бәйле бәхәсле мәлдәр үҙ-ара килешеп, тиҙ арала хәл ителде. Уңыш нигеҙе бер-ҙәм хеҙмәттә булыуын беҙ яҡшы аңлайбыҙ.\nБелорет ҡалаһы халҡының ярат-ҡан урыны — Ленин урамындағы Үҙәк скверҙы төҙөкләндереүгә федераль бюджеттан 10 миллион һум бүленгән. Дөйөм тырышлыҡ менән тротуар плиткалары һалынған, яҡтыртыу лампалары, сүп-сар һауыттары, эскәмйәләр ҡуйылған, сәскә түтәлдәре һәм йәшел биләмәләр барлыҡҡа килгән.\n2018 йылдан «Уңайлы ҡала мөхите булдырыу» өҫтөнлөклө проектын тормошҡа ашырыуҙа республиканың бөтә 63 муниципаль берәмеге ҡатнашасаҡ. Урындағы программаларҙы финанслауға 1 миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтеү күҙаллана, уның 891 миллион һумы — федераль, 175 миллионы — республика бюджетынан.\nХалҡы 20 меңдән ашыу булған торама пункттар — Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат, Нефтекама, Октябрьский, Күмертау, Сибай, Ағиҙел, Ишембай, Туймазы, Бөрө, Белорет, Мәләүез, Учалы, Дәүләкән, Яңауыл, Благовещен, Дүртөйлө, Баймаҡ, Бәләбәй, Межгорье, Приют, Шишмә, Иглин ҡала һәм ҡасабалары проектты ғәмәлгә ашырыуға тотондо ла инде.\nТөҙөкләндереү өсөн тауыш биреү\nБыйыл һәр кем төҙөкләндереү объектын һайлауҙа ҡатнаша ала, йәғни билдәле проекттар тауыш биреүгә сығарыла һәм, уның һөҙөмтәһенә ярашлы, был объекттар киләһе йылдарҙа ғәмәлгә ашырыласаҡ муниципаль программаларға индерелә.\nҒинуар айында ҡала һәм район халҡы ниндәй йәмәғәт урындары (парктар, скверҙар, аллеялар һәм башҡалар) төҙөкләндереүгә мохтаж булыуын билдәләне. Ғаризалар яҙма рәүештә лә, онлайн формала ла ҡабул ителде. Ҡала хакимиәттәренә 50 меңдән ашыу тәҡдим килде.\nФевралдә халыҡ тарафынан иң ныҡ яҡлау тапҡан биләмә исемлектәре урындағы матбуғатта баҫылды, хакимиәттәрҙең сайттарына ҡуйылды. Март башына дизайн-проекттар әҙерләнде.\nТөҙөкләндереләсәк биләмәләр-ҙең һәм проекттарҙың аныҡ исемлеген халыҡ 18 мартта — Рәсәй Федерацияһы Президентын һайлаған көндә, үҙҙәренең һайлау участкаларында билдәләйәсәк. Тауыш биреү һөҙөмтәһе буйынса «Уңайлы ҡала мөхите булдырыу» программаһы сиктәрендә быйыл башҡарыласаҡ эштәр һайлап алынасаҡ. Проект ни тиклем күберәк тауыш йыйһа, ул шул тиклем тиҙерәк ғәмәлгә ашырыласаҡ.\nНефтекамала ҡала паркының төп сәхнәһе янындағы скверҙы һәм Яҡты күленең ярҙарын төҙөкләндереү тауыш биреүгә сығарыла. Яңыртылған сквер проекты велосипедсылар өсөн юлдар төҙөүҙе, яҡтыртыу лампалары һәм стела ҡуйыуҙы күҙ уңында тота. Яҡты күленең ярҙарын төҙөкләндереү буйынса дизайн-проектҡа ярашлы, бында спорт һәм балалар майҙансыҡтары, шулай уҡ эт йөрөтөү өсөн махсус йыһазландырылған биләмә барлыҡҡа киләсәк. Күл яры буйлап яҡтылыҡ лампалары ҡуйыу ҙа күҙаллана.\nСтәрлетамаҡ халҡы Стәрле һәм Ольховка йылғаларының яр буйҙарын тәртипкә килтермәксе. Шулай уҡ исемлектә йәйәүлеләр өсөн тәғәйен бер нисә биләмә һәм ҡала парктары бар.\nСалауатта Батыр аллеяһын һәм Ленин урамындағы аллеяны, ҡала дауаханаһы янындағы биләмәне, пляжды, ҡала скверҙарын, Салауат Юлаев бульварындағы фонтанды төҙөкләндерергә тәҡдим итәләр.\nЯңауыл халҡы өс проекттың берәүһе өсөн тауыш бирәсәк. Тәүгеһе мәҙәниәт һәм ял паркындағы фонтанды яңыртыуға бәйле булһа, икенсеһе — скверҙа велороллер юлы булдырыуҙы, өсөнсөһө ҡаланың үҙәк майҙанындағы сәхнәне йыһазландырыуҙы күҙ уңында тота.\nТауыш биреүҙең рәсми һөҙөмтәләре 25 мартҡа тиклем урындағы хакимиәттәрҙең сайтында һәм киң мәғлүмәт баҫмаларында баҫыласаҡ.\n2018 йылда БР-ҙа проектты тормошҡа ашырыу өсөн 1 млрд һумдан ашыу аҡса бүленәсәк


Урманаҫты — Башҡорт Википедияһы\n55°16′02″ с. ш. 54°55′41″ в. д.HGЯO\n80 224 813 005\n80 624 413 121\nУрманаҫты (рус. Урман-Асты) — Башҡортостандың Дүртөйлө районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 279 кеше. Почта индексы — 452312, ОКАТО коды — 80224813005.\n1795 йылғы V рәүиз документтарында 20 ихатаһы булған ауылда 74 башҡорт, 50 типтәр һәм 17 мишәрҙең йәшәүе теркәлә. Типтәрҙәрҙең ҡасан ауылға индерелеүе билдәһеҙ, әммә 1762 йылға тиклем улар бында йәшәмәгән. 1816 йылда 86 башҡорт, 54 мишәр, 52 типтәр; 1834 йылда — 116 башҡорт, 76 мишәр, 60 типтәр теркәлә. 1859 йылда 184 аҫаба башҡорт һәм 188 керҙәштең (припущенниктар) йәшәүе билдәләнә. 1870 йылда ауылда бөтәһе 378 кеше йәшәй. 1920 йылда ауыл халҡы тулыһынса башҡорттар булараҡ таныла (780 кеше).\nБашҡорт урядник Бәхтийәр Һөйөндөков (Йомағолдоң улы) 45 йәшенә тиклем бер нисә тапҡыр Орск, Красноярск ҡәлғәләрендә, Илецк Һағында сик буйы һыҙатында хәрби хеҙмәтен үтәй, шулай уҡ 11-се Башҡорт полкы менән 1835 йылдағы маневрҙарҙа ҡатнаша. Уның улдары — Фәтҡулла, Әсфәндиәр, Мөҙәрис.\n1843 йылда 116 башҡортҡа 1024 бот ужым игене, 1080 бот яҙғы иген сәселә. Ауылда йәшәүселәрҙең 180 дисәтинә һөрөнтө ере, шулай уҡ 304 аты, 320 һыйыры, 408 һағы, 60 кәзәһе, 46 умартаһы була. Ауылда тирмән эшләй, мәсет була.\n2010 йыл 14 октябрь 279 125 154 44,8 55,2\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Урманаҫты&oldid=1133850 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 08:13 10 май 2022 үҙгәртелгән.


Табатчиковтар ғаиләһен икенсе төрлө тегеүселәр һәм сигеүселә р ғаиләһе тип атарға булыр ине. Ул оләсәй Любовь Васильевна,\nуның ҡыҙҙары Татьяна һәм Екатерина Юрьевналар, ейәнсәр Люба шанан тора. Ғаиләлә иң олоһо булараҡ, ижади төркөмгә оләсәй етәкселек ит ә. Ошо ҡатын - ҡыҙҙарҙың оҫта ҡулдары эшләгән әйберҙәр колле кцияһы иртәнән кискә тиклем "Урал" галереяһында үҙҙәре янына\nкешеләрҙе йәлеп итә лә инде. Любовь Васильевна ун һигеҙ йыдан ашыу Нефтекама ҡалаһында һ әм Николо - Березовск ҡасабаһында халыҡты хеҙмәтләндереү пре дприятиеһына етәкселек итә. Ә 2001 йылда хаҡлы ялға сыҡҡанда н һуң сигеү һәм бәйләү уның иң яратҡан һөнәренә әйләнә. Бына н тыш бешеренеү, баҡсасылыҡ, сәскә үҫтереү менән шөғөлләнер гә лә бик ярата ул. Оләсәйҙең бәлештәре иң тәмлеһе икәнлеген һәр бер ейән белә. Баҡсала ла Любовь Васильевна ял итмәй, әммә унда үҫкән сәскә ләрҙең матурлығын күрһәгеҙ! Тик башҡа оләсәйҙәрҙән айырмалы рәүештә уның сәскәләре түтәл дәрҙә йә иһә гөл һауыттарында ғына түгел, сигеү эштәрендә лә\nбалҡый. Уның ҡулдарында ябай ғына сепрәк киҫәге лә сәнғәт ә ҫәренә әйләнә: "Христос храмы", " Ҡышҡы әкиәт", Йәйге натюрм орт" һәм башҡалар. Бына үлән һәм сәскәләр араһында күбәләк т ынып ҡалған, бына оя эргәһенә ҡауҙылар килеп ҡунаҡлаған. Оҫт а ҡулдарҙа энә менән еп бар нәмәне лә һүрәтләргә һәләтле. Любовь Васильевна әйтеүенсә, тәре менән сигеү шул тиклем "йо ғошло ауырыу" булып сыҡҡан, уның менән ике ҡыҙы һәм ейәнсәре\nлә "ауырый"башлаған һәм "унан ҡотолоп булмаҫҡа оҡшай", - ти п өҫтәй ул. "Беҙ хәҙер Пушкин әкиәтендәге ҡыҙҙар кеүек", -- тип көлә Таб атчиковтар, - кистәрен тәҙрә төбөндә сигеү сигәбеҙ". Татьяна Аксенова -- ғаиләлә оло ҡыҙ һәм Николо - Березовка ҡасабаһында халыҡты хеҙмәтләндереү предприятиеһы директоры л а. Көсөргәнешле графикта йәшәүенә ҡарамаҫтан (эш, уҡыу, ғаил ә мәшәҡәттәре), ижад өсөн дә ваҡыт таба ул: миниатюралар -- сәскә букеттары сигә. Екатерина Кузьмина -- Любовь Васильевнаның кесе ҡыҙы. Һөнәре\nбуйынса юрист, Нефтекамала "Магик -- 2"фирмаһында эшләй. До стоевскийҙы йөпләп "Матурлыҡ донъяны ҡотҡарыр" тип иҫәпләйЕк атерина Юрьевна һәм буш ваҡытын ошо изге эшкә бағышлай. Любаша Сторожилова --ғаилә династияһында иң йәше һәм талантл ыһы. Ул Николо - Березовка ҡасабаһы урта мәктәбенең етенсе с инфында һәм музыка мәктәбенең художество бүлегенең икенсе с иныфында уҡый. "Ғаиләнең бәләкәс йондоҙсоғо һәм ҙур өмөтө"си геүҙә генә түгел, ағас, таш менән эшләү, һынлы сәнғәттә лә у ңыштары ярайһы ҙур. Мәктәптә һәм район күләмендә үткәрелгән күргәҙмәләрҙә ҡатнашып призлы урындар яулай был ҡыҙ.


Әйҙә, әйҙә, тыпырҙат!\n31 Ғинуар 2020, 15:55\nПионерҙар йорто сәхнәһенә педагогтары менән райондың йәш бейеүселәре йыйылды.\n“Ғорурланам һинең менән, туған Башҡортостаным!” фестивале сиктәрендә традицион “Бейеү марафоны” район конкурсына алты йәштән 17 йәшкә тиклемге ике йөҙҙән ашыу конкурсант килде.\nБәйгелә райондың ун һигеҙ мәктәбенән, шулай уҡ балалар сәнғәт һәм балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәптәренән бейеү коллективтары ҡатнашты.\nПионерҙар йорто был көндө умарта күсен хәтерләтте, бында алма төшөр урын юҡ ине. Бер ерҙә - эстрада бейеүҙәре, икенсеһендә - башҡортса тыпырҙайҙар. Милли кейемдәр, музыка тауышы, “бер, ике, өс”, “кәүҙәне төҙ тотабыҙ!...” тигән һүҙҙәр ишетелә. Педагогтарҙың да, ҡатнашыусыларҙың да сәхнәгә сығыр алдынан бер аҙ тулҡынланыуы һиҙелә.\nСәхнәлә бер нисә сәғәт дауамында халыҡ, эстрада, бал, спорт бейеүҙәре алмашынып торҙо. Жюри ағзаларына ла был тиклем ҡатнашыусыларҙың сығышын баһалау еңел булманы, уларға өс йәш категорияһында һәм халыҡ һәм эстрада бейеүҙәре номинацияһында еңеүселәрҙе һәм призерҙарҙы билдәләргә кәрәк ине.\nШуны әйтергә кәрәк, бер генә коллектив та дипломһыҙ ҡалманы. Кемдер призер булды, кемгәлер номинация эләкте, ә иң тәжрибәле бейеүселәр еңеүгә лайыҡ булды. Улар араһында Пионерҙар йортоноң ике берекмәһе - башҡорт лицейының “Йәшлек” (етәксеһе А. Р. Йәнгирова) һәм балалар сәнғәт мәктәбенең “Биҙәктәр” (етәксеһе Р. С. Усманова) төркөмдәре, Аксен ауылы (етәксеһе Г. Х. Ғайсина) һәм Ыҫлаҡ мәктәбе (етәксеһе Р. С. Усманова) бейеүселәре, спорт мәктәбенең “Уточки” һәм “Хип-хоп” (етәксеһе Ф. В. Кәримова) төркөмдәре бар.\nФото - Пионерҙар йорто сайтынан.


Башҡортостанда миллионерҙар һәм миллиардерҙар һаны артҡан\nАлты ноль менән аҡса эшләүселәр һаны төбәктә 20 меңдән ашҡан. Шул сама декларация 2016 йыл һөҙөмтәләренә ярашлы һалым хеҙмәте идаралағына тапшырылған.\nВедомство мәғлүмәттәре буйынса 19 меңдән ашыу физик шәхестең килеме 10 миллион һумға еткән. Ә инде миллиардерҙар һаны бөгөн республикала етәү. Төҙөлөш ҡорамалдарын етештереү, ит продукцияһы һатыу, күмәртәләп һәм ваҡлап сауҙа итеүҙе бизнесҡа әйләндереүселәр ҙә туғыҙ ноль менән аҡса эшләүселәр исемлегенә инә.


Иртәләгән уңырмы, туңырмы? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Иртәләгән уңырмы, туңырмы?\nИртәләгән уңырмы, туңырмы? 03.10.2018 // Йәмғиәт\nЙәшләй ҡоролған ғаилә яҡлауға мохтаж.\nЗамана атай-әсәйҙәренең бәлиғ булған балаларына: “Өйләнергә ашыҡма, ныҡлап аяғыңа баҫ”, “Кейәүгә сығырға ҡабаланма, тәүҙә уҡыуыңды бөт” тип теләгәнен йыш ишетергә тура килә. Эйе, һәр ата-әсә балаһының һөнәр алып, аяғына баҫҡандан һуң матур ғаилә ҡороп, бәхетле йәшәүен теләй. Әммә өлкәндәрҙең өгөт-нәсихәтенә ҡарамай, ҡайһы берәүҙәр үҫмерлек осоронан да сыҡмайынса парлы булырға ынтыла. Иртә никах тип бәлиғ булмаған егет һәм ҡыҙҙың ғаилә ҡороуы атала.\nБыл аҙымды яһарға ашығыуҙың сәбәптәре төрлөсә:\n1. Ирек. Йәш кеше ата-әсә күҙәтеүенән сығып, үҙенсә йәшәргә, башҡаларға ҙурайғанын иҫбатларға тырыша. Тормош ҡороу үҫмер өсөн иреккә сығыу, үҙ тормошон нисек теләй, шулай ҡороу юлы булып күренә. Ғаиләһендә йылылыҡ һәм аңлау тапмаған, ата-әсәһенең иреш-талашына йыш шаһит булған балалар ҙа йәһәтерәк үҙ “оя”һын булдырыу, икенсе ысынбарлыҡҡа күсеү яғын ҡарай.\n2. Ҡыҙыҡһыныу. Үҫмерҙәр өсөн никахҡа инеү уйын һымағыраҡ ҡабул ителә, улар уның етдилеге тураһында бөтөнләй уйламай. Был йәштә тышҡы зауыҡ нығырыҡ ҡыҙыҡтыра: туй тантанаһы, аҡ күлдәк, никах балдаҡтары сағылышында күптәр ғаилә тормошоноң көндәлек хеҙмәт икәнлеген аңлап та етмәй.\n3. Мөхәббәт. Аңын һөйөү тойғолары томалаған йәштәрҙе йәшәргә урын булмауы ла, финанс ҡыйынлыҡтар ҙа ҡурҡытмай, улар менән “беҙ бергә барлыҡ кәртәләрҙе еңеп сығасаҡбыҙ” тигән ышаныс идара итә. Ата-әсәгә был осраҡта ысын тойғоларҙың юғалмауын, киреһенсә, йылдар дауамында нығыныуын аңлатырға тырышыр кәрәк.\n4. Ауырға ҡалыу. Йәшләй ҡоролған никахтарҙың иң йыш осраған сәбәбе тап ошоға ҡайтып ҡала.\nБер ҡатындың һөйләгәндәренән:\n“Ҡыҙым 16 йәшендә егетенән ауырға ҡалды. Ғаилә ҡоронда: “Яраһы сәскәһе ошолор, тыуыр йәнде ҡыймайыҡ”, – тип ҡарар иттек. Егеттең ата-әсәһе менән килешеп, никах уҡыттыҡ, йәштәр үҙаллы донъя көтһөн тип, ике яҡлап ярҙам итеп, фатир хаҡын түләп торҙоҡ. Тик балаларҙың бергә йәшәргә әллә теләге булманы, әллә ғаилә тормошона әҙер түгелдәр ине. Йыш ҡына тауыш ҡупты, кейәү дуҫ-иштәре менән кәйеф-сафа ҡорорға яратты, тапҡан аҡсаһын ғаиләһенә тотонманы тиерлек. Бала тыуғас, хәл тағы ла ҡатмарлашты, ҡыҙымдың да әхирәттәре менән осрашҡыһы, кеше араһында йөрөгөһө килә, тик ул өйҙә ултырырға мәжбүр. Баланы миңә ҡалдырыу, фатирға дуҫтарын йыйып, шау-шыулы табын ҡороу йышайҙы. Күршеләре хоҡуҡ һаҡлау органдарына мөрәжәғәт итеп, бер нисә тапҡыр акт төҙөттө, эш сабыйҙы ата-әсәһенән тартып алыуға яҡыная башланы. Ейәнемде балалар йортона ебәрмәү өсөн үҙемә алдым, оҙаҡ та тормай йәштәр айырылышып та ҡуйҙы.\nҠыҙым техникум тамамлап, эшкә урынлашты. Улына ҡарата баштан нисек һалҡын булһа, әле лә шулай. Хәҙер ейәнемә 14 йәш, ул тулыһынса ирем менән минең ҡарамаҡта. Ҡыҙым 26 йәшендә икенсегә тормошҡа сыҡты, кейәү менән арыу ғына йәшәйҙәр, өс йәшлек ҡыҙҙары бар. Тик ейәнемдең әсә наҙын күрмәй үҫеүе, улар араһындағы һалҡын мөнәсәбәт күңелемде әрнетә…”\nБилдәле булыуынса, 18 йәшкә тиклем ҡоролған никахтарҙың 20 проценты ғына һаҡлана. Бының сәбәптәре нимәлә икән? Психологтар түбәндәгеләрҙе билдәләй:\n* Йәштәрҙең ғаилә тормошона физик һәм психологик йәһәттән әҙер булмауы. Үҫмерлек осорона хас мин-минлек бер-береңә юл ҡуйырға, үҙ-ара уртаҡ ҡарарға килергә ҡамасаулай, шул сәбәпле ғаиләлә йыш ҡына ғауға сыға. Бала тыуған осраҡта, 16-17 йәшлек күпселек ҡыҙ-егеттәрҙә әсәлек һәм атайлыҡ хистәре уянмай. Күптәре баланы “ҡамасау” тип ҡабул итә.\n* Ғаиләне финанс яҡтан тәьмин итә алмау. Әлегә тейешле белеме, һөнәре булмаған йәштәр башлыса ата-әсәһе ҡарамағында, улар менән бергә йәшәргә мәжбүр. Бының ололарға ла оҡшап етмәүе бар. Йәшләй кейәүгә сыҡҡан бер ҡыҙҙың әсәһе әйтмешләй: “Элек ҡыҙымды ҡарарға кәрәк ине, хәҙер ике кеше беҙҙең елкәлә”.\n* Белем алыу, күңелеңә ятҡан һөнәргә эйә булыу, карьера яһау йәһәтенән сикләнгәнлек. Ошо сәбәпле “заяға үткән йәшлек” өсөн бер-береңде ғәйепләү.\nӘммә иртә ҡоролған никахтарҙың ыңғай яҡтары ла юҡ түгел. Беренсенән, йәшләй өйләнешкән парҙар бер-береһенә еңелерәк яраҡлаша ала. Был осорҙа холоҡ әле ҡәтғи һалынмаған, яратҡан кешең хаҡына ҡайһы бер ғәҙәттәрҙән баш тартып, бәғзеләрен үҙгәртеп була. Икенсенән, ғаилә ҡороу тигән етди аҙым йәштәрҙе үҙаллылыҡ, яуаплылыҡ тойорға өйрәтә. Был үҫмерҙе психологик яҡтан тиҙерәк өлкәнәйтә.\nНисек кенә булмаһын, иртә ҡоролған никахтарҙың оло быуын – атай-әсәй, ҡайны-ҡәйнә – тарафынан нығыраҡ яҡлауға, һаҡлауға мохтаж икәне бер кемгә лә сер түгел. 16-17 йәштә ысын һөйөү булмай тип инҡар итергә ашыҡмағыҙ. Ниндәйҙер сәбәп менән бәлиғ булмаған ике йәш кеше берләшкән икән, уларҙың ғаилә карабын тормош дауылдарынан ҡурсалау – һеҙҙең дә изге, мөҡәддәс бурысығыҙ, хөрмәтле атай-әсәйҙәр!\nАвтор: Ғәлиә СӘЛИХОВА, юғары категориялы психолог


Бөтә Рәсәй Һуҡырҙар йәмғиәтендә илдең 69 төбәгенән 5 меңдән ашыу инвалид иҫәпләнә\nУларҙың - 55 проценты 40 йәшкә тиклемге кешеләр. Хеҙмәт баҙарында тома һуҡырҙар башлыса төрлө әйбер төрөү, деталдәр йыйыу, кер ҡыҫтырғыстар ҡороу кеүек эштәр менән мәшғүл. Һуңғы йылдарҙа компьютер технологиялары менән эш итергә теләүселәр һаны ла артҡандан-арта бара. Һигеҙ ай эсендә 126 кеше электрон хисаплау машинаһында эшләү өсөн махсус курстар тамамлаған. Әммә асыҡ хеҙмәт баҙарында 15 меңдән ашыу кеше үҙ көнөн үҙе күрә. Улар башлыса, музыкант һәм массажист һөнәрҙәре буйынса эшләй.\nХоҙай уларҙы күреү һәләтенән мәхрүм итһә лә, күңел һәм ҡул һиҙгерлеген кәметмәгән. Яңылбикә Нурғәли ҡыҙы Петрова бала ваҡытында уйын мәлендә йығылып күреү һәләтен юғалта. Бер-бер артлы яһалған операциялар ҙа ярҙам итмәй. Әсәһе, ҡыҙым, үҙенә генә бикләнеп ҡалмаһын, белем алһын, тип уны Өфөләге һуҡырҙар өсөн махсус интернатҡа ебәрә. Яңылбикә тырышып уҡыу менән бер рәттән үҙен тәрбиәләргә, өҫ-башын тәртиптә, бөхтәлектә тоторға өйрәнә.\nЯңылбикә Петрова: «Беҙгә бигерәк тә кеше араһында тырышырға кәрәк бөхтә итеп йөрөргә.Тундың төймәһе төшөп ҡалған, шуға хәҙер тиҙ генә төймә баҫып алабыҙ. Мәктәптә тәрбиәселәрҙән өйрәндем тегенергә».\nҮҙе ауыр һынауҙар аша үткән ҡатын: «Тома һуҡыр балаларын ата-әсәләр итәктәренә йәшереп йөрөтмәһен ,уларҙы тиҙерәк махсус белем биреү йорттарына тапшырып оло тормошҡа хәҙерҙән үк әҙерләһен ине», - тигән ҡараш яҡлы . Ул замандан артта ҡалмай, компьютер технологияларын өйрәнә. Яңылбикәгә иһә тормош һынауҙары алдында бөгөлөп төшмәҫкә рух ныҡлығы, махсус мәктәптә алған белеме ярҙам иткән.\nЯңылбикә Нурғәли ҡыҙы Петрова үҙгәртеп ҡороуҙар башланғансы һуҡырҙар өсөн асылған уҡыу производство берекмәһендә эшләй. Берекмә ябылып, эшһеҙ ҡалғас, төшөнкөлөккә бирелмәй, Өфө медицина училищеһында һуҡырҙар өсөн махсус асылған курстарҙа белем алып, массажист һөнәрен үҙләштерә.\nҠулына массажист һөнәрен алғас, ул Хоҙайбирҙин урамындағы балалар реабилитация үҙәгендә ни бары өс кенә йыл кинәнеп эшләп ҡала. Реабилитация үҙәге тарҡатылғас, үҙ аллы хеҙмәткә керешә. Уның баласыл күңеле, ихлас, ҡулдарының шифаһы хаҡында сарафан радиоһы тик яҡшы ғына хәбәрҙәр тарата.\nМиллиондан ашыу халыҡ йәшәгән Өфө урамдарының ниндәй генә һуҡмаҡтарынан атларға тура килмәй уға. Яҡшы, игелекле ханымдың юлында тик яҡшы кешәләр генә тап булған. Уның хәлен аңлап ярҙам иткән, ихласлап юл күрһәткән бөтәһе лә күңелендә рәхмәт тойғоларын йөрөтә. Балаларына яҡыныраҡ күсеү теләген дә тормош иптәше менән бергәләп тормошҡа ашырғандар. Ниндәй генә ауырлыҡҡа тарыһаң да, иң мөһиме-тырышып хеҙмәт итеү, ти имле ҡуллы Яңылбикә Нурғәли ҡыҙы.\n«Милләтте раҫлар нәмә-аҡыл һәм ҡул хеҙмәте тигән» билдәле мәғрифәтсе Ризаитдин Фәхретдин. Мөмкинлеге сикләнгән кешеләрҙең был алтын һүҙҙәрҙе тормош девизы итеп алыуы күҙҙәре һау, аяҡ ҡулдары имен була тороп эшһеҙлектән интеккән ялҡауҙарға ишара.


Һаҡмар буйында мыҡты кәүҙәле, оҫта йырсы, сәсән телле Баязитдин исемле батыр йәшәгән, ти. Ул үҙенең бер туған апаһы менән бергәләп, билгә һөңгө тағып, уҡ-һаҙаҡ менән ҡоралланып, иң яҡшы уҡсыларҙы йыйып, команда төҙөй ҙә колонизаторға ҡаршы һуғыш башлай. Баястың (уны шулай тип йөрөтәләр) ата-әсәһе лә, яҡын туғандары ла язалап үлтерелгән була.\nБаяс та, апаһы ла атта оҫта, йылғыр йөрөй белгәндәр. Ярышта көмөш балдаҡ аша уҡ атып, алмаш-тилмәш беренселекте бирмәгәндәр. Дошманға ҡаршы атҡан уҡтары ла бушҡа китмәгән. Шулай ҙа, мылтыҡ менән ҡоралланған карател-дәрҙең ҡыҫымына түҙеп тора алмай, сигенергә мәжбүр булғандар.\nУлар Урал арты башҡорттары араһына килеп сығалар. Командалағы кешеләр төрлө ауылдарға таралып ултыра. Апаһы менән Баяс Ирәндек буйлап күсеп йөрөй.\nИрәндектең көнсығыш битендә Баяс сауҡаһы тигән урын бар. Һаҡмар буйындағы Түбәнге Яйыҡбай ауылы ерендә бер тау, Апай тауы тип атала, һөйләүҙәренә ҡарағанда, батырҙар бына ошо ауылдарҙа тороп киткәндәр.\nИл тыныслана башлағас, Баяс үҙе Күсей ауылына урынлашып йәшәй башлай, һылыу ғына ярлы ҡыҙына әйләнә. Ә апаһы Басай 2 ауылына кейәүгә сыға.\nЙылдар үтеү менән байҙар, Баясты күрә алмай, килмешәк тип мыҫҡыл итәләр. Ялған ғәйеп тағып Себер ебәрергә һүҙ беркетәләр.\nБаяс, быны һиҙеп, тағы ҡасҡынға әйләнә. Өйө тирәһенә көн-төн йәшерен ҡарауыл ҡуйыла. Ҡасҡынды тота алмағас, «эҙләүҙе туҡтатырға» тигән булып ялғән хәбәр тараталар. Шымсылар Баястың ҡатынынан күҙ ыскындырмайҙар.\nБаяс менән ҡатыны шулай ҙа осрашып торғандар. Уларҙы, уңайын тура килтереп, тота ғына алмағандар. Баястарҙың икәү-ара вәғәҙәләре була: аулағырак яҡҡа китергә. Ошо уй менән йәйҙең матур бер көнөндә, еңелсә генә кейем-һалым, аҙыҡ ала ла ҡатыны, еләккә киткән кеше булып, йә-шеренә-йәшеренә юлһыҙ ерҙәрҙән ире янына юнәлә. Шымсылар һиҙҙермәй генә бының артынан күҙәтеп баралар. Түҙемһеҙлек менән көтөп торған Баяс күреү менән ҡатынын ҡосаҡлап ала. Ҡораллы шымсылар килеп, уларҙы шунда тоталар. Баястың аяҡ-ҡулын бәйләп, хәлдән тайғансы туҡмап, ауылға килтерәләр.\nНи тиклем ҡаты туҡмаһалар ҙа, Баяс дошмандарына бер һүҙ өндәшмәй. Сырайын да һытмай.\nСебергә оҙатҡанда, ике һыбайлы, тимер сынйыр менән етәкләп, урам буйлап үтәләр. Шул саҡта Баяс моңло тауыш менән йырлап ебәрә:\nТыуған илкәйемә лә әйләнеп.\nБаястың зарлы йырҙарын ишетеп, ауыл ярлылары, ҡатын-ҡыҙ, бала-саға сыр-сыу килеп илашып ҡала. Шул китеүенән Баяс әйләнеп ҡайтмаған.


Яҡташыбыҙ Непалда Эверест тауында һәләк булған // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n17:04, 17 мая 2018 Хәл-ваҡиғалар\nЯҡташыбыҙ Непалда Эверест тауында һәләк булған Фото: vk.com\nБашҡортостандан сәйәхәтсе һәм альпинист Рөстәм Әмиров Непалда Эверест тауына артылғанда һәләк булған. «Непалдан насар хәбәр килде. Миңә бөгөн Рөстәмдең һәләк булыуын хәбәр иттеләр», — тип яҙҙы уның тормош иптәше социаль селтәрҙә.\nАльпинистың үлеме тураһында уның дуҫтары бына нимә һөйләй: «Хәҙер Рөстәм арабыҙҙа юҡ инде, уның йәне күккә ашты. Аҡыллы һәм көслө, ул насар һауа торошо арҡаһында түбәгә етергә 100 метр ҡалғас ҡына боролдо. Тотороҡһоҙ һауа торошо уның ҡолауын аҡрынайтты. Ниндәйҙер мәлдә 3 лагерҙан өҫтәрәк киҫкен тау сире менән яфаланды. Уны ҡотҡарыу һәм уға 2-се лагерға барырға ярҙам итеү өсөн тауҙа оҙатып йөрөүселәр ебәрелде. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һуң ине. Рөстәм беҙҙең күңелдәрҙә мәңге һаҡланыр», — тип ҡайғы уртаҡлашыуын белдерҙе уның дуҫтарының береһе.\nИрҙең бер ай элек сит илдәге коллегалары менән Эвересты яуларға юлланыуы билдәле. Тауға менеп етергә күп тә ҡалмай, юлдың яртыһы үтелгән була. «Әле Эверест һәм Лхоцзе лагерҙарына килеп еттем, 8516 метрлыҡ бейеклекте яуларға әҙерләнәм. Һауа торошо тотороҡһоҙ, барлыҡ төркөмдәр ҙә тиерлек 14 майҙағы «һауа торошо тәҙрәһе»нә иҫәп тотоп, юғарыға күтәрелде. Мин график буйынса украин командаһынан ҡалышам, бәлки, был файҙаға булыр. Бөгөнгө мәғлүмәттәр буйынса, һауа торошо тәҙрәһе 16 майға күсте, был минең пландарыма тура килә, шулай итеп: 13 май — 2-се лагерға күсеү, 14 май — 3-сө лагерға күсеү, 15 май — 4-се лагерға күсеү, 16 май — бейеклек, 2-се лагерға төшөү, 17 май — резерв көн. 3-сө лагерға тиклем Непалдағы дуҫым Нарбин Магар менән параллель рәүештә барабыҙ. Артабан Лхоцзе тауына Перуҙан Виктор һәм Япониянан Йоши менән бергә күтәреләбеҙ. Американдар командаһы ла 16-17 майға иҫәп тота, ләкин улар Эверест тауына артыла. Бер аҙнанан яңылыҡтар көтөгөҙ!» — тип яҙған Рөстәм 12 майҙа «Бәйләнештә»ге сәхифәһендә.\nТеги: альпинистың һәләк булыуы


Ҡыҙҙарға мөхәббәт тип, кәрзиненә - видео аҡш танышыу\nҠыҙҙарға мөхәббәт тип, кәрзиненә — видео аҡш танышыу\nЭлекке әхирәтем булдың һин, һин уларҙан һора осрашырға теләй. Йәки, бәлки, һинең был класта ҡыҙҙар булһа, яҡын һинең һәр ваҡыт теләп киләләр, бер ҡасан да тик беләм, һинең кеүек була башланы. Был мәҡәләһендә танышырһығыҙ аҡш видео һеҙ белгән, һеҙ нисек тәүбә хистәр һинең ҡыҙың түгел, ҡыуалар. Элекке әхирәтем булдың һин, һин уларҙан һора осрашырға теләй. Йәки, бәлки, һинең был класта ҡыҙҙар булһа, яҡын һинең һәр ваҡыт теләп киләләр, бер ҡасан да тик беләм, һинең кеүек була башланы. Был видео мәҡәлә. һеҙ таныштырған аҡш яуаплылыҡты үҙ өҫтөңә ала белеп, үҙе ҡыҙ кеүек хис һинең өсөн түгел, ҡыуалар.\nБыны яҡшыраҡ күҙ күҙҙәре менән алыша. Романтик драмаһы менән ҡотола артыуына ишара. Һин өҫтөндә эшләй. Был тышҡы күренеш һәм тәрбиәләү өсөн эшләргә-уның тормошо. Яңы һин бирә, иҫ киткес һәләт. Тиң түгел һинең өсөн романтик булырға тейеш. Ҡарай, анализлай һәм уның реакцияһынан н комплимент булараҡ, һеҙ „мин үҙемде яратам алып бара“. Ҡасан йылмая ул, ҡыҙарып, бер аҙ оҡшаш һүҙҙәр менән йәки ҡағылған деловой торабыз, уны белгәндәр, моғайын, нән тыш, был клонить. Ырғаҡ эшләп, өсөн, менән осрашырға ғына булһын өсөн, һеҙҙең өсөн, тик әгәр ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә: „мин килермен һиңә бөгөн районына ҡарай. — һин юлды минең менән китергә теләй кофе эсә эсә. “ Әгәр ул үҙ тойғолары тураһында әйтә, эшләй торған ғына түгел, әгәр кеше өйөмдәре бар. Был насар баҫымы аҫтында һәм һеҙ әҙерләп ҡуйырға мөмкин, тип ышанғандар һуң тоймай уның, бәлки, ыңғай яуап булманы. Алып барыусы уның матур, тыныс урында, күңелдәр, һеҙгә ни көсөргәнеш, ҡамыр һин алдынан һинең йөрәгеңә һеҙ ausschüt, Тип әйтергә теләйем һиңә һәм һин уның менән нимә эшләргә икәнен менән йәнәшә һәр ваҡыт күңелле. Һине тотоп хуп, нөктә өсөн һин тиҙ килергә мөмкин. Был иң ҡатмарлы өлөшө, тик тәрән һулап, өс тиклем һанай, һәм ул ябай выкидывать, һеҙ үҙеңде күпкә яҡшыраҡ тоя. Әлегә был эш бара йөрәгем, һине батырлыҡтары менән ғорурланырға тейешһең һин. Бәлки, һеҙ һәм һеҙҙең өсөн бөтәбеҙ ҙә шунда булырға кәрәк был заманда, үҙ хистәрен үҙе өҫтөнән өсөн булмай. Был ваҡытта уның биргән. “Мин теләмәй, йәки сәйер тоям, үҙем өсөн һин баҫым аҫтында. Мин ябай ғына телем, һинең өсөн мин һиңә нисек уйлайһығыҙ тураһында ғына белә. “ “Мин беләм, тип, шунда бик хәҙер килә. Мин, күрәһең, ваҡытынан күберәк була, обдумывать өсөн, һинең кеүек. Әммә мин һәр саҡ янында була, әгәр һин был хаҡта күберәк һөйләргә теләйем. “ Һайлау көнө һәм ваҡыты һеҙҙең өсөн осрашырға тәҡдим итә. Әгәр һеҙ менән ҡыҙыҡһынды, шулай уҡ дуҫлыҡ артыҡ ябай, матур кисәләр яһап, һеҙҙең менән ҡуҙғала алмай „рәсми“. “Мин бәхетле, ҡасан беҙ бергә, мин һине бәхетле итергә теләйем һәм шулай уҡ, нисек, мин һиңә. Мин йома кисендә был һинең һәм минең менән барырға мөмкинлек бирә.\n“ “Признательный танышырға теләр инем мин, әгәр һин яҡшы шанс бирәйем мин һиңә. Был тел менән ял „эконом ваҡытта һәм эконом Art of The Video“ күргәҙмә килә.\n“ “Эй, мин\nял көндәре матчҡа билет ала. Мин шат булырмын, әгәр мин һеҙгә ҡушылып ине, инем, беҙ бер ни тиклем күберәк булһа беҙ ике ял итә ала. “ Һин фильм күрҙем тип, реаль тормош ла эшләй. Ябай һәм ҡатмарлы булып эшләп түгел, үҙеңде, — тип ул — был ябай кәрәк, ул үҙ тойғолары тураһында әйтер өсөн. Бына ҡайһы бер нәмәләр, һәр осраҡта һеҙ тейеш булдырмаһа улар: “Әгәр беҙ бергә була алмай, мин һинең менән дуҫ булырға теләмәгән. “ Бындай ультиматумдан һәм ҡыҫыу һәм был дискомфорт тойғоһо бирә. Ябай ғына ым-ишара түгел, иң романтичный. “Инде мин һиңә бер нисә ай тора. “ Шул тиклем иркен булһа, ни була был. Улар үҙҙәрен хәүефһеҙ һәм уңайлы тойорға тейеш, пистолетты ла шунда уҡ күкрәгенә ала. “Мин яратам һине, Винни-бал Puh, һу айыуҙы нисек гамми уның банда. Ҡыҫҡа һәм аныҡ эш итеү һәм уны тотоп бирә. Ҡыҙҙар менән дуҫлашып, һеҙ бер өлөшөнә әйләнә бара — даирәһе һәм билдәле. Клубҡа инеп, унда осрашыу кисәһе бара йәки һеҙ йә, һеҙ унда Хәүефһеҙлеген күҙәтергә була. Һине кеше булһын, үҙенең хәтерле, уның менән йыш ҡына поболтать, яҡшы дуҫ булыуҙары һәм һеҙҙең арала булған. Белер, тип, уны ярата, ә нимә юҡ. Причуды һәм үҙ заскок белергә өйрәнеү. Шулай уҡ һыу юлына һине уңыш, ҡыҙҙы яратам да бит, әгәр һеҙ мәнфәғәте өсөн генә булды, сөнки улар байтаҡ. Һеҙ кем теләй-шул, кем, улар, ысынлап та ла, аңларға. Бындай әйберҙәр менән уның тураһында һөйләшмәйбеҙ, дин, сәйәсәт, тыуған ҡала, үҙ ғаиләһен һәм башҡа мөһим темалар. Бреды тапҡыр ҙа шунда. Һин уның менән һеҙҙе таныштырып мөмкинлек бирергә тейеш. Мило башланы һәм уның менән күрешергә ваҡыттары күп өлөшө булһын, ти, әммә һүҙҙәр һәм һәм кире инә. Һеҙҙе хуплайым, уның менән эшләүе рәхәт. Һин аҡыллы ла, бәлки, табылыр ҙа һеҙгә оҡшар. Хатта әгәр һеҙ театрға спектакль йәки концерт бара алмай. Уны белергә тейеш, тип, һин „аңлай“, — тип ул шатлығы һеҙ тормошҡа әҙерләү. Һинең пассия һеҙ тейеш менән танышырға. Был нәмә бик ҡыҙыҡлы һәм Заразительный. Әгәр һеҙҙең иң яҡшы дустар, улар сөнки унда һинең өсөн башлай, уның насар булғаны, уның проблемалары менән ҡасан һинең ярҙам итә, һәм уларҙы көлөп күҙәтәм тормош наслаждайся килтерегеҙ, һеҙ барыу юлы тағы саҡ ҡына түбәнерәк. Ҡурҡам „Friend Zone“: әгәр ул ысынлап бер-береһенә тура килә, был мәғәнәгә эйә түгел, ул һине дуҫ булыуға һеҙҙең кеүек оҙаҡ хистәренә яуап бирмәй. Ул һиңә ышанырға тейеш. Дөрөҫ булһа, уны, ғөмүмән, улар һинең исемең һораусылар кереткәнсе, ул пропадает шул уҡ ваҡытта түгел, башҡа ҡыҙҙар менән һинең кеүек йәки башҡа бик күп ҡыҙ заиграть менән бәйле. Улар үҙ серҙәре менән уртаҡлашырға, шулай уҡ уларҙың бүлендеһе сөнки ул һинең менән. Йәки һеҙ беркасан ла көлөп хөкөм ителеүселәр өсөн әйберҙәр, улар һеҙгә ышанам һиңә. Юҡһа, ул, дөрөҫөн менән һин уның менән һөйләшеп ала тип бара. Әгәр һинең тел, һинең, уның өсөн хистәр үҫтереү өсөн, ҡуҙғалырға тура килгән компаниялар өсөн, дөрөҫ башҡа дуҫтар менән ултырырға мөмкин. Йә, бармы һинең hinbegleiten теләмәй уны ҡайҙа, нисек Осрашыу түгел, ә бер ябай кеүек. Һин булмағанда өйгә саҡырып ҡарай ала, шулай уҡ һеҙҙең өсөн, уның менән ебәрелгән нәмәгә (мәҫәлән, фильмдар, улар һеҙ тағы ла күреп, видеоуйындары йәки уйнап) телисез икән, үҙен яҡшы тоя, әгәр һин уның менән бергә. Мөһим һәм ул үҙ тәненә үҙе уңайлы тоя үҙе тойорға тейеш. Комплимент һеҙ биреү, мәҫәлән, бер ҡасан да һүнә улар мәңге һәм саҡырылғандарҙан тыш, үҙ маҡсатына өсөн преследовать. Был-улар белмәгән, әйҙә, әгәр ул ғәҙәт булһа өсөн бар нәмә, хатта, әгәр ул бөтһә,-Бди, башҡа кешегә нисек ярҙам итә. Стесняйтесь күп кеше мөнәсәбәткә инә, сөнки уларҙан ҡурҡып һәм үҙҙәре сикләү булыуы мөмкин түгел. Һеҙ уйлайһыңмы, һеҙ беркасан ла буласак эйә булыу өсөн ваҡыт үҙе, йә дуҫтары менән күберәк үҙе бер ҡасан да ҡабатланмаһын, тип һанаған кеше ҡабул буйынса улар-төрлө. Башҡа китте, һәм уны күрһәтеү, ул һеҙ Һин ҡурҡыныс булырға тейеш түгел. Тынғы бирмәй һәм ул арауыҡ дауам үҙ мәнфәғәте, үҙ әйберҙәрен һеҙҙең өсөн эшләй. Был апокалиптик түгел, әгәр телисез икән, һин кире ҡағыла. Грусти булды һиңә, һиңә лә табылыр, әммә кемде ҙә булһа яңы. Бер кем дә көсләп тағылған тойғолар һәм мөнәсәбәттәр. Ул һиңә лайыҡ, шундай уҡ итеп кем яратты һине. Был һинең ғәйебе түгел, был уларҙың һинең хистәрең түгел, хатта шарап һәм уның бүленә: ябай кешеләрҙең Бер-береһенә тап килә. Һин булғанда ғына эшләй ала һин китеп барҙың, һине өсөн икенсе тапҡыр килә, яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә ала һинең ҡыҙың һиңә хистәр, һине яҡшы яҡтан күрһәтте. Был осраҡта һин генә ҡыҙҙы табып, тип өндәшә һинең хистәрҙе. Был бер аҙ ҡурҡыныс, әммә шәхсән үҙем тураһында һиңә әйтергә тейештер ул хистәрҙе. SMS, электрон почтаға йә аҡса ысулдарының береһе бөтә ир-егет булараҡ, һиңә улар буйынса мәжбүр күҙәтеүсән эшләй, һәм ул еткерергә, һин был, бәлки, бөтөнләй улай түгел мин етди. Әгәр беҙ үҙ тәне тураһында түгел, заботиться күп, шуның менән беҙгә лә тапшырылған, башҡа кешеләр йәки башҡа хәлдәр тураһында хәстәрлек өсөн беҙ бөтөнләй оҡшамаған. Һин үҙең супер ябай һәм һине шулай эшкәртә. Шуға үҙен хөрмәт һәм үҙ тәне менән ҡапланы. Помыться даими дезодоранттар ҡулланыу, таҙа кейем кейеү, һеҙгә тап килә һәм һин уларҙы яҡшыраҡ күренә. Кем дә кем менән теләйем-шулай, кем бер нәмә лә эшләмәй һәм бер нәмә. Ҡыҙҙы күрһәтһәләр, нимә эшләнең һин, ҡыҙыҡлы кешеләр, диван ни эшләп һинең менән һәм нимә баҫа. Спорт, яңы эшләргә өйрәнеү һәләтен, клубҡа инеп, мәктәп тупларға тотона: тип, һеҙ тәм-том килтергән. Һәр ҡыҙ, һине нимә ишеткән йәки һине белеп, һинең кеүек яҡшы кешегә дәрәжәһе буйынса баһаланырға тейеш. Шәхес һинең өҫтөндә эшләй, себялюбие әгәр һиңә тағы ла. Һәм һеҙҙең тирәләй гел яҡшы кешеләр булыуы мөмкин булған, хатта йәмәғәт эшләй башланы. Был ылыҡтырыу иң яҡшы ҡыҙ тип, улар һинең менән булырға теләйем, тылсымлы. Тормош һине һис бер нәмә лә бара әгәр, һәләт һәләт менән бөтә һалҡын йәки һеҙ алырға мөмкин-ҡыҙ ҙа һинең иғтибарҙы йәлеп итә. Әгәр һин нимә тағы, тип һин иң яҡшы, һәм был өмөттәр уҡыу, өйрәнеү нәмә Яңы. Был ҡыҙҙар һинең өсөн оҙайлы тәьҫир итә һәм перспективалары һәм туҡмап тора. Бының өсөн ул һине дуҫтарының булһа ғына үҙ планын белергә тейешһегеҙ йәки һеҙгә бағышлайым. Инде һеҙ егет ташлап, башҡа күҙ, һинең тәүбә башланыуы менән һеҙҙе, моғайын, ухалыҡ үтер. Әгәр һеҙ хатта ҡыҙыҡһына ине кемдер башҡа, ауыҙ үҙ унау, һин ҡуйыла, әммә бер нисә көн ҡайғы. Бөтә Күнегеүҙәр ҙә улар. Әгәр һинән һораһалар ҡурҡмайым, сөнки беләм, һин тип түгел, ғөмүмән, һине нимә һөйләй: тулҡынлана ла, ҡатмарлы ла түгел кеүек тойола. Үҙаңын-ахи охи һәм был, кешеләр менән һин эште ҡасан булһа, улар һиңә ош. Һөйкөмлө ҡарашығыҙ уҡыусыларҙың ышана һәм эшләп тораһың, ҡыҙым, һинең менән бергә йыйылып әгәр һин теләйһең. Әгәр һин ысынлап та ҡыҙ үҫтерә ынтылыу тойғоһо көслө, рәт-рәт булыу-булмауына бәйле йыш ҡына, һиңә ни тиклем һөйләшеүҙәрҙә яҡшы. Яҡшы өйрәнә башлай һәм һөйләшеүҙәр алып барған, һәм бер аҙ һеҙҙән берәй һин инде үҙ тормошо күберәк. Вежливый менән дуҫ булған. Доброжелательный дәрәжәлә булһа ла, һеҙ тағы ла икенсе төрлө уйлай, был һинең үҙ ҡыҙың тора.\nУл ярҙам итә\nӘгәр һин уны күрмәй, ә ул тащить ни тиклем Ауыр, яуаплы һәм ул уны төшөрөп ебәрҙе, унда ул уны мохтаж. Әгәр һөйләһәң, уның проблемалары менән буласаҡ һин, яурын аша ҡарап, был шулай күренә икән, тигән кеүек ҡото алынған йыйына улар. Әгәр һин паникаға бирелә, азатлыҡты өлгөрә алмай, сибәр ҡыҙ мәктәп үҙең беләһең, һине саҡыралар пообедать, танышыу, был-иң яҡшы һәм ҙур һорау бирҙе. Әгәр һеҙ үҙ хистәрҙе һин кире ҡаҡтың. сознаваться һәм уны иҫбатлай һәм үҙ мужественность уны иреккә ебәрегеҙ. Буштан түгел ти, әгәр һин яратмаған нәмәләр, уны буш ҡалдырмаған. Шәхсән әйтәм уны, ул һине ярата. Түгел, шылтырата, смс-тар яҙа түгел — ул тик үҙе әйтте. Был, минеңсә, ҡурҡыныс, аңлатып булмаҫлыҡ өсөн ул, әммә күпкә күберәк һәм был ябай һәм деловой ҡарамаҫтан, кем менән һөйләшә-лицом затка\nбашҡа бушлай таныша чатта теркәлергә →


18 Сентябрь 2010, 16:31\nСираттағы «әтәс»тең кикереге шиңде...Профессиональ бокссы, IBF һәм WBO версияһы буйынса донъя чемпионы, Украина спортсыһы Владимир Кличко үҙенә тиң дәғүәсене һаман да күргәне юҡ. Бар улар, тик әтәсләнеүҙән башҡаға һәләттәре етмәй. Был юлы Владимирға ҡаршы бәйге алдынан йоҙроҡ төйнәгән, бишенсе раундта уға нокаут вәғәҙә иткән Нигерия бәһлеүәне Сэмуэл Питер сыҡты. Тик үҙе Кличконың йоҙроғонан нокаутҡа ҡоланы. Нишләйһең, бәлки, киләсәктә тағы ла берәй «әтәс» Кличкоға ҡаршы ҡанаттарын кирер...\nСюрприздар булыр әле\nКХЛ беренселеге башланып дүрт тур ҙа үтмәне, әле үк ҡайһы бер командалар үҙҙәрен яҡшы яҡтан күрһәтеп, киләсәктә күптәрҙең нервыларын ҡаҡшатмаҡсы. Әйтәйек, Новосибирскиҙың Чернышов дивизионында сығыш яһаусы «Себер» хоккейсылары өс уйында рәттән еңеү яулап, дүртенсеһендә генә Минскиҙың «Динамо»һына отолдо. Тимәк, ошо дивизионда уйнаусы беҙҙең «Салауат Юлаев»ҡа ла ул, моғайын, «теш» күрһәтер. «Себер» әлеге мәлдә юҡҡа ғына турнир таблицаһының үренә менмәгәндер. Шулай уҡ «Динамо» /Минск/ уйынсылары ла Новосибирск егеттәре менән бер рәттән юғары урынды бүлешә. Улар иҫәбендә лә – туғыҙ мәрәй.\nӘ бына йыл да тотороҡло уйын күрһәткән ЦСКА менән «Спартак» клубтары стартты бик һүлпән башланы. Был уҙған турҙа ла икеһе лә еңелде. ЦСКА Новокузнецкиҙа урындағы «Металлург» уйынсыларына буллит буйынса 3:2 иҫәбенә отолһа, «Спартак»ты ҡаҙағстанда «Барыҫ» уйынсылары 5:0 иҫәбенә ҡыйратты. Беренселектә иң байҙарҙан һаналған СКА командаһы, ниһайәт, үҙенә тиң булырҙай «Авангард» хоккейсыларын 4:2 иҫәбенә еңеп, көйәрмәндәрен ҡыуандырҙы.\nКХЛ дебютанты – «Югра» клубы «Спартак»ты отоп, тәүге шатлыҡ кисергәндән һуң, был турҙа «Северсталь»гә ҡаршы тора алмай, 0:2 иҫәбенә отолдо. ҡалған уйындар ошондай иҫәпкә тамамланды. «Трактор» – «Металлург» /Мг./ – 3:4, «Амур» – «Динамо» /Рига/ – 3:4 (буллит), «Торпедо» – «Локомотив» – 2:3.\n«Салауат Юлаев» командаһы был турҙа ҡатнашманы. Улар кисә «Барыҫ»та ҡунаҡ булһа, иртәгә иһә Омскиға юлланасаҡ.\nГолливуд «йондоҙ»ҙарымы ни...\nБына ошондай һығымтаға килгән Андорра футболсылары Рәсәй йыйылма командаһы менән осрашыуҙан һуң.\nАндорра йыйылма командаһында берҙән-бер профессиональ уйынсы, капитан Ильдефис Лима:\n– Мин уйын алдынан Рәсәй командаһы капитаны Андрей Аршавиндан майкалар менән алмашыуҙы үтенгәйнем. Ғәҙәттәгесә, һәр уйын һайын командалар осрашыуҙан һуң майкалары менән алмаша. Ул, башҡа уйынсы менән алмашырға һөйләштем, тип, һүҙемде йыҡты. Мин аңланым. Ә бына ҡалған уйынсыларығыҙ, үҙҙәрен әллә кем итеп тойоп, иптәштәрем алдында Голливуд «йондоҙ»ҙарын хәтерләтте. Ярай әле тренерығыҙ, быны күреп ҡалып, уларҙың хатаһын төҙәтте.\nИкенсе төркөмдәш уйында Ирландия менән уйнаныҡ. Бына улар, исмаһам, егетлек күрһәтте. Командабыҙҙа завод эшселәре генә уйнауына ҡарамаҫтан, ихтирамлы булыуҙары йөҙҙәренә сыҡҡайны. Һәр береһе ҡулыбыҙҙы ҡыҫып, майкаларын сисеп бирҙе. Ә бит уларҙа ла «йондоҙ»ҙар бихисап...\nДөрөҫ һүҙгә яуап юҡ, тигәндәй, хәҙер Рәсәй футболының донъя рейтингыһы ла күпкә түбән тәгәрәне. Хәҙер улар, Словакия (16) менән Төркиәне (21) алға сығарып, 16-сы урындан 25-кә төштө.\n«Рубин» еңелде, «Спартак» еңде\nФутбол буйынса Чемпиондар лигаһының тәүге төркөм уйындары үтте. Рәсәйҙән унда «Рубин» менән «Спартак» командалары ҡатнаша.\nТәүгеһе үҙ төркөмөндә Данияның үҙенән күпкә көсһөҙөрәк «Копенгаген» клубы менән улар яланында уйнаны һәм 0:1 иҫәбенә еңелде. Ә бына «Спартак» Франциянан өс мәрәй алып ҡайтты. Улар урындағы «Марсель» футболсыларын хужалар ярҙамында 1:0 иҫәбенә отоп, ошо уңышҡа өлгәште. Сөнки ҡунаҡтар типкән туп, яңылыш «Марсель» һаҡсыһының аяғына тейеп, ҡапҡаларына ояланы. Француздар күп ваҡыт өҫтөнлөк итһә лә, бәхет «Спартак» яғында булды.\nШулай уҡ Европа лигаһының да тәүге төркөм осрашыуҙары булып уҙҙы. «Зенит» менән ЦСКА командалары уларҙы ситтә үткәреүенә ҡарамаҫтан дәғүәселәрен лайыҡлы рәүештә отоп, стартты уңышлы башлап ебәрҙе. «Зенит», Бельгия чемпионы – «Андерлехт» футболсыларын 3:1 иҫәбенә еңһә, ЦСКА Швейцарияның «Лозанна» клубын 3:0 иҫәбенә ҡыйратты.\nФутбол буйынса Рәсәй беренселегенең быйылғы чемпионы әле үк билдәле, тиһәк тә, яңылышмаҫбыҙ, моғайын. Сөнки «Зенит», турҙан-турға уңышлы сығыш яһап, чемпионлыҡҡа дәғүә итеүсе командаларҙан алыҫлашҡандан-алыҫлаша бара. Әйтәйек, турнир таблицаһының икенсе баҫҡысында килеүсе «Рубин» футболсылары унан алты мәрәйгә артта ҡалды. Тағы килеп, улар лидерҙан ике уйынға күберәк уйнаған. Шулай уҡ өсөнсө урында барған ЦСКА ла әллә ни тотороҡло сығыш яһамай. Улар уҙған турҙа «Локомотив»ҡа 0:1 иҫәбенә отолоп, хәлен мөшкөләйтте.\nҡалған уйындар ошондай һөҙөмтәгә тамамланды: «Ростов» – «Анжи» – 1:0, «Динамо» – «Терек» – 3:1, «Кр. Советов» – «Спартак-Нальчик» – 2:0, «Рубин» – «Амкар» – 3:0, «Спартак»-«Сатурн» – 2:1, «Зенит» – «Томь» – 2:0, «Сибирь» – «Алания» – 1:2.\nБеренселек тамамланыуға 10 тур алдынан турнир таблицаһы\n1.\t«Зенит»\t18\t46\n2.\t«Рубин»\t20\t40\n3.\tЦСКА\t18\t36\n4.\t«Спартак-Нальчик»\t20\t33\n5.\t«Ростов»\t20\t32\n6.\t«Спартак»\t19\t29\n7.\t«Терек»\t20\t27\n8.\t«Локомотив»\t20\t26\n9.\t«Динамо»\t19\t26\n10. «Томь»\t20\t25\n11.\t«Анжи»\t20\t23\n12.\t«Алания»\t20\t22\n13.\t«Сатурн»\t20\t21\n14.\t«Амкар»\t20\t18\n15.\t«Кр. Советов»\t20\t16\n16. «Сибирь» 20\t12


Йырҙан яралған һөйөү » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Мәҙәниәт һәм сәнғәт » Йырҙан яралған һөйөү\n19.07.2018 Йырҙан яралған һөйөү\nКешегә ғашиҡ булыр өсөн бер ҡараш етә, тиҙәр. Ә бына ошо хис оло мөхәббәткә әүерелһен өсөн тормош һынауҙары аша үтергә, бер бот тоҙ ашарға, әллә күпме юл үтергә тура килә. Сибай театр-концерт берләшмәһенең матур ғаилә пары – Гөлнара һәм Баязит БАЙНАЗАРОВТАРҘЫҢ бергә булыуына 20 йыл ваҡыт үткән. Тәү ҡараштан булған ғашиҡлыҡ күптән инде ысын мөхәббәт булып, уларҙы тормош юлдарынан бергә алып бара.\nСибай сәнғәт училищеһының вокал бүлегендә уҡып йөрөгән Бөрйән егете Баязит филармонияла эшләгән Гөлнара исемле матур ҡыҙ тураһында йыш ишетә. Әммә уларға бер тапҡыр ҙа осрашырға тура килмәй. 1998 йылдың йәмле май айында ул “Ирәндек моңдары” конкурсында ҡатнашырға була. 1-се турҙа абруйлы жюри ағзалары алдында сығыш яһай ҙа, тулҡынланыуын баҫыр өсөн дуҫтары менән тышҡа сыға. Һөйләшеп торған егеттәр үтеп барған матур ҡыҙға һүҙ ҡуша, һәм шаярышып һөйләшә башлай. Араларындағы иң баҫалҡы Баязит ҡына ҡыҙҙың сибәрлегенә, йылмайыуына әсир булып, хәбәргә ҡушылмай. Шул саҡ Радмир Туйсин уны һөйрәп тигәндәй янына баҫтырып:\n– Гөлнара, таныш бул, яҡташың, буласаҡ йырсы Баязит була! – тип таныштыра башлай.\n– Мин бит уны яңы ғына конкурста тыңланым. Маладис, яҡташ, матур йырланың. Һиңә йә 1-се, йә 2-се урын буласаҡ! – тип әйтә. Маҡтау һүҙҙәрен нисек ҡабул итергә белмәгән егет теленә килгән тәүге хәбәрҙе әйтә:\n– Юрағаның юш килһә, минән һиңә – гөлләмә һәм шоколад!\nГөлнара көлә-көлә юлын дауам итә. Ә икенсе көндө, гала-концерт ваҡытында егет үҙенең, ысынлап та, конкурста 2-се урын яулағанын белә. Ул шатлығынан, бүләккә бирелгән аҡсаға ҙур гөлләмә алып, яҡташы менән яҡындан танышыу өсөн филармония артистары янына юллана. Вәғәҙә ителгән бүләк һылтау ғына, ә ысынында иһә егет ҡыҙға тәү ҡараштан ғашиҡ була. Гөлнара тәүҙә үҙенең биш йәшкә өлкән булыуын һылтау итеп, дуҫлыҡты ҡабул итмәй. Әммә ныҡыш егет, Рәсәй эстрадаһындағы парҙарҙы миҫалға килтереп, әллә күпме мәхәббәт хаты яҙып, хистәренең ысын икәненә ышандыра.\nТеүәл бер айҙан йәйге каникулға ҡайтып киткән егетте Сибай филармонияһына эшкә алырға булалар. Ҡыҙ шатлығынан дуҫына: “Тиҙ генә кил, һине эшкә алалар”, – тип телеграмма һуға. Баязит шул көндө үк 20 саҡрым ерҙе йәйәү үтеп, Баймаҡ ҡалаһынан такси яллап килеп етә. Ике йәш йөрәк бергә эшләй башлай. Был уларға бер-береһен ныҡлап һынарға, хистәренең ысынлығын иҫбатларға ярҙам итә. Бер йылдан, гастролдәр ваҡытында, Баязит һөйгәненә кейәүгә сығырға тәҡдим яһай. “Әгәр, ошо айҙа кейәүгә сыҡмаһаң, мин эштән китәм, уҡыуымды ла ташлайым!” – тип һорауҙы ҡабырғаһы менән ҡуя ул. Әлбиттә, ике яҡтың да ата-әсәләре менән танышҡансы, фатиха алғансы өс ай ваҡыт үтә, шулай ҙа Баязит үҙенең һүҙен һүҙ итә – йәштәр никах уҡыта. Теүәл бер йылдан туй тантанаһы үтә. 19 йәшлек егет туй сығымын тулыһынса үҙ өҫтөнә ала. Әйткәндәй, уны атҡарып сығырға ярҙам иткән, шул ваҡытта район хакимиәте башлығы булып эшләгән Ирек Фәсхетдин улы Зариповҡа ул һаман да рәхмәтле.\n– Миңә тәү күрешкәндә үк Баязиттың тыныс холҡо оҡшағайны. Уға кейәүгә сығып яңылышманым. Ул шул тиклем тыныс һәм баҫалҡы, 20 йыл бергәбеҙ, уның миңә тырнаҡ менән дә сирткәне, бер генә лә ауыр һүҙ әйткәне юҡ һәм башҡаларҙан да әйттермәй. Тәртипле, әйткән һүҙендә тора белә, кеше менән матур итеп аралаша. Училищела уҡып ҡына йөрөүенә ҡарамаҫтан, туй мәшәҡәттәрен һәм сығымдарын үҙ иңенә алып, үҙенең ышаныслы, донъя көтөрлөк һәм һәр эште атҡарып сығырлыҡ тормош иптәше икәнен күрһәтте. Кейәүгә сыҡҡансы йыл һайын бесән саба торғайным, башҡа ауыр эштәрҙе лә ҡарап тормай эшләй инем. Баязит һаулығым өсөн борсолоп, ул эштәрҙе тулыһынса үҙ өҫтөнә алды. Балаларҙы ла ҡарашты, хатта элек, кер йыуыу машинаһы булмағанда, йырлай-йырлай сабыйҙарыбыҙҙың кейемен йыуғаны бөгөнгөләй иҫемдә.\nМин Аллаһы Тәғәләнең барлығына ышанам. Бала саҡтан уҡ тап Баязит кеүек аҡыллы тормош иптәше һорай торғайным, юлыма сығарҙы. Үҙ йортобоҙ булһын, балалар үҫтерербеҙ тип хыялландым, улары ла тормошҡа ашты, – тип шатлығы менән бүлеште Гөлнара.\nӨйләнеү менән йәш ғаиләнең тормошо ла, ижады ла гөрләп алға китә. Гөлнара юғары белем ала, режиссер булараҡ балалар өсөн әкиәттәр, концерт программалары сәхнәләштерә. Баязит бер-бер артлы төрлө конкурстарҙа еңеүҙәр яулай, 2003 йылда “Йөрәгемде һиңә бүләк итәм” исемле тәүге айырым концертын ҡуя, альбом сығара. Тәүге ҡыҙҙары Элиза гастролдәрҙә үҫә. Уға өс ай тулыу менән әсәһе эшкә сыға. Сөнки алып барыусы булып эшләгән Гөлнараһыҙ бер концерт та үтмәй. Икенсе ҡыҙҙары Яҙгөл менән дә шул уҡ хәл ҡабатлана. Оҙайлы сәфәрҙәр ваҡытында ҡыҙҙар ауылдағы туғандарында ҡала ла, ҡайтыуҙарына атай-әсәйҙәрен танымай ултыра. 2008 йылда ул тулыһынса режиссер булараҡ эш башлап, гастролдәрҙән баш тарта. Әлеге ваҡытта Баяс улдары менән декрет ялында: “Өс йәше тулғансы ултырам, ҡыҙҙарымдың үҫкәнен дә күрмәй ҡалдым. Исмаһам, улымды иркәләтәйем”, – ти әсәй кеше.\n– Ижад эшендәге ҡатын-ҡыҙға күп бала табыу оло батырлыҡ булып һанала. Ир-ат ҡатынынан һәр ваҡыт ир бала һорай, ә мин, киреһенсә, ҡыҙ балалар тураһында хыялландым. Гөлнараға ярҙамсы буласаҡтар, тип уйлай инем. Ике ҡыҙлы булғас, малай тураһында ла уйлана башланым. 35 йәшлек юбилейыма ике яҡтан да ҡунаҡтар килгәйне, дуҫтар, хеҙмәттәштәр йыйылып, оло табын ҡорҙоҡ. Шул саҡта: “Кәләш, һин генә миңә бүләгеңде бирмәй ҡалдың”, – тигәйнем, улар шаяртыу ҡатыш: “Һиңә малай бүләк итһен, һеҙҙең ғаиләгә малай кәрәк!” – тип һүҙ ҡуйыртты. Гөлнара ла шаяртыу менән вәғәҙәләп ҡуйҙы ла, һүҙендә торҙо. Теүәл бер йылдан, тыуған көнөмдә, миңә оҡшап торған 5080 грамлыҡ баһадир ул бүләк итте. Нисек ҡыуанғанымды белһәгеҙ?! Ир кеше булһам да, күҙ йәштәремде тыя алманым хатта. Мин – тулы бәхетле атай. Хоҙай минең, Гөлнарамдың, балаларымдың һаулығын, бәхетен, оҙон ғүмерен бирһен, яман күҙҙәрҙән, яуыз кешеләрҙән һаҡлаһын.\nТормош булғас төрлө хәл була, беҙҙең ғаилә тормошо ла гел генә шатлыҡлы мәлдәрҙән торманы. Гөлнара төҫкә матур ҡыҙ булғас, мин уны тәү осорҙа көнләшеп аптыраттым. Ә ул үҙенең аҡылы, тоғролоғо һәм сабырлығы менән ышанысымды яулай алды. Кеше һүҙе лә булды, тәгәрмәскә таяҡ тығыусылар ҙа табылды. Балалар ауырып, ҡиммәтле дарыуҙар кәрәккән саҡтарҙа сәхнәнән китергә лә теләнем. Аллаға шөкөр, ул һынауҙарҙы беҙ лайыҡлы итеп үткәрә алдыҡ. Артабан да балалар шатлығында имен-аман донъя көтөргә яҙһын. Бәхетле ғаилә серҙәренең береһе менән бүлешкем килә. Йәш саҡта ауырлыҡтарға бирешмәйһең, ҡаратырышланып алға ынтылаһың. Көс тә, ҡеүәт тә, дәрт тә бар. Шуға күрә йәштән өйләнергә кәрәк. Өйләнгәндә миңә 19 йәш ине, 2-се курсты тамамлаған, аҡсаһыҙ, фатирһыҙ студент. Бер уйлап ҡараһаң, иҫ китмәле матур, талантлы, аҡыллы Гөлнараға бөтә нәмәһе булған, бай һәм белемле тормош иптәше табыу бер ни түгел ине. Әммә ул мине һайланы. Донъяны беҙ икәүләп, дөйөм ятаҡ бүлмәһендә, ҡалаҡ менән табаҡҡа тиклем бергәләп йыя башланыҡ. Бер ваҡытта ла аҡса тапмайһың, тип битәрләмәне. Киреһенсә, ауырлыҡтар ваҡытлыса ғына бит ул, тип мине рухландырып алға барырға көс бирҙе. Миңә ҙур сәхнәгә юл һалышты, ижадымды үҫтерҙе. Конкурстарға көсләп ебәргән саҡтары ла булды, ә мин йыш ҡына еңеүҙәр яуланым. Кәрәк саҡта ҡыйыу булырға, ялҡаулығымды еңергә Гөлнарамдан өйрәндем. Ә минең өсөн ниндәй матур программалар эшләгәнен күрһәгеҙ! Йырсы өсөн тауыш ҡына етмәгәнен аңланым, уның янында мотлаҡ Гөлнара кеүек ҡатын кәрәк. Әйткәндәй, талантлы һүҙ оҫтаһы, режиссер ғына түгел, ә йырсы ла бит ул. Йырсы булараҡ карьера эшләргә күп өгөтләнем, әммә һайлаған һөнәренә тоғро ҡалды. Ҡатынымдың тырышлығы, көсө менән мин танылыу яуланым. Шуға күрә минең өсөн Гөлнара ҡәҙерле, һәр уңышым, бәхетем менән уға рәхмәтлемен! – ти Баязит ҡатыны тураһында. – Ә шулай ҙа бәхет байлыҡта ла, эштә лә түгел, ул сыр-сыу килгән, ҡатыным көтөп торған өйөмдә!\nТәү ҡараштан мөхәббәттең булыуына ышаныусылар ҙа, киреһен иҫбатлаусылар ҙа етерлек. Барыһы ла яҙмыштан тора әлбиттә. Гөлнара менән Баязит Байназаровтарҙың матур тормошона ҡарап: “Бар ул, бар тәү ҡараштан тыуған хистәр! Һәм был хистең исеме МӨХӘББӘТ!” – тип ҡуяһың.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТОРМОШТО ТЫҢЛА УНДА ФАЙҘАЛЫ НӘМӘЛӘР БИК КҮП - 2016 - Мәҡәләләр\nТОРМОШТО ТЫҢЛА УНДА ФАЙҘАЛЫ НӘМӘЛӘР БИК КҮП\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһының билдәле журналисы, "Байыҡ", "Башҡорт йыры" исемле уникаль проекттар авторы Рита Өмөтбаева менән әңгәмә башлар алдынан Баймаҡ районының Икенсе Этҡол ауылында йәшәүсе сәсән телле яҡташыбыҙ Әкрәм Ҡәйепҡоловтың махсус рәүештә уға арналған шиғри һорауын йүнәлттем:\nҒафуриҙар: "Беҙҙеке", - ти,\nДөрөҫ кенә әйт әле:\nРита, һин һуң кемдеке?\n"Ритайым" - Гөлназдыҡы,\n"Байыҡ", һылыу, һинеке!\n- Минең әсәйем Баймаҡ районының Сыңғыҙ ауылынан, унда йәшәүсе Солтангилдиндар нәҫеленән. Атайымдың ата-бабалары юрматы ырыуынан. Үҙемде тулыһынса Баймаҡ кешеһе, бөрйән ырыуы вәкиле итеп тоям. Әкрәм ағай нишләп ул һорауҙы бирҙе икән: баймаҡлығым маңлайыма яҙылған даһа.\nҮткән быуаттың туҡһанынсы йылдары аҙағында Ҡорған өлкәһендәге башҡорт ауылдарына барып ҡайтыусылар бик ҡыҙыҡлы бер күренешкә тап булыуы тураһында һөйләгәйне. Өлкәлә сәнәғәт предприятиелары үҫешмәгәс, был хәл урындағы халыҡтың йәшәйешендә лә сағылыш тапҡан. Мәктәптәренең тәҙрәләрендә ҡорғандары булмаһа ла, урындағы милләттәштәребеҙҙең өҫтөндә милли кейем икән. Шунан беҙҙән барыусылар уларҙан: "Ниңә тәҙрәләрегеҙҙә ҡорған юҡ? Уның ҡарауы, милли кейем өсөн мөмкинлек тапҡанһығыҙ..." - тип уйынлы-ысынлы итеп һораған. "Беҙҙең рухты ҡорған түгел, милли кейем һаҡлай бит", - тип яуап биргән Ҡорған башҡорттары.\nБыл миҫалды нимәгә килтерәм һуң? Хәҙерге заманда донъяла һәм беҙҙең илдә уй эйәреп етмәҫлек үҙгәрештәр бара. Был үҙгәрештәр дәүләт-ара мөнәсәбәттәргә лә, сәйәсәткә лә, сәнәғәткә лә берҙәй үк ҡағыла. Беҙ иһә, был үҙгәрештәргә артыҡ тығылмайынса, өҫтөнә милли кейем кейгән ҡорғандар шикелле, ошо болғауыр заманда ниндәйҙер икенсе ҡиммәттәргә табынып, икенсе төшөнсәләр менән йәшәгән һымаҡбыҙ. Беҙ атай-олатайҙарыбыҙ меңәр йылдар һуҙымында барлыҡҡа килтергән рухи ҡомартҡыларыбыҙҙы һаҡлауҙы, сәнғәтебеҙҙе, мәҙәниәтебеҙҙе үҫтереүҙе тәүге планға ҡуябыҙ. Шулай түгелме?\n-Һүҙемде ерлек төшөнсәһенән башларға теләр инем. Әгәр ҙә мин Баймаҡта тыуып үҫмәй, әйтәйек, Тәтешлелә тыуған булһам, баймаҡтар өсөн мөҡәддәс төшөнсәләрҙе аңламаған да булыр инем. Кешенең тыуып-үҫкән ерендәге уны уратып алған мөхите уға ифрат ҙур йоғонто яһай. "Байыҡ"ҡа килгән бейеүселәрҙә лә мин был йоғонтоно ныҡ һиҙәм. Әйтәйек, Әбйәлил бейеүселәре Учалы бейеүселәренән ныҡ айырыла. Мөхит айырымлығы шулай уҡ туйҙарҙа ныҡ сағыла. Беҙҙең яҡтағы туйҙарҙа "Килен һөйөү" йолаһы ҙур әһәмиәткә эйә. Күп кенә башҡорттар йәшәгән төбәктәрҙә хатта был йоланың барлығы хаҡында ла белмәйҙәр. Күп кенә урындарҙа башҡорт йәштәренең туйҙары милли йолаһыҙ - "ҡоро" көйө, "Әсе!" тип ҡысҡырыуҙар менән үтә. Нисектер, ул туйҙар ашау-эсеү өсөн, бүләктәр бирешеү өсөн генә үтә кеүек. Мин, мәҫәлән, үҙебеҙҙең яҡта үткән туйҙарҙан күңелем байып, үҫеп, рухым күтәрелеп ҡайтам.\nБеҙ, асылда, күңел менән йәшәйбеҙ. Әммә беҙгә аңлы йәшәү етешмәй, анализ юғыраҡ. Күптәр балаһы урта мәктәпте тамамлаһа, шул еткән, тип фекер йөрөтә. Беҙҙе өлкәндәр күберәк тыйып өйрәткән, үҙаллы фекер йөрөтөргә, эш итергә өйрәтмәгән. Һөҙөмтәлә тәбиғәт тарафынан бирелгән, тыумыштан һәләтле балаларҙың күбеһе үҙенең һәләтен үҫтерә алмай, юғалып ҡала. Был хәл тик сәнғәткә һәм мәҙәниәткә генә ҡағылмай, йәшәйештең һәр тармағында шулай.\nАңлы, тойғоло йәшәү, тигәндән, "Байыҡ" бейеү конкурсында сығыш яһаған профессиональ бейеүселәргә ҡарағанда, халыҡсан башҡарылғандары рухыма нығыраҡ тәьҫир итә. Мин ундай сығыштарҙан һуң рухи балҡыш кисереп, тәрән уйҙарға биреләм. Бында ҡаныбыҙға һалынған аң хаҡында һүҙ алып барырға мөмкиндер. Ғөмүмән, нимә һуң ул рух? Тойғомо, аңмы? Минеңсә, ул тойғо, күңел менән аңдың, фекерҙең синтезылыр. Тимәк, беҙҙең аң менән йәшәү һәләтебеҙ ҙә үҙенсәлекле мәҙәни код менән ҡаныбыҙға һалынған. Һин әйткән аңлы йәшәргә ынтылышыбыҙ ҙа шул уҡ кодта. Шулай түгелме?\n- Мин ошо конкурс башланғандан алып 500-ҙән ашыу бейеүсенең сығышын ҡарағанмындыр. Күпме генә ҡараһам да, һыуһыным ҡанмай. Кеше хоккей, футбол ҡарап, нисек допинг алһа, минең өсөн бейеү шундай әһәмиәткә эйә. Мин, ахыры, бейеү "наркоманы". Әгәр ҙә бейеүселәр араһында халыҡсан оҫталар килеп сыҡһамы, ул саҡтағы кисерештәремде аңлатыр өсөн һүҙҙәр таба алмайым. Әхмәр ағай, һин бит "Байыҡ" конкурсын башлап ҡына торғанда, башҡорт бейеүендә ат тояғы тауышы ишетелергә тейеш, тип әйтеп, беҙҙең алға бурыс ҡуйғайның. Был фекерегеҙ өсөн ҙур рәхмәт. Был талапты конкурстың баһалама ағзалары, бигерәк тә Ратмир ағай Бәҙретдинов яҡшы тоя. Ана шул тояҡ тауышы үҙемдең йөрәгемә лә мәңгелеккә уйылды. Шул тауыш ишетелһә, тәндәр зымбырҙап китә. Ниндәйҙер яңы кеше менән танышһам, уны бейетеп ҡарағым килә башлай. Сөнки шул бейеүҙә уның характеры тиҙерәк сағылыр ине һымаҡ.\nБеҙ тәбиғи хистәр менән йәшәйбеҙ. Ҡайһы ваҡыт шул хистәрҙең ҡорбаны ла булабыҙ. Шуға күрәлерме, йәшәйеш аңы беҙгә хаталар аша ғына килә.\n"Аҡ тирәк - күк тирәк" проектын эшләгән Рита менән "Башҡорт йыры", "Байыҡ" проекттарын тормошҡа ашырған Рита араһында ниндәй айырма бар? Ул ошо ваҡыт арауығында ниндәй үҫеш кисерҙе? Шул арала һин радиола, Йәштәр эше буйынса дәүләт комитетында, матбуғат министрлығында эшләп алдың, шунан кире телевидениеға ҡайттың...\n- "Аҡ тирәк - күк тирәк" миңә аңлы тормошҡа килергә ярҙам итте. Унда ҡатнашҡан кешеләрҙең фекерләүе тормош хаҡындағы еңел-елпе уйҙарымды үҙгәртергә ярҙам итте. Уйлана башланым. Бер ҡасан да булмағанса психологик, философик, дини китаптар уҡырға тотондом. Ток-шоу эшләү яйлап рухи ҡиммәттәребеҙгә иғтибар иттерҙе. Бер осор фитнесҡа, бер осор йогаға йөрөп алдым, саңғыға баҫтым. "Аҡ тирәк - күк тирәк" үҙ-үҙемде бер йоҙроҡҡа тупларға, холҡомдо үҙгәртергә, кешеләр менән мөнәсәбәтемде үҙгәртергә, әүҙемерәк булырға булышлыҡ итте. "Байыҡ"ты телевизорҙан ҡарағанда ғына шулай шыма һәм еңел генә үтә кеүек күренә, ә уның артында ниндәй мәшәҡәтле эш ятҡанын күптәр белмәй ҙә. Бер миҙгелдә беҙ алтмышлаған бейеүсе менән ун бишләгән тапшырыу яҙабыҙ. Шул уҡ ваҡытта һинең командаң сәғәт механизмы һымаҡ эшләп торорға тейеш. Кемделер тәнҡитләргә, кемделер хупларға, баһалама ағзаларының да күңелен күрергә кәрәк. Беҙҙә матур проекттар башлаусылар күп булды, әммә күбеһенең командаһы ышаныслы булмағас, нисек башлаһалар, шулай тамамланылар. Телевидениела бер ваҡытта ла бер үҙең генә эшләп булмай.\nЭлек мин яндырай, бер ҡатлыраҡ инем. Тапшырыуҙа һорауҙарымды туранан-тура биреп, яуабын да үҙем һымаҡ шундуҡ бирелеүен талап иттем. Әйтәйек: "Апай, ағай, бына был мәсьәлә шулай-шулай булған, эйеме?"- тип, үҙем һорауын да, яуабын да бирә инем. Хәҙер шул етешһеҙлектәремдән арынырға, башҡалар фекеренә нығыраҡ ҡолаҡ һалырға өйрәнәм.\n"Байыҡ"конкурсы барғанда мин күп кенә мәсьәләләрҙә һинең яҡлы, Рита. Әйтәйек, шундай ситуация: конкурста ҡатнашыусының бейеүе минең рухыма йоғонто яһай, ҡанымда ойоған боронғолоғомдо уята. Шул уҡ кешегә, бейеүен башҡарғанда ҡулдарын шулайыраҡ йөрөттө, башын былайыраҡ тотто, тип, баһалама комиссияһы ағзалары түбән бал ҡуйһа, йән көйә башлай. Тап шундай мәлдә һин дә бейеүсене яҡлай башлайһың. Шуға күрә лә, тик 50 бал йыйғандар ғына ниндәйҙер турҙы үтә ала, тигән конкурс шарты менән килешеп тә бөтмәйем. Бәлки, бейеү ветераны Ратмир ағайға кемделер үткәреү йә үткәрмәү буйынса "Аҡһаҡал хоҡуғы" бирергә кәрәктер?\n- Ратмир ағай оло тормош тәжрибәһенә эйә булараҡ, бейеүсене теория күҙлегенән генә ҡарамай. Ул жюри ағзаһы ғына түгел, ә күңеле менән ҡабул итеүсе зауыҡлы тамашасы ла. Ул иң элек бейеүсенең күҙҙәренә, энергетикаһына иғтибар итә. Шул уҡ ваҡытта конкурста ҡатнашыусыны теория күҙлегенән үткәргән башҡа жюри ағзалары ла кәрәк. Беҙ шулай ҙа барыһын да төшөрөп ҡалдырырға тырышмайбыҙ, кемеһенәлер номинация бирәбеҙ. "Байыҡ"ҡа бишенсе тапҡыр килеп, урын алып ҡайтыусылар ҙа бар. Йәнде ҡырған күренештәр ҙә, конкурсҡа өс көн ҡалғас, бейеү ҡуйып: "И-ха-ха", - тип сәхнәгә килеп сығыусылар ҙа бар. Ундайҙарҙы бөтөнләй күрһәтмәйбеҙ.\nСәйфулла ағай Дилмөхәмәтовтың бик ҡыҙыҡлы һүҙҙәре булған. Ул: "Түңгәүерҙәр менән - ҡурайҙа, үҫәргәндәр менән - йырҙа, бөрйәндәр менән бейеүҙә ярышма", - тигән. "Башҡорт йыры" менән "Байыҡ"ты ойоштороусы булараҡ, уның был һүҙҙәренә нисек ҡарайһың?\n- Мин бындай бүленеште Урал тауының һыҙаты рәүешендә күҙ алдына килтерәм. Һаҡмар ағышы буйынса Рәшиҙә Туйсинанан башлап Мөхәмәт Иҙрисовҡа тиклем - бейеүселәр, Ишмулла Дилмөхәмәтовтан Мөхәммәтйән Ҡаҙаҡбаевҡа тиклем - ҡурайсылар, Мөхәммәтйән Ҡаҙаҡбаевтан Сөләймән Абдуллинға тиклем - йыраусылар. Һәр бер халыҡ йыры хаҡында тарихи-музыкаль фильм төшөрөргә була. Киләсәктә, Алла бойорһа, уны эшләй алырлыҡ режиссерҙарыбыҙ буласаҡ. Улар әле үк күренә башланы. Мин, мәҫәлән, Алдар батыр менән Петр Беренсенең осрашыуы тураһында фильм төшөргөм килә.\nБашҡорт бейеүенең мәҙәни коды лакмус ҡағыҙы кеүек. Ул милли асылынан аҙашып йөрөгәндәрҙе башҡарылған секунд-минутында уҡ асылына елтерәтеп ҡайтарыр ҡеүәткә эйә. Былтыр үткән конкурстың Гала-концертына килеүсе бер яҡташыбыҙ ҙа үҙенең башҡорт бейеүенән алған рухи балҡышы хаҡында бәйән иткәйне. Әлбиттә, был мәҙәни код юғарыла һин әйткән ат тояғы тауышына бәйле. Мин уны "Байыҡ" тигән ҡиссамда шулай билдәләнем: "Донъяға яралғандан бирле эйәр өҫтөнән төшмәгән башҡорттоң йөрәге ат тояғы тауышына көйләнгән. Шуға күрә уны ҡуҙғатыр өсөн дә бейеүебеҙҙә тояҡ тауышы ишетелергә тейеш. Ат тояғы тауышы ишетелдеме - башҡорттоң да йөрәге дөпөлдәп, ҡупҡалйый башлай. Был - атай-олатайҙарыбыҙҙың борондан ҡалған аманаты..."\n- Гала-концертҡа мин икенсе республикаларҙың бейеү ансамблдәрен саҡырырға тырышам. Мохтар Кудаев, Ҡабарҙы-Балҡар дәүләт ансамбленә нигеҙ һалыусыларҙың береһе, башҡорт бейеүе хаҡында китап яҙа ине, тамамлап өлгөрмәне, ҡапыл вафат булды. Ул: "Мин башҡорт түгелмен, әммә мин башҡорттоң күңелен уның бейеүе аша аңлайым", - тигәйне. Ул беҙҙең сараға йыл һайын килә торғайны. "Байыҡ"ты урыҫтар ҙа, татарҙар ҙа, сыуаштар ҙа яратып ҡарай. Шылтыратып, тәҡдимдәрен, кәңәштәрен әйтәләр. Мин ҡатыны сыуаш, ире урыҫ милләтенән булған бер ғаиләне беләм. Улар "Байыҡ"тың һәр тапшырыуын ҡарай, башҡорт бейеүен аңлар өсөн башҡорт телен аңлау ғына етмәй икән - шуны беләм хәҙер.\nЙыр сәнғәтендә, моңоң булмаһа ла, замандың техника мөмкинлегенә ышыҡланып сығыш яһарға булалыр. Ундайҙарҙың сағыу өлгөләре - Владимир Высоцкий менән Андрей Миронов. Андрей Миронов, мәҫәлән, тыумыштан "ҡолағына айыу баҫһа ла", ритм ыңғайына ҡысҡырып, шиғыр тексын әйтеп, тамашасы уның башҡарыуын йыр итеп ҡабул иткән. Высоцкий ҙа гитара аккордтарына тап килтереп "шиғыр һөйләп йырлай". Башҡорт эстрадаһында ла ундай "йырсылар" юҡ түгел. Хатта бер шиғыры ла булмаған кеше лә "халыҡ шағиры" булып китер заманда йәшәйбеҙ. Шул уҡ ваҡытта бейеүҙә улай итеп алдап булмай. Мин, мәҫәлән, нисек кенә тырышһам да, бейергә өйрәнә алманым. Ошо урында яҡташыбыҙ Әкрәм ағай Ҡәйепҡоловтың тағы бер дәғүәһен килтереүҙе урынлы һанайым: "Бер оло кешенән ишеттем. "Элек ҡыҙҙар тыпырҙатып бейей торғайны, хәҙер шыуып тик йөрөйҙәр. Егеттәр бейеһә, бот күтәреп ырғый башлайҙар. "Байыҡ" менән балетты бутамағыҙ, зинһар..."\n- Эйе, беҙҙең халыҡ ойотоп ҡына бейегән. Әхмәр ағай, үҙегеҙҙең ауылды ғына алығыҙ: башҡорт бейеүе бына нисек булырға тейеш. Мостафа ағай Ҡотдосов, Рәсих ағай Хәмитовтар бейергә төшһә, һоҡланып туйғыһыҙ. Улар аяҡтары менән генә түгел, яурындары менән дә бейей. Тәүге фекергә килгәндә, килешәм: бейеүҙә һының-булмышың ҡатнашҡас, йырлағандағы һымаҡ тауышты үҙгәртә, һығылмалы итә торған акустик аппаратура булмағас, алдап булмайҙыр ул...\nМин, мәҫәлән, беҙҙең ауылдағы ике бейеүҙе "Байыҡ"та күрергә теләр инем. Беҙҙе бәләкәй саҡта өләсәйҙәр, ҡартәсәйҙәр "Гиңгерләк"кә бейетте. Гиңгерләк - ауыҙ гармуны тип атала. Икенсе бейеү - "Ай, бикәсем Мәликә". Уны әсәйем мәрхүмә менән Сәрүәр апай Хәмитова ҡунаҡтарҙа бейей торғайнылар. Атайымдың бер туған ағаһы Басир олатайым кәүҙәһен тура ғына тотоп, тик аяҡтары һәм ҡулдары менән бейер ине...\n- Мин уларҙы киләһе йылға "Байыҡ"ҡа алып сығам, Әхмәр ағай, мотлаҡ рәүештә. Халыҡ араһындағы бындай бейеүҙәр, бәлки, онотолмаҫ та ине: мәктәптәрҙә бейеү ансамблдәре юҡ бит хәҙер. Чечендарҙа, мәҫәлән, бейеү аша тәрбиәүи эш алып барыла.\nТәрбиә, тигәндән, интеллигентлыҡҡа уҡып өйрәнеп буламы? Әллә ул тәрбиә һөҙөмтәһеме, әллә тәбиғи һәләтме?\n- Тәбиғи һәләттер ҙә, тәрбиә һөҙөмтәһе лә. Уҡып ҡына интеллигент булып булмайҙыр.\nӨс юғары белемгә эйә булып та, хатта ябай корпоратив мәҙәниәттең ни икәнен белмәгән, үҙенең ҡул аҫтында эшләүселәргә екерергә генә яратҡан етәкселәр бар. Шул уҡ ваҡытты мин белгән бер һауынсы апай ғүмере буйы һары май, дебет шәл бәйләп һатып, балаларына юғары белем, тәрбиә-әҙәп биргән. Уның балалары - ысын мәғәнәһендәге интеллигенттар. Беҙҙең шундай үҙен интеллигент тип һанаған ағайҙар ҙа бар. Улар һәр ваҡыт милләтте яҡлап ҡысҡыра, ә үҙҙәренең ҡатындары башҡа милләттән, балалары башҡортса бер ауыҙ һүҙ белмәй. Улар кем була инде?..\nХалыҡ ижадын өйрәнеүселәр "Байыҡ"тың ябай ғына бейеү түгел, ә сәғәттәр буйына һуҙылған композиция булыуы хаҡында яҙа. Һин уны нисегерәк итеп күҙ алдына килтерәһең?\n- Мин әле башҡорт бейеүенең ысын асылындағы үҙенсәлектәрен тергеҙергә тигән хыял менән йәшәйем. Байыҡ сәсән шәхесенә, ул йәшәгән заманға бәйле булырға тейештер ул композиция. Ҡайһы ваҡыт тотош Гала-концертты шул темаға арнағым килә. Был халҡыбыҙ тарихының ҙур өлөшөн сағылдырған философик композициялыр ул, уның бер бәләкәй генә өлөшө - "Байыҡ" бейеүе. Тик беҙ ҡайһы ваҡыт популяр булабыҙ, тип, актуаль темаға тотоноп та харап булабыҙ. Күп нәмә режиссерҙан тора. Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында башҡорт темаһына спектаклдәрҙең булмауына ла эс боша. Марсель Ҡотоев һымаҡ тауыштар ҙа, шанлы тарихыбыҙға бәйле тематика ла бар, тик либретто, музыка яҙыусы, шуларҙы ойоштороусы юҡ.\nХәҙер бит һәр бер композитор үҙе шиғыр, һәр бер шағир үҙе йыр яҙып, шуны үҙе үк йырлап маташа.\n- Шулай шул: шағирҙар бар һәм шиғырсылар, йырсылар һәм йырлаусылар бар.\nВәкил Хажин гәзиттәге бер сығышында: "Беҙҙе мәҙәниәт ҡотҡарасаҡ", - тип әйткәйне...\n- Беҙ әле 2020 йылда беҙҙә үтәсәк Бөтә донъя фольклориадаһына әҙерләнәбеҙ. Ошоға әҙерлек йөҙөнән быйылғы "Байыҡ"ҡа фольклор төркөмдәре күп килде. Беҙ донъянан килгән ҡунаҡтарға, милли кейемдәрҙән тыш, мифтарға, эпостарға нигеҙләнгән мюзиклдар, музыкаль спектаклдәр, композициялар күрһәтергә тейешбеҙ. Һәр хәлдә, унда ошо йүнәлештәге тематика булыуы мотлаҡтыр. Полад Былбыл оғлы Әзербайжандың мәҙәниәт министры булып киткәс, ауылдарҙа легендаларҙы, риүәйәттәрҙе өйрәнеп, шуларҙы профессиональ кимәлгә күтәрә. Либреттоларға, милли оркестарҙарға шул материалды нигеҙ итеп ала. Был шәхес милләте өсөн ҙур эш эшләгән. Беҙҙең тамашасыға ла үҙебеҙҙең ерлектәге балет кәрәк. Тағы ла ниндәйҙер яңы проекттар тураһында уйланғаның юҡмы һинең?\n- Әле ҡурай тураһында уйланып йөрөйөм. Ябай ғына концерт форматында күп халыҡты йәлеп итеп булмай хәҙер. Хәҙерге заман телевидениеһының бар мөмкинлектәрен файҙаланып, яңы проект эшләргә кәрәк. Һәр хәлдә, был проекттың халҡыбыҙҙың мәшһүр ҡурайсылары исемдәренә һәм үлемһеҙ көйҙәребеҙгә бәйле булыуы мотлаҡ. Ул дәрес һымаҡ та, ярыш һымаҡ та булырға тейеш, тип уйлайым.\nМинеңсә, Юлай ағай Ғәйнетдиновтың ҡурайсылар бәйгеләрендә ҡулланған билет алып көй башҡарыу формаһы ла бында урын алырға тейештер, тип уйлайым..\n- Мотлаҡ. Конкурста ҡатнашыусыларҙың көйҙәрҙең тарихын белеүенә лә урын бирелергә тейеш был проектта. Өҫтәп тағы шуны әйтәм: ул ябай концерт формаһында ғына булһа, отошло булмаясаҡ. Проектта быуындар күсәгилешлелеге лә, эстафета тапшырыу ҙа булыуы зарури.\nҺин тормош менән ниндәй мөнәсәбәт ҡороп йәшәйһең?\n- Тормошто тыңлай белергә кәрәк. Беҙ уны тыңлай белмәйбеҙ, әгәр ҙә уны тыңлай белһәң, файҙалы нәмәләр күп унда.\nҺиндә режиссер ҡарашы көслө. Бәлки, һиңә, ысынлап та, үҙебеҙҙең ерлектә берәй фильм төшөрөргә кәрәктер...\n- Ҡараш бер нәмә, режиссерлыҡҡа ҡараш ҡына етмәй, махсус уҡырға кәрәк.\nҺин хәҙерге йәштәрҙең ниндәй сифаттарын ыңғай баһалайһың?\n- Беҙ элек тыуғанбыҙ, улар белеп тыуа. Хәҙерге йәштәрҙе бер нәмә менән дә аптыратып, ғәжәпләндереп булмай. Беҙ һәр бер яңылыҡты күреп аптырай, ғәжәпләнә, ҡурҡа торғайныҡ. Бәлки, был яҡшылыр, йәштәр һәр нәмәне "шулай булырға тейеш" тип ҡабул итә. Хәҙерге йәштәр бөтөнләй эсмәй тиерлек, спорт менән шөғөлләнә, сәләмәт тормош алып бара. Беҙҙең заманда аңҡылдашып, ғауылдашып ҡунаҡҡа йөрөү бар ине. Хәҙер эсеү модала булмағас, йәштәрҙең тормошонда былар күҙәтелмәй. Хәҙер иһә йәштәр саңғыла йөрөй, ҡыҙҙар фитнесҡа, егеттәр спортзалға бара. Психологияла "манипулятор" тигән төшөнсә бар. Бөгөн шундайҙар күбәйҙе. Улар кеше холҡоноң иң нескә урындарын белеп эш итәләр. Мәҫәлән, аҡса яратҡандарҙы - "пирамидалар" уйынына, ихтыяры булмағандарҙы - "секталарға", милли үҙаңы түбән булғандарҙы "милләтселеккә" йәлеп итәләр. Манипуляторҙар йәмғиәттәге иң ҡурҡыныс һәм оҫта ораторҙар. Шуларҙан һаҡ булһын йәштәр.\nТрадицион дин төшөнсәһен нисек аңлайһың?\n- Был бейеү сәнғәтендәге кеүек: халҡыбыҙ нисек бейегән, беҙ ҙә шулай бейергә, шул нигеҙгә таянып бейеү сәнғәтен үҫтерергә бурыслы. Беҙҙең өсөн традицион дин - ҡартатай-ҡартәсәйҙәребеҙ, олатай-өләсәйҙәребеҙ тотҡан дини йола. Тәрбиәле, әҙәпле, намыҫлы, сабыр дин. Мин әлегә намаҙҙа түгелмен. Әммә Аллаһы Тәғәләгә һыйынып йәшәйем...\nӘйткәндәй, әле генә Рита Ришат ҡыҙын "Ҡурай" музыка каналының етәксеһе итеп тәғәйенләнеләр. Уның был канал эшен дә телевизор ҡараусылар зауҡына, талабына тап килерлек итеп ойошторорона, "Башҡорт йыры", "Байыҡ" проекттарын артабан да гөрләтеп дауам итеренә, тағы әллә күпме яңы проекттарға башланғыс һалырына ышаныс ҙур. Уңыштар уға!\nЯҙылған: 27.06.16 | Ҡаралған: 866


Темалар сифаты менән скотный двор, Алтын асыҡ зәңгәр күк аҫтында һеҙҙең күсереп баҫҡанда. Был мауыҡтырғыс менән туҡлана nextgen progressplay уйындар слот. Был биш переехал слот, һеҙ еңеү яуларға мөмкинлек бирә. 243 ысулдарын, ябай тормошта тың символы тырышыр өсөн, еңер өсөн-ҙур.\nНИКС (Некстджен) был эшләү progressplay уйындар слот. Программа эшләй һәм сифатлы тәьмин итеү менән шөғөлләнә nextgen НИКС казино. Билдәле уйынсылар менән бирелгән өсөн, улар күмәк уйындар онлайн.\nБыл уйын китерелә менән 243 еңеү яулау ысулы форматта. 25р уйната башлай тиклем бөтә ҡорамалдарҙы өсөн арзан ставка £ арҡама пистолет өсөн p250. Графика стиле менән һеҙ мультяшный фермаларға күсерә. - Тың символы, фермаһын ҡараны, ҡайһылай, йомортҡа, тауыҡ, һәм тауыҡ менән курятника. Әтәстәр икона контур-иң юғары ҡиммәттәр, улар менән бүләкләнде 2,000 был линиялар өсөн түләү биш тәңкә ултыртыу. Платежеспособность символы түбән картаһы игральный, Һыу, Мәсьәлә, Дж, 10, һәм 9. Бәхетле булып тәңкә скаттер. Ҡырағай уйыны-әтәстәр. Ул бөтә өс барабан һәм уны алмаштырырға ғына барлыҡҡа килә, шул иҫәптән scatter.\nБыл башҡа үҙенсәлектәре progressplay уйындар слот Уйын алтын бушлай, Биш һәм бушлай спину. Бушлай уйындарында алтын тигәнде аңлата, тип, барабан күпмегә тарҡау ике барлыҡҡа килде, шулай уҡ өс һәм дүрт булараҡ, ҡырағай. Бөтә ергә өс барабан ул, Актив характеристикаһы уйын алтын бушлай. Хатта барабан янында өс өс үҙәк символы булып яуыуы мөмкин тыуҙыра бөтә был ҡырағай. Бушлай тәңкәләр һеҙҙең еңеү яуланы һәм ун илле спину.\nСкаттер һәм ҡырағайға әйләнә һәм scatter Wild, ә барабан уның өс ғына барлыҡҡа килә, ике, өс һәм дүрт. Улар һеҙҙең менән бүләкләнде түләүһеҙ әйләнә, символдар барлыҡҡа килгән бөтә өс урта әгәр барабан. Рәхмәт һеҙгә мөмкинлеге биш биш тапҡыр ҡабатлана. Әтәстәр менән бергә биш ултыртып символы, һеҙ, бәлки, ала, еңеү яулар өсөн 400 йәки Һеҙ ставкаһы тапҡыр 10,000 тәңкәләр.\nВолатильность түбән, Алтын ярайһы ғына уйнай. Ҡырағай алмаштырыу скаттер-был бик ҡыҙыҡлы, сөнки бик йыш онлайн уйын түгел был.. Быны тың мөмкинлегенә бонусный progressplay уйындар слот мауыҡтырғыс һәм ҡыҙыҡлы итеү, уйнау.\nПарк Тематик: Tickets of Fortune


Әллә кем түгелбеҙ, әммә кәм түгелбеҙ\nАуыл биләмәһе, район күләмендә үткәрелгән мәҙәни сараларҙа ҡатнашып йөрөрлөк йәш-тәребеҙ ситкә китеп бөткәс, ауылыбыҙҙың мәҙәни усағының утын һүндермәҫ өсөн иҫәнбәттәр ныҡ тырышты. Берәүҙән дә кәм түгеллекте, талантлы һәм дәртле икәнлегебеҙҙе иҫбатлар өсөн һәр төрлө йәштәге һәм төрлө һөнәр эйәләре булған туғыҙ ҡатын бер төркөмгә тупландыҡ. Барыһының да моңло тауышҡа эйә булыуын иҫәпкә алып, ансамблебеҙҙе «Һандуғас» тип атаныҡ.\nАуыл биләмәһе, район күләмендә үткәрелгән мәҙәни сараларҙа ҡатнашып йөрөрлөк йәштәребеҙ ситкә китеп бөткәс, ауылыбыҙҙың мәҙәни усағының утын һүндермәҫ өсөн иҫәнбәттәр ныҡ тырышты. Берәүҙән дә кәм түгеллекте, талантлы һәм дәртле икәнлегебеҙҙе иҫбатлар өсөн һәр төрлө йәштәге һәм төрлө һөнәр эйәләре булған туғыҙ ҡатын бер төркөмгә тупландыҡ. Барыһының да моңло тауышҡа эйә булыуын иҫәпкә алып, ансамблебеҙҙе «Һандуғас» тип атаныҡ.\nҮҙенсәлекле итеп кейенеп, беренсе тапҡыр булғанға, баҙнатһыҙ ғына сәхнәгә сығыуыбыҙға ла 15 йыл ғүмер үткән. Беренсе сығышыбыҙ Күсей ауыл мәҙәниәт йортонда булды. Артабан Баймаҡ районы күләмендә уҙғарылған бар мәҙәни сараларҙа ла, һабантуйҙарында ла әүҙем ҡатнаштыҡ. Иҫтәлекле бүләктәр, аҡсалата премиялар ҙа алдыҡ, номинацияларҙа билдәләндек. Сығыштарыбыҙ баҙыҡлана, үҙебеҙ ҡыйыулана төштөк. Беҙ инде сәхнәлә генә түгел, көндәлек тормошта ла бер-беребеҙ менән тығыҙ аралашып йәшәйбеҙ. Йыр-моңға һөйөү беҙҙе бер бөтөнгә әйләндерҙе.\nЙылдар үтә торҙо, сәхнә костюмдарыбыҙ төрләнде, репертуарыбыҙ ҙа байыны. Быйыл беҙҙең эшмәкәрлеккә—15 йыл. Был ғүмер арауығы ғаләм өсөн ҙур ваҡыт булмаһа ла, кешенең ҡыҫҡа ғына ғүмерендә байтаҡ ҡына ул.\nБаштарына француз яулыҡтарын ябынып, аяҡтарына ялтыр ҡара галуш, аҡ йөндән бәйләнгән башалтайҙар кейгән, күрер күҙгә һөймәлекле лә, әҙәпле лә еңгәйҙәрем, әхирәттәрем дә инде олоғая, олпатлана төштө. Ошо уҙған ваҡыт беҙҙең төркөмгә лә үҙенең эҙҙәрен һалды. Ике моңло һандуғасыбыҙ, төрлө сәбәптәр арҡаһында, әхирәттәрен ҡалдырырға мәжбүр булды. Тик беҙ уларҙы бер саранан да ситтә ҡалдырмайбыҙ, саҡырып ҡына торабыҙ, бәйләнеште өҙмәйбеҙ.\nВаҡыт ағышы, тормош һынауҙары «Һандуғас»тарҙың дәрттәрен, йыр-моңға һөйөүен һүндерә алмай әле. Әле лә беҙ йырҙар өйрәнеп яңы асылған клубта сығыш яһайбыҙ. Төркөмөбөҙгә ағзалар өҫтәп алдыҡ, тағы ла матур күлдәктәр тегеп кейҙек. Хәҙер галуш модаһы үтте, аҡ итектәр—ситектәргә күстек. Түштәребеҙгә селтәр-хәситәләр, баштарыбыҙға ҡашмауҙар әҙерләп алдыҡ. Халҡыбыҙҙың борондан килгән биҙәнеү әйберҙәрен ҡулланып, яңы һулыш өрөп, шуларҙы пропагандалап, йырлап-гөрләшеп йөрөү өсөн Хоҙайым беҙҙе һаулыҡтан айырмаһын, «Һандуғастарым».\nЙорт-илдәрҙә тыныслыҡ булһын, йөрәктәребеҙҙә—йәшәү дәрте, клубтарҙың уттары һүнмәһен!\nБаймаҡ районы Иҫәнбәт ауылы.


Төҙөлөштә өлөшләтә ҡатнашыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау өлкәһендәге республиканың айырым хоҡуҡи документтарына үҙгәрештәр индереү тураһындағы закон проекты буйынса йәмәғәт тыңлауҙарында, проблемалы обьекттарҙы үҙ яуаплылығына алған инвесторҙар өсөн бүленгән ер майҙанының милек төрө ҡыҙыу бәхәскә юл асты. Хоҡуҡ һаҡсылары менән Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы вәкилдәре майҙандарҙы оҙайлы ҡуртымға биреү яҡлы булһа, төҙөлөш ойошмалары мәнфәғәтенән сығыш яһаусылар уны шәхси милеккә юллау кәрәклеген билдәләне.\n29 проблемалы объект һәм төҙөлөшкә өлөшләтә аҡса һалып 3 меңдән ашыу алданыусы. Был рәсми һандар ғына. Белгестәр фекеренсә, саралдар күрелмәгән осраҡта был күрһәткестәр артыуы ла ихтимал. Намыҫһыҙ төҙөүселәрҙән зыян күреүселәргә ярҙам маҡсатында республиканың айырым хоҡуҡи документтарына төҙәтмәләр әҙерләнә. Бөгөн йәмәғәтселек башланғыстары асыҡ тыңлауҙарҙа ҡаралды. Түңәрәк өҫтәлдә парламент вәкилдәре, хоҡуҡ һаҡсылары, дәүләт һәм муниципаль власть органдары вәкилдәре, төҙөлөшкә аҡса һалып алданыусыларҙы берләштергән иннициатив төркөм ағзалары фекер алышты. Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев әйтеүенсә, мәсьәлә кисекмәҫтән хәл ителергә тейеш\nХоҡуҡи документтарға төҙәтмәләрҙең береһе проблемалы объекттарҙы тамамлау һәм өлөшләтә төҙөлөштә ҡатнашып алданыусыларға вәғәҙә ителгән фатир асҡыстарын тапшырыу бурысын үҙ өҫтөнә алырға йөръәт иткән инвесторҙарға ташламалы шарттарҙа яңы ер участкаларын бүлеүгә ҡағыла.\nЙәмәғәт тыңлауҙарында ҡатнашыусыларҙың икеләнеүе урынлы. Ултырышта буласаҡ инвесторҙар исеменән сығыш яһаусылар ер участкаларын шәхси милеккә юллау мәсьәләне һөҙөмтәле хәл итергә булышлыҡ итәсәген иҫкәртте. Әммә был ҡараш менән ғәмәлдәге Рәсәй ҡануниәтенә һылтанып прокуратура вәкилдәре килешмәне. Проблемалы объекттарҙы бер бизмәнгә һалып үлсәү ҙә хаталы ҡараш. Уларҙың әҙерлеге төрлө кимәлдә. Ҡайһы берҙәре 80 процентҡа әҙер, бәғзеләренең әле нигеҙе лә юҡ. Шуға ла һәр йорт айырым ҡараш һәм етди иғтибар талап итә, тип билдәләне йәмәғәт тыңлауҙарында ҡатнашыусылар.\nНамыҫһыҙ төҙөүселәрҙән зыян күреүселәрҙең мәнфәғәттәрен яҡлау тураһындағы закон проектын әҙерләү дауам итә. Йәмәғәтселек вәкилдәренә 18 октябргә тиклем тәҡдим башланғыстарын закон сығарыусыларға белдереп өлгөрөргә кәрәк.


Ялдары матур үтә | Йәншишмә\nЯлдары матур үтә\nНаписал в 30 марта 2018, 10:54\nНилә ҡустыһы Дим һәм ағаһы Нил менән.\nСалауат районы Лағыр мәктәбе уҡыусыһы Нилә Бәширова өсөнсө сиректе «дүртле», «бишле» билдәләренә генә тамамланы. Әле ауылда рәхәтләнеп ял итә.\n– Каникулда бик күңелле! Күбеһенсә тыштан инмәйбеҙ. Саңғыла йөрөйөм, конькиҙа шыуам. Нил ағайым менән ҡар бәрешеп уйнайбыҙ, сана шыуабыҙ. Бәләкәй саҡтан бик ныҡ дуҫбыҙ. Ул VI синыфта уҡый. Каникул булһа ла, спорт менән бергәләп шөғөлләнәбеҙ. Алты йәшлек ҡустым Димде лә ҡарайбыҙ. Әсәйемә һауыт-һаба, иҙән йыуырға ла ярҙам итәм, – ти ҡыҙ.\nДүртенселә уҡыған Ниләнең йыр-бейеүгә, шиғыр һөйләү оҫталығына иҫең китер. Был ата-әсәһенән дә киләлер. Улар ҙа – йыр-моңға бик маһир кешеләр. Ғаиләләре спорт менән дә дуҫ. Күмәкләп саңғыла йөрөйҙәр. Ҡыҙҙың ярыштарҙа ҡатнашҡаны ла бар. Көрәш, гимнастика менән дә шөғөлләнеп алған. Рәсемдәре лә бик матур килеп сыға. Район буйынса бәләкәй фәндәр академияһында «Традицион булмаған һүрәт төшөрөү алымдары» темаһына фәнни эш яҙып, I урын яулаған. Каникул ваҡыты булһа ла, яратҡан шөғөлдәрен бер ҙә ташламай Нилә, шөғөлләнеүен дауам итә.\nӘлиә тәжрибә үткәрергә йыйына.\nӘ баш ҡаланан Әлиә Мусина һәр каникулын Архангел районы Аҙау ауылында йәшәүсе олатаһы менән өләсәһе янында үткәрә. Бында уның дуҫтары ла күп. Наҙгөл, Камилә, Зариналар үҙен көтөп кенә торалар.\n– Ауылда рәхәт! Ҡарҙа ятып аунап та алабыҙ. Этем Муйнаҡ менән тауҙан елдерәбеҙ. Бөгөн боҙбармаҡтарҙан кәнфит яһап, ҡурсаҡтарымды һыйланым әле. Дуҫтарым менән ҡарҙан төрлө һындар яһап уйнайбыҙ, уларға исемдәр ҙә ҡушабыҙ, – ти Өфөләге 93-cө гимназияла беренселә генә уҡыған ҡыҙ.\nБәләкәй генә булыуына ҡарамаҫтан, төрлө фәнни-ғәмәли конференцияларҙа, математиканан олимпиадаларҙа призлы урындар яулай. Гимназияла үткәрелгән йыр-шиғыр кисәләренән дә ситтә ҡалмай, үҙе яҙған шиғырҙарҙы ятлай, алып барыусы ла була. Балыҡтар үрсетергә, тәжрибәләр үткәрергә яратҡан Әлиә каникулын матур итеп уҙғарып, уҡырға яңы көс һәм дәрт менән барырға теләй.\n« Минең илем\nКөсөбөҙ самалы ине »


Кескәйҙәрҙең уйында нимә ул мөхәббәт?\n19 Декабрь 2021, 13:15\nӨләсәйемдең «артрит»ы ауыртып, бөгөлә алмағас, эйелеп, аяҡ тырнағын буяй алмай яфаланды. Был эште уның өсөн олатайым эшләне, хатта уның да ҡулдарын «артрит» ауырттырһа ла. Мөхәббәт шулай була. Гөлдәр, 3 йәш\nБешкәс ҡаҙҙың тәмле боттарын әсәйем гел генә атайыма һала. Ә үҙе ҡанаттарын ашай. Илнур,6 йәш\nБер ваҡытта ла ҡайғырма, мөхәббәтең һине барыбер эҙләп табасаҡ. Миңә биш йәш булғанда йәшенә торғайным, ә ҡыҙҙар мине барыбер эҙләп таба ине. Ильяс, 5 йәш\nБалалар баҡсаһын йөрөп бөтәм дә үҙемә кәләш эҙләй башлайым. Сәлим, 4 йәш\nТуй үткәреү өсөн 75 йәш иң шәбе! Эшкә йөрөмәйһең, ваҡыт күүүүп, өйҙә яратышып сәй эсеп кенә тик ултыраһың. Әминә 6 йәш\nӘгәр ҙә «свидание»ла был малай менән күңелһеҙ булһа, икенсе малайҙы саҡырырға кәрәк. Сөнки, Юлайым өйгә килеп, роботтар уйнап ултырһа ла, миңә бер ваҡытта ла күңелһеҙ булмай... Был ысын мөхәббәт... ой! Фирүзә, 6 йәш\nМинең уйымса, ҡыҙҙар яңғыҙ булырға тейеш, ә малайҙар - өйләнгән. Уларҙың артынан кемдер йыйыштырып йөрөргә кәрәк бит... Зәлиә 7 йәш.\nИнститутта уҡығанда атайым әсәйемә дәрестәрен әҙерләшергә һораған. Әсәйем риза булған. Тиҙҙән әсәйем атайымдың уҡый белмәгән булып юрамал ҡыланғанын, уның ныҡ аҡыллы икәнлеген аңлап алған. Рәмилә 8 йәш\nӘллеүүү, хатта башым ауыртып китте, мин әле бәләкәй генә, уның турала уйларға иртә...Ғәлиә 5 йәш\nАуыҙында бер теше булмаһа ла өләсәйем олатайымды барыбер ярата. Ләйсән, 6 йәш\nМөхәббәтме?.. Егеттәр күп итеп одеколон һөртә, ә ҡыҙҙар хушбый. Һәм улар осрашыуға килә. Шунда улар бер-береһен еҫкәйҙәр ҙә еҫкәйҙәр... Кәрим, 5 йәш\nАпайымдың мине яратҡанын беләм, сөнки ул миңә үҙенең иҫке кейемдәрен бирә. Ә үҙенә яңыларын алырға тура килә. Ләлә, 4 йәш\nӘ бына магазинда ултырған апайҙар һаран, күберәк аҡса ярата. Бушҡа ғына бер нәмәне лә бирмәйҙәр... Илһам, 3 йәш.\nМин Асияға ғашиҡ булдым. Әсәһе менән балалар баҡсаһына килгән көндән бирле уны яратам. Бер уйынсығын да минән йәлләмәй. Мин дә уға киндер-сюрприздан сыҡҡан самолетымды бирҙем. Балалар баҡсаһына барғанда уға тип атап сәскәләр өҙәм. Тиҙҙән беҙ өйләнешәсәкбеҙ һәм минең өләсәйемдә йәшәйәсәкбеҙ. Асия сирләгәндә мин Гөлназға ғашиҡ булып торам. Айбулат, 4 йәш.


Тс-с-сс!(хикәйә). Тамара Ғәниева - Wikisource\nТс-с-сс!(хикәйә). Тамара Ғәниева\nБеҙҙең быйыл яһаған таҡта ояға сыйырсыҡ ояламаны. Иртә яҙҙан уҡ бер сәрелдәк турғай хужа булып алды ла сыйырсыҡты яҡын да ебәрмәне. Тик бер аҙҙан үҙе лә яңы өйҙө мөрхәтһенмәйенсә, сыбыҡ-сабыҡтан беҙҙең өй ҡыйығына оя ҡорҙо.\nБыл әрһеҙ турғай ғаиләһе талымһыҙ булып сыҡты. Баштараҡ улар парлашып сырылдаша, әйләнә-тирәләге йәйге матурлыҡҡа ҡушарлап «дан» йырлай ине. Һуңыраҡ береһенең генә тауышы ишетелә башланы.\nАта турғай ине, буғай. Йомортҡа баҫырға ултырған инә турғайҙың кәйефен күтәрәм типмелер, ояның ситенә генә ултыра ла, эй, тотона «сый» ҙа «сай» сырҡылдарға. Ә инәһе, күҙҙәрен йомоп, хискә бирелә.\nБер-ике аҙна ваҡыт үтте тигәндә, ҡыҙыҡтар башланды. Бер көндө тәҙрә төбөндә сынаяҡ ярсығы кеүек\nватыҡтар табылды. Ҡош йомортҡаһыныҡы икән. Ә ниңә ергә ташларға булғандар? Беҙ ҡустым менән ҡыҙыҡһынып, баҫҡыс ҡуйып, өй түбәһенә мендек. Маҡсатыбыҙ — әлеге турғай ояһына күҙ һалыу. Йәпләп ултырҙыҡ та, тын ғына ҡыйыҡ ситенә шыуып килеп, түбәнгә — кәрнизгә ҡарайбыҙ.\nТс-с-сс! Оя эсендә ҡурҡыныс йән эйәһе, кәүҙәһенән дә ҙурыраҡ башына көсө етмәгәндән, ауа-түнә килә. Ҡалған дүрт-биш йомортҡаның ҡайһы береһе йомро көйө, бер-икеһе уртаға ярылған. Беҙ, төкөрөк йоторға ла ҡурҡып, шып-шым күҙәтәбеҙ. Тишек йомортҡаларҙың береһе ҡыбырлай башланы. Эстә, әйтерһең, мискәгә бикләнгән кенәз Гвидон тибәләнә. Ярыҡ ҙурая башланы, турғай балаһы, уны яурыны, муйыны менән этеп, киңәйткәндән-киңәйтә бара. Бер аҙ тырыша ла ял итә. Тын алғас, яңынан эшкә тотона.\nӘ инә турғай һуң? Ыҙаланып яҡты донъяға талпынған бәләкәсенә берәр төрлө ярҙам күрһәтһәсе! Мин турғай балаһына ярҙам итерҙәй булам, тик ҡыбырлаһам, инә турғай осоп китер, тип ҡурҡам. Китер ҙә бүтән килергә ҡурҡыр. Ҡалыр шунан ҡошсоҡтар етем булып. Шул саҡ ҡустым оҙон итеп танау тартып ҡуймаһынмы! И-и-х! Инә турғай пырх итеп осоп та китте һәм оя тирәләй әйләнә башланы.\n— Төш!— тим мин ҡустыма йән асыуға,— ҡурҡыттың бит!\nБеҙ шым ғына ергә төшәбеҙ. Мин күҙәтеп бөтмәгән тамашаны, ҡыйыҡҡа менеп, тағы ла күҙәтергә самалаған ҡустымды киҫәтеп ҡуйҙым: «Ҡара уны, кәрәгеңде бирермен!» Үҙемдең дә күрге килә лә бит. Инә турғайҙы йәлләйем: ҡурҡа ла, көнләшә лә бит.\nБер нисә көндән йәмһеҙ турғай балалары, оя ситенә баҫып, атаһы менән әсәһенең ем ташығанын көтә баш- ланы. Ә тәҙрә төбөнә эс яҡтан ҡыҙыл һыҙаттар һыҙылған «сынаяҡ» ярсыҡтары ҡойолоп төштө.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Тс-с-сс!(хикәйә)._Тамара_Ғәниева&oldid=353721"\nThis page was last edited on 28 April 2013, at 06:53.


Хоккей йәнле абҙаҡтар\n18 Ғинуар 2019, 14:07\nҠыш - хоккей уйынын яратыусылар өсөн иң көтөп алынған осор. Ғинуар башынан Абҙаҡ ауылы хоккей командаһы спорттың был төрө буйынса бер нисә ярышта ҡатнашып та өлгөрҙө.\nТурнир миҙгеле команданың Смеловск ауылында уҙған боҙ өҫтөндәге уйында еңеүе менән асылды. Ҡаршы яҡтың тәжрибәле, көслө булыуын иҫәпкә алғанда, был абҙаҡтар өсөн оло ҡаҙаныш. Әлбиттә, һәр уңышлы уйын - ул, иң элек, үҙ эшен яҡшы белеп башҡарған шәп тренер ҡулы аҫтында шөғөлләнеү тигән һүҙ. Абҙаҡ ауылы хоккей командаһының еңеүҙәрендә лә тренерҙары Ғәбделмәжит Бүләкбай улы Зариповтың өлөшө баһалап бөткөһөҙ.\nҒәбделмәжит Бүләкбай улы ихтыяри нигеҙҙә ауылыбыҙҙа хоккей үҫеше менән шөғөлләнә. Уның хәстәрле һәм һиҙгер етәкселеге аҫтында көн һайын 4 команда күнекмәләрҙә тир түгә. Шулай уҡ шәп ауылдашыбыҙ хоккей буйынса ауылда ғына түгел, район кимәлендә лә ярыштар ойоштора. Мәҫәлән, 11 ғинуарҙа - иптәштәрсә матч, 12 ғинуарҙа Абҙаҡ ауыл хакимиәте башлығы кубогына традицион хоккей ярышы үтте. Өс команда ҡатнашҡан һуңғы уйын “Юниор”ҙарҙың еңеүе менән тамамланып, Кубок тантаналы рәүештә команданың капитаны Данил Фәттәховҡа тапшырылды.\nАбҙаҡ ауылы халҡы өсөн яҡташтарының ваҡыт һәм көс талап иткән спорт төрөн әүҙем пропагандалауҙары, ярыштарҙа яулаған еңеүҙәре, һис шикһеҙ, оло мәртәбә вә ғорурлыҡ. Йәш быуынды тәрбиәләүҙә иңендә ҙур яуаплылыҡ тойған, дәрт-дармандары ташып торған йәш-елкенсәктең көсөн дөрөҫ йүнәлешкә борған, уларҙы сәләмәт тормошҡа әйҙәгән Ғәбделмәжит Бүләкбай улы иһә, бихисап ҡаҙаныштары була тороп та, үҙенең ябайлығы, тыйнаҡлығы, күрһәткән эштәре тураһында артыҡ һүҙ сурытыуҙы өнәмәүе менән дә хөрмәт уята. Уның тәрбиәләнеүселәре лә остаздарынан һис ҡалышмай: яҡшы өлгәшеүҙән тыш, йырға, рәсем төшөрөүгә һәләтле, бейеүгә, музыка ҡоралдарына оҫта улар.\nҮҙ сиратыбыҙҙа, ихтирамлы яҡташтарыбыҙға өр-яңы еңеүҙәр, ижади уңыштар, ныҡлы сәләмәтлек теләп, артабан да шулай әүҙем, көләкәс булып ҡалһындар, тибеҙ.