3 Август 2021, 10:27\nРәйес бөгөн төндә йоҡлай алманы. Тегеләй—былай борғоланып ята торғас, таңға ҡарай ғына йоҡлап китте. Шуға иртәнсәк ғәҙәтенсә алтыла түгел, ә етелә килеп торҙо.\n— Тфү, малды көтөүгә ҡыуырға кәрәк бит! Ай, бисә, уятып китһә ни була инде! —Ҡатыны таңғы дүрттә тороп, һыйыр һауып, бишенсе яртыла уҡ йәйләүгә киткәнен белһә лә, уны һүкте.\nКөтөүҙө ҡыуып етеп, ике һыйырын ҡушып ебәрҙе. Былай башланған иртә Рәйестең кәйефен боҙҙо. Етмәһә, сәй эсәм тиһә, ҡаймаҡ кисәге. “Үәт ҡатын, әллә һөтөн айыртмаған! Сепаратының бер нәмәһе боҙолған тей ине бит әле. Күршегә инеп, айыртһа була бит инде, һөттө әсетеп, иренә холҡон күрһәтмәк ине. Яра-ай, кисәге лә бара”. Уйлана-уйлана, өҫтәл ултырта башланы. Тик өйҙә икмәк бөткән! Үәт, бисә! Ярай ҡаймаҡ кисәге, түҙергә була, әммә өйҙә икмәк булмауы! Бөтөнләй йәне көйгән Рәйестең сәй ҡайғыһы китте. Сығып тәмәке көйрәтергә булды. “Ни башыма был ҡатынды алдым икән? Һылыу булды. Ҡайҙа ул хәҙер сибәрлеге? Туҡһанға еткән әбей кеүек бөкөрәйеп атлап йөрөүе генә лә әҙәмдән оят бит! Һимерҙе, ҡартайҙы. Элек химка ҡуйып йөрөгән бөҙрә сәстәре хәҙер ағарҙы... Башҡа класташтары менән саҡыштырғанда — ул иң ныҡ ҡартайғаны. Эх, шулай булырын белһә, бәлки, хәҙер тыпылдатып, матур-матур күлдәктәр кейеп, үҙен гелән ҡарап, биҙәнеп-төҙәнеп кенә йөрөгән Нәсимәне алыр ине...”\nҺылыу бисә уйлап, татлы хыялдарға батып торғанында, ҡатыны ҡайтып инде. Ирен әллә күрмәне лә, тура кәртә яғына атлап, ҡош-ҡортто асып ебәрҙе, ем һипте. “Ҡартайға-ан, — тип уйланы Рәйес ҡатынын күҙәтеп. — Етмәһә әллә ниндәй алама кейеп алған. Баҡса ҡарасҡыһы тиерһең. Һауынсы тигәстә, уны сама кейенергә ярамай инде”. Ҡатыны ул арала ишек алдындағы сәскә-гөлдәренә һыу һибеп сыҡты һәм өйгә кереп китте. Рәйес уның артынан шунда уҡ инмәне, икенсе тәмәке алды, атыу белә: бисәһе эштән ҡайтҡан ҡайы артынан инһә, өйҙә һаһыҡ силос еҫе сығасаҡ, әҙрәк елләнһен. Тәмәкеһен тартып бөтөп, бер аҙ иртәнге ҡояшҡа ҡарап, Нәсимәне хәтерләп, хыялдарға бирелеп алғандан һуң ғына, өйгә инде. Ҡатыны йомортҡа бешереп, сәй ултыртҡан. “Ярай, ирен ашатырға башы етте”, — тип уйлап Рәйес өҫтәл артына ултырҙы. — Икмәк юҡ бит, — тине Рәйес. — Бына баҫырға торам, — тине ҡатыны һәм он иләп индереп, баҫып та ҡуйҙы. Рәйестең тамағы туйғас, йоҡоһо килә башланы. Төндә йоҡлай алманы, ятып алырға кәрәк әҙрәк, тип йоҡо бүлмәһенә инеп китте. Уянғанда төшкө аш ваҡыты еткән ине. Ҡатыны өйҙә күренмәй. Ире йоҡлай, тип күршегә ғәйбәт һатырға киткәндер. Рәйес ишек алдына сыҡты. “Ә, кер йыуа икән. Ниндәй бөтмәҫ кер, әллә көн һайын йыуа. Шул балаларын тәртипкә өйртәмәне, ун йәштән үткәндәр һаман бысранып уйнайҙар... Тфү, әсәләре ҡушап, һәпрәләре ҡойолоп йөрөйҙәр, әҙәмдән оят”. Тәмәкеһен тоҡандырып урамға сыҡты. Бәлки Нәсимә үтеп китер? Тик хыялдағы ҡатын күҙгә салынманы, күрәһең, иренең эшенә, райцентрға, ҡуша киткән.\nАсыҡтырған, өйгә инергә кәрәк. Ҡатыны өҫтәл ултыртты. Кисәге туҡмас. Тфү, ялҡау бисә... — Сәлим ағай больничныйға китеп бара, аяғын һындырған, — тине ҡатыны. — Бәлки урынына сығып торорһоң? Берәй ай эшләһәң дә, балаларға мәктәпкә кейем алырға ярҙам булыр ине, тигәйнем... — Өс мең өсөн бил бөгөргә мине кем тип уйланың? Йөрөгәндәр, әйҙә башҡалар йөрөһөндәр! — тип күҙҙәрен аҡайтып ауыҙын яптырып ҡуйҙы.\n“Үәт, бисә. Ундай копейкаларға эшләп тә тормағанымды белә бит инде, һаман үҙенекен һөйләй”, — тип, тыныслана алмай, бирләнә-бирләнә кисәге ашты ашауын белде. Ҡатыны ла был юлы ла өндәшмәй ҡалыуҙы хуп күрҙе. Төшкө аштан һуң бисәһе ятып торорға булды. Рәйес гәзит алды, әммә йүнләп уҡый алманы. “Бына бит, эшкинмәгән ҡатын алғанмын. Йә һылыу түгел, аҡылын да ташҡа үлсәйем. Бер тапҡыр исмаһам\nгәзит тотоп ултырғаны булдымы икән? Наҙан. Уның менән нимә һөйләшергә тейешбеҙ икән?». Ирҙәр менән аралашып киләйем, исмаһам, бер файҙа булыр, тип урам буйлап сығып китте. Ҡайтыуына ҡатыны йәйләүгә киткән ине. Тағы йомортҡа бешереп ҡалдырған. Иртән дә, йомортҡа, төштән һуң да. Ә кис тағы ла кисәге ашын ултыртһа, кәрәген бирәсәк. Бирләнә-бирләнә төштән һуңғы сәйҙе эсте. Өҫтәлде йыйманы – әллә ҡайҙа хәйерселәп йөрөгән балалары ҡайтып ашаныр. Тамаҡ туйҙырып, йоҡоһо килә башаланы. Иртәнсәк ятып торғанында балаларының тауышы йүнләп серем итергә ирек бирмәгәйне, хәҙер өйҙә юҡ саҡтарында ятып торор кәрәк. Уянғанында мал килә ине. Теге балалар ҡайҙа? Ә ишек алдында йөрөйҙәр. Ҡушырға кәрәк малды бикләһендәр, ялҡауҙар, былай ҙа бер нәмә эшләмәйҙәр. Эңер төшә башлағас ҡына, эштән арманһыҙ булып ҡайтып ингән хәләлен күреп тағы йәне көйҙө. Янынан ферма еҫен аңҡытып үтеп киткәс тә күңеленә тыныслыҡ тапманы. “Ни өсөн ҡалғандарҙың ҡатыны алма кеүек, бер минеке генә һәпрә ул?!” — тигән уйҙар мейеһен бырауланы. Асыуынан тиреһенә һыя алмай сырт төкөрөп, өйгә яңылыҡтар ҡарарға инеп китте. Әммә ултырған урынында әүен баҙарына киткән. — Сәй эсергә, — тигән һүҙҙәр уны уятты. “Матурыраҡ, кешесә итеп саҡырып булмай бит, — тип эстән һөйләнеп, өҫтәл алдына ултырҙы. —Был юлы киске ашҡа – дөгө бутҡаһы. Исмаһам, кисәге аш түгел. Сәғәт инде ун. Һуң ашайбыҙ. Шунан бисә һимермәй, кем һимерһен. Күп ашай бит әле үҙе...» Рәйестең тағы ла асыуы килде. Эх, уңманы ул ҡатынынан. Шул ауыр уйҙары менән урынына барып ятты. Ҡатыны әле лә ятырға уйламай. Һауыт-һаба йыуғас, балаларҙы йоҡларға һалды. Улары әсәләре һөйләгән әкиәтте тыңлай-тыңлай әүен баҙарына киткәс, Рәйесенең ыштан төбөн тегергә ултырҙы.\n“Шул, юрый мин йоҡлап киткәнде көтә инде, аҙаҡ ҡыштырлап, силос еҫе менән һаһып килеп, әргәмә ятып, мине уятырға теләй...”— тип ире тағы ла эстән үпкәләп уйлап ҡуйҙы.\nҺиҙә Рәйес – төндә лә ул бәхетһеҙ тормошон уйлап, тағы йоҡлай алмай аптыраясаҡ.


Төп этәргес көсөбөҙ – хеҙмәт һәм аҡыл ресурстары » Башҡортостан гәзите\nТөп этәргес көсөбөҙ – хеҙмәт һәм аҡыл ресурстары\n1-12-2017, 00:09 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға\nБишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың ҡырҡ етенсе ултырышы Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың республика парламентына йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһе менән башланып китте.\n– Властың барлыҡ кимәлдәре етәкселәренең төп бурысы – халыҡ өсөн эшләү, кешеләр мәнфәғәтен күҙәтеү, – тине Рөстәм Зәки улы. – Республика өсөн яуаплылығыбыҙ уртаҡ.\nБашҡортостан етәксеһе белдереүенсә, беҙҙең төбәк – төп күрһәткестәр буйынса Рәсәйҙәге иң алдынғы субъекттарҙың береһе. Алға табан ырамлы аҙымдар менән барыу өсөн ныҡлы нигеҙ булдырылған, инвесторҙар ҙа беҙгә шикләнмәй килә, социаль йөкләмәләр тулыһынса үтәлә, сәнәғәт һәм ауыл хужалығы һуңғы осорҙа етештереү кимәлен үҫтереүгә өлгәшә, торлаҡ төҙөлөшө өстән бер өлөшкә артты. Республикала уртаса эш хаҡы быйыл 3,6 процентҡа күтәрелде һәм 29 мең һум тәшкил итә. Беҙҙәге уртаса ғүмер оҙайлығы тәүге тапҡыр 71 йәштән ашты.\nТыуымды арттырыу буйынса күп һандағы саралар, балалар өсөн пособие түләү һәм уның күләмен арттырыу тураһында һөйләгәндә республика етәксеһе, “Аҫыл бала эраһы” башлана, тип белдерҙе һәм беренсе бала тыуғанда 300 мең һум алырға тейешле ғаилә төрҙәре исемлеген киңәйтергә ҡушты.\nШулай ҙа хәл итәһе проблемалар ҙа юҡ түгел. Белем биреү өлкәһенә ҡағылып, Рөстәм Зәки улы белгестәр әҙерләү системаһында хәҙерге баҙар иҡтисадының кадрҙар буйынса талаптары тулыһынса үтәлеп бөтмәүе тураһында әйтте. Һөнәргә өйрәтеү кимәле лә эш биреүсенең талаптарын һәр саҡ ҡәнәғәтләндерә тип булмай. Яңы һөнәрҙәр буйынса навигатор булдырыу талап ителә. Юғары уҡыу йорттарындағы фәнни эшмәкәрлек тә ҙур йоғонтоға эйә түгел әлегә, улар биргән иҡтисади күләм бер миллиард һумға ла етмәй.\n– Бөгөнгө осор – ижади эҙләнеүҙәр һәм табыштар өсөн иң уңайлы ваҡыт ул, – тине республика Башлығы. – Ошо йәһәттән төп этәргес көсөбөҙҙөң хеҙмәт һәм шул иҫәптән аҡыл ресурстары икәнен һис оноторға тейеш түгелбеҙ.\nРөстәм Зәки улы шулай уҡ һаулыҡ өлкәһендәге хәл итәһе мәсьәләләргә лә туҡталып үтте, һәләтле йәштәрҙе республикаға эшкә килергә дәртләндереү, халыҡтың мәғлүмәт технологиялары буйынса грамоталылығын арттырыу һәм башҡа йүнәлештәргә ҡағылышлы саралар күреләсәге хаҡында һөйләне.\n(Мөрәжәғәтнамәнең тулы тексы менән киләһе һанда танышырға мөмкин).\nКонстантин Толкачев, БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе:\n— Республика Башлығының һәр йылғы Мөрәжәғәтнамәһе — ил күләмендә һәм халыҡ-ара кимәлдә социаль, сәйәси һәм иҡтисади ысынбарлыҡты иҫәпкә алып, яҡын киләсәккә төбәк үҫешенең төп йүнәлештәрен билдәләгән мөһим документ ул. 2017 йылғы Мөрәжәғәтнамә сағыу социаль үҙенсәлеккә эйә. Төбәк тормошоноң төрлө яҡтарын — ҡануниәт базаһы, иҡтисад, сәнәғәт һәм ауыл хужалығы торошон үҙ эсенә алыуға ҡарамаҫтан, үҙенең сығышында төп баҫымды был юлы төбәк Башлығы мәғарифты, һаулыҡ һаҡлауҙы, фәнде үҫтереүгә, ғаилә институтына булышлыҡ итеүгә яһаны. Республикалағы һәр кеше көн һайын тап ошо өлкәләр менән осраша. Был тармаҡтарҙағы эштәр граждандарыбыҙҙа айырым ҡыҙыҡһыныу уятыуы ғәжәп түгел. Һуңғы йылдарҙа республикалағы һаулыҡ һаҡлау һәм мәғариф системаларында етди яңылыҡтар булды, әммә был йүнәлештә башҡараһы эштәр байтаҡ әле.


Башҡорт дәүләт университеты студенттары өсөн ҡыуаныслы яңылыҡ: уҡыу йортонда исемле стипендиялар һаны артҡан\nБыға ҡушып, республика йәштәре дәртләндереү сараһы булараҡ түләнгән юғары академик һәм социаль стипендияларға ла дәғүә итә. Ғөмүмән алғанда, ныҡышмалдар уҡып ҡына ла ҙур күләмдә аҡсаға өмөт итә ала.\nЭфирҙы алып барыусының кәйефе һәр ваҡыттағыса күтәренке. Радиола эшләй башлауын ул яңы баҫҡысҡа күтәрелеү менән тиңләй. Шулай ҙа быйыл Башҡорт дәүләт университетын тамамлаһа ла, Алмаз Бәширов уҡыуын магистратурала дауам итергә булған. «Эш белем алыуға бер ҙә ҡамасауламай, - ти ул. Етмәһә, юғары академик стипендияға дәғүә итергә мөмкин. Уҙған семестрҙа егет ай һайын 10 мең һумдан ашыу матди ярҙам алған.\nУҡыу, ғилми-тишеренеү, йәмәғәт, мәҙәни-ижади йәки спорт өлкәһендә уңыш ҡаҙанғандар 2011 йылдан алып юғары академик стипендия ала. Әлбиттә, был бәхет Рәсәй, республика университеттарының барлыҡ алдынғы студенттарына ла эләкмәй. Һәр факультеттан иң-иңдәр генә һайлап алына. Әйтәйек, уҙған семестрҙа бакалаврҙар ғәҙәти стипендиянан тыш, ай һайын кәмендә 3800 һум алып ҡыуанһа, тырыш магистрҙар 13800 һумғаса аҡса алған.\nБыйылғы уҡыу йылында Булат Ибраһимов та юғары академик стипендия алырға ниәтләнә. «Өмөт бар»,-ти ул. Яңыраҡ егет Рәсәй Президенты стипендияһына ла лайыҡ булған. Ғөмүмән, тырышҡанда, айына 20-әр мең һум аҡса алып уҡырға мөмкин. Булат кеүек.\nБыға өҫтәп, исемле стипендиялар ҙа түләнә. Быйыл Башҡорт дәүләт университетында ғына уларҙың һаны алтауға артҡан. Әйтәйек, башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты студенттары Зөбәй Үтәғолов исемендәге матди ярҙам алыуға көс һынашасаҡ.\nӘ бына коммерция нигеҙендә белем алыусыларға ең һыҙғанып эшләргә тура килә. Олег Максименко ла нисек кенә тырышмаһын, уҡыған осоронда стипендияға өмөт итмәй. Шуға ла ул университет тормошон эш менән бергә алып бара.\nСтипендия түләнәме-юҡмы, юғары уҡыу йортонда һәр кем үҙе өсөн тырыша. Аҡмулла ла бит белем тауына әйҙәгән. Уның васыяты әле булһа ла алдынғы ҡарашлы булырға өндәй\nСентябрҙә ғәҙәттәгесә күләмле стипендияларға дәғүә итеүселәр документтар йыйыу менән мәшғүл. Теләүселәр быйыл да күп. «Федераль, республика, университет бюджетынан бүленгән матди ярҙам үҙеңде тулыһынса уҡыуға бағышларға мөмкинлек бирә!», - ти студенттар.


Хәтер һандығына » Башҡортостан гәзите\n12-12-2017, 00:03 // Эй ултыра балыҡсы... // Баҫып сығарырға\nҠыш нәҙек ҡармаҡ ебе, ялтырауыҡлы ҡурғаш йәбештерелгән бәләкәй ҡармаҡ (мормышка) – төп кәрәк-яраҡ. Кемдер ҡалҡыуыслыны ярата. Ҡармаҡ сыбығы 30-40 сантиметрҙан артмаһын. Күлдәрҙә – бәләкәй, ә ағын һыуҙа ҙурыраҡ ҡалҡыуыс кәрәк. Еп 0,10-0,15 миллиметрҙан ҡалын түгел, әммә төйөнһөҙ, ныҡ булырға тейеш. Ырғаҡҡа оҙонморон ҡарышлауығы әҙерләү яҡшы.\nҠыш йылтырма менән дә тоторға мөмкин. 50-70 сантиметр оҙонлоғондағы ҡармаҡ сыбығы, йәтеш кенә бер-ике асалы ҡармаҡ кейҙерелгән йылтырма яҡшы булыр. Ептең үрелгәне бөтөнләй бармай, үтә күренмәле 0,1 диаметрлыһын алырға кәңәш ителә. Ҡыш алабуға, һыла, суртан, ажау, хатта бәрҙе тоторға мөмкин. Ҡайһы берәүҙәр бәләкәй балыҡтарҙы ике йәки өс асалы ырғаҡҡа эләктереп, суртан, һыла, алабуғаға “һунар итергә” ярата.\nМәке тиҙ туңа, шуның өсөн дә уны ҡар менән күмергә онотмағыҙ. Кәтүккә 35-40 метр еп урағыҙ: балыҡ эләкһә, ҡапыл тартып алып китә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ШӘМБЕ ҺАЙЫН ИШЕГЕМДЕ ШАҠЫЙ - 2020 - Мәҡәләләр\nШӘМБЕ ҺАЙЫН ИШЕГЕМДЕ ШАҠЫЙ\nБеҙҙең ғаиләлә республиканың төп башҡорт баҫмаларын элек-электән алдырҙылар. Бәләкәй саҡта, хәҙерге кеүек, почтальондар йорттан-йортҡа йөрөп, гәзит-журналға яҙылырға өгөт-нәсихәт уҡыманы. Эш хаҡы йәки пенсия таратҡанда квитанция тултыралар ҙа шуның менән вәссәләм. Әсә телендә ваҡытлы матбуғатҡа яҙылмау башҡа һыймаған эш була торғайны.\nШуға күрә республикала "Киске Өфө" тигән башҡортса яңы баҫма барлығын ишеткәс, танышып та тормай, уға яҙылдым. Гәзит сыға башлағанда мәктәптә эшләп йөрөй инем әле. Гәзит биттәрендә донъя күргән материалдарҙы дәрестәрҙә ҡуллана башланым. Баҫма яйлап ярҙамсыма әйләнде, һуңынан кәңәшсемә. Уҡыусыларыма ла баҫманың ярҙамын, башҡа гәзиттәрҙән өҫтөнлөктәрен аңлаттым.\nБер аҙ ваҡыт уҙғас, уларҙың "Киске Өфө"гә һылтанмаларын ишетеп шатландым, тимәк, тырышлығым бушҡа китмәгән, балалар дөрөҫ юлда бара. Нисә йәштә булһаң да эргәңдә тоғро дуҫың, бер үк ваҡытта кәңәшсең дә булыуы шатлыҡлы ваҡиға, әлбиттә. Ә "Киске Өфө"нө бер һайлағандар уны ташламаҫ. Быға минең иманым камил.\nКүптән хаҡлы ялдамын, ләкин бер яратып өлгөргән баҫма һаман да һәр шәмбе һайын беҙҙең йорт ишеген шаҡый. Исеменән күренеүенсә, гәзит баш ҡалала йәшәгәндәр өсөн тәғәйенләнһә лә, ул бөтә республика халҡына ла файҙалы. Бигерәк тә башҡорт ырыуҙары тарихына бағышланған материалдар фәһемле, бөгөнгөһө тураһында ла ҙур ҡыҙыҡһыныу менән уҡыйым. Тәрбиә темаһына яҙылғандар педагогтар өсөн дә, мәктәп тормошонан ситтә торғандарға ла кәрәк. Бер балаһы булған һәр атай-әсәй ҙә ниндәйҙер кимәлдә педагог бит.\nГәзит биттәрендә элегерәк Ислам диненә ҡағылышлы мәҡәләләр йыш осрай торғайны. Бөгөн улар һирәгәйгәндән-һирәгәйә бара. Дин - халыҡты тәрбиәләүҙең бер юлы, быны бер ҡасан да оноторға ярамай. Баҫма уртаһының ике битен биләгән диалогтар үтә лә ҡыҙыҡлы. Башҡа гәзиттәрҙә геройҙарҙан алынған интервьюлар менән танышып сыҡҡас, журналист нимә һорарға белмәгән кеүек фекер тыуа. Ә "Киске Өфө" хәбәрселәренең геройҙарына төрлө яҡлап, ҡыйыу-ҡыйыу һорауҙар биреүе уларҙың холоҡ-фиғелен, көндәлек тормошҡа ҡарашын ныҡлыраҡ асып һалырға ярҙам итә.\nБаҫма биттәрендә сит тарафтарҙа көн иткән милләттәштәребеҙ тураһында ла материалдар күргәндә һәйбәт булыр ине. Тыуған телебеҙ мәсьәләһенә ҡағылышлы мәҡәләләр ҙә фәһемле буласаҡ. Минең үҙемә шәхсән тел белгестәре Рәшит Шәкүр, Вәкил Хажиндарҙың был темаға ҡағылышлы сығыштары оҡшаны.\nМәләүез районының "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе.\nЯҙылған: 18.12.20 | Ҡаралған: 208


26 ғинуар — Башҡорт Википедияһы\n(26 января битенән йүнәлтелде)\n26 ғинуар — григориан стиле буйынса йылдың 26-сы көнө. Йыл аҙағына тиклем 339 көн ҡала (кәбисә йылында 340).\n26 ғинуар Викимилектә\n: Таможня хеҙмәткәрҙәре көнө.\nАвстралия: Австралия көнө.\nҺиндостан: Һиндостан Республикаһы көнө.\nУганда: Азатлыҡ көнө.\n1525: Бөйөк Мәскәү кенәзлеге ерҙәренең тәүге баҫма картаһы донъя күрә.\n1788: Австралияның Сидней ҡалаһына нигеҙ һалына.\n1918: Башҡорт хөкүмәте илдә юғары Совет власын таныу тураһында телеграмма ебәрә.\n1918: Милләттәр буйынса халыҡ комиссариаты Ырымбурҙағы Каруанһарай бинаһын башҡорт халҡына тапшырыу тураһында ҡарар ҡабул итә.\n1919: Башҡорт Хөкүмәте рәйесе итеп М. А. Ҡулаев һайлана. Башҡорт корпусы ойошторола, командиры — Ә. Ә. Вәлидов.\n1934: Мәскәүҙә ВКП(б)-ның XVII съезы асыла.\n1996: «Ватандаш» республика журналы нәшер ителә башлай.\nБабуркина Анна Прокопьевна (1930), мәғариф ветераны. 1951—1987 йылдарҙа Краснокама районы Николо-Берёзовка урта мәктәбенең география уҡытыусыһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1978), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1967). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы Петровский ауылынан.\nМәхмүтов Шамил Әхмәт улы (1935—12.01.2020), юрист, суд органдары һәм адвакатура ветераны, йәмәғәтсе. 1965—1985 йылдарҙа республика судтары судьяһы, 1968 йылдан Башҡорт АССР-ы Юғары суды ағзаһы; 1985—2002 йылдарҙа Адвокаттарҙың Башҡортостан республика коллегияһы рәйесе, Башҡортостан Республикаһы Адвокаттар палатаһының беренсе президенты (2002—2009), Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы (1993), Рәсәйҙең почётлы адвокаты (2001). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Шишмә районы Яңы Уҫман ауылынан.\nТереғолов Филарит Шәриф улы (1945), ғалим-педагог. 1981 йылдан Башҡорт дәүләт педагогия институты һәм М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1982—1984 йылдарҙа башланғыс белем факультеты, 1993—1999 йылдарҙа педагогика һәм психология факультеты, 2004—2006 йылдарҙа мәғарифтың етәксе хеҙмәткәрҙәренең квалификацияһын күтәреү факультеты деканы, бер үк ваҡытта 1984—1985 йылдарҙа — педагогика, 1994—2004 йылдарҙа — педагогик теориялар һәм технологиялар кафедраһы мөдире. Педагогия фәндәре докторы (1993), профессор (1994). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (1997), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2005). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Шишмә районы Шишмә ҡасабаһынан.\nАйытов Валерий Факил улы (1955), ғалим-педагог-методист. 1979 йылдан Бөрө дәүләт педагогия институты һәм Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1995 йылдан — сит телдәр кафедраһы мөдире. Педагогия фәндәре докторы (2007). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2006). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Нуриман районы Ҡыҙыл Шишмә ауылынан.\nҒилман Ишкинин (1965—5.02.2011), шағир, журналист, «Шоңҡар» журналының элекке бүлек мөдире. 2002 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы. «Илһам шишмәләре» төбәк-ара шиғриәт фестивале лауреаты (Бәләбәй, 2002).\nТайганов Артём Сергеевич (1985), спортсы. 2008 йылғы Паралимпия уйындарында ҡатнашыусы, 2004 йылдан Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы. Еңел атлетика буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2004). Күреү буйынса инвалидтар араһында 800 метрға йүгереүҙә донъя чемпионаттарының көмөш призёры (2006—2007), 1500 метрға йүгереүҙә — Европа чемпионатының бронза призёры (2009), күп тапҡыр Рәсәй чемпионы. Сығышы менән Нефтекама ҡалаһынан.\nЗәрәев Әғләм Зәрәй улы (1926—2007), журналист. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1950—1986 йылдарҙа «Кызыл таң» республика гәзите фотохәбәрсеһе. РСФСР-ҙың һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Балтас районы Уразай ауылынан.\nАбдуллина Лира Солтан ҡыҙы (1936—15.06.1987), Башҡортостанда тыуып, СССР-ҙың төрлө ҡалаларында йәшәгән һәм рус телендә ижад иткән журналист һәм шағир, йыр текстары авторы.\nХәмиҙуллин Марс Ғилметдин улы (1941), педагогик хеҙмәт ветераны, юғары мәктәп эшмәкәре, йәмәғәтсе. 1989—2006 йылдарҙа Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институты (хәҙер Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалы) ректоры. Профессор. Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең почётлы хеҙмәткәре, Башҡортостандың атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы Йәнырыҫ ауылынан.\nНефёдова Тамара Ивановна (1951—28.10.2005), журналист. 1973 йылдан «Вечерняя Уфа» гәзите хеҙмәткәре, шул иҫәптән 2002 йылдан — бүлек мөдире. 1978 йылдан СССР Журналистар союзы, 1995 йылдан Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2001), Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (2005). Сығышы менән хәҙерге Байкал аръяғы крайының Хада-Булаҡ ҡасабаһынан.\nБугай Дмитрий Ефимович (1956), ғалим-физик-химик. 1978 йылдан Өфө нефть институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты уҡытыусыһы, бер үк ваҡытта 1985 йылдан — Аҙ күләмле химия продукттары һәм реактивтар ғилми-тикшеренеү институтының лаборатория мөдире. Техник фәндәре докторы (1999), профессор (1999), Нью-Йорк фәндәр академияһының тулы хоҡуҡлы ағзаһы (1993).\nАмантаева Фәниә Ғәлимйән ҡыҙы (1961), бейеүсе. 1981—2003 йылдарҙа хәҙерге Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1997), ил кимәлендәге һәм халыҡ-ара конкурс һәм фестивалдәр лауреаты.\nДәүләтбирҙин Сәлихйән Хафиз улы (1927—16.09.2017), педагог, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1982).\nМожаев Борис Иванович (1937), энергетик, хужалыҡ эшмәкәре. 1969—2004 йылдарҙа Павловка ГЭС-ы директоры. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған энергетигы (1989), СССР-ҙың почётлы энергетигы (1976), СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1983), СССР-ҙың энергетика һәм электрофикация отличнигы (1987), Рәсәй Федерацияһының почётлы энергетигы (1994), Рәсәй Федерацияһы Берҙәм энергетика системаһының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1996). Нуриман районының почётлы гражданы. Сығышы менән хәҙерге Ленинград өлкәһенең Тихвин ҡалаһынан.\nӘхтәриева Айгөл Атлас ҡыҙы (1974), табип-ғалим, 2000 йылдан Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2010), профессор. Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2011). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Дыуан районы Мәсәғүт ауылынан.\n► 26 ғинуарҙа тыуғандар\n1905: Аркадий Первенцев, СССР яҙыусыһы, драматург.\n1918: Николае Чаушеску, Румынияның дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре.\n1960: Леонид Парфёнов, СССР һәм Рәсәй журналисы, яҙыусы, режиссёр һәм актёр. Биш тапҡыр ТЭФИ премияһы лауреаты.\n1965: Алексей Лысенков, СССР һәм Рәсәйҙең телетапшырыуҙар алып барыусыһы.\n► 26 ғинуарҙа вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=26_ғинуар&oldid=1014368 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 6 март 2021 в 09:35\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:35 6 март 2021 үҙгәртелгән.


Силәбе өлкәһендә 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугирҙәренә һәйкәл асыла\n26 Октябрь 2018, 16:30\nӨФӨ, 2018 йыл, 26 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/. Силәбе өлкәһенең Арғаяш ауылына ингән ерҙә 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Тыуған илебеҙҙе һаҡлаған 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугирҙәренә һәйкәл асыла. Сара 3 ноябрҙә уҙа, тип хәбәр итә «Урал-пресс» баҫмаһы.\nДивизия Юғары баш командующий бойороҡтарында 15 тапҡыр телгә алына, 4000 яугир СССР-ҙың орден-миҙалдары менән билдәләнә. Дивизияның 78 ҡатнашыусыһы Советтар Союзы Геройы була, биш яугир өсөнсө дәрәжәле Дан ордендары менән бүләкләнә. Дивизия яугирҙәре күрһәткән батырлыҡ Бөйөк Ватан һуғышы осоронда башҡа бер ғәскәрҙә лә булмай. Башҡорт атлы дивизияһына һуғышҡан яугирҙәрҙең күбеһе - Силәбе өлкәһенән.\n«Әҙерлек эштәре - биш йыл элек, ә төҙөлөш 2016 йылда башланды, — тип һөйләне идея авторы һәм төҙөлөштө ойоштороусы Йосоп Ҡунаҡбаев. — Ошо ваҡыт эсендә байтаҡ эштәр башҡарылды. Һәйкәл ҡойоуҙа төрлө милләт кешеләре ҡатнашты. Уларҙың барыһы ла бушлай гранит, бетон, техника, төҙөлөш материалдары, аҡса бүлде, физик көс менән ярҙам итте».\nМонументтың бейеклеге — 7,5 метр.\nҺәйкәлде асыу тантанаһына ветерандар, уларҙың туғандары һәм теләгән һәр кем саҡырылған. Сәғәт 11-ҙә башлана.\nТеги:хәтер112-се башҡорт атлы дивизияһыбөйөк ватан һуғышы


Кеше һәм закон | Юрюзань\nӨйөнә кергән, ҡурҡытып алып ҡайтҡан\nОпубликовано 28 Март, 2020 - 15:31. Автор: Лилия\nСалауат районы прокуратураһы Ишембай ауылынан 24 йәшлек егеткә ҡарата ғәйепләү һығымтаһын раҫланы.\nУл РФ Енәйәт Кодексының законһыҙ рәүештә сит торлаҡҡа инеү, ҡурҡытып һәм көс ҡулланып кеше урлау статьяларына ярашлы енәйәт ҡылыуҙа ғәйепләнә. Тикшереү версияһы буйынса, был граждан 2015 йылдың 24 октябрендә иҫерек килеш таныш ҡатынына инергә ҡарар итә. Йорт хужалары йоҡлаған мәл була. Ишек бикле булғас, ғәйепле ҡулы менән тәҙрәне ватып керә.\nБалта һәм бысаҡ алып, ул үлтереү менән янап, фатир хужабикәһен оло йәштәге әсәһе, кескәй балаларының күҙ алдында туҡмай. Аҙаҡ ҡатынды бәйләп, өҫ кейемһеҙ өйөнән алып сығып китә. Автомобилендә бер аҙ барғас, уны ҡарҙан йәйәү үҙ өйөнә тиклем килтерә. Полиция хеҙмәткәрҙәре килеп тапҡансы, аманатын йортонда тота. Ҡасып маташҡан мәлендә енәйәтсе ҡулға алына.\nЕгет үҙенең ғәйебен таныны. Енәйт эше Салауат район суды ҡарамағына тапшырылды.\nрайон прокуроры вазифаһын башҡарыусы.\nХеҙмәт хаҡы түләтелде\nОпубликовано 20 Январь, 2020 - 15:24. Автор: Лилия\nСалауат район прокуратураһы Дыуан күп профилле колледжының Малаяҙ ауылындағы филиалы студенттарының мөрәжәғәте буйынса хеҙмәт хоҡуҡтары боҙолоуын тикшерҙе.\n“Таймый” агрофирмаһы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте етәкселегенең 12 студентҡа, уларҙың 2-һе бәлиғ булмаған, производство практикаһы үткәндән һуң 24 мең һум күләмдә эш хаҡы түләмәгәне асыҡланды. Бынан тыш, прокурор тикшереүе агрофирманың үҙенең 29 эшсеһенең алдында 59 мең һум дөйөм суммала хеҙмәт хаҡы буйынса бурысы барлығын фашланы.\nПрокурор суд аша студенттарға һәм эшселәргә ваҡытында түләнмәгән хеҙмәт хаҡын түләү талабын ҡуйҙы. Ғәйепле вазифалы кешегә ҡарата РФ КоАП-ның 5.27-се статьяһының 1-се өлөшө буйынса (хеҙмәт ҡануниәтен боҙоу) административ эш ҡуҙғатылды. Район прокуратураһы ҡатнашлығында хеҙмәт хаҡы буйынса бурыстар тулыһынса түләнде.\nРишүәтсе водитель штраф түләйәсәк\nОпубликовано 28 Декабрь, 2015 - 10:26. Автор: Лилия\nСалауат район суды Свердловск өлкәһендә йәшәүсе 41 йәшлек иргә хөкөм ҡарары сығарҙы. Ул, РФ Енәйәт кодексының 30 – 291-се статьялары буйынса, ришүәт бирергә маташыуҙа ғәйепле тип табылды.\nСудта билдәләнеүенсә, быйыл сентябрҙә Кропачево – Мәсәғүт – Әшит юлында Малаяҙға кергәндә, был граждан идара иткән “КамАЗ” автомобилен ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре туҡтата. Уның машинаһы хеҙмәт һәм ялды контролдә тотоусы техник ҡорамал менән йыһазландырылмағаны өсөн административ протокол төҙөлә. Водитель яуаплылыҡтан ҡотолоу өсөн юл-патруль хеҙмәте инспекторына 1,5 мең һум ришүәт тәҡдим итә. Полицейский бының хаҡында хоҡуҡ һаҡлау органдарына хәбәр итә. Автомобиль хужаһы аҡса биргән мәлдә тотола.\nХөкөм ителеүсе үҙ ғәйебен таныны. Суд уға ришүәтенең утыҙ тапҡыр күләмендә – 45 мең һум суммала штраф һалды. Хөкөм ҡарары законлы көскә инде.\nҠабат иҫерек йөрөгәнгә хөкөм ителде\nОпубликовано 23 Декабрь, 2015 - 15:47. Автор: Лилия\nСалауат районы буйынса суд участкаһының мировой суды 54 йәшлек иргә ҡарата ҡабат иҫерек килеш транспорт сараһы менән идара иткән өсөн хөкөм ҡарары сығарҙы. Ул РФ Енәйәт Кодексының 364.1-се статьяһы буйынса ғәйепле тип танылды. Районда бындай ҡарар тәүгә сығарылды.\nСудта асыҡланыуынса, хөкөм ителеүсе быйыл августа эскән көйө танышының “МТЗ-82” тракторына ултыра. ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре уны Миәшәгәр – Торналы – Мөрсәлим юлында, Яҙғыйорт ауылы эргәһендә тота. 2014 йылда был кешегә транспорт сараһында иҫерек йөрөгәне өсөн 30 мең һум күләмендә административ штраф һалынғаны һәм йыл ярымға водитель таныҡлығы тартып алынғаны ла билдәле булды.\nХөкөм ителеүсе үҙ ғәйебен таныны. Суд уны 200 сәғәтлек мотлаҡ эшкә ҡушып, йәнә 2 йылға транспорт сараһына идара итеүҙән мәхрүм итте. Әгәр был юлы үҙенең шәхси транспортында тотолһа, ул хөкөм ителеүсенең енәйәт ҡылыу ҡоралы булараҡ тартып алыныр ине.\nСалауат районы прокуроры\nБайтаҡ етешһеҙлектәр табылды\nОпубликовано 14 Декабрь, 2015 - 10:36. Автор: Лилия\nСалауат ауыл биләмәһе хакимиәте эшмәкәрлеген тикшергәндә, Малаяҙ ауылы территорияһындағы юлды файҙаланыуҙа юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге ҡануниәте боҙолоуы асыҡланды.\nҺауа температураһының ҡапыл үҙгәреүе арҡаһында Малаяҙ ауылының автомобиль юлдары һәм йәйәүлеләр тротуарында боҙлауыҡ барлыҡҡа килде. Ә Салауат ауыл советы биләмәһе хакимиәте уларға ваҡытында ҡом һибеү сараһын күрмәне. Шулай уҡ СССР-ҙың 60 йыллығы, Коммунистик, Мәктәп урамдары, Совет һәм Социалистик урамдары сатындағы юлдарҙа соҡор-саҡырҙар булыуы асыҡланды.\nБынан тыш, алдағы тикшереү мәлендә ер һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау ҡануниәте буйынса ла етешһеҙлектәр табылды. Малаяҙ ауылының 1-се һәм 2-се балалар баҡсалары биләмәһе эргәһендәге ер участкаларында законлы рәүештә рәсмиләштерелмәгән гараж бокстары һәм хужалыҡ ҡаралтылары урынлашҡан. Гараждар араһындағы көнкүреш ҡалдыҡтарынан санкцияһыҙ сүплектәрҙе бөтөрөү сараһы күрелмәгән. Белем биреү учреждениелары урынлашҡан урамдарҙы 18.00 сәғәттән һуң яҡтыртыу ойошторолмаған, был бәлиғ булмаған балаларҙың ғүмеренә һәм һаулығына хәүеф тыуҙыра.\nЕтешһеҙлектәрҙе бөтөрөү өсөн ауыл биләмәһе хакимиәтенә күрһәтмә бирелеп, ғәйепле кеше прокурор ҡарары менән РФ КоАП-ның 12.34-се статьяһы буйынса (юлдарҙа юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген тәьмин итеү талаптарын үтәмәгәнгә) административ яуапҡа тарттырылып, штраф һалынды.\nЭкстремизм өсөн яуаплылыҡ\nОпубликовано 14 Декабрь, 2015 - 10:23. Автор: Лилия\nЭкстремистик эшмәкәрлек алып барыу, экстремистик мәғәнәләге әҙәбиәтте етештереү, һаҡлау һәм таратыу өсөн Рәсәй Федерацияһы һәм сит ил граждандары ла, гражданлығы булмаған кешеләр ҙә РФ ҡануниәтендә ҡаралғанса енәйәти, административ, гражданлыҡ-хоҡуҡи яуаплылыҡ тота.\nДәүләт һәм йәмғиәт именлеген тәьмин итеү маҡсатында, экстремистик эшмәкәрлек алып барыуҙа ҡатнашыусы кешегә, суд ҡарары менән дәүләт һәм муниципаль хеҙмәткә, контракт буйынса хәрби хеҙмәткә инеү, хоҡуҡ һаҡлау органдарына, шулай уҡ мәғариф ойошмаларына эшкә урынлашыу мөмкинлеге сикләнәсәк. Ундайҙарға шәхси детектив һәм һаҡ эшмәкәрлеге менән шөғөлләнеү ҙә рөхсәт ителмәйәсәк.\nрайон прокуроры вазифаһын\nАуыл халҡын эсәр һыуһыҙ ҡалдырғандар\nОпубликовано 13 Ноябрь, 2015 - 14:20. Автор: Лилия\nТатар Малаяҙы халҡы ауыл биләмәһе хакимиәтенең һыуҙы туҡтатыуы хаҡында прокуратураға мөрәжәғәт итте.\nТикшереү барышында Малаяҙ ауыл биләмәһе хакимиәтенең ҡануниәтте боҙоуы, ауыл халҡын эсәр һыу менән өҙлөкһөҙ тәьмин итеү буйынса сара күрмәүе асыҡланды. Электр энергияһына бурыс булыу арҡаһында 7-нән 23 октябргә тиклем һыу баншняһы туҡтатыла, был үҙ сиратында һыу тәьминәтенең өҙөлөүенә килтерә.\nСалауат район прокуратураһы һәм район Хакимиәте талап иткәс кенә, ауылда һыу биреү тергеҙелде. Башҡа ундай хәлде булдырмаҫ өсөн Малаяҙ ауыл советы биләмәһе башлығы адресына күрһәтмә индерелде.\nКупить аккумуляторный фонарь Nitecore у официального представителя в Украине | Гримуар купить по материалам http://www.cardician.ru.


Өфөнөң Совет районында йәйәүлеләргә тәғәйенләнгән үткәүел сауҙа рәттәре булараҡ ҡулланыла - Bash.News\nӨфөнөң Совет районында йәйәүлеләргә тәғәйенләнгән үткәүел сауҙа рәттәре булараҡ ҡулланыла https://bash.news/news/105999_fn_sovet_rajonynda_jjlelrg_tjenlngn_tkel_saua_rttre_bulara_ullanyla\n20 сен 2019, 23:03\nТауарҙарын үткән-һүткән кешеләргә тәҡдим иткән һатыусыларҙы күпселек урап үтеү яйын ҡарай. Аҙна һайын рейд үткәрелеп, администарив пртоколдар яҙылыуына ҡарамай, рөхсәт ителмәгән ерҙә сауҙа йәйелдереүселәр күнегелгән кәсебен ташларға йыйынмай. Сираттағы рейд барышын беҙҙең ижади төркөм дә күҙәтте.\nӨфө универмагы эргәһендәге был үткәүелдә Совет районы хакимиәтенең сауҙа бүлеге, йәмәғәт хәүефһеҙлеген тәьмин итеү хеҙмәткәрҙәре аҙна һайын рейдҡа сыға. Рөхсәтһеҙ урында сауҙа иткән граждандарға ҡарата административ протоколдар төҙөй. Һатыусылар ҙа аҙна һайын штраф түләргә күнеккән. Штрафтар 500 һумдан мең ярымға тиклем. Эшҡыуарҙар үҙҙәрен беҙ халыҡ өсөн файҙалы эш башҡарабыҙ тип аҡлай.\nҒаиләһен, балаларын ҡулаҡса менән тәьмин итергә тырышыусы эшҡыуарҙарҙы урап үтеүселәр ҙә һәм яҡлап сығыш яһаусылар ҙа етәрлек, тик сауҙа барған ерҙә тәртип кенә булһын.\nТамара Алтынбаева, Өфөлә йәшәүсе: “Был һатыусылар ғаиләһен, балаларын ҡарау өсөн бында сығып сараһыҙҙан баҫып тора бит. Уларға эшләү өсөн шарттар тыуҙырылһын”.\nАяҡ, өҫ, баш кейемдәре, балалар уйынсыҡтары. Тауарҙар төрлә һәм шығырым тулы, әммә сертификаттарһыҙ. Рейд үткәндә күп һатыусылар уларҙы ябып тора. Халыҡ был хаҡта социаль селтәрҙәрҙә лә ризаһыҙлыҡ белдергән. Был хәлде хатта, Инцидент программаһы ла иҫәпкә алған. Алыпһатарҙар эргә-тирәне сүпләй, ә арзан хаҡҡа бер ниндәй чекһыҙ һатылған тауарҙы алыштырыу мөмкинлеге лә сикле.\nЛилиә Нурғәлиева, Өфөнөң Совет районы хакимиәте башлығы урынбаҫары: “Һатып алғандан һуң һатыусылар чек бирмәй, сертификат та күрһәтмәй. Был туфлиҙарҙы кире ҡайтарыу ауыр буласаҡ. Сифаты өсөн һатыусыға дәғүә белдерергә була, ә һатыусы тауар етештереүсегә ризаһыҙлыҡ белдерә алмай”.\nБыл урын ҡала халҡына үткәүел булараҡ хеҙмәт итергә тейеш. Әммә бында рөхсәтһеҙ сауҙа ойошторолған. Утыҙлап кеше тиҫтә йыл дауамында һатыу итә. Йыл башынан баш ҡалала уларға ҡарата 1224 административ протокол төҙөлгән. Шуларҙың 267-һе Өфө универмагы эргәһендәге үткәүелдә рөхсәт ителмәгән ерҙә халыҡҡа сертификация үтмәгән тауарҙар тәҡдим иткән өсөн.\nӨфөнөң Совет районы йәмәғәтселек хәүефһеҙлеге үҙәге хеҙмәткәрҙәре аҙна һайын был үткәүелдә рейд ойоштора. Рөхсәтһеҙ сауҙа итеүселәргә ҡарата административ протоколдар төҙөй. Әммә сетификация үтмәгән тауарҙарҙы һатыуҙан ала алмай. Сөнки был тауарҙарҙы конфискациялауға уларҙың хоҡуҡтары юҡ.


Өфөлә Иран сәнғәте көндәре үтәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Иран сәнғәте көндәре үтәсәк\n15:17, 14 ноября 2012 Йәмғиәт\nМ.А.Шолохов исемендәге Мәскәү дәүләт гуманитар университетының Өфөләге филиалы менән ойошторолған Иран сәнғәте көндәре Башҡортостан баш ҡалаһында 15-25 ноябрҙә үтә.\n«Башинформ» агентлығына университеттан хәбәр итеүҙәренсә, Иран сәнғәте көндәре сиктәрендә өфөлөләр иран милли сәнғәт изделиелары, сувенир продукцияһы күргәҙмәһендә ҡатнашып, биҙәү-ҡулланма сәнғәте буйынса «Иран — әкиәт донъяһы» конкурсын ҡарай аласаҡ. Бынан тыш, ҡунаҡтарға Иран дәүләте тураһында фильм күрһәтәсәктәр, төрлө оҫталыҡ дәрестәре ойоштороласаҡ.\nИран сәнғәте көндәрен асыу тантанаһы Мәскәү дәүләт гуманитар университетының Өфөләге филиалында 15 ноябрҙә үтә. Башлана – 11 сәғәттә.\nТеги: юғары уҡыу йорттары,халыҡ-ара хеҙмәттәшлек,күргәҙмәләр


Әгәр сәйәсәт менән шөғөлләнмәһәң, сәйәсәт һинең менән шөғөлләнәсәк. Бер комментарий айҡанлы әллә нисә фекер тыуҙы.\n31 Декабрь 2019, 14:07\nЯңыраҡ бер ҡулланыусыбыҙ, сәйәсәт менән бигерәк мауығаһығыҙ, тигән һүҙҙәр әйтте. Дөрөҫ киҫәтеү, тулыһынса ҡабул итәбеҙ. Ә нимә тураһында яҙайыҡ һуң?\nӘгәр хәтерем алдамаһа, сәйәсәт менән шөғөлләнеүгә бәйле ҡанатлы һүҙҙе Бисмарк әйтеп ҡалдырған, шикелле. Уның тағы бер һүҙе, бәлки, киҫәтеүелер, миңә нығыраҡ оҡшай. Рәсәй менән бер ваҡытта ла һуғышмағыҙ һәм һуғышырға әҙерләнмәгеҙ. Барыбер еңеләсәкһегеҙ.\nБисмарктың тағы бер үлемһеҙ һүҙҙәре иҫемдә ҡалған. Иң күбе һунарҙан һуң, һуғыш ваҡытында, һайлау алдынан алдайҙар. Был һүҙҙәргә аңлатма биреп тормайым.\nЯңыраҡ бер ҡулланыусыбыҙ, сәйәсәт менән бигерәк мауығаһығыҙ, тигән һүҙҙәр әйтте. Дөрөҫ киҫәтеү, тулыһынса ҡабул итәбеҙ. Ә нимә тураһында яҙайыҡ һуң? “Ағиҙел” журналының уҡыусылары һәм ҡулланыусылары юғары мәҙәниәтле, талапсан, нәзәкәтле, уларға юҡ-бар хәбәр яҙып булмай. Үлтереш, ҡан ҡойош, көсләү, талау, бысаҡлау, бәлки, кемдәр өсөндөр уҡығанда ла, яҙғанда ла оҡшайҙыр. Ләкин был хаҡта беҙҙең яҙғаныбыҙ юҡ.\nЭйе, беләбеҙ, күпселектең тормошо еңелдән түгел. Рәсәй, республика етәкселеге лә был хаҡта белә. Беҙ үҙебеҙ ҙә, айырыуса, беҙҙең һымаҡ совет дәүерендә тыуып үҫкәндәр, яңы шарттарға яраҡлаша алмайбыҙ. Ә бит сағыштырып ҡараһаҡ, тормошобоҙ Ельцин дәүерендәге һымаҡ түгел, аҙмы-күпме яҡшырҙы, тотороҡланды, ышаныс һәм өмөт барлыҡҡа килде. Иғтибарлап ҡарайыҡ әле, Европа илдәрендә беҙҙең атай-олатайҙарыбыҙ тарафынан яуланған Бөйөк Еңеүҙе юҡ итергә, тартып алырға, тарихты яңынан яҙырға теләүселәр бар. Илебеҙ бөйөклөгөн раҫлаусы төп ҡаҙанышыбыҙ һәм беҙ һаҡларға тейеш мираҫ.\nИғтибар иткәнһегеҙҙер, Рәсәй етәкселеге, атап әйткәндә, Рәсәй Президенты Владимир Путин беҙгә мираҫ булып ҡалған Еңеүҙе яҡлап, бар көсөн һәм тырышлығын һала. Әгәр Президент өндәшмәһә, беҙ талап итмәһәк, Еңеүебеҙҙе лә тартып алырҙар.\nБынан тыш, халыҡ фекерен өйрәнеү үҙәктәре мәғлүмәттәре лә бар бит әле. Уларға ярашлы, Владимир Путиндың рейтингы ифрат юғары. Тимәк, уның сәйәсәтен күпселек яҡлай.\nҺүҙемде йомғаҡлап, Бисмарктан башлағайным, бөйөк Ҡытай философы Конфуций менән тамамлайым.\n...Күләүеккә йығылған кеше төрлө тәьҫораттар кисерә. Берәү унда бысраҡ һәм батҡаҡҡа буяла, ә икенселәр ай һәм йондоҙҙар күрә.\nТормош мәңге былай булмаҫ, әйҙәгеҙ, ҡояш, ай һәм йондоҙҙарҙы күберәк күрәйек!\nЯңы йыл менән, хөрмәтле уҡыусыларыбыҙ! Әйҙәгеҙ, киләсәктә лә бергә булайыҡ!


Республикала «Балалар һаулығын һаҡлау» проекты тормошҡа ашырыла - Bash.News\nРеспубликала «Балалар һаулығын һаҡлау» проекты тормошҡа ашырыла https://bash.news/news/97519_respublikala_balalar_aulyyn_alau_proekty_tormosha_ashyryla\nБиҙәү-буяу эштәрен башҡарған штукатур-малярҙарҙың ҡулына күҙ эйәрмәй. Эштәр төҙөлөш графигынан күпкә алда башҡарыла. Контракт буйынса Туймазылағы яңы балалар поликлиникаһы ноябрҙә файҙаланыуға тапшырылырға тейеш, әммә бәләкстәр өсөн ул үҙ ишектәрен быйыл сентябрҙә үк асасаҡ.\nИлдар Ваһапов, төҙөлөш ойошмаһы директор урынбаҫары: “Поликлиника 300 пациентты хеҙмәтләндереүгә иҫәпләнгән. Өс этажлы бинаның майҙаны 5 мең ярым квадрат метр. Республика бюджетынан 336 миллион һум аҡса бүленде, шуларҙың 172 миллионы -төҙөлөш эштәренә,164 миллионы ҡорамалдар һатып алыуға. Территорияла төҙөкләәндереү һәм йәшелләндереү эштәре башҡарыла”.\nӘле балалар поликлиникаһы урынлашҡан бина 1955 йылда төҙөлгән. Ремонт эштәре даими үткәрелеп тороуға ҡарамаҫтан, уның торошо шәптән түгел. Кабинеттар етешмәй. Бер нисә табип бер кабинетта балалар ҡабул итә. Был үҙ сиратында күп кенә уңайһыҙлыҡтар тыуҙыра. Етмәһә, поликлиника көнөнә 200 баланы ғына ҡабул итә ала. Ә Туймазы районында балалар һаны 31 меңгә етә.\nЗәбир Ғиздәтуллин, Туймазы ҡалаһы үҙәк дауаханаһы баш табибы: “Туймазы балалар поликлиникаһы үткән йылдың июль айында төҙөлә башланы. Әлеге ваҡытта төҙөлөш эштәре графиктан күпкә алда бара. Был балалар поликлиникаһы төҙөлөү менән район һәм ҡаланың 31 мең балаһы яҡшы медицина хеҙмәтләндереүе аласаҡ”.\nЯңы бина бөтәһен дә, шул иҫәптән тар белгестәрҙе лә үҙенә һыйҙырасаҡ. Эштәрҙең күпселек башҡарылған. Иҙәндәргә плитәләр түшәлә, эске биҙәү бына-бына тамамланырға тора. "Балалар һаулығын һаҡлау төбәк проекты"клиникаларҙы капиталь ремонтлауҙан, медицина хеҙмәте күрһәтеү инфраструктураһын үҫтереүҙән тыш, заман стандарттарына яуап биргән яңы поликлиникалар төҙөүҙе лә күҙ уңында тота. Программаға шулай уҡ бөтә республика буйынса педиатрия, перинатология һәм неонетология өлкәһендә медицина хеҙмәткәрҙәренең белемен күтәреү ҙә индерелгән.\nРита Соколинская, Башҡортостан һаулыҡ һаҡлау министрлығының капиталь төҙөлөш буйынса бүлек етәксеһе: “Был поликлиникаларҙы төҙөй башлау, иҫкеләренең майҙандары бәләкәй булыуы һәм биналары тап килмәүе һөҙөмтәһендә башҡарылды. Мәсьәлә республика өсөн көнүҙәк. Әле Баймаҡта һәм Мәсәғүттә яңы дауаханалар проектын тормошҡа ашырыу өсөн сығымдар бүленде”.\nПроект сиктәрендә Өфөлә республика балалар дауаханаһы бинаһына капиталь ремонт үткәрелә һәм балалар онкология үҙәге төҙөлә. Бөрөлә иһә яңы акушерлыҡ корпусы төҙөлә. Быйыл республикала бөтәһе 20 балалар поликлиникаһы ремонтланасаҡ.


Йыл башынан алып эшһеҙ статусы 1,7 мең өфөлөгә бирелгән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЙыл башынан алып эшһеҙ статусы 1,7 мең өфөлөгә бирелгән\n15:20, 24 февраля 2014 Иҡтисад\nЙыл башынан алып рәсми эшһеҙ статусы 1,7 мең тирәһе өфөлөгә бирелгән. Был ваҡыт эсендә 1,6 мең тиерлек эшһеҙ эшкә урынлаштырылған, 1,8 меңләп кеше иҫәптән төшкән, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Өфөнөң халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтенән.\nБөгөнгө көнгә Башҡортостандың баш ҡалаһында 6,2 меңдән ашыу эшһеҙ иҫәпләнә, уларҙан 5,3 меңдән күберәге эшһеҙлек буйынса пособие ала. Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә – йәштәр хеҙмәт биржаһында 6,9 меңләп кеше иҫәптә тора.\nҠаланың вакансиялар банкында хәҙер 13,5 меңдән ашыу буш эш урыны иҫәпләнә. Шунлыҡтан, көсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙҙәрҙең вакансиялар һанына нисбәте, 0,51 процентҡа тиң. Рәсми эшһеҙлек кимәле 1,11 процент тәшкил итә, тип билдәләнеләр баш ҡаланың мәшғүллек хеҙмәтендә.


Уҙған ял көндәрендә республикала 19 юл-транспорт ваҡиғаһы теркәлгән\nУларҙа бер кешенең ғүмере өҙөлә, 12 пассажир төрлө тән йәрәхәттәре менән дауаханаға оҙатылған.\nШәмбе кис Өфө-Шаҡша трассаһында йәйәүленең ғүмере өҙөлә. Фаразланыуынса, «Рено Меган» дың 37 йәшлек водителе Максимовканан Вологда урамына боролғанда, юлдағы йәйәүлене абайламай ҡала. Артабан йәйәүле «Рено» артынан килеүсе Ваз машинаһының тәгәрмәсе аҫтында ҡала. Бисара ауыр тән йәрәхәттәренән ваҡиға урынында йән бирә.


«Онотмаһын мине тыуған ил» Яугир шағир Мәлих Харистың фронт лирикаһын өйрәнеү.(6-сы класс)\nИнфоурок / Другое / Конспекты / Урок по башкирской литературе «Онотмаһын мине тыуған ил» Яугир шағир Мәлих Харистың фронт лирикаһын өйрәнеү.(6-сы класс)\n«Онотмаһын мине тыуған ил»\nЯугир шағир Мәлих Харистың фронт лирикаһын өйрәнеү.\n-Һаумыһығыҙ хөрмәтле уҡыусылар.\n1941 йылдың 22 июнь таңы – тарихта тиңе булмаған Бөйөк Ватан һуғышы башланып киткән таң ине. 1418 көнгә суҙыласаҡ дәһшәтле һуғыштың ниҡәҙәр оҙаҡ бараһын да, миллиондарҙың яу ҡырынан әйләнеп ҡайтмаясағын да әле бер кем дә белмәй ине. Ватаныбыҙҙы фашистарҙан азат итеү өсөн бар милләт халҡы күтәрелде, яҙыусы-шағирҙәр ҙә ҡәләмдәрен штыкҡа алмаштырҙы. Патриотик тойғолары һәм гражданлыҡ хисе уларҙы яу яланына өндәне.\nҠәләм һәм штык менән алышыусылар араһында күренекле әҙиптәребеҙ бар. Мостай Кәрим, Ә. Хәкимов, Динис Исламов, Назар Нәжми, Шәриф Бикҡол, Яҡуп Ҡолмой, Хәниф Кәрим, Яныбай Хамматов, һәм тағы ла бик күптәрҙе атарға мөмкин. Аяуһыҙ көрәш ҡырында тиҫтәләгән талантлы йәштәр, Сәғит Мифтахов, Мәлих Харис, Мөхәмәтйәров Хәй кеүек үҙҙәренең ғүмерҙәрен ҡорбан иткән. Улар араһында әҙәбиәттә ҙур урын алмаған, әммә ләкин үҙҙәренең ҡыҫҡа ғына ижад емештәре менән, күңелгә ятырлыҡ шиғырҙары менән йәшәп килгән шағирҙар бар.\nШундайҙарҙың береһе Мәлих Харис улы Харисов.\nБөгөнгө дәресебеҙҙә “Онотмаһын мине лә тыуған ил” темаһы аҫтында шағир Мәлих Харистың фронт лирикаһын өйрәнербеҙ.\nДәрестең эпиграфы итеп Мөхәмәтйәров Хәйҙең шиғырын алдым.\nДәфтәрҙәргә дәрестең темаһын, эпиграфты яҙҙырыу.\nТормош юлы. Мәлих Харис улы Харисов 1915 йылдың ғинуарында Башҡортостандың Саҡмағош районының Яңы күл ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Бәләкәйҙән етем ҡалып, ауыл көтөүен көтә. Тәүге белемде үҙҙәренең ауылында ала. 1941 йылда Башҡорт дәүләт институтының тел һәм әҙәбиәт факультетын тамамлай. Шул уҡ йылда хәрби хеҙмәткә алынып, офицерҙар курсында уҡып сыға. 1944 йылда фронттың алғы һыҙығында батырҙарса һәләк була.\nИжад юлы. Мәлих Харистың ижади ғүмере бик ҡыҫҡа була, сәскә атып өлгөрмәй өҙөлөп ҡала. Уның тәүге шиғырҙары 1934 йылда гәзит-журналдарҙа күренә башлай. Һәм ул күп тә үтмәй нескә тойғоло, хистәргә бай үҙенсәлекле лирик шағир булып танылып китә.\nМ.Харис үҙе иҫән саҡта әҫәрҙәренең айырым китап булып сығыуын күреү бәхетенә ирешә алмай. Уның «Йөрәк тауышы» тигән беренсе китабы тик ул үлгәндән һуң 1944 йылда баҫылып сыға. 1954 йылда шул уҡ китабы, бер аҙ тулыландырылып, Назар Нәжмиҙең баш һүҙе менән баҫылып сыға.\nМ. Харистың яҡын дуҫы, һабаҡташы Н. Нәжми иҫтәлегенән (дәреслек 149-сы бит).\n- Назар Нәжми үҙенең иҫтәлектәрендә ни өсөн Мәлих Харисты “шиғыр гөлләмәһе”, “шиғыр шишмәһе”, “шиғыр хазинаһы” , “шиғыр китабы” тип атай?\n1962 йылда ижад иткән «Йыр тураһында баллада» әҫәрен Назар Нәжми ҡәләмдәш дуҫына арнаған. Балладаға эпиграф итеп Мәлих Харистың шиғыр юлдары алған.\nУҡыусылар нимә ул баллада?\nБаллада – ( итальянса – бейеү). Тарихи һәм героик тематикалы хикәйәләү характерындағы сюжетлы шиғыр.\nНазар Нәжми үҙенең балладаһында «Шағир кешегә лә гүмер тик бер тапҡыр гына бирелә, «Шулай ҙа ул икеләтә тыуып, икеләтә йәшәп, бер үлә». Һуғышта ул икеләтә йәшәй: һалдат булып та, шағир булып та. Яуҙан ваҡыт урлай-урлай яҙған шиғырҙары үҙе бер гүмер.» тип яҙа.\n- “Фронт лирикаһы” төшөнсәһен нисек аңлайһығыҙ? (фронтта ижад ителгән әҫәрҙәр)\n- Һалдат шағирҙарыбыҙ штык һәм ҡәләм менән алышҡандар.\nМәлих Харистың шиғырҙарын уҡыу һәм анализлау.\nУҡыусылар фронттан килгән хаттарҙы күргәнегеҙ бармы?\nУлар ниндәй формала килгән?\nФронттан өсмөйөшлө хаттар килә, һәр килгән хат оло ваҡиға. Барыһы ла бергә ултырып хат уҡыйҙар. Ҡайғылары уртаҡ, мәшәҡәттәре уртаҡ була. Тылда ауыр, ләкин ауырыраҡ утлы яу ҡырында.\nЭште һүҙлектән башлайыҡ, юғиһә, аңлашылмаған һүҙҙәр шиғырҙарҙы дөрөҫ аңлауға ҡамасаулар.\nҺүҙлек эше. Канонада – күп һанлы туптар атыуҙан гөрһөлдәү; туптар тауышы; атыш, шартлау тауыштары. Йыйырсыҡ – биттәге һырҙар. Боҫланып –\nМ.Харистың «Хат» шиғыры яугирҙең әсәһенә яҙған хаты формалағы шиғыры. (Уҡытыусы уҡыуы).\nШиғыр ҡасан һәм ҡайҙа яҙылған?\nЛирик герой әсәһе тураһында ниндәй уйҙар кисерә?\nУның әсәһенә булған мөхәббәте ҡайһы юлдарҙа яҙылган?\nЯугир-шағир кем һәм ни өсөн һуғыш утына инә?\nШиғырҙа авторҙың ниндәй хис-тойғолары сағылыш тапҡан?\n“Ул йығылды, ләкин башҡаларға\nҒүмер бирҙе. Юҡҡа ауманы”. Шиғыр юлдарының мәғәнәһен аңлатығыҙ.\n«Онотмаһын мине тыуған ил» шиғыры буйынса эш.\nШиғырҙа ниндәй күренеш һүрәтләнгән?\nИле, халҡы, ере өсөн йәнен биргән батырҙың теләге ниндәй?\nЕгеттең Тыуған илгә булған мөхәббәте ниндәй юлдарҙа айырыуса асыҡ бирелгән? Шул юлдарҙы табып уҡығыҙ, мәғәнәһен аңлатығыҙ.\n«Һәм боҫланып аҡҡан ҡайнар ҡан - һуңғы бүләк тыуған еренә» тигән юлдарҙың мәғәнәһен нисек аңлайһығыҙ?\nШиғырҙарҙы тасуири уҡырға әҙерлек эше.\n“Хат” шиғырын 1-се төркөм уҡый.\n“Онотмаһын мине лә туған ил “ шиғырын 2-се төркөм уҡый.\nНимә сәбәпсе булған ошо шиғырҙарҙы яҙырға?\nЯугир-шағир еңеү яулағанмы?\nШағир, һалдат Мәлих Харис ниндәй сифаттарға эйә булған?\n(Дошманға нәфрәт, ватанға мөхәббәт менән яна;\nТуған илен, тыуған ерен, әсәһен һағына;\nНимә ул Һуғыш? Нимә ул Еңеү?\nОшо һорауҙарға яуаптар эҙләрһегеҙ (уҡыусыларға биттәр таратыла).\nТеманы нығытыу. Ижади эштәр.\n1-се эш. Һуғыш - афәт, ҡайғы, бәлә, һағыш, яра, янғын, үлем, ҡан, дошман, ҡарғыш, көтөү, көрәш.\nЕңеү – яҙ, шатлыҡ, байрам, ҡыуаныс, ғүмер, һәйкәл, сәскә, ҡайтыу, миҙал, парад. Көлөү, салют, һөйөү, ғорурлыҡ, хәтер.\n2-се эш. Синквейн яҙҙырыу.\nСинквейн биш юлдан торған шиғыр. Француз теленән тәржемә иткәндә, биш уңыш –успех, биш илһам – вдохновение тигәнде аңлата. Синквейн – яңылыҡты, ҡатмарлы идеяны, тойғоно һәм күренеште бер нисә һүҙ менән бирә белеү оҫталығы.\n1-се юл –шиғырҙың төп темаһын белдереүсе бер һүҙҙән тороусы исем. ( Әсәй)\n2-се юл – предметты баһалау, сифат, сифат. (ҡәҙерле, яғымлы)\n3-сө юл –ҡылым, ҡылым, ҡылым. (йылыта, йәшәй, наҙлай)\n4-се юл – шиғырҙың йөкмәткеһен, мәғәнәһен асыусы һөйләм (4 һүҙҙән тороусы фраза). (Әсә – милләтте дауам иттереүсе)\n5-се юл – һығымта яһаусы исем, теманы йомғаҡлаусы – дөйөмләштереүсе һүҙ (исем йәки сифат) (Әсәкәйем – ҡояшым)\nСинквейн өсөн тема. Яугир, һалдат.\n3-сө эш. Миниятюр инша яҙҙырыу.\nИншаның темаһы: Батырҙар һәр саҡ иҫтә.\nИншаға эпиграф: «Ул йығылды ләкин башҡаларға\nҒүмер бирҙе. Юҡҡа ауманы».\nИжади эштәрҙе баһалау.\nУҡыусылар дәрес оҡшанымы һеҙҙгә?\nКем ул Мәлих Харис? Уның тураһында нимәләр аңланығыҙ?\n“Фронт лирикаһы” нимә ул.\nМ. Харистың шиғырҙары оҡшанымы?\nНимә синквейн? (шиғыр яҙыу алымы)\n“ Бер кем дә, бер нимә лә онотолмай” (никто не забыт, ничто не забыто) тигән ҡанатлы һүҙҙәр ысынбарлыҡҡа тап килә. Һуғышта ҡатнашҡан яугирҙарыбыҙҙың ҡаһарманлыҡтарын онотмайыҡ. Әгәр күргәҙмәгә күҙ һалһағыҙ уларҙың иҫтәлегенә арналған китаптарҙы, альбомдарҙы күрергә мөмкин.\nӨй эше. «Онотмаһын мине тыуған ил»шиғырын ятларға.\nНомер материала: ДA-050071


Материалы за 29.04.2010 » Архив газеты "Йәшлек"\nБаш ҡалала митинг үтәсәк Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһының Профсоюздар федерацияһы Өфөлә 1 Май митингыһын үткәрергә әҙерләнә. Был турала БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов хәбәр итте. Митингыла профсоюздарҙың талаптарын һәм лозунгыларын яҡларға әҙер булған сәйәси партиялар ҙа ҡатнаша ала. Мәҫәлән, әлеге ваҡытта «Берҙәм Рәсәй» сәйәси партияһының Башҡортостан бүлексәһе менән ошондай килешеүгә өлгәшелгән. Республика Профсоюздар федерацияһы хеҙмәтсәндәрҙең 1 Май митингыһы резолюцияһын әҙерләгән дә инде. Унда бөтә кимәлдәге ҡануниәт һәм башҡарма власть органдарына ҡуйылған талаптар бирелгән.\nАльпинистар байрамды үҙҙәренсә билдәләйәсәк Яңылыҡтар\n«Башинформ» агентлығында ошо көндәрҙә үткән матбуғат конференцияһында Башҡортостан альпинистарының 2010 йылдың 9 майына планлаштырылған Европаның иң бейек нөктәһенә – Эльбрус тауына артылыуына һәм унда Еңеү байрағы менән Башҡортостан флагын урынлаштырыуына бәйле экспедицияһы хаҡында һүҙ алып барылды.\nБыл сара 1943 йылдың февралендә иҫ киткес ҡыйын шарттарҙа совет һалдаттарының һәм һуғышсы-альпинистарҙың фашистарҙы тау битләүенән ҡыуып төшөрөп, унда СССР флагын ҡаҙау ҡаһарманлығына арналасаҡ.\nӨлгө итеп күрһәттеләр Башҡортостан\nШишәмбелә Волга буйы федераль округы субъекттары етәкселәре «Энергияны һаҡлау, энергетик һөҙөмтәлелекте күтәреү һәм РФ закон сығарыу акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында» Федераль законды тормошҡа ашырыу мәсьәләләрен тикшерҙе. РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота үткәргән кәңәшмә видеоконференция режимында барҙы. Уның эшендә Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов та ҡатнашты.\nКәңәшмә яңы законда быйыл хәл ителергә тейешле ҡайһы бер сараларға арналды. Һөйләшеү барышында төбәктәрҙең эшенә баһа бирелде һәм артабанғы эш йүнәлештәре билдәләнде. Атап әйткәндә, энергетик һөҙөмтәлелекте күтәреү буйынса төбәк программалары әҙерләү, муниципаль учреждениелар һәм торлаҡ милекселәрен энергетика ресурстарын иҫәпкә алыу приборҙары менән тәьмин итеү мәсьәләләре күтәрелде.\nКөндәр йылынасаҡ! Яңылыҡтар\nҮәт, исмаһам, кисә тәбиғәт беҙҙе аптыратты – баш ҡалабыҙҙа бер нисә минут эсендә ҡарлы ямғыр ҙа яуып үтә, сағыу ҡояш та килеп сыға! Тәҙрәнән бер ҡараһаң, ҡояш йылмая, икенсе ҡараһаң, күҙ асҡыһыҙ буран уйнай. Байрам көндәре яҡынлашып килгәндә һауа температураһының нисек буласағын белге килә.\nСиноптиктар биргән мәғлүмәттәр буйынса, бөгөн 14 градусҡа тиклем йылынасаҡ, ҡояш та күренәсәк. Иртәгә лә шулай уҡ буласағы төҫмөрләнә. Ә инде 1 Май байрамында көндөҙ һауа температураһы 15 градус йылы, әммә көн болотло буласаҡ. 3 майҙа тәбиғәт тулыһынса «йәй режимы»на күсә – синоптиктар, 22 градус йылы буласаҡ, тип вәғәҙәләй. Шулай ҙа был көндө йәшенле ямғыр яуасаҡ.\nАферистар ҡулға алынған Яңылыҡтар\n27 апрелдә Әбйәлил районында ЮХХДИ һәм урындағы эске эштәр бүлегенең енәйәти эҙләү бүлеге хеҙмәткәрҙәре Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына ҡарата мутлыҡ ҡылыуҙа ғәйепләнеүселәрҙе ҡулға алды.\nБР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 26 апрелдә Әбйәлил районы буйынса эске эштәр бүлегенә Сиҙәм ҡасабаһынан 85 йәшлек ветеран үҙен БР Ветерандар советы рәйесе урынбаҫары тип танытҡан кешенең 13 мең һум аҡсаһын алып китеүе хаҡында ғариза менән мөрәжәғәт итә. 27 апрелдә Баймаҡ районы һәм ҡалаһы буйынса эске эштәр бүлегенә Билал ауылынан 86 һәм 89 йәшлек пенсионерҙарҙан да ошондай уҡ ике ғариза була. Уларҙың да ошондай уҡ юл менән 7 һәм 14 мең һум аҡсаһын алып киткәндәр.


2 Ғинуар 2020, 13:45\nРайоныбыҙҙың ауыл клубтарында Яңы йыл кисәләре үтте. Мәсетле ауылы клубы нда ла байрам бик матур итеп уҙғарылды. Ауыл халҡы һәм ҡунаҡтар өсөн мәҙәниәт усағында "Тылсымлы таяҡ" тип аталған кисә ойошторолдо. Вәсил Мырҙакамалов, Гөлшат Исламғолова, Гөлнара Ғәлимова, Алина Шиһапова, Зөлфирә Нәжмиева, Лилиә Ибраһимова, Лидиә Ханнанова, Айҙар Ғәйфуллин, Гөлфиә Камалова байрамды күңелле итеп үткәреүҙә ҙур өлөш индерҙе. Ауыл халҡы байрамға төрлө костюмдарҙа килде. Улар Ҡыш бабай, Ҡарһылыу менән шыршы тирәләй бейеп, йырлап, төрлө уйындарҙа ҡатнашып, күңел асты.


Өфөгә Вячеслав Глазычев килде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфөгә Вячеслав Глазычев килде\n15:53, 1 декабря 2010 Сәйәсәт\nӨфөгә Рәсәй милли дизайн академияһы президенты, «Европа» нәшриәтенең генераль директоры Вячеслав Глазычев килде.\nБөгөнгө көндө Вячеслав Глазычев Салауат ҡалаһында үткәрәсәк. Бында ул ҡала етәкселеге, сәнәғәт предприятиелары вәкилдәре менән осрашасаҡ. Ҡаланы ҡараясаҡ, сәнәғәт һәм социаль объекттар менән танышасаҡ.\nИртәгә Вячеслав Глазычев Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм БР Йәмәғәт палатаһы ағзалары менән осрашасаҡ.\nВячеслав Леонидович Глазычев 1940 йылдың 26 февралендә Мәскәү ҡалаһында тыуған. 1963 йылда Мәскәү архитектура институтын тамамлаған. Философия фәндәре кандидаты. Сәнғәтте өйрәнеү фәндәре докторы.\n1991 йылдан – Мәскәү архитектура институты (МАРХИ) профессоры.\n2000-2005 йылдарҙа – Волга буйы федераль округы Стратегик тикшеренеүҙәр үҙәгенең ғилми етәксеһе.\n2005-2008 йылдарҙа – «Реальная политика» телевизион программаһын алып барыусы (НТВ каналында).\nРәсәй Архитекторҙар союзы, Рәсәй Дизайнерҙар союза ағзаһы. Халыҡ-ара Архитектура Академияһының һәм Зальцбург ҡалаларҙы планлаштырыу семинарының мөхбир ағзаһы.\n2005 йылдың мартында Рәсәй милли дизайн академияһы президенты итеп һайлана.\n«Европа» нәшриәтенең генераль директоры.\nРәсәй Төбәктәр үҫеше министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советы ағзаһы (2005 йылдан). Атом энергияһы буйынса федераль агентлыҡ ҡарамағындағы Йәмәғәт советы ағзаһы (2005 йылдан). Рәсәй Федераль именлек хеҙмәте ҡарамағындағы Йәмәғәт советы ағзаһы (2007 йылдан). Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фондының күҙәтеү советы ағзаһы (2007 йылдан). Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Өҫтөнлөклө милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу һәм демографик сәйәсәт советы эргәһендәге Эксперт советы ағзаһы (2007 йылдан).\nВячеслав Глазычев — 15 монография һәм 500-ҙән ашыу мәҡәлә авторы.\nУларҙың күбеһен http://www.glazychev.ru/ адресы буйынса табырға мөмкин\n2006-2007 йылдарҙа – Рәсәй Федерацияһы Йәмәғәт палатаһы ағзаһы, Төбәктәр үҫеше һәм урындағы үҙидара мәсьәләләре буйынса комиссия рәйесе.\n2008-2009 йылдарҙа — РФ Йәмәғәт палатаһы ағзаһы, Төбәктәр үҫеше буйынса комиссия рәйесе.\n«Европа» нәшриәте” коммерция булмаған партнерлығы Мәскәүҙә 2005 йылда ойошторола. Төп эшмәкәрлек йүнәлештәре – сәйәси ағартыу, граждандар йәмғиәте институттарын һәм Европа дәүләте булараҡ Рәсәйҙең сәйәси системаһын нығытыу.\nРәсәй милли дизайн академияһы 2005 йылда ойошторола. Төп эшмәкәрлек йүнәлештәре –Рәсәй дизайнерҙары профессиональ берләшмәһе мәнфәғәттәрен алға һөрөү һәм күрһәтеү.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МӘСЕТЕБЕҘ НУРЫ КҮҢЕЛДӘРГӘ ҠУНҺЫН - 2017 - Мәҡәләләр\nМӘСЕТЕБЕҘ НУРЫ КҮҢЕЛДӘРГӘ ҠУНҺЫН\nАвгуст баштарында Федоровка районы Яңы Яуышта ауылды иман нурына күмеп, уға йәм һәм олпатлыҡ өҫтәп, эстән дә, тыштан да балҡып торған мәсет асылды. Уның янында тирмәләр ҡоролдо, бер нисә ҡорбан салынып, майҙанда ҡаҙандар аҫылды, райондың башҡа ауылдары халҡы ла, рухланып, байрамға йыйылды.\nАуылыбыҙҙа мәсет төҙөү тарихы оҙон һәм ҡатмарлы. Төрлө сәбәптәр арҡаһында был эш туҡталып ҡала килде. Әммә ауылдаштар күңелендә изге йорт төҙөү тураһындағы хыял, оло теләк һәр ваҡыт йәшәне. Ул теләк бигерәк тә 2014 йылда, яңы яуыштар "Айыҡ ауыл" республика конкурсында ҡатнашып, айыҡлыҡ һәм сәләмәт йәшәү юлына аяҡ баҫыу өсөн ең һыҙғанған, һөҙөмтәлә был бәйгелә беренсе урын яулаған мәлдә тағы ла нығыраҡ дөрләп китте. Ауылдың зыялы кешеләре халыҡҡа: "Әйҙәгеҙ, ошо бәйгелә еңәйек, еңеүселәргә бирелгән премия аҡсаһына иман йорто төҙөй башлайыҡ", - тигән саҡырыу ташлап, халыҡ күңелә оло дәрт, сәм һалды. Еңеп сыҡты ауылыбыҙ был бәйгелә, әммә ойоштороусылар тарафынан уға йомғаҡ яһалмау арҡаһында, ул аҡса беҙгә килеп етмәне. Шулай ҙа аптырап ҡалманы ауылдаштар. 2015 йылдың 4 октябрендә оло өмә ойошторолоп, мәсеткә нигеҙ һалынды, бер аҙҙан уның стенаһы күтәрелде. "Ил төкөрһә, күл була" тигән бит халҡыбыҙ. Берәүҙәр аҡсалата ярҙам итһә, икенселәр өмәгә сыҡты. Ошо ауылда тыуып-үҫеп, әлеге көндә Күмертау ҡалаһында йәшәүсе Фуат Маликов ойоштороу эштәренең төп өлөшөн үҙ иңенә һалды. Ул ваҡыттағы район хакимиәте башлығы Радик Ишмөхәмәтов район ҡаҙнаһынан 100 мең һум аҡса бүлде, Рөстәм Латипов атлы ауылдашыбыҙ мәсет стенаһы өсөн 110 мең һумлыҡ шлакоблок бүләк итте, Әхәт Ғәбдрәшитов, "Маяҡ" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте етәксеһе Сәғит Дәүләтбаев, Гөлфәниә һәм Венер Хөсәйеновтар, Фәнүз Хәбибуллин һәм башҡа бик күптәр матди яҡтан һиҙелерлек ярҙам итте был төҙөлөшкә. Ҡыҫҡаһы, бар ауыл күтәрелде изге йортто бар итеүгә. Оло йәштәге Миневафа Маликова инәйҙең ай һайын пенсияһынан 5-әр мең һумды ошо изге эш өсөн биреп тороуы тураһында ла һоҡланып телгә алмау мөмкин түгел.\nЙола буйынса, тантаналы байрамды изге Ҡөрьән сүрә-аяттарын уҡып башланылар. Был бурысты мәсет төҙөлөшөнә бөтә көсөн һалыусы Фуат Маликовҡа тапшырҙылар. Артабан ҡотлау өсөн һүҙ Бала Сытырман ауыл биләмәһе башлығы Ғәҙел Ниғмәтуллинға бирелде. Үҙенең сығышында ул мәсет төҙөлөшө өсөн аҡсалата һәм хеҙмәте менән ярҙам күрһәткән бар халыҡҡа рәхмәт белдерҙе. Фуат Маликовты Яңы Яуыш ауылының почетлы гражданы тип иғлан итте.\nАртабан яңы яуыштарҙы район хакимиәте башлығы Венер Насретдинов, элекке район хакимиәте башлығы Радик Ишмөхәмәтов тәбрикләне. Был изге, матур байрамға баш ҡалабыҙ Өфөнән дә ҡунаҡтар килгәйне. Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллин ихлас күңелдән ауыл халҡын байрам менән ҡотлап: "Бөгөндән Яңы Яуыш ауылының яңы тарихы башлана. Был изге йорт күңелдәрҙе сафландырһын, иманыбыҙҙы яңыртһын, бер-беребеҙгә, йәшәгән урыныбыҙға, тәбиғәтебеҙгә иғтибарыбыҙҙы арттырһын. Ауылда күпләп балалар тыуһын, уларға матур, мәғәнәле, мосолман исемдәре ҡушығыҙ", - тине. "Киске Өфө" гәзитенең баш мөхәррире Гөлфиә Янбаева йыйылған халыҡты Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты, Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының "Ағинәй" төбәк йәмәғәт ойошмаһы исеменән ҡотланы һәм: "Үткән быуаттың 70 йылында насар ғәҙәттәргә, эскелеккә бирелгән халҡыбыҙ һуңғы йылдарҙа шул йәмһеҙ күренештәрҙән арынырға көс таба үҙендә. Бер аҡыл эйәһе әйтмешләй, "Ҡараңғылыҡты әрләп ултырғансы, үҙең бәләкәй генә булһа ла шәм тоҡандыр". Яңы яуыштар ҙа бер ниндәй ауырлыҡтарға ҡарамай, ошо шәмде тоҡандырҙы - күмәк көс менән мәсет төҙөп ултыртты. Хәҙер инде был шәмдең нурын һәр кемдең күңеленә күсереү өсөн тырышайыҡ", - тине.\nНиһайәт, тулҡынландырғыс мәл етте. Мәсетте асырға мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәт, район хакимиәте башлығы Венер Насретдинов, ауылдың имам-хатибы Рим Шәмсетдинов саҡырылды. Таҫма киҫелгәндән һуң ир-егеттәр мәсеттә намаҙ уҡыны, тейешле дини йолалар башҡарылды. Байрамдың икенсе өлөшө матур концерт менән дауам итте. Ауылыбыҙҙың йөҙөк ҡашы булған "Айгүзәл" ансамбле, үҙҙәренең бәрхәттәй йомшаҡ, моңло тауыштары менән күптәрҙе әсир иткән Дания Йомағолова, Ишморат Маликов, Ғәлиә Маликова, алыҫ Себер тарафтарынан ҡунаҡҡа ҡайтыусы ошо ауыл ҡыҙы Рәйлә Сәлихова, Әлфиә Рәхмәтуллина байрамға йәм өҫтәне. Бала Сытырман егете Айнур Собханғолов йырлап ҡына ҡалманы, өҙҙөрөп ҡурайҙа уйнап бейетте лә. Мәләүез ҡалаһынан олатай-өләсәйҙәренә ҡунаҡҡа ҡайтҡан Ильяс менән Юлиәнең өйөрөлөп-өйөрөлөп вальс бейеүҙәре барыһына ла оҡшаны.\nҮҙем дә, ошо ауыл ҡыҙы булараҡ, ауылдаштарым менән сикһеҙ ғорурланыуымды белдерәм. Алдарына ҡуйған маҡсаттарын тормошҡа ашырыуҙа дәррәү ҡуҙғалыуҙары, ошо изге йортто төҙөүгә һәр береһенең үҙ өлөшөн индереп ҡалырға тырышыуы һоҡландыра. Байрамды ойоштороп алып барыусы Тәзкирә Ғәлинаға ауыл халҡы исеменән рәхмәттәребеҙҙе еткерәбеҙ. Мәсетебеҙ ишектәре ябылмаһын, төрлө дини байрамдар үткәрергә, йома намаҙҙарын бергәләп уҡырға яҙһын, тигән теләктә ҡалам.\nЯҙылған: 28.08.17 | Ҡаралған: 765


Эшләгән кешегә эш бар ул! » Архив газеты "Йәшлек"\nФәнүр Вәлишин май һығыу эшенә 99-сы йылда уҡ тотона. Әлбиттә, иң тәүҙә башҡаларҙың эшен ҡарап, тәжрибә туплап йөрөй, ни тиһәң дә, үҙеңә лә файҙаһы сығырлыҡ, сифатлы ла продукция етештереү өсөн ҡоро теләк кенә етмәй, белем дә кәрәк. Әллә ниндәй сит ил технологияларына ла мөрәжәғәт итеп тормаған Фәнүр», олатайҙар алымын» ҡулланған.\n«Бер фляга май һығыу өсөн күпме көнбағыш кәрәк?» – тип ҡыҙыҡһынам. 150 кг кәрәк икән – 2 – 3 тоҡ инде. Ә көнбағышты халыҡ хужалыҡта эшләп ала, һатып алырға ла мөмкин. Фәнүр Вәлишиндың «заводы»на күрше-тирәләге 5 – 6 ауыл, Стәрлетамаҡ ҡалаһынан килеүселәр ҙә күп, күрше райондарҙан да уның май яҙғысына мөрәжәғәт итеүселәр бихисап, иң мөһиме – бер тапҡыр булғандар яңынан килә, тимәк, эштең сифатына һүҙ тейҙерерлек түгел. Fөмүмән, был тырыш, баҫҡан ерендә ут сығарып торған ябай ауыл егетенә һүҙ тейҙерерлек түгел, хатта үрнәк алырлыҡ. Уның башында төрлө идеялар, пландар мыжғып тора һәм ябай уйҙар кеүек елгә осмай, ә тормошҡа ашып, Фәнүрҙең йәшәү рәүешенә әйләнә бара. Әле эшҡыуар шул уҡ көнбағыштан хәлүә эшләү тураһында хыяллана. Үҙенең хужалығында киләһе йылда билмән эшләү цехын асасаҡ, бының өсөн махсус бинаһы ла әҙер инде.\nБеҙ Баҡыйға барған ваҡытта Фәнүр Вәлишин пилорама һатып алып, шуны урынлаштырып йөрөй ине. Тырыш, уңған иргә ярҙам итеү өсөн ауылдаштары ла килеп еткән, ни тиһәң дә, күптәр ошонда килеп эшләйәсәк бит. Әлегә тиклем ауылда пилорама булмаған, тимәк, Фәнүрҙең был идеяһы ла үҙ емештәрен бирәсәк. Ул нисек бер үҙе генә өлгөрә икән, тип аптырайһығыҙҙыр. Әлбиттә, егет яңғыҙ ғына түгел, янында һәр ваҡыт һөйөклө кәләше, уңған хужабикә Гөлназ бар. Миләүшә һәм Тимур исемле балалары ла үҫеп килә.\nБыл ғаиләнең Баҡый ауылында үҙ магазины ла бар, унда халыҡ үҙенә кәрәк бөтә тауарҙы ла таба ала. Магазинды ла халыҡ мәнфәғәтенә яраҡлаштырыу өсөн әллә күпме йүгерергә, юҡ-бар тауар менән тултырмаҫ өсөн кешеләрҙең ни теләгәнен тойорға кәрәк бит.\n«Һәр эште башлағанда ҡыйын инде ул. Тик кәрәк бит! Был донъяла күп нәмә һинең үҙеңдән генә тора. Бына беҙ ҙә бәләкәй генә өйҙә йәшәй инек, ике бала бар, бәләкәйҙәр, кәләшем менән икәүләшеп эшләгәс, уларҙы ҡарарға йүнле ваҡыт та юҡ. Туғандар ярҙам итте балаларҙы ҡарашырға, ә хәҙер үҙҙәре лә киләләр инде. Бына шулай ул, ваҡытлыса ауырлыҡтарға бирешмәҫкә, ныҡлап тотонорға кәрәк. Эшһеҙ ятҡандарға мин аптырайым. Мәҫәлән, тот та һарыҡ аҫырау менән шөғөлләнә башла, бөтә шарттар ҙа бар бит. Беҙҙә запчастар ҙа һатылмай, берәү шуның менән шөғөлләнеп китһә, һәр бер шөрөп өсөн әллә ҡайҙа йөрөмәҫ инек. Кемдән көтәһең инде, үҙеңә тырышырға кәрәк», – ти Фәнүр Вәлишин.\nЫсынлап та, баҙнат итеп, бер эште башлап ебәрһәң, һуңынан сәм үҙенән-үҙе уяна ул. Тик тәүәккәлләргә генә кәрәк.\nВәлишиндарҙың өйө үҙенсә бер нәзәкәтлек менән төҙөлгән, ауылға йәм биреп ултыра. Был йортта бәхеттең нигеҙе – хеҙмәткә һөйөү, йылы мөнәсәбәттәр, мөхәббәт батшалыҡ итә, шуға ла эштәре лә ырамлы бара, күҙ теймәһен, өй хужалары ла бик бәхетле.\n«Бер-береңдән көнләшеп түгел, ә сәмләнеп көтөргә кәрәк донъяны», – тиҙәр ирле-ҡатынлы Вәлишиндар. Был ябай ғына һүҙҙәрҙә күпме мәғәнә ята. Аҙмы ни ҡайҙа һуғылырға белмәй, бер эштә лә тотҡарланмай, бушты бушҡа ауҙарып йөрөгән йәштәр. Айырым кеше өсөн эш һәр ваҡыт бар, был хаҡта мең тапҡыр ҡабатларға мөмкин. Ышанмайһығыҙмы?! Улайһа, күршегеҙҙә генә матур итеп донъя көткән хужаға ҡарағыҙ әле – ул да һеҙҙең менән бер урамда уйнап, бер мәктәптә уҡып, бергәләшеп дискотекаларға йөрөгән егет түгелме?!\nавторы: Лилиә Сираева | 14 декабря 2007 | | Фекерҙәр (1)\nБАҘАРҒА ҮҘЕБЕҘ ХУЖА БУЛАЙЫҠ!\nНИСЕК ФЕРМЕР БУЛЫРҒА?\n#1 яҙҙы: Лилиә Сираева (18 декабря 2007 20:40)


“Ҡәйнәм ғаиләмде һаҡлап алып ҡалды...”\n23 Июнь , 13:35\nМиләүшә кисә ире менән һүҙгә килешеп, төнө буйы йоҡлай алмай борсолоп сыҡты. Ниңәлер, һуңғы ваҡытта ”борсаҡтары бешмәй”, эләгешеп кенә баралар. “Кейәүгә иртә сыҡмаҫҡа кәрәк ине, 18 йәштә нимә уйлап тормош ҡорорға булғанмыңдыр инде”,– тип ҡайһы саҡ үҙен тәнҡитләп алғаны ла бар Миләүшәнең.\nТәүге ике йыл нисек күңелле ине, бәхетле ғашиҡтар тирә-яҡтағы етешһеҙлектәрҙе лә, ауырлыҡтарҙы ла, көнкүреш проблемаларын да тойманы. Тик аҡрынлап шатлыҡлы көндәрҙең аҙайыуын, бер-береһе менән ҡәнәғәтһеҙлек тойғоларының көсәйеүен икеһе лә кисерҙе.\nМиләүшә йыш ҡына иренең эш хаҡы аҙлығына дәғүә белдерһә, Кәрим ҡатынын күлдәк тә үтекләй белмәүендә ғәйепләргә тырышты. Әрләшергә сәбәп кәрәкме ни, бер уйланмай әйтелгән һүҙҙән өйҙә дауыл сығыуы ла ихтимал.\nҺуңғы ваҡытта иренең һәр үткән-һүткән кешенән көнләшеүе ҡатынды сығырынан-сығарҙы. “Бер ниндәй сәбәпһеҙ нисек көнләшеп, йән үртәмәк кәрәк? Юрый ҡылана, ахыры, был “сире” тиҙерәк үтһә ярар ине”, – тип теләне Миләүшә.\nӘмәлгә ҡалғандай, эштән ҡайтышлай парк аша үткәндә бер нисә йыл күрешмәгән класташы Маратты осратып, хәл-әхүәл һорашып, эскәмйәлә бер аҙ ултырырға тура килде. Өйләнгән, яңы ғына улы тыуған, бәхетле атайҙың йөҙө шатлыҡтан балҡый...\nМиләүшә лә сер бирмәҫкә, ире менән һыуына барған мөнәсәбәттәрен белдермәҫкә тырышты. Класташы менән йылы ғына хушлашып, ҡайтыр яҡҡа боролғанда ҡаршыһына ярһыуы йөҙөнә сыҡҡан Кәримдең килеп баҫыуын күреп, йәш ҡатын быуындарының хәлһеҙләнеүен тойҙо. “Марат менән һөйләшеп торғанды күҙәтеп торған инде, нисек уға туҡмаҡ эләкмәне? Юҡ, аҡланмайым был юлы”, – Миләүшә үҙен ҡулға алырға, иренең екеренеүенә иғтибар итмәҫкә тырышты.\nҠайтыу менән сумаҙанына иң кәрәкле әйберҙәрен һалып, бер ниндәй ҡаршылыҡ күрһәтмәй, бәхәскә инмәй өйҙән сығып китергә йыйынған ҡатынының ҡылығы ирҙе аптыратты, әлбиттә. Ярай әле, көтмәгәндә килеп ингән Бибиса апай ғаиләләге көсөргәнеште бер аҙ йомшартты. Киленен ҡыҙындай күреп яратмаһа ла, улын да көйһөҙлөктәре өсөн аяп бармай ул.\nҒаиләләге мөхиттең мөшкөл икәнен күргән һиҙгер күңелле ҡәйнә был юлы ла аптырап ҡалманы, “Миләүшә, ҡайҙа йыйындың кискә табан?” – тип һорауы булды, шартларға етешкән Кәрим бер тынала ҡатынын хыянатта ғәйепләп, серҙе асты. “Бәй, Миләүшә, минең кисә әйткән йомошто йомошлап та өлгөрҙөңмө ни? Марат артынан әсәһенә теге иҫтәлекле фотоларҙы ебәрергә вәғәҙәләгәйнем бит. Ярай, шәп булған, әтеү ул йылғыр егет, атаһына оҡшап, Себеренә йәһәт кенә ҡайтып та китер...” – тип һүҙҙе бөтөнләй башҡа яҡҡа бороп алып китте ҡәйнәһе. “Ә һин һәр осраған бағананан көнләшеп, ҡатыныңды ыҙалатма”, – тип улына ла бармаҡ янарға онотманы.\nБарыһы ла иркен һулыш алып, бер мәлгә тын ҡалды. Кәрим тиҙ генә тоҡанып барыу холҡоноң яҡшылыҡҡа килтермәүен аңлап, үҙен ғәйепле тойҙо. Килен кеше кухняға сәй ҡуйырға сыға һалды.\nҠәйнәһе менән бер үҙҙәре генә ҡалғас, оялып ҡына уны яҡлап һүҙ әйткәненә рәхмәт белдерҙе. “Марат менән беҙҙең арала бер ни ҙә юҡ, осраҡлы ғына осраштыҡ...” – тип баҙнатһыҙ ғына аҡланды. ”Беләм”,– тине Бибиса апай ҡоро ғына. “Һинме ни инде уйнаҡлап ир-атты ҡаратыр ҡатын? Һөйәркә сыҡмай һинән”, – тип эстән генә уйланы үҙе.\n– Тағы ла бер сереңде беләм. Миңә кемде көтөргә, кемде алып ҡайтырға йыйынаһығыҙ – ейәнме, ейәнсәрме? – Ҡәйнәһенең был көтөлмәгән һорауы Миләүшәне шаҡ ҡатырҙы, хәбәре һис ышандырманы. “Һин “күпте күргән күн ҡата” – ҡәйнәңде тишек шоманға ултырта алмаҫһың", –тип көлдө Бибиса апай. – Эй, балаҡай, тормош күрмәгәнһең шул, бер ҡалаҡтай ҙа тәжрибәң юҡ. Хәҙер сәбәпһеҙ-ниһеҙ битәрләшеп ултырырға ваҡытығыҙ булмаҫ, һеҙҙе ысын ғаилә тормошо көтә...”


Чатта теркәлергә әңгәмәләште осраҡлы ғына «МИНЕҢ Ч» online видео чат танышыу һәм сервис - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nЧатта теркәлергә әңгәмәләште осраҡлы ғына «МИНЕҢ Ч» online видео чат танышыу һәм сервис\nч шәхси осраҡлы бүлмә\nӘгәр һеҙ беҙҙең ч әңгәмәләште осраҡлы биткә, тимәк, аралашыу эҙләйҺеҙ килеп эләккән йорт адресы буйынса, ул тап беҙҙә - күңелле, интригующе, серле әңгәмәләште осраҡлы менән аралаша, һеҙҙең төбәктә йәшәүсе, хатта сит илдән ситтә.\nШул иҫәптән веб-камералар менән әңгәмәләште осраҡлы, һеҙ кешенең күреү яланы эләгеп, бер ҙә осраҡлы ғына һеҙҙең компьютер ҡушыла, һәм, уны күргән, ә һеҙ уны күргән.\nБыл минутта менән башлау осраҡлы булмайҙыр менән әңгәмәләште чан, һәм таныштырыуын дауам итә. Әгәр һеҙҙе кеше ни түгел ойошторола, артабан кнопка файҙаланыу, аралашыу буйынса партнер һайланыҡ, һеҙҙең матур обдает мөмкин. Ч тулыландырыу функцияһын фильтрация, ул вариант менән ярҙам түбәндәгесә бирергә мөмкин: үҙем тураһында ҡайһы бер мәғлүмәттәрҙе күрһәтеү мөмкинлеге бар, дөрөҫ ориентирлашыу өсөн әңгәмәләште осраҡлы ҡыҙыҡһынмай. Видео ч — ул иң тиҙ һәм ябай ысулы онлайн таныштырҙы. Бында көтөлмәгән күп, һеҙ белгәнсә түгел, бәлки реаль тормош һәм осрашыуҙар дауам аптырай һәм һеҙҙең ниндәй ҡыҙма. Төп видеокамера тоташыу өсөн файҙаланыу мөмкинлеген бирә, ә һеҙ осраҡлы видео чат барыһы өсөн механизм эшләй.\nБеҙгә килеүселәр ч киң ҡулланыла, текст чаттар, бигерәк тә шул, кем бында смартфон йәки планшеттар аша ҡушыла.\nБер иптәшемдән хат йәки был мөмкин булһа, улар менән уртаҡлашасаҡ һеҙҙең үҙегеҙ ашағыҙ. тормошондағы ваҡиғалар, яңылыҡтар, киләсәккә пландары. Осраҡлы әңгәмәләште бушлай булыуы менән аралашып, үҙ алдына оло маҡсаттар ҡуйып, хәтерле һәм иң мөһиме, барлыҡ хыялдарын тормошҡа ашырыла, Интернет менән була.\nОстроумный һәм аралашыусан кеше ч коллективын сәләмләп, яҡшы кәйеф - уңышлы интернетта танышҡан.\nБеҙҙең ч ишков — тематик был бүлмә. Бында төрлө темаһына ҡарап: флирт, мөхәббәт, секс менән әңгәмәләште.\nскайп аша танышып видео минең битендә таныша скачать ч рулетка видеочивать ҡыҙы менән онлайн ҡыҙ менән видео чат 18 башҡа бушлай теркәү видео чат 10 ч рулетка танышырға мөмкин. видео менән танышты эротика


Татлы тамыр үҫтереүсе Ҡырмыҫҡалы районы хужалыҡтары уңыштарын юғалтыуҙан ҡурҡа. Аграрийҙар йәшелсәне заводҡа оҙата алмай. Әлегә районда яңы уңыштың яртыһы ҡаҙып алынған, тик уның күбеһе баҫыуҙа ятыуын дауам итә. Был бәйле тамыраҙыҡ кибә лә башлаған.\nАртур Нурғәлиев сөгөлдөрҙө иртә ҡаҙа башлауҙың зыянын һанай. Гектарынан 30 мең һум самаһы килемде юғалтабыҙ, ти «Шайморатов» яуаплылығы сикле йәмғиәте етәксеһе. Сөнки хужалыҡ «Раевка» шәкәр заводы менән килешеүгә ярашлы, татлы тамырҙы ҡаҙып алыуға иртәрәк төшә.\nАртур Нурғәлиев «Шайморатов» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте етәксеһе: «Ҡарламан» шәкәр заводы ябылыу менән беҙ сөгөлдөр баҫыуҙарын ике тапҡырға кәметтек. Быйыл сәселгән 300 гектарҙы ҡаҙып алыу проблема түгел, оҙағыраҡ ултырһа ла була ине. Тик эшкәртеүсе үтенесе буйынса сентябрҙән үк эш башланыҡ. Ә хәҙер быға үкенәбеҙ».\nБаҫыу ситендә 4 мең тоннаға яҡын сөгөлдөр тау булып өйөлөп ята. Ул мөмкин тиклем тиҙерәк шәкәр заводына эләгергә тейеш тә, тик Раевкала тәүлегенә 6 мең тонна ғына татлы тамыр ҡабул итәләр. Өҫтәүенә, предприятие йөк автомобилдәрен дә етерлек кимәлдә бирмәй тип зарлана хужалыҡтар. Аграрийҙар көнөнә 100-гә яҡын тағылмалы «Камаз» сөгөлдөр тейәп ебәрә ала, тик уларға килгән йөк автомобилдәре биш тапҡырға әҙерәк.\nҠыҙғанысҡа, район хужалыҡтары менән тик «Раевка» шәкәр заводы ғына эшләй. Быға тиклем Мәләүездәр ҙә бында килеп етергә вәғәҙә итһә лә, һүҙҙәрендә тормаған. Күрәһең сеймал әлегә үҙҙәрендә лә етәлер. Аҙағыраҡ башҡа заводтар ҙа Ҡырмыҫҡалы татлы тамырына иғтибар итер ҙә, тик һуң булмаҫмы?


Диоксиндар менән тәүгә беҙҙең республика үткән быуаттың 90 -\nсы йылдар башында осрашты. Маңлайға - маңлай бәрелеште тиһә к дә була, быға сәбәп булып ҙур сәнәғәт предприятиеларында техноген авариялар торҙо. Ул ваҡытта был турала гәзит - журн алдарҙа күп яҙылды, күп һөйләнелде, бөгөн иһә был тема онот ола төштө. Шуға ҡарамаҫтан диоксиндар проблемаһы кәмемәне, с өнки был ҡушылмалар экология һәм дөйөм тереклек өсөн хәүеф т ыуҙырыуҙан туҡтамай.\nЙәмәғәтселектең хәтеренә был турала химия фәндәре кандид аты, Башҡортостандың экология йәһәтенән ғилми - тикшеренеү\nүҙәге директоры Эдуард Круглов төшөрҙө. Бөтә Рәсәй журналис тар ассамблеяһы сиктәрендә "Тирә - яҡ мөхитте һаҡлау йылы" т емаһына үткәрелгән "түңәрәк өҫтәл" кәңәшмәһендә ғалим диокси ндар һәм уларға ҡағылышлы проблемаларҙы хәл итеү тураһында д оклад менән сығыш яһаны. Диоксиндар - химия, металлургия, эл ектротехника һәм башҡа тармаҡтарҙа сәнәғәт һәм башҡа сүп - с ар яндырғанда барлыҡҡа килә. Уларҙың иң ҙур бәләһе - кеше о рганизмында оҙаҡ һаҡланыуы. Әсә һөтө менән улар яңы тыуған б алалар организмына ла ҙур күләмдә эләгә.\nДиоксиндар проблемаһы асыҡланғас уҡ Башҡортостанда эколог ик үҙәк төҙөлдө. Уға БР биләмәләрендә диоксиндарҙы контролдә\nтотоу бурысы йөкмәтелде. Был йәһәттән эштең бик күп булыуы н әйтеп үтергә кәрәк. Өфө менән Стәрлетамаҡ ҡалалары айырыус а етди хәүеф тыуҙырҙы. "Химпром" биләмәһе ер шарында иң быср аҡ урын тип танылды, ә "Каустик"та эшләүсе бер нисә ҡатындың\nкүкрәк һөтөндәге диоксин кимәле шулай уҡ беҙҙе донъяла бере нсе урынға сығарҙы. Артабан һуҙырға ярамай ине. Республикала\nкәрәкле саралар комплексы, шул иҫәптән "Диоксин" программаһ ы булдырылды.\nӘммә, тип билдәләне Эдуард Круглов, диоксин таралыуы менә н барлыҡҡа килгән проблемаларҙы төбәк проблемаһы тип кенә ҡа рарға ярамай. Был турала түбәндәге факт та һөйләй. 2002 йылд а 148 ил, шул иҫәптән Рәсәй ҙә, тотороҡло органик бысраныуҙа р хаҡында Стокгольм конвенцияһына ҡул ҡуйҙы. Унда диоксиндар\nпроблемаларына айырым иғтибар бирелә.\nБындай проблемалар беҙҙә етерлек, шулай уҡ быны танырлыҡ ҡыйыулыҡ та бар. Ә илдең 10 - 15 субъектында, ғалимдар раҫла уынса, диоксиндар проблемаһы шулай уҡ киҫкен тороуына ҡарам аҫтан ,был турала ҡайһы бер сәбәптәр арҡаһында һөйләнелмәй. Шул уҡ Мәскәүҙе алайыҡ. Унда диоксиндар, уларҙың халыҡ һаулы ғына тәьҫире тураһында мәғлүмәтте эҙләп табырлыҡ түгел. Шунд ай уҡ картина Волгоград, Пермь, Екатеринбург һәм башҡа ҡалал арҙа ла күҙәтелә.\nБеҙ беренселәрҙән булып ҡатмарлы һорауҙарҙы күтәреп сыҡты ҡ, уларҙы хәл итеү юлдарын билдәләнек. Был барлыҡ проблемала рҙың юҡҡа сығыуын аңлатмай, әлбиттә, әммә беҙҙең ғилми йәмәғ әтселек ябай күҙәтеүселәрҙән төбәктең экологик хәүефһеҙлеге 3q3m әүҙем көрәшеүселәр рәтенә баҫты.


Мөхәббәтте никах юҡҡа сығармаһын\nХөрмәтле дуҫтар! Беҙгә төрлө сетерекле, ауыр хәлгә ҡалған кешеләр йыш мөрәжәғәт итә. Уларға ярҙамдан ошо рубриканы асырға булдыҡ. Рубриканы билдәле адвокат, күп кешеләргә ауыр хәлдән ҡотолорға ярҙам иткән адвокат Мөжәүиров Заһит Марсель улы алып бара. Уның телефон номеры: +79656567877\nКәләшемә бик яратып өйләндем. Ул туй ваҡытында төшкән аҡсаны үҙе йыйып ултырҙы. Ҡунаҡтар аҡсаны хужа йыйырға тейеш тиһә лә. Туйға 500 мең һумдан ашыу аҡса төштө. Мин ҡыуандым, кәләшем менән сит илгә барып ял итербеҙ тип. Тик аҡса юҡҡа сыҡты. Кәләш үҙенә ҡиммәтле тун, биҙәүестәр, айфон һатып алған да, ҡалғаны менән үҙенең кредитын ҡаплаған. Миңә әйтеп эшләһә бер һүҙем булмаҫ ине. Ошо хаҡта әйткәс, ул: "Ты мужик, ты обязан зарабатывать, а я тратить!" тип аҡырҙы. Айырылыштыҡ. Һанап сығара башлағас минең туғандарымдан 400 мен һум аҡса төшкәне асыҡланды. Тимәк, ул аҡса минеке! Суд аша мин ул аүсаны ҡайтара аламмы икән?\nАдвокат Мужавиров Заһит Марсель улы яуап бирә: Үкенескә ҡаршы, был осраҡта бер нисек тә аҡсаны ҡайтарып булмай. Һеҙ ҡатынығыҙ менән айырылышып өлгөргәнһегеҙ, тимәк, никахта йыйылған мөлкәт юҡ. Бәхетһеҙлеккә ҡаршы, яңы өйләнешкән парҙар араһында шундай низағтар сығып, ғаилә тарҡалып ҡуя. Шуға күрә барыһын да алдан һөйләшегеҙ, килешегеҙ, никах килешеүе (брачный договор) төҙөгөҙ.


Юлдар ҙа, уйҙар ҙа, теләктәр ҙә бер » "Урал" гәзите\n2012 йыл да үҙенең шатлыҡтары, ѳмѳттәре, аяныстары, ғәҙелһеҙлектәре менән тарих тѳпкѳлѳндә ҡала. Бик күптәр Яңы йылға ҙур ѳмѳттәр бағлай. Һәм һәр осраҡта барлыҡ уй-ниәттәрҙе шәхси мәнфәғәттәр менән генә бәйләп ҡарау дѳрѳҫ булмаҫ, сѳнки һәр фекерле кеше үткән йылға йомғаҡ яһап, Яңы йылға аяҡ баҫҡанда донъялағы милләт яҙмышы, сәйәсәт үҙгәрештәре тураһында уйлана.\nБеҙҙең быуын кешеләренә ҡаршылыҡлы осорҙа йәшәргә насип булды. Шунлыҡтан оло йәштәгеләрҙе, урта быуындарҙы бик етди һорауҙар борсой. Беҙ киләсәк быуынға ниндәй мираҫ ҡалдырабыҙ? Хәҙерге дини үҫеш алға табан дауам итерме һ.б. Техник яҡтан үҙгәрештәр бихисап, ә кеше күңелендә кризис, рухи яҡ бик түбән. Йонсой-йонсой, аҙаша-аҙаша хаҡлыҡҡа юл яра йәмғиәтебеҙ, сѳнки хәҙер иманлы һәм иманһыҙ тормош араһында кѳрәш бара.\nӘҙәм балаһы яңы шарттарға, яңы үҙгәрештәргә бик тиҙ эйәләшә.\nШѳкѳр, дин тоторға мѳмкинлегебеҙ бик ҙур. Мәҙрәсәләрҙә, мәсеттәрҙә дәрестәр бирелә, күп кешеләр дин ғилемен ѳйрәнә. Әлбиттә, был киләсәккә ѳмѳттәр уята. Һәләтле шәхестәр илебеҙҙе алға әйҙәһен ине. Ләкин кеше ҡаршылыҡлы зат, уға тѳрлѳ сифаттар хас. Халҡыбыҙҙың бер мәҡәлендә, ауыр тормош кешене тилмертә, еңел, мул, харам йыйылған байлыҡ тилертә, тиелгән. Ябай кеше бәхете, кеше яҙмышы менән бәйле һүҙҙәр һәр кемде уйландырһын ине, тормошобоҙҙоң, ғүмеребеҙҙең ҡәҙерен белеп, шѳкѳр итеп йәшәйек, сѳнки бѳтә ауырлыҡтарҙы бары тик бергәләшеп, үҙ-ара татыу йәшәп, ярҙам итеп кенә еңергә мѳмкин. Һис шикһеҙ, беҙҙең бѳтә ѳмѳтѳбѳҙ балаларыбыҙҙа, йәштәрҙә, улар - беҙҙең киләсәгебеҙ. Ил кѳндәребеҙгә тыныслыҡ, йәштәргә файҙалы ғилем, ғаилә ҡорғандарға ғаилә бәхете, тигеҙ мѳхәббәт, бәрәкәтле кәсеп, бѳтмәҫ-тѳкәнмәҫ сәләмәтлек алып килһен 2013 йыл! Иман-әхлаҡ түл йыйһын! Шатлыҡ, ѳмѳт шәмдәрегеҙ һүнмәһен!


23 ноябрҙә йәш ярымлыҡ ҡыҙ бала ауыр хәлдә Стәрлетамаҡ ҡалаһының клиник дауаханаһына эләгә\nСабый ҡаты ауырып мәрткә китә. Киң мәғлүмәт сараларында баланы әсәһе туҡмап ошо хәлгә еткергән тигән хәбәр тарала.\nСтәрлетамаҡ ҡалаһының тәфтиш бүлеге осраҡ буйынса тикшереү башлай. Ләкин уның һөҙөмтәләре буйынса ҡыҙҙың тәнендә бер ниндәй ҙә туҡмау эҙҙәре табылмай. Медицина учреждениеһында сабыйға үпкәһе һәм баш мейеһе шешкән тигән диагноз ҡуйыла.\nМарат Самойлов, Рәсәй тәфтиш комитеты Башҡортостан идаралығы Стәрлетамаҡ ҡалаһы бүлегенең махсус эштәр буйынса тәфтишсеһе: «Хоҡуҡ һаҡлау органдарына Стәрлетамаҡ ҡалаһында йәшәүсе ҡатын үҙенең балаһын ҡаты туҡмаған тигән хәбәр килде. Әле осраҡ буйынса тикшереү дауам итә. Тикшереү барышында 22 ноябрь көнө, ҡатын менән бергә йәшәүсе ирҙең тәмәке тартырға сыҡҡанда баланың ауыр тын алыуын һиҙеп, тиҙ ярҙам саҡырыуы асыҡланды».\nӘле бала мәрттән сыҡҡан. Ләкин ул ашамай, хәрәкәт итә алмай. Киләсәктә тулыһынса һауыға алыу-алмауын аныҡ ҡына әйтеп булмай, ти табиптар. Баш мейеһе шешкәнлектән, сабыйҙың мейе ҡатламы зыян күреүе ихтимал. Бала әлегә реанимация бүлегендә ята. Табиптар әйтеүенсә, хәле бер аҙ яҡшырғас, ул дауалау бүлегенә күсереләсәк.


Өфөлә Комсомол урамы участогында автотранспорт хәрәкәте ваҡытлыса ябыласаҡ\nЮл эштәре башҡарғанда хәрәкәт именлеген тәьмин итеү маҡсаттарында 2020 йылдың 17 ғинуары 24.00 сәғәттән 31 мартҡа тиклем Комсом урамының өс буйы буйынса Галле урамынан алып Бессонов урамына тиклем участокта хәрәкәт итеү өлөшө ябыласаҡ.\nЮл эштәре башҡарғанда хәрәкәт именлеген тәьмин итеү маҡсаттарында 2020 йылдың 17 ғинуары 24.00 сәғәттән 31 мартҡа тиклем Комсом урамының өс буйы буйынса Галле урамынан алып Бессонов урамына тиклем участокта хәрәкәт итеү өлөшө ябыласаҡ. Автотранспорт хәрәкәте Комсомол урамының бер яғында, Бессонов урамына табан хәрәкәт итеү юлы менән башҡарыласаҡ.\nӨфөлөләрҙе һәм баш ҡала ҡунаҡтарын юл эштәре менән бәйле ваҡытлы уңайһыҙлыҡтарға аңлы ҡарауҙарын һорайҙар һәм үҙ маршруттарын алдан планлаштырырға йәки альтернатив юлдарҙы файҙаланырға кәңәш итәләр.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Өфөлә үткән йылдың сентябренән Комсомол урамында, Һади Дәүләтшин бульварынан алып Урман техникумы урамына тиклем участокта, «Хәүефһеҙ һәм сифатлы автомобиль юлдары» милли проекты сиктәрендә төҙөкләндереү эштәре алып барыды. Реконструкция объектының оҙонлоғо 3,84 км тәшкил итә.\nҺыуыҡ һауаторошо булғанда фрезерлау эштәре мөмкин булмағанлыҡтан һалҡындар башланғансы иҫке асфальт-бетон ҡатламын алыу буйынса эштәр башҡарылды. Хәҙерге ваҡытта коммуникацияларҙы сығарыу һәм селтәрҙәрҙе өр-яңынан төҙөү буйынса эштәр башҡарыла.\nТөҙөкләндереү эштәре тамамланғандан һуң Комсомол урамы Октябрь проспектының «дублеры» буласаҡ. Дүрт буйлы хәрәкәт алты буйлыға әүереләсәк.


Гармуныңдың төймәләрен нисек белеп баҫаһың | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n“Рәсәй-Башҡортостан” каналы иғлан иткән “Уйна гармун” телевизион ярышы аҙағына яҡынлаша.\nСама менән ай ярым дауам иткән ярышҡа Башҡортостан тамашасылары ғына түгел,ә Рәсәй субьектатрында йәшәгән оҫта ҡуллы гармунсылар ҙа теләп ҡатнашты. Улар ебәргән видеояҙмалар һаны ярты меңдән ашыу. Тап бөгөн, көндөҙгө 15 сәғәттә тауыш биреү тамамлана. Еңеүсене тап һеҙ билдәләйһегеҙ, мөхтәрәм йәмәғәт. Беҙҙең сайт ГТРК.ТВ.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ӘЙТ ӘЛЕ, ГӨЛНӘЗИРӘ, ҠАЙҘАН ҺУҢ ИРЛАНД ҠЫҘЫНДА БАШҠОРТ ҺАҒЫШЫ? - 2019 - Мәҡәләләр\nӘЙТ ӘЛЕ, ГӨЛНӘЗИРӘ, ҠАЙҘАН ҺУҢ ИРЛАНД ҠЫҘЫНДА БАШҠОРТ ҺАҒЫШЫ?\nЙәш саҡта алыҫ илдәр, мажаралы сәйәхәттәр, батырлыҡ күрһәтеү, күркәм ҡаҙаныштарға өлгәшеү тураһында хыялланмаған кеше лә булмайҙыр. Күрәһең, хәҙерге быуындарҙың аҫҡы, боронғо аңында ҡасандыр меңәр йылдар әүәл тыуған-үҫкән ерҙәренән халыҡтарҙың бөйөк күсеше дәүерҙәрендә сығып китеп ғәйеп булған ҡан-ҡәрҙәштәре тураһындағы образдар һәм хис-кисерештәр шул рәүешле пәйҙә булалыр. Хәҙерге Европа милләттәренең күп быуаттар буйына ошо ҡитғаға килеп-китеп торған төрлө ҡәүемдәрҙән формалашҡанын тарих фәне лә инҡар итмәй. Халыҡтарҙың һинд-европа төркөмөнә ҡараған испан һәм рустарҙың ата-бабалары ла донъя башынан бирле әле биләгән ерҙәрендә йәшәмәгән бит һәм уларҙың, ниндәйҙер пассионар талпыныш һөҙөмтәһендә айырылышып, Евразия далаларынан хәҙерге Европаның төрлө тарафтарына барып юлығыуы бик мөмкин.\nӘ бына башҡорт кешеһенең юйыла барған хәтер төпкөлөндә ошондай боронғо донъяуи кисерештәр шауҡымы, йәғни тарихи һағыш йәшәйме икән? Йәшәйҙер, тим, сөнки арабыҙҙа халҡыбыҙҙың этник тамырҙарын сал тарих төпкөлөнән эҙләүселәр, башҡорт этносын Ер шарындағы иң боронғо ҡәүемдәрҙең береһе булыуын раҫлаусылар күбәйгәндән-күбәйә бара бит. Бынан бер нисә йыл элек үҙен Мәүлет әүлиә тип атаған милләттәшебеҙ халҡыбыҙҙың тарихи миссияһы һәм киләсәге тураһындағы фекерҙәрен белдереп, ҡулдан-ҡулға йөрөүсе хат таратҡайны. Был заттың үҙ халҡына мөрәжәғәтендә фәһемле фекерҙәр байтаҡ. Айырыуса киләсәгебеҙҙең асылын боронғо телебеҙҙән эҙләргә кәрәклеге тураһындағы фекере бик төплө һәм нигеҙле тойолдо миңә. Минеңсә, төрлө төркөмдәргә ҡараған донъя халыҡтары телдәрен этнолингвистик сағыштырыу юлы менән глобаль тикшеренеүҙәр ойошторола ҡалһа, айырым телдәрҙең килеп сығышы менән бер рәттән, хәҙерге заманда бөтөнләйгә сит-ят булып бөткән милләттәрҙең уртаҡ архаик тамырҙарын да асыҡлап булыр ине.\nМин шәхсән кешелек берҙәмлеген, фән-ғилемде дини тәғлимәтҡә ҡаршы ҡуймайынса, белем серҙәрен аса алыу һәм боронғо тәү тел (йәки ике-өс башланғыс тел) берлеген раҫлай алыу аша иҫбатлап була, тип фекер йөрөтәм. Тик был юҫыҡта фәлән-фәлән милләттең теле тарихта иң боронғоһо булған икән, кеүегерәк фараздарға ышанып барыу ярамаҫ. Милли тел менән этностың архаик теле араһындағы айырма ла ер менән күк айырымлығы кеүектер бөгөн. Әммә боронғолоҡ саҡырыуы, меңәр йылдар аша кире ҡайтыусы тарихи шаңдауҙай, бәғзе бер заттарҙың зиһен-кисерештәрендә тере камертондағы кеүек рухи яңғыраш табалыр. Тап ошондай рухи ауаздашлыҡтан мәхрүм булмағандарға ғына әлеге "тарихи һағыш", йәғни үҙеңдең айырым йәнеңдең һиңә тиклем йәшәп киткән меңәрләгән йәндәр аша боронғо халыҡтарға ҡан-ҡәрҙәшлеген, яҡынлығын һиҙеү-кисереү мөмкинлеге хас.\n...Элегерәк телевизорҙан аҙна һайын күрһәтелгән "Киносәйәхәттәр клубы" тигән тапшырыуҙы халыҡ ҡыҙыҡһынып ҡарай ине. Шул тапшырыуҙарҙың береһе башланып торғанда мин икенсе бүлмәлә инем, әммә телевизорҙан ишетелгән таныш булмаған көй минең иғтибарымды йәлеп итте: ул көй бер ни тиклем беҙҙең башҡорт моңдарына ауаздаш булғандай тойолдо миңә. Ғәжәпһенеп, был тапшырыуҙы ҡарарға булдым. Баҡһаң, Сенкевич Британия тарафтарында булған алыҫ Ирландия тураһында тапшырыу әҙерләгән икән. Ирландтарҙың бейеүҙәрен дә күрһәттеләр, бик хәрәкәтсән, темпераментлы бейей икән ирланд халҡы. Уларҙың бейеү көйҙәрендә лә беҙҙең ҡайһы бер етеҙ ритмға ҡоролған бейеү мотивтарын шәйләргә була ине. Миңә шул саҡта ошо бер ни менән дә аңлатып булмаған моң аһәңдәшлеге бик ғәжәп булып тойолғайны. Әмәлгә ҡалғандай, ошо оҡшашлыҡты дәлилләп торған тағы бер ваҡиға булды ул ваҡытта. Үҙгәртеп ҡороу ("перестройка" тип аталды ул) сәйәсәте йылдарында Америка менән мөнәсәбәттәр йылына биргәс, беҙҙең филармониябыҙҙың бер төркөм артистарына тарихыбыҙҙа беренсе тапҡыр АҠШ-та сығыш яһау мөмкинлеге тыуҙы. Улар ошо мәҙәни сәйәхәттән ҡайтҡас, радионан махсус тапшырыу булды. Артистар үҙ тәҫьораттары тураһында һөйләне, әммә мине иң тулҡынландырғаны уларҙың ирланд сығышлы студент ҡыҙҙар менән осрашыуы тураһында бәйән итеүе булды. Был ваҡиғаны артистарыбыҙ үҙҙәре лә бер мөғжизәләй күреп һөйләгәйне.\nБеҙҙең артистарға Америка университеттарында студенттар алдында ла сығыш яһарға тура килгән. Шулай, бер университеттағы концерттан һуң беҙҙең артистарыбыҙ янына әлеге ирланд ҡыҙҙары килеп, уларҙың сығышын бик яратып ҡабул итеүен белдерә лә, бергәләп тороп, боронғо йырыбыҙ "Гөлнәзирә"не көйләп тә ебәрә. Аптырап ҡалған яҡташтарыбыҙҙың һорауына улар үҙҙәренең фольклор мәҙәниәте менән бик ҡыҙыҡһынып, университет фонотекаһындағы донъя халыҡтары көйҙәре араһынан тап ошо башҡорт халыҡ йырын оҡшатып һайлап алыуы тураһында һөйләй. Ни өсөн башҡорт көйҙәрен үҙ итеүҙәре тураһында һорағас, "Һеҙҙең йыр-моңдарығыҙ беҙҙең боронғо ирланд көйҙәрен хәтерләтә, шуға ла күңелдәребеҙгә хуш килде улар", тип яуаплай. Күрҙегеҙме инде, океандар аша ғына түгел, быуаттар аша үтеп, ирланд ҡыҙҙары йөрәгендә тыуған "башҡорт һағышы"! Ошо моментты, даһи Гёте яҙғанса: "Туҡта әле, шул бер мәл, һин - гүзәлһең!" - тип нарыҡларға булыр ине. Бер туҡтауһыҙ үҙгәреп торған фани донъяла бер нәмә лә бөтөнләйгә юҡҡа сыҡмайҙыр, икенсе дәүерҙәрҙә һәм яңы шарттарҙа яңыса ҡабатлана торғандыр, тигән фекер йәшәй. Боронғолоҡ ауазы, халыҡтарҙың тарихи хәтерендә булмаһа ла, генетик (аҫҡы аң) булмышында, тел тамырҙарында, йыр-моң даирәһендә һаҡлана килеп, беҙҙең күңелдәребеҙҙе ваҡыты-ваҡыты менән һиҫкәндереп ҡуялыр. Башҡорт менән инглиз телдәренең өн-фонетика өлкәһендәге уртаҡлығы нисек боронғо булһа, Ирҙәр иле ("Ирландия" атамаһы шул мәғәнәгә эйә) менән ата-бабаларыбыҙҙың архаик Башғарт-Башар-Баширҙәр донъяһы бәйләнешенең дә ысынбарлыҡҡа тап килеүен шулай уҡ боронғо бер күренеш тип атарға хаҡлыбыҙ. Улай булмаһа, беҙҙең халҡыбыҙ кеүек үк ирек һөйөүсе, яугир, ғорур һәм баш бирмәҫ булып танылған ирландтарҙа "башҡорт һағышы" тип атап булған феномен бер ҡасан да, бер кемдең дә күңелен биләмәҫ ине. Әйткәндәй, башҡорт һәм ирланд бейеүҙәрендәге тыпырлау элементтарының оҡшашлығын да ат йәнле халыҡтарыбыҙҙың зауыҡ уртаҡлығы рәүешендә ҡабул итергә кәрәктер.\nЯҙылған: 16.09.19 | Ҡаралған: 224


Беҙ ярҙамға беренсе киләбеҙ\n27 Декабрь 2018, 20:22\nРәсәйҙә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығын булдырыу талабы даими рәүештә табиғи, техноген hәм эпидемиологик характерҙағы ғәҙәттән тыш хәлдәр һаны артыуға бәйле ине.\nБындай hәләкәттәр йыш ҡына кешеләрҙең һәләк булыуына hәм ғазаптарына, матди ҡиммәттәрҙе юҡа сығарыуға сәбәп була. Ғәҙәттән тыш хәлдәр транспорт магистралдәрендә hәм һыу өҫлөктәрендә, магистраль торба үткәргестәрҙә, янғындарҙа hәм торлаҡ hәм социаль-көнкүреш билдәләнешендәге биналарҙа шартлауҙар ваҡытында, сәнәғәт объекттарының технологик йыһаздарында, химик ҡурҡыныс hәм радиоактив матдәләр сығарғанда, терроризм, дауылдарҙа, көслө ямғыр hәм ҡар өйөмдәре, ташҡын эпидемияларында барлыҡҡа килергә мөмкин.\nТабиғи бәлә-ҡазалар менән көрәш, hәләкәт hәм hәләкәт һөҙөмтәләрен бөтөрөү тураһындағы бойороҡ 1994 йылда үҙ көсөнә инә, ә 1995 йылда Рәсәй Федерацияһы Ҡоткарыусы көнөн билдәләү тураһындағы указға ҡул ҡуйылған. Был йылдарҙа ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре үткәргән эҙләү-ҡоткарыу эштәренең һаны иҫәпкә бирелмәй. Ҡоткарыусылар техноген hәләкәттәр, табиғи катаклизмдар, торлак йорттарҙа hәм сәнәғәт объекттарында hәләкәттәр осрағында беренсе саҡырыу буйынса килә.\nРайонда Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Башҡортостан Республикаһы буйынса Федераль янғынға ҡаршы хеҙмәттең 12-се отряды федераль дәүләт бюджет учреждениеһының 68-се янғын часы эшләй. Барлыҡ шәхси состав та ҡоткарыусы булараҡ, ә часть үҙе янғын һүндереү-ҡотҡарыу эштәренә аттестацияланған.\nҠоткарыусының эше ул — техника hәм йыhаздарҙың даими әҙерлеген тәьмин итеү, hөнәри күнекмәләрен камиллаштырыу буйынса көндәлек тырыш хеҙмәт. Янғын ҡурҡынысһыҙлығы хеҙмәте кисергән матди-техник, финанс менән тәьмин ителештең ауырлыҡтарына ҡарамаҫтан, район халҡы hәм ҡунаҡтары эш көндәрендә лә, байрам көндәрендә лә үҙҙәрен изгелекле эшкә бағышлаған ҡоткарыусылар hәр ваҡыт ярҙамға килә, тип ышана алалар.\nБарлыҡ ҡоткарыусыларға уларҙың бәхетле hәм сәләмәт булыуҙарын теләйем. Һеҙҙең тормошоғоҙҙа мөмкин тиклем аҙыраҡ ғәҙәттән тыш хәлдәр hәм мөмкин тиклем күберәк яҡты, шатлыҡлы hәм тыныс көндәр булһын.\n«БР буйынса Федераль янғынға ҡаршы хеҙмәттең 12-се отряды» федераль дәүләт бюджет учреждениеһының 68-се янғын часы начальнигы.


Ленин ордены кавалеры\nБөтөн колхоз-совхоз производствоһы тарихында район хужалыҡтары етәкселәренең бары икәүһе генә Советтар Союзының иң юғары дәүләт наградаһы – Ленин орденына лайыҡ булған. 1966 йылда ете йыллыҡ йомғаҡтар буйынса Ленин ордены менән Салауат Юлаев исемендәге колхоз рәйесе М. Шараев бүләкләнә. Ә 1971 йылда һигеҙенсе биш йыллыҡ йомғаҡтары буйынса Жданов исемендәге колхоз рәйесе Мулланур Хәби улы Ғибәҙуллин Ленин ордены кавалеры була.\nМулланур Ғибәҙуллин 1923 йылдың 20 ноябрендә Мәсәғүт кантоны Ямаш волосы, хәҙерге Мәсетле районының Яңы Мөслим ауылында тыуған. Урындағы мәктәптә 7 класс һәм Стәрлетамаҡ ауыл хужалығы етәксе кадрҙар мәктәбен (1952 й.) тамамлаған.\nХеҙмәт юлын 1939 йылда “Коммунар” колхозы хисапсыһы булып башлай. Бер ни тиклем ваҡыттан Мәсетле районының “Заготзерно” келәте мөдире булып эшләй башлай. 1942 йылдың яҙында Ҡыҙыл Армия сафына алына, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Сталинград һәм Көньяҡ-Көнбайыш фронттарында отделение, взвод командиры вазифаларында һуғыша (кесе лейтенант Мулланур Ғибәҙуллиндың хәрби батырлыҡтары тураһында үҙ ваҡытында тыуған яҡты өйрәнеүсе Рәфҡәт Хаматуллин район гәзите биттәрендә ентекләп һөйләгән ине). 1946 йылдың февралендә ул тыуған ауылына ҡайтып, колхозда эш башлай: ҡабул итеү пункты мөдире, бригадир һәм колхоз рәйесе урынбаҫары була. 1952 йыл һуңында Жданов исемендәге колхоз рәйесе итеп һайлана һәм 1986 йылда пенсияға сыҡҡансы шунда эшләй.\nУның етәкселегендә бөртөклөләрҙең уртаса йыллыҡ уңышы бишенсе биш йыллыҡта (1951 – 1955) 7 центнерҙан ун беренсе биш йыллыҡта (1981 – 1985) 20,1 центнерға тиклем арта, был – район хужалыҡтары буйынса уртаса күрһәткестән юғарыраҡ. 1986 йылда гектарынан 25,6 ц иген алына, дәүләткә 17085 ц иген һатыла, был пландан 9,5 процентҡа күберәк.\nМалсылыҡта ла юғары һөҙөмтәләргә ирешелә. Колхоз дәүләткә 1953 йылда – 530, 1986-ла 13000 центнер һөт, 1953 йылда – 150 һәм 1986 йылда 2550 ц ит һата. Мал һаны һәм уның продуктлылығы тотороҡло үҫә.\nХужалыҡтың килеме 1953 йылда 34 мең һум, 1986-ла 1700000 һум тәшкил итә.\nМулланур Хәби улы етәкселегендә колхоз райондың күп тармаҡлы, юғары рентабелле алдынғы хужалығына әйләнә. Бында колхоз рәйесе – үҙ эшен белгән оҫта һәм ауыл хужалығын ойоштороусы, колхоз производствоһына игенселек һәм малсылыҡ өлкәһендәге алдынғы алымдарҙы ныҡышмалы индергән инициативалы етәксенең хеҙмәте ғәйәт ҙур. Һөҙөмтәлә колхоз юғары игенселек хужалығы булып китә.\nУның хеҙмәт биографияһынан ҡыҙыҡлы факт килтерергә мөмкин: район ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәре араһынан уның 30 йылдан ашыу колхоз “вожагы” булып эшләү дәүерендә бер уға ғына колхозсыларҙан юғары инстанцияларға бер генә лә яҙма йәки телдән ялыу биреүсе булмай.\nАуыл хужалығы производствоһын үҫтереүҙә һәм дәүләткә игенселек һәм малсылыҡ продукттарын һатыу буйынса биш йыллыҡ планды үтәүҙә ирешелгән уңыштары өсөн 1971 йылда СССР Юғары Советы Президиумы Указы менән Мулланур Ғибәҙуллин Ленин ордены менән наградлана.\nШуныһы ҡыҙыҡлы, бер Указ менән бер үк ваҡытта юғары наградаға бер колхоздың ике вәкиле – рәйес һәм сусҡа ҡараусы (Сәмәрйә Кәримова) лайыҡ булды. Үҙенең юғары производство күрһәткестәре менән был колхоз райондың башҡа хужалыҡтарынан ҡырҡа айырылып торған, күрәһең.\nМулланур Хәби улы Ленин орденынан (1971) тыш, шулай уҡ II дәрәжә Ватан һуғышы (1985), Ҡыҙыл Йондоҙ (1944) ордендары, “Хеҙмәт батырлығы өсөн” (1966), “Батыр хеҙмәте өсөн” (1970), “Сиҙәм һәм ҡалдау ерҙәрҙе үҙләштергән өсөн” (1957) миҙалдары менән бүләкләнгән.\nУн бала атаһы, шәп ғаилә башлығы, ҡурҡыу белмәҫ яугир, колхоз производствоһының ныҡлы хужалыҡ итеүсеһе иҫән сағында һәр ваҡыт ауылдаштарының оло ихтирамы менән файҙаланды һәм 30 йыл дауамында ауыл һәм район советтарының алмашсыһыҙ депутаты булды.


Республика көнө уңайынан Баймаҡ районы Таулыҡай ауылында Колибри йәмғиәтенең тағы бер филиалы үҙ ишектәрен асты. Был предприятие көньяҡ райондарҙа тормошҡа ашырылған инвестиция проектының бишенсеһе. Белеүебеҙсә, быйыл ғына ошондай уҡ тегеү цехтары райондың Ҡолсора һәм Йомаш ауылдарында асылып, йөҙҙән ашыу кеше эшле булғайны. Был оҫтаханала ла йөҙ эш урыны ҡаралған, әле цех хеҙмәткәрҙәр менән тулыландырыла.\nУрындағы халыҡ тегеү цехының асылыуын түҙемһеҙлек менән көтә. Сөнки бөгөнгө көндә халыҡты эш урыны менән тәьмин итеү- көн талабы. Урында гөрләп эшләп торған ойошма-предприятиелар, колхоз ауыл тормошона бер ни тиклем йәм өҫтәй. Эш бар икән, тимәк, ауылдың киләсәге лә бар тигән һүҙ.\nЭлекке балалар баҡсаһы бинаһын тергеҙеп, унда тегеү цехын булдырыу урындағы етәкселәрҙең хеҙмәтенә бәйле. Әле бында күрше-тирә ауылдарҙан утыҙҙан ашыу ҡатын-ҡыҙ эшкә йәлеп ителгән, киләсәктә цехта эш урынын йөҙгә тиклем еткереү күҙаллана. Ләкин яны предприятиеға эләгеү өсөн дә һынау ҙур. Тәүҙә ҡатын-ҡыҙҙар ике ай буйы әҙерлек курстары үтә, уларға баштан уҡ стипендия менән ярҙам итәләр.\nӘ бына Буранбай ауылынан тегенсе Гүзәл Раева өсөн был көтөп алынған эш урыны. Сөнки был төбәктә теген фабрикаларының, күңелең ятҡан һөнәрең буйынса эш булмауы уны күптән борсоуға һалған. Күрше ауылдан йөрөп эшләүенә ҡарамаҫтан, яратҡан эшенә бар күңелен һалып тотонған.\nАлда асылған теген цехтары махсус кейемдәр етештерһә, әлегеһендә балалар өсөн комбинезондар тегәләр. Эштең ауыр булыуына ҡарамаҫтан, бер ай эсендә улар комбинезонды тегеү серҙәренә төшөнөп тә алған.\nОшондай уҡ теген цехтарын райондың тағы Билал ауылында һәм Баймаҡтың үҙендә асыу күҙаллана. Ә был инде төп проблема -эшһеҙлекте хәл итеүҙә бер аҙым буласаҡ.


Ялҡынһыҙ янған әҙәмдәр тураһында\n7 Декабрь 2018, 19:53\nТомск ҡалаһында өс йыл эсендә генә бындай биш осраҡ теркәлгән. Меженин ҡошсолоҡ фабрикаһының электригы Александр газ ҡаҙандары бинаһына төнгө дежурға тип килә. Телефондан шылтыратып, йә күршеләге складҡа инеп, ундағы егеттәр менән гәп һатып, дежурлыҡ сәғәттәренең тиҙерәк үтеүен көтә. Шулай сираттағы сығыуында күрше корпуста төнгө сменала эшләүсе дежур ҡыҙҙарҙың тамаҡ ярып ҡысҡырғандарын ишетеп ҡала. Тауыш склад яғынан килә һәм ир шунда ташлана. Склад бинаһының ишеге янында ул бер нисә метр бейеклеккә ашҡан ғәжәп ялҡын күрә. Тәбиғи ялҡын булһа бер хәл, әммә Александр күргәне – аҙашы Александрҙың кәүҙәһенән сыға. Юҡ, өҫтөнә бензин һипкән йә кейемгә ут ҡапҡандағы кеүек түгел, ә икенсе төрлө, әйтерһең дә уның кәүҙәһе тулыһынса яғыулыҡ матдәһенән генә тора. Ҡыҫҡаһы, янғын һүндереүселәр килеп етеүгә, әлеге егеттең кәүҙәһенән көйөп янған бәләкәй бер киҫәк кенә тороп ҡалған була.\nФәнни-популяр баҫмалар араһында иң танылған “Дискавер” журналы йыш ҡына ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәре менән шаҡ ҡатырып тора. Бынан күпмелер йыл элек ул кешеләрҙең тик торғандан янып китеү осраҡтары хаҡында бәйән иткәйне. Матбуғат биттәрендәге был хәбәрҙәргә ҡарағанда, кешеләр, тик торған урындан, шырпы көкөртө кеүек ҡабынып китә икән. Ышанаһыңмы-юҡмы, улар үҙҙәре яналар, ә кейемдәре, әйберҙәре ни өсөндөр бөп-бөтөн ҡала.\nУнан алдағы йылда шул уҡ Томскиҙа тағы бер хәл тарихҡа теркәлә. Урамда ағас эскәмйәлә араҡы эсеп ултырған бер ирҙе буштан-буш ут ялмап ала. Фажиғә урынына килеп еткән ашығыс ярҙам менән милиция хеҙмәткәрҙәре оҙаҡ баш ватҡандан һуң, протоколдарына былай тип теркәй: “…мәрхүмдең организмында алкоголь миҡдары күп булған һәм ул ниндәйҙер “сит сығанаҡ” ярҙамында тоҡанып киткән…” Ләкин яҡын-тирәлә бер ниндәй ҙә бензин йә керосин һауытын тапмайҙар. Шаһиттарҙың күрһәтмәләренә ҡарағанда, әлеге кеше эскәмйәлә ятҡан килеш янған, ә эскәмйәгә бер ни ҙә булмаған.\nБишкекта йәшәүсе Валентина Асеева төн уртаһында балалар бүлмәһенән ишетелгән ят тауышҡа уянып китә. Аптырағас, ирен дә уята. Бүлмәнең ишеген асыуы була, көслө ут күрә һәм йөрәк тирәһендә ауыртыу һиҙеп, һуштан яҙа. Ире уны күтәреп йоҡо бүлмәһенә индереп һала. Ике сәғәттән карауатта ятҡан ҡатындың бөтөн кәүҙәһен тик торғандан ут ялмай. Иптәше утты һүндереп өлгөрә лә ул, тик янғындың һөҙөмтәһе барыһын да хайран ҡалдыра: тәненең һул яғы күберсек менән ҡапланған, сәс тамырҙарына тиклем көйөп бөткән, ә ҡаштары һәм керпектәренә бер ни булмаған. Өҫтөнә кейгән йоҡо күлдәге лә, түшәк тә бөп-бөтөн. Тәҙрә ҡорғаны яныуын янған, ә йоҡо бүлмәһенең стенаһында нимә менәндер юрамал яндырған кеүек, ҙур ғына тап ҡалған. Валентинаны тикшергән табиптар ҙа, янғын һүндереүселәр ҙә был ғәжәп хәлгә аңлатма таба алмайҙар.\nУкраинаның Херсон өлкәһендәге Скадово ауылында ла сәйер хәл була. Унда аңлайышһыҙ шарттарҙа ҡарауылсы үлә. Иртә менән ҡара көйгән кәүҙәһен табалар бахырҙың. Алдағы осраҡтағы кеүек, бында ла яныусының кейеменә бер ни ҙә булмай. Ҡартты сисендереп яндырғандар ҙа, аҙаҡтан кире кейендергәндәр, тип тә уйлаусылар була. Ләкин һуңғараҡ уның шул кейемдәре менән ялҡынға ялманып, ҡысҡыра-ҡысҡыра янғанын күргән кешеләр табыла. Уның күршеһе иһә, былай ҙа ғәжәп хәлде тәрәнәйтеп, ҡарттың тәне йәштән үк ҡыҙарып, күберсеп тороуы хаҡында бәйән итә.\nТиктомалдан янып, тоҡанып китеү тәбиғәттә бик һирәк осрай торған хәл һәм уға әлегәсә теүәл генә аңлатма таба алмайҙар. 1600 йылдан башлап, донъяла был ише 200-ләп осраҡ теркәлгән. Урта быуаттарҙа был күренеште еңел аңлатҡандар. Ут ялмаған кешене “Аллаһтың асыуын” килтереүсе тип кенә атағандар. Бер яҡтан, нигеҙһеҙ ҙә түгел: ҡорбандар тәбиғи булмаған ут тәьҫире менән яна ла бөтә. Шуныһы ғәжәп: ялҡын кешене крематорийға ҡарағанда ла тиҙерәк көлгә әйләндерә, ә кейеме бөп-бөтөн ҡала.\n1725 йылда Францияла ҡунаҡхана хужаһы Жан Миллены ҡатынын үлтергәне өсөн (уның көлөн аш-һыу бүлмәһенән табып алалар) үлем язаһына хөкөм итәләр. Бәхете булған, күрәһең, Жандың. Эште алып барыусы сержант ғәжәп сәйерлектәрҙе күҙҙән ысҡындырмай: ҡорбандың кәүҙәһе тулыһынса янып бөтә, уның аҫтындағы иҙән бер аҙ көйә, ә эргә-тирәләге ҡалған әйберҙәр бер ниндәй зыян күрмәй. Һөҙөмтәлә, ир нахаҡҡа язаланыуҙан ҡотола.\n1763 йылғы документтан: “Графиня дэ Бандиның ҡара янған ҡот осҡос мәйете иҙән уртаһында ята. Тирә-яҡтағы бер әйбер ҙә зыян күрмәгән. Керосин тултырылған лампа ла әкрен генә яҡтыртып ултыра, шәмдәр ҙә баҙлап яныуын дауам итә. Әммә графиня янғанда бер тауыш та сығармаған, ярҙамға ла саҡырмаған”.\n1905 йылда Бөйөк Британияның Хемпшир графлығында бәләкәй генә ауылда әбей менән бабай янып үлә. Уларҙың кәүҙәләре шул хәтлем ныҡ яна, хатта тикшереүселәр көл араһындағы һөйәктәрҙең кешенеке булыуын көс-хәл менән билдәләй. Ҡарттарҙан ҡалған ике кәүҙә, кешеләрҙең ҡотон алып, икеһе ике креслола ултырған була. Әммә өй хужалары янһа ла, йыһаздар, иҙәндәге түшәм һәм ултырған урындары бер ниндәй зыян күрмәй.\n1907 йылда Һиндостанда урам буйлап барған бер ҡатынға ут ҡаба һәм ул шунда уҡ янып бөтә. Кейеменә бер ни булмай.\n1919 йылдың 7 апрелендә инглиз газеталары яҙыусы Джонсондың үлеме хаҡында хәбәр итә. Уны үҙенең өйөндә табалар, мәрхүмдең ярты кәүҙәһе тулыһынса янып бөткән була. Кейемендә лә, бүлмәлә лә уттың эҙе лә юҡ.\n1938 йылда Карпентеровтар ғаиләһе йылғала елкәнле кәмәлә йөҙөргә сыға. Ҡапыл әсә ире һәм балаларының күҙ алдында бер нисә секунд эсендә көлгә әйләнә. Кәмәгә лә, ҡатын эргәһендәгеләргә лә бер ни булмай.\nҺарытау һәм Волгоград өлкәләре сигендә 90-сы йылдар уртаһында ике көтөүсе һарыҡ көтә. Береһе ял итергә тип ташҡа ултыра, икенсеһе һарыҡтар яғына табан китә. Тегеһе әйләнеп килгәндә иптәшенең янған кәүҙәһе һәм бөтөн килеш өҫтөндәге кейемдәре генә ҡалған була.\nБындай осраҡтарҙың исемлеген артабан да дауам итергә мөмкин, әлбиттә. Оҡшаш хәлдәр бөгөн дә булып тора, ләкин уларҙың сәбәбен генә аныҡ әйтеп биреүсе юҡ. Рәсәйҙең танылған профессоры Г. Петракович тән туҡымалары менән үҙенсәлекле тәжрибәләр үткәргән. Уның фекеренсә, күҙәнәк энергетикаһы нигеҙендә атом реакциялары ята, ә күҙәнәктең үҙе – атом реакторы. Был нимәне аңлата, тиһегеҙме? Беҙҙең организмыбыҙ үҙенә кәрәкле химик элементтарҙы үҙ башына төҙөргә һәләтле тигәнде аңлата. Әммә был механизм барышында яңылышлыҡ килеп сыҡһа, ҡулда тота алмаҫлыҡ атом реакцияһы башлана. Әгәр ул сылбыр реакцияһына әйләнһә, тән күҙәнәктәрен һәм һөйәктәрҙе көлгә әйләндерерлек ҡот осҡос көслө энергия бүлеп сығара. Ә ни өсөн кейемдәр бөтөн ҡала һуң? Уныһына инде бер кем дә яуап таба алмай.\n“Тамуҡ ялҡыны”нан нисек һаҡланырға тиһегеҙме? Бер нисек тә. Сәбәбе билдәһеҙ күренешкә нисек ҡаршы көрәшәһең инде. Берҙән-бер йыуаныс: ут ялмап алыу хәүефе мине урап үтер тип ышанырға, Аллаһ Тәғәлә, туғандарың, дуҫтарың алдында намыҫың таҙалығы тураһында нығыраҡ уйланырға ғына ҡала.\nГ. ӘМИНЕВА әҙерләне.