1 Шифаһы бар\nБорон-борондан кешеләр металдарҙың дауалау көсөн белгән. Ниндәй сирҙәрҙән арындыра һуң улар?\nЯраның уңалыуын тиҙләтә. Ҡан тамырҙарын киңәйеүҙән һаҡлай. Дауаланыу өсөн 1961 йылға тиклемге (Сталин мәлендәге) йәки 1961 йылғы реформаның баҡыр аҡсаларын (2, 3 һәм 5 тинлектәрен) файҙаланырға кәрәк.\nУларҙы радикулит менән сирләгәндә билгә теҙеп һалалар һәм эт йөнөнән тегелгән билбау бәйләйҙәр. Әгәр кеше сирләһә, уның тәненә тейгән баҡыр ҡарая. Шуға уны тоҙло һыуға тоторға һәм таҙартырға кәрәк.\nБаҡыр беләҙектәр ҡан баҫымын нормалләштерә, тик бының өсөн уны терһәк янында йөрөтергә кәрәк.\nАристотель баҡырҙың шешенеүҙән дауа булыуы, ө йәрәхәттәрҙе баҡыр пластинкалар ҡуйып төҙәтеп булыуы тураһында яҙып ҡалдырған. Рәсәй империяһында — бәрелгән, күгәргән урындарға баҡыр биш тинлектәр ҡуйғандар. Грузияла боронғо замандарҙа уҡ, Францияла бөгөнгө көндәрҙә лә баҡыр һаңғыраулыҡтан һәм миндаль һымаҡ биҙҙәрҙең ялҡынһьшыуынан дауа сараһы итеп файҙаланыла.\nБаҡыр аппликация температураны төшөрә, ауыртыуҙы баҫа, көслө бактерицид үҙенсәлеккә эйә: ул һыу һәм матдәләр алмашыныуын, ҡан әйләнешен, йоҡоно яҡшырта, ҡанда инсулиндың тәьҫирен көсәйтә, нерв системаһын тынысландыра.\nБаҡыр шулап уҡ күкрәктәге зарарһыҙ шештән, мастит, туберкулездан, хроник бронхопневмония, бронхит, отит, гаймориттан дауалай. Инфаркттан һуң хәлде яҡшырта, гастриттан, радикулит, холецистит, тире ауырыуҙарынан ҡотолорға ярҙам итә.\nОшо исемлек кенә лә баҡырҙың тәьҫир итеү ҡоласы ниндәй киң булыуын асыҡ күрһәтә. Шуныһын да әйтергә кәрәк, баҡыр ишетеү һәләтен тергеҙә, ҡолаҡ шаулауын, радиацияның зарарлы тәьҫирен кәметә, геморройҙан, ревматизмдан, артриттан дауалай.\nБаҡырҙан нисек файҙаланырға һуң? Браслетты аяҡ-ҡулға кейәләр. Йөрәк ауыртһа, баҡыр пластинканы умрау һөйәге аҫтына ҡуйып, лейкопластырь менән беркетергә һәм 10 көн тоторға кәрәк. Тромбофлейбит булғанда баҡыр аҡсаларҙы табан аҫтына, аяҡ кейеменә, ойоҡбаш, ойоҡ эсанә ҡуйығыҙ.\nГаймориттан ҡотолоу өсөн баҡыр аҡсаны төнгә ҡаршы күҙҙән моронға табан, ә трахеобронхит булғанда муйынға ҡуйып, лейкопластырь менән беркетәләр.\nБаҡыр аҡсаны ҡулланыр алдынан шымарта торған ҡағыҙ менән таҙартырға һәм утта яндырып алырға кәрәк.\nШуныһын да әйтергә кәрәк: күп нәмә кешенең психикаһына бәйле. Шул ук ваҡытта, баҡырҙы бәтә ауыртыуҙан да ҡотҡарыу сараһы тип иҫәпләргә лэ ярамай: берәүҙәргә ул ярҙам итә, икенселәргә тиҫкәре йоғонто яһауы бар. Теләһә ниндәй дарыу кеүек, уның менән мауыҡмаҫҡа, бәлки, уны организмдың индивидуаль үҙенсәлектәрен иҫкә алып ҡулланырға кәрәк.\nҠысынма, оҙаҡ бөтәшмәй торған яра, йөрәктең йыш тибеүе менән яфаланғандарға ярҙам итә. Ашҡаҙан эшмәкәрлеген яҡшырта. Шуға күрә көмөш һауыт-һабаны йышыраҡ файҙаланырға тырышығыҙ.\nБыума сиренән дауалай. Бының өсөн һәр көн кейә торған аяҡ кейемегеҙгә юғары сифатлы ҡоростан эшләнгән пластинаны йәбештерегеҙ. Әгәр ундай пластина юҡ икән, ҡырыныу өсөн ҡулланыла торған ғәҙәти лезвие ла ярай.\nОҙаҡ уңалмаған яра урынына ҡурғаш пластинаны бинт менән урарға кәрәк. Ҡурғаш окисын тәндең бәрелеп күгәргән урынына ла ҡуялар.\nТимер тутығын виноград шарабы менән бутап, компресс итеп ҡуйып, ялҡынһынған тирене дауаларға мөмкин. Хроник рәүештә эс китеп, дизентерия менән сирләгәндә, күп күрем күргәндә тимерҙе утта ҡыҙҙырғансы тотоп, һыуға һалалар һәм ошо һыуҙы эсәләр.\nӘгәр уны күкрәктә йөрөтһәң, йөрәк йыш типкәндә ярҙам итә, ҡыйыуһыҙлыҡтан ҡотолдора. Ашҡаҙанға ла файҙаһы ҙур. Шуға күрә Һиндостанда, мәҫәлән, аҙыҡты йоҡа ғына алтын пленка менән ҡаплайҙар һәм уны шул килеш ашайҙар, йәки ауыҙҙа алтын аҡса тотоп торалар. Былай эшләгәндә - ашҡаҙан эшмәкәрлеге яҡшыра, ауыҙҙағы насар еҫтәр бөтә.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Металдар_дауалай&oldid=20071»\nПоследний раз редактировалась 16 ғинуар 2020 в 20:09\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:09 16 ғинуар 2020 үҙгәртелгән.


Яңы йыл байрамы хәүеф аҫтында, сөнки Ҡыш Бабайҙы роботтар ҡулға ала. Өмөт тик Ҡарһылыу һәм уның тоғро дуҫтарында ғына. Бөгөн Башҡорт дәүләт филармонияһы сәхнәһендә бәләкәстәр өсөн шыршы байрамы үтте. Сарала профсоюз ойошмалары ағзалары ғаиләләре ҡатнашты.\nХөсәйен Әхмәтов исемендәге филармония артистары быйылғы тамаша өсөн замана спектакле әҙерләгән. Сценарий буйынса, Ҡыш бабай үҙе ҡорған роботтар ҡапҡанына эләгә. Билдәле булыуынса, унһыҙ Яңы йылды күҙ алдына килтереп тә булмай. Ҡыйыу Ҡарһылыу олатаһына ярҙамға ашыға. Балалар спектаклде ҡарап ҡына ҡалманы, үҙҙәре лә ҡатнаша алды.\nБыйылғы профсоюз ойошмалары хеҙмәткәрҙәрененең шыршы байрамында 500-ләгән ата-әсә һәм уларҙың бәләкәстәре ҡатнашты. Сараға шулай уҡ мөмкинлектәре сикле балалары булған ғаиләләр һәм балалар йорто тәрбиәләнеүселәре саҡырылды.\nШыршы эргәһендә иһә балаларҙы Шерлок Холмс ҡаршы алды. Бәләкәстәр үҙҙәрен шымсы ролендә һынап ҡараны, дедуктив алымдарға өйрәнде. Байрам кәйефе ололарға ла күсте.\nПрофсоюз ойошмаларының Яңы йыл байрамдары 19 декабрҙән башланды. Республика буйынса сараларҙа 400 меңгә яҡын бала ҡатнашасаҡ. Күңелле иртәләр ҡышҡы каникулдарҙа ла дауам итәсәк.


"ЕВРАЗИЯ ЙӨРӘГЕ"НЕҢ ЙЫЛЫҺЫН ТОЙҘОҠ\n15 Июнь 2019, 19:33\nКисә, “Евразия йөрәге” халыҡ-ара милли мәҙәниәт фестиваленең өсөнсө көнөндә, республикабыҙҙың йөҙ йыллығына арналған ҙур концерт булды. “Алға, Башҡортостан!” тип аталды ул.\nБыл көндә республика етәксеһе Радий Хәбиров фестивалдә ҡатнашыусылар араһында өс йырсыны – “Пицца” төркөмөнән Сергей Приказчиковты, “Арғымаҡ” солисы Ринат Рамаҙановты һәм Алһыуҙы наградлау тураһында указға ҡул ҡуйҙы. Тәүге ике артист “Башҡортостандың атҡаҙанған артисы”, Алһыу “Башҡортостандың халыҡ артисы” исеменә лайыҡ булды. Был хаҡта концертты алып барыусылар сәхнәнән иғлан итте.\nБайрамда “Өфө” футбол клубы, Юрий Шевчук, Александр Карелин, Эрнст Мулдашев, Илдар Абдразаҡов, Рима Баталова, Владимир Спиваковтың видеоҡотлауы яңғыраны. Сәхнәлә Радик Юлъяҡшин, Анжелика Якусева, Рушана Вәлиева, Наҙгөл Отузова, “Каруан”, “Заман”, “Бүреләр”, “Пицца” ансамблдәре һ.б. сығыш яһаны.\nРоберт Юлдашев һәм уның “Ҡурайсы” төркөмөнөң Милли халыҡ инструменттары оркестрына ҡушылып сығыш яһауы фестивалгә оло йәм өҫтәне. Фестиваль тамашасылары ил эстрадаһы йондоҙо Алһыуҙың йырлауын да көтөп алды һәм көслө алҡыштарға күмде. Билдәле булыуынса, сара тура трансляцияланды, уны бөтөн халыҡ ҡарай алды.\n“Евразия йөрәге” концерттарын “Бәйләнештә” социаль селтәрендә онлайн-трансляция аша 12 июндә – 140 122, 13 июндә 70 000 кеше ҡараған. “Ватан” этнопаркында тәүге көн 70 мең халыҡ булһа, икенсеһендә – ун мең.\nАлдан хәбәр итеүебеҙсә, быйыл "Евразия йөрәге" "Мәҙәниәт" милли проектына ярашлы ойошторолдо.


Сәйәсәт // Иҫтәлекле даталар\nБатырлыҡ бер ҡасан да онотолмай\nЕгерме икенсе июнь фашистик Германияның илебеҙгә мәке рле рәүештә баҫып инеүенә теүәл 63 йыл тула. Илебеҙҙе ҡанға батырып башланған һуғыштың аҙағын Брест ҡәлғә һендә үлемесле йәрәхәтләнгән яугир стенаға яҙып ҡалдыра: " Прощай, Родина! Смерть фашистским оккупантам!" Һуңынан был һ алдаттың ҡарарын емерелгән Берлинда уның иптәштәре бойомға а шырып ҡуя. Дүрт йыл барған һуғыш үҙ эсенә дәһшәтле йылдарҙың\nтәүге сигенеүҙәрен дә, ҡырҡа һынылышты ла, шатлыҡлы Еңеүҙ е лә ала.\nРеспубликанан был һуғышта 700 мең кеше ҡатнаша, уларҙың 3 00 меңе яуҙа башын һала. Ҡыйыулығы һәм батырлығы өсөн 278 яу гир - Советтар Союзы Геройы, 35 кеше Дан орденының тулы кав алеры исеменә лайыҡ була. Тылда фронтты хәрби техника, боепр ипас, яғыулыҡ, аҙыҡ - түлек менән тәьмин иткәндәрҙең фиҙаҡә р батырлығы баһалап бөткөһөҙ. Һуғыш йылдарында оборона сәнә ғәте өсөн 140 мең кеше йәлерп ителә. Улар башҡа йылдарҙағына н 2,5 мәртәбәгә артыҡ продукция етештерә. Башҡортостан иген\nебәреүҙе лә яҡшы ойоштора.\nРеспубликала ил азатлығы өсөн ғүмерҙәрен биргән яугирҙәрҙе ң исемдәрен мәңгеләштереү буйынса байтаҡ эштәр алып барыла. Ҡайғы һәм хәтер көнөндә республикабыҙ һәр төбәгендә байтаҡ с аралар уҙҙы. Һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары, Ҡораллы көстәр , хоҡуҡ һаҡлау органдарының йәмәғәт ойошмалары әҙерләгән сарал арҙа бик күп кеше ҡатнашты һәм утлы йылдарҙы иҫкә төшөрҙө. В етерандар иһә көрәштәштәрен иҫкә алды.


Балаларҙың мөғжизәле сәйәхәте\n22 Ноябрь , 23:40\n"Ошо мауыҡтырғыс, иҫ китмәле сәйәхәттән һуң балалар менән төркөм эсендә кескәй генә булһа ла музей асыу эшен ойоштрорға булдыҡ. Әлегә эҙләнеү өҫтөндәбеҙ", - ти Ейәнсура районы Иҫәнғол ауылы “Ләйсән” балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе Рәсилә Күҙәшева.\nМәктәпкәсә белем биреү осоро - баланың шәхес булараҡ үҫешенең төп дәүере. Кешенең шәхес булараҡ формалашыуына бала саҡта нигеҙ һалына, ул балалыҡтан ҡыуаныс, шатлыҡ, илһам, дәрт алып, физик һәм психик яҡтан үҫергә, тирә-йүнде танып-белергә һәм аң-белем даирәһен үҫтерергә, кешеләр менән дөрөҫ мөнәсәбәттәр ҡорорға, йәшәйештә үҙ урынын таба белергә өйрәнә.\nНоябрҙең 15-нән алып 19-на тиклем беҙҙең балалар баҡсаһында өлкән төркөм балалары өсөн «Минең ауылымдағы музейҙар» исемлеге аҫтында үткәрелгән тематик аҙна ойошторолоп бик күп ҡыҙыҡлы, мауыҡтырғыс, үҙенсәлекле эштәр башҡарылды.\nДүшәмбе көнө беҙ үҙебеҙҙең балалар баҡсаһындағы «Китаптар» музейына сәйәхәт ҡылдыҡ. Балалар бик күп төрлө китаптар менән таныштылар. Был сәйәхәттән һуң үҙебеҙҙең ауылда был музейҙан да ҙурағыраҡ, экспонаттары күберәк булған «Тыуған яҡты өйрәнеү» музейы барлығы хаҡында балаларҙың иҫтәренә төшөрөп үттем. Шулай уҡ, бер нисә көндән беҙ шул музейға бәлки экскурсияға барырбыҙ, тинем. Балалар баҡсаһындағы тәрбиәләнеүселәр менән музейға сәйәхәт ҡылыу ябай эштәрҙән һаналмай. Сөнки алдан дөрөҫ итеп ойоштороу һәм ныҡлы әҙерлек талап ителә. Эйе, тап шулай. Беҙҙең “Ләйсән» балалар баҡсаһы Иҫәнғол ауылының бер осонда урынлашҡан. Ҡайҙалыр балаларҙы сәйәхәткә алып барам тиһәң, мотлаҡ автобус кәрәк була ла ҡуя. Шуныһы ҡыуаныслы, был автобус мәсьәләһен Район мәғариф бүлеге начальнигы Иҙелбаева Рәйлә Айҙар ҡыҙы менән балалар баҡсаһы мөдире Ишҡыуатова Лилиә Нәил ҡыҙы ыңғай хәл итеп торалар. Район үҙәгенә тиклем кескәй балалар менән йәйәү барып етеүҙе күҙ алдына ла килтереүе ҡыйын. Шулай итеп, беҙҙең сәйәхәт барыу көнө, ваҡыты билдәләнде, автобус мәсьәләһе хәл ителде һәм ата-әсәләрҙән ризалыҡ алынды.\nКесаҙна көнө, йәғни 18-се ноябрь “Ҡорама йәбештереү” дәресендә Троллейбус йәбештереү темаһы торһа ла, мин был теманы Автобус темаһына алыштырып үткәрергә булдым. Ни өсөн тигәндә, балаларҙың сәйәхетенә тағын да мөғжизә индереү маҡсатында. Йомаҡты сисеп, яуабын әйттеләр. Автобус уйынсығын һәм һүрәте һәм автобустың ниндәй өлөштәрҙән тороуы, йәбештереү этабы менән таныштырып үттем. Музейға йәйәү барыуы алыҫ икәнлеге хаҡында әйтеп үткән инем, ниндәй транспорт менән барырға һуң тигәс, кемдер машина, кемдер такси, Ислам менән Динислам автобус менән барайыҡ, беҙ бит күмәк, тинеләр. Ысынлап та, әйҙәгеҙ автобус яһайыҡ тип автобус ҡағыҙҙан автобус ҡырҡып йәһәт кенә йәбештереп тә ҡуйҙы балалар.\nКейенеп тышҡа сыҡтыҡ, ә беҙҙе, өлкән башҡорт “Бал ҡорттары” төркөмө балаларын, ҡапҡа эргәһендә балалар ҡырҡып-йәбештергән кеүек һары төҫтәге автобус көтә ине. Балаларҙың ҡыуаныстар- шатлыҡтарының иге-сиге булманы, хатта күмәкләшеп: “Ура-ура ысын автобус бит, беҙҙең автобус ысын автобусҡа әйләнгән бит!” - тинеләр. Бына ҡайҙа ул мөғжизә?! Билдәле совет психологы Л.С.Выготскийҙың төп дидактик принциптарҙың береһе булған үҫтереү «дөрөҫ ойошторолған аң-белем биреү - баланың үҫешен етәкләй» тигән фекере иҫкә килеп төшә. Ысынлап та, тәрбиә эшендә эште дөрөҫ, оҫта итеп ойошторһаң ғына билдәле уңыштарға өлгәшеп була.\nМузейҙа беҙҙе музей хеҙмәткәрҙәре бик йылы, матур ҡаршы алды. Иң тәүҙә экскурсовод Аслаева Ирина Фәнил ҡыҙы балаларҙы музейҙа үҙеңде нисек тотоу ҡағиҙәләре менән таныштырҙы. Башта экскурсовод “Тәбиғәт” бүлмәһендә хайуандар һәм ҡоштар, балыҡ һөлдәһе, таштар, мамонттың мөгөҙө экспонаттарын күрһәтте. Ирина Фәнил ҡыҙы беҙҙе районыбыҙҙың арҙаҡлы шәхесе Ҡасим ағай Янбаевтың үҙ ҡулдары менән эшләп, музейға тапшырған экспонаттары менән ентекләп таныштырҙы. Ә “Археология һәм этнография” бүлмәһендә балалар халҡыбыҙҙың боронғо эш ҡоралдары, кейем-һалымдары, боронғо аҡсалар, тәңкәләр, ағас һәм еҙ һауыт-һабаларҙы, фотоаппарат, радио, телевизор кеүек экспонаттарҙы иҫтәре китеп ҡарап йөрөнөләр. Балалар экскурсоводҡа үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙы күп бирҙеләр, ә Ирина Фәнил ҡыҙы ихлас яуап бирҙе. Боронғо экспонаттарҙы балалар ҡыҙыҡһынып ҡараны. Артабан Ирина Фәнил ҡыҙы беҙҙе “Тарих” бүлмәһенә саҡырҙы. Бында Бөйөк Ватан, Афған һуғышы осоронда ҡулланылған ҡоралдар, автомат, пулемет, тимер хәрби транспорт макеттарын балалар ентекләп, ҙур иғтибар биреп ҡараны. Беҙҙең төркөм малайҙары һуғыш ҡоралдарына мөкиббән булһалар, ҡыҙҙар һалдаттарҙың тимер һауыт-һабаларына һоҡландылар. Шулай уҡ экскурсаводттың һорауҙарына балалар дөрөҫ, тулы яуап ҡайтарҙы. Балалар музейҙың һәр бүлмәһенән ғәжәпләнеп, һоҡланып һәм шатланып-ҡыуанып сыҡты.\nШулай итеп, беҙҙең балалар, нимә ул музей, музей әйбере - экспонат, экспозиция икәнен белделәр, күрҙеләр һәм үҙҙәрен музейҙа нисек тоторға өйрәнделәр. Экскурсовод Ирина Фәнил ҡыҙы мәктәпкәсә белем алыусы балаларға тыуған яғыбыҙҙың тарихы һәм мәҙәниәте тураһында ябай, аңлайышлы итеп һөйләне. Балаларға был бик мөһим ваҡиға булды, сөнки улар ҡыҙыҡһынып яңы мәғлүмәт һәм яңы тәьҫораттар алдылар. Балалар музей хеҙмәткәрҙәренә оло рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙеләр ҙә хушлашып автобусҡа ултырҙылар. Автобус шоферы балаларҙың сәйәхәтен тағын да йәмләп ебәреү маҡсатында балалар баҡсаһынан музейға алып килгән юл маршруты менән түгел, ә икенсе юл - Октябрь революцияһы урамы буйлап яйлап талғын ғына йөрөтөп алып ҡайтты. Ысынлап та, был сәйәхәт бик ныҡ мөғжизәле булып сыҡты. Балалар баҡсаһынан килгән һәм ҡайтҡан ваҡытта балалар автобустың тәҙрәһе аша тыуған ауылыбыҙҙың иҫтәлекле урындары һәм биналары менән танышты, иҫтәренә төшөрҙеләр.\nМузейҙан ҡайтҡас,беҙ балалар менән әңгәмә үткәрҙек, кемгә нимә оҡшаны. Балалар бер-береһен бүлә-бүлә үҙҙәренең яңы тәьҫораттары менән бүлештеләр. Шулай итеп, музейға экскурсия донъяға яңыса ҡарарға ярҙам итә. Музей экспонаттары менән танышыу балаларҙы матурлыҡҡа әйҙәй. Ғәҙәти булмаған шарттарҙа булыу, кескәй экскурсанттар шуны аңлай башлай, әлбиттә зәңгәр экран һәм копьютер артында ғына ултырмайынса ла һындар, экспонаттарҙы экскурсовод менән аралашып, һорашып күрергә мөмкин икәнен. Музейға экскурсия ҡылыу балаларҙа тыуған илгә, тыуған яҡҡа һөйөү тәрбиәләй, тормошта үҙҙәренең социаль тәжрибәләрен туплай, тәртип ҡағиҙәләрен үҙләштерә, донъя мәҙәниәтенә ылыҡтыра. “Тыуған яҡты өйрәнеү” музейы балаларҙа мөхәббәт хисе уята, тыуған ерҙең тәбиғи һәм мәҙәни ҡиммәттәрен тойорға өйрәтә, кешенең хеҙмәтенә ҡарата рәхмәтле булыу тойғоһон, ҡаҙаныштары менән ғорурланыу хистәре тәрбиәләй. Сөнки бының нигеҙендә балаларҙа илһөйәрлек тәрбиәләү.\nОшо мауыҡтырғыс, иҫ китмәле сәйәхәттән һуң балалар менән төркөм эсендә кескәй генә булһа ла музей асыу эшен ойоштрорға булдыҡ. Әлегә эҙләнеү өҫтөндәбеҙ.\nЕйәнсура районы Иҫәнғол ауылы “Ләйсән” балалар баҡсаһының тәрбиәсеһе Рәсилә Күҙәшева .


Бөтәбеҙ ҙә - боксҡа!\n6 Август 2019, 13:15\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Спорт әҙерлеге үҙәге базаһында йәш спортсылар өсөн ойошторолған бокс буйынса оҫталыҡ дәресендә булды. Тренировканы Рәсәйҙең Дәүләт Думаһы депутаты, бокс буйынса донъя чемпионы Николай Валуев үткәрҙе.\n– Был минең өсөн бик мөһим көн. Радий Фәрит улы менән республикала боксты үҫтереү йәһәтенән ниәт-планыбыҙ күп. Шуға ла бындай осрашыуҙар һәм хеҙмәттәшлек артабан да дауам итер.\n2021 йылда республикала үҫмерҙәр араһында грек-рим, ирекле һәм ҡатын-ҡыҙҙар көрәше буйынса Донъя беренселеге ҡабул итеү буйынса һөйләшеүҙәр бара. Көрәш буйынса халыҡ-ара федерация үҙ ҡарарын сығарырға тейеш.


Тубыҡ – кеше кәүҙәһенең иң ауыртҡан урыны » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Тубыҡ – кеше кәүҙәһенең иң ауыртҡан урыны\n24.03.2019 Тубыҡ – кеше кәүҙәһенең иң ауыртҡан урыны\nКәүҙәнең был өлөшө йәрәхәтләнеп кенә бара. Күптәр бала саҡта ҡолаған һайын тубығы һыҙырылып, ҡанап йөрөгәнен яҡшы хәтерләйҙер. Ҙурайғас та ҡолағанда иң беренсе тубыҡ менән барып төшәһең, һуңынан иһә ул бик оҙаҡ ауыртып тора. Олоғая килә тубыҡтарҙы бөгөүе лә ауырлаша башлай.\nТүбәндәге күнегеүҙәр йәрәхәтләнгән тубыҡты яҙырға ярҙам итер, шулай уҡ быуындарҙы нығытыу өсөн дә яҡшы.\n1. Бармаҡтар осона баҫып күтәрелеү.\nАяҡтарҙы яурын киңлегенә ҡуйып, тубыҡтарҙы бер аҙ бөгөргә, ҡулдарҙы янбашҡа ҡуйып, бер аҙ алға эйелергә. Шул килеш тыныс ҡына итеп аяҡ остарына күтәрелергә һәм үксәне төшөрөргә. 8 – 10 тапҡыр ҡабатларға.\n2. Уң һәм һул аяҡҡа алмашлап бөтә көс менән баҫыу.\nТура итеп баҫырға һәм устарҙы янбашҡа ҡуйырға. Тубыҡтарҙы бөгөп, уң яҡҡа баҫырға. Кәүҙә ауырлығы ла тотош шул яҡҡа күсергә тейеш. Һуңынан кәүҙә ауырлығын һул аяҡҡа күсереп баҫырға. Күнегеүҙе һәр яҡҡа ла 4 – 6 тапҡыр ҡабатларға.\nАртабанғы күнегеүҙәрҙе һүрәткә ҡарап эшләргә мөмкин.


«Салауат Юлаев» хоккейсылары быйылғы миҙгелдә өсөнсө тапҡыр камбэк яһаны\nБөгөн яҡташтарыбыҙ үҙ боҙонда Владивостоктың «Адмирал» клубы менән осрашты.\nӘйтергә кәрәк, беренсе осор тулыһынса Алыҫ Көнсығыш командаһы өҫтөнлөгө менән үтте. Һөҙөмтәлә улар майҙан хужалары ҡапҡаһы артында өс тапҡыр ҡыҙыл ут тоҡандырҙы. Юлаевсылар иһә бер генә гол менән яуап ҡайтарҙы. Тәнәфестән һуң Кирилл Кольцов менән Александр Степанов тырышлығы ярҙамында «Салауат Юлаев» хоккейсылары иҫәпте тигеҙләй алды. Осор тамамланғансы яҡтар тағы ла берешәр шайба индерҙе. Шулай ҙа көсөргәнешле уйын яҡташтарыбыҙ файҙаһына 6-ға 4 иҫәбе менән тамамланды.\nКиләһе осрашыуҙы Владимир Юрзинов дружинаһы 14-се сентябрҙә Хабаровскиҙың «Амур» клубына ҡаршы үткәрә.


Халыҡ батырын онотмай\n9 Август 2019, 15:00\nБыйыл августа бөтә республика хөрмәт иткән, халыҡ батырына әйләнгән 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының легендар командиры, генерал-майор Миңлеғәле Шайморатовтың тыуыуына 120 йыл тула.\nОшо айҡанлы, V Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Миңлеғәле Шайморатовҡа Өфөнөң үҙәгендә – Совет майҙанында һәйкәл ҡуйыласағы хаҡында белдерҙе.\nУлар ғаиләлә бишәү булған\nМиңлеғәле Шайморатовты тыуған ерендә лә онотмайҙар, Ҡырмыҫҡалы районының үҙәгендә лә, тыуған ауылы Шайморатовта ла (Биштәкә) батырҙың тормош юлын өйрәнеү дауам ителә. Беҙ уларҙың береһе – Чугункин исемендәге мәктәптең китапхана мөдире, тыуған яҡты өйрәнеүсе Резидә Шамил ҡыҙы Әхтәмова менән осраштыҡ.\n– Миңлеғәле Шайморатовтың биографияһы менән 80-се йылдарҙан уҡ ҡыҙыҡһына башланыҡ. Шул саҡта һуғышта ҡатнашҡан яугирҙәрҙең анкеталарын төҙөп, фотоларын йыйҙыҡ. Был ҙур эш булды, сөнки уларҙың үҙ ҡулы менән яҙған иҫтәлектәре тарих битендә ҡалды. Хәҙер инде 40 йыл был йылъяҙмаларҙы һуғыш тураһындағы тарихи мираҫ итеп ҡулланабыҙ. Тора-бара видеояҙмаларға яҙҙырта башланыҡ. Был эшкә һуғыш ваҡытында мәктәп директоры булған, тарихсы Мәрйәм Хәлим ҡыҙы Даянова ҙур өлөш индерҙе. Уның менән бергә эшләнек, әле башланғыстарын дауам итәбеҙ. 2013 йылда Чугункин мәктәбенең тарихы тураһында китап сығарҙыҡ. Уны әҙерләүҙә Венер Мортаҙа улы Юлдашев өлөш индерҙе, – тине Резидә Шамил ҡыҙы.\n“Башҡортостан мәғрифәтселәре” республика Шәжәрә байрамы тәүге тапҡыр Ҡырмыҫҡалы районында үткәрелә. Уға әҙерлек барышында ҡырмыҫҡалылар ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәргә юлыға.\nРезидә Шамил ҡыҙы белдереүенсә, Мөхәмәҙинур Шәһинур улы Шаһиәхмәтов 1913 йылда Биштәкә ауылында беренсе мәктәп төҙөтә. Шул арҡала Биштәкә халҡы белем алыуға өлгәшә. Ул мәктәптә Миңлеғәле Шайморатов, Мәхмүт Хафизов (1948 йылда беренсе башҡорт һүҙлеген төҙөгән кеше) уҡый. Миңлеғәле Шайморатов Мөхәмәҙинур Шаһиәхмәтов менән ике туған булһа, Мәхмүт Хафизов менән уларҙы яҡын дуҫлыҡ ептәре бәйләй.\nРеспублика кимәлендәге икенсе ошондай Шәжәрә байрамы Көйөргәҙе районында уҙа, ул Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугирҙәргә бағышлана.\n– Миңлеғәле Шайморатов минең туғаным булғанға, уның шәжәрәһен өйрәнеп, материал туплай башланым. Атайым да ошо Биштәкә ауылынан. Батыр ағайыбыҙҙың туғандарын табып, хәҙер улар менән аралашып йәшәйбеҙ, – тине Резидә Шамил ҡыҙы.\nРезидә ханым һүҙҙәренсә, архив документтары буйынса, Миңлеғәле Шайморатов 1899 йылдың 10 мартында Биштәкә ауылында тыуған, ә уны 15 август тип йөрөтәләр.\nАтаһы – Минһажетдин Фәхрислам улы, әсәһе – Бибикәфиә Мөхәмәтгәрәй ҡыҙы. Ғаиләлә биш бала үҫә: Миңлеғәле, Абдулла, Әхмәтгәрәй, Кәмилә, Ғәлимә.\nӘсәләре иртә вафат була, уларҙы атайҙары аяҡҡа баҫтыра. Миңлеғәле башланғыс белемде Биштәкә ауылында уҡытыусы Носратулла Фәйзуллинда ала.\n“Миңлеғәле бала саҡтан бик шуҡ булған, уйнағанда ла, һабантуйҙа көрәшкәндә лә алдынғылыҡты бирмәгән, һәр саҡ еңер булған. Ошо хаҡта Фәнил Ғәниевкә атаһы “ул бүрәнәне үҙе күтәреп баҫтырыр көскә эйә ине” тип һөйләп ҡалдырған. Элек урам малайҙары үҙ-ара көрәшкән, уларҙың яғы еңгән. Ул бала саҡтан ат яратҡан, малҡайҙарҙы йылғаға төшөрөп, йыуып, таҙартып торған. Сәкән һуғып, аттың ҡойроғонан туп эшләп уйнағандар. Оҫта балыҡсы тигән даны ҡалған. Ғәлимә һеңлеһе һөйләүенсә, ҡышын “Ҡәлғә” уйынын уйнағанда, уны тауҙан бәреп төшөрөүе ауыр булған”, – тип уның бала сағы хаҡында йыйған мәғлүмәттәре менән уртаҡлашты Резидә Шамил ҡыҙы.\nМиңлеғәле Шайморатов 11 йәштән Сәҙретдин Алмутдин һәм Нурғәле байҙарҙа ялсы булып йөрөгән. 13 йәшендә “Якимов” пароходсылығының “Урал” пароходына йөрөп эшләй. 16 йәштән Өфөгә күсә, пароходсылыҡҡа ныҡлап урынлаша.\nАуылдарында мәктәпкә нигеҙ һалған зыялы Мөхәмәҙинур Шаһиәхмәтовтың ағаһы Мәхмүт Ҡазанға уҡытырға китә. Аҙаҡ Миңлеғәле Шайморатовты һәм йәнә ике сыуаш малайын да үҙ янына ала. Алдынғы ҡарашлы, уҡымышлы Мәхмүт Шаһиәхмәтовты 20-се йылдарҙа Мәскәүгә Үҙәк аппаратҡа күсерәләр. Ул аҙаҡ та М. Шайморатовты ҡурсалай, ҙур тормошҡа аяҡ баҫыуына булышлыҡ итә.\nУл – беҙҙең ғорурлыҡ!\n– Уның халыҡ геройы булып йөрөүенә шатмын. Әлегә гәзит-журналдарҙа Герой исемен йөрөткәндәр хаҡында Миңлеғәле Шайморатов кеүек шул тиклем күп яҙғандарын уҡығаным юҡ, – ти Резидә Шамил ҡыҙы.\nБатырҙың ике туғанының ейәнсәре Динә Мөхәмәтйәнова Ҡырмыҫҡалыла йәшәй. Уның һүҙҙәренсә, М. Шайморатов бөтә туғандарының хәлен килеп белешеп торған. Таҙа кәүҙәле, мөһабәт ҡиәфәттә килеп инә торғайны, кешелекле, ярҙамсыл булды, тип һөйләгән данлы ағаһы тураһында.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, Миңлеғәле Шайморатовтың үҙенең нәҫел ебе өҙөлгән. Ҡыҙы Октябрина Ригала йәшәгән. Уның 1956 йылда тыуған Сергей исемле улы 2008 йылда вафат була. Уның балалары тураһында мәғлүмәттәр әлегә юҡ. Ә Миңлеғәле Шайморатовтың туғандарының, атаһы һәм әсәһе яғынан нәҫеле дауам итә.\nМәғлүм булыуынса, райондан 100-ҙән ашыу кеше Башҡорт кавалерия дивизияһында хеҙмәт иткән. Әле улар Башҡорт кавалерия дивизияһы составында булған яугирҙәрҙең исемлеген төҙөй, фотоларын йыя, документтарын, туғандарын эҙләй. Ошо атлы дивизияның яугирҙәренән торған “Үлемһеҙ полк”ты төҙөү ниәте менән яна ҡырмыҫҡалылар.\n– Миңлеғәле Шайморатовҡа һәйкәл ҡуйыуҙарына күңелем менән шатмын. Миңлеғәле Минһажетдин улы, ысынлап та, быға лайыҡлы шәхес. Ул бит тәүге командир! Яугирҙәрҙе берәмләп йыйып, һәр береһен өйрәтеп, хәлдәрен белешеп торған мәрхәмәтле кеше. Ҡырмыҫҡалыға үҙе килеп аттарҙы йыйған, – ти әңгәмәсем.\nИсеме мәңге онотолмаҫ\nҠырмыҫҡалы еренә барып төшкәс, батырҙың исеме бер ваҡытта ла онотолмаясағына аҙым һайын инанаһың.\n– Миңлеғәле Шайморатовтың исемен мәңгеләштереү буйынса күп эш башҡарылды һәм әле лә дауам итә. Райондың һәр ауылында тиерлек уның исеме бирелгән урам бар. Шайморатов ауылындағы мәктәп тә уның исемен йөрөтә. Элек “Шайморатов” колхозы булһа, хәҙер ул хужалыҡ “Шайморатов” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте тип атала. Йыл да уның иҫтәлегенә республика кимәлендә волейбол турниры, көрәш уҙғарыла. 2015 йылда тыуған ауылында һәйкәл ҡуйылды. Балалар Бөйөк Еңеү байрамы алдынан инша, тикшеренеү эштәрен яҙа, – тип теҙеп китте Ҡырмыҫҡалы районы хакимиәтенең эштәр идарасыһы Фәрғәт Ҡотлобаев.\nБатыр тыуған ауыл һулышы\nШайморатов ауылына килеп ингәс тә, беҙҙе төҙөкләндерелгән матур паркта һыбайлы генерал Шайморатовтың ғорур һыны ҡаршы алды. Ауыл урамынан әле лә арба егелгән аттар үтеп торғанын күргәс, батырҙың йылҡы малына һөйөүе ҡайҙан килеүе аңлашылып тора.\nШайморатов ауыл биләмәһе хакимиәте алдында ла беҙҙе М. Шайморатовтың алтын ялатылған бюсы ҡаршы алды, мәктәп ихатаһында ла уның һыны киләсәк быуынды яҡшы эштәргә әйҙәп тора.\nАуыл хакимиәте башлығы Илвир Миҙхәт улы Моратшиндан ауылдың хәле тураһында ҡыҙыҡһындыҡ.\n– Һәр ваҡыттағыса, ҙур пландар менән йәшәйбеҙ. Беҙҙе борсоған мәсьәләләр ҙә бар. 1973 – 1977 йылдарҙа төҙөлгән үҙәк һыу үткәргес ауыл хакимиәте балансында тора, уны хеҙмәтләндергән компания юҡ. Һигеҙ километр оҙонлоғондағы торбалары яңыртыуҙы талап итә. Генерал Шайморатовтың 100 йыллыҡ юбилейына ҡарата ауыл урамдарына тулыһынса асфальт түшәлде. Әле соҡорҙар күренеү менән, юлды ямап торабыҙ, сөнки ярылған урындарҙы ваҡытында яҡшылап ремонтламаһаҡ, бер нисә йылдан боҙолоп бөтөр ине. Әлеге юбилей көнөнә был эштәр атҡарылып өлгөрмәһә лә, киләсәктә көнүҙәк мәсьәләләр хәл ителер, тип ышанабыҙ, – тип теҙеп һөйләне ул.\nАуыл урамдарын яҡтыртыу эше лә дауам итә. Шайморатовта һәм Илтирәктә өсәр урамға яңынан яҡтыртыу ҡорамалдары ҡуйғандар. Шайморатовтар был төбәк программаһы өсөн республика етәксеһе Радий Хәбировҡа рәхмәт белдерҙе. Әйткәндәй, быға тиклем дә ауыл урамдары яҡтыртылған булған, әммә улар электр утын күп сарыф иткән, ә яңылары заман талаптарына яуап бирә. Ауыл клубына ла быйыл ремонт эшләгәндәр, хәҙер уның ихатаһын матур итеп төҙөкләндереү хыялы менән яна етәксе.\nАуыл хакимиәте башлығы менән аралашҡандан һуң, инде М. Шайморатовтың һәләк булыуына 76 йыл уҙһа ла, батырҙың исеме ауылдаштарына әле лә ярҙам итеүен тойҙоҡ. Әммә шайморатовтар үҙҙәре лә ҡул ҡаушырып ултырмай: яңыраҡ ауыл эргәһендә аҡҡан шишмәгә яңы һулыш өрөп, уға “Шайморатов шишмәһе” тип исем дә ҡушҡандар. Был эшкә “Рус географияһы” йәмғиәтен, Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығын йәлеп иткәндәр. Шишмәнең сығанағын таҙартып, торба төшөргәндәр, тирә-яғын кәртәләгәндәр. Әлегә төҙөкләндереү мәшәҡәттәре бөтмәгән.\n– 1999 йылда колхоздан киткәс, ошо ерҙә ҡамыш саба башланым. Был ҡойоно шул саҡта күреп ҡалдым. Мәғлүм булыуынса, 1815 йылда Атнасыр тигән кеше уны ҡаҙҙырып, ҡарағастан бура төшөргән булған. Ауыл халҡы ғүмер буйы шунан һыу алып эскән. Аҙаҡ Артур Ирек улы Нурғәлиевкә әйтеп, таҙартып, ҡойоно тергеҙеү эшен башланыҡ. Һыу шул тиклем тәмле, халыҡ хәҙер бында йөрөй. Шишмә эргәһенә асфальт түшәһәләр, туй мәлендә йәштәргә һыу башларға уңайлы булыр ине, тип уйлайым, – тине ауылдың имам-хатибы Әфҡәт Ниғмәтуллин.\nӘйткәндәй, Әфҡәт Мәүлимбирҙе улы 1987 йылдан Шайморатов исемендәге колхозда баш агроном, колхоз рәйесенең беренсе урынбаҫары, 1992 – 1999 йылдарҙа колхоз рәйесе булып эшләгән. Шуға ла ул ошо йылдарҙа ауылдың нисек үҫеүе, төҙөкләндерелеүе тураһында бик күп мәғлүмәтте белә, үҙе лә ошо ваҡиғалар уртаһында ҡайнап йәшәй. Ул заманында колхозсыларға предприятие иҫәбенә газ үткәреүгә лә булышлыҡ иткән, ауыл менән Өфө–Белорет юлы арауығына юл һалыуға ла үҙенең тос өлөшөн индергән.\n– Ололар генерал Шайморатовты һәр саҡ яҡшы яҡтан ғына иҫкә алды. Нәҫеле ауыл зыяратында ерләнгән. Улар ятҡан зыярат юлын да ипкә килтерергә кәрәк, – тине Әфҡәт Ниғмәтуллин.\nКәмиләнең күршеһен күрҙек\nАлдан әйтеп китеүебеҙсә, Миңлеғәле Шайморатовтың биш туғаны булған. Уның Кәмилә һеңлеһенең күршеһе Фәриҙә Ғәлийән ҡыҙы Хәбибуллина (Кәримова) әле иҫән.\nУл 1926 йылда Биштәкә ауылында тыуған. Фәриҙә инәй, инде 94 йәштә булһа ла, хәтере яҡшы, матур ғүмер кисерә.\n– Кәмилә һеңлеһе беҙгә күрше торҙо. Уға Ғәлимә апаһы Арыҫлан ауылынан килә торғайны. Кәмиләнең ире Йомаҙил булды, Шамил һәм Рәсил исемле балалар үҫтерҙеләр. Элек ауыл өс колхозға бүленгәйне: “Коммунар”, “Искра”, “Сигнал”. Миңлеғәле Шайморатовтар “Коммунар” колхозына ҡараны. Тыуған йорто магазин эргәһендә булды, – тине Фәриҙә инәй.\n– Кәмиләнең улы Рәсилгә генералдың 100 йыллығында Хөкүмәт исеменән йорт һалып бирҙек, – тине Әфҡәт Мәүлимбирҙе улы.\nФәриҙә Хәбибуллина – 44 йыл Шайморатов исемендәге колхозда хеҙмәт итеп, маҡтаулы эшсе булып хаҡлы ялға сыҡҡан сөгөлдөрсө. Тырыш ҡатын үҙ заманында көн дә тиерлек Өфөгә көйәнтәләп йомортҡа алып барып, урынына ризыҡ тейәп ҡайтып донъя көткән.\n– Ашлыҡ һуҡҡысҡа май һалғанда атайҙың ҡулы өҙөлдө, шуға ла донъя минең ҡулға ҡалды. Бик ауыр шарттарҙа йәшәнек, хәҙер тормош арыуланды. Берәр ҡапсыҡ үлән, балтырған, алабута алып ҡайтып, картуф һәм он өҫтәп аш бешерә инек. 16 йәштән фермала һыйыр һауҙым. Дүрт-алты гектар майҙанда сөгөлдөр сәсеп, утап, 300-350 центнер уңыш алыуға өлгәшә инек, – тип хәтирәләре менән уртаҡлашты Фәриҙә инәй.\nЫсынлап та, Шайморатов ауылы ла матур, халҡы ла тырыш, батырҙың рухына тап төшөрмәй йәшәй.\nӨфөлә тағы ла бер һәйкәл ҡалҡасаҡ\n– Беҙ легендар генерал, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы командиры Миңлеғәле Шайморатовтың тыуыуына 120 йыл тулыуҙы лайыҡлы билдәләргә тейешбеҙ. Ул Бөйөк Ватан һуғышында Донбасс өсөн ҡаты бәрелештәр мәлендә геройҙарса һәләк булды. Легендар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһын тантаналы рәүештә фронтҡа оҙатыу 1942 йылдың 25 мартында, баш ҡаланың Совет майҙанында ойошторола. Дивизия командиры Миңлеғәле Шайморатов республика етәкселегенә хәрбиҙәрҙең фронтҡа китергә әҙерлеген шунда еткерҙе, – тине Радий Хәбиров.\nТөбәк етәксеһе Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитетына был маҡсатта халыҡтан да аҡса йыйырға тәҡдим итте. Ҡоролтай делегаттары яңылыҡты дәррәү алҡыштар менән хупланы. Әле был йәһәттән дә эш башланды.\nТимәк, тиҙҙән Совет майҙанында тарихты, данлы үткәнебеҙҙе һәр кемгә хәтерләтеп торған парк барлыҡҡа киләсәк, унда мөһабәт һәйкәл ҡуйыласаҡ, ә автомобилдәр туҡталҡаһы ер аҫтында урынлашасаҡ.\nШулай уҡ Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғышы яугире, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһын (16-сы гвардия кавалерия дивизияһы) ойошторған командир, генерал-майор, дипломат һәм разведчик Миңлеғәле Шайморатовтың тыуыуына 120 йыл тулыуҙы байрам итеү маҡсатында Радий Хәбиров махсус Указға ҡул ҡуйҙы, шуға күрә был йәһәттән республикабыҙҙа матур саралар ойошторола.


Канада менән Башҡортостандың хеҙмәттәшлек йүнәлештәре билдәләнде\n17 Март 2009, 17:28\nКанаданың Рәсәйҙәге Илселеге вәкилдәренең БР Тышҡы иҡтисади бәйләнештәр, сауҙа һәм эшҡыуарлыҡ министрлығы етәкселеге менән осрашыуында Башҡортостан-Канада иҡтисади бәйләнештәрен уңышлы үҫтерерлек өҫтөнлөклө йүнәлештәр билдәләнде.\n- Беҙҙең сәфәрҙең маҡсаты - республика менән яҡынданыраҡ танышыу, был төбәк, беҙҙең ил менән хеҙмәттәшлек планында уның потенциалы хаҡында күберәк белеү, - тине Миллар әфәнде. - Канаданың бер нисә компанияһы Башҡортостан предприятиелары менән эшләй. Беҙ илдәр араһындағы бәйләнештәрҙе артабан үҫтерергә теләйбеҙ, ә бының өсөн үҙ-ара мәнфәғәттәр спектрын киңәйтеү буйынса мөмкинлектәрҙе ҡарарға кәрәк.\nАлдан үткәрелгән анализ һәм әлеге осрашыу һөҙөмтәләре нигеҙендә ҡунаҡтар бер нисә ҡыҙыҡлы һәм перспективалы йүнәлеш билдәләне. Беренсенән, Башҡортостан нефть-газ сәнәғәте предприятиелары һәм руда табыу компаниялары өсөн ҡорамалдар ебәреүҙе ойошторорға мөмкин. Икенсенән, агросәнәғәт йүнәлешендә хеҙмәттәшлек яҡшы һөҙөмтә бирәсәк. Атап әйткәндә, республикаға ауыл хужалығы машиналары ебәреү һәм малсылыҡты үҫтереү буйынса бергәләп эшләү мөмкинлеге бар. Өсөнсө йүнәлеш - аҙ ҡатлы торлаҡ төҙөлөшө.\nБР Тышҡы иҡтисади бәйләнештәр, сауҙа һәм эшҡыуарлыҡ министры Борис Колбин был йүнәлештәрҙең һәр береһендә туҡталды һәм республика иҡтисады талаптары һәм ҙур инвестиция проекттарын дәүләт яҡлауы тураһында һөйләне.


Ҡәҙерен нығыраҡ белһәк… » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Эй ултыра балыҡсы... » Ҡәҙерен нығыраҡ белһәк…\n“Үҙебеҙҙең тәбиғи ризыҡҡа өҫтөнлөк бирәйек”, – ти белгестәр.\nБалыҡтың, башҡа диңгеҙ продукттарының файҙаһы тураһында кем генә белмәй? Улар менән туҡланғандар оҙаҡ йәшәй тип беләбеҙ. Мәҫәлән, Япония халҡы был йәһәттән донъяла тәүге урынды биләй. Ә сәбәбен төпкә төшөп тикшергәндәр, бының менән ныҡлы ҡыҙыҡһынғандар аҙҙыр. Балыҡтың кеше организмына файҙаһы ниҙә һуң? Ошо һорауға асыҡлыҡ индереү маҡсатында республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығының штаттан тыш белгес-диетологы, юғары категориялы табип, Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау алдынғыһы Рушания ЯЛАЛОВАға мөрәжәғәт иттек.\n– Балыҡ нимәһе менән файҙалы, ул организмға ниндәй күләмдә кәрәк, Рушания Ғимаҙи ҡыҙы?\n– Күптәр СССР мәлендәге бер йоланы һағынып иҫкә алалыр: аҙнаның бер йәки ике көнө тик балыҡҡа арнала торғайны. Хатта дөйөм туҡланыу урындарында ла ошо ҡанун һаҡланды. Ни өсөн тигәндә, беҙҙең Башҡортостан йод етешмәгән төбәктәр иҫәбендә, әле лә шулай. Ошо мәсьәләне ниндәйҙер кимәлдә контролдә тотоу, организмдың ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү маҡсатында башҡарылды совет осорондағы ул ғәмәл.\nАуырыған кешене күҙ алдына килтерәйек. Берәү, мәҫәлән, ҡатмарлы операция үткәрҙе, ти. Уға иң тәүҙә балыҡ һурпаһы, әҙләп итен бирә башлау мөһим. Был аҙыҡ еңел эшкәртелә, эсәктәргә, ашҡаҙанға ыңғай йоғонто яһай.\n– Балыҡта һәм башҡа диңгеҙ продукттарында иң мөһим матдәләр ниндәй?\n– Беҙҙең организмға тәү сиратта Омега-6 һәм Омега-3 май кислоталары кәрәк. Өҫтәүенә А, Д, В1, В2 , В12 витаминдары талап ителә. Уларҙың тәүгеләре, белеүегеҙсә, организмда кальцийҙың, фосфорҙың үҙләштерелеүенә булышлыҡ ҡыла, тештең, һөйәктәрҙең ныҡлығын тәьмин итә. Йод етешмәгән осраҡта креветкалар, диңгеҙ кәбеҫтәһе менән туҡланыу файҙалы.\n– Төрлө аминокислоталар башҡа продукттарҙа юҡмы ни?\n– Бар, әлбиттә, мәҫәлән, грек сәтләүегендә. Әммә балыҡтыҡы тиҙерәк үҙләштерелә.\nКешенең мейеһенә майлы балыҡтарҙың файҙаһы айырыуса ҙур. Ҡан баҫымы юғары булғанда, йөрәк сирҙәрендә мотлаҡ балыҡҡа өҫтөнлөк бирергә кәрәк. Әммә шуны онотмау зарур: шәбәйеү маҡсатында көн һайын диңгеҙ продукттары менән күпләп туҡланырға ярамай, сама белеү мөһим.\n– Беҙ балыҡты киптереп тә, тоҙлап та, һыуҙа бешереп тә, ҡыҙҙырып та ашайбыҙ. Ҡайһыһы яҡшыраҡ?\n– Өҙөп кенә әйтеп булмай, әлбиттә. Кем ҡайһылай ярата, шулай ҡулланһын. Шулай ҙа бауыры, бөйөрө ауыртҡандарға ҡыҙҙырылған балыҡ ауыр буласаҡ, тоҙланған сельдь менән дә мауығырға ярамай.\n– Шәкәр ауырыуы – киң таралған сирҙәрҙең береһе. Уның менән йонсоғандарға ниндәй балыҡ нығыраҡ файҙалы?\n– Береһенән дә баш тартырға кәрәкмәй, яратаһың икән – аша. Зыяны булмаҫ.\n– Майлы һәм майһыҙ балыҡтар тураһында һүҙ йөрөткәндә…\n– Улар өс төргә бүленә. Беренсеһе – майлы балыҡтар (майлылыҡ 8-10 процент): скумбрия, сельдь, мәрсен. Уларҙың 100 грамында 200 – 250 килокалория иҫәпләнә. Сағыштырыу өсөн сусҡа итен алһаҡ, уның 100 грамында – 120 килокалория.\nИкенсеһе – уртаса майлылар. Был төркөмгә һыла, бағры, карп, һаҙан, ставрида балыҡтары инә (майлылыҡ – дүрт процент). 100 грамында – 140 килокалория.\nӨсөнсөһө – түбән майлылыҡтағы балыҡтар: ҡарман, суртан, минтай, камбала, треска, алабуға һ.б. Уларҙың йөҙ грамында – 70 – 100 килокалория. Ябығыу өсөн, әлбиттә, өсөнсө төркөмгә ингән балыҡтар кәрәк, ҡаҡланғандары менән мауығырға ярамай, сөнки яман шеш ауырыуы барлыҡҡа килеүе ихтимал. Аҙнаһына бер ҡырҡым ашау ҙа етә.\n– Магазиндан балыҡ һатып алғанда нимәгә иғтибар итеү мөһим?\n– “Балыҡ башынан серей” тигән әйтемде нәҡ ошонда иҫкә төшөрөргә кәрәк. Һатып алғанда мотлаҡ айғолағын ҡарарға кәңәш ителә, ул ҡыҙғылт-көрән төҫтә булырға тейеш. Күҙҙәренә иғтибар итегеҙ: асыҡ, үтә күренмәлеһе ашарға яраҡлы. Йәнә шуныһы бар: иретеп ҡабат туңдырылғандарының тиреһе теткеләнә башлай.\n– Башҡа аҙыҡ-түлек араһында балыҡ ниндәй урында тип иҫәпләйһегеҙ?\n– Мин, үҙләштерелеүенә ҡарап, уны йомортҡаға, иткә, ҡатын-ҡыҙҙың күкрәк һөтөнә тиңләр инем, сөнки балыҡта 25 процентҡа тиклем аҡһым бар. Кешегә үҫеш мәлендә, мейеһе формалашҡанда барыһы ла кәрәк. Балыҡ, ит менән бергә йәшелсә-емеш тураһында ла оноторға ярамай. Яҡшы туҡланаһың икән, организмдағы майҙарҙы яндырырға ла кәрәк. Был йәһәттән физик күнегеүҙәр, эш, йүгереү файҙалы. Туҡланыу бер төрлө булырға тейеш түгел. Тағы ла шуныһы бар: тән температураһы күтәрелһә, балыҡ ашарға ярамай.\nЭлек башҡорттар ит, ҡымыҙ, һөт, ҡатыҡ кеүек милли ризыҡтар менән генә туҡланған. Хәҙер иһә беҙ нимә генә ашамайбыҙ. Ситтән килтерелгән цитрус емештәре, мәҫәлән, үҙебеҙҙә үҫкәндәргә етәме һуң?! Әсе баланы ла һағындыра бит ҡайһы саҡ. Әйтер һүҙем шул: магазиндарҙағы матур һауытлы ризыҡ төрҙәренә ҡыҙығырға кәрәкмәй, үҙебеҙҙең аҙыҡ-түлекте һайлайыҡ.\n– Балыҡ бешереү йәһәтенән яратҡан рецебығыҙ бармы?\n– Әлбиттә. Ирем ял көндәрендә суртан, табан тотоп ҡайтыусан. Уларҙы төрлөсә бешерәм. Араларынан иң ябай рецепты тәҡдим итәм.\nТултырылған суртан. Бының өсөн яҡшы итеп таҙаланған балыҡтың эсенә дөгө, кишер, һуған, һарымһаҡ һалып, тәмләткестәр өҫтәп, мейескә ҡуябыҙ. Эсен еп йәки таяҡсалар менән ябырға кәрәк. Бер сәғәт тотҡас, алып, өҫтәлгә йәшел тәмләткестәр ҡушып ултыртабыҙ. Өҫтөнә ҡырғыстан үткәрелгән грек сәтләүеге һибергә лә мөмкин.\nАвтор: Х. ӘХМӘТОВ\n“Мәскәүҙәрсә” 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...\nҠәҙерле дуҫтар! Һеҙгә балыҡты “мәскәүҙәрсә” әҙерләргә өйрәтәбеҙ....\nТотош уҡырға 642\nАбсолют чемпион 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...\nКрасноярск ғалимдары кеше һаулығы өсөн иң файҙалы балыҡтың исемен атаны....\nТотош уҡырға 744\nЩербаковтарҙан кәңәштәр 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...\n1. Алабуғаны ниндәй балансирға тоторға? Был балыҡты тәүге боҙ аҫтынан ҙурлығы өс-дүрт сантиметр...\nТотош уҡырға 667\nТәжрибә һандығына 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...\nШөғөлгә тәү башлап тотонғандар балыҡты ҡайҙа, нисек тоторға белмәй аҙапланыусан. Түбәндәге кәңәштәр...\nТотош уҡырға 987\n“Үтәгәндәр атлай башлағас та Ағиҙелгә йүгерә” 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...\n…2003 йылдың ҡышы. Ҡар туҡтауһыҙ яуыуға ҡарамаҫтан, Ҡариҙел буйына балыҡҡа юлландым. Мәкеләр уйып,...\nТотош уҡырға 988\nЯлтырауыҡ ҡармаҡ. Нимә ул? 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...\nМормышка Рәсәйҙә уйлап сығарылған. Ғәжәп: һалҡын һауа торошо беҙҙең илебеҙгә генә хас түгел дә....\nТотош уҡырға 955\nТатыулыҡтың сере ниҙә? 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...\nБергә балыҡҡа йөрөүҙә!...\nТотош уҡырға 936\nТотош уҡырға 1 077\nТабышың туйып арыһа... 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...\nРеспубликабыҙҙа йыл һайын һәүәҫкәр балыҡсылар конкурсы үткәрелә....\nТотош уҡырға 875\nХәтер һандығына 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...\nЙылға-күлдәр боҙ менән ҡапланғас та һәүәҫкәр балыҡсылар табыш артынан ашыға. Кемдер күп тота, әммә...\nҮҙебеҙ – гидрометеоүҙәк 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...\nҠайһы ғына балыҡсыны иртәгәге һауа торошо ҡыҙыҡһындырмай икән?!...\nҺыла тотабыҙ 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...\nЫжғыр бурандар ҙа, көслө ҡар ҙа, ажғыр ел дә һыла тотоуға кәртә була алмай. Уны һәр саҡ рәхәтләнеп...


Фекерләшеү:Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы — Башҡорт Википедияһы\nФекерләшеү:Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы\n«Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы» мәҡәләһе\nБыл мәҡәлә Дәүләттәр проектына инә.\nПроектта ҡатнашырға теләһәгеҙ, был битте ҡарағыҙ.\nПроектта хәҙерге ваҡытта ҡатнашыусылар ниндәй ҙә булһа ярҙамығыҙ өсөн рәхмәтле буласаҡтар.\n2 Кипр Республикаһы\n3 Субъекттың үҙатамаһы\n4 "Башҡортостан" гәзитенә\n5 "Йөмһүриәт" һүҙе - үле тел һүҙеме?\n6 Ике субъект атамаһы\n8 Башҡа телдәрҙә атамаһы\n9 "Башҡортостан" гәзите "Йөмһүриәт" тип баҫып сығарҙы\nКипр ни өсөн Ҡыбрыҙ булып китте? --Саган 17:46, 4 Июнь (Һөтай) 2011 (UTC)\nКалька с турецкого. Прецедент: Петра Первого в cu.wikipedia назвали иск.-слав. їмпєратѡръ специально, чтобы подчеркнуть, что этот титул он сам скалькировал с латинского. Не будь этого, он бы там был аѵтократоръ (см. cu:Бєсѣ́да:Пєтръ Вєликꙑи#Вѫпросъ) Аналогично и здесь, калькируем Северный Кипр с турецкого, а статью о геогр. объекте и государстве в южной части острова вполне можно назвать Кипр, как раз на греческий манер. Вячеславшулай уҡ Comp1089 aralaşırbıđmı? -- Шаршамбы, 9 июнь 2021 / 29 Сиван 5781\nҠатнашыусы:Гүзәл Ситдиҡова, Кипр Төрөк Республикаһы тип ҡалдырырға тәҡдим итәм. Киң мәғлүмәт саралары ҡулланған телдә яҙырға тейешбеҙ, шулай булмаһа эҙемтәләрен күп тапҡыр яҙҙым. Мәҫәлән, «Башҡортостан» гәзитендә бер генә мәртәбә лә Кипр Йөмүриәте осрамай. --ZUFAr (әңгәмә) 02:48, 20 ноябрь 2017 (UTC)\nТәҡдимғә ҡушылым. Халыҡ ҡулланмаған һүҙҙәр тултырып, Башҡорт Википедияһының айырым телен яһамайыҡ әле. «Йә(ө)мһүриәт» һүҙе башҡорт телендә бөтөнләй тиелек ҡулланылмай, татарса, киреһенсә, көн дә һөйләйҙәр, шул уҡ «Юлдаш»тың татар телле алып барыусылары. --Айсар (әңгәмә) 03:40, 20 ноябрь 2017 (UTC)\nZUFAr АйсарҠыбрыҙ һүҙен мин яҙманым, кем ҡуйғанын белмәйем. Йөмһүриәте тигәнде ни өсөн ҡулланырға булдым -1.унда Кипр Республикаһы ла бар. Икеһе бергә килгәндә бутала башлай.2. Йөмһүриәт - төрөктәрҙең үҙатамаһы,етмәһә, ул һүҙ беҙҙә лә бар, уҙған быуатта Башкурдистан Йөмһүриәте тигән атамабыҙ ҙа булған.(Егерме бишенсе йылдың яҙында университетты бөтөп, үҙебеҙҙең йөмһүриәт мәркәзенә ҡайттым. Ғ. Хәйри) 3. "Башҡортостан" гәзите - законодательный орган түгел, беҙҙең өсөн рәсми рәүештә сыҡҡан һүҙлектәр - нигеҙ. 4. Телебеҙҙә тарихи рәүештә булған һүҙҙәрҙән ҡасып, редакторҙар ул һүҙ юҡ тип ҡырҡып ултыра торғас, заманында (перестройкаға тиклем) Рауил Үтәбай-Кәрими әйтмешләй, япраҡһыҙ ағас хәленә еткергәйнек. Мин былай ҙа рәсми һүҙлектәрҙән һирәк тайпылам--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 04:36, 20 ноябрь 2017 (UTC)\nКипр Республикаһы тигән атама ла "Башҡортостан" гәзитендә йыш осрай тип әйтә алмайым. Унан,Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте (ТКТЙ) - ул башҡа, танылмаған дәүләт (Төркиә генә таныған) )))--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 04:46, 20 ноябрь 2017 (UTC)\nГүзәл апай, телдәге архаизмдар тураһында һеҙ яҡшы беләһегеҙ. Ғәрәп теленән килеп ингән «йөмһүриәт» һүҙенең ҡасандыр ҡулланылыуын бер кем дә шик аҫтына алмай. Бынан бер быуат элек ижад иткән Ғайнан Хәйригә һылтанма яһау бер нәмәне лә үҙгәртмәй. «беҙҙең өсөн рәсми рәүештә сыҡҡан һүҙлектәр - нигеҙ» тигән фекергеҙгә ялғап, шуны әйтәм: әле сығып ятҡан «Башҡорт теленең академик һүҙлеге»нең IV томында (146-сы бит) «йөмһүриәт» һүҙенең иҫкергән булыуы һәм китап стилендә ҡулланылыуы әйтелгән. Башҡорт телендәге википедия һүҙлекте бер тапҡыр ҡулына алмаған кеше өсөн дә аңлайышлы булырға тейештер ул. Һеҙ, әлбиттә, Йөмһүриәт тип исемләп айырым мәҡәлә яҙып ҡуйҙығыҙ, был хуплауға лайыҡ, әммә һәр иҫкергән һәм шундуҡ аңлашылмаған һүҙҙең мәғәнәһен белеү өсөн һәр кем һүҙлек ҡосаҡлап ултыра алмай бит, икенсенән, һәр архаизмға айырым мәҡәлә яҙыласағы ла икеле. Йәштәр генә түгел, совет заманында сыҡҡан китаптарҙы уҡып, инде оло йәшкә етеүселәр ҙә «республика» тигән һүҙҙе бик яҡшы аңлай һәм әүҙем ҡуллана. Иҫкергән, йә ғәрәп-фарсы-төрки телдәрҙән ҡасандыр үҙләштерелеп, артабан тәбиғи сәбәптәр арҡаһында ҡулланылыштан төшөп ҡалған һүҙҙәрҙе яңынан телгә ҡайтарыу мәшәҡәттәре уҙған быуаттың 90-сы йылдарында тороп ҡалды бит инде, күптәр уны «яһалма башҡортлашыу» тип бик тә дөрөҫ атаны. --Айсар (әңгәмә) 08:03, 20 ноябрь 2017 (UTC)\nАйсар, мин Йөмһүриәт һүҙен аңлатыр өсөн генә яҙманым, ул телебеҙҙә бар,беҙҙә иҫкергән икән, төрки донъяла иҫкермәгән бит ул!Мин уларҙа Республика тигән һүҙ булып, тәржемә итеп алған булһам, дәғүә белдереп булыр ине, ә мин төрөк-киприоттарҙың үҙе йәшәгән (танылмаған булһа ла) дәүләтенең ҮҘАТАМАҺЫН бирҙем. Мин бит бөгөнгө Башҡортостанды Йәмһүриәт тип атамайым! Дәүләттең үҙатамаһы шулай икән, ул һүҙ телебеҙҙә бар икән, ни өсөн беҙ уны урыҫсаға Республика тип тәржемә итеп алырға тейеш?! Унан, йәштәребеҙ хәҙер тарихи китаптарҙы уҡымаҫҡа тейешме? Уларҙа шул һүҙ мотлаҡ осраясаҡ бит ул! Ул ғына ла түгел, бөгөн дә соцселтәрҙәрҙә шул замандағы байраҡтарҙағы Башҡурдистан Йөмһүриәте тип яҙыулы фотолар йөрөп ята!--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 10:14, 20 ноябрь 2017 (UTC)\nКипр Республикаһы[вики-тексты үҙгәртергә]\nЯңынан аңлатам - башта һеҙ икегеҙ ҙә хатта Кипр Республикаһы менән Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте - икеһе ике субъект икәнән аңламай ҙа дәғүә белдерә башланығыҙ. Кипр Республикаһы - ул утрауҙағы рәсми танылған дәүләт исеме. Унда грек яғы ла, төрөк яғы ла, хатта инглиздәр биләгән 2 процент ер ҙә инә! Шуға күрә мин уны Республика тип ҡалдырҙым, тәржемә итмәнем. Ҡабатлап әйтәм, мәҡәләлә Кипр Республикаһы менән Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы тип яҙыу буталсыҡ тыуҙыра. Башҡа уҡыусылар ҙа һеҙҙең кеүек буталып ултырасаҡ --Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 10:21, 20 ноябрь 2017 (UTC)\nИке республиканы бутамау өсөн береһен йөмһүриәт тип алыу аргумент була алмай. Был һүҙ дини һәм фәлсәфәүи текстарҙа ҡулланыла, дәүләтте билдәләү өсөн башҡорт телендә ҡулланылмай. Әгәр үҙатамаһы менән атаһаҡ, Кипр Республикаһын да Йөмһүриәт тип атарға тейешбеҙ, шулай уҡ башҡаларын Юнайтед Статес, Чайна, Джорджия, Скутланд һ.б. тип яҙырға тейешбеҙ. Социаль селтәрҙәрҙә генә түгел, беҙҙә лә Гонконг, СССР, КПСС кеүек һүҙҙәрҙе тәржемә итергә теләүселәр табылып тора. Беҙ бер тел номаһында яҙырға тейешбеҙ, «Башҡортостан» гәзитен өлгө итеп алдым, нимәгәлер тигеҙләшер өсөн. Гәзит-радио бер телдә, Википедия икенсе телдә яҙһа — боронғо латин теле яҙмышын ҡабатлаясаҡбыҙ! Быны мин әленән-әле ҡабатлап киләм. --ZUFAr (әңгәмә) 13:02, 20 ноябрь 2017 (UTC)\nҺуңғы ваҡытта беҙҙә сит илдәр тураһындағы мәҡәләләрҙә төрлө атамаларҙы, исем-шәрифтәрҙе мотлаҡ уларҙың үҙҙәрендә ҡуланылған формала алырға кәрәк тигән бигүк аңлашылып бөтмәгән тәртип өҫкә сығып килә: украин йылғалары украин телендәге яҙылышы менән бирелә, әзербайжан шәхестәренең исеме әҙербайжан әйтелешендә һ.б. Беҙ бит Украина һәм Әзербайжан, йә башҡа сит ил биләмәләрендә йәшәмәйбеҙ, Рәсәйҙәбеҙ һәм беҙҙең милләт-ара аралашыу теле урыҫ теле. Быға тиклем урыҫ теле нигеҙендә яҙылып килгәндәрҙе ниңә тик торғанда башҡа сит ил телдәре формаһына күсерергә тейешбеҙ икән? Тора-бара беҙҙең бөгөнгө күршеләр, икенсе дәүләт булараҡ, урыҫ теленән бөтөнләй баш тартып бөтһәләр, ә беҙ, һәр ил телендә яҙып, буталсыҡты тағы ла арттырабыҙ бит. --Айсар (әңгәмә) 14:49, 20 ноябрь 2017 (UTC)\nКилешмәйем. Был принциптан китһәк, беҙ яңынан Истанбул тип яҙырға түгел, Стамбулға ҡайтырға тейешбеҙ. Бангладеш - Бенгалия һ.б. Гәзиттә лә Йөмһүриәт һүҙе яҙылып тора, бигерәк тә Зәки Вәлиди менән бәйле мәҡәләләрҙә. "Башҡортостан" гәзите лә ил атамаһын Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте тип алыуы дөрөҫ булыр ине. Был әле танылып бөтмәгән яңы дәүләт, баштан уҡ үҙатамаһы менән китеү дөрөҫ буласаҡ. Илдәрҙең үҙатамаһын һанға һуҡмау ҙа мөмкин түгел, етмәһә төрки телдәге атамаларҙы. Урыҫ теле милләт-ара аралашыу теле булыу беҙҙе төрки теллелектән айырырға тейешме? Һиндостанды Индия тип яҙайыҡ әйҙә улайһа. Заманында һеҙ редактор булһағыҙ, тәк Индия тип ҡалдырыр инегеҙ ҙә.Башҡортостанды Башкирияға әйләндерҙеләр бит. Беҙҙең тарих менән ҡыҙыҡһынған йәштәр бөгөн дә йөмһүриәт һүҙен йыш ҡуллана, БСТ-ла ла ишетелеп тора ул. Һеҙ хәҙер просто принципҡа киттегеҙ, ә телде уйлап түгел--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 07:23, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nБыл бик мөһим сәйәси һүҙ, тарихыбыҙға бәйле һүҙ, ул телебеҙҙән төшөп ҡалырға тейеш түгел, йәштәребеҙгә лә аңлашылып торорға тейеш!--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 07:45, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nГүзәл апай, республика тип ҡалдырығыҙ ҙа, коммент аша йөмһүриәт тип яҙығыҙ: республика йәки йөмһүриәт менән республиканың урындарын алмаштырырға мөмкин. Текста ул һүҙ айырылып тора, курсорҙы яҡын килтерһәң аңлатмаһы күренә. --З. ӘЙЛЕ (әңгәмә) 08:32, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nТөньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте (Республикаһы) тип башын алмаштырырға риза--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 08:44, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nБеҙ дөйөм ҡабул ителгән, аңлашылған телдә яҙабыҙ. Хәҙерге башҡорт телендә дәүләт ҡоролошон билдәләү өсөн йөмһүриәт һүҙе әлегә ҡулланылмай. Онотмағыҙ —Википедия вторична, первична авторитетные источники. Башта матбуғатта, әҙәбиәттә ҡулланығыҙ, был һүҙ әйләнешкә инеп китһә, Башҡортостан Йөһүриәте тип википедияла яҙырбыҙ. Ҡабатлап киләм бит, был пуризм күренешенә кәртә ҡуймаһаҡ латин теле яҙмышын ҡабатлаясаҡбыҙ!\nАсыҡлап әйткәндә, башҡорт википедияһы айырым төркөм генә аңлаған яҙма үле телгә әүереләсәк! Шуны теләйһегеҙме!?--ZUFAr (әңгәмә) 08:52, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nЮҠ ХӘБӘР! Киреһенсә, викиға ингән кеше тел даирәһен киңәйтәсәк! Эллочка-людоедочка шикелле 20 һүҙ менән яҙыша башларбыҙ әле бер аҙҙан, был һүҙ юҡ тип. Нишләп киң информация саралары был һүҙҙәрҙән баш тартмағанда вики ғына урыҫлашырға тейеш? Һин әйткәнсә булһа, татар теленең хәле сәпсим хәтәр икән - йөмһүриәт кенә тимәй, мәркәз ҡала тип кенә еппәрәләр.--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 09:33, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nТөньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы (Йөмһүриәте) булһа насармы ни? Текст эсендә лә коммент менән ҡуйып сығығыҙ ҙа, яйлап һөйләшкә инеп китә ул.--З. ӘЙЛЕ (әңгәмә) 09:47, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nМәркәз бында бөтөнләй урынһыҙ. Мәркәз - баш ҡала мәғәнәһендә йөрөй. Һәм татарҙар 90-сы йылдарҙан уҡ йөмһүриәт, мәркәз һүҙҙәрен ҡуллана, ә беҙҙә улар ҡулланылышҡа инмәне. Мәскәү конференцияһында бүрәттәр шул хаҡта сығыш яһаны бит, үҙҙәренең энциклопедиялары ла, һүҙлектәре лә юҡ. Ниндәйҙер һүҙҙе ҡулланылышҡа индереү йәки тәржемә итер өсөн ОРИСС кәрәк, ә беҙҙә, киреһенсә - ҡасандыр телмәребеҙҙә булған һүҙҙәрҙе ҡабат ҡулланылышҡа индереү өсөн. Был йәһәттән бүрәттәр бәхетлерәк, википедияға индереп, һуңынан телселәргә тәҡдим итә алалар, ә беҙгә варианттар һайларға тура килә. Мин шәхсән Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы (Йөмһүриәте) тип яҙыу яҡлы. тауыш биреүгә сығарабыҙмы ошо тәҡдимде? --З. ӘЙЛЕ (әңгәмә) 09:56, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nБашҡа википедияла шулай яҙылған, беҙҙә лә мотлаҡ шулай булырға тейеш тип һанаусылар ҙа бар. Беҙ уларға эйәрмәйбеҙ. Бер ук һүҙҙәрҙе ҡабатлайым — википедия вторична! Һүҙ байлығын башта матбуғатта, әҙәбиәттә байытабыҙ, шунан ғына википедияла ҡулланабыҙ. Был википедяның талабы, мин уйлап сығарған нәмә түгел. Оригинальные исследования тигәнде табып уҡып ҡарағыҙ. --ZUFAr (әңгәмә) 10:14, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nСубъекттың үҙатамаһы[вики-тексты үҙгәртергә]\nБеҙ был атаманың ҡулланышҡа килеп инеүен бик оҙаҡ көтөүебеҙ ихтимал - әле бер кем дә был субъект тураһында яҙғаны юҡ! Хатта Кипр тураһында яҙғанда ла уны Республика тип яҙғандарын күргәнем юҡ. Хәҙер гәзит-журнал яҙмай тип, беҙ яҙмай ултырырға тейешме?! Субъекттың үҙатамаһы бар, был һүҙҙәрҙең барыһы ла һүҙлегебеҙҙә бар, хатта заманында Башҡортостан да Йөмһүриәт тип йөрөтөлгән. Булмаған һүҙҙе тағып ултырылмай бит! Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте - был бөтәүле атама, рәсми итеп ҡарағанда ул Кипр республикаһының өлөшө, мин Республика эсендә республика итеп алыуҙа фәтеүә күрмәйем. Ә бына йәйә эсендә (Республика) тип алынһа, үҙатамаға ла, телебеҙгә лә хилафлыҡ килмәй.\nМин үҙ фекеремдә ҡалам--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 10:49, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nСубъекттың үҙатамаһына килгәндә, Кипр Республикаһы ла төрөк телендә Кипр Йөмһүриәте тип йөрөтөлә, шуға ҡарамаҫтан, һүҙлектәге республика тәржемәһе буйынса алабыҙ бит. Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте лә үҙ телдәрендә генә шулай йөрөтөлә, башҡа телдәрҙә республикаһы. Башҡортостан энциклопедияһы был һүҙҙе неологизмға индерә Неологизмдар. Шуға күрә мин тәҡдим иткән вариант - иң ҡулайы тип уйлайым. --З. ӘЙЛЕ (әңгәмә) 11:02, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nКипр Республикаһы - төрөк республикаһы түгел, унда төрөк яғы, грек яғы һәм инглиз яғы бар, тап шуға күрә лә мин уны Республика көйө ҡалдырҙым.\nБер быуат элек үк ҡулланылған һүҙҙе неологизмға индереү - абсурд тиһәм йомшаҡ була инде. Ул шул заманы өсөн неологизм булған, ә бөгөн ул хатта архаизмға индерелә алыр ине, әгәр тарихи китаптарҙа яҙылыуын дауам итмәһә. Мин тик төрөктөң үҙ субъектын үҙҙәре атағанса бирҙем, һәр һүҙе беҙҙең телдә бар! Урыҫ теле аша алырға тип ныҡышаһығыҙ икән, тимәк, һеҙ башҡорт телен ДӘҮЛӘТ ТЕЛЕ тип танымайһығыҙ!Тимәк, беҙҙә бер дәүләт теле - ул урыҫ теле генә! Неологизмдар ҡулланырға ярамай икән, әйҙә перестройканан һуң ингән һүҙҙәребеҙҙән баш тартып бөтәйек!Ә улар бик күп!--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 12:25, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nҠыҫҡаһы, мин үҙгәрткәндә үк бик уйлап үҙгәрткәйнем, фекеремдә ҡалам. Артабан яҙырға теләгем юҡ. --Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 12:25, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nГүзәл апай, йөмһүриәт тип яҙыр өсөн сығанаҡ кәрәк, әле ул һүҙ бер һүҙлектә лә юҡ, аңлатмалы һүҙлекте ҡарарға кәрәк. Әгәр унда бар икән, һылтанма ҡуйып, яҙырға мөмкин. Ә әлегә бер һылтанмаһыҙ һауа болғайбыҙ. Википедияла төп дәлил - рәсми сығанаҡ. --З. ӘЙЛЕ (әңгәмә) 12:44, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nБына ошонда тотош һылтанмалары менән һалғанмын, мәҡәлә эшләгәнмен\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/%D0%99%D3%A9%D0%BC%D2%BB%D2%AF%D1%80%D0%B8%D3%99%D1%82. Риза түгелһегеҙ икән, мәҡәләне алып ташлауҙы һорайым. Рәсәй ул субъектты таныһа, яңыны яҙырһығыҙ. --Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 12:53, 22 ноябрь 2017 (UTC)\nРеспублика - урыҫ һүҙе түгел бит, күпселек башҡа тел бүлектәрендә ҡулланыла, шул иҫәптән төрөк теленә яҡын булған әзербайжан телендәге Википедияла. Йөмһүриәттә - төрөк һүҙе түгел, ә ғәрәп теленән алынған. Икенсенән, беҙ үҙатамаһын былайҙа күрһәтәбеҙ, әммә мәҡәләнең атамаһы башҡорт телендәге абруйлы сығанаҡтар буйынса бирелергә тейеш. Өсөнсөнән, башҡа ҡатнашыусыларҙың фекеренә ҡолаҡ һалыуҙан бер ниндәй зыян булмаҫ - бында бөтәһе лә яҡшылыҡ теләп эш итә. Был мәҡәләнең йөкмәткеһе бик һәйбәт яҙылған, ә бына Йөмһүриәт мәҡәләһенә килгәндә уны буталмаҫ өсөн Республика мәҡәләһе менән берләштерер кәрәктер. Ryanag (әңгәмә) 13:33, 22 ноябрь 2017 (UTC)\n"Башҡортостан" гәзитенә[вики-тексты үҙгәртергә]\nВикипедияла “Төньяҡ Кипр төрөк йөмһүриәте” тигән мәҡәлә яҙғайным. Төрөктәр Төркиәнән башҡалар танымаған был илде үҙҙәре шулай атай. Админдарыбыҙ “йөмһүриәт” тигән һүҙ юҡ тип, үткәрмәй бер булды. “Республика” тип яҙ, тиҙәр. Оҙаҡ ҡына бәхәсләшергә тура килде. Кипр Республикаһы ла бар бит ул, ул өлөшөндә гректар күберәк. Барыбер “Төньяҡ Кипр төрөк Республикаһы” тип ҡалдырҙылар. . Бәлки кемдер “Башҡортостан” гәзитендә ошо хаҡта фекерен белдерер? Бәлки мин хаҡлы түгелмендер?--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 20:55, 17 март 2018 (UTC) --Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 05:15, 19 март 2018 (UTC)\nRyanag. Вы настолько авторитарно походите к написанным статьям, что случилось и с моей статьей "Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте". Хотя можно было просто сделать перенаправление от слова "республика". Из-за вас пропадает всякое желание писать в Вики--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 05:13, 19 март 2018 (UTC)\nЕсли никто не против, можно переименовать статью в Төньяҡ Кипр. Как известно на Кипре и в арабских странах йөмһүриәт и республика означает одно и тоже, а в башкирском языке с огромным преимуществом используется слово "республика". К сожалению, пока нет авторитетных источников указывающих что вместо республики нужно писать йөмһүриәт.--Ryanag (әңгәмә) 05:56, 19 март 2018 (UTC)\nRyanag Разве то, что Башкортостан в 20-е годы назывался Йөмһүриәт, наши словари - 2-х томник толкового словаря башкирского языка, "Башҡортса-русса һүҙлек" (Москва, 1976 г)- не авторитетные источники?--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 07:34, 19 март 2018 (UTC)\nЯ не говорю что это слово не существует - просто оно практически не употребляется. При том что везде в других статьях везде пишем республика - это может запутать читателя, что его форма правления отличается от республиканской. Поэтому предлагаю переименовать статью в компромиссный и короткий вариант Төньяҡ Кипр. Было очень много вопросов по названию Башҡортостан автономияһы (по-русски ru:Башкурдистан), где также предлагали «Автономиялы Башҡортостан» и арабоязычный вариант «Башҡортостан мөхтәриәте», но скорее всего данная статья должна называться Башҡортостан (1917—1919). Ryanag (әңгәмә) 07:55, 19 март 2018 (UTC)\nRyanag Я подготовила статью для газеты "Башҡортостан", пусть там выскажутся филологи, потом посмотрим - менять или не менять--Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 09:36, 19 март 2018 (UTC)\nПоддерживаю решение Ryanag. Слово йөмһүриәт устарело (на что в явном виде указывают и словари), и не несет никакой семантической нагрузки, дополнительной к слову "республика".\nЕсть понятие языковой нормы, и я предлагаю ее уважать, пусть даже кому-то из нас отдельные моменты могут не нравиться.Borovi4ok (әңгәмә) 07:46, 20 март 2018 (UTC)\n"Йөмһүриәт" һүҙе - үле тел һүҙеме?[вики-тексты үҙгәртергә]\nRyanag , Borovi4ok,З. ӘЙЛЕ,Айсар,ZUFAr! "Башҡортостан" гәзите ана баҫып сығарҙы: "Башҡортостан йөмһүриәтенең хосуси вәкиле"  Зөфәр әйтмешләй, Үле тел һүҙе булһа, шундай мәҡәлә донъя күрер инеме? Бына һеҙҙеке һымаҡ мөнәсәбәт телде үлтерә ул! --Guram52 (әңгәмә) 05:42, 21 март 2019 (UTC)\nGuram52 һеҙгә аңлаттылар бит. Йөмһүрит һүҙе «Башҡортостан» гәзитендә баҫылған мәҡәлә кеүек тарихи текстарҙа ҡулланыла. Ә хәҙерге дәүләт төҙөлөшө өсөн Республика һүҙе ҡулланыла. Әгәр, Йөмһүриәт һүҙе сәйәсәт, мәҙәниәт һәм башҡа һүҙҙәр кеүек хәҙерге сәйәси текстарға инеп китһә Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте тип төҙәтербеҙ. Республикабыҙҙың исемен дә үҙгәртербеҙ.--ZUFAr (әңгәмә) 06:09, 21 март 2019 (UTC)\nМин бит Башҡортостан Республикаһын йөмһүриәт тип яҙайыҡ тимәйем, ә Төрөк Йөмһүриәтенең үҙатамаһын ҡалдырырға кәрәк тип һанайым. Улар ҡуллана бөгөн дә был һүҙҙе һәм ул һүҙ беҙгә аңлашылып тора. Йәғни беҙҙең өсөн генә ул тарихи һүҙ, башҡа төрки халыҡтарҙа телдән төшөп ҡалмаған--Guram52 (әңгәмә) 06:01, 21 март 2019 (UTC)\nБеҙ башҡортса яҙабыҙ, төрөксә түгел.--ZUFAr (әңгәмә) 06:09, 21 март 2019 (UTC)\nZUFAr Беҙ башҡортса Төрөк Йөмһүриәте тураһында яҙабыҙ. Был уның үҙатамаһы һәм был һүҙ беҙҙә бар.Булмаһа икенсе эш булыр ине. Унда ла әле Шри Ланка кеүек илдәрҙе үҙатамаһы менән ҡалдырабыҙ. Нишләп Төрөк Йөмһүриәте генә быға лайыҡ түгел булып сыға? Төрөксә тиергә - Джүмһүриәт тип яҙырға өгөтләмәйем бит--Guram52 (әңгәмә) 06:32, 21 март 2019 (UTC)\nШри Ланка кеүек илдәрҙе беҙҙең киң мәғлүмәт саралары шулай тип атай, шуға беҙ шулай тип яҙабыҙ. Яңылыш булһа төҙәтәйек. Яңылыҡтарҙа Төрөк Республика урынына Төрөк Йөмһүриәт тип һөйләй башлаһалар төһәтербеҙ. --ZUFAr (әңгәмә) 08:42, 21 март 2019 (UTC)\nZUFAr Беҙҙең КМС Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы тип ул ил тураһында яҙғаны ла юҡ, Кипр Республикаһын бер туҡтауһыҙ яҙһалар ҙа Хаҡҡаниға башкөллө табынып. Былар икеһе ике субъект.Тимәк, Йөмһүриәт тип яҙырға тулы хоҡуҡлыбыҙ.Дәүләт теле статусыбыҙ булған көйө нишләп әле беҙ уның мөмкинлектәрен файҙалана алмайбыҙ? Шуны ғына ла эшләргә хоҡуғыбыҙ юҡмы ни?! --Guram52 (әңгәмә) 10:46, 21 март 2019 (UTC)\nЗинһар өсөн, яңынан ҡабат-ҡабат ҡабатламаҫ өсөн «википедия вторична» тигәнде уҡып сығығыҙ әле. Республика һүҙе урынына Йөмһүриәт тип сығыш яһағыҙ башта КМС-та, викила төҙәтеү ҡыйын булмаҫ.--ZUFAr (әңгәмә) 11:36, 21 март 2019 (UTC)\nZUFAr Бында береһе лә беренсел түгел - Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы ла, Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте лә, сөнки уның тураһында яҙғандары юҡ. Улай булғас, русса ҡалдырырғалыр субъект атамаһын --Guram52 (әңгәмә) 13:52, 21 март 2019 (UTC)\nТөрөктәр республиканы йөмһүриәт тип йөрөтә, ә хәҙерге башҡорт телендә республика - республика. Шулай булғас, Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте тип яҙыу хәҙерге заман әҙәби башҡорт теленә тап килмәй. Тарихи термин булараҡ, тарих темаһына яҙылған мәҡәләләрҙә Башҡорт йөмһүриәте атамаһы ҡулланыла ла ул, әммә термин хәҙерге телдә юҡ. Дәүләт идараһы формаһын белдергән республика һүҙе төрөктәрҙә Төркиә дәүләтенең атамаһына ла йөмһүриәт тип өҫтәлгән (төрөк Википедияһында «Төркиә» мәҡәләһе «Türkiye ya da resmî adıyla Türkiye Cumhuriyeti» тип башлана). Пакистан да, Иран да - үҙҙәренең телендә йөмһүриәт, әммә башҡортса уларҙы ла республика тип яҙабыҙ. Йөмһүриәт һүҙе - Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһының үҙатамаһы өлөшө түгел, ә дәүләт идараһы формаһын белдергән термин ул. Логиканы һәм әҙәби тел талаптарын һанға һуҡһаҡ, Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы була. Alfiya55 (әңгәмә) 14:28, 21 март 2019 (UTC)\nAlfiya55,ZUFAr, иғтибар менән уҡыһағыҙ, мин былай итеп алыуҙы Кипр Республикаһын һәм Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәтен бутамаһындар өсөн шулай алғайным. Кеше уларҙың икеһе ике дәүләт икәнен белмәй, Кипрға барған ти ҙә һөйләй. Хаҡҡани тураһында, мәҫәлән, яҙғанда - Кипр ти ҙә яҙалар. Ә ҡайһы Кипр? Просто беҙ төрлө логикалы кешеләр...\n--Guram52 (әңгәмә) 04:11, 13 апрель 2019 (UTC)\n2017 йылғы яҙмам\nAlfiya55,ZUFArЯңынан аңлатам - башта һеҙ икегеҙ ҙә хатта Кипр Республикаһы менән Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте - икеһе ике субъект икәнән аңламай ҙа дәғүә белдерә башланығыҙ. Кипр Республикаһы - ул утрауҙағы рәсми танылған дәүләт исеме. Унда грек яғы ла, төрөк яғы ла, хатта инглиздәр биләгән 2 процент ер ҙә инә! Шуға күрә мин уны Республика тип ҡалдырҙым, тәржемә итмәнем. Ҡабатлап әйтәм, мәҡәләлә Кипр Республикаһы менән Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы тип яҙыу буталсыҡ тыуҙыра. Башҡа уҡыусылар ҙа һеҙҙең кеүек буталып ултырасаҡ --Гүзәл Ситдиҡова (әңгәмә) 10:21, 20 ноябрь 2017 (UTC) ---Guram52 (әңгәмә) 04:13, 13 апрель 2019 (UTC)\nИке субъект атамаһы[вики-тексты үҙгәртергә]\nМин Йөмһүриәт һүҙен ике субъектты айырымлар, ҡулланышта еңел һәм аңлайышлы булһын өсөн алдым - береһе Кипр Республикаһы, икенсеһе - Кипр Йөмһүриәте. Йөмһүриәт тигәне төрөк яғы икәне аңлашылып тора--Guram52 (әңгәмә) 05:06, 13 апрель 2019 (UTC)\nҺис юғы Төньяк Кипр Төрөк Республикаһы тигәнгә Кипр Йөмһүриәте тигән йүнәлтмә эшләргә кәрәк, ул ҡулланышта уңайлылыҡ, аңлайышлылыҡ өсөн кәрәк--Guram52 (әңгәмә) 05:31, 13 апрель 2019 (UTC)\nЦитата - Дәүләт идараһы формаһын белдергән республика һүҙе төрөктәрҙә Төркиә дәүләтенең атамаһына ла йөмһүриәт тип өҫтәлгән (төрөк Википедияһында «Төркиә» мәҡәләһе «Türkiye ya da resmî adıyla Türkiye Cumhuriyeti» тип башлана). Пакистан да, Иран да - үҙҙәренең телендә йөмһүриәт, әммә башҡортса уларҙы ла республика тип яҙабыҙ..\nӘ ни өсөн йөмһүриәт тип яҙмаҫҡа тейешбеҙ уларҙы ла? Беҙҙең һүҙлектә булған төшөнсә, аңлайышлы. Республика һүҙе Аллаһы тәғәләнән төшкәнме ни, шулай үҙгәртә алмаҫлыҡ?!--Guram52 (әңгәмә) 10:57, 13 апрель 2019 (UTC)\nИке Кипр барлығын әллә ҡасандан беләм дә ул, эш уныһын белеүҙә-белмәүҙә түгел. Эш - терминда. Йә республика тип йөрөтөүҙе дауам итергә, йә Терминология комиссияһынан раҫлатып, закондарҙа ла үҙгәрттереп (республика - закондарға ла ингән юридик термин) йөмһүриәт тип алып китергә тейешбеҙ, сөнки ул көнкүрештә ҡулланыла торған ваҡ-төйәк һүҙ түгел, ә, ҡабатлап әйтәм, ТЕРМИН. Йөмһүриәт термины ҡабул ителһә, Башҡортостан да, Рәсәйҙең башҡа субъекттары ла республика түгел, йөмһүриәт буласаҡ. Терминдың синонимы булмай, ә республика һәм йөмһүриәт - синонимдар. Мин дә республика урынына йөмһүриәтте бик теләп ҡулланыр инем, күңелемдә мин дә йөмһүриәт яҡлы, әммә ҡағиҙәләр ҡаршы. Ҡағиҙәләр үтәр өсөн сығарыла бит, кем нисек теләй шулай үҙгәртә башлаһа, ул ҡағиҙә буламы. Ул хаос була. Alfiya55 (әңгәмә) 15:05, 13 апрель 2019 (UTC)\nӘлфиә апайҙың тәҡдим-фекере менән тулыһынса килешәм. Дөрөҫ һүҙгә яуап юҡ! --Айсар (әңгәмә) 15:31, 13 апрель 2019 (UTC)\nAlfiya55, Айсар Бер законда ла ниндәйҙер илдәрҙе мотлаҡ РЕСПУБЛИКА тип әйтергә тигән закон юҡ, юҡты һөйләмәгеҙ. Терминология комиссияһында ла ундай ҡарар булғаны юҡ. Рәсәй - Республика тигән бар, эйе.Тап Конституцияла шулай яҙылғанлыҡтан, беҙ уны йөмһүриәт тип үҙгәртә алмайбыҙ, хатта башҡа илдәргә ҡарата уны ҡулланырға тигән закон сыҡһа ла (гипотетически). Ил үҙен нисек атай, шулай атарға хаҡыбыҙ бар, әгәр ул һүҙ телебеҙҙә бар икән. Шул уҡ ваҡытта Рәсәй субъекттары Конституцияларын үҙ теленә тәржемә иткәндә Республика һүҙен үҙ телдәрендәгесә алырға хоҡуҡтары бар. Шуға күрә удмурттар үҙ телдәрендә рәсми Удмурт Элькун тип алғандар\nӘлбиттә, Рәсәй, славян, англосакс илдәрендә республика һүҙе - урынлы, улар шул терминды ҡуллана ла. Ә төрки, ғәрәп телле илдәрҙә Йөмһүриәт ҡулланыла.--Guram52 (әңгәмә) 18:33, 13 апрель 2019 (UTC)\nБына Конституциянан: БЕРЕНСЕ КИҪӘК\nЗакондар сығарған депутаттар башҡа закон акттарында ла Башҡортостан Республикаһы тип яҙған, һеҙ ҙә депутат булғанда ҡаршы сыҡмағанһығыҙҙыр, ул-был ишетелмәне. Удмурттар РӘСМИ Удмурт Элькун тип алғас, улар рәхәтләнеп шулай тип яҙа, һәм был законлы була. Ә беҙҙә рәсми Башҡортостан йөмһүриәте тип алынмағас, беҙ быны ҡуллана алмайбыҙ. Ҡасан рәсми йөмһүриәт тип алына - шунда ҡуллана алыу ғына түгел, ҡулланырға тейеш булабыҙ. Alfiya55 (әңгәмә) 20:17, 13 апрель 2019 (UTC)\nAlfiya55, исмаһам, иғтибарлап яуапты уҡып өйрән... Мин ҡайҙа Башҡортостан Йөмһүриәте тиергә саҡырғанмын?!\nGuram52, беҙҙең өсөн республика - ул Африкала ла республика, Башҡортостан да республика, Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы ла - республика. Һеҙҙең логика дөрөҫ булһа, төрөктәрҙең дә шуға ғына башы етер ине инде, Төньяҡ Кипрҙы, Төркиәне - йөмһүриәт, Францияны, мәҫәлән, республика тип алыр ине, Башҡортостан үҙен республика тигән, уны ла республика тип яҙайыҡ әле тиер ине. Ә улар Fransız Cumhuriyeti, Başkurdistan Cumhuriyeti тип ала. Сөнки терминдар тураһындағы ҡағиҙәне боҙоуға юл ҡуймай. Беҙ бер осраҡта - республика, шундай уҡ икенсе осраҡта йөмһүриәт тип яҙабыҙ икән, бер төшөнсәгә ике термин бирәбеҙ булып сыға. Бер төшөнсә ике термин менән йөрөмәй. Был - тел законы. Ҡанундары-ҡағиҙәләре эшләнгән бөтә төҙөк телдәрҙә лә шулай. Татар википедияһында минең эшем юҡ, унда, бәлки, тел талаптарын һанға һуҡмаған кешеләр барҙыр. Беҙҙә лә мөмкиндер, мин тыйыу менән шөғөлләнмәйем. Ә бары тик беҙҙең телдә, идара формаһы булараҡ, республика һүҙе ҡулланыла икән, шул уҡ төшөнсәне йөмһүриәт һүҙе менән бирә алмауыбыҙҙы ғына аңлатып маташам. Миңә ҡалһа, яп-ябай. Һеҙҙең Төньяҡ Кипр Төрөк йөмһүриәте тип алырға теләүегеҙҙе аңлайым, тик ни өсөн бының хилафыраҡ булыуын һөйләйем. Төрлө яҡтан ҡарап тылҡыйым, шуға һеҙҙең теманан ситләшеп тә киткән, аңламаған да кеүек күренәмдер шул. Alfiya55 (әңгәмә) 10:08, 14 апрель 2019 (UTC)\nAlfiya55, Удмурттар ҙа улай булғас төҙөк булмағанса йәшәй икән! Яңынан ҡабатлайым - беҙ ил үҙен нисек атай, шулай алырға хоҡуҡлы! Төркиәлә республика һүҙе - ят термин, беҙҙең өсөн республика ла, йөмһүриәт тә - тәбиғи ерлекле., сөнки икеһе лә телмәребеҙҙә бар. Шуның менән беҙ бай. Татарҙар шул мөмкинлек, байлыҡ менән файҙаланаа ла--Guram52 (әңгәмә) 10:26, 14 апрель 2019 (UTC).\nБер төшөнсә ике термин менән йөрөмәй. Был - тел законы - был да уйҙырма! Бер үк төшөнсә әллә күпме термин менән йөрөй ала!Мәҫәлән:Наименования Российская Федерация и Россия равнозначны - РФ Конституцияһынан. Быға әллә күпме миҫал килтерә алам --Guram52 (әңгәмә) 10:32, 14 апрель 2019 (UTC)\nРәхәтләнеп бер көлөп алдым да, кисә яҙғанса, булһын һеҙҙеңсә тип ҡабатлайым. Башҡорттоң әйтеме бар бит - "Ауыҙы ҡыйыш булһа ла хан ҡыҙы булһын))) Быны күптән аңланым инде. Бына шундпй мөхәррирҙәр арҡаһында телебеҙ бер заман ярты урыҫҡа әйләнеп, Рауил Үтәбай-Кәримов әйткәнсә, япраҡһыҙ ағасҡа әйләнгәйне лә.--Guram52 (әңгәмә) 10:40, 14 апрель 2019 (UTC)\n))), Guram52, мин дә рәхәтләнеп көлөп ултырам, ҡыйыш ауыҙлы булһа ла хан ҡыҙы булдым даһа тип. Ә Наименования Российская Федерация и Россия равнозначны - тигән цитатала атама (наименование) тураһында һүҙ бара, ул термин түгел. Был осраҡта атаманың ике вариантының да законлылығы, ана, закон менән раҫланған. Ә термин: бер төшөнсә = бер һүҙ. Alfiya55 (әңгәмә) 11:05, 14 апрель 2019 (UTC)\nAlfiya55Йөмһүриәт менән Республика һүҙен закон менән раҫлайһы юҡ, улар икеһе лә закон менән раҫланған һүҙлеккә ингән. Ил атамаһы шулай уҡ термин ул:Первое письменное упоминание термина «Росия» (греч. Ρωσία) датировано серединой X века. --Guram52 (әңгәмә) 11:15, 14 апрель 2019 (UTC)\nAlfiya55 ...при этом в статье 1 новой редакции Конституции закреплялась юридическая равнозначность наименований «Российская Федерация» и «Россия». Эта же формулировка вошла в действующую Конституцию Российской Федерации, принятую в 1993 году. Оба термина употребляются в официальных документах, наименованиях министерств и ведомств, международных договорах--Guram52 (әңгәмә) 11:28, 14 апрель 2019 (UTC).\nGuram52, дәүләт атамалары, предприятиеларҙың атамалары - башҡараҡ осраҡ. Предприятиеларҙың Уставында ла атаманың оҙон һәм ҡыҫҡартылған варианттары бирелә һәм раҫлана. Бушҡа ғына түгел бит инде, икеһе лә законлы тигәнде раҫлап ҡуялар, сөнки текст рәсми булһа ла, атаманы һөйләм һайын тултырып яҙыуҙың уңайһыҙлығы күҙҙә тотола. Термин тиеүҙәре менән дә бәхәсләшмәйем. Нисек кенә булһа ла ул атамалар варианттары менән ҡуша законлы раҫланған. Ә беҙҙең һүҙлектәргә килгәндә инде, дөйөм һүҙлектәргә бөтә һүҙҙәр ҙә инә ул. Ә бына терминологик һүҙлектәргә тик терминдар инә. "Урыҫса-башҡортса ижтимағи-сәйәси терминдар" тигән һүҙлектә "республика республика; суверенная ~ суверенлы республика; демократическая ~ демократик республика" тиелгән, йәғни республика тип раҫланған, башҡа вариант юҡ. Alfiya55 (әңгәмә) 11:52, 14 апрель 2019 (UTC)\nAlfiya55 Ул һүҙлек эшләнгәндә, ғөмүмән, бөгөнгө көн реалийҙары иҫәпкә алынманы, сөнки яңыртыуҙар яңы инә башлағайны, уны мин үҙем дә эшләштем бит.\nӘ тормош урынында тормай, архаизм тигәндәр яңынан әйләнеп ҡайтып бөтөп бара, шул уҡ сәйәсәт тә, сәнәғәт тә һ.б. Йөмһүриәт атамаһына килгәндә, мин ул мәҡәләне өлөшләтә төрөксәнән тәржемә итеп эшләнем, республика тигәндән тәржемә итмәнем, ә ил исемен төрөксәнән тәржемә итмәй алдым, сөнки йөмһүриәт һүҙе буйынса бәхәс сығыр тип башыма ла килмәне - бала саҡтан яҡшы белгән һүҙ ине бит. Ә бында хатта ундай һүҙ юҡ, үле тел тиеүгә барып еттеләр! Әйттем бит инде - яңылыш булһа ла һеҙҙеңсә булһын. Әлегә...Ваҡыт урынына ҡуя ул--Guram52 (әңгәмә) 14:44, 14 апрель 2019 (UTC)\nЦитата Рәсәй - Республика тигән бар, эйе.Тап Конституцияла шулай яҙылғанлыҡтан, беҙ уны йөмһүриәт тип үҙгәртә алмайбыҙ, хатта башҡа илдәргә ҡарата уны ҡулланырға тигән закон сыҡһа ла (гипотетически). Ил үҙен нисек атай, шулай атарға хаҡыбыҙ бар, әгәр ул һүҙ телебеҙҙә бар икән. Шул уҡ ваҡытта Рәсәй субъекттары Конституцияларын үҙ теленә тәржемә иткәндә Республика һүҙен үҙ телдәрендәгесә алырға хоҡуҡтары бар. Шуға күрә удмурттар үҙ телдәрендә рәсми Удмурт Элькун тип алғандарЦитата тамам\nМин сит йөмһүриәттәр туарһында һүҙ алып барам! . Эйе, Башҡортостандың Республика тип аталыуы өсөн мин дә тауыш бирҙем, һәм ул закон үтәлергә тейеш! (Башкирия тип ул законды боҙоп атайҙар, әйткәндәй).Һәм был бары Башҡортостандың үҙенең статусына ҡарата ғына ҡабул ителгән ҡанун! Был Конституция башҡа субъекттарға йүнәлтелә алмай! Беҙ башҡа дәүләттәрҙе үҙҙәренсә ЙӨМҺҮРИӘТ тип алыуыбыҙ үҙлегенән беҙҙең закондарҙы юҡҡа сығармай, ул ниндәй әкиәт ул?! Миңә закон өйрәтеп ултырмағыҙ инде! Демагогия менән булашып, мин яҙмағанды яҙҙы тип алдашып. Ҡабатлап әйтәм: Бер законда ла ниндәйҙер илдәрҙе мотлаҡ РЕСПУБЛИКА тип әйтергә тигән пункт юҡ --Guram52 (әңгәмә) 08:24, 14 апрель 2019 (UTC)\nӘйткәндәй, Төньяк Кипрның Төрек Җөмһүрияте тип алған татарҙар менән беҙ бер федераль ҡануниәт даирәһендә йәшәйбеҙ! Уларға тыйылмаған термин нишләп беҙҙә тыйылырға тейеш?--Guram52 (әңгәмә) 08:56, 14 апрель 2019 (UTC)\nБашҡа телдәрҙә атамаһы[вики-тексты үҙгәртергә]\nҺәр ил Википедияһы үҙ теленә ярашлы алған, республика тигәндәре лә, бөтөнләй башҡаса алғандары ла етерлек. Йөмһүриәт һүҙе булған илдәр йөмһүриәт тип алған, хатта татар ҙа--Guram52 (әңгәмә) 19:04, 13 апрель 2019 (UTC)\nӘлбиттә, һеҙҙең ғәҙәтегеҙ күмәкләп миңә ябырылыу һәм хаҡлы булмаһағыҙ ҙа үҙ вариантығыҙҙы ҡалдырыу - йылдар буйы дауам итә. Тел отһон тип тырышыу түгел был... Ҡалһын һеҙҙеңсә, әммә ваҡыт минең хаҡлылыҡты күрһәтәсәк--Guram52 (әңгәмә) 19:49, 13 апрель 2019 (UTC)\n"Башҡортостан" гәзите "Йөмһүриәт" тип баҫып сығарҙы[вики-тексты үҙгәртергә]\nZUFAr"Башҡортостан" гәзитенең 2019 йылдағы 7 май һанында "Бер Кипр - ике атама" тигән мәҡәлә баҫылып сыҡты. Унда ике атама - Кипр Республикаһы һәм Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте бирелгән. Тимәк, мәҡәләнең башын "Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте" тип үҙгәртергә мөмкин, беренсе сығанаҡ абруйлы баҫмала булды--Guram52 (әңгәмә) 01:49, 8 май 2019 (UTC)\nGuram52, шәп инде - хата фекерҙе яҙып баҫтырырға ла гәзит баҫып сығарҙы, тимәк, дөрөҫ тиергә була икән. Гәзиттә баҫылһа ла, идара итеү формаһы республика булып ҡала, юридик яҡтан бер нимә лә үҙгәрмәй шул. Гәзиттә, бигерәк тә хәҙер, нимә генә сыҡмай. Alfiya55 (әңгәмә) 04:19, 8 май 2019 (UTC)\nAlfiya55 Идара формаһы республика булыу әле "республика" һүҙе башҡа телдәргә тәржемә ителә алмай тигәнде аңлатмай! Беҙ үҙ илебеҙ тураһында яҙғанда үҙ Конституциябыҙға таянабыҙ, унда ла әле Удмуртия үҙ атамаһын үҙенсә алған. Хата һиндә ул! --Guram52 (әңгәмә) 04:52, 8 май 2019 (UTC)\nБашта "Башҡортостан Йөмһүриәте тигән һүҙҙе лә күмәкләп инҡар итеп маташтығыҙ, үле тел тип үк ебәрҙегеҙ. Йөмһүриәттең 100 йыллығы тип бөтә сығанаҡтарҙа яҙып сыҡтылар, һөйләнеләр. Һинең логика буйынса, төҙәтеп, Башҡортостан Республикаһы тип һөйләргә тейештәр, сөнки идара итеү формаһы республика булған. Һүҙ бар, башҡорт телендә булған, бар, әле лә ҡулланыла, төрки илдәр һаман уны ҡуллана. Бөтөнләй әлегәсә ҡулланылмаған һүҙ булһа бер хәл!--Guram52 (әңгәмә) 05:08, 8 май 2019 (UTC)\nЭйе, заманында йөмһүриәт булараҡ төҙөлгән, әммә дәүләт идараһы формаһы артабан йөмһүриәт тип дауам иттерелмәгән, республика тип алып кителгән. Шуға Йөмһүриәттең 100 й. тип тә яҙырға булалыр. Шул уҡ ваҡытта төрлө сығанаҡтар юридик көскә эйә орган түгел, гәзиттәрҙә лә яҙырға була, радио-твнан да һөйләргә була, әммә проблема төптән хәл ителмәй, республика - республика булып ҡала. Республиканы йөмһүриәткә алмаштырыуҙың законлы юлын табып, башҡорт телендәге бөтә закондарҙа "республика" һүҙен "йөмһүриәт" тип алмаштырыу тураһындағы законды сығарып ҡына законлы ҡулланыуға индерергә мөмкиндер. Ул сағында бөтә республикалар йөмһүриәт буласаҡ: Кипр Йөмһүриәте, Төньяҡ Кипр Төрөк Йөмһүриәте, шулай уҡ Башҡортостан Йөмһүриәте, Австрия Йөмһүрәте, Ҡытай Халыҡ Йөмһүриәте һ.б. Ул сағында Башҡортостан гәзитенең башында Гәзитте ойоштороусылар: Башҡортостан Йөмһүриәте Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай, Башҡортостан Йөмһүриәте Хөкүмәте тип балҡып торасаҡ)). Alfiya55 (әңгәмә) 05:39, 8 май 2019 (UTC)\nУндай закон сығарыу - абсурд!Һәр ил үҙе атамаһын үҙенсә алырға хоҡуҡлы - демократия тип атала ул!Ҡоллоҡта йәшәмәйҙәр бит! Башҡорт шулай уҡ үҙ тел байлығын ҡулланырға хоҡуҡлы! Улайһа, бөтәбеҙ бер телдә һөйләшеүгә күсәйек! Башҡаса яуап бирмәйем, абсурд фекерҙәргә уҡыуға ғүмеремде былай ҙа күп сарыф иттем. --Guram52 (әңгәмә) 06:04, 8 май 2019 (UTC)\n"Башҡортостан Йөмһүриәте тигән һүҙҙе инҡар итеп маташманыҡ. Тарихта булған, әммә бөгөнгө әҙәби башҡорт телендә дәүләт ҡоролошо өсөн республика һүҙе ҡулланыла тип ҡабат-ҡабат әйттек. Гәзиттә сыҡҡан мәҡәләнең авторы үҙегеҙ, һәм бына гәзиттә яҙылған, был һүҙ ҡулланыла тип тип бутарға тырышаһығыҙ.Ошо мәҡәләнән башҡа башҡорт телендә ҡайһы урында хәҙерге дәүләт ҡоролошо йөмһүриәт тип атала? Артабан Ҡытай Йөмһүриәте, Конго Йөмһүриәте, Словения Йөмһүриәте тип гәзиткә яҙығыҙ. Мәҙәниәт, сәйәсәт һүҙҙәре кеүек әйләнешкә инеп китһә — викила төҙәтербеҙ! --ZUFAr (әңгәмә) 18:27, 8 май 2019 (UTC)\nДөрөҫөн әйтһәм тағы ҡаты була инде. Ике Кипрҙы айырыу өсөн береһен республика, икенсеһен йөмһүриәт тип алырға кәрәк тип бутарға тырышаһығыҙ. Мәҡәләнең тарихында күренеүенсә , ике дәүләтте лә йөмһүриәт тип яҙа башланығыҙ, ул һүҙ ҡулланылмай тигәс, береһен генә йөмһүриәт тип алырға ти башланығыҙ.--ZUFAr (әңгәмә) 18:46, 8 май 2019 (UTC)\nБында шуны әйтеп үтер кәрәк: «республика» ул урыҫ һүҙе түгел, «йөмһүриәт» тә — төрөк йәки төрки һүҙе түгел, шунлыҡтан бында урыҫлаштырыу йәки төрөкләштереү тип әйтеү урынһыҙ булыр. Әлегә республика урынына йөмһүриәт тип мәҡәлә исемен үҙгәртеү өсөн төплө нигеҙҙәр юҡ, әммә мәҡәләне Төньяҡ Кипр тип — иң ҡыҫҡа варианты буйынса атарға мөмкин (мәҡәлә тексында башҡа варианттары ҡулланыла). Татар Википедияһына килгәндә - ундағы ҡайһы бер мәҡәлә атамалары татар әҙәби теле нормаларына ла тура килмәй, шунлыҡтан уны өлгө итеп алып булмай, ә бюрократтары туғандаш башҡорт халҡын мыҫҡыллап милли-шовинистик рухта яҙырға күнеккән. Билдәле булыуынса, бындай хәл Чечен Википедияһында ла күҙәтелгән, әммә стюардтарға күп ялыуҙарҙан һуң уның эшмәкәрлеге ваҡытлыса туҡтатылған, милли-шовинистик йөкмәткеле мәҡәләләре юйылған.--Ryanag (әңгәмә) 21:33, 8 май 2019 (UTC)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фекерләшеү:Төньяҡ_Кипр_Төрөк_Республикаһы&oldid=886346 ҡабул ителгән\nДәүләттәр проекты мәҡәләләре\nБыл бит һуңғы тапҡыр 21:33 8 май 2019 үҙгәртелгән.


Өфө сәскәгә күмелде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфө сәскәгә күмелде\n13 мая 2019 — 18:34 ГТРК «Башкортостан»\nӨфө парктарында, скверҙарҙа һәм урамдарҙа сәскә ултыртыу эштәре дауам итә. План буйынса 12 июнь-Ҡала көнөнә тиклем сәскәлектәр әҙер булырға тейеш. Түтәлдәрҙе петуний, бәрхәт үләне, цинерария сәскәләре биҙәйәсәк. Бынан алдағы көндәрҙә байрам саралары уҙғарылған объекттарҙа- Еңеү паркында, 112-се кавалерия дивизия скверында һәм Ленин парктарында сәскәне атҡан килеш күсереп ултырттылар. Был эш менән баш ҡалала бөтәһе биш участка эшләй.


Дмитрий Маликов Өфөлә «Музыка дәресе» үткәрҙе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nДмитрий Маликов Өфөлә «Музыка дәресе» үткәрҙе\n11:34, 1 марта 2013 Йәмғиәт\nРәсәйҙең халыҡ артисы Дмитрий Маликов кисә, 28 февралдә, Өфөнөң музыка мәктәптәрендә белем алған балалар өсөн «Музыка дәресе» үткәрҙе. Сарала 700-гә яҡын уҡыусы ҡатнашты.\nИдажи кисәне асып, Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова билдәле йырсы, композитор һәм актерға һәләтле йәштәргә ярҙам иткәне, йәш музыканттар тәрбиәләүгә өлөш индергәне өсөн рәхмәт әйтте.\nДмитрий Маликов, үҙ сиратында, республика етәкселегенә йылы ҡаршы алғаны өсөн рәхмәт белдерҙе. Тантаналы рәүештә ул Өфө ҡалаһының махсус музыка колледжына бағыусыларҙан 320 мең һумлыҡ сертификат тапшырҙы. Был средстволарға музыка ҡоралдары һатып алынасаҡ, музыкаль студия йыһазландырыласаҡ.\nБындай музыка дәрестәрен йырсы Рәсәйҙең 50 ҡалаһында үткәрергә планлаштыра. Волга буйы федераль округы төбәктәре буйлап дәрестәр үткәрелгән дә инде – алда 35 ҡала.\nӨфө уҡыусыларына Дмитрий Маликов үҙенең мәктәп йылдары, бала саҡ хәтирәләре тураһында һөйләне, классик әҫәрҙәр башҡарҙы. Балалар үҙҙәре лә сығыш яһаны.\nОсрашыу тураһында тулыраҡ мәғлүмәт «Ижтимағи электрон гәзит» сайтында урынлаштырыласаҡ.\nТеги: музыка,дмитрий маликов


Әбйәлил районында юл һалыуға 75,8 миллион һум йүнәлтелә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n14:02, 16 апреля 2019 Иҡтисад\nӘбйәлил районында юл һалыуға 75,8 миллион һум йүнәлтелә Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2019 йыл, 16 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\nБашҡортостандың Юл хужалығы идаралығы 16 майҙа аукционда республиканың Әбйәлил районында Дәүләт — Әлмөхәмәт юлын Магнитогорскиҙың урау юлы менән тоташтырған юл һалыу өсөн подрядсы һайлай. Был хаҡта дәүләт һатып алыуҙары порталында хәбәр ителә.\nТөҙөлөштөң беренсе этабы буйынса контракттың башланғыс хаҡы 75,8 миллион һум тәшкил итә.\nЭштәр республика ҡаҙнаһынан финанслана.


Осҡондан ут ҡабына\nҠырмыҫҡалы районынан Насировтар ғаиләһе иҡтисади тотороҡһоҙлоҡҡа ҡарамай, үҙ бизнесын үҫтереү яҡлы. 2008 йылда асылған тимерселек цехында әлегә тиҫтәгә яҡын кеше хеҙмәт урындары менән тәьмин ителгән, улар башлыса ҡапҡа-ҡоймалар эшләү менән мәшғүл.\nТимерлектә көн әйләнәһенә сүкеш тауышы тынмай. Бында ҡыҙыу эш бара. Ябай ғына деталдәр үҙенең яңы формаһын, биҙәлешен ала. Үҙенә күрә - ювелир эше. Дизайнды ла бит алдан уйлап, үлсәмдәрҙә яңылышмаҫҡа кәрәк. Шуға оҫтанан ижади ҡараш, бай фантазия талап ителә. Бер ниндәй ҙә махсус белеме булмаһа ла, Илгиз Кинйәбулатов ете йыл элек күңеленә ятҡан табышлы шөғөл таба. Ҡырмыҫҡалы районында уны хәҙер яҡшы тимерсе булараҡ беләләр.\nСүкелгән деталдәр артабан ҡапҡа-ҡоймаларҙы семәрләп биҙәүҙә ҡулланыла. «Тимерҙән яһалған матурлыҡҡа урында һорау ҙур»,- ти Илгиз Кинйәбулатов. Әйткәндәй, ҡул оҫтаһы 2008 йылда Ҡырмыҫҡалы ауылында асылған цехта яңғыҙы ғына эшләмәй. Коллектив ҙур - ун кешенән тора, шулай ҙа бында тимерсе берәү генә.\nҠалғандар заказ буйынса иретеп-йәбештереү эштәрен башҡара. Сөнки предприятиела тик тимерселек менән генә шөғөлләнмәйҙәр, бында һыу ҡойоу өсөн махсус бактар, мейестәр ҙә яһала. Хеҙмәткәрҙәр иһә райондың төрлө төбәгенән йыйылған. Абдулла ауылынан Рәмил Ғәниев та килемле һөнәр эйәһе булыуына ҡыуанып бөтә алмай. Иң мөһиме, «етештерелгән тауарға һорау булһын»,- ти ул.\n«Әлегә иҡтисади көрсөк һиҙелмәй», - ти эшселәр. Ғәҙәттәгесә ҡышҡыһын халыҡтан заказдар кәмерәк, йәй килемле миҙгел тип һанала. Предприятие етәксеһе Дамир Насиров уңыш серен йәшермәй - урында бәләкәй эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүгә хөкүмәттән ваҡытында ҙур матди ярҙам күрһәтелә.\nНыҡышмал етәксе киләсәктә тимерселек цехын киңәйтергә, етештереү ҡеүәтен арттырырға ниәтләй. Бының өсөн эш ҡулдары етерлек. Килем алыу нескәлектәре лә үҙләштерелгән. Бигерәк тә Ҡырмыҫҡалы ауылында тимерҙән яһалған матур семәрле ҡойма-ҡапҡаларға ихтыяж ҙур, халыҡтың зауыҡлы йәшәргә тырышыуы баштан уҡ күҙгә салына.\nТырыштар һәм уңғандар район үҙәген төҙөкләндереүҙә лә әүҙем ҡатнаша. Урындағы парк һәм скверҙарҙа предприятиела етештерелгән эскәмйә, фонарь, урналарҙы күрергә мөмкин. Бынан тыш, яҡындағы ауылдарҙа стелалар ҙа ҡуйылған. Алтын ҡулдар әлегә ассортиментты байытыу өҫтөндә лә эшләй.


«Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» марафоны Дәүләкән районына күсте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n«Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» марафоны Дәүләкән районына күсте\n17:16, 10 сентября 2014 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 10 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n«Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» республика марафоны символы – Мәҙәниәт йылы эмблемаһы менән штандарт Әлшәй районынан Дәүләкәнгә күсте.\nАҙна дауамында Дәүләкән районы ҡалаһында һәм ауыл биләмәләрендә байтаҡ саралар: «Йәштәр күҙлегенән донъя» йәштәрҙең үҙешмәкәр ижады фестивале, крайҙы өйрәнеү конференцияһы, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимовтың 85 йыллығына арналған тантаналар уҙғарыласаҡ.\nРайон хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, марафондың беренсе көнөндә ҡаланың үҙәк майҙанында «Көҙгө мозаика» байрамы уҙҙы. Программаға ауыл хужалығы йәрминкәһе, «Көҙ королеваһы» конкурсы, художестволы үҙешмәкәрлек концерты, төрлө оҫталыҡ кластары, шулай уҡ еңел атлетика кросы һәм шахмат буйынса турнир инде.


Мәһәҙейҙә иман йорто асылды\nОшо көндәрҙә Мәһәҙей ауылында иман йорто ишектәрен асты.\nБелем усағы эргәһендә ҡалҡып сыҡҡан мәсетебеҙ ауылға нур сәсеп ултыра. Аллаһ йортон төҙөүгә йөрьәт итеүсе – эшҡыуар, Афған һуғышы ветераны Фәнис Сәйәхов. Ул мәсет төҙөү өсөн ағас йүнләп алғас, ир-ат күмәкләп бура бурап, нигеҙ ҡороп, күтәреп тә ултырта. Артабан тышҡы һәм эске эштәргә оҫталар йәлеп ителә.\nТарихҡа күҙ һалһаҡ, егерменсе быуат баштарында ауылда мәсет була. Мәһәҙейҙәге мәсеткә Ғөбәйҙулла олатайҙы Әбйәлилдең Ҡаҙмаш ауылынан ғаиләһе менән күсереп алып килеп, указлы мулла итеп тәғәйенләйҙәр. Бик уҡымышлы кеше була ул, дини тәрбиә биреүгә күп көс һала.\nҠыҫҡа ваҡыт эсендә күмәк көс менән төҙөлгән мәсетебеҙҙе асыу тантанаһы “Элгеләү” халыҡ фольклор ансамбле ҡатын-ҡыҙҙарының сәләмләү сығышы менән башланып китте. Унан Шәкир Хәсәнов хәҙрәттең ейәне, йәш мәзин Илдар Хәсәновтың аҙан тауышы яңғыраны.\nАуылдаштарыбыҙ Алһыу һәм Фәнис Сәйәховтар, Әбйәлил районынан ауылдашыбыҙ Айһылыу һәм Шәрифйән Ғәлиндар ошо матур мәсет асылған көндө ҡорбан салдырып, мул табын ҡороп, ҡәрҙәштәребеҙҙе һыйлап, сауап алдылар.\nИман бар ерҙә, иншаллаһ, ырыҫ-бәрәкәт, ҡот тағы ла артырына өмөт ҙур.\nМәҡәләнең тулы вариантын "Таң" гәзитенең 15 октябрь һанынан уҡығыҙ.


Өмөт өҙөлдө тигәндә... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Спорт һәм туризм » Өмөт өҙөлдө тигәндә...\nӨмөт өҙөлдө тигәндә... 30.10.2015 // Спорт һәм туризм\nҠапҡан һайын ҡалъя булмай тиеүҙәре дөрөҫтөр. Хоккейҙа ла гел бәхет йылмаймай. “Адмирал”дан отолғас, юлаевсылар ҙа “ҡара һыҙат”ҡа аяҡ баҫты, буғай, тигән уй тыуҙы. Их, аҙ ғына түҙһәләр, чемпионатта тәнәфес башланыр, ял итеп тә алырҙар ине.\nТүбәнге Новгородҡа барып, матчҡа әҙерләнергә ике тәүлек кенә ваҡыт бирелде. Күңелде шом биләй. Ысынлап та, уйындың тәүге осоронда уҡ “Торпедо” уңышҡа өлгәште – 1:0. Ә беҙҙекеләрҙең һөжүме уларҙың ҡапҡасыһы Михаил Бирюковтың “стена”һына ҡаҡлығып торҙо. Биш минут үтте, һөҙөмтә юҡ... 20 минут... 30 минут... Хәйерсегә ел ҡаршы – беҙгә тағы бер гол инде (2:0).\nНиһайәт, Хоҙай юлаевсыларҙы йәлләне шикелле: хужалар үҙҙәре яңылышты. Ә Николай Прохоркин бынан оҫта файҙаланды – 2:1. Инде еңелеребеҙгә күнгәс (матч бөтөргә бер минут ҡына ҡалған!), Александр Логинов йөрәктәрҙе елкетеп ебәрҙе – 2:2! Овертайм! Юҡҡа булмаған был һынылыш. Өҫтәмә ваҡытта өс минут үтеүгә Сами Леписты “йәшел” көйәрмәндәрҙе шатлыҡҡа ҡойондорҙо – 2:3!\nКүтәренке кәйефтә Минскиға сәфәр ҡылырға ғына ҡалды. Иғтибар, “Динамо” менән сәкәләшеү бөгөн киске 21 сәғәт 30 минутта башлана. Унан боҙ батырҙары ун көнгә ялға китәсәк.


10 Ғинуар 2020, 12:27\nИсламдың нигеҙендә тәү сиратта әҙәп, әхлаҡ, тәртип ята. Әҙәп – ярты иман, тигән боронғолар. Мөьмин ғаиләһендә лә, халыҡ араһында ла үҙен тыйнаҡ тоторға тейеш һәм кешеләр менән мөнәсәбәттә ғәҙел булыуы мотлаҡ. Сөнки алдаҡсыға исламда урын юҡ. Алдашыу, ике йөҙлөлөк – иң ҙур гонаһ. Әгәр кеше яңылыш гонаһ ҡыла икән, тиҙерәк тәүбәгә килеп, үкенеп, ике рәҡәғәт «Тәүбә намаҙы»н уҡып, башҡа улай йәмһеҙ ҡыланмаҫҡа һүҙ бирә. Әҙәм балаһы тәүбә итмәһә, йөрәгендә ҡара тап барлыҡҡа килеп, тут һымаҡ йөрәген ялмап ала. Шунан кеше ҡаты бәғерлегә әйләнә, халыҡта ундайҙарҙы «таш йөрәк» тиҙәр. Йөрәктәребеҙ, күңелдәребеҙ бысранмаһын өсөн, һәр ваҡыт намаҙ уҡып, ураҙа тотоп, тәүбә итеп, көн дә Аллаһ биргәненә шөкөр әйтеп, зекер ҡылып йәшәргә тейешбеҙ. Аллаһ Үҙенең рәхимле, миһырбанлы, рәхмәтле булыу кеүек гүзәл сифаттарын мосолман йөрәгенә һалған. Шуға күрә кеше ни тиклем ябай, йомшаҡ, алсаҡ күңелле, әҙәпле икән, тимәк, ул шул тиклем Аллаһтың мәрхәмәтлелегенә өлгәшә.\nНасар холоҡло әҙәмдәрҙе Аллаһ тәүбә өсөн яратҡан. Беҙ, уларға ҡарап, тәүбә итергә һәм Раббыбыҙ беҙҙе улай ҡылмағанына шөкөр итергә тейеш. Ул үҙенең холҡон камиллаштырыу өҫтөндә эшләргә, яңы маҡсаттар менән йәшәргә бурыслы.\nСовет заманында, дини китаптар булмау сәбәпле, динебеҙҙе белмәй йәшәнек. Әммә хәҙер, ислам буйынса әҙәбиәт тулып ятҡанда, белә тороп та гонаһ ҡылыу – харам. Ҡәберҙә лә, Ҡиәмәт көнөндә лә һорау алғанда, барлыҡ ҡылған ғәмәлдәребеҙ өсөн яуап бирәсәкбеҙ бит.\nКүптәр үҙен тәртипһеҙ тота, халыҡ араһында ҡысҡырып һөйләшә, әрләшә, һүгенә, ғәйбәт һата, кеше хаҡына керә, рәнйетә… Ә тыйнаҡ, әҙәпле булыу, был хаҡта уйланыу – гонаһтарҙан һаҡланыу ысулы ул…\nНиндәй ғәмәлдәр гонаһ һаналғанын барыбыҙ ҙа белә. Мәҫәлән, иң киң таралғаны – зина. Никахһыҙ ир менән ҡатынға енси мөнәсәбәткә инеү тыйыла. Ҡайһы бер ҡатындар үҙ ирҙәренән мосолманға фарыз буйынса айырылмай, иртән китә лә, кис икенсе иргә күсеп, уныһы менән никахһыҙ йәшәй башлай. Имеш, «айырылды», «яңынан тормош ҡорҙо». Былай йәшәү – зина, ә ундай «ғаилә»лә тыуған бала зинанан, никахһыҙ тыуған тип иҫәпләнә.\nҒаилә тарҡалған саҡта ир кеше өс тапҡыр «талаҡ» әйтә. Айырылғандан һуң ҡатындың дүрт ай кейәүгә сығырға хаҡы юҡ. Был – уның иренән йөклө киткәнме-юҡмы икәнен белеү өсөн ҡуйылған ваҡыт.\nТағы бер гонаһ – ул динһеҙ, мәжүси әҙәмдәрҙең ғәмәлдәрен үрнәк итеп алыу. Кем башҡа милләт кешеһенә оҡшарға теләй, ул шуларҙың береһенә әйләнә, тиелгән дини китаптарҙа.\nМосолмандарға үрнәк булһын өсөн Ҡөрьән, хәҙистәр бирелгән. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһиссәләм тормошо ла яҡшы өлгө беҙҙең өсөн. Гүзәл заттарға үрнәк булып пәйғәмбәрҙәрҙең, сәхәбәләрҙең ҡатындары тора.\nМөьминдәр дуҫты уның иманына, әҙәп-әхлағына ҡарап һайлай. Насар йоғонто яһап, кешене иманынан, диненән яҙҙырырҙай бәндә менән яҡынаймаҫҡа тырыша. Ҡиәмәт көнөндә ҡубарылғанда ла, беҙ кем менән был донъяла дуҫ булғанбыҙ, шулар менән бергә ҡубарыласаҡбыҙ.\nМосолман кешеһенә, иманы ныҡ булһын өсөн, өс көндән дә артыҡ йәмғиәттән айырылып тороу ярамай. Йәмғиәт кешегә ныҡ йоғонто яһай, иманын көсәйтә. Шуға ла мосолмандар өсөн салих-инсандар, дин әһелдәре, ғалимдар менән аралашып йәшәү хуплана. Шулай уҡ беҙгә тыуғандан алып үлгәнсегә хәтлем ғилем алыу лазым. Шунда ғына күңел таҙа, саф һаҡлана, иман нығына.


Бәләбәй районында ҡатнаш аҙыҡ етештереү буйынса завод төҙөү планлаштырыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБәләбәй районында ҡатнаш аҙыҡ етештереү буйынса завод төҙөү планлаштырыла\n16:45, 19 мая 2012 Иҡтисад\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов бөгөн Бәләбәй районында ҡатнаш аҙыҡ заводын төҙөү мөмкинлеген тикшерҙе. Республиканың был районына эш сәфәре барышында Рәстәм Хәмитов Приют ҡасабаһындағы «67-се икмәк базаһы» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте менән дә танышты.\nБыл предприятиеның етәкселеге Бәләбәй районында ҡатнаш аҙыҡ етештерәсәк ҙур завод төҙөргә ниәтләй. Проект бюджеты яҡынса 400 млн һум менән баһалана. Әлеге ваҡытта уның инфраструктураһын булдырырға, тупраҡҡа анализ эшләргә һәм ошонан һуң ғына объект төҙөләсәк урынды билдәләргә кәрәк.\nБынан тыш, Приют икмәк базаһында элеватор эшләй, уның төп проблемаһы иген дефицитына ҡайтып ҡала. БР Ауыл хужалығы министрлығының мәғлүмәттәренә ярашлы, был яҡын-тирәләге райондарҙың ашлыҡтан ҙур уңыш алмауына бәйле.\nРөстәм Хәмитов предприятие етәкселеге менән берлектә элеваторҙы 2012 йылғы уңышты ҡабул итеүгә әҙерләү мәсьәләһен ҡараны. Ул йәнә «67-се икмәк базаһы» йәмғиәтенең уҙған йылдағы иҡтисади күрһәткестәре менән дә ҡыҙыҡһынды.\nПрезидентҡа һөйләүҙәренсә, Приюттың был предприятиеһы аяғында ныҡ тора. Миҫал өсөн, 2011 йылда ул 21 млн һумдан ашыу саф табыш алған.\nРөстәм Хәмитов фекеренсә, Бәләбәй районында ҡатнаш аҙыҡ заводы төҙөү — «ҡыҙыҡлы, һәйбәт проект». Ҡатнаш аҙыҡ етештереү заводы үҙ эшен 2015 йылда башлаясаҡ, тип күҙаллана.


Ауыл мәктәптәре уҡыусылары араһында уҙған Рәсәй шахмат турнирында Башҡортостан уҡыусылары беренсе урын яуланы\n27 төбәктән килгән командалар араһында Әлшәй районы командаһы иң көслөһө тип танылды.\nҺамар өлкәһендә ауыл мәктәптәре уҡыусылары араһындағы шахмат буйынса 12-се шәхси һәм команда беренселегендә Башҡортостандан дүрт уҡыусы ҡатнашты. Улар барыһы ла Әлшәй районы шахмат мәктәбе тәрбиәләнеүселәре. Команда капитаны Алмаз Минһажев Республика Президенты стипендиаты, 19-йәшкә тиклем уҡыусылар араһында шахмат буйынса республика чемпионы, спорт мастеры кандидаты. Ярыштарҙа 10-сы синыф уҡыусыһы Диана Куляшова ҡыҙҙар араһында шәхси беренселектә Рәсәйҙең иң көслө уйынсы тип табылды. Үҫмерҙәр республика спартакиадаһы еңеүселәре, беренсе разрядлы шахматсылар.


13 БСТ каналында\nРайон 1935 йылдың 31 ғинуарында төҙөлгән, үҙәге Ермолаево ауылы. Эреләтеү сәйәсәте нигеҙендә 1962 йылда Мәләүез районы составына күсерелә. 1965 йылда яңынан Күмертау районы ойошторола, үҙәге — Күмертау ҡалаһы. 1990 йылда район үҙәге ҡабат Ермолаево ауылына күсерелә. Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының 1992 йылдың 17 ноябрендәге Указы менән Күмертау районы Көйөргәҙе районы итеп үҙгәртелә.\nБашҡа социаль сфераларҮҙгәртергә\nМәсеттәр барлығы 20.Ермолаево ауыл хакимиәтендә: Ермолаево ауылында «Рамаҙан» мәсете; Яҡшымбәт ауыл хакимиәтендә: Абдул, Яҡуп, Яҡшымбәт, Көйөргәҙе ауылдарында; Мораптал ауыл хакимиәтентә:Яңы Мораптал, Иҫке Мораптал, Яҡут ауылдарында; Отрада ауыл хакимиәтендә: Яманғол ауылында; Шәбағыш ауыл хакимиәтендә: Шәбағыш ауылында; Таймаҫ ауыл хакимиәтендә: Таймаҫ ауылында; Илкәнәй ауыл хакимиәтендә: Илкәнәй, Йомағужа ауылдарында; Иҙәк-Ишмәт ауыл хакимиәтендә: Иҙәк-Ишмәт ауылында, Свобода ауыл хакимиәтендә: Тимербай ауылында; Керәүле-Илюшкин ауыл хакимиәтендә: Яңы Ямаш, Уңғар(төҙөлә) ауылдарында, Бахмут ауыл хакимиәтендә Яманһары ауылында, Ленин ауыл хакимиәтендә: Мәмбәтҡол ауылында. Нигеҙ һалынған: Илкәнәй ауыл хакимиәтенә ҡараған Яңы Муҫа ауылында.\nИсҡужин Рудик Ғәзиз улы — дәүләт эшмәкәре, Таймаҫ ауылы\nСолтангәрәев Әмир Миһран улы — Таймаҫ ауылынын, публицисит, яҙыусы, юрист.\nБашҡортостандың маҡтаулы исемдәренә лайыҡ булғандарҮҙгәртергә\nАуыл хужалығының атҡаҙанған хеҙмәткәрҙәреҮҙгәртергә\nӘбсәләмов Камил Ғәлләм улы — «БАССР-ҙың атҡаҙанған механизаторы» исеме һәм Ленин ордены, Таймаҫ совхозы механизаторы, 1966 йылдың 8 октябрендә тапшырылған.\nӘлмөхәмәтов Йәнмырҙа Аҡмырҙа улы — «БАССР-ҙың атҡаҙанған механизаторы» исеме Таймаҫ совхозы механизаторы, 1974 йылдың 12 апрелендә тапшырылған.\nБоҫҡанова Фәүзиә Хәмәтхужа ҡыҙы — «Искра» колхозы һауынсыһы, 1985 йылдың 3 ғинуарында тапшырылған.\nГлущенко Владимир Степанович — «Ҡыҙыл шар» агросоюзы бүлексә агрономы.1996 йыл,5 ноябрь.\nДәминова Шәмсиә Закир ҡыҙы — «Мораптал» тоҡомсолоҡ совхозы һауынсыһы, 1981 йыл, 25 сентябрь.\nЕрмолаев Егор Петрович — «Күмертау» мал һимертеү комплексы етәксеһе, 1992 йыл,3 сентябрь.\nИскәндәрова Рәзилә Зәйнәғәбдин ҡыҙы — «Искра» крәҫтиән хужалығы ассоциацияһының һауынсыһы, 1997 йыл, 25 май.\nИсмәғилева Раҡия Әхмәтғәли ҡыҙы — «Таймаҫ» совхозы һауынсыһы, 1981 йыл, 25 сентябрь.\nИшмөхәмәтова Хәйәт Насир ҡыҙы — «Таймаҫ» совхозы һауынсыһы, 1974 йыл, 12 апрель.\nҠаранаев Рәүеф Бәҙретдин улы — «Көйөргәҙе» совхозы тракторсылар звено башлығы, 1998 йыл, 3 ноябрь.\nКурноскин Василий Иванович — «Көйөргәҙе» совхозы механизаторы, 1974 йыл, 12 апрель.\nМельников Владимир Георгиевич — «Дружба» АХЕК тракторсы-машинисы, 2001 йыл, 26 октябрь.\nМостафин Рәмил Ғиниәт улы — «Искра» крәҫтиәндәр хужалығы ассоциацияһы рәйесе, 1996 йыл, 5 ноябрь\nМөхәмәтйәнов Ишбулды Хәйелҡул улы — «Искра» колхозы тракторсы-машинисы, 1981 йыл, 22 сентябрь.\nМөхәмәтов Ғәйнетдин Ғәзиз улы — «Ватан» ауыл хужалығы кооперативы етәксеһе, 2019 йыл, 21 октябрь.\nНурғәлиев Мөхәммәт Сәғит улы — «Күмертау» совхозы директоры, 1997 йыл, 4 ноябрь.\nПанферова Наталья Петровна — «Көйөргәҙе» совхозы сусҡа ҡараусыһы, 1973 йыл, 13 ноябрь.\nСаҡаев Йәүҙәт Әбүбәкер улы — «Таймаҫ» агросоюзы тракторсы-машинисы, 1994 йыл, 14 ноябрь.\nСиражетдинов Фәрит Хәмит улы — «Күмертау» совхозы директоры, 1993 йыл, 3 сентябрь.\nСөлйәмәнова Ғәшүрә Ғәлимйән ҡыҙы — «Заря» агросоюзын машина менән һауыу операторы, 1996 йыл, 5 ноябрь.\nСтанкин Петр Николаевич — «Көйөргәҙе» совхозы механизаторы, 1997 йыл, 25 май.\nТураев Ришат Ибраһим улы — «Мораптал» агросоюзы директоры, 1994 йыл, 24 ғинуар.\nФәтҡуллин Рәйес Абдрахман улы — «Ҡыҙыл шар» совхозы механизаторы,\nФилатов Владимир Алексеевич — «Көйөргәҙе» агросоюзы директоры, 1994 йыл, 24 ғинуар.\nХижняков Алексей Никитович — Күмертау районы «Селхозтехника» берекмәһе механизаторы, 1968 йыл, 10 октябрь.\nШәрәфетдинов Ғүмәр Бәкер улы — «Таймаҫ» совхозы тракторсы-машинисы, Ленин ордены һәм БАССР-ҙың атҡаҙанған механизаторы исеме, 1981 йыл, 22 сентябрь.\nАбуҡаева Фирҙәүес Хәлил ҡыҙы — Мораптал урта мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте, рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, 1983 йылдың 1 октябрендә тапшырылған.\nТарасов Алексей Павлович — Ермолаево ауылының 1-се урта мәктәбе директоры, 1985 йыл, 4 сентябрь. Шулай уҡ «Почет билдәһе» ордены — 1966 йыл, 30 сентябрь, «За трудовую доблесть» миҙалы, СССР- ҙың халыҡ депутаты (1989-1994йылдар).\nТарасова Алевтина Владимировна — Ермолаево интернат-мәктәбенең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, 1972 йыл, 29 сентябрь. шулай уҡ — «Почет билдәһе» ордены һәм «За трудовую доблесть» миҙалы,1971 йыл, 20 июль.\nАтҡаҙанған медицина хеҙмәткәрҙәреҮҙгәртергә\nАтҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәреҮҙгәртергә\nАтҡаҙанған сауҙа хеҙмәткәрҙәреҮҙгәртергә\nАтҡаҙанған аҙыҡ-түлек индустрияһы хеҙмәткәрҙәреҮҙгәртергә\nКраснов Дмитрий Михайлович — «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған урмансыһы» исеме, Көйөргәҙе районы урман хужалығының директоры, 1994 йыл, 15 декабрь.\nАтҡаҙанған ер төҙөүселәреҮҙгәртергә\nВидео «Сәләм, Республика!» проектының Көйөргәҙе районы Шәхестәренә арналған сығарылышы\nКөйөргәҙе районы геройҙары хаҡында фильм. 28 октябрь 2019. \nКөйөргәҙе районы хәҡимиәте рәсми сайты (урыҫ.) 2013 йылдың 8 март көнөндә архивланған.\n↑ Население Башкортостана:XIX-XXI века: статистический сборник. — 2008. — Б. 448.\n↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Население Башкортостана:XIX-XXI века: статистический сборник. — 2008. — Б. 448.\n↑ Недошивин Вениамин Георгиевич — Башҡорт энциклопедияһы 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 27 сентябрь 2017)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Арыҫланов Нурамбәк Ғиниәт улы 2019 йылдың 24 декабрь көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 29 июнь 2018)\n↑ Башҡорт энциклопедияһы — Фәхретдинова Хәҙисә Сиражетдин ҡыҙы 2019 йылдың 30 октябрь көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 16 июль 2018)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Көйөргәҙе_районы&oldid=1122493 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 6 апрель 2022 в 19:04\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:04 6 апрель 2022 үҙгәртелгән.


Материалы за 02.03.2015 » Страница 2 » Табын\nАуылда аҫыл өлгө ул\nТаулы-урманлы Белорет районының Бриштамаҡ ауылында күп балалы ғаиләлә тыуып-үҫеп, бала сағын шунда үткәргән Рәмилә 1972 йылда ауылындағы 8 йыллыҡ мәктәпте тамамлап, ошо уҡ йылда Белорет педагогия училищеһына уҡырға инә. 1976 йылда училищены уңышлы тамамлағандан һуң, йүнәлтмә буйынса Уҫман башланғыс мәктәбендә уҡытыусы булып эш башлай. 1977 йылда Имәндәш ауылы егете Жәннәт Мәхмүтовҡа тормошҡа сығыу сәбәпле башланғыс класс уҡытыусыһы итеп Имәндәш урта мәктәбенә күсерелә.\nҺуғыш осоро балалары менән осрашыу\nИлебеҙ үткәнендә ҙур урын алып торған, халҡыбыҙҙың тормошон тетрәткән Бөйөк Ватан һуғышы тарихыбыҙҙа ҡара хәрефтәр менән яҙылған. Был тарихи ваҡиғаларҙан һуң күпме йылдар уҙҙы, ә уларҙан килгән шаңдау йәмғиәттә һаҡлана, ҡаһарманлыҡ, илһөйәрлек, берҙәмлек, намыҫ кеүек төшөнсәләрҙең ҡәҙерен аңлата. Үтәк мәктәбендә Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арнап уҙғарылған сара ошо төшөнсәләрҙең мөһимлеген тағы бер тапҡыр аңларға, тойорға мөмкинлек бирҙе.\nБөгөнгөм ожмах кеүек!\nЗәйтүнә Ғәбиҙулла ҡыҙы Кәлимуллина Бөйөк Ватан һуғышы яугирының тол ҡатыны булараҡ Хөкүмәт ярҙамы алып, бөгөнгө көндә Красноусолда ике бүлмәле уңайлы фатирҙа йәшәй. Тиҙҙән 90 йәшен тултырасаҡ инәй үҙе лә ул ауыр йылдарҙың тере шаһиты, йәшләй генә тылдағы алһыҙ-ялһыҙ хеҙмәт вахтаһына баҫҡан быуын вәкиле. Һуғыш йылдары хаҡында үҙенең һөйләүен үтендек. Һүҙ – уға:\n02 марта 2015 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nОнотмайыҡ туған телде\nТуған илем – башҡорт иле,\nБишек йырым – башҡорт йыры,\nҺулар һыуым – башҡорт һыуы.\nҺөйләшкәнгә туған телдә,\nЙөҙөм нурлы, йырым моңло.\nҺандуғастай моңло телдә\nҺөйләш, әйҙә, туған, һин дә.\nОнотмайыҡ туған телде,\nҺандуғастай моңло телде,\nШунда ғына ғорурланып\nЙәшәрбеҙ беҙ тыуған илдә.\nӘҙәбиәт ҡабыҙған ҡуҙ һүрелмәһен\nӘҙәбиәт йылы айҡанлы республикала барған "Әҙәби нағыш” марафонын Еҙем-Ҡаран мәҙәниәт йорто ҡабул итте.