28 июль — Башҡорт Википедияһы\n28 июль — григориан стиле буйынса йылдың 209-сы (кәбисә йылында 210-сы) көнө. Йыл аҙағына тиклем 156 көн ҡала.\n28 июль Викимилектә\nБМО: Бөтә донъя гепатит (һары ауырыу) менән көрәш көнө.\nЕр: Бөтә донъя тәбиғәтте һаҡлау көнө.\nРәсәй: Христиан динен ҡабул иткән көн.\nПеру: Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.\nСан-Марино: Фашизмды еңеү көнө.\nРәсәй: PR-белгестәре көнө\n1914: Беренсе донъя һуғышы башлана.\n1920: БашЦИК — Башҡортостан эшсе, крәҫтиән һәм ҡыҙылармеец депутаттары Советттарының Үҙәк Башҡарма Комитеты ойошторола.\n1945: Өфө тимер юл станцияһына Бөйөк Ватан һуғышының демобилизацияланған яугирҙарының беренсе эшелоны килә.\nБолотина Раиса Ипполитовна (1900—23.03.1984), ғалим-селекционер. 1929 йылдан Кушнаренко тәжрибә баҡсаһы хеҙмәткәре, 1937 йылдан Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, 1941—1956 йылдарҙа — бүлек мөдире. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ҡалтасы районы Ҡырпы ауылынан.\nКоротков Михаил Ефимович (1910—1.08.1976), нефтсе, хужалыҡ эшмәкәре. 1953—1970 йылдарҙа «Башзападнефтеразведка» тресы идарасыһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған (1965) һәм СССР-ҙың почётлы (1970) нефтсеһе. Ленин (1959), Октябрь Революцияһы (1971) һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1966) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Ырымбур өлкәһенең Әсекәй районы Мартыновка ауылынан.\nКозлова Планета Павловна (1945), ғалим-педагог. 1974 йылдан Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институты, Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһы һәм Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалы уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1987—2009 һәм 2012—2013 йылдарҙа — педагогика кафедраһы мөдире. Педагогия фәндәре докторы (1998), профессор (2000). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1993), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2002). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Белорет районы Ғәҙелша ауылынан.\nИсҡужин Рудик Ғәзиз улы (1950), СССР-ҙың хәрби хеҙмәткәре, Рәсәйҙең дәүләт эшмәкәре. 1972—1992 йылдарҙа СССР Дәүләт именлеге органдары хеҙмәткәре, 2004—2013 йылдарҙа Рәсәй Федераль Йыйылышының Федерация Советы ағзаһы. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры.\nФаязов Радик Рәдиф улы (1960), ғалим-хирург. 1999 йылдан Башҡорт дәүләт медицина университетының өҫтәлмә һөнәри белем биреү институты уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2000), профессор (2009). Башҡортостан Республикаһының Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы лауреаты (2007). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы Арыҫлан ауылынан.\nЛипатов Олег Николаевич (1965), ғалим-онколог. 1992 йылдан Республика клиник онкология диспансеры табибы, бер үк ваҡытта 1994 йылдан Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2002 йылдан Дипломдан һуң белем биреү институтының онкология һәм патологик анатомия курсы мөдире. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nЛариса Абдуллина (1975), журналист, шағир һәм тәржемәсе. 2020 йылдың июненән «Аҡбуҙат» журналының баш мөхәррире. 2002 йылдан Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Журналистар, 2007 йылдан — Яҙыусылар союздары ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2016), Башҡортостан Хөкүмәтенең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы (2019), Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһы (2008), киң мәғлүмәт саралары өлкәһендә ТӨРКСОЙ премияһы (2018) һәм Дәүләкән районының Әхиәр Хәкимов исемендәге премияһы (2019) лауреаты.\nБикташева Тәлиғә Миңлевәли ҡыҙы (1911—14.10.1995), театр актёры. 1938 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1930—1971 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1955). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1955) һәм «Почёт Билдәһе» (1969) ордендары кавалеры.\nУльянов Илья Кузьмич (1931), хеҙмәт ветераны, ғалим-иҡтисадсы, ауыл хужалығы эшмәкәре. 1962 йылдан «Баҡалы» совхозы директоры, 1965 йылдан «Башкирскптицепром» произвоство берекмәһе директоры, 1987—1991 йылдарҙа — генераль директоры, бер үк ваҡытта 1972—1987 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы институты уҡытыусыһы. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1972). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1985). Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1966, 1986), Халыҡтар Дуҫлығы (1981) һәм «Почёт Билдәһе» (1971) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Туймазы районы Кожай-Андреев ауылынан.\nМиңлеғәлиев Нәзиф Хажғәли улы (1941), муниципаль хеҙмәт ветераны. 1995—2003 йылдарҙа Шаран район Советы рәйесе урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1996), райондың почётлы гражданы (2001). Сығышы менән ошо райондың Нөрәй ауылынан.\nЯрышев Фәйзрахман Абдрахман улы (1941—7.02.2005), режиссёр, театр эшмәкәре. 1983—1987 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының баш режиссеры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1998).\nБаталин Юрий Петрович (1927—22.07.2013), дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре, 1985-1989 йылдарҙа СССР Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары. Ленин (1980) һәм СССР Министрҙар Советы (1974) премиялары лауреаты, ике Ленин (1973, 1987), өс Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1967, 1971, 1977), Дуҫлыҡ (1999) һәм «Почёт Билдәһе» (1957) ордендары кавалеры.\nӘкрәм Вәли (1908—19.03.1963), башҡорт яҙыусыһы, тәржемәсе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1937 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1945).\nЙәнбухтина Әлмирә Ғәйнулла ҡыҙы (1938), совет һәм Рәсәй сәнғәт белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Сәнғәт фәндәре докторы (2004), профессор (2004). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2006).\nФартуков Иван Иванович (1948), рәссам, йәмәғәтсе. 1987—1989 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Рәссамдар союзы идараһы рәйесе. 1983 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ (2017) һәм атҡаҙанған рәссамы (2002).\nСаттарова Эльза Абдулхаҡ ҡыҙы (1958), журналистика ветераны, 2007—2017 йылдарҙа Ҡырмыҫҡалы районының «Кармаскалинская новь» гәзите мөхәррире. 1978 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2012).\nНиков Григорий Петрович (1924), ғалим-педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Педагогия фәндәре кандидаты (1970). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1978). Ике 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1945, 1985), Ҡыҙыл Йондоҙ (1944) ордендары кавалеры.\n28 июлдә тыуғандар\n1165: Ибн әл-Ғәрәби, ислам дине белгесе, суфыйсылыҡ теоретигы.\n1635: Роберт Гук, Англия ғалимы: физик, химик, математик, астроном, биолог, уйлап табыусы һәм архитектор.\n1745: граф Пётр фон дер Пален, Рәсәй империяһының хәрби эшмәкәре, генерал.\n1750: Филипп Фабр д’Эглантин, Франция сатиригы, революционер.\n1845: Эмиль Бутру, Франция философы, философия тарихсыһы.\n1880: Николай Андреев, Рәсәй империяһы һәм СССР-ҙың физик-акустигы, СССР Фәндәр академияһы академигы.\n1900: Владимир Трибуц, СССР-ҙың хәрби эшмәкәре, адмирал, Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Балтик флоты командующийы. * 1900: Владимир Шнейдеров, СССР кинорежиссёры, сценарист һәм оператор, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1969).\n1915: Чарльз Хард Таунс, АҠШ физигы, Нобель премияһы лауреаты (1964).\n1925: Барух Бламберг, АҠШ биохимигы, Нобель премияһы лауреаты (1976).\n1925: Хуан Альберто Скьяффино, Уругвай һәм Италия футболсыһы, донъя чемпионы, Уругвайҙың XX быуаттағы иң яҡшы футболсыһы.\n1954: Уго Чавес, Венесуэланың дәүләт һәм хәрби эшмәкәре.\n1960: Владимир Гришко, СССР, Украина һәм АҠШ йырсыһы (тенор).\n28 июлдә вафат булғандар\n1741: Антонио Вивальди, Италия композиторы.\n1750: Йоһанн Себастьян Бах, немец композиторы.\n1970: Әхмәтзәки Вәлиди Туған, сәйәсмән һәм дәүләт эшмәкәре, Башҡорт милли-азатлыҡ хəрəкəте етəксеһе, автономиялы Башҡортостанға нигеҙ һалыусы.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=28_июль&oldid=1048727 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 26 июль 2021 в 18:51


Ауыл тәртиптә - ил ниғмәттә!\nБөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу кампанияһының төп девизын Хәйбулла районында ла аңлап эш итәләр. Кампания барышында иҫәп алыусылар райондың туғыҙ меңләп объектын үтергә тейеш.\nБөгөн районда бөтәһе 26 иҫәп алыусы эшләй. Улар көндөң һәр минутын файҙалы үткәрергә тырыша. Иҫәп алыу барышында крәҫтиән-фермер һәм шәхси хужалыҡтарға ла берҙәй ҙур иғтибар бүленә. Хужалар башлыса иҫәп алыусылар менән ихлас аралаша, уларҙың һорауҙарына тулы яуап бирергә тырыша. Күпләп картуф, ҡыяр, еләк-емеш үҫтереүсе ауыл уңғандарының иҫәп алыу кампанияһына өмөтө ҙур. Күптәр, уның һөҙөмтәләре киләсәктә ауыл хужалығы тармағын артабан үҫтереүгә булышлыҡ итер, тигән фекерҙә.\nФаил Иҫәньюлов, ғаилә башлығы: «Иҫәп алыусыны күптән көтә инек. Рәсәй өсөн был бик кәрәк сара. Халыҡ өсөн дә, Хөкүмәткә лә ауыл хужалығы иҫәбен алыу үҙ һөҙөмтәләрен бирәсәк».


Стәрлетамаҡта ит йәрминкәһендә продукция ҙур һорау менән файҙаланды\n14 Февраль 2011, 12:56\nСтәрлетамаҡта баҙар алдындағы майҙанда ит йәрминкәһе үтте. Көндөң һалҡын тороуына ҡарамаҫтан, халыҡ күп йыйылды. Һыйыр, сусҡа, һарыҡ ите, субпродукттар, ҡош ите – йәрминкәлә иттең бөтә төрө лә бар ине.\nИртәндән алып майҙанда матур көй ағылды, сағыу кейемле мәҙәкселәр үтеп барыусыларҙы йәрминкәгә саҡырҙы. Ҙур булмаған сәхнәлә Ҡала мәҙәниәт һарайы ижади коллективтарының концерт программаһы башланды. Һәм йәрминкәгә килгән халыҡ бейеп күңел асырға ла өлгөрҙө.\nЙәрминкәлә Башҡортостандың Стәрлетамаҡ, Стәрлебаш, Әлшәй райондарынан ауыл хужалығы етештереүселәре ҡатнашты. Дөйөм алғанда улар һатыуға 3,5 мең килограмм һыйыр ите, ике мең килограмдан ашыу сусҡа ите, 1,5 меңәр килограмм йылҡы һәм һарыҡ ите, 400 килограмм ҡош ите алып килде. Ауыл хужалыҡтары тауарҙарын үҙҙәре һатҡанға күрә, хаҡтар күпкә осһоҙораҡ булды. Йылҡы һәм һыйыр итенең килограмын - 210 һумдан, сусҡа итен 165 һумдан алырға мөмкин ине.


Бейеү - минең күңел талабы » "Урал" гәзите\nБейеү - минең күңел талабы\nҠатыны Олеся менән башҡарған һоҡландырғыс бейеүҙәре аша ул күптәргә таныш. Ҡалала бер сара ла уларһыҙ үтмәй. Спорт-бал бейеүе тренерҙары, халыҡ-ара конкурстар лауреаттары, Рәсәй Чемпионатының көмөш призерҙары Олеся һәм Ирик Сиражетдиновтар менән иң матур һәм грациоз спорт төрҙәре тураһында әңгәмәләштек.\n► Ирик Римович, үҙегеҙ хаҡында һөйләп китһәгеҙсе...\n- Белореттан мин. Миңә йәш ярым булғанда, Ташкент ҡалаһына күсеп, унан һуң Пятигорскиҙа ла йәшәп алдыҡ. 91-се йылда был яҡҡа әйләнеп ҡайттыҡ. 18-се мәктәптә уҡыным. Ҡаланың 26-сы һөнәрселек училищеһына уҡырға индем. Ағас эше оҫтаһы һөнәрен үҙләштерҙем. Икебеҙ ҙә ҡала музыка мәктәбен (мин - баян, ҡатыным хор-дирижер бүлеген) тамамланыҡ.\n► Баянда уйнау тормошоғоҙҙа кәрәк булдымы?\n- Атайым шулай теләне. Баянда уйнай белһәң, тамағың туҡ булыр, туйҙарҙа уйнап, аҡса эшләрһең, тип әйтә торғайны. Былай баян менән аҡса эшләргә тура килмәне (көлә).\n► Ә балта оҫтаһы?\n- Әлбиттә. Үҙем өй һалдым, эстәге йыһаздың да күбеһен үҙем эшләнем.\n► Бейеү менән ҡасан шөғөлләнә башланығыҙ һуң?\n- 27 йәшемдә генә бейей башланым.\n► Ошо урындан ентекләберәк...\n- Бәләкәй сағымдан спорт-бал бейеүҙәренә ғашиҡмын. Хатта бейеп йөрөүем төшөмә лә инә ине. Әммә мәктәптә уҡыған саҡта уңайһыҙландым. Атайым мине боксер, каратист итеп күрергә теләй ине... (көлә).\n► Шунан нисек ҡыйыулыҡ йыйҙығыҙ?\n- Дуҫтарым менән бер саҡ, бына күреп тороғоҙ, мин бейей башлайым, тип бәхәсләштем. Икенсе көнө үк Мәҙәниәт һарайына килдем. Ул ваҡытта Аришина Нурия Тархан ҡыҙы тренер ине. Ул әле лә «Жар птица» клубы етәксеһе.\n- Спорт-бал бейеүҙәрендә малайҙар, егеттәр етешмәй, тиҙәр...\n- Уныһы шулай, эйе. Ҡайһы бер ҡалаларҙа хатта партнер бейергә йөрөһөн өсөн уға түләйҙәр. Беҙҙә, киреһенсә, малайҙар ҡыҙҙарға ҡарағанда күберәк. Ҡыҙҙар етеңкерәмәй, шуға килһендәр беҙгә бейергә.\n► Һеҙҙең дә бер генә партнер булмағандыр...\n- Партнерҙарҙы күп алыштырҙым. Шунан Олеся килде. Ул быға тиклем башҡа тренерға йөрөй ине. Оҙаҡ ҡына бергә бейей торғас, өйләнештек тә.\n► Белеүемсә, күп кенә тренерҙар ирле-ҡатынлы була...\n- Шулай шул. Сөнки көнөн- төнөн бергәһең. Күнекмә, ярыш, төрлө сборҙар. Гел бергә булырға тура килә. Икенсе ҡыҙҙарға ваҡыт та юҡ, башҡаларҙы күрмәйһең дә. Әле бергә балаларҙы бейергә өйрәтәбеҙ. Мин эштә саҡта, ул мине алыштыра. Мин Силәбе дәүләт мәҙәниәт институтында театрлаштырылған тамаша режиссерына, ә Олеся социаль-мәҙәни эшмәкәрлек буйынса уҡыныҡ.\n► Тағы берәй ерҙә эшләйһегеҙме?\n- Әлбиттә. 2004 йылдан алып янғын һүндереүсе булып эшләйем. Тиҙҙән хаҡлы ялға сығам. Былтыр мөмкинлектәре сикләнгәндәр менән эшләй башланым. Питер ҡалаһында үткән Донъя чемпионатына барып, мөмкинлектәре сикләнгән спортсыларҙың бейеүҙәрен күреп, ихтыяр көстәренә иҫем китте. Әйтмәҫһең дә... Һау кешеләр шикелле. Үҙебеҙҙә лә бындай төркөм булдырырға тип илһамланып ҡайттым. Әле, Аллаға шөкөр, төркөм йыйылды. Бейеү көнөнә арналған концертта беренсе сығыштары ла булды. Уларҙың да, минең дә ҡыуанысыбыҙҙың сиге булманы.\n► Спорт-бал бейеүҙәре менән шөғөлләнеү ҡиммәткә төшә, тиҙәр...\n- Ниндәй генә спорт төрөн алма, етди шөғөлләнәм, тиһәң, береһе лә осһоҙ түгел. Концерт һәм күнекмә костюмдары тектерер кәрәк, бер нисә аяҡ кейеме, колготкиҙар, сәс өсөн ак- сессуарҙар, йәйге сборҙар, турнирҙар- ҙа ҡатнашыу - былар, әлбиттә, кеҫәгә һуға. Әммә был шуға торошло. Сөнки бал бейеүҙәре - иң матур һәм тамашалы бейеү төрө. Талант, матурлыҡ һәм нәфислек донъяһы ул. Ул ысын байрам, бейеү беҙҙе алыҫ илдәргә алып китә, унда йәшәүселәрҙең ғөрөф-ғәҙәте, холоҡ-фиғелен сағылдыра. Мәҫәлән, романтик һәм хистәргә бай «Румба», ә, бәлки, карнавал «Самба» башты әйләндерер, йәки аргентин «Танго»һы ҡатмарлы мөнәсәбәттәр өйөрөнә тартып алыр. «Ча-ча-ча» менән беҙ мотлаҡ Кубала булырбыҙ, «Паса- добль» менән испанса ҡыҙыу, дәртле корриданы күрербеҙ, ҡупшы һәм көслө тореадор үҙенең плащы - партнерын буйһондора. Шаян, дәрт һәм ялҡын менән тулы «Джайв» бейеүе бер кемде лә битараф ҡалдырмаҫ. Ә яй, нескә, тыныс «Вальс» беҙҙе тыйнаҡ Англияға алып китер, «Фокстрот» менән пуритан урамдары буйлап үтербеҙ. Хәйер, һәр кем үҙ ассоциацияһын үҙенсә төҙөй. Һәр бейеүҙең үҙ моңо, фиғеле, стиле, үҙ фәлсәфәһе. Үҙебеҙҙең дәрестәрҙә тап шул көйҙө тойоп һәм бейеү хәрәкәттәре аша күрһәтергә өйрәтәбеҙ ҙә инде.\nТәрбиәләнеүселәребеҙ ҙә уңыштары менән ҡыуандырып тора. Турнирҙарҙан, Аллаға шөкөр, гел призлы урындар яулап ҡайтабыҙ.\nНәркәс Вәлиуллинаның әңгәмәһен гәзиттең 52-се һанында (29.06.18) уҡығыҙ.


Һаҡмар: БР Президенты – Сибайҙа\n12 октябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Зәки улы Хәмитов Сибай ҡалаһында эш сәфәре менән булды. Ул ҡаланың илле етенсе йыллығына арналған байрам тантаналарында ҡатнашты.\nТәүҙә ҡаланың төп урамы – Таусылар проспектында урынлашҡан скверҙа Ватан һуғышында ҡатнашыусы башҡорт полктарына арналған һәйкәл асылды. Ете метр ярымлыҡ оҙонлоҡтағы постамент һәм бронза һыбайлы һәйкәленең тап Сибай ҡалаһында ҡуйылыуы юҡҡа түгел, сөнки тап әле ҡала урынлашҡан ерҙә – Ҡарағайлы һәм Төйәләҫ йылғалары ҡушылған урында өс башҡорт полкы формалаштырыла һәм шунан Ватан һуғышына оҙатыла. Һәйкәлдең авторы – Мәскәү скульпторы Кириллов етәкселегендәге ижади коллектив.\n– Бөгөн беҙ матур һәйкәл астыҡ. Ул Сибай ҡалаһын, Урал аръяғын ғына түгел, бөтә республиканы биҙәйәсәк. Был беҙҙең республиканан егерменән ашыу полктың Ватаныбыҙҙы һаҡлау өсөн һуғышҡа китеүен хәтерләтеүсе һәйкәл. Әлбиттә, күптәре яу яланында ятып ҡалған. Ләкин еңеүгә тос өлөш индергән данлы яугирҙарыбыҙ тураһындағы хәтер мәңге тере. Беҙҙең башҡорт полктарын бар Европа халҡы белә. Был тарихты беҙ быуаттарҙан-быуаттарға еткерергә тейеш, – тине Рөстәм Хәмитов.\nПрезидент шулай уҡ Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының Сибай филиалы эшселәре өсөн төҙөлгән утыҙ биш фатирлыҡ йортто ҡараны. Был фатирҙар иң тәүге сиратта ер аҫты тау эштәрендә эшләүсе юғары квалификациялы һәм киң һорау менән файҙаланған һөнәр белгестәренә биреләсәк. Фатирҙарҙың өстән бер өлөшө йәш белгестәргә, байыҡтырыу фабрикаһының юғары квалификациялы белгестәренә, тимер юлы һәм энергетика цехтары эшселәренә тәғәйенләнгән. Яңы торлаҡтың бер квадрат метры 22 мең һум тора.\nАртабан Рөстәм Зәки улы Рәсәй Һаҡлыҡ банкының Сибай бүлексәһендә булып, уның эшмәкәрлеге менән танышты. Бүлексә бинаһына яңыраҡ капиталь ремонт эшләнгән һәм ул ҡабаттан йыһазландырылған. Офис бер нисә зонаға бүленгән. Унда клиенттарҙы тәүлек әйләнәһенә хеҙмәтләндереү, транзакция һәм һатыу зоналары, интернет-банкинг бар. Операциялар залында электрон системаһы эшләй. 2014 йылға тиклем Һаҡлыҡ банкының Сибай бүлексәһенә ҡараған Баймаҡ, Хәйбулла, Әбйәлил, Йылайыр райондарындағы, Сибай һәм Баймаҡ ҡалаларындағы офистарҙы заманса итеп үҙгәртеү планлаштырыла.\nИрәндек боҙ һарайында Башҡортостан Президенты ҡышҡы спорт төрҙәре буйынса ойошторолған байрам ҡунағы булды. Бында шорт-трек буйынса Бөтә Рәсәй һәм республика ярыштары чемпиондары һәм призерҙары, Горняк балалар хоккей клубының йәш хоккейсылары, фигуралы шыуыу секцияһы тәрбиәләнеүселәре, Алтын шайба клубы призерҙары үҙ оҫталыҡтарын күрһәтте.\nРөстәм Хәмитов ҡала көнөнә арнап мәҙәниәт һәм ял паркында ойошторолған күргәҙмә-йәрминкәлә ҡала халҡы менән аралашты. Экспозицияларҙы барлыҡ эре предприятиелар һәм ойошмалар, эшҡыуарҙар, таш эшкәртеү художество оҫтаханалары әҙерләгән. Президент урындағы тауар етештереүселәрҙең эшмәкәрлеген юғары баһаланы.\n– Сибайҙы үҫтереү буйынса пландарыбыҙ ҙур. Яңы мәктәптәр, социаль объекттар һ.б. төҙөүҙә ярҙам итәсәкбеҙ. Иң мөһиме, эш урындары булһын. Әлеге мәлдә Сибай тау-байыҡтырыу комбинаты һөҙөмтәле эшләй, яңы предприятиелар барлыҡҡа килә. Сибай ҡалаһы артабан да динамикалы үҫешер, тип ышанам, – тине Р.З. Хәмитов.\nАвтор: Һаҡмар | Ваҡыты: 12:12


13 Февраль 2018, 12:01\nЯңы Мөсәт ауылының талантлы ҡыҙы, юғары кимәлдәге бәйге-ярыштарҙа Бөрйәнебеҙҙең данын яҡлар сәсәниәһе, республикабыҙҙа ла танылыу яулаған аҫылташ –Гүзәл Һырлыбаева ошо көндәрҙә алтмыш йәшлек күркәм юбилейын билдәләй.\nӘрһеҙҙәр былый ҙа күтәрелә, талантты күтәрергә кәрәк, тигән, ти, бер аҡыл эйәһе. Дөрөҫ был: әрһеҙҙәрҙең йөҙ юл табып тәғәйен түгел үрҙәрен яулаған мәлендә йәшәйбеҙ. Заман башҡа – заң башҡа.\nЮҡ, барыбер алтынға нәжес йоҡмай, талантты халыҡ таный, баһалай. Рәсми булмаһа ла, “халыҡ” исемен йөрөткән таланттарыбыҙ ни сама!\nКүсә –күсә күсәм булырһың, Һөйләй-һөйләй сәсән булырһың, тигән мәҡәлде йәшәйеше, ижади эшмәкәрлеге менән дәлилләй Гүзәл Абдразаҡ ҡыҙы. 60 йәшлек матур ғүмер үренә һәлмәк ижад багажы, ҙур еңеүҙәр, ил-көндә лайыҡлы танылыу менән менде ул.\n23 йыл педагогик стажға эйә апайыбыҙ – БР-ҙың мәғариф алдынғыһы, РФ Мәғариф һәм фән министрлығының Почет грамотаһы эйәһе. Оҫта гармунсы, йор һүҙле сәсәниә, фольклор белгесе,йөҙәрләгән сценарийҙар, тамашалар авторы, үткер ҡәләмле хәбәрсе, хисле шағирә лә ул. Аллаһы Тәғәлә шул сама һәләтте уның бер үҙенә өйөп биргән – ана шул ырыҫты халҡы күңеленә сәсә, теле менән күңелдәрҙе имләй, моңо менән әҫәрләндерә Иҫке Мөсәт һандуғасы.\nГүзәл Абдразаҡ ҡыҙының автобиографияһына туҡталып тороу хәжәт түгел – бөтә ғүмере – ауылдаштарының, райондаштарының күҙ алдында. Үҙенә тәғәйен ғүмер арауығын халҡына хеҙмәт итеүгә арнаған олуғ ихтирамға лайыҡ шәхес ул.\nСтәрлетамаҡ мәҙәниәт техникусының режиссура бүлеген тамамлаған ҡыҙ хеҙмәт юлын мәҙәниәттә башлай. Байтаҡ йылдар район мәғарифына хеҙмәт итһә лә, уның ғүмере мәҙәниәттән, сәнғәттән айырылғыһыҙ.\n2005 йылда республикала тәү башлап үткән ҙур сара - “Салауатйыйыны”ның сәсәндәр бәйгеһендә Гран-при яулап, Бөрйәнебеҙҙең, республикабыҙҙың бәҫен күтәреп, бүләккә ҙур төҫлө телевизор йөкмәп ҡайтып төштө ул. Шунан моң һәм сәсәнлек ҡеүәһенең инеше йырылдымы ни - ҡайҙа барһа ла 1-се урын йә Гран-при ала ла ҡайта апайыбыҙ - күҙ генә теймәһен!\nБылтыр һәм элекке йыл үткәрелгән төбәк-ара “Әхмәт әйтеше”ндә 1-се урын алыуы, 2017 йылда Әбйәлилдә үткән “Ҡыҙыл йәйләүе” республика бәйгеһендә сәсәндәр әйтеше, лаҡаптар белгесе, эпостар, ҡобайырҙар әйтеше, шиғырҙар ятлау, гармунда уйнау бәйгеләрендә ал бирмәй 1-се призлы урын яулап ҡайтыуы, 1977 йылда Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика йыр конкурсында дипломант булыуы,”Юлдаш йыры – 2015” конкурсында үҙе яҙған “Афғансылар маршы” менән финалға сығыуы, Иҙел Ниязғолов иҫтәлегенә үткәрелгән “Бөрйән һандуғасы” конкурсында –Гран-при, “Яҙғы моңдар” район конкурсында - Гран-при, “Ашҡаҙар таңдары” төбәк-ара фольклор байрамында үҙе яҙған “Сәрмә йөктәү” сценарийын сәхнәләштереп 2-се призлы урын алып ҡайтыуы менән дә баһалы ул.\nАна ошондай шәп ҡыҙын тәбрикләне 3 февралдә бөрйәндәр - Яңы Мөсәттә бына тигән ижад кисәһе үткәрҙеләр. Юбилярҙы ҡотларға район мәҙәниәт бүлеге етәксеһе К.Теләүбаева килде. Ул Гүзәл Абдразаҡ ҡыҙына район хакимите башлығы Р.Шәриповтың тәбрик һүҙҙәрен еткереп, БР Мәҙәниәт министрлығының Маҡтау ҡағыҙын тапшырҙы. Бөрйән һандуғасына йәш йырсы Булат Ғиззәтуллин халҡыбыҙҙың мәшһүр “Һандуғас” йырын бағышлауҙан баш алған сара шул тиклем рухлы, эстәлекле, тәрбиәүи яҡтан әһәмиәтле булды.\n“Йәнгүзәл” ҡумыҙсылар ансамбленең, ауыл ағинәйҙәренең, “Тамсыгөл” ҡатын-ҡыҙҙар вокал ансамблдәренең сығыштары иҫ китмәле булды.\nЮбилярҙың туғандары – ҡусты-кейәүҙәре бер сәхнә булып баҫып тороп Гөлсөм Бикбулатова башҡарған “Апайыма аҡ сәскәләр “йырын йырлап, Гүзәл Абдразаҡ ҡыҙына апа-аҡ сәскәләр бүләк иткән тетрәндергес мәлде залдағылар күҙҙәренә йәш алып тамаша ҡылды.\nТуғандары, балалары, Белореттан килгән Әнисә бикәсе – олоһо ла, кесеһе лә олоҡлап ҡотланы, рәхмәт һүҙен әйтеп тәбрикләне, алғышланы моң ханбикәһен.\nЭйе, бәхет тәхетендә булды Гүзәл апай. Уның кеүек ысын талант эйәһе, ил инәһе, рухлы ағинәй , алтындарҙан ҡиммәт фольклорыбыҙҙы халҡы хәтеренән алып кире үҙ халҡына мең балҡышта, мең сағылышта биреүсе сәнғәт оҫтәһы нәҡ беҙҙең менән , беҙҙең арала булыуына ҡыуандыҡ.\nКүҙәүле мунсаҡ ерҙә ятып серемәҫ, ти халыҡ. Милләтебеҙҙең аҡыҡ ҡашы, аҫыл ҡыҙҙарының береһе Гүзәл Һырлыбаеваға ҡарата мас ҡына был мәҡәл.


Төбәктә ял көндәрендә ниндәй һауа торошо була – фараздар // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:30, 19 января 2018 Йәмғиәт\nФото: Ғәлиә Нәбиева\nТөбәктә ял көндәрендә ниндәй һауа торошо була – фараздар Фото: Ғәлиә Нәбиева\nӨФӨ, 2018 йыл, 19 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nБашҡортостан гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхитте күҙәтеү буйынса идаралығы алдағы өс көнгә һауа торошон хәбәр итте.\nСиноптиктарҙың мәғлүмәттәре буйынса, бөгөн республикала көндөң аяҙлы-болотло булыуы көтөлә. Урыны менән бер аҙ ҡар яуасаҡ, бәҫ төшәсәк. Ел көнсығыштан, уртаса. Һауа температураһы – 13-18 градус һыуыҡ, айырым райондарҙа – минус 23.\n20 ғинуарҙа Башҡортостанда төндә урыны менән, көндөҙ көньяҡ буйынса төрлө тиҙлектә ҡар яуыуы көтөлә. Ҡайһы бер райондарҙа буран сығасаҡ. Ел көнсығыштан, көньяҡ-көнсығыштан, уртаса. Көндөҙ – көсәйеүсән. Төндә һауа температураһы – 18-23 градус һыуыҡ, аяҙытҡанда – минус 30. Көндөҙ 9-14, урыны менән 19 градус һыуыҡ.\n21 ғинуарҙа синоптиктар республикала бер аҙ, төндә урыны менән уртаса ҡар яуыуын, еңелсә буран сығыуын вәғәҙәләй. Һауа температураһы төндә – 12-17, аяҙытҡанда 22 градус һыуыҡ. Көндөҙ – 6-11 градус һыуыҡ, көнсығыш буйынса – минус 16.


Шүлгәнташты донъя таныр әле!\nНаучный форум "Ватандаш+"\nМай айында үткәрелгән “Ватандаш”+ фәнни-ижтимағи асыҡ форумы “Халҡыбыҙҙың боронғо ҡомартҡыһы Шүлгәнташ мәмерйәһе: үткәне, бөгөнгөһө һәм киләсәге” тигән темаға арналды.\nБашҡортостан Республикаһы Күсемһеҙ мәҙәни мираҫ объекттарын һаҡлау һәм файҙаланыу буйынса ғилми-етештереү үҙәге белгестәре Бөрйән районында Рәсәй һәм сит ил сәйәхәтселәрен йәлеп итә алырлыҡ туристик кластер булдырыу, мәмерйәлә алып барылған эштәр һәм ҡыҙыҡлы табыштар хаҡында һөйләне, уның үҫеш перспективаһы пландары менән уртаҡлашты. Журналдың баш мөхәррире, филология фәндәре кандидаты Рәшиҙә Рәфҡәт ҡыҙы Мәһәҙиева алып барған форумда шулай уҡ йәмәғәтселек вәкилдәре лә ҡатнашты. Халҡыбыҙҙың рухи Мәккәһенә дәғүә итерлек мәҙәни ҡомартҡыбыҙға ҡағылышлы ҡыҙыҡлы сығыштарҙы һәм фекерҙәрҙе журнал уҡыусыларына тәҡдим итәбеҙ.\n— 2012 йылда Шүлгәнташ ЮНЕСКО исемлегенә инеү өсөн кандидат булып теркәлгәс, беҙҙең алға объектты ошо ойошма талаптарына тура килтереү бурысы ҡуйылғайны. 2013 йылда мәмерйәлә ЮНЕСКО эксперттары булып китте, һәм беҙ уларҙың кәңәштәре буйынса эш башланыҡ.\nБелеүебеҙсә, мәмерйәләге һүрәттәр әле деградация кисерә. Беҙҙең бурыс — һүрәттәрҙең юйылыуын туҡтатыу, ундағы микроклиматты өйрәнеү, яңы методикалар буйынса мониторинг алып барыу, мәмерйәнең эсен тәртипкә килтереү.\nБелгестәр әйтеүенсә, Шүлгәнташ — донъялағы иң бысраҡ мәмерйәләрҙең береһе. Тикшеренеүҙәр барышында шуны асыҡланыҡ — бындағы яҙыуҙарҙың (улар граффити тип атала) күпселек өлөшө XX быуаттың 20-се йылдарына тура килә. Беҙҙең белгестәр граффитиҙарҙы анализлап, уларҙы юйыу буйынса эш алып бара. Әйтергә кәрәк, ошондай ентекле һәм әһәмиәтле эшкә тотонор алдынан тәжрибә өйрәнеү маҡсатында Франциялағы, Испаниялағы мәмерйәләрҙе барып күрҙек. Донъялағы тау ҡыуышлыҡтары араһында Испанияның Альтамира мәмерйәһе — иң ныҡ өйрәнелгәне. Унда һәр эш график буйынса атҡарыла. Һүрәттәрҙе һаҡлау, консервациялау юғары кимәлдә ойошторолған. Ласко мәмерйәһендә лә булдыҡ. Европа белгестәренең барыһы ла Шүлгәнташ мәмерйәһен Эудаль Гийоме исемле белгескә күрһәтергә кәңәш бирҙе. Беҙ уның менән бәйләнешкә индек һәм берлектә Шүлгәнташҡа ике аҙналыҡ экспедиция ойошторҙоҡ. Эудалде иң аптыратҡаны туристар ҡалдырған граффити өлгөләренең күплеге булды. Уларҙың күмер менән дә, буяу менән яҙылғандары ла бар. Шуны һыҙыҡ өҫтөнә алырға кәрәк: Рәсәйҙә быға тиклем Шүлгәнташтан башҡа бер мәмерйәне лә таҙартҡандары булмаған. Гийоме тәжрибәһе менән уртаҡлашты, хеҙмәткәрҙәребеҙгә үҙ алымдарын өйрәтте. Хәҙер инде был эште үҙ көсөбөҙ менән атҡарабыҙ. Николай Григорьев, Дим Ғиззәтов, Нәсимә Яхина кеүек белгестәребеҙ үҙҙәре реставрация яһай.\nМониторинг алып барыу өсөн сит илдә эшләнгән заманса ҡорамалдар алдыҡ, хәҙер мәмерйәне датчиктар ярҙамында тикшереп торабыҙ. Киләсәктә бар нәмә лә автоматлаштырыласаҡ.\nРухи ҡомартҡыбыҙҙы һаҡлау, уны тәртипкә килтереү — төп бурысыбыҙ, әммә Шүлгәнташты донъя кимәленә сығарыу, иң юғары талаптарға яуап бирерлек объект булараҡ танытыу ҙа ифрат мөһим. Ошоға бәйле, эксперттар тарафынан музей комплексы булдырыу бурысы ла йөкмәтелгәйне. Бер нисә йыл элек Европалағы Альтамира, Шове, Ласко музейҙары менән тығыҙ бәйләнеш булдырып, шул эшкә тотондоҡ. Хөкүмәт тарафынан махсус йөкләмә алғанға тиклем үк буласаҡ музейҙың урынын билдәләп, геодезия эштәре үткәргәйнек инде. Әлеге мәлдә музей проектын тамамлау өҫтөндәбеҙ. Комплекс мәмерйәнән ике саҡрым алыҫлыҡта урынлашып, майҙаны 3 мең квадрат метр тәшкил итәсәк.\nҺүрәттәрҙең күсермәһен (факсимиле) эшләүгә килгәндә, француз реставраторы Ален Далис менән хеҙмәттәшлек итергә уйлайбыҙ. Уның концепцияһы ябайыраҡ та, арзаныраҡ та, ысынбарлыҡҡа нығыраҡ тап килә. Европалағы тәжрибәне иҫәпкә алып эшләү беҙгә күпкә еңелерәккә тура килә. Сөнки унда нанотехнологиялар, яңы ысулдар йылдамыраҡ үҫешә, Көнбайыштағы белгестәр тәжрибәлерәк тә. Дәүләт экспертизаһы үтеп, быйыл эштәрҙе башларға ниәтләйбеҙ.\nАмфитеатрҙа фильмдар күрһәтеү, концерт һәм\nтамашалар уҙғарыу мөмкин буласаҡ\n— Шүлгәнташ мәмерйәһен өйрәнеү, һаҡлау, популярлаштырыу һәм уны ЮНЕСКО-ның донъя мираҫтары исемлегенә индереү буйынса саралар планға ярашлы алып барыла. Башҡортостан фәндәр академияһының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты, Рәсәй Фәндәр академияһының археология институты (Мәскәү ҡалаһы), А.П.Карпинский исемендәге геология институты (Санкт-Петербург ҡалаһы) һәм “Шүлгәнташ” дәүләт ҡурсаулығы менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Бөтә эш халыҡ-ара эксперттар рекомендацияларына һәм тейешле документтарға ярашлы алып барыла. Тәү сиратта билдәле археолог В.Г.Котов етәкселегендә мәмерйә сиктәрен демаркациялау уҙғарылды. Объекттың буфер зонаһы булдырылды. Ҡомартҡыны ҡануниәт кимәлендә һаҡлау механизмдары эшләнә.\nМәмерйә ҡыуышлығындағы граффити өлгөләрен бөтөрөүгә килгәндә, бөгөнгө көнгә 637 яҙыуҙы юйҙыҡ. Әйткәндәй, бер хәрефте бөтөрөү өсөн өс-дүрт сәғәт кәрәк. ҡыуышлыҡ стеналарында төрлө микроорганизмдар таралыуына юл ҡуймаҫ өсөн химик препараттар ҡулланылмай, бары тик мәмерйәләге һыу һәм буяу пигменттары менән эш итәбеҙ.\nЮНЕСКО тарафынан һаҡланылыусы объекттар исемлегенә инеүҙең тағы бер шарты — тәбиғи ҡомартҡының төп нөсхә булыуын һәм уның теүәллеген фәнни яҡтан иҫбат итеү. 2013—2015 йылдарҙа Австриянан бер төркөм белгестәр Ю.В.Дублянский етәкселегендә Шүлгәнташта мәмерйәләге һүрәттәр буйынса радиоизотоп тикшеренеүҙәр уҙғарҙы. Һүрәттәрҙең палеолит осорона ҡарағанлығы иҫбат ителде, һөҙөмтәләр ЮНЕСКО-ға ебәрелде.\nҒөмүмән, бик ҙур эш башҡарылды, номинацияға дәғүә итеүҙең аныҡ формаһы билдәләнде.\n— Музей комплексына килгәндә, Рәсәйҙә ундай форматтағы музейҙар юҡ. 2014 йылда Франция һәм Испанияға барып, уларҙың тәжрибәһен өйрәнеп ҡайтҡандан һуң, комплекстың ниндәйерәк булырға тейешлеге асыҡ күҙ алдына баҫты, эште нимәнән башларға кәрәклеген аңланыҡ. Донъя кимәлендә юғары талаптарға ярашлы объект кәрәк, уның архитектураһы ла, майҙаны ла, экспозицияһы ла Европа музей комплекстарынан ҡалышырға тейеш түгел. Архитектура йәһәтенән ул “Урал батыр” эпосына һалынған фәлсәфәгә бәйле буласаҡ. Вертикаль буйынса ҡарағанда, комплекстың архитектураһы “Урал”, “Донъя” һәм “Шүлгән” өлөштәренән тора. Урал менән Шүлгәндең бәрелеше аҡ һәм ҡара төҫтәрҙә һынландырыласаҡ. Аҡ төҫ — яҡтылыҡ, изгелек, ул Уралды кәүҙәләндерә, ҡара төҫ (яуызлыҡ) — Шүлгәнде. Улар араһындағы быяла — ысынбарлыҡ, беҙҙең донъя. Комплексҡа ингән урын Шүлгәнташ мәмерйәһе ауыҙы һымаҡ итеп эшләнәсәк. Һул яҡта фонтан — ул мәмерйә эсенән ағып ятҡан күлдең һынланышы. Консоль, йәғни сыға биреберәк торған ҡулайлама, мәмерйәгә инеп киткән урынды хәтерләтергә тейеш. Скульптура тирә-яҡтың тектонопластикаһын ҡабатлай, тау формаһына тартым буласаҡ.\n3 мең квадрат метр тәшкил иткән музей комплексы ике ҡатлы булып, экспозицияһы 1200 квадрат метр майҙанды биләйәсәк. Белеүебеҙсә, тау ҡыуышлығы ҙур, залдар бейек, шуға күрә мәмерйә 1:10 нисбәтендә эшләнәсәк. Түшәмгә, мәмерйәнең спелеологик яҡтан ни дәрәжәлә ҡатмарлы булыуын күрһәтеү маҡсатында, ҡыҙыл таҫма һуҙыласаҡ.\nҺүрәттәрҙең күсермәләре (факсимиле) ысынбарлыҡтағы үлсәмдәргә тап киләсәк. Уларҙы эшләү технологияһы бик ҡатмарлы, Рәсәйҙә беҙгә кәрәкле кимәлдә башҡарып булмаҫын аңлағас, сит ил белгестәренә мөрәжәғәт иттек. Европала күсермәләр шул тиклем оҫта итеп эшләнә, бер генә оригинал һүрәтте лә күрмәнек.\nКомплекс ижтимағи-күңел асыу, фәнни-административ блоктарға бүленәсәк. Тәүгеһендә кафе, мәмерйәнең күсермәһе, балалар өсөн бүлмәләр урынлашасаҡ. Интерактив таҡталар менән йыһазландырылған кабинеттарҙа дәрестәр үткәреү мөмкинлеге күҙаллана. Балалар тарихты уйын аша өйрәнәсәк. Унда стеналары аҡҡа буялған, мәмерйә һымаҡ итеп эшләнгән зал буласаҡ.\nИкенсе блокта конференц-зал, лабораториялар, фонд һаҡлағыс урынлашасаҡ. Шулай уҡ фольклор фестивалдәре, спорт саралары уҙғарыу өсөн 500 кешелек асыҡ амфитеатр төҙөйәсәкбеҙ. Әлеге ваҡытта музей комплексының проектын экспертизаға әҙерләйбеҙ һәм быйыл төҙөлөш эштәренә тотонорға ниәтләйбеҙ.\nМузей эргәһендә “Башҡорт балы” солоҡсолоҡ музейы, этнографик комплекстар төҙөү күҙаллана. Уның да проекты бик ҙур, ҡыҙыҡлы. Кеше, бал ҡорто ҡиәфәтенә керә лә, “солоҡ” эсенә инеп китә. Солоҡ эсендә ҡорттар нисек йәшәй — барыһын да үҙ күҙҙәре менән күрә. Был проект тулыһынса әҙер, хәҙер финанс мәсьәләләрен хәл итеү өҫтөндәбеҙ.\nМузей экспозицияһында “Урал батыр” эпосы персонаждары, сюжеттары, ғөмүмән, башҡорт халҡының тотош мәҙәниәте сағылыш табасаҡ. Был, бер яҡтан, ҡыҙыҡлы булһа, икенсе яҡтан, мәмерйә тарихы башҡорт халыҡ эпостары, легендалары менән тығыҙ бәйләнгәнлеген күрһәтә. Быларҙың барыһы ла башҡорт халҡының тарихын, ауыҙ-тел ижадын, донъяға ҡарашын, фәлсәфәһен донъя кимәленә күтәрәсәк. Күп кенә археологтар: “Мәмерйә музейы булғас, уны ҡараңғы итеп күҙ алдына килтерә инек, бындай концепцияны көтмәгәйнек”, — ти. “Урал батыр” эпосына һалынған тәрән мәғәнәнән сығып эш итһәк, музей ҙа ҙур, иркен, матур булырға тейеш. Ул мәмерйә ҡараңғылығында булырға тейеш түгел.\n— Иң сетерекле мәсьәлә — һүрәттәрҙең күсермәләрен эшләү. Бәлки, уларҙы Францияла эшләтербеҙ, йәиһә Собханғолда ваҡытлыса оҫтахана төҙөп, белгестәрҙе шунда саҡырырбыҙ. Рәссамдар көн дә мәмерйәгә барып, һүрәттәрҙе ҡарарға тейеш, уларҙы күрмәйенсә, күсермәләрҙе бөтә тулылығында һынландырыу мөмкин түгел.\nПроект Европа белгестәренә бик оҡшаны. Әйткәндәй, Ласко музейын төҙөүгә бөтә донъянан 60-лап проект йыйылған, шуларҙың 12-һе конкурс шарттарына тура килгән. Ә иң яҡшыһы тип Норвегия архитекторының эше табылған. Уларҙың шул тиклем күп көс, ваҡыт һәм аҡса сарыф итеп төҙөлгән проектынан беҙҙеке һис тә ҡалышмай, ә бит уны үҙебеҙҙең башҡорт егете үҙ студиябыҙҙа башҡарҙы. Тәрән фәлсәфәүи идея һалынған был музей комплексы “Урал батыр” эпосына үҙенсәлекле һәйкәл булыр, тип ышанабыҙ. Проектты республика Башлығы Рөстәм Зәки улы Хәмитов та хупланы.\nБыйыл йәй аҙағында Йылҡысыҡҡан күле эргәһендә Аҡбуҙатҡа һәйкәл ҡуясаҡбыҙ, ул суйындан эшләнәсәк. Ғөмүмән, киләсәктә халыҡтың иғтибарын йәлеп итерлек һәйкәлдәр ҡуйырға ниәтләйбеҙ.\nАлғы холда ерҙә тормоштоң барлыҡҡа килеүен һәм\nкеше эволюцияһы тарихын сағылдырған экспозиция буласаҡ\n— Рус география йәмғиәте тарафынан бирелгән грантҡа Шүлгәнташ тураһында бер сәғәтлек фильм төшөрөүҙе тамамланыҡ. Фильм өҫтөндә эшләү ваҡытында мин Шүлгәнташтың башҡорт халҡы өсөн ни тиклем әһәмиәтле, изге, мөҡәддәс төшөнсә булыуын аңланым.\nБеҙҙең мәмерйә, шул уҡ Шове, Ласко менән сағыштырғанда, үтә дымлы. Шул сәбәпле, һүрәттәр деградацияға бирелә. Егеттәр мәмерйәне фәнни яҡтан да ныҡлап тикшерәләр, уның геоморфологияһын, геологияһын һ.б. өйрәнәләр — был бик ыңғай күренеш.\n— Хәтерләһәгеҙ, бынан 15—20 йыл элек, Арҡайым табылғас, башҡорт халҡы уны изге урын итеп ҡабул итте. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, хәҙер унда милли рух һүнеп ҡалды, онотолдо. Бөтөнләй сит-ят кешеләр эшләй унда, Арҡайымды башҡорт халҡынан айырып ҡарарға, ситләштерергә тырышалар. Шүлгәнташтың данын донъяға таратыу өсөн үҙебеҙҙең егеттәрҙең янып-көйөп эшләүе — ҡыуаныслы хәл. Белемле, илһөйәр йәштәрҙе эйәртеп, алдығыҙға ҡуйған маҡсатығыҙға өлгәшергә, республикабыҙ данын бар ҡитғаға яңғыратырға яҙһын.\nШуны әйтеп үткем килә — Шүлгәнташҡа махсус автобус экскурсиялары ойошторолһа, бик мәслихәт булыр ине, сөнки күпселек кешеләрҙең, теләктәре булһа ла, транспорт яғынан мөмкинселектәре юҡ. Шүлгәнташ — изге, серле урын, унда барған һайын барғы килә.\n— Эйе, Шүлгәнташтың асылмаған серҙәре байтаҡ әле. Быйыл февраль айында археология инситутынан экспедиция килгәйне. Александр Пахомов етәкселегендә белгестәр махсус профессиональ ҡорамалдар, прожекторҙар ярҙамында һүрәттәрҙе яңы ысул менән фотоға төшөрҙөләр, ул фотограмметрия тип атала. Граффити өлгөләрен таҙартҡан саҡта өсмөйөш формаһындағы яңы һүрәттәр табылды. Эудаль Гийоме ла мәмерйәнең серҙәре күп булыуын, киләсәктә һүрәттәр тағы ла табыласағын фаразлай.\nБылтыр Альтамира музей комплексы директоры Пилар Фатас, мәмерйә менән танышҡандан һуң, шуға иғтибар итте: Европа мәмерйәләрендә табылған һүрәттәрҙә башлыса хайуандар һынландырылған, улар талантлы рәссамдар тарафынан төрлө хәрәкәттә, матур итеп төшөрөлгән. Беҙҙекеләргә иһә схематиклыҡ хас, геометрик формалар (трапеция, өсмөйөш, шаҡмаҡ) күп. Күренекле белгес әйтеүенсә, беҙҙең рәссамдар абстракт фекерләү ҡеүәһенә эйә булған, был иһә уларҙың Европа оҫталарынан бер башҡа өҫтөн булыуы хаҡында һөйләй. Тегеләр нимә күргән, шуны төшөргән, ә беҙҙекеләр, Пикассо кеүек, абстракт рәссамдарса, геометрик фигуралар аша эске фәлсәфәне тапшырғандар. Шулай уҡ беҙҙә ҡатын-ҡыҙ башланғысына ҡағылышлы билдәләр күп. Оҡшаш һүрәттәр ҙә бар, был, бәлки, миграцияға бәйлелер.\n— Ике-өс йыл самаһы элек “Наука” каналында Франциялағы мәмерйәләр тураһында фәнни тапшырыу булды. Ни өсөн мәмерйәләрҙә һүрәттәр төшөргәндәр, тигән һорауға яуап эҙләгән Франция һәм АҠШ ғалимдары ошондай фекергә килгәндәр: стеналарҙа һынландырылған хайуандарҙың нисек төшөрөлөүе, ниндәй йүнәлештә тороуы һ.б. нескәлектәр йондоҙҙар картаһына бәйле. Бәлки, беҙҙәге һүрәттәрҙең дә йондоҙҙар картаһына бәйләнеше барҙыр.\nШүлгәнташ мәмерйәһенең йәшен билдәләү буйынса һаман да бәхәстәр бара. Европа мәмерйәләренең уртаса йәше 30 мең йылдан ашыу тиелһә, Шүлгәнташты 12—16 мең йыл менән сикләйҙәр. Минеңсә, был дөрөҫ түгел. Геологик дәүерҙәр менән иҫәпләп ҡарағанда, 16 мең йыл элек Европала Валдай боҙлоғо хакимлыҡ иткән, ул осорҙа кешеләрҙең күсеп йөрөүе икеле. Ә бына һыуыныу дәүере башланғас, ысынлап та, кешеләрҙең, һыйыныу эҙләп, мәмерйәгә килеп инеүе мөмкин. Ғөмүмән, был мәсьәләгә әйләнеп ҡайтырға һәм ҡомартҡыбыҙҙың ысын йәшен билдәләргә кәрәк.\n— Әле совет осоронда уҡ мәмерйәлә радиоуглерод анализ өсөн материал алынған булған, 2013 йылда даталарҙы асыҡлау башҡарылды. Анализдарҙан күренеүенсә, мәмерйәләге мәҙәни ҡатлам 16—19 мең йыл менән билдәләнә. 2015 йылда уран-торий ысулы менән һүрәттәрҙең төшөрөлөү ваҡытын асыҡланыҡ, уларҙың йәше, кәм тигәндә, — 14300 йыл, иң күбе — 36400 йыл.\n— Мин сығышым менән Бөрйән районынан, шуға ла Шүлгәнташ темаһы минең өсөн бик яҡын һәм ҡәҙерле. Бөрйән — эпостар төбәге, уның энергетикаһы бик көслө, ә Шүлгәнташ инде — асылмаған китап. Былтыр беҙ, драматургтар, өс район буйлап экспедицияла йөрөнөк, маршрутты Шүлгәнташ мәмерйәһенән башланыҡ. Мин, Бабсаҡ бейҙең 18-се быуыны булараҡ, уның ҡәбере эргәһендә студенттарға тамырҙарым тураһында бәйән итеп, дастандарыбыҙҙы һөйләнем. Ҙур ҡыҙыҡһыныу менән тыңланылар.\nБыл музей комплексын эшләү төбәктә туризмды йәнләндерер, көсәйтер, тигән өмөттәмен, сөнки төрлө бизнес тармаҡтарының үҫеше Бөрйән районы инфраструктураһын күтәрәсәк, кафе-ҡунаҡханалар асыу урындағы халыҡҡа өҫтәмә эш урындары булдырасаҡ.\n— Музей комплексын фәнни, мәҙәни, милли үҙәк булараҡ күҙаллайым. Эпосҡа фәлсәфә итеп ҡарау ҙа дөрөҫ, сөнки яҡшылыҡ менән яманлыҡ — донъя кимәлендәге төшөнсәләр.\nЕвропа мәмерйәләрендә һәм Шүлгәнташта табылған һүрәттәрҙәге оҡшашлыҡтарҙы типология фәне аңлата ала: бер үк ваҡытта, бер үк шарттарҙа йәшәгән кешеләр бер төрлө фекерләй. Нәфис әҙәбиәттә лә оҡшаш сюжеттар осраһа, аптырарға кәрәкмәй, сөнки бер үк шарттар шуға этәрә.\nКомплекстың заманса булыуы — бик һәйбәт, әммә традицияларыбыҙҙы һаҡлап эш итергә кәрәк. Табыш алыу ҙа үҙмаҡсат түгел, минеңсә, иң мөһиме — рухты тергеҙеү.\nТейешенсә эшләһәк, туристар ҙа киләсәк, аҡса ла буласаҡ. Шуныһы — тәбиғәткә зыян килмәһен ине, бар мәсьәләләрҙе лә уйлап хәл итеү зарур.\nШүлгәнташтың русса “Капова пещера” булып йөрөүе күңелде өйкәп тора, ысын атамаһын ҡайтарыу мөмкинселеге бармы икән?\nШүлгәнташтың киләсәге хаҡында фекер алышыу етди уйҙарға этәрҙе\n— Географик атамаларҙы үҙгәртеүҙең бер үҙенсәлеге бар. Бер ҡайҙа ла мөрәжәғәт итмәйенсә, аҡса түкмәйенсә генә тарихи атамаларыбыҙҙы ҡайтарыуҙың сере шунда: карта эшләгән саҡта әлеге исемен яҙаһың да эргәһенә йәйә эсендә ысын атамаһын теркәйһең. Мәҫәлән, Белая (Ағиҙел), Дёма (Дим), Худолаз (Төйәләҫ), Капова пещера (Шүлгәнташ мәмерйәһе). 2014 йылда Башҡортостан картаһын төҙөгәндә беҙ шулай иттек тә. Икенсе тапҡыр картаны эшләгәндә, киреһенсә, тәүҙә “Ағиҙел” тип яҙаһың да, йәйә эсенә “Белая” тип ҡуяһың. Йәғни, Дим (Дёма), Төйәләҫ (Худолаз), Шүлгәнташ мәмерйәһе (Капова пещера). Ә өсөнсөһөндә инде ысын атамаларын ғына ҡалдыраһың. Киләсәктә карталарҙа Шүлгәнташыбыҙҙың тарихи атамаһы үҙ урынын алыр, ә музей комплексын төҙөү башҡорт халҡы тормошонда мөһим ваҡиға булыр, тип уйлайым.\nШулай итеп, халҡыбыҙҙың боронғо ҡомартҡыһы — Шүлгәнташ мәмерйәһе ҙур үҙгәрештәр алдында тора. Уның теүәл генә йәшен билдәләү, мәмерйә эсен тәртипкә килтереү, һүрәттәрҙең күсермәләрен эшләтеү һәм заманса ҙур музей комплексы төҙөү — былар барыһы ла көс, ваҡыт һәм сығымдар талап итә. Башҡортостан Республикаһы Күсемһеҙ мәҙәни мираҫ объекттарын һаҡлау һәм файҙаланыу буйынса ғилми-етештереү үҙәге хеҙмәткәрҙәре был оло эшкә рухланып тотонған. Уларға уңыштар һәм яңы асыштар теләйбеҙ.\nРәйлә Ғәлиева әҙерләне.\nНэла Ноцина фотолары.


Өфө халҡы байрамдан ҡалған шыршыны утилгә тапшыра - Bash.News\nӨфө халҡы байрамдан ҡалған шыршыны утилгә тапшыра https://bash.news/news/113727_f_xaly_bajramdan_alan_shyrshyny_utilg_tapshyra/?lang=bash\n11 ғин 2020, 19:59\nДим биҫтәһенең Магистраль урамы 2а адресы буйынса урынлашҡан супермаркет алдында бөгөн айырыуса йәнлелек. Ҡала халҡы яңы йыл шыршылары әрәм булмаһын өсөн, утилләштереү пунктына тапшыра.Фәриҙә Шәйнурова ейән-ейәнсәрҙәре үтенесе буйынса быйыл урман ҡупшыҡайын биҙәгән. Бөгөн уны утилләштереү пунктына тапшырған.\nФәриҙә Шәйнурова, Өфөнөң Дим районында йәшәүсе: “Энәләре ҡойолоп ятмаһын тип тапшырам. Шыршыларҙы бөтәһе лә бында килтерһен, урамға ташлап китмәһен”.\n«Шыршыларҙы юнысҡыларға» экологик милли проекты ҡала халҡы алдында ҡаты ҡалдыҡтарҙы айырып йыйырға өйрәтеү маҡсатын ҡуя. Халыҡ та был акцияға әүҙем ҡушылды. Иртә менән ылыҫлы ағастарҙы тапшырыусылар алдында Дим районының экология-биология балалар үҙәгендә шөғөлләнеүсе үҫмерҙәр сығыш яһаны. Бөгөнгө экологик акцияла айырыуса әүҙемлек күрһәткәндәргә ойоштороусылар яңы йыл күстәнәстәре лә әҙерләгән.\nИраида Морозова, Өфөнөң Дим районында йәшәүсе: “Мин дә тәбиғәтте һаҡлауға үҙ өлөшөмдө индерергә булдым. Шыршыны килтереп ҡалдырҙым”.\nӘлфиә Вәлиева, Өфөнөң Дим районы экология-биология үҙәге директоры урынбаҫары: “Баш ҡалала «Шыршыларҙы-юнысҡыларға» экологик акцияһы буйынса ҡалала 26 пункт эшләйәсәк. Был ағастар Кроношпан заводына һәм ҡаланы төҙөкләндереү хужалығына оҙатыласаҡ”.\nЫлыҫлыларҙы айырым контейнерҙарға йыйып, ҡайтанан эшкәртеүгә тапшырыу- уларҙы халыҡ хужалығында тағы ла файҙалыраҡ итеп ҡалланыу мөмкинлеге бирә. Белгестәр билдәләүенсә, ҡаты ҡалдыҡтар полигонында Яңы йыл байрамында ҡулланылған ылыҫлылар тәбиғи рәүештә тарҡалһын өсөн уңай шарттар юҡ. Ә утилләштергәндән һуң, ергә ашлама һәм юнысҡыларҙан йорт йыһаздары эшләнәсәк.\nҠарағай һәм аҡ шыршыларҙы Өфөнөң 26 майҙанында тапшырырға мөмкин. Тапшырыу нөктәһе Дим биҫтәһенең Евгений Столяров урамында ла урынлашҡан. Халыҡ был контейнерҙарға йәшел энәлеләрҙе күпләп килтергән. «Шыршыларҙы-юнысҡыларға» экологик акцияһы Өфөлә 11 ғинуарҙан 19 ғинуарға тиклем дауам итә.\n10:20, 14 ғин\n12:09, 30 дек\n23:30, 27 дек


ПРЕЗИДЕНТ ХӘЙБУЛЛАЛА БУЛДЫ\n22 февралдә Башҡортостан Президенты Р.З.Хәмитов эш сәфәре менән Хәйбулла районында булып китте.\nБашта Рѳстәм Зәки улы Иләс ауылындағы Турат йылғаһы аша яңы һалынған күперҙе ҡараны. Район үҙәгендә иһә оҙаҡҡа һуҙылған район дауаханаһын реконструкциялау эштәре менән танышып, объектты тиҙ арала, йәғни май-июнь айына тамамларға ҡушты. Унан һуң инде республика башлығы «Шатлыҡ» балалар баҡсаһында булды. Яңыраҡ сафҡа ингән учреждение 240 урынға иҫәпләнгән, бында балалар ѳсѳн бар уңайлыҡтар булдырылған. Рѳстәм Хәмитов ком-пьютер класын, музыка залын, туҡланыу блогын ҡараны, кескәйҙәр менән аралашты.\nРѳстәм Зәки улы «Бүребай» тау-байыҡтырыу комбинатының «Кѳньяҡ» шахта үҙәге тѳҙѳлѳшѳ менән ҡыҙыҡһынып, бындағы эштәр менән ҡәнәғәт булыуын белдерҙе. Яңы объект сафҡа индерелгәндән һуң, руда эшкәртеү ҡеүәтен йылына 400 мең тоннаға тиклем еткереү планлаштырыла.\nРайон хакимиәтендә Хәйбулла районы активы менән осрашыуҙа һүҙ тѳбәктең социаль-иҡтисади, демографик хәле хаҡында барҙы. Осрашыуҙа хәйбуллалар республика башлығына үҙҙәрен борсоған һорауҙар менән дә мѳрәжәғәт итте.


Мәҙәнилек Көнсығыштан башланған » Всемирный Курултай (конгресс) башкир\nВсемирный Курултай (конгресс) башкир » Новости » В Башкортостане » Мәҙәнилек Көнсығыштан башланған\nавтор: 147258951 | Просмотров: 1121\nБығаса үткәрелгән йыйылыштарҙан быйылғы сара масштаблылығы менән айырылып торҙо: унда бөтә тиерлек төрки халыҡтарҙың вәкилдәре ҡатнашты. Бығаса ҡайһы бер туғандаш халыҡтар инде юғалғандыр тип уйлаһам, улар һаҡланып ҡалған икән. Мәҫәлән, ҡаралун тип аталған халыҡ диаспораһы бөгөнгө көндә Афғанстанда, Тажикстанда йәшәй. Был илдәрҙең телен дәүләт теле итеп ҡабул итһәләр ҙә, уҙ-ара туған телендә һөйләшә икән. Ғөмүмән, уйғырҙарҙан алып гагауздарға тиклем һәр халыҡ вәкилдәре бик әүҙем ҡатнашты был ҡорҙа. Һәр кемебеҙ үҙ туған телендә һөйләште һәм бер-беребеҙҙе яҡшы аңланыҡ.\nАралашыу барышында шуныһы асыҡланды: башҡа төрки телле халыҡтар беҙҙең киң мәғлүмәт саралары менән яҡшы таныш. Гәзит-журналдарҙы уҡып бара, телвизион тапшырыуҙарҙы яратып ҡарай. Айырыуса улар Салауат Хәмиҙуллиндың "Тарихи мөхит” тапшырыуҙарын үҙ итә, уларҙы яҙҙырып алып, халыҡ араһында ла тарата икән. Бынан тыш, улар башҡорт халҡының тарихын яҡшы белә. Был минең күңелдә ҙур шатлыҡ һәм ғорурлыҡ тыуҙырҙы.\n– Осрашыуҙа ҙур мәсьәләләр уртаға һалып тикшерелде. Тәү сиратта төрки донъяһында булған үҙгәрештәргә анализ яһалды. Ҡайһы бер халыҡтар араһындағы бәйләнештәр бер аҙ юғала төшкән. Был инде шул илдәрҙә алып барылған сәйәсәткә бәйле. Сарала ҡатнашыусылар барыһы ла бер фекерҙә туҡталды: бер ниндәй кәртәләргә ҡарамай, тамырҙаш халыҡтар араһында сәйәси, иҡтисади, социаль, мәҙәни бәйләнште нығытырға, студенттар менән алмашыныу буйынса эште дауам итергә, хеҙмәттәшлек даирәһен киңәйтергә кәрәк. Бының өсөн Ассамблеяның башҡарма комитетын ойоштороу, шулай уҡ төрки донъяһын ентекле өйрәнгән, уның проблемаларын тикшергән академия асыу талап ителә.\nАртабан көн тәртибендә дөйөм төрки телен булдырыу, уны интеллигенция араһында таратыу мәсьәләһе ҡаралды. Әлбиттә, боронғо төрки телендә ауылдарҙа йәшәгән ябай халыҡ һөйләшмәйәсәк һәм был талап ителмәй ҙә. Әммә халыҡтарыбыҙҙың тарихи үткәнен һаҡлап ҡалыу, ҡаҙаныштарын үҫтереү, рухи яҡтан азат, көслө булыу өсөн зыялылар үҙ-ара шул телдә аралашырға тейеш.\nӨсөнсө ҡаралған проблема – ул аҙ һанлы ҡалыҡтарҙың мәнфәғәттәрен яҡлау. Ғәҙәттә, илдәрҙә һан яғынан күпселекте тәшкил иткән халыҡтар өҫтөнлөк итә, ә ҡалғандарының хоҡуҡтары ҡыҫыла. Ошо ғәҙелһеҙлеккә юл ҡуймау – Ассамблея алдында торған бурыстарҙың береһе. Халыҡтың бөйөклөгө уның һаны менән түгел, ә башҡарған эштәре менән билдәләнә.\n– Мине һәр ваҡыт бер мөһим мәсьәлә борсоно, ул да булһа төрки халыҡтарының, шул иҫәптән башҡорттарҙың үтә баҫалҡы, тыйнаҡ булыуы. Беҙҙең тарих иҫ китмәле бай, һоҡланғыс, ҡыҙыҡлы, быны күрһәтә белергә генә кәрәк. Шуға күрә иң тәүҙә халыҡтарҙың милли үҙаңын үҫтереү мөһим.\n2012 йылда, Мәскәү калаһында үткән бөтә донъя конгресында итальяндар менән немецтарға ҡаршы сығыш яһарға тура килде. Улар үҙҙәренең сығышында: "Беҙ һеҙгә мәҙәнилек алып киләбеҙ”, – тип урынһыҙ маһайғайны. Мин уларға: "Һеҙ нимәнелер бутайһығыҙ, ахыры, – тип яуапланым. – Ҡояш Көнсығышта ҡалҡа. Шуның кеүек мәҙәнилек тә тап Көнсығыштан башланған. Заманында һеҙҙең ата-бабаларығыҙ салбарһыҙ ағас башында һикергеләп йөрөгән ваҡытта, Көнсығыш илдәрендә юғары цивилизация хакимлыҡ иткән, астрономия, математика, медицина фәндәре ныҡ үҫешкән. Европа императорҙары беҙҙең халыҡтарҙың хандары, улар күтәргән ихтилалдар тураһында ишетә ҡалһа, уларҙың тубыҡтары ҡалтырап торған.\nӘйтәйек, тарихи Башҡортостан ерендә урынлашҡан Арҡайымды ғына алайыҡ. Ул Троянан мең йылға олораҡ, шул ваҡытта уҡ унда металлургия оҫтаханалары гөрләп эшләгән. Тимәк, Европа халҡы таяҡ менән йөрөгән ваҡытта, бында металл ҡоралдар ҡулланылған. Был – беренсенән. Икенсенән, бөгөнгө Европа армиялары Көнсығыш халыҡтарының хәрби оҫталығына таянып ҡорола”.\nШуға күрә ошо тарихи ысынбарлыҡты белергә һәм уны башҡа халыҡтарға танытырға кәрәк. Үткәндәр менән ғорурланырға ныҡлы нигеҙебеҙ бар. Беҙ – Рәсәйҙең федератив ҡоролошона нигеҙ һалған халыҡ. Бынан тыш, Татарстанға автономиялы округ статусы бирелергә торғанда, изге күңелле халҡыбыҙ Минзәләне биреп, уларҙың биләмәһен ҙурайтҡан. Һөҙөмтәлә күршеләргә республика статусы бирелгән.\n– Төрки донъяһында киң мәғлүмәт саралары эшмәкәрлеген яйға һалыу зарур. Рәсәйҙә тик республикалар тормошон ғына яҡтыртҡан гәзит-журналдар, айырым телеканал булырға тейеш. Юғиһә бөгөнгө ҡайһы бер үҙәк баҫмаларҙа республикабыҙ тураһында туҙға яҙмаған хәбәр ишетергә мөмкин. Был мәсьәлә шулай уҡ съезд резолюцияһына индерелде.\nОшо һәм башҡа тәңгәлдә, әлбиттә, Хөкүмәт тарафынан ҙур ярҙам талап ителә. Быларҙың барыһы ла Башҡортостандың абруйын күтәреү, имиджын булдырыу менән тығыҙ бәйле. Беҙ бит интеллект, мәҙәнилек йәһәтенән күп кенә халыҡтарҙан өҫтөнөрәк. Быны тейешле кимәлдә күрһәтә белеү мөһим.\nҠарлуғас ИШЕМҒОЛОВА яҙып алды.


Һеҙ берәй ваҡыт ғәжәйеп ҡала - Пьонгчангта булғанығыҙ бармы? Ошо ҡаланың биатлон трассаһында Максим Чудов беренсе тапҡыр уңышһыҙлыҡҡа осраны. Донъя Кубогының һуңғы этаптарында һәм чемпионатта әллә күпме миҙал яулап ҡайтҡан Өфө районының Михайловка ауылы егете Пьонгчангта призерҙар иҫәбенә лә, тәүге алтау иҫәбенә лә инмәне.\nҺөҙөмтәлә - 33-сө генә урын. Әлбиттә, бер еңелеүҙән генә һығымта яһарға ашыҡмайыҡ - егет, Швециянан дүрт миҙал яулап ҡайтып, миҙгелгә үҙ бурысын артығы менән үтәне.\nСпринттың беренсе ут рубежында Чудов бер тапҡыр ғына яҙа атты, икенсеһендә - ике тапҡыр. Хатта өс яҙа атыу менән дә Максим, ғәҙәттәге юғары тиҙлеген күрһәтһә, тәүге унауға дәғүә итә ала ине, ләкин ни эшләптер был юлы уға хас етеҙлек һиҙелмәне.\nБеренсеһендә генә Чудов барыһынан да тиҙерәк йүгерҙе. Икенсеһендә инде уның тиҙлеге төштө - Максим 17-се генә саңғы һөҙөмтәһе күрһәтте. Икенсе атыуҙа ике хата яһағас, ул, күрәһең, бер ергә лә ашыҡманы һәм һуңғы юлды тиҙлек буйынса 55-се һөҙөмтә менән генә үтте. Уның дөйөм йүгереү һөҙөмтәһе - 21-се урын.\nБеҙ Максим Чудовтың шәхси тренеры Виктор Никитинға шылтыраттыҡ. Ул "БАШвестЪ"ҡа бына нимәләр һөйләне:\n- Максим Чудов ауырый! Шул арҡала бөтә уҙышты үҙ кимәлендә үткәрергә көсө етмәне. Хәҙер уға бысраҡ ташларға кәрәкмәй - киреһенсә, рухын төшөрмәү өсөн, матбуғатта яҡлап сығырға кәрәк!\n- Юҡ, мин уға бысраҡ ташларға йыйынмайым... Һеҙ бына сирләүе тураһында әйткәнгә тиклем, Өфөлә уға нимә ашаттылар икән, был тиклем ауыр йүгерҙе, тип уйлағайныҡ.\n- Ул ғәҙәттәгесә - өйөндә ашап йөрөнө. Тик бына осоуҙар, бер-бер артлы журналистар менән осрашыуҙар... Бына ошо осрашыуҙар ваҡытында кемдәндер грипп эләктергәндер инде. Хәҙер ул эҙәрлекләү уҙышында ҡатнашмаясаҡ, ғөмүмән, ул Пьонгчангта башҡа күренмәйәсәк. Стартҡа Ханты-Мансийскиҙа 6 мартта башланасаҡ киләһе этапта ғына сығасаҡ. Уға хәҙер иң мөһиме - сиренән төҙәлеү...\nЧудов ауырыған саҡта донъя Кубогының мәрәй ярышы буйынса ярышташтары мәрәй йыйҙы. Максимдан алда барыусы рәсәйле Дмитрий Ярошенко, 17-се булып, 15 зачет балы йыйҙы һәм хәҙер уның активында 577 мәрәй. Чудовты эҙәрлекләүсе норвег Эмиль Хельге Свендсен уҙышта еңеү яуланы. Уның активында хәҙер 465 балл. Максим Чудов үҙе дөйөм иҫәптә 541 мәрәй менән өсөнсө булып килә.\nХанты-Мансийскиҙа һәм Норвегия Холменколленында Макс лидер Оле Эйнар Бьорндаленды (735 мәрәй) ҡыуып етә алмаясаҡ, әлбиттә, ә бына Ярошенконы ҡыҫырыҡлап сығара алыр, моғайын.


Ҡарағайүҙәктә ҡарағайҙар шаулар әле\n23 Апрель , 18:55\nИҙрис Батыршин Ҡарағайүҙәктә ҡайтанан ҡарағайҙар ултыртыу хыялы менән бер нисә йыл яна инде.\nИҙрис Батыршин Әбдрәш ауылы янындағы Ҡарағайүҙәктә ҡайтанан ҡарағайҙар ултыртыу хыялы менән бер нисә йыл яна инде. Был маҡсатта ҡарағай үҫентеләре һатып алып, уларҙы өй яны баҡсаһына ултыртып, бер нисә йыл тәрбиәләй. Уҙған йыл ауыл йыйынында ауыл Советы депутаты булараҡ был хаҡта ауылдпаштарына әйткәс, уның идеяһын халыҡ дәррәү күтәреп ала.\nҠасандыр һуғыш ветераны Ғиззәтуллин Әхәт Ғәней улы һуғышҡа киткәнендә ошо үҙәктәге мәғрүр ҡарағайҙар оҙатып ҡалыуын һөйләгән. Тик һуғыштан ҡайтҡанында Ҡарағайүҙәк танырлыҡ булмай: һыуыҡ ҡыштарҙа утын итеп яғыр өсөн халыҡ ҡарағайҙарҙы ҡырҡып бөткән. Иҙрис Салауат улы ошо үҙәктә яңынан ҡарағайҙар үҫтерергә ҡарар итә. “Ауылға килгән һәр кемде ҡаршы алып, оҙатып торор мөһәбәт ағастар”, ти ул.\nЛасынов Айҙар ағай ағасты ултыртыу өсөн ерҙе һөрөп биргән. Һәм бөгөн ауылдаштары “Йәшел Башҡортостан” акцияһына ҡушылып, үҙәккә ағастар ултыртырға сыҡты.\nӨмәлә ихлас эшләгән Илгиз һәм Зәйнулла Ишаевтар, Вәғиз һәм Фәүзиә Сабитовтар, Ирик һәм Нәйлә Ибраһимовтар, Иҙрис һәм Рәмзиә Батыршиндар, Мират, Мөбәрәк (Сибаҙан килгән), Нияз и Заһир, Наил һәм Фаяз Фазыловтар, Фәрит һәм Фәриҙә Әхмәтовтар, Дим Сөләймәнов, Илшат, Рәшит Сәғәҙиев, Наташа Сатина һәм Илнур Замановтар маҡтауға лайыҡ. Иң олоһо булған Ишаев Илбер менән Йыһаншин Әхиәр ағайҙар йәштәргә өлгө күрһәтте. Эш тамамланғас, өмәлә ҡатнашыусыларҙы самауыр сәйе менән һыйланылар.


«Тамыр» балалар телеканалы журналистары «Включайся!» халыҡ-ара проекты призерҙары булды\n5 Сентябрь 2011, 15:56\n«Тамыр» телеканалы программалары яңыраҡ Мәскәүҙә үткән «Включайся!» халыҡ-ара балалар телевидениеһы фестивалендә билдәләнде. Балалар телеканалында йылға яҡын эшләгән бишенсе класс уҡыусыһы Иван Мережко фестивалдә «Уҡытыусым менән ғорурланам» махсус программаһының авторҙашы булараҡ сығыш яһаны. Унда Иван хыялындағы уҡытыусы хаҡында бәйән итә. «Тамыр» телеканалы профессионалдары менән берлектә төшөрөлгән йәш журналистың был проекты уны махсус приз менән бүләкләгән жюри ағзаларына ғына түгел, «Детский» каналы продюсерҙарына ла оҡшаған. Улар программаны үҙ каналдарында бөтә Рәсәйгә күрһәтергә тәҡдим иткән.\nИкенсе награданы балалар телеканалы Берләшкән Милләттәр ойошмаһының балалар фонды етәксеһе ҡулдарынан алды. Режиссер Ләйсән Мәзитова менән журналист Элина Хананованың мөмкинлектәре сикләнгән ҡыҙыҡай тураһындағы эше ЮНИСЕФ менән булдырылған «Хаҡым бар» номинацияһында иң яҡшыһы тип танылды.\n«Башинформ» агентлығына «Тамыр» каналы редакцияһынан хәбәр итеүҙәренсә, фестивалдә Ҡырғыҙстан, Латвия һәм Украинанан да йәш журналистар ҡатнашҡан.\nДүрт көн дауамында сарала ҡатнашыусылар үҙ-ара аралашып, бер-береһенең эштәрен ҡарап, жюри ағзалары үткәргән мастер-кластарында ҡатнашҡан.\n«Включайся!» фестивалендә өлкәндәрҙән тыш, балалар жюрийы ла эшләгән. Улар иҫәбенә үткән йыл фестивалдәрендә еңеү яулаған студияларҙан балалар ингән. Араларында «Тамыр» телеканалының йәш журналисы, «Царь горы» тапшырыуын алып барыусы беҙҙең Айҙар Әхмәҙиев та булған.


Сәләмәт республика – сәләмәт төбәк | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nСәләмәт республика – сәләмәт төбәк\n31 мая 2019 — 13:52 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда “Сәләмәт республика – сәләмәт төбәк” акцияһы дауам итә. 22-се апрелдә старт алған сарала 30 меңгә яҡын кеше һаулығын тикшерткән. 22 күсмә медицина модульде үҙ эсенә алған поездар билдәләнгән маршрут буйынса эшләй. Ошо көндәрҙә уларҙың береһе Бүздәк районында халыҡты ҡабул итә. 2016-сы йылда Флүр Ғәликәевтың бауырына операция эшләйҙәр. Ошонан һуң табиптар даими рәүештә белгестәргә күренеп торорға кәңәш итә. Күсмә сәләмәтлек поезының килеүе шунда уҡ бер-нисә мәсьәләне хәл иткән. Район үҙәгенә транспорт эҙләргә, аҡса түгергә һәм сират көтөргә кәрәкмәй. Яҡында ғына халыҡ флюрография үтә. Ғәҙәттә, был кабинетҡа ла район үҙәктәрендә ҙур сират була. Ә кешеләр яңылыҡтары менән дә уртаҡлашып өлгөрмәй, үпкәләрен тикшертеп сығалар. Ә иң күп сират маммологҡа. Был белгескә хатта баш ҡала дауаханаларында ла эләгеүе ҡыйын. Әммә, ауыл халҡының хәҙер мөмкинлектәре ҙур. “Сәләмәт республика – сәләмәт төбәк” акцияһы барышында 30 меңгә яҡын кеше медицина тикшереүе үткән. Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан белдереүҙәренсә, 20 ир һәм ҡатында шәкәр диабеты, 1 меңдән ашыу кешенең ҡан баҫымы юғары булыуы, 60-ҡа яҡын яман шешкә шик асыҡланған. Сәләмәт республика – сәләмәт төбәк акцияһы сиктәрендә медицина модулдары Бүздәк районында эшләй. Ике аҙна дауамында улар 5 ауыл биләмәһендә, ә иң мөһиме төпкөл ауылдарҙа булып, халыҡты ҡабул итә. Шуныһы ла уңайлы, күсмә сәләмәтлек поезында кешеләр анализ да тапшыра ала. Бүздәк районында 12 табип бәләкәй балаларын ҡарау буйынса декрет ялында, уларҙың бишәүһе терапевт. Бынан тыш, үҙәк дауаханала 3 педиатр, 2 акушер-гинеколог, 1 невролог талап ителә. Сәләмәтлек поезының килеүе урындағы белгестәргә оло ярҙам булып тора. Башҡортостанда табиптар етешмәү проблемаһы күптән хәл ителмәй килде. Республика етәксеһе Радий Хәбиров район-ҡалаларға сәфәре барышында иң беренсе был проблемаға иғтибар итте һәм мәсьәләне хәл итеү юлдарын барларға ҡушты. Бүздәк районында, мәҫәлән, 1 фатир — белгестең ғаиләһен ҡабул итергә әҙер. Шулай уҡ, ике бер бүлмәле торлаҡ алыу мәсьәләһе өйрәнелә. Быйыл бында 5 табип ҡайтыр, тип көтөлә. Башҡортостан етәкселеге онкологик сирҙәрҙе алдан асыҡлап, дауалау бурысы ҡуйғайны. Бындай һөҙөмтәгә ирешкән табиптарға дәртләндереү саралары ла ҡаралған. Күсмә сәләмәтлек поезы Бүздәк районында 23-сө майҙан эшләй. Ошо арауыҡ эсендә белгестәр бихисап сир тапҡан. Медицина модулдары Бүздәк районында аҙна аҙағына тиклем халыҡты ҡабул итә. Ә “Сәләмәт республика – сәләмәт төбәк” акцияһы Башҡортостанда 10-сы октябргә тиклем дауам итә. Уның маҡсаты – ауылда йәшәүселәргә медицина ярҙамы күрһәтеү һәм күберәк халыҡтың сәләмәтлеген тикшереү.


ЙЫЛ ЭНЦИКЛОПЕДИЯҺЫ! Ҙур хеҙмәт донъя күрҙе » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » ЙЫЛ ЭНЦИКЛОПЕДИЯҺЫ! Ҙур хеҙмәт донъя күрҙе\nЙЫЛ ЭНЦИКЛОПЕДИЯҺЫ! Ҙур хеҙмәт донъя күрҙе 25.12.2018 // Әҙәбиәт\nЯңыраҡ “Башҡортостан энциклопедияһы” башҡорт телендәге энциклопедияның 7-се томын әҙерләп, баҫыуға тапшырҙы. Ошо көндәрҙә ул донъя күрәсәк, интернет селтәрендә күп томлыҡ энциклопедия тулыһынса сығасаҡ.\n2018 йыл республиканың ғилми йәмәғәтселеге өсөн бик уңышлы булды тип әйтергә була. Ғалим-энциклопедистар 2005 йылдан алып барған ҙур эште – башҡорт һәм рус телдәрендәге күп томлыҡ энциклопедияны туплауҙы тамамлай. Ул ҡағыҙ һәм электрон варианттарҙа рус телендә – ете мең, башҡорт телендә өс мең данала баҫылды. Энциклопедияның онлайн варианты баҫмаһы менән бер осорҙа барлыҡҡа килә, уны көн һайын Рәсәй Федерацияһы һәм сит илдәрҙә йәшәгән меңәрләгән кеше инеп ҡарай.\nӘлеге хеҙмәттең 7-се томы “Башҡортостан энциклопедияһы”на 25 йыл тулған йылда донъя күреүе лә символик мәғәнәгә эйә. Был йылдар эсендә ғилми учреждение дөйөм тиражы 100 мең самаһы булған 30 томлыҡ 18 төр энциклопедия сығарыуға өлгәшкән. Һигеҙ энциклопедия электрон вариантта донъя күргән. Был күрһәткестәр һәм эш сифаты буйынса Башҡортостан ғалимдары илдә беренселәр рәтендә килә.\nҒилми нәшриәттән хәбәр итеүҙәренсә, энциклопедистарҙың киләсәккә пландары ҙур. Улар үҙ йүнәлешендәге эште дауам итә, ә алдағы йылдарҙа энциклопедияларҙы инглиз һәм башҡа донъя телдәрендә лә сығарасаҡтар.\nТотош уҡырға 127


Республика етәксеһе эш сәфәре менән Дүртөйлө һәм Саҡмағош райондарында булды - Bash.News\nРеспублика етәксеһе эш сәфәре менән Дүртөйлө һәм Саҡмағош райондарында булды\nРеспублика етәксеһе эш сәфәре менән Дүртөйлө һәм Саҡмағош райондарында булды https://bash.news/news/102517_respublika_etksee_esh_sfre_menn_drtjl_m_samaosh_rajondarynda_buldy\n08 авг, 10:40\nСаҡмағош биҫтәләренең береһендә Радий Хәбиров халыҡ менән осрашты. Кешеләр төҙөк ихата, подъезд һәм юлдар булмауына зарланды. Республика башлығы белдереүенсә, был ихаталар киләһе йыл мотлаҡ «Башҡортостан ихаталары» программаһына индереләсәк. Ул Саҡмағош районы\nхакимиәте етәкселегенә халыҡтың подъездарҙы төҙөкләндереүгә бәйле мөрәжәғәттәрен ҡарарға һәм уларҙы киләһе йылға планға индерергә ҡушты.\n“Беҙ тәртип булған урынды ҡарарға бармайбыҙ. Ҡайһы бер хакимиәт башлыҡтары быға үпкә лә белдерә. Халыҡтың мөрәжәғәтенә ҡолаҡ һалырға кәрәк, етешһеҙлектәр һәр ерҙә бөтөрөлөргә тейеш”, – тине Радий Хәбиров.\nСаҡмағош һөтсөлөк заводына ярҙам күрһәтеү һәм етештереүҙе яңыртыу мәсьәләһе тиҙҙән "Инвестиция сәғәте"ндә ҡараласаҡ. Республика етәксеһе Радий Хәбиров, "Край курая", "Честное\nкоровье", "Сыр сабинский", "Две коровки" тигән брендтар менән продукция сығарған предприятие цехтарын ҡарап сыҡҡандан һуң, ошондай күрһәтмә бирҙе. Завод әле туҡтап тора, хеҙмәткәрҙәр йәй башынан үҙ иҫәбенә ялға ебәрелгән. Район-ара һалым инспекцияһы февралдә Саҡмағош һөтсөлөк заводын бөлгөнлөккә төшкән тип таныу тураһында судҡа ғариза биргәйне. Мартта предприятие бурысын түләп, бөлгөнлөктән ҡотолоп ҡалды.


Туғыҙ айҙа Өфө бюджетына һалым керемдәре 6,5 миллиард һум тәшкил итте // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТуғыҙ айҙа Өфө бюджетына һалым керемдәре 6,5 миллиард һум тәшкил итте\n11:34, 27 октября 2010 Иҡтисад\nБыйыл туғыҙ айҙа Өфө бюджетына керемдәр 6,5 миллиард һум тәшкил итте. Был турала ҡала хакимиәте башлығы эргәһендәге кәңәшмәлә БР Финанс министрлығының Өфө биләмәһендәге территориаль финанс идаралығы начальнигы Илгиз Насыртдинов хәбәр итте.\n— Был ваҡыт эсендә бөтә кимәлдәрҙәге бюджеттарға Өфөлә йыйылған керемдәр 81,1 миллиард һум тәшкил итте, — тине ул, был уҙған йылдың ошо уҡ осорондағынан 11,7 процентҡа күберәк. Шуның 46,9 миллиарды – федераль бюджетҡа, 27,8 миллиарды – республика, 6,5 миллиарды ҡала бюджетына инде.\nӨфө бюджетына керемдәрҙең төп өлөшөн элеккесә физик шәхестәр табыштарына һалым тәшкил итә — дөйөм күләмдең 46 проценты. Һуңғы ваҡытта уртаҡ табышҡа һалымдар иҫәбенә керемдәр өлөшө лә һиҙелерлек артты. Йыл башынан алып улар 630 миллион һум тәшкил итте, был былтырғы кимәлдән биш процентҡа күберәк.\nТуғыҙ айҙа Өфө бюджеты сығымдары 10 миллиард һум самаһы тәшкил итте. Был сумманың өстән бер өлөштән ашыуын мәғарифҡа сығымдар тәшкил итә, 2,7 миллиард һумды ҡала торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа тотондо, һаулыҡ һаҡлауға – 1,8 миллиард, инженер, социаль һәм торлаҡ өлкәһе объекттары төҙөүгә – 1,2 миллиард һум.\nТеги: Өфө бюджеты


Женевалағы һабантуйҙа Башҡортостан Республикаһы исеменән йырсы Гөлнур Ҡарабулатова сығыш яһаны // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nЖеневалағы һабантуйҙа Башҡортостан Республикаһы исеменән йырсы Гөлнур Ҡарабулатова сығыш яһаны\n16:16, 6 июня 2017 Мәҙәниәт\nШвейцария һәм Европа башҡорттары һәм татарҙары Женевала һабантуй байрамына йыйылды. Ҡунаҡтарға бай концерт программаһы тәҡдим ителде. Башҡортостан исеменән йырсы Гөлнур Ҡарабулатова сығыш яһаны. Ул башҡорт халыҡ бәйете «Урал»ды, Салауат Низаметдиновтың билдәле «Күҙ нурым» һәм үҙе ижад иткән «Донъя» йырын башҡарҙы.\n«Һабантуй бик күңелле, сағыу һәм үҙенсәлекле уҙҙы! — тип тәьҫораттары менән уртаҡлашты Гөлнур Ҡарабулатова. — Женевала башҡорт һабантуйы — күптәр өсөн көтөлмәгән күренеш һәм һоҡланғыс. Башҡортостанда тыуып, әле Швейцарияла йәшәгәндәр өсөн иһә туған моңдарҙы тыңлау, үҙеңде өйөңдә итеп хис итеү һәм ватандаштар менән аралашыу мөмкинлеге ул. Мин ҡунаҡтарҙың күҙҙәрендә шатлыҡ йәштәрен һәм һағыныуҙы, уларҙың милли моңдо шул тиклем йотлоғоп тыңлауҙарын һәм банкаларҙағы балды һатып алып бөтөүҙәрен күрҙем. Туған телемдә йырлауым, яңы кешеләр менән танышыуым һәм аралашыуым менән бәхетле булдым. Кешеләрҙе бергә туплай, дөйөм идея менән дәртләндерә белгән һәм үҙен үҙе аямайынса Швейцарияла милли байрамыбыҙҙы ойошторған Айһылыу Йәнтүринаға ҙур рәхмәт».\n«Silk Road» ресторанының Мариньяк паркындағы һабантуй милли йолаларға ярашлы уҙҙы. Ҡунаҡтар милли ризыҡтарҙы — сәк-сәк, ҡыҫтыбый һәм башҡорт балын тәмләп ҡараны. Өлкәндәр һәм балалар өсөн спорт ярыштары үтте, улар араһында көрәш иң сағыуы булды. Һабантуйҙы ойоштороусы, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы агентлығы хеҙмәткәре Айһылыу Йәнтүрина-Дарлестың ижади ғаиләһе байрамдың биҙәгенә әүерелде. Уның атаһы — билдәле педагог, Башҡорт дәүләт университетының Сибай институты профессоры Сәфәрғәли Йәнтүрин ҡурайҙа уйнаны.\n«Һабантуй Швейцария башҡорттары һәм татарҙарын берләштереп кенә ҡалмай, күп быуатлыҡ мәҙәниәтебеҙ менән таныштырырға һәм йолаларыбыҙҙы онотмаҫҡа мөмкинлек бирә. Шуға күрә беҙгә Башҡортостанды юғары кимәлдә күрһәтеү бик мөһим, сөнки донъяның төрлө мөйөштәрендә йәшәгән башҡорттар Башҡортостандың сит илдәрҙәге илселәре булып тора», — ти Айһылыу Йәнтүрина-Дарлес.\nШвейцарияла һабантуй беренсе йыл ғына билдәләнмәй, байрамға Франция, Италия, Германия, Бөйөк Британиянан һәм Швейцарияның төрлө ҡалаларынан, шулай уҡ Рәсәйҙән — Башҡортостандан һәм Татарстандан башҡорттар һәм татарҙар килә. Быйыл Татарстан Республикаһынан «Мирас» вокаль-инструменталь ансамбле һәм Сирина Зәйнетдинова ҡатнашты.\nҺабантуй милли байрамы Татарстан Республикаһының сауҙа-иҡтисади вәкиллеге булышлығында 2015 йылда нигеҙ һалынған «Юлдаш» Швейцария башҡорттары һәм татарҙарының коммерцияға ҡарамаған ассоциацияһы башланғысы буйынса һәм аҡсаһына ойошторола. Байрамды үткәреүҙә партнерҙар — Швейцарияла йәшәгән рус телле диаспоралар ассоциацияһы һәм «Silk Road» рестораны ярҙам күрһәтә.


Рәсәй һәм донъя яңылыҡтары | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nАнонс Смотрите «Вести.События недели» по воскресеньям в новое время - 8:00 на «Россия-1»\nРәсәй һәм донъя яңылыҡтары\n03 февраля 2017 — 18:34 ГТРК «Башкортостан»\nРәсәй менән Венгрия ике яҡлы хеҙмәттәшлекте тергеҙергә ниәтләй. Ил башлығы Виктор Орбан Европа берлеге санкциялары тик зыянға ғына, уларҙы ғәмәлдән сығарырға кәрәк, тине. Яҡтан бәйләнештәрҙе әүҙемләштереү кәрәклеген билдәләне\nСНХ ВВП“Большое значение придаём реализуемому “Росатомом” проекту строительства двух новых энергоблоков на атомной электростанции “Пакш”, стоимость, напомню, 12 миллиардов евро. Эта атомная электростанция, как известно, уже давно работает в Венгрии и сейчас уже производит почти 40 процентов электроэнергии, вырабатываемой в Венгрии”\nДонецкийҙың Киев районында тыныс халыҡты эвакуациялау дауам итә. Был маҡсатта БТР-ҙар ҡулланыла. Бынан тыш, белгестәр үҙ йорттарында ҡалырға теләүселәрҙең фатирын газ һәм йылы менән тәьмин итеүҙе лә хәстәрләй.\nҺеҙгә ҡыҙыҡлы буласаҡ\nРәсәй һәм донъя хәбәрҙәре - 22.09\nРәсәй һәм донъя хәбәрҙәре - 21.09\nРәсәй һәм донъя хәбәрҙәре\nБашҡортостанда Милли проекттарҙы бойомға ашырыу барышы Бөтә Рәсәй халыҡ фронты активының республика башҡарма власы вәкилдәре менән осрашыуында тикшерелде\n23 января 2020\nКөйөргәҙелә ике айҙан яңы бассейн файҙаланыуға ташырыласаҡ, мәҙәниәт йорто биләмәһе йәйгә яңы төҫ алырға тейеш, ә Бөгөлсәндә мәктәпкә капиталь ремонт хәл ителде\n“ Башҡортостан 24”каналы «Динамо» комплексы менән берлектә үҙ тамашасыһын һырғалаҡта шыуырға саҡыра.\nБлаговар районындағы фермер фин тоҡомло аҡ төлкөләр үрсетә\nБашҡортостан федераль проекттарҙа әүҙем ҡатнашырға тейеш\nБашҡортостан снюстар менән көрәшеүҙе ҡанун нигеҙендә алып барасаҡ\nБер йәшәргә яраҡһыҙ урындан икенсеһенә\nЕңеү көнөнә ,,Хәтер китабы,,ның 23-сө томы нәшер ителә\nБашҡортостан Еңеү көнөнә әҙерләнә\n2 из 791\nДоброе утро, республика! - 28.01.20 Как лечить варикозное расширение вен?\nХәйерле иртә, Республика! - ЭКО\nХәйерле иртә, Республика! - «Башҡортостан 24» телеканалы дуҫтарын йыя!\nХәбәрҙәр - 28.01.20\nХәбәрҙәр - 24.01.20\nХәбәрҙәр - 23.01.20\n«Салават Юлаев» обыграл «Барыс» со счетом 5:2\nВоспитанник «Салавата Юлаева» Андрей Василевский занял второе место в конкурсе вратарей НХЛ\nРадий Хабиров: «В лице Башкортостана Федерация регби России найдёт соратника»\nКак заставить чистить снег во дворах и какую еду класть ребенку в школьный портфель\nКакой корм выберет кошка, как сохранить здоровье почек и диетические голубцы от Регины Доктор\nПутешествие в бирскую крепость, праздничный рецепт на старый Новый год и симптомы варикоза\nВ Башкирии расширились возможности республиканской ипотечной программы жилстройсбережений\nКак в Башкирии реализуется программа «Башкирские дворики»\nЖителей Башкирии будут информировать о положенных им льготах\nСпорная самооборона, суд над солдатом и смерть в огне\nПроисшествия в кадре, потомственный сыщик и жилищные проблемы пенсионеров\nЗадержание поджигателя иномарок, похититель благотворительности и скрытый талант спецназовца\nВести-24. Башкортостан – 27.01.20\nВести-24. Башкортостан - 24.01.20\nВести-24. Башкортостан – 23.01.20\nВести-Башкортостан: События недели - 26.01.20\nВести-Башкортостан: События недели - 19.01.20\nВести-Башкортостан: События недели - 12.01.20\nВрач-инфекционист рассказала о ситуации с заболеваемостью корью в Башкирии\nАтопический марш –прелюдия к бронхиальной астме?\nКак вернуться в форму после новогодних праздников?\nРеспублика кардиохирургтары йөрәккә гибрид операция яһаны\nУл аортаға махсус протез ҡуйыу. Өфө табиптарының заманса тәжрибәһен Рәсәй субьекттары белгестәре лә тура эфирҙа ҡараны. 68 йәшлек пациент быға тиклем дә бер-нисә тапҡыр ауыр операциялар үткәргән. Ә йөрәккә яһалғаны улар араһындағы иң ҡатмарлыһы. Аортаның эске өлөшөнә протездар ҡуйыу...\nМедицинала тәүгеләр рәтендә\nРеспублика Башлығы Башҡортостан табиптарының ҡатмарлы операциялар яһау тәжрибәһен юғары баһаланы. Был турала Радий Хәбиров социаль селтәрҙәге сәхифәһендә яҙып сыҡты. “Беҙҙең табиптар быйыл кеше ағзаларын күсереп ултыртыу буйынса 51 операция башҡарҙы, шул иҫәптән 7 пациентҡа йөрәк күсереп...\nРеспубликала тыуым кәмей\nҮткән йылдың ошо осоро менән сағыштырғанда быйыл яңы тыуған сабыйҙар һаны 5 мең 608-гә әҙерәк. Үткән 10 айҙа Башҡортостанда дәүләт программаларының үтәлеше Республика хөкүмәте ултырышының көн тәртибенә сығарылды. 2019 йылда Башҡортостанда һаулыҡ һаҡлау, төҙөлөш, транспорт, туризм, экология,...\nХыялдарҙы тормошҡа ашырып\nӨфөлә мөмкинлеге сикләнгәндәр араһында йәш дизайнерҙарҙың халыҡ-ара форумы үтте. Тыумыштан ауырыуға дусар булыусылар үҙҙәре теккән кейем менән таныштырҙы. Ниндәй ҙә булһа кейем теккәндә ҡыҙымдың теләген мотлаҡ үтәйем, ти Наталья Урванцева. Сираттағы күлдәк ябай түгел, ул сағыу төҫтә һәм үҙенсәлекле...\nБөгөн Халыҡ-ара инвалидтар көнө билдәләнә\nБашҡортостанда мөмкинлектәре сикләнгән 300 меңдән ашыу кеше йәшәй. Белгестәр әйтеүенсә, физик мөмкинлектәре сикләнгәндәр өсөн бәләкәйҙән үк йәмғиәткә яраҡлашыу, аралашыу мөхите булдырыу зарур. Тик шул саҡта ғына улар юғары маҡсаттар ҡуйып, уңыштарға ирешергә теләп үҫәсәк. Республикала инвалидтарға...\nӨфөлә Чернобыль фажиғәһе эҙемтәһен бөтөрөүҙә ҡатнашыусыларҙы иҫкә алдылар\nЕңеүҙең илле йыллығы скверында Чернобыль фажиғәһе эҙемтәһен бөтөрөүҙә ҡатнашыусыларҙы иҫкә алдылар. Чернобыль-күптәрҙең йөрәгендә уйылып ҡалған һәм ҡара эҙ ҡалдырған фажиғә. 1986 йылда Советтар Союзының иң ҡеүәтле атом электр станцияһында шартлау яңғырай. Тирә-йүнгә үлемесле радиация таралып...\nБал ҡорттарының күпләп ҡырылыуында кем ғәйепле?\nСтәрлетамаҡ районы йүнселдәре быйыл балһыҙ ҙа, умартаһыҙ ҙа ҡалған. Быға урындағы предприятие ғәйепле тип иҫәпләй халыҡ. Баҫыуҙарҙы ағыу менән эшкәртеү арҡаһында ҡорттар үлгән, фермерҙарҙың быға ҡарата үҙ фекере бар. Владимир Калганов ғүмер буйы умартасылыҡ менән шөғөлләнә. Әммә быйыл уға 47...\nБыйыл Башҡортостанда 10 мең 800-ҙән ашыу янғын теркәлгән\nБыл уҙған йыл менән сағыштырғанда өс тапҡырға тиерлек күберәк. Һандарҙың ҡапыл үҙгәреүенә законға төҙәтмәләр индереү сәбәпсе. Утта һәләк булыусылар ҙа артҡан. Быйыл Башҡортостанда теркәлгән янғындарҙа 244 кешенең ғүмере өҙөлгән. Уларҙың унауһы – балалар. Уҙған йылда утта 44 кешегә аҙыраҡ ҡорбан...\nБашҡортостанда күперҙәр торошо ентекләп тикшереләсәк\nБайкал аръяғындағы юл транспорт фажиғәһенән һуң Башҡортостанда пассажир автобустары һәм күперҙәрҙең торошо ентекләп тикшереләсәк. Ошо хаҡта Тимур Мәхәмәтйәнов Республика хөкүмәтендә үткән транспорт сәғәте ултырышында белдерҙе. Тәү сиратта республика юлдарында пассажир йөрөтөүсе иң ҙур предприятие...\n“Ларгустар”ҙы тикшереү башлана\nЙәмәғәт транспортында юл хаҡын банк йә транспорт картаһы аша ҡабул итмәгән өсөн маршрутка хужаларына штраф һала башлаясаҡтар. Был турала хөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә әйтелде. Радий Хәбиров ҡала, район-ара маршруттарҙа аҡса эшләүсе “Ларгус”тарҙы ла тикшереү кәрәклеге менән ризалашты....\nЙортто төҙөкләндереүгә кредит\nКиләһе йылдан ауыл халҡы банктарға үҙҙәренең йорттарын төҙөкләндереүгә льготалы кредит һорап мөрәжәғәт итә ала. Хөкүмәт процент ставкаларын субсидиялай, улар ауыл халҡы өсөн 5 проценттан артмаҫҡа тейеш. Премьер-министр Дмитрий Медведев ауыл ерендә өйҙө төҙөкләндереү өсөн бирелгән ҡулланыу...\nБашҡортостанға ысын ҡыш ҡилде\nАлдағы ике көндә айырым райондарҙа 22 градусҡаса һыуытасаҡ. Был турала Башгидрометүҙәк хәбәр итте. Бөгөн урыны менән бер аҙ ҡар яуыуы көтөлә. Ел көньяҡтан, көньяҡ-көнбайыштан талғын. Һауа температураһы төндә – 12-17 градус һыуыҡ, аяҙытҡанда 22 градусҡаса етәсәк. Көндөҙ – 8-13...\nБашҡортостанда эш сәфәре менән Рәсәй һаулыҡ һаҡлау министры булды\nБашҡортостандың һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге айырым ҡаҙаныштары башҡа төбәктәр өсөн өлгө булырға тейеш. Рәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министры Вероника Скворцова эш сәфәре менән Өфөлә булып ҡайтты. Заманса технологиялар кеше һаулығы һағында. Хәҙер ашығыс медицина ярҙамы бригадалары ошондай планшеттар...\n2 декабря 2019\nТелгә һөйөүҙе бәләкәйҙән тәрбиәләргә кәрәк\nҒаиләлә, балалар баҡсаһында. Өфөлә башҡорт мөхитендәге мәктәпкәсә учреждениеларға ихтыяж ҙур. Ошо көндәрҙә Дим биҫтәһендәге Аҡбуҙат балалар баҡсаһында ясли төркөмө асылды. 20 урынға 40 ғариза, теләүселәр тағы сиратта. Йәш әсә Елена Борисова ҡыҙының яңы балалар баҡсаһына йөрөүенә ҡыуанып бөтә...\nХәмерһеҙ яңы йыл\n3 ғинуар бөтөнләй тыйырға, 4,5 һәм 6-һында сикләргә. Йылды нисек ҡаршы алһаң, шулай үтер тигәндәй, Башҡортостанда яңы йылды айыҡ аҡыл менән ҡаршыларға ҡарар ителде. Хөкүмәттәге оператив кәңәшмәлә каникулдар ваҡытында эскелектә кәметеү буйынса саралар планы тәҡдим ителде. Был аҙнала парламентта ла...\nИң кесе һәм үҙенсәлекле Ғәрәп дәүләттәренең береһе – Бахрейн вәкилдәре был көндәрҙә Өфөлә түрҙән уҙҙы. Оло ҡунаҡтар “Рәсәй-Ислам донъяһы” стратегик ҡараш төркөмөнөң бишенсе ултырышында ҡатнашыу өсөн килгәйне. Ҙур теләк менән улар башҡорт улының исемен мәңгеләштереүҙә ҡатнашты. Кем хаҡында һүҙ...\n“Ҡыш бабайға хат” - республика проекты быйыл 17 тапҡыр үткәрелә\nҠаланың йәмәғәт үҫеше фонды менән ойошторолған республика проекты быйыл 17 тапҡыр үткәрелә. Балалар үҙҙәренең яҡшы эштәрен барлап, ҡыш бабайға хаттар яҙып ебәрә. Хаттарҙы Ҡыш бабайҙың ярҙамсылары ҡабул итә, ә Яңы йыл байрамы яҡынлашҡан һайын уларҙың һаны артҡандан арта. Ҡыштың төп...\nШәхси эшҡыуар булып теркәлмәгән аҡса эшләүселәргә һалым индереләсәк\nШәхси эшҡыуар булып теркәлмәгән, әммә аҡса эшләүселәр килеменә һалым индереләсәк. Әлегә был тәжрибә Рәсәйҙең дүрт төбәгендә үтә. Ошо исемлеккә Башҡортостан да ҡушыла. Был ғәмәл кеше бизесты законлы рәүештә алып барылһын өсөн индерелә. Һөнәри эшмәкәрлеккә һалым ставкаһы тауар һатыусыларға– 4...\nЯнғантау –ЮНЕСКО-ның глобаль селтәренә ингән Рәсәйҙәге тәүге геопарк\nЮғары статус аҫтында ЮНЕСКО-ның глобаль селтәренә ингән Янған-тау киләһе яҙҙан ишектәрен асасаҡ. Тәбиғәт паркына был күп мөмкинлектәр бирә. Иң мөһиме, был биләмәнең геологик төҙөлөшө халыҡ –ара кимәлдә өйрәнелеп, лайыҡлы яҡлау һәм һаҡлау табасаҡ. Башҡортостандағы Торатау, Төнъяҡ Осетия һәм...\nӨфө янындағы Михайловка һәм Суровка ауылдарында йәмәғәт транспорты мәсьәләһен хәл итәләр\nӨфө янындағы Михайловка һәм Суровка ауылдарында йәмәғәт транспорты мәсьәләһен “Башавтотранс” ярҙамында хәл итәләр. Өфө үҙәгенән Затон, Михайловка һәм Суровка йүнәлешендә йөрөгән 107-се маршрут буйынса бығаса 1 автобус булһа, хәҙер уларҙың һаны 13-кә етте. Өҫтәмә транспорттың рейсҡа...\nРадий Хәбиров күп балалы ҡатын-ҡыҙҙарға “Әсәлек даны” миҙалын тапшырыҙы\nБашҡортостандың социаль сәйәсәте артабан да әсәлек, ғаилә һәм балалыҡты яҡлауға ҡороласаҡ. Республика алдында бөгөн торған тағы лабер мәсьәлә – халыҡ һанын арттырыу. Ошо турала Радий Хәбиров күп балалы ҡатын-ҡыҙҙарҙың бер төркөмөнә “Әсәлек даны” миҙалын тапшырыу тантанаһында белдерҙе....\n“Рәсәй - ислам донъяһы” Өфөлә\nРәсәй - ислам донъяһы” стратегик ҡараш төркөмөнөң беренсе көнө Ислам хеҙмәттәшлеге ойошмаһының 50 йыллығы һәм Рәсәйҙең күренекле сәйәсәт эшмәкәре Евгений Примаковтың 90-йыллыҡ юбилейына арналды. Бөгөн пленар ултырыш үтә. Быйылғы форум конфессия-ара татыулыҡҡа өлгәшеүҙә Рәсәй һәм Ислам хеҙмәттәшлеге...\nРедакция «Вести-Башкортостан»: +7 (347) 246-03-91, [email protected]\nРеклама на каналах и на сайте: +7 (347) 295-98-71, [email protected]


"Башҡортостан" энциклопедияһында беҙҙең төбәкте өйрәнеүселәрҙең береһе Иван Иванович Лепехин (1740 - 1802) тураһында яҙылған. Ғалим һәм натуралист бай мираҫ ҡалдыра - уның "Фәндәр академияһы докторы адьюнкт Иван Лепехиндың 1768 - 1769 йылдарҙа Рәсәй дәүләтенең төрлө провинциялары\nбуйлап сәйәхәте яҙмалары" китабы бик ҙур әһәмиәткә эйә.\nЛепехин Академия гимназияһын тамамлай, ә 1760 йылда Академия университетына уҡырға инә. Эрудицияһы һәм белемгә ынтылышы менән айырылып торған егетте уҡыуын дауам итер өсөн Страсбургҡа ебәрәләр.\nРәсәйгә ҡайтҡас, Лепехин Академия адьюнкты итеп һайлана. Ун һигеҙенсе быуаттың 60 - сы йылдар уртаһында Фәндәр\nакадемияһы Рәсәй дәүләтенең төбәктә урынлашҡан һәм аҙ өйрәнелгән райондарын үҙ эсенә алыусы экспедициялар ойоштора. Ошондай экспедицияларҙың береһенә Лепехин етәксе и теп тәғәйенләнә. Алты кешенән торған төркөмдөң маршруты\nБашҡортостан аша ла үтә. 1769 йылдың октябрында Лепехин Ырымбур аша Табынға килә һәм унда ҡышлауға ҡала. Шул арала у л артабанғы маршрут тураһында һөйләшеү өсөн ул был ваҡытта Ө фөлә булған академик Паллас эргәһенә килә.\nЛепехиндың яҙмаларында Башҡортостандың ауылдары, унда йәшәүсе кешеләр һәм уларҙың ғөрөф - ғәҙәттәре, тәбиғәте тураһында байтаҡ мәғлүмәт бар.\n1770 йылдың яҙында төркөм Табындан Стәрлетамаҡҡа, артабан\nкөнсығышҡа һәм төнъяҡ - көнсығышҡа юл тота. Юлдары Верхотор, Воскресенск, Преображенск, Кананикольск, Әүжән һәм\nБелорет рудниктары һәм заводтары аша үтә.\n1770 йылдың майынан сентябрь айына тиклем Лепехиндың төркөмө 33 заводта ( уларҙың һигеҙе Башҡортостан биләмәләрендә урынлашҡан) була.\nҒалим Ямантау һәм Ирәндек тауҙарын һүрәтләй, Шүлгәнташ мәмерйәһендә, Талҡаҫ күлендә була, һабантуйҙа ҡатнаша.\nҮҙенең юлын дауам итеп, Лепехин етәкселегендәге төркөм Екатеринбургҡа юл тота...\nҒалим 1802 йылдың 6 апрелендә вафат була.\nЛепехиндың яҙмалары Петр Рычковтың край тарихы буйынса\n"Ырымбур губернаһы топографияһы" һәм Петр Палластың\n"Рәсәй дәүләтенең төрлө провинциялары буйлап сәйәхәт" хеҙмәттәре менән бер рәттә тора.


Үткән ял Йомағужа ауылында ла байрам үтте. Ауыл клубы мөдире Мәүсилә Исмәғилова ауылдаштары өсөн “Йәйге бәйге” тип аталған матур бер сара ойошторҙо. Ҙур тирмә ҡоролған яланда күҙҙең яуын алырҙай төрлө күргәҙмәләр ҙә бар ине. Йомағужаларҙы байрамдары менән Илкәнәй ауыл советы хаимиәте башлығы Тимур Иҙрисов ҡотланы. Әүҙемдәргә һәм еңеүселәргә бүләктәр ҙә тапшырҙы. – Отдел культуры МР Куюргазинский район\n/ Новости/ Үткән ял Йомағужа ауылында ла байрам үтте. Ауыл клубы мөдире Мәүсилә Исмәғилова ауылдаштары өсөн “Йәйге бәйге” тип аталған матур бер сара ойошторҙо. Ҙур тирмә ҡоролған яланда күҙҙең яуын алырҙай төрлө күргәҙмәләр ҙә бар ине. Йомағужаларҙы байрамдары менән Илкәнәй ауыл советы хаимиәте башлығы Тимур Иҙрисов ҡотланы. Әүҙемдәргә һәм еңеүселәргә бүләктәр ҙә тапшырҙы.\n– Байрамды ауыл халҡы өсөн генә тип башлағайным, ситтә йәшәгән яҡташтар ҙа ҡайтып ҙур сараға әүерелеүе ҡыуаныс булды. Һабантуйҙағы кеүек төрлө ярыштар ойошторҙоҡ, ауылыбыҙ халҡы тарафынан әҙерләнгән матур концерт та биҙәне сарабыҙҙы. Бигерәк тә ҡыҙҙарыбыҙҙың заманса бейеүҙәре, Гөлнара Сәлимова менән Луиза Әхмәтованың йырҙары оҡшаны. Ҡунаҡ булып ҡайтҡан Тәлғәт Яппаровтың гармунда уйнаған моңдары яҡты хәтирәләргә илтте. Халыҡ әүҙем булды, барыһы ла бешеренеп матур табын ҡорорға ярҙам итте. Яланда Ҡарға бутҡаһы бешереп, тәмле сәй эсеүе күңелле булды. Байрамды үткәреүҙә спонсор ярҙамы күрһәтеүсе фермер Илшат Мәзитовҡа, ауыл советына, Нажия Мөхәмәтоваға, үҙенең музыка аппаратураһы менән байрамды биҙәүсе Ильяс Исмәғиловҡа, транспорт менән ярҙам итеүсе ??? Исмәғиловҡа, мине һәр саҡ ҡеүәтләп йөрөгән ҙур таянысым, тормош иптәшем Камил Исмәғиловҡа, йөгөрөп йөрөгән егеттәребеҙ Азат Мөхәмәтовҡа, Марсель Хисмәтуллинға, Фәнил Исмәғиловҡа, шулай уҡ Минзәлә Шәметдинова менән Альбина Исмәғиловаға һәм барлыҡ ауыл халҡына ҙур рәхмәттәремде еткерәм. Артабан да бергә, ойошҡанлыҡ менән йәшәргә һәм именлектә төрлө саралар үткәрергә яҙһын, – ти сараны ойоштороусы Мәүсилә Исмәғилова.\nБайрам йомағужаларға оҡшаған. “Йәйге йәмле көндәрҙә “Йәйге бәйге” тип аталған матур сара ойоштороп үткәргәне өсөн Мәүсиләбеҙгә ҙур рәхмәт”, – ти ауылдаштары.


«Ватан» этнопаркында – «Башҡорт туйы»\nТамаша-йоланы ҡарарға йөҙҙәрсә халыҡ йыйылды, туйҙа улар үҙҙәре лә ҡатнаша алды. Ролдәрҙә театр актерҙары, этнопарк хеҙмәткәрҙәре һәм хатта, ябай программистар. Онотола барған ғөрөф- ғәҙәттәрҙе тергеҙергә мөмкинме йәки башҡорт туйы нисек булырға тейеш?\n«Ҡыҙ йәшереү». «Ватан» этнопаркында барған тамашала кәләште ысынлап йәшермәһәләр ҙә, башҡорт туйы элементтарын күрергә була. Хәҙерге туйҙарҙа был йола бер ни тиклем бар кеүек, әммә ул ЗАГС алдынан кейәү яғы кәләш йортона килгәс ашыҡ-бошоҡ башҡарыла. Ә башҡорттарҙа борон ҡыҙҙы никахтан һуң , йәштәрҙе аҡ тирмәгә индерер алдынан, «Йыртыш йолаһы»на тиклем йәшергәндәр. Кейәү менән кәләш ролендәге йәштәр тормошта ғаилә пары икән. Бынан өс йыл элек туйҙарын улар башҡорт йолаларына таянып үткәреүен билдәләй.\nТуй ҡыҙғандан-ҡыҙа барҙы. «Һандыҡ һатыу», «Килен төшөрөү» йолаһы еренә еткереп башҡарылды. Ғаилә ҡорорға теләгән егет тәүәккәл, батыр, мәргән һәм уңған булырға тейеш. Усаҡ яҡтырып, уҡтан аттырып кейәүҙе төрлө оҫталыҡта һынап ҡаранылар. Туйға Әбйәлилдән «Ағинәйҙәр ҡоро» ла килеп еткән.\nҺырға һабағы бирешеү йәки «Ҡолаҡ тешләтеү» йолаһы буйынса ҡыҙ менән ир баланы бәләкәй саҡтарында димләп ҡолаҡтарын тешләткәндәр йә бер-береһенә иҫтәлекле бүләк биргәндәр. Буй еткергәс улар өйләнешергә тейеш булған. Хәҙерге заманда был ғөрөфтө тотоуҙы күҙ алдына килтереүе ҡыйын, әлбиттә. Әммә шуныһы бар, боронғо йолалар милләтте, ырыу тамырҙарын һаҡлау йүнәлешендә эшләгән. Шуға ла милләт-ара никахтар күҙәтелмәгән тиерлек. Ғаилә ҡорған парға бәхетле тормош теләп туйҙа рюмка сәкәштереп ултырыу ҙа башҡа һыймаған хәл, ти ағинәйҙәр.\nХәҙерге туйҙар ғаилә байрамынан бигерәк шоуҙы хәтерләтә. Көнбайыш йоғонтоһо көслө. Ҡунаҡтар саҡырылған билдәле артистар сығышын, йә клоундарҙы ҡарап ултырырға ла мәжбүр. Туйҙарҙа башҡорт йолаларын тергеҙеү халҡыбыҙҙың асылына ҡайтырға ярҙам итәсәк ти, йәштәр.\nМатди яҡтан ҡарағанда, ҡыҙ яғы туйға бирнә әҙерләгән, ә егет ҡалым түләгән. Ҡалымдың күләме алдан һөйләшелгән. Ҡайһы бер сығанаҡтарҙан күренеүенсә, ул бер көтөү мал тип тә баһаланған.\nЗамандың үҙ ҡанундары. Хәҙер туй үткәреү өсөн йәштәрҙең ата-әсәһе банктан кредит алып уны бер нисә йыл дауамында түләп бөткәнсе, йәш пар айырылышып та ҡуя. Ә борнонғо йолалар кешенең тәбиғәтен, уның донъялағы тәғәйенләнешен иҫәптә тотоп һәм бик уйлап эшләнгән.


Яман ғәҙәттәрҙән арынырға мөмкин » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәләмәт булайыҡ » Яман ғәҙәттәрҙән арынырға мөмкин\nЯман ғәҙәттәрҙән арынырға мөмкин 17.06.2016 // Сәләмәт булайыҡ\n– Ошо тәмәкене ташларға ине!\n– Ирем эсә! Иртәгә фәлән райондағы бер ауылға барабыҙ!\nБөгөн ошондай һүҙҙәрҙе йыш ишетергә тура килә. Эйе, эскелектең таралыуы берәүгә лә сер түгел, ул йәмғиәтебеҙҙең, тормошобоҙҙоң йоғошло бер сире кеүек бар ысынбарлыҡты сағылдырып тора. Кешеләр тормош матурлығынан йәм тапмай, ни өсөндөр яһалма бәхеткә ынтыла. Донъя мәшәҡәтенән ҡасыпмылыр инде, алкоголле эсемлектәр тәьҫирендә уянған яһалма хис-тойғо арбаһында йәшәүҙе хуп күрә. Шулай ҙа быларҙың барыһының да ялған булыуын аңлап, алама ғәҙәттәренән арынырға теләгәндәр бихисап. Ундайҙарҙы ошо ағыуҙан ҡотҡарып буламы, яңынан сәләмәт йәшәү рәүешенә ҡайтарыу, “йәшел йылан”һыҙ ҙа тормоштоң матурлығын аңлатыу мөмкинме?\nОшо уңайҙан Нефтекамалағы “Саномед” дауалау-диагностикалау үҙәгендә психиатр-нарколог булып эшләгән Рәмил Шәмсиевкә үҙебеҙҙе ҡыҙыҡһындырған һорауҙар менән мөрәжәғәт иттек.\n– Рәмил Эдуард улы, бер мәл телевизорҙан һеҙҙең табип ҡына түгел, хатта гипнозсы булыуығыҙ хаҡында һөйләнеләр. Иң тәүҙә ошо турала белге килә.\n– Табип ғаиләһендә үҫтем. Атайым Эдуард Фәтих улы халыҡ араһында хөрмәт ҡаҙанған табип ине. Шуға ла медицина, башҡаларға ярҙам итеү тойғоһо кескәйҙән яҡын. Гипноз, кешенең ғәжәп мөмкинлеге хаҡында бәләкәйҙән ҡыҙыҡһындым, күп яҙмалар уҡыным. Бер мәл билдәле ғалим, Нью-Йорктың Белем институты президенты Х. Ла мот Седждың бынан бер быуат элек яҙған китабы ҡулға килеп эләкте. Мин ул ваҡытта 10 – 12 йәшлек малай инем. Атайыма был китапты олатайым бүләк иткән булған. Уны асыу менән тәүге битендә үк “Был кәңәштәрҙе тәрән сер итеп һаҡлағыҙ” тип яҙылған. Бына ошо серлелек мине йәлеп итте.\nТәүге “эксперимент”тарҙы мәктәптә уҡыған йылдарҙа үткәрҙем. Күбеһе килеп сыға ине. Шунан гипноз менән нығыраҡ мауыға башланым. Башҡорт дәүләт медицина университетында белем алыуым йәнә күп нәмә бирҙе. Артабан ошо юҫыҡта медицина үҙәктәрендә белемемде камиллаштырҙым. 1991 йылда Киевта миңә “Халыҡ-ара гипнозсы” тигән квалификация бирелде.\n– Аңлауымса, һеҙ нарколог, йәнә психиатр-психотерапевт булараҡ ауырыуҙарҙы алама ғәҙәттәренән арындыраһығыҙ. Мөрәжәғәт итеүселәр күпме?\n– Был дөрөҫ, сөнки эскелекте ниндәйҙер дарыуҙар менән генә сифатлы дауалау мөмкин түгел. Пациентты йәки уның яҡындарын ҡабул иткән ваҡытта табип ауырыуҙың сире хаҡында күберәк асыҡларға тейеш. Үҙеңде психиатр булараҡ та күрһәтергә, пациенттың ышанысын яуларға, психологик алымдар ҡулланып, уға теләгәненә өлгәшергә ярҙам итергә кәрәк. Йыш ҡына тормошта кешенең ныҡлап эсә башлауына ниндәйҙер социаль-психологик хәл сәбәпсе була, шундай ваҡытта беҙ психологик алымдан психотерапевт алымына күсәбеҙ.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, ауылдарҙан үҙ теләге менән килеүселәр күп түгел. Ғөмүмән, эскелек менән мауыҡҡан кеше үҙен бер ваҡытта ла “алкаш” тип һанамай. Уларҙы ғәрләндерергә тырышыу файҙаһыҙ. Йыш ҡына наркологка ҡатыны ирен (киреһенсә лә була) алып килә. Бында инде барыһын да уртаға һалып һөйләшеү, дауалау өсөн нимәләр мөһим булыуын асыҡлау мөһим.\n– Эскелек Рәсәйҙең төп афәтенә әүерелеп бара шикелле...\n– “Шайтан һыуы” заман бәләһенә әйләнде тиергә мөмкин. Илдә эскеселәр һаны биш миллиондан артып киткән тигән мәғлүмәт бар. Шуныһы бигерәк тә аяныс: Рәсәйҙә ҡатын-ҡыҙҙар араһында үлем осрағының – 15, ир-аттар үлеменең 60 проценты самаһы теге йәки был дәрәжәлә эскелек менән бәйле. Йәштәр алкоголизмы артыуы ла хәүеф тыуҙыра. Әйтәйек, 11 йәштән алып 24 йәшкә тиклемгеләрҙең 80,8 проценты спиртлы эсемлектәр ҡуллана.\nИкенсе проблема – наркомания. Үҙәктә уларҙы дауалау йәһәтенән дә эш алып барабыҙ.\n– Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һуңғы арала гүзәл заттарыбыҙ араһында ла эскелек һаҙлығына батып, донъяһын ташлап, балаһын онотоусылар юҡ түгел. Уларҙы дауалау ир-атҡа ҡарағанда ла ауыр, тиҙәр...\n– Ундай мәғлүмәт бар. Сир ирҙәрҙә уртаса 21,8 йәштә формалаша, ҡатындарҙа – 25,6 йәштә. Шуныһы борсоуға һала: эсә башлаған ҡатын-ҡыҙҙарҙа ауырыу тиҙерәк көсәйә һәм баш мейеһендәге тайпылышҡа бәйле үҙгәрештәр ҙә ирҙәрҙекенә ҡарағанда нығыраҡ күҙәтелә.\n– Һеҙҙең үҙәктә тәмәке тартыуҙы ташлатыу буйынса ла һөҙөмтәле саралар ҡулланыла...\n– Дөрөҫ. Ниһайәт, ил күләмендә тәмәке тартыуға ҡаршы көрәш башланыуы ҡыуандыра. Ни генә тимә, һаулыҡ өсөн бик зарарлы ғәҙәт был. Йәнә тартыусылар ғына түгел, улар тирәһендәге халыҡтың да төтөндән зарарланыуы мәғлүм. Мәҫәлән, бер сигарет составында уртаса 0,5 миллиграмм никотин бар. Бына ошо матдә тартҡан кешене ағыулы ғәҙәткә бәйләп ҡуя ла инде. Ер шарында бөгөн 1,1 миллиард кеше тәмәке төтөнөн һура. Был 15 йәштән өлкәнерәк кешеләрҙең өстән бер өлөшө тигән һүҙ.\nТәмәкегә ҡаршы көрәш мәктәптә үк башланырға тейеш. Ә бит уҡытыусыларҙан һорап алып, улар менән бергә көйрәткән балалар ҙа юҡ түгел. Шуныһы мәғлүм: 15 йәштә тәмәке тарта башлаған үҫмерҙең ғүмере кәм тигәндә һигеҙ йылға ҡыҫҡара, тип киҫәтә табиптар. Сигарет менән бәйле ауырыуҙар арҡаһында Рәсәйҙә йыл һайын 300 мең кешенең ғүмере ваҡытһыҙ өҙөлә. Мәктәптә уҡытыусылар ошо хаҡта йәш быуынға һөйләргә онотмаһын ине. Ә беҙ, ниндәй йәштә булыуына ҡарамаҫтан, яман ғәҙәттәрҙән ҡотолорға теләгәнде дауаларға тырышабыҙ.\n– Рәмил Эдуард улы, бер танышым ҡомарлы уйынға әүәҫләнде. Уны был алама ғәҙәтенән ташлатыу мөмкинме?\n– Ҡомарлы уйындар боронғо Вавилон дәүләте заманынан билдәле. Ул эске кисерештәрҙе үҙенә буйһондороп, кешенең ихтыярын емереп, алама юлға илтә, юҡҡа сығара. Белгестәр билдәләүенсә, был уйын ҡолдарының 13 – 40 проценты ҡасандыр үҙ-үҙенә ҡул һалырға теләгән. Был – уғата ҡурҡыныс һан. Эскелек, наркомания, ҡомарлы уйындар күп осраҡта бер сылбырға үрелгән. Улар араһында депрессия, шизофрения ауырыуына дусар булғандар өс тапҡырға күберәк. Әлбиттә, бындай кешеләрҙе һауыҡтырырға мөмкин. Беҙҙә гипноз, медитация, төрлө физик күнекмәләр һәм 12 аҙымдан торған махсус программа ошо ауырыуҙарҙан ҡотолорға ярҙам итә.\nӘйткәндәй, бынан ярты йыл элек бер әсә улын килтергәйне. Техникумда уҡыған егет ҡомарлы уйынға әүрәп, фатирҙағы әйберҙәрҙе сығарып һата башлаған. Күптән түгел теге ҡатын урамда осраны ла улының хәҙер һәйбәт юлға баҫыуын ҡыуанып һөйләне. Шуға ла яңылышҡандарҙы һәр кем аңлап, уны һауыҡтырыу хәстәрен күрергә тейеш. Ундайҙарҙы әрләп кенә дауалап булмауын аңлаһындар ине.\n– Дауалау барышы нисегерәк уҙа?\n– Йыйылыусыларға тәүҙә видеороликтар күрһәтәбеҙ. Унан төркөмләп сеанс башлана. Өсөнсө этапта һәр пациент менән айырым осрашып, дауалау ысулын ҡулланабыҙ. Һөҙөмтәләр ошо сеанстан һуң уҡ күренә башлай. Әммә табиптар, ауырыуҙың хәленә инеп, бер юлы тиҫтәләп йүнәлештә дауалау алымы ҡулланырға ла мөмкин. Әгәр кеше хатаһын аңлап, үҙ теләге менән мөрәжәғәт итә икән, ғәҙәттә, һөҙөмтә күпкә яҡшыраҡ була.\nӘлбиттә, эскелектән дауаланырға теләге булғандар табип ҡабул иткәнгә ҡәҙәр өс көн спиртлы эсемлек ҡулланмаҫҡа тейеш. Тәмәке тартыусыларға бер көн тыйылып тороу ҙа етә. Әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бәғзеләр һуңға ҡалғас ҡына табипҡа мөрәжәғәт итә. Шуға ла һәр кем үҙ һаулығын, ғаиләһен, яҡындарын мөмкин тиклем алдан хәстәрләһен. Ғүмер ике килмәй, шуға бер-беребеҙҙең ҡәҙерен белеп, яҡындарыбыҙҙы хәүеф-хәтәрҙән аралап йәшәһәк ине. Теләк булғанда, бар насар ғәҙәттәрҙән дә арынырға мөмкин.


Башҡортостандың биш ауылында алкоголь законлы рәүештә һатыуҙан алыныуы ихтимал\nБашланғысты Күгәрсен районының Ялсы ауыл биләмәһе халҡы күтәреп сыҡҡан, әле улар Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға мөрөжәғәт иткән.\nБашҡорт өҫтәл артына ултырһа ике самауыр сәй эсә, тип шаярталар. Хоҙайбирҙелә ла тап шулай, ауыл магазиндарында был эсемлеккә башҡа альтернатива юҡ тиергә була. Хәмер һатылмай. Кәштәләрҙә хатта, тәмәке лә күрмәҫһең. Урындағы эшҡыуарҙар халыҡтың һаулығы өсөн көрәшә. Йүнселдәр хәҙер алкоголь һатыуҙың файҙаһы ул тиклем юҡ тип иҫәпләй.\nЯлсы һәм Түбәнге Һапаш ауылдарында ла ошондай уҡ хәл. Урамдарҙы айыҡлыҡҡа өндәүсе яҙыуҙар, плакаттар биҙәй. Магазин кәштәләрендәге спиртлы эсемлектәрҙе бөтөрөү халыҡтың теләге тип аңлаталар бында. Ялсы ауыл биләмәһендә закон кимәлендә хәмер һатыуҙы тыйыу өсөн урындағыларҙың фекере өйрәнелгән.\n300-гә яҡын кешенән ни бары 6-7-һе генә сикләүгә ҡаршы сыҡҡан. Бәғзеләр алкоголь һатылмаһа халыҡ самогон ҡыуа башлаясаҡ тигән фекер белдергән. Уларҙың береһе - почта магазинында эшләүсе Шәүрә Әбйәлилова. Әйткәндәй, бында әле һыраның һуңғы партияһы һатыла. Эсеүҙе барыбер бөтәһе лә ташламаясаҡ, ни булһа ла ағыуланыусылар булмаһын, ти ул.\nЭскелек менән көрәш ауыл советы етәкселеге һәм халыҡ кимәлендә бара. Халыҡ балалар иҫеректәрҙе, магазин кәштәләрендә алкоголде күрмәһә, ҙур ихтималлыҡ менән киләсәктә йәшел йылан ҡолона әйләнмәҫ тип өмөтләнә.\nСпиртлы эсемлектәрҙе һатыуҙы тыйыу законлы булһын өсөн Ялсы ауыл советы халҡы депутаттарға ла мөрәжәғәт иткән. Башҡортостандың алкоголь продукцияһы әйләнеше тураһындағы закон айырым бер ауылда бындай сикләү индереү мөмкинлеген бирә. Мәсьәләне депутаттар яҙғы сессия ултырышында тикшерәсәк.\nЗакон ҡабул ителгән осраҡта уны боҙоп алкоголь һатыусыларға штраф һалынасаҡ. Шул уҡ ваҡытта эсеүҙе бер кем дә тыймай, хәмерҙе ситтән килтереү рөхсәт ителә. Ләкин бөгөн үк бындай күренештәр юҡ кимәлендә.\nЯлсы ауыл советы магазиндарында инде бер нисә йыл алкоголь һатылмай. Магазин кәштәләренән хәмерҙең юҡҡа сығыуы үҙенән үҙе килеп сыҡҡан процесс тиергә лә була, сөнки халыҡ бында айыҡ тормош һайлай. Һәм әгәр ҙә тейешле закон ҡабул ителһә, ул был күренеште легалләштерәсәк кенә.


Эшҡыуарлыҡ сәғәте | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Эшҡыуарлыҡ сәғәте\nЭшҡыуарҙар балалар туҡланыуы һәм талҡан етештереү яҡлы\n“Беҙ һеҙҙе - бизнесҡа, бизнесты һеҙгә яҡынайтабыҙ”, - тине Башҡортостан Республикаһы Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров\nРайон Хакимиәтендә “Эшҡыуарлыҡ сәғәте” инвестиция проектының сираттағы ултырышы үтте. Унда эшҡыуарҙар, инвесторҙар, потенциаль инвесторҙар ҡатнаша.\nСираттағы ултырышҡа “Мәләүез һөт-консерва комбинаты” йәмғиәте генераль директоры Лариса Малахова балалар туҡланыуы өсөн киптерелгән ҡатнашма етештереү проектын тормошҡа ашырыуға дәүләт ярҙамы күрһәтеүҙәрен һораны. Сабыйҙарға беренсе көндән үк әсә һөтөн алмаштырыу өсөн ул стериль, асептик шарттарҙа заманса технология ҡулланып автоматлаштырылған юғары етештереүсәнле ҡоролма ярҙамында етештереләсәк. Бөгөн был - республика, Рәсәй кимәлендә талап ителгән инвестиция проекттарының береһе. Үҙгәртеп ҡоролған цех эшләй башлаһа, йылына 10 мең тонна балалар ризығы әҙерләнәсәк. Маҡсатлы проект райондың социаль-иҡтисади үҫешен тәьмин итеү йәһәтенән дә отошло, 80 эш урыны булдырыу күҙаллана, акционерҙар, инвесторҙар менән эшлекле осрашыуҙар үткән.\nРайон Хакимиәте башлығы Рөстәм Шәмсетдинов өҫтөнлөклө проекттың төбәк өсөн мөһим булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Инженер селтәрҙәре, ер участкаһы, үҙгәртеп ҡороуға бәйле һорауҙар буйынса яуаплы белгестәр үҙ тәҡдимен индерҙе.\nСираттағы эшҡыуар “Аҡтирмән” йәмғиәтенең коммерция директоры Рима Күлбаева мәләүездәргә яҡшы таныш. Ул ултырышта ҡатнашыусыларҙы 2009 йылдан шыттырлыған бойҙайҙан әҙерләнгән талҡан етештереү менән шөғөлләнгән йәмғиәттең киләсәк маҡсаттары, бизнес пландары менән таныштырҙы. Бөгөн эшмәкәрлек 510 квадрат метр майҙанды биләгән цехта алып барыла. Үҫешкә 30 миллиондан ашыу аҡса һалынған. Экологик таҙа ризыҡ менән төбәк, федераль һәм сит ил күргәҙмәләрендә ҡатнашып өлгөргәндәр. Киләсәктә ауыл хужалығы тауары етештереүселәр, фермерҙар менән берлектә кооператив ойоштороп, талҡандың составын төрләндереү, дарыу үләндәре менән байытыу күҙаллана. Инвестиция проектына ярашлы, етештереү ҡеүәтен арттырыуға, автотехника паркын яңыртыуға дәүләт ярҙамы – субсидия - талап ителә.\nРайон Хакимиәте башлығы“Эшҡыуарлыҡ сәғәте” буйынса мөрәжәғәттәр яҡлауға лайыҡ булыуын белдерҙе.


АҒАС ТАМЫРЫНА ҠАРАП ҮҪӘ! — Башкирский государственный природный заповедник\nАҒАС ТАМЫРЫНА ҠАРАП ҮҪӘ!\n05.11.2018 05.11.2018 Graboid Новости на башкирском\nБАШҠОРТ ҠУРСАУЛЫҒЫНДА ӨЛӘСӘЙҘӘР ҺӘМ ЕЙӘНДӘР ӨСӨН ИКЕНСЕ ТАПҠЫР ЭКОСТАН УҘҒАРЫЛДЫ\nБашҡорт әйтемендә “Ағас тамырына ҡарап үҫә”, тиелә. Ысынлап та, үҫеп килгән быуынға үҙебеҙ үрнәк күрһәтмәһәк – киләсәгебеҙҙең ниндәй булыр? Быны Башҡорт ҡурсаулығында яҡшы аңлайҙар. “Көмөш сылбыр” Экостаны тип аталған программа ошо мәсьәләне хәл итергә булышлыҡ итә.\nЭкостан программаһы Бөрйән районы “Ағинәйҙәр” ойошмаһы менән берлектә икенсегә уҙғарыла. Тәүгеһе быйыл йәй үткәйне. Унда 14 өләсәй менән 15 ейән-ейәнсәр ҡатнашты. Бер-нисә көн дауамында барған был сарала йәйәүле экскурия, урманда иҫән-һау ҡалыу, уҡтан атыу мастер-класстары һ.б. үткәрелде. Әлбиттә, уның дауамында ҙур тәжрибә тупланды һәм, күп тә үтмәй, Экостан ошо көндәрҙә икенсегә ойошторолдо.\nКөндәр һыуыҡ тороуына ҡарамаҫтан, Экостанда ҡатнашырға теләүселәр һаны йәйгеһенән ҡалышманы. Ул ғына ла түгел, ҡатнашыусылар георгафияһы ла киңәйҙе – Мәләүез районынан да ҡунаҡтар килде.\nӨс көнгә иҫәпләнгән программа бер тында үтте. Беренсе көндә ҡунаҡтар Башһыртҡа йәйәүле экскурия менән менде. Уның барышында өләсәй һәм ейән-ейәнсәр ҡурсаулыҡ тәбиғәте, һаҡлауға алынған хайуандар, ҡоштар, үҫемлектәр донъяһы менән яҡындан танышты. Ҡурсаулыҡ хеҙмәткәрҙәре менән аралашып уларҙың эше, төбәктең тарихы менән ҡыҙыҡһындылар. Башһырттың иң бейек түбәһендә, әле тәүге ҡар ятҡан тау һырттары менән һоҡландылар, иҫтәлеккә фотоға төштөләр\nАртабан музейҙа булдылар, шулай уҡ ҡурсаулыҡта аҫралған маралдарға һоҡландылар. Әйтергә кәрәк, оло һәм йәш быуын араһында көн буйы йәнле аралашыу барҙы, ейән-ейәнсәрҙәрҙең бөткөһөҙ һорауҙарына яуаптар бирелде.\nИкенсе көнгә тардицион урманда иҫән-һау ҡалыу, уҡтан атыу мастер-класстары үткәрелде. Урманда иҫән-һау ҡалыу серҙәре бәләкәстәрҙә генә түгел, ололарҙа ла ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты. Сөнки республикала юҡ-юҡ та, кешеләр урмандарҙа аҙаша, уларҙы артабан күмәкләп оҙаҡ ҡағыт эҙләйҙәр. Ошо мәлдә аҙашыусыға ни эшләргә, нисек иҫән-һау ҡалырға?\nТәжрибәле инструкторҙар нисек ут табырға, ҡыуыш эшләргә, ҡотҡарыусылар тиҙерәк тапһын өсөн нимәләр эшләү кәрәк сеҙәрен өйрәтте.\nАртабан инде программала ҡатнашыусылар уҡтан атыу серҙәренә төшөндө. Был саранан бигерәк тә балалар ҙур кинәнес алды – кемдең сәпкә тейҙереп иң-иң мәргән исемен алғыһы килмәй икән?\nКискеһен өләсәйҙәр йылы өйҙөң түренә йыйылып, балаларға милли ҡолаҡсын башлығын тегеү, милли аш-һыу бешереү, файҙалы үләндәр йыйыу, ҡулланыу серҙәре менән бүлеште. Эш араһында балаларға әкиәттәр, легендалар һөйләнелде, йәнле аралашыу барҙы.\nӨс көн һә тигәнсе үтеп тә китте, әммә был көндәрҙең әһәмиәте – һанап бөткөһөҙ. Балалар каникулдарҙағы ял көндәрен күңелле генә түгелә, әфәһемле лә үткәрҙе, милли мөхиттә оло быуын менән аралашты, өләсәйҙәрҙең тәжрибәһен уртаҡлашты. Оло быуынға ла был тик файҙаға ғына – ни тиһәң дә, үҫеп килгән быуынға дөрөҫ тәрбиә нәҡ ошондай яҡын аралашыуға бирелә лә инде.\nЭкостанда ҡатнашыусылар барыһы ла бик ҡәнәғәт ҡалды һәм унда яҡын арала йәнә мотлаҡ ҡатнашырға теләк белдерҙе.\nБашҡорт ҡурсаулығында ла бындай ынтылышҡа хуп ҡарайҙар. “Көмөш сылбыр” Экостаны мотлаҡ артабан да алып барыласаҡ, ойоштороласаҡ, тиҙәр улар. Хәйер, изге башланғыстар сәскә атып, матур емештәр бирәсәгенә беҙҙең һис шигебеҙ юҡ!\nКемдәр киләсәктә Башҡортостандың иң матур райондырының береһе – Бөрйәнде күргеһе, милли мөхиттә балалары, ейән-ейәнсәрҙәре менән аралышҡыһы килә икән – Башҡорт ҡурсаулығына рәхим итегеҙ!\n22.11.2019 Graboid 0\nСерый журавль – птица 2020 года!\n29.04.2020 Graboid 0


Ышанырғамы, ышанмаҫҡамы? » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Иҡтисад » Ышанырғамы, ышанмаҫҡамы?\nЫшанырғамы, ышанмаҫҡамы? 20.02.2018 // Иҡтисад\nТәмлетамаҡ ҡытайҙарға беҙҙең туңдырма ифрат оҡшаған. Тиҙҙән Волгоград өлкәһенән күрше илгә пломбир һәм емеш-еләк тәме ҡушып эшләнгән ун контейнерҙа туңдырма оҙатыласаҡ.\nБылтыр уҡ Ҡытайға һынап ҡарау өсөн бер нисә партия туңдырма ебәрелгәйне. Пломбир шунда уҡ һатылып бөткән. Тимәк, ҡытайҙар беҙҙең продукцияны үҙ итә. Бынан һуң Рәсәй туңдырмаһын уларға даими ебәреп торасаҡтар. Тиҙҙән унда 64 тонна ризыҡ оҙатыласаҡ.\n— Хәҙер Ҡытайға Волгоград пломбирының һәм сорбетының бөтә төрө тәҡдим ителәсәк, — ти предприятиеның генераль идарасыһы Елена Яковлева.\nДесерт ҡағыҙ стакандарға һалына. Уларҙағы этикетка ҡытай телендә яҙыласаҡ. Әле предприятиела эш гөрләй, ике яҡлы хеҙмәттәшлеккә бик яуаплы ҡарайҙар. Цехтарҙа заманса ҡорамалдар ҡуйылған. Тәүлегенә 30 тонна тәмлекәс әҙерләйәсәктәр, ә минутына мең ярым тонна туңдырма хасил буласаҡ.\nӘлбиттә, эште өҙлөкһөҙ дауам итеү өсөн тырышлыҡ талап ителә. Тап шуның өсөн дә предприятиела ҙур яңы келәт төҙөлгән, уның майҙаны — 720 квадрат метр.\nОйошмала продукцияның 250 төрө етештерелә. Былтыр, мәҫәлән, ете миллиард һумлыҡ аҙыҡ тейәлгән. Бының өсөн барлыҡ сеймал урындағы ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәренән алына. Тап шуға ла туңдырманың һәм сорбеттың сифатына дәғүәләр юҡ.\nБелгестәр билдәләүенсә, былтыр экспортҡа туңдырма тейәү күләме артҡан. Ситкә бөтәһе 6,4 миллион тонна Рәсәй продукцияһы оҙатылған.


"Бер ниндәй кәртә юҡ: йыйығыҙ!" » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » "Бер ниндәй кәртә юҡ: йыйығыҙ!"\n"Бер ниндәй кәртә юҡ: йыйығыҙ!" 29.01.2019 // Йәмғиәт\nБашҡортостан урмандарында ҡоро-һарыны, тәбиғи рәүештә ҡолаған, серегән ағастарҙы бер ниндәй ҡаршылыҡһыҙ, рөхсәт биргән документтарһыҙ йыйырға мөмкин, тип белдерҙе Дәүләт Думаһы депутаты Зариф Байғусҡаров журналистар менән осрашыуҙа.\n“Шулай килеп сыҡҡан: республиканың Урман хужалығы министрлығынан урындарға хаталы аңлатма ебәрелгән, – тине ул. – Был ведомство менән берлектә оператив кәңәшмә үткәрҙек. Улар элеккеһе урынына яңы хат ебәрҙе. Ғөмүмән, республика урмандарынан ҡоро-һары йыйыуға бер ниндәй кәртә юҡ. Йылдың ҡайһы миҙгеле булыуы ла, ниндәй техникала барыу ҙа әһәмиәткә эйә түгел – барыһы ла рөхсәт ителә”.\nӘйткәндәй, илдең башҡа субъекттарында был йәһәттән сикләүҙәр бар: ҡайҙалыр ҡоро-һары йыйыуға транспортта барырға ярамаһа, икенсе ерҙә бысҡы йә балта ҡулланыу тыйыла, шулай уҡ бәғзе урындарҙа ҡороған ағастың ҙурлығы иҫәпкә алына.