Ауыл ҡото – ғәмле ҡатындар » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nАуыл ҡото – ғәмле ҡатындар\nӘбйәлил районы Ташбулат ауылы ҡатын-ҡыҙҙары менән республика буйынса үткән мәҙәни сараларҙа йыш осрашырға тура килә. Дәррәүҙәр, уңғандар, һөйкөмлөләр. Был юлы улар «Башҡортостан ҡыҙы» журналын ҡунаҡҡа саҡырҙы. «Бәхетленең ҡунағы бер көндә», тиҙәр бит. «Иман – милләт киләсәге» тип исемләнгән түңәрәк өҫтәлдәге һөйләшеүҙә район Ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, китапханалар эше ветераны Роза Таһирова, Озерный ҡасабаһының «Ихлас» фольклор төркөмө һәм Белорет районы Сосновка ағинәйҙәре ҡатнашты.\n«Башҡортостан ҡыҙы» – Ташбулат ҡатын-ҡыҙҙарының яратҡан, көтөп алған журналы. Уға ташбулаттар былтырҙан уҡ берҙәм яҙылып ҡуйған. Сара барышында Озерный ҡатын-ҡыҙҙары ла баҫмабыҙға дәррәү яҙылды – дуҫтарыбыҙ һаны йәнә лә артты! «Милли матбуғатты уҡып барған кеше – мәғлүмәтле, мәҙәниәтле була. Йәш быуынды милли рухта, тәрбиәле, тәүфиҡлы итеп үҫтереү буйынса ла баҫмабыҙҙың әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ», – тине «Башҡортостан ҡыҙы» журналының баш мөхәррире Гөлназ Мират ҡыҙы Ҡотоева.\nӘңгәмә барышында ағинәйҙәр иманлы, тимәк, бер-береңә ихтирамлы, яғымлы, матур һүҙле булыу кәрәклегенә туҡталды. Уларҙы башҡорт ҡыҙҙарының тура һүҙле, ғорур булыуы бер яҡтан һөйөндөрһә, икенсе яҡтан бер аҙ хафаға һалыуы асыҡланды. Егеттәребеҙҙең сит милләт ҡыҙҙарына күҙ һалыуының бер сәбәбе ошонда түгелме икән, тине улар. Ташбулат ауылы ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе Хафизә Баязитованың һүҙҙәрен һабаҡ итеп ҡабул итергә мөмкин: «Ғаилә ҡороп йәшәй башлаған дәүерҙә иремдең ҡайһы бер ҡылыҡтарын өнәп еткермәй инем. Йәшәй биргәс, «яратаммы мин уны?» тигән һорау тыуҙы. Шул ваҡыт өләсәйем: «Балаҡайым, һинең һөйөүең – ул бәләкәй генә орлоҡ кеүек. Шул орлоҡто ярат. Әгәр ҙә шулай итһәң, ул көндән-көн ҙурайыр һәм бөтә йөрәгеңде ялмап алыр», – тине. Шулай иттем дә. Хәләл ефетем менән инде 41 йыл татыу ғүмер итәбеҙ».\nМилләт, тел мәсьәләләренә лә туҡталды аҫыл ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ:\n– Балаларыбыҙ иманлы, аҡыллы, уҡымышлы, тәүфиҡлы булып та, туған телдә һөйләшмәһәләр, милләтебеҙҙең киләсәге юҡ тигәнде аңлата. Халыҡ булараҡ донъя йөҙөндә йәшәүебеҙҙе лә тел билдәләй. Шуға күрә балаларыбыҙ, ейән-ейәнсәрҙәребеҙ менән мөмкин тиклем үҙебеҙсә һөйләшәйек. Был – беҙҙең бурысыбыҙ...\nРоза Таһирова: «Районыбыҙҙа ун биш ауыл биләмәһе бар, һәр биләмәнең һәм ауылдың Ағинәйҙәр ҡоро эшләп килә. Программабыҙҙағы төрлө йүнәлештәр буйынса әүҙем эш алып барабыҙ. Әйтәйек, дин һәм иман мәсьәләләре; башҡорт ғаиләһе традицияларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен тергеҙеү, уларҙы һаҡлау, киләсәк быуындарға еткереү; ир һәм ҡыҙ балаларҙы тәрбиәләү... Республика күләмендә тарихҡа инер әһәмиәтле сараларҙы әбйәлилдәр уйлап табып ҡына тора».\nТашбулат мәҙәниәт йорто мөдире Зөлфирә Ҡарағужина: «Тәүҙә тәжрибә уртаҡлашыу, аралашыу маҡсатында Белорет ағинәйҙәре беҙҙе саҡырғайны, әле, ҡунаҡ ашы – ҡара ҡаршы, тигәндәй, уларҙы ла ҡаршы алдыҡ. Үҙебеҙҙең биләмә ағинәйҙәре лә тынғыһыҙ хәрәкәттә. Яңыраҡ ойошторолған «Селтәр» түңәрәгенә олоһо ла, кесеһе лә тартыла. Һәр шаршамбы йыйылышып, селтәрҙәр, һаҡал, хәситә, ҡашмауҙар әҙерләйҙәр. Был түңәрәккә йәштәрҙең дә ихлас йөрөүе ҡыуандыра. Ҡул эштәрен һатып, табыш алыусылар ҙа бар. Ағинәйҙәребеҙ бына тигән итеп ҡумыҙ ҙа сиртә, мандолинала ла өҙҙөрә. Бәйгеләрҙә ҡатнашып, алдынғы урындарҙы биләй. Мөнәжәт һөйләү буйынса район конкурсында Гран-при алып ҡайттылар. Тәбиғәтте һаҡлау тәңгәлендә лә эштәр алып барабыҙ. Әйтәйек, күмәкләп шишмәләрҙе таҙартабыҙ. Тирә-яҡты бысратып ятҡан полиэтилен сүп-сарға көрәш башлайыҡ тигән тәҡдим менән сыҡтылар...» Зөлфирә үҙ эшен белеп, яратып башҡарғандарҙан. Әҙәби, шиғри кисәләр үткәрһенме, байрамдарға ҡарата конкурстар, концерттар уҙғарһынмы, спектаклдәр ҡуйһынмы – барыһы ла ауылдаштары өсөн ойошторола. «Шоңҡар» драма, «Гөлнәзирә» фольклор һәм «Гәлсәр» ижади коллективтары әүҙем эшләп килә. Кейемдәрҙе үҙҙәре лә тектерә, хәйриәселәр ҙә ярҙам итә. Ошо уңайҙан район советы депутаты Ишморат Ғабдрахман улы Ҡалдамановҡа ҙур рәхмәтле ижади үҙәк. «Бер мәл халыҡ үҙ-үҙенә бикләнгәндәй булғайны. Концерттарҙы ла телевизорҙан ҡарауҙы хуп күрә ине. Әле, Аллаға шөкөр, тере аралашыуға ҡайта башланы ауылдаштарым», – тип ҡыуана Зөлфирә.\nАуыл хакимиәте башлығы Гөлшат Бадалова: «Ағинәйҙәребеҙ бөтә ергә лә өлгөрә. Балалар баҡсаларында, мәктәптәрҙә улар менән осрашыуҙарҙы көтөп алалар. Бергәләп милли байрамдарҙы, балалар һабантуйҙарын үткәрәләр, төрлө темаларға ҡыҙыҡлы саралар, әңгәмәләр ойошторалар. Иң мөһиме, аҫыл ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ үҫеп килеүсе быуынды иманға, дөрөҫ юлдан йөрөргә өйрәтә. Йәштәрҙең дә уларға ылығыуы шатландыра. Тимәк, ауылыбыҙҙың ҡото ла, матур киләсәге лә бар...»


Һөтө лә, ите лә, икмәге лә тәмле » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Ауыл хужалығы » Һөтө лә, ите лә, икмәге лә тәмле\nҺөтө лә, ите лә, икмәге лә тәмле 28.12.2018 // Ауыл хужалығы\nХужалыҡ сифатлы һәм тәбиғи продукция етештерә.\n“Ленинский” төбәктә эре һәм тотороҡло эшмәкәрлек алып барған хужалыҡтарҙан һанала. 2002 йылдан йәмғиәткә Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Павел Ватолин етәкселек итә. Бында, нигеҙҙә, үҫемлекселек, малсылыҡ ныҡлы үҫешкән.\n— Шөкөр, уңыш-ҡаҙаныштарыбыҙ етерлек, башҡаларға күрһәтерлек эштәребеҙ бар, шуға ла беҙгә тәжрибә уртаҡлашырға төрлө тарафтан киләләр, — ти хужалыҡ рәйесе. — Көҙ баҫыуҙан йылына ҡарата ярайһы ғына яҡшы уңыш йыйып алдыҡ, әле мал ҡышлатыу эше ойошҡан бара.\nЙәмғиәт эшсәндәре 10 мең гектарға яҡын ерҙе эшкәртеп, уны минераль ашлама менән туҡландырғас, көҙ баҫыуҙар мул уңышы менән ҡыуандыра. Бында бөгөн өс ауылдан 176 кеше эш урыны тапҡан. Йәштәрҙең туған хужалығын ташламай, ауылды һайлауына етәкселек ҡыуанып бөтә алмай. Ололар менән бер рәттән йәштәр ҙә йәмғиәттең үҫеше өсөн ҙур тырышлыҡ һала. Белемле кадрҙарға ла ҡытлыҡ юҡ, хатта күрше ауыл, райондарҙан да эш һорап мөрәжәғәт итәләр икән.\nЙәмғиәттә төҙөлөштөң туҡтағаны юҡ, яңы оҫтахана һалғандар, хәҙер механизаторҙар йылы һәм иркен биналарҙа машина-тракторҙарҙы ремонтлап, яҙғылыҡҡа әҙерләй. Бынан тыш, йылы гараждар, көҙгө муллыҡты һаҡлау өсөн һыйҙырышлы келәттәр сафҡа индерелгән. Хужалыҡтың таҡта ярҙырыу, столяр цехтары ла бар, халыҡҡа ошо тәңгәлдә хеҙмәт тә күрһәтәләр. Техника паркы ла бай, уны яңыртыуға аҡса йәлләмәйҙәр.\nҺөтсөлөк фермалары заманса йыһазландырылған, һөт, һыу үткәргестәр менән йыһазландырылған, ҡеүәтле һыуытҡыстар продукцияны сифатлы итеп һаҡларға мөмкинлек бирә.\n“Ленинский” хужалығы тоҡомло һыйыр малы үрсетеү менән дә шөғөлләнә, 1998 йылдан бында яһалма ҡасырыу эше яҡшы ҡуйылған. Бөгөн көтөүҙә ике мең башҡа яҡын ҡара-сыбар тоҡомло һыйыр малы аҫрала. Сусҡа, йылҡы ла тоталар. Тоҡомло мал үрсетеү менән шөғөлләнгәс, йыл һайын йәмғиәт көтөүҙе йәш таналар менән тулыландыра, 120 баш һатыуға сығарыла, иткә оҙатыла.\n— Беҙҙә тырыш, уңған халыҡ эшләй. Шәхси ихатаһында ла мал тотоусылар бихисап, уларға ла һәр яҡлап ярҙам күрһәтәбеҙ, — ти Павел Леонидович. — Ярмаһы ла, бесән-һаламы ла бүленә, быҙау алып тәрбиәләүселәр ҙә бар.\nХужалыҡтың ярымфабрикат, колбаса етештереү цехы ла уңышлы эшмәкәрлек алып бара. Ауыл халҡын йылы икмәк менән дә туйындыралар. Шуныһы мөһим: цех хеҙмәткәрҙәре продукцияға төрлө өҫтәмә-ҡушылма, көсәйткестәр ҡулланмай, тик тәбиғи сеймалдан ғына етештерә. Бөгөн бында 20 төрлө ярымфабрикат һатыуға сығарыла, хаҡы ла әллә ни ҡиммәт түгел. Әҙер продукция “Башҡортостан продукты” сауҙа билдәһе менән район ауылдары магазиндарына оҙатыла.


Ауыл хужалығы тауарының 40 проценты шәхси хужалыҡтарға тура килә\nБыйыл ауыл хужалығы тармағында шәхси хужалыҡтарҙы үҫтереүгә иғтибар артасаҡ һәм уларҙың хужаларына дәүләт программаларында ҡатнашыу мөмкинлеге бирелә.\nРәсәй Президенты Владимир Путиндың май указдарына ярашлы ҡабул ителгән милли проекттар араһында “Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ һәм шәхси эшҡыуарлыҡ башланғысына булышлыҡ итеү” милли проектын (национальный проект “Поддержка малого и среднего предпринимательства и развитие индивидуальной предпринимательской инициативы”) тормошҡа ашырыуға айырыуса иғтибар бирелә.\nӘйткәндәй, үҙмәшғүл булғандар ҙа, шәхси хужалыҡтарын үҫтерергә теләгәндәр ҙә дәүләт ярҙамынан файҙалана ала. Ярҙам Рәсәй Хөкүмәте ҡарары нигеҙендә күрһәтелә. Быйыл 1 ғинуарҙан ауыл хужалығы тармағында шәхси хужалыҡтарҙы үҫтереүгә иғтибар артты һәм уларҙың хужаларына дәүләт программаларында ҡатнашыу мөмкинлеге бирелә. Атап әйткәндә, үҙмәшғүлдәргә йәшелсә, картуф, һөт етештереүгә, ит өсөн үрсетелгән малдарҙы арттырыуға киткән сығымдарҙы ҡайтарыуға финанс ярҙам тураһындағы төбәк программалары күҙ уңында тотола.\nБыл ярҙам “Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ һәм шәхси эшҡыуарлыҡ башланғысына булышлыҡ итеү” милли проектында ҡаралған. Владимир Путиндың тәҡдиме буйынса ғәмәлгә ашырылған милли проект 2030 йылға тиклем илдә эшҡыуарҙар һанын 25 миллион кешегә еткереү бурысын ҡуя, шул иҫәптән фермер һәм шәхси хужалыҡтар иҫәбенә.\nБашҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрахманов та республикала бәләкәй хужалыҡтарҙың мөһим урын тотоуы һәм ауыл хужалығы тауарҙарын етештереү күләмен арттырыуға булышлыҡ итеүе тураһында белдерҙе. Һуңғы ун йылда фермерҙар етештергән ауыл хужалығы тауарҙары 2,5 тапҡырға артҡан, ул бөгөн 14 проценттан юғары. 2030 йылға крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары һәм шәхси хужалыҡтар иҫәбенә күрһәткес 20 процентҡа етеүе мөмкин. Әле төбәктә ете меңдән ашыу крәҫтиән (фермер) хужалығы иҫәпләнә. Уларҙың күпселеге үҫемлекселек менән шөғөлләнә, йәғни ауыл хужалығы тәғәйенләнешле ерҙәрҙең 16 процентын биләп, фермерҙар республикалағы игендең – 35, шәкәр сөгөлдөрөнөң - 19, йәшелсәнең – 78, һөттөң – 12, иттең алты процентын етештерә.\nӘлбиттә, крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары эшмәкәрлеген үҫтереүгә федераль һәм дәүләт ярҙамы программалары булышлыҡ итә. 2019–2021 йылдарҙа ошо маҡсатта 2 миллиард 271 миллион һум бүленгән.\nИлшат Фәзрахманов белдереүенсә, ведомство, “Фермерҙарға ярҙам итеү системаһын булдырыу һәм ауыл кооперацияһын үҫтереү” төбәк проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә бәләкәй төрҙәге хужалыҡтарға республика бюджетынан бүленгән ярҙам һәм субсидия биреү тәртибенә үҙгәрештәр индереү проекты әҙерләнгән. Ул “Агростартап” проекттарын баһалағанда республиканың төньяҡ-көнсығыш һәм Урал аръяғы райондарына өҫтәмә балл биреүҙе күҙ уңында тота. Шулай уҡ бәләкәй төрҙәге хужалыҡтарға гранттар биреү тәртибендә үҙгәрештәр ҡаралған.\nҒөмүмән, хәҙер һәр кеше дәүләт биргән ярҙамды файҙаланып, үҙенең шәхси хужалығын үҫтерә ала, тик теләк һәм дарман ғына булһын.


Өфөлә күпләп шаурма кибеттәре ябыла » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Өфөлә күпләп шаурма кибеттәре ябыла\n16.09.2019 Өфөлә күпләп шаурма кибеттәре ябыла\nЭшҡыуарҙар бер-бер артлы шаурма етештереү нөктәләрен яба башланы. Баҡһаң, Өфөләге барлыҡ киосктарҙың яртыһын тиерлек ябып бөткәндәр. Был хаҡта Йәмғиәт хәүефһеҙлеге үҙәге хеҙмәткәрҙәре хәбәр итә.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Һупайлы биҫтәһендә урынлашҡан шаурма кибетенән ризыҡ һатып алыусы 15 кеше киҫкен гастроэнтерит диагнозы менән дауаханаға оҙатылғайны. Зыян күреүселәр араһында ауырлы ҡатын һәм биш бала бар.\nСифатһыҙ аҙыҡ әҙерләүсе ашнаҡсы ҡулға алынған. Был сауҙа нөктәһенең бер документы ла булмай сыҡҡан.\n“Проблема һатыусыларҙа ғына тип уйларға ярамай. Рөхсәт биргән органдар уңға-һулға рөхсәт тараталар бит. Тейешле итеп контроль үткәрмәйҙәр. Бөтә ерҙә шулай бит. Ә быларҙың инде ите-помидоры-кәбеҫтәһе нығыраҡ иҫкергәндер, күрәһең”.\n“Был хәл бик сәйер бит ул. Конкуренттары юрый ойошторған шикелле. Видеоһын ҡараһаң, балаларым ағыуланды, тип, Б. тигән бер кеше һөйләп тора. Уның үҙенең шундай бизнесы бар, тиҙәр” – тип яҙҙы “Йәшлек”тең Инстаграмдағы битенә яҙылыусылар.


Таныш булмаған теркәлгән видео онлайн - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nБеҙҙең өсөн бөтә ч-ара рәхим итегеҙ, кем ул икенсе яртыһын эҙләйӘгәр һеҙ яңғыҙ егет, ҡыҙ, беҙ һеҙҙең менән ҡыҙыҡ чаты осрашыуы буласаҡ. Беҙҙә күп йыллыҡ тәжрибә күрһәтеүенсә, беҙҙең ғаилә бер-береһен яратты һәм бер нисә тапҡыр ресурстарынан файҙаланыусы булдырыу. Был мөмкин, һәм һеҙ бәхетле кеше булып, ул виртуаль аралашыу әлеге еңел бәхет әйләнә. Беҙҙең ресурстар - ч был классик, ундағы аралашыуҙарҙан бик ябайҙан башларға була. Ҙур ғаилә ағза булып инеү мөмкинлеге асыҡ булыуына, беҙҙә һеҙҙең танылған ч. Шуға күрә һәм баһалай ваҡытта беҙ һеҙгә теркәлгән ч булдыра алмайым.\nҺеҙ ниндәй псевдонимына килгәндә, ул һеҙгә оҡшамай, йә үҙ исемен йәшерә, интрига һәм аноним атмосфера булдырыуға тотонорға ч әңгәмәне серле, д мөмкинлеге сикләнгән. Мәжбүри характерҙағы тайпылмай булыуы тураһында мәғлүмәт йәки хәбәрҙән непристойный ресурстары һәм уртаса йөрөй.\nЫшанам: хәүефһеҙ аралашты. Мин күрҙем, кем һинең менән һөйләшә. Һеҙ принцип буйынса эш, текстар алдына сатнай. Был хәбәрҙәр төрлө режимы аласыз ебәрергә һеҙҙең ҡулланыусы булған һәм ала. Әммә кем өсөн дә сер түгел, күптәр беҙҙе дуҫтар тип сайтында эҙләгән кеше булып, бер нисә өсөн потенциал, рухы буйынса ул кешеләргә оҡшай. Хатта үҙен күреүселәр булмаһа һәм үҙ партнерҙары өсөн һеҙгә мөмкинлектәрегеҙҙе күрһәтергә веб-камера.\nМенән в рулетке Поболтать ҡыҙы\nӘлеге бөтә донъя осраҡлы ҡыҙы менән һөйләшәбеҙБөтә ч һеҙ уста-рулетка, башлыса ир-егет булғансы уға беркетелгән. Әгәр шулай булһа, һеҙ кәрәк урында килә."Рулетка менән ҡыҙ ч"ғы ҡыҙы менән бәйләнгән, шуға күрә был малай версия рулетка ч һеҙгә ҡаршы түгел, ойоштороу өсөн махсус кеше ул, тик был ҡыҙҙар менән аралаштырған тел ул. Артабан осрашыу мөмкинлеге беҙҙең сайтта ҡыҙҙар өсөн еңеллек, беҙ бит булдырылған менән файҙалы кәңәштәр, улар һезгә ярҙам итә ҡыҙыңды килтер"Сат-рулетка менән ҡыҙ". Ч ҡыҙы-ябай һәм рулетканы ҡулланыу сайттарға бушлай, скачать, нисек кенә һеҙҙең сайтка осраҡлы килеп файҙаланыусылар шунда уҡ. Әгәр һин ҡыҙы оҡшай, кем һинең менән хеҙмәттәшлек, рәт-рәт баҫып"икенсегә". Һәм сайтта аралашыу өсөн бөтә мөмкинлектәрҙе файҙаланырға кәрәк, инанырға, һеҙ, өлкән йәштәгеләргә, бәләкәй һәм ул бушлай биләгән был минутта. Һеҙ нисек һеҙ генә раҫлауынса, бөгөнгө ҡыҙы һеҙҙең менән аралашыу мең мөмкин, ул селтәр ҡушыла.\nҺеҙ шулай уҡ аласыз, күберәк мәғлүмәт белермен, мәҫәлән, тип раҫлай үҙ йәшенән башлана һәм файҙаланыу веб-сайтынан. Нисек кенә һеҙ был сайтта ҡулланыла башлай, шунда уҡ һеҙ уның ултырғанын, сөнки Chatroulette күңелле ҡыҙ.\nСәғәтлек бушлай һәм нон-стоп һәм ваҡытты күңелле үткәреү мөмкинлеге видеочить реаль ваҡыт режимында. Өмөтһөҙ һәм гарем түгел, беҙ ышанабыз, һеҙ беҙҙең сайтыбыҙҙа нимә генә булған кеүек, һәр көн һеҙҙә булып ҡайтты, дәрт, көндәлек дозаһын өсөн наслаждаться.\nДивногорск һәм егеттәр һәм ҡыҙҙар менән аралашыу, шуға инеү\nИр-егет менән ҡатын-ҡыҙ сайтында мәғлүмәт базаһы һәм профилле чат:51 067 күптән 899 өҫтәне:47 ч 395 онлайн:I формаларын эҙләү 523o 21:бала ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар:юҡиң мөһиме йәштәге ир-егет ҡыҙға:- урын:Дивногорск.\nИнеү бушлай ч - интернет-ч\nТөркөм булып тора һәм илдең популяр киң спектрын тәҡдим free chat ч ҡарап, чаты, һәм шул төбәктәИнтернет-берләшмәләр бушлай һәм системаһының асыҡ булып тора, шуға күрә башҡа ҡатнашыусылар менән файҙаланыусы бөтә ҡыҙыҡһыныуҙарын иҫәпкә ч менеджер ҡатнашырға саҡыра. Иң мөһиме: ябай һәм файҙаланыу өсөн ҡаршылыҡһыҙ ч, һеҙ һуңғы версия Java компьютер ҡуйылған булырға тейеш. Басыгыз ч-серверҙар өсөн шулай аталған һәм монитор менән уйындың өсөн бөтөрөп ч раздражать тикшерергә мөмкин. Һеҙ бында чатта теркәлергә мөмкин буласаҡ.\nҠатын-ҡыҙ һирәк Пусан, корея республикаһы .\nБөтә булған мәғлүмәте асыҡ һәм автоматик рәүештә йыйын был биттәрендә донъя асыҡ мәғлүмәт"бәйләнештә социаль селтәрендә"Популяр һәм ҡыҙыҡлы сайттар, шул иҫәптән был проекттарға. Был сайттар тураһындағы мәғлүмәт идаралығы сайттарында бөтә мәғлүмәт йыйыу өсөн яуаплылыҡ теүәллек түгел, дөйөм мәғлүмәттәр автомат рәүештә асыла баҫыла һәм"бәйләнештә социаль селтәрендә". Донъя ҡыҙыҡ бит популяр, шул иҫәптән проект. Аныҡлыҡ өсөн яуаплылыҡ тураһында ла мәғлүмәт идаралығы сайты.\nВидеочивать де Видеочивать\nСкачать Chat Chat йырҙар тыңлау һәм һорауҙарға буйынса һеҙ бында Video De Video мөмкинЙ баҫып, тыңланы улар телисез икән, басыгыз был төймәгә һәм"Тыңлай", был осраҡта йыр менән, ул скачать телисез икән, басыгыз был төймәгә басыгыз һәм клип"Скачать", клип и скачать тауыштары тыңлау мөмкинлеге булды һәм шулай буласаҡ һеҙгә. Беренсе йырын тәҡдим видеочат оҙонлоғо - 16 секундта, файл күләме 359.38 KB. Бында аласыз скачать һәм йырҙар тыңлап, дер видеочинать өсөн талап ителә-видео ч. Й баҫып, тел презентациялары ул, төймәгә басыгыз һәм"Тыңлай". Әгәр һеҙ генә нажмите был төймәгә басыгыз һәм клип"Скачать", клип и скачать мөмкинлек бирә һәм һеҙгә йыр тыңларға була.\nОҙонлоғо 16 en композиция тәҡдим videochat videochat тәүге секундтары, файл күләме 359.38 KB.\nйома — теркәү хеҙмәттәре abo магазин\nکے لئے سائن اپ ہم جنس پرستوں ویڈیو چیٹ\nбушлай танышыу сайты мәскәүҙә таныша видео шәхси танышыу видео таныш бушлай онлайн видео чат видео чат ҡыҙ менән видеочить видеочивать бушлай рулетка бушлай таныша видео чат секс ч рулетка без теркәлгән таныштырҙы.


Әлмән районы — Башҡорт Википедияһы\nӘлмән районы (рус. Альменевский район) — Ҡурған өлкәһендәге муниципаль берәмек.\n12 ауыл биләмәһе\nСөләймәнов Дамир Ярулла улы\nРайон Думаһы рәйесе\n↘10 431 (1.21 %, 22 урын)\nурыҫтар — 40 %,\nбашҡорттар — 33 %,\nтатарҙар — 23 %\n2486,00 км² (20 урын)\nАдминистратив үҙәге — Әлмән ауылы.\n4 Административ-территориаль ҡоролошо\nРайон Ҡурған өлкәһенең көньяҡ-көнбайышында урынлашҡан. Силәбе өлкәһе һәм өлкәнең Сафакүл , Щучье, Шумиха, Мишкә, Ҡуртамыш һәм Целинный райондары менән сиктәш.\nРеволюциянан һуң район территорияһы Башҡорт АССР-ының Ялан кантоны составына инә, ә 1923 йылда Урал өлкәһе Силәбе округының яңы ойошторолған Ҡатай районы составына бирелә. 1930 йылда Ҡатай районы бөтөрөлгәс, буласаҡ район биләмәләре Ялан-Ҡатай районына , ә 1934 йылда Ялан-Ҡатай районы Силәбе өлкәһе составына инә. 1940 йылда Ялан-Ҡатай районы Әлмән һәм Сафакүл райондарына бүленә. 1943 йылда был райондар Ҡурған өлкәһе составында була. 1963 йылда Әлмән районы бөтөрөлөп, 1965 йылда яңынан тергеҙелә.\n15 240 ↘12 806 ↘12 412 ↘12 365 ↘11 764 ↘11 204 ↘10 784\n2010 йылғы йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы районда башлыса урыҫтар (40 %), башҡорттар (32,8 %), татарҙар (23,4 %) йәшәй.\nРайон искен татарҙары төркөмөнөң тығыҙ йәшәгән ере. Улар нигеҙлегән ауылдар: Әлмән, Иванков (Аманкүл), Өскүл, Тоҙауыл, Вишняк (Сейәле), Алакүл ауылдарында көн күрә. Башҡорт ауылдарының иң эреләре: Тәңрекүл, Юламан, Асҡар, Зәйнәкәй (Зәйнеғәбдин), Мир (Ҡатай), Убалы, Шәрип, Искәндәр, Ҡаҙаҡҡол, Подъяс (Бүҙаяҙ), Байғәнә, Бохар (Айыу аулы), Поляна (Иҫке Юламан) һәм башҡа кесерәк ауылдар. Башҡорт Республикаһының Ялан кантоны булған саҡта Тәңрекүл (Тарғул) кантон үҙәге булып торған.\nКөньяҡ-көнбайыш яғында бер нисә урыҫ ауылы ултырған: Парамон, Рыбное, Чистое. Шулай уҡ ҡайһы бер ауылдарҙа ҡаҙаҡтар (Мир һәм Ягодное) һәм сыуаштар (Аҫҡар) күпләп йәшәйҙәр.\nРайон составына 12 ауыл биләмәһе (ауыл советтары) керә, улар 33 ауылды берләштерә:\n1 Бороздинка ауыл советы Бороздинка 4 ↘614 305,60\n2 Иванково ауыл советы Иванково 3 ↘277 236,90\n3 Казенное ауыл советы Казенное 3 ↘504 133,57\n4 Малышево ауыл советы Малышево 3 ↘927 270,74\n5 Парамоново ауыл советы Парамоново 2 ↘380 102,80\n6 Рыбное ауыл советы Рыбное 1 ↘112 100,54\n7 Тәңрекүл ауыл советы Тәңрекүл 4 ↘963 282,30\n8 Чистое ауыл советы Чистое 1 ↘250 93,97\n9 Шәрип ауыл советы Мир 4 ↘1397 318,80\n10 Әлмән ауыл советы Әлмән 1 ↘3928 37,56\n11 Юламан ауыл советы Юламан 4 ↘698 257,66\n12 Ягодное ауыл советы Ягодное 3 ↘381 345,56\nӘлмән районы тораҡ пункттарының исемлеге\n1 Алакүл 314 Малышево ауыл советы\n2 Асҡар ↘116 Юламан ауыл советы\n3 Байғана 192 Шәрип ауыл советы\n4 Бороздинка →320 Бороздинка ауыл советы\n5 Бохара ↘165 Юламан ауыл советы\nЯгодное ауыл советы\n7 Зәйнәкәй ↘137 Казенное ауыл советы\n8 Иванково ↘260 Иванково ауыл советы\n9 Искәндәр ↗145 Бороздинка ауыл советы\n10 Казенное ↗414 Казенное ауыл советы\n11 Киләй-Ҡаҙаҡҡол ↘115 Казенное ауыл советы\n12 Ковыльное 27 Иванково ауыл советы\n13 Крутой Лог ↘113 Тәңрекүл ауыл советы\n14 Ҡаҙаҡҡол ↘142 Тәңрекүл ауыл советы\n15 Майлыҡ →266 Бороздинка ауыл советы\n16 Малышево 441 Малышево ауыл советы\n17 Мир 887 Шәрип ауыл советы\n18 Озерное 87 Юламановский сельсовет\n19 Өскүл ↘256 Малышево ауыл советы\n20 Парамоново ↘331 Парамоново ауыл советы\n21 Подъясово ↘162 Тәңрекүл ауыл советы\n22 Поляна 185 Шәрип ауыл советы\n23 Рыбное ↘112 Рыбное ауыл советы\n24 Солнечная 61 Ягодное ауыл советы\n25 Тузово ↘95 Иванково ауыл советы\n26 Тәңрекүл ↘703 Тәңрекүл ауыл советы\n27 Убалы (Ҡурған өлкәһе) ↘111 Парамоново ауыл советы\n28 Чистое ↘250 Чистое ауыл советы\n29 Шәрип ↘371 Шәрип ауыл советы\n30 Щучанка →132 Бороздинка ауыл советы\n31 Әлмән ↘3928 Әлмән ауыл советы\n32 Юламан 546 Юламан ауыл советы\n33 Ягодное 274 Ягодное ауыл советы\nРайон иҡтисады ауыл хужалығы аҙыҡ-түләге бәйле. Район иҡтисадына иң ҙур өлөш индереүсе предприятие булып Юламан ауылындағы «Зауралский» ауыл хужалығы коперативы тора. Ул иген культуралары игеүгә һәм һыйыр малдары үрсетеүгә ҡулайлашҡан.\nМанатов Шәриф Әхмәтйән улы — дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, Башҡорт милли хәрәкәте етәкселәренең береһе, Башҡортостан автономиялы республикаһын нигеҙләшеүселәрҙең береһе.\nТаған Ғәлимйән Ғирфан улы — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре, этнограф, музей белгесе, иҡтисад фәндәре докторы.\nЙомаев Ямалетдин Ғималетдин улы — башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе.\nМағазов Ғимран Сәйетйәғәфәр улы — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре.\nМағазов Сәйетгәрәй Сәйетйәғәфәр улы — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре, Башҡорт хөкүмәте ағзаһы.\nЗарипов Хөсәйен Ғабдурахман улы — Дан орденының тулы кавалеры.\nҒатауллин Ғәйнетдин Зәйнетдин улы — татар шағиры.\nДарбаев Курман Ергали улы — Социалистик Хеҙмәт Геройы.\n↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.\n↑ Альменевский район / Курганская областная Дума 2011 йылдың 11 ноябрь көнөндә архивланған.\n↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Курганская область. Общая площадь земель муниципального образования\n↑ 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 6,13 6,14 6,15 6,16 6,17 6,18 6,19 6,20 6,21 Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения Курганской области. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 июнь 2014. 21 июнь 2014 тикшерелгән.\n↑ Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Курганской Области - Веб-страницы - Itogi. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 март 2013. 16 март 2013 тикшерелгән. 2013 йылдың 15 март көнөндә архивланған.\n↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 Отчет Главы Бороздинского сельсовета о результатах его деятельности, деятельности Администрации Бороздинского сельсовета за 2013 год\n↑ Бишнәк (Ҡурған өлкәһе) > Данные не обнаружены. Возможно, страница переименовывалась. Проверьте справочник\n↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 Отчёт Главы Танрыкуловского сельсовета за 2013 год\nӘлмән районы // Башкирская энциклопедия — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.\nОфициальный сайт Альменевского района\nРайон на сайте Курганской областной Думы 2011 йылдың 11 ноябрь көнөндә архивланған.\nБыл Ҡурған өлкәһе географияһы тураһында тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Әлмән_районы&oldid=1063253 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 23 август 2021 в 17:30\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:30 23 август 2021 үҙгәртелгән.


Яҙмыштан уҙмыш бар » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Спорт һәм туризм » Яҙмыштан уҙмыш бар\nЯҙмыштан уҙмыш бар 14.02.2018 // Спорт һәм туризм\n9 – 11 февралдә Швецияның Мальме ҡалаһында паралимпия спорт төрҙәре буйынса халыҡ-ара фестиваль уҙҙы. 15 йүнәлештә 20 илдән ике меңдән ашыу кеше ҡатнашты унда. Следж-хоккей ярыштарында илебеҙ данын Мәскәү өлкәһенән “Феникс” командаһы яҡланы.\nХоккейсыларыбыҙ бөтә матчтарҙа ла еңеү яуланы. Финалда иһә словак спортсыларын 8:1 иҫәбенә ҡыйраттылар. Ватандаштарыбыҙ турнирҙа бөтәһе егерме һигеҙ шайба индерҙе, үҙ ҡапҡаларына иһә берәүҙе генә үткәртте.\nШуныһы ҡыуаныслы: финал уйынындағы һуңғы гол эйәһе – яҡташыбыҙ, Саҡмағош егете Рөстәм Нәбиев. Хәтерегеҙҙәлер, 2015 йылда Омск ҡалаһында десантниктар казармаһы емерелгәндә ул ауыр тән йәрәхәттәре алғайны. Әммә 16 операция, ике клиник үлем кисереп, аяҡтарынан яҙған сәмле егет һынып-бөгөлөп төшмәне – профессиональ хоккей менән шөғөлләнә, өйләнеп, София исемле ҡыҙ үҫтерә.\n“Толпар” алға елә 11.09.2018 // Спорт һәм туризм\nРеспубликаның “Толпар” йәштәр хоккей клубы миҙгелде уңышлы башланы. Тренер Алик Гәрәевтең...


Плотина — версиялар араһындағы айырма — Башҡорт Википедияһы\nПлотина — версиялар араһындағы айырма\n10:29, 7 февраль 2020 версияһы\n2482 байт өҫтәлгән , 9 месяцев назад\n20:38, 25 ғинуар 2020 версияһы (төҙәтеү)\n10:29, 7 февраль 2020 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n# [[Дамба|Яр нығытҡыстар]] һәм тигеҙләгес ҡоролмалар.\nБыуалар тәғәйенләнеше буйынса һыу йыйнаусы, һыу үткәреүсе һәм һыу күтәреүсе булалар. Һыу һаҡлау платиналары юғары һыу кимәле һәм һыуһыҡлағыстың ҙур күләме менән айырылып торалар.\nҺыу күтәреүсе быуаларҙың һыу кимәле баҫымы юғары түгел, бындай платиналарҙы төҙөү маҡсаты — йылғанан һыу алыуҙы яҡшыртыу, һыу энергияһын файҙаланыу һәм башҡалар. Ҙур һыуһаҡлағыстарҙа һыу ағымын көйләү мөмкинлеге бар, бәләкәй һыуһаҡлағыстарҙың һәм [[быуа]]ларҙың бындай мөмкинлеге юҡ.\nЙыш осраҡта платиналарҙы һыу үткәреүсе һәм һыу күтәреүселәргә бүлеү шартлы рәүештә генә була. Бының урынына платиналарҙы һыу бейеклегенә ҡарап бүлеү ҡулланыла: һыу тәрәнлеге 15 метрға ҡаҙәр — түбән баҫымлы, 15-20 метр уртаса баҫымлы, 50 метрҙан артыҡ юғары баҫымлы тип бүленә.\nЙылғаларға арҡыры платиналарҙы һыу кимәлен күтәреү һәм механик энергия алыу өсөн яһалма [[шарлауыҡ]] эшләү маҡсатында төҙөйҙәр. Бәләкәй йылғаларҙа плотина ярҙамында һыу кимәлен күтәреп суднолар йөрөшөн көйләргә мөмкин.\nПлотина төҙөлгәс шишмә, йырын, уйпат урындарҙа һыу тотҡарлана. Йыйылған һыу ҡоро миҙгелдәрҙә [[һуғарыу]], тораҡ пункттарҙы һыу менән тәьмин итеү һәм башҡа хужалыҡ кәрәк-яраҡтары өсөн файҙаланыла, шулай уҡ йылғаларҙың тәрәнлеге етмәгәндә суднолар йөрөшөн тәьмин итеү өсөн һыу кимәлен күтәреү өсөн ҡулланыла.\nЙылға яры буйлап плотиналар суднолар йөрөшөн тәьмин итеү өсөн, ә күл һәм диңгеҙ яры буйлап [[һыу баҫыу]]ҙан һаҡланыу һәм диңгеҙ тулҡындары ярҡа үтеп инмәһен өсөн төҙөлә.\n== Быуалар классификацияһы ==\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/932379 ҡабул ителгән


«Салауат Юлаев» хоккей клубы Эркка Вестерлунд менән контрактты оҙайтмаҫҡа ҡарар итте\n4 Апрель 2018, 22:09\n«Салауат Юлаев» хоккей клубы һәм Эркка Вестерлунд ике яҡтың да килешеүе буйынса хеҙмәттәшлекте туҡтатыу тураһында ҡарар ҡабул итте.\nӨФӨ, 2018 йыл, 4 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дарья Петрова/.\n«Салауат Юлаев» хоккей клубы баш тренер Эркка Вестерлунд менән контрактты оҙайтмаҫҡа ҡарар итте.\n«Салауат Юлаев» хоккей клубы һәм Эркка Вестерлунд ике яҡтың да килешеүе буйынса хеҙмәттәшлекте туҡтатыу тураһында ҡарар ҡабул итте. Клуб Эркка Вестерлундҡа башҡарған эше өсөн рәхмәт белдерә һәм яңы башланғыстарында уңыштар теләй», — тип хәбәр итә клубтың рәсми сайты.\nБаш тренер вазифаһын башҡарыусы итеп Николай Цулыгин тәғәйенләнде.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, кисә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов клубҡа «өслө» билдәһе ҡуйҙы һәм алдағы ике көндә Эркка Вестерлунд клубта эшләүен дауам итерме, юҡмы икәнлеге тураһында ҡарар ҡабул ителә, тип билдәләне.


Камил Кашаев — Башҡортостандың яңы прокуроры // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n11:43, 21 марта 2019 Сәйәсәт\nКамил Кашаев — Башҡортостандың яңы прокуроры Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2019 йыл, 21 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/.\nБашҡортостан Дәүләт Йыйылышы депутаттары бөгөн пленар ултырышта республика прокуроры вазифаһына Камил Кашаевтың кандидатураһын хупланы. Камил Кашаевтың кандидатураһы менән Волга буйы федераль округында Генераль прокуратура идаралығы начальнигы Александр Акатьев таныштырҙы. Ул яңы прокурорҙың биографияһы тураһында һөйләне һәм үҙен профессиональ, талапсан белгес итеп күрһәтеүен билдәләне.\n«Тәү сиратта Рәсәйҙең Генераль прокуроры Юрий Чайкаға күрһәтелгән ышаныс өсөн рәхмәт белдерәм. Миңә республика халыҡтарының үҙенсәлекле йолалары яҡын. Был — минең өсөн бөтә туплаған белемемде ҡулланыу мөмкинлеге. Башҡортостандың дәүләт власы органдары менән конструктив хеҙмәттәшлек итергә ниәтләнәм. Халыҡтың социаль яҡтан яҡланмаған ҡатламдарының мәнфәғәттәрен яҡларбыҙ. Прокуратураның эше асыҡ булырға тейеш. Киң мәғлүмәт саралары менән әүҙем эш итербеҙ», — тине үҙ сығышында Камил Кашаев.\nУның һүҙҙәренсә, ул коррупцияға ҡаршы көрәшкә, төҙөлөш өлкәһендәге хоҡуҡ боҙоуҙарға ҙур иғтибар бүлергә ниәтләй. Прокуратура милли проекттарға бүленгән аҡсаның нисек тотонолоуын күҙәтеп барырға, ағастарҙы рөхсәтһеҙ ҡырҡыуға, алкоголдең законһыҙ әйләнешенә юл ҡуймаҫҡа тейеш.\nКамил Кашаев 1973 йылда Татарстанда тыуған, Ҡазан дәүләт университетын тамамлаған. 1995 йылдан прокуратура органдарында эшләй. Район прокуроры ярҙамсыһынан алып Рәсәй Федерацияһы Генераль прокуратураһының Баш енәйәт-суд идаралығы начальнигы урынбаҫары — Дәүләт ғәйепләүселәре идаралығы начальнигына тиклем юл үткән. «ЮКОС»тың хәүефһеҙлек хеҙмәтенең элекке етәксеһе Алексей Пичугинға ҡаршы процеста дәүләт ғәйепләүсеһе булған. «Рәсәй Федерацияһының почетлы прокуратура хеҙмәткәре», II дәрәжә «Законға тоғролоҡ өсөн» билдәләре, Рәсәй Федерацияһы Генераль прокурорының Почет грамотаһы менән бүләкләнгән.\nТеги: Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы, Башҡортостан прокуроры


2018 йылдан Башҡортостандағы дүрт ҡала йылытыу өсөн факт буйынса түләй // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n2018 йылдан Башҡортостандағы дүрт ҡала йылытыу өсөн факт буйынса түләй\n17:26, 13 декабря 2017 Иҡтисад\n2018 йылдан Башҡортостандағы дүрт ҡала йылытыу өсөн факт буйынса түләй Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2017 йыл, 13 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nКиләһе йылытыу миҙгеленән Башҡортостандағы дүрт ҡала — Өфө, Благовещен, Ишембай һәм Нефтекама йылытыу өсөн күпме сарыф ителгән, шунса түләй, тип хәбәр иттеләр «БашРТС» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенән.\n«Фактик түләүгә күсеү түбәндәгене аңлата. Йылытыу осоро башланғас, ҡулланыусылар күп фатирлы йорттағы иҫәп приборында теркәлгән ресурс өсөн түләй. Был дәүмәл айҙыҡы айға бүленеп, ҡулланыусыға еткерелә. Гражданин арифметик юл менән фатирына күпме тура килеүен һанап сығара ала. Бының өсөн уның майҙанын күҙ уңында тотоу фарыз. Иҫәп приборҙары булмаған урында түләү 2016 йылда республика хөкүмәте ҡарары менән раҫланған нормативтар буйынса башҡарыла. Был осраҡта дәүмәл — бер үк, йылытыу осоро барышында үҙгәрмәй», — тип асыҡлыҡ индерҙе «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында «БашРТС» йәмғиәтенең директор урынбаҫары Ирина Попова.\nРесурстар менән тәьмин итеүсе ойошма вәкиле әйтеүенсә, йылытыу миҙгеле тамамланғас, йылытыу өсөн түләргә кәрәкмәй. Йортта йәшәгән кешеләр эҫе һыу йәки «билдәле бер айҙа тотонолған ресурс өсөн» генә түләй.\n«Йылытыу миҙгелендә коммуналь хеҙмәт өсөн сығымдың артыуын аңлайбыҙ. Әммә йәйге осорҙа бының өсөн түләү юҡ, — тип өҫтәне Ирина Попова. — Ошо яңы үҙгәрештәр беҙгә идара итеүсе ойошмаларҙың ҡайтанан иҫәпләүҙәрен файҙаланмаҫҡа мөмкинлек бирә. Хәҙер закон сығарыусылар ҡайтанан иҫәпләүҙәр өсөн ваҡыт билдәләне — яңы йылдың беренсе кварталы. Быға тиклем идара итеүсе ойошма иҫәпләүҙәрҙе үҙенә уңайлы ваҡытта башҡара ала ине. Шулай итеп, беҙ халыҡ өсөн аңлайышһыҙ ҡабаттан иҫәпләүҙәрҙән ҡасырға һәм 100 процентлыҡ асыҡлыҡҡа ирешергә теләйбеҙ».\nТеги: түләү, йылытыу


Өфөлә «Башавтотранс» предприятиеһының иң яҡшы хеҙмәткәрҙәрен бүләкләнеләр // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Башавтотранс» предприятиеһының иң яҡшы хеҙмәткәрҙәрен бүләкләнеләр\n8:18, 27 октября 2014 Иҡтисад\nӨФӨ, 2014 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.\nӨфөлә, уҙған көндәрҙә, Автомобиль транспорты хеҙмәткәрҙәре көнө алдынан «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһының иң яҡшы хеҙмәткәрҙәрен бүләкләү тантанаһы уҙҙы.\n— «Башавтотранс» – Рәсәйҙә автомобиль транспорты баҙарының иң масштаблы өс предприятиеһының береһе. Көн һайын предприятиеның автобустары ярты миллион пассажирҙы йөрөтә. Кешеләргә сәфәрҙәрҙең хәүефһеҙ, уңайлы һәм аҙ сығымлы булыуы мөһим. Шуға күрә республика етәкселеге ярҙамында «Башавтотранс» пассажирҙарҙың ихтыяжын максималь рәүештә ҡәнәғәтләндерергә тырыша, — тип билдәләне бүләкләү тантанаһында Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Владимир Нагорный.\n«Эш сменаһы» корпоратив конкурс еңеүселәрен бүләкләү тантанаһының иң көтөп алынған мәле булды. «Иң яҡшы йәш водитель» номинацияһында 1-се Өфө пассажирҙар ташыусы автотранспорт предприятиеһынан Павел Адреев еңеүсе булды. Ул 38 секунд эсендә Юл хәрәкәте ҡағиҙәләре буйынса 20 һорауға яуап ҡайтара алды. Иҫтәлекле статуэтканан тыш Павелға бүләк – ресторанға барыу сертификаты тапшырҙылар, унда ул тролейбус водителе булып эшләгән тормош иптәше менән бара аласаҡ.\n«Автовокзалдың иң яҡшы кассиры» тип Туймазынан Ирина Зарипова танылды. Еңеүсе бәйләм бәйләү һәм балыҡ тотоу менән мауыға, шуға күрә конкурс бағыусылары уның өсөн махсус бүләк – балыҡсылыҡ креслоһы әҙерләгәйне.\nСибайҙан 21 йәшлек Ксения Владимирцева «Иң яҡшы йәш кондуктор» булды. Был вазифала ҡыҙ ике йыл ярым эшләй һәм предприятие етәкселеген үҙенең эшһөйәрлеге һәм эшкә иғтибарлы булыуы менән хайран ҡалдыра.\n«Иң яҡшы йәш диспетчер» номинацияһында 1-се Өфө пассажирҙар ташыусы автотранспорт предприятиеһынан Әлфиә Зәкиева, ә Мәләүездән Ришат Хәкимов «Техник контроль бүлегенең иң яҡшы механигы» булды. «Автомобиль ремонты буйынса слесарь» номинацияһында ике еңеүсе билдәләнде. Улар – 3-сө Өфө пассажирҙар ташыусы автотранспорт предприятиеһынан Сергей Копылов һәм предприятиеның Нефтекама филиалынан Александр Ғизатов.\nБайрам хөрмәтенә «Башавтотранс»тың 60-лап хеҙмәткәре корпоратив, ведомство һәм дәүләт наградаларына лайыҡ булды. Иң яҡшы 22 белгестең исеме ғәҙәттәгесә предприятиеның почет таҡтаһына индереләсәк.\n— Наградаларҙың бындай күплеге – предприятие эшенең күрһәткесе, — тип айырып әйтте БР Транспорт һәм юл төҙөлөшө буйынса дәүләт комитетының автотранспорт предприятиелары эшмәкәрлеген координациялау бүлеге начальнигы Рәмзис Искәндәров.


Бөгөн Өфө үҙәгендә «АгроФерма» эшләйәсәк\n13 Март 2012, 10:41\nБөгөн, 13 мартта, Өфөлә асыласаҡ «АгроКомплекс-2012» 22-се халыҡ-ара махсуслаштырылған күргәҙмәһе сиктәрендә һарыҡтар, кәзәләр һәм йорт ҡуяндары тәҡдим ителәсәк. Элек был күргәҙмәлә тере экспонаттар сифатында ҡош-ҡорт ҡына күргәҙмәгә сығарыла ине. «АгроФерма» аграр форумдың махсус проекты булараҡ «Өфө-Арена» спорт комплексы алдындағы асыҡ майҙанда йәйелдереләсәк.\nУнда Шаран һәм Ҡырмыҫҡалы райондарынан, Башҡортостандың башҡа төбәктәренән тоҡомло мал күргәҙмәгә ҡуйыласаҡ. Хатта ҡалалар ҙа үҙҙәренең рекордсмендарын тәҡдим итмәксе. Улар Стәрлетамаҡтан һәм Пермдән килтереләсәк, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан күргәҙмә компанияһында.\nКрәҫтиән фермер хужалығы башлығы Рәмилә Сәмиғуллина күргәҙмәлә заанен тоҡомло һөтлө кәзәләрен күрһәтәсәк. Рәмилә Сәмиғуллинаның продукцияһы шифалы кәзә һөтө арҡаһында халыҡ араһыда ҙур һорау менән файҙалана. Атап әйткәндә, уның хужалығында кәзә һөтөнән эшләнгән ҡымыҙҙы Башҡортостанда ғына түгел, төбәктән ситтә лә юғары баһалайҙар. Шаран районынан күргәҙмәгә, малдарҙан тыш, кәзә ҡымыҙы ла килтереләсәк.\nҠырмыҫҡалы районынан тоҡомсолоҡ заводы «Совет мериносы» тоҡомло һарыҡтарын тәҡдим итәсәк, хужалыҡта 1000 баш самаһы һарыҡ иҫәпләнә. «АгроКомплекс» күргәҙмәһендә халыҡтан ауыл хужалығы малдары һатып алыуға заявкалар ҙа ҡабул ителәсәк.\nСтәрлетамаҡтан «Родонит» ҡошсолоҡ баҙарының күргәҙмәлә ҡатнашыуы күптән йолаға әйләнгән. Быйыл хужалыҡ БИГ6 аҡ тоҡомло күркәләрен тәҡдим итәсәк. Күркәләр үрсетеү өсөн йомортҡалар Канаданан ҡайтарыла. Предприятие етәкселеге әйтеүенсә, ҡошсолоҡ хужалығындағы был яңы йүнәлеш. БИГ6 тоҡомло күркәләр эре булыуҙары менән айырыла. Күргәҙмәгә килгәндәргә каталогтар тәҡдим ителәсәк, уның буйынса фермала йәки шәхси хужалыҡ шарттарында үрсетеү өсөн йорт ҡоштарын һайлап, заказ ҡалдырырға мөмкин буласаҡ.\nБР Ауыл хужалығы министрлығы белгестәре фекеренсә, тәҡдим ителгән ауыл хужалығы малдары һәм ҡош-ҡорт фермерҙарға ла, шәхси хужалығы булғандарға ла ҡыҙыҡлы буласаҡ. Күргәҙмәлә малдарҙы ҡарауҙан тыш, уларҙы һатып алыу тураһында һөйләшеп килешергә, аҫрау һәм үрсетеү мәсьәләләре буйынса консультация алырға мөмкин буласаҡ.


Секс Ххх Бушлай Уйын – Уйын Бушлай Онлайн Порно\nСекс ххх бушлай уйын-ул Виртуаль Донъя, Күп Һы Тулыландыра.\nБыл фантазия, тормошҡа ашырырлыҡ реаль булыуы мөмкин булмаған. Притягивать gnu өсөн ҡайһы бер ҡолағы өсөн беҙ ҡайһы берҙә, ә ябай башҡа мөмкин түгел. Бәлки, трахнуть һеҙ телисез икән, юҡ тип, йәки, бәлки, һеҙ яҡшы енси тормош менән йәшәргә теләйбеҙ һәрәм ҡул аҫтында. - Булмауға ҡарамаҫтан, ниндәй хыялдар сездә булһа, һеҙ уны бушлай ала шатландыра коллекция секс-XXX уйын. Беҙ иң яҡшы ҡайһы бер уйын тәҡдим итә, улар һеҙгә интернеттан таба, иң html5 бөтә быуындарға яңы уйын., Сөнки был уйын күп функцияға эйә булған яңы быуын, йәшереп булмай, персонаждар графика дизайны һәм дөйөм торошо менән башланды, уйын ҡатмарлы процесс тамамлап, бөтә уйынсыларын һәм башҡа элементтарҙы иҙәндә улар раят ҙур контролдә тотоп биреп, уның оҡшатам. Әммә яңы быуындарҙы иң яҡшы уйын универсальность уларҙың үҙенсәлеге булып тора. Мөмкин теләсә ниндәй төҙөлөшө тергеҙелә, улар, һеҙ уларҙы алыр булһағыҙ, шул иҫәптән, ios һәм android мобиль яйланма. Ә ашырғанда һеҙҙең туранан-тура процесында уйын браузер, сайт биттәре аша беҙгә.\nУйын наслаждайся барыһы да һеҙ беҙҙең сайтта бушлай буласаҡ, платформала беҙҙең атамаһы булараҡ нығынған. Был бушлай түгел шул сервис һәм, һеҙ һорағы, һеҙҙе лә шул тиклем реклама буласаҡ йәки улар бомбардировщиктарҙы назойливый теркәлгән, платформа әлегә һеҙҙә ҡалдыра алмайым. Был үҙенә күрә бушлай ниндәй ҙә шарттар. Беҙ ҡайһы бер сайттағы иғлан урынлаштыра, һәм улар беҙҙе ҡыуандырырлыҡ уйын командаһы эшләй. Ләкин һеҙ белгәнсә түгел, уйын береһе лә был процесҡа ҡамасаулайбыҙ. Әгәр ҙә һеҙҙе ҡыҙыҡһындырыр, тип рекламировать баннерҙар, һеҙ уларҙы күргән дә хатта.\nӨсөн теләсә ниндәй уйынды уйнарға, бушҡа секс ххх Фантазия, һеҙ уларҙы алыр булһағыҙ\nБеҙ сексуаль коллекция хардкорный уйындар ойоштороу, уларҙы үҙенең бөтә яратҡан тотош сәләмләне. Беҙ был эштән, башҡа бөтә порноигр сайтында һорау алыу үткәреү, шулай уҡ бушлай секс-тубал. Шуны эҙләп беҙ, категория исемлеге тулы булмаҫ, уны ҡәнәғәтләндереү өсөн кеше кәрәк. Ә артабан беҙ был уйын өлкәндәр өсөн бушлай тултырып беҙҙең сайттар категорияһы. Һеҙ барыһы да табырға, үҫмерҙәр өсөн порноигры өсөн милф порноигры тиклем була. Енси уйын беҙҙе яңғыҙы булһа, бер береһен хәрәкәтенән, хатта секс утром менән ике уйын һәм һыныу һәм групповуха orgy., Был сайттың ҡайһы бер персонаждар менән уйнаған, улар милләтсе булырға, үҙ фантазияһы булдырыу өсөн идеаль һеҙҙең өсөн трах өсөн уйынсыҡ. Пародийный башҡа уйын алып барыусы хәрәкәт, унда һеҙ наслаждаться һәм аниме из мультфильмов персонаждарына әүерелгән, шлюха өсөн һеҙҙең күңелегеҙ. Беҙ шулай уҡ фетиштар булыуын бер нисә у-уйындар, улар ҡайһы бер персонаждар менән секс тәҡдим ялбыр, башҡа мөмкинлек бирә цыпочки трахнуть һеҙ бремен, һәм хатта ҡайһы бер экстремаль өсөн кем көсләүе тураһында ролле уйындар фантазия менән мауыға.\nБыл жанрҙың төрлө уйындар инә. коллекцияларында беҙҙең сайт, ул-һеҙҙең фантазия төрлө булыуы ҡыуандыра. Әгәр һеҙҙең фантазия һәм реалистик тәжрибәһе менән сексуаль тәжрибәгеҙ тулыһынса бағышлай һы, ҡатын-ҡыҙҙы уйынсыҡ кончать һәм ысулы, йәғни кәрәк һезгә секс менән шөғөлләнеүсе-симулятор. Секс Жанр-уйын, улар өсөн яҡшы геймер, был - RPG, унда һеҙҙең задание үтәлде, ә сюжет һыҙығы шулай ала торған булды тоторға сезне курста бәйле., Әгәр һезгә ошай енси мажаралары тураһында тарих һәм ҡырағай, текст уйындары беҙҙә бар, һеҙ наслаждаться булыуы эротическое әҙәбиәте буйынса ул өр-яңы, үҙ сексуаль һәм һайлау мөмкинселеге менән интерактив сәхнә коновко.\nУйын Бөтөнләй Хәүефһеҙ Секс ХХХ бушлай\nБеҙ белмәгән, беҙгә көндә кешеләрҙе нимә борсой икән, уларҙың ғәҙәттәрен порнографический йәмәғәтселек ҡаҙанышына әйләнә ихтимал, шуға күрә беҙ мөмкин булған бөтә саралар ҡабул итә, кем дә белер өсөн, кем һеҙ, һеҙгә беҙҙең сайттың әлегә уйын уйнай. Беркасан ла ниндәй ҙә булһа шәхси мәғлүмәт һораусылар сәйәсәт беҙҙең, ә шифрланған беҙҙең серверына тоташыу өсөн, һеҙҙең IP-адрестары менән беҙҙең яҡтарға күренгәне юҡ ине. Шул тиклем ваҡытын, һеҙ үҙ тоторға өсөн уйын түгел, әлегә ҡатын ҡыҙ йәки был уйын, кем беркасан ла белер, һеҙ беҙҙең сайтта буласаҡ.


Башҡортостанда ундан ашыу районда ғәҙәттән тыш хәл индерелә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостанда ундан ашыу районда ғәҙәттән тыш хәл индерелә\n13 июля 2017 — 16:25 ГТРК «Башкортостан»\nБыл юлы ҡоролоҡ сәбәпле түгел, ҡойма ямғырҙар сәселгән игенде юҡҡа сығара. Тамырынан серегән ашлыҡ, һабағынан һынған һоло, бойҙай. Был, айырыуса, республика үҙәгендә урынлашҡан райондарға хас. Ҡазаға тарыған хужалыҡтарға федераль ҡаҙнанан да ярҙам күрһәтелеүе ихтимал. Бөгөн беҙҙең телекомпанияның медиа үҙәгендә хөкүмәт премьер-министры урынбаҫары Ирек Мөхәмәтдинов хәбәрселәр менән осрашып, республика, үҙ сиратында, хужалыҡтарға бар яҡлап ярҙам күрһәтәсәк, тине. Тауыҡ йылы барын сәс, һис булмаһа тары сәс. Мул уңышҡа ишаралаған халыҡ мәҡәле беренсе тапҡыр ысынбарлыҡҡа тура килмәне. Башҡортостан хужалыҡтары тары сәсмәһә лә, ужым арышы, ужым бойҙайы, ҡарабойҙай, борсаҡ һәм һоло баҫыуҙары, көнбағыш һәм шәкәр сөгөлдөрө майҙандарынан быйыл уңыш көткәндән байтаҡҡа түбән буласаҡ. Был турала хәҙер ауыл хужадығы министрлығында ла асыҡтан-асыҡ әйтәләр. Эш ауыл халҡының ялҡаулығында түгел, төп сәбәп ҡойма ямғырҙарҙа. Июндә республикала тик ете көн генә ямғыр яуманы. Июль дә аяҙ көндәре менән ҡыуандырмай. Айырым райондар, мәҫәлән, Кушнаренкола хәлдәр тағы ла ҡатмарлыраҡ. Иген баҫыуҙарында бөгөн арыш баш ҡоҫмай, ә аҡсарлаҡтар йөҙөп йөрөй. Был ошоғаса күҙәтелмгән хәл. Ғәҙәттән тыш хәл режимында йәшәгән 13 район һәм бөгөндән ярҙам һораған йөҙҙәрсә хужалыҡ. Башҡортостан етәкселеге уларҙы бәлә алдында үҙҙәрен ҡалдырмаясаҡ. Ә бына егерме ике мең гектарҙа юҡҡа сыҡҡан ашлыҡтың хаҡы әле үк 426 миллион һумға яҡынлаша. Быйыл Башҡортостан хужалыҡтары кәм тигәндә лә өс милион тона ашлыҡ йыйып алыу маҡсатын ҡуйғайны. Әммә, был бурыстың үтәлмәүе, ә иген күләменең байтаҡҡа кәм булыуы бар. Тик һандарҙың түбәнәйеүенән ҡурҡырға ярамай. Республиканың үҙен үҙе икмәк менән тәьмин итә алырлыҡ көсө бар. Аяҙ көндәргә өмөт иткән ауыл халҡы хәҙер тәбиғәттән ярҙам һорай. Ҡалтасыла руханиҙар доға ҡыла. Был тәбиғәт мөғжизәһеме, әллә хоҙай ярҙамымы, хәҙер районда ямғыр яуғаны юҡ. Бөрө һәм Нефтекама епискобы Амвросий баҫыуҙағы ашлыҡты һаҡлап ҡалыу өсөн, яландарға изге һыу һипкән. Ә ҡойма ямғырҙарға Башҡортостандың Урал аръяғы райондары хужалыҡтары, киреһенсә, шат та кеүек. Дымға сарсаған дала-ялан яҡтары йылғалары ниһәйәт, һыуға туйҙы. Быйылғы ямғырҙар республиканың үҙәк өлөшө өсөн ныҡ ҡурҡыныс. Шишмә баҫыуҙарында күренеш ҡыуаныс түгел, ә көйөнөс кенә уята, ти агроном Салауат Мөсәлимов. Шулай ҙа Башҡортостан өсөн тауыҡ йылы тауыҡ аҡылы менән тамамланмаҫ. Көндәр аяҙ торһа, башаҡ көс йыйырына ышаныс бар. Быйыл аграрийҙар шәкәр сөгөлдөрөнөң мул уңыш биреренә өмөтләнә.


7 Май 2019, 12:39\n9 Май—Бөйөк Еңеү көнөИлебеҙҙә тантананың иң ҙуры—Бөйөк Ватан һуғышында фашистик Германияны еңгән 9 Май байрамы. Ваҡыт үтеү менән данлы йылдар, ваҡиғалар артта ҡала бара. Улар менән бергә ошо һуғышта ҡатнашҡан, беҙгә Еңеүҙе бүләк иткән ҡаһарман ветерандарыбыҙ ҙа һирәгәйә.Сибай ҡалаһының «Ҡурай» балалар баҡсаһында данлы Еңеүгә арналған ҙур сара булып үтте. Байрамға йәм өҫтәп Бөйөк Ватан һуғышы ветераны хәҙерге көндә Баймаҡ ҡалаһында йәшәүсе 94 йәшлек Әблүзин Fәйзулла Мөхәмәт улы саҡырылғайны. Fәйзулла олатай ҙур теләк менән килде, сөнки беҙҙең балалар баҡсаһында уның бүләһе Иҙел дә тәрбиәләнә. Осрашыу кескәйҙәрҙең йыр-моңдары, дәртле бейеүҙәре, тасуири шиғыр һөйләүҙәре менән аралашып барҙы.\nИлебеҙҙә тантананың иң ҙуры—Бөйөк Ватан һуғышында фашистик Германияны еңгән 9 Май байрамы. Ваҡыт үтеү менән данлы йылдар, ваҡиғалар артта ҡала бара. Улар менән бергә ошо һуғышта ҡатнашҡан, беҙгә Еңеүҙе бүләк иткән ҡаһарман ветерандарыбыҙ ҙа һирәгәйә.\nСибай ҡалаһының «Ҡурай» балалар баҡсаһында данлы Еңеүгә арналған ҙур сара булып үтте. Байрамға йәм өҫтәп Бөйөк Ватан һуғышы ветераны хәҙерге көндә Баймаҡ ҡалаһында йәшәүсе 94 йәшлек Әблүзин Fәйзулла Мөхәмәт улы саҡырылғайны. Fәйзулла олатай ҙур теләк менән килде, сөнки беҙҙең балалар баҡсаһында уның бүләһе Иҙел дә тәрбиәләнә. Осрашыу кескәйҙәрҙең йыр-моңдары, дәртле бейеүҙәре, тасуири шиғыр һөйләүҙәре менән аралашып барҙы.\nFәйзулла олатай балаларға яу иҫтәлектәрен һөйләне, мәрхәмәтле, аҡыллы балалар булып үҫеүҙәрен теләне. Бәләкәстәр уны йотлоғоп тыңланы. Осрашыу аҙағында балалар Fәйзулла олатайға матур гөлләмә бүләк итте. Хөрмәтле ветеран аҙаҡ балалар баҡсаһы хеҙмәткәрҙәре алдында ла Бөйөк Ватан һуғышы тураһындағы хәтирәләре менән уртаҡлашты, фотоларын күрһәтте, «Хәтер» китабы менән таныштырҙы.\nFәйзулла Мөхәмәт улын юҡҡа ғына «үлеп терелгән» һуғышсы тип йөрөт-мәйҙәр. Ул көслө шартлау аҫтында ҡалып иҫен юғалта, иптәштәре уны үлгән тип ер-ләй яҙа. Әйткәндәй, «Хәтер» китабында ла Fәйзулла Әблүзиндың 1945 йылдың апрелендә һәләк булып, Бреслау ҡалаһында ерләнеүе тураһында яҙылған.\nFәйзулла Мөхәмәт улы тыуған яҡтарына 1953 йылда ғына әйләнеп ҡайта. Хәҙерге көндә лә ветеран, оло булыуына ҡарамаҫтан, бик әүҙем тормош менән йәшәй.\nИл азатлығы өсөн яу яланында ятып ҡалған ата-бабаларыбыҙҙың батырлығын бер ҡасан да оноторға хаҡыбыҙ юҡ. Балаларыбыҙ ҙа Бөйөк Ватан һуғышы тарихын, тыныс тормошта йәшәүебеҙ өсөн йәнен аямай алышҡан олатайҙарын белергә бурыслы.


Мәҡәләләре, шиғыр кеүек, йырлап тора\n5 Октябрь 2010, 15:46\nФәниә Ғабдуллинаны мин «Кызыл таң» гәзитендә эшләй башлаған ваҡытынан уҡ, йәғни 1985 йылдың сентябренән үк беләм, егерме биш йыл үтеп тә киткән. «Кызыл таң»ды даими уҡып барған кешегә уны белмәй ҡалыу мөмкин дә түгел. Сөнки ул, беренсенән, яҙмаларының исемдәрен ҡыҙыҡһындырырлыҡ итеп атай; икенсенән, фекерҙәрен, тәьҫораттарын шул ҡыҙыҡһыныуҙы үҫтерерлек сюжетҡа һала. Ниндәй жанр төрөндә һәм нимә йәки кем тураһында ғына яҙмаһын, сюжет тыуҙыра, кешенең уй-кисерештәрен, маҡсатын үҙәккә сығара белә. Ул яҙып баҫтырған хеҙмәттәрҙе һанап бөтөрөрлөк түгел, кирбес ҡалынлығындағы биш-алты йыйынтыҡлыҡ папка тупланған.Уларҙы жанр төрҙәре яғынан көс-хәл менән билдәләп сыҡтым. Баҡһаң, журналист эшмәкәрлегенең диапазонын, офоғон, майҙанын нимәләр билдәләһә, шуларҙың барыһы ла бар: хәбәр-информация, репортаж, һүрәтләмә, интервью, мәҡәлә, очерк, рецензия, ижади портрет һ. б. Былар Фәниә ханымды киң ҡоласлы профессионал эрудициялы журналист тип ҡылыҡһырларға ныҡлы дәлил булып тора.\nФәниә Ғабдуллинаны мин «Кызыл таң» гәзитендә эшләй башлаған ваҡытынан уҡ, йәғни 1985 йылдың сентябренән үк беләм, егерме биш йыл үтеп тә киткән. «Кызыл таң»ды даими уҡып барған кешегә уны белмәй ҡалыу мөмкин дә түгел. Сөнки ул, беренсенән, яҙмаларының исемдәрен ҡыҙыҡһындырырлыҡ итеп атай; икенсенән, фекерҙәрен, тәьҫораттарын шул ҡыҙыҡһыныуҙы үҫтерерлек сюжетҡа һала. Ниндәй жанр төрөндә һәм нимә йәки кем тураһында ғына яҙмаһын, сюжет тыуҙыра, кешенең уй-кисерештәрен, маҡсатын үҙәккә сығара белә. Ул яҙып баҫтырған хеҙмәттәрҙе һанап бөтөрөрлөк түгел, кирбес ҡалынлығындағы биш-алты йыйынтыҡлыҡ папка тупланған.\nУларҙы жанр төрҙәре яғынан көс-хәл менән билдәләп сыҡтым. Баҡһаң, журналист эшмәкәрлегенең диапазонын, офоғон, майҙанын нимәләр билдәләһә, шуларҙың барыһы ла бар: хәбәр-информация, репортаж, һүрәтләмә, интервью, мәҡәлә, очерк, рецензия, ижади портрет һ. б. Былар Фәниә ханымды киң ҡоласлы профессионал эрудициялы журналист тип ҡылыҡһырларға ныҡлы дәлил булып тора.\nБыл дәлилдең идея-тематик, идея-эстетик яғын бер мәҡәләлә генә асыҡлап бөтөрөрлөк түгел. Һәр ижади шәхестең үҙе яратҡан, рухланып-бирелеп эшләй торған темаһы була. «Яратҡан темаң ниндәй?» – тип һорағас, Фәниә ханым, бер ниндәй икеләнеүһеҙ: «Замандаштар», – тип яуап бирҙе. Бер уйлаһаң, журналистың эшмәкәрлек рухына тап килә торған тема. Ләкин һәр замандаштың үҙ маҡсаты, хыял-идеалы һәм шуларға ярашлы эш һөҙөмтәһе бар. Тимәк, ғәйәт күп тармаҡлы һәм йүнәлешле, йәғни төрлө-төрлө йөкмәткенән ғибәрәт тема инде был. Шулай булғас, ул үтә лә ҙур оперативлыҡ һәм егәрлелек талап итә. Тимәк, нәҡ ысын журналистар өсөн хас сифат. Ә бит Фәниә ханым үҙенең тәбиғәте менән үк, ысынлап та, ана шундай.\n«Һуң, шулар араһында айырыуса яратҡан темаң барҙыр бит?» – тип һорағас, Фәниә Ғабдуллина: «Бар, ләкин актуаллек тигән нәмә уны ҡыҫырыҡлай», – тине. Шулай инде: гәзит өсөн нимә ашығыс кәрәк булһа, журналист эшмәкәрлеген ана шул билдәләй. Ә ул үҙ сиратында оперативлыҡты талап итә. Көн тәртибендә ҡабырғаһы менән торған актуаль мәсьәләне тиҙ һәм, өҫтәүенә, ҡыҙыҡлы, уҡымлы итеп яҡтырта белеү – талантлы журналистың профессиональ һәләтен билдәләүсе төп сифат ул. Ә бына Фәниә ханымдың хеҙмәт емештәрен иҫәпкә алып һығымта яһау өсөн, минеңсә, хатта бына ошо төп феномен – сифат та етеп бөтмәй. Сөнки уның бик ныҡ яратҡан темаһы-шөғөлө – шиғыр-шиғриәт. Күңелдәрҙе тәрән тулҡынландырырлыҡ тиҫтәләрсә шиғыр авторы ул. «Ниңә йәшерәһең, һинең бик ныҡ яратҡан шөғөлөң үҙе лә күп темалы шиғриәт бит», – тигәс, Фәниә, бик ауыр һулап, уфтанып ҡына ҡуйҙы. Үҙе бер татлы-һағышлы шиғыр ине был уфтаныу.\n– Йә, йә, шулай булғас?\n– Эй, Әхәт ағай, һорамағыҙ, үҙегеҙ беләһегеҙ бит... Шиғырҙарға тигән һүҙҙәрем мәҡәләләремә инеп бара.\nӘ бит ысынлап та шулай. Уның Таһир Ахунйәнов, Нәжиб Асанбаев, Муса Ғәли, Ғабдрахман ҡадиров, Маһинур Үтәбаева тураһындағы мәҡәлә-очерк-интервьюларында күпме поэтик йылылыҡ, күпме фаразлау! Ә үҙенең яҡташы, педагог, һуғыш ветераны Әхсән Сәлимов, бөйөк йырсыбыҙ Фәриҙә ҡудашева, Нәзифә ҡадирова, Фәнүнә Сиражетдинова, Илһөйәр Ғизетдинова, Гөлли Мөбәрәкова кеүек сәнғәт маһирҙары тураһындағы очерктарын тыныс ҡына уҡып булмай. Ана шул шиғри хистәр менән һуғарылғанға күрә лә күңелгә бик ныҡ йоғонтоло тәьҫир итә улар.\nРедакцияға килгән шиғырҙарға йәки баҫылған китаптарға рецензияларында ла ихласлыҡ, объективлыҡ, авторҙарға талапсанлыҡ, теләктәшлек ярылып ята.\nКем тураһында ғына яҙмаһын, Фәниә Ғабдуллина уларҙың холоҡ-фиғеленә ҙур әһәмиәт бирә, эш-шөғөлдәрендәге аҫыл сифаттарын күҙ алдына баҫтыра. ҡыҫҡаһы, күп һынауҙар үткән журналистың профессиональ йөҙөн, эшмәкәрлеген, оҫталығын сағылдыра Фәниәнең хеҙмәттәре.\nШулар өҫтөнә авторҙар менән бик кешелекле мөғәмәләлә эшләй. Ижади һәләте булғандарҙы рухландыра белеүсе лә, ҙур-ҙур ижади уңыштар ҡаҙанған мәртәбәле шәхес тә ул.\nфилология фәндәре докторы, Башҡортостан мәғарифты үҫтереү институты профессоры, БР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй һәм Башҡортостан Журналистар союзы ағзаһы.


7 Май 2019, 20:03\nҠыҙ баланы иһә тағы ла тиҙерәк эйәһенә тапшырыу хәстәрен күргәндәр, инйәр-ҡатайҙарҙа көйәнтәләгәндә биҙрәһе ергә теймәҫлек булһа ҡыҙҙы кейәүгә бирергә мөмкин тигәнде ишетергә тура килгәне бар.\n— ғаләм, Аллаһы Тәғәлә алдында — ергә яралтылған һәр йән эйәһе үҙ затын дауам итергә тырыша, был — кешелек затын һаҡлау бурысы;\n— милләт, ҡанбабалар алдында — улар тоҡомон дауам итеү бурысы;\n— үҙе алдында — нәҫелен ҡалдырыу, тәбиғи теләктәрен ҡәнәғәтләндергәндә яман сир-сорға юлығыуҙан һаҡланып, сәләмәт тоҡом ҡалдырыу бурысы;\n— ҡатыны алдында — үҙ нәҫелен дауам итергә тейешле кеше булараҡ, уға ҡарата динебеҙ һәм донъяуи ҡанундар ҡушҡанды үтәү бурысы;\n— балаһы алдында — һәр яҡлап ҡурсыуға алып, уны лайыҡлы шәхес итеп үҫтереү бурысы.\n1. Кәләш яҡындан булырға тейеш түгел:\nЙәнә бер мөһим сәбәп — нәҫелдән килгән ауырыуҙарҙы иҫкәртеү булған. Тап шул маҡсатта хатта бер ауылдан килен төшөргән осраҡта ла ете быуын алышыныуы шарт итеп ҡуйылған: Ҡыҙ бауыры ете быуындан алмашына, ти мәҡәле лә ошо хаҡта. Әйткәндәй, башҡа бик күп төрки халыҡтарҙа экзогамия тип аталған был күренеш улай уҡ киң таралмаған. Мәҫәлән, төрөктәр, азербайжандар, үзбәктәр араһында хатта ике туғандарҙы өйләндереүҙе ҡулайыраҡ та һанағандар — мөлкәт ситкә китмәй.\nШулай уҡ ил ағаларының халыҡтың киләсәген хәстәрләүе лә сағылалыр был йолала — халҡыбыҙ төрлө сығышлы ырыуҙарҙан да ойошҡан — бына уларҙы бер ҡан, бер милләт итеү маҡсатынан сығып та ярайһы ҡәтғи тотолғандыр был йола.\n2. Мөмкин тиклем иртә өйләндереү мәғҡул һаналып, хатта сәңгелдәктән үк ҡолаҡ тешләтеп, йәрәшеү, «һырға туйы» үткәреү йолаһы йәшәп килгән. Ишәк туйы — иллелә тип ғаилә ҡорорға ашыҡмаған егеттәрҙән көлгәндәр, иҫәрерәк һанағандар. Өйләнмәгәндән аҡыл һорама тигәндәре лә бындайҙарҙы алйот һанағанға дәлил. Иртә өйләнгән үкенмәҫ.\nҠыҙ баланы иһә тағы ла тиҙерәк эйәһенә тапшырыу хәстәрен күргәндәр, инйәр-ҡатайҙарҙа көйәнтәләгәндә биҙрәһе ергә теймәҫлек булһа ҡыҙҙы кейәүгә бирергә мөмкин тигәнде ишетергә тура килгәне бар. Ултырып ҡалыуынан ҡурҡып, ғәҙәттә 16-17 йәштә, ә ҡайһы бер осраҡтарҙа хатта иртәрәк тә ҡыҙҙарын һоратҡан ергә биреп ебәреүҙе хуп күргәндәр, йот йылдары ғаиләләге артыҡ тамаҡтан ҡотолорға тырышыу ҙа күҙәтелгән. 18 йәштәрҙә инде ҡыҙ бала кейәүгә сыҡмағандар рәтенә инә лә башлаған. Ә Ултырған ҡыҙға ен эйәләй.\nИр кешенең физик сәләмәтлеге (ә енси ҡеүәт бының төп күрһәткесе тип күрелгән) ҡул көсө ҙур әһәмиәткә эйә булған дәүерҙә юғары баһаланған һәм көс-ҡеүәт һаҡланһын өсөн түшәк яңыртыу файҙалы тип иҫәпләнгән (бер нисә ҡатынға өйләнеү күренешенең бер сәбәбе).\nЙәш ҡыҙ алыу йәшәртә.\nШәриғәт буйынса 10 йәштәрҙән үк, икенсел енси билдәләр күренә башлау менән, кеше бәлиғ була тип һаналыу сәбәпле ҡыҙҙарға хатта шул мәленән үк никахҡа инеү мөмкинлеге бирелгән. Хәҙерге медицина күҙлегенән был бик иртә, ҡыҙ бала ла, ир бала ла ғаилә көтөүгә әҙерлекһеҙ, организмдары нығынып өлгөрмәй тип иҫбатлана. Әммә егерменсе быуат урталарына тиклем кешенең үтә ҡыҫҡа ғүмерле булыуын иҫәпкә алһаң, зат-ырыуыңды дауам итеү өсөн иртәрәк өйләнеү фарызлығына инанаһың:\n3. Үрҙә әйтелгәндәрҙән үк күренеүенсә, туғанлашыр яҡтың нәҫел-нәсәбе ниндәй булыуына бик ҙур әһәмиәт бирелгән:\nАтаһынан күргән — уҡ юнған, инәһенән күргән — тун бескән. Уҫаҡта алма үҫмәй.\nАтайһыҙҙы кейәү итмә, инәйһеҙҙе килен итмә. Алмағаста алма бешә, дегәнәктә – дегәнәк.\nДегәнәк араһында иҫкән сәскәнән һаҡлан. Был осраҡта ла күҙең төшкән ҡыҙҙың ниндәй ғаиләнән булыуын иҫтә тотоу кәрәклеге киҫәтелә. Үҙе сәскәләй булһа ла, нәҫел-нәсәбенең йүнһеҙ булыуы бәхетһеҙлеккә килтереүе ихтимал.\n4. Туғанлашыр яҡтың социаль статусы бер самараҡ булыуы яҡшы:\nҠаҙ менән ҡаҙ, өйрәк менән өйрәк. Тибешеп ятһа ла тиңең булһын. Юрғаһына күрә дуғаһы. Буйың етмәгәнгә үрелмә.\nЙәнә бер үҙенсәлеккә иғтибар итәйек — Ҡыҙыңды үҙеңдән түбәнерәккә бир, киленде үҙеңдән юғарыраҡтан ал. Был мәҡәлдә ҡыҙ баланың егеттән түбәнерәк баҫҡыста тороуы төҫмөрләнә. Ул үҙен ире менән тиң итеп тойһон өсөн социаль статусы түбәнерәк ғаиләгә төшөүе ҡулайыраҡ булған. Икенсенән, кейәү яғы үҙенән абруйлыраҡ кешеләр менән туғанлашып, йәмғиәттә тотҡан баҫҡыстан күтәрелеүҙе лә ҡайғыртҡан.\nӘммә был барыбер ҙә егеттең шәхси сифаттарына талапты кәметмәгән, сөнки Ынйының эт муйынында ҡәҙере юҡ, йәғни насар ир ҡулында яҡшы ҡатындың ҡәҙере юҡ.\nҠыҙ яғы ғаиләһенең юғарыраҡ баҫҡыста тороуына өҫтөнлөк бирелһә лә матди хәлдә артыҡ айырма булмауы хәйерле:\nБында, тәү ҡарамаҡҡа, ниндәйҙер ҡапма-ҡаршылыҡ бар кеүек. Ләкин, тарихтан белеүебеҙсә, кешенең йәмғиәттә яулаған дәрәжәһе һәр саҡта ла уның матди хәленә ярашлы булмаған. Әйтәйек, сауҙагәрҙәр алған табыштарына ҡарап гильдияларға бүленгән. Комедияларҙа йыш ҡына тап бына улар ҡатламының хәйерселеккә төшкән дворяндар менән туғанлашырға тырышыуы һүрәтләнә.\n«Йәшлек» гәзитендә баҫылған, көләмәскә әүерелгән бер ҡыҙыҡ хәлде тулыһынса килтерәм (2002 йыл, 12 февраль). Уны Әбйәлил районының Атауҙы ауылынан Рәшит Ямалетдинов тигән ағай яҙып ебәргән. Әммә шуға оҡшаш хәлдәр тураһында электән һәр яҡта үҙенсәләтеп ниндәйҙер ҡыҙыҡтар һөйләйҙәр.\n«Башҡорттар элек өйләндереүҙе йәштәрҙән һорап та тормаған. Хәҙер генә егет менән ҡыҙ осрашып танышып, бер-береһе менән вәғәҙәләшкәс, әллә күпме мәшәҡәттәр тыуҙырып, аҡса туҙҙырып, туй үткәрәләр ҙә, күп тә үтмәй, холҡобоҙ тура килмәне, тип айырылышып та ҡуялар.\nБеҙҙең ауылда матур итеп бик күп бала үҫтереп, бүтәндәргә өлгө булып 60 йылдан ашыуыраҡ бергә йәшәгән оло ғаилә бар ине, хәҙер мәрхүмдәр инде, ожмахтың түрендә булһын рухтары уларҙың. «Оҙаҡ һәм татыу йәшәүебеҙҙең сере ул, уландар, мин инәйегеҙҙе ыштанһыҙ көйөнсә барып алыуҙа», — тин һөйләр ине олатай.\nИртәгеһен ашығып сығып киткәндә, егеттең ыштанһыҙ икәнен һиҙеүсе булмаған, тик 30-40 саҡрым ер үтеп, ат ашатырға, тамаҡ ялғарға туҡтағас ҡына ыштан онотолоп ҡалғанын белгәндәр (Егет тигәнең дә ыштан кейеп йөрөргә әле бик ғәҙәтләнеп тә өлгөрмәгән малай булғандыр инде. — Авт.). Нишләһендәр инде, кире боролоп тормағандар, барып килен әйттереп, никахын уҡытып, уларҙы ҡушып ҡайтҡандар.\n«Өйләнгәндә ыштан булмаһа ла ярай ул, уландар, әгәр үҙең ихлас булһаң», — тиер ине олатай, шаяртып».\n5. Ҡаҙ менән ҡаҙ, өйрәк менән өйрәк мәҡәле шулай уҡ өйләнеүселәрҙең бер милләттән, диндән булыуы ҡулайыраҡ тигән фекерҙе сағылдыра:\nҺөмһөҙ һыйыр үҙ көтөүен танымаҫ.\nҠамышты үҙ күлеңдән ал, кәләште үҙ илеңдән (йәғни үҙ динеңдән, милләтеңдән) ал.\nДәһрилек осоронда дингә бәйле мәҡәлдәрҙең фәҡәт фашлауға ҡоролғандары ғына яҙып алыныу сәбәпле, беҙ был осраҡта тик шәриғәт ҡанундарын ғына күҙҙә тота алабыҙ. Хатта диндәш, бер үк тиерлек телле булыуға ҡарамаҫтан, татарҙар менән никахлашыу XIX быуат ахырында ла һирәк осраған. Килмешәктәргә ер башҡа урындан бирелгән, һис юғы ауыл ситендә урынлашып, утар рәүешле йәшәгәндәр.\n6. Борон кем менән туғанлашыу мәсьәләһен ололар ғына хәл иткән тигән фекер нығынған, әммә әйтем-мәҡәлдәр хис-ғишыҡ шулай уҡ иҫәпкә алынғанын асыҡ күрһәтә:\nМөхәббәт тамуҡ утынан ете өлөш артыҡ булыр, ти. Мөхәббәт таш ярҙырта.\nНыҡ һөйә тип һөйөнмә, уртаса һөйә тип көйөнмә, сөнки\nҮтә ҡыҙыл тиҙ уңа.\n— Өс күкәйем, күбек майым әрәм булды, Хоҙайым, — тип уфтанды, ти.\nҠыҙҙы ҡаратыу ысулын да өйрәтә мәҡәлдәр.\n7. Ҡалым, бирнә әҙерләү ғаилә ҡорғанда мотлаҡ үтәлер шарт:\nЙортҡа кергәнсе утҡа кер.\nМәгәр, Ябағаны яуға менмә ялы бар тип, яман менән ҡоҙа булма малы бар мәҡәле был мәсьәләлә шулай уҡ саманы белергә ҡушҡан.\n8. Кәләштең ғиффәтле (ҡыҙ сафлығын һаҡлаған) булыуы, тормошҡа тәүгегә сығыуына ҙур әһәмиәт бирелгән:\nУрау булһа ла юл яҡшы, һуҡыр булһа ла ҡыҙ яҡшы. Иргә бер ҡат барыу — ғәҙәт, икенсегә — оят. Бер бар — берәгәйле бар. Ирҙән ҡайтҡан яуҙан ҡаты.\nБайтал яманы ике айғырҙы тибештерер. Егеттәрҙең бер ҡыҙға баҫышып йөрөүе лә киҫәтелә: Бер ҡаҙыҡҡа ике ат бәйләнмәҫ.\nҒөмүмән, аҙып-туҙып йөрөүҙән ике яҡты ла тыйғандар: Кем менән даның сыҡһа, шуның менән йәнең сыҡһын.\n9. Төҫ-баш, шәхси сифаттарға талап шулай уҡ ярайһы ҡәтғи ҡуйылған:\nЙәмғиәттәге социаль тигеҙһеҙлек ғаилә ҡороуға ла шулай уҡ үҙенсәлекле йоғонто яһай: байҙар сибәрлеккә күберәк иғтибар бирһә (ялсылар былай ҙа етерлек), тәбиғи, түбәнерәк ҡатлам вәкилдәре уңған, донъя көтөрлөк килен һайлай. Ярлының ҡатыны икенсе сәбәптән дә бик һылыу булмағаны хәйерле:\nИл һөйөр байҙы, ир һөйөр һауҙы тигән мәҡәл ысынбарлыҡҡа бик тә ярашлы булғанлығы әсәнең ҡыҙын оҙатҡанда әйткән тетрәндерерлек теләгендә лә раҫлана:\nБашың ауыртһа — яулыҡ эсендә, беләгең ауыртһа — ең эсендә (булһын).\n10. Артыҡ ныҡ һайланыу, талапты сикһеҙ ҙурҙан ҡуйыу яҡшыға килтермәй:\nКүп һайланған һайландыҡҡа ҡалыр. Ғәйепһеҙ йәр эҙләгән йәрһеҙ ҡалыр. Хан ҡыҙының битендә лә бармаҡ битендәй миң булыр.\n11. Туй, килен төшөрөү миҙгелдәре шулай уҡ билдәле бер тәртипкә буйһонған. Йышыраҡ никах — яҙға, туй көҙгә тәғәйенләнә торған булған: Яҡшы килен яҙ килер, яман килен көҙ килер. Килен эш көсө һаналған һәм йәйге эштәр бөтөп, уңыш йыйғас әҙергә килеүҙе оҡшатмайҙар. Ә бына Байҙың туйы яҙ булыр.\nҠалым малын түләп бөтмәй тороп егеттең кейәүләп йөрөү күренеше лә киң таралған. Әммә:\nКөйһөҙ кейәү кейәүләп ятҡансы, көйлө кейәү кәләшен алып ҡайтҡан.\n12. Ҡыҙ яусы аша әйттерелгән, һис юғы һоратырға ошо эштә тәжрибәһе булған оло йәштәге абруйлы ғаилә ағзаһын ебәргәндәр. Быға тиклем алдан димсе барып, ата-әсәнең ҡылын тартҡылаған, әлбиттә. Яусының буш ҡайтыуы егеткә дан өҫтәмәй бит: Егетлегеңде белгең килһә ҡыҙға яусы ебәр, тип бушҡа әйтмәгәндәр. Шуға ла ауылдарҙа димселек-яусылыҡ менән шөғөлләнгән махсус кешене был изге эшкә ҡушыуҙы ҡулайыраҡ күргәндәр:\nДимсе диңгеҙ кисерер, илтеп ярҙан осорор.


Башҡортостанда 3 йәшкәсә балаларҙы шәхси балалар баҡсаларына йөрөтөү өсөн 6 мең һум бирелә\n13 Ғинуар , 14:33\nБашҡортостанда муниципаль балалар баҡсаһындағы урынға дәғүә иткән ғаиләләр балаларын шәхси балалар баҡсаһына йөрөтөргә мөмкин. Бында ата-әсәләр ғәҙәти балалар баҡсаһындағы кеүек үк түләй, ҡалған өлөшөн бюджет индерә. Был нисек эшләй?\nМуниципаль балалар баҡсаһында әлегә урыны булмаған ике айҙан өс йәшкә тиклемге балаларҙың ата-әсәһе йәки законлы вәкилдәре компенсация, йәғни шәхси балалар баҡсаһы өсөн сертификат алырға хоҡуҡлы.\nСертификаттың күләме – бер балаға айына 6000 һум. Дәүләт балалар баҡсаларындағы кеүек үк, ата-әсәләр ҙә үҙ өлөшөн түләй, Өфөлә иһә көнөнә – 153 һум. Һөҙөмтәлә ата-әсәләр муниципаль балалар баҡсаһына ҡарағанда күберәк түләмәй.\nСертификат алыу өсөн ғаризаны бер нисә ысул менән бирергә мөмкин.\nСертификатты аҡсалата алып булмай. Аҡса туранан-тура бала йөрөгән шәхси балалар учреждениеһы иҫәбенә күсерелә.\nСертификат алыу өсөн баланың ата-әсәһенә «Дәүләт хеҙмәттәре» порталында ғариза бирергә, күп функциялы үҙәккә йәки райондың мәғариф бүлегенә мөрәжәғәт итергә кәрәк.


Инфоурок › Другое › Презентации › Презентация по государственному башкирскому языку "Уфа"\nБашҡорт теле дәресе. Класс: 6б Тема: “Тау башында балҡый бер ҡала”\nТау башында балҡый бер ҡала, Ул ҡала Өфө тип атала. Яҡтыраҡ яна йондоҙҙары, Матурҙар егет һәм ҡыҙҙары.\nӨфө ҡалаһына 1574 йылда нигеҙ һалынған. Элек башҡорттар Өфөнө Имән ҡала тип атаған.Өфө 7 районға бүленә. Өфөлә Тыуған яҡты өйрәнеү музейы, М.В.Нестеров исемендәге Художество музейы, халыҡ шағиры М.Ғафуриҙың йорт – музейы бар.Ҡалала алты театр эшләй, ундан ашыу юғары уҡыу йорто бар, мәктәптәр, техникумдар, колледждар бик күп.\nҺүҙлек эше: Баш ҡала- столица Һәйкәл- памятник Эргәһендә-рядом Ҡуйыла- ставятся\nС.Юлаев – башҡорт халҡының ... . Салауат Юлаев һәйкәле – илебеҙҙәге … скульптура. Уның ауырлығы … тонна. Ул бронзалаштырылған … ҡойолған. Һәйкәлдең авторы – скульптор … . (Иң ҙур атлы , С.Д.Тавасиев, милли геройы, ҡырҡ, суйындан)\nМ.Ғафури исемендәге башҡорт драм театры\nНур татар театры\nРус драм театры\nЮлығыҙҙа һәр ваҡыт бары йәшел төҫ кенә янып торһон. Хәйерле сәғәттә! Һаубулығыҙ!\nНомер материала: ДВ-190241


13 ғинуар — Рәсәй матбуғаты көнө.\nЗәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте журналистарҙы, гәзит һәм журнал редакциялары хеҙмәткәрҙәрен, полиграфистарҙы, нәшриәтселәрҙе, журналистика ветерандарын һәм башлап ҡәләм тибрәтеүселәрҙе һөнәри байрамдары – уҙып киткән Рәсәй Матбуғаты көнө менән ихлас ҡотлай! Ныҡлы һаулыҡ, бәхет, ҡыҙыҡлы һәм фәһемле осрашыуҙар, ижади үрҙәр, яңы уңыштар теләй!\nӘйткәндәй, бөгөн Өфөлә Матбуғат байрамы көнө уңайынан ҙур сара уҙғарыла. Сараны БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы үткәрә. Унда республика һәм район-ҡала матбуғаты, киң мәғлүмәт хеҙмәткәрҙәре, журналистар саҡырылған.


Хәбәрҙәр: Митт Ромни Обаманың иммигранттарын тартып алмаҡсы.\nМитт Ромни Обаманың иммигранттарын тартып алмаҡсы.\nАҠШ президентлығына Республика фирҡәһе кандидаты Митт Ромни иммигранттар аудиторияһын яулап алмаҡсы. Ул Обама майҙанында уйнай, сөнки АҠШ-та элек- электән латиноамериканлылар демократтарға тауыш бирә килгән.\nӘммә Ромни сәйәси мәрәйҙәр алыуына шикләнмәй: уның һүҙҙәре буйынса, иммиграция ҡануниәтендә реформалар үткәреү күптән зарур, Обама идара иткән 4 йыл эсендә бер нәмә лә эшләнмәгән:\n“Иммиграция системаһын үҙгәртеү өсөн, мин республиканлылар менән дә, демократтар менән дә хеҙмәттәшлек итәсәкмен. Тәүҙә ил сиктәрен контролгә алмай тороп, беҙ намыҫлы һәм эффектив система төҙөй алмаясаҡбыҙ. Барыһы ла бер нәмә менән килешер, тип уйлайым: беҙгә легаль булмаған иммигранттар ағымын кәметеүсе,ә легаль миграцияны көсәйтеүсе намыҫлы һәм тормошҡа ашырырлыҡ закондар кәрәк.”\nӘйтергә кәрәк, әлеге администрация кесе Буш заманында алынған курсты дауам итә, йәғни легаль булмаған иммигранттарҙы илдән сығарып ебәреү урынына легалләштерергә тырыша һәм шул уҡ ваҡытта Мексика менән сикте нығыта.


Өфөлә рус теле буйынса бушлай курстарҙа Тоталь диктантҡа әҙерләнергә мөмкин // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә рус теле буйынса бушлай курстарҙа Тоталь диктантҡа әҙерләнергә мөмкин\n16:01, 18 февраля 2016 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 18 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nӨфөлә рус теле буйынса бушлай курстарҙа «Тоталь диктант» халыҡ-ара акцияһына әҙерлек башлана. Һәр кесаҙна һайын ойоштороласаҡ курстарға теләгән һәр кем йөрөй ала.\nБеренсе дәрес 25 февралдә М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның 3-сө корпусында үткәрелә. Адресы: Октябрь революцияһы урамы, 3а, 401-се аудитория. Киске сәғәт 7-лә башлана.\nКурстар акцияға тиклем дауам итә, һуңғыһы 14 апрелдә ойошторола. Үҙең менән дәфтәр, ручка алырға кәрәк.\nБыйыл республикала Тоталь диктант 16 апрелдә уҙғарыла. Акцияның маҡсаты — һәр кешегә рус теленән белемен тикшереп ҡарау мөмкинлеге биреү һәм грамоталылыҡты күтәреүгә ҡыҙыҡһыныу уятыу. 12 йыл эсендә Тоталь диктант халыҡ-ара ҙур ваҡиғаға әүерелде. 2015 йылда акция Рәсәйҙең һәм донъяның 549 ҡалаһында уҙҙы, унда 108 меңдән ашыу кеше ҡатнашты. Акцияны ойоштороусылар — «Тоталь диктант» граждандарҙың тел мәҙәниәтенә ярҙам фонды.\nТеги: тоталь диктант


Рәсәйгә ҡарата индерелгән санкцияларҙың ыңғай яҡтары | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРәсәйгә ҡарата индерелгән санкцияларҙың ыңғай яҡтары\n16 июня 2015 — 16:35\nСит илдәрҙән ауыл хужалығы тауарҙарын индереүҙе сикләү үҙебеҙҙә етештереүҙе, тотош ауыл хужалығын үҫтереүгә булышлыҡ итәсәк, тигән фараздарҙы ишетергә мөмкин. Бындай шарттарҙа урта һәм кесе предприятиеларға еңел түгел. Шуға ҡарамаҫтан, улар донъя иҡтисадындағы тартҡылаштың ыңғай яҡтарын күреп ҡалырға тырыша. Хәбәрсебеҙ Ләйсән Тимербулатова ҙур булмаған ит етештереү предприятиеларыныың береһендә булып, уның көрсөк шарттарына нисек яраҡлашыуы менән ҡыҙыҡһынды. Дыуан районының Ҡаракүл ауылы янында урынлашҡан ит комбинатының эшләү тарихы әлегә бик аҙ. Шулай ҙа Башҡортостандың башлыса төньяҡ район-ҡалаларын һәм күрше өлекәләрҙең ит баҙарында үҙ урынын яулап өлгөргән дә инде.Комбинат сеймалды ситтән һатып алмай- хужалыҡтың үҙенең фермаһы бар. Һыйыр малдарынан, сусҡанан башҡа, тағы ла тик ит өсөн тәғәйен 600 баш йылҡы аҫырала. Үҙ ереңдә, үҙ малыңды үрсетеп, ит ризыҡтарын етештереү сығымдарҙы кәметергә һәм ҡатмарлы иҡтисади һынауҙарҙы үтеү мөмкинлеген бирә. Үҙ сеймалын ҡулланған комбинат шулай уҡ сифатты ла етди күҙәтеүгә алған.Комбинат асылыу менән яҡын-тирәлә урынлашҡан ауыл халҡы өсөн яңы эш урындары барлыҡҡа килгән. Бында 50-ләп хеҙмәткәр эшләй. Проект буйынса, тәүлегенә 2 тонна ит етештереү планлаштырылһа, әлегә күрһәткестәр 1,5 тонна. Быйыл көҙгә хужалыҡта мал башын арттырырға һәм тағы ла яңы эш урындары булдырырға ниәтләйҙәр. Комбинаттың эшмәкәрлеге тулыһынса тиерлек автоматлаштырылған. Мәҫәлән ошо Германиянан алып ҡайтҡан Килия аппараты колбаса өсөн туралған итте тигеҙ итеп иҙеү өсөн ҡулланыла. Ҡул көсөн кәметеү, хеҙмәткәрҙәрҙең эшен еңеләйтеү һәм продукцияға хаҡтарҙың тотороҡлоғон тәьмин итеүгә ынтылалар хужалыҡта. Комбинат коллективы йәш булыуына ҡарамаҫтан ил кимәлендә танылыу яулаған. Мәскәүҙә үткәрелгән “Алтын көҙ” Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһендә ике йыл рәттән еңеүсе тип табыла. Ә бөтә етештерелгән продукцияның бишеһе “Башҡортостан продукты” исеме аҫтында һатыла.\nТап ошо әйтем Өфө халҡын һәм муниципаль хеҙмәттәре ҡаланы ҡарҙан таҙартыу өмәһендә берләштерҙе. Ихата алдарын, тирә-яҡты таҙартыу өмәһенән “Башҡортостан” дәүләт теле һәм радио компанияһы хеҙмәткәрҙәре лә ситтә ҡалманы. Һуңғы көндәрҙә ҡарҙың күпләп яуыуы беҙҙең өсөн бер ҙә ҡурҡыныс түгел, ти Юлай...\nИнорс ниһәйәт бассейнлы булды\nБашҡортостан хөкүмәте ярҙамы менән яңы объект сафҡа инде. Ә Октябрь Проспектында урынлашҡан республика клиник онкология диспансерының хирургия корпусында төҙөлөш эштәре һүлпәнәйгән. Эштәр был арала мотлаҡ йәнләнәсәк. Подрядсы ойошмалар ошондай вәғәҙәләр бирҙе. Сафҡа индерелергә тейеш республика...\nБашҡортостан студенттары “Өйҙә”\nӨфөлә Республиканан ситтә һөнәри белем алған йәштәрҙең беренсе форумы үтте. Ул йәштәргә тыуған төйәктә эш һәм уҡыу мөмкинлектәре менән бер рәттән үҙ һәләттәрен дә танытырға булышлыҡ итте. Башҡортостандан сыҡҡан студенттарҙың бындай кимәлдә берләшеп аралашыуы беренсе тапҡыр. Мәскәү, Санкт-Петербург...\nҺауанан алынған сир\nӨфөлә йәшәүселәр үҙ медицина карталарында ысынбарлыҡҡа тура килмәгән ауырыуҙар яҙылыуына зарлана. Берәүҙәр, йәнәһе лә, табипҡа нервы системаһы ҡаҡшаған, тип мөрәжәғәт итһә, икенселәре иһә картала яҙылған ауырыуҙар тураһында бөтөнләй әйтергә ҡыймай. Өҫтәп яҙылған сирҙәрҙе ҡайҙан...\nҠазан ҡалаһында “ТРЭК 2020” конференцияһы үтә\nУнда ҡатнашыусылар Өфө хирургтарының ҡан-тамырына заманса алымдар ярҙамында операция эшләүен тура эфирҙа күҙәтә. Операция бер сәғәт тирәһе дауам итә. Өфө хирургтары хәҙер пациенттың артерияларын эстән күрә ала. Махсус ҡорамал ярҙамында табиптар хәҙер ҡан тамырҙары ауырыуҙарын алдан...\nСәләмәтлек һағында тороусы\n3 тапҡыр алтын скальпель алыусы, профессор, медицина фәндәре докторы, Рәсәйҙең атҡаҙанған табибы, Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре, һаулыҡ һаҡлау алдынғыһы, Салауат Юлаев Ордены Кавалеры Мәжит Нартайлаковҡа 60 йәш. Билдәле хирург республикала иң беренсе бауыр трансплантологияһын башҡара....\nБашҡортостан диңгеҙселәре Александр Маринеско етәкселегендәге һыу аҫты кәмәһенең батырлығын иҫкә алды. 75 йыл элек 1945 йылдың 30 ғинуарында немецтарҙың иң ҙур лайнеры "Вильгельм Густлофф" торпедо утына тотола. Һөҙөмтәлә 4 меңдән артыҡ немец илбаҫары юҡ ителә. Тарихта ул « быуат һөжүме » тип...\nРеспублика етәксеһе Радий Хәбиров Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына иғтибарҙы бермә-бер көсәйтергә саҡырҙы, уларҙы борсоған мәсьәләләрҙе тиҙ арала хәл итеү юлдарын билдәләргә ҡушты. 1941-се йылдың 22-се июне таңында фашистик Германия ғәскәрҙәре иҫкәртеүһеҙ Советтар Союзына баҫып инә. 4 йылға...\nКоронавирус сәбәпле 14 февралдән Рәсәйҙән Ҡытайға чартер авиарейстар яһалмаясаҡ. Был турала Рәсәй биләмәһенә яңы коронавирус инфекцияһының инеүен һәм таралыуын иҫкәртеү буйынса штаб рәйесе Татьяна Голикова белдерҙе.Вице-премьер билдәләүенсә, Рәсәй Федерацияһы менән Ҡытай араһында...\nКиҙеү башланыр мәл\nБашҡортостанда грипп һәм киҫкен респиратор вирус инфекцияһы менән ауырыусылар арта башлаған. Республика буйынса 27 мең 469 кеше, уларҙың 70 проценты тиерлек балалар, табиптарға мөрәжәғәт иткән.Рәсәйҙең ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү хеҙмәтенең Башҡортостандағы идаралығы шәхси профилактика...\nСудьялары араһында волейбол буйынса турнир уҙҙы\n“Динамо” спорт компексында Рәсәй Федерацияһы субъекттары судьялары араһында волейбол буйынса төбәк-ара турнир уҙҙы. Ярыш Бөйөк Ватан һуғышының 75 йыллығына арнап үткәрелде. Волейбол буйынса турнирҙы Суд Советы һәм Башҡортостан республикаһының Юғары суды ойошторған. Турнирҙа бөтәһе алты...\nДим биҫтәһендә балалар поликлиникаһы файҙаланыуға тапшырылды\nМедицина учреждениеһы үткән быуаттың 90-се йылдарында төҙөлгән һәм ошоғаса ремонт күрмәгән. Поликлиникалағы үҙгәрештәр тураһында хәбәрсебеҙ Альбина Зәйнетдинова репортажы.Дим биҫтәһенең балалар поликлиникаһы кескәй һәм үҫмер пациенттарҙы ҡабул итергә әҙер. Ярты йыл дауам...\nБашҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Максим Забелин әйтеүенсә, ямаш шеште асыҡлаусы ҡорамалдар 60-70 процентҡа иҫкергән. Бынан тыш, кадрҙарға ҡытлыҡ һиҙелә. Республика клиник онкология диспансерының баш табибы Адель Измайлов әйтеүенсә, шуға ҡарамаҫтан, Башҡортостанда яман шештәрҙе асыҡлау...\nАвтобустарҙа ҡулаҡсаһыҙ иҫәп терминалдары мәжбүри урынлаштырыласаҡ\n2020 йылдың 1 июленән автобустарҙа ҡулаҡсаһыҙ иҫәп терминалдары мәжбүри урынлаштырыласаҡ. Ҡағиҙәне үтәмәгәндәргә штраф һалыу ҡарала.Беренсе тапҡыр 30 мең һум, ҡабаттан тәртип боҙған саҡта бер миллионға тиклем. Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе бедереүенсә, профилактика ыңғай...\nҠағиҙә боҙалар, тимәк ҡурҡмайҙар\nБашҡортостанда ғинуар айында теркәлгән юл-транспорт фажиғәләренең күбеһендә водителдәр ғәйепле, тип танылған. Республика хөкүмәтендә транспорт сәғәте сиктәрендә үткән юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге буйынса комиссия ултырышында бәхетһеҙ осраҡтарҙы иҫкәртеү саралары билдәләнде.Радий Хәбиров яуаплы...\n2025 йылға Башҡортостан төбәк тулайым продукты күләмен 2 триллион ярымға еткереп илдә алдынғы ун төбәк исемлегенә инергә тейеш. Башҡортостан Хөкүмәте үҙ алдына бына шундай бурыс ҡуя. Иҡтисад һәм социаль үҫештең төп йүнәлештәре буйынса 22 проект инициативаһы Радий Хәбировтың сентябрь Указында...\nСибай ҡалаһында сүп-сар эшкәртеүсе заманса завод барлыҡҡа киләсәк\n“Экология” милли проекты сиктәрендә төҙөләсәк комплекстың Рәсәйҙә тиңе юҡ, тип билдәләй белгестәр.2024 йылға тиклем республикала ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын эшкәртеүсе 16 предприятие барлыҡҡа килер, тип көтөлә. Әле башҡа төбәктәр тәжрибәһе ентекле өйрәнелә. Комплекстарҙа сүп-сарҙы сорттарға...\nРадий Хәбиров короновирусҡа бәйле хәлде күҙәтеп барырға ҡушты\nРеспублика хөкүмәтендә үткән оператив кәңәшмәлә Радий Хәбиров Һаулыҡ һаҡлау министрлығына короновирусҡа бәйле хәлде күҙәтеп барырға ҡушты. Башҡортостанда әле был сирҙе йоҡтороусылар юҡ. Шуға ҡарамаҫтан, уяулыҡты юғалтырға ярамай, тине Республика етәксеһе.Башҡортостан авариялар һаны буйынса йәнә...\nҠытайҙан беҙҙең граждандар эвакуациялана\nКоронавирус менән зарарланыусылар һәм һәләк булғандар һаны йәшен тиҙлеге менән арта. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының һуңғы мәғлүмәттәре буйынса әлеге көндә коронавирустан 480 кеше һәләк булған. 18 меңгә яҡынында вирус барлығы асыҡланған. Бөтә донъяны ҡурҡыуға һалған сир тураһында ...\nБындай һауа торошо киҫкен респиратор вирус инфекцияһының таралыуына булышлыҡ итә. Башҡортостанда 18 кешелә быйыл сусҡа киҙеүе табылған. ГРИПП-тың был штаммы һуңғы 4 йылда булғаны юҡ ине. ГРИПП һәм ОРВИ сәбәпле Башҡортостанда айырым белем усаҡтары ла карантинға ябылды. Сикләүҙәр Салауат, Бөрө...\nҠар, епшек ҡар, ямғыр\nБашҡортостанда киләһе көндәрҙә йылы һауа торошо көтөлә. Республиканың гидрометеорология үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, ваҡыты менән ҡар яуасаҡ. Синоптиктар билдәләүенсә, быйылғы ҡышты аномаль, тип баһаларға мөмкин. Февраль-сатлама һыуыҡтар айы. Әммә ҡыштың һуңғы айында ла көндәр йылы торасаҡ. Ҡар,...\n2020 - матур даталарға бай йыл\nМәҫәлән, киләһе ял көнө - икенсе февралдә бихисап туйҙар үткәрелә. Шул сәбәпле Башҡортостанда ҡайһы бер ЗАГС-тар хатта йәкшәмбе лә эшләйәсәк. Аҡ ҡомаҡ йылы матур даталарға бай булмаҡсы. Шул сәбәпле Башҡортостанда ҡайһы бер ЗАГС-тар хатта йәкшәмбе көндө лә эшләйәсәк. Быйылғы йыл Рөстәм һәм...\nПоляр экспедицияларҙа ҡатнашыусыларға музей асыла\nӨфөлә төньяҡ киңлектәрҙе өйрәнеүсе, поляр экспедицияларҙа ҡатнашыусы яҡташтарыбыҙға арналған музей асыла. Был хаҡта Башҡоростан башлығы Радий Хәбров социаль селтәрҙәге сәхифәһендә белдерҙе. Музейҙа төп урын штурман Альбановҡа бүленәсәк. Кем һуң ул Валериан Альбанов? Уны Өфө менән нимә бәйләй...


Байымдың “процентһыҙ банк”ы\n8 Декабрь 2017, 17:47\nРәйсә Зарипованы Байымда “Процентһыҙ банк” тип йөрөтәләр. Аңлашылалыр: кемгәлер үтескә аҡса биреп торғаны өсөн ул өҫтәмә түләү, йәғни процент алмай. Тап мосолмандарса, ғәҙел был ғәмәл. Үтескә биреп тороусының күңеле тыныс, алып тороусының мөлкәте теүәл. Мохтажлыҡ кисермәйенсә йәшәгән кем бар икән был донъяла? Айырма хаҡта ғыналыр. Байҙарға – миллиондар, урта хәллеләргә – меңдәр, фәҡирҙәргә һумдар кәрәк...\nАлағарҙа – алырлығың, ҡырпағайҙа бирерлегең булһын, тиҙәр. Мохтажлыҡ кисергәндә күҙ төбәп барырлыҡ ышаныслы кешең бар икән, ифрат яҡшы бит ул. Ни генә тимәйек, ауыл халҡы хәҙерге заманда күп осраҡта аҡсаға ҡытлыҡ кисерә. Был хәл аңлашыла ла. Элек колхоз-совхоздар гөрләп эшләгән саҡта аҡса проблемаһы ауылда ул тиклем киҫкен торманы. Аҙы ла етте, күбе лә бөттө, тигәндәй. Ул саҡта “дефицит тауар” төшөнсәһе бар ине. Хәҙер иһә аҡсаң ғына булһын – йәнең теләгәнде табырға мөмкин.\nӘ Рәйсә Зарипованы Байымда “Процентһыҙ банк” тип йөрөтәләр. Аңлашылалыр: кемгәлер үтескә аҡса биреп торғаны өсөн ул өҫтәмә түләү, йәғни процент алмай. Тап мосолмандарса, ғәҙел был ғәмәл. Үтескә биреп тороусының күңеле тыныс, алып тороусының мөлкәте теүәл. Мохтажлыҡ кисермәйенсә йәшәгән кем бар икән был донъяла? Айырма хаҡта ғыналыр. Байҙарға – миллиондар, урта хәллеләргә – меңдәр, фәҡирҙәргә һумдар кәрәк...\nУңғанлығы – ата-әсәһенән\nАлма ағасынан алыҫ төшмәй. Рәйсә апай ҡара тырышлыҡты, егәрлелекте, бөтмөрлөктө әсәһе Һылыубикә менән атаһы Әбелхәйер Әмировтарҙан мираҫ итеп ала. Улар әле Рәйсә апай йәшәгән Байым ауылына күрше генә ятҡан Икенсе Этҡолда көн күреп, икеһе лә колхозда хеҙмәт итә. Өс ҡыҙға, бер уланға ғүмер бирәләр. Һылыубикәнең тәүге иренән тыуған ҡыҙы Сабира әле иҫән, 85 йәштә, Муллаҡайҙа йәшәй.\nАтаһы менән әсәһе көнө-төнө колхоз эшендә булғас, Рәйсәгә үҙенән бәләкәй Рәйлә һәм Роза һеңлеләрен ҡарап үҫтерергә тура килә. Йәшләй вафат булған ағаһы Рәйесте этҡолдар шәп бейеүсе итеп хәтерендә һаҡлай. Уның оҫталығын хатта баш ҡаланан махсус комиссия килеп баһалап, Рәшиҙә Туйсина, Әнүәр Ишбирҙин менән бергә уҡырға алып китергә йөрөй. Әммә ата-әсәһе: “Берҙән-бер улыбыҙ ата йортон ташларға тейеш түгел. Ҡартайған көнөбөҙҙә таянысыбыҙ булырһың, бармайһың”, – тип балаһын Өфөгә ебәрмәй. Рәйес Әмиров тигән оҫта бейеүсе тап шуның өсөн дә оло донъяға танылмай ҡала.\nУны тиҫтерҙәре кеше йәнле, ихлас, үтә ярҙамсыл итеп хәтерендә һаҡлай. Бер ваҡытта ла күңел төшөнкөлөгөнә бирелмәй ул, һәр ваҡыт йор һүҙе, мәрәкәләре менән ауылдаштарын дәртләндереп йәшәй. Был йәһәттән Рәйсә апай ағаһына оҡшаған. Бер ваҡыт Икенсе Этҡол егеттәре кемгәлер трактор менән утынға бара. Ҡайтышлай башҡалар кабинаға ултыра, Рәйес иһә йөк башына ҡунаҡлай. Байым менән Икенсе Этҡол араһындағы ямаҡай соҡорло юлды үткәндә утын тейәлгән йөк түңкәрелеп китмәһенме! Егет ергә барып төшкән ыңғайы эргәләге һаҙға йүгереп инеп йәшеренә. Кабиналағылар уны күрмәй ҙә ҡала. Улар йәһәт кенә төшөп, Рәйесте йөк аҫтында ҡалған тип уйлап, утынды аҡтара, икенсе урынға күсерә башлай. Бәхеттәренә күрә, егет унда булмай сыға. Шулай ҙа барыбер юҡ бит... Кабиналағылар ни уйларға ла белмәй. Бер аҙҙан һаҙ яғынан Рәйес йылмайып килеп сыға. Тап ошо урында Ғамил Афзалдың шиғыр юлдары иҫкә төшә:\nҮлеп ятам, үҙем көлөп ятам,\nКеше бәхетенә шатланып...\nБыл саҡта егеттәрҙең ниндәй тойғолар кисергәнен күҙ алдына килтереп ҡарағыҙ. Рәйестең һеңлеһе Рәйсәнең холҡон ҡылыҡһырлар өсөн бәйән иттем был ваҡиғаны. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уның һеңлеһе Роза менән берҙән-бер ағаһының ғүмерҙәре иртә өҙөлә.\nАталары Әбелхәйер һуғыш ваҡытында фашистар тотҡонлоғонда булып, мең бәлә-ыҙалыҡ аша тыуған яғына ҡайтыуға өлгәшә. Ул алтын ҡуллы балта оҫтаһы, колхозда төрлө эштә йөрөй, етәкселәр ни ҡушһа, шуны намыҫ менән үтәй. Рәйсә апай атаһын бик талапсан кеше итеп хәтерләй. Һәр эште үҙе белгән тәртиптә башҡарып, шәхси хужалығында ҙур уңыштарға өлгәшә ул. Миҫалға картуф һәм сөгөлдөр үҫтереүен генә алайыҡ. Әбелхәйер ерҙе икегә бүлеп, тәүге йылда был майҙандың бер өлөшөнә – картуф, икенсеһенә сөгөлдөр сәсә. Икенсе йылында иһә тамыраҙыҡтарҙың урындарын алмаштыра. Һөҙөмтәлә, йылдың нисек кенә килеүенә ҡарамаҫтан, шәхси баҫыуында картуф та, сөгөлдөр ҙә емерелеп уңа.\nӘбелхәйерҙең тынғыһыҙлығы, ҡара тырышлығы хаҡында Икенсе Этҡолда төрлө легендалар йөрөй. Үтә ныҡ ҡартайып, күҙе күрмәй башлағас, эшһеҙ тора алмаған ҡарт өйөлгән утынды икенсе урынға күсереп, шунан һуң кире элекке еренә шылдыра икән. “Ниңә улайтаһың ул, Әбелхәйер апа?” – тип һорағандарға ул: “Эй, уландар, миңә бит эш кәрәк, хәрәкәтһеҙ торһам, билем һыҙлай башлай”, – тигән, ти.\nАтаһы ҡыҙы Рәйсәне һәр ваҡыт үҙе менән бергә йөрөтә. Дүртенсене тамамлағас, урманға утын ҡырҡырға алып сыға. Шул саҡта ике тотҡалы ҡул бысҡыһы менән ҡайын ауҙарғандары айырыуса ныҡ иҫендә ҡала ҡыҙҙың. Ни өсөн икәне аңлашыла торғандыр. Ғөмүмән, бала саҡта булһынмы, башҡа ваҡыттамы, кешенең хәтеренә иң бәхетле, йә булмаһа иң ауыр мәлдәр уйыла торғандыр. Ә утынға барғанды Рәйсә апай бысҡыға көсө етмәй ыҙаланғаны өсөн иҫендә ҡалдырған. Күҙ алдына килтереп ҡарағыҙ ҡыҙҙың был саҡтағы кисерештәрен: уның атаһына шул тиклем ярҙам иткеһе, ҡайынды тиҙерәк ауҙарышҡыһы килә, әммә көс кенәһе етмәй. Бала ғына тәнендә юҡ ундай ҡарыу, етмәһә, ағас ҡырҡылһын өсөн бысҡының ике яҡтан да тигеҙ тартылыуы шарт. Талапсан атаһының йөҙөнә ара-тирә күҙ төшөрөп ала ла, унан әрләнеүҙән, ҡырын ҡарауынан ҡурҡҡан һымаҡ, эй, өтәләнә ҡыҙ бала. Уның хәлен күреп, атаһы бер үҙе лә бысып ауҙарыр ине, был мөмкин түгел...\nОшо юлдарҙы яҙған саҡта ҡулыңа бензобысҡы алып, уларға ярҙам итке, ҡайынды тиҙ генә бысып ауҙарғы, ҡыҙҙы көсһөҙлөгөнә бәйле уңайһыҙланыу тойғоһонан ҡотҡарғы килә. Ә бит Рәйсә апайҙы бала сағындағы тап ошо эпизод ваҡыты-ваҡыты менән һиҫкәндерә килә. Инде олоғайып, пенсияға сыҡҡас, үткенсе сиғандарҙан бензобысҡы һатып ала ул. Улынан уны тоҡандырыу серҙәрен өйрәнеп, урманға китә һәм ундағы ҡороған байтаҡ ағасты бысып ауҙара. Йәғни, ошо рәүешле бала сағындағы көсһөҙлөгөнән үсен ала, утындан ҡонон ҡайтара.\nӘсәһе Һылыубикәне бик уңған, бөтмөр кеше итеп иҫләй ауылдаштары. Ул хатта 70 йәше тулғас та колхоз эшендә ярҙамлашырға сыға һәм, бер көндә 55 һарыҡтың йөнөн ҡырҡып, рекорд ҡуя. Йәштәр бының яртыһын да үтәй алмай.\nҒүмер буйы ауыр эштә йөрөһәләр ҙә, тотош ил кисергән ауырлыҡтарҙы үҙ иңендә күтәрһәләр ҙә, Һылыубикә инәй – 81, ире Әбелхәйер 86 йәшендә донъя ҡуя. Атаһы менән әсәһенең оҙон ғүмерле булыуын Рәйсә апай шулай аңлата: “Эштән кеше үлмәй ул...”\nАшаған түгел, тураған белә\nРәйсә апайҙың бала саҡ хәтирәләренән тағы ла күңеленә ныҡлы уйылып ҡалғаны бесән мәленә бәйле. Улар башҡалар кеүек был саҡта урманға күсеп барып, ҡыуышта йәшәп, колхоз эшен башҡара. Ауылдың ололары Әбелхәйерҙең салғыны үҙенсә ашлағанын иҫендә ҡалдырған. Башҡалар бының өсөн муйылды һайлаһа, ул – ерек ағасын. Этҡолдар тәүҙә әлеге хәлгә көлөп кенә ҡарай. Йәнәһе, ерек тә булдымы ағас: ул бит серек, салғы һабы хәҙер ысҡынып йә һынып сығасаҡ. Әммә ҡыҙыу эш башланғас, тегеләрҙең көлкөһө яңыра. Баҡтиһәң, ерек ағасы кипкәндә тартылып, салғының һабы ҡуҙғатып булмаҫлыҡ рәүештә шыҡырайып ҡата икән. Һөҙөмтәлә башҡа бесәнселәр берәм-берәм Әбелхәйерҙең янына килеп, оҫтанан хеҙмәт ҡоралын яңынан ашлатып алыр булған.\nКолхозсылар көнөнә 12 – 15 кәбән ҡойоп өлгөрә. Ирле-ҡатынлы Әмировтар һәр ваҡыт ҡыҙыу эштең иң уртаһында йөрөй. Сабыу тамамланғас, Әбелхәйер кәбән ҡойоуға тотонһа, ҡатыны Һылыубикә ғүмер буйы был бесән өйөмөнөң башында тора. Унда йөрөүҙең ауырлығын ошо эште үҙе башҡарған кеше генә беләлер. Төрлө яҡтан бер туҡтауһыҙ ташланған бесәнде уңлы-һуллы ҡағып ала белергә, өйөмдө һыу үтмәҫлек итеп күкрәкләргә, уртаһын ныҡ итеп тапарға, матур итеп ослап ҡуйырға кәрәк. Шуға ла кәбәнде һалған кешеһенә түгел, ә башында торғанына ҡарап баһалайҙар. Әгәр ҙә дөрөҫ итеп күкрәкләнмәһә, уртаһы ныҡ итеп тапалмаһа, осланмаһа, бесән өйөмө көҙ етмәҫ элек үк яна, төтәй башлай. Был саҡта “кәбән тәмәке тарта” тиҙәр һәм уны һалғанда башта торған кешенең исемен телгә алалар. Тормошта ла шулай бит: ашаған түгел, тураған белә. Ошоларҙың барыһына шаһит булған Рәйсә апай бөгөн килеп бесән мәлен иҫкә төшөрөп һөйләп ултыра икән, ата-әсәһенән алған тормош һабаҡтарының ниндәй кимәлдә икәнлеге ныҡлы аңлашыла.\nӘйткәндәй, кеше ғүмере лә шул уҡ кәбән һалған кеүек бит. Иң тәүҙә күбәләрҙе бер урынға тарттырып, тормошоңдоң төбөн һуҡтыраһың, нигеҙ һалаһың, артабан уның өҫтөнә хеҙмәт ҡаҙаныштарыңды өйәһең, күкрәкләйһең һәм матур итеп ослап ҡуяһың. Тик үҙең иҫән саҡта уҡ “кәбән”ең төтәп ултыра икән, был – дөрөҫ йәшәй белмәүеңә ишара.\nРәйсә апай Зарипова иһә тормошоноң күп өлөшөн хеҙмәттә, халыҡ теле менән әйткәндә, “ҡара эш”тә үткәрә. Ә “ҡара эш” кешенән ҡара тырышлыҡ талап итә. Икенсе Этҡол мәктәбендә ете класты тамамлағас, 16 йәшендә колхозға һауынсы булып сыға ҡыҙ. Шул көндән пенсияға киткәнсе эш урынын алмаштырмай. Ул һауынсы саҡта Байым фермаһы Баймаҡ районында бер нисә йыл рәттән алдынғылыҡты бирмәй. Коллектив берҙәм, бөтөн ерҙә тәртип булғас, мал яҡшы ҡаралып, көндәлек ризығын ваҡытында ашап торғас, һөт тә өҙөлмәй. Йәйен-ҡышын өс тапҡыр һауыу ҙа үҙ һөҙөмтәһен бирмәй ҡалмай. Элекке етәкселәр шундай фекерҙә: әгәр колхоз тарҡалмаһа, Байым фермаһы әле лә гөрләп эшләп торор ине. Ә ул ваҡытта хеҙмәтсәндәр хужалыҡты үҫтереүгә бөтөн көсөн түгә. Фәтхетдин, Мөрит, Әхмәр, Әбүзәр атлы мал ҡараусылар уғата тырышлыҡ күрһәтә. Һауынсыларҙың береһе ауырып китһә лә, һауылмаған төркөм ҡалмай, һыйырҙар һис ҡасан асығып баҡырып тормай. Етәкселәр әле булһын фермала тир түккән колхозсыларҙы “һапһыҙ ҡара балта” тип атай. Шулай тимәй һуң, унда мөдир булып данлыҡлы көрәшсе, билдәле ҡурайсы Шакирйән Ғәлин эшләгәс. Шәхесте ауыл халҡы ҙур хөрмәт менән иҫкә ала. Шакирйән 60 йәшендә колхоз һабантуйына Хәйбулла районынан килгән атаҡлы көрәшсегә ҡаршы сығып алыша. Тегене һелтәп тә ебәрә. Еңелгәне: “Юҡ, яңылыш булды, тағы көрәшәйек”, – тип ризаһыҙлыҡ белдергәс, улар икенсегә бил һынаша – Шакирйән ағай тағы ла тегене быраҡтыра.\nРәйсә апай әле хаҡлы ялда булыуына, 75 йәше тулыуға ҡарамаҫтан, алты һыйыр һауа. Уға тиклем ике тапҡыр күберәк тә тота. Әле хужалығында утыҙлаған һарығы, бер аты бар. Һыйырҙарының һөтөн эшкәртеп, ағын аш итеп, ҡаймаҡ, май, ҡорот, эремсек, сыр һата. Баймаҡ баҙарына бер барғанында ул йортона уртаса 6 – 8 мең һум аҡса эшләп алып ҡайта. Унда аҙнаһына ике тапҡыр йөрөгәнен иҫәпләгәндә, хужабикәнең айлыҡ табышы 30 – 50 мең һум тәшкил итә. Рәйсә апайҙың һөт ризыҡтары Беренсе каналда Леонид Якубович алып барған “Мөғжизәләр яланы” тапшырыуына ла барып етә. Тауарын Силәбенән дә килеп алыусылар бар, төрлө кимәлдәге республика етәкселәре лә ул әҙерләгән аҙыҡ төрҙәренең тәмен белә. Һуңғы ваҡытта урыҫтар ҡоротто күпләп ала башлаған. Рәйсә апай әйтеүенсә, берәүһе: “Донъяла ҡороттан тәмлерәк ризыҡ юҡ”, – ти икән.\nОшо юл менән аҡса эшләп, йүнсел ҡатын улына “Т-150”, “Т-40” тракторҙары алып бирә. Юныс иһә, был “ҡорос ат”тарға атланып, әсәһенең йорттағы “бәләкәй ферма”һын техник яҡтан хеҙмәтләндерә, бесән эшләй, утын ташый. Ҡышҡы бурандарҙа ул Икенсе Этҡол, Байым ауылы кешеләренең төп терәгенә әүерелә: “Т-150” тракторы менән урамдарҙы ҡарҙан таҙарта, халыҡтың ҡырҙағы бесәнен һөйрәп алып ҡайтыша, утын килтерә. Бының өсөн Юнысҡа ғына түгел, уның әсәһенә лә рәхмәт яуҙыралар. Ошолар бит барыһы ла – Рәйсә Зарипованың тынғыһыҙ эшмәкәрлеге, ҡара тырышлығы һөҙөмтәһе. Һыйырҙың ағын әлегеләй изге эштәргә йүнәлтеү өсөн дә ни ҡәҙәр ныҡышмалылыҡ талап ителгәнен бар тулылығында аңлаймы икән был ауылдарҙың халҡы? Аңлайҙыр, тим. Рәйсә апайҙы улар юҡҡа ғына “процентһыҙ банк” тип атамай бит.\nБаланы “йәшереп” таба\n1962 йылда Рәйсә апай Байым ауылы егете Хәбибрахман Зариповҡа кейәүгә сыға. Ғүмеренең был мәлен шулай хәтерләй: “Әллә инде, уның менән осрашып-күрешеп, хат яҙышып та йөрөмәнек. Эш ҡалдырып, улайтып йөрөргә ваҡыт та булманы. Алам, тип килгәйне, барҙым да ҡуйҙым инде. Ҡалайтаһың. Бармайым, тимәйһең инде... Ризалыҡ биргәс, яратҡанмындыр. Иртән тор ҙа эшкә кит, беҙҙең заманда ир һөйөү тигән нәмә булманы бит ул. Ҡайтты ниһәң, малың тора, балаларҙы ашатырға, өҫ-башын ҡарарға кәрәк. Килен булып төшкәндең өсөнсө көнөндә бесәнгә сығып киткәс, ниндәй яратыу булһын...”\nЭйе, өйләнешеп, бергә ике көн дә тормаҫтан, колхоздың миҙгел эштәренә егелә йәштәр. Ире комбайнда ла, тракторҙа ла йөрөй. Хатта һыйыр ҙа һауа. Ирле-ҡатынлы Зариповтар был эште ярышып та, бер-береһенә ярҙам итешеп тә башҡара. Туғыҙ балаға ғүмер бирә улар. Исемдәре: Шамил, Йосоп, Юныс, Гөлсөм, Юлай, Гөлсирә, Гөлсинә, Урал, Филизә. Бәлә-ҡазаларҙан да азат түгел әҙәм балаһы. Ғаилә башлығы Хәбибрахмандың баҡыйлыҡҡа күсеүенә – 20 йыл, өлкән улдары 15 йыл элек вафат булып ҡалған.\nШуныһы аптырата: ҡатын бер ваҡытта ла декрет ялына китмәй, бала тапҡас та эшләүенән туҡтамай. Был хәлгә аптырап та, ғәжәпләнеп тә, сәйерһенеп тә, һоҡланып та ҡарарлыҡ. Хәҙерге йәштәргә ошо хаҡта һөйләһәң, ышанмаясаҡтар. Ышанған хәлдә лә, Рәйсә апайҙың был ғәмәлен эшен юғалтмау, башҡа кешегә бирмәү өсөн яһаған аҙымы тип кенә ҡарауҙары бар. Хеҙмәт урындарына ҡытлыҡ кисергән хәҙерге заман күҙлегенән ҡарағанда, был, ысынлап та, шулай кеүек. Әммә ул ваҡытта, киреһенсә, эш һәр ваҡыт булды, кешене генә еткерә алмай торғайнылар. Тимәк, Рәйсә апайҙың ҡаратырышлығына, әрһеҙлегенә башҡа юҫыҡтан ҡарау дөрөҫтөр.\nБеренсенән, бала тапҡандан һуң бер-ике көн үтеүгә кире эшкә сыға алғас, уның һаулығы ныҡ булған. Тарихтан билдәле: яуға сыҡҡан ирҙәре артынан эйәреп йөрөгән ҡатындар, бәпәй тыуҙырыр мөҙҙәте еткәс, иренән арттараҡ тороп ҡалып, бала табып, уны йылғала йыуып, кендеген ҡырҡҡас, йүргәккә ураған да, атҡа атланып, ирен ҡыуып еткән. Сөбханаллаһ, Рәйсә апай әле лә шап-шаҡтай, һап-һау. “Дауаханаға барһам, ҡан баҫымың нормала, ауырымайһың, тип баҫтырып сығарып ебәрәләр. Аллаға шөкөр”, – ти.\nИкенсенән, бала тапҡан әсәне эшкә ебәрерлек шарт тыуҙырылғас, Рәйсә апайҙың ғаилә тылы ла ныҡлы булған. Ире Хәбибрахмандың һауынсы һөнәрен үҙләштереүе лә ошо сәбәпкә бәйлелер тигән фараз да барлыҡҡа килә. Әйтәйек, ир менән ҡатындың сабый ҡарау һәм фермаға барып һыйыр һауыуҙы алмашлап башҡарыуы мөмкин.\nӨсөнсөнән, Рәйсә апай менән ошо хаҡта һөйләшкән саҡта шуны аңланым: уның өсөн бала табыу ҡәҙимге ғәмәл булып иҫәпләнгән. Йәғни, был хәлде ул эште ташларлыҡ сәбәпкә һанамай. Ошо урында Әнғәм Атнабайҙың “Ҡара икмәк” шиғырын иҫкә төшөрөү ҙә етәлер:\nӘсәй миңә ҡара икмәк сәйнәп,\nИмеҙлеккә һалып биргән дә\nҮҙе киткән ураҡ урырға.\nИлағанмын, ләкин сыҙағанмын, –\nИкмәк менән була торорға...\nУл саҡта колхозда баш зоотехник булып эшләгән Рәфҡәт Ишбулатовтан Рәйсә Зарипованың “йәшереп” бала табыуына ҡарата фекерҙәрен белергә теләнек. “Ауырлы йөрөгәнен күрәм бит инде, – тип бәйән итте ул. – Ферма мөдире Фәнил: “Рәйсә апайҙың көнө еткән, әйҙә, ял иттерәйек”, – ти. Мин ризалашам. Унан һауынсыға: “Һиңә ял итергә кәрәк, әйҙә, урыныңа кеше табайыҡ”, – тим. Ә ул: “Беҙ өлгөрөрбөҙ ул, бар һин хәл ал”, – тип мине алдаштырып ҡайтарып ебәрә. Өс-дүрт көн үткәс, тағы осрашабыҙ. “Рәфҡәт, беҙ арттыҡ”, – ти ҙә Рәйсә, бер ни булмағандай, эшен дауам итә. Бәпәйләгән сағында бер-ике көндән артыҡ ял итмәй торғайны. Бер ваҡытта ла декретҡа сыҡманы, һис ҡасан балаларым ауырый тип больничный алманы, дауаханаға, дарыуханаға йөрөмәне. Балалары ҡыш та иртәнсәк фермаға яланаяҡ йүгереп килә торғайны. Аяҡтары күгәрсендең тәпәйе һымаҡ ҡып-ҡыҙыл булыр ине. Киләләр ҙә, атлыҡса буйлап йүгереп йөрөп, кире өйҙәренә йүгереп ҡайталар. Балалары сынығып, үҙҙәре һымаҡ хеҙмәтте яратып үҫте...”\n“Йәштәр әҙерәк эшләп, күберәк аҡса алырға ынтыла, ситкә сығып китә. Шуларға нимә тип әйтер инегеҙ?” – тигән һорауыма Рәйсә апай шулай яуапланы: “Әҙерәк эшләгән өсөн күберәк аҡса түләһәләр, мин дә унда барыр инем. Әммә бала саҡтан шулай өйрәнгәс, ошо юлды дауам итермен инде. Ҡайҙа барайым һуң? Сибайҙа бер көн йоҡлаһам да, ауылға ҡайтҡы килә, һағындыра башлай. Байымда төпләнеүемә 56 йыл булып китте. Элек, атай-әсәйем иҫән саҡта, тыуған ауылым Икенсе Этҡолға һағынып бара торғайным. Хәҙер һыуындым кеүек, шулай ҙа тегеләй-былай үткән саҡта атайымдың йорт нигеҙен ҡарап үтәм...”\nМәҡәләне баҫырға әҙерләгәндә Рәйсә апайҙың “ҡорос ат”тарын менеп йөрөгән улы Юныстың вафаты хаҡында ишеттек. Ҡараңғы гүре яҡты, ятҡан ере йомшаҡ булһын мәрхүмдең. Байым, Икенсе Этҡол халҡы уны бигерәк тә ҡыштың буранлы көндәрендә юҡһыныр. Рәйсә апайға оло сабырлыҡ, рух ныҡлығы теләйбеҙ.


Оло Теләк фажиғәһе: ҡайғы уртаҡлашыу һәм хәтер китабы - ЦБС МР Бурзянского района РБ\n/ Новости / Оло Теләк фажиғәһе: ҡайғы уртаҡлашыу һәм хәтер китабы\nОло Теләк фажиғәһе: ҡайғы уртаҡлашыу һәм хәтер китабы\n4 июнь Рәсәйҙә һәм СССР-ҙа иң оло тимер юл һәләкәтенә 32 йыл.\n1989 йылдың 4 июнендә Транс Себер магистраленең 1710-сы саҡрымында ике пассажир поезы осрашҡан ваҡытта шартлау була һәм ҙур янғын башлана. Ошо фажиғәлә һәләк булғандарҙың яҡты иҫтәлегенә арнап, район китапханаларында Башкортостан Республикаһы Башлығының ҡушыуы буйынса донъя күргән “Оло Теләк фажиғәһе: ҡайғы уртаҡлашыу һәм хәтер китабы” ның презентациялары уҙғарылды.\nМәҫәлән, район үҙәк китапханаһында “Оло Теләк фажиғәһе: ҡайғы уртаҡлашыу һәм хәтер китабы”ның презентацияһында Иҫке Собханғол мәктәбенең X синыфы уҡыусылары ҡатнашты. Китапханасы С. Ишдәүләтова Рәсәйҙә һәм СССР-ҙа булған иң оло тимер юл һәләкәте тураһында һөйләне. Сарала ҡатнашыусылар китап тураһында видеопрезентация ҡараны һәм фажиғәлә һәләк булғандарҙы бер минут тынлыҡ менән иҫкә алды.\nАҫҡар ауыл китапханаһында ошо фәжиғәлә һәләк булғандарҙың яҡты иҫтәлегенә арнап сығарылған Хәтер китабы менән таныштырыу өсөн “Оло Теләк фажиғәһе мәңге ҡабатланмаһын!” исемле әңгәмә үткәрелде. Сарала ҡатнашыусылар тимер юл һәләкәтендә рәсми мәғлүмәттәр буйынса 575 кеше һәләк булыуын, 623 кеше инвалид булып ҡалыуын, 181 баланың ғүмере өҙөлөүен хәтерләп тағы бер тетрәнделәр.\nИсламбай ауыл китапханаһында ла Хәтер китабының презентацияһы уҙғарылды. Китапханасы Әхмәтйәнова Ф. Иглин районында һәләкәт урынында һәйкәл ҡуйылыуын әйтеп үтте. Ул ике поезды күрһәткән ирегән рельстар һәм ҡайғынан башын эйгән ике ҡатын-ҡыҙ һыны рәүешендә эшләнгән, поездарҙың маршрут таҡталары нығытылған. Таш плитаға ҡорбандарҙың исем-шәрифтәре уйып яҙылған. “1710-сы саҡрым” исемле туҡталыш урыны ла булдырылған. Локомотивтар уның эргәһенән сигнал биреп үтә. Йыл да ошо көндө һәйкәл яныныда матәм митингыһы уҙғарыла. Яҡындарын юғалтыусылар Оло-Теләккә йыл һайын тейерлек килә. Ваҡыт уҙһа ла, был фажиғәнең шауҡымы йөрәктәрҙе әрнетә.


Өлгөр Ләйсән » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Өлгөр Ләйсән\n22.01.2016 Өлгөр Ләйсән\nБДУ-ның химия факультетында уҡыусы Күгәрсен ҡыҙы белем алырға ла, бейеү ансамбленә йөрөргә лә, сноубордта шыуырға ла, үҙ кәсебе менән булышырға ла өлгөрә.\n2005 йылда илебеҙ Президенты В. Путиндың “Рәсәй студенттары көнө тураһында”ғы Указы донъя күреп, 25 ғинуар рәсми байрам төҫөн алды.\nМораҡ ҡыҙы Ләйсән Кинйәбаева мәктәптә уҡығанда уҡ студент тормошо тураһында хыяллана. Мәктәптә уҡыған һуңғы йылдарында үҙ-үҙенә маҡсат ҡуя: нисек тә булһа яратҡан фәнен – химияны ныҡлап өйрәнергә, был өлкәлә яҡшы белгес булырға. Бөгөн ул – Башҡорт дәүләт университеты химия факультетының өсөнсө курс студенты, химик-технолог һөнәрен үҙләштерә, ҡышҡы сессия имтихандарын тапшыра.\n– Ләйсән, химия бигүк еңел фән түгел. Күптәр уны аңлап та етмәй. Ни өсөн тап был йүнәлеште һайланың?\n– Был фән мине үҙенең үҫеше, ваҡыт үтеү менән дә бер урында тормауы, ҡулланыу даирәһенең киңәйә барыуы менән ҡыҙыҡһындырҙы. Бөгөн химия сәнәғәте йәш белгестәргә мохтаж. Был өлкәгә ғәҙәти булмаған мәсьәләләрҙе сисергә, тәжрибә ҡуйырға күнеккән һәм яҡшы һөҙөмтәләргә ирешергә теләгәндәр генә килә.\n– Үҙеңде ижади кеше булараҡ та танытып өлгөргәнһең…\n– Минең төп шөғөлөм – бейеү. Гимназияла уҡығанда З. Биишева исемендәге Мораҡ балалар сәнғәт мәктәбенең хореография бүлегенә йөрөнөм, Гөлшат Байтуғанова етәкләгән “Грация” өлгөлө балалар бейеү, беренсе курстан алып университеттың “Ирәндек” халыҡ бейеүҙәре ансамблдәре составында район, республика һәм төбәк-ара фестивалдәрҙә ҡатнашып, еңеүҙәргә өлгәштем. Шул уҡ ваҡытта факультет тормошонда ла ҡайнаным. Йыл да үткәрелгән “Студент яҙы” фестиваленә курсташтарым менән бергә концерт номерҙары әҙерләнек. Дөйөм ятаҡта бер мәл мәҙәни өлкә өсөн яуаплы булырға тура килде.\nҮҙемде яңы йүнәлештәрҙә һынарға тырышам. Яңыраҡ “Guzel Danse” (етәксеһе – Гүзәл Исламғолова) бейеү студияһына йөрөй башланым, яңы бейеүҙәр өйрәнәбеҙ, сәхнәгә сығарабыҙ. Ҡаланың төрлө концерт майҙанында һәм республика кимәлендә үткәрелгән сараларҙа әүҙем ҡатнашабыҙ. Мәҫәлән, былтыр йәй ШОС һәм БРИКС илдәре саммиттары ҡатнашыусылары алдында сығыш яһаныҡ.\n– Белеүемсә, йәмәғәт сараларында ла ҡатнашаһың…\n– Уҡыусы булараҡ, мәктәп советы, “Йәш гвардия” активистары менән район сараларында ҡатнаштыҡ. Бөгөн баш ҡалала белем алған студенттарҙы “Кесе Эйек” ойошмаһына берләштерәбеҙ, улар менән бергә мәҙәни һәм спорт саралары үткәрәбеҙ, мохтаждарға ярҙам итәбеҙ, хәйриә акциялары ойошторабыҙ.\n– Студент бер стипендияға ғына өмөтләнеп йәшәмәй, өҫтәмә килем алырға ла теләй. Һинең дә үҙ кәсебең бар түгелме?\n– Бейеү күңел өсөн булһа, кәсебем ата-әсә ярҙамына бәйле булмаҫ өсөн. Күп балалы ғаиләлә үҫкәнгәме, һәр тиндең нисек тир түгеп алыныуын беләм. Ваҡытым булғанда мәктәп уҡыусыларын химия буйынса берҙәм дәүләт имтиханына әҙерләйем, өҫтәмә белем бирәм. Ижад кешеһе булараҡ, яңы әйберҙәр эшләү ҡыҙыҡһындыра. Һуңғы биш йылда йәш кәләштәрҙең йәки ҡунаҡҡа, осрашыуға йыйынған ҡатын-ҡыҙҙың сәсен үреп бирәм, прическалар яһайым. Башыма, автомобилдәр өсөн оригиналь биҙәүестәрҙе ниңә үҙ ҡулдарым менән эшләмәҫкә, тигән йәнә бер уй килде. Никах теркәргә йыйынған йәш парҙар өсөн дә матур бүләк булыр ине. Һорап килеүселәр күп, әммә барыһына ла өлгөрөп булмай, уҡыу ҙа, ижад та ваҡыт талап итә бит.\n– Моғайын, ялыңды ла файҙалы үткәрәһеңдер?\n– Бала саҡтан китап уҡырға яраттым, әле лә буш ваҡытымда нәфис әҙәбиәт уҡыйым. Ҡыш тауҙа шыуырға яратам. Айырыуса сноубордта шыуыуҙы үҙ итәм. Аттарҙы яратам: йылдың йылы миҙгелдәрендә һыбай йөрөйөм.\n– Буласаҡ студенттарға һәм әле яңы һөнәр һайлағандарға ниндәй теләктәрең бар?\n– Юғары белем алыу – минең өсөн ҙур яуаплылыҡ, белгес булыуға бер аҙым яһау. Студент тормошон “татырға” йыйынғандарға иң тәү сиратта күберәк белем туплауын, үҙҙәрен төрлө яҡлап асыуын, маҡсаттарын аныҡ ҡуйыуын, ижади яҡтан үҫеүен теләр инем. Ә студенттарға инде уҡыуҙарында ныҡышмалылыҡ, яҡшы кәйеф теләйем.


1,2 миллиондан ашыу кеше коронавирустан прививка яһатҡан\n14 Сентябрь , 15:27\nБашҡортостанда 1 218 909 кеше яңы коронавирус инфекцияһынан прививканың беренсе компонентын яһатҡан.\nТулыһынса вакцинацияны 1 093 668 кеше үткән. Был хаҡта республика хөкүмәтендәге оператив кәңәшмәлә вице-премьер – һаулыҡ һаҡлау министры Максим Забелин хәбәр итте. Спикер һүҙҙәренсә, Башҡортостанға илебеҙҙә етештерелгән 1 656 508 доза вакцина килтерелгән.\nДөйөм алғанда, республикала ике миллиондан ашыу кеше вакцинация үтергә тейеш.\nКоронавирустан прививканы, регистратура йәки «Дәүләт хеҙмәттәре» порталы аша алдан яҙылып, 203 вакцинация пунктында эшләтергә мөмкин. Бынан тыш, «Сәләмәт республика – сәләмәт төбәк» акцияһы барышында алыҫта урынлашҡан тораҡ пункттарҙа алты маршрут буйынса эшләгән сәләмәтлек поездарында прививка яһатырға була.\n13 сентябргә республикала коронавирус инфекцияһын йоҡторғандарҙың дөйөм һаны 60 994-кә еткән. Тәүлек эсендә 310 яңы осраҡ теркәлгән. Бөтәһе 53 526 кеше һауыҡҡан, 36 -һы – уҙған тәүлектә. Башҡортостанда 4 545 койка әҙерләнгән. Буш койка фонды 10% тәшкил итә.