Рөстәм Хәмитов Халыҡ-ара экология форумында сығыш яһаны\n6 июндә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «ВДНХ-Экспо» күргәҙмә комплексында үткән Халыҡ-ара экология форумдың пленар ултырышында сығыш яһаны.\n8 июнгә тиклем дауам иткән форумдың программаһында 16-ға яҡын эшлекле сара ҡаралған, шул иҫәптән илдең төрлө төбәктәренән экология буйынса алдынғы белгестәр ҡатнашлығында панель фекер алышыу майҙансыҡтары һәм түңәрәк өҫтәлдәр. Бынан тыш, форум сиктәрендә «Планетаңды һаҡла» балалар фестивале, «Башҡортостандың тейелмәгән тәбиғәте» фотокүргәҙмәһе, «Донъяға тәҙрә» хәйриә акцияһы, «Республиканың 100 ҡатын-ҡыҙы: көс һәм наҙлылыҡ» фотопроектының дүртенсе бүлеге – «Бәхет өләшеүселәр» асыҡ экспозицияһы, оҫталыҡ дәрестәре, халыҡ өсөн лекциялар һәм семинарҙар үтә.\n«Иң яҡшы технологиялар: экология йәки иҡтисад» пленар ултырышында сәнәғәт предпрятиеларының экологик сәйәсәте, «йәшел иҡтисад» үҫешенең иҡтисади дәртләндергес саралары, ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү өлкәһендә заманса проекттар мәсьәләләре ҡаралды.\nРеспублика Башлығы III «Экология. Технологиялар. Тормош» махсуслаштырылған күргәҙмә экспозицияһы менән танышты, оҫталыҡ дәресендә ҡатнашыусылар менән аралашты. Республика балалар экологик-биологик үҙәк стендында үҫмерҙәр өсөн «Экоүҫеш» гәзите күрһәтелгән. Уны «Иҡтисади журналистика мәктәбе» ҡатнашыусылары сығара. «Экоүҫеш» – балалар өсөн «Подрост» экологик гәзитенең дауамы. Уны ойоштороу башланғысын Рөстәм Хәмитов 1990-сы йылдарҙа Башҡортостандың ғәҙәттән тыш хәлдәр һәм экологик именлек министры вазифаһында эшләгәндә хуплаған. Төбәк етәксеһе баҫманы яҡынлашып килгән 20 йыллығы менән ҡотланы һәм йәш журналистарға уңыштар теләне.\nРөстәм Хәмитов фекеренсә, экология һәм иҡтисад тормоштоң мөһим һәм ҙур өлөштәре. Шуға күрә уны бергә, айырмау ҡарау зарур.\n– Республикала ошо терминдар бер нисек тә ҡапма-ҡаршы тормай. Беҙ – дәүләт власын, сәнәғәт предприятиеларын, бизнесты, фәнде күҙ уңында тотҡанда – «йәшел иҡтисад»тың сифатлы яңы экологик, хәүефһеҙ нигеҙен төҙөү өсөн бөтә юлдарҙы эҙләйбеҙ. Был бик ҡатмарлы, ҡайһы берҙә бәхәсле, ҡайһы саҡта драмалы юл, – тине республика етәксеһе.\nРеспублика Башлығы әйтеүенсә, иҡтисади һәм экологик алымдарҙың осрашыуы йыш ҡына ҡотолғоһоҙ. Был осраҡта төбәк власы Рәсәй Президенты Владимир Путиндың ҡарашына таяна.\n— Ил Президенты Владимир Владимирович Путин бөтә оҡшаш осраҡтарҙа, мәҫәлән, Сочиҙа олимпия объекттарын төҙөгәндә, һәр саҡ «аҡса йәки экология» төшөнсәләренең өҫтөнлөгөн билдәләгәндә бер һүҙһеҙ тирә-яҡ мөхитте һаҡлау файҙаһына эшләнергә тейеш тигән аңлатма бирә, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Башҡортостан үҙенең инвестиция, иҡтисади сәйәсәтендә нәҡ ошо алымдарға таянып эш итә. Тағы бер ҡат ҡабатлайым: иҡтисад та, тирә-яҡ мөхитте һаҡлау ҙа. Әммә һүҙ кешеләрҙең ғүмере тураһында барғанда, һис шикһеҙ, экологик нигеҙҙе һайлайбыҙ. Башҡортостан Республикаһында экологик яҡтан зыянлы етештереү урындары барлыҡҡа килеүгә, йәки ғәмәлдәге предприятиеларҙың тирә-яҡ мөхиткә һәм граждандар һаулығына асыҡ хәүеф булдырыуына юл ҡуймайбыҙ тип яуаплы белдерәм. Был беҙҙең ҡаты һәм принципиаль ҡараш, унан тайпылмайбыҙ.


Быуат уйынсығын һайлайҙар | Йәншишмә\nБыуат уйынсығын һайлайҙар\nНаписал в 1 июня 2018, 13:17\nРәсәйҙә «Быуат уйынсығы»н һайлау бара. Интернет аша тауыш биреүҙе «Союзмультфильм» студияһы ойоштора. Конкурс сентябргә тиклем дауам итәсәк. Уның һөҙөмтәләре буйынса һуңғы 100 йыл эсендә сығарылған иң яҡшы уйынсыҡтар һайлана. Һәр береһенә бағышлап почта маркалары сығарыла. Рәсәй уйынсығы тарихы рәсми рәүештә 1918 йылда башлана. 100 йыл элек Мәскәүҙә коллекционер Николай Бартрамдың уйынсыҡтар музейы асыла.\n« Ҡыңғыраулы мәктәп йылдары\nТелде интернет аша өйрәнеп була »


Рөстәм Хәмитов кеше потенциалын үҫтереүгә арналған конференцияла сығыш яһаны // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов кеше потенциалын үҫтереүгә арналған конференцияла сығыш яһаны\n16:56, 19 ноября 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.\n19 ноябрҙә Башҡортостандың Фәндәр академияһында республика Башлығы Рөстәм Хәмитов «Рәсәйҙең һәм уның төбәктәрен яңыртыу шарты һәм факторы булараҡ кеше потенциалын үҫтереү» Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһының пленар ултырышында сығыш яһаны.\n– Ошо конференцияға килеүселәрҙең барыһына ла рәхмәт белдерәм. Уның темаһы бик әһәмиәтле – кеше потенциалын үҫтереү, – тине төбәк етәксеһе. – Республикабыҙға килгәндә, беҙ был мәсьәләне даими тикшерәбеҙ, хәл итеү юлдарын эҙләйбеҙ. Кешеләрҙең, йәмғиәттең эшен дөрөҫ ойошторорға кәрәк.\nРеспублика Башлығының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһендә лә конференцияның темаһы хаҡында һүҙ буласаҡ, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.\nФорумды ойоштороусылар булып Башҡортостан Фәндәр академияһының Социаль-сәйәси һәм хоҡуҡи тикшеренеүҙәр институты, Рәсәй Фәндәр академияһының Социология институтының Башҡортостан филиалы һәм Рәсәй социологтар йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе сығыш яһай. Конференция эшендә Мәскәү, Санкт-Петербург, Урал-Волга буйы, Себер ҡалалары, шулай уҡ Ҡаҙағстан һәм Ҡырғыҙстан ғилми үҙәктәренең 200-гә яҡын вәкиле, Башҡортостандың закон сығарыу һәм башҡарма власть органдары, гражданлыҡ йәмғиәте институттары һәм киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡатнаша.


Атайҙар ниңә алимент түләмәй? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Атайҙар ниңә алимент түләмәй?\nАтайҙар ниңә алимент түләмәй? 31.08.2018 // Социаль мәсьәлә\nБаланы тәрбиәләү ата-әсәнең изге бурысы икәнен аңларға ваҡыт.\nТормошта ниҙәр генә булмай: ҡайғы-шатлығы ла, юғалтыу-табышы ла, үкенес-һөйөнөсө лә етерлек. Әле генә вәғәҙәләшкән, ғүмергә бергә булырға һүҙ бирешкән йәштәрҙең, тормош ҡуйған һынауҙар алдында баҙап ҡалып, тиҙ генә айырылышҡан осраҡтары ла етерлек.\nшуға ла ул закон бит\nАптырайһы түгел, тиҫтә йылдан ашыу бергә йәшәп, бер нисә балаға атай-әсәй булып өлгөргән өлкәндәр ҙә төрлө сәбәптәр арҡаһында ғаиләһен тарҡата. “Айырылмағыҙ, айырылмағыҙ, булһа ла сәбәптәре”, тип йырҙа йырланғанса, ошо аҙымға барыр алдынан, барыһын да ете ҡат үлсәп, таяҡты тотҡан урынынан һындырмау, бер-береңде аңларға тырышыу хәйерлерәк булыр ине. Айырыуса ғаиләлә балалар үҫкәндә атай менән әсәйҙең айырылышыуы сабыйҙар күңеленә төҙәлмәҫлек тәрән яра һала.\nӘммә бөгөн һүҙ ул хаҡта түгел. Ғаилә мөнәсәбәттәре һыуыныуҙан балалар йыш ыҙа сигә, психик сәләмәтлектәре ҡаҡшай, матди яҡтан да ауырлыҡтар тыуа. Ни тиһәң дә, аталы бала – арҡалы. Тик уның исем-атын йөрөткән, көтөп алған сабыйҙарын матди яҡтан хәстәрләүҙән баш тартып, нисек тә булһа алимент түләүҙән ҡасырға тырышҡан атайҙар ни өсөн күп? Нисек ирҙе балаһына аҡса түләргә мәжбүрләргә? Был осраҡта ҡайһы бер ҡатын-ҡыҙ мәсьәләне суд ярҙамында хәл итергә тырыша.\nБөтә сәбәптәрҙе барлауҙы күҙ уңында тотмай, эксперттар билдәләгән иң киң таралған хәлдәргә генә туҡталайыҡ. Йыш ҡына атайҙар ғаиләнең тарҡалыу сәбәбен ҡатынында күрә. Йәнәһе, ниңә ул судҡа биреп, айырылышыу тураһында эш ҡуҙғатҡан? Статистиканан күренеүенсә, ысынлап та, ҡатын-ҡыҙҙың башланғысы менән айырылышыу осраҡтары артҡандан-арта. Ир-атты ҡатындарҙың бындай ҡарары сығырынан-сығара. Ирлек намыҫынан көлөү тип ҡабул иткән күптәре, быға яуап итеп, “контрһөжүм”гә күсә.\nТикшеренеүселәрҙең фекеренсә, баланың әсәй тәрбиәһендә ҡалыуы ла атайлыҡ тойғоһон кәмһетә. “Минән һорап та тормай, бар мәсьәләне лә хәл иттеләр, баланан айырҙылар, ә хәҙер аҡса түләүҙе таптыралар”, – тигән дәғүәләрҙе лә ишетергә тура килгеләй.\nИрҙәрҙең яңы мөхәббәт эҙләп ғаиләнән сығып китеүе, “иҫке” мөнәсәбәттәрҙе юҡ итеп, яңыһын булдырырға тырышыу осраҡтары ла сер түгел. Ҡасандыр яратып өйләнгән йәре лә, һөйөп туймаған балаһы ла ундайҙарҙы ҡыҙыҡһындырмай. Алимент түләү ирҙең яңы ғаилә планында ҡаралмаған, һәр кем “көлдө үҙ күмәсенә яҡыныраҡ тартырға” тырыша. Әсәләрҙең балаларын атайға ҡаршы ҡотортоуы, уларҙың аралашыуына аяҡ салыуы йәки, киреһенсә, яңы ҡорған ғаиләһендә ирҙең аңлау тапмауы, элекке ғаиләһенә аяҡ баҫтырмау өсөн йәренең төрлө этлектәргә барыу күренештәре тирә-яғыбыҙ тулы.\nТормош үтә ҡатмарлы, әммә һәр осраҡҡа йәшәү рецебы ла, үҙ балаңды ҡарауға аҡса юҡлығын аҡларлыҡ сәбәп тә юҡ. Закон ҡаты, шуның өсөн дә ул закон бит. Алты айҙан ашыу үҙ бурысыңды үтәмәйһең икән, енәйәт яуаплылығына тарттырыуҙары ихтимал, хатта ата-әсә хоҡуғынан мәхрүм итеүҙәре лә мөмкин.\n2018 йылдың авгусына төбәктә алименттар буйынса бурыс 2,5 миллиард һум тәшкил итә. Был хәбәрҙе республиканың баш суд приставы Илнур Мәхмүтов “Балаңды мәктәпкә әҙерлә” акцияһына ярашлы ойошторолған матбуғат конференцияһында белдерҙе. Әлеге көндә суд приставтары ҡарамағында алимент юллау буйынса 20 меңдән ашыу эш иҫәпләнә. Был күрһәткес буйынса Башҡортостан Рәсәйҙә – туғыҙынсы, ә Волга буйы федераль округында, Татарстандан ҡала, икенсе урында. Иң түбән күрһәткес Төньяҡ Кавказда, башҡарыу эштәре ни бары 140-150 тирәһе генә.\nСуд приставтарының “Балаңды мәктәпкә әҙерлә” акцияһын йыл һайын үткәреүҙе яҡшы йолаға әүерелдереүе һис тә юҡҡа түгел. Төп маҡсат – аталары йә иһә әсәләре ашатыуҙан, кейендереүҙән, тәрбиәләүҙән баш тартҡан сабыйҙарҙың хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен яҡлау. Яҡшы тәьмин ителгән, етеш йәшәгән ата-әсәләрҙең дә балаларына ярҙам ҡулы һуҙырға ашыҡмауы билдәле. Финанс мөмкинлектәре булыуға ҡарамаҫтан, улар аңлы рәүештә килемдәрен йәшерергә тырыша. Әлеге көндә бурыстары бер миллион һумдан ашҡан 36 кешене бала яҙмышы ҡыҙыҡһындырмай. Суд приставтары алимент буйынса бурыстарын үтәмәгәндәрҙең эш һәм йәшәү урындарында була, ойошмаларҙың финанс документтарын ҡарап, аҡсаның тулы күләмдә күсерелеү-күсерелмәүен тикшерә. Балалар йорттарында, интернат-мәктәптәрҙә тәрбиәләнеүселәр өсөн уҡыу кәрәк-ярағы әҙерләүҙә лә идаралыҡ хеҙмәткәрҙәре әүҙем ҡатнаша.\nИлнур Әнүәр улы әйтеүенсә, алимент юллау эштәре һуңғы осорҙа бер ни тиклем кәмегән. Уның сәбәбен приставтар бурыслыларға ҡарата яза сараларының ҡәтғиләнеүендә күрә. Балаларҙы ҡарау өсөн аҡса түләмәгән ата-әсәләрҙе холоҡ төҙәтеү йәки мәжбүри эштәргә йәлеп итеү осраҡтары аҙ түгел. Шуның һөҙөмтәһендә ошо йылдың ете айында 13 358 башҡарыу эшен тамамларға мөмкин булған. Өҫтәүенә хәҙер бурыслылар өсөн административ яуаплылыҡ ҡаралған. Суд приставтарының алимент түләмәүселәрҙе ҡулға алыу һәм судҡа килтереү өсөн дә хоҡуҡтары бар.\n– Тәжрибәнән күренеүенсә, бурыслыларҙы өс төркөмгә бүлергә мөмкин, – тип билдәләне идаралыҡ етәксеһе. – Иң киң таралғаны – ваҡытлыса тыуған проблемалар арҡаһында түләүҙе кисектереү. Сәбәптәре төрлө – эшһеҙ ҡалыу, көтөлмәгән тормош ауырлыҡтары һ.б. Икенселәренең алимент түләргә хәлдәре булһа ла, теләктәре юҡ. Бындай уҫал уй менән яныусыларға ҡарата ҡаты саралар ҡулланыуҙан тартынмайбыҙ. Өсөнсө төркөм – быныһы иң ауыры – ниндәй генә вәкәләттәргә эйә булһаҡ та, йорт-ерһеҙ йәки эшһеҙ граждандарҙан бурыстарын ҡайтарып ала алмайбыҙ.\nӘлеге ваҡытта 20 мең башҡарыу эшенең алты меңен уҫал ниәт менән түләмәүселәргә ҡарата ҡуҙғатылған эш тәшкил итә. Мөлкәткә арест һалыу һәм хоҡуҡтарҙы сикләү кеүек яза саралары ҡайһы берәүҙәргә үҙҙәренең ата-әсә булыуын иҫкә төшөрөргә булыша. Бөгөн 21347 атай һәм әсәй алимент түләүҙән ҡасып йөрөй. 86 проценты – ир-ат, 14 проценты – ҡатын-ҡыҙ. Бурыслыларҙың күпселеге (60 %) – 30-42 йәштәгеләр. 30 йәшкә тиклемге ата-әсәләр – 15 %.\nКүңелле хәбәр ҙә бар\nОҙаҡламай урындарҙа халыҡ бурыстарын почта хеҙмәткәрҙәре аша түләй аласаҡ. Был хаҡта Илнур Мәхмүтов журналистар менән осрашыуҙа аңлатып үтте.\nПочтальондар үҙҙәре менән мобиль почта-касса терминалдарын алып йөрөйәсәк. Уларҙың һанын 16 мең данаға еткергәндәр. Бындай уңайлыҡтар граждандарҙың йорттарында торлаҡ-коммуналь, элемтә хеҙмәттәренә, страховкалауға, кредиттарҙы ваҡытында түләргә ярҙам итәсәк. Хеҙмәт күрһәткән өсөн бурыслы кешенән ни бары биш һум аҡса алына.\nЯңылыҡтан һәр кем отасаҡ ҡына. Айырыуса ауыл халҡы, хаҡлы ялдағылар, сәләмәтлеге буйынса мөмкинлеге сикләнгән кешеләр бурыстарын түләү өсөн ваҡыт әрәм итеп район үҙәгенә барыуҙан ҡотоласаҡ.


Санаңды йәй әҙерлә » "Урал" гәзите\nСанаңды йәй әҙерлә\nКѳндәр йылыныу менән йылылыҡ селтәрҙәре хеҙмәткәрҙәре киләһе йылытыу миҙгеленә әҙерлек эштәрен башлай. Ошо сәбәпле, ҡала халҡы ҡайһы бер урамдарҙа йылылыҡ селтәрҙәрендә барған капиталь ремонт эштәренә иғтибар иткәндер.\nБыйыл ҡалалағы 14 участкала йылылыҡ селтәрҙәренә капиталь ремонт яһау планға индерелгән. Ошо участкаларҙың 4-5-әүһе эре территориялар һанала. Унда 1,5 млн. һумдан 3 млн. һумға тиклем ремонт эшләнәсәк. Дөйөм ремонт сығымдары 10 млн. һум тәшкил итә. Был сығымдарҙы компания үҙ өҫтөнә ала.\nҠышҡы осорға йылы менән тәьмин итеү эштәренә әҙерлек предприятиеларҙа ла бара. Быйыл ҡала халҡын «Белорет рессора һәм пружиналар», «Йылылыҡ селтәрҙәре» һәм «Мечел-Энерго» кеүек өс эре берҙәм ойошма йылы менән тәьмин итәсәк. Сифатлы хеҙмәтләндереү ѳсѳн әлеге ваҡытта план буйынса ремонт эштәре бара. Шулай уҡ ҡала ла ситтә ҡалмай. Быйыл Мәжит Ғафури урамындағы 1-се ҡаҙанлыҡта эҫе һыу менән тәьмин итеүсе ҡорамал яңыһына алыштырыласаҡ. Бындағы ҡаҙанлыҡ күптән тѳҙѳлгәнлектән, ундағы ҡорамалдарҙың күбеһенең файҙаланыу ваҡыты сыҡҡан. Ремонт эштәре ѳсѳн 1 млн. һумдан ашыу аҡса тотоноласаҡ. Бөтә капиталь ремонт эштәре лә планға ярашлы башҡарыла һәм ул тѳп производство фондтарын техник хеҙмәтләндереү һәм тѳҙѳкләндереүҙе оптималь сығымдар менән эшкә яраҡлы итеп тотоуға йүнәлтелгән.


Машина – байлыҡ түгел...\n2 Ноябрь 2018, 16:02\nБөгөнгө әңгәмәбеҙҙә һуңғы йылдарҙа башҡорт сәнғәтенә шаулап-гөрләп килеп ингән, милли ҡоралдарыбыҙҙы илебеҙ сигендә зауыҡлы, заманса итеп яңғыратыусы мультиинструменталист, үҙенән дәрт-дарман урғылып торған бейеүсе, талант эйәһе, “Zainetdin” этно-шоу проекты авторы Заһир Зәйнетдиновты бөтөнләй икенсе яҡтан асырға тырышырбыҙ.\nБорон ир-егеттәребеҙ затлы аттар менән дан тотһа, заман ир-уҙамандарын “тимер арғымаҡ”һыҙ күҙ алдына килтереп булмай. “Аutoбиография” тип аталған рубрикабыҙҙа әлеге “ҡорос ат”тарҙы йүгәнләгән аҫыл егеттәребеҙ менән таныштырыуыбыҙҙы дауам итәбеҙ. Ғүмер дауамында улар яҙған автомобилдәр тарихын аҡтарып, эске булмышына, йәшәү принциптарына күҙ һалырға ынтылабыҙ.\n– Заһир, рубрикабыҙҙың традицион һорауы – автомобилдәр менән танышыуың ниндәй марканан башланып китте?\n– Мин хәтерләгән тәүге машина – атайымдың “Пятерка”һы булды. Йыш ҡына уның тубығына ҡунаҡлап йөрөр инем. Ә водитель ролендә үҙемде атайымдың эш автомобиле – “Ока”һында һынап ҡараным. Ул ваҡытта миңә 12 йәштәр самаһы ине. Бер көндө мине руль артына ултыртып, алға-артҡа бирергә “икмәк-тоҙлоҡ” өйрәтте лә, яланға сығып, “тәжрибә арттырырға” тәҡдим итте. Ауыл советы рәйесе булып эшләгәс, бәлки, ваҡыты тығын булғандыр, бәлки, миндә шул рәүешле үҙаллылыҡ тәрбиәләргә тырышҡандыр инде. Хәйер, минең өсөн бик ҡулай килеп сыҡты: “Ока” яғыулыҡты аҙ “ашай”, ваҡыт иркен, атай фатихаһы бар... Кискә тиклем ялан ҡыҙырып, машина нескәлектәрен өйрәндем дә ҡәнәғәт ҡиәфәт менән ҡайтырға юлландым.\nАтайым ҡаршыма йүгереп сығып ҡаршы алды ла, миңә иғтибар ҙа итмәй, машина тирәләй өйөрөлөргә тотондо. Йөҙөндә бер ҡыуаныс әҫәре күренмәй. Атайым мине маҡтар тигән өмөтөм шундуҡ юҡҡа сыҡты, кәйефем һүрелде. Эштең шәптән түгеллеген аңлаһам да, сәбәбенә төшөнә алманым. Үҙемсә, барыһы ла яҡшы кеүек. Әммә атайымдың күҙлегенән минең тәүге ҡоймағым бигерәк төйөрлө булып сыҡҡан. Баҡтиһәң, мин “Ока”ның төбөн төкөтөп, томалағысы төшөп ҡалғансы “ер һөрөп”, үҙен трактор ише үкертеп ҡайтып ингәнмен икәнJ. Шундай ҡыҙыҡ та, ҡыҙғаныс та һабаҡтан башланып китте минең юл йөрөү тарихым.\n– Артабан ниндәй машиналарҙа тәжрибә үткәрҙең?\n– Бер осор атайым ауылдан һөт йыйып ташый башланы. Мин ул ваҡытта Өфөлә, Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика музыкаль гимназия-интернатында белем ала инем. Каникул мәлдәрендә юҡ-юҡта атайымды алыштырырға форсат сыға торғайны. Һөт ташыу машинаһының рулен борор өсөн таңғы биштән торорға ла риза инем. Эшкә ярай башлағас, атайым арбалы яңы “Москвич” һатып алды. Минең ғәжәпкә, уны минең исемгә яҙҙырып ҡайтҡан. Шулай көтмәгәндә генә 18 йәшемдә машиналы булып киттемJ.\nАуылда техника ҡулға йыш эләкһә лә, ҡалала көнөм автобустарға ҡала ине. Атайым, минең юл йөрөп ялҡып киткәнемде күрептер инде, үҙенең “Chevrolet Aveo”һын бүләк итте. “Күпте күргән” машина булһа ла, ҡыуанысымдың сиге булманы. Стәрлетамаҡ бейеү театрына эшкә килгән саҡ ине. Шевроле менән тәүге тапҡыр ҡалаға барыуым хәтеремдә. М5 трассаһында хәрәкәт иҫ китмәле көслө, етмәһә, салон тултырып кеше ултыртып алғанмын. Юллыҡ аҡса булыр тигәнмендер инде. Ҙур яуаплылыҡтан тирләп-бешеп, иҫке “яңы” машинамда көс-хәл менән ҡалаға барып индем. Унда ла мажараһыҙ булманы. Бер мәл бөтә машиналар ҡаршыға килә башланы, баҡтиһәң, һулға боролам тип, яңылыш ҡаршы һыҙатҡа барып сыҡҡанмын икәнJ. Ярай ҙа барыһы ла хәйерле тамамланды ул көндө.\nШевроле менән оҙаҡ йөрөп булманы. Эш хаҡым тулыһынса тиерлек уны йүнәтеүгә китә башлағас, һатыу яғын ҡарай башланым. Ул ваҡытта мин бейеү театрын ҡалдырып, ижад донъяһына сумғайным. Продюсерым Рөстәм ағай Ғиззәтуллин менән яңы йырҙар, клиптар сығарабыҙ. Гастролдәргә йөрөргә тип, кредитҡа өр-яңы “LADA Largus” һатып алған булдым.\n20 йәшеңдә үҙең һатып алған автомобилең булыу ҡыуандырһа ла, ай һайын килгән түләүҙәр кәйефте ҡырғылай ине. Шуға уларҙан тиҙерәк ҡотолоу өсөн өҫтәмә килем юлдарын эҙләргә тотондом. “Иң яҡшы мотиватор – ул ипотека” тигән лаҡап бар бит урыҫтарҙа. Ысынлап та, минең кредитым уйҙағы ниәттәрҙе тормошҡа ашырырға ҙур этәргес көс бирҙе, аҡса эшләргә өйрәтте. Яйлап туйҙар, байрамдар үткәрергә тотоноп киттем, сараларҙа сығыш яһарға йөрөнөм. Әүҙемлегемдең һөҙөмтәһе машинам спидометрында асыҡ сағылды. Ике йыл эсендә бөтә Башҡортостанды урап, Мәскәү, Себер тарафтарына, хатта Ҡырғыҙстанға ла барып, ҙур ғына километраж йыйып өлгөргәнмен.\n“Largus”ым тоғро эт кеүек, намыҫлы хеҙмәт итте. Оҙон сәфәрҙәрҙә боҙолоп, ҡыйын хәлдә ҡалдырғаны булманы. Кейем-һалым, аппаратура тейәргә иркен, юлда ла еңел йөрөй. Әммә бер көтөлмәгән сюрприздан һуң миңә уның менән айырылышырға тура килде. Әлеге ваҡытта ул атай-әсәйемә эшҡыуарлыҡ йөгөн тартырға ярҙам итә. Йырлап-бейеп йөрөр өсөн генә түгел, икмәк бешереп һатыу өсөн дә бик шәп булып сыҡты J.\n– Бүләк тип, интернет селтәрендәге видеояҙманы күҙ уңында тотаһың түгелме?..\n– Эйе, йоҡонан уянып сығыуыма, мине өр-яңы “Chery TIGGO 3” ишек алдынан уҡ ҡаршы алды. Әммә әлеге йомартлыҡ өсөн кемгә рәхмәт уҡырға икәнен генә белмәйемJ. Быйылғы гастролдәрҙә командабыҙ менән бүләгемде һынап ҡараныҡ та инде. Һуңғы йылдарҙа ҡытай машиналары ҡиәфәте менән генә түгел, сифаты менән дә алдыра башлауы һоҡландырҙы мине.\nҒөмүмән, мин машиналарға байлыҡ күрһәткесе тип түгел, ә эш ҡоралы тип ҡарарға күнеккәнмен. “Тимер арғымаҡ”тар булмаһа, кеше бер нәмәгә лә өлгөрә лә, һөҙөмтәле йәшәй ҙә алмаҫ ине, моғайын.\n– Һиңә автомобилдәрҙең техник мөмкинлектәренең юғары булыуы мөһимме, әллә уның маркаһы, зауыҡлы дизайнымы?\n– Кешене кейеменә ҡарап ҡаршы алған кеүек, автомобилдәрҙең дә иң беренсе тышҡы ҡиәфәте күҙгә салына. Ә тәүге тәьҫорат, ғәҙәттә, ялған булыусан. Шуға ла машина һайлағанда һалҡын аң менән эш итеү дөрөҫөрәк, минеңсә. Сөнки башҡа юл хәрәкәте ҡатнашыусылары именлеге өсөн дә яуаплыһың. Шуға ышаныслы машиналарҙа йөрөү хәйерле. Бында һүҙ ниндәйҙер билдәле бер марка тураһында бармай. Форд автомобилдәрен етештереүсе миллиардер Генри Форд та: “Иң яҡшы машина – яңы машина” тип билдәләгән. Ысынлап та, яңыларының техник күрһәткесе юғарыраҡ була, хәүефһеҙлек талабына ла яуап бирә улар. Шуға ла мин йөрөлмәгән автомобилдәр яҡлымын тиһәм, яңылыш булмаҫ.\n– Үҙеңде ниндәй йөрөтмән тип һанайһың?\n– Руль артына мин тыныс күңел менән ултырырға һәм һаҡ йөрөргә тырышам. Әммә ҡайһы берҙә ҡыуалап та алырға тура килә. Хәйер, был йәһәттән водителдәрҙең “яҙылмаған ҡанундары”, махсус иҫкәрмәләре ныҡ ярҙам итә. Юлдағы хәлдәр тураһында алдан хәбәрҙар булыуың мең артыҡ. Шуға ла әлеге иҫкәртеүҙәргә битараф булмаған шәфҡәтле водителдәрҙе ихтирам итәм, үҙем дә трассала файҙалы булырға тырышам.\n– Ә машина ипләүгә тығыҙ эш графигыңда ваҡыт ҡаламы?\n– Шикһеҙ, “тимер ағымаҡ” тейешле тәрбиәгә мохтаж. Шуға ла мин был мәшәҡәттәрҙе белгестәргә ышанып тапшырам. Һәр кем үҙ өлкәһе өсөн яуаплы булырға, сифатлы эшләргә тейеш, тигән ҡараштамын. Бөтә йөктө лә бер үҙең тартһаң, барыбер бер яғы аҡһай уның. Шуға автомобилем ҡулымда булмаған саҡта ла, ваҡытымды ижадҡа бағышларға, һәр минутымды һөҙөмтәле итеп үткәрергә тырышам.\n– Һинең холҡоңа ниндәй автомобиль тап килә тип уйлайһың?\n– Атай-әсәйем беҙҙе бер ваҡытта ла тыйманы. Берәй нәмә эшләргә теләк белдерһәк, ирек ҡуйҙы. Бер яҡтан, беҙ яуаплылыҡ тойоп, эште еренә еткерергә өйрәнеп үҫтек. Әле лә ҡаршылыҡтар алдында баҙап ҡалырға яратмайым. Һәр ваҡыт эҙләнәм, табам. Шуға ла үҙемде ҡеүәтле машина менән сағыштырыр инем. Ул юлһыҙ ерҙән үҙенә юл ярып, ныҡышып, тәғәйен еренә етә.\nМин дә, уның кеүек, әле тапалмаған һуҡмаҡ буйлап алға ынтылам. Уның мине берәй ваҡыт ҙур донъяға алып сығырына ышанам. Сөнки әлегә мине, минең ижадымды бөтә донъя танымай.\n– Бөтә донъяға билдәле “Zainetdin”дең автомобиле ниндәй булыр икән?\n– Иркен, йөрөмтәл, уңайлы… “тәгәрмәсле өй” булыуы ла ихтималJ.\n– Ә күрше пассажир креслоһында ултырасаҡ гүзәл зат...?\n– ... мотлаҡ тыйнаҡ, аҡыллы, кешелекле булырға тейеш. Бәләкәй саҡтан илһөйәр итеп тәрбиәләнгәнгә күрә, бөтә ерҙә лә үҙемде башҡорт егетемен тип таныштырам, шуға үҙебеҙҙең милләт кешеһе минең күңелемә яҡыныраҡ.\n– Йәштәргә әйтер теләктәрең дә барҙыр?\n– Бөгөнгө заман йәштәре бер ҡасан да үҙҙәренә сик ҡуймаһындар ине. Маҡсаттарға ирешәм тиһәң, әмәлен дә, мөмкинлеген дә табырға була, теләк кенә булһын. Әлеге мөмкинлектәр менән тормошҡа зарланып ултырыу урынһыҙ тип уйлайым. Илһамланып эшләргә, йәшәргә кәрәк.\n– Әңгәмәң өсөн ҙур рәхмәт, Заһир! Юлдарҙа һиңә – йәшел төҫ, сәхнәлә тик уңыштар юлдаш булһын. Ниәттәрен ғәмәлгә ашһын, киләсәккә бағлаған өмөттәрен аҡланһын!\nФилүзә ӘХМӘТОВА әңгәмәләште.\nЕйәнсура районынан Бөрйәнгә барырға кәрәк ине. Бер оло ғына ағай: “Ошо боролошто үтһәң, туп-тура Бөрйәнгә барып сығаһың”, – тип юл өйрәтеп ебәрҙе. Хоҙайға тапшырып, “Largus” менән юлға сыҡтым. Китеп барам, тирә-яҡта урман ҡуйыра, юл насарая бара, бөтмәҫ соҡор, таштар... Тиҙлек арттырып булмай. Япа-яңғыҙмын, әҙерәк шөрләтә. Кире боролор әмәл юҡ. Машинамдың майы ағып бөттө тигәндә, көс-хәл менән барып еттем. 8 сәғәттә 120 саҡрым...\nАҙаҡ урындағы кешеләрҙән һорашһам, баҡтиһәң, ул юлдан 15 йыл самаһы йөрөмәйҙәр икән. Теге ағай үҙе лә шул сама руль артына ултырмаған кеше булып сыҡтыJ.\nОшо хәлдән һуң “Урау булһа ла, юл яҡшы..” тигән мәҡәлдең асылына ныҡлы төшөнөп, ҡолағыма киртеп ҡуйҙым.\n“Chery TIGGO 3” ҡылыҡһырламаһы\nЕтештереүсе ил – Ҡытай.\nКузовы – кроссовер.\nДвигатель күләме – 1595 см3.\nЯғыулыҡ сығымы – 7,3 л.\nҠеүәте – 126 ат көсө.\nЯғыулыҡ багының күләме – 55 л.\nМаксималь тиҙлеге – сәғәтенә 165 километр.


Октябрьскиҙа “Йәш спецназсы” өсөнсө ҡышҡы лагеры үтте\n15 Ғинуар 2010, 09:05\nҠышҡы каникул көндәрендә Октябрьскиҙың мәктәп-интернаты нигеҙендә “Йәш спецназсы” ҡышҡы хәрби-спорт лагеры үтте. Рәсәй Федерацияһының Наркотиктар әйләнешен контроллек итеү федераль хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре һәм Октябрьский ҡалаһы хакимиәте өсөнсө йыл рәттән ҡышҡы каникул ваҡытында үҫмерҙәрҙе йыя.\nСарала 48 үҫмер ҡатнашҡан, үткән йылдарҙағы ҡышҡы һәм йәйге каникулдарҙа “йәш яугир” курсын үткәндәр был юлы мәртәбәле һәм яуаплы командир вазифаһына тәғәйенләнгән.\nЙолаға әйләнгән программа буйынса егеттәрҙе ҡул көрәше, строевой һәм физик әҙерлек, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙә үҙеңде тотоу нигеҙҙәренә өйрәтеү, бассейнда йөҙөү, мәҙәни-ял саралары көтә ине. Был юлы, егеттәрҙән тыш, бында “Йәш спецназсы” ҡала хәрби-патриотик клубының “Ассоль” бүлексәһе ҡыҙҙарының ҡатнашыуы лагерҙың үҙенсәлеге булды.\n“Бындай лагерҙарҙы ойоштороу – йәштәр һәм үҫмерҙәр араһында наркомания һәм енәйәтселекте профилактикалау буйынса алып барылған дауамлы эш ул. Беҙҙең бурыс – егеттәребеҙ һәр төрлө ауыр минуттарҙа офицерҙарыбыҙ йөҙөндә ярҙам һәм терәк тапһын,” – тип билдәләй Октябрьский ҡалаһы буйынса накоконтроль бүлеге начальнигы Геннадий Леденев.\nТеги:накотиктарға ҡаршыйәш спецназсы


1-се ноябрҙән күп кенә үҙгәрештәр ғәмәлгә инде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n06 ноября 2019 — 16:06\nБеренсе сиратта яңылыҡтар водителдәргә, хаж ҡылыусыларға һәм кредитҡа аҡса алыусыларға ҡағыла. Тәжрибәле водитель Юрий Аняновтың һәр иртәһе хәҙер автобусҡа ҡуйылған яңы ҡоролма – тахографты көйләүҙән башлана. Ул тәү сиратта водителдәрҙең эш режимын күҙәтеү өсөн уңай. Тахографтар транспорттың тиҙлеге һәм хәрәкәт итеү маршруты, водителдәрҙең хеҙмәт һәм ял режимы хаҡында мәғлүмәтте өҙлөкһөҙ теркәп бара. Был мәғлүмәттәрҙе үҙгәртеп булмай.\nЗакон проекты юлда хәүефһеҙлекте тәьмин итеү, пассажирҙарҙың һаулығын һәм ғүмерен һаҡлауға йүнәлтелгән. Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекторҙары билдәләүенсә, тахографтар хәҙер барлыҡ йөк машиналары һәм автобустарҙа ла мотлаҡ булырға тейеш. Ҡоролмаһы булмаған водителдәргә 5 мең һумға тиклем штраф янай, юридик шәхестәргә сумма 10 тапҡырға күберәк.\nАвтомобиль хужалары өсөн тағы ла бер яңылыҡ – ПТС хәҙер электрон формаға күсә. 1-се ноябрҙән хаж ҡылыусылар турист булып һаналмай. Тимәк, туристик агентлыҡтар бындай турҙар ойоштора алмаясаҡ. Закон изге урындарға ғибәҙәт ҡылыусыларҙың ихтыяждарын яҡлаясаҡ, ти Дәүләт Думаһы депутаты Рәмзил Ишһарин.\nРәсәйҙә ваҡытлыса йәшәүгә рөхсәт биреү процедураһы ябайлаша. Был закон беҙҙең илдә тыуыусыларға, шулай уҡ Рәсәй гражданы менән законлы никахта тороусыларға ҡағыла. Хәҙер рөхсәт ҡағыҙы элеккесә биш йыл менән генә сикләнмәй. Етди һәм күптән көтөп алынған үҙгәрештәр микрофинанс ойошмаларын да ситләп үтмәне.\nБеренсе ноябрҙан башлап уларға кредит биргәндә, клиенттың күсемһеҙ милкен залогҡа алырға рөхсәт ителмәй. Бындай үҙгәрештәр бурысҡа аҡса алыусыларҙы мутлашыусыларҙан яҡлаясаҡ. Тап ошондай микрокредит арҡаһында бәғзеләр берҙән-бер торлаҡтан баш ҡаға. Т\nағы ла бер үҙгәреш, хәҙер иһә ваҡытында сабып алынмаған балтырған үләне өсөн дә штраф һалынасаҡ. Физик шәхестәргә – 5 мең һум булһа, юридик шәхестәргә уның суммаһы – бер миллион һумға тиклем ҡаралған.\nБашҡортостанға ғына хас үҙгәрештәрҙең береһе – 1 ноябрҙән һәр муниципалитетта бизнес шерифтар булырға тейеш. Ҡала-район етәкселәре урынбаҫарҙары эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм бизнес даирәләренең мәнфәғәттәрен яҡлау менән шөғөлләнәсәк.


Республикала 19 мең кеше яңы һунарсы билеттары алған // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала 19 мең кеше яңы һунарсы билеттары алған\n10:54, 24 мая 2012 Йәмғиәт\nБөгөнгө көндә Башҡортостанда 19 мең кеше берҙәм федераль өлгөләге һунарсы билеттары алған. Рәсәй буйынса дөйөм алғанда һунарсыларға таратылған яңы өлгөләге билеттар иҫәбе бер миллиондан ашып киткән.\nБерҙәм федераль өлгөләге һунарсы билеттары бушлай бирелә, уларҙың ҡулланыу ваҡыты сикләнмәгән. Рәсәй Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығының сайтында хәбәр ителеүенсә, РФ субъектының вәкәләтле башҡарма власть органына тейешле документтарҙы тапшырып, һунарсы билетын биш эш көнө дауамында шәхсән үҙеңә барып алырға кәрәк.\nБынан тыш, граждандар документтарын үҙҙәре килеп тапшыра алмай икән, уларҙы почта аша ла ебәрергә мөмкин.\nҒәмәлдәге ҡануниәткә ярашлы, РФ субъекттарының власть органдары граждандарҙан язаға тарттырылыуы-тарттырылмауы тураһында белешмә, шулай уҡ дәүләт власы органдары ҡарамағында булған башҡа төрлө документтар талап итеүгә хоҡуҡлы түгел.\nШул уҡ мәлдә ағзалыҡ һунарсы билеты берҙәм һунарсы билеты тапшырғанда тартып алынмай, гражданда ҡала һәм ойошма ағзалары уның менән йәмәғәт ойошмаһы менән бирелгән төрлө льготаларға хоҡуғы булыуын раҫлаусы документ булараҡ файҙалана ала.\nХәтерегеҙгә төшөрәйек, төрлө мәғлүмәттәргә ярашлы, Башҡортостанда бөгөн 35-45 мең һунарсы бар. Шуныһы мөһим: яңы билеттар бирелгәндә дәүләт һунарсылыҡ хужалығы реестрына һунарсылар тураһында мәғлүмәт индерелә. Уның ярҙамында төбәктә йәнлектәр донъяһынан файҙаланыусыларҙың аныҡ иҫәбен алырға мөмкин буласаҡ.\nТөбәктәге һунарсыларының теүәл иҫәбе быйыл йәй билдәле буласаҡ. Тап ошо ваҡытҡа, аныҡлап әйткәндә, 1 июлгә ҡарата, һунарсыларҙың барыһы ла тиерлек иҫке билеттарын яңыһына алмаштырып бөтәсәк. Сөнки алдағы көҙ миҙгелендә федераль өлгөләге билет алғандарға ғына йәнлек аулауға рөхсәт биреләсәк.


“Алға” иҡтисади зонаһы төҙөләсәк | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n01 июня 2020 — 18:48 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй Хөкүмәте рәйесе Михаил Мишустин Башҡортостанда “Алға” айырым иҡтисади зона булдырыу тураһындағы Күрһәтмәне раҫланы. Был турала Башҡортостан башлығы Радий Хәбиров социаль селтәрҙәрҙә яҙып сыҡты. Яңы проект Азиялағы иң ҙур газ һәм химия тауарҙары кластеры буласаҡ. Тап ул урындағы ҡаҙнаға йөҙҙәрсә миллиард һум аҡса инвестициялау мөмкинлеген бирә. Республика иһә инженер, транспорт системаһы, социаль инфраструктура өсөн яуаплы.


Шатлыҡта ла, ҡайғыла ла гел бергә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Шатлыҡта ла, ҡайғыла ла гел бергә\nШатлыҡта ла, ҡайғыла ла гел бергә 04.09.2018 // Йәмғиәт\nБатталдар йәнтөйәктә төпләнә\n41-ҙә тыуғандарҙы һуғыш балалары тип йөрөткәндәр. Учалы районы Баттал ауылында йәшәүсе Ғилман Бирғәлин дә дәһшәтле йылда тыуған. Бәхеткә күрә, атаһы һуғыштан иҫән ҡайтҡан, колхозда эшләгән, әсәһе лә икмәк бешереүсе, ашнаҡсы булып хеҙмәт иткән. Бер-бер артлы ғаиләлә тағы һигеҙ бала донъяға килгән.\n– Һуғыштан һуңғы йылдар бик ауыр булды, ғаиләбеҙ ишле булғас, ашау яғы ла наҡыҫ ине. Яҙ етһә, баҡсаны ҡаҙып, өшөгән картуф эҙләй торғайныҡ. Кейем дә етмәне, бер-беребеҙҙекен сиратлап кейә инек, – тип иҫенә төшөрҙө ауыр бала сағын әңгәмәсем.\nАуылда мәктәпте тамамлағас, Ғилман Ғәйнан улы күрше Әбйәлил районы Таштимер ауылында тракторсылар әҙерләү курсын тамамлап, колхозда эш башлаған. Ғүмере буйы бер генә урында эшләгән кешеләр бармаҡ менән һанарлыҡ, ә Ғилман Бирғәлин 40 йыл буйы һөнәренә тоғро ҡалған. Әйткәндәй, уның хеҙмәт кенәгәһендә лә бер генә яҙыу.\nҒүмерлек яҙмышы – тормош иптәшен дә йәйге ҡыҙыу эш мәлендә осрата ул. Баттал яҡтарында ерҙәр иркен, яландар күп. Мәҫкәү ауылы һылыуы Гәүһәр мәктәпте тамамлап, колхозда һауынсы булып хеҙмәт юлын башлаған. Ул да ишле ғаиләлә буй еткергән. Йәй малды йәйләүҙә аҫрайҙар. Егәрле, эшкә тилбер ҡыҙға тәү күреүҙә ғашиҡ була Ғилман. Ҡыҙ ҙа һомғол буйлы егетте оҡшата. Күп тә үтмәй, Бирғәлиндәр ғаиләһе барлыҡҡа килгән.\nЙәштәр бер йыл самаһы атай йортонда йәшәгәс, үҙҙәре яңы йорт һалып сыҡҡан. Ғаиләгә йәм өҫтәп, бер-бер артлы Илгиз, Илфат, Миләүшә, Гөлназ, Илшат исемле балалары тыуған. Ата-әсәһенә оҡшап, егәрле, тырыш булып үҫә улар.\n– Тормошта юғалып ҡалмаҫлыҡ итеп тәрбиәләргә тырыштыҡ балаларыбыҙҙы. Улдарыбыҙ физик яҡтан көслө, таһыл булып буй еткерҙе, ҡыҙҙарыбыҙ ҙа һынатманы, – ти Ғилман Ғәйнан улы.\nШулай, һәүетемсә генә йәшәп ятҡандарында, ғаиләгә ауыр ҡайғы килә. Мәктәпте тамамлағас, водитель һөнәрен үҙләштереп, һалдат бурысын Афғанстанда үтәгән оло улдары Илгиз дошман пуляһынан һәләк була. Ата-әсә йөрәге был фажиғәне нисек күтәргәндер, уныһын Хоҙай Тәғәлә үҙе генә белә. Бер-береһен күҙ ҡарашынан аңлап, татыу йәшәүҙәре, атай, әсәй тип өҙөлөп торған бүтән балаларының да булыуы ярҙам иткәндер.\n– Йөрәгем нимәлер һиҙҙе, улыбыҙҙы 1984 йылдың апрелендә әрмегә алдылар, ноябрь айында тыуған көнө ине, бер нәмәгә лә ҡарамай, барып күреп ҡайтырға булдым. Иң тәүҙә Ашхабадҡа тиклем, унан Мары тигән ҡалаға самолет менән остом. Кушкала улым хеҙмәт иткән часҡа пропуск юллап оҙаҡ аҙапландым. Часҡа индерҙеләр, әммә Илгиз рейста ине, ул бишенсе көнөнә генә ҡайтып етте. Улымды өс көнгә увольнениеға сығарҙылар, беҙгә ҡунаҡхананан урын бирҙеләр. Һөйләшеп һүҙебеҙ бөтмәне. Һуңғы осрашыуыбыҙ шул булған икән, – тине көрһөнөп әңгәмәсем.\nИлгиз Бирғәлин 1985 йылдың 29 июлендә һәләк була. Егерме йәше лә тулмаған, һыу һөлөгөндәй егеттең ғүмере рейстан ҡайтып килгәнендә дошман снайперының пуляһынан өҙөлә. 8 августа уны тыуған ауылында хөрмәтләп ерләйҙәр. Илгиз Ғилман улы һәләк булғандан һуң Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән наградлана, ә ғүмере ҡыйылған урындан бер аҙ юғарыраҡта яҡташыбыҙҙың исеме яҙылған һәйкәл ҡуйыла.\nАуылдаштары ла онотмай батырҙы, ул уҡыған мәктәптә Бирғәлин иҫтәлегенә йыл һайын ярыштар ойошторола – тирә-яҡ ауылдарҙан йыйылған уҡыусылар хәрби-спорт уйындары төрҙәре буйынса көс һынаша. Илгиз Ғилман улы Бирғәлингә иҫтәлекле таҡтаташ та асылған.\nВаҡыт бөтә нәмәне лә дауалай тиҙәр... Нисек кенә ауыр булмаһын, Гәүһәр Түлебай ҡыҙы менән Ғилман Ғайнан улы был ауыр ҡайғыны еңеп сығып, артабан йәшәү өсөн үҙҙәрендә көс таба. Барыһын да һоҡландырып, матур итеп йәшәй, тырышып хеҙмәт итә улар. Ялан батырының күкрәген “Өлгөлө хеҙмәт өсөн”, “Хеҙмәт батырлығы өсөн” миҙалдары биҙәй, әллә күпме почет грамоталарын, маҡтау ҡағыҙҙарын альбомда ҡәҙерләп һаҡлай хеҙмәт ветераны. Гәүһәр Түлебай ҡыҙы ғүмере буйы мәктәптә йыйыштырыусы булып эшләп хаҡлы ялға сыға.\nБирғәлиндәр бөгөн балалары, ейән-ейәнсәрҙәре һөйөүенә сорналып, бәхетле ғүмер кисерә. Икенсе улдары Илфат крәҫтиән-фермер хужалығы ойоштороп, ауылда йәшәй, тормош иптәше Нурзилә менән ул үҫтерәләр. Бесән сабыу, ер һөрөү кеүек бар йомоштары менән ауылдаштары Илфатҡа мөрәжәғәт итә. Барыһына ла ярҙам итергә тырыша ул. Ҡура тулы мал, ҡош-ҡорт аҫрап, баҡса үҫтереп, муллыҡта, татыулыҡта йәшәгән Бирғәлиндәрҙең күркәм йортон “өлгөлө” табличкаһы биҙәй.\nУнан бәләкәй ҡыҙҙары Миләүшә штукатур-маляр һөнәрен һайлаған. Әбйәлил районының Байым ауылында йәшәй, дүрт бала әсәһе. Гөлназдары ла ауылда төпләнгән, мәктәптә хеҙмәт итә, ике бала үҫтерә. Кесе улдары Илшат та атай йортонан алыҫ түгел өй һалып ғүмер итә, Учалы ҡалаһына йөрөп вахта ысулы менән водитель булып эшләй. Уның ғаиләһендә лә өс бала тәрбиәләнә.\nҒөмүмән, батталдар ситкә китергә ашыҡмай, йәнтөйәктәрендә төпләнергә тырыша. Районда улар күркәм йорттары, егәрле булыуҙары, етеш йәшәргә ынтылыуҙары менән бүтән ауылдарҙан айырылып тора, шуға күрә лә ауыл һүнмәй, үҫә, матурая.\n– Мин, килен булып төшкәндә, ауыл бер генә урамдан тора ине, ә хәҙер, ҡарағыҙ, үҫте, матурайҙы, – тип уйҙарымды дәлилләне Гәүһәр Түлебай ҡыҙы.\n– Хәҙер тырышҡандарға рәхәтләнеп йәшәрлек бөтә шарттар ҙа бар. Донъялар ғына тыныс булһын, – тигән теләктәрен белдерҙе ғаилә башлығы.


Әбйәлил районында уҡытыусылар дәрестәрҙе мәсеттә үткәрә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n28 января 2020 — 20:04 ГТРК «Башкортостан»\nТупаҡ ауылында иҫке мәктәп емерелгән, ә яңыһы төҙөлөп бөтмәгән. Үҙған йылдың сентябренә файҙаланыуға тапшырылырға тейеш белем йорто ни өсөн асылмай? 4-се класс уҡыусыһы Флорит Харрасов тик дүртле һәм бишле билдәләренә өлгәшә. Бигерәк тә ул математика, башҡорт теле һәм әҙәбиәте кеүек фәндәрҙе яҡшы үҙләштерә. Әммә, һуңғы арала улары ла еңелдән бирелмәй.Тупаҡ ауылы мәсете белем усағына әйләнгән. Бында 5 ай инде аҙан тауышы ишетелмәй, вәғәздәр уҡылмай. Балалар иһә дин тәғлимәттәрен түгел, ә мәктәп программаһын өйрәнә.\nМәсеттә бер юлы өс класс шөғөлләнә. Быныһында рус телен өйрәнәләр. Ҡоршау артында башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәре бара. Уҡытыусыларға төп фәндәр буйынса ғына белем бирергә тура килә. Сөнки, ваҡыт етмәй һәм мөмкинлектәр юҡ.Тупаҡта яңы мәктәп бинаһы күтәрелгән. 120 урынға иҫәпләнгән белем усағы августа сафҡа инергә тейеш булған. Әммә, етешһеҙлектәр арҡаһында төҙөүселәр асыу тантанаһын бер-нисә тапҡыр күсерә. Әле лә улар был датаны атарға теләмәне.Ауылда 1 мең самаһы кеше йәшәй. Бында “демография упҡыны” юҡ тиерлек. Йәштәр йорттар һала, урамдар һаны йылдан йыл арта.\nЭлекке мәктәп тар булғас урындағы власть яңы мәғариф учреждениеһы төҙөргә ҡарар итә. Закир Шәрипов. Белем усағында ҡыҙҙар һәм малайҙар өсөн айырым оҫтаханалар булдырылған. Бында өлкән класс уҡыусылары тимерҙе һәм ағасты эшкәртеү серҙәренә өйрәнәсәк. Шулай уҡ, башҡа заманса ҡорамалдар урынлаштырылған.Яңы мәктәптең йыйылыштар залында йәнә осрашыу үтә. Ата-әсә ҡасан мәктәп асыла инде тигән һорауҙы беренсегә бирмәй. Уларҙы тағы ла бер аҙ көтөргә күндерәләр. Закон буйынса урындағы хакимиәт төҙөлөшкә ҡыҫыла алмай. Мәктәп сафҡа индерелгәс кенә, муниципалитет ҡарамағына тапшырыла. Әммә, был төбәк етәкселегенең битараф ҡарауын аңлатмай. Район хакимиәтенән белдереүҙәренсә, бөтә етешһеҙлектәр бөтөрөлгән. Уларҙың күбеһе янғын хәүефһеҙлегенә бәйле булған. Хәҙер балаларға һәм ата-әсәгә махсус комиссияның ҡарарын көтөргә ҡала. Халыҡ, белгестәр рөхсәт биргәс, ошо көндәрҙә белем усағы үҙ ишектәрен асыр тип өмөтләнә.


Кушнеренко районында үлемесле авария теркәлде\nМәскәү-Өфө юлының 1284-се километрында «Лада Гранта» менән «Лада Калина» автомобилдәре бәрелеште. Фажиғә һөҙөмтәһендә тәүге транспорт сараһының 71 йәшлек водителе һәм уның хәләл ефете ауыр тән йәрәхәттәре менән урындағы район дауаханаһына оҙатыла.\nӘммә һуңынан аңына килә алмаған ҡатындың ғүмере өҙөлә. Тағы ла бер нисә сәғәттән ошо уҡ районда 38 йәшлек ир «Джили» автомобиле аҫтында ҡалып һәләк булды. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, йәйәүле юлды рөхсәт ителмәгән урындан үтеп барғанда фажиғәгә тарыған. Уның шулай уҡ кейемендә яҡтылыҡты кире ҡағыусы элементы булмаған. Юл-патруль хеҙмәте инспекторҙары уҙған тәүлектә 4 меңдән ашыу ҡағиҙә боҙоу осрағын асыҡланған. Эскән килеш руль артына ултырған 84 водитель ҡулға алынған.


Материалы за 21.11.2017 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Материалы за 21.11.2017\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 21-11-2017, 11:00\nОрганизмды йәшәртеүсе, яңыртыусы һәм тергеҙеүсе биш күнегеү тәҡдим итәбеҙ. Быуындарҙың һығылмалылығын тәьмин итеүсе күнегеүҙәр һәр ваҡытта ла беҙҙең организмдың ҡартайыу процесын көйләүсе иң уңышлы физик әүҙемлек һаналған. Остеохондроз булмаһын тиһәгеҙ, көн дә шуларҙы бер нисә тапҡыр ҡабатлағыҙ....\n«Звезда» телеканалы Миңлеғәле Шайморатов тураһында фильм төшөрә\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 21-11-2017, 10:35\nРәсәйҙең «Звезда» телеканалы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының легендар командиры, генерал Миңлеғәле Шайморатов тураһында документаль фильм төшөрә. Фильм — «Армия легендалары» циклы серияларының береһе. Был проект Рәсәйҙең легендар хәрбиҙәре тураһында телеочерк булараҡ 2016 йылдан бирле бара....\nМоң рингына килегеҙ!\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 21-11-2017, 07:00\nИғтибар! Иғтибар! Иғтибар! Күрмәй ҡалмағыҙ! Һуңынан, әйтмәнеләр, тимәгеҙ! 23 ноябрҙә, тик бер генә көн, Х. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы тарихында тәүге тапҡыр MоңRingШоу ярышы ойошторола.\nУнда филармонияның талантлы, дәртле, амбициоз йәштәре, Башҡортостан эстрадаһында күптән инде үҙ урынын тапҡан, танылыу яулаған сәхнә «йондоҙҙары» менән осрашасаҡ. Музыкаль рингтар ойоштороуҙа ҙур тәжрибә туплаған промоутер – Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Сулпан Асҡарова был юлы тамашасыларға нимәләр тәҡдим итер? Сәмле бәйгелә еңеүҙе кем яулар? Тамашасы үҙ баһаһын кемгә бирер? Ошо һәм башҡа һорауҙарға яуап табырға сәхнә аҡһаҡалдары, эстрада мэтрҙары – рефериҙар Азат Айытҡолов, Нәзифә Ҡадирова, Вәхит Хызыров, Ғәли Алтынбаев, Хәлит Фәтихов һәм Вәлит Илембәтов ярҙам итәсәк.\nБарлыҡ дуҫтарыбыҙҙы, таныштарыбыҙҙы, туғандарыбыҙҙы һәм баш ҡалабыҙҙа йәшәүсе йыр-моңға, ярыш сәменә битараф булмағандарҙы ҙур залда уҙасаҡ моң рингына саҡырабыҙ! Килегеҙ һәм үҙ баһағыҙҙы бирегеҙ!\nБәйгеселәр ең һыҙғанып алышҡа әҙерләнә. Ә һеҙ әҙерһегеҙме? Билеттар алдығыҙмы?


Боҙ паркетҡа алмаштырыла\nСтәрлетамаҡта хоккей майҙансығын баскетбол өсөн үҙгәртегә тәғәйенләнгән ҡоролма барлыҡҡа килде.\nМодулле ҡоролма ярҙамында боҙ өҫөтөнә спорт паркеты түшәлә. Унда Халыҡ-ара басткетбол федерацияһы талаптарына ярашлы уйындар уҙғарырға мөмкин. Стәрлетамаҡ-Арена боҙ һарайында әлегә тиклем бары хоккей матчтары ғына уҙғарылһа, яңы спорт йыһазы ярҙамында хәҙер мини-футбол, волейбол буйынса осрашыуҙар ойошторорға мөмкин. Бүләккә бигерәк тә йәш баскетболсылар шат. Майҙансыҡ сафҡа инеү уңайынан Башҡортостан баскетбол федерацияһы уларҙы яң туптар менән дә һөйөндөрҙө.


№49 (11200) » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Яңы номер » №49 (11200)\n07.12.2018 №49 (11200)\n«Йәшлек» гәзитенең 49-сы һаны йәнә лә бай йөкмәткеле мәҡәләләре менән уҡыусыларын һөйөндөрә. Тәүге биттәрҙә республиканың ижтимағи-сәйәси тормошо тураһындағы яңылыҡтар менән танышырһығыҙ.\nГәзиттә Өфө ҡалаһынан Зөһрә Ҡотлогилдина “Йәштәр театрына ”Балалар бүлмәһе” кәрәк!” тип бик тә урынлы тәҡдим менән сығыш яһай. Әйткәндәй, оҙаҡламай Яңы йыл етәсәк, был байрамды үткәреү сценарийы менән таныштырабыҙ. Моғайын, ул уҡытыусылар, тәрбиәселәр, балалар ялын ойоштороусылар өсөн файҙалы булыр.\n“Һаулыҡ” махсус битендә полиомиелит сире, балаларҙы унан нисек һаҡлау буйынса кәңәштәр, “Йәшел дарыухана” рецепттары, медицина өлкәһенә ҡағылышлы һорауҙарға яуаптар бирелә. “Кәңәш-төңәш”тә иһә нисек бысраҡ үтекте таҙартыу, аяҡ кейеме, тарттырылмалы түшәм һайлау, хеҙмәт стажын раҫлау хаҡында белеп буласаҡ.\nХеҙмәттәшебеҙ Гөлнур Ҡыуатованың Себергә сәфәре тураһындағы яҙмаһы был һанда тамамлана. Әйткәндәй, уның авторлығындағы “Бер мөхәббәт тарихы” рубрикаһында медицина фәндәре кандидаты Винер Сафин һәм йырсы Гүзәл Диникееваларҙың матур ғаиләһе тураһында мәҡәлә бирелә.\nБишенсе биттә Көйөргәҙе районынан Урал Ҡәйүповтың хеҙмәт ветераны Вилүрә Шәйхәдәрованың тормош юлы тураһында бик матур мәҡәләһен уҡырға мөмкин. Шунда уҡ Бишбүләк ауылынан Хәйруллиндар ғаиләһе лә һоҡландырыр.\nОшо көндәрҙә ил инәһе, яҙыусы, педагог һәм журналист Мәрйәм Бураҡаеваның ижад кисәһе үтте. Был туралағы яҙма гәзитебеҙҙең 12-се битендә урын алған.\n“Йәшлек” почтаһына көн дә тиҫтәләгән хат килә, шуларҙың ҡайһы берҙәре был һанда бирелгән. Кемдер үткәндәрҙе, йәшлеген иҫкә ала, бәғзеләр шағир Рауил Бикбаевҡа рәхмәтен белдерә, берәүҙәр иһә “гәзитегеҙ мине йәшәртә”, ти.\n“Тормош юлдары ҡатмарлы” рубрикаһында баҫылған кеше яҙмыштары тураһындағы яҙмаларҙы барыһы ла көтөп ала. Был һанда “Хеҙмәттәшемдең ире менән ҡауыштыҡ” исемле хикәйәнең аҙағын уҡығыҙ. Тулы варианты сайтта бирелгән.\nБашҡортостандың халыҡ шағиры, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Раил Бикбаевҡа – 80 йәш. Әҙиптең шиғырҙарынан бер шәлкем әҙәбиәт һөйөүселәрҙе күңеленә хуш килер.\n20-се биттә психолог Әлмира Исхаҡованың мәҡәләһе, аҙналыҡ йондоҙнамә, Ғайса Хөсәйеновтың афоризмдары менән танышығыҙ.\nБыл һанда арҙаҡлы башҡорт тарихсыһы һәм ғалимы Ирек Аҡмановтың 85 йәшлек юбилейы, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы вәкилдәренең Силәбе өлкәһенә Ҡоншаҡ районына сәфәре тураһында мәҡәләләр бар.\nКөйәрмән гәзит уҡыусылар «Спорт» битендә донъя, ил һәм республиканың спорт яңылыҡтары менән таныша аласаҡ.\nҺуңғы биттә иһә аш-һыу серҙәре, “Йәшлек” гүзәле” конкурсына фотоһүрәтен ебәргән сираттағы һылыуҡай тураһында мәғлүмәт, Рабиғел ахыр айына намаҙ ваҡыты бирелгән.\nГәзитебеҙҙе уҡығыҙ, беҙҙең менән бергә ҡалығыҙ! Онотмағыҙ, киләһе аҙнаның кесе йомаһына, йәғни 13 декабргә тиклем "Йәшлек"кә ташламалы хаҡҡа яҙылыу мөмкинлеге бар. Ярты йыллыҡ хаҡы 713 һум да 70 тин тәшкил итә. Почта бүлексәләренә ашығығыҙ, дуҫтар!


Өфө биләмәһендә ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре «Велосипедсы» операцияһын үткәрә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n10:15, 27 июля 2020 Йәмғиәт\nӨфө биләмәһендә ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре «Велосипедсы» операцияһын үткәрә Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\n27 июлдән Өфө ҡалаһы биләмәһендә ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре «Велосипедсы» операцияһын үткәрә. Саралар велосипедсыларҙың юл ҡағиҙәләрен боҙоуына юл ҡуймауға һәм улар ҡатнашлығындағы юл-транспорт ваҡиғаларын иҫкәртеүгә йүнәлтелгән.\n«Йыл башынан Өфөлә велосипедсылар ҡатнашлығында 34 юл фажиғәһе теркәлгән, уларҙа 35 кеше йәрәхәтләнгән, шуларҙың 15 осрағында — бәлиғ булмағандар. Ошондай аварияларҙы анализлау йыш ҡына велосипедсыларҙың юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен һанға һуҡмауын күрһәтә», — тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.\nДәүләт автоинспекцияһында билдәләүҙәренсә, юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙған өсөн велосипедсыларға 800 һум административ штраф һалына. Әгәр велосипедсы иҫерек булһа, 1000-1500 һумлыҡ штраф менән административ яуаплылыҡҡа йәлеп ителеүе мөмкин.\nТеги: Өфө ЮХХДИ, иҫкәртеү


Энергетиктарҙы икеләтә байрам көтә\nЙыл аҙағында республика энергетиктарын икеләтә байрам көтә. Был тынғыһыҙ ҙа, шул уҡ ваҡытта бик кәрәкле лә өлкәлә хеҙмәт итеүселәр 22 декабрҙә үҙҙәренең һөнәри байрамдарын билдәләй һәм яңы 2016 йылды ҡаршыларға йыйына. «Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Сибай электр селтәрҙәре производство бүлеге директоры В.А.Апет менән ҡорған әңгәмәбеҙҙә һүҙ энергетиктарҙың эшмәкәрлеге, йәшәйеше, уларҙың бөгөнгөһө һәм киләсәге хаҡында барҙы.\n—Виталий Александрович, ағымдағы йылды ниндәй күрһәткестәр менән тамамларға ниәтләйһегеҙ? Сибай ҡалаһында һәм һеҙҙең ҡарамаҡта булған Урал аръяғы райондарында атҡарған эштәрегеҙ хаҡында һөйләп үтһәгеҙ ине?\n—Беҙҙең өсөн ябай йылдар булғаны юҡ. Һәр ваҡыт үҙебеҙгә юғары талаптар ҡуйып йәшәйбеҙ һәм уларҙы тулыһынса үтәйбеҙ. Әле капиталь һәм ғәҙәти ремонт эштәре тамаланыуға бара. Баш предприятиебыҙ булған «Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәте етәкселегенең ҡарарҙарын, беҙҙең алға ҡуйылған бурыстарын еренә еткереп атҡарырға тырышабыҙ. Был ҡеүәтле предприятиеның республика буйынса 10 производство бүлектәре бар. «Сибай электр селтәрҙәре» предприятиеһы Сибай, Баймаҡ ҡалаларын, Хәйбулла, Баймаҡ һәм Йылайыр райондарын хеҙмәтләндерә. Ҡыҫҡаһы, беҙ бөтә Урал аръяғын электр менән тәьмин итәбеҙ. Ағымдағы йылда башҡарған әһәмиәтле эштәргә килгәндә, Сибай ҡалаһының Төнъяҡ ҡасабаһын электрлаштырыу эшен тамамланыҡ. Урамдарға электр линиялары һуҙҙыҡ, трансформатор урынлаштырҙыҡ. Әле ҡулланыусыларҙың заявкалары буйынса шәхси йорттарға электр үткәреү эштәре дауам итә. Баймаҡ ҡалаһының Төнъяҡ ҡасабаһында 4 трансформатор станциялары ҡуйылды. Аҡъяр ауылының төнъяҡ-көнсығыш биҫтәһендә электр бүлеү пункты, 2 ярҙамсы станция урынлаштырҙыҡ. Киләһе йылда ҡулланыусыларҙың заявкаларына ярашлы шәхси йорттарға электр үткәрәсәкбеҙ. Бынан тыш, таусылар ҡалаһының 60 йыллығын һәм Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығын билдәләү айҡанлы төҙөкләндереү эштәре алып барҙыҡ. Башҡортостандың ирекле рәүештә Рәсәй составына ҡушылыуының 450 йыллығы уңайынан ҡаланың Көнсығыш биҫтәһенә ҡуйылған стеланы ремонтланыҡ, үҙебеҙҙең производство бүлектәр биләмәһенә лә ике стела урынлаштырҙыҡ. Үҙәк майҙанда төҙөлгән сауҙа-күргәҙмә комплексын электр селтәренә тоташтырҙыҡ. Таусылар проспекты, 31 адресы буйынса урынлашҡан абонент бүлегенә капиталь ремонт үткәрҙек. Быларҙың барыһы ла халыҡ өсөн эшләнә.\n—Илебеҙ өсөн быйылғы йыл еңелдән булманы. Көрсөккә бәйле барлыҡ предприятие һәм учреждениеларҙа оптималләштереү, ҡыҫҡартыу процедуралары бара. Был йәһәттән һеҙҙә эштәр нисек?\n—Беҙҙә хәлдәр тотороҡло һаҡлана. Эш урындарын ҡыҫҡартырға йыйынмайбыҙ. Киреһенсә, ҡайһы бер производство бүлектәренә яңы эшселәр алдыҡ. Быйылғы йылда бер аҙға булһа ла эш хаҡын арттырыуға өлгәштек. Ул ике этапта үтте: 1 апрелдән—эшселәрҙең, ә 1 июлдән етәкселәрҙең эш хаҡы өҫтәлде.\n«Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәте йыл һайын республикалағы бүлектәр буйлап күсмә кәңәшмәләр ойоштороп тора. Унда беҙ башҡарылған эштәр, киләсәккә бурыстар тураһында фекер алышабыҙ, тәжрибә уртаҡлашабыҙ. 2014 йылдың 6 июнендә ошондай киңәйтелгән ултырыш Сибай ҡалаһында ла булып үтте.\nШуны ла әйтеп китеү урынлы булыр: һуңғы йылдарҙа беҙҙең предприятие яңы техника менән тулыланды. 2014 йылда 25 тонналыҡ автокран, бөтә уңайлыҡтары булған вахта машинаһы һәм электролаборатория автомобилен алып ҡыуандыҡ. Быйыл бер автовышка машинаһы бирҙеләр. Иҫке техникаға запас частар һатып алып, ремонтлау өсөн бик күп сығымдар талап ителә. Шуға күрә, автопаркты планға ярашлы яңыртыу күпкә отошлораҡ.\n—Предприятиеның ҡаҙанышы туранан-тура уның коллективына, эшселәренә бәйле. Һеҙҙә эшләгән династиялар, хеҙмәт алдынғылары менән таныштырып үтһәгеҙ ине?\n—Эйе, беҙҙә лә производство алдынғылары күп. Мәҫәлән, производство-техник бүлеге начальнигы Е.Н.Хлебак студент сағынан алып беҙҙә эшләй, тиһәм дә хата булмаҫ. Быйыл ул үҙенең 55 йәшлек юбилейын билдәләне. План бүлеге начальнигы Л.П.Хәлиуллина ла оҙаҡ йылдар намыҫлы хеҙмәт итә. Мин эшемдә үҙемдең урынбаҫарҙарым В.Н.Понамарев һәм В.А. Миллерға таянам. Шуныһы һөйөнөслө: йыш ҡына элекке хеҙмәткәрҙәребеҙҙең балалары ата-әсәһенең урынына алмаш булып килә. Бер ғаиләнән 2-3 кеше эшләгән династиялар ҙа байтаҡ. Мәҫәлән, минең әсәйем Татьяна Георгиевна ла ошо предприятиеға 35 йыл ғүмерен биргән кеше. Ул контроль-үлсәү приборҙары бүлегендә слесарь булып эшләне. Мин үҙем Сибай тау-байыҡтырыу техникумында белем алған саҡта әсәйем эргәһендә практика үттем. 1998 йылда әрменән ҡайтҡас туп-тура Сибай электр селтәрҙәре предприятиеһына эшкә төштөм. 3-сө разрядлы электриктан, производство-техник бүлеге мастерына тиклем үҫтем. Артабан баш инженер булып эшләнем һәм 2012 йылдан предприятиеның директоры вазифаһын етәкләйем. Шуға күрә, беҙ үҙебеҙҙең коллективҡа әле эшләп йөрөгән һәм хаҡлы ялдағы хеҙмәткәрҙәрҙең балаларын ҡуш ҡуллап алырға тырышабыҙ. Сөнки беләбеҙ, улар бер ваҡытта ла ата-әсәһенең йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәйәсәк, ышанысыбыҙҙы аҡлаясаҡ.\nПредприятиела спорт тормошона, эшселәрҙең һәм балаларҙың ялын ойоштороуға ҙур иғтибар бүленә. Быйыл ҡала предприятиелары араһында футбол буйынса уҙғарылған ярыштарҙа беҙҙең команда 1-се урын яуланы. Ҡалала уҙғарылған төрлө спорт ярыштарында даими ҡатнашып торабыҙ. Йыл һайын алдынғы эшселәр һәм хеҙмәткәрҙәр өсөн республика һәм сит ил курорттарына юлламалар бирәбеҙ. Быйыл 4 ғаилә Төркиә һәм Мысырҙа ял итеп ҡайтты. «Дауалау» программаһына ярашлы эшселәр бушлай тештәрен һәм күҙҙәрен дауалау хоҡуғына эйә. Киләсәктә дөйөм һаулыҡтарына диагностика үткәреү күҙаллана. Йыл һайын балаларҙы йәйге лагерҙарға ебәрәбеҙ. Быйыл улар «Граф күле» ял йортона барҙы. Киләһе йылда Талҡаҫ буйындағы «Орленок» лагерына ебәрергә ниәтләйбеҙ.\n—Виталий Александрович, Яңы йыл байрамы алдынан, 22 декабрҙә энергетиктар һөнәри байрамдарын билдәләй. Һеҙ ниндәй кәйеф һәм уй-ниәттәр менән 2016 йылды ҡаршыларға йыйынаһығыҙ?\n—Яңы йыл беҙҙең өсөн ул ғаилә байрамы. Беҙ был байрамды кәләшем Роза Рафаэль ҡыҙы, улдарыбыҙ Максим һәм Дима менән менән ҡаршылаясаҡбыҙ. Өҫтәлебеҙҙә һәр ваҡыттағыса рус һәм башҡорт милли аштары, ризыҡтары урын аласаҡ.\nӘ һөнәри байрамға килгәндә, беҙ бөтә коллектив менән 22 декабрҙә Сибай драма театры бинаһында үтәсәк тантанаға барасаҡбыҙ. Унда Баймаҡ, Хәйбулла, Йылайыр райондары һәм Сибай ҡалаһы хакимиәттәре башлыҡтары һәм башҡа мәртәбәле ҡунаҡтарҙы саҡырғанбыҙ. Сибай концерт-театр берекмәһе тарафынан әҙерләнгән ҙур концерт энергетиктарға үҙенсәлекле бүләк булыр, тип ышанам.\nБарыһын да етеп килгән Энергетик көнө һәм Яңы йыл байрамы менән ҡайнар ҡотлайым. Ныҡлы һаулыҡ, ғаилә именлеге һәм эштәрендә уңыштар теләйем.\n—Йөкмәткеле әңгәмәгеҙ өсөн һеҙгә рәхмәт. Тормошоғоҙ—яйлы, эштәрегеҙ һәр ваҡыт уң булһын.


Өфөлә баш һәм муйын яман шешен бушлай диагностикалау көндәре уҙа // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә баш һәм муйын яман шешен бушлай диагностикалау көндәре уҙа\n10:32, 8 сентября 2016 Йәмғиәт\nӨфө IV Европа баш һәм муйын яман шешен иртә диагностикалау аҙналығында ҡатнаша. 15-16 сентябрҙә иртәнге сәғәт 9-ҙан 3-кә тиклем белгестәрҙән бушлай кәңәштәр алырға мөмкин, тип хәбәр итә «Бергәләп яман шешкә ҡаршы» фонды.\nАлдан яҙылырға кәрәкмәй. Белешмә өсөн телефон: 216-36-71. Үҙең менән паспорт талап ителә.\n15 сентябрҙә Муниципаль-ара онкология үҙәктәрендә (32-се, 43-сө, 13-сө, 50-се, 48-се поликлиникалар эргәһендә) тикшереүҙәр уҙғарыла, 16-да Республика клиник онкология диспансеры поликлиникаһында ауыр сирлеләр ҡабул ителә. Адресы: Октябрь проспекты, 73/1.\nАкция Владивосток, Волгоград, Краснодар, Красноярск, Мәскәү, Нижневартовск, Пермь, Петропавловск-Камчатский, Һамар, Санкт-Петербург, Сорғот ҡалаларында ойошторола. Уның сиктәрендә табиптар өсөн лекциялар, семинарҙар һәм оҫталыҡ дәрестәре үткәрелә.\nТулыраҡ мәғлүмәтте 8-800-505-89-47 телефоны буйынса (шылтыратыу бушлай) йәки www.днидиагностики.рф сайтында алырға мөмкин.


Нисек бөтөрөргә? » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Нисек бөтөрөргә?\n27.12.2017 Нисек бөтөрөргә?\nБыйыл йәй яратҡан босоножкаларымды кейә алманым. Уң аяғымдың ҙур бармағы ҡурҡыныс булып “ситкә ҡарап” тора, атлап йөрөгәндә лә ауырта. Нимә эшләргә лә белмәнем. Инде ҡабат яратҡан матур аяҡ кейемдәремде кейә алмаҫмынмы икән ни?\nҠағиҙә булараҡ, бәшәләй быуыны артрозы шулай башлана. Был ауырыу айырыуса ҡатын-ҡыҙ араһында киң таралған. Халыҡта уны, аяҡҡа һөйәк үҫә, тиҙәр. Сөнки, ысынлап та, баш бармаҡ кәкрәйгән урында быуыны ҡалынайып, шешеп тора. Был сирҙең сәбәбен матдәләр алмашыныуы боҙолоуы, яҫы табанлылыҡ, аяҡтың йәрәхәтләнеүе, шул иҫәптән ҡыҫып торған аяҡ кейеме кейеүҙән йәрәхәтләнеү менән аңлаталар.\nАяғығыҙҙың шул рәүешле ауырта башлауын күргәс тә, тәүҙә ҡыйшайып торған бармаҡты урынына ҡуйырға тырышығыҙ. Әгәр ҙә быны еңел генә эшләй алһағыҙ, тимәк, уны массаж һәм халыҡ ысулдары менән дауалап була әле. Ә инде бармаҡты кире урынына тигеҙләп ҡуйып булмаһа, ортопедҡа күренергә ашығығыҙ. Дауалауҙы ни тиклем иртәрәк башлаһағыҙ, һөҙөмтә лә яҡшыраҡ.\nАуырыуҙың тәүге стадияһында, ғәҙәттә, массаж, физиотерапия һәм дауалау физкультураһы тәҡдим итәләр. Әгәр ҙә “һөйәк” үҫеүгә яҫы табанлылыҡ сәбәпсе булһа, һеҙгә махсус аяҡ кейеме, олтораҡ кәрәк буласаҡ. Төрлө компресс, ванна һәм май ҙа ыңғай йоғонто яһай.\nАуырыу аҙған осраҡта хирургик ысул менән генә ярҙам итеп була – бәшәләй һөйәгенең башын ҡырҡып алалар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ул эҙһеҙ генә үтмәүе лә бар, йәғни йүнәлгәс тә ауыртыуы йәки ниндәйҙер кире эҙемтәләргә килтереүе ихтимал.\nБыл сир күптән билдәле булғанлыҡтан, халыҡ медицинаһында ла уны дауалау буйынса рецептар бар.\nСкипидар менән дегәнәк япрағынан компресс: япраҡтың тоноҡ яғына йоҡа ғына итеп скипидар һөртөргә. Шул яғы менән аяҡтағы һөйәккә ябырға һәм өҫтөнә целлофан ҡаплап бәйләп ҡуйырға.\nАуырыу яңы ғына башланып торғанда балауыҙҙан компресс ярҙам итә. Бының өсөн уның ҙур булмаған киҫәген ҡулда йомшартып, һөйәккә ябырға һәм төнгөлөккә бәйләп ҡуйырға.\nШундай май әҙерләргә була: бер йомортҡаны ҙур булмаған стаканға һалырға һәм 50 мл 70 процентлы һеркә эссенцияһы ҡойоп, ике аҙнаға ҡараңғы урынға ҡуйып торорға. Йомортҡаның ҡабығы ирегәс, ҡалған тышын алып ташларға. Стакандағы ҡатнашманы болғатып, бер ҡалаҡ аҡ май менән 10 г скипидар ҡушырға. 10 – 12 буйы ошо майҙы төнгөлөккә һөйәккә һөртөргә.\nБәшәләй һөйәгенең ҡыйшайыуына юл ҡуймаҫ өсөн табанды нығытырға кәрәк. Бының өсөн еңел генә күнегеүҙәрҙе эшләргә кәңәш ителә. Мәҫәлән, аяҡты тегеләй-былай әйләндергеләү, бармаҡтарын бөккөләү, бармаҡтар менән иҙәндән әйбер алыу һ.б. Көн һайын ошо күнегеүҙәрҙе ҡабатлағанда аяҡтарығыҙҙың сәләмәтлеген дә һаҡларһығыҙ.\nБыл ауырыуҙы иҫкәртеүҙең тағы бер мөһим сараһы – ул аяҡ кейемен дөрөҫ һайлау. Аяҡтарҙы ҡыҫып тороусы тар һәм бәләкәй аяҡ кейеменән баш тартыу яҡшы. Шулай уҡ бейек үксәле аяҡ кейеме лә табанға ғына түгел, янбаш һәм умыртҡа һөйәге өсөн дә зыянлы. Шунлыҡтан табиптар аяҡ кейеменең үксәһе 5 сантиметрҙан бейек булмаһын тип кәңәш итә.\n19.12.2018 - Һаулыҡ һаҡлау Тубыҡты нисек дауаларға?


Тарих аша киләсәкте хәстәрләп\n1 Июль 2019, 19:26\nV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының "Тарих һәм башҡортлоҡ" секцияһы, исеменән үк аңлашылыуынса, республикабыҙҙың билдәле тарихсыларын, ғалимдарҙы, эксперттарҙы берләштерҙе.\nV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының "Тарих һәм башҡортлоҡ" секцияһы, исеменән үк аңлашылыуынса, республикабыҙҙың билдәле тарихсыларын, ғалимдарҙы, эксперттарҙы берләштерҙе. Ырымбур, Силәбе өлкәләренән дә сығыш яһаусылар, тәҡдим индереүселәр булды. Бынан тыш уның эшендә Голландия, Чехия, Швеция вәкилдәре лә ҡатнашты.\nСекцияның модераторҙары Башҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәтенең Ижтимағи-сәйәси үҫеш идаралығы начальнигы урынбаҫары Азат Баҙранов, Башҡорт дәүләт университетының Тарих һәм дәүләт идаралығы институты директоры, тарих фәндәре кандидаты, доцент Әминә Уразова һәм БДУ-ның Тарих һәм дәүләт идаралығы институтының Башҡортостан Республикаһы тарихы, археология һәм этнология кафедраһы доценты, тарих фәндәре кандидаты Нурислам Ҡалмантаев булды.\nДелегаттарҙы Башҡорт дәүләт университетының баш ғилми хеҙмәткәре, тарих фәндәре докторы, профессор Марат Ҡолшәрипов сәләмләне. Ул барыһына ла уңышлы эш теләне, бер ни тиклем тарихҡа байҡау яһап үтте.\nСекция ултырышында үҙ фекерҙәре менән уртаҡлашырға теләүселәр бихисап булды. Шуныһын билдәләргә кәрәк, сығыш яһаусылар Башҡортостандың тарихына ғына туҡталып ҡалманы, ә тап тарих аша бөгөнгөбөҙ һәм киләсәгебеҙ тураһында фекер йөрөттө һәм төрлө тәҡдимдәрен индерҙе. “Заманса сәйәси аң нигеҙе булараҡ башҡорттар тарихы”, “Башҡорт халҡын туплау һәм үҫтереү факторы булараҡ тарихи Башҡортостан”, “Башҡортлоҡ формалашыуында тарихи фәндең роле”, “Милли тупланыу сиктәрендә башҡортлоҡ үҙаңы проблемалары” кеүек сығыштар быға дәлил ине.\nБынан тыш Башҡортостан Республикаһының 100 йыллыҡ юбилейына арналған, был датаны үткәреү, шәхестәр исемдәрен мәңгеләштереү, республикабыҙ тарихын кино һәм киң мәғлүмәт сараларында сағылдырыу темаһына ла ҙур ғына иғтибар бирелде.\nТарихсы, Башҡортостан Милли архивының бүлек начальнигы Азат Ярмуллин республиканың 100 йыллыҡ юбилейы айҡанлы тарихи шәхестәрҙе мәңгеләштереү тураһында һөйләне. Эйе, был йәһәттән төбәгебеҙҙә бик күп эш башҡарылды, байтаҡ яңы шәхес исеме ҡайтарылды, билдәле булғандарына һәйкәлдәр, таҡтаташтар асылды, китаптар һәм ғилми эштәр яҙылды. Райондарҙа ла бик күп саралар үткәрелде.\nӘйткәндәй, секция эшендә Голландия вәкиле Башҡортостандың 100 йыллығы уңайынан Голландияла башҡорт хәрби кешеһенә ҡуйылған һәйкәл тураһында һөйләне. Бик матур һәм сифатлы итеп башҡарылған композицияны ул видео аша күрһәтте, һәм уны рәсми асыуға республика етәкселеген саҡырҙы.\nЭйе, секция тарихҡа арналһа ла, унда ҡатнашыусылар киләсәккә ҡарап йәшәүен тағы бер тапҡыр дәлилләне. Халҡыбыҙҙың героик тарихын заманса мәғлүмәти-коммуникацион технологияларҙа ҡулланыу мәсьәләһенә туҡталды тарихсылар. Ултырышта “Зәрҡум” мәҙәни-мәғариф проектының исем туйын үткәреү ошо эштең бер башланғысы ине.\nБер һүҙ менән әйткәндә, секция ултырышы бик йәнле үтте, фәһемле һәм мәғлүмәтле темалар күтәрелде.


Әле йәшәйһе бар (хикәйә). Кәрим Ильясов\n7 Апрель 2020, 00:00\nҠамыр баҫып торған еренән йөрәк өйәнәгенән тәгәрәп ятып йән биргән Камиланың үлгәненә лә теүәл өс йыл тулды быйыл.Ҡыҙын күтәреп, ике малайын эйәртеп Фәнил быйыл да ҡатыны ҡәберенә килде. Рәшәткәле кәртәләү эсендәге ҡый үләндәрен йолҡто, баш осона ултыртылған муйыл ағасының төбөн йомшартты, ҡәбер бураһы урҙаһына уйып яһалған уймаҡҡа кеҫәһенән шешә сығарып һыу ҡойҙо – зыратта һайрай-һайрай сарсап киткән ҡоштар эсһен…\nҠамыр баҫып торған еренән йөрәк өйәнәгенән тәгәрәп ятып йән биргән Камиланың үлгәненә лә теүәл өс йыл тулды быйыл.\nҠыҙын күтәреп, ике малайын эйәртеп Фәнил быйыл да ҡатыны ҡәберенә килде. Рәшәткәле кәртәләү эсендәге ҡый үләндәрен йолҡто, баш осона ултыртылған муйыл ағасының төбөн йомшартты, ҡәбер бураһы урҙаһына уйып яһалған уймаҡҡа кеҫәһенән шешә сығарып һыу ҡойҙо – зыратта һайрай-һайрай сарсап киткән ҡоштар эсһен…\nФәнилдең әле лә хәтерендә: ул оло ҡайғынан шаңҡып, моңһоу ҡарашын мәйет һаҡларға килгән ауылдаштарының йөҙөнә төбәп, бер килке ҡарап алды ла түр яҡҡа үтте. Ҡушарлап ултыртылған өҫтәл өҫтөндәге табут янына килеп, бит япманы яртылаш асты. Мәйеттең йөҙөнә күҙ йүгертте: бер көн эсендә яңағы ослайып, алғараҡ сығып киткән, бите ҡарағусҡылланып, көлһыу төҫкә ингән. “Йәшәйһең, йәшәйһең… Ҡасан донъя ҡуйырыңды белмәй ҙә ҡалаһың, бик тә һемәйтә шул был донъя”, – тип ауыҙ эсенән мығырҙанып ҡуйҙы Фәнил.\nТауҙай ауыр ҡайғы ябырылһа ла, ул артыҡ һиҙҙермәҫкә тырышты, донъяһы һәүетемсә барҙы. Ярай әле, балалары ҡул араһына инеп килә. Малайҙары йүгерә-йүгерә ҡош-ҡорт, мал-тыуар ҡараша. Дүртенсе йәшкә киткән ҡыҙына ла эш табыла: ҡашыҡ-аяҡ тирәһендә булыша.\nФәнилдең бар ҡайғыһы – балалары, уларҙың киләсәген уйлай. Ҡайғыра. Туҡтале, балаларға бер ата хәстәре, иркәләүе етмәйҙер ҙә… Уларға үгәй булһа ла, әсә наҙы ла кәрәктер ҙә. Наҙ, хәстәрлек әсәһенеке кеүек үк булмаһа ла, тәртипкә, әхлаҡҡа өйрәтеүсе, насарлыҡтан тыйып тороусы өлкән йәштәге, юҡ та, минең йәштәге ҡатын-ҡыҙ мотлаҡ кәрәк. Шулай уйланды Фәнил.\nБөгөн иртәнсәк көтөүгә мал ҡыуған ут күршеһе Ғилман һаулыҡ һорашып-нитеп тә тормаҫтан, һүҙ башлағайны:\n– Ҡорҙаш, резинкәне күпме һуҙырға тағы?! ¤йләнә һалһаң, ни була?! ‡лгән артынан үлеп булмай – йәне йәннәттә булһын мәрхүмәнең, тереләргә ни ҡала – йәшәргә. Ана… Зарифа… Уйнаҡлап тора. Хет бөгөндән һабанға ек. Донъяңа күҙ-ҡолаҡ булыр ине, тим. Һис булмаһа, балаларыңды приютҡа тапшыр ҙа…\nФәнилдең иң сәменә тейгән һүҙ – приют. ‡ҙе иҫән-аман саҡта балаларын ата иркәләүе, тәрбиәләүенән һис тә мәхрүм итмәҫ. Күрше ауылда ла, үҙҙәрендә лә яңғыҙаҡ ҡатындар барлығын бар ҙа… Әммә күңелгә ятышлыһы ғына юҡ. Ана, Бибиәсмәне генә ал: ике балаһын да “елдән тапҡан”, йәғни йөрөп тапҡан. Күрше ауыл Зөһрә буйҙаҡлыҡҡа буйҙаҡ та… Әммә ирһәк ул. Ә Зарифаға килгәндә… Фәнил менән шул Зарифа араһында бер сер бар, уны әлегәсә берәүгә лә һөйләгәне юҡ Фәнилдең. Ҡуңыр ҡара күҙле, юҡҡа-барға өндәшеп тә бармаҫ, һәр һүҙен самалап һөйләгән, үҙе менән һөйләшеүсегә иң тәүҙә текәлеп ҡарап алыр Зарифаға беренсе күреүҙән үк үлеп ғашиҡ булғайны Фәнил.\nЯңы ғына әрменән ҡайтып төшкән егет ҡайнар мөхәббәтен ҡыҙға белдермәк булып, клубҡа атлығып килгәйне. Аулаҡта осратып, ҡыйыр-ҡыймаҫ һүҙ башлағайны Фәнил. Ҡыҙарынды-бүртенде. Ыҡ-мыҡ итте. Зарифа Фәнилгә һирпелеп бер ҡараны, яғымлы йылмайып ниҙер әйтергә теләгәйне, күрше ауыл егете Ғилман, ҡыҙҙы ҡултыҡлап, бер яҡ ситкә алып китте лә барҙы. Фәнилдең шунда уҡ: “Былар ни үҙҙәрен бик иркен тота. Күптән таныштарҙыр”, – тигән уйы мейеһен ярып үткәйне.\nЗарифа менән Ғилман, яратышып өйләнешһәләр ҙ ә, уңманылар. Ауырға уҙғас та, Ғилманы үҙ итмәй, ташлап сығып киткәйне. Кем ғәйепле икәнен ккем белә. Ғәйеп, бәлки, атта ла, тәртәлә лә булғандыр. Зарифаның ата-әсәһе күптән гүр эйәһе булған. ‡ҙе ун ике йәшлек ҡыҙы менән яңғыҙ донъя көтә. Аңлашыла, яңғыҙаҡҡа ҡайһылай ҙа ҡыйын инде. Ир-ат ҡулы теймәһә, бөтә донъяң шауҙырлап емерелер сиккә етә.\nКисә кистән Зарифаның кәртә-ҡураһына күҙ һалғайны: урам яҡтағы бағаналар ҡыйшайышып, ана ҡоларҙан, бына ҡоларҙан тора. Иҫкергән кәртәләүҙәр бер нисә урындан һүтелгән. Сүкеш, йөҙлө ҡаҙау ҡабы тотҡан Фәнил, малайҙарын эйәртеп, Зарифаның кәртә-ҡураһына йән өрөргә тотондо. Ҡыйшайған бағаналар төҙәйтелеп, һайғау тотолдо. Эште ихлас башлаған малайҙар ҡул бысҡыһы менән артыҡ һайғау остарын бысып та ырғыттылар.\nҠапҡа иҫкергән, бер яҡҡа ауыша төшкән. Ҡалай менән көпләргә кәрәк.\n– Кәрәкле материалды үҙемдән ташымай булмаҫ. Ут күрше өсөн бер ҙә йәл түгел, – тип һығымта яһаны Фәнил.\nТап ошо мәлдә Зарифа ашығып ҡайтып инде. Ул шәп атлауҙан бер аҙ бышлыға төшкән. Аталарына ярҙам итеп булышҡан ике малайға һоҡланып ҡарап алды ла, шатлығын ҡайҙа ҡуйырға белмәй:\n– Һай, үҙемдең күршеләрем! Рәхмәт төшкөрҙәре! – Фәнилгә ҡарап алды ла:\n– Хәҙер буштың атаһы үлгән. Байтаҡ эш башҡарғанһың бит. Күпме түләйем? Әйт, – тип өндәште.\nФәнилдең башына таяҡ менән тондорҙолармы ни! Алйып ҡалды. Уның күңелен аяныслы хәүеф ялмап алды. “Бына нимәгә килеп еттек! Күрәһеләребеҙ ошолор – хәҙер бөтә нәмә аҡса менән үлсәнә. Кешегә изгелек, яҡшылыҡ ҡылһаң да, аҡса түләнергә тейеше, имеш. Ниндәй замана әле был?!”\nЗарифа Фәнилдең өндәшмәүен үҙенсә юраны. Уға, буйҙаҡҡа, аҡса бик тә кәрәктер инде. Тик самаһыҙ һорамаһа ғына ярар ине.\n– Йә, ниңә шымып ҡалдың? Күпмегә риза булаһың?\nФәнилдең тамағына төйөр ултырҙы. Тамағын ҡырып алғас:\n– Аҡсаң кәрәкмәй миңә. Миңә парлы булыу кәрәк. Һинең ризалығың кәрәк…\nЗарифа ҡулында сүкеш уйнатып торған Фәнилгә, берсә малайҙарына һирпелеп оҙаҡ ҡына ҡарап торҙо. Аҙаҡ өтәләнеп аласыҡ ишеген асып, ут күршеләрен киске тамаҡҡа әйҙүкләне.\nФәнил саҡырыуҙы сабыр ғына кире ҡаҡты ла, мөләйем йылмайып, малайҙарына өндәште:\n– Иртәгә Зарифа апайығыҙға йәнә ярҙамға киләбеҙ. Йә, килештекме?\nЗарифаның нурлы йөҙө тағы нурланып, балҡып китте. Иртәгә ут күршеләрен мунса яғып, әҙерләнеп көтөп торорон әйтте.\n– Онота күрмә, – тип Фәнилгә ныҡлап өндәште ул, – ҡыҙыңды… ҡыҙыбыҙҙы ла алып кил. Ишетеүемсә, уны Камила мәрхүмәнең әсәһе, Фатима апай, үҙенә аҫырауға алырға самалай, буғай. Бирәһе булма. Минең ҡыҙ менән бергәләшеп үҫерҙәр әле.


Башҡортостан Президенты «ВИМ-АВИА» башлығы менән «Өфө» аэропортын үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты «ВИМ-АВИА» башлығы менән «Өфө» аэропортын үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе\n10:15, 31 января 2013 Иҡтисад\nШаршамбы, 30 ғинуарҙа, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «ВИМ-АВИА» компаниялар төркөмө башлығы Рашид Мурсекаев менән һөйләшеүҙәр үткәрҙе, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nОсрашыуҙа «Өфө» халыҡ-ара аэропортында төп авиакомпания булдырыу мәсьәләләре тикшерелде.\n— «Өфө» аэропорты яҡшы үҫешә, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – 2012 йылда ул ике миллионға яҡын пассажирҙы хеҙмәтләндергән. Был яҡшы һөҙөмтә. Әлбиттә, төп авиакомпания булһа, һөҙөмтәләр күпкә юғарыраҡ булыр ине.\nЯҡын арала халыҡ-ара терминал төҙөй башлау планлаштырыла, сөнки сәғәтенә 200 пассажирҙы хеҙмәтләндергән бөгөнгө терминал заманса талаптарға яуап бирмәй. Буласаҡ терминал сәғәтенә 500 кешене хеҙмәтләндерәсәк, был ҙур сираттарҙан ҡотолорға ярҙам итәсәк.\nШулай уҡ «Өфө» аэропорты биләмәһендә ҙур самолеттар ҡуйыу өсөн перрон төҙөү планлаштырыла.\n— Был бик перспективалы эш, — тип белдерҙе Башҡортостан Президенты. – Ул беҙгә илдә алдынғы позициялар биләргә ярҙам итәсәк. Бынан тыш, осоу-ултырыу полосаларын реконструкциялайбыҙ. Быларҙың барыһы ла ҙур аэропорт төҙөү өсөн шарттар булдырасаҡ.\n«ВИМ-АВИА» компаниялар төркөмө башлығы Рашид Мурсекаев һөйләүенсә, 2012 йылда Башҡортостан етәкселеге менән һөйләшеүҙәр үткәргәндән һуң, пассажирҙар ташыуҙы артабан үҫтереү, атап әйткәндә, «Өфө» аэропорты аша пассажирҙар ағымын арттырыу мәсьәләләре әүҙем тикшерелә башлаған. Һүҙ, тәү сиратта, төбәк эсендә һәм төбәк-ара пассажирҙар ташыу хаҡында бара.\n— Респубиканан хеҙмәттәштәребеҙ менән был мәсьәләне хәл итеү юлдарын асыҡларға тырыштыҡ. «Башкортостан Эйр» авиакомпанияһының устав капиталын арттырыу варианты тикшерелде, бындай алым ярҙамында самолеттар паркын ҙурайтырға булыр ине, — тип хәбәр итте Рашид Мурсекаев.\nБынан тыш, компания пассажирҙар ташыу баҙарының ике секторында ла булһын өсөн, төбәк-ара һәм алыҫ араларға рейстар ойоштороу иҫәбенә маршруттар селтәрен үҫтереү варианттары тикшерелде. Шулай уҡ самолеттар паркын яңыртыу һәм ҙурайтыу планы әҙерләнде.\n2012 йыл йомғаҡтары буйынса «ВИМ-АВИА» компаниялар төркөмөнә ингән «Башҡортостан» авиакомпанияһы 494 мең пассажирҙы хеҙмәтләндергән. 2011 йыл менән сағыштырғанда, был 15 процентҡа күберәк.\nРашид Мурсекаев һүҙҙәренсә, самолеттар паркы ҙурайтылмаһа ла, 2012 йылда компанияның керем күләме 54 процентҡа артҡан.\nБынан тыш, былтыр яңы йүнәлеш – геодезия, картография һәм төҙөлөш өсөн аэрофотосъемка һәм аэрофотография һүрәттәрен эшкәртеү буйынса хеҙмәттәр күрһәтеү әүҙем үҫтерелә башланы .\nТеги: бр президенты осрашыуҙары,авиация,вим-авиа


Киләһе йылда йорт бесәйҙәре һәм эттәре тамғаланасаҡ » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Йәмғиәт » Киләһе йылда йорт бесәйҙәре һәм эттәре тамғаланасаҡ\n14.12.2018 Киләһе йылда йорт бесәйҙәре һәм эттәре тамғаланасаҡ\n2019 йылдан республикала бөтә йорт хайуандарына махсус тамға - бирка йәки электрон чип ҡуйыла башлаясаҡ. Уларҙың барыһы ла Теркәү һәм иҫәп буйынса берҙәм федераль мәғлүмәт системаһына индерелә. Был йорт хайуандарына төрлө сирҙәргә, тәү сиратта ҡотороҡҡа ҡаршы тейешле вакцина яһалғанмы, юҡмы икәнлеген күҙәтеп барыу өсөн кәрәк.\nБашҡортостандың Ветеринария идаралығы начальнигы — баш ветеринар Азат Йыһаншин белдереүенсә, быйыл эт-бесәйҙәрҙең ҡотороҡ менән сирләүенең 12 осрағы теркәлде. Ветеринарҙар хайуанға вакцина эшләнеү-эшләнмәүен белергә һәм вакцинациянан баш тартҡан осраҡта хужаларға уларҙың ҙур хәүеф менән янауы хаҡында шылтыратып иҫкәртергә тейеш. Һәр кем үҙенең хайуаны өсөн яуаплылыҡ тота. Вакцина бушлай яһала.\nРеспубликаның баш ветеринары һүҙҙәренсә, шаршамбы һәм шәмбе көндәрендә иртәнге сәғәт 10-дан көндөҙгө 2-гә тиклем бесәйгә йәки эткә ҡотороҡҡа ҡаршы бушлай вакцина яһатырға мөмкин. Ветеринария хеҙмәте берәҙәк эттәрҙе лә контролгә ала. Өфөлә уларҙы тотоу менән «Ҡаланы йыйыштырыу буйынса махсус автохужалыҡ» предприятиеһы шөғөлләнә. Йыл һайын эйәһеҙ хайуандарға ветеринарҙар йәки махсус автохужалыҡ хеҙмәткәрҙере эткә вакцина эшләнгәнме, юҡмы икәнлеген күрһен өсөн билдәле бер төҫтәге тамға ҡуйыу күҙаллана.\nРәсәйҙең Ауыл хужалығы министрлығы баһалауынса, пластмасса бирканың күмәртә хаҡы — 12-18 меңгә, электрон тамғаны йәки бер бирканы ҡуйыу 50-70 һумға төшә.


Хәбәрҙәр: Франция президенты Олланд “борсоулы”.\nФранция президенты Олланд “борсоулы”.\nБыл сентябрҙә традицион рәүештә ҡыҙыу яңы сәйәси сезон Франция президенты Франсуа Олланд өсөн ҡәҙимгенән ҡыҙыуыраҡ булмаҡсы.\nМануэль Вальс етәкселегендәге уның хөкүмәтенә үтә лә ауыр яңырnыу процесы аша үтергә тура килде, бының сәбәбе- бер юлы бер нисә министрҙың Олланд-Вальс тандемы адресына ҡаты тәнҡит һүҙҙәре.\nШуның өҫтөнә күп айҙар инде эшһеҙлек кимәле рекорд артынан рекорд ҡуя, ә V Республика президентының абруйы аҫҡа тәгәрәй бирә.\nЕтмәһә Елисей һарайы хужаһының шәхси тормошо ла ғәм микроскобы аҫтында ҡалырға тора, ә микроскопты уның алданған элекке “ҡатыны” Валери Триервейлер йүнәлтеүен иҫкә алһаҡ, Олланды ул картина ҡыуандырмаясаҡ һәм һөҙөмтәһе шыма ғына үтеп китмәйәсәк тиергә була.\nТриервейлерҙың Олланд менән 2005 йылда башланған романы һәм тормошо, 2014 йылда бульвар матбуғатында президенттың актриса Жюли Гайе менән бәйләнеше хаҡында хәбәр баҫылғандан һуң, ҡырҡа өҙөлдө. Триервейлер Париж дауаханаларының береһенә ятырға мәжбүр булды хатта.\nҠатын бер нисә айға һуҙылған тынлыҡты боҙҙо- 4 сентябрҙә магазиндарҙың китап кәштәләрендә уның “Рәхмәт һиңә ул мәл өсөн”китабы пәйҙә буласаҡ. Китапты баҫмаға йәшерен рәүештә әҙерләйҙәр, уның 200 000 дана тиражы менән Амели Нототомб һымаҡ күренекле авторҙар ғына ярыша ала.\nБилдәле, әҫәрҙең төп темаһы- Триервейлер һәм Олланд араһындағы роман, Триервейлерҙың хәбәрҙе нисек ҡабул итеүе, Олландтың, ул хәбәрҙәрҙе инҡар итеп, уның улының “ғүмере менән ант итеүе,” “фаш ителгәс,” президенттың уға кире ҡайтырға тырышыуы.\nЕлисей һарайының рәсми хәбәрҙәре буйынса, президент администрацияһы китаптың баҫмаға әҙерләнеүе хаҡында белмәгән, ә Олланд, әйтеүҙәренсә, “борсоулы.” Китаптың өлөштәре менән танышып өлгөргәндәр, “емергес эффект” яһаясаҡ “рәнйегән ҡатындың үсе” тураһында һөйләй.\nАйырым алғанда, матбуғатта Триервейлер миҫал итеп килтергән, президент (бигерәк тә социалист) әйтергә тейеш булмаған Олландтың ярлыларҙы (“тешһеҙҙәрҙе”) кәмһетеп әйткән һүҙҙәре хаҡында фекер алышыу бара.


10 Май , 15:10\nНиңәлер ошо арала төшө боларҙы Мәликәнең. Төшөндә әсәһе ҡып-ҡыҙыл күлдәктә үҙҙәренең йорто янында ултыра икән. “Бәй, әсәйемдең бер ваҡытта ла ҡыҙыл күлдәк кейгәне булманы бит, ул асылда аллы-гөллө төҫтәге кейемдәр ярата ине,”-тигән уй үтте Мәликәнең башынан. Әсәһе ғүмеренең һуңғы көндәренә хәтлем, бер кемгә лә ыҙаһын һалмайынса, үҙ көнөн үҙе хәстәрләп, яңғыҙы ғына йәшәне ошо йортта. Олатаһының оҫта ҡулдары менән шығырлап торған ҡарағайҙан утыҙынсы йылдарҙа һалынған алты мөйөшлө йорттоң, тау башында урынлашҡанғамы, ауылға килеп инеү менән, ҡыҙыл ҡалайҙан ябылған ҡыйығы әллә ҡайҙан күренер ине. Йорттоң эсе лә, ихата алды ла иркен. Ә өй эсендә иң күркәм урын торлаҡтың ҡап уртаһында урынлашҡан “урыҫ” мейесе булғандыр. Мейес өй йылытыусы, икмәк, аш бешереү урыны ғына түгел, бала-сағаның йоҡо урыны ла ине. Хатта ошо мейес башында йоҡлар өсөн ағалары менән ыҙғышып та китерҙәр ине, бигерәк тә ҡышҡы һалҡын көндәрҙә.\nЙәй көндәре отпускаларын бергәләшеп тыуған йортта үткәрергә күнеккәнгәме, әсәләре үлеп киткәс, өйҙө һатмаҫҡа кәңәш ҡорғайнылар ҙа ул. Тик ваҡыт юҡлығына һылтаныпмы, әллә буш өйҙә толҡа тапманылармы, һуңғы йылдарҙа ҡышын ғына түгел, йәмле йәй айҙарында ла йортҡа юлдар һирәгәйҙе. Ҡараусы, тәрбиәләүсе булмағас, ауыл күрке булған йорттоң буяуҙары уңып, ҡоймалары ҡыйшая башланы, ишек алдын сүп-сар баҫты. Ауылда яҡын туғандары ла ҡалманы, барыһы ла ҡалала төпләнде. Кәңәшләштеләр ҙә йортто һатырға ҡарар иттеләр.\nӨйҙө беренсе һорап килгән кешегә, һатыулашып та тормай, һатып ебәрҙеләр. “Эй, әсәкәйем, үпкәләйһеңдер инде беҙгә, йортоң нигеҙен ҡоротҡанға. Үҙемдең дә бик эсем боша ла бит, ни эшләйһең бит”, - тип, үҙ-үҙен аҡлағандай, һөйләнә-һөйләнә Мәликә, әсәһенең рухы риза булһын өсөн, хәйер биреп, доға уҡытыу ниәте менән, күршеһендә йәшәгән Сәмиғә әбейгә йыйына башлаған ине, телефон шылтыраны.\nҺаулыҡ та һорашмайынса, кемдер телефондың икенсе осонан:\n- Ишетегеҙме, өйөгөҙ янды бит, - тип хәбәр һалмаһынмы…\nКөтмәгәндә ишеткән был хәбәр Мәликәнең зиһенен юйҙымы ни, ҡулынан телефон трубкаһы төшөп китә яҙҙы, баштары әйләнеп саҡ йығылмай ҡалды. Ярай әле ултырғысҡа тотоноп өлгөрҙө. Ә теге остағы кеше үҙ хәбәрен теҙҙе:\n- Кемгә-кемгә, шул эскеселәргә һатып ҡына өйөгөҙҙө әрәм иттегеҙ. Теге Фәүҡинур үҙе төрткән ти утты. Валлаһи, ире менән ыҙғышҡан да, өй уртаһына әйберҙәрен өйгән дә, көпә-көндөҙ ут төрткән. Йүнһеҙ бисә, йәнәһе беткә үсегеп, тунын яндырған. Биш балаһын да уйламаған, ҡороп ҡалғыры. Уйлар ине лә, башын араҡы томалаған. Үҙен милиция алып китте. Ире ҡалды биш балаһы менән. Гелән ҡыҙ балалар бит әле, өлкәненә ун ике, кинйәһенә ике генә йәш. Хәҙер мунсаларында көн итәләр. Атай тигәндәрен дә әйтер инем, башы эскенән сыҡмай. Балалары йәл… Эй, Фәйрүзә инәй иҫән булһа…\nТелефондағы кеше һөйләне лә һөйләне, ә Мәликә ошо хәбәрҙән иҫәнгерәп, аңы томаланып киткән кешеләй, ауыҙ асып һүҙ әйтергә лә көсө етмәне. Нисек инде әсә кеше үҙ ҡулы менән үҙ йортон яндыра алған? Ниңә ул береһенән- береһе бәләкәй ғәзиз балаларын уйламаған, уларҙың яҙмыштарына битараф ҡалған? Ниндәй әсә ул? Хайуандың хайуаны үҙ балаһы өсөн йәнен фиҙа ҡыла. Йә, хоҙай!\nБер яҡтан, өйһөҙ ҡалған сабыйҙарҙы, икенсе яҡтан, үҙенең бала сағы, үҫмер саҡтары, йәшлеге үткән йорттарын йәлләп, күҙҙәренә йәштәре төйөлде Мәликәнең. Ҡулына эш барманы, мамыҡ шәленә төрөнөп диванға ултырҙы ла ойоп киткәндәй, тыуған йорто, әсәһе менән бәйле хәтирәләргә сумды.\n… Мәликә атаһын бөтөнләй хәтерләмәй тиерлек. Атаһын, ауыл муллаһы Ибраһимды, “халыҡ дошманы” тигән исем тағып, ҡулға алған ваҡытта, әсәһе ҡулында береһенән- береһе бәләкәй дүрт бала тороп ҡала. Мәликәгә ни бары дүрт йәш тирәһе, ә кесе ҡустыһы Мораҙымға ике йәш кенә булған. Йорттарын, барлыҡ мөлкәтен тартып алғастар, уларҙың ғәиләһе күрше ауылда урынлашҡан олаталарының йорттарына барып һыйына. Был йортта әсәһенең ҡустылары Әхмәтйән менән Фәтхулла йәшәй ине.\nЙорттоң бер бүлмәһендә - әле егет ҡорона инеп килгән ағайҙары, ә икенсеһендә Мәликәләр урынлашты. Ишек алды ла иркен ине ул йорттоң, һарай-ҡуралары ла төплө уйланып ныҡлы итеп төҙөлгәйне.. Ә инде картуф баҡсаһы ауылда иң ҙуры булғандыр. Хәҙер иҫтәренә төшһә, хайран ҡала Мәликә әсәһенең уңғанлығына. Ҡайһы арала ул барыһына өлгөргән!\nИртән тороуҙарына ҡаҙанда картуф боҫрай, һәр саҡ өҫтәлдә йылы һөт, ул арала мейестә күпереп икмәге лә бешеп сыға. Ағаларын да, балаларын да ҡаты тотто әсәһе, йорт эсендәге эштәр һәр береһенә беркетелгән ине. Ағалары Ғиниәт менән Хәкимдең икенсе әсәнән булыуын Мәликә үҫеп еткәс кенә белде. Уларҙың үҙ әсәләре йәшләй генә ауырып үлеп киткәс, Ибраһим мулла күрше ауыл ҡыҙы - уңған, сая Фәйрүзәгә өйләнә. Бәхетле йәшәй улар, тик яҙмыш тигәнең тик һинеңсә генә булһа икән… Киткән еренән кире әйләнеп ҡайтырға насип булмай аталарына, “халыҡ дошманы” тип атып үлтерәләр. Әсәләре башҡаса кейәүгә сыҡмай, Ғиниәт менән Хәкимде үҙ баларындай күреп үҫтерә, ситләтмәй, ҡырын һүҙ әйтеп, күңелдәрен ҡыймай. Колхозда ал бирмәй әсәһе, ниндәй генә эш ҡушһалар ҙа, һүҙ көрәштереп торманы, ул бесән сабыумы, кәбән ҡойоумы, ураҡ урыумы, ботлап- ботлап иген ташыумы - барыһын да башҡарҙы. Өйөндә ҡот, эшендә ут уйнатты. Бәлки шуғалыр ҙа балалар атайһыҙлыҡты тойманылар, әсәй ҡанаты аҫтында етемлекте һиҙмәнеләр, өҫ-баштары бөтөн, тамаҡтары туҡ булды. Дан ҡатын ине шул әсәләре! Буйға тәбәнәк булһа ла, тығыҙ итле, ап-асыҡ зәңгәр күҙле, ғәҙел, тура һүҙе менән кешене айырмайынса үҙ фекерен бәреп әйтә белде. Тик әҙ генә ҡолаҡҡа ҡатыраҡ ине, шуғалырмы уға ауылда “һаңғырау Фәйрүзә” ҡушаматы тағылды.\nБәлә көтмәгәндә килде. Ул көндө Мәликә тиҫтерҙәре менән урамда сынаяҡ ярсыҡтары менән “өй ҡороп” уйнай ине. Өҫкө урамдан саң борҡотоп килгән өс һыбайлы уларҙың ҡапҡа төбөндә туҡтанылар ҙа, ҡыҙыу-ҡыҙыу ниҙер һөйләшеп, Мәликәләрҙең ишек алдына йүнәлделәр. Күп тә үтмәне, ишек алдында тауыш ҡупты. Әсәһенең йән өҙгөс: “Ебәрегеҙ мине! “, - тигән тауышын ишетеп, Мәликә ҡойма ярығына ҡапланды һәм ошо күренешкә тарыны: форма кейгән ике ир өҫтөнә йыртылып бөткән бишмәт, аяғына туҙып бөткән сабата кейгән ирҙең ҡулдарын артҡа бәйләп, ишек алдында тора, ә өсөнсө киң яурынлы, ялпаҡ битле ир әсәһенең ҡулдарын мыҫҡып тотоп, уны тупһанан һөйрәкләй. Әсәһенең сәстәре туҙған, күлдәгенең бер яҡ еңе умырылған, үҙе ике ҡулы менән тупһа бағанаһын ҡосаҡлаған. Табаҡ битле ир уҫал тауыш менән:\n- Ни өсөн ҡасҡалаҡты йәшерҙең? - тип екерҙе.\n- Бәй, мин уны ни эшләп йәшерәйем, күргән-белгән кешем түгел “, -тип Фәйрүзә аҡланырға теләһә лә, табаҡ битле ир һуҙҙе ҡырҡа тотто:\n- Тегендә барғас, аңлатырһың!\nӘсәһен ошо хәлдә күреп, ҡурҡыуҙанмы, әллә уны йәлләүҙәнме, таш булып быуындары ҡатты Мәликәнең, ә күҙҙәренән урғылып йәштәре атылды. Ул арала ҡаскын ирҙе елтерәтеп урамға алып сыҡтылар, бына әсәһе лә күренде. Мәликә үкһеп илауынан тыйыла алмайынса, әсәһенә ыңғайланы.\n- Балаҡайым, илама, - тип әйтеүе булды әсәһенең, Мәликә йәшен тиҙлеге менән әсәһенең муйынына һырылды, кескәй ҡулдары менән һағыҙаҡтай уға йәбеште. Ялпаҡ битле ир уны тартҡылай башлаған ине, оҙон буйлы, ҡыҙыл йондоҙло фуражка кейгән ир:\n- Хушлашһындар, - тип уны тыйҙы.\n- Көйәләнмә, балам, минең ғәйебем юҡ, ағайҙарыңа әйт, доньяны яҡшы ҡараһындар, күп булһа, кискә әйләнермен,-тине лә маңлайынан үпте. Әйтерһең маңлайына әсәһенең ирендәре түгел, ҡыҙыу тимер баҫтылармы ни, бөтә тәне буйлап ут югерҙе, аңы томаланды.\nИҫенә килгәндә, күрше Сәхибә апай, уның маңлайына һалҡын таҫтамал ҡуйып, карауаты янында ултыра ине. Беренсе һүҙе: «Әсәйем ҡайҙа?” - тигән һорау булды. Сәхибә апай башын түбән эйҙе.\nШул китеүҙән әсәһе ҡайтманы. Уны ат ҡарағы ҡасҡалаҡты йәшереүҙә ғәйепләп, ун йылға хөкөм иттеләр. Иренең халыҡ дошманы икәнен дә иҫенә төшөрҙөләр. Ә бит әсәһенең тамсы ла ғәйебе булмаған. Йорт мәшәҡәттәре менән булашҡан әсәһе, ана шул “ҡаты ҡолаҡлы” булыу сәбәпле, ишектән шым ғына инеп, мейес артына боҫҡан ирҙе аңғармаған. Ул ир, колхоз атын урлап ҡаҙаҡтарға һатыуҙа ғәйепләнеп, күптән эҙәрлекләү аҫтында йөрөгән. Ул көндө урманда ҡасып йөрөгән ир, тамаҡ тапмаммы тип, ауыл яғына юл тотҡанда, уның артынан милиция төшә. Ул үҙенең артынан күҙәтеүҙәрен һиҙеп, картуф баҡсаһы аша, тәүге күренгән йортҡа юллана. Бәхетһеҙлеккә ҡаршы, ул Мәликәләрҙең йорто булып сыға.\nӘсәһе үҙе менән бергә өйҙөң ҡотон да алып китте. Таң һайын, әсәһенең:\n“Йә, балаҡайҙар, йоҡоғоҙҙы бөтөрөгөҙ, һеҙҙе яңы көн көтә, уңғандарым!” - тигән көр тауышы яңғыраманы, тупылдатып арҡаларынан һөйөүсө табылманы.\nМалайҙар ҡулы менән ары-бире әҙерләнгән аштың тәме булманы.\nӘле быуындары ла ҡатып өлгөрмәгән Ғиниәт менән Хәким ағалары, тамаҡ ялғар өсөн, колхоз эшенә ялланды. Ҡоралайҙай сабып, иркәләп кенә йөрөгән Мәликәгә лә тормош мәшәҡәттәре ябырылды. Һыуға барыу, өй йыйыштырыу, картуф әрсеү, һауыт-һабаны таҙа тотоу уның бурысына әүерелде. Ярай әле, ул арала Әхмәтйән ағалары өйләнеп, Заһира еңгәләре һыйыр һауыу, кер йыуыу, тамаҡ әҙерләү кеүек эштәрҙе үҙ өҫтөнә алды. Тормош үҙ яйы менән дауам итте.\nМәликә мәктәптә тырышып уҡыны, һирәкләп булһа ла әсәһенән килгән йылы хаттар уның күңел түрендәге осрашыу өмөттәрен һүндермәне. Хәҙер инде ул үҙе әсәһенә яуап хаттары яҙырға өйрәнде. Ә инде ҡустыһы Фирғәттең тыуыуы өйгә йәм өҫтәне. Ошо бәләкәй генә йән эйәһе Мәликәнең барлыҡ ҡайғыһын баҫты һымаҡ.\nУл көндө Фирғәт тәүге аҙымдарын яһаны. Өйҙәгеләр йәш бала менән булашып, ишектән ингән Әхмәтйән ағаларына әһәмиәт бирмәне. Тик ул көндәгесә йылмайып:\n- Ҡайҙа минең алтыным, - тип өндәшмәне, аяҡ кейемен дә һалмай, түргә үтеп, һикегә ултырҙы ла, башын түбән эйҙе. Ҙур кәүҙәһе бәләкәсәйеп, зәңгәр күҙҙәре тоноҡланып, аҡ йөҙө ҡарайып киткәндәй тойолдо. Күңелдәре менән барыһы ла ауыр ҡайғы килгәнен һиҙемләнеләр, барыһының күҙҙәре ағаларына төбәлде. Өй эсендә урынлашҡан тынлыҡты еңгәһе боҙҙо:\n- Һуғыш башланған, - тине ағаһы.\nЙорт эсен ауыр тынлыҡ баҫты. Һуғыштың һәр кешегә, һәр йортҡа ғына түгел, бөтә илгә тик ҡайғы, хәсрәт, юғалтыуҙар алып килеүен барыһы ла аңлай ине, был афәттән ҡотолоу юлы юҡ икәнен дә тойомланылар. Нимә көтә уларҙы?\nБары бәләкәй Фирғәт кенә тынлыҡты боҙоп, әллә үҙенә иғтибар бирмәгән ата-әсәһенә үпкәләпме, әллә асығыпмы, иң тәүҙә шыңшып, ә аҙаҡтан ҡысҡырып иларға тотондо. Уға Мәликә ҡушылды. Ағалары иңдәрен һалындырып, баштарын баҫып, тышҡа йүнәлделәр.\nАуылдағы ирҙәр, егеттәр менән бергә ағалары Әхмәтйән, Фәтхулла ла илде һаҡларға фронтҡа китте. Ир-ат етешмәгәнлектән, ҡарт-ҡоро, йәш-елкенсәк колхоз эшенә егелде. Ағалары Ғиниәт менән Хәким күрше ауылдағы алтын приискыһына юлланды. Ир-ат булмағанлыҡтан, өйҙәге мал-тыуар көндән-көн кәмене. Техника етешмәгәнлектән, сәскән игенде лә бөткәнсе йыйып ала алманылар, башаҡтар ҡар аҫтында ҡалды. Ҡыш ауыр килде. Аслыҡ үҙәккә үтте. Бигерәк тә аштың ҡыҫыр булыуынан үҫмер ҡорона инеп килгән ҡустыһы Мораҙым интекте. Яҙ көнө ине. Аслыҡтан интеккән малайҙар башаҡ табып ашаған. Улар араһында ҡустыһы ла булған. Туғанының үлемен ауыр кисерҙе Мәликә, илай-илай күҙҙәре шешенде, тамағына аш барманы, йөҙө һурылды, ҡустыһының үлемендә үҙен ғәйепләү тойғоһо уйынан сыҡманы. Хатта кескәй Фирғәт тә, уның ҡайғыһын аңлағандай, шым ғына йөрөр булды.\nҺуғыштың икенсе ҡышы. Утын булмағанлыҡтан, өй һалҡын, кейемдәрен сисмәйенсә, барлыҡ иҫке-һоҫҡо түшәктәргә, фуфайкаларға бөркәнеп йоҡларға яталар. Көҙ эш хаҡына алған иген дә бөтөп бара. Еңгәһе, астан үлмәҫ өсөн, әҙләп кенә өйрә бешерә. Етмәһә әсәһенән дә, фронттан да хат юҡ. Улар иҫәнме, юҡмы - билдәһеҙ…\nОшондай шыҡһыҙ ҡышҡы төндәрҙең береһендә кемдер ишек шаҡыны. Еңгәһе лә, Мәликә лә тауыш бирергә ашыҡманы. Кем йөрөр ете төн уртаһында?\n- Асығыҙ, был мин, - тигән хәлһеҙ генә тауыш ишетелде. Асырғамы-юҡмы тигәндәй, Мәликә менән еңгәһе бер-береһенә ҡараны.\n- Мәликә, балам, был бит мин - әсәйең, - тигән тауышты ишеткәс, Мәликә ҡойолдо ла төштө, ултырған урынынан ҡуҙғала алмайынса, ишеккә төбәлде, күҙҙәренә эркелеп йәштәре тығылды.\nЭй, бәхетле минуттар! Әйтерһең, әсәһенең ҡайтыуы уларҙы оло бәләнән ҡотҡара, үлемдән йола. Ә бит ысынында шулай булды. Әсәһе үҙе менән бергә өйҙөң ҡотон алып килде. Һүнеп барған тормош йәнләнеп китте, өй йылыһы һәр ҡайһыныһының күңелен үҫтерҙе, киләсәккә өмөттәр уятты.\nКөткән еңеү яҙы ла етте. Тик ағалары ғына әйләнеп ҡайтманы, яу яланында ятып ҡалды. Иренең һуғыштан әйләнеп ҡайтмауын ауыр кисерҙе еңгәһе, уға һуғыш йылдарындағы ауыр эштәрҙә йөрөп, һалҡын алдырыуҙары ла өҫтәлеп, көндән-көн шиңде. Ә бер көн мәңгелеккә күҙҙәрен йомдо. Бәләкәй Фирғәтте ситкә типмәнеләр, уны киң күңелле Фәйрүзә үҙ ҡосағына алды. Йылдар үтте. Мәликә - уҡытыусы, Ғиниәт менән Хәким - шахтер, Фирғәт табип һөнәрен һайланы. Һәр ҡайныһы үҙ яртыһын табып, матур оя ҡорҙо…\nНиңә улай килеп сыҡты һуң? Шундай ауыр ваҡыттарҙа нисәмә етемде үҙ ҡосағына алып һыйындырған, үҙ йылыһында йылыткан йорттоң тыныс донья шарттарында кеше, юҡ, әсә ҡулдары менән юҡҡа сығарылыуын нисек аңларға? Аңлай ҙа, башына ла һеңдерә алманы Мәликә был ғибрәтле хәлде. Бәлки шуғалырмы, тыуғандары саҡырһа ла, ауылдары яғына барып әйләнмәне. Көл-күмергә әйләнгән өй урынын күреп, күңелен ярһытҡыһы килмәне.\nБыл юлы Еңеү көнөнә арнап ауылда уҙғарыласаҡ оло тантана кисәһенә саҡырыу ҡағыҙы алғас, тормош иптәше Сәлимйән, Мәликәнең ай-вайына ҡарамай, мотлаҡ барасаҡбыҙ, тигәс, ризалашты. Биш йыл элек үткән осрашыуҙа 20 ветеран булһа, хәҙер улар һаны тик бишәү генә ине. Улары ла оло йәштә, ҡайһыһының күҙе күрмәй, ҡайһыһының ҡолағы ишетмәй, ҡайһыһы таяҡҡа таянып, саҡ атлай. Ауыл хәкимиәтенә рәхмәт, ветерандарҙы матур ҡаршыланылар, оло хөрмәт күрһәттеләр, һәр береһенә ҡиммәтле бүләктәр тапшырҙылар.\nБына инде тантаналы сәғәт тә етеп килә, һәр ветеран, йылдағы йола буйынса, ауыл уртаһында, яу яланында батырҙарса һәләк булған яҡташтарына ҡуйылған һәйкәлгә сәскәләр һалырға тейеш. Мәликә, баш ауыртыуына һылтанып, унда бармайынса, клуб янында ғына йәшәгән әхирәтенә инеп сығырға уйлаһа ла, ауыл хәкимиәте башлығы уны көсләп тигәндәй, еңел машинаға ултыртып ҡуйҙы. Ауыл үҙгәргән, төҙөкләнгән, яңы йорттар ҡалҡҡан, ҡойма-ҡапҡалар ялтлатып буяп ҡуйылған, ә ҡайһылары семәрләп, һүрәттәр ҙә төшөргән.\nБына уларҙың урамы… Юҡ, юҡ, ул яҡҡа ҡарамаҫҡа, тип, Мәликә күҙҙәрен йомдо. Сәлимйәне уның бөйөрөнә төртөп: ”Ана һеҙҙең урамығыҙ”, - тип ике тапҡыр өндәшһә лә, Мәликә ишетмәмеш булды. Ҡапыл машина, әллә соҡорға эләгепме, һелкенеп ҡуйҙы. Ирекһеҙҙән Мәликә күҙҙәрен асты ла тирә-яғын байҡап алды. Бәй, Мәликә үҙ күҙҙәренә ышанмайынса, машина тәҙрәһенә ҡапланды. Үҙҙәренең йорто урынында көл-күмерҙе күрермен дә, ғүмер буйы ошо һын күҙе алдынан китмәйенсә, күңелен әсендерер тип хафаланған Мәликәнең йөҙө яҡтырып китте.\n- Сәлимйән, әллә йорт күтәргәндәр инде? - тип иптәшенә өндәште.\n- Ысындан да йорт, ә һин көйәләнгән булаһың.\n- Кем күтәрҙе икән был йортто?- тип, шоферға ҡараны.\n- Яҡшығолов Мәхмүт, бына тигән егет, ауылда фермер хужалығы асып ебәрҙе, - тип яуапланы шофер егет.\n- Әллә Сабирйәндең улымы? - тип һорағанын һиҙмәй ҙә ҡалды Мәликә,\n- Тап өҫтөнә баҫтығыҙ, апай- тигән яуапты ишеткәс, Мәликә:\n- Бына бит, үҙебеҙҙең нәҫел кешеһе, әсәйемдең ике тыуған ҡустыһының ейәне, - тине ғорурлыҡ тойғоһо менән.\nМәликәнең күңелдәре күтәрелеп китте, артына әйләнеп, яңы ҡалҡып сыҡҡан йортҡа берсә ҡыуанып, берсә һоҡланып күҙҙән яҙғансы ҡараны, әйтерһең, унда самауырын ҡайнатып, уларҙы әсәһе көтә ине….\nӘминә Яхина, яҙыусы.


Бәхет һәм моң усағы » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nҮкенестәр менән йәшәү бер кемде лә бәхетле итмәй. Туҡтауһыҙ мәшәҡәт-ҡаршылыҡтар, донъяны тетрәткән хәбәрҙәр өҫкә ауып килгәндә, үҙ булмышыңа тоғро ҡалып, яратҡан һөнәреңә фиҙакәр хеҙмәт итеү һәм туған халҡыңды йәшәү һуты, изге нур менән һуғарыу бөйөклөккә тиң оло ғәмәлдәй тойола бөгөн. Ер йөҙөндә барған емергес үҙгәрештәргә тәьҫир итә алмаһаҡ та, һәр кем үҙ ғаиләһен, ауылын, төбәген йәмләй һәм гөл баҡсаһылай гөрләтеп сәскә аттыра ала бит. Көйөргәҙе районы Яҡут ауылы уңғандары – Рәмзиә менән Рәүеф Әбйәлиловтарҙың берҙәм, йыр-моңға ғашиҡ, тырыш ғаиләһе төрлө яҡлап үрнәк.\n…Мәҙәниәт йортонда һигеҙ түңәрәк әүҙем эшләй. «Ынйылар» өлгөлө балалар бейеү, «Юшатыр» фольклор, «Ҡарабай» ҡурайсылар, «Моң» вокаль һәм «Сулпан» балалар вокаль ансамблдәре, «Тамаша» театр коллективы – быларҙың барыһы ла Рәмзиә менән Рәүеф Әбйәлиловтарҙың дәррәү хеҙмәт емеше. Ире – мәҙәниәт йорто директоры, ҡатыны – художество етәксеһе, улар ауылдың ғына түгел, райондың да рухи-мәҙәни тормошон биҙәүсе, тирә-яҡҡа йәм өрөүсе. «Төп маҡсатыбыҙ – башҡорт мәҙәниәтен, халҡыбыҙ ғөрөф-ғәҙәтен, йолаларын тергеҙеү, үҫтереү, киләсәк быуынға еткереү. Рухи ныҡлыҡ тәрбиәләүҙә мәҙәниәттең өлөшө оло әһәмиәткә эйә. Бейергә йәки ҡурайҙа уйнарға өйрәнергә тип килгән ҡыҙ-егеттәрҙә дәрт, сәнғәткә һөйөү уятып, күңелдәренә осҡон сәсә алһаң, бәлки, ул бейеүсе, йырсы ла булмаҫ, әммә ошо изге моң уларҙы һәр ҡаршылыҡ алдында еңеүҙәргә талпындырып торасаҡ. Ул ғына түгел, ижадҡа һөйөү, оҫталыҡ нәҫел буйынса ла күсә, тип раҫлай хәҙер ғалимдар. Ә инде талантлы уҡыусыларың юлыңды дауам итһә, икеләтә ғорурлыҡ кисерәһең» , – ти Рәмзиә ханым…\n…«Ауыл ерендә тормош башлап ебәреү еңел булманы. Үҙ көсөбөҙ менән йорт күтәрттек. Ике улыбыҙ тыуҙы. Улар ҙа эш рәтен белеп буй еткерҙе. Малайҙар сәхнәлә үҫте, тиһәк тә була, бөтә түңәрәктәрҙә шөғөлләнделәр, байрамдарҙа бейей ҙә, йырлай ҙа, ҡурайҙа ла уйнай торғайнылар, икеһе лә «Ынйылар» ансамбле солисы булды. Шулай ҙа улар беҙҙең юлдан китмәне – үҙҙәре теләгән һөнәрҙе һайланы. Бәлки, балаларға етерлек иғтибар ҙа бирә алмағанбыҙҙыр, сөнки һәр ваҡыт ҡайҙалыр ашыға, йүгерә инек. Мәҙәниәт өлкәһендә эшләгәндәр быны аңлар, әлбиттә. Етмәһә, ауыл ерендә мал, ҡош-ҡорт аҫрамай, баҡса үҫтермәй мөмкин түгел», – ти ғаилә башлығы Рәүеф Риф улы…\n…Мал һатыуҙан килгән аҡсаға «Беларусь» тракторы, йөк машинаһы кеүек техника ла алып ебәрә тырыш ғаилә. Тик мал аҙығы, яғыулыҡ-майлау материалдарына хаҡтарҙың көндән-көн артыуына ҡайғыралар. «Көрсөккә төшмәҫ өсөн ныҡ егәрле булырға тура килә. Фермерлыҡ эшен киң йәйелдереп ебәрергә ниәт бар ҙа, әлегә уның аҡса, хөкүмәттән ярҙам ала торған юлдарын өйрәнергә ваҡыт ҡалмай, клуб менән һарай араһында йүгереп көн үтә. Тормош ауырлаша, халыҡ кәмей, ә ауыл булмаһа, беҙҙең төп милләтебеҙ тамыры кибер һымаҡ. Ҡалаға күскән балалар берәй ҡасан «мин башҡорт инем» тип иҫләрме икән? – тип күңелен өйкәгәнен бәйән итә Рәмзиә Миңлеғәле ҡыҙы. – Тырышып донъя көткән ғаиләләребеҙ ҙә күп, Аллаға шөкөр. Белемгә ынтылыусан, эшһөйәр балалар тәрбиәләгән уңышлы ғаиләләрҙең баһаһын, халыҡтың рухын күтәреү зарур. Сәхнә кешене сыныҡтыра. Шуға уҡыусыларға йыр һәм бейеү сәнғәтенең серен сискәндә, башҡорттоң аҫыл яҡтарын өн һәм ым-хәрәкәт аша сағылдырып, үҙебеҙҙең уникаль оҫталыҡты, тәбиғи көстө бөтә тулылығында асып бирергә тырышам. Тормош та бит хәҙер һәләттәрен үҫтергәндәрҙе, үткерҙәрҙе һәм үҙ көсөнә ышанғандарҙы күтәрә»…\nТеги: Ағинәйҙәр Көйөргәҙе


Ғаиләбеҙҙе ожмахҡа әйләндерәйек » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Ғаиләбеҙҙе ожмахҡа әйләндерәйек\nҒаиләбеҙҙе ожмахҡа әйләндерәйек 27.12.2017 // Социаль мәсьәлә\nКиләһе йыл Башҡортостанда Ғаилә йылы тип иғлан ителде. Күптәрҙә 2012 йылда Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы булды, ниңә тағы ла ҡабатлайҙар тигән һорау тыуғандыр. Әммә ил нигеҙен тотоп торған, төп терәген тәшкил иткән ғаилә йылдары йыл һайын ҡабатланып торһа ла, был “дәүләттең” эске мәсьәләләре ун, йөҙ йылда ла сүпләп бөтөрөрлөк түгел.\nҺуңғы йылдарҙа бала тәрбиәләгән ғаиләләргә матди ярҙам күрһәтеү буйынса ил һәм республика кимәлендә төрлө саралар күрелә, матди ярҙам һәм субсидиялар бүленә, дәүләт программалары ҡабул ителә. Республикала Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ойошторолдо. Ул ғаиләгә ярҙам күрһәтеү мәсьәләләре менән шөғөлләнәсәк. Бәлки, ҡайһы бер сәбәптәр менән тейешлеһен ала алмаған ғаиләләр ҙә барҙыр, әммә бындай бер-ике осраҡҡа ҡарап, дәүләт ярҙамын күрмәү, юҡҡа сығарырға тырышыу дөрөҫ түгел.\nЭйе, бөгөн йәмғиәтебеҙҙә ғаилә именлеген аҡса, матди байлыҡ кимәленән сығып баһалау ҡарашы өҫтөнлөк итә. Шул уҡ ваҡытта бала өсөн атай-әсәй наҙы, иғтибары мөһим булыуын онотабыҙ. Ә бит өйҙәге мөхит һәм үҙ-ара мөнәсәбәт – бала өсөн иң ҡәҙерле төшөнсә, уны башҡа бер нәмәгә лә алыштырып булмай.\nЯратҡаның менән ҡыуышта ла ожмах, тиҙәр. Әгәр ҙә ата-әсәнең үҙ-ара мөнәсәбәте яҡшы, улар тормош ваҡлыҡтарына иғтибар итмәйсә бер-береһен хөрмәт итеп, яратып йәшәһә, балаларын матур тәрбиәләүгә күберәк иғтибар бүлһә, шул саҡта ғына бала үҙен бәхетле ғаиләлә йәшәйем тип хис итә. Бындай “дәүләттең” нигеҙе лә ныҡ буласаҡ, сөнки унда татыу, тырыш, егәрле, ауыр саҡта бер-береһе өсөн йән атырға әҙер булған кешеләр тупланған. Ошо мөхиттә йәшәгән балалар өсөн дә, атай-әсәй өсөн дә ғаилә ожмахҡа әйләнә.\nШул уҡ ваҡытта йәмғиәтебеҙҙә тамуҡ утында йәшәгәндәр ҙә бар. Өйҙә атай менән әсәйҙең иреш-талашы бала өсөн илдә барған яуға тиң күренә. Был мөхиттә ул үҙен шул тиклем бәхетһеҙ итеп тоя. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, мин-минлеккә, үҙен башҡаларҙан көслө тип иҫбатларға тырышҡандарҙы яҡындарының уй-хистәре, фекерҙәре, ҡайғы-хәсрәттәре тетрәндермәй, уйландырмай.\nҒаилә, көнкүреш енәйәттәре илебеҙҙә даими булып тора һәм уны кеше ҡайғыһы тип кенә ҡабул итеү хата. Беҙ ошондай язалауҙарға юл ҡуябыҙ икән, ул кешенән иртәгә һинең дә зыян күреүең ихтимал. Бындай енәйәттәрҙең эҙемтәләре баланың да, туғандарының да күңелен ғүмерлеккә яралаясаҡ.\nИх, ниңә ололар үҙҙәренең генә түгел, балаларының яҙмышы менән дә аяуһыҙ, яуыздарса уйнай икән? Уйлап ҡараһаң, был осраҡта йыртҡыс тип иҫәпләнгән хайуандар ҙа бала тип йән ата һәм үҙен ҡорбан итергә әҙер. Ошо ҡылыҡтары менән улар кешенән күпкә юғары тора.\nӘ бит ғаиләлә булған бөтә бәхетһеҙлекте, насар хәлдәрҙе ҙур дәүләт күреп тә, белеп тә бөтә алмай. Һәр ғаиләнең эске торошон, хәлен битараф булмаған кешеләр – туғандары, дуҫтары йәмғиәт менән бергәләп кенә көйләй ала. Ҡатын-ҡыҙҙар, ағинәйҙәр, ветерандар ойошмалары, социаль йүнәлештәге дәүләт учреждениелары, урындағы хакимиәттәр, тәртип һаҡлау органдары ауыр хәлдәге ғаиләләргә ярҙам ҡулы һуҙғанда, эске эшенә ҡыҫылғанда ҡот осҡос эҙемтәләргә юл ҡуйылмаҫ ине.\nЭйе, илебеҙҙә нисә ғаилә булһа, уларҙың һәр береһендә лә ниндәйҙер хәл итәһе мәсьәлә бар. Иң мөһиме – бер-беребеҙгә битарафлыҡҡа, яуызлыҡҡа юл ҡуймайыҡ, шул саҡта ғына арабыҙҙа бәхетлеләр күберәк булыр. Мөмкин тиклем, хәлебеҙҙән килгәнсә ғаиләбеҙҙе ожмах урыны итәйек.


“ДТП” урынына вертолетта... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “ДТП” урынына вертолетта...\n“ДТП” урынына вертолетта... 13.02.2019 // Йәмғиәт\nЮл-транспорт фажиғәләрендә йәрәхәтләнгәндәрҙе дауаханаларға вертолет менән алып барасаҡтар. Бының өсөн Башҡортостандың һигеҙ зонаһында вертолет майҙансыҡтары әҙерләнәсәк. БР Һаулыҡ һаҡлау министрының беренсе урынбаҫары Рафаэль Яппаров белдереүенсә, был эште 2020 йылда тамамларға йыйыналар.\nАуыр йәрәхәтләнгән кешеләрҙе травма үҙәктәренә тиҙ арала алып барып еткереү – юлдарҙа үлем осраҡтарын кәметәсәк. Былтыр аварияларҙа 511 кеше һәләк булған, уларҙың 370-е “ашығыс ярҙам” килеп еткәнсе йән биргән, 117 кеше дауаханала үлгән. Йәрәхәтләнгән 4911 кешенең 3037-һе дауаханаларға алып кителгән.\nМедицина ярҙамы күрһәтеү өсөн республикала беренсе кимәлдәге алты травма үҙәге, икенсе кимәлдәге — 18 һәм өсөнсө кимәлдәге 44 үҙәк бар. Республика юлдарында тиҙ йөрөшлө 300 ашығыс ярҙам бригадаһы эшләй, улар авария урынына 20 минут эсендә барып етергә һәләтле.


Рөстәм Хәмитов: «Ҡытай менән инвестициялар йәлеп итеү һәм яңы предприятиелар төҙөү буйынса ысын эш алып барабыҙ» // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Ҡытай менән инвестициялар йәлеп итеү һәм яңы предприятиелар төҙөү буйынса ысын эш алып барабыҙ»\n9:09, 20 апреля 2017 Йәмғиәт\nФото: Рәсәй Федерация Советының матбуғат хеҙмәте\nӨФӨ, 2017 йыл, 20 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/. 19 апрелдә Мәскәүҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Ҡытай Халыҡ Республикаһының Бөтә Ҡытай халыҡ вәкилдәре йыйылышы делегацияһының рәсми сәфәре барышында Рәсәй Федераль Йыйылышының Федерация Советында уҙған Рәсәй-Ҡытай дуҫлығы йәмғиәте вәкилдәре менән осрашыуҙа сығыш яһаны.\nОсрашыуҙа Федерация Советы Рәйесе Валентина Матвиенко, Ҡытай Халыҡ Республикаһы Бөтә Ҡытай халыҡ вәкилдәре йыйылышының Даими комитеты Рәйесе Чжан Дэцзян, Рәсәй-Ҡытай дуҫлығы йәмғиәте рәйесе Дмитрий Мезенцев, Ҡытай менән үҙ-ара әүҙем эш алып барған төбәк етәкселәре һәм вәкилдәре ҡатнашты.\nВалентина Матвиенко һүҙҙәренсә, халыҡтарыбыҙ араһында күп йыллыҡ дуҫлыҡ йолалары Рәсәй-Ҡытай стратегик партнерлығын төҙөү өсөн ныҡлы нигеҙ булып тора. Федерация Советы башлығы Рәсәй менән Ҡытай Халыҡ Республикаһы араһында иҡтисади үҙ-ара эш итеүҙең төрлө өлкәләрҙәге өҫтөнлөклө хеҙмәттәшлек йүнәлештәрен атаны. Ике ил иҡтисадының артабанғы үҫеше өсөн Валентина Матвиенко төбәк-ара бәйләнештәрҙең ҡеүәтен тулы күләмдә файҙаланырға тәҡдим итте.\nЧжан Дэцзян билдәләүенсә, Дуҫлыҡ йәмғиәте күп йылдар буйына Рәсәй-Ҡытай бәйләнештәрен нығытыу өсөн байтаҡ көс һалды. Уның әйтеүе буйынса, әлеге ваҡытта Рәсәй һәм Ҡытай Халыҡ Республикаһы юғары кимәлдәге ике яҡлы килешеүгә өлгәште. Әммә дәүләт хеҙмәттәшлегенең үҫеше күбеһенсә кешелек бәйләнештәрен нығытыуға бәйле.\nОсрашыуҙа тикшерелгән парламент-ара бәйләнештәрҙе үҫтереү буйынса тәҡдимдәр һәм башланғыстар тәү сиратта төбәк кимәлендә оҙайлы Рәсәй-Ҡытай хеҙмәттәшлеген нығытыуға булышлыҡ итәсәк, тип билдәләне үҙ сығышында Рөстәм Хәмитов.\nРеспублика көн һайын Ҡытай Халыҡ Республикаһы, шул иҫәптән «Волга-Янцзы» бизнес һәм ғилми йәмәғәт вәкилдәре менән эшләй, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Башлығы.\n- Рәсәйҙең Волга буйы федераль округы төбәктәре һәм Янцзы йылғаһының Үрге һәм Урта ағымы провинциялары араһында хеҙмәттәшлекте үҫтереү буйынса эшсе төркөмдәребеҙ даими осрашып тора, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бер нисә көн элек Өфөлә шундай осрашыу үтте. Июнь айында беҙ ошо мөһим эште дауам итеү һәм үҫтереү өсөн Ҡытай Халыҡ Республикаһына барабыҙ.\nБыйыл Башҡортостанда I Рәсәй-Ҡытай нейрохирургтар конгресы уҙа, тип хәбәр итте төбәк етәксеһе һәм Ҡытайҙағы коллегаларыбыҙҙы республикала ойошторолған форумдарҙа һәм фестивалдәрҙә әүҙем ҡатнашырға саҡырҙы.\nТөбәк-ара хеҙмәттәшлекте үҫтереү тураһында һүҙ йөрөткәндә, Рөстәм Хәмитов, Башҡортостан Ҡытай Халыҡ Республикаһының дүрт провинцияһы (Хэйлунцзян, Ляонин, Цзянси, Аньхой) һәм Чунцин ҡалаһы менән килешеү төҙөнө, тип хәбәр итте.\n— Беҙ ысын эш алып барабыҙ. Ул формаль эштәр, яҙышыуҙар түгел, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул. – Был иһә – инвестициялар йәлеп итеү, яңы предприятиелар төҙөү, яңы уртаҡ үҫеш нөктәләрен булдырыу.\nДмитрий Мезенцев Башҡортостандың Ҡытай төбәктәре менән хеҙмәттәшлек булдырыуҙағы ҡаҙаныштарын юғары баһаланы.\n— Рәсәйҙең Ҡытай Халыҡ Республикаһы провинциялары менән бәйләнештәр булдырған 51 төбәге араһында һеҙ – абсолют лидер, сөнки бер төбәк тә бер юлы биш провинция менән үҙ-ара килешеп эш итеү тураһында килешеү төҙөгәне булманы, – тине Рәсәй-Ҡытай дуҫлығы йәмғиәте рәйесе.\nҠытай Халыҡ Республикаһы – Башҡортостандың төп сауҙа партнерҙарының береһе. 2016 йылда республика менән Ҡытай араһындағы тышҡы сауҙа әйләнеше күләме 396,8 миллион доллар тәшкил иткән, был сумманың 75 проценты (299 миллион доллар) экспорт тауарҙарына тура килә.\nРеспублика биләмәһендә Ҡытай капиталы ҡатнашлығында ойошторолған һәм сауҙа, һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә, металл булмаған минераль продукттар һәм металлургия етештереүендә, файҙалы ҡаҙылма байлыҡтар сығарыуҙа, урман әҙерләүҙә, күсемһеҙ милек менән операцияларҙа, төҙөлөштә һәм архитектурала, ғилми тикшеренеүҙәрҙә, финанс хеҙмәттәрҙә мәшғүл 22 предприятие эшләй.\nТеги: Ҡытай,төбәк-ара хеҙмәттәшлек,Башҡортостан Башлығы