Инфоурок / Биология / Конспекты / Урок башкирского языка в 7 классе\nМаҡсат: яңы һүҙҙәр үҙләштереү, уҡыусыларҙың һөйләү телмәрен үҫтереү, кеше үҙенең\nүткәнен һәм үҙенең ете быуынын белеүҙе мөһим икәнен аңлатыу.\nЙыһазландырыу: дәреслек, компьютер, “Шежере- генеалогическое древо” компакт-\nАктив үҙләштереү өсөн һүҙҙәр: шәжәрә, ата-бабалар, нәҫел, ҡулъяҙма\n2. Артикуляцион күнегеү\nҮгеҙегеҙ үҙегеҙҙеке, мөгөҙө үгеҙегеҙҙеке.\nҮгеҙегеҙҙең мөгөҙөн үҙегеҙ һындырғас,\nҮгеҙегеҙҙән күрмәгеҙ, үҙегеҙҙән күрегеҙ.\n3. Дәрестең маҡсаты һәм бурыстары менән танышыу.\n- Уҡыусылар, бөгөнгө дәрестә беҙ һеҙҙең менән шәжәрә тураһында һөйләшеп үтәсәкбеҙ.\n4. Яңы тема өҫтөндә эш.\nШәжәрә- ырыу тарихының йылъяҙмаһы. Башҡорттарҙа борон-борондан үҙенең ырыу шәжәрәһен яҙыу һәм уны һаҡлау йолаһы йәшәгән.\nШәжәрәгә ырыуҙың ирҙәр һаны ғына индерелгән һәм шәжәрәне белеү талап ителгән. Нәҫел-ырыу тураһындағы мәғлүмәттәр ныҡлы һаҡланылған, быуындан быуынға аманат рәүешендә ҡалдырыла килгән.\nБөгөнгө көндә 25 башҡорт шәжәрәһе ташҡа баҫылған.\n5. Китап менән эш\n87–се күнегеү өҫтөндә эш.\n6. Йомаҡтарҙың яуабын табығыҙ:\nа) Урманда бар, ҡырҙа юҡ,\nМунсала бар, өйҙә юҡ.\nб) Аҫта бар, өҫтә бар,\nв) Тауыҡта бар, ҡаҙҙа юҡ,\nКеләттә бар, баҙҙа юҡ.\n7. Видео яҙма ҡарау.\n- Шулай итеп, “Шәжәрә” һүҙе нимә тигәнде аңлата?\n-Күргәндәрегеҙҙән сығып, нимә әйтә алаһығыҙ?\n8. “Һүҙҙәр үреү” уйыны.\n“Әсәй” һүҙенең һуңғы хәрефе -“й”. Ошо хәреф менән башланған һүҙ уйлағыҙ. “Йәшел”. Ә хәҙер тағы был һүҙҙең һуңғы хәрефе менән башланған һүҙ уйлағыҙ.\n9. Дәресте йомғаҡлау\n10. Өйгә эш биреү: Ғаилә шәжәрәһен төҙөп килергә.\nДорогие учителя! С давних времен башкирский народ очень трепетно относился к своему прошлому, к истории своего народа. В последнее время проводится очень много мероприятий, посвященных изучению своего рода. Знание своего рода у башкир было обязательным.\nНомер материала: 321140\nУрок для 9 (10) класса по биологии "Закономерности наследования. моногибридное скрещивание"


Балтас районында заманса торлаҡ биҫтәһе төҙөлә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБалтас районында заманса торлаҡ биҫтәһе төҙөлә\n16:55, 15 апреля 2009 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Балтас районына сәфәрен Иҫке Балтас ауылынан башланы. Әлеге ваҡытта бында яңы — Көньяҡ биҫтәһен төҙөү проекты тормошҡа ашырыла.\nПроект өс йылға — 2011 йылға тиклем иҫәпләнгән. Киләсәктә бында 74 гектар майҙанда ҡыҙыл кирбестән заманса коттедждар барлыҡҡа киләсәк.\nРеспублика башлығы биҫтәнең инфраструктураһы менән ҡыҙыҡһынды. Бында 70 урынлыҡ балалар баҡсаһы, 90 балаға иҫәпләнгән башланғыс мәктәп, магазиндар һәм башҡа объекттар буласаҡ, тинеләр Президентҡа. Йорттар һалынып бөткәс, микрорайон территорияһы тулыһынса төҙөкләндереләсәк. Халыҡ, был биҫтә ауылды биҙәп торасаҡ, тип өмөтләнә.\nӘлеге ваҡытҡа һигеҙ йорт әҙер, йыл аҙағына 22 йортто тапшырырға планлаштыралар. Район өсөн был ҙур проект федераль һәм республика бюджеттарынан финанслана.\nИҫке Балтаста Мортаза Рәхимов башҡорт гимназияһын реконструкциялау барышы менән дә танышты. Был уҡыу йорто беренсе йыл ғына эшләмәй, шуға күрә яңы уҡыу корпусы һәм яңы интернат төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителгәйне. Бөгөнгө көнгә буласаҡ өс ҡатлы уҡыу корпусының беренсе ҡаты әҙер ҙә инде. Әле интернатты төҙөүгә тотонмағандар, әммә яңы уҡыу йылына бөтә объекттар әҙер буласаҡ, тип вәғәҙә иттеләр.\nТеги: эш сәфәре, төҙөлөш


27 мартта Башҡортостанда урындағы власть структур аһы буйынса референдум үтте. Уны үткәреү тураһындағы идеяны йәмәғәтселектең инициатива төркөмдәре күтәреп сыҡты. Сараның\nтөп маҡсаты - республика халҡының урындағы үҙидараның яңы структураһына ҡарашын асыҡлау.\nУрындағы үҙидараның Европа хартияһы Рәсәй тарафынан раҫланыуы илебеҙ үҙенең граждандарына урындағы власть органдарын дөйөм, тигеҙ, асыҡ һәм йәшерен тауыш биреү нигеҙендә һайлау хоҡуғы биреү тураһында вәғәҙәһен аңлата. Рәсәй Президенты власть вертикален нығытыуға йүнәлтелгән административ реформа үткәреүҙе башлап ебәреүсе булып сығыш яһаны. Һөҙөмтәлә төбәк етәкселәрен хәҙер Президент тәҡдиме буйынса төбәк власының вәкиллек органдары һайлай. 2003 йылдың октябрь айында "Урындағы үҙидара ойоштороуҙың дө йөм принциптары тураһында" яңы законға ярашлы, урындағы кимәлдә власть формалаштырыуының һайлау системаһы һаҡлана. Башҡортостанда быға тиклем ҡала һәм район башлыҡтарын тәғәйенләү системаһы һаҡланып килә ине, шуға күрә референдум да республика халҡының урындағы үҙидараның яңы структураһына\nбулған мөнәсәбәте асыҡланды.\nРеферендум республиканың барлыҡ ҡала һәм райондарында - 104 һайлау округында булып үтте. Тауыш биреү участкаларында 20 фирҡә һәм йәмәғәтселек хәрәкәттәренән күҙәтеүселәр, Мәскәүҙән, шул иҫәптән РФ Үҙәк һайлау комитетынан да эксперт тар ҡатнашты.\nРеферендумда ҡатнашыусыларҙың күпселеге урындағы власть ойоштороуҙың яңы системаһы өсөн тауыш бирҙе. БР Үҙәк һайлау комитетының яуаплы сәркәтибе Нәйлә Алтынованан алған мәғлүмәт буйынса, сарала республика райондары халҡының 90 проценты ҡатнашҡан, уларҙың 90 процентан ашыуы урындағы вла сты ойоштороуҙың яңы системаһы өсөн тауыш биргән. Ҡалаларҙа тауыш биреү участкаларына һайлаусыларҙың 80 проценты килгән - улар ҙа яңы структураны яҡлауын белдергән. Өфөлә референдумға килеүселәр 63, 8 процент тәшкил итте, уларҙың 8 6, 7 проценты шулай уҡ яңы система яҡлы икәндәрен күрһәтте.\nРеспублика халҡының күпселеге урындағы власть ойоштороуҙы ң яңы системаһын яҡлап сығыш яһауы урындағы власть башлыҡтарының һайлап ҡуйылыуына күсеү тигәнде аңлата. Йәғни үҙенсәлекле хәл барлыҡҡа килә - төбәк башлыҡтары башлыса ил Президенты тарафынан тәғәйенләнә, ә власть вертикаленең ҡалған быуындары һайлау алымы менән формалашасаҡ. Был координата системаһында төрлө кимәл власть органдарының үҙ - ара мөнәсәбәте нисек булыр\nХәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, кисә Башҡортостанда үткән референдум тәүгеһе түгел. Беренсеһе 1993 йылдың 25 апрелендә үткәйне. Унда тауыш биреүҙә ҡатнашыусыларҙың 75, 5 проценты\n( республика халҡының 70, 5 проценты) Башҡортостандың иҡтисади үҙаллылығы һәм Рәсәй Федерацияһы менән үҙ - ара килешеү мөнәсәбәтендә булыуын яҡлап тауыш бирҙе. Республикан ың икенсе референдумы 1995 йылдың 17 декабрендә үтте . Был с ара барышында Башҡортостан халҡының ерҙе һатыу һәм һатып алы у һәм Башҡортостан Республикаһының яңыртылған Рәсәй составында иҡтисади үҙаллылығына мөнәсәбәте асыҡланды. Референдумда ҡатнашыусыларҙың 84,4 проценты ( һайлаусыларҙың\nдөйөм һанының 73,7 проценты ҡатнашты) "Башҡортостан Республикаһында ер сикһеҙ һатыу - һатып алыу объекты булырға\nтейешме" тигән һорауға "юҡ" тип яуап ҡайтарҙы.


Комбайнсылар мафияға ҡаршы\n- Режиссер булараҡ түгел, ә ҡœҙимге кеше булараҡ әйтәм - мин телевизорҙы һирәк ҡарайым һәм уны бигүк яратмайым да,\n- тине "Башинформ"да үткән матбуғат конференцияһында Өфөнөң театр режиссеры Искәндәр Әхмәтвәлиев. - Үҙегеҙ күреп тораһығыҙ - уның нимәһен яратырға?! Зәңгәр экрандан\nтамашасыларға һибелгән мәғлүмәттең күбеһе - бандиттар менән атыш-үлтереш тә "кәйеф-сафа ҡороу". Өҫтәүенә, күплеге һәм ò¼áœí сифаты менән күңелде ҡырыусы сериалдар. Ихтимал, ошондай кире эмоциялар бөтәһен дә аҡсаға ҡайтарып ҡалдырмаған, ҙур тойғоға һәм эшкә һәләтле булған ябай, нормаль кешеләр тураһында был тарихты уйлап табыуға этәргәндер. Һөҙөмтәлә "Кредит тарихы" - бәхетле сиселеше менән, өс сериялы нәфис фильм килеп сыҡты ла инде. Картина БСТ каналында 18, 19 һәм 20 апрелдә күрһәтеләсәк.\nТөп геройҙар араһында мөхәббәт уты тоҡанһа ла, фильм жанры - детектив та, боевик та, мелодрама ла түгел. Был һеҙҙең менән беҙҙең бөгөнгө тормошобоҙ тураһында ҡәҙимге\nваҡиға, - тип һөйләне режиссер.\nАуылда ике ағай-эне - Рауил (Рөстәм Сәлихов) менән Фидель (Айрат Фәтихов) йәшәй. Ғәҙәти булмаған исемдәре өсөн уларға "Кастро"лар тигән ҡушамат тағалар. Йәштәр үҙ ерен ярата, уның туйындырыусы, ышанысы һәм икмәге булыуын яҡшы аңлай. Ләкин колхозда уңыш йыйыу оҙаҡҡа һуҙыла - бер комбайн тулыһынса сафтан сыға, икенсеһе ана-бына таралып төшөргә тора. Етмәһә, ниндәйҙер Михаил Крестовский (Александр Федеряев) етәкселегендәге Мәскәү мафияһы тыңғылыҡ бирмәй - егеттәрҙе колхоз ерен гольф- клубҡа һаттырырға мәжбүр итергә маташа.\nРауил Крестовскийҙың тәҡдимен кире ҡаға һәм яңы ауыл хужалығы техникаһы һатып алыуға кредит алыу өсөн Өфөгә барырға ҡарар итә. Ә ундағы ҡатмарлылыҡтарҙы һөйләп тә бөтөрөрлөк түгел. Банк ябай ауыл егетенә шул тиклем ҙур суммала аҡса бирә алмай, етмәһә, бандиттар тыңғылыҡ бирмәй. Тик йәш, әммә тәжрибәле юрист Анжелика (Светлана\nБронникова) менән танышыу ғына хәлде ҡотҡара. Рауил был сибәр ҡыҙҙың бизнесмен, криминаль авторитет Крестовский менән бәйле Таһир Булат улының (Илдар Сәйетов) ҡыҙы икәнен аҙаҡ ҡына белә.\nРежиссер әйтеүенсә, картинаның төп идеяһы тиҙ һәм көтөлмәгәндә тыуа. Башы эшләгән, ҡулдары урынында булған\nкеше ауылда ла яҡшы, бәхетле йәшәй ала, тип иҫәпләйем, ти\nИскәндәр Әхмәтвәлиев. Сценарийҙы башынан аҙағына тиклем Искәндәр үҙе уйлап сығара. Монтаж режиссеры - "Башинформ" агентлығы хеҙмәткәре Рәсих Алтынбаев, композиторҙары - Ләйсән Шәрипова һәм Евгений Лисин. Фильмға Өфөнөң бөтә театрҙары актерҙары йәлеп ителгән.\nФильм бик ҡыҫҡа ваҡыт эсендә төшөрөлә. Сценарий буйынса йәй, август, ураҡ осоро булырға тейеш. Ә фильмды төшөрөүгә бик һуң - беренсе сентябрҙә генә тотоналар. Шуға\nкүрә фильмдың төп өлөшөн - 90 процент тирәһен - ҡыҫҡа ваҡыт эсендә - 40 көндә төшөрәләр. Бигерәк тә һыуыҡ октябрь көндәрендә ҡыйын була. Еңел кейенгән Светлана менән Рөстәм парк аллеяһы буйлап йөрөгән ғашиҡтарҙы һынландыра. Ә эргәнән йылы куртка кейгән кешеләр эшкә ашыға. Ауыҙҙарынан боҫ сығып тороуға ҡарамаҫтан, актерҙар\n- "Кредит тарихы" минең өсөн дебют булды. Мин был ролде килештереп уйнай алырмын микән тип, бик борсолғайным, - тип йәшермәй һөйләне Рауил ролен башҡарыусы Рөстәм Сәлихов. - Театрҙа сәхнәләге үҙ эшеңә анализ яһайһың, шуға күрә киләһе спектаклдә башҡасараҡ, күпкә яҡшыраҡ уйнау мөмкинлеге бар. Камера иһә бындай мөмкинлек бирмәй.\n- Уның ҡарауы, бында ыңғай яғы ла бар, - тип һөйләшеүҙе\nдауам итте Светлана Бронникова. - Ғәҙәттә, театр\nколлективтары бер-береһе менән бик аҙ аралаша, башлыса, үҙ ҡаҙанында ҡайнай. Кино был осраҡта кешеләрҙе туплаусы фактор ролен уйнаны. Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры һәм Өфө "Нур" татар дәүләт театры, Башҡортостан Дәүләт академия рус драма театры, Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры һәм Башҡорт\nдәүләт ҡурсаҡ театры артистары берләшеп уйнаны. Актерҙарға ижади аралашыу етешмәй, шуға күрә беҙҙе бер командаға берләштергән киноға, проект заказсыһы - "Башинформ" агентлығына һәм бигерәк тә идея авторы, ҡуйыусы режиссер Искәндәр Әхмәтвәлиевҡа рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ!


Бәйгегә_саҡырабыҙ: Һеҙҙең яҡтың лайыҡлы шәхестәре кем? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Бәйгегә_саҡырабыҙ: Һеҙҙең яҡтың лайыҡлы шәхестәре кем?\nБәйгегә_саҡырабыҙ: Һеҙҙең яҡтың лайыҡлы шәхестәре кем? 04.05.2018 // Яңылыҡтар\n2017 йылдың октябрендә “Башҡортостандың 100 йыллығына – йөҙ исем” тип аталған ижади марафон башланғайны. Ул быйыл октябргә тиклем дауам итәсәк. “Деловой мир Башкортостана” гәзите барлыҡ теләүселәрҙе лә ошо сараға әүҙем ҡушылырға саҡыра. Марафон тамамланыуға күп ваҡыт ҡалманы. Иң әүҙемдәрҙе приздар көтә. Ни өсөн беҙ марафон үткәрәбеҙ, тиһегеҙме?\n2019 йылда Башҡортостан халҡы республикабыҙҙың бер быуатлыҡ юбилейын билдәләйәсәк. 2016 йылдың июлендә Рәсәй Президенты В. Путин “Башҡортостан Республикаһы төҙөлөүгә 100 йыл тулыу уңайынан байрам саралары ойоштороу тураһындағы” Указға ҡул ҡуйҙы. “Деловой мир Башкортостана” гәзите редакцияһы республикабыҙҙың юбилейына арнап “Сто достижений Башкортостана” тигән урыҫса китап әҙерләй. Беҙ унда республикабыҙҙан сыҡҡан күренекле шәхестәр, шулай уҡ ситтә йәшәгән башҡорттар һәм бүтән милләт вәкилдәре хаҡында бәйән итмәксебеҙ. Уларҙың Башҡортостандың, Рәсәй өлкәләренең иҡтисади, көнкүреш, мәҙәни үҫешенә индергән өлөшө сағыласаҡ был китапта. Шулай уҡ телебеҙҙе, милли рухиәтебеҙҙе, тарихыбыҙҙы һаҡлаған арҙаҡлы кешеләргә лә айырым иғтибар бирелә.\nКем марафонда ҡатнаша ала? Һөнәренә, йәшәгән урынына, милләтенә ҡарамаҫтан – һәр кем! Беҙ ошо юлдарҙы уҡыусыларҙы проектта ҡатнашырға, лайыҡлы атай-әсәйҙәрегеҙҙе, туғандарығыҙҙы, дуҫтарығыҙҙы, һөнәрҙәштәрегеҙҙе, таныштарығыҙҙы марафонға ҡушылырға өндәүегеҙҙе һорайбыҙ. Был шәхестәр табип, педагог, инженер, төҙөүсе, нефтсе, шахтер, фермер, эшҡыуар, һуғыш ветераны, ҡала-ҡасабаларыбыҙҙың почетлы азаматы, етәксе, депутат булыуы ихтимал.\nДуҫтар! Беҙҙең оло марафоныбыҙҙа ихлас ҡатнашырһығыҙ һәм үҙегеҙҙең барлыҡ туғандарығыҙҙы, дуҫ-таныштарығыҙҙы ла йәлеп итерһегеҙ, тип өмөтләнәбеҙ. Редакциябыҙға китапҡа инергә лайыҡлы шәхестәрҙең исем-шәрифен һәм телефондарын биреүегеҙҙе үтенәбеҙ. Марафонда иң әүҙем ҡатнашыусыларҙы беҙҙең редакцияның махсус бүләктәре көтә.\nБынан тыш, һеҙ атай-әсәйҙәрегеҙгә, яҡын кешеләрегеҙгә бынамын тигән сюрприз яһай алаһығыҙ. Бының өсөн уларҙың данлы тормошо һәм фиҙакәр хеҙмәт юлы тураһында мәҡәлә яҙып, китапҡа индереү ҙә етә. “Сто достижений 100-летию Башкортостана” китабы бүләк форматында, ялтырап торған яҡшы сифатлы ҡағыҙҙа сығасаҡ, ул бик матур иллюстрацияланасаҡ. Баҫмаға халыҡ-ара стандарт китап номеры – ISBN биреләсәк. Китаптың бер өлөшө проектта ҡатнашҡан предприятиеларға таратыласаҡ. Шулай уҡ министрлыҡтар, ведомстволар, Рәсәй төбәктәре етәкселәре, ҡала һәм өлкә башлыҡтары был китапты аласаҡ. Рәсәйҙең билдәле китапханаларына, китап палаталарына ебәреләсәк. Рәсәй һәм халыҡ-ара китап йәрминкәләрендә, күргәҙмәләрҙә юғары форумдарҙа лайыҡлы урын аласаҡ. Китап Башҡортостандың 100 йыллыҡ юбилейын билдәләгәндә Рәсәй һәм сит дәүләттәрҙең делегацияларына тапшырыласаҡ.\nпроекттың етәксеһе, “Деловой мир Башкортостана” гәзитенең


“Мин алға барам...” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Мин алға барам...”\n“Мин алға барам...” 21.12.2018 // Йәмғиәт\nХәҙер бала ҡарауҙың ауырлығы юҡ.\nДекабрҙә Клара Ишбулды ҡыҙы Әғлиуллинаның рус телендә сыҡҡан “Минең ваҡыт” китабының исем туйы булды. Шулай уҡ унда Ҡәҙим Аралбай, Ирек Кинйәбулатов, Әлфиә Әсәҙуллина, Риф Тойғон һәм башҡа ҡәләмдәштәренең шиғырҙары тәржемәһе лә урын алған. Был кисәлә ҡатнашҡандар ижадтан йәм, дәрт, илһам алып йәшәгән ҡатындың өсөнсө китабы бары сираттағы йыйынтығы булыуына һәм уның киләсәктә әллә күпме шиғырҙар яҙырына, һүрәттәр төшөрөрөнә ышана.\nҺәр кемде яҙмыш йөрөтәме?\nБеҙҙең һөнәр көн дә тиерлек төрлө хеҙмәт кешеләре, ижади шәхестәр менән осраштыра, әммә Клара Ишбулды ҡыҙы менән танышыу кешенең ни тиклем көслө һәм мөмкинлектәренең сикһеҙ булыуына тағы бер инандырҙы. Ул – етәксе лә, фән менән ныҡлап шөғөлләнгән ғалимә лә, өс балаға ғүмер биргән ҡыйыу йөрәкле әсә лә!\nКлара Ишбулды ҡыҙы сығышы менән Архангел районынан. Атаһы Ишбулды Дәүләтғәли улы Теүәлбаевты Арх-Латыш ауыл советы рәйесе итеп тәғәйенләгәс, уларҙың ғаиләһе 1965 йылда был тарафтарға күсеп килә. Әсәһе Сәғирә Сәйфулла ҡыҙы ун бала ҡарап та, һауынсы булып та эшләп өлгөрә. Шулай итеп, Максим Горький ауылында бар яҡлап та уңған Теүәлбаевтар ғаиләһендә Клара Әғлиуллина туғыҙынсы бала була.\nКлара Ишбулды ҡыҙы Арх-Латыш мәктәбендә белем ала. Уҡыу йылдарында уҡ ҡыҙ тиҫтерҙәренән әүҙемлеге менән айырылып тора. Пионер ҙа, комсомол да була. Урта мәктәпте тамамлағас, ул хеҙмәт юлын Муллаҡай һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә башлай. Уҡытыусылар етмәгәс, математика, физика, рус теле һәм әҙәбиәте фәндәренән белем бирә. Ҡыҙыл Еҙем ауылында вожатый ҙа булып эшләй.\nАртабан юғары белем алыу теләге ҡыҙҙы 1988 йылда Башҡорт дәүләт университетының география факультетына уҡырға алып килә. Студент йылдарында тормош иптәшен осратып, ғаилә ҡоралар. Ә инде ҡулына диплом алғас, йәш ғаилә Учалы районына – иренең тыуған яҡтарына юллана. Шулай итеп, Клара Ишбулды ҡыҙы 1991 – 1995 йылдарҙа Озерный мәктәбендә география, рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡыта. “Озерный” совхозы тарҡатылғас, ғаилә Белорет ҡалаһына күсеп китә. Металлургтар ҡалаһындағы Йәш натуралистар үҙәгендә эколог булып эшләй, 17-се гимназияла уҡыта, әммә ошо ваҡытта уға ауыр операция кисерергә тура килә. Бер йыл буйы “больничныйҙа” булыу сәбәпле, мәктәпте ҡалдырып, табиптарға яҡын булыу маҡсатында, Өфөгә күсә.\n– Уҡытыусы эшен ни тиклем яратһам да, балалар янына кире ҡайта алманым. Йөрәк сире менән мәктәптә эшләп булмаҫ, ауырыу сәбәпле эшкә йыш сыҡмаһам, уҡыу сифатында ла сағыласаҡ, тип мәғариф өлкәһен ҡалдырҙым, – ти Клара Ишбулды ҡыҙы.\nАуыр операциянан һуң тормош иптәше менән айырылышалар. Ире тыуған яғына ҡайтып китә.\nКлара Ишбулды ҡыҙы Лия менән баш ҡалала төпләнә, “Юлдаш” радиоһына эшкә урынлаша. Бында ул инженер булып эшләгән Рөстәм Миржан улы Әғлиуллинды осрата.\n– Рөстәм мине нисек бармын, шулай ҡабул итте. Ижадымды аңланы, шиғырҙарымды үҙе йыйып, туплап барҙы. Минең һүрәт төшөрөү хыялымды белеп, һынлы сәнғәт курсына яҙҙыртты, һүрәт төшөрөү өсөн кәрәк-яраҡ алып бирҙе. Картиналар яҙыу миңә көс-ҡеүәт бирә, илһамымды арттыра, – ти Клара Ишбулды ҡыҙы.\nЫсынлап та, яңы барлыҡҡа килгән ғаилә матур йәшәп китә. Юлдағы осраған ауырлыҡтарҙы бергә еңеп сығалар. Янында иңгә-иң терәп барырлыҡ тормош юлдашы булғас, икәүһенә яҙмыш һынауҙарын еңеү күпкә еңелләшә.\nӘғлиуллиндар ғаиләһе алдына тәүҙә торлаҡ мәсьәләһен хәл итеү бурысы баҫа. 2007 йылда үҙҙәренең хәләл көсө менән өй һалып, ҡыуанып йәшәй генә башлағанда, йорттары янып ҡуя. Уны тергеҙеү, әлбиттә, еңелдән булмай. Клара Ишбулды ҡыҙының һаулығы ла үҙен йыш һиҙҙертеп тора. Әммә, мөхәббәт тауҙарҙы аҡтара тигәндәй, Әғлиуллиндар тормош һынауҙарына бөгөлөп төшмәй, тағы ла сәмләнеп донъя көтә башлай.\nВаҡыт тигәнең күҙ асып йомғансы үтә лә китә. Ун биш йыл бергә йәшәү осоронда ғаилә матди хәлен дә яйға һалыуға өлгәшә. Ҡыҙҙары Лияны ла матур итеп үҫтереп, юғары белемле итәләр. Хәҙер инде ул, яҡындарын ҡыуандырып, Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығында эшләп йөрөй. Башҡорт, рус, инглиз телдәрендә иркен аралаша.\nКлара Ишбулды ҡыҙы шәхси тормошонда ла, эшендә лә өлгөрә. Ул 2004 йылдан “Башҡорт энциклопедияһы” нәшриәтендә: хеҙмәт баҫҡысының бөтә этаптарын үтеп, директор урынбаҫары вазифаһына тиклем үрләй. Хеҙмәт юлын ябай баҫҡыстарҙан башлағас, энциклопедия сығарыу эшен төптән аңлап тора. Үҙенә лә, хеҙмәттәштәренә лә яуаплы, ғәҙел ҡарай. Әлбиттә, баҫма матур, төплө, мәғлүмәтле булып сыҡһын өсөн бар көсөн һала ул.\n– Ғаилә – көндәлек хеҙмәт бит ул. Уны һаҡлап, яҡлап ҡылыу өсөн һәр кем тырышырға тейеш. Беҙ мөхәббәтебеҙҙе 16 йыл элек осрашҡан ваҡыттағы кеүек һаҡлап ҡала алдыҡ. Күп ауырлыҡтар аша үттек: ирем дә ҡатмарлы операциялар үткәрҙе, аварияға ла осраныҡ. Әммә бер-беребеҙгә ышанып, терәк булып алға барҙыҡ. Тормошта ниндәй генә ауырлыҡтар осрамаһын, барыбер уны ыңғай хәл итеү юлдары килеп сыға. Операциянан һуң миңә лә өсөнсө төркөм инвалидымын тип ятырға булыр ине, әммә мин алға барам, – ти Клара Ишбулды ҡыҙы.\nИжад көс бирә\nЫсынлап та, балалар Әғлиуллиндар ғаиләһенә, беренсенән, яңы һулыш өҫтәһә, икенсенән, барлыҡ тормоштарын башҡаса ҡороуға булышлыҡ итә.\n– Хәҙер балаларҙы ҡарауҙың ауырлығы юҡ, магазинда бөтә нәмә лә бар. Һыу ҙа ағып тора, кер йыуыу машинаһы ла бар. Балаларҙы ҡыҙым һәм иптәшем ҡараша. Әлбиттә, иҡтисади тотороҡлолоҡ та мөһим урын тота, шуға ла сабыйҙарға алты ай тулғас, эшкә сыҡтым, – ти бәхетле әсә.\nӘғлиуллиндар бала көткәнде һуңғы ваҡытҡа тиклем сер итеп тота: берҙән, күҙ тейер тип ҡурҡһалар, икенсенән, “һиңә был йәшеңдә бала нимәгә кәрәк” тигән төрлө өгөт-нәсихәттән алыҫ булырға тырышалар.\n– Кеше был тормошта алға китер өсөн үҙ-үҙен үҫтерергә, тулыһынса асырға тейеш. Шуға ла мин эштә лә иҫәпләшмәйем, бөтә көсөмдө һалам. Мәҫәлән, энциклопедия сығарыуҙы камиллаштырыу өсөн тиҙҙән “Энциклопедика һорауы” тигән журнал сығара башлайбыҙ. Башҡортостан Фәндәр академияһы планы буйынса ғилми баҫмалар сығарабыҙ. Технологик процесты – мәғлүмәттәр базаһын автоматлаштырыу эшен булдырҙым. Республиканың 100 йыллығына “Энциклопедия” порталын асабыҙ, ул яңы йылдың мартында эшләй башлаясаҡ. Ғәмәлдә ул үҙебеҙҙең төбәк мәғлүмәт сығанағы буласаҡ, – ти Клара Ишбулды ҡыҙы.\nУның тормош юлы менән танышҡандан һуң, “һәр кемдең яҙмышы үҙ ҡулында” тигән фекерҙең хаҡлығына тағы ла берҙе инанаһың. Ул үҙе лә: “Мин үҙемә, яҙмышыма ышанам, шуға ла алдыма ҡуйған барлыҡ маҡсаттарға ла ирешәм. Әгәр ҙә табиптарҙы ғына тыңлап йөрөһәм, бәлки, бөгөн бында ултырмаған да булыр инем”, – ти.\nЫсынлап та, Клара Ишбулды ҡыҙы – көслө рухлы ҡатын. Ул һәр көнгә ҡыуанып йәшәй. Уға бөтә нәмә лә ҡыҙыҡ, шуға ниндәй эшкә тотонһа ла, яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә. Мәҫәлән, шиғыр яҙыуына килгәндә, ул: “Шиғырҙар миңә кеше булып ҡалыу мөмкинлеген тыуҙыра”, – ти. Ҡатындың тағы ла бер шөғөлө бар: тегергә ярата. Шулай уҡ тормош иптәше менән бергәләшеп иҫке йыһазға яңы һулыш биреү йүнәлешендә лә ижад итә.\n– Эштә талапсанмын, әммә тәүҙә үҙемә талап ҡуям. Ваҡытты дөрөҫ бүлгәндә, барыһына ла өлгөрөргә мөмкин, – ти ул.\nКлара Ишбулды ҡыҙы һуңғы йылдарҙа “Табын ырыуҙары берләшмәһе” ойошмаһында ла әүҙем эшләй. Ауылдарҙа йәштәрҙең зиһенен асыу, тормошҡа ҡарашын киңәйтеү маҡсатында “Табын-фест” сараһын ойоштороуға ҙур өлөш индерә. Башҡорт телендә аралашыу даирәһен киңәйтеү, уны өйрәнеүгә дәртләндереү маҡсатында Архангел районының “Инйәр” гәзитендә “Тыуған илем – илһам иле” тигән шиғырҙар конкурсы ойоштора. Киләһе йыл уны Архангел, Ҡырмыҫҡалы, Ғафури райондары өсөн үткәрергә йыйына.\nКлара Ишбулды ҡыҙының тормош юлына һәм яҡындарының был донъяла үҙ урынын табып, матур йәшәп ятыуына ҡарайһың да тәрбиә ысын мәғәнәһендә ғаиләнән башлана тигән һөҙөмтәгә киләһең. Сәғирә менән Ишбулды Теүәлбаевтарҙың ун балаһының һигеҙе юғары белем алған, икәүһе техникум бөткән. Клара Әғлиуллина ла ике юғары белемгә эйә, тынғыһыҙ һәм яуаплы вазифа биләүенә ҡарамаҫтан, ғилми эшен тамамлап, кандидатлыҡ диссертацияһын яҡларға йыйына.\n– Нәшриәт эшен яратам. Ҡулъяҙманан алып уҡыусыға, авторға әҙер китап тоттороу – үҙе бер ҡыуаныс, – ти “Башҡорт энциклопедияһы” нәшриәте директоры урынбаҫары. – Энциклопедия сығарыу – бер кешенең эше түгел, бөтә коллективтың хеҙмәт емеше.\nКиләсәктә лә Клара Ишбулды ҡыҙына хеҙмәттән йәм табып, ике сабыйын – Самира менән Ибраһимды матур итеп аяҡҡа баҫтырып, халҡыбыҙға намыҫлы хеҙмәт итеп, ижадтан илһам алып йәшәүен теләйбеҙ.\nТимерғәле КИЛМӨХӘМӘТОВ, филология фәндәре докторы, профессор, Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре:\n– Клара Ишбулды ҡыҙы – бөгөн рус телендә ижад иткән заман башҡорт шағирәләренең береһе. Уның исеме уҡыусыға “Письмо в пространство” (2010), “Мне надо, чтоб меня любили” (2013) китаптары аша таныш. Быйыл сыҡҡан “Мое время” йыйынтығы тарихи үткәндәргә – әсәһенә, атаһына оло хөрмәт һүҙҙәрен еткерә, яҙмыштың алдан яҙылыуына ишаралай. Шулай уҡ халыҡты һаҡлау нигеҙендә туған телдең ятыуын сағылдырып, уның яҙмышы өсөн борсолоу белдерә. Шиғырҙары ҡыҫҡалығы һәм тығыҙлығы менән айырылып тора. Фекерҙәрен ҡыҫҡа һәм сағыу итеп әйтә белә.\nКлара Әғлиуллина рус телендә ижад иткән Ғәзим Шафиҡов, Флорид Бүләков, Дим Дәминев, Азат Абдуллин, Йәмил Мостафин, Рим Әхмәтов, Камил Йыһаншин кеүек башҡорт яҙыусылары рәтен тулыландыра.


Материалы за Май 2011 года » Страница 2 » Архив газеты "Йәшлек"\nЙорттарҙы буяу ярҙамында йылытасаҡтар Яңылыҡтар\nӨфөлә буяуға оҡшаған изоляция материалдарын ҡулланыу буйынса эксперимент үткәрелә. Баш ҡала хакимиәтендәге оператив кәңәшмәлә ҡала йәшәйешен тәьмин итеү идаралығы начальнигы Андрей Федосов әйтеүенсә, әлегә эксперимент сифатында юғары технологиялы «АСТРАТЕК» шыйыҡ керамик теплоизоляция материалы бер йортта ғына ҡулланылып ҡаралған.\n«АСТРАТЕК» — аҡ төҫтәге суспензияға оҡшаған йылылыҡ үткәрмәй торған матдә. Стенаға һөртөлгән буяу, кипкәс, 0,5 миллиметрҙан артыҡ булмаған ҡалынлыҡтағы пленка хасил итә.\nӨфөлә ошо ялда сәғәт 12-лә М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры алдында Бөтә Рәсәй «Милләттәр кросы»на старт бирелде. Был халыҡты иң күп йәлеп иткән һәм һәр ҡалала уҙған спорт сараһы Башҡортостанда етенсе йыл рәттән үткәрелә. Уны йыл да Өфө ҡала хакимиәтенең физкультура һәм спорт буйынса комитеты һәм БР-ҙың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы ойоштора. «Милләттәр кросы» – республика тормошондағы социаль әһәмиәткә эйә булған сара булып тора һһм халыҡты, бигерәк тә йәштәрҙе һәм балаларҙы физик культураға йәлеп итеү, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалауҙа ҙур роль уйнай.


Улар мәңге сафта | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n30 октября 2019 — 13:34 ГТРК «Башкортостан»\nЕңеү һөйөнөсөн бөгөнгөләй хәтерләгән һуғыш ветерандары һәр саҡ иғтибар үҙәгендә. Хәбәрсебеҙ Алһыу Суфиянова Башҡортостанда ойошҡан 214-се уҡсылар полкының ветерандар советы рәйесе Хәсән Хөсниризалов менән осрашып шанлы йылдар хәтирәләрен яҙып алды. Хәсән Хөсниризалов үҙенең йәшен хәтерләмәһә лә шатлыҡлы хәбәрҙе Чехословакияла ҡаршылағанын, еңеүсе рухы менән тыуған яҡҡа ҡайтыу юлын бер нисә көн йәйәү атлағанын һис онотмай. Һуғыш башланған йылда Хәсән олатайға бары 18 йәш тула. Тимер юлсылар техникумында уҡыған егет үҙ теләге менән фронтҡа барырға тип хәрби комиссариатҡа бер генә тапҡыр килмәй.Элемтәсе, артиллерист – Бөйөк Ватан һуғышында Хәсән Рәхим улы төрлө һөнәр үҙләштерә. 1942 йылда Чесноковка ауылында ойошторолған 214-се уҡсылар полкы составында\nСталинград ҡурғауылында, Орлов- Курск дуғаһында, Белгород, Харьков, Полтава, Кременчуг, Александрия, Кировоград ҡалаларын, шулай уҡ Молдавияны дошмандан азат итеүҙә ҡатнаша. Беҙҙең күҙ алдынан иң ҡатмарлы, ҡурҡыныс ваҡиғалар үтте, ти фронтовик. Хәсән Рәхим улының тоғро тормош иптәше Саимә Шаймөхәмәт ҡыҙы иһә Еңеү көнөн Урта Азияла ҡаршы ала. Тыл хеҙмәтсәндәре лә Еңеү хәбәре тураһында тулҡынландырғыс хәтирәләр һаҡлай. Күкрәк тулы миҙал, нимә өсөн бирелгәне лә хәҙер хәтерҙә түгел, иң мөһиме – Еңеү яуланыҡ һәм тыныс тормошта йәшәйбеҙ, ти һуғыш ветераны.Миҙал тулы костюмын кейеп Хәсән Хөсөнризалов Еңеү көнөн йыл да Ҡыҙыл майҙанда ҡаршы ала. Бөйөк Еңеүҙең бөйөк юбилейында ла 97 йәшлек яугир-ветеран Мәскәүҙәге төп парадта ҡатнашырға әҙер.


Әбештәр тәмле бешерә\n30 Октябрь 2019, 12:29\nБауырһаҡ, сәк-сәк, урама, лоҡом, ҡош теле... Баллы, шәкәрле, ҡуйыртылған һөтлө... Мәкле, сәскәле... Ҡуштау, ҡурай, тирмә, иләү формаһындағы һәм башҡалар. Быларҙың барыһын да Хәйбулла районы Әбеш ауылы биләмәһе ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы һәм мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре менән берлектә ойошторған “Сәк-сәк” байрамында күрергә мөмкин ине.\nСараны уҙғарыуға биләмәнең ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы рәйесе, фельдшер Рәйсә Күскилдина менән Бәләкәй Арыҫланғол ауыл мәҙәниәт йорто ойоштороусыһы Гөлназ Сурина ҙур көс һалды. Биләмә башлығы Таһир Юнысовтың һәр башланғысты күтәреп ала белеүен дә баһалап үтергә кәрәк. Көҙ мәшәҡәттәр күплегенә лә һылтанмай, биләмәгә ҡараған биш ауылдың уңғандары ихлас ҡатнашты. Улар бешереп алып килгән татлы милли ризыҡ төрлөлөгө менән хайран итте.\nҘур Арыҫланғол ауылы уңғандары, мәҫәлән, бауырһаҡтың һәр төрөн бешерергә тырышҡан, Һаҡмар-наҙарғолдар туй сәк-сәген айырым нәзәкәтлек менән биҙәгән, бәләкәй арыҫланғолдар (вәзәмдәр) ризыҡҡа милли мәғәнә һалырға тырышҡан. Ҡурай, тирмәләр формаһындағы сәк-сәк әҙерләгән. Әбештәр өҫтәлендәге сәк-сәктәр рецепт төрлөлөгө менән айырылып торҙо, бында бал менән генә түгел, ҡуйыртылған һөт тә ҡулланып эшләгәндәр. Ә инде үрнәктәр “Бер йәшлектә, бер ҡартлыҡта” тигән девиз менән сыҡты, сөнки байрамда ҡатнашыусылар 70 йәште үткән ил инәләре. Улар боронғо рецептарға таянып бешеренгән.\nБайрам йыр-моң менән үрелеп барҙы. Конкурс булғас, ауыр булһа ла, еңеүсене лә билдәләргә кәрәк.\nБеренселеккә - бәләкәй арыҫланғолдар, икенсе урынға--ҙур арыҫланғолдар һәм һаҡмар-наҙарғолдар, өсөнсө урынға әбештәр менән үрнәктәр сыҡты. Район ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы һәм биләмә башлығының бүләктәре һәр ҡатнашыусыға бирелде.\nТатлы байрам күмәкләп әҙерләгән мул сәй табынында дауам итте. Оҫтабикәләр бешереү серҙәре менән бүлеште, бер-береһенең рецептары менән танышты.


Өфөлә айырым урамдарҙы һыу баҫыу эҙемтәләрен бөтөрөү дауам итә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n13 февраля 2017 — 16:37 ГТРК «Башкортостан»\nӘле байтаҡ эштәр башҡарылған. Зыян күреүселәр ғәйеплеләрҙе мотлаҡ табыуҙы һәм тейешле яза биреүҙе талап итә. Коммуналь авария һөҙөмтәһендә Вәсим Исламовтың машинаһы зыян күрә. Автомобилде һыуҙан сығарыу һәм автосервисҡа алып барыу өсөн байтаҡ аҡса сарыф итергә тура килде, ти ир. Ошо урамдағы йорттарҙың береһендә йәшәүсе Фәнил Солтанов та авария һөҙөмтәһендә зыян күргән. Махсус хеҙмәттәр ваҡытында тейешле сара күрһә бындай хәл булмаҫ ине, ти халыҡ. Өфөнөң Ғөбәйҙуллин урамындағы тротуар, машина юлы, яҡын-тирәләге кибеттәр, йорттар, шәхси офистар барыһы ла һыу аҫтында ҡала. Ҡала буйлап аҡҡан „йылға„ ҙур автосалондарҙың береһенә үтеп итә. Шәмбе көндө булған авария Ғөбәйҙуллин урамын һырғалаҡҡа әйләндерә. Боҙ өҫтөнә һипкән ҡом да ярҙам итмәй. Һыу торбаһының халыҡҡа, яҡын-тирәләге ойошмаларға нисә мең һумлыҡ сығым килтергәнен әлегә аныҡ ҡына әйтеп булмай.\nҺыу аҫтында ҡалған Өфө


Бал быйыл да буласаҡ | Новости Башкортостана\nБал быйыл да буласаҡ\n25.05.2017 в 01:17 \_\_ Общество \_\_ 590\nБашҡортостанда бал ҡорттарының үлеменә бәйле карантин индерергә нигеҙ юҡ. Республика ветеринария хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, яҙғы иҫәпләү барышында ҡорттарҙың 4,6 проценты үлеүе асыҡланған. Был уҙған йылдарҙағынан күберәк, әммә карантин тураһында һүҙ бармай, тип белдерҙе Башҡортостан ветеринария станцияһы етәксеһе Андрей Белов. Быға тиклем ҡайһы бер умартасылыҡтарҙа варроа талпаны, шулай уҡ яңы төр инфекция арҡаһында бал ҡорттарының ҡырылыуы тураһында хәбәрҙәр булды. Республикала әле 335 мең күс иҫәпләнә.


Кемгә чек-лист тапшырылды? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Кемгә чек-лист тапшырылды?\n27.08.2019 Кемгә чек-лист тапшырылды?\nХөкүмәттең бөгөнгө оператив кәңәшмәһендә белдереүҙәренсә быйыл республикала яңы уҡыу йылында мәктәпкә 487 737 уҡыусы барасаҡ. Шуларҙың 55 меңдән ашыуы - беренсе класҡа.\nМәғариф министры вазифаһын башҡарыусы Айбулат Хажин 21 мәктәп сафҡа индерелеү сәбәпле, икенсе сменала эшләгән мәктәптәрҙең кәмеүе хаҡында ла белдерҙе. Барлыҡ 1310 мәктәптә лә яңы уҡыу йылына әҙерлек тикшерелгән. Быйыл тәүгә уҡыу учреждениеһы директорҙарына чек-лист тапшырылған. Унда 1 сентябргә мотлаҡ бөтөрөлөргә тейешле етешһеҙлектәр исемлеге яҙылған.\nӘлегә был юҫыҡта эштәр тағы бер тапҡыр тикшерелеп, яңы уҡыу йылы башланғанға тиклем янғын хәүефһеҙлеге, санитар ҡануниәтте боҙған етешһеҙлектәр бөтөрөлөүе асыҡланған.\nШулай уҡ мәктәптәрҙә террорға ҡаршы хәүефһеҙлек булдырыу кимәле лә билдәле. Быйыл 100 процент мәктәп һаҡ хеҙмәте, тиҙ саҡырыу (экстренно) пульттары (төймәләре) менән тәьмин ителгән. 89 процентында видеокүҙәтеү бар.\nСанитар ҡағиҙәләр буйынса иң төп эштәрҙең береһе - мәктәптәрҙә тыштағы бәҙрәфтәрҙе бөтөрөп, бина эсендә урынлаштырыу. Был эшкә республика ҡаҙнаһынан 161 миллион һумдан ашыу аҡса бүленгән. 594 мәктәптә йылы бәҙрәф ҡуйырға кәрәк ине. 22 авгусҡа ҡарата 121-ендә эштәр тамамланған, 381-ендә дауам итә, тағы бер нисәүһендә материалдар алына.\n1 сентябргә Хәйбулла, Благовещен, Йылайыр (ете мәктәптә), Мишкә (26 мәктәптә), Благовар райондарында йылы бәҙрәфтәр әҙер булмауы ла ихтимал.\n- Эшләгеҙ, һыуыҡтар еткәнсе балаларға йылы бәҙрәф әҙер булырға тейеш, - тине Радий Хәбиров.


Ниндзя — Башҡорт Википедияһы\nНиндзя (яп. 忍者 — боҫоп тороусы; йәшеренеүсе < 忍ぶ «синобу» — боҫорға, йәшенергә; сыҙарға, түҙергә) — урта быуаттарҙа Японияла шәйләксе-диверсант, шымсы, ялланған үлтереүсе.\nНиндзя атаҡлы рәссам Хокусай һүрәтләүендә\n2 Ниндзяларҙың һуғыш сәнғәте\n3 Ниндзяның хәрби кейеме һәм ҡоралы\nРиүәйәттәргә ярашлы, ниндзялар ҡыйыу, ныҡлы әҙерлекле, бала саҡтан бик ҡатмарлы ниндзюцу сәнғәтенә өйрәнгән кешеләр булған. Тәү сиратта ниндзя мәғлүмәтте ҡулға төшөрә алырға, теләһә ниндәй әйберҙе ҡорал рәүешендә ҡуллана белергә, теләһә ниндәй ҡоралға ҡаршы торорға (шул иҫәптән ялан ҡул менән), ҡапыл килеп сығырға һәм һиҙҙермәй юҡ булырға, медицинаны белергә тейеш булған. Улар оҙаҡ ваҡыт һалам аша тын алып һыу аҫтында ултырған, ҡаялар буйлап үрмәләп йөрөгән, таныш булмаған ерҙә лә юл таба алған, яҡшы ишеткән, төнөн башҡаларға ҡарағанда һәйбәтерәк күргән һ. б.\nИнициация, самурай ғаиләләрендә кеүек үк, 15 йәштә башҡарылған. Был йәштә ҡыҙ-егеттәр дзэн-буддизм һәм сянь-даосизмды өйрәнеүгә күскән. Ниндзяларҙың килеп сығышын ямабусиҙар менән бәйләйҙәр.\nСәйәси яҡтан ниндзялар феодаль мөнәсәбәттәрҙән ситтә торған, уларҙың йәмғиәттә урыны булмаған, әммә теләһә ниндәй урынды биләй алған. Боронғо ниндзялар бөтә ил буйынса таралған, ләкин төп үҙәктәре — Киотоның урманлы ерҙәре һәм Ига һәм Коканың таулы урындары булған. Ҡайһы саҡ ниндзя кландары хужаларын юғалтҡан самурайҙар (рониндар) менән тулыланған. XVII быуатта 70-ләгән ниндзя кланы иҫәпләнгән. Ига-рю һәм Кока-рю мәктәптәре иң ҡеүәтле һаналған. Ниндзялар тарих майҙанына X быуатта сыға, 1460—1600 йылдар уларҙың сәскә атыу осоро була. Феодаль тарҡаулыҡ һәм һуғыштар барышында ниндзя сәнғәтенә ихтыяж ҙур була.\nНиндзяларҙың һуғыш сәнғәтеҮҙгәртергә\nНиндзяларҙың айырым үҙенсәлекле ҡул һуғышы һәм төрлө ҡорал менән һуғыш системаһы булмаған, улар шул ваҡытта Японияла булған һуғыш сәнғәте стилдәрен өйрәнгән һәм үҙҙәренең мохтажлыҡтарына яраҡлаштырған. Ниндзя кландары ҡул һуғышы өсөн дзю-дзюцуның боронғо формаһын, ҡорал менән һуғышыу өсөн будоның тап килгән стилдәрен (кэндзюцу, бодзюцу, содзюцу, сюрикен-дзюцу һ.б.) ҡулланған. Самурай дзю-дзюцуһынан ниндзя сәнғәте күберәк һуғыу, быуып үлтереү, сикләнгән урында һуғышыу техникаһы, боҫҡондан, арттан, төнөн һөжүм итеү менән айырылып торған. Ниндзяға ҡасырға тура килһә, ул ике төрлө һуғыш алымы ҡулланған. Арттан баҫтырып килгән дошманының аяҡ аҫтына йығылған, тегеһе ниндзя аша осоп барып төшкән; әгәр дошман ҡабырғанан йүгереп килһә, ниндзя кинәт туҡтап уны үткәреп ебәргән дә арттан арҡаһына ҡылыс менән сапҡан.\nНиндзяның хәрби кейеме һәм ҡоралыҮҙгәртергә\nНиндзялар бер ҡасан да кинолағы кеүек һылашып торған ҡара кейем кеймәгән. Уларҙың төнгө кейеме ҡыҙыл-көрән, аҡһыл-һоро, һары-көрән йәки ҡара һоро төҫлө булған. Был төҫтәр төн ҡараңғылығында күренмәҫкә мөмкинлек биргән, ә ҡап-ҡара кейем, киреһенсә, был шарттарҙа ныҡ күренеүсән. Бынан тыш, кейем киң булған. Ниндзяның ҡорамалына рокугу ингән (алты мотлаҡ әйбер): амигаса (үрелгән эшләпә), кагинава (ырғаҡлы арҡан), сэкихицу (грифель), якухин (дарыу-фәлән), цукэдакэ йәки утидакэ (көйрәгән күмер йөрөтөү өсөн һауыт), сандзяки-тэнугуи (таҫтамал). Был нәмәләрҙең күбеһе — утын киҫеүселәрҙең, һалдаттарҙың, крәҫтиәндәрҙең ғәҙәти әйберҙәре булған. Ҡалған кәрәк-яраҡ шарттарға ҡарап һайланған.\nНиндзяға әрәмәлектәрҙә йәки йорт эсендә һуғышырға тура килгән, шуға күрә уның ҡылысы 60 сантиметрҙан артмаған. Ҡынға бер нисә метрлыҡ арҡан таҡҡандар: ҡылыс аҫылмалы эскәмйә йә баҫҡыс ролен үтәй алған, аҙаҡ уны арҡан менән өҫкә тартып мендергәндәр. Әгәр кемделер бәйләргә кәрәк булһа, был арҡандың бер өлөшөн ҡырҡып алғандар. Ҡын ҡылыстан оҙонораҡ булған һәм ваҡ-төйәк кәрәк-яраҡ өсөн һауыт итеп тә ҡулланылған. Ҡылысты, ғәҙәттә, һул ҡабырғала йөрөткәндәр, тәкмәсеү йә шыуышыу өсөн эскә йәки арҡаға күсергәндәр. Башҡа ҡоралдары: сюрикен йәки сякен (ҡаҙалта ташлай торған йондоҙсоҡ рәүешендәге тимер пластина); кусаригама (тотҡосоноң осона сынйыр бәйләнгән ураҡ); фукия йәки фукибари (ағыулы энәләр менән атыу өсөн көпшә) һ.б.\nГорбылев А. М. Когти невидимок: Подлинное оружие и снаряжение ниндзя. Мн.: Харвест, 1999. — 352 с.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ниндзя&oldid=540318 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 24 ноябрь 2015 в 17:01\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:01 24 ноябрь 2015 үҙгәртелгән.


Килдеғол ауыл мәҙәниәт йортонда бәлеш байрамы үтте - «Бурзянский районный дворец культуры»\n/ Новости / Килдеғол ауыл мәҙәниәт йортонда бәлеш байрамы үтте\nКилдеғол ауыл мәҙәниәт йортонда бәлеш байрамы үтте\nАуыл кешеһе йылдың нисек килеүенә ҡарамаҫтан баҡсаһында төрлө матур-матур сәскәләр,йәшелсәләр,емеш-еләктәр үҫтерә. Килдеғол ауыл мәҙәниәт йортонда ауылыбыҙҙың уңған ҡатын-ҡыҙҙарын бүләкләү тантанаһы һәм бәлеш байрамы булып үтте. Быйылғы йәйҙә, “Килдеғол ҡатын-ҡыҙҙары’’ төркөмө менән берлектә ,,Бай баҡса’’ бәйгеһе иғлан ителгәйне.\nБәйгелә сихри сәскә-гөлдәрҙең төрлөлөгө, йәшелсә, емеш-еләктең уңышы, баҡсаларҙың таҙалығы иҫәпкә алынды. Был бәйгелә ҡатнашҡан һәр кем бүләк алып ҡыуанды. Иң шәп бүләк – Гран-при хужабикәһе Искужина Кәримә Сәфәрғәле ҡыҙына эләкте. Уға ,,Килдеғол ҡатын-ҡыҙҙары’’ төркөмө етәксеһе Билалова Сажиҙә Вәлит ҡыҙы 2020-се йылға “Башҡортостан ҡыҙы” журналына яҙылыу бүләк итте.\nӘлбиттә байрам йыр-моңһоҙ үтмәй. Беҙҙең байрамыбыҙҙы “Умырзая” халыҡ фольклор ансамбле ҡыҙҙары матур бейеүҙәре, йырҙары менән биҙәне.\nШулай уҡ байрамдың икенсе өлөшөндә дәүләт думаһы депутаты Зариф Зәкир улы Байғусҡаров, район хаҡимиәте башлығы Рөстәм Динислам улы Шәрипов халыҡ менән осрашты, төрлө проблемаларҙы хәл итеү юлдары ҡаралды.


ГлавнаяБашҡортостан юлдаш телевидениеһы Проекттар«Тамыр» балалар телеканалы проекттары\nЯңы белем биреүсе программа балаларға башҡорт алфавитын уйын алымы менән дөрөҫ әйтергә, һөйләмдәрҙе дөрөҫ төҙөргә, үҙ фекереңде еңел аңлата алырға өйрәтә.\nАлып барыусыға ярҙам итә, йышыраҡ ҡамасаулай - Хәреф (Лилиә Дәүләтбаева) һәм Өн (Мирйән Әлмөхәмәтов). Улар кем иртәрәк донъяға килгән, кем мөһимерәк тип һәр ваҡыт бәхәсләшәләр. Тапшырыуҙа бәләкәй, әммә тәжрибәле алып барыусылар: Наҙгөл Шәрәфетдинова, Салауат Әбделвәлиев. Һәр яңы хәрефте балалар махсус таҡтаға урынлаштырып өйрәнәләр. Гөлназ апай кескәйҙәрҙе бармаҡ хәрәкәттәренә, һөйләшкәндә дөрөҫ тын алырға өйрәтә. Кескәй тамашасыларҙың ауыр әйтелешле хәрефтәрҙе еңел генә әйтергә өйрәнеү мөмкинселеге бар. Шулай уҡ бик күп файҙалы мәғлүмәт бирелә. Динә Талхина, Факиһа Туғыҙбаева, Рәсимә Ураҡсина шиғырҙары, йомаҡтар, тиҙәйткестәр, ижектәр, һүҙҙәр, йомаҡ-һүрәттәр ҡулланыла.\n14 / 02 / 2018 (15:34)\n07 / 02 / 2018 (15:33)\n31 / 01 / 2018 (15:31)\n24 / 01 / 2018 (15:33)\n17 / 01 / 2018 (15:35)\n10 / 01 / 2018 (15:31)


Вәт, күңелле байрам!\n11 Ғинуар 2018, 16:27\nЯңы йыл – мөғжизәләр мәле. Ҡыш бабай менән Ҡарһылыуҙы көтөп алыусы кескәйҙәр өсөн бигерәк тә тылсымлы кеүек тойола. Шулай булды ла. Баш ҡаланың 38-се моделле балалар китапханаһы балалар өсөн ҡар бабайҙар – Варежкин һәм Шапочкин, Ҡарһылыу ҡатнашлығында күңелле байрам ойошторҙо.\nУлар тылсымлы йөк машинаһында килеп, ҡыҙҙар һәм малайҙарҙы Яңы йыл менән ҡотланы. Әкиәт геройҙары күңелле һәм файҙалы дәрестәр ҙә уҙғарҙы. Физкультурала гимнастика яһанылар, хоккей уйнап та ярыштылар. Хеҙмәт дәресендә көрәктәр тотоп, юлды таҙартырға сыҡтылар, йырҙа экология темаһына моңло көй һуҙҙылар. Бөтә бирелгән эштәрҙе үтәгәс, балалар Ҡыш бабайҙың ярҙамсылары итеп ҡабул ителде.


28 Декабрь 2011, 11:39\n— Милләт-ара татыулыҡты нығытыу мәсьәләһе Башҡортостан Республикаһында көнүҙәк түгел, күп быуаттар дауамында Башҡортостан ерендә дуҫ һәм татыу йәшәйбеҙ, - тине Рөстәм Хәмитов, ултырышты асып. - Әммә йылдың бындай исеме менән беҙҙә был мөнәсәбәттәрҙең ни тиклем яҡшы, матур булыуына иғтибарҙы йүнәлтергә теләнек. Конфликттарҙың булмауы бөтә ил өсөн өлгө булып тора. Бындай тәжрибәбеҙ мөһим, уны Рәсәйҙә лә, күрше илдәрҙә лә күрәләр. Беҙгә киләләр, ҡарайҙар, өйрәнәләр. Быйыл күп саралар үткәрҙек: конференциялар, форумдар, кәңәшмәләр, төрлө байрамдар, осрашыуҙар. Уларҙың барыһы ла яҡшы кимәлдә үтте.\n— Советтың булдырылыуы бик яҡшы, - тип ултырышҡа йомғаҡ яһаны Рөстәм Хәмитов. – Беҙ донъяла булған иң ҡатмарлы мәсьәләне тикшерәбеҙ. Минеңсә, милләт-ара татыулыҡ – ул ҡиммәтле һауыт, унан бер тамсы ла ситкә түгелергә тейеш түгел. Шуға күрә был мәсьәләләрҙе бөгөнгө кеүек, дуҫтарса мөхиттә, тикшерәсәкбеҙ, әммә был бәхәсте лә, киҫкен сығыштарҙы ла, тәҡдимдәр индереү кәрәклеген дә инҡар итмәй.\nТеги:башҡортостан президентымилли сәйәсәт


“Ауыл табибы” киң ҡолас ала » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » “Ауыл табибы” киң ҡолас ала\n“Ауыл табибы” киң ҡолас ала 13.07.2018 // Яңылыҡтар\nБыйыл Башҡортостанда “Ауыл табибы” программаһында ауыл еренә, эшселәр ҡасабаһына, ҡала тибындағы ҡасабаларға, 50 меңгә тиклем халыҡ йәшәгән ҡалаға эшкә килгән 50 йәшкә тиклемге табиптар һәм фельдшерҙар ҡатнаша ала.\nҺаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, 2018 йылда 111 белгес (100 табип һәм 11 фельдшер) 1 миллион һумлыҡ компенсацияға дәғүә итә ала.\nӘүәлерәк программа 35 йәшкә тиклемге табиптарға ярҙам күрһәтеүҙе күҙ уңында тота ине, унан һуң йәш кимәле 45-кә тиклем арттырылды.\n“Ауыл табибы” программаһы Башҡортостанда 2012 йылда ғәмәлгә ашырыла башланы. Ошо осорҙа төрлө йүнәлештәге 1300-ҙән ашыу табип: участка терапевтары һәм педиатрҙары, стоматологтар, хирургтар, акушер-гинекологтар, анестезиолог-реаниматологтар, психиатрҙар һәм неврологтар, офтальмологтар ауылға эшкә ҡайтты.\n“Ауыл табибы” программаһынан тыш, фельдшерҙарға ҡытлыҡ кисереүгә бәйле 2016 йылда “Ауыл фельдшеры” тигән программа ла ғәмәлгә индерелгәйне. Ул осорҙа ошо маҡсатҡа төбәк ҡаҙнаһынан 36 миллион һум аҡса бүленде. Был 72 медицина хеҙмәткәрен эшкә йәлеп итеү мөмкинлеген бирҙе. Улар 500 мең һум күләмендә аҡса алды. Былтыр иһә программала тағы ла 48 фельдшер ҡатнашты.


Билдәле спортсылар һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре Рәсәй йыйылма командаһын Паралимпия уйындарынан ситләтеүҙе ҡырҡа тәнҡитләп сыҡты - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБыл- спортсылар өсөн етди тетрәнеү, сәйәсәттән спортсылар зыян күрергә тейеш түгел, ти билдәле йәмәғәт эшмәкәрҙәре, паралимпиясылар. Рапирасылар тренерҙың һәр һүҙенә ҡолаҡ һала. Уларҙың күптәре өсөн был күнекмәләр шөғөлләнеү генә түгел, ә паралимпия уйындарына әҙерлектең һуңғы этабы. Көнэлгәре Рәсәй йыйылма командаһын уйындарҙан ситләштерергә тигән мәғлүмәт тә бер кемде лә ҡурҡытмай, бер кемдә алда торған ярыштарҙан баш тартырға уйламай. Атлеттар халыҡ-ара паралимпия комитеты ҡарарын урынһыҙ тип иҫәпләй. Аяҙ көндәге йәшенгә тиңләй атлеттар был яңылыҡты. Паралимпия буйынса Рәсәйҙең тотош командаһын дүрт йыллыҡ уйындарҙа ҡатнаштырмауҙың төп сәбәбе – әлеге лә баяғы допингтар. Әммә уларҙың өлгөләре һуңғы алты йыл дауамында алынған. Спортсылар үҙҙәре лә, етәкселек тә халыҡ-ара комитет иғлан иткән яуапты урынһыҙ, тип билдәләй. Рио-де-Жанейроға юлланасаҡ милли команда составында Башҡортостандан йөҙөүсөләр һәм еңел атлеттар бар ине. Әле улар махсус күнекмәләр менән мәшғүл. Уларҙың төп өмөтө – был ғәҙелһеҙлектә Рәсәй еңеп сығырға тейеш. Ә шулай ҙа Башҡортостан паралимпиясыларының Рио де жанейролағы уйындарға эләгә алмауы ихтимал . Милли команда составындағы беҙҙең йөҙөүсөләр, еңел атлеттар өсөн был оло һынауға әйләнәсәк.\n09 августа Рәсәй спортсылары Олимпиаданың дүртенсе көнөндә 5 миҙал яуланы\n09 августа Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре


Башҡортостанда уртаса эш хаҡы билдәле булды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n9:00, 23 мая 2018 Иҡтисад\nБашҡортостанда уртаса эш хаҡы билдәле булды Фото: Карина Камаева\nӨФӨ, 2018 йыл, 23 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nАғымдағы йылдың март айында хеҙмәткәрҙәргә түләнгән уртаса номиналь эш хаҡы, республиканың кесе эшҡыуарлыҡ ойошмаларын иҫәпкә алғанда, 31 655 һумға еткән. Реаль эш хаҡы, 2017 йылдың марты менән сағыштырғанда, 9,5 процентҡа күтәрелгән, тип хәбәр итә Башҡортостанстат.\nҒәҙәттәгесә, иң юғары эш хаҡы кокс һәм нефть продукттары етештереү кеүек иҡтисад өлкәләренә тура килә – уртаса 65 913 һум. Файҙалы ҡаҙылма байлыҡтар сығарыу менән мәшғүл хеҙмәткәрҙәрҙең уртаса эш хаҡы 51 913 һум тәшкил итә.\nРеспубликалағы өс иң юғары табышлы тармаҡҡа химик матдәләр һәм химия продукттары етештереү инә – айына 45 000 һум.\nКиреһенсә, Башҡортостанда күн һәм күндән изделиелар етештереү менән мәшғүлдәр иң әҙерәге ала – 11 894 һум.\nТөбәктә йорт-йыһаздары етештереү менән шөғөлләнгәндәр бер аҙ күберәк ала – 13 996 һум.\nӨсөнсө урында – кейем-һалым етештереү. Был өлкә хеҙмәткәрҙәренең уртаса эш хаҡы март айында 16 717 һум тәшкил иткән.\nТеги: Башҡортостанстат, эш хаҡы


Был француз ҡатыны, - ҡыҙы менән танышырға килгән франция өлкәһе\nБыл француз ҡатыны, — ҡыҙы менән танышырға килгән франция өлкәһе\nХалыҡ фаразлағанда, француз во языцех стильный бөтә ҡатмарлы һәм әйтемдәрҙә, әҙәби һәм чувственный. Шуға күрә был илдәрҙә кеше түгел, гүзәл ҡатын-ҡыҙ менән осрашырға теләй инек. Әммә француз ҡатын-ҡыҙы шулай уҡ башҡа бик айырыла»көнбайыш»ҡатын-ҡыҙ. Шулай уҡ, был иң яҡшы идеялар өсөн, белмәйбеҙ, тип, француз ҡатын-ҡыҙы булараҡ, иртә һәм Ламур ергә йүнәлде. Донъя модаһының баш ҡалаһы парижда яҡшы стиль хисенә бушҡа түгел тип атала. Бер ҡарашы ғына һеҙ ҡатын-ҡыҙ була ала, ҡыҙыҡлы һәм әйберҙәр ҡупшыраҡ кейенгән, ҡырсылыҡ буйынса елисейский гулять итергә, аңларға, ни өсөн француздар законодатель стиль һәм мода һаналған. Стильный ләкин улар тышҡы күренеш серҙәре әлегә, уларҙың һәр ваҡыт яҡшы белә, сөнки улар индивидуально эшләй. Француз ҡатын-ҡыҙҙың матур кейенгеһе, тик улар бер ҡасан да мода ҡорбаны булды. Одевание булып, уларға аксессуарҙар яһай иҫәпләүҙәр емергес көсө эйә. Макияж өсөн күп тотоноу түгел улар, ләкин уларҙың барыһына ла ҙур суммала аҡса тотоноуы һөҙөмтәһендә уларҙың тиреһен тәрбиәләп булмай сыға, тәне иҫ киткес смотреть. Ҡатмарлы, фантазия өҫтөнлөк популяр француз ҡатын-ҡыҙ тураһында ир-ат-был тойғо уларға зауыҡ источать. Ниндәй генә ҡылыҡ һәм ғәҙәт бар ине улар, бөтә был һәм башҡарыу манераһы бик женственный.\nЕгерме тәмәке тартыу траву алам һине көн француз ҡыҙы, невероятно әммә насар күренә. Бынан тыш, француз һәм урта синыф ҡатын-ҡыҙҙың эсергә ваҡыты ла карьера һәм sip. Иҫерек һәм аллея бар, һеҙ беркасан ла күрергә була стошнить артҡы француженка. Француз кухняһында сырҙарҙың даны өсөн кәнфит һәм бөтә экзотичность һәм француз, француз ҡатын-ҡыҙ бер ҡасан да үҙемдең тәрилкә поржен, уның ауырлығы йыясаҡ. Шулай уҡ улар бер ҡасан тойола, эшләү өсөн ниндәйҙер идеялар тураһында хәтерегеҙгә калория һәм күнекмәләре юҡ, американдар кеүек. Әгәр ул хатта метр ғына үтергә тура килә, улар үҙенә башҡа бер урынға күсереү. рено парковка твинго законһыҙ булғанға түгел, ә бара. Хата эшләүсе түгел, уйлы, матур кешеләре һәм француз ҡатын-ҡыҙ ғына түгел ашыу. Ә ысынында, донъяның иң аңлы кеше француздар көнбайыш сәйәси береһе булып тора. Билдәле бер темаға үткәргән сәйәсәте өсөн мөһим булған төрлө ваҡиғалар ҙа ҡатын-ҡыҙ ҡарашы һәм фекер алышыу һәм франция илдәре сәйәсәте генә түгел, әммә киң контексында халыҡ-ара һәм. Ҡыҙыу фекер алышыу йәнле һөйләшеү алып барҙы һәм француз ҡатын-ҡыҙ ир-егеткә оҙаҡ ваҡыт етерлек буйы ярата яратмай. Бөтә сәбәптәр буйынса был мөмкин дорваться француз ҡатыны, сәйәси һәм бәхәсләшеү кеүек ҡай саҡ, әммә улар ғына танышҡан был алым, әгәр үҙебеҙҙең интеллектуаль һәм һеҙгә биргәнендә һеҙҙе иҫбатлай һәм сәйәси хәбәрләшеп тора, уны һеҙгә яҡшы тәьҫир яһарына ышанып, уны һеҙҙең ризалыҡ менән һеҙҙе лә мәжбүр итә алмай. Бигерәк тә иҫкәрмәләр һәм аҡыллы һорауҙар бирегеҙ, ул стереотип һәм ишетеп тора.\nҠатын-ҡыҙҙа уны күрергә тырыштым\nподружки һеҙҙең шәхси һайлау индивидуаль һәм француз тәржемә түгел, дөйөм алғанда, ҡатын-ҡыҙға тупаҫ француз тураһындағы фекерҙең. Таныу, тип мәҙәниәте йоғонто яһай, шәхси стиле, манералары һүҙ, юмор хисе, гигиеник һәм социаль аспекттары күп кенә башҡа тормош, әммә бөтә кеше төрлө бит, шуға ҡасҡан тип алйот һорау булғандыр: ‘француз Был әйбер. һеҙ күрергә, ул шул тиклем уны шарф йәки уның айырым устрица итеп ашап йөрөй. Сәйәси генә түгел, мәҙәниәте менән ғорурлана белеүсе, үҙ мәҙәниәте француздар бик ғорурланам. Ысынлап та, бер ваҡыт хатта улар мәҙәни сноб ғәйепләй, әммә улар был эште бөтә француз теле иң ихлас һәм тере сағылышы сәнғәтен һаҡларға тырыштым, үҫә барыусы глобалләшеүе шарттарында бигерәк тә. америка мәҙәниәте популяр һәм йоғонто яһаны. Ә ысынында, Франция-һирәк илдәрҙең береһе, әле лә бында учреждениеның милли — Франсуаза Академияһы — француз теле рәсми рәүештә көйләй. Шуға күрә, әгәр һеҙ эҙләсе өсөн, француздарҙың иғтибарын йәлеп леди, теле ни һөйләргә тырыша. Әгәр һеҙ дөрөҫ түгел, уны өйрәнеү һәм тағы ла яһап, баҫым һине, һис шикһеҙ, ҡурҡыныс булған — әммә был, һис шикһеҙ, һеҙҙе яратабыҙ һәм һеҙҙең өсөн был хатта уның ҡыҙы подогревать ҡыҙыҡһыныуы мөмкин. Ул яратҡан уны мөмкинлеге тураһында һүҙ барған предмет, уны, моғайын, француз сәнғәт, архитектура, әҙәбиәт һәм аш. Ысынлап та, бик агрессив француздар илдең мәҙәни һәм художество ҡаҙаныштары үҙ репутацияһы бар. Шулай булғас, әгәр һеҙ ҡатын-ҡыҙ менән осрашыу бара француз, француз, француз һәм мәҙәниәт тормошо тураһында әңгәмә оҙаҡ әҙер була. Әгәр һеҙ үҙ илдәренең мәҙәниәте һәм үҙе теләп, бер ни тиклем хәйләкәрлек һәм смекалка, һеҙҙең өсөн нөктәһе эшләй, сөнки француздар күберәк баһалау вежливый ҡараш һәм нәзәкәтле. Аллаһ һеҙҙең уй өҫтәр һәм был тарихты ярайһы күп булыуына ҡарамаҫтан, тәбиғәт күрмәгән француздар. феминистка теорияһы, тип үҙ фекерен белдерҙе ул һәм француз ҡатын-ҡыҙы булһа ла стесняйтесь. Шулай булғас, әгәр һеҙ француз ҡыҙы менән осрашып, күңеленең, һеҙ уны етерлек арауыҡ бирә. Уның мөнәсәбәтендә һөйөүгә һәм ярҙам бирә, әммә шул уҡ ваҡытта дуться ла, ул китеү, һеҙҙең өсөн дустар йәки башҡа приедет үҙ мәнфәғәте менән осрашты. Әммә, хата эшләй түгел, уйлай, тип уны бойондороҡһоҙ холоҡ-презрение йәки был ҡәнәғәтһеҙлек билдәһе. Шик урынына һорау бирҙе осраҡтарҙан тыш, көнләшә өсөн ысулдар һәм ышанысһыҙ. Сөнки был, беренсе әйберҙәр һалынған француз ҡатын-ҡыҙҙар, ир-аттарҙы һуғарырға үҙем неуверенный көсһөҙ булыуы, уларҙың ышаныс менән тап килә һәм улар самоуверенность түгел. Француз азат сексуаль культура шаҡтай раскрепощать сексуаль, һәм был ғәжәйеп ҡатын-ҡыҙы бына бер нисә иң һөйәр эшләй.\nБыл-тигән һүҙ түгел, һеҙ һикереп ала\nуның менән теләһә ҡайһы ваҡытта йоҡлай, ә һеҙ кәрәк, улар өсөн үҙенсәлекле һәм солан да, шул тиклем яҡшы. Был ваҡытта бында үткәрергә ярата прелюдия ҡатын-ҡыҙ етерлек, ә әгәр ҙә кәйефем булмаһа, ул уның менән һеҙ хәрәкәт захлестнуть мөмкин. Бында шул тиклем һәм башҡалар, һәм һөйөү билдәһе булып тора ла утонченность элегантность, француз стилендәге\nбушлай онлайн аралашыу →


«Башҡортостан» киностудияһы республика халыҡтары әкиәттәре буйынса йәнһүрәттәр әҙерләй\n«Башҡортостан» киностудияһы башҡорт телендә йәнһүрәттәр әҙерләй. Һүрәт анимацияһы техникаһында өс-дүрт минутлыҡ биш фильм күңел асыу контентынан тыш, белем биреү йүнәлешендә лә төшөрөләсәк. Йәнһүрәттәр күңелле генә түгел, файҙалы ла буласаҡ.\n«Әле эште яңы башлап ебәрҙек – әкиәттәр һайлайбыҙ, сценарийҙар яҙабыҙ, рәссамдар персонаждар уйлап сығара, эскиздар төшөрә. Һәр фильм төрлө жанрҙа һәм төрлө художество стилендә башҡарыласаҡ. Халыҡ көйө ҡулланыласаҡ», — тип һөйләне режиссер Рим Шәрәфетдинов.\nКартина өҫтөндә республиканың бер нисә йәнһүрәтсеһе эшләй. Проект дәүләт телдәрен һәм республика халыҡтары телдәрен һаҡлау һәм үҫтереү буйынса 2,2 миллион һум күләмендә Башҡортостан башлығы грантын алды. Проект менән 2019 йылдың декабрендә таныштырыу күҙаллана.\nБашҡортостан Республикаһы башлығы гранты ярҙамында 2019 йылда заманса тел ресурстары, аудиокитаптар, йәнһүрәттәр барлыҡҡа киләсәк, балалар өсөн донъя әҙәбиәте классиктарының тәржемәләре башҡорт телендә нәшер ителәсәк, фестивалдәр, байрамдар һәм мәҙәни-мәғәриф акциялар уҙғарыласаҡ. Грант ярҙамының дөйөм суммаһы – 72 миллион һумдан ашыу.


Республикала шәкәр сөгөлдөрө 69 процент майҙанда йыйып алынған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликала шәкәр сөгөлдөрө 69 процент майҙанда йыйып алынған\n9:12, 10 октября 2012 Иҡтисад\nБашҡортостанда шәкәр сөгөлдөрөн йыйып алыу дауам итә. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, республикала татлы тамыраҙыҡтар яҡынса 36400 гектар майҙанда йыйып алынған, планға ҡарата был 69 процентҡа тиң.\nБР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, уртаса уңыш гектарынан 168 центнер тәшкил итә. Төбәктә 612 мең тоннанан ашыу шәкәр сөгөлдөрө йыйып алынған. Уларҙан 450 тонна эшкәртеүгә йүнәлтелгән.\nШул уҡ ваҡытта, Благовар, Бүздәк, Йәрмәкәй һәм Шишмә райондары аграрийҙары гектарынан 200 центнер шәкәр сөгөлдөрө йыйып ала.\nӘлеге ваҡытта иң күп татлы тамыраҙыҡтар Шишмә һәм Ҡырмыҫҡалы райондрында йыйып алынған – 73 һәм 71 мең тонна. Ә бына эшкәртеүгә иң күп шәкәр сөгөлдөрөн Ҡырмыҫҡалы районы эшсәндәре ебәргән – 959 мең тоннанан ашыу.


Хәйруллин Баязит — Башҡорт Википедияһы\nТарки[d], Темир-Хан-Шуринский округ[d], Дагестанская область[d], Рәсәй империяһы\nБаязит Хәйруллин (1871 — ?) — шәйех, суфый, Владикавказ мәсете имамы. Зәйнулла Рәсүлевтың шәкерте.\n2 Ғаилә хәле\nШәйех Баязит Хәйруллин 1871 йылда Нуриман районының Яңы Күл ауылында тыуа (башҡа сығанаҡтар буйынса — Өфө ҡалаһында), бүләкәй-көҙәй ырыуы башҡорто. Хәрби хеҙмәтен Владикавказда үтә һәм үҙен ғәҙел, намыҫлы мосолман итеп күрһәтә. Хәрби часть командиры уның дингә ынтылышын күреп, Ислам белемен алыуҙа ярҙам итә — егеткә Ырымбур ҡалаһы мәҙрәсәһенә йүнәлтмә бирә. Баязит унда өс йыл уҡығандан һуң, Владикавказға барып имам булып китә.\n1918 йылда ул Махачкалаға күсенә һәм 1950 йылға тиклем шунда имам була. 1933 йылда золомға эләгә һәм барлыҡ мөлкәте, йорто тартып алына.\nШәйех Баязит ике тапҡыр өйләнә. Тәүге никахынан 4 балаһы була. Туберкулез менән оҙайлы сирләгәндән һуң беренсе ҡатыны вафат булғас, ул икенсегә өйләнә. икенсе никахында ике балаһы тыуа, әммә береһе ете йәшендә вафат була.\nШәйех Баязит тураһында бик күп дини баҫмаларҙа телгә алына. 2016 йылда Махачкала ҡалаһының Тарки ҡасабаһы зыяратында шәйехтең ҡәбере төҙөкләндерелә, урындағы мәсеттәрҙең береһенә уның исеме бирелә. 2021 йылда шәйехтең бер туғанының ейәне Ғафуан Хәйруллин нәҫел ебе менән ҡыҙыҡһына башлай һәм Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ярҙамы менән шәйех Баязиттың шәжәрәһен төҙөй.\n↑ 1,0 1,1 Баязит шәйех Хәйруллиндың шәжәрәһе төҙөлдө\n↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Шейх Баязит Хайруллин\n↑ Башкирский шейх Баязит Хайруллин\nБаязит шәйех Хәйруллиндың шәжәрәһе төҙөлдө\nБашкирский шейх Баязит Хайруллин\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Хәйруллин_Баязит&oldid=1087273 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:04 24 октябрь 2021 үҙгәртелгән.


Короновирус бөтә донъя буйлап таралыуын дауам итә - Bash.News\nКороновирус бөтә донъя буйлап таралыуын дауам итә https://bash.news/news/115808_koronovirus_bt_donya_bujlap_taralyuyn_dauam_it/?lang=bash\n08 фев 2020, 23:43\nИхатаға ингәндә махсус пост аша үтергә тура килә. Температура юғары булһа, биләмәгә индермәйҙәр. Ҡәтғи режим Ҡытайҙың барлыҡ провинцияларында ғәмәлдә. Шанхайҙа йәшәүсе яҡташыбыҙ Сөмбөл Садиҡова ла карантин иғлан ителеү сәбәпле, уҡыу йортона йөрөмәй, белемен өй шарттарында камиллаштыра.\nСөмбөл Садиҡова, Шанхайҙа белем алыусы студент: “Короновирус йоғоуы беҙҙе бер нисек тә ҡурҡытмай, сөнки тышҡа сыҡҡан кеше юҡ. Булһа ла бөтәһе лә битлектәр менән йөрөйҙәр. Һәм ҡайҙа ғына инмәһәң дә, һинең температураңды үлсәгәндән һуң ғына эскә индерәләр. Ҡытайҙа әле ауырыу кешеләрҙе дауаханан башҡа бер ҡайҙа индермәйҙәр”.\nБлогер Артур Иҙелбаевтың улы Ирхан Ҡытайҙа киҫкен инфекция таралыуға бәйле ваҡытлыса Тайландҡа күсенгән. Әлегә Ҡытайҙа коронавирус утыҙ меңдән ашыу кешегә йоҡҡан, һәләк булыусылар һаны ла арта. Инфекцияның ике тиҫтәнән ашыу илдә таралыуы күҙәтелә.\nАртур Иҙелбаев, эшҡыуар, блогер: “Ҡытайҙа бер миллиард өс йөҙ мең кеше йәшәй ҙә, ул Ҡытай өсөн аҙ тип һанарға ярамай. Ҡарарға кәрәк вирустың таралыу тиҙлегенә. Көн һайын 3-4 мең сирле табыла. Көн һайын алтмыштан алып йөҙгә тиклем кеше үлә”.\nХәйер, коронавирус Ҡытайға тәүгә генә мәшәҡәт өҫтәмәй. 2002 йылда атипик пневмония менән 8 меңдән ашыу кеше зарарланған, уларҙың 10 проценты вафат булған. Инфекцияның ай ярым эсендә йәшен тиҙлегендәй таралған яңы тибы үлем осраҡтарын, дауалауға киткән сығымдарҙы йәнә арттыра. Урындағы власть Хубэй провинцияһында ауыр сирле пациенттарҙы аяҡҡа баҫтырыуға 28 миллион ярым доллар бүлгән. Күрше республиканы Рәсәй ҙә гуманитар ярҙамһыҙ ҡалдырмаясаҡ. Ике миллион медицина битлеге ебәреләсәк.\nМарсель Тойғонов, микробиолог, БДМУ-ның кафедра мөдире, профессор: “Был вирус ошо биш-алты йыл һайын ҡабатланып тора, кешелек ошондай эпидемияларға әҙер түгел. Ҡытай үҙе битлектәр етештерһә лә, унда бөгөн был тауар етмәй, ер шарынан эҙләп, кире Ҡытайға һаталар”.\nҠытайҙа түгел, был тауарға Өфө дарыуханаларында ла ҡытлыҡ һиҙелә. Пенсионер Нәзир Басимов эҙләй торғас, битлекте өсөнсө учреждениела ғына таба.\nНәзир Басимов, Өфөлә йәшәүсе: “Хаҡ ҡиммәт түгел, 25 һум тора биш битлек. Ә былай башҡа дарыуханаларға ингән инем, бөтөнләй юҡ ине”.\nРейд һөҙөмтәләре ҡыуандырмай. Ҡайһы бер фармацевтика ойошмаларында медицина битлектәре, ысынлап та, юҡ. Булһа ла, күп осраҡта дәүләт стандарттарына тура килмәй.\nГөлнур Ҡолһарина, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, "Халыҡ контроле" федераль проектының башҡортостан бүлексәһе етәксеһе: “Вирусҡа ҡаршы препараттарға килгәндә, Мәскәүҙән ебәрелгән исемлеккә ингән препараттар дарыуханаларҙа булмай сыҡты. Дарыуханаларҙа тик телевидение, радиола аша рекламаланған, хаҡтары ҡиммәтле вирусҡа ҡаршы препараттар ғына бар”.\nРадиолағы рекламаға килгәндә, бер нисә препаратты коронавирусты дауалауға һәләтле тип пропагандалай башланылар. Ҡыҙыҡ та, ҡыҙғаныс та, халыҡты нисек тә булһа алдап, тауарҙы һатыу юлдарын эҙләйҙәр. Шул уҡ медицина битлектәрен алайыҡ, илдең ҡайһы бер төбәктәрендә ул 35-70 тапҡырға ҡиммәтләнгән. Хәйер, ил етәксеһе халыҡ мәнфәғәтен ҡайғыртып, хаҡтар менән уйнаусыларға ҡаршы көрәш иғлан итте.\nЗөһрә Рәхмәтуллина, Дәүләт Думаһы депутаты: “Ил президенты Владимир Путиндың бындай дарыуханаларҙың лицензияларын алыуҙы һыҙыҡ аҫтына алды. Шул уҡ ваҡытта Дәүләт Думаһында бына ошондай осраҡтарҙы сикләгән закон проекты әҙерләнде. Әлеге көндә ул төрлө ведомтсволар менән килешеү процедураларын үтә һәм тиҙҙән Дәүләт Думаһына индереләсәк”.\nҠытай яңы коронавирустың штаммын бирергә ашыҡмай, ә был үҙ сиратында Рәсәй ғалимдарына вакцина әҙерләү мөмкинлеген сикләй. Фантазияға сиктәр юҡ тигәндәй, сирҙе ҡорот, һарымһаҡ, һуған менән дауаларға мөмкин тигән имеш-мимештәр ҙә халыҡ араһында тиҙ таралды. Профилактик саралар уйлап сығарып килем алыусылар ҙа етерлек.\nКеше ҡайғыһында аҡса эшләргә күнеккән йүнселдәр был мөмкинлекте ҡулынан ысҡындырмай. Медицина битлектәре интернет киңлектәрендә лә күпләп һатыла башланы, һаҡлау сараһы булараҡ хатта противогаздар, махсус кейемдәр тәҡдим ителә. Дезинфекция хеҙмәттәре лә үҙен коронавирусҡа бәйләп рекламалай. Ә инде шарлатандар өсөн был сир хазина тиерһең, өшкөртөлгән һыу, тылсымлы бетеүҙәр һатыуға ҡуйылған.\nРәсәйҙә коронавирус таралыуға бәйле төрлө фейк-хәбәрҙәр, видеояҙмалар ҙа осратырға мөмкин. Күптәр был ысул менән блог, социаль селтәрҙәрендә уҡыусылар һанын арттырырға тырыша. Карикатура оҫтаһы Камил Буҙыҡаев билдәләүенсә, проблемаға етдирәк ҡарарға кәрәк. Үҙенең бер нисә ижади эшендә лә ул тап был инфекция менән көрәште һүрәтләй. Әйтәйек, тәүгеһендә Ҡытай президенты ил символы – аждаһаны күтәргән. Мәғәнәһе – әлегә был йән эйәһе ауырый. Икенсеһендә – кешеләр яңы штамм менән алышҡа сыҡҡан.\nКамил Буҙыҡаев, карикатура оҫтаһы: “Кешелек үҙен ер шарында хужа тип тоя башланы, ә бер вирусҡа ҡаршы тора алмай. Абсурдҡа тиклем барып етте был хәл, кемдер аҡса эшләй, икенселәр хайп яһай. Әммә көлкөгә һалырға ярамай барыһын да, үҙеңде һаҡларға кәрәк”.\nҠытайҙан Башҡортостанға ҡайтҡан һуңғы ике рейс пассажирҙары анализдар тапшыра, бәхеткә, уларҙа коронавирус табылмай. Шулай ҙа уларҙың күбеһе менән таныштары, хатта туған тейеш кешеләре лә осрашыуҙан баш тартҡан. Хәүефле вирус менән көрәшеү беҙҙә әлегә ни бары ситләшеү кимәлендә генә\n23:39, 25 ноя


Күмертау ҡалаһында биш кешене үлтереүсе 22 йәшлек Константин Сурков менән 24 йәшлек Сергей Букаев ҡалған ғүмерҙәрен төрмәлә уҙғарасаҡ\nБөгөн Республика Юғары Суды ҡанһыҙ енәйәтселәрҙе ғүмерлеккә иркенән мәхрүм итеү тураһында хөкөм ҡарары сығарҙы.\nБөтә республиканы тетрәткән фажиғә былтыр апрелдә теркәлде. 16 апрелдән 17-һенә ҡараған төндә ҡала фатирҙарының береһендә күңел асыусы йәштәр араһында низағ сыға. Иҫерек көйөнсә Сергей Букаев ҡунаҡтарҙың береһен уның кеҫә телефонын урлауҙа ғәйепләй башлай һәм егеттең муйынына бер нисә тапҡыр бысаҡ менән сәнсә. Уның дуҫлашып йөрөгән ҡыҙын да ошондай уҡ яза көтә. Ошо мәлдә фатирҙа йоҡлаусы 16-17 йәштәрҙәге ике ҡыҙ менән 17 йәшлек егетте Букаев менән Сурков шаһиттар булараҡ юҡ итә. Артабан улар фатирға ут төртөп, ҡорбандарының ҡиммәтле әйберҙәрен, кеҫә телефондарын алып ҡаса. Иртәгәһенә енәйәтселәр Өфөлә М-5 федераль трассаһында ҡулға алына.\nСветлана Абрамова, Рәсәй тәфтиш комитетының башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһенең өлкән ярҙамсыһы: «Тикшереү барышында 30-ҙан ашыу шаһиттан һорау алынды, күҙгә-күҙ осрашыуҙар ойошторолдо, енәйәт урыны ентекләп ҡаралды. Тәүге һәм төп версия - енәйәтселәрҙе был көндө ошо фатирҙа булыусылар араһынан эҙләүгә бәйле ине. Артабан был уйҙырма иҫбатланды. Асыҡланыуынса, енәйәтселәр икеһе лә бер ҡайҙа ла эшләмәгән, йыш ҡына күңел асырға яратҡан. Улар шулай уҡ психоневрология диспансерында иҫәптә торған. Әммә тикшереү барышында уларҙың үҙ аңында булыуҙары танылды. Енәйәт буйынса 30-лап эксперт тикшереүе уҙғарылды».


“Хыял”дан – яңы хыялдар менән » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Хыял”дан – яңы хыялдар менән\n“Хыял”дан – яңы хыялдар менән 07.03.2019 // Йәмғиәт\nКисә Ҡырымда ял иткән 250 бала тыуған ҡалаһы Сибайға имен-һау әйләнеп ҡайтты. Уларҙы ата-әсәләр ҡаршы алды. Ял иткән балаларҙың шатлыҡ-ҡыуанысы сикһеҙ ҙур: кемдер иҫтәлектәре менән бүлешергә ашыға, кемдер туғандарының ҡосағына ынтыла, икенселәре үҙҙәренең яңы пландары менән уртаҡлаша.\nХәйер, ҡыҙ һәм малайҙарҙың Ҡырымда диңгеҙ һауаһын һулап, ҡояшлы һәм хозур тәбиғәттә һаулығын нығытып, яңы көс һәм дәрт менән ҡайтыуы уларҙың көләс һәм нурлы йөҙҙәрендә сағыла. Шулай ҙа тыуған Сибайҙарын һағынып та өлгөргән улар, класташтарын тиҙерәк күрергә теләүен дә аңларға була.\nТуғыҙ йәшлек Дарина Ғәлләмованы әсәһе Альбина Рафаэль ҡыҙы ҡаршыларға килгән.\n– Ҡыҙымдың ҡайтыуына ул яратып ашаған манты менән ҡоймаҡ әҙерләнем. Көн һайын аралашып торҙоҡ, Дарина булған 5-се отрядтың етәксеһе Надежда Афонинаға рәхмәтем ҙур. Иҫтәлеккә күпме фотолар, күпме йылы тәьҫораттар ҡалды. Балаларыбыҙға матур ял бүләк иткәндәре өсөн ойоштороусыларға ҙур рәхмәт!\nУн дүрт йәшлек Стас Косарев тәүге тапҡыр самолетҡа ултырыуы, бейеклектән ҡала, урман-тауҙарҙы күҙәтеп барыуы хаҡында һөйләһә, Анастасия Солдатоваға Севастополь һәм Ялтаға экскурсия ныҡ оҡшаған.\n– Балаларҙың ялы файҙалы һәм күңелле үтһен өсөн барыһы ла эшләнде, – ти төркөм етәксеһе Альбина Тапаҡова. – Диңгеҙ һауаһы, һауыҡтырыу процедуралары, диңгеҙ һыуы менән тултырылған бассейнда йөҙөү – быларҙың барыһы ла балаларҙың сәләмәтлеген нығытыуға булышлыҡ итте. Төрлө ҡалалар буйлап экскурсиялар ойошторолдо, дельфинарий, аквариумда булдыҡ, Никулин исемендәге циркты күрҙек. Әммә Ҡырымда нисек кенә матур һәм күңелле булмаһын, барыбер беҙҙең Башҡортостанға еткән бер генә төбәк тә юҡ.\n10 мартта Сибайҙан йәнә 250 бала Евпаторияға юллана.\nФото: Римма Юнысова


Швейцарҙар Рудольф Нуриевтың исемен бик хөрмәт итә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nШвейцарҙар Рудольф Нуриевтың исемен бик хөрмәт итә\n11:47, 11 июня 2010 Сәйәсәт\nБашҡорт халҡының иң яҡшы вәкилдәренең береһе – Рудольф Нуриевтың исеме бөгөн Швейцарияла бик популяр. Женевала хореографтар һәм балет мәктәбе уҡытыусылары уның алдында баш эйә. Был турала III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы барышында үткәрелгән матбуғат конференцияһында Швейцарияла эшләп килгән «Урал» ватандаштар йәмғиәте етәксеһе Гүзәл Усманова-Гобе хәбәр итте.\n— Беҙҙең ойошма сағыштырмаса күптән түгел барлыҡҡа килде, — тине ул, — һәм беҙ уның ярҙамында Швейцарияла һәм тотош Евросоюзда Башҡортостандың имиджын нығыта аласағыбыҙға бик өмөтләнәбеҙ. Ә бөгөн бындай зарурлыҡ ысынлап та тора. Швейцарияла йәшәгән туғыҙ йыл эсендә мин күп тапҡырҙар был ил халҡының Рәсәй һәм БДБ илдәренең айырым төбәктәре тарихы һәм мәҙәниәте хаҡында яҡшы хәбәрҙар булыуына инандым. Мәҫәлән, швейцарҙарҙа Байкал, Камчатка, Үзбәкстан бик популяр. Ә бына Башҡортостан һәм Урал тураһында улар, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бик аҙ белә. Был хәл тиҙҙән яҡшы яҡҡа үҙгәрер, тип ышанам, етмәһә, бының өсөн кәрәкле тәүшарттар бар. Мәҫәлән, Швейцарияла этник бейеүҙәр бик популяр. Шуға күрә лә Швейцарияла башҡорт ижади коллективтарының сығышы йәки Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры гастролдәрен ойоштороу бик перспективалы булыр ине. Ә Рудольф Нуриевтың исеме бында ыңғай роль ғына уйнаясаҡ.\nТеги: Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы, халыҡ-ара бәйләнештәр


Республикала 225 мең самаһы кеше коронавирустан прививка яһатты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n15:16, 17 мая 2021 Йәмғиәт\nРеспубликала 225 мең самаһы кеше коронавирустан прививка яһатты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте\n17 майға Башҡортостанда 224 864 кеше яңы коронавирус инфекцияһынан вакцина эшләткән. Улар препараттың ике компонентын алған. Ә 310 496-һы беренсе прививканы яһатҡан, тип хәбәр итте республика вице-премьеры – һаулыҡ һаҡлау министры Максим Забелин.\nРеспублика поликлиникаларында коронавирустан 155 вакцинация пункты ойошторолған. Прививкаға «Дәүләт хеҙмәттәре» порталында һәм регистратурала яҙылырға мөмкин. Шулай уҡ Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында, «Мега», «Планета», «Башҡортостан» (Өфө), «СитиМолл» (Стәрлетамаҡ) сауҙа үҙәктәрендә биш мобиль пункт эшләй.\nПрививканы 19 апрелдән алты маршрут буйынса алыҫта урынлашҡан ауылдарға юлланған «Сәләмәт республика – сәләмәт төбәк» акцияһы барышында эшләтергә була.\nБынан алда «Башинформ» агентлығы 14 майҙа Өфөлә прививка эшләткәндәр араһында акция башланыуын хәбәр иткәйне. Ҡатнашыу өсөн вакцинация пункттарының береһендә прививка яһатырға, үҙенсәлекле QR-код менән флаер алырға һәм уны «Сәләмәт Өфө» сайтында теркәргә кәрәк. Конкурста ҡатнашыусылар араһында 23 июндә «Вся Уфа» телеканалы эфирында ҡиммәтле бүләктәр, шул иҫәптән Өфөлә бер бүлмәле фатир, 10 смартфон уйнатыла. Акция 20 июнгә тиклем дауам итә.


Балаларға өҫтәмә белем биреү системаһына – 95 йыл // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБалаларға өҫтәмә белем биреү системаһына – 95 йыл\n15:50, 29 ноября 2013 Йәмғиәт\n2013 йылда Рәсәй балаларға өҫтәмә белем биреү системаһына 95 йыл тула.\nБалаларға өҫтәмә белем биреү ватан системаһы мәктәптән тыш учреждениелар нигеҙендә барлыҡҡа килә. Рәсәйҙә уларҙың барлыҡҡа килеүе педагог-экспериментатор Станислав Щацкий (1878 — 1934) исеме менән бәйләнгән.\nМәскәүҙә 1918 йылда асылған «Йәш тәбиғәт яратыусылар станцияһы» беренсе дәүләт мәктәптән тыш балалар учреждениеһы булып иҫәпләнә.\nБөгөн беҙҙең ватандаштар араһында бала сағында берәй төрлө түңәрәккә, спорт секцияһына, музыка мәктәбенә йөрөмәгән, туристик слеттарҙа йәки экологик экспедицияларҙа булмаған өлкән кешене табып булмайҙыр, моғайын.\nӘлеге ваҡытта Рәсәй Федерацияһының һәр бер ҡалаһында һәм ауыл биләмәһендә төрлө станцияларҙа, үҙәктәрҙә, мәктәптәрҙә, өҫтәмә белем биреү йорттарында һәм һарайҙарында балалар, үҙҙәренә оҡшаған, үҙ һәләтенә, мауығыуына ҡарап, төрлө йүнәлештәр буйынса шөғөллөнә, үҫешә һәм камиллаша ала.\nБР Мәғариф министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, Башҡортостандың өҫтәмә белем биреү системаһында 230-ҙан ашыу учреждение эшләй. Ул Пионерҙар һәм уҡыусылар йорто, балалар һәм үҫмерҙәр ижады һарайҙары һәм үҙәктәре, балалар һәм үҫмерҙәр үҫешеү үҙәктәре, мәктәптән тыш эштәр, балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәптәре, йәш техниктар станциялары, экология-биология һәм туристик-крайҙы өйрәнеү үҙәктәре. Уларҙа 300 мең самаһы бала шөғөлләнә, 6 мең уҡытыусы эшләй.\nӨфөлә балаларға өҫтәмә белем биреү системаһының 95 йыллығына арналған байрам йома, 29 ноябрҙә, Ф.Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең концерттар залында үтә.\nТеги: балаларға өҫтәмә белем биреү,даталар


Тағы ла бер авиакомпания Өфөнән Санкт-Петербургка тура рейстар аса // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:55, 20 июля 2018 Йәмғиәт\nТағы ла бер авиакомпания Өфөнән Санкт-Петербургка тура рейстар аса Фото: vk.com/s7airlines\n2019 йылдың 27 апреленән S7 Airlines компанияһы Өфөнән Санкт-Петербургка тура рейстар асырға ниәтләй. Ошо хаҡта авиакомпанияның рәсми сайтында хәбәр ителә.\nРасписаниеға ярашлы, «Аэробус А319» Башҡортостандан төньяҡ баш ҡалаға дүшәмбе, шишәмбе, кесе йома һәм шәмбе һайын иртәнге сәғәт 6 тула 10 минутта осасаҡ. Кире яҡҡа – төнгө 1-се яртыла. Бер яҡҡа иң түбән билет хаҡы 4,5 мең һум тәшкил итә (эконом-база тарифы).\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, әле Өфөнән Санкт-Петербургка тура рейстарҙы «Рәсәй» авиакомпанияһы башҡара.\nТеги: Өфө, Санкт-Петербург, тура рейстар


Яппар нәҫелдәре - Дәүләкән ынйылары\nБәлхиә, ник булманың Мәдхиә *\nҠобайырҙар Яман кеше ни булыр\nҺандар әйтеме – башҡорттарға\nЯппар нәҫелдәре (69)\nЯппар ҡарттың беренсе ҡатынынан Аллағол, икенсе ҡатынынан Көҙәнғол, тарихта Күҙемғол тип күрһәтелгән, өсөнсө ҡатынынан Әҙеркәй менән Балғажы булған. Өс улы өс тарафта идара итә. Был ауылдар айырым йөрөтөлмәгән, Яппар тип күрһәтелә. Ваҡытында, 60-сы йылдарҙа, ауылда бик белемле Мөьмин исемле мулла йәшәгән. Шул бик күп тарихи мәғлүмәттәр яҙып ҡалдырған.\nБашҡорт булып йәшә ерҙә,\nМанҡорт булма һис ҡайсан,\nАта-баба рухын һаҡлап,\nЕте быуыныңды бел.\nДуҫ менән дошман араһын\nКүҙҙәренән ҡарап бел,\nБеҙҙең үткән бик боронғо\nМең ырыуы икәнеңде,\nҠәбиләбеҙ – ҡырҡөйлө мең –\nҠырҡ өйҙөң ҡырҡ ырыуы.\nЯппар ара нәҫелдәре\nИң ҙурҙан һаналған.\nБер-береһен ауыр саҡта яҡлаған,\nБыны белеү һиңә мотлаҡ,\nҠолағыңа киртеп ҡуй!\nТеле бик тәмле булған,\nАуыр саҡта һәр кемгә лә\nАҡыллы кәңәш биргән;\nҠындырҙар ғәйрәтле булған,\nҠурҡыуҙы һис белмәгән\nБатырҙары күп булған,\nУлар өсөн һатылыу –\nҮлем менән бер булған;\nУлар менән күңелле,\nДәртлеләре күп булған,\nБайраҡайҙар һүҙгә бай,\nБик ышаныслы халыҡ,\nТоғро дуҫтар уларҙа,\nБик ғәйрәтле булғандар;\nДеүәрәндәр – бай халыҡ,\nТырышып эшләп мал тапҡан,\nМатур кейенә белгән;\nҠамаҡтар – сабыр халыҡ,\nУйсан, уйлап һөйләгән,\nҒәйбәт тигән нәмәне,\nЯҡын да ебәрмәгән;\nОҫталарға бай булған,\nТирә-яҡта дан алған;\nҠатау тигән нәҫелдәр\nБик тә оҫта башҡарған.\nБарыһын бергә берләштереп\nШул ерҙәрҙә донъя көткән\nЯппар тигән уҙаман.\nЙәнбәй генә (60)\nЙәнбәй генә ҡарттың, һай, төйәген\nОҫтаханалары ла биҙәйҙер.\nДүрт уланы иртән иртүк тороп,\nБалта тотоп шунда эшләйҙер.\nАлтын ғына ҡуллы был уландар\nАғас юнып файҙа эшләйҙәр.\nКәмәләре икән ҡайындан,\nҺауыт-һабалары икән йүкәнән.\nАрбалары еңел уҫаҡтан,\nТәгәрмәсе ҡаты имәндән,\nКөйәнтәһе икән еректән.\nЙәнбәй генә ҡарттың әйберҙәре,\nТирә-яҡтың күңелен эреткән.\nЭскән кешегә бәддоға (160)\n(Информант ҡартинәһе Көнһылыуҙан ишеткән)\nРаббыбыҙ Ғәлиәссәләм мосолманға әйткәндер:\nТәүбә тәүфикларын биреп иман сәсеп йәшәгеҙ.\nТыйылғандан тыйылып харамнәрҙан һаҡланың,\nЭскелектән йыраҡ тороп – араҡыны ҡапмағыҙ.\nАраҡы ул – бәдбәхет, туры юлдан яҙҙырыр,\nЭскән кеше ҡайғы-хәсрәт ҡаҙанында ултырыр.\nӘгәр тәүбә ҡылмаһа - әхирәттә хур булыр,\nУрыны булыр тамуҡта.\nЭскән кеше бөткән булыр – уның йөҙҙәре һүнәр,\nСәләм бирмәҫ мосолмандар, уны урап үтәрҙәр,\nЯҡындары тора-бара яйлап ҡына биҙәрҙәр.\nБәлхиә, ник булманың Мәдхиә*?\n(Мәктәп музейы архивынан, Булатова Сәйҙә исемле әбейҙән яҙып алғандар)\nИл гиҙеп, Дим буйы башҡорт ауылдары буйлап, элегерәк Бәлхиә исемле аҡылға еңелерәк булған әбей йөрөгән.\nЭх, Бәлхиә, Бәлхиә,\nНик булманың Мәдхиә?\nБулманың ниңә шулай?\nАуылдарҙы гиҙҙең һин,\nҺине һәр бер кеше белә,\nБаҙар сумка бер ҡулыңда,\nҠат-ҡат кейгән күлмәгең,\nҺинең шулдыр мөлкәтең,\nБелмәгәнең юҡ һинең,\nАҡылың камил һинең,\nБашҡайым эшләмәй тейеп,\nҠайсан, ҡайҙа, кемдәр тыуған,\nҺин бит яттан беләһең,\nҺәр бер ауылда ла һине,\nҺыйлап хөрмәт итәләр,\nӨс көн һине ҡарағас,\nБәлеш тотоп ҡапҡанан оҙаталар.\nШул сағында доға ҡылып,\nАлырға ла бит кәрәк,\nҺин әрләйһең, таш бәрәһең,\nЕр йыртып аҡыраһың,\nБулманың шул Мәдхиә.\nҺинең кеүек яңғыҙ ҡалған\nҠарсыҡтар донъя көтә,\nҠыярын да сәсәләр,\nҺин йөрөйһең дәрүиш кеүек,\nНисек талмай аяғың?\nКолхоз һиңә төйәк ит тип,\nӨй ҙә алып бирҙеләр,\nАуылдаштар ашаһын тип,\nОнон, итен бирҙеләр.\nҺин бит риза булмайынса,\nДепутатҡа барам тиеп,\nМәскәү менән янаның,\nХөрмәт иткән кешеләрҙән\nИҫерек, йүнһеҙ ирҙәр кеүек\nЯҡындарың ғына түгел,\nБар Яппар һинән биҙҙе.\nЭх, бер ҙә уйламайса,\nНиңә шулай ҡылдың?\nАҡылдарың тулы булып,\nҺин бит алдан йөрөнөң,\nФЗУ-ға китмәҫ өсөн,\nБашҡынайым һыҙлай тиеп,\nАл яулыҡтар бәйләнең.\nҺиңә әгәр ҡаршы әйтһәң,\nЙәшен кеүек йәшнәнең,\nСельсоветты һанға һуҡмай,\nЯлғанлап яла яҡтың,\nБыл йүләрҙәр аңламай тип,\nЭстән генә һин көлдөң,\nЙәш ваҡытың үтеп китә,\nГел шулай сәфәр ҡылып,\nҠартлыҡ килгәс, беҙгә ҡайттың,\nЯҡшылыҡтың ҡәҙерен белмәй,\nҺин шулай мыҫҡыл иттең.\nҠартлығыңда һәр өйҙә, һинең өсөң\nФерма өйҙәренә килеп,\nҺин шунда урын таптың.\nКүпме тырышһалар ҙа,\nҠарттар йортона тиеп,\nҺин таяҡтар менән һүктең,\nҮҙ еремдә үләм тип.\nҺауаптары булыр тип,\nБаштарың ауыртмаһын тип,\nҺуңғы сәғәттәрең еткәс,\nЯсин сығып оҙаттыҡ.\nЭй, Бәлхиә, Бәлхиә,\nБулманың ник Мәдхиә?\nҺуңғы сәғәттәреңдә лә һин\nТыуған ерем ғәзиз тиеп,\nИманлыҡта булығыҙ (162)\nЭй, Раббы – Аллабыҙ,\nДонъялыҡта беҙ тарлыҡта,\nНасип әйлән беҙгә йәннәт.\nҺәр һүҙҙәрең фәһемле,\nҺине ҙурлап баш эйәм,\nБир тәүбәңне нәсиха,\nҺин әйткәнде иҫтә тотоп,\nҺинең әмереңде үтәп,\nЙәнем тәслим булған саҡта,\nҺуңғы минуттарымда ла\nЛә иләһи, тиермен,\nШуны әйтеп бөтөү менән\nБыл донъянан китермен.\nБер бәғзегә (145)\n(Яңы Яппар мәктәп музейынан алынған)\nБәндәләрҙе ҡайғы баҫҡан, әй, бер өйҙә\nБер мәйетте оҙаталар һуңғы юлға ҡәҙерләп,\nАшын ашап, йәшен йәшәһә лә,\nҒүмерҙәре уның булды иманлыҡта, вә исламлыҡта.\nХушлашырға килгән шуға ауылдағы йәше, ҡарты –\nҠарттар тиҫбе алып әйтә тәһлилдәрен,\nҠәрҙәштәре саф күңелдән хәйер һалып, доға ҡыла,\nҺәммәһе лә кейенгәндәр мосолманса.\nБер көтөүҙе бысратҡан насар һыйырҙай\nКилеп керҙе шунда ҡапыл әрпеш ҡатын,\nХоҙайҙан да, мәйеттән дә ҡурҡмайҙыр был мәғәнәһеҙ,\nӨҫтө башы ҡаралмаған – күлдәктәре таушаланған,\nБишмәтен дә ҡаптырмаған -\nӘллә юҡтыр төймәләре бисараның,\nСәсе-башы йүнле итеп таралмаған,\nЯулыҡ япһа тағы бер хәл, оялмаған,\nСираҡтары сиған кеүек асыҡ-шәрә,\nОйоҡ кейһә, был бәндәгә ни булған?\nНиңә шулай ҡаралмаған, оялмайса килеп керҙе,\nБаҫып тора шүрәлеләй, һис килешмәй мосолманға.\nХәйер көтөп өмөт итә, эй, меҫкенкәй,\nҠайғы барын өйҙә шулай һис уйламай.\nБашҡайына таяҡ менән биреү кәрәк,\nКермәгәнгә кермәй инде, нишләмәк кәрәк?\nБер күреп тә әйтер инем шул ҡатынға,\nЮлдарымда осраһа аулаҡ саҡта.\nЙөҙҙәренә әйтер инем бәреп-йыртып,\nКүңелдәрем бушар ине шул сағында.\nОсратам да, тағы китәм өндәшмәйсә,\nЯҡ-яғыма төкөрәмен өсәр тапҡыр,\nЮлдарымда осрама зәхмәт, тиеп,\nЕте быуын нәҫелемә яҡын килә күрмәһен, тиеп,\nИке ҡулым күтәрәм дә ҡиблаларға\nБер ҡарайым нурланып.\nДоға ҡылам “Аллам мине һаҡла”, – тиеп,\nОшондай бер мәхлүктәрҙән.\nЯңы Яппар ауылындағы Сыртланов Шәрәфетдин (1895 й.), ошо ауылда тыуған, мулла булып хеҙмәт ҡыла. Үҙ ваҡытына күрә бик белемле, мәҙрәсәләрҙе бөткән, бик күп бәйеттәр яҙған, ҡайһы берҙәрен ауылда яттан да белгән кешеләр бар.\nЙәштәргә васыятнамә (149)\nСор ҡәләмем, ап-аҡ ҡыяғыҙға,\nҠыл фатиха – доғалар ҡабул булыр,\nЙәштәр өсөн әйтәм фәһем,\nҺүҙҙәремде тыңлар тип.\nҺеҙ милләттең киләсәге, илемдең һеҙ булмышы,\nХарам эштән йыраҡ булып, хәмерләрҙән һаҡланың,\nӨйләнешкәс, туй-һыйҙарҙа, бәғзе-берәү йүнһеҙҙәр,\nЭй, ҡыҫтарҙар, ауыҙ ит тип, шараптарҙы һонорҙар,\nСәскә атҡан көнөгөҙҙө башламағыҙ харамдан,\nҺуңы нимә менән бөтөр? – тиеп һеҙ уйланығыҙ,\nХәмер эсеп, гонаһ ҡылып көнөгөҙ башланмаһын,\nҒүмер буйы үкенерһегеҙ, үкереп бер иларһыҙ,\nҺеҙҙән тыуған бала булыр йә ғәрип вә йә зәғиф,\nЙә аҡылға тулы булмаҫ. Шул турала уйланып,\nКөндәрегеҙ һеҙҙең үтәр духтырҙар юлдарында,\nТөндәрегеҙ һеҙҙең үтәр йоҡоһоҙ вә тынғыһыҙ,\nГонаһтарҙан һаҡланһағыҙ – Хоҙай һаҡлар шул саҡта,\nТәҙрә төбө ҡына гөлгә шул хәмерҙе һалһағыҙ,\nБер тәүлектән күрерһегеҙ меҫкен гөлдөң үлгәнен.\nНиҙәр генә ҡылһағыҙ ҙа, шишмә һыуын һипһәгеҙ ҙә,\nБыл гөл ҡабат терелмәҫ.\nБәғзе йүләр-ахмаҡтарҙан һеҙ үрнәкте алмағыҙ,\nДуҫ, тиеп, юхаланып – дошман килер һөйөнөп,\nИшектәрҙән үткәрмәгеҙ, хур була һеҙ күрмәгеҙ,\nКеретмәгеҙ өйөгөҙгә ҡара йылан дошманды,\nӨйрәтмәгеҙ балағыҙға был мәлғүнде эсергә,\nЕте быуын һинән ҡалған, нәҫелдәр зәғиф булыр,\nЙөҙөгөҙҙөң йәме бөтөр, китер ҡулдан форсат эш,\nТормоштарың алға бармаҫ – эй, бәндәләр, уйланың.\nЕңеү тураһында бәйет (100)\nБаҫ, Ҡыҙыл Армия! – Еңелде Германия.\nБеҙҙең Яппар улдары.\nБеҙҙең Яппар егеттәре\nЙөҙ егерме егет китеп,\nБөркөт кеүек һуғышты.\nБаҫ, Ҡыҙыл Армия! –\nТуҡһан һигеҙ егет юғалттыҡ\nБеҙ һуғыштың түрендә.\nДолой бул Германия.\nКүп афәттәр килтерҙең,\nҠара ҡағыҙ тараттың.\nБеҙҙең Яппар ҡыҙҙары\nҮҙен тылда күрһәтте.\nБер норманы үҙ итмәйсә\nБиш норманы үтәне.\nИрҙәр эшен башҡарҙы.\nАс-яланғас булһа ла,\nБаҫ, Ҡыҙыл Армия,\nИлгә афәт килмәһен,\nИмен булһын еребеҙ.\nЕгерме ике егет ҡайтты,\nФашистарҙы турап һалды\nИлдең батыр улдары.\nИман керһен һәммәгеҙгә (160)\nБәндәләр нурлы булыр.\nАллаһы Тәғәлә ҡушҡанын үтәп,\nБиш ваҡыт намаҙ ҡылыр,\nҠулынан тәсбих төшөрмәҫ,\nФани донъянан киткәс,\nУрыны булыр ожмахта,\nРухы булыр йәннәттә.\nҠош аҫрау бәйете (264)\nҠаҙ аҫраһаң, өйөң булһын Дим буйында,\nАшарына булһын бойҙай, һоло һәм тарың да.\nКүберәк бирһәң ҡаҙҙарыңа һолоно,\nМул алырһың ҡаҙ мамығын, йөнөн.\nӘгәр-мәгәр ҡыҙғанмаһаң тарыны,\nМай менән тулы булыр ҡаҙ ҡарыны.\nБойҙайҙы бирһәң әгәр күберәк,\nҠаҙ тәнендә ите булыр күберәк.\nБәхетле бала (28)\n(Ҡаҙанғол мәктәбе сығанаҡтары)\nБала тыуар бәхет менән,\nҒөсөл ҡойоп ҡабул итһә,\nЯҡын кеше кендек нәнәй.\nСобханалла, тиеп әйтеп,\nАҡ биләмгә төрөп ҡуйһа.\nАта-әсәле, бергә булып,\nНиках менән тыуһа бала,\nФәрештәләр һәр саҡ уға\nБыл балаға һәр саҡ\nБәхет юлдаш булыр.\nФәрхиямалға бәйет (162)\nИсмәғил ауылынан Мөхәмәҙйәров фамилиялы бер туған 4 кешене 1936 йылдарҙа “халыҡ дошманы” тип, Себергә һөргөнгә ебәрәләр.\nИң ҙур ағалары, 1870 йылғы, Рафиҡ исемле була, унан һуң 1886 йылғы Мөхәрләм, унан һуң 1890 йылғы Сафа, иң бәләкәйҙәре, Шәймәрҙан исемлеһе, 1896 йылғы. Улар ауылда береһенән-береһе яҡшы йорттар һалған була, бик хәлле, бик күп мал тотҡан булалар. 1936 йылда халыҡ дошмандары, тип яла яғалар һәм райондан төнлә килеп алып та китәләр.\n80-дән уҙған Фәрхиямал исемле инәләре [әсәләре] генә ҡала, 4 туғандың ҡатындары, балалары шулай уҡ Себергә оҙатыла. Ауылда һуңынан ошо инәйгә арнап, бәйет сығаралар.\nИнә ҡаҙҡай бәпкәләрен, эй, юғалтҡас,\nЭй, ҡаңғылдап ҡанат ҡағып ҡаңғылдайҙыр.\nФәрхиямал инәйгә лә түҙем бирһен –\nХоҙайға ла ҡул күтәреп доға ҡылың.\nҠарт көнөндә, әй, бер килеп хәлең бөткәс,\nҠара болот өйөрөлөп ҡаплағандыр.\nФәрхиямал инәкәйем яңғыҙ ҡалған,\nДүрт балаһы бер көн килеп ғәйеп булған.\nҒәйниә бәйете (36)\nҒәйниә исемле ҡатындың ирен рус-француз һуғышына алалар. Биш бала менән ҡалған ҡатын нисек итеп донъя көтөүе тураһындағы бәйет.\nБолондарҙан ҡайтып килә берәү,\nБиштәрләп тә биленә йөктәрен.\nҒәйниә лә кеүек меҫкен күрә [нужа],\nЯңығыҙ ғына ҡалғас иренән.\nИтәк тулы бала менән ҡалдыҡ,\nИрем киткәс француз яуына.\nБик алыҫта ятып ҡалған башы,\nИлкәйенә кире ҡайтмайса.\nБер-бер артлы бигерәк йәшләй ҡалған\nБәлиғ кенә булмаҫ балалар.\nДонъяларҙы алып барам, тиеп,\nКөн-төн тирен түкте Ғәйниәм.\nӘрәмәлә гелән усаҡ яғып,\nҠаршыланың шәфәҡ нурҙарын.\nМал-тыуарҙы әрәм итмәйем, тип,\nБесән саптың көндәр буйына.\nҺалға һалып тағы уны тарттың\nДим буйының бирге яғына.\nНисек түҙгәнһеңдер, Ғәйниәкәй,\nЙүкә арҡан һис тә түҙмәгән.\nҺалғынайҙан ғына ҡолап төшөп,\nҺалҡын һыуға керҙең, Ғәйниәм,\nБер-бер артлы тыуған биш бала\nИке ярҙа ҡалған илашып.\nТиҫбеләрен тартып өйҙә илай\nОло йәштә булған ҡарт ҡәйнәң.\nБиш көн буйы ғәйеп булып,\nБиш-ҡарларҙа ҡалҡтың, Ғәйниәм.\nҒәйниә хөрмәтенә сабынлыҡты “Ғәйниә төбәге” тип йөрөтәләр.\nЯман кеше ни булыр? (90)\n(Латифа исемле оләсәһенән отоп алған ҡобайыр)\nБер тигәс тә нимә яман?\nБерәҙәк булыу шул яман;\nИке тигәс тә нимә яман?\nИрекһеҙ булыу шул яман;\nӨс тигәс тә нимә яман?\nӨйһөҙ булыу шул яман;\nДүрт тигәс тә нимә яман?\nДәүләтһеҙ булыу шул яман;\nБиш тигәс тә нимә яман?\nБығаулы булыу шул яман;\nАлты тигәс тә нимә яман?\nАҡылһыҙ булыу шул яман;\nЕте тигәс тә нимә яман?\nЕрһеҙ булыу шул яман;\nҺигеҙ тигәс тә нимә яман?\nҺтлыҡ булыу шул яман;\nТуғыҙ тигәс тә нимә яман?\nТғанһыҙ булыу шул яман;\nУн тигәс тә нимә яман?\nУһыҙ булыу шул яман.\nӘйтер һүҙем халҡыма (45)\nБашҡорттарым, бал ҡорттарым,\nТуған еремдең күсе.\nЕте ырыу, ете күс,\nЕтеһендә ете көс.\nТыуған илемдең биҙәге –\nЕте ырыу, ете төҫ,\nБерҙәмлектә беҙҙең көс.\nҺәр милләттең уңыштары,\nӨлөштәре беҙҙә тос.\nБерҙәмлектә беҙҙең күс.\nҺәр милләттең үҙ ере бар,\nҮҙ илем бар, Аллаһтан.\nТамырыбыҙ беҙҙең был ил\nӘй илкәйем, илкәйем,\nӘлдә ныҡ билкәйең.\nТеҙләндереүселәр бик күп,\nТик бирмәнең билкәйең.\nЭй, илкәйем, илкәйем,\nБигерәк матур телкәйең.\nРаббым, ни хәл итәйем.\nКөлкө сире – көслө сир ул\nИманһыҙ, динһеҙ өсөн.\nШифа сере бит ул.\nҒалим тигәндәре – залим,\nМулла тигәне – бер мул.\nНисек итеп алға китһен,\nБындай кешеләрҙән ил?\nЭстәрем дә ап-аҡ булһын,\nНи әйтһәгеҙ ҙә түҙәрмен,\nБулһа ла ул буш яла.\nТау буйҙары әсе ҡылған,\nҠаҙалдымы – әрнетә.\nҺаҡһыҙ әйткән һүҙҙәре\nБигерәк йөрәк әрнетә.\nРаббым, минең юлдарыма\nҒүмерем ҡыҫҡа, юлым алыҫ,\nКөс бир миңә еңергә (269).\nМәкәш, Ҡоръятмаҫ ауылдары эргәһенән башланып Асылыкүлгә тиклем элек бик күп ҡоштар төйәк иткән бер күл бар ине. Ул күлгә шулай уҡ берғаҙандар (пеликандар) килер булған, шунлыҡтан күлде Берғаҙан күле тип йөрөткәндәр.\nЭлек был ерҙәр\nБай булған кейек-ҡошҡа.\nҠоръятмаҫ буйын иңләп,\nЯтҡан шырлыҡ, әрәмә.\nОшо хаҡта мәғлүм булған\nҺунар ҡомары менән\nУрмандар, ҡырҙар үтеп\nМаһир һунарсы йәйеп,\nАтып алған, ти, бер ҡош.\nИтен бешерергә һалғас,\nҠаҙан тулған, ти, тотош.\nБерҡаҙан тип ҡошто ла,\nУрынды ла атаған.\nБыл тирәлә гел генә\nҺунар итә башлаған.\nБик бай булған Берғаҙан,\nҠош тауышы тынмаған.\nИртәнән кискә тиклем\nУлар йырҙар йырлаған.\nБалалары тәкмәс атҡан\nЙүгереп барған ыңғайға.\nҠылый күҙле ҡуянға\nТөйәк булған был ерҙәр.\nТарбаҡ мөгөҙ мышыһы\nҺикереп тә туймаған.\nТорналар ҡайтҡан күмәк,\nТыуған ерҙәрен эҙләп.\nАҡҡоштар ҙа парлашып,\nҒорур ҡоштар яҙ һайын,\nҠайтыр булған әйләнеп.\nЙәшәгәндәр дуҫ, татыу.\nГөрләп торған ҙур ятыу.\nӘрәмәлә суҡ муйыл,\nУлтырған шау сәскәлә.\nТос уңыштан ботаҡтар\nҠыҙыл асы емештән.\nҠышҡаса туй кейемен\nҺалмаған һылыу миләш.\nБөҙрә талдар, еректәр,\nҠайындар торған йәнәш.\nҠайындар йәш булғандар,\nБилдәр торған өҙөлөп.\nЕректәр йылға биҙәп,\nЯрға баҫҡан теҙелеп.\nҠаплап алған болондо.\nҠомалаҡтар бау һуҙған\nШырлыҡ яһап урманды.\nГөрләп торған Берғаҙан,\nҺиҙелмәй ғүмер үткән.\nБыл гүзәл ерҙәр хәҙер,\nНиндәй хәлдәрҙә икән?\nАйҙар үтте ашығып,\nЙылғыр йылдар уҙҙылар.\nЮлдар һалып ҡуйҙылар.\nУрман ҡырҡып алынды,\nТаштан юлдар һалынды.\nКанау ҡаҙып һаҙлыҡты.\nАлдаштырыу юлы менән\nИмеш, ошо урында,\nБуласаҡ баҫыу, ҡырҙар.\nУңасаҡ унда иген,\nБашаҡтар баш ҡоҫарҙар.\nКеше буйы булырҙар.\nБойҙай, арыштар менән\nҘур келәттәр тулырҙар.\nАғастарҙы юҡ итеп,\nЯлан итеп ҡуйҙылар.\nКәбән ҡойор бесәнлекте\nМалдар тапап уҙҙылар.\nКүреп туймаҫ гүзәллек\nХалыҡ үҙе лә һиҙмәне\nКилеп еткән бәләне.\nКүлһеҙ ҡалған аҡҡоштар,\nИңрәп, осоп киттеләр.\nМоңһоу илап, йөрәккә\nЮшҡын һалып үттеләр.\nАяуһыҙ балта теле\nАйыуһыҙ “Айыу баҫыуы”\nБындай вәхшилекте бүтән\nТабып булмаҫ бер ҡайҙан.\nҠул менән эшләгәнде\nИң менән күтәрәбеҙ.\nБирелде яңы фарман.\nТик тәбиғәт үпкәһен\nОнотормо бер заман?\nЯңынан ҡайтырмы һуң\nТабырбыҙ икән ҡайҙан?\nТурғайҙы ҡырып бөткәс,\nОран һалғайны Ҡытай.\nАлырбыҙ икән һорап?\nҺорауҙар күп, яуапты\nКемдәр икән бирәсәк?\nКилә күрмәһен бер үк\n“Заятүләк менән Һыуһылыу” ҡобайырынан өҙөк, көйләп уҡыла (281).\nАлып килгән тауығыҙ –\nБалҡантауым* был түгел.\nБүреһе күп Балҡантау,\nАйыуы күп Балҡантау.\nМайлап ҡуйған ҡайыштай\nЙыланы күп Балҡантау.\nТөлкөһө күп Балҡантау.\nАлып бында килһәләр ҙә\nҺандар әйтеме – башҡорттарға (239)\nБер тигәс тә – Башҡорт булып, милләтеңде онотма,\nИке тигәс тә – Илкәйеңдән һин китмә,\nӨс тигәс тә – оя ҡорған нигеҙҙәрҙе ташлама,\nДүрт тигәс тә – донъяларҙа ҫанлы булып һин йәшә,\nБиш тигәс тә – быуын-быуын шәжәрәңде онотма,\nАлты тигәс тә – аумаҡай дошмандарға һатылма,\nЕте тигәс тә – еркәйеңде ҡулдарыңдан ебәрмә.\nҺигеҙ тигәс тә – һөйгәнеңде һис бер ваҡыт әрләмә,\nТуғыҙ тигәс тә – туғандарға татыу булып, һис бер ваҡыт ташлама,\nУн тигәс тә – уйлап һөйлә, уйнап-көлөп һин йәшә.\nБыл әйтемде информант ҡартинәһе Шәкәрбаныу исемле инәйҙән отоп алған.\nАбдрахманов Солтан олатайҙың һөйләүе буйынса, 1909 йылда Сапай, Ҡыҙрас, Буранғол, Ҡаңлы-Төркәй ауылдарына Мәжит Ғафури килә. Уның хөрмәтенә Баттал бей исемле Сапай байы Асылыкүлдең ярында Аҡ тирмә ҡора, тирә-яҡтан бай ҡатлам кешеләре саҡырыла. Солтан олатайға ул ваҡытта 18 йәш була.\nБаттал бей оҫта ҡурайҙа уйнап, башҡорт йырҙарын башҡара. Ошо мәжлестә ҡулдан яҙылған “Ҡуҙыйкүрпәс менән Һыуһылыу” (дөрөҫө: “Заятүләк менән Һыуһылыу” – ред.) исемле эпосты Мәжит Ғафуриға тапшыра. XIX быуат аҙағында урыҫ яҙыусыһы В.И.Даль килә, башҡорт сәсәндәрен йыйып ошо эпос тураһында уларҙан ишеткәндәрен яҙып ала*. Баттал бей ошо мәжлестә була, был хаҡта М.Ғафуриға һөйләй.\nСолтан олатайҙың һөйләүе буйынса, әүәл был ерҙәргә Сынғыҙхандың ейәне Сәмәрхан исемле хан хужа булған. Ҡыҙылъяр буйындағы ерҙәрҙе Сыңғыҙхан йәйләү ерҙәре тип тә йөрөткәндәр. Элек был урындарҙа бик күп башҡорт ауылдары булған. Баш күтәреп, болала ҡатнашҡандары өсөн башҡорттарҙың күп ауылдары юҡ ителә, ерҙәре хөкүмәт тарафынан тартып алына.\nҺуңғы ҙур болала был яҡтарҙа Ҡыҙрас исемле старшина, бик ҡыйыу батыр юлбашсы етәкселегендә Салауат менән берлектә көрәшкә күтәрелә, ләкин, көстәр нисбәте бер булмағанлыҡтан, көрәш туҡтатыла.\nШул сәбәпле ошо яҡтағы башҡорт ауылдарын, ерҙәрен һаҡлап ҡала ала, уларҙы хөкүмәт тартып ала алмай. Ҡыҙрас үҙе Келәтаяғы тигән боронғо ауылдан була. Ошо ерҙәрҙе һаҡлап ҡала алғас, был ауылды старшина хөрмәтенә Ҡыҙрас старшина ауылы тип атайҙар. Элегерәк Асылыкүл ауылдары яғында уны данлаған Ҡыҙрас бей тигән йыр ҙа бар ине.\nҠыҙрас бейҙең ерҙәре –\nТора икән һаҡтары (һаҡсыһы)\nКөмөш микән ҡайышы?\nБыл ерҙәрҙе һаҡлап ҡалған\nҺиңә халыҡ алҡышы.\nҠыҙрас старшина ваҡытында Ҡыҙрас (Келәтаяғы) Сапай, Ҡаранай, Ҡаңлы-Төркәй, Буранғол ауылдары Салауат яуында ҡатнашһалар ҙа, старшина булышлығында ауылдар иҫән ҡала. Тармалы, Иҫке Ыҙма ауылдары юҡ ителә. Ошо турала Баттал бей Асылыкүл янында йыйылған мәжлестә Мәжит Ғафуриға һөйләй. Ул ваҡытта бей 76 йәштә була. Әгәр 1909 йылда булһа был осрашыу, тимәк Баттал бей 1833 йылда тыуған була.\nБыл ауылдар Ҡаңлы-Табын ырыуына керәләр, был ерҙәрҙә ҡан менән үҙ ерҙәрен һаҡлап ҡалған башҡорттар йәшәй. Сапай ауылында ҡарағалпаҡ, ил ҡаймағы, ҡыпсаҡ, иҫәнғол, киже аралары бар. Изге ҡоштары булып, торна һанала. Был ҡош, илгә афәт килһә: “Тороғоҙ-тороғоҙ, уянығыҙ, – тип оран һалыр, – ерегеҙҙе һаҡлағыҙ, һаҡлағыҙ, ошо ерҙә торайыҡ-торайыҡ”, – тип ҡысҡырыр, ти.\nМиләш ағасы – изге ағас, уның емешен алып афәт килгәндә лә, бындай ваҡытта төрлө билгеләр ҡуйыр булғандар. Шулай уҡ ҡарағас ағасы ла ҡаңлы табыны ырыуының изге ағасы иҫәпләнгән. 1843 йылғы ревизияла Сапай ауылында 231 башҡорт йәшәгән (267, 312).


Билдәле булыуынса, 15 сентябрҙә йылытыу селтәрҙәре үҙене ң төп эшен башлай.\nРеспублика йортонда үткән селектор кәңәшмәһендә һүҙ торла ҡ - коммуналь хужалыҡтың алдағы ҡышҡа әҙерлек барышы тураһын да барҙы. Башҡортостанда торлаҡ - коммуналь хужалыҡ объектт арын әҙерләү эштәре башлыса билдәләнгән ваҡытта үткәрелә. БР\nХөкүмәте Премьер - министры Рафаэль Байдәүләтов әйтеүенсә, әлеге көнгә ҡаҙанлыҡтарҙың әҙерлеге 64 процент, йылытыу селт әре - 72 процент, үҙәк йылытыу пункттары - 77 процент тип әй тергә була. Һыу үткәреү селтәре әҙерлеге 76 процент тәшкил и тә.\nБынан тыш 50 километр йылытыу селтәре ( был пландың 61, 3\nпроценты), 43 километрҙан ашыу һыу үткәреү селтәре ( процен тҡа ҡарата 62 процент) алмаштырылған. Күмергә килгәндә, бөгө н был яғыулыҡ запасы ҡуйылған бурысҡа ҡарата 84 процент, шый ыҡ яғыулыҡ - 85 процент тәшкил итә.\nТармаҡ объекттарының көҙгө - ҡышҡы һыуыҡтарға әҙерлек ки мәле тураһында йыйылыусыларға Торлаҡ - коммунаь хужалыҡ мини стры Гемань Әсәҙуллин һөйләне.\nБашлыса алғанда әҙерлек саралары ойошторолған рәүештә үтә , ҡышын өшөрбөҙ тип борсолаһы юҡ. Барлыҡ йылытыу селтәре, ҡа ҙанлыҡтар, башҡа инженер системалар ҡышҡа әҙерлек буйынса һы нау үткән. Торлаҡ фонды ла онотолмай, профилактик тикшереүҙә р һөҙөмтәһе күрһәтеүенсә, ремонт - тергеҙеү эштәре киң йәйел дерелгән һәм ул даими контролдә тотола.\nБер һүҙ менән әйткәндә, барыһы ла план буйынса барғандай.\nӘммә артта ҡалыусылар ҙа бар. Улар араһында "беренсе" урынд а Бөрө ҡалаһы һәм районы тора. Ундағы ете ҡаҙанлыҡтың бары т ик дүртәүһе генә ҡышҡылыҡҡа әҙер. Ғафури, Туймазы, Учалы, Әл шәй, Күгәрсен, Йылайыр райондарында ла ошондай хәл.\nРеспубликаның Борай һәм Балтас райондарында ла инженер си стемаһын әҙерләү бик үк шәптән түгел. Дәүләкән, Яңауыл, Крас нокама, Саҡмағош, Шаран райондарында эшләп еткермәгән урында р бар.\nҠышҡылыҡҡа әҙерлек эштәре башлыса "ҙур энергетика"алдында\nйыйылған бурыстар арҡаһында ҡатмарлаша. Бөгөнгә торлаҡ - ко ммуналь хужалыҡтар предприятиеларының "Башкиргаз" алдында - 117 миллион, "Башктрэнерго" алдында - 372 миллион бурысы бар . Ҡулланыусыларҙың "Башкирэнерго" алдында йыл башынан йыйылғ ан бурысы 250 миллионға барып баҫҡан.


2014 йылда Республиканың ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙамға 1,6 миллиард һум йүнәлтелген // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n2014 йылда Республиканың ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙамға 1,6 миллиард һум йүнәлтелген\n10:13, 24 апреля 2014 Иҡтисад\n2014 йылда Башҡортостандың ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙам итеү өсөн 1,6 миллиард һум йүнәлтелгән, шул иҫәптән яҙғы баҫыу эштәрен үткәреүгә 1,1 миллиард һум. Был хаҡта яҙғы ауыл хужалығы эштәре мәсьәләләре буйынса район башлыҡтары менән видеоселектор кәңәшмә барышында Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Эрнст Исаев хәбәр итте.\nБыйыл аграрийҙар баҫыу эштәренә уҙған йыл менән сағыштырмаса бер аҙға һуңыраҡ тотона.\nБыйыл яҙғы сәсеүҙе 2055 мең гектар майҙанда башҡараһы бар, уларҙан 1260 мең гектарҙы иген баҫыуҙары биләйәсәк. Ужым культураларының хәле быйыл, былтырғыға ҡарағанда күпкә яҡшыраҡ – сәселгән майҙандарҙың 93 проценты «яҡшы» (512 мең гектарға) булараҡ баһалана. Тупраҡтың температура режимы бөтә культураларҙы ла сәсә башларға мөмкинлек бирә.\n— Амбициялы бурыс ҡуябыҙ – 2017 йылға ауыл хужалығы продукцияһының тулайым күләмен 25 процентҡа арттырыу. Шуға күрә беҙгә үҫемлекселектә яҡшы һөҙөмтә алыу мөһим, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Эрнст Исаев. – Бының өсөн мөмкин тиклем яҡшы һауа торошон файҙаланырға, тиҙ һәм сифатлы сәсергә, сәсеүлектәрҙе комплекслы ҡарарға, ҡоро һәм һутлы аҙыҡтарҙың, фураж игененең запасын әҙерләргә кәрәк. Ауыл хужалығы предприятиеларында малдарҙы максималь рәүештә аҙыҡ менән тәьмин итергә.\nБелгестәрҙең баһалауҙары буйынса, малдарҙы ҡышлатыу уңышлы үтте. Эрнст Исаев фекерләүенсә, малсылыҡтың һөҙөмтәлелегендә ҙур ролде фермер хужалыҡтары уйнаны. 2013 йылдың беренсе кварталы менән сағыштырмаса фермер хужалыҡтары иҫәбенә һөт етештереү һәм малдың продуктлылығында кәмеү булманы. Фермер хужалыҡтары эре мөгөҙлө малдарҙың һанын 112 процентҡа һәм һөт производствоһын 114 процентҡа арттырҙы. Ауыл хужалығы предприятиелары һәм шәхси ярҙамсы хужалыҡтар мал башын кәметеүҙе дауам итә һәм тейешенсә һөт етештереүҙе лә (ауыл хужалығы предприятиелары беренсе кварталда 5,1 процента, шәхси ярҙамсы хужалыҡтар 0,8 процентҡа кәметте).\nЯнғын хәүефе осоро алдынан вице-премьер янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен инҡар иткәндәре өсөн хакимиәт башлыҡтарының шәхси яуаплылығына иғтибар итте.\n— Ауыл хужалығы үрте – тулыһынса урындағы үҙидара органдары яуаплылығында. Ҡағиҙә боҙоусыларға тәьҫир итеүсе инструменттар бар. Эҙемтәләргә килтереү ихтималлығы өсөн яуаплылыҡты аңларға кәрәк, – тип билдәләне вице-премьер\nБаҫыу һаҡлағыс урман һыҙаттары темаһына айырым ҡағылдылар. Инвентаризация йомғаҡтары буйынса Башҡортостандың 53 мең гектар территорияһынан 9 мең гектарҙан ашыу урман һыҙаттары майҙанында санитар ағас киҫеүҙе үткәрергә кәрәк. Бынан тыш тотош урман һыҙаттарын киҫергә кәрәк — 1,2 мең гектарҙа. 2013 йылдың көҙөндә ҡоро, ауырыу һәм оҙаҡ торған ағастарҙы йыя башланылар. Эштәр 1,7 мең гектарҙа башҡарылған.


Килмешәктәр яулай | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n16 июля 2020 — 14:21 ГТРК «Башкортостан»\nҠытайҙан сыҡҡан ике йәпле моллюсктар Түбәнге Волга экосистемаһын баҫып алған. Ҡабырсаҡлы моллюсктар үрсер өсөн балыҡтарҙы файҙалана. Глохидия атамалы ҡарышлауыҡтар балыҡ айғолағына берегеп йәшләүектең һәләк булыуына, ә эре балыҡтарҙың сирләүенә килтерә. Килмешәктәр шулай уҡ урындағы умыртҡаһыҙ тереклекте юҡҡа сығара. Һөҙөмтәлә йылғаның биологик төрлөлөгө үҙгәрә, балыҡтар туҡланыр ризыҡ кәмей. Ғалимдар Ҡытай моллсктары үрсегән урындарҙы Обь менән Енисей йылғаларында ла асыҡлаған. Рәсәй балыҡсы хужалыҡтарының күпмеһе ике йәпле моллюсктар менән зарарланғаны әлегә аныҡ билдәле түгел, әммә һандың тиҫтәләрсә икәне мәғлүм. Гигант моллюск ҡабырсаҡтарының диаметры 20-25 сантиметрға етә. Себер йылғаларында улар ТЭЦ тирәләй йылыраҡ һыуҙа үрсеһә, Волганың түбәнге өлөшөндәге тәбиғи шарттарҙа уларҙың һаны ҡаршылыҡһыҙ арта. Белгестәр Волгала бикре балыҡтар һанынын ҡырҡа кәмеүендә Ҡытайҙан “күсеп килгән” ике йәпле моллюск ҡарышлауыҡтары ғәйепле, тип иҫәпләй.


Бөгөндән 17-се быуынға тиклем\nТыуған яҡты өйрәнеүсе Фидаил Сафин ата-бабаларының тарихын төплө өйрәнгән. Ҡариҙелдә йәшәүсе замандашыбыҙ шәжәрә менән етди ҡыҙыҡһына, башҡорт ауылдары тарихын тикшерә.\nТыуған ауылында үткән «Шәжәрә» байрамында ла ул лайыҡлы рәүештә «Гран-при» яуланы. Ҡариҙелдәр бер үк ваҡытта «Һабантуй» байрамын да ҡаршыланы. Район халҡы туған-тыумасалары менән күрешеп, төньяҡ-көнбайыш һәм төньяҡ-көнсығыш башҡорттарының тамырҙарын барланы. Байрамда халыҡ кәсептәрен күргәҙмәһе лә ойошторолдо.\nИң сағыу, эстәлекле шәжәрә төҙөүселәргә бүләктәр тапшырылды. Ауылдаштар төрлө спорт ярыштарында ҡатнашты. Балаларға ҡыҙыҡлы уйындарҙа, конкурстарҙа күңел асты.


Жокей - бөтә донъяла, айырыуса беҙҙең илдә һирәк осраған, хәүефле һәм ҡатмарлы һаналған һөнәрҙәрҙең береһе. Әммә баласаҡтан йылҡы малы тирәһендә уралған малайҙарҙан: «үҫкәс кем булырға теләйһең»,- тип һораһаң, туҡһан туғыҙы «жокей» тип яуаплаясаҡ.\nЛинар Сирғәжин да алты йәшендә атҡа менә... Бөгөн иһә ул Башҡортостанда ғына түгел, күрше төбәктәрҙә лә танылған тренер һәм жокей. Был Ырымбур өлкәһе Абдуллин районының Сағанлы ауылы. Ринат Әкбәров йылҡысылыҡ менән шөғөлләнгән йүнселдәрҙең береһе. «Бары тик ат сабыштары ғына ерҙән айырылмай, осош бәхетен тойорға ярҙам итә... Ат ярыштарын ҡарарға яратҡанға ла, юртаҡтар тәрбиәләй башланыҡ»,- ти әңгәмәсебеҙ. Яҡшы атҡа - баһа юҡ. Ул елдән етеҙ. Алдашмай ҙа, хыянат та итмәй. Ринат Әкбәровтың Гест Гел, Раушан, Лайв Арт, Менса Мисс ҡушаматлы аттары ипподромдарҙы йыш шаулатып тора. Хужаларына ла, уларҙа елеүсе жокейға ла еңеүҙәр алып килә. Жокейҙың бөтә тормошо сикләүҙәрҙән тора. Уның кәүҙә ауырлығы 50 килограмдан артмауы шарт. Ат спортында өлкәнерәк хайуандар ҡатнашһа, сабыштарға йәш аттар сығарыла. Шуға ла ярышта юғары бейеклеккә ирешеү өсөн юртаҡтар мөмкин тиклем әҙерәк ауырлыҡ күтәрергә тейеш. Әҙәм һәм ат. Ниндәй берҙәмлек һәм тиҙлек, көс һәм уҙыш, мөхәббәт һәм хәстәрлек. Аттар йәнле мөғжизә... Уларҙы яратыу, улар тураһында хәстәрлек күреү - беҙҙең ҡанда. Ә Линар Сирғәжин кеүек жокейҙар һәм Ринат Әкбәров һымаҡ йүнселдәр булғанда ат спорты үҫешер, халыҡ араһында популярлыҡ яулар тип ышанғы килә.


14 Ноябрь 2019, 14:41\n«Салауат Юлаев» хоккей клубы\nӨФӨ, 2019 йыл, 14 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/. 14 ноябрҙә Мәскәүҙә «Салауат Юлаев» хоккей клубы КХЛ-дың ғәмәлдәге чемпионына һәм көнбайыш конференцияның бөгөнгө лидеры ЦСКА-ға ҡаршы уйнай. Игорь Никитин тәрбиәләнеүселәре ағымдағы миҙгелдә 26 уйын үткәрҙе, унда 40 мәрәй йыйҙы. Мәскәүҙәрҙең иҫәбендә 19 еңеү һәм ете еңелеү. Һуңғы ике осрашыуҙа улар овертаймда «Спартак»тан (2:3) һәм «Нефтехимик»тан (1:4) еңелде.\n«Салауат Юлаев» 26 уйында 33 балл йыйҙы: 15 еңеү һәм 11 еңелеү. Лиганың ағымдағы даими чемпионатында Николай Цулыгин командаһы йыш ҡына төп ваҡыттың сиктәренән сыға: овертаймда һәм буллиттар серияһында еңә йә еңелә. Һуңғы ике осрашыуҙы «юлаевсылар» уңышлы тамамланы: Өфөлә Минскиҙың «Динамо»һын (9:1) һәм сит майҙанда овертаймда Риганың «Динамо»һын (2:1) еңде.\nБөгөн «ЦСКА Арена»лағы уйынға популяр ставкаларҙың береһе – хужаларҙың төп ваҡытта еңеүе. Ләкин Өфө клубы Мәскәүҙән ике мәрәй менән ҡайтыр тигән варианттар ҙа бар.\nОсрашыу Өфө ваҡыты буйынса киске 10-сы 30 минутта башлана. Тура трансляция – Башҡортостан юлдаш телевидениеһы, КХЛ ТВ һәм «Ҡурай ТВ» (башҡорт телендә).


Башҡортостан тарихы биттәре | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 121827\n29 ноября 2018 — 15:33 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостан тарихы биттәре\nОшо исем аҫтында төбәктә фестиваль-марафон дауам итә. Республика ойошторолоуҙың 100 йыллығына арналған сара сиктәрендә һәр район үҙенең үткәне һәм бөгөнгөһө менән таныштыра. Башҡорт дәүләт филармонияһының сәхнәһендә Ишембайҙар майҙан тотто. 16 быуатта йәшәгән юрматы ырыуы башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының кейемдәре тураһында мәғлүмәттәрҙе хәҙер тарихи китаптарҙағы һүрәттәр аша күреп кенә түгел, улар менән көндәлек тормошта ла танышырға мөмкин. Ишембайҙағы музейҙа һаҡланған уникаль ҡомартҡылар беренсе тапҡыр киң йәмәғәтселеккә лә сығарылды. Күсмә экспозиця ысынлап та, иғтибарҙы йәлеп итерлек. Костюмдар араһында ошо үҙенсәлекле баш кейеме лә бар. Ул 18 быуатҡа ҡараған тәңкәләр менән биҙәлгән. Ауырлығы биш килограммға тиклем барып етә. Борон уны хан ҡатындары ғына кейеп йөрөгән. Юрматыларҙың боронғо кейемдәренә ҡарарға халыҡ күпләп йыйылды. Ырыуҙың үҙәге — Ишембай районы “Башҡортостан тарихы биттәре” фестивале сиктәрендә үҙенең тарихы һәм бөгөнгөһө менән таныштырҙы. Сараға ошо ерлектә тыуып үҫкән, тамырҙары ошо районға барып тоташҡан бихисап яҡташтар йыйылды.Башҡорт дәүләт филармонияһында Ишембай районының сәнәғәт предприятиелары, фабрикалары тауарҙары күргәҙмәһе, күренекле рәссамдарҙың картиналары, бөйөк шәхестәргә бағышланған стендтар ҙа бар ине. Әйтергә кәрәк, ишембайҙар марафонға ныҡлы әҙерләнгән. 400-гә яҡын һәләтле артистарҙың сығыштарынан үҙ эсенә алған бай йөкмәткеле концерт программаһын тәҡдим итте. Марафон Башҡортостандың бай тарихын, сағыу мәҙәниәтен күрһәтеү менән бер рәттән, райондар араһында дуҫлыҡ ептәрен нығытыуға ла йүнәлтелгән. Ишембайҙар эстафетаны Илештәргә тапшырҙы. Шул рәүешле, 2019 йылдың аҙағына тиклем Өфө сәхнәләрендә республиканың бөтә муниципаль берәмектәре үҙ районы менән таныштырасаҡ.


Илдең төп байрамы алдынан Өфө тулы хоҡуҡлы һигеҙ гражданға артты\nЯңы ун дүрт йәше тулған егет-ҡыҙҙарға Миграция хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығында тантаналы шарттарҙа шәхесте раҫлаусы төп документтар тапшырылды. Күптәр өсөн Рәсәй паспортына эйә булыу яҡты хыял булһа, бөгөнгө көн йәштәр өсөн яуаплы ла, иҫтә ҡалырлыҡ та ваҡиға.\nТантаналы шарттарҙа ҡулына паспорт алыусы Денис Йыһаншиндың тулҡынланыуы аңлашыла. Ул ошо минуттан алып биргән антына тоғролоҡ һаҡларға, хоҡуҡтарын һәм бурыстарын теүәл үтәргә ант итә. Егет Рәсәй паспорты хужаһы үҙ иленең ысын патриоты булырға тейеш, тип иҫәпләй.\nДенис Йыһаншин, Өфөлә йәшәүсе: «Мин был тантаналы көндө оҙаҡ көттөм. Рәсәй гражданины нисек булғанын белгем килде. Ошо минуттан башлап бөтә нәмәгә лә етди ҡараясаҡмын, һәр нәмәне аҡыл менән уйлап хәл итәсәкмен. Мин ошо илдә тыуып үҫеүем менән бәхетлемен».\nЕлизавета Һамарова, Өфөлә йәшәүсе: «Паспортымды ҡулға алыу минең өсөн оло ғорурлыҡ. Документымды һаҡлап, ҡәҙерләп тотасаҡмын. Рәсәйҙең тулы хоҡуҡлы гражданины булыу яуаплылыҡ тойғоһон арттыра».\nРәсәй көнө уңайынан ойошторолған йәштәргә паспорт тапшырыу тантанаһы рәсми шарттарҙа үтте. Көндәлек ығы-зығыла бындай байрамдар уҙғарылыуы балалары үҫеп еткән ғаиләләр өсөн дә иҫтәлекле. Әйткәндәй, Украинанан килгән 4500-ҙән ашыу кеше артабанғы яҙмышын Башҡортостан менән бәйләргә ынтылыуы юҡҡа түгел.\nНадежда Мизенко, Краматорск ҡалаһынан күсеп килеүсе: «Унда ер өсөн халыҡты туранан-тура юҡҡа сығарыу бара».\nВладимир Мизенко, Краматорск ҡалаһынан күсеп килеүсе: «Атыш мәлендә тәне өҙөлөп бөткән ҡатынды күрҙем, һыңыр ҡулы өҙөлгән ир ята ине, ул ҡурҡыуын белдермәне, водитель өҙөлгән ҡулын эргәһенә һалып маташа ине».\nҠасандар беҙгә туғандаш булған илдәрҙең ҡасаҡтарына Рәсәйҙә йәшәргә документ алыуҙың өҫтөнлөклө юлдары эшләнелгән. Улар алты ай урынына өс ай арауығында гражданлыҡ алыу мөмкинлегенә эйә.\nНәзиф Назаров, Федераль миграция хеҙмәтенең гражданлыҡ, ҡасаҡтар һәм мәжбүри күсенеүселәр мәсьәләләре буйынса бүлек етәксеһе: «Әхмәров Азат Нәүфил улы былтыр ҡайтып төштө. Ғаризаһы өс айҙа ҡаралды. Ул Еңеү көнөн үҙебеҙҙең Рәсәй гражданины булараҡ ҡаршыланы».\nРәсәй паспортына эйә булырға теләгән меңәрләгән кеше араһында был бик әҙ генә кеүек күренһә лә, һуңғы дүрт айҙа ғариза биреүсе сит ил граждандары былтырғыға ҡарағанда утыҙ процентҡа артҡан. Тотороҡһоҙ тормоштан һәм локаль бәрелештәрҙән ҡасып Үзбәкстан, Тажикистан, Әрмәнстан, Әзербайжан һәм башҡа илдәр вәкилдәре Рәсәй биләмәләренә тартыла. Ә ҡунаҡсыл тыуған илебеҙ беҙҙең ҡанундарҙы үтәгән һәм йолаларҙы һанлаған һәр кешене ҡабул итергә әҙер.