Сибайҙа IV төбәк-ара мөнәжәт әйтеүселәр бәйгеһе үтте | Всемирный курултай башкир\nБына беҙ күптән ишетергә теләгән һүҙҙәр, күптән күңелебеҙ һыуһаған сара… Ер йөҙөнә килгәненән алып нисәмә тапҡыр кире ҡарашҡа юлығып, манаралары ауҙарып бөтөрөлөүгә дусар ителеп, кемдәрҙер тарафынан ҡәтғи тыйылып та, ишелеп төшкән яр, бысраҡлыҡтар араһынан үҙенә юл табып сылтырап аҡҡан саф шишмәләй яңынан баш алып, бара-бара ҙурыраҡ шишмәләргә ҡушылып оло йылғаларға әйләнгәндәй, беҙҙең милләттең иңенә төшкән традицион динебеҙ… Эйе, тарихсыларыбыҙ һәм дә күпте күргән шәхестәребеҙ дөрөҫ әйтә, Исламды бөтә милләттәрҙән алдараҡ ҡабул иткәнбеҙ беҙ. Кемдер тарихи сығанаҡтарҙа дин башҡорттарға X быуатта үтеп инеп, XIII быуатта ныҡлап тарала башлаған тиһә лә, икенселәр әле IX быуаттан алда уҡ тип күрһәтә. Ә бөгөнгө зыялыларыбыҙ әйтеүенсә, борондан ғәрәпсә һөйләшмәгәнбеҙ, һәм Аллаһы Тәғәләгә лә үҙебеҙҙең телебеҙ менән өндәшкәнбеҙ. Беҙ тәбиғәткә үҙ телебеҙҙә өндәшкәнбеҙ… Үҙебеҙгә бирелгән тел менән, көйгә һалып… Килер быуындарыбыҙға өгөт һәм нәсихәт итеп еткереп. Ана шунан баш алған да инде мөнәжәт әйтеү.\nМөнәжәтте иң беренсе башҡорттар әйткән, тиҙәр… Хәйер, уныһын тарихсылар һәм дин әһелдәре хөкөмөнә ҡалдырайыҡ та, бөгөн халҡыбыҙ Хаҡ Тәғәләгә ниндәй телдә өндәшә икән, шуға бер ҡараш ташлайыҡ.\nӘлбиттә, дингә ылыҡҡан, тартылған йәштәребеҙ күп. Тик уларға йүнәлеш биргән, ата-бабаларыбыҙҙан ҡалған традицион динде аңлатҡан кешеләр бармы икән? Бына ошо юҫыҡтан, халҡыбыҙҙың күп быуаттар буйы тотоп килгән динен таратыу һәм тергеҙеү йәһәтенән уҙғарылды ла инде быйылғы IV Төбәк-ара мөнәжәт әйтеүселәр бәйгеһе. Магнитогорск, Силәбе яҡтарынан да милләттәштәребеҙ килһә лә, күпселек Урал аръяғы райондарынан булды. Йәмғеһе 257 ҡатнашыусы ғариза бирҙе, улар башлыса өлкән йәштәге инәйҙәр ине. Әлбиттә, ҡыҙҙар һәм балалар ҙа юҡ түгел, ир-егет тә бер нисәү. Ошо күпселек булған ағинәйҙәребеҙ еткермәһә йәш быуынға үҙҙәренең өгөт-нәсихәтен, тағы кем әйтә тигән һорау килә башҡа. Ә бит сараның баһалама ағзаһы һәм күпселек тәржемә ителгән мөнәжәттәрҙең авторы булған шағир Мәүлит Ямалетдинов әйтеүенсә: “Элгәре мөнәжәтте ир-егеттәр әйтер булған, бөгөн беҙҙең йәмғиәтебеҙ шулайға ҡоролғанғамы, был юҫыҡта ла ҡатын-ҡыҙ өҫтөнлөк итте”.\nҒөмүмән, йәмғиәтебеҙҙә олоһона ла, кесеһенә лә шөғөл етерлек ул, был сара ла аҡ яулыҡтарҙа килгән, яҡты сырайлы ил инәләре — ағинәйҙәребеҙҙең байрамы булды. Улар ихлас аралашты, танышты, ил-көн хәбәрҙәрен уртаҡлашып, әңгәмә ҡорҙо. Бөгөн динебеҙ тергеҙелә, баш особоҙҙа тыныс күк йөҙө тип бер ҡыуанһалар, совет осорондағы мәсеттәрҙең манараларын үҙ күҙҙәре менән күргәндәрен, кемеһелер үҙ ҡулдары менән ауҙарғанын иҫләп бер көрһөндөләр. Идеология тип, күҙ йомоп улар шундай эштәргә ҡул яҡҡан булһа, бөгөнгө йәштәребеҙҙең хәле тағы ла аяныслыраҡ икәнен һәр кемеһе тәрәндән аңланы. Улдарыбыҙ, үҙебеҙҙең арала динебеҙҙең камил булмауы сәбәпле, ситтән килгән дини идеологияларға эйәреп һуғыш барған илдәргә китә. Ана шул кескәйҙән уларға көйгә һалынған өгөт-нәсихәтте аңына һеңдереп үҫтермәгәнгә шулай ул. Кескәй балаға бишек йыры йырлау бер, әкиәт һөйләү бер, ә өгөт-нәсихәт?! Ул бит тотошлайы менән бер тәрбиә мәктәбе. Мәҫәлән, бөгөн сәхнәлә мөнәжәттәрҙән: “Ҡомһоҙ булма, нәфсеңде тый…”, “Иртән торғас урының йый, шайтан аунап ятмаһын…”, “Ялғанды Хоҙай һөймәй, үҙе һөймәгән әҙәмгә Хоҙай бәхетен бирмәй…” тигән һүҙҙәр яңғыраны.\nӘйткәндәй, мөнәжәт жанры бик ауыр осор кисерә, шуға ҡарамаҫтан, ул үҫеш юлында. Был юҫыҡта йәмғиәтебеҙҙә быуын-быуын сәсәндәр тәрбиәләп сығарған, тиҫтәләгән ҡобайыр авторы, сценарист һәм режиссер, фольклор буйынса белгес һәм сәсәниә, халҡыбыҙҙың хөрмәтле ағинәйҙәренең береһе Асия Солтан ҡыҙы Ғәйнуллинаның өлөшө ҙур. Тап уның сая аҡылы һәм етәкселек итә белеүе менән ойошторолоп килә лә инде ошондай йола тергеҙеү, үткәндәрҙе хәтерләткән милләттең йөҙөн билдәләрлек саралар, мәктәптәр… Уның өмөтө лә аҡлана, буғай, йылдан-йыл киң йәйелдерелә бара бындай саралар. Тик әлеге лә баяғы шул финанс тотороҡлолоҡ күрмәгән беҙгә бағыусылар йә иһә дәүләт ярҙамы ла бик кәрәк.\nХәйер, ситкә тайпылмай, сара барышына күҙ һалғанда, баһалама ағзалары түбәндәгесә һайланы еңеүселәрҙе: Учалы районы коллективы – I, Ғафури районы вәкилдәре – II, белореттар III дәрәжәле диплом менән бүләкләнде. “Мөнәжәтте башҡарыусылар” номинацияһында Зөлфиә Рәхмәтуллина (Ғафури), Бөрйән, Йылайыр районы коллективтары – III дәрәжәле диплом, Әминә Хәкимова (Учалы), “Яҙгөл” ансамбле (Баймаҡ) II дәрәжәләге диплом менән бүләкләнһә, I урынға Мәмдүҙә Илбәкова (Сибай) лайыҡ булды.\nБыйыл ҡуйылған талапҡа ярашлы авторлыҡ мөнәжәттәре буйынса ла еңеүселәр билдәләнде. Таңһылыу Камалова (Силәбе), Разия Ишемғолова (Хәйбулла), Сафия Шәрәфетдинова (Хәйбулла) III урын алды, Гүзәл Әхмәҙиева (Әбйәлил), Фәниә Арыҫланова (Хәйбулла) II урынға сыҡты, I урын – Мөхәррәм Сәлимовта. Гран-при Хәйбулла районы коллективына бирелде.\nШулай уҡ Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының махсус бүләге Нәркәс Баймырҙинаға (Әбйәлил), “Яйыҡбикә” төркөмөнә (Магнитогорск), Ғәлиә Ибраһимоваға (Хәйбулла) тапшырылды. Ә Сибай ҡалаһы башҡорттары ҡоролтайының махсус призы Таңһылыу Камалова (Силәбе), Магнитогорск ҡалаһы һәм Күгәрсен районы ағинәйҙә ренә бирелде.\nҠатнашыусылар тағы ла Мәүлит Ямалетдинов тәржемә иткән Ҡөрьән сүрәләренән мөнәжәттәр әйтеү буйынса ла айырым ярышты. Республиканың “Ағинәйҙәр” ҡоро етәксеһе, “Киске Өфө” гәзитенең баш мөхәррире Гөлфиә Янбаева үҙенең махсус бүләген Силәбенән килгән ағинәйҙәргә тапшырҙы. Әйткәндәй, сара һуңында үткән “Мөнәжәт һәм сүрәләге нәсихәттәрҙең тәрбиә йәһәтенән йоғонтоһо. Исламда экстремизм йоғонтоһон пропагандалауға ҡаршы тороу” темаһына үткән “түңәрәк өҫтәл” дә ҡатнашыусыларҙы битараф ҡалдырмағандыр. Уларға кәңәш йөҙөнән Гөлфиә Гәрәй ҡыҙының: “Бөгөн мөнәжәттәребеҙҙе йырлаһаҡ, нәсихәттәребеҙҙе уҡыһаҡ, әлбиттә, беҙҙең арала экстремизм да булмаясаҡ. Ни өсөн егеттәребеҙ һуғыш булған мосолман илдәренә китә? Дини тәрбиә, белем булмауҙан. Йәштәребеҙ, беҙҙән айырмалы рәүештә, шул тиклем иманға килергә теләй, әммә уларға бына ошонда, үҙе йәшәгән ерҙәге дин, һинең ата-бабаларың тотҡан дин дөрөҫ була, тип әйтеүселәр һирәгерәк. Беҙ, өлкәндәр, халыҡ алдына сығып, йәштәргә аңлатыу эше алып бармайбыҙ, ә сит яҡтан килеп аңлатыусылар күп. Исмаһам, ағинәйҙәребеҙ йәштәргә тәрбиә өләшһен әле тип, “Ағинәйҙәр” ҡорон ойошторҙоҡ та. Халҡыбыҙҙа агрессия юҡ, борондан берәүҙең дә донъяһын, илен баҫып алмағанбыҙ. Ләкин беҙгә бөгөн дөрөҫ юлды барыбер ҙә аңлатырға кәрәк…” – тип әйткәне менән килешмәү мөмкин түгел.\nҠасандыр был сарала 10 – 15 кенә кеше ҡатнашып, бөгөн инде республика буйынса дүртенсе мәртәбә үткәрелгән мөнәжәт бәйгеһендә 250-нән артыҡ кеше йыйыла икән, тимәк, боҙ ҡуҙғалған. Беҙ яҡтылыҡ, яҡшылыҡ һәм иманға табан йәнә бер ҙур аҙым яһағанбыҙ.\nТаңсулпан БАЙМЫРҘИНА, «Башҡортостан» гәзите.\n« Татар менән башҡортҡа бер-береһенең юрғанын тартырға кәрәкмәй – Башҡортостан йәштәре\nМөнәжәттең моңло сыңы күңелдәрҙе әсир итә »


Ҡыш бабайҙың яңы мажаралары » Табын\n- Именлек булғас был көндәрҙе лә күрәбеҙ, - былтырғыны иҫләп байрам кәйефен боҙғоһо килмәгән Сәйфи һүҙҙе тиҙерәк икенсегә борҙо, - урманға барып шыршы алып ҡайтайым әле.\n- Һатып ҡына алайыҡсы, киҫеп алһаң штрафы бик ҙур тиҙәр бит.\n- Әйтерҙәр инде ул. Ана, тәмәкенең тышына ла "Тәмәке тартыу һаулыҡ өсөн зарарлы” тип яҙыла. Ә тартыусылар кәмергә уйламай ҙа. Ирҙәре тартмаған ғаиләлә ҡатындары төтәтә. Араҡы зыянлы тип тылҡыйҙар, барыбер эсмәй тормайбыҙ. Бына мин дә шыршы киҫеп, штрафын түләгәс, һин, ҡарсыҡ, дөрөҫ әйткәнһең икән, тиермен әле. – Ул шулай уйынлы-ысынлы һөйләнә-һөйләнә кейенеп сығырға әҙерләнде.\n- Штраф тигәндән, күршеләр, 100 мең һум түләргә тейештәр икән. Кредит алған булғандар ҙа, ваҡытында түләмәгән өсөн пеняһы артҡан тиме. Икеһе лә мәктәптә эшләй ине бит. Ҡыҫҡартыуға эләгеп эшһеҙ ҡалдылар. Шуға түләй алмағандарҙыр инде, - тип икенсегә төштө ҡатыны.\n- Ул кредитты алыуы ғына еңел шул инде, - Сәйфи күршеләрен ысын күңелдән йәлләп ҡуйҙы, - әле ҡайҙалар һуң улар?\n- Себерҙә эшләп йөрөй күршебеҙ.\n- Дә-ә-ә, - тип һуҙҙы Сәйфи, - бөтөн ауыл йәштәре Себергә китә. Элек һөргөнгә ебәргәндәр, хәҙер вагон-вагон булып тейәлеп аҡса эҙләп китә беҙҙең халыҡ унда. Ә бит үҙебеҙҙә сит әҙәмдәр, ҡайҙандыр килеп эшен дә, аҡсаһын да таба. Ярай, һин, ҡатын, әллә нимәләр һөйләндереп мине тотҡарлама әле, тиҙерәк ҡуҙғалайым.\nБер сәғәт үттеме-юҡмы, урманда ине инде Сәйфи. Матур ғына шыршыны табып киҫеп тә алды. Тап ошо мәлдә эргәһенә ҡар бураны туҙҙырып, вертолетҡа оҡшаған осоу аппараты килеп төштө. Сәйфи үҙ күҙҙәренә ышанмай торҙо.\nОсҡостан Ҡыш бабай сыҡты.\n- Ҡыш бабайҙар элек пар атта елдерә ине, хәҙер вертолетта ғына оса икән дәһә, - тигән булды Сәйфи ҡаушауын һиҙҙермәҫкә тырышып. – Мин – Сәйфи, тулы исемем Сәйфетдин була, - тип үҙе менән таныштырыуҙы кәрәк һананы.\n- Мин ябай Ҡыш бабай ғына түгел, агент-0013 булам, - тине Ҡыш бабай, - йәғни әлеге ваҡытта төбәктәр, ҡалалар буйлап барған Олимпиада уты эстафетаһын оҙатып йөрөйөм. Эстафета имен үтһен өсөн яуаплы мин. Әле бына 20-21 декабрҙә ошо эстафета һеҙҙең республиканың баш ҡалаһында үтте. Был тирәнән уҙғанда ниңәлер сигналдар эшләмәҫ булды, ориентир юғалды. Инде нисәмә көн бер тирәлә әйләнеп тик йөрөйөм. Ҡасандыр бынан ниндәйҙер күк есеме осоп үткәнгә оҡшай. Сигналдар юғалыу шуның эҙемтәһе түгелме икән, тим.\n- Эйе, былтыр беҙҙең яҡтар аша метеорит осоп үткәйне шул. Силәбе өлкәһенә барып төштө ул.\n- Шулайҙыр шул.\n- Әммә һеҙҙең бында килеп төшөүегеҙ ысынбарлыҡ түгел һымаҡ. Төш күрәмдер кеүек.\n- Мөғжизә тимәксеһеңме? Күптән түгел, 24 ноябрҙә, ана, Бөрйән районында тау башында ҡала барлыҡҡа килгәнен, поезд үтеп киткәнен, барып туҡтағас унан кешеләр төшкәнен, шул тирәгә хатта, самолет төшкәнен дә күргәндәр. Фотоға ла төшөрөп алғандар. Һуңынан был күренеш юҡҡа сыҡҡан. Быны ла төш күргәндәр тиерһеңме?\n- Эйе, ғәжәпкә ҡаршы, булған хәл был. Гәзиттәрҙә яҙғайнылар шул.\n- Шулай булғас, минең осоу аппаратымдың аҙашып йөрөп бында килеп төшөүенә лә аптырама.\nОсраҡлы килеп юлыҡһам да, бер туҡталғас һеҙҙең яҡтарҙы гиҙеп йөрөгө килә. Мажараһыҙ сәфәр ҡыҙыҡһыҙ бит ул Ҡыш бабай өсөн. Бергә-бергә күңеллерәк булыр, әйҙә, Сәйфи минең менән.\nСәйфи: "Юҡ, миңә ҡайтырға кәрәк, өйҙә ҡатын көтә”, - тип тәүҙә ҡаршылашып ҡараһа ла, Ҡыш бабай уны үҙе менән алды…\nАртабан нимәләр булғанын, геройҙарыбыҙ осраған мажаралар хаҡында бәйәнләүҙе гәзит уҡыусылар ҡарамағына ҡалдырабыҙ. Инде йолаға әйләнгән "Юморесканы яҙып бөт” конкурсына ижади эштәрҙе 31 ғинуарға – Көнсығыш йондоҙнамәһе буйынса Йылҡы йылы ысынлап үҙ хакимлығына ингәненә тиклем ҡабул итербеҙ. Еңеүсене хәбәрселәр ҡоронда бүләкләрбеҙ. Рәхим итегеҙ, бәйгебеҙгә, ҡәләмле гәзит уҡыусыларыбыҙ.


22 Ноябрь 2017, 13:38\nГимназияға килгәс, әхирәттәрем менән тәьҫораттарыбыҙҙы уртаҡлаштыҡ.\n– Уҡыуҙар тамамланғас, мине әсәйем, һеңлем, өләсәйем бергәләп алырға килде. Шунан күмәкләп ауылға юл тоттоҡ. Өләсәйемә өй эштәрен башҡарырға ярҙамлаштым, ваҡытты файҙалы үткәрергә тырыштым. Иң иҫтә ҡалғаны күмәкләп Йөрәктауға экскурсияға барыу булды. Унда сылтырап Ҡыйшишмә аға. Тауға менеп барғанда, кескәй генә төлкө балаларын күреп шатландыҡ. Ә каникулдың һуңғы көндәрен Өфөлә үткәрҙем, – ти Нижневартовскиҙан килгән Элиза исемле ҡыҙыбыҙ.\nӘхирәтем Айгизә Баймаҡ районындағы туғандарына барған. Тыуған көнөн дә шунда үткәргән. Бик күңелле булған. Башҡалар ҙа ялдарын файҙалы һәм матур уҙғарған. Икенсе сиректе барыбыҙ ҙа ана шулай яңы көс, дәрт менән башлап ебәрҙек. Бер ҙә һынатҡы килмәй.\nНурсилә ӘХМӘТОВА, VIII «Д» синыфы уҡыусыһы.


Мөхәббәт көсө ЛИРА ЯҠШЫБАЕВА хикәйәһе\n17 Апрель 2020, 00:00\nГөлсибәрҙең әсәһе Суфыя имеш-мимештәрҙе ишеткеләп йөрөһә лә, башта, бөтмәҫ уларҙың дошманлашыуы тип, әллә ни иғтибар бирмәне. Нурғәленән ҡыҙының намыҫынан көлдөртөргә йөрөйҙәр икән тигән һүҙ килеп еткәс, әсә йөрәгенә хәнйәр ҡаҙанылармы ни. Булыр ул Таймаҫтарҙан, тине. Ағыулы һүҙ кеше үлтерер, тигәндәр. Ҡыҙҙарының намыҫын мәсхәрәнән һаҡларға тырышҡан ата-әсә кәңәшләште лә ауылдан бөтөнләйгә күсеп китте.\nИх, Гөлсибәр… Терегөмөштәй теремек, йондоҙҙай яҡты күҙле, ҡояшлы көндәй алсаҡ ҡыҙы-ҡай тамам һушын алды бит һигеҙенсе синыфта уҡып йөрөгән Нурғәленең. Егет ҡорона тулып килгән үҫмерҙең параллель синыфта уҡыған Гөлсибәргә күҙе төштө.\nҠыҙ йылға аръяғы битләүҙәге шыршылы өйҙә йәшәй. Нурғәле өсөн был өй, был урам, өй эргәһендәге мәңге йәшел шыршы – донъялағы иң матур урын. Сөнки унда йән һөйгәне Гөлсибәр йәшәй.\nБер шулай тәнәфес ваҡытында сибәр ҡыҙҙы ситтән генә күҙәтеп, тәү күргәндәй һоҡланып ҡарап тора ине, шаянҡай эргәһенә йүгереп килде лә: “Бөгөн бейеү түңәрәге була кил, йәме”, – тине. Үҙе шунда уҡ юҡ булды.\nӘммә бындай сибәр ҡыҙ эргәһендә, оялмайынса, йүнләп тыпырлата ла белмәгән көйө нисек бейеп йөрөргә?! Нурғәле, әлбиттә, түңәрәккә барманы.\nӘ ҡыҙ, егеттең хистәрен һиҙгән кеүек, тәнәфестәрҙә һаман уның тирәһендә өйөрөлөп-сөйөрөлдө. Башлап һүҙ ҡушырға ҡыймаған оялсан егет бары эстән бер һүҙҙе ҡабатланы: “Их, Гөлсибәр, һин ниндәй сибәр!”\nТоломлап үреп ебәргән сәстәре биленә төшөп тора. Сөм-ҡара күҙҙәрен тултырып ҡарап ҡуйыуы, ҡарлуғас ҡанатындай ҡыйылып торған ҡара ҡаштарын сөйөлтөп һикертеп алыуҙары! Һай, матур шул, бигерәк матур Гөлсибәр. Була икән дә донъяла шундай ҙа гүзәл заттар. Әйтерһең, Аллаһ Тәғәлә бар ҡыҙҙарға тәғәйенләнгән матурлыҡты Гөлсибәрҙең бер үҙенә бүләк иткән дә ҡуйған. Ғашиҡ егет инде ҡыҙҙың эргәһенә барып һүҙ ҡушыу түгел, ҡырынан үтеп китергә тартынды. Шулай итеп, ярты йылға яҡын ҡыҙҙы ситтән генә күҙәтеп яратып йөрөнө.\nБер көндө Нурғәле өйҙә дәрес әҙерләп ултыра ине. Уйламағанда-көтмәгәндә Гөлсибәр йүгереп килеп инде. Тулҡынланыуы йөҙөнә сыҡҡан, йыш-йыш тын ала.\n– Ни, химия китабыңды, ни, биреп торсо, беҙгә шул китаптан, ни, өйгә эш бирҙеләр, – тине ул тотлоға-тотлоға. Китапты ҡулына алыуы булды – атылып сығып та йүгерҙе.\nЯрты сәғәт тә үтмәгәндер, ҡыҙ баяғы китапты тотоп кире килде. Индереп кенә өҫтәлгә һалды ла, тағы өнһөҙ-тынһыҙ атылып сығып китте.\n“Ҡайһы арала өйгә бирелгән эшен ҡарап өлгөрҙө икән?”– тип уйланы егет һәм әле генә Гөлсибәр ҡалдырған китапты ҡулына алды. Асып ҡараһа, эсендә матур итеп төрөлгән печенье ята. Сикһеҙ тулҡынланған ғашиҡ егет ҡыҙҙың ҡулы ҡағылған был әйберҙе күкрәгенә ҡыҫты ла тәҙрәнән һөйгәне киткән яҡҡа ҡараны. Гөлсибәрҙән елдәр иҫкәйне. Ни әйтергә, ни уйларға белмәй бер килке шулай баҫып торҙо егет. Бына ул һушына килде. Тимәк, ул да мине оҡшата, тигән һиҙенеү, тулҡынландырғыс бер яңы хис ипкене, йөрәгенә килеп ҡаҡлыҡты.\nБыл уйҙан ул тетрәнде. Мөмкинме икән был хәл? Улай тиһәң, китап тотоп, ауылдың бер осонан икенсе осона тиккә генә йөрөмәҫ бит инде үҫмер ҡыҙ бала. Ни эшләргә икән? Туҡта, туҡта! Хәҙер, хәҙер… Ул да бит ошо мәлдә яуап итеп ниҙер эшләргә тейеш тә баһа. Уның башына сая фекер килә. Хәҙер ошо уҡ китаптың эсенә шоколад һалырға ла шаян ҡыҙыҡайға илтергә.\nБер сәғәт тә үтмәгәндер, тау битләүендәге шыршылы өйҙә ине Нурғәле.\n– Гөлсибәр, ул арала ғына дәресеңде ҡарап бөтә алмағанһыңдыр, шуға китапты кире алып килдем. Мә, тағы ҡарап сыҡ.\nҠыҙ уны-быны әйтеп өлгөргәнсе, егет, ҡыйыуһыҙланып, сығып та һыҙҙы.\nҠасанан бирле хыялланып та ҡыҙыҡай эргәһенә яҡын бара алмай йөрөгән егет бөгөн ҡыҙға, ситләтеп кенә булһа ла, йөрәк серен белгертте.\nИртәгәһен мәктәптә осрашҡас, икеһе лә бер-береһенә серле генә ҡараш ташлап, үҙҙәре генә аңларҙай итеп йылмайышты. Бына шулай башланып китте уларҙың мөхәббәте. Башта апаруҡ ваҡыт китап аша тәмлекәстәр менән алышыштылар. Бер аҙҙан осрашып һөйләшә башланылар. Икәүләп киноға барған саҡтары ла булды. Кискеһен йәшеренеп кенә оҙатып ҡуя. Егет ҡыҙҙың ҡулына ғына ҡағылып алырға итә, тик ҡыйыулығы етмәй. Үпкәләтеп ҡуйырмын да өркөтөрмөн, тип ҡурҡа. Их, ошо оялсанлығы! Әллә артыҡ яратыу уны тамам мәжнүн яһаны-мы?\nЙәй көнө ине. Бер саҡ күрше ауылға артистар килгән, концерт була, тинеләр. Ҡыҙҙы мотоциклына ултыртып алды ла китте былар концертҡа. Тамаша иҫ китмәле булды. Гел яратҡан йырсылары килгән икән.\nМөхәббәт тураһындағы бер йырҙың “өҙөлөп-өҙөлөп ғашиҡ булдым, кермәгеҙ араларға…” тигән һүҙҙәре ниңәлер күңеленә инде лә уйылды. Ҡайтып еткәнсе шул йырҙы көйләп ҡайт-тылар.\nӘ ҡайтыуҙары тағы ла иҫтәлеклерәк булды. Күк күкрәй, йәшен йәшнәй, бына-бына ҡойоп ямғыр яуасаҡ. Гөлсибәр йәшендән ныҡ ҡурҡа. Ул мотоциклдың артында ултырып килә ине, ҡурҡып ахырыһы, егеттең биленән ныҡ итеп ҡосаҡлап алды ла, битен уның арҡаһына терәне. Их, шул саҡта әйләнеп кенә йән һөйгәнен ҡосаҡлап алырға ине лә бит, ярамай, руль тотоп бара. Шунда кисерелгән тойғоно, арҡаһы аша һирпелгән наҙлы йылылыҡты егет мәңге лә онотмаҫ инде. Бөтә ғүмере буйына тик бер Гөлсибәрҙе генә яратасаҡ ул. Егет ҡыҙҙы өйҙәре тапҡырына килтереп еткергәс, ирендәре менән Гөлсибәрҙең ирендәренә ҡағылып ҡына алырға хыялланды. Әммә ҡыҙ әллә юлда килгәндәге үҙенең ҡыйыулығынан оялды, әллә егеттең уйын һиҙенде, ҡапҡа төбөнә килеп еткәс, бер минутка ла туҡтап тормай, ашығып хушлашты ла тиҙ генә ихатаға инеп тә китте.\n– Их, Гөлсибәр, һин ниндәй серле ҡыҙ!\nНурғәленең көндәре Гөлсибәрҙе һағынып үтте. Йәйге кистәрҙә уйынға сығыу бер байрам инде. Унда егет Гөлсибәрҙе күрәсәк. Улар ҡулға-ҡул тотоношоп бейейәсәк. Йәштәр уйынға дәррәү сыға торғайны. Таҡмаҡ әйтеп бейешеү, уйын-көлкө ярты төнгә тиклем дауам итә.\nБер саҡ Гөлсибәр егеттең алдына килеп тыпырҙаны ла ошо таҡмаҡты әйтте.\nГөлдәрен гөлгә манам,\nУҡы, егет, шоферлыҡҡа,\nҺин шофер булһаң, барам...\nБыл ҡәҙимге ритайым таҡмағына Нурғәле ҙур әһәмиәт бирҙе. Гөлсибәр уның шофер булыуын теләй икән, буласаҡ ул шофер, мотлаҡ буласаҡ. Уның өсөн һөйгәненең теләген үтәү – хәҙер иң оло бәхет. Туғыҙынсы синыфты тамамлау тураһындағы таныҡлыҡты ҡулына алыу менән “Йылайыр” совхоз-техникумына механиклыҡҡа уҡырға китте егет. Шофер ғына түгел, техника белгесе буласаҡ ул, вәт. Бөтә машина-тракторҙарҙы өйрәнеп, механик булып сығасаҡ.\nАуылдан ситтә уҡып йөрөгәндә Нурғәле Гөлсибәргә көн дә хаттар яҙҙы, тик уларҙың береһенә лә ниңәлер яуап алманы. Ниңә һөйгәне яуап яҙмай? Уға ни булды? Ҡышҡы сессия тамамланыу менән егет ауылына ашыкты. Кисен ашҡынып клубҡа сыҡты. Ҡыҙҙар араһында Гөлсибәр юҡ ине. Ни уйларға ла белмәй торғанда бер ҡыҙыҡай, эргәһенә килеп, ҡулына китап тотторҙо. Теге хикмәтле китап! Гөлсибәр менән тәмлекәстәр алышҡан химия китабы… Ҡулын өтөп барған әйберҙе тиҙерәк асып ҡарағыһы килеп, егет клубтан ашығып тышҡа сыҡ-ты. Китап араһында был юлы шоколад түгел, ә хат ята ине. Уны тиҙерәк асып уҡырға ашыҡҡан егет башҡаса клубта ҡала алманы. Ҡайтып инеү менән аулаҡ бүлмәгә йүнәлде.\nТулҡынланып китапты асты. Унда Гөлсибәрҙең ҡулы менән яҙылған хат һәм ҡыҙҙың фотоһы ята ине.\n“Нурғәле, беҙ Силәбе ҡалаһына күсеп киттек. Атайым шахтаға эшкә төштө. Беҙҙе ашыҡ-тырып күсереп алды. Унда миңә урыҫса уҡырға тура килер инде. Ҡыйын булыр. Дуҫ ҡыҙҙар-ҙы, һине һағынырмын. Беҙ тағы осраша алырбыҙмы, юҡмы? Хуш, ҡәҙерлем, Нурғәле, һин һәр саҡ минең күңелемдең нуры булып ҡалырһың. Мин һине яратам, яратам, яратам…”\nИх, Гөлсибәр… Хат эсенә һалынған фоторәсемдән донъялағы иң матур ҡыҙ ҡарап йылмая. Бөгөнгөләй иҫендә, йөрәге күкрәгенән һурылып сығырҙай булып һулҡылдай, хистәренең өтөп алып барыуына сыҙар әмәле юҡ. Бер ни уйлай ҙа, фекерләй ҙә алмаған егет тәҙрә яңағына килеп һөйәлде лә ҡараштарын Гөлсибәрҙәрҙең шыршылы өйө яғына табан йүнәлтте. Оҙаҡ торҙо ул шулай, әйтерһең, тораташҡа әйләнде. Бөттө, барыһы ла бөттө, ерҙә йәшәүҙең уның өсөн мәғәнәһе ҡалманы. Күңелен “башҡа осраша алмаҫбыҙ” тигән ҡот осҡос һиҙенеү хәүефе солғап алды.\nБашҡаса клубҡа ла сығып йөрөмәне. Ҡышҡы каникулы болоҡһоп үтте. Хат яҙырға тип Гөлсибәрҙең адресын эҙләп ҡараны. Әйтерһең, һөйләшеп ҡуйғандар, китапты биргән әхирәте лә, башҡалар ҙа белмәмешкә һалышты.\n…Был хәлдәргә күп йылдар үтте. Нурғәле өйләнмәй оҙаҡ йөрөнө, Гөлсибәргә оҡшаған ҡыҙ-ҙы эҙләне. Тапты ул шундай бер сибәрҙе, тик ул телһеҙ һәм һаңғырау булып сыҡты. Ауыл хужалығы академияһын тамамлаған, ҙур совхозда баш инженер булып эшләп йөрөгән, һыу һөлөгө кеүек егеттең күрәләтә бер ғәрипкә өйләнеүе Таймаҫовтар өсөн ғәрлек хәл ине. Ата-әсәләре илап ҡаршы төштө. Егет бер кемде лә тыңламаны. Буйҙаҡ йөрөй тип әйтмәһендәр өсөн генә өйләнде.\nҠатынының холҡо һәйбәт ине, арыу ғына йәшәп киттеләр. Дөрөҫөн әйткәндә Нурғәлегә, Гөлсибәрен юғалткас, кемгә өйләнһә лә барыбер булды. Тормош юлдашының телһеҙ, һаңғы-рау булыуының ыңғай яҡтары ла бар. Күп һөйләшеп тормайҙар. Ниңәлер балалары ла бул-маны. Ул һаман Гөлсибәрҙе уйланы. Ә ҡыҙ һыуға баткандай юғалды. Төндәрен һағыныуына тәҡәт тапмай, тороп фотоальбомын аса ла һөйгәненә төбәлә.\n– Ҡайҙа һин, Гөлсибәр, һин ҡайҙа? – тип барлыҡ Ғаләмгә һөрән һалғыһы килә. Тик, теле аң-ҡауына йәбешкәндәй, өнһөҙ ҡала.\nЙылдар үтте. Тоҡта беҙ ятмаған кеүек, сер ҡасан да килеп бер сиселә. Бигерәк тә ауыл ерендә. Күпме йәшерергә тырышмаһындар, Нурғәле Гөлсибәрҙәрҙең ауылдан күсеп китеү сәбәбен белде.\nБик борон замандарҙан, граждандар һуғышы осоронанмы, әллә унан да элегерәк башлан-ғанмы, Таймаҫ менән Динебәк нәҫелдәре араһында ҡан дошманлыҡ йәшәп килгән. Был туралағы боронғо хәтирәләрҙе тәмләп-тәмләп сурытып һөйләргә әүәҫ ауыл ҡарттары, ике аралағы низағлашыуҙы туҡтатаһы урынға, утҡа май һибеп, әленән-әле ялҡынын дөрләтеп торған. Йәштәр йыйылған ерҙәрҙә лә бындай хәбәрҙәр ишетелер булған. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Нурғәле менән Гөлсибәр – ошо ике нәҫелгә ҡараған ғаиләлең балалары. Егет – Таймаҫ, ҡыҙ – Динебәк нәҫеленән. Таймаҫтарҙың аҡһаҡалдары Ишбирҙе менән Хәлил олатайҙар үҙҙәре тере саҡта Динебәктәр менән ҡан ҡатнаштырыуға ҡырҡа ҡаршы торған.\nӘлеге көнгәсә, нәҫел араһында йәштәрҙең осрашып йөрөүен ишетеп ҡалыу менән, ырыу башлыҡтары ҡан илатып уларҙы айырған. Ҡасандыр, йәш саҡтарында, Нурғәленең атаһы Зө-бәйер менән Гөлсибәрҙең әсәһе Суфыя ла бер-береһен өҙөлөп яратышып йөрөгән булған. Ҡарттар хөкөмө буйынса улар ҙа ҡауыша алмаған. Ҡан дошманлыҡ, тамыр йәйеп, улар ара-һында йәшәй биргән. Ике яҡтың йәштәре бер-береһе менән осрашып йөрөүен белеп ҡалды-лармы, айырыуса егет яғы ғашиҡтарҙы айырырға тырыша, оло быуын туғандары ҡыҫылып, уларҙың дуҫлығына ҡырҡа ҡаршы төшә.\n– Беҙҙең Аҡбирҙе атлы данлы батырыбыҙҙы үлтергән нәҫелдән ҡыҙ алаһыбыҙ юҡ, – тигән уларҙың ҡарты Ишбирҙе Таймаҫов.\n– Әхмәтша ҡурайсыны ҡылыс менән сабып үлтергән ҡәүемгә ҡыҙ бирәһебеҙ юҡ, – тигән Динебәктәр.\nБыл юлы ла балалыҡтан сығып та етмәгән Нурғәле менән Гөлсибәрҙең осрашып, һөйөшөп йөрөүҙәре тураһындағы хәбәр Таймаҫовтарға килеп ишетелә. Хәбәр шунда уҡ бөтә туған-тыумасаға тарала. Ололар, ғәҙәттәгесә, йәнә дау ҡуптара.\n– Ошо беҙҙең ара егеттәре тота ла шул әргендек (көсө, хәле аҙ булғанлыҡтан эшкә ярамаған, кәрһеҙ) Динебәк нәҫеленең мөстән ҡыҙҙарына мөкиббән китә. Йәш сағында атаһының Суфыя тип алйотланып йөрөүе әҙ булманы, хәҙер быныһы, Нурғәлеһе, ғишыҡ тотоп йөрөй шүрәленән яралған нәҫелгә, – тине Хәлил ҡарт, бүләһен шелтәләп.\nЫрыу ҡото булырҙай һөйкөмлө, сибәр ҡыҙҙарын Таймаҫтарға биргеләре килмәһә лә, был юлы, дошманлыҡты ҡыумайыҡ тип, Динебәктәр өндәшмәй ҡараны.\nӘ Таймаҫтар өҙмәне лә ҡуйманы. Бер аяғы ерҙә, икенсеһе гүрҙә булған Тимербәк ҡартка тиклем:\n– Уланыбыҙ шәжәрәбеҙҙе белмәй, маңҡорт булып үҫкән. Һуңғы йылдарҙа нәҫелебеҙ тарихын йәштәребеҙҙең иҫенә төшөрмәй башланыҡ шул. Беҙ – Таймаҫовтар, данлы тархан нәҫеленән. Йәш быуын быны онотмаҫка тейеш. Ә Динебәковтар ғүмер баҡый үҙе туйһа, күҙе туймаған асарбаҡ булды. Алаҡаңлап, кемдең нимәһе ҡырын ята, шуны сәлдереп, ғүмер кисергәндәр. Беҙҙең ата-бабалар борондан Динебәковтарҙы әҙәмгә һанамаған, ҡан ҡатнаштырыу түгел, ялсы итеп тә тотмаған уларҙы.\nҠарттарҙың хөкөмө ҡаты. Әллә ҡасан булып үткән хәлдәрҙе, ана шулай, ҡайта-ҡайта, йәш-тәрҙең хәтеренә төшөрөп тора улар.\n– Граждандар һуғышы ваҡытында беҙҙең Аҡмырҙа тигән данлы батырыбыҙҙы шул Динебәк-тәрҙең йолҡош Әхмәтша бандиты атып үлтергән. Беҙҙең нәҫел араһындағы ҡан дошманлыҡ ана шунан башланған. Ете быуында ла был хәлдәр онотолорға тейеш түгел.\nАҡһаҡалдарҙан бындай ҡот осҡос хәлдәр тураһында ишеткән йәштәр аптырап ҡалған. Был юлы ла ҡарттар уларҙы тиҙерәк айырырға тигән ҡарар сығара.\nГөлсибәрҙең әсәһе Суфыя имеш-мимештәрҙе ишеткеләп йөрөһә лә, башта, бөтмәҫ уларҙың дошманлашыуы тип, әллә ни иғтибар бирмәне. Нурғәленән ҡыҙының намыҫынан көлдөр-төргә йөрөйҙәр икән тигән һүҙ килеп еткәс, әсә йөрәгенә хәнйәр ҡаҙанылармы ни. Булыр ул Таймаҫтарҙан, тине. Ағыулы һүҙ кеше үлтерер, тигәндәр. Ҡыҙҙарының намыҫын мәсхәрәнән һаҡларға тырышҡан ата-әсә кәңәшләште лә ауылдан бөтөнләйгә күсеп китте.\nӘлбиттә, барып урынлашыу менән Гөлсибәр һөйгәненә, адресын күрһәтеп, хат яҙып һалды. Бынан йөҙ йыл элек йәшәп киткән Аҡбирҙе менән Әхмәтшаның уларҙың мөхәббәтенә ни ҡатнашлығы бар? Ул бит Нурғәлене өҙөлөп ярата. Әммә ҡыҙҙың хаттары егеткә барып етмәне. Таймаҫовтар араһының бер кешеһе почтала эшләп йөрөй икән. Ҡарттар ҡушыуы буйынса ул хаттарҙы килеү менән юҡ итеп торҙо.\nЙылдар хистәрҙе һүрелтә, тиҙәр. Ҡайҙан һүрелтһен инде. Ысын мөхәббәт ҡан дошманлыҡтан көслөрәк. Ул үлемһеҙ.\nИшбирҙе, Хәлил ҡарттар һәм башҡа нәҫел ҡонон юллаусылар үлеп киткәс, ике яҡтың да тамам үҙәгенә үткән дошманлыҡты башҡа ҡыуыусы ла, ҡуйыртыусы ла булманы. Хәҙер инде был фамилиялар ҙа ауылда һирәк ишетелә. Бары бер-береһен яратҡан йөрәктәр араһындағы һары һағыш, ергә һеңеп, күктәргә ашып, барлыҡ тәбиғәткә көйөк булып, мәңгелеккә тороп ҡалды.\nНурғәле ҡатыны менән егерме биш йылға яҡын бергә ғүмер кисерҙе. Бер-береһенә талап ҡуйманылар, һәр кем үҙенсә йәшәне, үҙенсә йөрөнө. Һаулығы шәптән булманы меҫкен ҡа-тындың. Телһеҙ һәм һаңғырау булыуы етмәгән, быуындары һыҙлап ҡаҡшатты. Аҙаҡ һыҙланыуы йөрәгенә төштө. Тамам йонсоп, был донъянан ыҙалап китеп барҙы мәрхүмә. Нур-ғәле ҡатынын ҡәҙерләп ерләне. Инде өс йыл яңғыҙы, һуңғы ваҡытта тәүге мөхәббәте Гәлсибәрҙе генә уйлап, хыял донъяһында йәшәй. Ҡайҙа икән уның берҙән-бере, һөйөклөһө Гөлсибәр?! Мәңгелек мөхәббәтен иҫләйме икән?!\nБер саҡ, телевизорҙан юғалған кешеләрҙе эҙләп табыу тураһында тапшырыу ҡарап ултыр-ғанда, башына уй килде: ә ниңә ошолай итеп эҙләтеп ҡарамаҫҡа. Оҙаҡҡа һуҙмай һөйгәнен эҙләүҙәрен үтенеп хат яҙып ебәрҙе. Яуап көтөп, күңеле талпынып йөрөгәндә уға Мәскәүҙән шылтыраттылар: “Һеҙҙе Гөлсибәр исемле ханым эҙләй. Осрашыуға килегеҙ”. Ысынмы икән был? Ышанып булмай! Йөрәк ярһыуына сыҙар хәле ҡалмаған Нурғәле, тиҙ генә йыйынып, Мәскәүгә осто.\nБына Нурғәле “Останкино” телеүҙәгенең коридоры буйлап килә. Ҡаршыһына, ҡояштай бал-ҡып, урта йәштәрҙәге ханым йүгерә-атлай килә. Бәй, әллә Гөлсибәр инде? Эйе, эйе, был бит Гөлсибәр, уның ҡәҙерлеһе! Йә, Хоҙай, әллә тағы ла нығырак сибәрләнгән инде?..\nГөлсибәр уны алыҫтан уҡ таныны. Олпатланған булһа ла, барыбер үҙгәрмәгән Нурғәлеһе. Әллә яратып, һоҡланып ҡарауы инде. Бына улар бер-береһенә яҡын уҡ килеп етте.\n– Беҙ икебеҙ ҙә бер-беребеҙҙе эҙләп, бер үк ваҡытта тапшырыуға хат яҙғанбыҙ икән.\nӘйтерһең дә, арала тиҫтәләгән йылдар ятмаған! Улар, етәкләшеп, телеүҙәк бинаһынан сығып, бергә атлап китте.\nШулай итеп, Таймаҫовтар менән Динебәковтар нәҫеле араһындағы ҡан дошманлыҡҡа нөктә ҡуйылды. Мөхәббәт көсө юғарыраҡ булып сыҡты.


Ғәҙәттән тыш хәл теркәлгән йорттарҙа капиталь ремонт сиратһыҙ үткәрелә\nБыл турала бөгөн Башҡортостан Хөкүмәтенең Президиум ултырышында белдерелде.\nКүп ҡатлы йорттарҙа капиталь ремонтты ойоштороуға үҙгәрештәр индереү буйынса закон проекты менән Башҡортостандың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса министры Сергей Афонин таныштырҙы. Өҫтәмәләргә ярашлы, теге йәки был өйҙә техноген йәки тәбиғи характерҙарғы ғәҙәттән тыш хәл йәки авария килеп тыуғанда ремонт шунда уҡ үткәрелергә тейеш. Төҙөкләндереү төбәк операторы иҫәбенә башҡарыла, элек аҡса ғәҙәттән тыш фондтан бүленә ине. Бөгөн төбәк операторы ошо маҡсатта 200 миллион һум бүлергә әҙер, был сумма етмәгәндә сығымдар бюджет сығанаҡтарынан ҡаплана. Хөкүмәт Президиумы ултырышында шулай уҡ 2017 йылда ҡала парктарын тәртипкә килтереүгә субсидия бүлеү хаҡында ла һүҙ барҙы.\nСергей Афонин, Башҡортостандың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры: «Субсидияларҙы бүлеү ҡағиҙәләре раҫланған. Тәү сиратта Бәләбәй, Кумертау, Белорет, Учалы, Благовещен кеүек моноҡалаларҙа парктарҙы тәртипкә килтереү, төҙөкләндереү ҡарала. Ошо маҡсатта федераль бюджеттан 18 миллион һумдан ашыу аҡса бүленә, тағы ла 4 миллион һумға яҡын аҡса республика ҡаҙнаһынан йүнәлтелә».


Өфө районы — Башҡорт Википедияһы\nӨфө районы (рус. Уфимский район) — Башҡортостан Республикаһындағы административ-биләмә берәмеге һәм муниципаль район. Административ үҙәге — Өфө ҡалаһы.\n67 067 кеше (2010)\nИглин районы, Өфө, Кушнаренко районы, Благовещен районы, Ҡырмыҫҡалы районы һәм Шишмә районы\nКатегория:Өфө районында ерләнгәндәр\nӨфө районы Викимилектә\nГорчилин Александр Михайлович (16.09.1925—06.05.1970) — Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл армияһы ҡыҙылармеецы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан, Советтар Союзы Геройы (1943). Чесноковка ауылынан.\nИльин Сергей Спиродонович (05.04.1925—05.02.1945), Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, уҡсылар взводы командиры, лейтенант. Советтар Союзы Геройы (1945, үлгәндән һуң). Район биләмәһенә тура килгән бөткән Андреевка ауылынан.\nКосолапов Филипп Макарович (09.01.1919—17.08.1994), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр, осоусы, авиация дивизияһының эскадрилья командиры, полковник (1957). Советтар Союзы Геройы (1943). Волков ауылынан.\nКулаков Пётр Афанасьевич (16.06.1923—24.01.1994), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир-артиллерист, уҡсылар дивизияһы артиллерия полкының орудие командиры, сержант. Советтар Союзы Геройы (1945). Покровка ауылынан.\nМихайлов Александр Фадеевич (20.04.1925—02.01.1944), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир, Воронеж фронты 3-сө гвардия танк армияһы 9-сы механизацияланған корпусы 69-сы механизацияланған бригадаһының мотоуҡсылар батальоны пулемётсыһы, рядовой. Советтар Союзы Геройы (1943). Кручинин ауылынан.\nПикунов Александр Степанович (10.01.1923—14.01.2012), совет хәрби хеҙмәткәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945 йыл). Запастағы подполковник (2000). Эске хеҙмәт полковнигы. Сығышы менән хәҙер Өфө ҡалаһы биләмәһенә ингән\nЕдрёнкин Михаил Акимович (21.11.1923—31.10.1970), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир, штурмлау инженер-сапер батальоны саперы, рядовой. 1948 йылдан КПСС ағзаһы. Дан орденының тулы һәм ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.\nИльин Александр Алексеевич (14.12.1948— 22.10.1997), радиоинженер. 1974—1994 йылдарҙа Өфөләге «Прогресс» һәм «Магнетрон» заводтары инженеры. СССР-ҙың 1989 йылғы Дәүләт премияһы лауреаты. Нижегородка ауылынан.\nКреков Фёдор Андреевич (19.02.1919—14.06.2007), тимер юлсы, 1955—1990 йылдарҙа Куйбышев тимер юлының Башҡортостан бүлексәһе Дим локоматив депоһының электровоз машинисы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1959). СССР‑ҙың почётлы тимер юлсыһы (1950). Рождественка ауылынан.\nСалманов Григорий Иванович (12.02.1922—3.04.1993), совет хәрби етәксеһе, армия генералы.\nПегов Виктор Николаевич (6.11.1938—22.10.2018), рәссам, педагог. 1962—2018 йылдарҙа Өфө сәнғәт мәктәбе уҡытыусыһы. 1970 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (2011) һәм Башҡорт АССР‑ының (1988) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Өфө ҡалаһы Орджоникидзе районының почётлы гражданы. Урыҫ-Юрмаш ауылынан.\nРайонда «Кроношпан Башҡортостан» яуаплығы сикләнғән йәмғиәт урынлашҡан (Кириллов ауыл советы (Өфө районы), Дорогино, Венская урамы, 100). Эшмәкәрлек йүнәлеше — ағас эшкәртеү сәнәғәте. HPL панелдары, ламинат, ДСП, ДВП плиталары һәм башҡа төр продукция етештерә.\nHPL панелдарынан биҙәлгән йорт\nHPL панелдары эшләү процессы\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Ильин Александр Алексеевич 2019 йылдың 24 декабрь көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 12 декабрь 2018)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Креков Фёдор Андреевич 2016 йылдың 22 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 15 февраль 2019)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Салманов Григорий Иванович 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 10 март 2018)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Өфө_районы&oldid=1109795 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 10 февраль 2022 в 15:15\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:15 10 февраль 2022 үҙгәртелгән.


Брендовое мероприятие "Йәйғор төҫө- балаҫтарҙа" - МБУК РДК муниципального района Хайбуллинский район\n/ Клубы / Сельские клубы / Мало-Арслангуловский СК / Брендовое мероприятие "Йәйғор төҫө- балаҫтарҙа"\nБрендовое мероприятие “Йәйғор төҫө- балаҫтарҙа”\nВәзәм мәҙәниәт йортонда, 7 ноябрь, “Йәйғор төҫө- балаҫтарҙа” исемле брендлы сара булып үтте. Фойела оҫтабикәләрҙең һуғылған, бәйләнгән, ырғаҡ менән эшләнгән балаҫтары күргәҙмәһе, йөн эшкәртеү, тәбиғи буяуҙарға йөндө буяу, станокта балаҫ һуғыу буйынса оҫталыҡ дәрестәре үтте. Килгән халыҡ ихлас, ҡыҙыҡһыныу менән ҡарап үтте. Оҫталар менән танышып үттеләр. Унлаған оҫтабикәнең балаҫтары күргәҙмәлә күҙ яуын алып торҙо. Ә сәхнәлә фольклорлаштырылған тамашала өмәсе ҡатындарҙың бирнәлеккә тип балаҫ эшләүҙәрен, эш араһында уйын, йыр, бейеүҙәре күрһәтелде. Ул тамаша араһында йәш быуынға, балаларға өйрәтеү, күрһәтеү, йолаларыбыҙҙы, кәсептәребеҙҙе өйрәтеү ҙә сағылдырылды.\nОшо оҫталыҡ, сабырлыҡ, матурлыҡ өлгөләре араһында ниндәй генә эштәр юҡ. Йәйғор төҫлө балаҫтар күҙҙе ҡамаштырып тора, Һуғылған, бәйләнгән, ырғаҡ менән эшләнгән балаҫтар ҙа теҙелгән. Һәр эшләнгән балаҫта күңел йылыһы, күҙ нуры, серлелек бар. Балаҫ һуғыусылар – халыҡ ижадын тергеҙеүселәр. Улар бер ҡайҙа ла махсус белем алмаған, юғары уҡыу йорттарын тамамламаған, һәм шуның менән дә уларҙың оҫталығының мәртәбәһе ҙур.\nӘ инде йомғаҡлау ваҡытыда Хәйбулла районы мәҙәниәт бүлеге етәксеһе, район ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы етәксеһе Мамбетова Лариса Рәшит ҡыҙы үҙенең йылы һүҙҙәрен еткереп, оҫтабикәләргә һоҡланыуын белделдерҙе, төпкөл ауылда булһа ла Вәзәм халҡының һәр яҡлап тырышлығын билдәләп рәхмәттәр әйтте. Шулай уҡ Вәзәм ағинәйҙәренең етәксеһе Сурина Райхана Шәйхислам ҡыҙын ҡотлап рәхмәт хатын тапшырып үтте. Баһалама ағзалары район ағинәйҙәре етәксеһе, методик бүлеге белгесе Ишемғолова Миңзифа Ибраһим ҡыҙы һәм Бәләкәй Арыҫланғол мәҙәниәт йорто етәксеһе Сурина Гөлназ Ғамир ҡыҙы еңеүселәрҙе билдәләп грамота һәм бүләктәр тапшырҙы. Бүләктәр Әбеш ауылы хакимиәте башлығы Юнысов Таһир Мөғлетдин улы тарафынан бүленде. Таһир Мөғлетдин улы матур сара үтеү менән, еңеүселәрҙе, ҡатнашыусыларҙы, килгән ҡунаҡтарҙы тәбрикләп ҡотлап үтте. Сурина Мәрйәм, Сурина Әнүзә, Нурсия, Кускильдина Хәмдиә, Мөнирә, Ласынова Кларалар төрлө номинацияларға лайыҡ булып бүләкләнделәр.\nБайрам барыһына ла оҡшаны, илһамланып, дәрт алып таралышты ауылдаштар. Эйе, бер ҡараһаң, ябай ғына балаҫ кеүек, әммә боронғолоҡтоң һәр ымында, ишараһында тәрән мәғәнә ята. Балаҫтарҙы беҙгә асаһы ла асаһы әле. Улар башҡорт тарихын, фекерен, йәшәү рәүешен еткерә беҙгә. Ҡан хәтере кеүек, аҫалы балаҫтарҙа милләт хәтере, халыҡтың үҙаңы, донъяға ҡарашы, йәшәү рәүеше сағылған.\nБоронғо кәсепте һаҡлап ҡалған апайҙарға рәхмәт әйтергә һәм уларҙың оҫталығына һоҡланырға ғына ҡала. Тик был шөғөлдөң, башлыса, оло йәштәге кешеләрҙеке булыуы матур кәсептең юғала барыуын күрһәтә бит. Балаҫ һуғыу кәсебенең бөгөн артыҡ популяр булмауының сәбәптәре күп, әлбиттә. Берәүҙәр милли балаҫтарға һорау булмауын билдәләй, икенселәр, был эшкә көс һәм ваҡыт күп сарыф ителһә лә, әллә ни хаҡы булмауына һылтана. Ә бит башҡорт балаҫтары − тик тәбиғи материал ҡулланып эшләнгән сифатлы тауар. Балаҫ һарыҡ йөнөнән, тәбиғи буяуҙар ҡулланып эшләнә. Тик бына хәҙер балаҫ һуғыу өсөн ҡулланылған буяуҙар бөтөү кимәлендә икән. Оҫталар был буяуҙы таба алмай ҡаңғыра. Һөҙөмтәлә, һарыҡ йөнө урынына ябай йөн ептәрҙе ҡуллана башлаусылар ҙа бар. Донъяла тиңе булмаған башҡорт балаҫтарын һаҡлау ғына түгел, артабан да үҫтереү – бөгөн иғтибар талап иткән мәсьәлә. Һәм был юҫыҡта етди эш алып барыу кәрәк Республика халыҡ ижады үҙәге тырышлығы менән Башҡортостанда кейеҙ баҫыу шөғөлө тергеҙелде, тип әйтергә кәрәк. Сиратта – балаҫ һуғыусыларға иғтибарҙы арттырыу. Шуға ла ошондай байрамдар ойоштороп мастер-класстар, семинар-практикум үткәрелеүе әһәмиәтле булыр тип уйлайым. Унда оҫталар йәш быуынға балаҫ һуғыу серҙәрен аңлата. Һәр аҫаның, һәр балаҫтың айырым бер көсө бар. Шуға ла оҫталарҙың йәштәргә әйтер һүҙе, ҡалдырыр мираҫы күп. Балаҫ һуғыу кәсебен үҫтереү өсөн бер ниндәй ҙә яңы нәмәләр уйлап сығарырға кәрәкмәй. Милли кәсеп боронғолоғо, быуаттар буйы һаҡланып килгән биҙәктәре, аҫалары һәм ошоға бәйле йолалары менән ҡиммәтле. Һәр кем белә − ҡайҙалыр ситкә, хатта сит илгә түгел, сит ҡалаға булһа ла барһаң, шул ерҙең үҙенсәлеген, тарихын, мәҙәниәтен күрһәткән нәмәләрҙе күрге, иҫтәлеккә алып ҡайтҡы килә. Ниндәйҙер заманса, бәлки, ҡайһылыр сиктәр буйынса камил булған тауарҙар бер кемдә лә ҡыҙыҡһыныу уятмай. Шулай булғас, башҡорт балаҫы − республиканың милли брэнды булырға лайыҡлы матурлыҡ һәм ул үҙенә иғтибар талап итергә хоҡуҡлы. Тик шуныһы – башҡорт балаҫтары үҙебеҙҙең дә йорттарҙы биҙәгән осраҡта ғына ошо матур кәсепте һаҡлай, милли брэндтың ҡиммәтен күрһәтә аласаҡбыҙ. Ситтән килгән ҡәҙерле ҡунаҡтарға ниндәй генә аҫаба балаҫтар бүләк итеп оҙатһаҡ та, был матурлыҡты үҙебеҙ күрмәй, үҙебеҙ ҡулланмай, үҙебеҙ ҡәҙерен аңламай тороп, боронғо кәсептең бер генә мәғәнәһе лә юҡ. Ябай йорттоң да, дәүләт учрежденияларының да иҙәндәрен башҡорт балаҫы биҙәгәндә, ниндәй шәп булыр ине, ә!


Назир Сабитов | Әбйәлил - Абзелил - Part 9\nХәтем менән бағышлау\nХәтем тигән һүҙ, ғибәҙәтең, уҡыуҙың аҙағы, Ҡөръән уҡыу, Ҡөръән уҡып сығыу, йәғни Ҡөръәнде тулыһынса уҡып сығыу, Ҡөръәнде хәтем итеү ул — уны башыннан аҙағына ҡәҙәр уҡып сығыу — тип аңлатмаларҙа әйтелә.\nХәтем менән бағышлау бер нәмә кеүек, тик бағышлау бер-нисә аят менән, йәки Ҡөръәнде тулыһынса уҡымай – бер-нисә сүрә уҡып аҙағына тамамлауҙа уҡылған доға-аяттар. Был доғалар ғәрәпсә йә башҡортса булырға мөмкин. Ә хәтем — Ҡөръән Кәримде тулыһынса — бер айҙамы, йәки ике айҙамы уҡып сығып, аҙағына шул Ҡөръәндең һуңғы битендәге, йәки икенсе ғәрәпсә доғаны бағышлап уҡып ҡуйыуҙалыр. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nШундай хикәйәт һөйләнә. Бер әҙәм бер мәле ире менән йөрөгән ҡатынды күрҙе: ҡатыны бик матур, әммә ире бик иләмһеҙ: бөкөрө, шаҙра битле, ҡиәфәтһеҙ әҙәм ине. Әлеге әҙәм ҡатындан һораны: «Әй, һеңлекәш, һиң үҙең бик матур, әммә ирең бик йәмһеҙ икән. Ул ир менән нисек риза булып йәшәйһең?». Ҡатын яуап итеп: «Әй, ағай, матур матур булып күренмәй, һөйгән матур булып күренә. Уның төҫө йәмһеҙ булһа ла, Аллаһ Тәғәлә менән уның араһы яҡындыр. Шуның өсөн Аллаһ Тәғәлә мине уға сауаб итеп бирҙе. Әммә минең менән Аллаһ Тәғәлә араһы йыраҡтыр. Шуның өсөн, минең гонаһыма күрә, уны Аллаһ Тәғәлә миңә ғазап итеп ебәрҙе. Ул минем матурлығыма шөкөр ҡыла. Мин уның иләмһеҙлегенә сабыр итәмен, Аллаһ Тәғәлә вәғәҙәһе буйынса. Шөкөр итеүселәр урыны – ожмаҡтыр», — тине. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nБыл вәғәздә ирҙәрҙең ҡатындарҙа булған хаҡтарын һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙың ирҙәрҙе ҡәҙер итеүҙең сауаптарын һәм ирҙәрҙе рәнйетеүсенең гонаһтарын хикәйәт ителә. Шуға ҡатын-ҡыҙҙарға был нәсихәттәрҙе ихластан тыңлар кәрәк, ирҙәрегеҙҙең ризалығын алып йәнәттә булыр өсөн. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nӘҙәм бер үҙе сығып көнө буйы ашарға йүнләй, кис булыу менән мәмерйәгә кире ҡайта, улы менән уйнай, үҙе шат һәм мотло. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\nМәрхүм-мәрхүмәләрҙе иҫкә алыр өсөн, хәлендән килгәнсә мәжлес йыйырға мөмкин. Әгәр хәлеңдән килмәһә, мәсеткә барып берәй хәҙрәттән йәки Ҡөръән сүрәләрен уҡый белгән берәй таныштарыңдан уҡытырға мөмкин. Әреуахтар рухына мәжлес йыйыу беҙҙең халыҡтағы йола ғына. Йоланы үтәһәң дә була, үтәмәһәң дә була. Ислам шәриғәтенең бер өлөшө түгел. Мәжлес үткәрмәһәң гонаһ юҡ. Барыһы ла хәлегеҙгә ҡарап. тулыһынса ошонда уҡығыҙ...\n« Сюда 1 ... 7 8 9 10 11 ... 93 Туда »\nЙәсин - 4 978 views\nОБ АВТОРЕ - 4 232 views\nПәйғәмбәребеҙ доғаларынан - 4 164 views\nРамаҙан айы - 3 491 views\nӨшкөрөүсе Фәрит хәҙрәт - 3 434 views\nМәүлид кисәһенең өҫтөнлөктәре - 3 075 views\nМуллағыҙ указноймы? - 3 050 views\nМөхәммәтәнүәр әүлиә - 2 273 views\nМәрхүмдәргә ҡылынған әжер-сауап - 2 246 views\nОткрытие мечети в деревне Абзелилово - 2 075 views\nУраҙа — Ҡөрьән айы - 2 029 views


Мишкә районында халыҡ геройына һәйкәл асылды\n20 Август , 16:00\nҒази Заһитов 1945 йылда һөжүм төркөмө менән бергә дошман пулялары аҫтында беренселәрҙән булып Берлин рейхстагына байраҡ ҡаҙай.\nБөгөн Мишкә районында “Биш батыр” мемориаль комплексы асылды. Тантанала Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров ҡатнашты.\nМемориаль комплекс дүрт Советтар Союзы геройына – Мәхмүт Аҡтуғанов, Ишмай Ишкинин, Степан Казаков һәм Егор Орсаев, шулай уҡ халыҡ геройы Ғази Заһитовҡа арналған. Ғази Заһитовтың тыуыуына быйыл 100 йыл тула. Ул 1945 йылда һөжүм төркөмө менән бергә дошман пулялары аҫтында беренселәрҙән булып Берлин рейхстагына байраҡ ҡаҙай.\nҒази Заһитовға һәйкәлдең скульпторы – Рәсәй рәссамдар союзы ағзаһы Илдус Закиров.\n- Беҙ бөгөн ауыр һуғышты йырып сыҡҡандарҙы, фашимзды еңгән совет халҡын иҫкә алабыҙ. Башҡортостандан 780 меңдән ашыу кеше фронтҡа китә, яртыһына тиерлек кире әйләнеп ҡайтырға насип булмай. Тарихты йөҙҙәрҙә иҫләйҙәр, шуға күрә Миңлеғәле Шайморатов, Александр Матросов, Миңлеғәле Ғөбәйҙуллин, Таһир Күсимов, Даян Мурзин һәм башҡа командирҙар һәм яугирҙәр хаҡында хәтер мәңгелек. Ғази Ҡаҙыхан улы Заһитов та улар рәтенән. Йәш быуынға тап шундай кешеләр хаҡында һөйләргә тейешбеҙ. Яңы быуын ата-бабаларының батырлыҡтарын, илебеҙҙең бөйөклөгөн белеп үҫһен. Батырҙар хаҡындағы хәтер мәңге йөрәктәрҙә булһын. Яу яланында ятып ҡалғандарға мәңгелек дан! – тине республика етәксеһе Радий Хәбиров.\nБатыр Ғази Заһитовтың туғаны Рәмил Заһитов монументты төҙөүҙә ҡатнашҡан һәр кемгә рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе.\n- Бөгөн беҙ шундай шәп һәйкәл асабыҙ. Башҡортостан Башлығына ата-бабаларыбыҙҙың данын мәңгеләштереүгә ихтирам күрһәткәне өсөн рәхмәт! – тине ул.\nТантанала ҡатнашыусылар Бөйөк Ватан һуғышынан әйләнеп ҡайтмаған яугирҙәр иҫтәлегенә бер минут тын торҙо, аҙаҡ республика етәксеһе һәм мәртәбәле ҡунаҡтар Ғази Заһитов һәйкәленә һәм “Биш батыр” мемориалына сәскәләр һалды.


"Ата-әсәһе өсөн баланан үс алдым" » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Тормош юлдары ҡатмарлы » "Ата-әсәһе өсөн баланан үс алдым"\n"Ата-әсәһе өсөн баланан үс алдым"\nйәки Гиппократ антын боҙған табип тәүбәһе\nМедицина университетында эшләгән осорҙа Мәрйәм исемле ҡыҙ менән танышып киттек. Ҡыҙ тип, минең менән йәштәш. Урал аръяғы райондарының береһенән, тимәк, яҡташтарбыҙ. Кейеменә ҡарағанда аҡсаға мандый алмағаны күҙгә ташлана. Һәр семестр аҙағында имтихан бирә алмаусылар араһында уның фамилияһы тороуға ҡарап, уҡыуы ла иҫ китерлек түгел икәнен аңланым. Һуңғы сиктә “ҡойроҡ”тарын ҡыҫҡартҡан студент стипендияһынан да мәхрүм ҡала килде. Күп осраҡта уның өсөн документтарҙы курсташ ҡыҙҙары тапшыра ине. “Ул бөгөн эштә” йәки “Ҡойроҡтар”ын тапшырып, үҙе килә алманы” – һәр саҡ сәбәп табылып ҡына торҙо. Аҙаҡҡы курстарының береһендә ул минән ҡараусы кәрәккән таныштарым тураһында һорашты. Тап шул саҡта бер хеҙмәттәшебеҙҙең ире юл фажиғәһенә осрап, уны дауахананан сыҡҡас ҡарарға кеше эҙләйҙәр ине.\n– Миңә төнгөлөккө эш кәрәк. Көнө буйы уҡыуҙамын бит,– Мәрйәм күңелһеҙ йылмайҙы. Шул саҡта уның матди хәленең үтә лә ауыр икәнен аңланым.\nИкенсе килеүендә ул хәлле генә кешеләрҙең ауырыу балаһын ҡарауы тураһында һөйләне. Уҡыуын тамамлағас, беҙгә оҙаҡ ваҡыт осрашырға тура килмәне. Үткән аҙнала ауылда йәшәгән әхирәтемдең улына талон алыр өсөн балалар дауаханаһына юлландым. Ҙур сират үтеп, эшемде тамамлап, ҡайтыр юлға сыҡтым.\n– Һаумыһығыҙ! – Ҡаршымда, шат йылмайып, Мәрйәм тора ине. Тик ул танымаҫлыҡ булып үҙгәргән: өҫтөндә – килешле һәм ҡиммәтле тун, тәрбиәле ҡиәфәт, бәхетле йылмайыу һәм мөләйем ҡараш. Яҡын әхирәтен күргәндәй, ул мине яурынымдан ҡосоп алды.– Хәлдәрегеҙ нисек? Берәйһе ауырып киттеме әллә?\n– Һаумы, Мәрйәм? Һин әллә бында эшләйһеңме?\nБайтаҡ ҡына һөйләшеп, хәлдәребеҙҙе белешеп торғас, телефон һандарын яҙышып, юлдарыбыҙҙы дауам иттек. Ике аҙна тирәһе ваҡыт үткәс, ул мине өс көнгә “Радуга” шифаханаһының көндөҙгө бүлегенә йөрөргә саҡырҙы. Оҙайлы процедураларҙың береһендә Мәрйәм бынан бер нисә ай булып үткән хәлде һәм уға бәйле тормош юлын һөйләне.\n– Атай-әсәйемдең ғәзиз балаһы булып, һөйөү, иркәләү татып үҫтем. Мине боҙорлоҡ артыҡ байлыҡтары булмаһа ла, мохтажлыҡ күрмәнем. Тормош гел генә аҡ төҫтәргә мансылып, бәхетле генә барыр кеүек ине. Әммә кейәүгә сығып, бер аҙ йәшәгәс, яҙмыш бер-бер артлы һынауҙар менән сыныҡтыра башланы. Әгәр ул саҡта айырылышыу булмаһа, бөгөнгө уңышлы табип булмаҫ ине яныңда. Барыһына ла элекке ирем – Ғәзизйән сәбәпсе.\nМин уны әллә ҡасан уҡ ғәфү иткән кеүек инем. Исеме күңелдән юйылған, мөхәббәт хистәре лә иртәнге томандай юҡҡа сыҡҡан. Бары тик ниндәйҙер ваҡиғалар ғына, унда-бында иҫкә төшөрөп, хәтер ебен ҡуҙғатып ҡуя ине. Бынан ике ай элек уйламаған ерҙән осраштыҡ та, күңелдә буран, өйөрмә ҡупты. Оло хистәр, яратыу тойғоһо, тип уйлай күрмә. Сығарып ташланған кәрәкһеҙ, иҫке әйберҙәй сағымды, күңел ғазаптарына әрнеп йәшәгән көндәр, күҙ йәштәре менән үткән төндәр, аҡсаһыҙлыҡтан интегеп, подъезд иҙәнен йыуып йөрөгән саҡтар иҫемә төштө. Күҙ алдымда йөрөмәгәнгә, аралашмағанға ғына онотолған икән ул асыу тойғолары. Ә күрешкәс, әйтерһең дә, улар кисә генә булған кеүек, барыһы ла ҡабат хәтергә төштө. Ғәфү итә алмағанмын икән.\nҒәзизйән менән ҡунаҡта таныштыҡ. Әхирәт ҡыҙым ҙурҙан ҡубып тыуған көнөн билдәләне. Күрше районда йәшәгән егете дуҫы менән килгәйне. Артыҡ һүҙ һөйләп бармаған, тыныс холоҡло егет миңә тәү ҡараштан оҡшаны. Ҡунаҡта ҡыҙҙар егеттәргә ҡарағанда күберәк, шуға күрә ул миңә иғтибар итер тип бөтөнләй уйламаным. Әммә ҡунаҡтан һуң мине оҙата килде. Аралашыу телефондан дауам итте, ара алыҫ тип торманы, йыш килде. Бер айҙан инде ул миңә кейәүгә сығырға тәҡдим яһаны. Бер-беребеҙҙе өҙөлөп ярата инек, быға ихлас ышанам. Бер генә кәмселеген дә күрергә теләмәнем, күргәндәре лә һағыныу һәм мөхәббәт янында шундай ваҡ һәм төҫһөҙ тойолдо.\nТуй, бергә атҡан таңдар, эштән һуң һағынып өйгә ҡайтыу – бергә йәшәгән өс йыл тормошомдоң иң бәхетле мәле. Ул һаман да шулай яҡты һәм матур булып һаҡлана. Әммә унан һуңғы һигеҙ йылда түгелгән күҙ йәштәре лә мәңге оноторлоҡ түгел. Ҡыҫҡаһы, бәхеттән осоноп, йәш ғаиләләрҙә була торған проблемаларға иғтибар итмәй, донъя көтөргә тырыштыҡ. Өр-яңы йортта ҡәйнәмдәр менән бергә йәшәнек, ҡунаҡҡа ҡайтҡан туғандарҙы ҡаршы алыу, ялдарҙы бергә үткәреү, күстәнәстәр менән оҙатып ҡалыу миңә оҡшай ине. Көндөҙ баҡса утау, өй йыйыу, ихата таҙартыу кеүек эштәрҙе дәррәү эшләйбеҙ ҙә, кисен ҙур табын артында һөйләшеп, көлөшөп ултырабыҙ. Еңгәй-килен тип өҙөлөп торған туғандарҙы ла ихлас яраттым. Иптәшем ғаиләлә иң бәләкәй бала, үҙенән өлкән ете ағай-апаһынан иркәләнеп үҫкән. Ауыр һүҙҙе күтәрмәй, шуға ла мин уға әйтәһе һүҙҙәремде йомшаҡ итеп әйтергә тырыштым. Берәй эште эшләр алдынан ике-өс көн буйы әйҙәләргә, маҡтай-маҡтай күңелен күрергә кәрәк. Сабырлығым етмәгән мәлдәрҙә тауыш күтәрелә, ул бер аҙ үпкәләп йөрөп ала. Әммә йылмайып-көлөп, ҡабат күңелен күтәреп ебәрергә яйын табам. Икебеҙ ҙә эшләгәс, аҡсаға артыҡ ҡытлыҡ кисермәнек. Туйға минең атай-әсәйем мул ғына аҡса бүләк иткәйне, уларҙан тағы ла бурысҡа һорап, машина алып ебәрҙек. Ҡәйнәмдәр, ошо йортта ҡала торған балаларым һеҙ тигәс, башҡа сығыу тураһында уйламаныҡ.\nТормош арбаһы әкрен генә алға тәгәрәгән саҡта, өләсәйем аяҡтан йығылды. Уны ҡараған атай-әсәйемә ярҙамға тип, бер айға отпуск алып, тыуған ауылыма ҡайтырға булдым. Ғәзизйән мине машина менән алып барып ҡуйҙы, теүәл бер айҙан килеп алырға тейеш. Тәүге осорҙа көнөнә әллә нисә шылтырата ине, аҙаҡ һирәкләне. Бер нисә тапҡыр үҙем шылтыратҡанда телефонын алманы. Отпуск аҙағына яҡынлашыуға, мине шаңҡытыр хәл булды. Төн уртаһында телефоныма: “Беҙ Ғәзизйән менән бер-беребеҙҙе яратабыҙ. Никах уҡытырға һөйләштек, башҡаса килеп йөрөмә”, – тигән смс-хат килеп төштө. Шунда уҡ иремә шылтыраттым, тик бисә кеше тауышын ишетеп, һүндереп ҡуйҙым. Төнө буйы уйланып, был хәлде бер кемгә лә белдермәҫкә булдым.\nМине ауылдан килеп алыусы булманы, ирем йортона автобус менән ҡайтып киттем. Тупһанан ингәндә үк өйҙә нимәлер үҙгәргәнен тойҙом. Барыһы ла урынында, бары тик иремдең, ҡәйнә-ҡайнымдың, хатта ҡунаҡҡа ҡайтҡан ҡайнағам менән килендәшемдең дә ҡарашы һалҡын ине. Сәй табыны тынлыҡта үтте, һүҙ бәйләнмәне. Кис етеп, йоҡларға йыйынғас, ирем, машинаның майын алмаштырырға кәрәк, тип ҡайҙалыр сығып китте лә, таң беленә башлағас ҡына ҡайтып инде. Ауыҙынан араҡы еҫе аңҡый, муйынында тешләп үпкән урындар ҡалған. “Һөйәркә”нең миңә ебәргән сәләмдәре ине был. Икенсе көндө Ғәзизйән менән аңлашырға булдым. Әйтерһең дә, ул шуны ғына көткән: “Эйе, мин башҡаны яратам. Ул һинән йәшерәк, матурыраҡ һәм аҡыллыраҡ”, – тип тураһын ярып әйтте. “Аҡыллы кеше сит иргә күҙ һалмай ул”, – тиеүемә ул тауышын күтәреп екерҙе: “Дилбәргә һүҙ тейҙермә!”\nШулай итеп, көндәшемдең күрше инәйҙең минән ете йәшкә кесерәк, еңгәй ҙә еңгәй, тип йөрөгән ейәнсәре икәнен белеп ҡалдым. Килендәшемдең ҡыҙҙары – бикәстәрем менән киске уйындарға йөрөгән йәш ҡыҙҙың минең иргә күҙе төшөр тип башыма инеп тә сыҡманы. Тәүҙә, ғаиләне һаҡларға тип, тырышып ҡараным. Тик Ғәзизйән 32 йәшендә малайҙарса ғашиҡ булғайны. Иң ҡыҙығы, ҡәйнәм мине ғәйепләне: “Кеше һыу һөлөгө кеүек ирен бер айға яңғыҙ ҡалдырып китмәй ул. Һин хәҙер киткән ҡыҙ, нимә тип әсәйең янына ҡайттың һуң?!” Уларҙы өләсәйемдең үлемдән саҡ-саҡ ҡалыуы бөтөнләй ҡыҙыҡһындырманы.\nӘсәй йортона ҡайтыу оят ине, ситкә китергә булдым. Тик тәү осорҙа йәшәргә аҡса кәрәк. Ашарға ултырғайныҡ, һүҙ башланым:\n– Туй аҡсаһына машина алдыҡ, ул һиңә ҡала. Миңә беҙҙең яҡтан төшкән һәм әсәйҙәр бурысҡа биргән сумманы бир. Өләсәйем бүләк иткән һыйырҙы ла һуйып һатайыҡ. Тыныс ҡына, ғауғаһыҙ айырылышабыҙ.\nТик яңылышҡанмын, тап шул саҡта ғауға ҡупты ла инде: “Беҙ һиңә анауындай расходтар менән туй (тик ул туйҙа улдары өйләнеүен оноттолар) үткәрҙек. Бүләктәр биреп, таныштар аша дипломһыҙ булһаң да эшкә урынлаштырҙыҡ. Ә һыйыр өсөн ике йыл рәттән бесән эшләп, ике ҡыш аҫрап сығарҙыҡ!” Һәм бер ыңғайҙан минең килен булған өс йыл эсендә ҡылған барлыҡ яманлығым ҡалҡып сыҡты: ҡайһылыр көндө мунсаның иҙәнен йыумағанмын, һыйыр һаумағанмын, иремдең класташы менән артыҡ йылмайып һөйләшкәнмен, өлкән килендәшемдең улын әрләгәнмен һәм башҡалар...\nАптырауҙан нимә әйтергә белмәй, тышҡа сығып киттем. Кисен Ғәзизйән менән тағы ла һөйләшеп ҡарарға булдым. Әллә ата-әсәһенең һүҙ тейҙермәҫен белеп, әллә өс йыл күрһәтмәгән үҙһүҙлелеге килеп сыҡтымы, белмәйем, ул ҡәтғи ине:\n– Минең бер тин дә аҡсам юҡ.\n– Улайһа, машинаны һатайыҡ. Әсәйҙәргә бурысың бар икәнен онотма.\n– Уны һин һорап алдың, үҙең түлә. Ә машинаны әлегә һата алмайым. Ул залогта, кредит алдым. Әйткәндәй, суд аша айырылышһаҡ, ул кредиттың яртыһын һин түләргә тейеш булаһың.\n– Ә нимәгә кредит алдың һуң?\n– Аҡса кәрәкте. Дилбәр ауырлы, бәпәй көтәбеҙ.\n– Әйберҙәрем күп, иртәгә ауылға алып барайыҡ.\n– Килеп алһындар. Мин эштән китә алмайым.\nИрем, һүҙ бөттө тигәндәй, һикереп сығып торҙо ла, сығып китте. Шаңҡыған хәлдә, мең төрлө уй менән яңғыҙым тороп ҡалдым. Сеңләп-сеңләп илағанымды ишетһә лә, быға тиклем үҙ әсәйемдәй күреп, хөрмәт күрһәтергә тырышҡан ҡәйнәм йыуатырға инмәне, ауыр хәлдән сығырлыҡ кәңәш бирмәне. Ирем тағы ла таң алдынан ҡайтып инде.\nӘсәйемдәрҙән был хәлде йәшереп тороп булмай ине инде, шылтыратып, уларҙы ла ҡайғыға һалырға тура килде. Әсәй үҙҙәренә саҡырҙы, әммә минең бер кем дә белмәгән яҡҡа сығып киткем килде. Шул көндө үк кис, әсәйем ҡабат шылтыратып, үҙенең Өфөлә йәшәүсе әхирәтендә йәшәп торорға мөмкинлек барын әйтте. Артабан нимә эшләргә икәнен бер ни тиклем ваҡыттан һуң хәл итергә булдыҡ. Үҙем күтәрә алырлыҡ ике сумкаға кәрәк-яраҡтарҙы һала башланым. Документтар, икешәр ҡат кейем, ҡышҡы пальто – бер сумка шыплап тулып та ҡуйҙы. Икенсеһенә күстәнәскә бер банка ҡайнатма, әҙерәк ит, һөт һәм ҡаймаҡ ултырттым. Аяҡ кейемдәре, әсәйем бүләк иткән кейеҙ (әллә ниңә уны ҡалдырғым килмәне) – икенсе сумкала ла урын ҡалманы. Бирнә һандығымды келәткә сығарып, барлыҡ әйберемде тултырҙым. Һыймағандарын ҡумталарға һалып, эргәһенә ҡуйҙым. Форсат сығыу менән үҙем йәки әсәйемдәр килеп алыр, тип ниәтләнем. Юллыҡ аҡсаны ике өй аша йәшәгән яҡташ ҡатындан һорарға батырсылыҡ иттем. Һүҙемде кире йыҡманы, рәхмәт уға.\nИртәгәһенә ирем мине район үҙәгенә илтеп ҡуйҙы. Исмаһам, ҡайҙа юл тотоуымды ла һорашманы. Бары тик мин төшөр алдынан: “Һин мине үҙеңә ғашиҡ иттерҙең, әммә һөйөүемде һаҡлай алманың”, – тине. Өфөгә барған ете сәғәтлек юлда күҙ йәштәре аша Ғәзизйән менән бергә йәшәгән мәлде күҙҙән үткәреп, хаталарымды эҙләнем. Тик шул тиклем күрә алмаҫлыҡ хәлгә еткергән бер генә оло гонаһымды ла таба алманым.\nРәзилә апай ҡолас йәйеп, ихлас ҡаршы алды. Бер аҙна илап яттым да, үҙемде ҡулға алырға булдым. Шулай тип уйланым да бит, Гөлдәриә, тик уны уйлауы ғына еңел. Ә тормошҡа ашырыуы бигерәк ауыр булды. Тәүге һигеҙ йылда күргән-татығандар ҡалын-ҡалын китаптар яҙырлыҡ. Бер йыл һатыусы булып эшләгәндән һуң, атайым уҡырға, һөнәр алырға кәңәш итте. Рәзилә апай үҙе эшләгән медицина университетына саҡырҙы. Дауалау факультетына тәүге йылда инә алманым, шәфҡәт туташтары әҙерләү бүлегенә барҙым. Икенсе йылына йөҙ мең һум түләп (атай-әсәйем ҡыш буйы тинләп йыйған аҡсаһын тағы ла миңә тотондо), педиатрия бүлегенә күстем. Дөрөҫөн әйтәм, уҡыуым һәйбәттән булманы, үҙегеҙ ҙә беләһегеҙ бит. Нисәмә тапҡыр имтихандарҙы тапшыра алмай, ҡабат-ҡабат килеп йөрөнөм. Ул фәнде белмәүҙән түгел, ә ваҡыт етмәүҙән ине.\n(Аҙағы киләһе һанда).\nТөнгөлөккә бер ауырыу әбейҙе ҡарарға эшкә урынлаштым. Йәшәү бушлай, ашарға бешергәндә үҙемә лә өлөш сыға. Төндәр тыныс булғанда уҡырға мөмкинлектәр күп. Тик ауырыу кешенең тынысһыҙ саҡтары ла күп булды. Ә ял көндәремдә дүртәр подъезлы, туғыҙ ҡатлы өс йорттоң иҙәнен йыуҙым. Ике эштең аҡсаһы юлға, уҡыуға етеп торҙо. Әсәйҙәр унда-бында ебәргән аҡса кейемгә китә ине. Бер тин аҡсаһыҙ булғанда 12 туҡталыш араһын йәйәүләп йөрөнөм. Беләһегеҙ, медицина университетында бай студенттар уҡый. Күптәре аҡсаһыҙлыҡтың нимә икәнен дә белмәй. Яфаланып белем алырға ынтылыуымды улар аңламаны. Шулай ҙа, бер ваҡытта ла фильмдарҙа күрһәтелгән мыҫҡыллы ҡараш булманы. Тыуған көндәргә минән аҡса алманылар, әммә үҙемдеке етһә, башҡаларҙан күберәк сумманы йыйып, йә телефон, йә кәрәкле китап бүләк иттеләр. Әллә араларында иң олоһо мин булғанға (беренсе курсҡа килгәнемдә 26 йәш ине) үҙҙәренсә ихтирам күрһәтеүҙәре шул булдымы, аңламайым.\nӘ Ғәзизйәнде онотоу һәм ғәфү итеү шулай булды. Илап сыҡҡан төндәрҙең береһендә, ауырыу әбейем мәсеткә барырға тәҡдим итте. Йома көн иртән иртүк торҙом да, “Ихлас” мәсетенә йүнәлдем. Намаҙҙан һуң хәҙрәт йыйылыусыларға вәғәз һөйләй ине: “Кеше һәр ҡылған эшенә яуап тота. Кемдер был донъяла, кемдер әхирәттә. Һеҙгә хәҙерге ваҡытта ҡыйын икән, тимәк, ҡасандыр кемделер рәнйеткәнһегеҙ. Күҙ йәштәрегеҙ менән уны йыуып бөткәс, мотлаҡ матур тормош башланасаҡ. Әгәр һеҙ кемдеңдер өлөшөн тартып алып, үҙегеҙҙе бәхетле итеп тояһығыҙ икән, түләүҙәр алда буласаҡ.” Доғалар тыңлап, тағы ла бер түгелеп илап алдым да, үҙемде: “Тимәк, гонаһтарым йыуыла ла, бәхетле тормош башлана,”– тип йыуатып, тыныслана башланым. Ҡулыма диплом алыуҙы оло маҡсат итеп ҡуйҙым. Ниңәлер эшләй башлаһам, барлыҡ ауырлыҡ артта ҡалыр кеүек тойолдо. Аҡсаһыҙлыҡтан шул тиклем йонсоғайным, диплом алғас та Рәзилә апай менән кәңәшләшергә киттем. Һәйбәт эш хаҡы өсөн һирәк осраған йүнәлеште һайларға кәрәк ине. Минең ҡыҙыҡһыныуҙарҙы иҫәпкә алып, вертебролог– умыртҡа һөйәге буйынса белгес булырға ҡарар иттек. Интернатура үтер өсөн йыл ярымға Мәскәүгә барырға тура килде. Яҡшы аралашҡан бөтә туғандарҙан, дуҫтарҙан бурысҡа аҡса һорап алдым. Кемгәлер бурысымды әсәйемдәр ҡайтарҙы, эшләй башлағас, күптәренә кредит алып үҙем түләнем.\nИң үкендергәне: Ғәзизйән менән айырылған саҡта ауырлы булғанмын, стресс арҡаһында баланы һаҡлай алманым. Сабый булһа, бәлки тормош икенсерәк дауам итер ине. Хәҙер баш ҡаланың төп балалар дауаханаһында эшләйем. Аспирантурала уҡыйым, фатир алдым. Шулай, ике сумка әйбер менән сығып китеп тә, бөгөнгө көндә мохтажлыҡ кисермәйем. Бирнә әйберҙәремде лә барып алманым бит. Атай-әсәйемә, Рәзилә апайға ҡулымдан килгән тиклем ярҙам итәм. Улар булмаһа, был уңыштарым да булмаҫ ине бит, уларға мәңге бурыслымын. Курсташтарымды ла онотмайым, осрашып, аралашып торабыҙ. Байрам һайын бүләкһеҙ ҡалдырмайым, ризалатыр кәрәк бит. Кейәүгә сыҡманым, Ғәзизйәндән һуң бер тапҡыр ҙа ғашиҡ булғаным юҡ. Ә теләк бар, рәхәтләнеп, ихлас итеп, онотолоп ярат ине ул. Йәш саҡтағы кеүек итеп, һағына-һағына, күңел ашҡындырып. Ғәзизйән менән бергә саҡта, өйҙә яратҡан кешем көтә, тип эштән йүгереп ҡайта инем. Ә хәҙер бары тик ял итер өсөн генә өй кәрәк. Эш, ауырыу балалар, уҡыу. Шулай ҙа бәхетлемен, балаларға ярҙам итә алыуым киләсәккә яңы хыялдар өҫтәй. Былтыр тағы ла уҡып, травматолог һөнәрен дә үҙләштерҙем. Шулай, Гөлдәриә, кейәүгә сыҡҡанда түгел, ә айырылғандан һуң тормош ҡорорға тура килде миңә.\n– Ә Ғәзизйәнде ҡайҙа осраттың һуң?– мин тиҙерәк тарихтың төп өлөшөнә күскем килде.\n– Дауаханала. Травматолог булып ярты ставкаға эш башланым. Умыртҡа һөйәге буйынса белгес икәнемле иҫәпкә алып, ауыр сирлеләрҙе миңә ебәрәләр. Эш ваҡытым бөтһә лә, ҡайтырға ашыҡмайым, сират етмәй ҡалғандарҙы ҡабул итәм. Уларға ла файҙа, миңә лә өҫтәмә түләү. Кемдер күстәнәс тә биреп китә. Шулай бер көнө өҫтәмә ауырыуҙарҙы теркәргә бланк алыр өсөн кабинеттан сыҡтым. Улы менән сират көтөп ултырған элекке иремде күргәс, ниҙәр кисергәнемде һүҙ менән генә аңлата алмайым. 12 йылдан һуң тәүге күреүем ине. Ул тәүҙә мине абайламаны. Регистратураға төштөм дә, түләүле ауырыуҙар исемлегенә күҙ һалдым. Улар 8-се булып инергә тейеш. Ә минең Ғәзизйәндең проблемаһын бөтөнләй хәл иткем киләмәй ине. 3-сө ҡатҡа мендем дә, кабинетым ишегенә еткәс, теҙелеп ултырған ауырыуҙарға ҡарап һүҙ башланым: “Хөрмәтле балалар һәм ата-әсәләр! Минең сәғәт ярымдан бик ҡатмарлы операция башлана. Шуға күрә тик дүрт баланы ғына ҡабул итә алам. Ҡалғандар, зинһар, икенсе белгескә барығыҙ, йә иһә түләгән аҡсағыҙҙы кире алыр өсөн ғариза яҙығыҙ. Ул проблема биш минут эсендә хәл ителәсәк”.\nИшекте яптым да, ғауғаны баҫыр өсөн шәфҡәт туташын исемлек менән сығарып ебәрҙем. Ғәзизйәндең аптыраулы, ышанмаған ҡарашын күргәйнем инде, танымағанға һалыштым. Уның шаңҡып торған мәлен тағы ла күргем килде, әммә ишекте асып ҡарарға батырсылығым етмәне. Ваҡытты һуҙыр өсөн, балаларҙы яйлап, ентекләп ҡарап сыҡтым, әсәләре менән әнгәмә ҡорҙом. Йыйынып, йыуынып сығыуыма кабинет яны буш ине. Намыҫым борсомаһын өсөн поликлиниканан дауахана яғына киттем. Бүлексәгә инеп хәл белештем, ҡыҙҙар менән ултырып сәй эскәс кенә ҡайтырға сыҡтым.\nТөндә йоҡлай алмай оҙаҡ уйланып, пландар ҡороп яттым. 450 саҡрым ара үтеп, тап беҙҙең бүлексәгә килгән икән, тимәк, улының етди проблемаһы бар. Хеҙмәттәшем ҡараған хәлдә лә, иртәгә миңә ҡабат алып инәсәк. Тимәк, беҙҙең осрашыуҙан ҡасып булмай. Нисек һөйләшергә? Әллә танымаған булып ҡыланырғамы? Улай бөтөнләй йүләр кеүек күренәсәкмен. Башым ҡатып, таң алдынан ғына йоҡлап киттем.\nИртәнсәк, ысынлап та хеҙмәттәшем уларҙы эйәртеп килеп инде.\n–Мәрйәм Фәритовна, бында ауыр осраҡ.\n–Авариянан һуң баланың умыртҡа һөйәгендә ауыртыу барлыҡҡа килгән...– Ҡаҙыҙҙарҙы, ренгент һүрәттәрен алып, ентекләп уҡырға тырыштым. Хәрефтәр һикерә, уҡығанымды ла аңлай алмайым.\n–Һаумыһығыҙ. Онотмаһағыҙ, атайымдың исеме Фәрит,– Ул өндәшмәй башын түбән эйҙе.– Ауыртыныу, һыҙланыу ҡасандан башланды?\n– Авариянан һуң зарланманы. Ике ай элек йоҡлай алмай мыжый башланы. Районда диагноз ҡуя алмайҙар. Нимә булды, үҙем дә аңламайым...\n–Ә һин мине илатып алып ҡалған, сит кешеләрҙең ҡул көсө ингән машинала иҫән-һау йөрөрмөн, тип уйлағайныңмы?– Мин был һорауҙы Аллаһы Тәғәләгә йыш бирә инем, бөгөн ғәйепле кешенең күҙенә ҡарап әйтер мөмкинлек сыҡҡанда өндәшмәй ҡалманым. Ғәзизйән аптырап миңә текәлде, өс йыл буйы бер ҡаты холоҡ күрһәтмәгән, гел уны ҡәҙерәп, әпәүләп торған тәүге ҡатынынан бындай һүҙҙәр ишетермен, тип уйламаны шикелле.– Беләһеңме нимә, һин ялыу яҙа алаһың. Теләһәң– баш табипҡа, теләһәң министрҙың үҙенә, әйҙә, эштән ҡыуһындар мине. Әммә һинең балаңды аяҡҡа баҫтырмаясаҡмын. Икенсе табип тап.\nБарлыҡ ҡағыҙҙарын уның ҡулына тоторҙом да, кабинеттан сығып киттем. Шулай итеп мин ҙур ғорурлыҡ менән биргән Гиппократ антыма хыянат иттем. Үпкәләремде иҫемә төшөрөп, Ғәзизйәнгә үс итәм тип, бала күңелен ҡыйҙым. Алты йәшлек бала барыһын да аңлай, күңеле аша үткәрә бит. Ҡалтыранған ҡулдарымды, ярһыған күңелемде тынысландыра алмай байтаҡ ултырҙым. Ялыу менән барған осраҡта, һис икеләнеүһеҙ үҙем теләп эштән китергә риза итем. Кире әйләнеп килгәндә, таныштарым юҡ ине инде. Шәфҡәт туташының миңә көнө буйы аптыраулы ҡараш ташлауын һиҙеп йөрөнөм.\nБер-нисә көн үткәс тынысландым, хәлде нисек үҙгәртергә, тип уйға баттым. Үпкәләрем бер аҙ күңелдең төпкө мөйөшөнә боҫоп, намыҫым ҡалҡып сыға башланы. Үҙебеҙҙә һаҡланған документтарҙы алып ҡарап сыҡтым. Әлбиттә, баланың үҙен ҡарамайса асыҡлыҡ индереп булмай, шулай ҙа хәл бик мөшкөл түгел кеүек. Регистратура хеҙмәткәренә күрһәтелгән телефон буйынса шылтыратып, баланы дауаханаға саҡыртырға, минең телефон һандарын бирергә ҡуштым.\nИке көндән ҡәйнәм шалтратты:\n– Һаумы, килен.\n– Мин һиңә ныҡ рәнйенем. Анау сама ер үтеп барған баланы ҡарамай сығарып ебәргәнһең.\n– Ә һеҙ 12 йыл элек билдәһеҙлеккә сығып киткәнемдә, кеше балаһы ас йөрөймө икән, туҡмы икән, тип уйламанығыҙмы? Минең дә рәнйешем бар бит.\n– Әсәйең була тороп ниңә билдәһеҙлеккә сығып киттең һуң? Минең балаларымдың береһе лә ҡайҙа барырға белмәй аптырап йөрөгәне юҡ, тура үҙемә ҡайта.\n– Әсәйемдәрҙән һинең улың, ҡыҙығыҙҙы бәхетле итәм, бергә тормош ҡорабыҙ, тип никах уҡытып, паспортыма мисәт ҡуйҙырып алып сығып китте. Һеҙҙең расходтар булған кеүек, уларҙыҡы ла булды. Мин, Ғәзизйәндән айырмалы рәүештә, өйһөҙ ҙә, аҡсаһыҙ ҙа ҡалдым. Әгәр Аллаһы Тәғәләгә ышанаһығыҙ икән, тимәк, улығыҙ менән ейәнегеҙ бушҡа ғына минең ҡулыма ҡарап килмәгән. Мине бәхетемдән айырған кеше, бөгөн килеп һыҙланған балаһына ҡарап йәне әрней. Әсәйем менән атайым,минең ғазапланғанды күреп әҙ иламаны, хәҙер һеҙ ҙә уларҙың хәлен аңлайһығыҙҙыр. Бәхетһеҙ бала өсөн әсәйҙәр ғазаплана!– Башҡаса түҙер әмәлем ҡалманы, телефонды һалып ҡуйҙым.\nИкенсе аҙнаһына улын эйәртеп, элекке ирем тағы ла килде. 26 көн дауаханала ятып, малай аяҡҡа баҫты. Иртәгә сығарырға, тигән көндө Ғәзизйән яныма инде. Конверт менән тортты миңә тоторғас:\n– Мәрйәм, әлегә йөҙ мең һум ғына кредит бирҙеләр. Теге юлғы бурысымды түләйем, тигәйнем. Ҡалғанын аҙаҡ бирермен...\n– Их, Ғәзизйән, был аҡса теге юлы булһа ине лә бит. Һин һалған йән ғазаптары янында тағы ла, иртәгәһе көндө нисек йәшәйем, ашарға нисек еткерәйем, тигән һорауҙар булмаһа, миңә еңелерәк булыр ине... Әгәр намыҫың таҙа булһын тиһәң, әсәйемдәргә алып бар, күҙҙәренә ҡарап ғәфү үтен. Сөнки һинең шул саҡтағы ҡылығың уларҙы ла ярты ҡартайтты. Хәйер, әгәр улың ауырымаһа, һаман да тыныс күңел менән, әллә кем булып, йәш ҡатыныңды ҡосоп ятыр инең. Кемгәлер насарлыҡ эшләнем, тигән уй башыңа ла инмәҫ ине, моғайын...\n–Уйлана башлағайным инде. Беҙ бит Дилбәр менән айырылдыҡ. Дөрөҫөрәге, ул минән ҡыҙҙыбыҙҙы алып сығып китте.\n–Йәш һәм бай иргәме?\n–Быға аптырарға ярамай,– Мин һуңғы сиктә тағы ла бер яра һала алыуыма шатланып, ағыуымды сәстем.– Һин бит миңә, ир күрмәгән ҡарт ҡыҙ өсөн генә супер ир инең. Хәҙер, тәжрибәле ҡатын булараҡ әйтәм, һин түшәктә дәртле, йәш һәм Дилбәр кеүек башы-күҙе уйнап торған “ҡыҙ”ҙарҙы ҡәнәғәтләндерерлек түгелһең шул. Ҡатыныңа үпкәләмә йәме, үҙең көс өҫтәрлек дарыуҙар ҡуллана башла, – тип йылмайҙым да, янбаштарымды уйната-уйната коридорға сығып киттем. Һигеҙ йыллыҡ ғазаптарҙы ошо биш минутлыҡ һөйләшеү юҡҡа сығарҙы. Үҙемдең өҫтөмдән йөк төшкәндәй хис иттем. Әйтелмәгән һүҙҙәр, үпкәләүҙәр күңелде өйкәп йөрөгән икән.\n– Ул да яңғыҙ, һин дә. Бәлки ҡауышып, ҡабат йәшәп китерһегеҙ?– һәр ваҡыт мөғжизә көткән күңелем был юлы ла тынғы бирмәй башланы.\n– Гөлдәриә, һин өйөрө менән ауыр саҡта йылы һүҙҙәрен йәлләгән ғаиләгә бер нимә булмағандай йылмайып бара алыр инеңме? Мин– юҡ. Бәлки, уҡыуымдың тәүге йылдарында булһа, ҡайтыр инем. Хәҙер үҙ баһамды беләм. Аллаһы Тәғәлә ошо көнгә сығарыр өсөн Ғәзизйән аша юл һалған, тимәк. Рәхмәт уларға...\nСығыу ваҡыты 19-04-2017, 17:12 | Ҡаранылар: 2385


Рәсәй Сауҙа һәм сәнәғәт министрлығының яңы законы 16 меңдән ашыу дарыухананы ябыуға килтереүе мөмкин // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n14:26, 25 мая 2018 Иҡтисад\nРәсәй Сауҙа һәм сәнәғәт министрлығының яңы законы 16 меңдән ашыу дарыухананы ябыуға килтереүе мөмкин Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2018 йыл, 25 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.\nРәсәй Сауҙа һәм сәнәғәт министрлығының яңы законы ҡабул ителгән осраҡта, тотош илдә 16 мең дарыухананың ябылыуы ихтимал. Был дөйөм һандан 25,5 % тәшкил итә.\n«Сауҙа һәм сәнәғәт министрлығының закон проекты аҙыҡ-түлек ритейлы өсөн дарыуҙарҙы магазин кәштәләрендә һатыу мөмкинлеген аса. Дарыуханалар өсөн был — өҫтәмә конкуренция факторы, сөнки аптекалар һәм супермаркеттар араһында ла һатып алыусы өсөн көрәш булыуы ихтимал», — тип аңлаттылар Marketing Logic аналитика агентлығында.\nШулай уҡ тикшереүселәр аҙаҡҡы һатып алыусы өсөн дарыуҙарға хаҡтың 11% артыуы мөмкин тип фаразлай.\nТеги: аптека, Сауҙа һәм сәнәғәт министрлығы, закон проекты


Республикала көндәр һыуына | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n06 октября 2015 — 15:31\nСиноптиктар, республикала һауа торошоноң ҡырҡа үҙгәрәсәге тураһында фаразлай. Аҙна аҙағында, урыны менән ҡар ҡатыш ямғыр көтөлә. Һигеҙендә, мәҫәлән, төнөн ике градусҡа тиклем һыуытасаҡ. Ел тиҙлеге, секундына 20 метрға тиклем етеүе көтөлә. 10,11,12 октябрҙә лә Башҡортостанда ҡарлы ямғыр һәм түбән һауа температураһы вәғәҙәләйҙәр.


Башҡортостанды ниңә төтөн баҫты?\nИюндең урталарынан интернет селтәре “Себер урмандары яна!” тип оран һалған яҙыуҙар менән тулды. Иркутск өлкәһендә, Красноярск крайында, Бүрәт, Саха (Якут) республикаларында ғәҙәттән тыш хәл иғлан ителде. Янғын 2,7 миллион гектар ерҙе ялмап алған. Ут сығыуҙың сәбәбе – йәшен атыу, тип белдерҙе Рәсәйҙең тәбиғәт ресурстары министры. Бөгөн уттан зыян күреүселәр юҡ, тип тә өҫтәне ул.\nБыйыл Иркутск өлкәһенә икеләтә ауырға төштө: һыу баҫыуҙан халыҡ айнып өлгөрмәне, урман янғындары башланды һәм тирә-яҡты төтөн еҫе баҫты. Иркутск өлкәһенән белдереүҙәренсә, тораҡ пункттарға хәүеф янамай. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, төтөн еҫе күпселек районды баҫып алған, кешеләр баш ауыртыуына зарлана, бер нисә ҡат марлянан тегелгән һыулы битлек тағып йөрөргә мәжбүрҙәр.\n“Утты һүндермәйҙәр!” тип яр һала урындағы халыҡ. Был, әлбиттә, дөрөҫлөккә тап килмәй. Ут һүндереүселәр менән бергә үҙ ирке менән ябай халыҡ та янғынға ҡаршы көрәшә. Ҡайһы бер ерҙәргә техника барып етә алмай – урман яныуын дауам итә. Янғындан таралған төтөн еҫе меңәр саҡрымдарға һуҙылған, ул хатта беҙҙең Башҡортостанда ла һиҙелә. Ҡайһы бер көндәрҙә ҡояшты һәм күк йөҙөн зәңгәрһыу япма ҡаплай, тын алыуы ауырлаша.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров та был турала үҙ фекерен белдерҙе: ”Себерҙә янғындар дауам итә, өс миллион гектарҙа урман яна, унар меңләп ҡош-ҡорт, йәнлек ҡырыла. Был – ҡурҡыныс хәл һәм бөтә донъя кимәлендәге фажиғә, шулай булыуға ҡарамаҫтан, власть бер нимә лә эшләмәй”.


Рөстәм Хәмитовтың «Газпром» башлығы Алексей Миллер менән эш осрашыуы булды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитовтың «Газпром» башлығы Алексей Миллер менән эш осрашыуы булды\n12:12, 11 ноября 2016 Иҡтисад\nРөстәм Хәмитовтың «Газпром» башлығы Алексей Миллер менән эш осрашыуы булды Фото: «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәте\nӨФӨ, 2016 йыл, 11 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.\n10 ноябрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең идара рәйесе Алексей Миллер менән эш осрашыуы булды.\nЯҡтар Хеҙмәттәшлек тураһында килешеүҙе тормошҡа ашырыу барышын тикшерҙе. Атап әйткәндә, республикаға газ үткәреү хаҡында һүҙ барҙы. 2006-2015 йылдарҙа «Газпром» дөйөм оҙонлоғо 405 километрлыҡ 21 ҡасаба-ара газ үткәргес төҙөгән, тип билдәләнде. Һөҙөмтәлә Башҡортостанға газ үткәреү кимәле 78,5-тән 89,6 процентҡа тиклем артҡан (Рәсәй буйынса уртаса — 66,2 процент). Әлеге ваҡытта компания республиканың Краснокама, Баймаҡ, Борай, Мишкә, Өфө һәм Учалы райондарында алты ҡасаба-ара газ үткәргес төҙөй.\nОсрашыуҙа «Газпром»дың Башҡортостанда газ-мотор яғыулығы баҙарын үҫтереү буйынса эшенә айырым иғтибар бүленде. Бөгөн төбәктә «Газпрома»дың 12 автомобиль газ тултырыусы компрессор станциялары эшләй. Өфөлә тағы ла бер станция төҙөлә.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Газпром» һәм Башҡортостан араһында хеҙмәттәшлек, тәбиғи газды мотор яғыулығы сифатында файҙаланыуҙы киңәйтеү, газ үткәреү тураһында килешеүҙәр ғәмәлдә. Бынан тыш, яҡтар республика ойошмаларының юғары технологиялы продукцияһын ҡулланыуҙы киңәйтеү буйынса проекттың «юл карта»һына ҡул ҡуйған.\n«Газпром — балаларға» программаһы сиктәрендә төбәктә тау саңғыһы спорты буйынса олимпия резервындағы балалар һәм үҫмерҙәр спорт мәктәбе, күп функциялы спорт майҙансыҡтары төҙөлгән.\nТеги: газ үткәреү,газпром,бр башлығы


Кәңәштәр » Табын\nАҙ тәжрибәле ҡортсолар инә ҡортто инәһеҙ күскә үрсемле рамдарҙы ҡуйып сығарырға тырыша. Иртә яҙҙан быны бөтөнләй эшләргә ярамай. Беренсенән, инә ҡорт ошо ысул менән барлыҡҡа килһә лә, балдың һәм уны ашатыусы йәш ҡорттарҙың әҙлеге арҡаһында ул бик түбән сифатлы буласаҡ. Икенсенән, енси өлгөргән әре ҡорттар булмау сәбәпле, күп осраҡта был инә әре (ата) ҡортҡа әйләнә. Ашығыс эшләнгән инә төрлө йәштәге ҡорттар йәшәгән көслө күстәрҙә генә юғары сифатлы була.\nКүстәргә яҙғы тикшереү үткәргәндән һуң, мотлаҡ рәүештә варроа талпанына ҡаршы профилактик эшкәртеү уҙғарырға тәҡдим итәм. Миҙгел арауығында был эште 4 тапҡыр башҡарырға кәрәк. Хәтерегеҙҙә тотоғоҙ: талпандың үрсеү циклы ҡорттарҙың үрсеү цик-лына бәйле. Үрсем ваҡытында шыйыҡ препараттарға (Бисанар, Бивароол, Акво-Фло, Бипин-Т) өҫтөнлөк бирегеҙ.\n06 апреля 2018 йыл | Кәңәштәр\nЯҙ етеп, ер өҫтө ҡарҙан асылыу менән, район умартасылары өсөн тулҡынландырғыс та, яуаплы ла осор башлана. Быйылғы ҡарһыҙ, әммә ярайһы уҡ һалҡын ҡыш бал ҡорто күстәренең ҡышлауында сағылмай ҡалманы, әлбиттә. Ерҙең тәрән туңыуы ҡорттарҙың ҡышлау урындарында температураның түбәнерәк булыуына, ә был үҙ сиратында күстәрҙе йышыраҡ туҡландырыу мохтажлығына килтерҙе.\nБалаһы булған һәр ғаиләлә шундай ҡағиҙә булырға тейеш: үҙе өсөн эшләй алғандың барыһын да бала үҙе башҡарһын, берәүгә лә уның өсөн эшләп бирергә ярамай.


Дәүләт Думаһы ҡабул иткән закон проекттарының һаны буйынса республика Волга буйы федераль округында беренсе урын яуланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nДәүләт Думаһы ҡабул иткән закон проекттарының һаны буйынса республика Волга буйы федераль округында беренсе урын яуланы\n13:16, 5 августа 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 5 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Дәүләт Думаһы ҡабул иткән закон проекттарының һаны буйынса Волга буйы федераль округы төбәктәренең закон сығарыу органдары рейтингында беренсе урын алды. Республика парламенты индерелгән закон проекттарының һаны буйынса Һамар Губернаһы Думаһынан ҡала икенсе урынды биләй. Бындай мәғлүмәттәр Дәүләт Думаһының закондар сығарыу эшмәкәрлеген тәьмин итеүҙең автоматлаштырылған системаһынан алынған. Башҡортостан парламентының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев республика закон сығарыу органының роле федераль кимәлдә үҫеүен билдәләне.\n«Федераль коллегаларҙың беҙҙең закон сығарыу башланғыстарына ярҙам күрһәтеүе Дәүләт Думаһы комитеттары менән үҙ-ара килешеп эш итеүҙең көсәйеүенә, төбәк майҙансыҡтарында алдан һынауға, шулай уҡ республиканың башҡарма власть органдарының булышлыҡ итеүенә бәйле, — тип аңлатма бирҙе Константин Толкачев. — Йүнәлтелгән закон сығарыу башланғыстарының төп маҡсаты — ҡануниәттәге етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү. Сер түгел, урындарҙа ҡайһы бер хоҡуҡи нормаларҙың еренә еткереп башҡарылмауы нығыраҡ һиҙелә, шуға күрә файҙалы һәм популяр тәҡдимдәребеҙ бик кәрәк. Шул уҡ ваҡытта күп кенә мөһим башланғыстарыбыҙ закон статусына эйә булмай. Төп сәбәп — бюджетта уларҙы ғәмәлгә ашырыу өсөн тейешле аҡса ҡаралмауы. Шуны билдәләп үткем килә: закон проекттарының күбеһе Дәүләт Думаһында ҡарала, һәм беҙ федераль депутаттар уларҙы хуплар тип ышанабыҙ».\nТеги: ҡануниәт,бр дәүләт йыйылышы


Яңы йыл кисәһендә нисек кейенергә?\nХуш киләһең, Яңы йыл!\n19 Декабрь 2019, 18:53\n2020 йыл – көнсығыш календары буйынса аҡ металл сысҡан йылы, шуға күрә Яңы йылды аҡ, һоро, металл төҫтәрендәге кейемдәрҙә ҡаршыларға кәрәк. Уларҙың һәр береһе киләһе йылда үҙенсәлекле мәғәнәгә эйә: аҡ төҫ – байлыҡҡа, мөхәббәткә; һоро – рух ныҡлығына; металлик – уңышҡа килтерә, тип һанала. Принттарға килгәндә, уларҙы образда ҡулланырға мөмкин, әммә үтә сағыу булмаһындар. Леопард, йылан, бесәй төшөрөлгән һүрәттәр тыйыла, сөнки улар – сысҡандарҙың төп дошмандары.\nБелеүегеҙсә, төрлө ялтырауыҡтар бөгөнгө көндә бик актуаль, бигерәк тә Яңы йылда. Шуға күрә металл төҫөндәге пайеткаларҙағы кейемдәргә иғтибар итегеҙ, фото төшөргә теләһегеҙ, бындай образ ҡар фонында бигерәк тә уңышлы булыр. Пайеткалы кейемдәр һайлағанда, бәләкәй пайеткаларға өҫтөнлөк бирегеҙ, сөнки улар бөгөнгө көндә актуаль. Әгәр ҙә быларҙың береһе лә һеҙгә оҡшамаһа, сағыу төҫтәргә, йәғни ҡуйы ҡыҙыл, миләүшә, шәмәхә төҫтәрендәге кейемдәр һайлағыҙ. Ҡара төҫтө лә Яңы йыл байрамында ҡулланырға мөмкин, иң мөһиме – ул үтә моңһоу күренмәһен, шуға күрә ҡара төҫтәге кейемдәр декоратив элементтарға бай булырға тейеш.\nТуҡымаларға килгәндә, шифон, атлас, ебәк, барса, бәрхәткә өҫтөнлөк бирегеҙ, сөнки улар һеҙҙең образығыҙҙы сағыу, матур, заманса итер.\nКейемегеҙҙең тегелешен һайлағанда, уның көнүҙәклеге, заманға ярашлығы тураһында онотмағыҙ: ампир стилендәге, футляр, бәләкәй ҡара күлдәктәрҙе күҙ уңында тотоғоҙ. Үтә һығып торған күлдәктәр бөгөнгө көндә актуаль түгел, шуға күрә бындай күлдәктәрҙе алырға тырышмағыҙ.\nАяҡ кейеме лә образығыҙҙы тулыландырып килергә тейеш, шуға күрә уны дөрөҫ һайлап ала белеү мөһим. Классик стилдәге күлдәктәргә – “кәмә”-туфлиҙар, еңел ебәк күлдәктәргә босоножкалар тап килер. Сумка урынына клатч ҡулланыу урынлы булыр. Биҙәүестәргә килгәндә, улар сифатлы металдан, заманса булырға тейеш.\nЯңы йыл кисәһендә ҡыҙыл төҫтө ҡулланмағыҙ, сөнки ул агрессияны символлаштырып килә. Күкһел төҫтәрҙән дә баш тартырға кәрәк, сысҡан – һыуҙан ҡурҡҡан хайуан. Әгәр ҙә быларҙың барыһын да үтәһәгеҙ, сысҡан йылы һеҙҙең өсөн бик уңышлы булыр, тип ышанам.


Мостай Кәримдең шиғыры Симферополдә сүкеп яһалған Рәсәй картаһында Башҡортостан символына әүерелде // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nМостай Кәримдең шиғыры Симферополдә сүкеп яһалған Рәсәй картаһында Башҡортостан символына әүерелде\n17:13, 8 ноября 2019 Мәҙәниәт\nФото: Мостай Кәрим исемендәге фонд\nМостай Кәримдең шиғыры Симферополдә сүкеп яһалған Рәсәй картаһында Башҡортостан символына әүерелде Фото: Мостай Кәрим исемендәге фонд\nӨФӨ, 2019 йыл, 8 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nСимферополдә «Ҡырым ваҡыты» арт-объекты — Рәсәй картаһы рәүешендә металдан художестволы композиция барлыҡҡа килде. Уны асыу тантанаһы Халыҡтар берҙәмлеге көнөндә — Бөтә Рәсәй тимерселәр фестивалендә уҙҙы. Был хаҡта Мостай Кәрим исемендәге фондтан хәбәр иттеләр.\nКартала Башҡортостан да бар. Республикабыҙҙы кәрәҙле бал, милли тирмә, ҡурай сәскәһе һәм Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең «Ҡайын япрағы тураһында» шиғырынан өҙөк символлаштыра.\nКартаның ҙурлығы — 10х4 метр, ауырлығы — 15 тонна. Яңы арт-объектты йыл буйына тотош илдән 300-гә яҡын тимерсе эшләгән. Һәр береһе Ҡырымға композиция өсөн үҙ фрагментын һәм төбәктәренең сүкеп яһалған символдарын алып килгән. Картала Мәскәүҙе — Кремль, Санкт-Петербургты карап символлаштыра.\nКарта эшләү башланғысын Ҡырым Республикаһы хөкүмәте һәм Санкт-Петербург хакимиәте булышлығында Тимерселәрҙең ижади союзы, Санкт-Петербургтың һәм Төньяҡ-Көнбайыш төбәктең Тимерселәр һәм металл буйынса рәссамдар гильдияһы индергән.\nТеги: Рәсәй картаһы, Мостай Кәрим


Бөтәһе лә Мәскәүгә осасаҡ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Бөтәһе лә Мәскәүгә осасаҡ\nБөтәһе лә Мәскәүгә осасаҡ\n“Аэрофлот” эконом класлы авиакомпанияларҙы үҫтереү йәһәтенән киләһе йыл арыу ғына эшләргә ниәтләй.\nӘлбиттә, был инвестиция программаһы булышлығында башҡарыла. 2014 йылда бюджеттан 2,8 миллиард һум бүлергә тәҡдим ителһә, авиакомпания 529 миллион һум йүнәлтәсәк. “Ryanair и Jet Star” моделе нигеҙендә эшләнгән самолеттар тәүҙә һигеҙ дана буласаҡ. Улар Санкт-Петербург, Һамар, Екатеринбург, Махачкала, Краснодар, Өфө, Калининград, Яңы Уренгойға осасаҡ. Йәнә ике йылдан маршруттар һаны артыуы күҙаллана. Киев, Истанбул, Ереван, Барселона кеүек ҡалаларға ла осоу ихтималлығы булыр. Киләһе биш йылда парк 40 – 50 самолетҡа етәсәк.\nНимәһе мөһим, хаҡтар сағыштырмаса арзан. Мәҫәлән, Мәскәү менән Өфө араһы 3485 һумға торош буласаҡ. Был бөгөнгө хаҡтарҙан 31 процентҡа арзаныраҡ. Һамарға тиклем – 43 процентҡа (3100 һум), Екатеринбургка 29 процентҡа (4135 һум) әҙерәк килеп сыға. Билеттар тимер юл хаҡтары менән тигеҙләшә яҙа.\nТиҙҙән Рәсәйҙә яңы төр пассажир самолеттары барлыҡҡа киләсәк. Яҡын арала “МС – 21-300” лайнерының дүрт өлгөһө әҙерләнергә тейеш. Улар иҫкергән “Ту – 154” һәм “Ту – 204” самолеттарын алмаштыра. Тап ошо эштән граждан авиацияһы яңырышы башлана ла инде. РФ Хөкүмәте Премьер-министры Дмитрий Медведев “2013 – 2025 йылдарға авиация сәнәғәте үҫеше” дәүләт программаһын тормошҡа ашырыу планын раҫланы.\nСығыу ваҡыты 2-08-2013, 12:18 | Ҡаранылар: 564\nСамолет билеттары осһоҙораҡҡа төшәсәк


Ҡабан йылы беҙгә ниҙәр юрай\n30 Декабрь 2018, 12:58\nҠабан йылы – байлыҡ, тигән халыҡ әйтеме. Муллыҡ, бәрәкәт алып килһен был йыл!\nҠуҙы өсөн йыл ҡыҙыҡлы, сағыу, яңылыҡтарға бай булмаҡсы. Яҙмыш юлын бороп ебәрерлек осрашыуҙар, кәрәкле танышыуҙар, вазифала үрләүҙәр, йәшәү урынын алмаштырыуҙар... барыһы ла ихтимал. Ауырлыҡтар сыҡһа, ғаиләгеҙгә, туғандарығыҙғ атаянығыҙ – улар һеҙгә һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер. Өмөттәр аҡланыр, яңы эштәргә тотонор өсөн көс-дәртегеҙ ташып торор.\nБуға. Нимә теләүегеҙҙе алдан уйлағыҙ – барыһы ла тормошҡа ашырға тора. Һөнәри яҡтан үҫеш, эшлекле ҡыҙыҡһыныуҙар, күңелде күтәрерҙәй һөҙөмтәләр көтә. Үткәндәге тырышлыҡтарығыҙ өсөн бүләк алыу мәле. Ижади фекерләү, яңылыҡтарға ынтылыу, мөмкинлектәрҙе тормошҡа ашырыу йылы булмаҡсы.\nИгеҙәктәрҙең тормошонда үҙгәрештәр, яңылыҡтар күп көтөлә. Матди яҡтан хәлдәр тотороҡланыр, ғаилә мөнәсәбәттәренә лә тыныслыҡ, һиллек хас булыр. Яҙмыш һынауҙар сығарһа ла, аптырап ҡалмаҫһығыҙ, ышаныслы аҙымдар менән алға барырһығыҙ. Эшһөйәрлегегеҙ, етеҙлегегеҙ уңыштар алып килер, ижади һәләттәрегеҙ асылыр.\nҠыҫала өсөн йыл мөһим һәм өмөтлө танышлыҡтарға бай булыр. Һәр нәмәнең яҡты, яҡшы яғын табырға ынтылыу, эске тауышты тыңлау дөрөҫ юлды күрһәтер. Ижади ниәттәрегеҙ, уй-теләктәрегеҙ тормошҡа ашыр. Мәсьәләләрҙе көтөлмәгәнсә хәл итеү һәләте һөнәри йәһәттән дә үҫештәргә килтерер. Киләсәктә тормош юлында кәрәк булырҙай мөһим осрашыуҙар ҙа көтә.\nАрыҫлан быйыл һәр йәһәттән дә иғтибар үҙәгендә булыр. Фиҙакәр хеҙмәте лайыҡлы баһаланыр, матди яҡтан да уңыштар йылмайыр. Яңы кисерештәр, яңы мауығыуҙар йылы. Танышыуҙар бығаса билдәле булмаған серле донъяны асыуға килтерер. Мажаралар, мөмкинлектәр үҙен көттөрмәҫ.\nҠыҙ өсөн уңыш йыйыу осоро, киләһе йылға ҡарата, ни сәсһәң, шуны йыйырһың, тигән әйтем тулыһынса тап килә. Быға тиклем эшләгән изгелектәрегеҙ яҡшылыҡ булып үҙегеҙгә кире ҡайтыр. Йыл мауыҡтырғыс осрашыуҙарға, шатлыҡ килтергән йылы мөнәсәбәттәргә бай булыр. Көс-ғәйрәтегеҙ ташып торор, маҡсаттарығыҙға ирешерһегеҙ.\nҮлсәүҙе етди үҙгәрештәр көтә. Ҡыҙыҡлы тәҡдимдәргә, яңылыҡтарға асыҡ булығыҙ. Яратҡан шөғөлөгөҙҙө матди килем сығанағына әйләндереү мөмкинлеге лә бар. Ҡуйған маҡсаттарға ирешеү өсөн еңдәрегеҙҙе һыҙғанығыҙ. Шәхси тормошоғоҙҙа сағыу ваҡиғалар көтөлә. Илһам ҡанатында тирбәлгәндәр ҙә уңыштарға өмөт итә ала.\nСаяндарҙы тәбиғәт һиҙемләү тойғоһо, эшһөйәрлек менән бүләкләгән. Тап ошо сифаттары тормоштоң һәр даирәһендә уңыштарға юл аса ла инде. Күңелле, үҙенсәлекле ваҡиғаларға бай йыл көтә. Мөһим ҡарарҙар ҡабул итергә, яңылыҡтар асырға әҙерләнегеҙ. Маҡсаттарға ынтылғанда яҡындарығыҙ таяныс булыр.\nУҡсы өсөн төрлө ваҡиғаларға бай йыл көтөлә. Ғаиләгеҙҙә мөнәсәбәттәр көйләнер, мөхәббәтегеҙ нығыныр, йәшәү шарттарығыҙ ҙа яҡшырыр. Маҡсаттарығыҙҙы тормошҡа ашырыуҙа әүҙемерәк булығыҙ, заман менән бергә атлағыҙ. Илһам ҡанаттары һеҙҙе ташламаҫ, үҙенсәлекле фекерҙәрегеҙ менән эргә-тирәләгеләрҙе ҡыуандырып торорһоғоҙ.\nКәзәмөгөҙҙө яңы танышыуҙар, яҙмышта ҙур эҙ ҡалдырыр осрашыуҙар көтә. Тормош ағышын көтөлмәгән яҡҡа бороп ебәрерҙәй ваҡиғаларға әҙер булығыҙ, үҙгәрештәрҙән ҡурҡмағыҙ. Эш йә йәшәү урынын алмаштырыу мөмкинлеге лә бар. Шәхес булараҡ үҫешеү, белем кимәлен камиллаштырыу өсөн уңышлы йыл. Үҙ көсөгөҙгә, һәләтегеҙгә ышанысығыҙҙы арттырырҙай ваҡиғалар көтөлә.\nҺыуғояр ни теләһә, шул алдына килер. Тик үҙ көсөнә ышанып, теләктәрҙе тормошҡа ашырыу өсөн дөрөҫ юлда булыу ғына шарт. Яңы таныштар тормошоғоҙҙо йылы мөнәсәбәттәр менән һуғарыр. Ғаиләгеҙ һәр башланғысығыҙҙа һеҙҙе күтәреп, ярҙам итеп торор. Үҙегеҙҙе фәҡәт ыңғайға көйләп, тау аҡтарырҙай көс табырһығыҙ.\nБалыҡҡа йыл бик ҡыуаныслы, емешле булып хәтерҙә ҡаласаҡ. Ижади ниәттәре тормошҡа ашыр, эштәре лайыҡлы баһаланыр. Тик бер ни ҙә күктән төшмәй, барыһы ла – һалған көс, эҙләнеү, ең һыҙғанып эшләү һөҙөмтәһе. Сәйәхәттәрҙән дәрт, дарман алып ҡайтырһығыҙ.


1859 йылдың 16 ғинуарында Һамар губернаһы Бөгөлмә өйәҙе нең Кисеүсат ауылында ауыл муллаһы ғаиләһендә Риза исемле ма лай ( Ризаитдин Фәхретдин улы Фәхретдинов) донъяға килә. Йылдар үткәс, тап у л күренекле башҡорт яҙыусыһы - мәғрифәтсе, көнсығышты өйрәнеүсе ғалим, д ин эшмәкәре булып таныласаҡ.\nМәҙрәсәне тамамлағас, ул ике йыл самаһы имам булып эшләй,\nмәҙрәсә аса. Ризаитдин ғәрәп, фарсы, төрөк, рус телдәрен яҡ шы белә. Уның ғәрәп теленә арналған тәүге әҫәре - "Морфологи я буйынса китап" - 1887 йылда Ҡазанда баҫылып сыға.\n1891 йылда Риза Фәхретдиновты Өфөгә саҡыралар, унда Ырымб ур мосолмандарының дини йыйылышында ҡазый булып хеҙмәт итә. Ете рлек күләмдә материал йыйғас, Риза Фәхретдинов ҡазый вазифаһынан баш тарта һәм 1906 йылдың 20 майында Ырымбурға күсә, унда "Ваҡыт" гәзи те мөхәррире ярҙамсыһы, һуңыраҡ "Шура" журналы мөхәррире бул ып эшләй.\n1918 йылдың февраль айында Өфөгә килә, ҡазый вазифаһын ба шҡара, 1922 йылда мөфтөй итеп һайлана.\nРиза Фәхретдинов ғилми тикшеренеүҙәрен дауам итә. Ул күп томлы "Аҫар" тарихи - библиографик хеҙмәт, "Сәлимә, йәки Ғиффәт", "Әсмә, йәки Ғәмәл үә яза"повестарының авторы. Уның әҙәби мираҫынды иллеләп китап бар, Өфө ғилми үҙәк архивында ғына ла күп ҡулъяҙма материалдары һаҡла на. Ҡулъяҙма тупланмалары ғына ла 40 том иҫәпләнә. Профессор\nҒайса Хөсәйенов фекеренсә, был ҡулъяҙмалар уникаль ҡомартҡы\nбулып тора. Унда Башҡортостан һәм Татарстан мәҙәниәте тарихы, әҙәбиәте буйынса материал туплан ған һәм тарихсы, әҙиптәр, тел белгестәре, фольклорсылар өсөн\nбай фонд булып тора.\nРиза Фәхретдиновтың стилистик оҫталығына беренсе булып Ға бдулла Туҡай иғтибар итә. "Үҙенең "Сәлимә" һәм "Әсмә" китапт ары менән Риза Фәхретдинов үҙен ижади көсө, шиғрилығы, стиле\nменән айырылып торған бик шәп яҙыусы итеп күрһәтте", - тип яҙа ул.\nРиза Фәхретдинов Дини йыйылыш архивын һаҡлап ҡалыу өсөн\nбик күп эш башҡара. Уны илебеҙ ғалимдары юғары баһалай. 192 5 йылда СССР Фәндәр академияһы Президиумы Ризаитдин Фәхретдиновты Фәндәр академи яһының 200 йыллығына арналған юбилей тантанаһына почетлы ҡунаҡ сифа тында саҡыра.\nРизаитдин Фәхретдинов 1936 йылдың 11 апрелендә Өфөлә ва фат була. Мосолман зыяратында ерләнгән. Ҡәберендә мәрмәр һәйкәл ҡуйылғ ан һәм уның өҫкө өлөшөндә рус һәм ғәрәп телдәрендә "Ғалим - тарихсы , мөфтөй Ризаитдин Фәхретдинов. 1859 - 1936" тигән һүҙҙәр яҙ ылған.


Уҡытыуҙа яңы алымдар индерелә\nРеспублика башҡорт лицей-интернатында информатика дәресе интернет ресурстары ярҙамында алып барыла. Уҡыусылар фәнде инглиз телендәге сайтта ла өйрәнә. Белем усағы хеҙмәткәрҙәре билдәләүенсә, был алым балаларҙың һәләтен үҫтерергә, уларҙың белемен донъяуи кимәлдә баһаларға ярҙам итә.\nРеспублика башҡорт лицей-интернатында информатика дәресе. Һәр уҡыусы алдында планшет. Дәрестәр өсөнсө йыл инде интернеттағы Хан академияһы сайты ярҙамында үтә.Халыҡ-ара сайтта уҡытыу инглиз телендә алып барыла.\nДәрестә уҡыусыларға үҙаллы эшләргә ирек бирелә. Компьютерҙа һәр уҡыусының эше сағылып бара.\nҺигеҙенсе синыф уҡыусылары ҡыҫҡа ғына ваҡытта бик күпте өйрәнгән. Белем биреүҙә был алымды ҡулланыу шуныһы менән отошло - дәрескә килә алмаған бала программанан артта ҡалмай. Ул интернет булған ерҙә каникул ваҡытында ла үҙаллы шөғөлләнә ала. Өлгәше яҡшыраҡ булғандар башҡалар менән бер кимәлдә уҡып ултырмай, ул сайтта бирелгән программаларҙы үҙ аллы үтә.\nУҡытыусылар әйтеүенсә, мәғлүмәти технологиялар өлкәһендә Рәсәйҙә тәжрибәле белгестәр аҙ. Мәктәп балаларына ситтән белем алыу өсөн рус телендәге сайттар етерлек түгел. Шуға лицей уҡыусылары инглиз телендәгеһенә өҫтөнлөк бирә. Унда математика, геометрия, биология һәм башҡа фәндәрҙе лә үҙләштерергә була. Иң мөһиме - ул бушлай. Дәрес тотош интернет сайты аша алып барылмай, ул ярҙамсы элемент булараҡ ҡулланыла.\nИнформатика - егеттәрҙең иң яратҡан дәресе. Уларҙың ҡайһы береһе киләсәген ошо йүнәлештәге хеҙмәт менән бәйләргә лә уйлай. Донъя кимәлендәге селтәрҙә уҡыған егеттәр, бәлки, республикабыҙҙа үҙҙәре дистанцион белем алыу өлкәһен камиллаштырыр. Ни тиһәң дә, компьютер технологиялары ярҙамында белем алыу әле беҙҙә киң таралмаған.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ФЕКЕРЛӘҮ ҺӘЛӘТЕ ЮҠҠА СЫҠТЫМЫ, ТЫЙЫП ТОТОЛАМЫ? - 2017 - Мәҡәләләр\nФЕКЕРЛӘҮ ҺӘЛӘТЕ ЮҠҠА СЫҠТЫМЫ, ТЫЙЫП ТОТОЛАМЫ?\nФекереңде белдереү менән мәғлүмәт биреү тигән төшөнсәләр буталып китте бөгөн. Буталып киттеме, әллә быларҙың беренсеһе бөтөнләй булманыламы?\nЖурналистика өлкәһен күҙ уңында тотам әле. Теләһә ниндәй башҡорт баҫмаһының берәй мәҡәләһен алып ҡара - мәғлүмәт бар, әммә фекер юҡ. "Шунда шул үтте, бик яҡшы булды йәки шундай закон ҡабул ителде, шул етәксе шулай тип әйтте", тигән, булған хәл-ваҡиғаны уҡыусыға еткерә торған хәбәр бар, ә шул ваҡиғаға авторҙың үҙ ҡарашы юҡ. Һәм ошо фекерҙең булмауы мәҡәләне төҫһөҙләндерә лә. Сөнки бындай уҡ мәғлүмәтте ҡайҙан да ала алабыҙ, хатта урамда йә сиратта ултырғанда ла ишетергә була. Ә инде автор мәғлүмәтте үҙ ҡарашынан сығып йәки күпселек фекерҙәр менән сағыштырып бирә, уҡыусыны уйланырға мәжбүр итә икән, һин уның фамилияһын да ҡарайһың - иҫләп ҡалаһың. Бынан ары был авторҙарҙың мәҡәләләрен дә эҙләп уҡыйһың, уның позицияһын беләһең. Барыһы ла яп-ябай - беҙҙе фекер, фекерләй белгән кешеләр эйәртә, арбай.\nЭлегерәк, мәҫәлән, "Киске Өфө" гәзитенең 3-сө битендә Таһир Ишкинин исемле журналистың донъя, ил ваҡиғаларын байҡаған сығыштары баҫыла торғайны. Ул ваҡиғалар тураһында был баҫманан алда сыҡҡан рус телендәге гәзиттәрҙән уҡыйһың, радионан ишетәһең, телевизорҙан ҡарайһың. Әммә мин ошо авторҙың гәзиттәге сығышын көтөп ала инем, сөнки ул был ваҡиғаларҙы башҡорт кешеһе аңы нисек ҡабул итергә, нисек аңларға тейеш, шул юҫыҡта һүрәтләй, анализлай, һығымталар яһай, үҙ фекере артынан эйәртә ине. Әйткәндәй, бер мин генә түгел, бик күптәр шулай тип раҫлай торғайны Таһир Ишкинин яҙмалары буйынса...\nЭйе, һәр кеше лә фекер инеше була, аҡылы теүәл булған берәү ҙә фекерһеҙ итеп яратылмай. Балалар, ғәҙәттә, бер ҡатлы, әммә тура ғына итеп әйтеп ҡуя бит. Йәки оялмай, ҡурҡмай, ике йөҙлөләнмәй улар. Тик ололар уларҙы тыя башлай. Өйҙә, баҡсала, мәктәптә, йәмғиәттә тыйыла-тыйыла, баҫыла-баҫыла, әҙәм тигәндәрҙең күптәре фекерһеҙгә, йәки булған фекерен дә әйтә, тышҡа сығара алмаған кешегә әйләнә. Фекерен әйтә белгәндәр бәләкәйҙән "проблема" булып килә. Магазинда ул әсәһенә оҡшағанды түгел, ә үҙ күңеленә ятҡанды һаттырып алдырып, тауыш сығара; баҡсала ятлап бөтөлгән уйынды "был миңә ҡыҙыҡ түгел" тип әйтеп, тәрбиәсенең эшен ҡатмарлаштыра; дәрестә "мин аңламаным, ҡабатлағыҙ әле" тип, уҡытыусыларҙың йәнен көйҙөрә; коллективта йәки башҡа ерҙә уйһыҙ ғына ҡалыплашҡандарҙы үҙенсә баһалай белә.\nФекерле кеше масса ағымында йөрөмәй. Ҡаршы ла сыҡмай, әммә үҙ юлы була уның. Ул бер ваҡытта ла "бөйөк кешеләрҙең фекере", "профессор әйткән" йәки "шул яҙыусы шулай тип яҙған" тигәнгә таянмай. Сөнки дөйөмләшкән һәм ҡалыплашҡандан тыш, индивидуаллек бар һәм һәр кем өсөн үҙ донъяһының бары тик шул ек аша ғына ағып сыҡҡанын аңлай ҙа.\nЖурналистикаға әйләнеп ҡайтайыҡ. Ниндәй баҫмала баш мөхәррир хәбәрсеһенән: "Ҡайҙа бында һинең үҙ фекерең?" - тип һорай икән? Йәки журналисты фекерле ижад итергә өйрәтеүсе мәктәптәр бармы, ҡалдымы һуң? Мәктәп программаһында был методикаға урын бар ине бит (хәҙер ҙә барҙыр тип уйлайым). Әҫәрҙе анализлағанда, инша яҙғанда төҙөлгән планда "Үҙ фекерең менән әйтергә" тигән пункт була торғайны. Тик әлеге тыйыуҙар, тыйыуҙарҙан ҡурҡыу, башҡалар фекеренең һинекенә ҡаршы булып ҡуйыуы алдында ҡаушау, фекереңде яҡлай белмәү, белемһеҙлек, үҙең әйткән йәки яҙған өлкәлә һай йөҙөү, мәғлүмәтле булмау, барыһына ла ярарға тырышыу кеүек кире сифаттар беҙҙә был пунктты үҫтерергә бирмәй, ахры. Ни өсөн халыҡ үлеп ятып ток-шоуҙарҙы, бәхәсле тапшырыуҙарҙы ҡарай? Тыйылған баҫмаларҙы һатып ала? Шикле, әммә ҡыйыу телле сайттарҙа ултыра? Дөрөҫлөк, тапҡыр юл табам тип, яңылыш юҫыҡтарға ла китеп бара? Сөнки үҙебеҙҙең телдәге, үҙебеҙҙең менталитетҡа ярашлы фекерләшеү урындары юҡ. Беҙҙә фекереңде белдереү ниндәйҙер ҡалыптарға ҡаршы сығыу менән бер итеп ҡабул ителә. Ҡабул да ителмәй ул, сөнки был проблемаға халыҡтың төп өлөшө битараф. Ә уның лидерҙарына һәм лидерлыҡты иң фөрөҫ фекерле булыу һымаҡ ҡабул иткәндәргә был ауыр тәьҫир итә. Баҫмаларҙағы теге йәки был фекергә ҡарата "Ярай, ҡустым (йәки һеңлем), был һинең фекерең, ә бына мин ошолай уйлайым бит әле", тигән аңлы ғына яуапты ишетеү үтә лә һирәк күренеш. Фекер алышыуҙы - бәхәскә, бәхәсте йәмһеҙ талашҡа әүерелдерәләр. Был инде күҙәтеүселәр өсөн көлкөлө бер тамаша ғына. Ҡарағыҙ, ниндәй абруйлы депутаттар, һәләтле артистар, башҡа билдәле шәхестәр матбуғатта, зәңгәр экрандарҙа, йәғни халыҡ алдында фекерен белдерә һәм башҡалар фекерен тыңлай алмауы арҡаһында ғына ла популярлығын юғалта, бәҫтәрен төшөрә.\nБер диалог ваҡытында республикабыҙҙың башҡорт мәктәбе директоры: "Бөгөнгө юғары синыф уҡыусыларында аралашыусыһына ҡарап фекер яраҡлаштырыу йәки үҙгәртеү төшөнсәһе юҡ ул. Алдашыу, хәйләләшеү, ярамһаҡланыу ҙа бик һирәк. Әгәр ошо быуын йәмғиәт тарафынан боҙолмай ғына аяҡҡа баҫа ала икән, ниндәй көслө, үҙаллы һәм аҡыллы алмаш киләсәк", - тигәйне. Күбенә өмөтләнмәй, шул быуындың ниндәйҙер бер өлөшө генә фекерле булыу ҡеүәһен һаҡлап ҡала алғанда ла, бик яҡшы буласаҡ. Шуға өмөтләнәйек.\nЯҙылған: 25.09.17 | Ҡаралған: 796


Өфө тимер юл вокзалы «Рәсәйҙең транспорт хәүефһеҙлеге-2016» конкурсында икенсе урын яуланы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфө тимер юл вокзалы «Рәсәйҙең транспорт хәүефһеҙлеге-2016» конкурсында икенсе урын яуланы\n13:22, 6 октября 2016 Иҡтисад\nӨфө тимер юл вокзалы «Рәсәйҙең транспорт хәүефһеҙлеге-2016» конкурсында икенсе урын яуланы Фото: Куйбышев тимер юлы\nӨФӨ, 2016 йыл, 6 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\nӨфө тимер юл вокзалы «Рәсәйҙең транспорт хәүефһеҙлеге-2016» конкурсында Ҡазандан ҡала икенсе урын яуланы. Куйбышев тимер юлы Башҡортостан бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, Өфө вокзалында яңы хәүефһеҙлек системаһы ҡуйылған.\n«Станцияның бөтә биналары, вокзал яны майҙандары һәм перрондар видеокүҙәтеү камералары менән йыһазландырылған. Бында тәүлек әйләнәһенә полиция һәм шәхси һаҡ агентлығы хеҙмәткәрҙәре дежур итә. Беҙ көн һайын 40-тан ашыу алыҫ араға йөрөүсе поездарҙы һәм 50-гә яҡын ҡала яны электричкаларын хеҙмәтләндерәбеҙ», — тип һөйләнеләр Өфө вокзалы дирекцияһында.\nТеги: рәсәй тимер юлдары,транспорт хәүефһеҙлеге


Закон кем өсөн яҙыла һуң?\n7 Май 2018, 11:41\nТаҙалыҡ, матурлыҡ кемгә оҡшамай икән? Йорт тирәләре, урамдар тәртиптә тотолһа күркәм дә, яҡшы ла бит, әммә... Бөгөн күтәрәсәк проблема ҡалаға ҡағылышлы, дөрөҫөрәге, кеше күп йөрөгән ерҙә сауҙа итеү.\nИғтибар итәһегеҙҙер: ҡайһы саҡта ҡоролған палатакалар йәйәүлелеләргә йөрөргә ҡамасаулай. Унда емеш-еләк булһынмы, уйынсыҡ, һөт ризыҡтары, тоҙло ҡыяр, помидор, йомортҡа, кейем-һалыммы - барыһы ла бар. Әлбиттә, һатып алыусылар ҙа етерлек, һорау булмаһа - бындай тәртипһеҙлек булмаҫ ине. Ә һатыуға ҡуйылған нәмәләрҙең сифаты? Уның тураһында берәйһе уйлаймы икән? Бик һирәктер. Һалым, касса тураһында, һатыусыларҙың закон боҙоуы, тейешһеҙ урында һатыуы хаҡында, әлбиттә, ябай халыҡ белмәй ҙә. Белмәй ҙә, тип әйтәм, сөнки уларҙан әлегә тиклем медицина кенәгәһен, тауарҙарға сертификат һорағандарын күргәнем юҡ, үҙем дә күп осраҡта һорарға ҡыйынһынам. Уларҙың ғәйебе бармы, нимә этәрә һуң һатыу итергә? Эшһеҙлек, ғаиләне, балаларҙы ҡарарға кәрәк, түләүҙәр ҙә тиҙ генә йыйылып китә, ашағы ла килә. Сараһыҙлыҡтан сығып баҫҡан апайҙар ситтән килтерелгәнде һата, йә булмаһа үҙенекен алып сыға. Шулай ҙа закон күҙәтелергә тейеш, көс һалып үҫтергән, етештергән ризыҡты ҡануниәткә ярашлы һатырға кәрәк.\nМәләүез районы хакимиәте вәкилдәре тарафынан ошондай сауҙа нөктәләрен тикшереү буйынса рейд үтте. Бер нисә иҫкәртмә яһалғандан һуң да тейешһеҙ урында һатыу дауам иткәс, был сара ирекһеҙҙән үткәрелде. Иртәнге алтыла эшселәр йөк машинаһына сауҙа палаткаларын һүтеп тейәне, ваҡытлыса төҙөлгән ҡоролмалар ҙа емерелде. Бер көндә алты-ете сауҙа нөктәһе юҡҡа сығарылды.\nПроблема хәл ителде, тип уйлайһығыҙмы? Әлбиттә, юҡ. Кемдең тиҙ генә килемдән баш тартҡыһы килһен. Һатыусылар тиҙ арала һатыу урындары ойоштороп, тауарҙарын сығарып та һалды. Тимәк, закон улар өсөн яҙылмаған булып сыға түгелме? Хатта һалынған штраф та ҡурҡытмай уларҙы. Рейдтар ҡабатланасаҡ. Иртүк сауҙа ҡоролмалары тағы ла сүплеккә оҙатыласаҡ. Шуның менән генә проблема хәл ителһә ярар ҙа, тағы ла шул уҡ урында һатыусылар тормаҫ, тимә. Ни тиһәң дә килемле урын бит...Ә һатып алыусылар ни тиер?\nСауҙа палаткалары, ҡоролмалар сүплеккә оҙатылды.


Бөгөн Өфөгә Чехия республикаһының рәсми делегацияһы килде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n12 октября 2016 — 15:59 ГТРК «Башкортостан»\nБөгөн Өфөгә Чехия республикаһының рәсми делегацияһы килде.\nЧехияның ауыл хужалығы министры урынбаҫары Ярослава Бенеш Шпалкова етәкләгән төркөм Башҡортостан парламенты вәкилдәре менән осрашты. Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев рәсми делегацияны сәләмләп Башҡортостан менән Чехия араһында тышҡы сауҙа әйләнеше үткән йылда 30 миллион долларҙан ашыуын билдәләне. Республикала Чехия капиталын файҙаланған 4 предприятие уңышлы эшләй, Өфөлә Чехияның дәүләт һәм коммерция мәктәптәре һәм әҙерлек үҙәктәренең рәсми вәкиллеге бар, тине Константин Толкачев. Бөгөнгө осрашыуҙа ике республика вәкилдәре лә Башҡортостан менән Чехия араһында хеҙмәттәшлек даирәләрен киңәйтеү йәһәтенән яңы мөмкинлектәр асылыр, тигән ышаныс белдерҙе. Ярослава Бенеш Шпалкова фекеренсә, Чехия эшҡыуарҙарын Башҡортостан менән ауыл хужалығы өлкәһендә бәйләнештәрҙе нығытыу мәсьәләһе ҡыҙыҡһындыра.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - РЕСПУБЛИКАНЫ ИҢЛӘЙ ЫРЫУҘАР ХӘРӘКӘТЕ - 2021 - Мәҡәләләр\nХәҙерге ваҡытта унлар вәкилдәре Башҡортостандың Асҡын районының - Упҡанкүл, Борай районының - Баҡалы (Имәнкүпер), Дауытлар, Иҫке Киҙгән, Иҫке Ҡарағош, Кәшкәләү, Яңы Киҙгән, Яңы Ҡарағош, Ҡариҙел районының - Абдулла, Дүртөйлө, Иҫке Аҡбүләк, Йәнсәйет (Иҫке Йәнсәйет), Кантон, Кедесе, Ҡараяр, Малик, Маты, Тигермән, Туйыш, Хәлил, Шамрат, Юлдаш, Яҡуп, Яңы Аҡбүләк, Яңы Бәрҙәш, Яңы Йәнсәйет ауылдарында, шулай уҡ Балтас һәм Мишкә райондарында йәшәй Оло ҡорға Ҡариҙел, Борай, Асҡын райондарынан унлар ырыуы вәкилдәре йыйылды. Ҡунаҡтарҙы тантаналы ҡаршы алғандан һуң уларҙы ырыу халҡына ғына хас үҙенсәлектәр, төрлө ҡул эштәре, традицион башҡорт ғаиләһе кәрәк-яраҡтары һәм йорт йыһаздары ҡуйылған күргәҙмә менән таныштырыу хәҙер инде айырым бер йолаға әүерелде. Хәлил, Түбәнге Булмазы, Иҫке Бағазы, Яңы Бәрҙәш, Тайҡаш ауылдары оҫталары алып килгән кейем-һалым, биҙәү-естәр, милли аш-һыу төрҙәре һәм башҡа экспонаттар барыһында ла ҡыҙыҡһыныу уятты.\nШулай уҡ съезд эшендә Борай районында йәшәүсе унлар ырыуы вәкилдәре лә ҡатнашты. Улар ҙа йыйынға тарихы, көнкүреше һәм мәҙәниәтен сағылдырған башҡорт милли кейеме һәм биҙәүестәре күргәҙмәһе әҙерләп алып килгәйне.\nМәртәбәле ҡунаҡтар - Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, Ауыл хужалығы министры Илшат Фазрахманов, Ҡариҙел районы башлығы Айҙар Шәйҙуллин, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Ғәлим Яҡуповтан тыш, йыйын эшендә тарихсы ғалимдар, билдәле унлар ырыуы вәкилдәре - ветеран педагог Сәймә Ғиззәтуллина, журналистар Ришат Миндияров менән Вәрисә Ниғмәтуллина ҡатнашты. "Тамыр" республика балалар телеканалының "Нурбостан"ы ла ырыуҙар буйлап сәйәхәтен дауам итә, кескәйҙәрҙе тарих менән генә түгел, "Нурбостан" беренсе башҡорт йәнһүрәт сериалы менән дә таныштыра. Балалар ҙа осрашыуға буш ҡул йөрөмәй улар үҙҙәренең шәжәрәһен эшләп, ағай-апайҙарына үҙҙәренең тәрән тамырлы булыуын һөйләй. Был юлы "Тамыр" менән осрашыуға Ҡараяр, Абдулла, Яңы Бәрҙәш ауылдарынан ҡыҙҙар һәм малайҙар йыйылғайны.\nЙыйынды район башлығы Айҙар Шәйҙуллин асып: "Башҡортостан халыҡтары мәҙәниәтен үҫтереү һәм уларҙың үҙенсәлеген һаҡлау - республика һәм район алдында торған өҫтөнлөклө бурыстарҙың береһе. Йылдар дауамында тупланған ғилем һәм тәжрибәне йәш быуынға тапшырыу белем биреү учреждениеларында туған телде, тыуған төйәк һәм республика тарихын уҡытыу аша башҡарылһын өсөн күп эштәр атҡарыла", - тине. Урындағы тыуған яҡты өйрәтеүсе тарихсылар Өлфәт Ҡыямов, Фидаил Сафин, Әлиә Камалиева, Камил Солтанов һәм башҡаларҙың сығыштары бик ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс булды.\n"Без башҡортлар" хәрәкәте етәксеһе Радик Бәхтиев шәжәрәләрҙең ғәмәлдәге файҙаланыу мөмкинлеге һәм ата-бабалар алдындағы яуаплылыҡ хаҡында һөйләне. Ғалимдар Салауат Хәмиҙуллин, Юлдаш Йосоповтың сығышы йыйылыусыларҙа ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты. Ғөмүмән, Башҡортостан Республикаһының төньяҡ-көнбайыш райондарында тыуған яҡты өйрәнеүселәр айырыуса әүҙем эшләй. Һөйләштәре әҙәби телдән айырмалы булғас, төньяҡ-көнбайыш башҡорттарына үҙ башҡорт тамырҙарын иҫбатлау өсөн тарихына, килеп сығышына айырыуса иғтибар итергә, шәжәрәләрен барларға тура килә. Әйтергә кәрәк, һуңғы йылдарҙа республикала был өлкәлә ыңғай яҡҡа ярайһы уҡ үҙгәрештәр күҙәтелә. Төньяҡ-көнбайыш диалектын төбәк мәктәптәрендә өйрәнеү, ошо телдә гәзит-журнал сығарыу, китаптар баҫтырыу мөмкинлеге ҡарала.\nФорумдағы фәһемле һәм файҙалы һөйләшеүҙән, фекер алышыуҙарҙан һуң делегаттар съезд Советын, ҡор башын һайланы. Ырыуҙар йыйыны штандарты Бүздәк районы вәкилдәренә тапшырылды. Хәҙер инде Ҡаңлы ырыуы башҡорттары ҡор йыясаҡ.\nЯҙылған: 26.02.21 | Ҡаралған: 265


Башкирское общественное движение "Кук буре" » Страница 219\n22 майҙа 14.00 cәғәттән 16.00 cәғәткә тиклем Өфөләге Конгресс-холл ҡаршыһындағы Салауат Юлаев майҙанында Милли мәғарифҡа булышлыҡ итеүсе «Аҡтамыр» башҡорт үҙәге башҡа башҡорт ойошмалары менән бергә пикетлау үткәрәсәк.\nПросм.: 6464 Дата : 21 мая 2008\nПросм.: 7003 Дата : 18 апреля 2008\nПросм.: 6455 Дата : 13 марта 2008\nПросм.: 5222 Дата : 18 октября 2007\nҮҙ ереңә үҙең хужа бул !!!\n- Ҡайҙа йөрөһәңдә, кем булһаңда, халҡыңдың вәкиле икәнлегеңде онотма, уның исеменә тап төшөрмә.\n- Тартма, хәмер эсмә. Был ҡылыҡтарҙан мөмкин тиклем тиҙерәк арын, сөнки һуңынан – ауырыраҡ, ул ысын ауырыу. Тәмәке һәм хәмер менән үҙеңдең генә түгел, ә милләттең киләсәгенең һаулығын ҡаҡшатаһың, был бер. Икенсенән – эсеүсе кешегә ныҡлап ышанырға, кәрәк саҡта ярҙам көтөргә буламы? Тартыусы тәмәкенән айырыла алмағас, уның ихтыяр көсө бармы? Өсөнсөһө - һеҙҙе ҡулланалар, дөрөҫөрәге – һеҙҙең ахмаҡлығығыҙ арҡаһында кемдер байый! Хөкүмәткә лә аңра һарыҡтар менән идара итеүе еңелерәк.\nПросм.: 13109 Дата : 24 апреля 2007