Һуңғы тәүлектәрҙә илдең 56 төбәгендә дауыл ҡупты\nҒәрәсәт электр сымдарын өҙгән, автобустар һәм еңел автомобилдәрҙе күтәреп бәргән, ағастарҙы ауҙарған һәм хатта самолеттарҙы урынынан күсергән. Синоптиктар хәбәр итеүенсә, көслө ел икенсе апрелгә тиклем һаҡлана. Башҡортостанда һауа торошоноң ял көндәренә ҡарай үҙгәреүе көтөлә. Әммә, Башгидрометүҙәк хеҙмәткәрҙәре фаразлауынса, беҙҙә дауыл булмаясаҡ.\nАнна Козаева, Башгидрометүҙәктең баш синоптигы: «Аҙна аҙағына таба һауа торошонда үҙгәреү көтәлә. Ел тиҙлеге секундына 5-10 метрға тиклем етәсәк, республиканың көньяҡ-көнбайыш һәм көнбайыш райондарҙа, бәлки 10-15 метрға тиклем булыр, әммә ул ғәрәсәт түгел. Дауыл ваҡытында ел тиҙлеге секундына утыҙ өс метрға етә».


Ғафури районы башҡорттары ҡоролтайы ҡарары » Табын\nҒафури районы башҡорттары ҡоролтайы ҡарары\n21 декабря 2016 йыл | Урындағы үҙидара, Сәйәсәт, Йәмғиәт\n1. Ғафури районы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының отчет осорондағы эшен ҡәнәғәтләнepлeк тип танырға.\n2. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Уставына ярашлы, Ғафури районы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының яңы составының эшләү мөҙҙәтен БДБҠ-ның V съезына тиклем билдәләргә, йылына бер тапҡыр ҡоролтай, айына кәм тигәндә бер башҡарма комитет ултырышын уҙғарыуҙы тәьмин итергә.\n3. Район башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының яңы составына өлгәшелгәндәрҙе тәнҡит күҙлегенән ҡарап сығырға, яңы осорға башҡарып сығырҙай, аныҡ эш планын әҙерләргә һәм тормошҡа ашырырға; үҙ эшендә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты, уның даими комиссиялары менән тығыҙ бәйләнеш урынлаштырырға.\n4. Район башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының район ауылдарында ҡоролтайҙың тәүге ойошмаларын булдырыуҙы, уларҙың әүҙем эшләүенә өлгәшеүҙе төп бурысы тип иҫәпләргә, урындағы ҡоролтайҙарға ярҙам итеү маҡсатында paйон ауылдарыңда башҡарма комитеттың күсмә ултырыштарын уҙғарыуҙы тәьмин итергә.\n5. Районыбыҙҙа милләт-ара татыулыҡты нығытыуға, берҙәмлекте көсәйтеүгә йүнәлтелгән сараларҙы даими уҙғарырға, был маҡсатта башҡа милләт ойошмалары менән бәйләнеште нығытырға, мәҙәни сараларҙың йоғонтололоғон арттырыуға өлгәшергә.\n6. Халыҡ араһында эскелеккә, наркоманияға ҡаршы тәрбиәүи саралар уҙғарыу, райондағы демографик хәлде ыңғай яҡҡа үҙгәртеү осөн ғаилә институтын нығытыу, йәштәрҙең ныҡлы ғаилә ҡороуына булышлыҡ итеү менән эҙмә-эҙлекле шөғөлләнергә. Был маҡсатта район\nхакимиәте янындағы даими комиссиялар, Ағинәйҙәр ҡоро менән даими хеҙмәттәшлек итергә.\n7. Оптималләштереүгә һылтанып, төптән уйланып етелмәгән ҡарарҙар нигеҙендә районыбыҙҙа күпләп ябылған ауыл мәктәптәренең яҙмышына битараф ҡалмай, мөмкин булғанса уларҙы кире астырыу сараһын күрергә, был тәңгәлдә ауыл халҡының сходтарының законлы хоҡуҡтарын өҫтөнлөклө файҙаланырға.\n8. Район мәктәптәрендә, балалар баҡсаларында башҡорт телен өйрәнеүҙе ойоштороуға булышлыҡ итергә, ата-әсәләр араһында аңлатыу эшен көсәйтергә, башҡорт төркөмдәренә, кластарына башҡорт балаларын, башҡорт телен үҙләштерерҙәй балаларҙы туплауға өлгәшергә.\n9. Красноусол башҡорт гимназияһының абруйын тағы ла юғарыраҡ кимәлгә күтәреүгә булышлыҡ итергә, уны уҡыусылар менән комплектлауҙы тик һәләтле балалар иҫәбенә генә башҡарырға; эргә-тирәлә ябылған мәктәптәр уҡыусылары өсөн Красноусол мәктәптәренең береһендә яңы интернат асып, шунда уҡытыуҙы ойошторорға. Гимназияны башҡорт телен, тарихын, мәҙәниәтен, йолаларын төплө белгән уҡытыусы-тәрбиәселәр менән тәьмин итеүҙе талап итергә.\n10. Районыбыҙҙан сыҡҡан арҙаҡлы шәхестәребеҙҙең исемен мәңгеләштереүгә ҙур иғтибар бүлергә; Красноусол ауылында барлыҡҡа килгән яңы урамдарға сәсән, мәғрифәтсе Вәлиулла Ҡоломбәтовтың һәм башҡаларҙың исемдәрен, ә Красноусол башҡорт гимназияһына данлы яҡташыбыҙ Нияз Мәжитовтың исемен биреүҙе юлларға.\n11. Өфөлә эшләп килгән "Табын" яҡташтар клубының эшен йәнләндереүгә булышлыҡ итергә; клуб ағзаларының районыбыҙҙа уҙғарылған барлыҡ мәҙәни-спорт сараларына йәлеп итергә, улар менән берлектә 2017 йылда уҙғарылған Табын ҡәбиләһе ҡорона әҙерлек эштәрен йәйелдерергә; был ҡорҙа Кесе, Кәлсер, Дыуан Табындарҙың әүҙем ҡатнашыуына өлгәшергә.\n12. Халҡыбыҙ араһында милли баҫмаларға яҙылыу кампанияһын ойоштороуға булышлыҡ итергә; районыбыҙҙа сыҡҡан "Табын" гәзитенә яҙылыуҙы һәр башҡорт ғаиләһенең мөҡәддәс бурысы тип иҫәпләргә.\n13. Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығын рәсми билдәләү сараларында ла әүҙем ҡатнашырға, данлы 100 шәхес исемлегенә үҙ яҡташтарыбыҙҙы ҡыйыуҙы тәҡдим итергә, был маҡсатта районыбыҙҙың 100 иң сағыу шәхесен билдәләү буйынса конкурс уҙғарырға.\n14. Башҡорт ауылдарында мәхәлләләр ойоштороуҙа әүҙем ҡатнашырға, мәсеттәрҙе Башҡортостан Диниә назаратында һәм дәүләт органдарында теркәүгә булышлыҡ итергә; халыҡты, йәштәрҙе, үҫеп килеүсе йәш быуынды тәрбиәләүҙә Ислам динен, дини тәғлимәттең мөмкинлектәрен киңерәк файҙаланырға, халҡыбыҙҙың ғөрөф-ғәҙәттәрен, йолаларын тәрбиәүи маҡсатта файҙаланырға, киңерәк пропагандаларға.\n15. Халҡыбыҙ араһында эшҡыуарлыҡты, кәсепселекте үҫтереүгә ҙур иғтибар бирергә; Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетынан иҡтисад белгестәрен, республикабыҙ баҫмаларында даими сығыш яһаусы милләттәштәребеҙҙе саҡырып, ра-йон күләмендә махсус семинарҙар уҙғарыуҙы ғәмәлгә ашырырға, ауылдарҙа агро һәм этнотуризм башланғыстарын хупларға, милли кәсепселекте тергеҙеүселәргә ярҙам итергә. Район башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының эргәһендә белгестәр ярҙамында эшҡыуарлыҡ буйынса консультатив үҙәк ойошторорға.\n16. "Сәйетбаба" республика тарихи-мәҙәни үҙәк эшен яйға һалыуға булышлыҡ итергә; Халыҡтар дуҫлығы йортонан үҙәктең матди базаһын нығытыуға, этно-мәҙәни һәм башҡа төрлө йүнәлештәге экскурсиялар ойоштороу, туризм төрҙәрен тәҡдим итерлек штаттар булдырыуҙы һорарға, булған мөмкинлектәрҙе тулыраҡ файҙаланыу өсөн тейешле шарттар булдырыуҙы талап итергә.\n17. Йәш быуынға хәрби-патриотик тәрбиә биреүҙе йәнләндереү маҡсатында үҙен һәр яҡлап аҡлаған "Батыр" клубының тәжрибәһен өйрәнергә һәм киң йәйелдерергә, ауылдарҙа уның терәк ойошмаларын булдырырға. Ватан һуғышы, Бөйөк Ватан һуғышы, локаль конфликттарҙың тарихын төплө өйрәнергә, уларҙың геройҙарының исемдәрен мәңгеләштереүҙе дауам итергә; урындарҙа һәм район үҙәгендә булдырылған монументтарҙы, обелисктарҙы даими күҙәтеү аҫтына алырға, уларға ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләргә.\nҠарар 2016 йылдың 7 декабрендә Ғафури районы башҡорттары ҡоролтайында ҡабул ителде.


Ҡырғыҙ-Миәкә — Башҡорт Википедияһы\nШулай уҡ ҡарағыҙ: Ҡырғыҙ (мәғәнәләр)\nҠырғыҙ-Миәкә (рус. Киргиз-Мияки) — Башҡортостан Республикаһының Миәкә районындағы ауыл, район үҙәге. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 7473 кеше булған. ОКАТО коды — 80244850001.\nМиәкә ауыл советы һәм Миәкә районы\n7473 кеше (2010)\nАуыл исеменең килеп сығышы тураһында\n2010 йыл 14 октябрь 7473 3514 3959 47,0 53,0\nАбдуллин Мансур Иҙиәт улы (15.09.1919—8.06.1996), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, педагог. Еңел артиллерия полкының орудие командиры, гвардия өлкән сержанты. Советтар Союзы Геройы (1943). Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1980), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1970).\nДәүләтшин Марат Булат улы (3.01.1951), хеҙмәт ветераны, ғалим-инженер-төҙөүсе. Башҡортостан Республикаһы Торлаҡ төҙөлөшө фондының элекке генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының 2-се саҡырылыш (1999—2003 йылдар) Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Техник фәндәр кандидаты. Рәсәйҙең почётлы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе, хәрби төҙөлөш отличнигы.\nШакиров Дамир Фәйез улы (1956), ғалим-гигиенист. Медицина фәндәре докторы (2002), профессор (2006). 1982 йылдан (өҙөклөк менән) Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы; 1991—1993 йылдарҙа Өфөләге «Биос» предприятияеһының өлкән ғилми хеҙмәткәре.\nӘхмәҙиев Тамимдар Хажғәли улы (1923—2001), ғалим-тарихсы. Тарих фәндәре кандидаты (1969). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1983).\n↑ Давлетшин Марат Булатович – биография. Сайт Viperson (рус.) (Тикшерелеү көнө: 30 декабрь 2020)\n↑ Башҡорт эниклопедияһы — Шакиров Дамир Фәйез улы\nҠырғыҙ-Миәкә // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 5 сентябрь 2019)\nКиргиз-Мияки на портале «Генеалогия и Архивы» (рус.) (Тикшерелеү көнө: 5 сентябрь 2019)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡырғыҙ-Миәкә&oldid=1016307 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 10 март 2021 в 10:21\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:21 10 март 2021 үҙгәртелгән.


Ояһында ни күрһә, осҡанында шул булыр\n12 Октябрь , 11:10\nҺүҙем Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре Мәрйәм Ғималованың бер туған ҡус-тыһы, бөтә ғүмерен балалар уҡытыуға бағышлаған Рамазан Ғималов тураһында булыр.\nЙәмле Әй йылғаһы буйында урынлашҡан Дыуан-Мәсетле ауылында Әслимөхәмәтов Ғималетдин атлы ир-уҙаман йәшәгән. Уның дүрт улы булған. Ғилметдин, Миндеәхмәт, Кинйәбай исемле улдарының әсәләре мәрхүм булғас, шул ауылдағы тол ҡатын Бибийәмиләгә өйләнә. 1928 йылда Бибийәмилә олатайҙы ҡыуандырып, дүртенсегә бер малай табып бирә. Уға Рамазан тип исем ҡушалар. Ул төҫкә-башҡа бик матур, аҡыллы бала булып буй еткерә.\nҒималетдин олатай, заманының абруйлы кешеһе булараҡ, балаларында бәләкәйҙән кешелеклелек, хеҙмәт һөйөүсәнлек, намыҫ, белемгә ынтылыусанлыҡ сифаттарын тәрбиәләргә тырышҡан.\nЕгәрле малай, ауылда урта белем алғас, Мәсәғүт педагогия училищеһын, һуңынан ундағы уҡытыусылар институтының рус теле һәм әҙәбиәте бүлеген уңышлы тамамлай.\nЙәш уҡытыусыны 1954 йылда райондың Мәләкәҫ ете йыллыҡ мәктәбенә ебәрәләр. Ул мәктәп директоры, завуч вазифаларында эшләй, оҙаҡ йылдар рус теле һәм әҙәбиәте дәрестәрен алып бара. Ул йылдарҙа дәрестәрҙән тыш күп кенә йәмәғәт эштәрен дә йөкмәтәләр. Әүҙем йәмәғәтсе һәм тоғро етәксе Башҡортостан уҡытыусыларының II съезы делегаты була.\n1962-1963 уҡыу йылында Рамазан Ғималов ғаиләһе менән Дыуан-Мәсетлегә ҡайта. Тыуған мәктәбендә лә үҙен уҡытыусы һөнәренә күңел биргән, намыҫлы, ысынлап та балаларҙы, эшен яратҡан, өлгөрөп еткән, булмышы менән оҫта уҡытыусы итеп күрһәтә. Тыуған мәктәптә эшләү, тәү сиратта үҙ-үҙенән ифрат ҙур яуаплылыҡ, дисциплина талап итә. Үҙ фәнен, уны уҡытыу методикаһын яҡшы белгән, киләсәк быуын яҙмышына битараф булмаған уҡытыу-сы ғүмере буйына тынғыһыҙ хеҙмәт эшмәкәрлеген дауам итә.\nҠатыны Факиһа Нәжип ҡыҙы Хөснөтдинова (Ғималова) – башланғыс кластар уҡытыусыһы. Белем иленә әле генә аяҡ баҫыусыларҙа 37 йыл үҙ-үҙенә ышаныс уятыу, бар яҡтан да уларға өлгө булыу, бер-берен аңларға, хаталарын танырға өйрәтеү, һәр баланы яратыу, тырышлыҡ, Тыуған илгә, тәбиғәткә һөйөү уятыу өҫтөндә эшләгән уҡытыусы ине. Һәр бала күңеленә асҡыс табыу, уның һәләтен үҫтереү кеүек сифаттары булған зирәк тәрбиәсе лә булды. Оҙаҡ йылдар тырыш хеҙмәте өсөн күп кенә почет грамоталары, миҙалдар менән бүләкләнгән. Ә иң ҙур бүләк – уҡыусыларының рәхмәте.\nРамазан Ғималов өлгөлө ғаилә башлығы ла ине. Улар ҡатыны Факиһа Нәжип ҡыҙы менән бер ҡыҙ, ике малай тәрбиәләп үҫтерҙеләр. Уларҙа кесе йәштән кешелеклелек, хеҙмәт һөйөүсәнлек, намыҫлылыҡ кеүек сифаттар тәрбиәләп, оло тормош юлына сығаралар. Балаларын илебеҙгә белемле кешеләр итеп үҫтереү өсөн бөтә көстәрен һалалар.\nОяһында ни күрһә, осҡанында шул булыр, ти халыҡ мәҡәле. Балалары ла һәр береһе юғары белем алып, үҙ ғаиләләрен булдырып, илебеҙгә лайыҡлы, халҡына хеҙмәт итерлек итәғәтле балалар, үҙҙәренә алмаш әҙерләнеләр. Резеда ғүмере буйы табип-педиатр булып эшләй, бөгөн ул хаҡлы ялда. Раймир Ханты-Манси ҡалаһында йәшәй һәм эшләй, ХМАО-Югра автономиялы округының атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре. Фуат – биология фәндәре докторы, Өфө ҡалаһында йәшәй.\nБөтә ғүмерҙәрен балалар тәрбиәләүгә биргән уҡытыу-сыларға ғүмерҙәренең һуңғы көндәренә тиклем ейән-ейәнсәрҙәрен тәрбиәләшеү бәхете тейҙе. Бәхетле олатай, өләсәй булдылар.


Дөйөм ятаҡтағы бәләкәй генә бүлмә өсөн юғары коммуналь иҫәптән түләргәме әллә ошо бинаны һатып алып өҫтәмә бурысҡа батырғамы?\nНефтекама ҡалаһында ятаҡта көн итеүселәргә торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өсөн түләүҙәрҙең яңы пункттары тынғылыҡ бирмәй. Уларҙың һәр береһе мал аҫырай һәм йәшелсә баҡсаһына тәүлек әйләнәһенә һыу һибә икән.\nКөс-хәл менән 4 кенә кеше һыя алырлыҡ бүлмә өсөн айына 5 мең һум. Ленин урамының был дөйөм ятағында йәшәүселәрҙең ризаһыҙлығының сиге юҡ. Халыҡ коммуналь хеҙмәтттәрҙең саманан тыш юғары булыуына аптырай. Кристина Андуганованың ғаиләһе торған бүлмә майҙаны 18 квадрат метр. Ошо бүлмә өсөн апрель айында 4 мең 753 һумға квитанция килгән.\nКристина Андуганова, дөйөм ятаҡта йәшәүсе: «Барып тикшерткәндән һуң, беҙгә яуап түбәндәгесә яңғыраны: Элек беҙҙең ванна булмаған, хәҙер ҡойоноу бүлмәһе бар. Иң ҡыҙығы, минең иҫәп буйынса беҙ дүртәүләшеп көнөнә мең литрҙан ашыу һыу тотонабыҙ икән. Ысынында егерме кеше бер душ менән ҡулланабыҙ. Бәҙрәф икәү генә».\nБыл йәһәттән торлаҡ-коммуналь хужалыҡ вәкилдәре үҙ фаразын дәлилләй. Йәнәһе лә, ҡала ҡарамағындағы бәләкәй ғаиләләр өсөн тәғәйенләнгән 19 дөйөм ятаҡта һыу ҡулланыу хаҡтары быға тиклем бик түбән булған.\nЭльвира Новикова, яуаплылығы сикләнгән коммуналь хужалыҡ идаралығының абонент бүлеге етәксеһе: «Был дөйөм ятаҡтар буйынса хаҡтар ошоға тиклем бик түбән булды. Дөйөм йорт иҫәбенән ҡуйылған приборҙар күрһәтеүенсә һыу был ятаҡта ике тапҡырға күберәк ҡулланыла».\nЯңы нормативты ентекле өйрәнгән кешеләр, ҡала шарттарында йәшәүселәрҙең баҡса өсөн тотонған, малға аҙыҡ әҙерләгән һыуы алтынға бәрәбәр булып сығыуын һыҙыҡ өҫтөнә ала. Улар һыуға хаҡтарҙың юғары булыуы менән килешмәй, үҙҙәренең дөрөҫлөгөн дә иҫбат итә алмай. Уның өсөн һәр бүлмәлә тотонолған һыуҙы иҫәпләүсе яңы ҡоролма урынлаштырырға кәрәк буласаҡ. Техник күҙлектән сығып ҡарағанда бер секцияла бер нисә ғаилә торған дөйөм ятаҡта быны тормошҡа ашырыу мөмкин дә түгел, тиҙәр белгестәр. Бүлмәләрҙе һатып алып, шәхси иҫәп индереү күптәрҙең хыялы. Әлегә дөйөм ятаҡта йәшәүселәр өсөн был мәсьәлә асыҡ ҡала.


Тоҙ шахтаһы (Величка) — Башҡорт Википедияһы\n49°58′59″ с. ш. 20°03′20″ в. д.\nТоҙ шахтаһы (Величка)\nПамятник истории (Польша)[d], объект в польском реестре памятников культурного наследия[d] һәм Бөтә донъя мираҫының өлөшө[d]\nНомер в польском реестре культурного наследия\nТоҙ шахтаһы Викимилектә\nВеличка тоҙ шахтаһы — Польшаның Величко ҡалаһындағы таш тоҙ ятҡылығы, ул XIII-ХХ быуаттар буйына эшкәртелгән. Тоҙ шахтаһы 7 быуат дауамындағы ысулдар һәм технологияларҙың үҫеше сағылдыра. Шахта 57-198 метр тәрәнлектәге ер аҫты коридорҙарынан ғибәрәт.\n1978 йылдан алып тоҙ шахтаһы ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы объекттары исемлегенә индерелгән.\nАт көсө менән әйләндерелгән ағас тәгәрмәс.\nВеличкалағы тоҙ ятҡылы яҡынса 15 миллион йыл элек барлыҡҡа килгән һәм миоцен формацияһына ҡарай. Оҙонлоғо 10 км һәм 0,5- 1,5 км киңлегендәге тоҙ һыҙаты Карпат тауҙарының көнсығышынан көнбайышына табан һуҙылған.\n1044 йылда уҡ I Казимир Величкалағы тоҙ ятҡылығына өҫтөнлөктәр бирә, уларҙы «magnum sal alias Wieliczka» тип атай, XIV быуатта тоҙ сығарыу һәм уны ер аҫтынан ташыу ҡул менән башҡарыла, ә шахтанан тоҙ күтәреү — махсус валдар ярҙамында башҡарылған. Киләһе быуатта вал горизонталь тәгәрмәс менән алмаштырылған һәм тәгәрмәсте башта кеше, аҙаҡ ат көсө менән әйләндергәндәр. Табыш һәм килем етештереүҙең механизациялау күләме артыуы арҡаһында табыш та артҡан, был ваҡытта шахтаны соҡой башлағандар.\nИҫке шахта коридорҙары.\nПольшаны 1772 йылда австриялылар баҫып ала, шунлыҡтан артабан король тоҙ сығарыу монополияһы юҡҡа сығаа. Австрия тау эштәре оҫталары ер аҫты эшен механизациялай: ҡул дрелдәре пневматик дрелгә алмаштырыла. Тоҙ тирмәне һәм пар менән күтәреү машинаһы барлыҡҡа килә. 1912 йылда механизацияланған тоҙ ҡайнатҡыс барлыҡҡа килә. Фашист оккупацияһы ваҡытында шахтала хәрби техника етештереү буйынса ер аҫты ҡалаһы төҙөргә ынтылыш була.\nXХ быуаттың икенсе яртыһында шахтала эш туҡтатыла, туристик маршруттар боҙола. 1950 йылдар аҙағында беренселәрҙән булып шахтала хәүефһеҙлекте тәьмин итеү буйынса эштәр башлана.\nXVI быуат башында тоҙҙоң дауалау үҙенсәлектәре билдәле була. 1826 йылда уны тоҙ ванналарында дауалауҙа әүҙем ҡуллана башлайҙар. 1939—1955 йылдарҙа табип Феликс Бочковский үҙе уйлап тапҡан тоҙ һыуалғыстарында тоҙ менән 36 сирҙән дауалай. 1958 йылда табип Мечислав Скулимовский инициативаһы менән бронхиаль астма, бронхылар шешеүҙән һәм аллергия тымауынан шахтала сирлеләрҙе дауалай башлайҙар. Ул нигеҙ һалған шифахана әлегә тиклем эшләй.\n1842 йылдағы гравюра.\nXV быуатта Величкалағы тоҙ шахталарын илдең элиталы кешеләренә күрһәтә башлайҙар XVI быуат аҙағына тиклем уларға тоҙ шахтаһына бары тик король рөхсәте менән генә төшөргә рөхсәт ителгән..\nXVIII быуатта шахта олонона баҫҡыстар яһап ҡуйғандар, был шахтаға туристар төшөүен күпкә ябайлаштырған. XVIII быуат аҙағында шахтала көн һайын бер нисә тиҫтә турист була, ә XIХ быуат башында туристар һаны бер нисә йөҙгә етә. Австриялылар туристар һанын арттырыу өсөн шахтаның икенсе һәм өсөнсө кимәлдәрен асҡандар, шахта коридорҙарын обелиск һәм һәйкәлдәр менән йыһазландырғандар.\nХХ быуат башында бер көн эсендәге туристар һаны бер юлы 100 кеше булған. Туристарҙы оркестр музыка уйнап ҡаршы алған. Бынан тыш, төркөмләп фотоға төшөү мөмкинлеге булған.\nҺуғыштан һуңғы йылдарҙа туристар һаны арта бара. 1950 йыл шахтала йыл һайын 200 меңдән ашыу кеше була, 1970-се йылдарҙың беренсе яртыһында — 750 мең кеше, ә 1981 йылғы кризистән һуң — 600 мең кеше була. Был ваҡытта шахтала ремонт үткәрелә һәм сувенирҙар һатыу үҙәге төҙөлә.\n1978 йылда ЮНЕСКО тарафынан тоҙ шахтаһы бөтә донъя мираҫы объекттары исемлегенә индерелә. Шахталағы дымлылыҡ проблемаһы 1989 йылда шахтаның юҡҡа сығыу ихтималы объекттарының исемлеге аҫтына ҡуя. Дымлылыҡты кәметеү тоҙ скульптураларын һаҡлауға мөмкинлек бирә һәм 1998 йылда шахта хәүеф янау объекттары исемлегенән сығарыла.\nНиколай Коперник һәйкәле.\nДанилович олоно өҫтөндәге ҡоролма.\nБөйөк Казимир һәйкәле.\nИзге Кинг сиркәүендәге люстра\nТоҙ шахтаһындағы туристик маршрутҡа 20-нән артыҡ төрлө камералар һәм сиркәү индерелгән.\nДанилович шахтаһы олоно. 1635—1640 йылдарҙа соҡолған. Олон тоҙ ташыу өсөн оҙаҡ ваҡыт хеҙмәт итә. ХIХ быуатта олон буйынса туристарҙы һәм эшселәрҙе ташыуҙы тормошҡа ашыралар.\nНиколай Коперник камераһында ғалимдың скульптураһы бар. Камера 1875 йылда барлыҡҡа килә.\nИзге Антоний сиркәүе йәшел тоҙ киҫәктәрендә XVII быуат аҙағында барлыҡҡа килә. Сиркәүҙең беренсе хеҙмәте 1698 йылда үтә.\nБөйөк Казимир камераһы 1968 йылда барлыҡҡа килгән. Бөйөк Казимир тоҙ сығарыу тураһында указ сығарып, тоҙ табыу һәм уның менән сауҙа итеүҙе юлға һалған.\nИзге Кинг сиркәүе 1896 йылда шахтер Юзеф Марковский тырышлығы менән булдырылған. Сиркәү 101 метр тәрәнлектә урынлашҡан, уның күләме: оҙонлоғо 54 м, киңлеге — 15-18 м, бейеклеге 10-12 метр.\n↑ 2,0 2,1 Wieliczka Salt Mine (инг.).\n↑ За трассой… (рус.). Соляная шахта Величка. Тәүге сығанаҡтан архивланған 24 апрель 2012. 30 апрель 2010 тикшерелгән.\n↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Туристический маршрут (рус.). Соляная шахта Величка. Тәүге сығанаҡтан архивланған 24 апрель 2012. 30 апрель 2010 тикшерелгән.\nФоторепортаж. Соляная шахта в Величке 2019 йылдың 30 апрель көнөндә архивланған.\nОфициальная Соляная шахта «Величка»\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Тоҙ_шахтаһы_(Величка)&oldid=1058130 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:16 11 август 2021 үҙгәртелгән.


Рөстәм Хәмитов Рәсәй Биатлонсылары союзы президенты Александр Кравцов менән осрашты // Спорт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Рәсәй Биатлонсылары союзы президенты Александр Кравцов менән осрашты\n11:15, 17 февраля 2016 Спорт\nРөстәм Хәмитов Рәсәй Биатлонсылары союзы президенты Александр Кравцов менән осрашты Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 17 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.\n16 февралдә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Биатлонсылары союзы президенты Александр Кравцов менән осрашты. Осрашыуҙа төбәктә биатлонды үҫтереү мөмкинлектәре тикшерелде.\n– Беҙ бөгөн илдең төп биатлон төбәге түгел, әммә барыһы ла алда әле. Уй-пландарыбыҙ, объекттар бар, артабан нисек эшләргә кәрәклеген аңлайбыҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Өҫтәүенә хәҙер республикабыҙға юғары квалификациялы тренерҙарҙы йәлеп итеү буйынса эш алып барабыҙ. Шунһыҙ мөмкин түгел.\nАлександр Кравцов Өфөлә биатлон комплексын тергеҙеү кәрәклеген билдәләне.\n– Бергәләп ошо комплексты тергеҙеү һәм мөһим сараларҙы кире ҡайтарыу мөмкинлеген табыуыбыҙҙы теләр инем. Сөнки Европа, донъя чемпионаттары, хатта йәйге биатлон да республикаға ғына түгел, биатлонға ла статус биреүсе мөһим саралар, – тине Рәсәй Биатлонсылары союзы президенты. – Өфө – ошондай саралар уҙғарыу өсөн иң уңайлы төбәктәрҙең береһе.\nЯҡтар шулай уҡ Башҡортостан шифаханаларында спортсыларҙы реабилитациялау мәсьәләләрен тикшерҙе.\n– Ошо йәһәттән беҙҙә яҡшы мөмкинлектәр бар. Спортсыларҙы һауыҡтырыу ғына түгел, аяҡҡа баҫтыра алабыҙ, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Беҙҙә уникаль алымдар, шифаханалар, дауалау йорттары бар. Был, ысынлап та, Рәсәйҙә генә түгел, донъяла ла юҡ.\nРеспублика Башлығы спорт һәм дауалаусы туҡланыуҙа йылҡысылыҡ һәм умартасылыҡ продукттарын файҙаланырға тәҡдим итте.\nОсрашыуҙа дүрт тапҡыр Олимпия чемпионы һәм ун бер тапҡыр донъя чемпионы Александр Тихонов ҡатнашты.


Киҫәкбикә — Мәрйәм Бураҡаева сайты\nБығау һалынған Киҫәкбикә-Катеринаны Заводтарҙың баш идаралығы канцелярияһына алып ингәс, һаҡсылар был ҡатындың сикһеҙ тыныс йөҙөнә аптырап ҡарап ҡуйҙылар. Ҡулын шаҡарып тотоп бығаулаған саҡта ла, башҡа төрлө тән йәрәхәттәренә дусар иткәндә лә, бер ни өндәшмәне лә, ынғырашманы ла. Теш ҡыҫып, урт сәйнәп ауыртыуҙарға түҙергә тырышыу түгел, ә сәйер битарафлыҡ ине был. Аҡылдан яҙғандар йә аңын юғалтҡандар ғына шулай ауыртыуҙы тоймай. Язалаусылар быны яҡшы аңлай. Шуға ла Киҫәкбикәнән һорау алып торманылар, ҡабат төрмәгә алып киттеләр. Артабан Башҡорт эше буйынса комиссия башлығы генерал Соймоновтан фарман көттөләр. Заводтарҙың Баш идаралығы канцелярияһының беренсе ағзаһы майор Леонтий Угримов Байрасоваға ниндәй яза биреү тураһында һорап яҙған хатында тотҡон ҡатындың аҡылдан яҙыу ихтималлығын телгә алып торманы. Фәҡәт: “Суҡындырылғандан һуң Катерина тип исем бирелгән башҡорт ҡатынын өс тапҡыр Башҡортостанға ҡасҡаны һәм Христиан Законын боҙоп, басурманлыҡҡа ҡайтҡаны өсөн ниндәй язаға тарттырырға?” – тигән һорау ғына ҡуйҙы.\nИмператрица Анна Иоанновна 1734 йылдың май айында Сенаттың обер-секретары Кирилловтың башҡорттар һанын яртылаш кәметеү буйынса тәҡдим иткән сарадарын һәм шулай уҡ көсләп суҡындырыу тураһындағы планын раҫлап ҡул ҡуйғас, көсләп суҡындырыу башлана һәм суҡындырылған башҡорттар Христиан законынан аҙ ғына булһа ла тайпылһа, ҡаты язаға тарттырыла ине. Шуға да Угримов, Киҫәкбикә-Катерина тураһында яҙғанда, уның үҙ диненсә доға ҡылып йөрөүенә айырыуса баҫым яһаны. Генерал Соймонов та фарманға ҡул ҡуйыуҙы оҙаҡлатманы: 1739 йылдың 12 февралендә яҙылған хатҡа 14 майҙа яуап та килде. Ә яуап көткән арала төрмә һаҡсылары ла, Канцелярия хеҙмәткәрҙәре лә Байрасованың сәләмәтлек торошон асыҡламаҡсы булдылар. 60 йәшлек Киҫәкбикә Байрасованың аҡылдан яҙғанмы-юҡмы икәнлеген тикшереү өсөн, тәржемәсе Иван Дураков менән әңгәмә ойошторҙолар.\n-Тотҡонлоҡтан ҡасып, ҡабат мосолманса доға ҡылғаны өсөн, Туйгилдене яндырҙылар… башҡаларға фәһем булһын тип.\nСуҡындырылған Иван Дураковтың ҡурҡа-ҡурҡа ғына әйткән һүҙҙәренән һуң Киҫәкбикә бер аҙ уйланып ултырҙы ла, уға арты менән борола биреп, ауыҙ эсенән ниндәйҙер аяттар уҡып алды. “Был тиклем тәккәберлек аҡылдан яҙған кешелә генә булыр”, — тигән һығымта яһаны Иван, һәм, ҡағыҙына ниҙер яҙып ҡуйғас, һүҙен дауам итте:\n— 20 апрелдә бөтөн ҡолдарҙы, тотҡондарҙы майҙанға йыйҙылар ҙа, Туйгилдене барыһы алдында яндырҙылар…\nКиҫәкбикә тағы битараф ҡалды. Хатта йөҙөндә генә түгел, бөтөн булмышында аңлайышһыҙ күтәренкелек тойола ине уның. Тағы ҡасыуҙы уйлай тиһәң, был юлы инде уға бығауҙың да хәтәрен кейҙерҙеләр: муйын менән аяҡ ҡуша тоташтырылғанын. Турайып баҫырлыҡ та форсаты юҡ.\n…Киҫәкбикә Байрасованың ире 1735 йылда Ҡараһаҡал ихтилалында әүҙем ҡатнаша. Шуға ла тотош ғаиләһен ҡоллоҡҡа һаттылар. 57 йәшен тултырған Киҫәкбикәне лә, Екатеринбургка алып килеп, латин мәктәбе уҡытыусыһы Кондратович Кириак Андреевичҡа хеҙмәтсе итеп бирәләр. Бер ай самаһы уларҙа торғас, суҡындырып, Катерина тигән исем ҡушалар. Ошонан һуң ул ҡасыу тураһында уйлай башлай. Тик тыуған яғының ҡайҙа, ҡайһы яҡта икәнлеген белмәгәнлектән, ваҡытлыса түҙә. Ә бер көн, ҡаланан сығып, тирә-яҡты байҡап, ағас ботаҡтары, ҡырмыҫҡа иләүе буйынса йүнәлеш билдәләп йөрөгән сағында , тотоп алалар ҙа, ныҡ ҡына ҡамсылайҙар, “аҡылға ултыртҡас”, ҡалала протопоп ҡатынына хеҙмәтсе итеп бирәләр. Киҫәкбикә өнһөҙ-тынһыҙ ғына хеҙмәт итә башлай. Латин теле уҡытыусыһы протопоптың кабинетын йыйыштырған саҡта ары-бире һүҙ ҡушҡылап, Екатеринбург ҡалаһының ҡайһы тирәлә урынлашҡанын һораша. Һүҙ уңайына үҙенең Ҡатай волосынан икәнлеген дә әйтеп ҡуя. Ә протопоп был волосты белеүен, хатта Екатеринбургтан ҡайһы яҡта урынлашҡанын да ҡулы менән ишаралап күрһәтә. Киҫәкбикә оҙаҡҡа һуҙмай, тағы тәүәккәлләй, тағы ҡаса. Тик Иҫәт йылғаһы аша кисеү эҙләгән саҡта тотола. Был юлы инде сыбыртҡы менән һуҡтыралар. Ул бер аҙға баҫыла, тән яраларын дауалай, сохари киптерә, алмаш кейемен, аҙ-маҙ ризығын һалған артмағын, йөҙгән саҡта һыуланмаһын өсөн, башына бәйләп ҡуймалы итеп әтмәлләй. Иң мөһиме – Иҫәт йылғаһының аҙ булһа ла һайығыуын көтә. Япраҡтар һарғая башлағас, иҫке ай менән яңыһы алмашынған мәлдә, аҡ менән ҡараны айыра алмаҫлыҡ иң ҡараңғы төндә, Аллаға тапшырып сығып ҡаса. Ҡаса ла өс айҙан һуң үҙ ризалығы менән ҡабат килә… Өлкән йәштәге был ҡатындың йылға кисеп ҡасыуы ла, язалауҙарға түҙеүе лә төрмә һаҡсыларын аптырата. Шуға уны күҙәтмәксе булалар.\n-Туйгилдене яндырған саҡта, ҡарап тороусылар “аһ” итеп ҡалды. Мин ҡарамаҫҡа тырыштым, ә барыбер тойҙом. Тереләй яндырыу… Кешене тереләй яндырыу… Йөрәгем күкрәгемдән сығып китер һымаҡ типте.\n-Ул саҡта мин дә булдым. Мин бит ике тапҡырында ла йәй ҡастым. Ә Туйгилде мәрхүмде яҙ яндырҙылар. Мин дә күрҙем ул йыртҡыслыҡты…\n— Һин күрҙеме ни?… – тип ғәжәп бер яңылыҡ асҡандай, шул уҡ ваҡытта кем өсөндөр әйткәндәй, алан-йолан ҡаранып, ҡысҡырып ебәрҙе лә Иван, тағы шыбырлауға күсеп, – уны яндырғандарын күрһәң дә, үҙебеҙсә иман тоторға баҙнатың еттеме? – тип һораны аптырап. — Туйгилдене ҡасҡан өсөн түгел, ә суҡындырылғандан һуң ҡабат мосолманса доға ҡылғаны өсөн яндырҙылар бит. Ирҙәрҙе генә түгел, ҡатын-ҡыҙҙарҙы ла яндырасаҡтар… Шуны беләһеңме?\nКиҫәкбикә Һыҙғы волосына ҡасып ҡайтып киткән Төйөнбикә Йоманованы ла, ире Ҡаратбайҙың иҫән икәнлеген ишетеп ҡалғас, Күҙәмеш волосына ҡасҡан ҡатынды ла, ҡасыу тураһында хыялланып йөрөгән иҫәпһеҙ күп башҡа башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарын да күҙ алдына килтереп, көрһөнөп ҡуйҙы ла:\nИван Дураков бындай һәйләшеүҙән һуң Киҫәкбикәнең аҡылдан яҙған булыуын ғына теләне.\n…Өсөнсө тапҡыр өс йылдан һуң, алтмыш йәшлек сағында Иҫәт йылғаһын йөҙөп сығып ҡасҡайны Киҫәкбикә. Көҙ мәлендә йылға һайыраҡ булһа ла, һыу бик һалҡын ине… Киҫәкбикә башына бәйләп сылатмай алып сыҡҡан өҫ кейемен кейеп, бер аҙ ҡапҡылап алғас, ҡойолған япраҡтарҙың ҡороларын һәрмәп йөрөп кенә йыйҙы ла шуға күмелеп серем итеп алды. Төнөн йондоҙҙарға ҡарап йүнәлеш билдәләне, көндөҙөн тағы япраҡтарға күмелеп ятты. Юл алыҫлығын да, аяҡтарының сикһеҙ һыҙлауын да уйламаны ул. Уны улы, туғандары, ауылдаштары ғына борсоно. “Байрасовтарҙын береһен дә ҡалдырмаясаҡбыҙ!” — тип берәм-берәм эҙәрлекләй, тапҡандарын йә үлтереп, йә ҡоллоҡҡа һатып ҡыра башлағас, кинйә улын – Биксәтәйен урманға ҡасырғайны. Карателдәр уны тапмағас, Киҫәкбикәнең үҙен алып киттеләр. Улының яҙмышы тынғы бирмәне өс йыл буйы. Уның да, уның аша, исмаһам – бер баламдың хәлен белергә ине, тип йөрәкһене ул. Бына туған яҡтарына яҡынлаша… тик көндөҙҙәрен урманда йоҡлап, төнөн берәй башҡорт ауылында йоҡлайым, тип, ымһынып барһа, уныһы яндырылған булып сыға. Эй, башҡорт ауылдары, туғандарым минең, бауырҙаштарым, ҡайҙа булып бөттөгөҙ тырым-тырағай? Бөтөнөгөҙҙө лә яндырып көл-күмергә әйләндермәгәндәрҙер ҙә һуң? Анау тиклем халыҡты нисек яндырып бөтмәк кәрәк? Ни өсөн? Үҙенең тыуған ерен йәндәй күреп яратҡандары, ҡалҡандай ҡалҡып һаҡланғандары өсөнмө? Бер үк Аллаға үҙҙәренсә иман килтергәндәре өсөнмө? Шулар язаларға дусар итерлек ғәйепме? Ауылы-ауылы менән, йәшен-ҡартын аямай, гонаһһыҙ сабыйҙарҙы йәлләмәй, ҡырып һалсы… Мейес мөрйәләре генә һерәйеп ултырып ҡалған ауыл урындарын ҡарап, Киҫәкбикәнең йөрәккенәһе ҡыҫып-ҡыҫып сәнсте. “Уныҡылар ҡайҙа икән? Кинйәкәйе ни хәлдә? Утта үртәр өсөн ҡорҙоҡмо ни беҙ ауылдарҙы? Утын ағасы һымаҡ яндырыр өсөн үҫтерҙекме ҡарағайҙай уландарҙы?” Әсәй, өләсәй булған Киҫәкбикәнең йөрәк башҡайына ҡан һауҙырырлыҡ, йән әрнеү-рәнйеүҙәре тән һыҙланыуҙарын уйларға ирек бирмәне.\nЯратҡан кешеһенә сығып, килен булып ҡайны-ҡәйнә бағып, аҙаҡ үҙе килендәр төшөрөп, ҡыҙ биреп, ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар менән саҡырышып һыйлашып, бынамын тигән итеп донъя көтәләр ине. Ҡоҙаларының ауылы ла юҡ хәҙер урынында. Тирә-яҡта бесәнлек тә, иген баҫыуҙары ла ҡара көйөп ята. Әллә яңлыш юлдан киттемме, тиһә, урман- туғайҙары ла, тау-убалары ла шул уҡ. Тик ауылдар ғына юҡ. Бына ул ҡайтып етте. Анау ҡалҡыулыҡты ғына артылһа, ауылы… Ана, балаларының береһен күтәреп, икенсеһен итәгенә тоттороп, башҡаларын эйәртеп йөрөгән болондары. Күҙ алмаларын талдырғансы ҡарап торҙо. Кемдәр генә иҫән икән дә, кем ҡурҡмай һыйындырыр икән? Кемгә күҙ терәп инер ҙә, кемгә бауыр баҫыр? Тик ауылы юҡ ине. Урыны буп-буш. Күкрәгенән ялҡын бәреп сыҡҡандай булды, йөрәге шартлар сиккә етте. Бер аҙ урынынан ҡуҙғалмай сайҡалып торҙо. Эргәһендәге ағасҡа тотондо. Бер йығылһа, тора алмаҫ кеүек тойҙо үҙен. Был тиклемен башына һыйҙыра алманы. Башҡа ауылдарҙың яндырылғанын күрһә лә “кешенеке итәктә, үҙеңдеке үҙәктә” тигәндәй булғайны. Был хәл быуынына төштө. Һөйәктәренең тирелеп төшөрҙәй һыҙлауы әле генә тойолдо. Ҡайҙа барырға, артабан ни эшләргә белмәй бер аҙға албырғап ҡалды. “Төндө үткәрәйем дә, таң атҡас, тирә-йүнде байҡармын”, – тип уйланы. Тыуған яғының әскелт төтөн еҫе һеңгән һауаһын күкрәк тултырып һуланы ла ҡыштырлап торған япраҡ өйөмөнә ауҙы. Зарураттан ашҡынып, йөрәкһеп ҡайтып ҡына күрерлек булмаған шул. Мәңгелеккә юҡ ителгән барыһы ла. Көндөҙ йәшеренеп ятты. Был юлы ул тыуған ерендә, урманда, тыуған ере ағастарының япраҡ аҫтында йәшенде. Уйламаған ғына уйы, күҙ алдына килтермәгән үткән ғүмер көндәре ҡалмағандыр ҙа. Яндырылған ауылы янында ғына ултырып, йылдай оҙон тойолған көҙгө көндө үткәреп ебәрҙе. Ҡалҡыулыҡ һарҡыуында йылға буйындараҡ һыйыр баҡырыуын, кәзәләр мезелдәүен ишетмәһә, хыялыйланыу сигенә етер ине. Быҫҡып ҡына янған усаҡта ҡалған бөләңгерт ҡуҙ һымаҡ, өмөт осҡоно йөрәгенә йылы өрҙө. Шунда йәшәгән кешеләрҙән ни ҙә булһа белеренә өмөт бәйләп төн еткерҙе. Эңер төшкәс, ептәй нәҙек кенә булып төтөн күренгән яҡҡа ыңғайланы. Улының иҫәнлеген белеп, был яҡтарҙан алыҫҡараҡ китеп өлгөрһә, тағы тотһалар ҙа үкенмәҫ ине. Тоҫмаллап килеп еткән ере ауылға оҡшағайны. Өшәләктәй генә бер нисә өй ултыра, ай яҡтыһында аран түбәләрен дә шәйләп була. Киҫәкбикәнең күңеленә йылы йүгерҙе. Ниндәйҙер ышаныс йөрәгенә майҙай яғылды. Ул аҙымдарын ҡыҙыулатты, ашыға-ҡабалана ауыл осондағы өй ишеген шаҡыны.\nЯулығын сөм итеп бөркәнеп, күҙҙәрен генә ҡалдырып ҡарап торған Киҫәкбикәне шунда уҡ таныны өй хужаһы. “Апаҡайым!” Ир кешенең тауышы ҡалтыранып сыҡты, ай яҡтыһында күҙҙәрендәге йәш ялтырап күренде. Ирҙәр күҙендә йәш күреү сәйер түгел ине был осорҙа. Киҫәкбикә лә таныны: күршеһе Үтләү ине өй хужаһы.\n— Эй, хоҙайым, шөкөр, тере йән күрер көнөм бар икән. Ауыл булмағас, ҡот алынғайны.\n— Ҡалғандарыбыҙҙы ошонда ҡыуҙылар.\n— Нимәнән ҡалғандарҙы?\n— Иген баҫыуын да, бесәнлекте лә тотош яндырҙылар бит 1736 йылда. Шуға һәләк тигәнсә яман аслыҡ булды. Бик күп ҡырылды халыҡ. Ул ерҙәр әле лә ҡара көйөп ята, бер нәмә лә үҫмәй. Һеҙҙекеләрҙе себергә һөрҙөләр, апай. Ҡыҙҙарығыҙҙы ҡоллоҡҡа таратҡанадар. Ауылда тотошо тигәндәй шул уҡ яҙмышлы. Ә Биксәтәй иҫән, апай!\nКиҫәкбикә сәңкеп-сәңкеп, елек майҙарына тиклем үтеп, аяҡ һыҙлауын да, нисә көндәр тәғәм ризыҡ ҡапмай һыу менән генә тамаҡ сылатып килеүен дә онотто, шатлығынан ни әйтергә белмәй, хатта тотлоғоп ҡалды. Шунан:\n— Үтләү, туғанҡайым, ҡалай ғына бәхетле иттең мине был хәбәрең менән! – тине лә һыңҡылдап илап ебәрҙе.\n— Апай, Биксәтәйҙе алып киләйемме?\n— Юҡ, туғанҡайым, аҙыраҡ хәл алайым. Мине был ҡиәфәттә күреп йәлләмәһен. Иртәгә килер.\n— Апай, әйҙә, киленеңдең сәйе ҡайнап та сыҡты.\n— Балаларың иҫәнме?\nҮтләү тәрән итеп көрһөндө, тыныу ҡайнарлығы хатта эргәһендә ултырған Киҫәкбикәнең сикәһенә бәрелде.\n— Аңланым, туғанҡайым… – тине Киҫәкбикә, башын эйеп эйәк ҡағып ҡына ҡуйҙы.\n— Әле бәләкәсебеҙ бар. Ауылда бер нисә сабый тыуҙы. Тотош ауылға йәмғеһе ике һыйыр. Һөтөн сабыйҙарға ғына тотабыҙ. Биксәтәйҙең дә улы бар. Теремек кенә.\nАйҙан ашыу юл аҙабы күреп килгән Киҫәкбикә был һөйөнөслө хәбәрҙән һуң йылмайып йоҡоға талды.\nИртәгеһен төндә килде улы. Өс йыл эсендә ҡәҙимге буй еткереп, ир ҡорона ингәйне ул. Тәүҙә аптырап, был хәбәргә ышанмайыраҡ торҙо. Шунан, әсәһен күргәс, ғәйепле кешеләй, башын эйеп кенә эргәһенә килде. Хәл алайым тәүҙә, тиһә лә бер төнлөк кенә ялдан һуң йәлләмәҫлекме ни? Элекке әсәһенән бер ни ҙә ҡалмағайны. Һәр саҡ көр күңелле, шаян һүҙле, гел генә йылмайып һөйләшкән әсәһенең ҡарашында ҡара көйгән ер һыҙланыуын күрҙе Биксәтәй.\n— Әсәй, мин һине ҡотҡарам. Әсәй, әйҙә, шул мин йәшеренгән урынға. Унан һуң күҙ күрер. Һин бит минең өсөн…\n— Балам, мин һине бурысҡа тип ҡотҡарманым. Әгәр бурыслымын тиһәң, улың алдында ғына. Улың булыуына шатландым, йәшәреп киткәндәй булдым. Байрасовтар нәҫеленең дауамы бар. Хуп. Килен дә яҡшы нәҫелдән икән. Хуп. Улар быуындан күсә килгән көрәшселәр нәҫеле. Миңә күрһәтерһең килен менән ейәнемде. Тик үҙҙәре белмәһен, — тине Киҫәкбикә, тулҡынланыуын йәшерергә тырышып. Улы, әсәһенең ҡиәфәтенә ҡарап, тәрән итеп көрһөндө:\n— Беҙҙе көл-күмергә әйләндереп, еңдек тип уйлайҙармы икән? Һарыуҙы ғына ҡайнаттылар…\nКиҫәкбикәнең үткер күҙҙәре кинйәһенең тап атаһыныҡы кеүек бөркөт ҡарашында ҡапыл ялтлап киткән нәфрәт осҡоно абайлап ҡалды ла тынысландырыу ниәтенән:\n— Улым, ғаиләң өсөн ҡалҡан бул, балаларыңды ишәйт, — тине һәм арҡаһынан тупылдатып һөйөп ҡуйҙы.\n— Һине генә йәшерерлек әмәл табырбыҙ, әсәй. Мин хәҙер үк урын әҙерләргә китәм.\n— Улай булмай, балам. Мине эҙәрлекләп сыҡҡандарҙыр инде. Тапһалар ҙа, тапмаһалар ҙа тотош ауылды тағы утҡа тоторҙар. Һыныҡҡа һылтау ғына кәрәген аңлайһың бит. Ә мин нисек йәшәгәнмен – шулай йәшәрмен. Иң мөһиме – һеҙ иҫән. Донъя хәлен белеп булмай, бәлки ҡайтарып та ебәрерҙәр, — тине Киҫәкбикә, ҡараштарын осраштырмаҫҡа тырышып.\nҮтләүҙәрҙә кеше күҙенә салынмай ғына биш көн буйы йәшәне Киҫәкбикә. Улы Биксәтәйҙең иҫән булыуын белгәс, ҡан һауып күрәшкә әйләнә башлаған күҙҙәре асылып киткәндәй булды. Биксәтәй балаһын күтәреп, ҡатынын эйәртеп, бер нисә тапҡыр ауылдың түбән яғына барып кире әйләнеп ҡайтты. Ни эшләп улайтып ауыл буйлап йөрөгәндәрен хатта ҡатыны ла белмәне. Ә Киҫәкбикә уларҙы, тәҙрә аша ҡарап, күңеле менән балаларын наҙлап-иркәләп ҡалды. “Ана бит, кинйәһе – Биксәтәйе тас атаһы! Улын күтәреп һәләк ғорур атлай! Ай, атас, рәхмәт яуғыры. Килене лә иш килгән, ипле генә тойолһа ла, башын юғары тотоп атлай… Инә ҡорт ниндәй – күсе лә шундай. Шулай булһын, иншалла. Байрасовтар ваҡ булманы бер ваҡытта ла. Үҙҙәренең кем икәнлектәрен, ни эшләгәндәрен белеп йәшәне! Артабан да шулай булһын. Амин”.\nХәҙер фани донъяла уға бер ни ҙә ҡурҡыныс түгел. Тик үҙен һыйындырған, тубыҡ бөкләп урындығына ултыртып, сабыйынан арттырып сәйенә һөт тамыҙып, самауыр шажлатып сәй эсергән, ҡорот иҙеп ашатып, ирәмәл төнәтмәһе менән дауалаған, улы менән күрештергән Үтләү ғаиләһен дә, улын да, ауылды ла хәүеф аҫтына ҡуйырға ярамай. Башҡалар һиҙмәҫ элек китергә кәрәк. Шулай тип уйланы Киҫәкбикә. Шунан ауылынан бик алыҫҡа, Урал аръяғына батшаның ышаныслы кешеһе старшина Мәндарға китте.\nМәндарға ул барыһын да бәйнә-бәйнә һөйләп бирҙе лә, мине һин Екатеринбургҡа ҡире оҙат, яңы ғына ҡулға алдым, тип яҙ, пропуск бир, башҡаларын өндәшмә, һиңә берҙән-бер үтенесем шул, тине. Мәндар уны үҙҙәрендә йоҡларға ҡалдырырға булды. Уның ыл тәҡдиме шик тыуҙырһа ла Киҫәкбикә ризалашты. Уға хәҙер барыбер ине. Мәндар ҡатынынан Киҫәкбикә тураһында ентекләберәк һорашты. “Үҙемде ниндәй яза көткәнлеген беләм. Тик аяҡтарым ныҡ боҙолған. Майҙанға сыҡҡанда, сатанлап-ыңһаңлап атлағы килмәй. Ҡаҙ һуйһағыҙ, йәрәхәттәрен дауалап алыр инем,” – тине. Ҡатынынан был хәбәрҙе ишеткәс, Мәндар йоҡларға ятҡан еренән һикереп килеп ултырҙы. Ынтылып сапанын алды, ҡатаһын ҡуңалтаҡ кейҙе… Ҡатыны иренең был тиклем ярһығанын күптән күргәне юҡ ине. Киҫәкбикәнең үҙ ауылында булыуын, улы менән күрешкәнен юҡҡа әйттем, ахыры, тип, ҡурҡып китте.\n— Йоҡламаһа, саҡыр әле Киҫәкбикә апайҙы, — тине Мәндар, алғы бүлмәгә сығып.\nКиҫәкбикә бешекләнгән йөнтәҫ япраҡтың һутын һығып табанын ыуа ине, шунда уҡ таҫтарын бөркәнде лә Мәндар янына инде.\n— Киҫәкбикә апай, һине ниндәй яза көткәнлеген мин дә беләм. Һин миңә туған… Апай, ҡал беҙҙә. Аяҡтарың уңалғансы йәшә. Тик урамға сығып. Кеше күҙенә салынып йөрөмә, бер кем дә белмәһен. Шунан пропускной яҙып бирермен. Беҙҙә ваҡытта нимә танһыҡлаһаң, шуны аша. Ни һағынһаң, шуны эшлә. Төндәрен ихатала йөрө, тик һаҡ бул. Юғиһә, нимә янағанын үҙең беләһең – минең дә балаларым ишле, — тине.\n— Рәхмәт, Мәндар. Изгелегең балаларыңа ырыҫ булып ҡайтһын.\nАй ярым йәшәтте уны Мәндар. Киҫәкбикә уның ғаиләһенә ҡорот ҡайнатышты, ҡыҙыл эремсек киптерҙе, балан ҡағы ҡойҙо, ҡаҙы яһап, тултырма тултырышты, мәтрүшкә, шалфый ҡушып бәйләнгән ҡайын япрағы менән мунса инде, шау сәскә итеп сигелгән алъяпҡыстар һалып, таҫтар урап йөрөнө. Мәндарҙың, Биксәтәй улының, Үтләүҙең ғаиләһенә, туғандарына, ауылдаштарына, юлда саҡта үҙенә ярҙам ҡулы һуҙғандарға именлек-бәхет теләп доға ҡылды, аят уҡыны. Аяҡ яралары төҙәлгәс, Мәндарҙан пропускной хат алды ла Дыуан юлында Ирәләш йылғаһы буйындағы ҡәйнеше Рәзге Байрасовта ике көн йәшәп, батшаның ышаныслыһы Мәхмүт Мамаҙилин тигән кешегә китте. Мәндар бирген пропускыһын йыртып ырғыты. Хәҙер инде пропуск кәрәкмәй ине. Мамаҙилин ул күрешкән кешеләрҙе белергә тейеш түгел. “Айыуҙың ни уйлағанын ҡайҙан беләһең?” – тигән булыр ине һунарсы ире шикләнгән кешеһе тураһында. Мәхмүт уны ҡапҡаның эс яғына ла индермәй генә тыңланы ла, бер йотом һыу ҙа эсермәй, шундау уҡ ҡабат Екатеринбургҡа алып китте…\n— Һин Тугилдене ни өсөн яндырғандарын белһәң дә ҡабат үҙебеҙ… үҙегеҙсә доға ҡылырға йөрьәт иттеңме? Үтә өлкән түгелһең бит, апай, йәшәгең килмәйме ни?\n— Катерина булыпмы?! – Киҫәкбикә асыу тулы күҙҙәрен Иван Дураковҡа төбәне. Был ҡараштан хатта бығау ҡулсалары өҙөлөп, тимер киҫәктәре селпәрәмә таралыр кеүек ине. Ярһыуынан ни эшләргә белмәгән Киҫәкбикә тороп баҫиы, әммә бығау ауырлығынан һикегә кире ултырҙы. Тимер сынйыр ҡулсалары сыңлап китте. Төрмә бүлмәһендә тынлыҡ урынлашты. Иван дураковтың тағы ни ҙә булһа, өндәшергә түгел, уның яғына ҡарарға лабаҙнаты етмәне. Бер аҙҙан ул һаҡлыҡ менән генә башын борҙо. Киҫәкбикә тәҙрә ярығынан тубығына һыҙылып ҡына төшкән нурҙы һыйпап ултыра ине. Биксәтәйенең ҡулындағы ейәнен күҙ алдына килтереп, шул нурға оҡшатып, уй-хыялында иркәоәп йылмайҙы. Күңеле сабый һөйөү наҙына тулған йылмайыуҙар ҡараңғы бүлмә ҡапыл баоҡып, яҡтырып киткәндәй тойолдо. Был ауырыу йәки аҡылдан яҙған кеше йылмайыуы түгел, был һау-сәләмәт кешенең ҡәнәғәт йылмайыуы ине. Әйтерһең, әле Киҫәкбикәнең бығауҙарын ысҡындырғандар ҙа, үҙ иркенә ебәргәндәр. Ә ул бейек тау башына артылып, көләс ҡояшҡа бағып: “Ҡояш, мин дә һинең һымаҡ азатмын. Минең йәнемде бер кем дә, бер ни ҙә тотҡон итә алмаясаҡ!” – тип йылмая. Ә ҡояш уның ошо бәхетен аңлай һәм көлтәләй нурҙарын тик уның ҡыуанысын уртаҡлашыу өсөн генә һибә.\n— Мин йәшәнем! Иңһәлегемде иңемә һалып, аяҡтарыма сарыҡ кейеп Киҫәкбикә булып болондар буйланым, турғай сирҡылдауын Киҫәкбикә булып тыңланым, тыуған яғымдың һауаһын Киҫәкбикә булып һуланым. Минең әле ни тиклем бәхетле икәнемде ошондай шатлыҡты үҙе кисергән кеше генә аңлар ине… Өс тапҡыр ҡастым мин. Өс быуа Киҫәкбикә булып йәшәнем… Мәңгелек донъяға Киҫәкбикә булып китәм…\nБыл һүҙҙәрҙән һуң Иван Дураков, ҡапыл иҫенә килеп, һөйләшеүҙе теркәй барған ҡағыҙҙарын тотто ла Канцелярияға йүгерҙе. Ул йүгерҙе, артынан Киҫәкбикәнең тантаналы йылмайыуы ҡыуа килгән һымаҡ тойолдо. Бер аҙ барғас, нимәлер онотҡандай, туҡтап ҡалды, кире боролдо ла ишектәге аҙыҡ бирә торған уйымдан бүлмә эсенә ҡараны. Төрмә тәҙрәһе ярыҡтарынан төшкән нур шәлкеме Киҫәкбикәнең иңенә лә, йөҙөнә лә ҡунғайны. Ул, ишеккә арты менән торһа ла, тотош булмышынан шул нурға бағып йылмайғаны тойола ине.


20 ғинуарҙа Хөкүмәт Йортонда Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров VI Бөтә донъя фольклориадаһына әҙерлек буйынса кәңәшмә үткәрҙе. Халыҡ-ара фольклор фестивале 2020 йылдың 18 июленән 1 августҡа тиклем үтәсәк.\n"Рәсәй Бөтә донъя фольклориадаһын беренсе тапҡыр ҡабул итә. Уны икенсе төрлө мәҙәни Олимпиада тип тә атайҙар. Был бик ҙур сара, тотош республика буйынса үтәсәк. Башҡортостанға донъяның 80-дән ашыу дәүләтенән 3000-гә яҡын артист киләсәк. Тотош республика буйынса 72 майҙансыҡ булдырыла", – тине Радий Хәбиров\nРеспублика етәксеһе майҙансыҡтарҙы әҙерләргә, уларҙы алдан тикшереп сығырға, ҡунаҡтар йәшәйәсәк урындарҙы тәртипкә килтерергә ҡушты. Уларҙың именлеген тәьмин итеү, мәҙәни программа төҙөү бурысын ҡуйҙы.\nМәҙәни сараға әҙерлек барышы тураһында Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры Фәнүр Йәғәфәров һөйләне. Уның әйтеүенсә, был эш 2015 йылда башлана. 2017 йылда Рәсәй Президенты Владимир Путин тейешле указға ҡул ҡуя, эшсе төркөм барлыҡҡа килә. Фольклориада сиктәрендә район-ҡалаларҙа үтәсәк саралар буйынса урындарҙа айырым план төҙөлә.\nБашҡортостан Республикаһы Башлығының матбуғат хеҙмәте


Каникулдар календары: республика уҡыусылары тағы ҡасан ял итә? // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nКаникулдар календары: республика уҡыусылары тағы ҡасан ял итә?\n15:42, 16 января 2018 Йәмғиәт\nКаникулдар календары: республика уҡыусылары тағы ҡасан ял итә? Фото: Depositphotos.com\nӨФӨ, 2018 йыл, 16 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nҠышҡы каникулдарҙан һуң уҡыуҙар башланып ҡына тора, күп кенә уҡыусылар иһә йәнә ял хаҡында хыяллана. «Башинформ» республика мәктәптәрендә белем алыусыларҙың тағы ҡасан ял итәсәген асыҡланы.\nМәҫәлән, мәктәп тормошона тулыһынса яраҡлашып өлгөрмәгән беренсе класс уҡыусыларына өсөнсө сиректең уртаһында бер аҙналыҡ өҫтәмә ял ҡаралған. Белем биреү учреждениеһы ошо датаны үҙе билдәләй, ләкин яҡынса алғанда, был 19 февралдән 25-нә тиклем булырға тейеш.\nБашҡа уҡыусылар иһә Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан 23, 24 һәм 25 февралдә ял итә.\nЯҙғы каникулдар 26 марттан алып 2 апрелгә тиклем билдәләнгән.\nӘйткәндәй, март айында каникулдан тыш байрамдар ҙа бар. Был — Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөнә тап килгән 8 марттан 11 мартҡаса дүрт көнлөк ял. Апрелдә байрам көндәре — 29 апрелдән 2 майға ҡәҙәр (Яҙ һәм хеҙмәт байрамы), 9 май — Еңеү көнө.\nОҙайлы йәйге каникулдар 1 июндә башлана. Хәйер, 9 һәм 11 класс уҡыусылары төп һәм берҙәм дәүләт имтихандарын тапшырғас ҡына ял итә ала. Каникулдар буйынса тәҡдимдәрҙе Башҡортостандың Мәғариф министрлығы әҙерләгән, республикалағы һәр мәктәп ошо теҙмәгә уҡыу планына ярашлы төҙәтмәләрен индерә ала, тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.\nТеги: мәғариф, мәктәп каникулдары


Кейеҙ тылсымы » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\n…Әкиәт урынына олатаһы тарихтарын тыңлап үҫә Зилә. Әсәһенең атаһы Яхъя Күжәхмәтов телдәр, ҡыҙыҡһыныусан ейәнсәрен етәкләй ҙә урман-тауҙарға, ҡырҙарға алып китә. Бүгәсәү һуғышы, аҡтар-ҡыҙылдар хаҡында һөйләй, халыҡ йырҙары тарихын ер-һыу атамаларына бәйләп бәйән итә, сос ҡыҙыҡайҙың хәтеренә һалып ҡалдырырға тырыша. Тик ҡыҙыҡай бик бәләкәй була шул, күп нәмәләр иҫендә ҡалмай. «Их, саҡ ҡына ҙурыраҡ булмағанмын, әллә күпме нәмәне яҙып алыр инем, – ти Зилә Лира. – Ни тиклем мәғлүмәт киткән олатайым менән! Шәғәле Шаҡмандың ҡәберен табыуҙа ла уның ярҙамы ҙур булған»... Тарихҡа һөйөү бәләкәс ҡыҙҙың йөрәгенә шулай иртә һалына. Дүртенсе синыфта таратҡан әсбаптар араһынан тарих китабын һайлай ҙа йотлоғоп уҡып бөткәнен һиҙмәй ҙә ҡала. Ҡыҙығып китеп, китапхананан барлыҡ кластарҙың тарих китаптарын йыйып, 10-сы синыфтыҡына тиклем уҡып сыға.\nТеманы һөйләргә баҫтырһа, туҡтата алмай бер була уҡытыусы, етер, беҙ әле ул тиклем төптән уҡымайбыҙ, ти, ә Зилә белгәнен һөйләп ҡалырға тырыша...\nИкенсе яратҡан дәресе йыр була. Яңы көй отоп килә лә класташтарына өйрәтә. «Әйҙәгеҙ, бөгөн ошоно ҡабатлайыҡ!» – тип таҡтаға сығам да һүҙҙәрен яҙа башлайым. Уҡытыусы ла юл ҡуйған бит әле! Ихласлап шул мин һайлаған йырҙарҙы йырлай торғайныҡ. Шул саҡтағы батырлығыма үҙем дә аптырап ҡуям хәҙер... – тип хәтирәләргә бирелә Зилә апай. – Ғаиләбеҙ музыкаль булды беҙҙең. Әсәйем баянда, гармунда, мандолинала уйнай. Әсәйемдең ағаһы, Ҡәһир, ете музыка ҡоралында үҙе уйнарға өйрәнгән. Ғүмер буйы клубта эшләгән. Ул оҫта рәссам да булған»...\n…«Ошо бер йыл эсендә нимә генә баҫманым. Йәшерен-батырын түгел, ҡулым ипкен минең шундай эштәргә. Ҡайҙалыр саҡырһалар, нимә алып барырға, тип аптырап тормайым. Кейеҙ иҫкермәй, йыуһаң, яңы ғына баҫҡан кеүек була ла ҡуя. Пластилин кеүек ул, йәнең ни теләһә, барыһын әүәләргә мөмкин. Кейеҙҙе боҙоп булмай, – тип һөйләй Зилә Лира яңы мауығыуы хаҡында. – Һатыуға кейемдәрҙе ике яҡлы итеп баҫам. Кеше ҡиммәт аҡса түгеп ала икән, ике әйбер алған кеүек булһын. Заманса биҙәктәрҙе лә ҡулланам, халыҡ орнаменттарын да. Тәҙрәгә ҡорған баҫа башлағайным, әле ҡулым һынып, эшемде туҡтатып торҙом. Мәҙәниәт йорто күп ваҡытты ала, һәр эште еренә еткереп башҡарырға күнеккәнмен шул. Ысынында, тик кейеҙ менән генә шөғөлләнгем килә». Түңәрәккә ололар ғына түгел, балалар ҙа йөрөй, хәҙер ҡунаҡтарға ла кейеҙ баҫыу тураһында ғорурланып һөйләйҙәр, күрһәтәләр. Ике бала, Рәсәй күләмендәге бәйгелә ҡатнашып, икенсе урынды алған. Һәр уҡыусым эшендә минең дә көсөм бар, тип ғорурланам»...\nТеги: Зилә Лира


Үткән тәүлектә Башҡортостанда йәнә 35 сирле коронавирус ҡорбандары исемлеген тултырған. Коронавирус инфекцияһы менән көрәш буйынса оператив штаб сир йоҡтороу, үлем осраҡтары һәм вакцинацияға ҡағылышлы көнүҙәк мәғлүмәттәрҙе иғлан итте. Статистика буйынса 35 сирле коронавирустан донъя ҡуйған....\nБашҡортостанға әбейҙәр сыуағы килә\nБөгөндән республика биләмәһендә ҡоро һәм көҙгөсә йылы һауа торошо хөкөм һөрә. Киләһе аҙнала үҙәк райондарҙа һауа температураһы көндөҙ 12-14 градусҡа тиклем йылына, төндә +3 до +7℃ көтөлә. Ел башлыса талғын, көсәйгән осраҡтарҙа секундына 3-8 метр тиҙлектә. Яуым-төшөм көтөлмәй. Әбейҙәр...\nКапремонт өсөн түләү арта\nИл Хөкүмәте рәйесе Михаил Мишустин 2022 йылдың беренсе ғинуарынан күп фатирлы йорттарҙа капиталь ремонт өсөн түләүҙәрҙе күтәреүҙе раҫлау тураһында Хөкүмәт күрһәтмәһенә ҡул ҡуйҙы. Документ хоҡуҡи мәғлүмәт порталында баҫылып сыҡты. Документта билдәләнеүенсә, капиталь ремонт өсөн түләүҙәр...\nСалауат Юлаев һәйкәле үҙ исемендәге майҙанда ҡала\nӨфөләге Салауат Юлаев һәйкәлен постаменттан алып шул уҡ майҙанда реставрацияларға ҡарар ителгән. Скульптураны башҡа урынға күсереү ҡаралмай. Ремонт ваҡытында ул постаменттың уң яғына ҡуйылып тора. Был хаҡта Өфө хакимиәтенән хәбәр иттеләр. Санкт-Петербургтағы дәүләт тарихи-мәҙәни экспертиза...\nКОВИД19: яңы антирекордтар\nБашҡортостанда тәүлек эсендә 615 кешенең COVID-19 йоҡтороуы, 32 кешенең вафат булыуы асыҡланды. Башҡортостанда көн дә яңы коронавирус инфекцияһы буйынса антирекорд теркәлә. Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса Башҡортостанда 8 октябргә ауырыуҙарҙың дөйөм һаны 71 023-кә еткән....\nГрим бүлмәһендә мәйет табылған\nӨфөнөң Йәштәр театры актеры Евгений Лопатин грим бүлмәһендә үле килеш табылған. М.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актеры Евгений Лопатин вафат булды. Уның кәүҙәһен иртән грим бүлмәһендә тапҡандар. 2011 йылдан бирле Йәштәр театрында эшләгән актерҙы хеҙмәттәштәре тик яҡшы яҡтан иҫкә ала....\nРеспублика көнөндә Өфөлә күләмле байрам саралары үткәрелмәй. Салют та бирмәҫкә ҡарар ителде. Күмәк сараларҙың бер өлөшөн онлайн үткәреү күҙаллана. Республика көнөнә арналған тантаналы йыйылыш барлыҡ санитар талаптарҙы үтәп ойошторола. Башҡала майҙандарында асыҡ һауала йәрминкәләр...\nПочта элемтәһе ял итә\n11 октябрҙә Федераль почта элемтәһе бүлексәләре халыҡты ҡабул итмәй. Башҡортостанда рәсми танылған байрам – Республика көнө- уңайынан почта ял итә. Йәкшәмбе эшләгән бүлексәләрҙә хеҙмәт көнө бер сәғәткә ҡыҫҡартыла. 12 октябрҙә почта элемтәһе бүлексәләре ғәҙәти эш тәртибенә ҡайта. Ҡайһы бер...\nЙөрөш көнө юлды ҡамай\nӨфөлә Бөтә Рәсәй йөрөш көнө уңайынан Ағиҙел яр буйы урамында транспорт хәрәкәте сикләнә. Авто хужаларына маршрутты көнэлгәре хәстәрләргә тура киләсәк. Башҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, Ағиҙел яр буйы урамының 232-се һанлы йорттан алып Генерал-губернатор Перовский урамына...


Халҡыбыҙҙың йөрәк түрендә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Халҡыбыҙҙың йөрәк түрендә\nХалҡыбыҙҙың йөрәк түрендә 14.12.2016 // Әҙәбиәт\nХөрмәтле уҡыусылар, республикабыҙ йәмәғәтселеге бөгөн атаҡлы башҡорт мәғрифәтсе-шағиры Мифтахетдин Аҡмулланың тыуыуына 185 йыл тулыуын билдәләй. Һеҙҙең барығыҙға ла Аҡмулла тигән был яҡты исем яҡшы таныш. Ул ысын-ысынында халҡыбыҙҙың йөрәгендә урын алған. Уның биографияһы һәм шиғырҙары мәктәп программаларына индерелгән. Аҡмулла хаҡында матбуғат биттәрендә бихисап мәҡәләләр баҫылып сыҡты, уға арналған йыйынтыҡтар һәм ғилми хеҙмәттәр донъя күрҙе.\nАҡмулла ижады Әхнәф Харисов, Кирәй Мәргән, Ғайса Хөсәйенов, Әхәт Вилданов, Ғиниәтулла Ҡунафин кеүек ғалимдарыбыҙҙың китаптарында, күп томлы “Башҡорт әҙәбиәте тарихы”ның 1-се томында (Өфө, 1990) яҡтыртылды. Сәсән-шағирға арнап, мәшһүр башҡорт композиторы Заһир Исмәғилев “Аҡмулла” исемле опера ижад итте. Әҫәр республикабыҙҙың опера һәм балет театрында ҡуйылып, ҙур уңыш ҡаҙанды. Күренекле композитор Хөсәйен Әхмәтовтың Аҡмулла шиғырҙарына яҙған йырҙар циклы музыка донъяһында сағыу күренеш булды. Билдәле рәссамдар Зилфәт Басиров, Ғүмәр һәм Урал Мөхәмәтшиндар, Рәшит Имашев, шағирҙың яҡташтары Рафаэль Абдулов, Ғабдулла Әхмәтшин һ.б. Аҡмулла образын портреттарҙа һәм картиналарҙа һынландырҙы. Рауил Ниғмәтуллиндың “Аҡ нур” поэмаһы, Ғәзим Шафиҡовтың “Һуңғы балҡыу” (“Последняя вспышка лампы”), Фәнис Янышевтың “Аҡмулла аманаты” тигән повестары донъя күрҙе. Яныбай Хамматовтың “Һырдаръя” романында бөйөк шағир образын тасуирлауға ҙур урын бирелде.\nАҡмуллаға арналған бихисап шиғырҙар ижад ителде. Ниһайәт, 1981 һәм 2006 йылдарҙа Өфөлә бөйөк шағирҙың әҫәрҙәре башҡорт телендә ҙур тираж менән нәшер ителде, 1986 һәм 2006 йылдарҙа шулай уҡ Өфөлә уның урыҫ телендә шиғыр китаптары донъя күрҙе. Йәнә килеп, Миәкә районында, шағирҙың тыуған ауылы Туҡһанбайҙа йыл һайын Аҡмулла байрамдары үткәрелеп тора. Унда 1981 йылда Аҡмулла музейы үҙенең ишектәрен асты.\n2006 йылда Рәсәй Федерацияһының Мәғариф һәм фән министрлығы фарманы менән Башҡорт дәүләт педагогия университетына Аҡмулла исеме бирелде. БДПУ-ның төп корпусы алдында 2008 йылда бөйөк мәғрифәтсе-шағирға һәйкәл асылды. Шағир исемен йөрөткән университетта Аҡмулла уҡыуҙары, Аҡмуллаға арналған ғилми-ғәмәли конференциялар үткәреү традицияға әйләнде.\nЭйе, уның исеме хәҙер телдән төшмәй тиерлек, яҡты таланты, аҫыл мираҫы башҡорт халҡының милли ғорурлығына, рухи бөйөклөгөн билдәләгән символдарҙың береһенә әйләнде. Аҡмулла ижады ҡаҙаҡ, татар һ.б. төрки халыҡтар әҙәбиәтенең үҫешенә ғәйәт ҙур йоғонто яһаны. Әммә рәсми даирәләр, башҡорттоң бай мәҙәни мираҫын инҡар итергә, юҡҡа сығарырға, бүтән әҙәбиәттәр ҡаҙнаһына таратып бирергә ынтылған аҫтыртын көстәр оҙаҡ ваҡыт беҙҙә уны ҙурлауға юл ҡуйманы. Аҡмулла үҙе иҫән саҡта уның ни бары бер генә күләмле әҫәре – “Шиһабетдин Мәржәни мәрҫиәһе” – 1892 йылда Ҡазанда төрки телендә айырым китап булып баҫылып сыҡты.\nБынан һуң 1981 йылға тиклем, йәғни бер быуатҡа яҡын ғүмер эсендә, кескенә өс йыйынтығы (икеһе татарса, береһе ҡаҙаҡса) баҫылды. Аҡмулла исемен асылда әҙәбиәтселәрҙең тар даирәһе генә аҙмы-күпме белде һәм баһаланы. Ләкин бына ғәжәп: шағирҙың үҙен дә, уның меңәрләгән шиғыр юлдарын да башҡорт халҡы, сәсәндәр һәм шиғриәт һөйөүселәр үҙҙәренең күңел түрендә, хәтер һандығында һаҡланы, уның мираҫының күпселек өлөшө, иҫәпһеҙ алтын бөртөктәре һымаҡ, ил иңенә һибелеп, таралып ята ине.\nУның хикмәтле һүҙе һәр саҡ тере, һәр саҡ ҡәҙерле булды. Ләкин, үкенескә ҡаршы, кеше хәтере лә, ғүмере лә мәңгелек түгел. Хәтерҙә һаҡланған һәм ҡулъяҙма хәлендә йөрөгән шиғриәт өлгөләре бигерәк тә беҙҙең аяуһыҙ дәүер шарттарында йыйып, яҙып алып, матбуғатҡа сығарып, һаҡлап алып ҡалыуҙы талап итә ине. Бәғзе мәғлүмәттәрҙе билдәләү өсөн архив материалдарын, элекке ҡулъяҙмалар фондтарын өйрәнеү әле бөгөнгө көндә лә мөһим бурыс булып ҡала.\nАҡмулла ижадының бөгөнгө балҡышы менән беҙ бер нисә быуын эҙләнгән, тикшеренгән энтузиастарҙың фиҙакәр хеҙмәтенә бурыслыбыҙ. Бында иң элек бер нисә һүҙ менән генә булһа ла шағирҙың биографияһындағы оҙаҡ ваҡыттар буйы төрлөсә фекер йөрөтөүгә урын ҡалдырған ҡайһы бер мәсьәләләрҙе асыҡлап үтке килә.\nАҡмулланың тыуған йылы, ауылы, ата-әсәһе, бигерәк тә милли сығышы хаҡында ул үҙе үлгәндән һуң төрлө фараздар барлыҡҡа килә, ҡапма-ҡаршы фекерҙәр әйтелә. Бер авторҙың уйҙырмаһын, тикшереп тормайынса, йыш ҡына икенселәре ҡабатлай, күпселек татар әҙәбиәтселәренең хеҙмәттәрендә уны башҡорт ерлегенән айырып алыу тенденцияһы урын ала. Ләкин ошолар араһында бәләкәй генә, ләкин һис бер хәйләһеҙ бер мәҡәлә бар. Уны 1928 йылда “Безнең юл” журналында 19 ғына йәшлек егет сағында яҡташыбыҙ, Мең ырыуы башҡорто, Туҡһанбайға күрше генә Айыт ауылында тыуып үҫкән буласаҡ күренекле шағир Фәтих Кәрим баҫтырып сығара (һүрәттә – шул мәҡәләнең күсермәһе). “Шағир Аҡмулла тураһында” тигән был мәҡәләлә Ф. Кәрим бары тик Туҡһанбай ауылының данлыҡлы йырсы-сәсән ҡарты, Аҡмулла биографияһын яҡшы белгән, уның шиғырҙарын яттан һөйләгән Шәйхетдин Динмөхәмәтовтан яҙып алған мәғлүмәттәрҙе һис бер ҡул тыҡмайынса донъяға сығара.\nӨҫтәүенә Шәйхетдин олатай, бынан алдараҡ Дусмаил Ҡасҡынбаев тигән ҡаҙаҡ һорағас, ауылдашы һәм ырыуҙашының исем-затын да, тыуған йылын, айын-көнөн дә метрикәгә ҡарап раҫланым, шунан һуң Дусмаил хажиҙан Аҡмулланың башҡорт булыуы тамам раҫланды, тигән һүҙҙәр яҙылған хат алыуы тураһында хәбәр итә. Хәҙер сағыштырығыҙ: шағирҙың биографияһындағы төп ваҡиғалар Аҡмулла иҫән саҡта теркәлгән халыҡ иҫәбен алыу материалдары менән һүҙмә-һүҙ тигәндәй тап килеп тора. 1834, 1850, 1859 йылғы рәүиз мәғлүмәттәренең һәр береһендә Мифтахетдин үҙе лә, уның ҡартатаһы Ишҡужа Ишбулдин, атаһы Камалетдин, әсәһе Бибиөммөгөлсөм, туған-тыумасаһы – һәммәһенең исем-заты ап-асыҡ әйтеп бирелгән. Аҡмулланың әле беҙҙең заманда әҙәбиәт белемендә ҡабул ителгән тыуған йылы ла – айы-көнөнә тиклем теүәллек менән – иң элек ана шул Шәйхетдин Динмөхәмәтовтың шаһитлыҡ итеүенән сығып билдәләнде. Перепись материалдары иһә, айын, көнөн күрһәтмәһә лә, нәҡ 1831 йылды раҫлай. Был хаҡта мин Аҡмулланың биографияһын өйрәнеүҙә һәйбәт өлгөләрҙең береһе булараҡ һөйләп бирҙем.\nФажиғәле яҙмышҡа дусар булған бөйөк шағирыбыҙҙың ижадын халыҡҡа ҡайтарып биреү, өйрәнеү, мәңгеләштереү иһә – фәндең айырыуса ныҡышмалы хеҙмәт талап иткән бер өлкәһе. Был эште шағир үлгәндән һуң, ХХ быуат башында, Аҡмулланың ике шәкерте – әлеге Дусмаил Ҡасҡынбаев һәм Хәсән Ғәли башлап ебәрә. 20 – 30-сы йылдарҙа Башҡортостанда Дауыт Юлтый, Ҡаҙағстанда Сәкен Сәйфуллин, шағирҙың мираҫын йыйыуға ҙур әһәмиәт биреп, береһе матбуғатта шул хаҡта өндәмә менән сыға, икенсеһе 1935 йылда Аҡмулланың “Өләңдәр” тигән йыйынтығын баҫтырыуға өлгәшә. 1931 йылда Закир Шакиров Ҡурған өлкәһенең ул ваҡыттағы Ялан-Ҡатай районы Ғәйет ауылынан, Ҡатай башҡорттары араһынан, Аҡмулланың атаҡлы “Башҡорттарым, уҡыу кәрәк!” шиғырының тулы вариантын табып алып ҡайта.\n30-сы йылдарҙан һуң оҙаҡ ваҡыт Аҡмулла исеме ситләтелеп торһа ла, оло быуын уҡымышлы ҡарттар күңелендә ул йәшәүен дауам итә. Уҙған быуаттың 60-сы йылдары башҡорт әҙәбиәт белемендә рухи мәҙәниәт мираҫына һаҡсыл мөнәсәбәт, яңы концепциялар формалаша башлау менән билдәләнә. Һөҙөмтәлә һуңғы өс-дүрт тиҫтә йыл эсендә, инде һуңлап булһа ла, Аҡмулла шиғриәтенең өлгөләрен йыйыу дауам итә. Был осорҙа башҡорт ғалимдары араһында Аҡмулла һәм, ғөмүмән, революцияға тиклемге әҙәби мираҫты үҙ туған халҡына ҡайтарып биреүҙә профессор Әхнәф Харисов ҡаһарманлыҡҡа тиң ҙур ғилми хеҙмәтен нәшер итә. “Башҡорт халҡының әҙәби мираҫы” тигән ул китап (Өфө, 1965) шиғриәтебеҙ күгендә Аҡмулла йондоҙоноң яңынан балҡыуының башланғысы була.\nАҡмулланың 1981 йылда Әхәт Вилданов тарафынан төҙөлөп нәшер ителгән “Шиғырҙар” исемле ҡалын йыйынтығы рухи донъябыҙҙа әле булһа ҙур ваҡиға тип баһаланырға хаҡлы. Бында бөйөк һүҙ оҫтаһының ижады ғәйәт тулы күҙ алдына баҫа. Бына уның тәбиғәт хаҡында шиғри гәүһәрҙәре. Ул цикл “Күкләм”, “Яҙ”, “Көҙ”, “Төн менән көн”, “Һыу”, “Ел”, “Ут”, “Тупраҡ” тигән фәлсәфәүи лирика өлгөләренән тора. Шул уҡ ваҡытта был шиғырҙар, нигеҙҙә, балаларға тәғәйенләнгән. Балалар өсөн фәлсәфәүи шиғырҙар, белеүемсә, әҙәбиәттә һирәгерәк күренеш булһа кәрәк. Тәрән фекерҙәр унда асыҡ та, алсаҡ та, яғымлы ла итеп бәләкәстәргә аңлайышлы тел менән әйтеп бирелә. Быға өлгәшеүҙә Аҡмулланың уҡытыусылыҡ, мулдәкәлек эшмәкәрлеге булышлыҡ иткәндер, күрәһең.\nӘ бына “Урыным – зиндан” әҫәре. Шағирҙың 1867–1871 йылдарҙа нахаҡҡа төрмәлә ултырған аяныслы яҙмышы айҡанлы уй-фекерҙәр офоғоноң айырата киңәйеп тә, тәрәнәйеп тә китеүен дәлилләгән үткер социаль йөкмәткеле, киң танылыу тапҡан шиғыры. Аҡмулла биографияһын өйрәнгәндәр өсөн ғәйәт әһәмиәтле “Иҫәнгилде менән Батышҡа”, “Солтан Ғәбиҙуллаға шикәйәт” һ.б. әҫәрҙәре лә шул уҡ осорҙа ижад ителгән.\nБына һәр юлы мәҡәл, әйтем, афоризм тиңендә торған “Аттың ниһен маҡтайһың?”, “Яманға ялынмағыҙ”, “Бәдбәхеткә һүҙең үтмәҫ”, “Аҡмулла, хәлеңде бел”, “Диуанамын”, “Замана ғалимдарына” һымаҡ шиғри шедеврҙар. Йәки “Атайыма хат” – Туҡһанбай ҡарттарының хәтерендә һәм ҡуйын дәфтәрҙәрендә һаҡланып, беҙҙең дәүерҙә табылған биографик әҫәр. Ниһайәт, Аҡмулланың үҙе иҫән саҡта баҫылып сыҡҡан берҙән-бер әҫәре – “Шиһабетдин Мәржәниҙең мәрҫиәһе”. Башҡорт уҡымышлыларының һәр береһе тиерлек яттан һөйләгән, беҙҙең йәмғиәттә үҙе бер әхлаҡ кодексы ролен үтәгән “Нәсихәттәр”е…\nБыл илаһи шиғриәт өлгөләре аҡ ҡағыҙ биттәрендә генә түгел, беҙҙән алдағы быуындарҙың күңел түрендә һаҡланып, ут-ялҡынлы мәрхәмәтһеҙ заманалар аша хәҙерге дәүергә килеп еткән. Ғәжәп һәм ҡабатланмаҫ күренеш: шиғырҙарын һәм тәржемәи хәлен халыҡ араһында яттан белеү йәһәтенән башҡорт поэзияһында Аҡмулла менән бары тик Салауат Юлаевты һәм Шәйехзада Бабичты ғына йәнәш ҡуйып була торғандыр. Ә халыҡ кемде ятларға һәм кемде һаҡларға икәнен үҙе белә, үҙе һайлап ала.\nБыл аҫыл исемдәр – Салауат, Аҡмулла һәм Бабич йондоҙо бөйөк һәм илаһи башҡорт шиғриәте күгендә, башҡорт рухи донъяһында айырыуса яҡты булып балҡып яна.


Ҡорама күргәҙмәһе | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n14 октября 2016 — 15:53 ГТРК «Башкортостан»\nРеспублика халыҡ ижады үҙәгенең “Урал” галереяһында йыл һайын Башҡортостандың иң оҫта ҡорамасылары күргәҙмәһе үтә. “Ҡорама-туй” республика фестивале быйыл 14-се тапҡыр ойошторола. Йылдан-йыл ҡатнашыусылар һаны арта, ә уларҙың оҫталығы — үҫкәндән-үҫә, ижад ҡомары артҡандан-арта бара.\nҠорама туйының һәр өлгөһө хис-тойғоларға мансылған. Уларҙа туҡыма киҫәктәре, төҫтәре генә түгел, риүәйәт һәм легендалар ҙа терелгән гүйә. Төрлө паннолар, ҡурсаҡтар – һәр эштең үҙ тарихы. Фестивалдә ҡатнашыусы ҡыҙҙар, иһә, был төр тегеү техникаһының оҫта белгестәре. Кемдер өсөн ҡорама ҡорау –ул йыр, кемгәлер ул күңел йыуанысы. Күҙ ҡыуанысы ла. Борон-борондан башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының ҡорап, һырлап эшләгән буй түшәктәре булһынмы, йә иһә, башҡа өй ҡаралтыларымы – барыһы ла йортҡа ҡот һәм йәм биреү өсөн эшләнгән. Башҡортостан оҫтабикәләре башҡарған ҡорама картиналар, биҙәүестәр һәм ҡурсаҡтар Рәсәйҙең башҡа төбәктәре һәм хатта сит ил халҡының да күңелен яулап өлгөргән. Киләһе йыл “Ҡорама-туй” 15 йыллыҡ юбилейын ҡаршылай. Фестивалде ойоштороусыларҙың белдереүенсә, йылдан-йыл ҡорама техникаһы менән ҡыҙыҡһыныусылар һаны арта, уны башҡарыу техникаһы ла төрлөләнә бара. Хатта бер генә өлгөлә лә төрлө алымдарҙың ҡулланылыуы – ошо үҫештең һәм ҡорамасылар оҫталығының юғары кимәлдәргә күтәрелеүен иҫбатлай.


22 Октябрь 2018, 20:40\nҺаҡлыҡ банкы ипотека буйынса ставканы күтәрҙе, тип хәбәр итә РБК. Кредиттарҙың төрлө төрҙәре буйынса ставкалар 0,4–0,6 процент пунктына артты.\nӘйтәйек, әҙер торлаҡ һатып алыу өсөн ипотека кредиты буйынса минималь ставка хәҙер йылына 8,6% урынына 9,2% тәшкил итә.\nӘле төҙөлә башлаған йортта фатир һатып алыуға кредитты йылына кәм тигәндә 7,5% менән алырға мөмкин (элек 7,1% ине). Икенсе банкта ипотека кредитын йылына 9,9% алып (9,5% урынына) рефинансларға тәҡдим ителә.\n«Хәрби ипотека», «Күсемһеҙ милекте залог итеп һалып маҡсатһыҙ кредит» һәм «Балалы ғаиләләргә дәүләт ярҙамы менән иоптека»нан тыш, барлыҡ ипотека продукттары һәм программалары буйынса ставкалар күтәрелде.\n«Был тәү башлап бирелгән ғаризаларға ғына ҡағыла», — тип асыҡлыҡ индерҙе банк вәкиле.\n2018 йылдың 27 сентябренән «Дом.РФ» (элекке Ипотека торлаҡ кредитлауы агентлығы) икенсел баҙарҙа торлаҡ һатып алыуға ипотека кредиты буйынса ставканы бер процент пунктына — йылына 9-9,25% алып 10-10,25% тиклем күтәрҙе. Эксперттар фекеренсә, баҙарҙағы башҡа уйынсыларҙан да ставканың үҫешен көтөргә мөмкин.\nҮҙәк банк мәғлүмәттәре буйынса, 2018 йылдың ғинуар-авгусында Рәсәйҙә бирелгән ипотека кредиттары буйынса уртаса ставка 9,59% тәшкил иткән.


Волга буйы федераль округының Башҡортостан кадет корпусын яңыртыуға 350 миллион һумға яҡын аҡса бүленәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nВолга буйы федераль округының Башҡортостан кадет корпусын яңыртыуға 350 миллион һумға яҡын аҡса бүленәсәк\n10:50, 3 сентября 2013 Йәмғиәт\nВолга буйы федераль округының Башҡортостан кадет корпусын яңыртыуға кәм тигәндә 350 миллион һум аҡса бүленәсәк. Яңыртыу эштәре федераль һәм республика бюджеттары, шулай уҡ бюджеттан тыш средстволар иҫәбенә үткәреләсәк. Был хаҡта Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов дүшәмбе, 2 сентябрҙә, Ишембайҙа журналистар менән аралашыу барышында белдерҙе.\nРФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич һүҙҙәренсә, корпусты үҫтереү буйынса өс йылға иҫәпләнгән программа ҡабул ителәсәк.\n— Ағымдағы йыл аҙағынаса физика, химия, лингафон, информатика бүлмәләрен йыһазландырыу буйынса финанслауҙы тәьмин итәсәкбеҙ. Йоҡо һәм уҡытыу бүлмәләренең дә матди базаһын яңыртасаҡбыҙ. Шулай уҡ физкультура-сәләмәтләндереү комплексын төҙөү федераль бюджеттан финансланасаҡ. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы махсус спорт манежын булдырыу буйынса ҡарар ҡабул итте, — тине Михаил Бабич.\nРәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле иҫәпләүенсә, кадет корпусында балаларға юғарыраҡ кимәлгә күтәрелергә мөмкинлек биргән тейешле мөхит булдырырға кәрәк. Бының өсөн учреждениеның матди-техник базаһын нығытыу, тейешле көнкүреш шарттарын булдырыу, белем биреү процесын яҡшы кимәлдә ойоштороу мөһим.\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, балаларға был өлкәләге иң яҡшы ҡаҙаныштар менән танышыу мөмкинлеге лә биреләсәк. Улар өсөн төрлө экскурсиялар һәм осрашыуҙар үткәреү планлаштырыла. Республика етәксеһе билдәләүенсә, бында белем алыу, хеҙмәт һәм спорт менән шөғөлләнеү, артабан юғары уҡыу йорттарына уҡырға инеү өсөн тейешле шарттар булдырыласаҡ. Уртаҡ тырышлыҡтар менән заманса уҡыу йортон булдыра аласаҡбыҙ, тине Рөстәм Хәмитов.\nТеги: бр президентының эш сәфәрҙәре,михаил бабич


Йылы аш, тәмле бөйөрөк... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Йылы аш, тәмле бөйөрөк...\nЙылы аш, тәмле бөйөрөк... 18.01.2019 // Йәмғиәт\nУҡыуы ла күңелле, йәшәүе лә рәхәт.\nҺуңғы ваҡытта йәмғиәттә туҡланыу сифатына ныҡлы иғтибар бирелә: кемдер дөрөҫ туҡланыуға күсә, икенселәр тик үҙебеҙҙә етештерелгән аҙыҡ-түлеккә иғтибарҙы арттыра. Мәғариф һәм медицина учреждениеларында туҡландырыу күптән инде аутсорсинг компанияларына тапшырылған.\nӘ бына юғары уҡыу йорттарында был хәл нисек ойошторолған? Әсәләре бешергән тәмле ризыҡҡа күнеккән студенттар белем эстәгәндә аслы-туҡлы йөрөмәйме, үҙҙәре бешереп ашай аламы-юҡмы? Ошо һорауҙарға яуапты Башҡорт дәүләт университеты Сибай институтының төп корпусында урынлашҡан буфетта табырға тырыштыҡ.\nСтуденттарҙың оҙон тәнәфесе алдынан буфетҡа йүнәлдек. Күҙҙең яуын алып, тәмле еҫе менән күңелдәрҙе ҡытыҡлаған, яңы ғына бешерелгән бөйөрөк, ҡалас, корж, кекс тиһеңме, туҡлыҡлы салат, йылы аш, тәмле бутҡа, компот, төрлө һуттар, бер-бер артлы теҙелеп, үҙ хужаларын көтә. Һәр кем, теләгенә һәм “кеҫәһенә” ҡарап, ҡапҡылап сығыу өсөн ризыҡ ала.\nХәйер, ҡапҡылап сығыу тиһәк, дөрөҫ тә булмаҫ кеүек, сөнки бында арзан хаҡҡа сифатлы, туҡлыҡлы итеп иркенләп ашау мөмкинлеге лә бар. Меню һәр саҡ төрләндерелә, көн һайын бер үк ассортимент тәҡдим ителмәй. Был хаҡта студент халҡы күптән белеп бөткән, шуға көн һайын ошонда йөрөүселәр ҙә осрай. Вәсил (фамилияһын атамауҙарын үтенде – авт.) әйтеүенсә, иртәнсәк ятаҡта ашап та тормай дәрескә килә. Бер пар уҡығандан һуң буфетҡа бара, аҙаҡ төшкөлөккә бөйөрөк йәки йылы, тәмле күмәстәрҙе үҙе менән алып ҡайта. Киске ашты бүлмәлә әҙерләй. Буфетта аш-һыу тәмле, шул уҡ ваҡытта арзан да. “Һәр көн бында туҡланырға тырышам”, — ти студент.\nУның фекеренә иптәштәре лә ҡушылды. “Тәмле”, “сифатлы”, “арзан” — тап ошо һүҙҙәрҙе йыш ишеттек студенттар менән аралашҡанда. Уҡыу йортонда бөтәһе өс буфет эшләй, шуның береһе ятаҡта урынлашҡан. Аҙыҡ-түлек етештереү бүлеге етәксеһе Зөлфиә Йосопова әйтеүенсә, коллективта һигеҙ кеше, һәр береһе үҙ эшенең оҫтаһы булып танылған.\n— Бөтәһе 20-нән ашыу икмәк ризығы — бөйөрөк, пицца, ваҡ бәлеш, кекс, самса һәм башҡаларҙы бешерәбеҙ. Меню көн һайын үҙгәреп тора. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: картуф, кәбеҫтә, бал һәм ит үҙебеҙҙеке. Студенттарҙың 80 проценттан ашыуы беҙҙә туҡлана. Аҙыҡты тәмле, сифатлы бешереү өсөн шарттар тыуҙырылған: аҙыҡ-түлек блоктарының матди-техник базаһы ныҡ. Беренсе ҡатта ризыҡ бешерәбеҙ, махсус лифт менән уларҙы өҫкә оҙатабыҙ. Көндәлек әҙерләнгән аш-һыу тулыһынса һатылып бөтә, — ти Зөлфиә Миңлеғәле ҡыҙы.\nӘйткәндәй, уҡыу йортоноң үҙенең “Төйәләҫ” ярҙамсы хужалығы бар. Уның директоры Булат Ғафаров белдереүенсә, бында 80 башҡа яҡын йылҡы үрсетелә. Ошоға тиклем ҡымыҙ етештереү яйға һалынған, әммә һуңғы ваҡытта был кәсеп бер аҙ тотҡарланып ҡалған.\n— Быйылдан ҡымыҙ етештереүҙе һәм йәшелсә үҫтереүҙе яйға һалырға ниәт бар. Шулай уҡ хужалыҡтың 15 умартаһы иҫәпләнә, ҡортсолоҡ буйынса ла эште киңәйтеү ҡарала. Айына бер йылҡыны һуйып, уҡыу йортоноң буфетына тапшыралар. Ит үҙебеҙҙеке булғанға күрә, студенттарҙы туҡландырыу мәсьәләһендә проблемалар юҡ. Айына 200-ҙән килограмдан ашыу ит көндәлек рационда ҡулланыла, — ти Булат Илшат улы.\nҺәр көн студенттарға йылы, тәмле ризыҡтар бешергән Сөмбөл Рыҫҡужина хаҡында айырым әйтергә кәрәк. Тап уның оҫта ҡулдары туҡлыҡлы тәмлекәстәр әҙерләй, туҡмас киҫә, икмәк бешерә. Бында икмәкте лә үҙҙәре һала. Бөтә ризыҡ өҫтәмәләрһеҙ етештерелә, дөрөҫ туҡланыуға өҫтөнлөк бирелә. Ашнаҡсы Лилиә Ғатауллина, буфетсы Альбина Сәлихова ла күптән инде үҙ эшенең оҫталары булып танылған.\nСибай студенттары өсөн уҡыу, көнкүреш шарттары ғына түгел, туҡланыу мәсьәләһе лә юғары кимәлдә ойошторолған. “Уҡыу йорто етәкселеге тарафынан шундай иғтибар булғанда, уҡыуы ла күңелле, йәшәүе лә рәхәт”, — ти йәштәр.


Рөстәм Хәмитов “Боинг” компанияһы президенты Сергей Кравченко менән осрашты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов “Боинг” компанияһы президенты Сергей Кравченко менән осрашты\n11:14, 14 ноября 2013 Йәмғиәт\n13 ноябрҙә республика Йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй һәм БДБ буйынса «Боинг» компанияһы президенты Сергей Кравченко менән осрашты. Авиатөҙөлөш өлкәһендә хеҙмәттәшлек перспективалары, «Боинг» компанияһын сервис хеҙмәтләндереү үҙәктәрен ойоштороуға республика предприятиеларын йәлеп итеү мөмкинлектәре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nАвиация тураһында һөйләп, Рөстәм Хәмитов, республика ярайһы уҡ ҡеүәтле авиацион-техник производствоға эйә, тип билдәләне.\n— Авиация двигателдәре буйынса беҙ Рәсәйҙә беренсе – Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе. Ҡасандыр мин үҙем хеҙмәт эшмәкәрлеген ошо предприятиела башлағайным, уны яҡшы беләм. Һуңғы өс йылда етештереү күләме икеләтә артты, тип әйтә алам. Бөтә Су двигателдәре, хәҙер инде МиГ та Өфө заводында сығарыласаҡ, — тине Президент. — Бынан тыш, вертолет двигателдәрен йыйыу өсөн комплекттарҙың 40 проценты самаһы беҙҙә етештерелә. Авиация двигателдәре эшләү менән бер рәттән, агрегат предприятиеһы бар –«Гидравлика» ярҙамсы көс ҡоролмалары сығара. Хәҙер предприятиеның хәле еңелдән түгел, унда өс мең кеше эшләй. Агрегат берекмәһе авиация двигателдәре өсөн тоҡандырыу системаларын тәьмин итә. «Молния» конструкторҙар бюроһы был өлкәлә эшләй.\nИкенсе йүнәлеш – вертолеттар эшләү. Күмертау авиация производство берекмәһе. Бөгөн унда ла хәлдәр шәптән түгел, сөнки «Камов» маркаһы вертолеттары хәҙер талап ителмәй. Донъяла беҙҙән башҡа был машиналарҙы бер кем дә сығармайҙыр, моғайын, авиация бындай схемаларҙан баш тарта башланы. Был предприятиеның яҙмышы нисек булыр – беҙ әлегә белмәйбеҙ. Был ҡалала позицияларҙы ысҡындырмау беҙҙең өсөн сиктән тыш мөһим. Күмертауҙа 50 мең кеше йәшәй, биш мең кеше ошо предприятиела эшләй. Был ҡаланың төп предприятиеһы. Беҙгә был предприятиены эш менән тәьмин итергә кәрәк, унда яҡшы белгестәр, тиҫтәләрсә йылдар буйына тәжрибә туплаған инженерҙар мәктәбе, конструкторҙар бар. Ярайһы уҡ ҡатмарлы изделиелар эшләйҙәр – вертолет колонкаһы тулыһынса уларҙа әҙерләнмәй, әлбиттә, уны ӨМЭПБ эшләй, әммә айырым элементтарҙы, етмәһә иң ҡатмарлыларын, Күмертауҙа эшләйҙәр.\nТөбәк башлығы республика милкендә торған «Өфө» халыҡ-ара аэропорты эшмәкәрлегенә туҡталды.\n— Был пассажирҙар ағымы буйынса Рәсәй Федерацияһында һигеҙенсе-туғыҙынсы аэропорт, — тине Рөстәм Хәмитов. — Быйыл беҙ ике миллион пассажир планкаһына күсәбеҙ. Совет заманында иң яҡшы йылдарҙа өс миллион 100 мең пассажир хеҙмәтләндерелгән. Эштәр шулай барһа, 2017 йылға өс миллион пассажир һанына етербеҙ, тип уйлайым.\nӨМЭПБ-ның эшмәкәрлегенә килгәндә, Президент, предприятие «2020 йылға тиклем яҡшы үҫешәсәк, сөнки оборона заказы бар. «Газпром» менән эшләйбеҙ, «АЛ-31 СТ» базаһында газ ҡыуыу приводтары яһайбыҙ. «Газпром»дың газ ҡыуыу буйынса 600-650 газ турбинаһы ҡоролмалары бар. Был яҡшы баҙар, эште дауам иттерәсәкбеҙ».\nСергей Кравченко, үҙ сиратында, «Боинг» компанияһының инженер үҙәге тураһында һөйләне, унда «1250 Рәсәй инженерҙары эшләй, беҙҙең конструкторҙар бюроһында улар самолет проекттары төҙөй, беҙҙә һеҙҙең танылған авиация университетын тамамлаусылар бар» тип билдәләне. Ул «авиация двигателдәре эшләү традицияларын һаҡлап ҡалған өсөн» рәхмәт белдерҙе. Киләһендә Кравченко «Өфө авиация университетына барып сығырға теләүен белдерҙе».\n— Беҙҙә 12 университет менән хеҙмәттәшлек программаһы бар, мин уларҙың күбеһендә лекциялар уҡыйым. Һәм беҙ Өфө авиация университеты менән дә эшләргә теләр инек. Аэропорттарға килгәндә, беҙҙә аэропорт технологиялары менән шөғөлләнгән подразделение бар. Беҙ хәҙер Мәскәү авиация үҙәге һәм Сочи аэропорты буйынса әүҙем эшләйбеҙ. Беҙҙә был компетенция бик етди үҫешкән. Хәҙер Сочиҙа һауа хәрәкәте менән идара итеү системаларын, Мәскәү авиация үҙәген модернизациялау менән шөғөлләнәбеҙ. Олимпиада уйындары өсөн генә түгел. Бөйөк Ватан һуғышында Еңеү юбилейын байрам итеү, футбол буйынса донъя чемпионаты өсөн дә. Бындай компетенция беҙҙә бар, һеҙҙең менән дә эшләүгә шат буласаҡбыҙ, — тине Сергей Кравченко.\nТеги: бр президенты осрашыуҙары,"боинг" компанияһы


Михаил ШӘМИҒОЛОВ: “Мин дә бер башҡорт балаһы...” » Башҡортостан гәзите\nМихаил ШӘМИҒОЛОВ: “Мин дә бер башҡорт балаһы...”\n18-08-2017, 00:18 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Спорт һәм туризм, Башҡорт донъяһы // Баҫып сығарырға\nҺеҙ “След” сериалындағы Жилинды, “Земский доктор”ҙағы Витяны, “Шелест”тағы Фисенконы, “Казаки”лағы Михасты, “Истребители” фильмындағы Ефимовты, “Кровинушка”лағы “Ашығыс ярҙам” водителен, “Сын моего отца” фильмындағы таксисты башҡорт егете уйнағанын белә инегеҙме? Эйе-эйе, милләттәшебеҙ, Бөрйән районы азаматы Михаил Шәмиғолов башҡара был ролдәрҙе. Бөгөн Мәскәүҙә йәшәй һәм “Мосфильм”да эшләй ул. Нисек өлгәшкән был тиклем уңышҡа Михаил? Егеттең иң ҙур хыялы ниндәй? Ни өсөн ул Чайка тигән фамилияға ҡарағанда (әсәһенең фамилияһы) Шәмиғолов булып ҡалыуҙы мөһимерәк тапҡан? Яҡташыбыҙ тормошо һәм ҡаҙаныштары тураһында гәзит уҡыусыларыбыҙ менән ихлас уртаҡлашты.\nБелмәҫһең дә әҙәм балаһының маңлайына ниндәй яҙмыш яҙылғанын, үҙ туғандарыңдың ҡайҙарға таралғанын. Барыһына ла һуғыш ғәйеплеме, иллә-мәгәр бөгөнгө көндәрҙә лә юҡ-юҡта кешеләрҙең ҡайҙалыр сит илдә туғандары табылып тора. Бына Михаил ағайым да шулай табылды. Юҡ, юҡ, ул бер ҡайҙа ла юғалмағайны, әммә зәңгәр экрандарҙан “След” сериалындағы Жилинды, “Земский доктор”ҙағы Витяны, “Шелест”тағы Фисенконы, “Казаки”лағы Михась, “Истребители” фильмындағы Ефимовты, “Кровинушка”лағы “Ашығыс ярҙам” водителен, “Сын моего отца” фильмындағы таксисты үҙемдең ағайым икәнен генә белмәй ҡарағанмын.\nРәсәй фильмдарының рәсми сайтына инһәң, Михаил Шәмиғолов уйнаған, йәғни каскадер булған тулы метражлы алтмышлап фильм йә сериалдарҙы табырға мөмкин. Тәү ҡарамаҡҡа йөҙө менән ҡойоп ҡуйған башҡорт булһа ла, был егетте, әлбиттә, бер кем дә милләттәше, туғаны тип уйламаны, ғәмәлдә тарихи тамырҙары менән Урал батырлы Бөрйәндән был егет. Хәйер, был юҫыҡта туғандарымдың табылыу тарихын баштан һөйләп китеү дөрөҫөрәк булыр.\nБер ваҡыт әхирәтемдең эш урынына индем хәл-әхүәл белешергә. Әүлиә олатаһын һөйләй был. Әхирәтемдең фамилияһы Шәмиғолова булыуын иҫәпкә алып, шаяртып: “Әүлиә олатайың Шәкир Шәмиғолов түгелдер ул?” – тип һораным, үҙемдең олатайым ул булғанға күрә, маһайып та, шаяртып та.\n– Эйе, олатайым Шәкир Шәмиғолов, – ти был күҙ ҙә йоммай.\nШаярта икән тип уйланым. Бәхәсләшә торғас, ниһайәт, икебеҙҙең дә олатайыбыҙ Бөрйән районының хәҙер инде бөтөрөлөүгә дусар булған Аралбай ауылында йәшәгән, шунда ерләнгән Шәкир ҡарт икәненә инандыҡ. Нисек инде беҙҙең олатайҙарыбыҙ уртаҡ? Яҡындан таныш булғаныбыҙға һигеҙ-туғыҙ йыл, баҡтиһәң, беҙ өс туған апайлы-һеңлеле булғанбыҙ, ә үҙебеҙ белмәгәнбеҙ.\nОлатайым Шәкир Шәмиғоловты беҙҙең яҡтарҙа әүлиә тип йөрөтәләр. Ваҡытында уны аҡтар ҙа, ҡыҙылдар ҙа килеп талаған, бай кеше тип Себергә лә һөрөп ҡарағандар, тик ул шул әүлиәлеге менәндер кире ҡайтҡан, шул уҡ Аралбай ерендә ғүмер кисергән. Ғүмер буйы хәлле кеше булды, тиҙәр. Уҡымышлы була, ваҡытында иң эре мәҙрәсәләр тотҡан Стәрлебашҡа йөрөп уҡый, үҙе менән уҡырға ҡатындарының иң өлкәнен дә алыр булған. Өс ҡатыны була. Шуларҙан таралған икән туғыҙ балаһы: Шахиразы (Михаилдың олатаһы), Шәһәрғәзе, Шәрифулла, Шәмсинур (минең өләсәйем), Бүләкбай (әхирәт-туғанымдың олатаһы), Зөбәржәт, Фирҙәүес, Хаят, Шәмсиә.\nБыл балаларҙың икәүһе хәрби офицер була. Дүртәүһе һуғышта ҡатнаша. Хәрби бурысын үтәп, йәш Шахиразы ситтә күп йөрөй һәм, мәрйә кәләш алып, ситтә төпләнә. Хәҙер инде Михаил ағайымдың әйтеүенсә, Шахиразы олатай Сталинградты обороналауҙа ҡатнаша һәм, һуғыш бөткәс тә, ул ҡаланы ташлай алмай, шунда йәшәргә ҡала. Тыуған яҡтарына бер ҙә ҡайтып әйләнмәгәнме, һәр хәлдә, мин бәләкәй саҡта Шәмсинур өләсәйемдең “Ағайҙарымды күргәнем юҡ, күрешмәй генә үлеп кителә инде” тип илағанын ишетә торғайным. Ул ваҡытта беҙгә ҡыҙыҡ та булмағандыр, ҡайҙалыр өләсәйебеҙҙең ағайҙары йәшәй, тип кенә уйлағанбыҙ булһа кәрәк. Ә уларҙың да балалары бар, ошо олатай-өләсәйҙәребеҙ вафат булғас, беҙгә шул туғандар менән аралашып йәшәргә кәрәк икәне бала аҡылыбыҙға инеп тә сыҡмағандыр. Тик әлеге шул әхирәтемдең, хәҙер инде өс туған апайымдың башына килә туғандарын эҙләү ниәте.\nОфицер булып хеҙмәт итеп, ситтә йәшәгән икенсе олатаһы аша асыҡлай ул ҡасандыр бергә хеҙмәт иткән Бөрйән егете Шахиразы Шәмиғоловтың Волгоград өлкәһендә йәшәргә тейешлеген, ләкин алты-ете йылға һуңлай. Был хәҙер инде беҙгә бик ҡәҙерле булған ҡарт 2010 йылдарҙа ғына донъя ҡуйған. Ә шулай ҙа балалары Валерий менән Юрийҙың да вафат булыуҙарына ҡарамаҫтан, беҙгә туғандарыбыҙ Анатолий, Петрҙы һәм Михаил менән Наташаны ҡалдырып китә улар. Бына ошо апайым аша табыштыҡ беҙ – туғандар.\nӘ Шәкир олатайыбыҙҙың өс ҡатынының да, балаларының да исемен белдек, тик ҡайһы бер ҡыҙҙарының Үзбәкстан, Ҡаҙағстан тарафтарында ҡайҙа йәшәгәнен табырға ғына ҡалды. Ә инде, иң мөһиме, Шәһәрғәзе олатайыбыҙ Свердловск өлкәһенең Ирбит ҡалаһында йәшәгәнен, иҫән икәнен белдек. Уларға барырға, хәҙер инде ҡартлығы етеп алыҫ юлға йөрөй алмаған олатайыбыҙға тыуған нигеҙенән тупраҡ алып барырға, Шәрифулла тигән олатайыбыҙҙың һуғышта баш һалған Смоленск өлкәһендә ерләнгән ҡәберенә зыярат ҡылырға ғына ҡалды.\nТуғандар менән аралашҡанда, иң өлкәндәре Анатолий ағайҙың ике-өс йәшлек сағында атаһы менән олатаһы Бөрйәнгә ҡунаҡҡа алып ҡайтҡандарын ишеттек. Уның әйтеүенсә, олатайҙың өй нигеҙе ташы тигәндәрен һәм ул ташҡа үрмәләп уйнап йөрөгәнен генә иҫләй. Бөгөн ул ғаиләһе менән Волжск ҡалаһында йәшәй һәм ике ул, бер ҡыҙ үҫтерә. Шуғалырмы, ҡасандыр атай-олатаһының тыуған ерҙәренә ҡайтып, рух алып киткәне өсөнмө, бәләкәй саҡта мәрйә өләсәйҙәренең ныҡышмалылығы арҡаһында христиан диненә суҡындырылған Анатолий, үҫеп етеп, аң кергәс, олатайҙарының диненә тоғро булып, мосолман диненә күсә һәм балаларын да мәсеткә алып бара.\nӘ инде Юрий бабайҙың ҡыҙы Наташа дүрт балалы ғаиләһе менән Одессала йәшәһә, уның ағаһы, үҙенең актерлыҡ карьераһын Киевта башлаған Михаил инде бына дүрт-биш йыл Мәскәүҙә төпләнә һәм “Мосфильм”да эшләй. Уның иҫләүенсә, атаһы Юрий менән олатаһы Шахиразы иҫән булған саҡтарында уларҙың өйөндә башҡорт йолалары башҡарылыр булған. “Олатайым ауылда берҙән-бер үҙенсәлекле шәп ҡарт ине, уны бөтәһе лә белде һәм яратты”, – тип иҫләй ул. Уға тамырҙары Башҡортостанда, милләттәре башҡорт икәнен әйтеп үҫтерһәләр ҙә, бүтән йоғонтолар арҡаһындалыр инде, тамырҙарҙы эҙләү мөмкинлеге булмай.\nМихаил үҙе хаҡында һөйләгәндә, беҙҙең башҡа туғандарҙы күҙ алдына килтерҙе. Әллә ҡайҙа ситтә ятһалар ҙа, ҡан тарталыр инде, холоҡтары һәм йөҙгә лә оҡшаш беҙҙең заттың ағайҙары. Михаил үҙе Украинаның Одесса ҡалаһында тыуа һәм, ундағы мәктәпкә уҡырға төшкәс, спорт мәктәбенә күсә. Бәләкәй сағынан уҡ профессиональ спорт менән шөғөлләнә ул. Бөгөн гандбол буйынса спорт мастеры. Һуңынан Одесса политехник университетында радиоинженер-конструктор һөнәренә уҡып сыға. Был уға ата-әсәһенән килә. Улар икеһе лә инженер булған. Шулай ҙа атаһында, бәлки, башҡорт ҡаны ла тартҡандыр, ағас, төҙөлөш эшенә тартылыу була. Ул төҙөлөштә бригадир булып эшләгән.\nБөгөн Мәскәүҙә үҙенең актерлыҡ карьераһын башлап торһа ла, Михаилда башҡорт егеттәренә хас баҫалҡылыҡ һәм үҙ нәҫеленә тоғролоҡ ярылып ята. Шоу-бизнесҡа килгәс, уға әсәйеңдең украин фамилияһы матурыраҡ бит, шул фамилияны ал тип кәңәш итәләр. Әммә ул, Чайка тигән фамилияға ҡарағанда, Шәмиғолов булып ҡалыуҙы мөһимерәк һанай. Минең һорауыма ла ул: “Атайым да, олатайым да был фамилияны үҙенең нәҫеленән мираҫ итеп алған, мин дә уны йөрөтөргә, балаларыма күсерергә бурыслымын”, – тине. Әйткәндәй, Михаил бөгөн ҡатынынан айырылһа ла, ике ҡыҙы ла Шәмиғолова фамилияһын йөрөтә, Олесяға – 14, Марияға 11 йәш. Кино төшөрөүҙән саҡ ҡына буш ваҡыты булһа ла, ул балалары менән диңгеҙ буйында ял итергә ярата. Балалары, үҙенең әсәһе, уның яғынан туғандары Одессала йәшәй. Ә атаһы яғынан яҡын туғандары Волгоградта, Ярославлдә, Башҡортостанда көн итә, тине ул. Тағы ла әүҙем ялды оҡшата ул, балыҡ тоторға, парашюттан ырғырға, футбол уйнарға оҫта. Шуға ла эстрада һәм кино йондоҙҙарының “Старко” футбол командаһында уйнаһа, күптән түгел эстрада һәм кино йондоҙҙарының “КомАр” хоккей командаһына саҡырыу алған.\nҮҙенең төҫ-ҡиәфәте, йөрөш-торошо менән Бөрйәндә йәшәгән һомғол, тура кәүҙәле, ғорур ҡарашлы Шәмиғоловтарға оҡшаған был егет үҙ ваҡытында кино оҫталарының күҙенә шунда уҡ салына. Баҡтиһәң, ул кино майҙанына үҙенең бәхетен һынап ҡарарға килмәгән, ә актер дуҫын кино төшөргән еренә машинаһы менән алып килеп кенә ҡуйған булған. Кинофильм төшөрөү эше ҡыҙған саҡта уны актерҙар буйынса ассистент күреп ҡала һәм шунда уҡ фотоға төшөп ҡарарға тәҡдим итә. Ә унан һуң инде ҙур булмаған төрлө эпизодтарға саҡыра башлайҙар. Аҙаҡ спортсы икәнен белгәстәре, каскадерҙар ҙа үҙҙәре менән киноға төшөргә саҡыра башлай.\nШулай уйламағанда, кино йүнәлешенә борола уның яҙмышы. Тора-бара эпизодтарҙа төшөп һәм каскадер булып ҡына йөрөгән егетте икенсе пландағы ролдәрҙә күрергә теләйҙәр.\nУның ҡатнашлығындағы фильмдарҙы Рәсәйҙең Кино.ру сайтында күрергә мөмкин. Ул, хәҙер бихисап проект өҫтөндә тырышып эшләп, илебеҙҙең кино индустрияһының үҙәге булып торған “Мосфильм” киноконцернын тулыһынса яулап алды тиһәк тә, хаталанмаҫбыҙ, сөнки уның “Битва за Севастополь” фильмын төшөргән Сергей Мокрицкий, Владимир Хотиненко кеүек күренекле режиссерҙар менән эшләүе күп актерҙарҙың хыялы ғына булып тора.\nӘ инде Михаилдың хыялы тураһында һорағас, әлбиттә, мин үҙем дә уйлай биреп ҡуйған ниәттәрен әйтеп һалды, йәғни Мәскәүгә килеп, үҙен ҙур ерҙәрҙә һынап ҡарап, кино һәм театр сәнғәтендә үҙ урынын табыуы менән уның бер хыялы тормошҡа ашһа, иң ҙур хыялы Башҡортостанға ҡайтыу ине. Республикаға ҡайтып, башҡорт киноһында төшөргә ниәте бар. “Атай-олатайҙарымдың тыуған ерендә төшөргә теләгем ҙур. Ә сит ерҙәрҙә кем генә итеп, нисек кенә тәрбиәләмәһендәр, мин дә бит бер башҡорт балаһы”, – тип иң ҙур һәм күп йылдар йөрәк түрендә йөрөткән серен асты ағайым.\nҠайтырһың... Ҡайтырһың, ағайым! Бында һине йәнең һәм ҡаның тартҡан кескәй Бөрйәнең, Шахиразы олатайың тыуған өйҙөң нигеҙ таштары ғына ҡалған, ҡуйы урмандар уратып алған Аралбай ере, фатихаң әле алынмаған әүлиә Шәкир олатайыбыҙҙың зыяраты һәм тотош Башҡорт иле, үҙ халҡың көтә... Бында һине йәнеңә көс бирер олпат Урал ҡаяларың, ғорур ҡараштарың менән һәр кис офоҡ аръяғына оҙатып ҡалыр ҡайнар ҡояшың, йөрәгеңә илһам, рух, яҙмышыңа ҡот, ырыҫ бирер изге төйәгең, баш әйләндергес тауҙар өҫтөндә оҫҡоған ҡарағайҙарың, улар өҫтөнән юғарылыҡты ярып осҡан ҡыйғыр бөркөттәрең, ҡымыҙ еҫе аңҡытҡан ыуыҙҙай саф ҡыр-болондарың, бал еҫтәре аңҡытҡан солоҡло ҡарурмандарың һәм боронғолоҡ, атай-олатайҙарыңдың рухы, ҡомары менән менән һуғарылған Башҡортостаның көтә!


Яңылыҡтар Блокчейн 13.06.2018 - Яңылыҡтар Блокчейн\nBinance офисы норман утрауы план төҙөү.\nОфис биналары күптән һуң килә Мальта, сауҙа күләме буйынса донъяла иң эре биржаһы. , Binance, тағы ла бер офис асырға уйлай, был юлы норман утрауы. (Джерси Утрауҙары , бөйөк британия һәм Франция араһында), бөйөк британия һәм уның баҙарында европа күберәк эшләү өсөн һығылмалылыҡ бирә.\n“Глобаль стратегияһы киңәйә … беҙҙең өсөн шулай уҡ башҡа Европа нигеҙендә оператив экспансияһы көслө", - тине генераль директоры Binance Чжао Changpeng.\nХосуси предприятиелар һәм халҡы өсөн уңайлы шарттар бар, һалымдар, финанстар үҙ иҫәбенә төҙөргә булған теләйем. Binance түләргә тура 10% улар килем һалымын.\nКомпания крипто индексный фонды эшләй башланы\nҘур компаниялар иғлан Крипто, ул индекс фонды криптовалюта , мартта беренсе тапҡыр күрһәтте., хәҙер аҡш-та инвесторҙар өсөн асылған..\nКомпания үҙенең блогында белдереүенсә, уны күрергә тип, "неопровержимый" менән ҡыҙыҡһыныусы инвесторҙарҙы яғынан, хәҙер ул мөрәжәғәт итә һәм шул, кем булырға теләйһең инвестициялар $250,000 һәм $20 млн.. Хәҙер, компания белдереүенсә, АҠШ йәмғиәте ҡатнашты.. ә тегеһе, кем, аккредитация инвесторҙар.\nБыл фонд биржаларында инвесторҙарға бөтә компаниялар актив йоғонто бирә котироваться Индексный, баҙар капитализацияһы буйынса төплө.\nКомпания әйткәндә, был эште башлап ебәрҙек башҡа фонды буйынса, ул "бөтөн инвесторҙар өсөн асыҡ һәм киң спектрын солғап цифрлы актив", , әгәр ҙә һеҙ, АҠШ-ТЫҢ аккредитация. инвесторҙар, бәлки унда һеҙҙең өсөн мөмкинлектәр ҡараясаҡбыҙ, шулай, тип, алыҫ булһа,.\nҠамыр өсөн цифрлы идентификатор һәм фейерверк Блокчейн хәл цуг\nҠала Цуг, Швейцария йорт Cryptotal, был саҡырып, үҙ халҡы блокчейн эксперименталь-тауыш. Улар, нисек тип көтөлә, урындағы әһәмиәттәге мәсьәләләр буйынса төрлө фекерҙәр three, ваҡытында фейерверк ҡулланығыҙ һәм шул иҫәптән түләп алыу һанлы күсеү өсөн парковка китап һәм фестивалдә йыл һайын күл буйында.\nКөндәлек күҙәтеү өсөн баҙарҙа Кракен 12.06.2018\n$3.04М Xmr кодты валюта\n$197М бөгөн бөтә сауҙа баҙары\nЯңылыҡтар Блокчейн 18 Ғинуарҙа 2018\nЙәлеп Телеграмма $...\n3 Шыршы майнинг Биткоин...\nКиләһе Пост:Яңылыҡтар Блокчейн 14.06.2018


"Европа" мода үҙәгендәге янғынға ла бер аҙнанан ашыу ваҡыт үтте. Башҡортостандың баш ҡалаһындағы сауҙа-күңел асыу комплексында фажиғә 22 ғинуарҙа булып үтте, унда ике кеше һәләк булды, һигеҙе дауаханаға эләкте. Был ваҡиға буйынса тикшереү алып барыла.\n"Европа"ның элек нисек булғанын хәҙер фотоларҙан ғына күрергә мөмкин. Бөгөн бина фасады бөтөн донъя һыуыныуы хаҡындағы фильмдың декорацияһына оҡшаған - унда ҙур боҙбармаҡтар эленеп тора. Сауҙа комплексы биләмәһе ҡамау эсенә алынған, төп ишек бикле, шулай ҙа яңғыҙ урам һепереүсеһе уның тупһаларын ҡарҙан таҙартып тора.\nОшо арала "БАШвестЪ" янғын урынында булып ҡайтты. Фажиғә мәлендә бында булған ике өфөлө экскурсовод сифатында янған мода үҙәге буйлап йөрөттө. Рөхсәт алғас, беҙгә запас ишектән бина эсенә үтергә насип булды. Баҫҡыс янында йөк машинаһы тора - ресторан һәм бутиктар хужалары иҫән ҡалған әйберҙәрҙе сығара.\nКөндөҙгө ваҡыт булыуға ҡарамаҫтан, сауҙа комплексының беренсе ҡатында ҡараңғы, кешеләр фонарҙар менән йөрөй, әйберҙәрен йыйыштыра. Ҡайһы бер магазиндарҙың ишеге мисәтләп ябылған, быяла стеналар артында - ут ҡағылмаған кейем-һалым һәм аксессуарҙар. Мода үҙәгенең беренсе ҡатында кафеның бар өҫтәле һаҡланған. Кәштәләрҙә - һут ҡойолған шешәләр, һауыт-һаба, быяла артындағы витринала хаҡтары күрһәтелгән штруделдәр, пирожныйҙар, ҡағыҙға яҙылған меню ята. Шаршауҙар ҙа шул килеш тора, ни бары һөрөм ултырған.\nИкенсе ҡатта емереклектәр күберәк. Версияларҙың береһе буйынса, сауҙа-күңел асыу комплексындағы янғын яңы "Концерт клаб" бинаһының иҙәнен һалғанда сыҡҡан. Был клуб февраль башында асылырға тейеш булған. Бинала иҫән ҡалған әйбер юҡ тиерлек, барыһы ла янып бөткән. VIP-ҡунаҡтар өсөн кабинкаларҙан алып сәхнәнән һәм Рәсәйҙә аналогы булмаған, 72 панелдән торған йыйылма плазма экрандан һөлдәләр генә ҡалған. Был сәхнәлә мюзиклдың премьераһы үтергә тейеш булған. Уны донъяға билдәле хореографтар ҡуйған, ролдәрҙе Өфө театрҙары артистары башҡарған.\nӨсөнсө ҡатта бер стенаһы үҫемлектәр менән биҙәлгән ресторан урынлашҡан булған. Тупраҡ тултырылған, һыу һибеү системаһы булған махсус конструкция сәскәгә төрөнгән үҫемлектәрҙе вертикаль рәүештә тотоп торған. Ресторанға беренсе тапҡыр килгәндәр үҫемлектәрҙең яһалма булмауына тәүҙә ышанмай ҙа торған. Бында ла бер нәмә лә ҡалмаған - төпкө хужалыҡ бүлмәһендә һауыт-һаба ҡуйылған өҫтәл менән бина ишеге алдындағы боронғо рыцарҙарҙың тимер кейеме генә иҫән.\n- Кискеһен ресторанда тантана үтергә тейеш ине, абруйлы ҡунаҡтар саҡырылды, беҙ һуңғы әҙерлек эштәрен башҡара инек, - ти "БАШвест"ҡа фажиғә шаһиты, Өфө вузының һуңғы курстарында уҡыған студент Илья Насиров. Уҡыуҙан буш ваҡытында ул ресторанда эшләгән. - Аҫта геүләү тауышы ишетелгәндә мин тәҙрә таҙарта инем, артынса төтөн күтәрелгәнен, бер аҙҙан ялҡын телдәрен күрҙем. Беҙ юғалып ҡалманыҡ, шунда уҡ халыҡты эвакуациялай башланыҡ - бөтөн хеҙмәткәрҙәр ҙә мотлаҡ рәүештә инструктаж үткәйне, уның ҡағиҙәләрен теүәл үтәнек. Өс секунд эсендә бинаға төтөн тулды. Төтөн шулай тиҙ таралалыр, тип бер ҡасан да уйламағайным.\nЙәш кеше әйтеүенсә, бинанан улар өҫтәмә ишектән сыҡҡан, һәм урамға сығып еткәс, артынса шартлау яңғыраған. Янғындың икенсе шаһиты ресторанда танышын көтөп ултырған, янғынға бер нисә минут ҡалған арала беренсе ҡатҡа төшкән. Һуңынан инде кире күтәрелеү мөмкинлеге булмаған. Өҫтәлдә ятып ҡалған ноутбук менән эш ҡағыҙҙарын ут юҡ иткән.\nИке йәш кеше лә, юғалып ҡалмай, янғын сыҡҡан бинанан тиҙерәк сығыуҙарына ҡарамаҫтан, күпмелер ваҡыт үткәндән һуң барыбер стресс кисергән. Береһенең әйтеүенсә, ул ике көн буйы бөтөнләй һөйләшмәгән, хатта яҡындарына ла яуап ҡайтармаған.\nБер нисә көндән һуң, шок үткәс, шулай ҙа бер аҙ тулҡынланыу менән ул журналистарға бында булып үткән ваҡиғалар хаҡында ентекләп һөйләй. Биналар буйлап сәғәт ярым йөрөнөк, аяҡ аҫтында - ҡом, быяла ярсыҡтары, боҙ, һуңғы ҡаттарҙа - һыуыҡта бәҫ менән ҡапланған көл, янған предметтар. Беҙҙе оҙатып йөрөүсе егеттәрҙең береһе емереклектәр араһында официантты саҡырыу өсөн ҡулланылған ҡыңғырауҙы тапты, икенсеһе - ситтәре янып бөткән эш ҡағыҙҙары өйөмөн. Тынып ҡалған ҡыңғырау янғындан һуң бер аҙна үткәс шылтыраны.\nЯнғында төтөндән ике кеше тонсоғоп үлгән, ресторандар күмергә әйләнгән. Сауҙа-күңел асыу үҙәгенең һуңғы ҡатында урынлашҡан "Лимузин" художество галереяһы ла ҙур юғалтыу кисергән. Экспозиция залында күргәҙмәһе үткән башҡорт рәссамы Рәис Ғәйетовтың картиналары янған. Шулай ҙа галерея директоры кабинетында булған картиналар һаҡланған. Ут бында килеп етмәгән. Сыҡҡанда запас ишеккә атланыҡ. Баҫҡыстарҙа ҡара һөрөм, тотҡостар боҙланған. Төтөн еҫе ныҡ һиҙелә. Үрге ҡаттарҙа ул елгә таралып бөткән - унда тәҙрәләр ҙә, стена ла иҫән ҡалмаған.\n- "Европа" сауҙа-күңел асыу комплексы бинаһы үтә ныҡ зыян күрмәгән. Әле алып барылған төҙөлөш экспертизаһы һөҙөмтәләре ыңғай булһа, милекселәр ҡыҫҡа арала бинаны тергеҙергә ниәтләй, - тип белдерҙе "Европейская" идара компанияһы башлығы Александр Герсон "Башинформ" агентлығына, тап уның етәкселегендәге ойошма бинаны файҙаланыуҙы һәм ҡуртымға алыусылар менән эште тәьмин иткән.\nАлександр Герсон йәнә, "Европа" мода үҙәгендәге янғын ҡорбандары сауҙа-күңел асыу комплексы милекселәренән матди ярҙам аласаҡ, тип ышандырҙы. "Европейская" идара компанияһы башлығы әйтеүенсә, һәләк булған эшсе Евгений Жемчуговтың ҡатыны һәм балаларына 50 мең һум күләмендә аҡсалата компенсация түләнгән, бынан тыш уларҙың фатир мәсьәләһе лә хәл ителәсәк.


“Йәшәйек йылмайып көлөп кенә”\nАфиша ⇒ “Йәшәйек йылмайып көлөп кенә”\n30.09.2015 / Большой зал\nСалауат ИТБАЕВ йырлы-моңло, сатира юморлы юбилей концертына дуҫтарын йыя\nПрограммала: Салауат Итбаев ижад иткән программаларҙан сағыу өҙөктәр, сатира һәм юмор менән һуғарылған интермедиялар, репризалар, уның һүҙҙәренә яҙылған йырҙар яңғыраясаҡ\nБР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы, актер, режиссер Салауат Мостафа улы Итбаев ижад юлын 1972 йылда, Өфө дәүләт академия сәнғәт институтын тамамалағандан һуң, Башҡорт дәүләт филармонияһында конферансье булып башлай. Мәҙәни усаҡта эшләү осоронда Фәриҙә Ҡудашева, Бәхти Ғайсин, Ишмулла Дилмөхәмәтов, Илфак Смаков, Рамазан Йәнбәков кеүек ҙур шәхестәр менән бергә сәнғәт үрҙәрен яулай. Ошо күренекле сәхнә әһелдәренән сәнғәт мәктәбен “өйрәнеп үҫә”. Элекке Советтар Союзының ниндәй генә нөктәһендә сығыш яһамай ул! Эстония, Латвия, Таджикистан, Үзбәкстан һәм башҡа республикала тамашасыһын башҡорт мәҙәниәтенә һәм сәнғәтенә сорнай. 1992 йылда Мәскәүҙә юғары режиссерҙар мәктәбен уңышлы тамамлап ҡайтып, 1993-1999 йылдарҙа Башҡортостан телевиденияһында, 2000 йылдан алып бөгөнгәсә филармонияла емешле ижад итә. Уның авторлығында “Ултырайыҡ әле бөгөн кис”, “Шәжәрә”, Ғәли Хамзин ижадына арналған “Моңдаръя” кеүек популяр күләмле тапшырыуҙар тыуа һәм зәңгәр экрандарҙы лайыҡлы биҙәй, бихисап концерт программалары, ижад кисәләре сәхнәләрҙе гөрләтә.\n“Йәшәйек йылмайып-көлөп кенә” тигән концерт программаһы Салауат Мостафа улы Итбаевтың киң күләмле ижадына арнала. Ул ижад иткән программаларҙан, сәхнә әҫәрҙәренән сағыу өҙөктәр, уның һүҙҙәренә яҙылған “Эй, һылыу ҡыҙ”, “Серле йондоҙ”, “Ултырайыҡ әле бөгөн кис”, “Яңы йылым, яңы өмөтөм”, “Яна әле, яна йөрәгем” тигән йырҙар яңғыраясаҡ. Сатира һәм юмор менән һуғарылған интермедиялар, репризалар Салауат Итбаевтың ижади портретын тағыла төҫлөрәк буяуҙар менән асасаҡ. Был тамашала уның сәхнә дуҫтарынан тыш һабаҡташтары, киң билдәле драма актерҙары: Олег Ханов, Суфия Ҡорбанғәлиева, Вәкил Йосопов, Зифа Баязитова, Риф Сәйфуллин, Гөлшат Зиязитдинова, Стәрлетамаҡтан Рәфиғә Ғалина, Хәлит Ҡотлогилдин һәм башҡалар.\nПрограммала: Салауат Итбаев ижад иткән программаларҙан сағыу өҙөктәр, сатира һәм юмор менән һуғарылған интермедиялар, репризалар, уның һүҙҙәренә яҙылған “Эй, һылыу ҡыҙ”, “Серле йондоҙ”, “Ултырайыҡ әле бөгөн кис”, “Яңы йылым, яңы өмөтөм”, “Яна әле, яна йөрәгем” кеүек йырҙар яңғыраясаҡ.


Материалы за 12.03.2009 » Архив газеты "Йәшлек"\nКеше эше - ярты эш, үҙ эшең - бөтөн эш.\n1 һорауға 3 яуап\nАуыл хужалығын үҫтереү стратегияһы дөрөҫ һайланған\nҺин – йөрәгебеҙ түрендә Яңылыҡтар » Хаттар яҙҙым\nДонъяла әсәйҙән дә ҡәҙерле, изге кеше юҡ. Тормошта уның кәрәклеген, кәңәштәренә мохтажлығыңды олоғая барған hайын нығыраҡ аңлайhың, күҙгә-күҙ ҡарашып бер серләшергә ине, тип зар-интизар булаhың.\nМинең әсәйем гүр эйәhе инде. Хәҙер беҙҙең эргәбеҙҙә булhа, үҫеп буй еткереп, hөнәр алып, был тормошта үҙ урындарын тапҡан, татыу донъя көткән балаларын күреп, нисек ғорурланыр ине, тип уйлайбыҙ. Ләкин ауыр тормош беҙҙең ҡәҙерлебеҙҙе бик иртә, 59 йәшендә генә, был фани донъянан алып китте.\nӘсәйем Зыяда Fәйфулла ҡыҙы Хәмзина – Ҡырмыҫҡалы районының Мөкәй ауылы ҡыҙы. Бик иртә етемлекте татый ул. Уға 10 йәш булғанда атаhы Бөйөк Ватан hуғышында hәләк була.\nАҫыл ҡәйнәләр Яңылыҡтар » Хаттар яҙҙым\nҠәҙерле ҡәйнәләрем тураһында бәйән итеү өсөн фекер туплай башлағас, алдымда бер генә һорау торҙо: кемеһе тураһында яҙырға? Береһе тураһында яҙмай ҡалдырыуға күңелем дә, ҡулым да бармай. Сөнки беҙҙең бөгөнгө йәшәүебеҙ икеһенә лә бәйле. Улар тураһында яҙыу – олонан-оло бурысым. Шулай итеп, һүҙем оло ҡәйнәм – Сәғәҙәнә Мырҙағәлина һәм уның килене, йәғни минең ҡәйнәм Лира Йәнбәкова тураһында.\nОло ҡәйнәмдең яҙмышы – ил яҙмышы. Тарихтың һәр бөгөлөшө, һикәлтәһе уның тормошона уңалмаҫ яралар һала. Шуға ҡарамаҫтан, рух ныҡлығын, күңел бөтөнлөгөн, эске көслө үҙәкте һаҡлап йәшәй белгән башҡорт ҡатыны ул.\nРухлы шағир ҡатыны ине Әҙәбиәт\nКисә Башҡортостандың халыҡ шағиры Рәми Ғариповтың тормош юлдашы\nНадежда Васильевна ҒАРИПОВА\n76 йәшендә яҡты донъянан китеп барҙы.\nХалҡыбыҙҙың бөйөк шағирының ҡатыны, тормош иптәше күптән вафат булһа ла, уның рухына тоғро ҡалды, үлемһеҙ ижадына яңы һулыш өҫтәне.\nУл ғүмере буйы ысын мәғәнәһендә халыҡ шағиры ҡатыны булып йәшәне һәм халыҡ шағиры ҡатыны булып китеп барҙы.\nАуыр булыр һиңә минең менән\nУртаҡ яҙмыш бүлеп йәшәүе, –\nЮлымда бар тау-таш, боролмалар,\nКүк күкрәүе, йәшен йәшнәүе...\nСветлана Ишморатова ғәҙел спорт яҡлы Спорт, Башҡортостан\nЯңыраҡ Өфөлә уҙған биатлон буйынса асыҡ Европа беренселегенә билдәле спортсы, ошо төр буйынса Олимпия уйындарының ике тапҡыр чемпионкаһы, шулай уҡ донъя беренселеге һәм кубогы еңеүсеһе һәм призеры Силәбе һылыуы Светлана Ишморатова ла килде. Чемпионат һәм дә Рәсәйҙең биатлон «күгендә» сыҡҡан ғауға хаҡында ул: «Чемпионат бик юғары кимәлдә ойошторолған. Беҙ хатта ғорурлана алабыҙ. Ашханаһын күрҙегеҙме? Был йәһәттән күп Европа илдәре маһая алмай. Трасса ла яҡшы әҙерләнгәйне. Ғөмүмән, Башҡортостанда һәйбәт комплекс төҙөгәндәр. Бер генә үтенес бар, халыҡ өсөн трибунаны ҙурайтырға кәрәк. Биатлон һөйөүселәр күп, тимәк, уларҙы ла был байрамдан мәхрүм итмәҫкә кәрәк.


Дауытов Нур Әсғәт улы (5 ғинуар 1956 йыл) — композитор, йәмәғәтсе\n1982 йылдан хәҙерге Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының музыкаль етәксеһе, 1987 йылдан Өфө сәнғәт училищеһы, бер үк ваҡытта 2000–2006 йылдарҙа хәҙерге Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты, 2006 йылдан М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусыһы.\nПоказать полностью... 2009 йылдан Башҡортостандың Музыкаль йәмғиәт идараһы рәйесе. Башҡортостан Республикаһының (1993) һәм Рәсәй Федерацияһының (2007) атҡаҙанған сәнғәт әшмәкәре. Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр премияһы (1990), Фәтих Кәрим исемендәге (2006) һәм Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (2014) лауреаты.\nНур Әсғәт улы Дауытов 1956 йылдың 5 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Бәләбәй районы Пятилетка ауылында тыуған.\nРеспублика музыка интернат-мәктәбен һәм Өфө дәүләт сәнғәт институтын профессор Заһир Исмәғилевтың композиция класын тамамлаған.\n1982—1987 йылдарҙа Башҡорт дәүләт филармонияһында музыкаль етәксе вазифаһында эшләй. 1987 йылдан алып бөгөнгө көнгә тиклем — Өфө сәнғәт училищеһының инструментовка һәм партитураларҙы уҡыу класы буйынса уҡытыусыһы. Хәҙер ул училищеның үҙ предметын бик яҡшы белгән төп уҡытыусыларының береһе булып тора, уның күп уҡыусылары бик яҡшы музыканттар булып китте.\nНур Дауытовтың ижади, ижтимағи һәм концерт эшмәкәрлеге киң һәм төрлө. Ул Нефтекама ҡалаһында «Дуҫлыҡ моңо» Халыҡ-ара фестивален башлап ебәреүселәрҙең береһе һәм уның даими жюри ағзаһы, Сибай ҡалаһында «Ирәндек моңдары», Октябрьский ҡалаһында «Ҡурай байрамы» һәм башҡа бик күп конкурстар ағзаһы. Үткәрелгән сараларҙың барыһында ла Дауытов жюри ағзаһы ғына түгел, үҙ әҫәрҙәрен башҡарыусы булараҡ та ҡатнаша. Йыш ҡына ул Өфөлә генә түгел, республиканың башҡа ҡалаларында һәм ауылдарында үҙ концерттары һәм ижади отчеттары менән сығыш яһай.\nНур Әсғәт улының ижади эшмәкәрлеге күп төрлө һәм бер нисә жанрҙы үҙ эсенә индерә. Уның ижады Башҡортостан ғына түгел, бөтә Рәсәй тыңлаусыларына киң билдәле. Композитор республикабыҙҙың төп коллективтары — Башҡортостандың Милли симфоник оркестры, Дәүләт академия хор капеллаһы, Башҡорт дәүләт филармонияһы, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры, Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры, ҡайһы бер вокалсылар менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итә. Дауытовтың ижадында радио һәм телевидениела эш ҙур урын биләй.\nБигерәк тә уның күптән түгел ойошторолған Башҡортостан Республикаһы Милли халыҡ музыка ҡоралдары оркестры менән эшмәкәрлеген билдәләп үтергә кәрәк, уның өсөн ул ҡыҫҡа ваҡыт эсендә 20-нән ашыу әҫәр ижад итте. Улар коллектив репертуарына ныҡлы инде һәм уның алтын фонды булып тора.\nБашҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы (1990)\nБашҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт әшмәкәре (1993)\nРәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт әшмәкәре (2007)\nБашҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (2014)


Өфөлә тағы бер автоҡаласыҡ барлыҡҡа килде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nҠашҡаҙан паркында балалар өсөн Мини АЗС–ты хәтерләткән авто ҡаласыҡ асылды. Бында электромобилдә йөрөгән һәр бер бала үҙен юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен теүәл үтәгән водитель итеп тоя ала. Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнө уңайынан башҡалала тағы бер автоҡаласыҡ барлыҡҡа килде. Беренсеһе ике йыл элек Аксаков паркында асылғайны. Бында балалар электромобилдәрҙә юл хәрәкәте хәүефһеҙлегенең бөтә ҡағиҙәләрен үтәп хәрәкәт итергә өйрәнә. Аттракционды йәш автоһәүәҫкәрҙәргә Лукойл-Уралнефтепродукт йәмғиәте бүләк иткән. Социаль йүнәлешле проекттың хаҡы 3 миллион һум тирәһе. Бында юл ҡағиҙәләрен өйрәнгән сабыйҙар белемен камиллаштыра, белмәгәндәре юлдағы һәр билдәнең мөһимлеген аңларға өйрәнә. Йорт янында ошондай файҙалы майҙансыҡ барлыҡҡа килеүенә өлкәндәр ҙә шат. Мини АЗС-ты хәтерләткән автоҡаласыҡтың тағы бер үҙенсәлеге — автомобиль юлдары формаһы, ҡош осҡан бейеклектән ҡараһаң, ӨФӨ һүҙен барлыҡҡа килтерә. Ҡаласыҡ Рәсәйҙең рекордтар реестрына ла инергә өлгөргән. Ул асфальтҡа башҡорт хәрефтәре менән юл формаһында һалынған донъялағы иң ҙур яҙма. Киңлеге 11, оҙонлоғо 32 ярым метр. Аттракциондың тейешле сертификаты ла бар.


Нефтекамала йәйәүлеләр киҫешендә юлсыны машина төкәткән | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nНефтекамала йәйәүлеләр киҫешендә юлсыны машина төкәткән\n11 ноября 2015 — 15:49\nҒәҙәттән тыш хәл видеотеркәүескә яҙҙырылған. Хәүефле хәл Башҡорт Дәүләт Университетының филиалы бинаһынан алыҫ түгел теркәлгән. Күренеүенсә, юлды йәйәүле ҡыҙыу аҙымдар менән зебранан киҫеп бара. Иномарка водителе ҡыҙҙы абайламай, хәрәкәтен еңел тиҙлектә дауам итә, тормозға баҫырға уйламай. Шаһиттар ҡыҙҙың үҙ-аллы тороп, машинаға ултырыуын белдерә. Водитель ҡаза күреүсене дауаханаға үҙе алып киткән.