Күҙ нурҙарын бүләк итеүсе\n26 Апрель 2019, 13:37\nӘлеге ваҡытта “Мастер зрения” салонында бик мауыҡтырғыс акция иғлан иткән. Күҙлеккә заказ биреүселәр араһында 31 майҙа киске сәғәт алтыла төрлө бүләктәр уйнатыласаҡ! Төп приздар – автомат кер йыуыу машинаһы, микротулҡынлы мейес, кеҫә телефоны, соковыжималка, сәс алғыс машина, үтек һ.б һ.б. сифатлы күҙлек алып, өҫтәүенә бүләкле лә булыуы шәп бит!\nМаҡсатҡа ынтылыусан, ныҡышмал, көслө рухлы, ныҡ... Йәшлегенә ҡарамаҫтан, күп ҡаҙаныштарға өлгәшкән Айнур Фәнис улы Әфләтүновҡа нәҡ ошондай матур һыҙаттар хас.\nБаймаҡ егете мәктәп йылдарында уҡ аҡса эшләү, уңышҡа өлгәшеү серҙәре тураһындағы китаптарға өҫтөнлөк бирә. Ошо ваҡытта ул музыка ҡоралдары эшләгән кешелә ярҙамсы булып тәүге һумдарын эшләй, унан гитарала уйнарға өйрәнә. Туғыҙынсы класта иһә ул тимер аҡса төшөрөп һағыҙҙар һатҡан автоматты һатып ала. Ҡоролманы Магнитогорск ҡалаһынан алып ҡайтырға кәрәк була. “Ҡаланы бөтөнләй белмәй инем. Уйлап ҡарағанда Баймаҡтан сығып йөрөгәнем дә булмағандыр. Шулай Магнит урамдары буйлап аҙашып йөрөй-йөрөй, автоматты алып ҡайттым”, – тип йылмайып хәтерләй Айнур. Ул саҡтағы мәктәп уҡыусыһы һағыҙ автоматын үҙәк баҙарға алып барып ҡуя. Һәм... эш алға китә! Ике айҙан ул аҡсаһын тулыһынса кире ҡайтарып, етерлек табыш алып, тағы бер автомат һатып ала. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә аҡса эшләп өйрәнгән егеткә мәктәптә уҡыуы ҡыҙыҡ булмай башлай. Ул Иршат ағаһының кәңәшен тотоп Сибай ҡалаһындағы сауҙа-иҡтисад колледжына уҡырға инә. Бында ул тулыһынса төрлө яҡлап асыла. Тыңлаусыларын илатырлыҡ итеп гитарала уйнай, “Ҡош юлы” конкурсында уңышлы ҡатнаша. Студент йылдары шаулап-гөрләп бер тында үтеп тә китә. 18 йәше тулмаҫ элек Айнур Әфләтүнов Ватан һағына алыуҙарын һорап ғариза яҙа. Алама ғәҙәттәре булмаған, физик яҡтан ныҡ егет һауа-десант ғәскәрҙәренә алына. Омск ҡалаһында өйрәнеү курстарынан һуң Краснодарға эләгә, Ҡырымда өс ай була. Ҡайтҡас дуҫы менән кешеләргә утын ярыу эшенә тотоналар. Егеттәр эште бик тиҙ һәм сифатлы итеп эшләй. Быны күҙәтеп йөрөгән бер ағай: “Уландар, бик эшлеклеһегеҙ. Бар эште тиҙ, урын-еренә еткереп эшләйһегеҙ. Әйҙәгеҙ минең менән Иркутск яҡтарына”, – тип саҡыра. Ҙурыраҡ аҡса туплап, үҙ эшен асыу тураһында янып йөрөгән Айнурға был саҡырыу бик оҡшай. Шулай итеп Баймаҡ егете алтын йыуыу эшенә барып эләгә. Эш бик ауыр, күптәр сыҙамай кире ҡайта башлай. Етмәһә, урмандарҙа янғын башлана һәм бар йәнлектәр, айырыуса айыуҙар, алтын йыуыусыларҙың янында ғына йөрөй. Кешеләр ҡайтып китеп, алмашынып тора. Айнурға ике яңы бригаданы эшкә өйрәтергә тура килә. Алһыҙ-ялһыҙ көсөргәнешле эш бар хәлде алһа ла, Баймаҡ егете һынатмай эшләп, тыуған ҡалаһына ҡайта. Тиҙҙән ул “Шаверма” кафеһын асып ебәрә. Бәләкәй генә бинала урынлашыуына ҡарамаҫтан, был туҡланыу урыны күптәрҙең яратҡан урынына әүерелә. Сөнки бар ризыҡ тел йоторлоҡ итеп әҙерләнә. Айнурҙың әсәһе, тәжрибәле кондитер Фәниә Зәйнулла ҡыҙы һәм ғүмер буйы шеф-повар булып эшләгән апаһы Зөлфиә Зәйнулла ҡыҙы Аҡсурина бешергән тәмлекәстәр, ҡайнар аштарҙың иҫ киткес тәмле булыуы менән айырыла.\nТик бер урында туҡтап ҡалырға яратмаған Айнурға уңышлы эшләгән кафе аҙ булып тойола. Һәм ул Баймаҡта “Мастер зрения” тигән оптика салоны аса. Ҡаланың тыныслыҡ урамы, 7А адресы буйынса урынлашҡан был салон тиҙ арала халыҡтың иғтибарын йәлеп итте. Үҙем дә ошондағы хеҙмәтләндереүҙе башҡаларҙан өҫтөн күрәм. Сөнки килгән кешеләр менән үҙ эшенең оҫтаһы булған, белемен һәр саҡ камиллаштырып торған бик иғтибарлы белгестәр эшләй. Күҙҙең күреүен тикшереү бушлай булыуы, пенсионерҙар, балалар, инвалидтарға һәр саҡ 10 процент ташлама эшләнеүе лә маҡтауға лайыҡ. Төрлө фирмаларҙың контакт линзаларын рәхәтләнеп һайлап алырға була. Күҙлектәргә заказды нәҡ бында биреү ҙә бик отошло, сөнки улар сифатлы булыуы һәм ҡыҫҡа ваҡыт эсендә эшләнеүе менән айырыла. Ҡояштан һаҡланыу, компьютерҙа эшләү өсөн күҙлектәр, футлярҙар һ.б. кәрәкле әйберҙәр ҙә төрлөлөгө менән һөйөндөрә. Өлкәндәр ҙә, балалар ҙа был донъяны теүәл һәм матур күрһен тигән маҡсатта эшләгән салон бар донъяға билдәле брендлы фирмалар менән хеҙмәттәшлек итә, хатта уларҙың исемдәрен һанап бөтөрөрлөк түгел. Шуға күрә был оптика салонына баймаҡтар ғына түгел, ә күрше райондарҙан да кешеләр күп килә.\nАйнур әфләтүновтың алдына ҡуйған маҡсаттары, өлгәшергә уйлаған үрҙәре күп әле. Хәҙерге ваҡытта ситтән тороп юғары белем алған Айнур оптика салонын киңәйтеү, баймаҡтарҙы һәм тыуған ҡалаһының ҡунаҡтарын тағы ла тәмлерәк итеп һыйлау уйы менән яна. Тырыш егеттең бар маҡсаты тормошҡа ашасағына һис шигем юҡ. Сөнки һәр тиндең ҡәҙерен, уның ниндәй әсе тир менән килгәнен яҡшы белә ул. Уңыштар һиңә, Айнур! Эшһеҙлеккә, аҡсаһыҙлыҡҡа зарланған кешеләр һинән үрнәк алыр, тип ышанам.


Илһөйәр Ғәзетдинованың мөғжизәләр иле\nЫсын актрисаны күреү өсөн тамашасыға һәр ял һайын спектаклдәргә йөрөү мотлаҡ түгел. Актрисаның бер етди эшен күреү менән уға ғүмергә ғашиҡ булыу мөмкин.\nИҫ киткес гүзәл, ҡара сәсле сиған ҡыҙы Маша 70 - се йылда рҙа бик күптәрҙе әсир итә. Беҙҙең героиня - Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисткаһы - әйтеүенсә, был уның төп ролдәренең береһе була. Тәнҡитселәр шулай уҡ уның "Тере мәйет" спектаклендәге эшен оҫталарса\nбашҡарылған тип иҫәпләй.\n- Был актрисаның яҡшы ролдәренең береһе, бәлки иң яҡшыһылыр ҙа... - ти билдәле тәнҡитсе, сәнғәт фәне кандидаты , Рәсәй һәм Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Һөйөндөк Сәғитов.\nКлассик актриса булараҡ, Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы ҡатмарлы\nһәм ҡыҙыҡлы ролдәрҙән уңған тип әйтергә кәрәк. "Ҡара йөҙҙәрҙәге" Ғәлимә, татар һәм башҡорт драматургияһы классигы\nМирхәйҙәр Фәйзи әҫәрендәге Ғәлиәбаныу, "Айгөл илендәге" Зөлхәбирә роле - күп артисткаларҙың хыялы. Әммә уларҙы башҡарыу нәҡ Илһөйәр Ибраһим ҡыҙының өлөшөнә төшкән көмөшө.\nҺәм ҡасандыр элек Ғәлимә роле сәхнә әҫәренең уңышына булышлыҡ иткән кеүек, сәхнәгә Майнур сыҡҡандан һуң Зинира Атнабаеваның "Өҙөлгән туй" спектакле лә сағыу төҫтәр менән балҡыны һәм Рөстәм Хәкимовтың иң яҡшы постановкаларының\nбереһе тип билдәләнде. Майнурҙың ғазаптарын үҙ йөрәге аша үткәреү еңел булмағандыр Илһөйәр Ғәзетдиноваға. Аллаға шөкөр , актрисаның шәхси тормошонда барыһы ла һәйбәт - яратҡан ире , улы, килене, ейәне бар... Ә урта йәштәрҙәге, матур һәм көс лө Майнурҙың тормошо башҡасараҡ - ул бала таба алмай һәм уға иренең икенсе ҡатынға өйләнеүен кисерергә тура килә. Героиня\nбыл һынауҙы лайыҡлы үтә, һәм бәлки ошо характеры менән дә у л Илһөйәр Ибраһим ҡыҙын хәтерләтәлер.\n- Драматик ролдәр миңә яҡыныраҡ, мин уларҙы яҡшы тоям. Әммә был башҡа ролдәрҙән баш тартыуҙы аңлатмай... 35 йыллыҡ эш дәүерендә мин ике ролде генә теләмәйенсә башҡарҙым. "Төштәр оҙон булмай" тигән спектаклдә картуф та әрсей белмәгән ҡала ҡыҙы ролен бирҙеләр. Мин уны уйнағанда тамашасыларҙан бер уңайһыҙландым да хатта.\n- Яратҡан ролдәрегеҙ бармы\n- Ғәлиәбаныу ролен 20 йыл уйнаным. Бының өсөн фигурамды\nһаҡланым, ҙур гастролдәргә сығырға тура килһә, бөтөнләй ашамай торғайным. Тағы бер яратҡан ролем - "Ҡара йөҙҙәрҙәге"\nҒәлимә. Фажиғәле, аҡылдан яҙҙырырлыҡ роль. Әммә мин уны уйнай алыуым менән бәхетлемен.\n- Яратмаған ролдәрегеҙ\n- Йәш саҡта кире ролдәрҙе башҡарырға яратмай торғайным.\nӘммә "Тормоштоң бәхетле мәленән" Тәскирә күңелемә ятты. Ул уҫал да, драматик та, лирик та роль.\n- Актриса - профессиямы, хеҙмәтме Шатлыҡмы әллә йәштәрме\n- Профессия ла, хеҙмәт тә, шатлыҡ та, йәштәр ҙә... Ул минең бала саҡ хыялым. Йүнләп һөйләшә лә белмәгән саҡтан алып "әртис" булам тип ҡабатлағанмын. Был теләк ҡанымдалыр тип уйлайым. Һәм ул әсәйемдән күскәндер, моғайын. Әсәйем ысын актриса ине, йырланы, бейене, сәхнә таланты ла булды уның. У ны Өфөгә уҡырға ла алырға теләгәндәр, әммә оләсәйем рөхсәт итмәгән. Атайым да матур йырлаған, әммә башлыса ҡунаҡтар өсөн генә. Апайым бейергә яратты...\nИлһөйәр Ғәзетдинова Дүртөйлө районының Исмаил ауылында тыуып үҫә. Уҡытыусы ҡыҙы яҡшы уҡырға ғына түгел, өйҙәге эштәрҙе бөтөрөргә лә өлгөрә. Йәш Илһөйәр ир - ат эштәрен дә\nтеләп башҡара: утын яра, ҡаҙаҡ ҡата...\nМәктәп йылдары тураһында ул тормошондағы иң ҡыҙыҡлы мәл т ип иҫкә ала.\n- Ах, ул мәктәп йылдары! Рәхмәт һеҙгә! Был ваҡыт эсендә күпме эштәр эшләнде. Синыфта староста ла, вожатый ҙа булдым.\nГрамоталар, дипломдар, приздар - барыһын да алып өлгөрҙөм.\nМәктәпте тамамлағас, Өфө сәнғәт училищеһына уҡырға инә. Баш ҡала студенттары менән оҙаҡ ваҡыт уртаҡ тел таба алмағанды иҫәпкә алмаһаң, барыһы ла яҡшы булды, тип хәтерләй\nУның ҡарауы һуңыраҡ ул уртаҡ телде сәхнә аша таба.\nБөгөн Башҡорт академия драма театрында тамашасылар уны аяғүрә баҫып алҡышлай. Артистканың 50 йәшенә һәм сәхнә\nэшмәкәрлегенә 35 йыл тулыуына арналған кисәлә алма төшөр\nурын да юҡ. Уның таланты алдында баш эйеүселәр, коллегалары , уҡыусылары, яҡташтары - барыһы ла уны ҡотларға йыйылған. Б Р мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры урынбаҫары Зинфира\nӘбделмәнова тантана героиняһына уның тамашасыларға бүләк\nиткән байрамы өсөн рәхмәт белдерҙе. Яуап һүҙендә Илһөйәр Ғәзетдинова ирешелгәндәрҙә ғаиләһенең дә өлөшө ҙур булыуын һ ыҙыҡ өҫтөнә алды.\n- Мин тормош иптәшем Рәис Суфиян улы Усмановҡа бик рәхмәтлемен, - тине Илһөйәр Ғәзетдинова. - Ул булмаһа, бөгөн мин һеҙҙең алдығыҙҙа баҫып тормаҫ инем.\nАктрисаның тормош иптәше, отставкалағы полковник, был кисәлә шатлыҡ йәштәрен тыйманы. "Актрисаны аңлау еңел түгел,\n- ти Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы. - Әммә Рәис мине аңлай алды. Уға , ҡайным һәм ҡәйнәмә рәхмәтем ҙур.\n- Бөгөнгө кисә ижадҡа сик ҡуямы Әллә тағы ла уйнарға теләгән ролдәрегеҙ бармы\n- Хыялланыуҙан туҡтамайым мин. "Ғәйепһеҙ ғәйеплеләрҙә" Кручининаны уйнар инем. Әммә хыялланыу - бер эш, уны тормошҡа ашырыу - икенсе.\n- Үҙегеҙгә ниндәй теләк теләр инегеҙ\n- Һаулыҡ. Ә коллегаларыма ихлас һәм шат күңелле булыуҙары н теләйем. Беҙ ижад кешеләре икәнде онотмайыҡ...


Ҡырым Республикаһы делегацияһы менән осрашыу - Правительство Республики Башкортостан\nҠырым Республикаһы делегацияһы менән осрашыу 18 ғинуарҙа Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Ҡырым Республикаһы Башлығы Сергей Аксёнов етәкселегендәге рәсми делегация менән осрашты. Яҡтар иҡтисади, социаль, мәҙәни өлкәләге хеҙмәттәшлекте артабан да үҫтереү тураһында фекер алышты.\nАтап әйткәндә, ҡала төҙөлөшө һәм Евпаторийҙағы Башҡортостанға бирелгән “Юбилейный” шифаханаһын төҙөкләндереүҙең архитектура концепцияһы ҡаралды. Шулай уҡ ике төбәк араһында шифахана - курорт, төбәк - ара туризм бәйләнештәре булдырыу шарттары, сыймал һәм әҙер продукция менән алмашыу ихтыяжы һәм мөмкинлектәре барланды.\nБашҡортостан менән Ҡырым Республикаһы араһында үҙ-ара хеҙмәттәшлекте нығытыуға индергән өлөшө өсөн Радий Хәбиров Сергей Аксёновҡа Халыҡтар Дуҫлығы ордены тапшырҙы.\nР. ХӘБИРОВ: Хәйерле көн, хөрмәтле коллегалар, хөрмәтиле, Сергей Валерьевич! Һеҙҙең Башҡортостанға килеүегеҙ – беҙҙең өсөн мөһим ваҡиға. Сөнки Ҡырым Республикаһы Рәсәй составынан ингәндән алып, хәҙер инде биш йыл, беҙ һеҙҙең менән ысын дуҫтарса һәм эшлекле мөнәсәбәттәр булдырҙыҡ. Бөгөн нефтехимия, ауыл хужалығы һәм башҡа тармаҡтар буйынса хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Ғөмүмән, Һеҙ беҙҙең өсөн туғандарса яҡынһығыҙ.\nСергей Валерьевич, кисәге осрашыу барышында артабанғы хеҙмәттәшлек юлдарын барлап үттек, беҙҙең республикаға ҡағылғандарынан һуңғы килешеүебеҙгә иғтибар бүлгем килә. Һеҙгә мәғлүм, бөгөн Сибай ҡалаһында ярайһы ҡатмарлы хәл күҙәтелә. Карьер төтәү сәбәпле һауа бысрана, ҡала халҡы ҡыйынлыҡтар кисерә. Ошо хаҡта фекер алышҡанда Һеҙ дауаланыу һәм профилактика өсөн беҙҙең 500 баланы үҙегеҙҙең шифаханаларға ҡабул итәсәгегеҙҙе белдерҙегеҙ. Ике төбәк араһындағы мөнәсәбәттәрҙең нигеҙен – тап ауыр саҡта ярҙам ҡулы һуҙырға, терәк-таяныс булырға ашыҡҡан ысын дуҫлыҡ тәшкил итә. Тағы ла бер тапҡыр ҙур рәхмәт!\nС. АКСЁНОВ: Хөрмәтле Радий Фәрит улы, хөрмәтле коллегалар! Шәхсән үҙемдең һәм коллегаларым исеменән быға тиклем атҡарылған уртаҡ эштәр өсөн рәхмәтемде белдерәм. Делегация составында, Башҡортостан Республикаһы үҙ ҡанаты аҫтына алған, Белогорск районы вәкилдәре лә бар. Ысынлап та, беҙ бөтә йүнәлештәр буйынса ла Һеҙҙең ярҙамығыҙҙы тоябыҙ.\nБөгөн Һеҙҙең менән булған шәхси дуҫлығыбыҙ һәм нәҡ 2014 йылда күрһәткән ярҙамығыҙҙы баһалап, ике төбәк араһында иҡтисади бәләнештәрҙе нығытыу һәм үҫтереү өсөн яңы мөмкинлектәр күрәм. Минең коллегалар Башҡортостанға саҡ ҡына иртәрәк килде, улар тәжрибә уртаҡлашып өлгөрҙө. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ағзаларына бөтә йүнәлештәр буйынса методик ярҙам күрһәткәндәре өсөн рәхмәт. Үҙебеҙҙе ҡыҙыҡһындырған һорауҙар буйынса тулы мәғлүмәт алдыҡ. Беҙ өлгөлө практикаларҙы үҙләштереүҙе маҡсат итеп ҡуйғанбыҙ, Башҡортостанда ҡулланған алдынғы ысулдарҙы үҙебеҙҙең республикала тиражларға әҙербеҙ.\nБеҙҙеңсә, Рәсәй төбәктәренең үҫеше үҙ - ара тығыҙ һәм емешле хеҙмәттәшлеккә лә бәйле. Өҫтәүенә ил Президенты бөтә субъекттар алдына уртаҡ бурыс ҡуйҙы – милли проекттарҙы тормошҡа ашырыуға бәйле һорауҙарҙы хәл итеү. Тәжрибә уртаҡлашыу, алдынғы ысулдарҙы үҙләштереү һәм таратыу юлы менән төп маҡсатҡа ирешәсәкбеҙ. Мин дә Һеҙгә оло рәхмәтемде һәм ихтирамымды белдерәм. Барығыҙҙы ла Ҡырым Республикаһына ҡунаҡҡа саҡырам. Хәҙергә Башҡортостан балаларын көтөп ҡалабыҙ. Шул уҡ ваҡытта үҙ - ара туристик мөнәсәбәттәрҙең нығыныуына ышанысыбыҙҙы белдерәбеҙ. Сибайҙағы ғәҙәттән тыш хәлгә килгәндә, тағы ла бер тапҡыр ҡабатлайым, беҙ иңебеҙҙе терәргә әҙер. Иң ауыр саҡта беҙгә таяныс булыуығыҙҙы, һүҙ менән генә түгел, аныҡ эштәр менән дә ярҙам итеүегеҙҙе онотмайбыҙ. Шуға әле, тәү сиратта, балаларға иғтибар бүлергә теләйбеҙ, уларҙы Ҡырым Республикаһында ҡабул итеү өсөн барыһы ла әҙер, ял һәм дауаланыу шарттары оҡшар, бай тәъҫораттар менән ҡайтырҙар, тип ышанабыҙ. Ә иҡтисади бәйләнештәргә килгәндә, иманым камил - ул үҫешәсәк, шул иҫәптән Һеҙҙең менән беҙҙең шәхси дуҫлыҡ нигеҙендә лә. Һеҙгә ҙур рәхмәт.\nР. ХӘБИРОВ: Ҙур рәхмәт, Сергей Валерьевич! Һеҙгә һәм рәсми делегацияға тағы ла бер тапҡыр рәхмәт һүҙҙәремде еткерәм. Ысын дуҫлыҡ ауыр саҡта һынала. Бөгөн беҙҙә ярайһы ҡатмарлы ғына мәсьәлә, Һеҙҙең тәҡдим бик урынлы һәм мөһим. Мин Һеҙҙе Халыҡтар Дуҫлығы ордены менән бүләкләү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙым. Ошо награданы тапшырырға рөхсәт итегеҙ!


«Рәсәйҙең Туризм һылыуҡайы-2020» конкурсында яҡташыбыҙ тамашасылар һөйөүе призын яуланы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n9:31, 20 октября 2020 Мәҙәниәт\nБашҡортостан менән таныштырғанда ҡыҙ милли кейемде күрһәтте һәм республика хаҡында һөйләне. Конкурс йомғаҡтары буйынса Татьяна Политова сибәр ун ҡыҙ иҫәбенә инде һәм «Тамашасылар һөйөүе һылыуҡайы» исемен яуланы.\nҺылыуҡайға 19 йәш. Татьянаның «Өфө һылыуҡайы-2018» һәм «Башҡортостан һылыуҡайы-2019» тигән исемдәре лә бар. Ҡыҙ спорт менән шөғөлләнә, сноубордта, тау саңғыһында шыуырға, волейбол уйнарға ярата, шулай уҡ музыка менән шөғөлләнә.


Миҙгел алтынлығы күскән йөрәгенә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Миҙгел алтынлығы күскән йөрәгенә\nМиҙгел алтынлығы күскән йөрәгенә 03.10.2015 // Йәмғиәт\nБелем байрамынан башланған алтын көҙ яңы дәрт-маҡсат менән эшкә тотонған педагогтарға ҡеүәт бирергә лә онотмай: йыл һайын октябрь башында Уҡытыусылар көнө билдәләнә. Һәр кемебеҙҙең яҙмышы мәктәп менән бәйлелектән, был байрам күңелгә ифрат яҡын. Ул мәғариф тармағындағы бөгөнгө яңылыҡтар, педагогтарҙың, белем усаҡтарының хәле тураһында йәнә бер ҡат уйланырға мәжбүр итә.\nКүптән түгел республика етәкселәре, ведомство башлыҡтары тарафынан бер райондың социаль-иҡтисади торошо менән танышыу маҡсатында ойошторолған эш сәфәрендә “Башҡортостан”дан хәбәрсе булараҡ ҡатнашырға тура килгәйне. Төпкөл ауылдағы мәктәптең ныҡ иҫкергәнлеге хаҡында алдан хәбәрҙар инек. Шул учреждениеның торошо менән танышырға юлландыҡ. Мәктәптең, ысынлап та, эшкә яраҡһыҙ икәнлеге алыҫтан уҡ күренеп тора: совет осоронда төҙөлгән бина ел көслөрәк өрһә, ҡолар кеүек. Ҡапҡа төбөндә делегацияны уҡытыусылар ҡаршы алды. Йөҙҙәре болотло көндәйҙер, тиһегеҙҙер. Юҡ, ҡояштай балҡый! Етмәһә, биләмәнән буяу еҫе аңҡып тора: мәктәп коллективы сереп барған рәшәткәләрҙе, ауырға әҙер ишектәрҙе үҙҙәренсә яңыртырға тырышҡан икән. Әйтеүҙәренсә, ҡунаҡтар алдында районды үтә уңайһыҙ хәлдә ҡалдырырға теләмәгәндәр...\nБына шуға оҡшаш ваҡиғаларға йыш шаһит булырға тура килә. Еңел булмаған социаль-иҡтисади шарттарҙың эҙемтәләрен үҙ күкрәге менән ҡапларға, күрһәтмәҫкә тырыша оло йөрәкле уҡытыусылар. Зарланмайҙар. Барыһы ла яҡшы булыр, тиҙәр. Ә бит сығымдарҙы ҡыҫҡартыуҙы талап иткән үҙгәрештәрҙең “туҡмаҡ башы” тап уларға төштө. Уҡыусыларҙың һанына бәйле ҡыҫҡартыуҙар, мәктәптәрҙең ябылыуы, тармаҡта барған өҙлөкһөҙ реформалар... Был үҙгәрештәрҙең ҙур сыуалыш тыуҙырмауы, тыныс барыуы нигеҙендә дәүләт етәкселегенең һәр кемгә иғтибарлы булыуы, хәлде йомшартыу өсөн барыһын да эшләүе, шул уҡ ваҡытта уҡытыусыларҙың сабырлығы, һөнәрен мөкиббән яратыуы ята. Ҡалыпҡа һалынған менән алға китеү мөмкин түгел бит. Реформаларҙың сифатты яҡшыртыу маҡсатында эшләнгәнен аңлай уҡытыусылар. Сабыр, тырыш булғанда, хәлдең көйләнерен беләләр.\nХеҙмәт урынында ниндәй генә ҡаршылыҡҡа осрамаһын, уҡытыусы элек-электән әүҙем йәмәғәт эшмәкәре, әйҙәүсе булып ҡала. Һәр йәһәттән өлгө күрһәтеп йәшәргә тырыша ул. Һайлау кампанияһында кем агитатор булып йөрөй? Уҡытыусы. Халыҡ иҫәбен алыу сараһында иң яуаплы бурыс кемгә йөкмәтелә? Уҡытыусыға. Ауыл йәшәһен тип кем янып-көйөп ғүмер итә? Уҡытыусы. Шәжәрә байрамдары өсөн кем урындағы нәҫел ептәрен барлай? Уҡытыусы. “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” сараһынан халыҡ ҡәнәғәт ҡалһын өсөн иң ҙур тырышлыҡты кем һала? Уҡытыусы. Ауылдағы мәҙәни сараларҙың башында кем йөрөй? Уҡытыусы. Өмәгә кем беренсе сыға? Уҡытыусы. Халыҡты гәзит-журнал алдырыуға кем өгөтләй? Уҡытыусы. Кемдең өйө иң матуры? Уҡытыусыныҡы. Һөнәренә бәйле тынғыһыҙлығы, ныҡышмаллығы, талапсанлығы, матурлыҡты яратыуы, һәр ваҡыт йәмғиәт хәстәре менән йәшәүе, киләсәкте уйлауы гелән алғы сафта йөрөтә уны. Ошо сифаттар уҡытыусының электән килгән ҙур абруйын, көсөн кителдермәй һаҡлай.\n“Йырлап” уҡытып була!\nБелем биреүҙең сифатын яҡшыртыу, заманса үҫеш маҡсатында индерелгән үҙгәрештәр уҡытыусыға ниндәйҙер кимәлдә ауырлыҡ һалһа ла, ижади эшләү мөмкинлеген асты. Шуға ла һөнәрен яратҡан педагог баҙап ҡалманы. Дәреслек етмәй, программа иҫке, хәҙерге балаларҙы тыңлатыуы ҡыйын кеүек зарланыуҙарҙан алыҫ тора ул. Бөтөн һәләтеңде һалып, ижади эшләргә юл асылды бит! Мәҫәлән, балаларға башҡорт телен дәүләт статусында өйрәткән педагогтар араһында үҙ программаһын төҙөп, йәш быуынды ауыҙына ҡаратып, “йырлап” уҡытҡандар бар. Һөҙөмтәлә етәкселек тә, балалар ҙа, ата-әсә лә ҡәнәғәт. Өҫтәүенә телдең киләсәге өсөн дә йән тыныс. Бөгөнгө бай мөмкинлектәрҙән сығып, ошондай ижади эшмәкәрлек башҡа фәндәр буйынса ла киң йәйелдерелә.\nТәбиғәт беҙҙе шулай яралтҡан: һәр кеше тырышып башҡарған эшенең баһаланыуына мохтаж. Ә инде балалай ихлас, ябай күңелле уҡытыусының күңелен бер йылы һүҙ ҙә иретеп ебәрер. Уға көсөн, тәжрибәһен күрһәтеү өсөн конкурстар ҙа бихисап хәҙер. Һөнәренә тоғро, даими камиллашыуға ынтылған педагогтар күплектән, “Йыл уҡытыусыһы” бәйгеләренең майҙаны йылдан-йыл киңәйә, уларҙың йөкмәткеһе лә тулылана, байый.\nПедагогтарға Интернет аша ла төрлө конкурста көс һынау мөмкинлеге ҙур. Ҡайһы берәүҙәр үҙенең сайтын да булдырып, унда тәжрибәүи эштәрен күрһәтә, уҡыусыларының хеҙмәттәрен ҡуя, йәш белгестәргә ярҙам маҡсатында үҙ методикаһы, дәрес алымдары менән уртаҡлаша. Бындай бәйләнеш, һис шикһеҙ, тотош педагогик йәмғиәттең эш сифатына ыңғай йоғонто яһай.\n“Уҡытыусыны ҡағыҙ менән күмделәр”, – тип борсолоуын белдерә күптәр. Ниндәйҙер кимәлдә был дөрөҫтөр. Шулай ҙа... “Ысын уҡытыусы һәр эште белеп, теүәл башҡарыр, – тине бер әңгәмәһендә ҙур шәхестәр әҙерләп сығарған данлыҡлы педагог. – Ниндәйҙер ҡағыҙ мәшәҡәте уны һөнәренән биҙҙерә алмаҫ. Һынауҙар, киреһенсә, көс-ҡеүәтте нығыта ғына”. Шул уҡ ваҡытта әлеге педагог юғары бейеклекте һәр уңыш-ҡаҙаныш хаҡында яр һалып яулап булмауын, тыйнаҡ, ябай булып ҡалыу зарурлығын белдерҙе. “Барлыҡ эштә талантлылыҡ, сама белеү мөһим, – тине ул. – Хеҙмәтең халыҡ өсөн файҙалы, ҡыҙыҡлы булырға тейеш. Мәҫәлән, туған телде үҫтереү эшенә килгәндә лә, уны мауыҡтырғыс итеп, талантлы башҡарыу зарур. Рәсмилектән, күңелһеҙлектән, бер төрлөлөктән ҡасырға кәрәк. Шул ваҡытта һөҙөмтә лә буласаҡ”.\nПедагогтарға заманса алымдарға таянып, ижади эшләү мөмкинлеге тыуҙырылһа ла, ҡайһы бер осраҡта алға ҡуйылған маҡсаттарҙы тейешле кимәлдә тормошҡа ашырыу мөмкин түгел. Айырыуса ауыл ерендә. Бының төп сәбәбе – уҡыусыларҙың аҙлығы. Педагог ни ҡәҙәр тырышып эшләргә, таштар аҡтарырға әҙер булмаһын, әлеге проблема алдында туҡтап ҡалырға мәжбүр. Кем ғәйепле? Үҙәктән алыҫта ятҡан төбәкме? Тыуған ерен ташлап киткән йәштәрме? Уларҙы янында алып ҡала алмаған ата-әсәме? Нисек кенә булмаһын, был проблема бөгөн көнүҙәккә әүерелде. Уны хәл итеү маҡсатында дәүләтебеҙ төрлө алым ҡулланып, төйәктәрҙе һаҡлап ҡалырға тырыша. Йәштәрҙе ауылда йәшәүгә йәлеп итеү өсөн төрлө программалар төҙөлә, йорт һалыуға ер бүленә, шәхси кәсепте йәйелдереүгә ярҙам күрһәтелә һәм башҡалар. Ошо мөмкинлектәр тейешле кимәлдә файҙаланылып, төйәктәрҙе тергеҙеү маҡсатында берҙәм эш алып барылһа, уҡытыусылар мәктәп ябылыуҙан, ҡыҫҡартылып, хеҙмәт урынынан яҙыуҙан ҡурҡып көн итмәҫ ине.\nШул уҡ ваҡытта бөгөнгө һынауҙар педагогтарҙың үҙҙәренә лә ҙур бурыс өҫтәй. Улар уҡыусы күңеленә бәләкәй Ватанына һөйөү һалыуға айырыуса ныҡлы иғтибар бүлергә тейеш. Ошондай тәрбиә алып үҫкән бала тыуған төйәгенән ситкә китеп, уны яттар ҡулына ҡалдырмаҫ. Борондан килгән кәсептәрҙе тергеҙеп, үҙ ерендә хужа булып йәшәр. Һөҙөмтәлә ғилем дә был изге урынды ташлап китмәҫ.


Ҡалтасы районы. Ҡоролтайға 25 йыл\nҠоролтай25 НовостиОбразованиеИсторияМнениеҠоролтай тауышыГод башкирского языкаКультура Трезвое селоФольклорБелорецкВсемирный курултай башкирЛичностьМатериалы на русском языкеБашкиры в миреБашкирский языкБаймакСМИБашкиры РФИнтервьюАургазинскийСвердловская областьМелеузҠоролтай25ЧелябинскАскиноЯнаулМоскваНефтекамаСоцсетиХМАОПермьОренбург\n2 июндә — Бөтә Донъя башҡорттары Ҡоролтайы 25 йыллыҡ юбилейын билдәләне. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы — йәмәғәт ойошмаларының Халыҡ- ара берлеге. Уның төп маҡсаты — башҡорттарҙың һәм Башҡортостан Республикаһынан ситтә йәшәүсе милләтәштәребеҙҙең берләшеүенә ярҙам итеү, башҡорт телен һаҡлап ҡалыу һәм артабан үҫтереү, башҡорттарҙың социаль-иҡтисади хәлен, рухи-мәҙәни тормошон яҡшыртыу, дуҫлыҡты һәм милләт-ара татыулыҡты нығытыу.\nҠалтасы районында иң беренсе ҡоролтай эше 1995 йылдарҙа башланып китә. Районда беренсе ҡоролтай рәйесе булып Ғизетдинов Рәузәт Рәхимйән улы һайлана. 1995 йылдың 1-2 июнендә Өфө ҡалаһында үткән I Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтай барамына Ҡалтасы районыннан делегаттары булып — район ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Максимова Зоя Вәли ҡыҙы менән Хеҙмәт Социалистик Геройы, алдынғы нефтсе Фаизов Фануз Фаиз улы барҙы.\n2001 йылдан башлап Ҡалтасы районының ҡоролтай район рәйесе булып «Тирә — яҡты өйрәнеү» музейы директоры Ғарипова Әнисә Ислам ҡыҙы һайлана һәм ул оҙаҡ йылдар етәкселек итә.\n2002 йылдың июнендә Өфө ҡалаһында үткән II Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаттары булып — Ғарипова Әнисә Ислам ҡыҙы менән Нуруллина Хәҙисә Мәғәрүф ҡыҙы һайлана.\nIII Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы 2010 йылдың 10-11 июнендә Өфө ҡалаһында үтә һәм Ҡалтасы районыннан делегат булып — Ғарипова Әнисә Ислам ҡыҙы менән башҡорт теле уҡыытусыһы Баранова Зөлфиә Вәлит ҡыҙы һайлана.\nРайон ҡоролтай рәйесе Ғарипова Әнисә Ислам ҡыҙы һәм Шәймөхәмәтова Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы тарафыннан район ҡоролтай, башҡорт ойошмаһы кәңәшмәләре ойошторола, кәңәшмәлә төрлө борсоған һорауҙар, социаль проблемаларҙы хәл итеү саралары ҡарала. Ошондай кәңәшмәләр район хакимиәтендә, район музейында һәм Краснохолм ауыл китапханаһында үткәрелә.\nКәңәшмәләрәҙә район мәктәптәрендә һәм балалар баҡсаларында башҡорт телен өйрәнеүҙе маҡсат итеп ҡуйҙылар һәм 1996 йылда районда иң беренсе булып Краснохолм 2-се мәктәптә башҡорт теле дәүләт теле булараҡ уҡытыла башлай. Балаларҙы башҡорт теленә Ғәлимова Зәкиә Мәғәрүф ҡыҙыт уҡыта башлай. Ул дәрестәрҙә мари, удмурт, рус һәм башҡа милләт балаларына башҡорт йырҙарын, бейеүҙәрен, башҡорт халыҡ уйындарын өйрәтә һәм милли йола байрамдарын ойоштора. Ощо алымдар аша балаларҙа башҡорт халҡына, телгә ҡарата һөйөү тәрбиәләй башлай. 1997 йылда Краснохолм 2-се мәктәптә башҡорт телен дәүләт теле булараҡ уҡытыуҙы Дәүләтова Лилиә Фәндүс ҡыҙы, Баранова Зөлфиә Вәлит ҡыҙы һәм Солтанова Флера Әхмәтзәки ҡыҙы дауам итте.\n1997 йылдан башлап райондың бөтә мәктәптәрендә лә башҡорт теле дәүләт теле булараҡ уҡытыла башланы, балалар баҡсаларында башҡорт теле түңәрәктәре асылды.\nРайон башҡарма башҡорттар ҡоролтайы инициативаһы буйынса Ҡалтасы районында беренсе «Гөлбостан» башҡортса район гәзите баҫтырыла башланы. «Гөлбостан» башҡорт район гәзитенең редакторы Зөбәйерова Нәрисә Байморат ҡыҙы һайланды. Гәзит биттәрендә үҙҙәренең эш тәжрибәләре һәм уҡыусыларының ижады менән райондың башҡорт теле уҡытыусылары уртаҡлашты.\n2007 йылда Ҡалтасы районында администрация хакимиәте һәм төрлө бюджет организация белгестәре, хеҙмәткәрҙәре өсөн башҡорт теленнән ике йыллыҡ курстар ойошторолдо. Был курстар Калтасы 1-се һанлы урта дөйөм белем биреү мәктәбендә үткәрелде. Курстарҙы райондың башҡорт теле уҡытыусылары Дәүләтова Лилиә Фәндүс ҡыҙы менән Зөбәйерова Нәрисә Байморат ҡыҙы алып барҙы. Дәрестәр айырым төҙөлгән план буйынса уҡытылды һәм һәр белгес, хеҙмәткәрҙәр башҡорт һөйләү телмәрен өйрәнә башланы.\nТағы ла бик һөйөнөслө хәбәр булып, районда ҡурайсылар класы асылды. Ҡурай дәрестәрен Нефтекама филармонияһының художество етәксеһе һәм ҡурайсы Рәхмәтуллин Айбулат Дәүләтбай улы алып барҙы. Ғарипова Әнисә Ислам ҡыҙы Өфөнән башҡарма ҡоролтай етәкселәренән районға ҡурайҙар алып ҡайтты һәм беренсе ҡурайҙа уйнау дәрестәре башланды. Ҡурайсылар күп тә үтмәй районда үткән төрлө байрамдарҙа ҡурайҙа уйнап, сығыш яһанылар. Айбулат Дәүләтбай улы үҙенең уҡыусылары менән өс йыл республика конкурстарында ҡатнашып, призлы урындар яуланы.\nҠалтасы районының район профсоюз рәйесе Саматов Риф Самат улы үҙ ғаиләһе тураһында шәжәрә китабын баҫтырып сығарҙы һәм республика конкурсында ҡатнашып өсөнсө лаурет Дипломына лайыҡ булды. Риф Самат улы үҙенең генә шәжәрәһен өйрәнеү менән сикләнмәне, ул тыуған ауылы Яңы Аткүл һәм Барһуҡ ауылдарының тарихын һәм шәжәрәләрен өйрәнеп, быйыл китап итеп баҫтырып сығарҙы.\nҒарипова Әнисә Ислам ҡыҙы менән берлектә Краснохолм ауыл китапханасы мөдире булып эшләгән Шәймөхәмәтова Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы һәм башҡорт теле уҡытыусылары эшләне.\n2015 йылдың ноябрендә Өфөлә IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы уҙғарыла һәм Ҡалтасы районыннан делегат булып — район ҡоролтай рәйесе Рәшитов Булат Рәфит улы ҡатнаша. Булат Рәфит улы Ҡалтасы районында район башҡорт ҡоролтай етәксеһе булып 2011 — 2019 йылдарҙа эшләне.\n2015 йылдың октябрь айында — Краснохолм мәҙәниәт йортонда район башҡорттарының ҡоролтай тарафыннан сираттағы конференцияһы үтте. Конференцияла район админимстрация хакимиәте етәксеһе, башҡорт теле уҡытыусылары һәм «Ватан» башҡорт милли мәҙәни ойошма ҡатнашты, башҡарған эштәргә йомғаҡ яһалды һәм алдағы көндәргә план төҙөлдө.\n1997 йылда Краснохолм ауыл китапханаһында «Ватан» башҡорт милли мәҙәни үҙәк төҙөлә. «Ватан» башҡорт милли мәҙәни үҙәктең етәксеһе — Шәймөхәмәтова Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы була.\nШулай уҡ, Краснохолм ауыл китапхана бүлегендә Шәймөхәмәтова Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы инициативаһы менән «Йәншишмә» башҡорт милли ойошмаһы уңышлы эшен башлап ебәрә. Был милли башҡорт ойошмаһы милләт яҙмышын хәстәрләү һәм иң тәүҙә милли мөхит булдырыу өсөн ойошҡан милли үҙәккә әйләнеп китә. Халыҡҡа һәм киләсәк быуынға башҡорт халыҡ йола байрамдарын, ғөрөф-ғәҙәттәрен еткереүҙә һәм халыҡҡа рухи ҡиммәттәрҙең асылын аңлатыу өсөн янып-көйөп йөрөгән активистар — Шәймөхәмәтова Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы, Нуруллина Хәҙисә Мәғәрүф ҡыҙы, Ғайнанова Зөһрә Тимирхан ҡыҙы, Ғилмәлетдинов Ирек Сәйетхән улы, Хәйбуллин Ағләм Сабир улы, Хәйбуллина Фәйхүнә Хәйбулла ҡыҙы, Баһманов Фәғит Вәсим улы, Баһманов Илфат Вәим улы, Баһманова Олиә Мөғәмир ҡыҙы, Талипова Рәйлә Фаяҙ ҡыҙы, Ғәлимова Зәкиә Мәғәруф ҡыҙы, Сиразев Зәйкәт Талип улы, Артюхова Илзида һәм Артюхов Риф, Вәлеева Минзәлә Рүзин ҡыҙы, Баранова Зөлфиә Вәлит ҡыҙы, Солтанова Флера Әхмәтзәки ҡыҙы, Зөбәйерова Нәрисә Байморат ҡыҙы, Новоселов В.Н., Саматов Риф Самат улы, Рәшитов Булат Рәфит улы һәм Дәүләтова Лилиә Фәндүс ҡыҙы.\nШәймөхәмәтова Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы етәкселегендәге башҡорт милли ойошма республикала үткән төрлө милли байрамдарҙа, «Уйна, гармун» һәм башҡорт тирмәһе бәйгеләрендә әүҙем ҡатнашып призлы урындар яуланылар. Улар республиканың төрлө райондарында: Яңауыл, Саҡмағош, Балтас, Ишимбай һәм Салауат райондарында ҡатнашып Грамота, Дипломдарға лайыҡ булдылар.\n«Йәншишмә» башҡорт милли ойошмаһы район, ауыл халҡын башҡорт спектаклдәре менән дә хайран ҡалдырҙылар. Районда үткән бөтә милли байрамда ла әүҙем ҡатнашалар һәм ойошторалар: "Ҡарға бутҡаһы","Кәкүк сәйе","Ҡунаҡ ҡаршылау","Ҡаҙ өмәһе","Һабантуй«, «Шәжәрә байрамы», «Һаумыһығыҙ. ауылдаштар», "Ураҙа байрам"ы, "Ҡорбан байрам«ы, «Исем туйы» һәм башҡалар.\nРәшиҙә Рәшит ҡыҙы Краснохолм китапханаһында мәктәп уҡыусыларына менән Башҡортостандың яҙыусылары һәм шағирҙары менән осрашыу кисәләрен бик матур ойошторҙо.\n2019 йылдың 25 мартында районда башҡорттар ҡоролтайының сираттағы отчет һәм һайлау конференцияһы үтте. Район ҡоролтай рәйесе итеп мине — Дәүләтова Лилиә Фәндүс ҡыҙын һайланылар. Алда — милләтте тәрбиәләү, берләштереү, туплау, барлау, осраштырыу, туғанлыҡ ептәрен нығытыу бурысы ҡуйылды. Бигерәк тә йәштәребеҙгә ныҡ иғтибар бирелә, уларҙа үҙ милләтең менән ғорурланыу хисе уятыу тора. Башҡорт теленә, тарихына, шәхестәренә ҡыҙыҡһыныу арта.\nБөгөнгө көндә, район башҡорттар ҡоролтайы рәйесе булараҡ, минең алда торған күп бурыстарҙы тормошҡа ашырырға кәрәк. Мин үҙҙәренең ныҡлы тәжрибә туплаған Рәшиҙә Рәшит ҡыҙы, Хәҙисә Мәғәрүф ҡыҙы, Әнисә Ислам ҡыҙы һәм Булат Рәфит улыннан алам. улар башҡарған изге эштәрҙе дауам итергә, киләсәк быуынға еткерергә бурыслымын. Ошо изге бурыстарҙы башҡарырға миңә район ҡоролтай ағзалары — Шәймөхәмәтова Р.Р., Нуруллина Х.М., Ғарипова А.И., Насибуллина М.Р., Хәйбуллина Ф.Х., Хәйбуллин А.С., Баһманов Ф. С., Солтанова Ф.З., Нурисламова Г.А., Талипова Р.Ф., Баһманова О.М., Сафина Л.Р., Набиуллина И.Т., Ноғманова Л.Ш., Валеева М.Р., Әдиғәмова Г.Ф., Зубаирова Н.Б., Әбсәләмова С.М.. Әбсәләмов И.М.. район админисрация етәкселәре һәм башҡорт теле уҡытыусылары ярҙам итә.\nМәктәптәрҙә «Башҡорт фольклоры» түңәрәктәре актив эшләп килә, уҡыусылар әүҙем йөрөҙәр. «Башҡорт фольклоры» түңәрәгендә башҡорт халҡының ғөрөф — ғәҙәттәрен, йолаларын өйрәнәләр, башҡорт халыҡ әкиәттәрен сәхнәләштерәләр. Уҡыусыларыбыҙ «Башҡортостан ынйылары» район һәм зональ фестиваль — конкурстарында ҡатнашып, призлы урындар яулайҙар.\nЙыл һайын районда «Һаумы, һаумы, Әкиәт», «Урал батыр», «Шәжәрә байрамы», «Милли кейем», «Быуында бәйләнеше», «Салауат Юлаев — милли батырыбыҙ», «Аҡмулла көндәре», «Тере шишмәләр», Республика көнөнә, башҡорт халыҡ шағирҙарына һәм башҡорт халҡының йола байрамдарына арналған төрлө саралар үтә. Бөтә донъя башҡорттар ҡоролтайы тарафыннан үткәрелгән башҡорт теленнән Төбәк — ара диктантта ла һәм Тоталь диктантта ла актив ҡатнашабыҙ\n2004 йылдан башлап райондың башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары «Башҡорт теле йыл уҡытыусыһы» Төбәк-ара конкурста ҡатнашып асыҡ дәрестәр. Кластан тыш саралар күрһәтәләр һәм педагогик презентация яҡлайҙар. 2020 йылда Ҡалтасы районыннан Кейебәк урта мәктәбенең башҡорт теле уҡытыусыһы Нурисламова Глүсә Әлфит ҡыҙы ҡатнашып. тик яҡшы һөҙөмтәләр менән һөйөндөрҙө.\n2019–2020 йылдарҙа БСТ телеканалы «Сәләм, Республика!» тапшырыуы ойошторған яңы проекттарҙа әүҙем ҡатнаштыҡ: «Райондың ете мөғжизәһе», «Райондың билдәле шәхестәре», «Халыҡ таланттары» һәм «Бөйөк Еңеүгә — 75 йыл!». Ошо яңы проекттарҙа районды яҡллап сыҡтылар — Нуруллина Х.М., Исламова А.И., Әбсәләмов И.М., Хәйбуллин А.С., Дәүләтова Л.Ф. һәм «Йәншишмә» башҡорт фольклор ансамбле.\n2019 йылда Краснохолм мәҙәниәт йорто бүлегендә «Йәншишмә» башҡорт фольклор ансамбле әүҙем эшләп килә. «Йәншишмә» башҡорт фольклор ансамбленә Ҡалтасы һәм Краснохолм ауылының ағинәйҙәре актив ҡатнаша. Районда үткән бөтә байрамдар ҙа, фольклор кисәләр ҙә башҡорт фольклор ансамбле ҡатнашлығында бара.\nБөгөнгө көндә ҡурайҙа уйнау дәрестәре ҡабаттан тергеҙелде һәм дауам итә. Ҡалтасы районы тураһындағы яңылыҡтарҙы «Ҡурай» региональ гәзитендә, корреспондент булараҡ ай һайын сағылдырып барам.\nРайон ҡоролтай ағзалары, башҡорт теле уҡытыусылары һәм мәктәп уҡыусылары районда һәм республикала үткән төрлө милли акцияларҙа, флешмобтарҙа ҡатнашып видеояҙмаларҙа үҙ эштәрен сағылдыралар: «Башҡорт милли ризығы», «Милли кейем», «Рәми Ғарипов шиғырҙары», «Еңеүгә — 75!» һ.б..\nРайон башҡорттар ҡоролтайы Краснохолмский ауылындағы «Нефтселәр» Мәҙәниәт йорто менән берҙәм эшләй:\n· Мәҙәниәт йорто директоры Пята Надежда Дмитриевна һәм Краснохолм ауыл китапханасы Кузнецова Евгения Родионовна менән берлектә башҡорт халыҡ яҙыусыларына һәм шағирҙары бағышланған, уларҙың фотолары менән бәләкәй календарҙар сығарабыҙ;\n· Ағинәйҙәребеҙ менән бергәләп башҡорт милли биҙәнеү әйберҙәре — Түшелдеректәр тегәбеҙ, этно-амулеттар эшләйбеҙ.\n· Уҡыусыларҙы һәм ауыл халҡын бөйөк шағирыбыҙ Мостай Кәрим һәм башҡа яҙыусыларыбыҙ, шағирҙарыбыҙҙың шиғырҙары, әҫәрҙәре һәм повестары менән таныштырабыҙ.\n· Асыҡ онлайн республика конкурсында ҡатнашып — «Урал-батыр» эпосына бағышланған башҡорт бейеүе" — номинацияһында I степень Диплом лауреатына лайыҡ булдыҡ.\nУҡыусыларыбыҙҙа һәм халҡыбыҙҙа милли рух, милли ғорурлыҡ тәрбиәләү, телебеҙҙе башҡа милләт халыҡтары ла өйрәнһен, үҙләштерһен һәм яратһын өсөн тейешле шарттар тыуҙырырға, көсөбөҙҙө йәлләмәй тырышып эшләргә кәрәк. Ә һөҙөмтәләр көттөрмәйәсәк!\nБөтә башланғыстарыбыҙҙы тормошҡа ашырыуҙа ихлас күңелдән ярҙам күрһәткән һәм әүҙем эшләгән хөрмәтле шәхестәребеҙгә, милләттәштәребеҙгә оло рәхмәтемде белдерәм. Ҡоролтайҙың оло байрамы менән ҡотлайым, донъялар именлеге, тыныс тормош һәм киләсәк теләйем.\nҠалтасы районы башҡорттары ҡоролтайы етәксеһе


Синоптиктар Өфөлә буран сығыуын һәм боҙлауыҡ булыуын күҙаллай // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСиноптиктар Өфөлә буран сығыуын һәм боҙлауыҡ булыуын күҙаллай\n15:58, 2 ноября 2015 Йәмғиәт\nСиноптиктар Өфөлә буран сығыуын һәм боҙлауыҡ булыуын күҙаллай Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 2 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nРеспублика биләмәһенә әүҙем циклон килгәнгә күрә, синоптиктар Өфөлә йәнә һауа торошоноң боҙолоуын күҙаллай. Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, 2 ноябрҙән 4-нә тиклем баш ҡалала ваҡыты менән епшек ҡар яуыуы, тимер сымдарға һәм ағастарға ҡар йәбешеүе, еңелсә буран сығыуы көтөлә. Төндә һәм иртән юлдың айырым урындарында боҙлауыҡ. Һауа температураһы көндөҙ 0-2 градус йылы, төндә 2-4 градус һалҡын буласаҡ.\nҠаланың «112-се ҡотҡарыу хеҙмәте» урамдарҙа электр тапшырғыс линиялары, ағастар, реклама таҡталары эргәһендә, автомобиль юлдарын үткән саҡта һаҡ булырға саҡыра. Водителдәргә иһә тиҙлек режимын һаҡлау мөһим. Көслө ел сығыу һәм епшек ҡар һырыуы һөҙөмтәһендә ағастарҙың йығылыуы ихтимал. Автомобилдәрҙе ағастар янына ҡуйырға кәңәш ителмәй.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №33, 13 - 19 август, 2016 - Информационные страницы\n№33, 13 - 19 август, 2016\n"Өфө Рәсәйҙең миллионлы\nиң яҡшыһы булырға тейеш\nКӘФЕНДЕҢ КЕҪӘҺЕ ЮҠ...\nОшо рәүешле Диоген Македонский тәҡдим иткән байлыҡтан баш тартҡан. Диоген менән артабан һүҙ көрәштереү файҙаһыҙ икәнлеген аңлаған Македонский уның янынан китеп барған.\nЕтмәһә, һыйыр тик тормай, себен ҡыуып, ҡойроғон болғап тик тора. Биҙрәгә сүп-фәлән төшмәһен, тип, аҡрын ғына һауам. Хәлем бөтөп, тубыҡтар ойоп, аяҡтарымды ла һиҙмәй башланым.\n1918 йылдың авгусында Башҡорт хәрби шураһы фарманы менән ғәскәрҙәрҙә полк һәм дивизия муллалары вазифаһы булдырыла. 2-се Башҡорт пехота полкының муллаһы итеп Нуриәғзәм Таһиров тәғәйенләнә.\nУлар башҡортса һөйләшмәйҙәр, социаль селтәрҙә аралашҡанда ла башҡорт телен ҡулланмайҙар. Үҙҙәренең башҡорт икәнлеген йәшереп йәшәүселәр ҙә бар. Башҡорт булып йәшәү ауыр булмаһын тиһәң, рух көслө булырға тейеш.\nТик ул башҡаса булдыра алмаған. Сөнки иманы көслө була. Ошо өс көнлөк донъя өсөн Аллаһы Тәғәләгә тел тейгеҙә, хыянат итә аламы һуң ундай кеше! Йыуаш ҡына ине, тиҙәр уны, ә иманы ҡайһылай ҡеүәтле булған!\nБеҙҙең коллективтар тамашасы йөрәгенә асҡыс тапҡан, уларҙы сәхнәнән оҙаҡ сығармай тотоп, аяғүрә алҡышлағандар, "Башҡортостан! Башҡортостан!" тип ҡысҡырғандар. Хатта алып барыусы ла башҡортса бер нисә һүҙ әйткән.


ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 15.06.2017\nЙәйәүлеләргә юл бирмәгән өсөн штраф артыуы ихтимал. Дәүләт Думаһында бөгөн законға төҙәтмәләр беренсе уҡыуҙы үтте. Документҡа ярашлы, йәйәүле йәки велосипедсылар өҫтөнлөк менән файҙаланған урында ҡағиҙәне инҡар иткән осраҡта административ яуаплылыҡты ҡәтғиләштереүҙе күҙаллай. Проектта был төр хилафлыҡ өсөн 2 мең ярым штраф ҡаралған.\nРәсәйҙең Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкиле Татьяна Москалькова илдә балаларҙы уйын ҡомарынан ҡурсалау һәм дауалау үҙәктәре төҙөү кәрәклеген белдерҙе. Кескәй ватандаштарыбыҙ йыш ҡына виртуаль донъяға инеп юғала. Ысынбарлыҡ менән бәйләнеште юғалта. Уйындарҙың зыяны, балаларҙы улар йоғонтоһонан һаҡлау мәсьәләһе күптән өлгөрөп етте, тип билдәләгән Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил.\nГермания менән Австрия энергетика өлкәһендә Рәсәйгә санкцияларҙы киңәйтеүгә ҡаршы сыҡты. Был илдәрҙең сит ил эштәре министрҙары хатта, уртаҡ белдереү яһаны. Улар фекеренсә, сикләүҙәр тәү сиратта Европа илдәре һәм Америка Ҡушма Штаттарының мәнфәғәттәренә тура килмәй һәм Рәсәй менән мөнәсәбәттәрҙе артабан киҫкенләштереүгә этәргес бирә.\nЕвропа парламентының пленар ултырышында евродепутаттар Францияның «милли фронт» партияһы етәксеһе Марин Ле пендың депутатлығын ғәмәлдән сығарыу өсөн тауыш бирҙе. Фрацияның хоҡуҡ һаҡлау органдары Ле Пен ханымды партияһындағы парламент ярҙамсыларын үҙ мәнфәғәтендә файҙаланып, Европарламент бюджетынан эш хаҡы түләүҙә ғәйепләй. Стасбургтағы тауыш биреү француз судьялар талабы буйынса үтте.\nҠытайҙың Цзянсу провинцияһы Фэнсянь ҡалаһында урынлашҡан балалар баҡсаһында шартлау. Донъя мәғлүмәт сығанаҡтары хәбәр итеүенсә, ғәҙәттән тыш хәлдә 7 кешенең ғүмере өҙөлгән, 66 кеше яраланған. Мәғлүмәт Ҡытай властары тарафынан раҫламанған. Полиция иһә тикшереү башланыуы тураһында хәбәр итә, шартлау сәбәптәре асыҡлана.


Лилиә Сәхәбүтдинова. 28.04.2004 1 "Наурыҙ гүзәле" иң гүзәл ҡыҙҙы билдәләне\nМатурлыҡ һәр ваҡыт үҙенә тартып, арбап тора.\nБына "Наурыҙ гүзәле" конкурсында ла, бәйгенең биш сәғәт тән ашыу барыуына ҡарамаҫтан, бер кем дә тамашасы залын ташл ап китергә ашыҡманы. Һәр кемдең дә кемдең иң матур татар ҡыҙ ы исемен белгеһе килде.\nИң матур татар ҡыҙы исемен яулау өсөн республиканың төр лө район һәм ҡалалрынан барлығы 12 гүзәл ярышты. Ун ике һан ы татар фольклорында осраҡлы һан түгел. Хәтерләйһегеҙме, "Б еҙ, беҙ, беҙ инек, беҙ ун ике ҡыҙ инек".\nШулай итеп, сәхнгәг сыҡҡан ҡыҙҙар беҙҙе нимә менән шатла ндырҙы һуң" Беренсе сиратта, әлбиттә, күҙҙең яуын алып торағ ан матурлыҡтары менән.\nИкенсенән, үҙҙәренең үҙенсәлекле теләктәре менән. Мәҫәлә н, "Минең теләгем" бәйгеһендә ун алты йәшлек Әлиә Вәлиева ү ҙенең иренә ун ике ҡыҙ бүләк итергә теләүен белдерҙе. Айгөл Биктимерова үҙен киләсәктә "Ҡатын -ҡыҙҙар теләге" тип аталға н тапшырыуҙың алып барыусыһы итеп күрергә теләй. Үҙенең тәүг е тапшырыуын ул матурлыҡ конкурсына бағышлаясаҡ. Алина Тазет динова үҙен барыһын да йылытҡан һәм нурлаған ҡояш булырға те ләй. Башҡа ҡыҙҙар иһә аҡ ат менән килеп төшәсәк принцтарҙы к өтөүҙәрен йәшермәне.\nИзге йолаға әүерелгән милли кейемдәрҙе күрһәткән бәйгелә ҡы ҙҙар үҙҙәренең һомғоллоғо менән таң ҡалдырҙы. Баҡһаң, уларҙы ң барыһы ла яҡшы бейеүсе икән.\nТалапсан жюри ағзалары конкурсанткаларҙы төрлө сетерекле\nхәлдәргә ҡалдырып та, һынап ҡараны. Әммә ҡаушап, ҡурҡып ҡал ған ҡыҙҙар табылманы. Улар араһында хатта көнкүреш ҡалдыҡта рын эшкәртеүсе завод асырға теләгән "президент " та булды. Ә ммә нимә генә тип әйтмәһендәр, ҡатын -ҡыҙҙың урыны был кресл ола түгел, ә йорт йәме булыуҙалыр.\nКонкурс та тап шулай атала бит - "Наурыҙ гүзәле"! Оҙон күлдәктәрҙә, ҡулдарына гөлләмәләр тотоп сәхнәгә сыҡҡан ҡыҙҙа рҙы тамашасылар көслө алҡышлауҙар менән ҡаршы алды.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, үҙҙәрен бөтә яҡлап камил итеп күрһәткән\nҡыҙҙар туған телдәрен ул тиклем яҡшы белмәүҙәре менән бер а ҙ күңелде ҡырҙы. Ни тиһәң дә гүзәлдәр бөтә яҡлап гүзәл булы рға тейеш бит.\nШулай итеп, бәйгеләрҙең барыһын да уңышлы үтеп, Нефтек ама ҡалаһы ҡыҙы Әлиә Хәкимйәнова еңеүсе тип танылды. Шаран, Ҡыйғы һәм Федоровка районы ҡыҙҙары Әлиә Вәлиева, Әлиә Сәйетб атталова, Диана Әхмәтдинова беренсе, икенсе һәм өсөнсө урынд арҙы бүлеште.\nКонкурс тураһында һүҙҙе тамашасылар тураһында бер -ике һү ҙ менән тамамлағым килә. Уларҙың саманан тыш шашыуы, ҡысҡыры уҙары жюри ағзаларына, журналистарға ныҡ ҡамасауланы. Ҡайһы\nбер көйәрмәндәрҙең башҡа конкурсанткаларҙың плакаттарын йы ртып ырғытыуҙарын бер нимә менән дә аңлатып булмай. матурлыҡ бәйгеһе үҙенең булмышы менән матур мөнәсәбәт һәм тәртип тал ап итеүен белмәү ҡыҙғаныс. Эштәр шул көйө барһа, конкурс үҙе нең асылына ҡаршы киләсәк түгелме ни


Республика үҫемлекселекте үҫтереүгә 552,5 миллион һум аласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспублика үҫемлекселекте үҫтереүгә 552,5 миллион һум аласаҡ\n18:30, 10 июня 2015 Иҡтисад\nРеспублика үҫемлекселекте үҫтереүгә 552,5 миллион һум аласаҡ Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 10 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.\nБашҡортостан үҫемлекселекте үҫтереүгә федераль бюджеттан 552,5 миллион һум аҡса аласаҡ. Рәсәй Хөкүмәтенең 8 июндәге бойороғо менән 21,3 миллиард һумлыҡ аҡса 84 төбәк араһында бүленгән. Субсидиялар үҫемлекселекте үҫтереүгә, үҫемлекселек продукцияһын эшкәртеүгә һәм һатыуға йүнәлтелә.\nАҡсалар 2012 йылда раҫланған ҡағиҙәләргә ярашлы бүленгән. Иң ҙур күләмдәге субсидия Татарстан (2,2 миллиард һум), Воронеж (2 миллиард), Белгород (1,5 миллиард) өлкәләре һәм Краснодар крайы (1,4 миллиард) өсөн билдәләнгән.\nТеги: ауыл хужалығы,субсидиялар,үҫемлекселек


Материалы за 02.06.2017 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Материалы за 02.06.2017\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 2-06-2017, 14:12\nБөгөн, 2 июнь кисендә, шулай уҡ иртәгә, 3 июндә төндөң тәүге яртыһында республикала ҡойма ямғыр, боҙло борсаҡ яуыуы, йәшен йәшнәүе, елдең тиҙлеге секундына 20-25 метрға етеүе көтөлә.\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы көслө дауыл ваҡытында йорттағы электр селтәрҙәренең һәм ҡорамалдарҙың, йылытыу мейестәренең торошон тикшерергә кәңәш итә. Янғын һүндереү ҡорамалдарын барлағыҙ, Көслө ел сыҡҡанда электр тапшырыу линияһы аҫтында тороу һәм өҙөлгән электр сымдарына яҡын килеү үлем менән янай.\nНовости / Һаулыҡ һаҡлау // 2-06-2017, 14:08\n- Кискеһен имән ҡайырыһы ҡушып ҡайнатылған һыуҙа сайынырға кәрәк. Ошо һыуға аяҡ-ҡулдарҙы тығып ултырыу ҙа файҙалы.\n- Ныҡ тирләгән кешегә эске кейемен көн һайын алмаштырып тороу ҡамасауламаҫ. Хатта ойоҡбаштарҙы көнөнә бер нисә тапҡыр алмаштырыу ҙа зыян итмәҫ.\n- Ныҡ тирләгән урындарға, мәҫәлән, ҡултыҡ аҫтына, бор спирты һөртөргә мөмкин.\n- Йыуынғандан һуң тәнегеҙҙе яҡшы итеп ҡоротоғоҙ.\n- Шулай уҡ үлән төнәтмәләре лә файҙалы. Мәҫәлән, 2 балғалаҡ йылан тамыры менән мелиссаға бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп бешерергә һәм 30 минут төнәтеп, көнөнә ике тапҡыр яртышар стакан эсергә.\n- Бер ҡалаҡ йылан тамыры үләне менән кесерткәнгә бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп бешерергә. Көнөнә яртышар стакандан ике тапҡыр 4 аҙна дауамында эсергә була. Әммә был төнәтмәне тромбоз булғанда, ҡан тамырҙары киңәйгәндә эсергә ярамай....\nГәзиткә яҙылыу // 2-06-2017, 13:03\nБыл аҙна еңеүселәре – Федоровка районының Бала Сытырман ауылынан Ф. Иҫәнғолов менән Сибай ҡалаһынан Наилә Әхмәтйәнова. Уларҙың тәүгеһе – сәйнүк, икенсеһе көрөшкәләр йыйылмаһы менән бүләкләнә.\nЕңеүселәрҙе ҡотлайбыҙ! Бүләктәрҙе килеп алғанда паспорт, ИНН, СНИЛС күсермәләре кәрәк буласаҡ.\nКонкурс дауам итә. Бүләктәр июнь аҙағына тиклем уйнатыласаҡ. Квитанцияларығыҙҙы ебәргәндә хаттың тышына «Аҙна һайын – бүләк» тип яҙырға онотмағыҙ....\nӨмөтбайҙағы дуҫтарыбыҙға – афарин!\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 2-06-2017, 12:54\nБаймаҡ районының Өмөтбай ауылы мәктәбе коллектив менән беҙҙең гәзиткә яҙылған\nБында директор Фәнүр Фәрит улы Садиҡов етәкселегендә үҙ һөнәренең оҫтаһы булған уҡытыусылар эшләй.\nҮткән аҙнала беҙ ике уҡыусыны, Б. Солтангәрәев исемендәге уҡыусылар конкурсында “Халҡым киләсәге” номинацияһында еңеүсе Сания Көмөшбаева һәм Яҙгөл Ғәлимйәнованы тәбрикләнек. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Альбина Садиҡова белдереүенсә, уҡыусылар, дәртләнеп, киләһе йылдағы ярышта ла әүҙем ҡатнашырға теләк белдергән.\nӨмөтбайҙар “Афарин!” тип әйтерлек тағы ла бер эш башҡарған. Мәктәп һәм балалар баҡсаһында эшләүсе уҡытыусылар, тәрбиәселәр, техник хеҙмәткәрҙәр – тотош коллектив киләһе ярты йыллыҡта ла беҙҙең гәзитте уҡыясаҡ.\n“Китапханасыбыҙ Гөлсинә Рәис ҡыҙы Сәитғәлина тырышты, гәзит-журналдарға подписка барышын ҡараһаҡ, 15 кешенең “Йәшлек”те алдырасағы күренде”, – ти уҡытыусылар.\nДауылдан Йәнәби-Урсайы ауылы зыян күрҙе\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 2-06-2017, 10:32\nКисәге ғәрәсәт Миәкә районының Йәнәби-Урсайы ауылын утһыҙ ҡалдырҙы. Дауыл киске сәғәт 8 тирәһендә электр бағаналарын ҡолатҡан. Бәхеткә күрә, бер кем дә зыян күрмәгән.\nАуылға тиҙ арала ҡотҡарыусылар килеп, электр тәьминәтен кире тергеҙгән....


ВЛАДИМИР ПУТИН ИЛ СУБЪЕКТТАРЫНДА ЭШЛӘҮСЕ КЕШЕ ХОҠУҠТАРЫ БУЙЫНСА ВӘКИЛДӘР МЕНӘН ОСРАШТЫ\nВладимир Путин ил субъекттарында эшләүсе кеше хоҡуҡтары буйынса вәкилдәр менән осрашты. Төбәк омбудсмендары менән һөйләшеү РФ Президенты ҡарамағындағы граждандар йәмғиәте һәм кеше хоҡуҡтары буйынса совет ултырышынан һуң булды, тип хәбәр итә Йәшлек.\nРәсәй Президенты кеше хоҡуҡтары буйынса уполномоченныйҙарҙың эшенең әһәмиәте тураһында һөйләне. Был структураларҙың һәр төбәктә булдырылыуын әйтеп үтте. Был иһә ярҙамға мохтаждар өсөн ҡулай. Йәғни кешенең йомошо йә үтенесе булһа, туранан-тура мөрәжәғәт итә ала.


Бөгөн Өфөлә күренекле фронтовик-яҙыусы, Башҡорт АССР-ының һәм РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, «Кинйә» романының һәм башҡа бик күп әҫәрҙәрҙең авторы Ғәли Ибраһимовтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған "Һиндә ут бар..." тип аталған әҙәби-музыкаль кисә үтте. Өфө дәүләт татар «Нур» театрында шағирҙар һәм яҙыусылар, мәҙәниәт эшмәкәрҙәре, яҙыусының яҡындары һәм яҡташтары, уның ижадын үҙ итеүселәр йыйылды.\nТеатр фойеһында БР Милли әҙәбиәт музейы һәм Зәйнәб биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте бай йөкмәткеле күргәҙмә ойошторҙо.\nНәшриәт уҡыусыларға әҙиптең башҡорт һәм рус телдәрендә баҫылып сыҡҡан өс томлыҡ «Кинйә» китабын тәҡдим итте. Сараға килеүселәр шулай уҡ башҡа классик яҙыусыларҙың китаптарын да, балалар әҙәбиәтен дә ихлас кинәнеп алды.\nҒәли Ғизетдин улы Ибраһимов 1919 йылдың 16 ғинуарында Стәрлетамаҡ ҡалаһында тыуған. Утыҙынсы йылдар башында нефть ятҡылыҡтары асылғас, ата-әсәһе менән Ишембайға күсеп килә, бында урта мәктәпте тамамлай. 1937—1939 йылдарҙа ӨФөлә педагогия рабфагында уҡый. 1939 йылда Ҡыҙыл Армияға алынып, Алыҫ Көнсығышта хеҙмәт итә, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Яуҙарҙа күрһәткән батырлыҡтары өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены һәм миҙалдар менән бүләкләнә.\n1989 йылда 70 йәшендә оло әҙиптең йөрәге тибеүҙән туҡтай.\nҒәли Ибраһимов 1935—1937 йылдарҙа «Башҡортостан вышкаһы» гәзитендә үҙенең тәүге шиғырҙарын баҫтыра. 1956 йылда уның Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугирҙар ҡаһарманлығы хаҡында бәйән иткән «Бер полк кешеләре» исемле тәүге романы баҫыла. Был әҫәр башҡорт әҙәбитендә һуғыш ваҡиғаларын һәм совет һалдаттарының тиңһеҙ батырлығын киң эпик планда һүрәтләүгә йүнәлтелгән тәүге тәжрибәләрҙең береһе була. Артабанғы йылдарҙа әҙип күп хикәйәләр, очерктар, повестар менән бер рәттән «Умырзая йыры» тигән романын да баҫтырып сығара. 1977 йылда яҙыусыға ҙур билдәлелек килтергән «Кинйә» тарихи романының беренсе китабы донъя күрә. Был әҫәре өсөн яҙыусы 1983 йылда Салауат Юлаев исемендәге премияға лайыҡ була. Романдың икенсе китабы 1987 йылда нәшер ителә.


Мәскәүҙән еңеү менән Тамыр балалар телеканалының бер юлы ике проекты «Медиабренд» конкурсында уңышлы сығыш яһаны\nЕңеүселәр илебеҙ баш ҡалаһында тәбрикләнде. Телевидение маркетингы, дизайн промоушен өлкәһендәге донъя кимәлендәге белгестәр был өлкәләгә иң яҡшы Рәсәй проекттарына баһа бирҙе. Конкурсҡа илебеҙҙең эфир һәм кабель каналдарынан барлығы 700 эш ҡабул ителде. Тамыр телеканалының проекттарының юғары кимәлдә башҡарылыуын белгестәр ҙә таныны. Аныҡлап әйткәндә, «Ҡымыҙ юлы» һәм «Граффити тарихы» телефильдары еңеү яуланы.


14 Декабрь 2019, 16:45\nМунса көнө менән дуҫтар!Өлкән инәйҙәр: “Мунса инеүҙең үҙ йолаһы бар. Мунсала ҡысҡырып һөйләшергә, шарылдап көлөргә ярамай. Арҡаңды ыуҙырған кешегә “рәхмәт” тип әйтмә, ә “аяҡ-ҡулың һыҙлауһыҙ булһын” тиергә кәрәк”, – тип аҡыл өйрәтһәләр, һеҙ көләгеҙме? Көлмәгеҙ! Нимә буламы? Сайттан уҡығыҙ!\nӨлкән инәйҙәр: “Мунса инеүҙең үҙ йолаһы бар. Мунсала ҡысҡырып һөйләшергә, шарылдап көлөргә ярамай. Арҡаңды ыуҙырған кешегә “рәхмәт” тип әйтмә, ә “аяҡ-ҡулың һыҙлауһыҙ булһын” тиергә кәрәк”, – тип аҡыл өйрәтһәләр, көлә инек. Мунсаның үҙ эйәһе бар, уны асыуландырырға ярамай, ти ине инәйҙәр.\nМунса яҡтым да, дуҫымды саҡырҙым. Әллә ни эшләп шул әбейҙәрҙән ишеткән һүҙҙәр иҫкә төштө бит! Дуҫыма һөйләп, икәүләп шул киҫәтеүҙәрҙән көлөп ултырабыҙ. Ныҡ сабынып ташлап, һыуынырға сығайыҡ тиһәк, ишек асылмай! Йән көскә этәбеҙ, теге яҡтан кемдер тотоп торған һымаҡ. Ә был яҡта тәҙрә лә юҡ. Һауа тын алғыһыҙ, эҫе. Дуҫым әлһерәп иҙәнгә төшә башланы. Мин шул саҡ белгән бар доғаларымды уҡып бөттөм, мунса эйәһенән унан көлгән өсөн ғәфү үтендем. Ҡапыл ишек үҙенән-үҙе асылып китте. Был хәл тураһында дуҫым менән иҫләмәҫкә тырышабыҙ.


Баҡалы районы хужалыҡтары мул уңышҡа өмөтләнә\nУрында сөгөлдөр ҡаҙыу эштәре дәррәү бара. Быйылғы ямғырлы йәй культураның яҡшы үҫеүенә булышлыҡ иткән. Татлы тамыр 2 мең гектарҙан ашыу майҙанда үҫтерелгән, әлегә уның бер өлөшө йыйып алынған. Сентябрь аҙағына ауыл уңғандары был эштәрҙе тамамларға ниәтләй. Әлегә Баҡалыла сөгөлдөр гектарынан яҡынса 250 центнер тәшкил итә. «Уңдырышлы ерҙәрҙән татлы тамырҙы ҡаҙыуҙы һуңғараҡҡа ҡалдырҙыҡ»,-ти аграрийҙар. Әйткәндәй, хужалыҡтар шәкәр заводтары менән тығыҙ бәйләнеш булдырған. Уңышты сығарырға транспорт мәсьәләһендә лә ҡаршылыҡтар юҡ.


Бәйләнсек ирҙән нисек ҡотолорға? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Бәйләнсек ирҙән нисек ҡотолорға?\n27.05.2019 Бәйләнсек ирҙән нисек ҡотолорға?\nУрта йәштәрҙәге ҡатынмын. Ирем менән айырылғаныма дүрт йыл. Шул арала бер-ике ир менән аралашып ҡараным. Оҡшамағас, бер нәмә лә килеп сыҡманы. Һәм һеҙ нимә уйлайһығыҙ? Эйе, социаль селтәргә үҙемдең анкетамды һалдым. Ни булһа ла, гәзит уҡыусылар ҙа белеп ҡуйһын: нормаль ҡатын бер ҡасан да бер ҡайҙа ла үҙенең анкетаһын ҡуймаһын! Шунан миңә бер ирекәй яҙа башланы. Таныштыҡ. Өс-дүрт тапҡыр күрештек. Күңелен йыҡмайым, барыбер кисен бушмын, тип риза булдым. Арабыҙҙа бер нәмә лә булманы, булыуы мөмкин дә түгел. Тәүге осрашыуҙа уҡ оҡшаманы. Һөйләшеү-аралашыуҙа ла нисектер ҡыҙыҡ ҡына хәбәрҙәр һөйләй. Ни булһа ла, ҡотҡарығыҙ әле мине шунан! Нисә тапҡыр әйтәм: беҙ тап килмәйбеҙ, һин башҡаны ҡара, миңә кәрәгең юҡ, тип. Юҡ! Аңлай торған кеше түгел икән. Подъезд төбөнә килеп тороуына ла аптырамайым хәҙер. Уға – 44, миңә – 46 йәш. Ниндәй генә сәбәп, нимә генә уйлап сығармайым – аңламай. Эсеп, иҫереп, ике тапҡыр баҫтырып та йөрөнө. Полицияға әйтер инем, үҙен йәлләйем. Нимә эшләргә икән?\nТормошта шундай хәлдәр ҙә осрап ҡуя. Бында ирҙәрҙең психологияһын белеү ярҙам итер. Беренсенән, хөрмәтле ир-егеттәребеҙҙең генында тормош башланғысынан уҡ табыу, эҙәрлекләү, еңеү тигән төшөнсәләр һалына. Был турала оноторға ярамай. Әлеге хәлдә нисек килеп сыға: һеҙ уны ҡыуған һайын ирҙең: “Әһә, был ҡылана ғына (ояла, мине яратыуын шулай тип белдерә һ.б.), тимәк, тағы ла тырышырға тейешмен!” – тип уйлауы бар. Һәм алға, артабан да һеҙҙе яуларға! Әммә һүҙ унан нисек ҡотолоу тураһында бит. Уның сәләм-хаттарына тәфсирләп тороп айырылышыу тураһында яуап яҙыу, тәрбиәле ҡатын булараҡ, уға артабан уңыштар теләүҙең бер генә файҙаһы ла булмаясаҡ. Быға үҙегеҙ ҙә инандығыҙ. Күрешкәндә лә нимәлер аңлатып, оҙон-оҙаҡ һөйләүҙең теләгән һөҙөмтәләр бирмәгәнен күрҙегеҙ. Шулай булғас, артабан киттек. Беренсенән, ул ни тиһә лә, эшләһә лә, һеҙҙең яҡтан реакция булмаҫҡа тейеш. Бер ниндәй ҙә. Гүйә һеҙгә берәү ҙә яҙмай, берәү ҙә өндәшмәй. Тулыһынса битараф булыу мөһим, хатта битегеҙҙә бер генә мускул да ҡыбырламаһын. Әлбиттә, әгәр бәйләнсек танышығыҙҙан ысынлап та ҡотолғоғоҙ килһә, бер-ике айҙан был ысул килеп сығасаҡ. Әммә шунан һуң да килгән хаттарға, шылтыратыуҙарға яуаплайһығыҙ икән, киренән ошо хәл ҡабатлана, тигән һүҙ. Шуға күрә иғтибарлы булығыҙ.\nӘгәр психик яҡтан һау, ниндәйҙер бәйлелеге булмаһа, һис шикһеҙ, был ирҙән ҡотоласаҡһығыҙ. Әммә тормошта ҡайһы мәлдә психикаһы ҡаҡшаған ир-егеттәрҙең яңғыҙ ҡатынды эҙәрлекләй башлаған осраҡтары бар. Әгәр ҙә интернет селтәренә күҙ һалһаҡ, ундай күңелһеҙ хәлдәр ҡайҙалыр алыҫта түгел, үҙебеҙҙә лә килеп сыға. Һаҡ булығыҙ.\nИҫерек ирҙән яҡшылыҡ көтөп буламы? Бәлки, мин ныҡ ҡәтғимендер, әммә иҫәрләнгәнсе эскән 44 йәшлек ир яңғыҙ ҡатынға таяныс түгел. Был шәхси фекерем. Һеҙ башҡа төрлө лә уйлай алаһығыҙ, әлбиттә.


Мөхәббәтле мөхиттә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Мөхәббәтле мөхиттә\nМөхәббәтле мөхиттә 05.06.2018 // Йәмғиәт\nЯҙмыш кешене осраштыра, ә инде артабан юлдың нисек дауам итерен һәр кем үҙе хәл итә. Бына Мәләүез ҡалаһы эргәһендәге Тамъян ауылында йәшәгән Әлиә Рамаҙан ҡыҙы менән Зөлфәт Сәйфулла улы Әмировтар, бер-береһе менән осрашҡандарына, бәхеттәрен тап иткәндәренә ҡыуанып, Хоҙайға рәхмәт әйтеп йәшәй.\n“Көнгәк” гәзитенә шиғырҙарын баҫтырырға алып килгән Әлиәнең яҙышыуға һәләтен күреп, гәзиткә эшкә саҡыралар. Буласаҡ йәмәғәте Зөлфәт менән мөхәрририәттә танышып, дуҫлашып китәләр. Шулай итеп, бер-береһен тәү ҡараштан, ярты һүҙҙән аңлап торған йәштәр ғаилә ҡора.\nӘлиә Стәрлебаш районының Табылды ауылында тыуһа ла, уға өс йәш булғанда атаһы Рамаҙан Ғәли улы менән әсәһе Гөлфара Хәбир ҡыҙы Булатовтарҙы Йомаҡ мәктәбенә уҡытырға ебәрәләр, шуға уның бала сағы ошо ауылда үтә.\nТатыу Булатовтар ғаиләһе 44 йыл матур донъя көтә. Улар ике бала тәрбиәләп үҫтерә. Уҡытыусылар ғаиләһендә үҫкән ҡыҙ бөтә яҡлап та һәләтле булып буй еткерә. Бала саҡтан артист булам тип хыялланһа ла, ата-әсәһе ҡаршы төшә. Шулай булһа ла, ныҡыша торғас, 22 йәшендә яҡындарының фатихаһын алған ҡыҙ Өфө дәүләт сәнғәт институтына юллана. Мәскәүгә төркөм йыялар икән. Имтихан комиссияһы ағзаһы: “Һеңлем, һиңә нисә йәш?” – тип һорай. “22”. “Йәшең үткән, бар ҡайт, ғаилә ҡор, балалар үҫтер”, – тип, уның ятлап килгән шиғырын да тыңлап тормайынса, сығарып ебәрәләр. Ҡыҙ юғалып ҡалмай, педагогия институтына уҡырға инә. Тыуған яғына ҡайтып эшкә урынлаша, һөйгән йәрен осрата, ғаилә ҡора.\nҒаилә башлығы Зөлфәт тә алтын ҡуллы, һәләтле. Йәш сағынан ағасты һырлап, төрлө әйберҙәр, биҙәктәр эшләргә ярата. Әле ул – “Газпром газ бүлеү Өфө” предприятиеһының Күмертау филиалы хеҙмәткәре. Эшендә маҡтаулы, алдынғылар рәтендә. Буш ваҡыттарында ағастан ишек, ултырғыс кеүек төрлө әйберҙәр яһай. Тырыш егет һәр саҡ үҙенә генә ышанып йәшәй, йәғни үҙ көсө менән донъя көтә. Ул электрик та, иретеп йәбештереүсе лә, сәс ҡырҡыусы ла, төҙөүсе лә, балта оҫтаһы ла...\nӘле Әлиә “Көнгәк” район-ҡала гәзитендә хәбәрсе булып эшләй. Республика, Рәсәй гәзит-журналдары менән дә хеҙмәттәшлек итә. Башҡортостан һәм Рәсәй Журналистар союзы ағзаһы. Ғөмүмән, ул йыр-моңға, шиғриәткә ғашиҡ ижад кешеһе.\nТәүге сабыйҙары тыуғас, Әлиә эстән генә улына Сыңғыҙ исемен һайлап ҡуя. Зөлфәт, исем ҡушыуҙың бөтә яуаплылығын үҙенә алып, Әлиә менән алдан кәңәшләшмәйенсә, балаға Сыңғыҙ тигән исемде яҙҙыртып, таныҡлыҡ алып ҡайта. Шулай итеп, уртаҡ фекерләү уларҙың балаларға исем һайлағанда ла тап килеп ҡуя. “Икебеҙ ҙә, кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ тип, һәр ваҡыт үҙ-үҙебеҙ өҫтөндә эшләйбеҙ. Быйыл ҡыш мин тегенсе һөнәренә уҡып алдым. Ә инде Зөлфәттең белмәгән нәмәһе юҡ, килмәгән урыны юҡ”, – ти хужабикә. Улар буш ваҡыттарын ғаилә менән бергә үткәрергә, сәйәхәт ҡылырға ярата.\nӘмировтар өйләнешкәс тә өс бала тураһында хыяллана. Иң ҙур байлыҡ, бәхет, шатлыҡ – сабый, тип иҫәпләй улар. Әле береһенән-береһе матур, аҡыллы, һәләтле Сыңғыҙ, Азалия, Искәндәр исемле балалары үҫеп килә. VIII класта уҡыған Сыңғыҙ – алдынғылар иҫәбендә, “Йәйғор” өлгөлө бейеү ансамбле солисы. Ансамбль Өфө, Кипр, Сочи, Адлер кеүек ҙур ҡалаларҙа ойошторолған конкурстарҙа еңеүҙәргә өлгәшкән. 2015 йылда “Байыҡ” телевизион конкурсында иһә Гран-при яулағандар. Ул оҫта бейеүсе генә түгел, шиғырҙар ҙа яҙа, тарих, фәлсәфәүи фәндәр менән ҡыҙыҡһына. V класта уҡыған Азалия ла ижадты ярата, һүрәт төшөрөргә әүәҫ, спорт менән мауыға. Еңел атлетика, саңғы буйынса призлы урындар алып, ата-әсәһен һөйөндөрөп тора. Ике йәш ярымлыҡ Искәндәр үҙенең йәшенә ҡарата күпкә шуҡ, отҡор, телгә бай, ололарса фекерләүе менән һәр кемде хайран итә. Ул да бейергә, йырларға ярата.\nМөхәббәтле ғаилә мөхитендә үҫкән балалар тәрбиәһенә бер ихатала йәшәгән олатай менән өләсәй мәктәбе лә ҙур йоғонто яһай. Әлиә ауылдан яҡындарын күсереп алып килеп, бер миҙгелдә эргәләренә айырым йорт төҙөп биргәндәр. Рамаҙан ағай баҡса үҫтерергә ярата, ҡош-ҡорт, мал-тыуар үрсетә. Гөлфара апай аш-һыуға оҫта, ҡул эштәренә маһир. Уларҙың ҡулынан гәзит-журнал төшмәй, китап уҡырға ла яраталар.\nЯҡындарының эргәләрендә йәшәгәне өсөн ҡыуанып бөтә алмай Әлиә менән Зөлфәт, сөнки балалар ололарҙың хәстәрлеген тойоп, яҡшы тәрбиә алып үҫә. Быуындар күсәгилешлеге ошондай мөнәсәбәттәрҙә, туғандарың менән яҡын аралашыуҙа барлыҡҡа килә лә инде.\nӘйткәндәй, Әлиәнең бер туған ағаһы менән Таңсулпан еңгәһе Тамъян ауылында йәшәй, баҡсалары терәлеп тора. Улар иһә биш бала тәрбиәләй. Былтыр Таңсулпан еңгәһе “Әсәлек даны” миҙалы менән бүләкләнгән. Ҡатын – иман юлында.\nӘлиә менән Зөлфәт Әмировтар, йәш булһа ла, бына шундай башҡорт рухлы, әҙәпле, тәрбиәле ғаилә ҡороуға өлгәшкән. Матур йортта йәшәгән, игелекле, аҡыллы, тәүфиҡлы, инсафлы балалар тәрбиәләгән, ололарҙы хөрмәтләгән ғаиләләр менән көслө лә инде халҡыбыҙ.


Үҙәк банк йәнә киҫәтә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Үҙәк банк йәнә киҫәтә\nҮҙәк банк йәнә киҫәтә 30.05.2017 // Иҡтисад\nРәсәй Президенты Владимир Путин күптән түгел Пекинда үткән халыҡ-ара форум нигеҙендә ойошторолған матбуғат конференцияһында ил валютаһы курсы тураһындағы һорауҙарға яуап биреп, үҙенең был мәсьәләлә Үҙәк банк позицияһын тулыһынса яҡлауы тураһында: “Һумдың курсын яһалма рәүештә үҙгәртергә ярамай – бында мин Үҙәк банк сәйәсәте менән тулыһынса килешәм. Ул сәйәсәт ил иҡтисады өсөн иң мөһим компоненттарҙы иҫәпкә алып ҡоролған. Ғәмәлдә беҙ Үҙәк банктың барлыҡ аҙымдары теүәл иҫәпләнгәнен күрәбеҙ”, – тип белдерҙе.\nШул уҡ көндә таратылған аналитик белешмәлә Үҙәк банктың Тикшеренеү һәм фаразлау департаменты Президент В. Путин сығышына ауаздаш мөһим белдереү яһаны. Документта нефть һәм газ экспортерҙары һәм уларҙың лоббистары талап иткән яһалма девальвацияның ҙур зыян килтереүе иҫбатлана. Доллар курсы уҙған 2016 йыл башындағы максимумда 83,5913 һумға барып етһә, быйыл апрелдәге минимумда 55,8940 һумға тиклем төштө. Билдәле булыуынса, 2014 йыл аҙағында Үҙәк банк милли валютаның ирекле курсын иғлан иткәйне. Әммә ирекле курс шарттарында һумдың көсәйеүе сит ил валютаһындағы килемдәрҙе (нефть һәм газ экспортынан килгән долларҙарҙы) өлөшләтә юғалтыуға килтерҙе. Был долларҙарҙы ҡабул иткән “Внешэкономбанк” етәкселеге, ризаһыҙлыҡ белдереп, һумдарға яһалма девальвация үткәреү мәсьәләһен күтәрә. Айырым сәйәсмәндәр, киреһенсә, һумдың курсын арттырып, кәмендә триллион һумлыҡ эмиссия үткәреп, бюджет хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡтарына, пенсияларға, барлыҡ социаль түләүҙәргә реаль инфляция кимәлендә индексация талап итә. Был шарттарҙа иң мөһиме – реаль етештереү тармаҡтарын үҫтереүгә эре, оҙайлы инвестициялар һала башлау. Оҙайлы инвестицияларға йүнәлтелгән ҙур финанс массивтары инфляцияға ҡаршы һөҙөмтәле сара – көслө демпфер ролен үтәй. Ә милли валюта – һум курсын яһалма девальвация аша түбән төшөрөү инвестицияларға зыян килтерәсәк.\nБөгөнгө Рәсәй шарттарында минераль ресурстар экспортына бәйле тармаҡтар мәнфәғәттәренә өҫтөнлөк бирелеп, реаль етештереү тармаҡтары мәнфәғәттәре инҡар ителә. Һум курсын яһалма девальвация аша кәметеү авантюраһы тотош ил иҡтисадын ҙур хәүефкә – хаҡтар демпингына этәрәсәк. Реаль етештереү тармаҡтары арзаныраҡ эш көсө йүнәлешенә этәрелеп, юғары технологияларҙан ситләшәсәк. Үҙ сиратында был хәл иҡтисадты артабанғы деградацияға, юғары технологияларға бәйле кадрҙарҙы һәм компетенцияларҙы юғалтыуға килтерәсәк. Нефть һәм газ экспортерҙары мәнфәғәтендә яһалма девальвация аша милли валюта курсын кәметеү финанс системаһын гиперинфляцияға килтереп, реаль етештереү тармаҡтарын тулыһынса тарҡатыуы ихтимал.\nЦивилизациялы, иҡтисади яҡтан үҫешкән илдәр алдынғы технологияларға, тауар сифатына, юғары хеҙмәт етештереүсәнлегенә иң тәүҙә эш хаҡын күтәреү һәм һөҙөмтәлә кеше потенциалын – хеҙмәткәрҙең барлыҡ һәләттәрен, белемен, компетенцияларын, квалификацияһын мөмкин булған тиклем тулыраҡ файҙаланыу аша өлгәшә. Рәсәй, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ғәмәлдә бының киреһен эшләп, цивилизациялы үҫеш юлынан ситләшә; арзан эш хаҡына өҫтөнлөк биреп, күберәкте юғалта – юғары технологиялар, хеҙмәт етештереүсәнлеге, тауарҙар сифаты, халыҡтың көнкүреш кимәле өлкәһендә ныҡ ҡалыша. Илдәге ресурстар, капиталдар (шул иҫәптән сеймал экспортынан килгән ифрат ҙур валюта массивтары) юғары технологиялар үҫешә алырлыҡ реаль етештереү тармаҡтарына үтә алмай – эшкә һалынмай һәм, Стабфондҡа эләгеп, әрәм-шәрәм ителә, юҡҡа сыға. Был ауыр хәлдән ҡотолоу өсөн дөрөҫ финанс сәйәсәте менән генә сикләнеү етмәй – етештереү тармаҡтарында етди структура үҙгәрештәре талап ителә.\nМилли валюта курсын яһалма девальвация аша кәметеү ҡыҫҡа ваҡытҡа ғына сеймал экспортынан килгән валюта килемдәрен һаҡлап алып ҡалыуға булышлыҡ итәсәк, әммә бер аҙҙан ул буш иллюзия ла юғаласаҡ. Рәсәй бөгөн дәүләт бюджеты килемдәрен долларҙар (ғәмәлдә – нефть, газ) иҫәбенә тултыра, әммә бюджет сығымдары һумдарҙа башҡарыла, һөҙөмтәлә ил етәкселегенең ҙур өлөшөнөң аңында оло иллюзия нығынды: йәнәһе, һумдың долларға ҡарата курсын кәметәбеҙ ҙә (ысынбарлыҡта иһә һумдың барлыҡ позицияларын хәлһеҙләндереп), долларҙарҙағы килемдәрҙе һәм һумдарҙағы сығымдарҙы тигеҙләп, бюджет балансына өлгәшәбеҙ. Ундай примитив фекерләү Рәсәй финанстарын тулыһынса сеймал экспортына бәйләп, долларлаштырыуға, милли валютаны ҡыҫырыҡлауға, йәғни илдең финанс суверенитетын юғалтыуға килтереүе ихтимал. Быны, мәҫәлән, Латин Америкаһындағы “банан республикалары” иҡтисады миҫалында айырыуса асыҡ күрергә мөмкин. Бөгөнгө ауыр хәлдән сығыу өсөн бик һаҡ, һығылмалы финанс сәйәсәте үткәреп, иҡтисадта – иң тәүҙә реаль етештереү тармаҡтарында етди структура үҙгәрештәренә тотоноу талап ителә. Үҙәк банк идараһы аналитиктарының, айырыуса идара рәйесе Эльвира Нәбиуллинаның һуңғы ҡыйыу инициативалары, Президент В.В. Путиндың был инициативаларҙы яҡлап сығыуы финанс өлкәһендә килеп тыуған ауыр проблеманың уңышлы хәл ителеүенә ышанысты арттыра.\nАвтор: Закир ЗИННАТУЛЛИН.


Үҫеш Урам Командаһы — ЙӨРӨП ҠАЙТЫУ БАРМЫ - ОФИЦИАЛЬНЫЙ САЙТ\nҮҫеш Урам Командаһы\nЕгеттәр! Минең Китап Үҫеш сығара ғинуар 27 (киләһе атнала!) һәм миңа һеҙҙең ярҙам кәрәк.\nБеҙ эҙләйбеҙ кешеләр ярҙам итә алмай өлөшө булырға командалары һәм беҙгә ярҙам итергә йәйелдерергә биреү тураһында был китапта интернетта һәм уларҙың социаль медиа.\nҺеҙ тикшерергә тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте китабында" http протоколы://RiseBook.tv\nМинең доғам, алланан хәбәр ала һәм уны ҡулланыу был китабы өсөн, беҙҙең быуын өсөн саҡырыу ташланылар, һәм йәшәү өсөн баһа. Һәм һеҙ беҙгә ярҙам итергә йәйелдерергә был юлламаһы, подпишись бер өлөшө булыу беҙҙең урамда командаһы өсөн китап.\nБына был шул тиклем эшләйәсәк...\n1 – Ҡулланырға Бында.\nБирегеҙ беҙгә белергә тураһында күберәк һеҙҙе, ни өсөн, һеҙ телһеҙме командаһының бер өлөшө булырға тейеш, һәм поделите социаль һәм башҡа селтәрҙәрҙә онлайн-беҙҙең менән бәйләнеш.\nМинең Нәшир ҡараясаҡ ғариза һәм әгәр һайланылар…\n2 – Уҡырға сигналдай нөсхәһен китаптар.\nУлар вашем һеҙгә PDF күсермәһен китаптар.\n3 – Уйлап айырым төркөмендә Facebook.\nҺеҙ аласаҡһыҙ саҡырыу үҙенә бер төрлө уйлап төркөмендә Facebook сө минең издатель. Унда, һеҙ аласаҡһыҙ кучу оло ярашлы итеп файҙаланыу өсөн дуҫтары менән уртаҡлаша. Бар ҡайһы бер оло әйберҙәр тирәһендә барған релизы, һеҙ теләһәгеҙ тураһында белергә.\nБәлки, бер нисә тапҡыр төркөмдә, ла!\n4 – Фондтарына биреү!\nБарыһы да, беҙ һорайбыҙ был алмаштырыу өсөн күсермәһен итегеҙ йәйелдерергә үҙҙәренең башҡарыу дуҫтарына, шулай уҡ сайтында урынлаштырыу байтаҡ ҡына түгел фикерләр тураһында китапта ҡат һиндә буласаҡ шанс был тикшерергә.\nМин, ысынлап та ла, ышанам, был мәғлүмәт биреү һәм молиться, был буласаҡ вдохновлять һеҙҙе һәм башҡаларҙы өсөн пробудиться т Божьи маҡсаттары үҙ тормош. Әйҙәгеҙ хәрәкәт башлайбыҙ. Ул ала башларға һеҙҙең менән.\nTaylorBradian • Ғинуарҙа 20, 2015 " 10:16 мин • Яуап\nМин 21 йәйге кеше иман килтереп, уларға-атаһы-одиночка менән матур 16 ай ҡыҙы. Шулай уҡ христиан бронирование буйынса рәссам агент сифатында хеҙмәт өсөн мин хип-хоп. Мин өлкән дә, башланғыс белем (Инглиз), төньяҡ Каролина университетында Campbell.. Дөрөҫ, мин хатты бөтөнләй яңы ысул христос һуҡты., бер йыл элек, мин ҡасан тәү тапҡыр христиан менән танышты хип-хоп. Шулай итеп инжил булғас, мин быны яҡшы аңларға мөмкин ине бында, һәм ул дуҫтары менән уртаҡлаша. Бер нисә йыл элек, минең тыуған ҡалам алып барыу мөмкинлеге беҙҙә булманы. Сэнфорд, НЗ, ут турында уның өсөн иң яҡшы тормош булды бында турҙар туҡталыш террористический. Был иҫ киткес булыу өсөн кешегә башҡа реакцияһын күреү, беренсе тапҡыр улар ишетә һәм аңлай Инжил. Мин был турала һүҙ тағы ла сәфәргә сыҡҡанда яңы китаптарҙы таратыуҙа ярҙам шат булыр инем.. Кешеләрҙе ишетергә тейеш. инжил контекста улар үҙ булһын өсөн, уларҙы аңларға мөмкин.. Үҙе кеүек ябай китап дебют яһап сәйәхәт., Мин түҙемһеҙлек менән көтә, күҙәтеү, ҡарап бүленгән һәм практик һәм үҙ-хәл менән башҡа тарихы. Мин бик етешле булмаһа, өмөт йыл элек алыу өсөн, минең өсөн был мәңгелек етеү менән. Мин, башҡа табыу өсөн был иң өмөт, һәм мин элеккесә ышанам, өмөт һәм яңы китаптар тәҡдим лаконично был сәфәр үҙ асыҡ.. Бының өсөн һеҙгә рәхмәт уҡыу ваҡыты, һәм мин түҙемһеҙлек менән көтәм, шуның өсөн артабан ярҙам тураһындағы хәбәрҙе был, тип бөт кәйне беҙҙе шулай ныҡ. Бергә үҫә биргән!\nДэвид • Ғинуарҙа 21, 2015 " 10:22 ПМ • Яуап\nЯрҙам өсөн ҙур рәхмәт һеҙгә китаптар тарата новости был иҫ киткес мөмкинселектәр оооочень!! Мин көтә алмайым. 27!!!\nДэвид • Март 29, 2015 " 5:13 ПМ • Яуап\nМин бер ҡасан да ковыряться:(хD


Күп йылдар рәттән 30 июнь хәрби хеҙмәткә яҙғы саҡырыу тамамланыуы менән билдәле булды. Әммә быйылдан башлап бөтә нәмә үҙгәрҙе: саҡырыу кампанияһы дауам итә, уның срогы 15 июлгә тиклем оҙайтылды.\nАрмияға алыуҙың "артыҡ" ике аҙнаһы ишеккә шылтыратҡан һайын дер ҡалтырап төшкән хәрби хеҙмәттән ҡасыусыларҙы ғына түгел, мәктәп тамамлаусыларҙы ла борсой. Хәҙер аттестат алып, 18 йәшен билдәләгәндәр, уҡыуын дауам иттереү мөмкинлегенән мәхрүм ителеп, хәрби хеҙмәткә алынырға тейешме? Теоретик яҡтан, шулай килеп сыға, әммә Башҡортостанда кисәге уҡыусылар юғары уҡыу йортона инеү имтихандарына тыныс ҡына әҙерләнә ала. Яҙғы саҡырыу кампанияһы алдынан үткәрелгән инструктор-методик сборҙарҙа Башҡортостандың хәрби хеҙмәткә саҡырыу комиссияһы рәйесе, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидүс Ямалетдинов, "йәштәргә белем, специальность алыу мөмкинлеге бирергә кәрәк", тине. Шулай итеп, хәрби комиссариаттарға, мәктәпте тамамлаусыларҙың береһе лә быйыл яҙ ғәскәрҙәргә эләкмәҫкә тейеш, тигән күрһәтмә бирелде.\nӘммә Рәсәй мәғариф надзоры башлығы Любовь Глебованың һүҙҙәрен дә килтерергә кәрәк. Ул, быйыл алған берҙәм дәүләт имтихандары һөҙөмтәләре хәрби хеҙмәткә алыныусылар өсөн өс йыл буйына ғәмәлдә булып ҡаласаҡ, тип билдәләне. Йәғни улар, хеҙмәт итеп ҡайтҡас, элек тапшырған имтихан һөҙөмтәләре буйынса юғары уҡыу йортона инә аласаҡ.\nРәсәй Ҡораллы Көстәренең Генераль штабы шулай уҡ, хәрби комиссариаттар бакалавр дәрәжәһе алған (йәғни дүртенсе курсты тамамлаған) студенттарҙы ла саҡырырға тейеш түгел, тигән директива әҙерләне.\nБашҡортостандан Ҡораллы Көстәр сафына 6600 кешене оҙатыу планлаштырыла. Бөгөнгә, БР Хәрби комиссариаты мәғлүмәттәре буйынса 5800 тирәһе кеше оҙатылған да инде, был 87,9 процент тәшкил итә. Әйткәндәй, шуларҙан 1238 егет - юғары белемле (18,7 процент).\nХәтерегеҙгә төшөрөп үтәйек, быйыл армияға саҡырылыусылар хәҙерге Рәсәй тарихында тәүге тапҡыр бер йыл хеҙмәт итәсәктәр. 2007 йылда хеҙмәт итеү срогы йыл ярым тәшкил итте, ә уға тиклем оҙаҡ ваҡыт ике йыл булды.\nТағы бер яңылыҡ - быйылдан башлап армияла хеҙмәт итеүҙән кисектереү биреүсе 25 сәбәптең 16-һы бөтөрөлдө. Хәҙер ауырлы ҡатындарҙың ирҙәре, өс йәшкә тиклемге бала атаһы, инвалид һәм өлкән йәштәге ата-әсәләрҙең улдары, унан башҡа 8 йәшкә тиклемге өс йәки унан күберәк бала, йәки инвалид бала тәрбиәләнгән тулы булмаған ғаиләләрҙән егеттәр башҡалар менән бер рәттән армияға саҡырыла. Даими рәүештә ауыл ерендә йәшәүсе уҡытыусылар һәм врачтар ҙа, специальносы буйынса дәүләт ойошмаһына эшкә урынлашҡан вуз тамамлаусылар ҙа, тулы урта белемле техникум һәм ПТУ уҡыусылары ла хәрби хеҙмәткә алынасаҡ.\nӘ инде үҙгәрештәр ғәмәлгә ингәнгә тиклем был нигеҙҙә кисектереү алып өлгөрөүселәр уның менән тулы файҙалана ала: закон кире көскә эйә түгел.\nКисектереүҙәрҙең күбеһен бөтөрөү, Ҡораллы Көстәр сафында бер йыл хеҙмәт итеүгә күсеү сәбәпле, һалдаттар йыйыу ныҡ ҡына кәмеүе менән бәйләнгән. Өҙөклөк элек кисектереүгә хоҡуғы булған граждандарҙы, шулай уҡ оҙаҡ ваҡыт хәрби хеҙмәттән тайпылған өлкән йәштәгеләрҙе саҡырыу иҫәбенә тулыландырыласаҡ. Беренсе сиратта, юғары уҡыу йортон тамамлаусыларҙы саҡырырға тырышасаҡтар. Уларға һайлау хоҡуғы бирелә - йә ваҡытлы хеҙмәткә барырға, йәки бер юлы контракт төҙөргә.


Кейәүеште — Башҡорт Википедияһы\nКейәүеште (рус. Кияуеште) — бөткән ауыл. Башҡортостандың Баймаҡ районы Муллаҡай ауыл Советына ҡараған ауыл.\nАуылдың исеме ошо уҡ исемле йылға исеменә бәйле.\nКейәүеште йылғаһы буйында Ҡолсора ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 11 км алыҫлыҡта урынлашҡан булған.\nCовет осоронда барлыҡҡа килгән ауыл. Бөрйән ырыуы башҡорттары. 1940 йылда был ауылда 171 кеше йәшәгән. Кейәүеште йылғаһында һыу тирмәне булған, шулай уҡ быуа быуылған. Урманда әҙерләнгән ағасты машиналарҙа һәм аттарҙа ташығандар. Ҡышҡыһын башлыса ағасты быуаға алып барғандар һәм һыу ташҡан осорҙа Кейәүеште йылғаһы буйлап ағыҙғандар. Үрге һәм Түбәнге Байрамғол ауылдары тирәһендә ағасты һыуҙан йыйып алып, Түбә руднигына ташығандар. Производство яҡшы ойошторола, хеҙмәткәрҙәр юғары һөҙөмтәләргә өлгәшергә тырыша, һөҙөмтәлә күп кенә кеше стахановсы исеменә лайыҡ була: Ишбулды Ишмөхәмәтов; Фитрат һәм Зәкәриә Сағынбаевтар; Мөбәрәк һәм Зөлкәрнәй Самарбаевтар; Әғзәм, Әхмәҙиә, Әхмәткәрим Юлдашкилдиндар;Ғүмәр, Зөфәр, рәхимйән рәхмәтуллиндар; Хәҙисә Ильясова.\n— Фәйзуллина Гәүһәр Садиҡ ҡыҙы — Социалистик Хеҙмәт Геройы, Кейәүеште ауылында хеҙмәт юлын башлай.\n— Иҫәнғужина Ғилминиса (8 сентябрь 1937) — 11 бала әсәһе, «Әсәлек даны» һәм «Әсәлек миҙалы» менән бүләкләнгән.\n↑ Исхаҡова А. А. Исследовательская работа «Долгоживущие и долгожители села 2-е Иткулово»\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кейәүеште&oldid=1138090 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:18 24 май 2022 үҙгәртелгән.


Инде йоҡлап киттек тигәндә кемдер тәҙрәне шаҡыны. Оҙон көн буйына арып, ял итергә тип ятҡан еренән, йылы тушәгенән айырғандарынамы, әсәйем һуҡрана-һуҡрана тәҙрә янына килеп: “Кем унда?” - тип һораны. “Апай, иртәгә Абдрахман килә”, - тине тыштағы тауыш. Был минең ике туған ағайым Миңлеғәленең тауышы ине. Әсәйем һүҙ ҡуйыртып торманы, урынына барып ятты.\nТик уның ауыр көрһөнөп, берсә уңға, берсә һулға борғаланып, уҙенә уңай урын таба алмайынса уфтаныуҙары мине хафаға һалды. Тамам йоҡом осто, башыма төрлө уйҙар килде. Абдрахман тигәндәре әллә атайымдың дуҫы микән? Бәлки атайым тураһында хәбәр алып киләлер? Атайым бына-бына ҡайтып төшөр тигән куңелле уйҙар менән йоҡоға талдым.\nИртән уянғанда әсәйем өйҙә юҡ ине. Өҫтәлдә, ғәҙәттәгесә, стаканға йылы һөт ҡойолоп, өҫтө бер телем икмәк менән ҡапланғайны. Һөт тигәндән, һыйыр аҫырарға хәленән килмәгәс, ауыр һуғыш йылдарында ла, унан һуң да әсәйем кәзә аҫыраны. Бигерәк һөтлөкәй ине ул кәзә, шуғалырмы, беҙ уны иркәләп, апайым менән “Һөтлөкәй” тип атаныҡ. Уның өҫтәуенә, ”Һөтлөкәй” беҙгә йыл да бәрәстәр бүләк итер ине. Тиҙ генә һөттө эстем дә тышҡа йүгереп сыҡтым.\nӘсәйем ҡойма аша күрше Зиннәт ағай менән һөйләшеп тора ине. Зиннәт ағайҙың аҙаҡҡы һүҙҙәрен генә ишетеп ҡалдым: “Күрше, бөгөн Абдрахман килә, ишеттеңме?” Тағы ни һөйләшерҙәр, тип ҡолағымды ҡарпайтҡан инем, әллә мине күреп ҡалдылар, хәбәрләшеүҙәрен туҡтатып, һәр ҡайһыныһы үҙ эше менән булыша башланы. Әсәйемдең ҡыланышына ҡарағанда, ул Абдрахман тигәндәре бер ҙә генә атайымдың дуҫы түгелдер, ана бит, әсәйемдең бөтөнләй кәйефе юҡ, ҡиммәтле әйберен юғалтҡан кешеләй, таба алмаҫмынмы тигәндәй, йә унда, йә тегендә барып төртөлә, һарай эсенә әллә өс тапҡыр инеп сыҡты . “Бәләкәсем, уяндыңмы”, - тип көндәгесә арҡамдан да һөймәне, ҡоро ғына: “Өйҙә һыу бөткән”, - тине лә тағы һарайға йүнәлде. Бер аҙҙан, элекке көн генә тыуған бәрәсте тотоп, бер өйгә инде, бер кире һарайға табан атланы. Мин тамам аптырауға ҡалдым.\nБиҙрәләремде алып, һыуға киттем. Унда Нурисафа апай осраны. “Әсәйеңә әйт, бөгөн Абдрахман килә“, - тип тормаһынмы. Мин тамам түҙемлегем бөтөп: ”Ул ниндәй Абдрахман?” - тип әйткәнемде һиҙмәй ҙә ҡалдым. “Әсәйең үҙе белә”, - тине Нурисафа апай кинәйәле генә йылмайып. Тиҙ генә биҙрәләремде тултырҙым да эре аҙымдар менән ҡайтыу яғына ыңғайланым. “Хоҙайым, бөтә ауыл белә, бер мин генә белмәйем, етмәһә, апайым ҡунаҡҡа тип күрше ауылдағы ике туған апайымдарға киткән ине, һаман ҡайтмай. Ул ниндәй Абдрахман икән? Туҡта, был әллә… Йә,хоҙай! Әсәйем… әллә кейәүгә сыға микән?” Тәндәрем эҫеле-һыуыҡлы булып китте, атлап барған ерҙән шып туҡтаным. Биҙрәләрем сайпылып, һыу тамсылары аяҡтарыма һирпелде. Ана бит Фаҙлыйҙың әсәһе ирһеҙ донья көтөүҙәре ауыр тип, сулаҡ Хәйретдинде өйөнә индергән. Әллә әсәйем дә…\nКәрәкмәй миңә кеше атаһы. Минең үҙемдең атайым бар! Бар… Тик мин уны бер ваҡытта ла тере килеш күргәнем булманы. Стенала эленеп торған фотоһүрәтенән, әсәйем, апайым һөйләүҙәренән, беҙҙе һағынып яҙған хаттарынан ғына беләм. Ул һуғышҡа киткәндә миңә ни бары йәш ярым ғына булған.\nХәтирәләргә батып килгәндә, беҙҙең өй янына оҙон буйлы, өҫтөнә ҡара костюм кейгән, яурын аша сумка аҫҡан бер ирҙең яҡынлашҡанын күреп, биҙрәләремде сайпылдыра-сайпылдыра шәберәк атланым.\nБиҙрәләремде ултыртыуым булды, йүгереп яныма әсәйем килде лә, ҡулыма бер төргәк тоттороп: “ Мейескә тыҡ”, - тине лә шәп-шәп аҙымдар менән ҡапҡа яғына атланы. Был нәмә тип уйларға ла өлгөрмәнем, төргәгем, йән ингәндәй, ҡыбырлай ҙа башланы, уның артынса “мә-мә” тигән тауыш ишетелде.\nБәй, был бит беҙҙең кәзә бәрәсе! Ә ниңә уны мейескә тығырға? Бәлки мин яңылыш ишеткәнмендер? Төргәкте тотоп, тупһаға сыҡтым. Әсәйем менән теге ир һарай янында ниҙер һөйләшәләр ине. Әсәйем минең яҡҡа асыулы ҡараш ташланы, хатта йоҙроғон да төйҙө. Ярай әле теге ир аңғарманы, арты менән тора ине. Кире өйгә индем. Мейес ҡапҡасын астым. Мейес йылы, көлө һыуынып та бөтмәгән. Нимә эшләйһең, әсәйҙе тыңламайынса булмай, төргәкте мейескә тығып, мейес ҡапҡасын һоҫҡо менән терәтеп ҡуйҙым.\nКүп тә үтмәне, әсәйем менән теге ир өйгә инделәр. Ултырғысҡа яйлап ултырып, өҫтәлгә ҡағыҙҙарын һалып, ниҙер яҙа башланы. Ә минең ике күҙем мейестә, бөтә уйым бәрәстә. Ул янып ҡына ҡуймаһын тип ҡайғырам. Әсәйем ул арала сәй әҙерләне. “Абдрахман, сәйҙән ауыҙ ит”, - тигәс кенә, бына кем икән Абдрахман, тип уйлап ҡуйҙым, мейестән күҙемде алмайынса. Был Абдрахман тигәндәре сәйҙе өрөп-өрөп инде яй эсә, әйтерһең, ғүмерендә лә сәй күрмәгән.\nУға булған асыуым ҡабарғандан ҡабара, хәлемдән килһә, елкәһенән тотоп ырғытырҙай булып ултырам. Әсәйемде лә әйтер инем, ҡәҙерле ҡунаҡтай күреп, бер алдында, бер артында өтәләнә.\nНиһайәт, Абдрахман торҙо, ҡулына папкаһын алды, инде сығам тип ишек тотҡаһына тотоноуы булды , гөрһөлдәп мейес ҡапҡасы иҙәнгә ауҙы, мейестән көлгә буянып бөткән бәрәс килеп сыҡты. Абдрахман аптырауҙан, күҙелдереген бер кейеп, бер сисеп, бәрәскә текләне. Ә бәрәс, бер ни булмағандай, иҙән уртаһына баҫты ла, “мә-мә” тип баҡырып ебәрҙе. “Нимә булды был”, - тип Абдрахман әсәйемә ҡараны. “Белмәйем,” - тигән булды әсәйем, яҡ-яғына төкөрөнеп, ә үҙенең ҡобараһы осоуҙан йөҙө ап-аҡ ине. “Әллә күҙемә күренә инде, шайтан һүрәте”, - тине тамам аптыранған Абдрахман, тирә-яғына төкөргөләп. “Өйөгөҙгә шайтан оялаған, мулла саҡыртып, өшкөртөгеҙ”, - тине лә ишекте япты. Уның артынан әсәйем сыҡты. Шуны ғына көтөп торғандай, мин сәпәкәйләп “шайтан, шайтан” тип ҡысҡыра-ҡысҡыра, бәрәс тирәләй әйләнә башланым. Бәрәсте Абдрахман тигән әҙәмдән ҡотҡарып алып ҡалыу ҡыуанысы шул хәтлем ҙур булғандыр, хатта әсәйемдең өйгә ингәнен дә һиҙмәгәнмен. Беҙгә ҡарап әсәйем дә шарҡылдап көлә башланы, уға ҡушылып мин дә көләм, тик бәрәс кенә беҙгә аптырап, ике ҡолағын тырпайтып, күҙҙәрен селт-селт йомоп ҡуйҙы.\nРаҡияның өйөнә шайтан оялаған, тигән хәбәр икенсе көн һәр кемдең ауыҙында ине. Беҙ урамдан үткәндә, кемдер беҙҙе йәлләп, кемдер ҡурҡып, кемдер ышанырғамы, юҡмы тигәндәй, аптыраулы ҡараштары менән оҙатып ҡала ине. Ә инде мәктәпкә уҡырға төшкәс, “шайтан Рәйсә” тигән ҡушаматты сәпәп тә ҡуйҙылар. Ул ҡушамат өсөн әсәйемә үпкәләп тә ҡуя инем, тик бәрәс менән булған хәлде бер кемгә лә һөйләмәҫкә тигән антыма тоғро булып ҡалдым.\nТик йылдар үткәс кенә әсәйемдең һалымдан әҙ генә булһа ла ҡотолоу өсөн бәрәсте мейескә йәшергәнен белдем. Ә Абдрахманға килгәндә, беҙгә инер алдынан Зиннәт ағай уны әсе бал менән һыйлаған булған, әсе балдан һуң әсәйемдең йылы сәйен эскәс, баяғы бәрәс уның күҙенә “шайтан” булып күренгәндер инде. Ә мин, иҫәр, ете йәшлек бала, ул Абдрахманды бәрәс урлаусы әҙәм итеп күҙаллағанмын. Һуғыштан һуңғы йылдар бигерәк ауыр булған, һәр тине иҫәпле булғандыр әсәйемдең, етмәһә, атайым да яу яланынан әйләнеп ҡайтманы…


Башҡортостан юл хужалығы өсөн 1 миллиард 651 миллион һумдан ашыу аҡса аласаҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан юл хужалығы өсөн 1 миллиард 651 миллион һумдан ашыу аҡса аласаҡ\n15:51, 10 марта 2015 Сәйәсәт\nБашҡортостан юл хужалығы өсөн 1 миллиард 651 миллион һумдан ашыу аҡса аласаҡ Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 10 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\n2015 йылда Башҡортостанға юл хужалығы өлкәһендә төбәк программаларының маҡсатлы күрһәткестәренә ирешеү өсөн 1 миллиард 651 миллион 344,9 мең һум бюджет-ара трансферт бүленәсәк. Тейешле ҡарарға Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев ҡул ҡуйған.\nФедераль бюджет «Транспорт системаһын үҫтереү» дәүләт программаһы сиктәрендә 69 319 000 мең һум күләмендә бюджет-ара трансферт биреүҙе күҙ уңында тота. Был аҡсалар алдағы ун йыллыҡта төҙөлөш һәм автомобиль юлдарын төҙөкләндереү күләмен 2003-2012 йылдар менән сағыштырғанда ике тапҡырға арттырыу өсөн Рәсәй Президенты йөкләмәләре исемлеген үтәү буйынса субъекттар эшмәкәрлектәренә федераль ярҙам булып тора.


Инфоурок › История › Другие методич. материалы › Разработка внеклассного мероприятия. "Яугир-якташым"\nБорон-борондан олололарҙың аҡыллы кәңәштәренә ҡолаҡ һалған кешенең юлдары уң,, эше изге хөрмәткә лайыҡ булған.\nҺәр нәмәнең үҙ йәме , тигәндәә, , ваҡыты еткәс , ололар аҡһаҡалдар уландарына киләсәк быуынға оло ышаныс белдереп , васыят әйтеп ҡалдырғандар,аманат тапшырғандар.\nТимәк, тапшырған әйберҙе һаҡлап йәки әйтеп ҡалдырған васыятты үтәү ,аманатты киләсәк быуынға еткереү-изге бурыстарҙың береһе .\n(Ҡурай моңо . Ҡоштар тауышы. Аҡһаҡал ҡоштарҙың тауышын тыңлай, тирә- яҡҡа күҙ һала.)\nҺай, ғүмер тигәндәрең ... һыу шикелле аҡты ла китте ...(Уҡ менән йәйәгә ҡағылып ала.)\n(Кесәһеннән ҡулъяулыҡ сығарып битен һөртә,һелкеп ебәрә).\nИҫкәндәр , Иҫкәндәр тим, ҡайҙа китеп юғалдың.Һай,һай, нимә эшләп болай моңайып ултыраһыңсы?\nБына, ултырам әле, тимер өҙөрҙәй йәш саҡтарым булған икән тейеп... әрмеләр ҙә йөрөгән саҡтарым ... ҡайҙа ҡалдылар микән улар.? Иҫеңдәме, ауылдан сығып киткәнем, Сәлимә, минең менән бергә Ғәҙелша ,Ильяс та ул йылды һуғышҡа алынғайнылар бит... француздар менән. Ниндәй йыр йырлап сығып киткәйнек әле ауылдан?\nӘрмеләр ҙә сәс үҫтерҙем ,\nРизыҡ яҙһа, без ҡайтырбыҙ\nТыуған еркәйҙәрҙе күрмәгә\n( Инәй ҡушыла).\nТаш аҫтында ҡом ҡала.\nРизыҡ яҙһа , ҡайта ирҙәр,\nТәҡдир яҙһа , баш һала.\nӘйе, минең менән бергә киткән һөлөк кебек егеттәр баштарын һалдылар , тәҡирҙәре шул булғандыр инде.\n( Балалар йүгереп керә.)\nҺай үҙебеҙҙең ҡартыйҙарыбыҙ икән .\nАй, әттәһенәһен, балаларым йыйылып киткән дә баһа!\nНи эшләп тупһала туҡтанығыҙ? Әйҙәгеҙ үтегеҙ.\n(Аҡһаҡал янына ултырталар, үҙҙәре уның тирәләй урынлашалар.)\nБалаларым , ҡолонсоҡтарым, йондоҙҙарым. Бына инде йәншишмәнең тере һыуын бөркөп, ошо матур Сөн буйында гүзәл ерҙә байтаҡтан ашыу ғүмер итергә яҙҙы! Аллаға шөкөр! Бөгөн һеҙгә, киләсәк быуынға , аманатымды тапшырырға ла мәл етте.\n1 бала: Ололар һүҙе аҡылдың үҙе!\nШулай! Дөрөҫ! Олатай , һине тыңлайбыҙ.\n( ейәндәренең арҡаһынан һөйә).\nЯрай, элгәре, бына ошо хикәйәтте тыңлағыҙ әле...\nБатша: Ай, ата-бабам йөрөгән ер-һыуым, шулай уҡ дошманға ҡалырһығыҙмы икән ни?\nУрманда уҡ юнып, аласыҡта һаҙаҡ һуғып, эркет ҡайнатып, ҡорот йәйеп, ҡаймаҡ яҙып, май таҫҡап. Төн-көн ағытмай бейә һауып, көн күреп ятҡан башҡорттар урыҫ еренә сит дошман килгәнлеген ишетмәй ҙә яталар икән.\nБатшанан фарман бар. Һуғыш сыҡҡан .\nБыл хәбәрҙе ишетеү менән, бөтә халыҡ йәшен һуҡҡандай һиҫкәнеп киткән, бөтәһе лә аяҡ өҫтө баҫҡан, ти.\nБөтә бисә-сәсә, әбей-һәбей,ҡыҙ-ҡырҡын, бере ҡалмай батырҙарҙы яуға оҙатырға йыйындылар.\nЯуға китеүселәрҙең араһында беҙҙең ауылдан да өс кеше булған: Искәндәр, Ильяс, Ғәҙелша.\nЯу юлдарығыҙ ҡыҫҡа булһын,балаҡайҙарым- был тегер еп һеҙҙе һаҡлаһын.\nӘрмиләргә китә, ай, башығыҙ.\nБуҙ балалар, инде хушығыҙ.\nЙылдарығыҙ айҙан тиҙ үк үтеп.\nИҫән йөрөп еңеп ҡайтығыҙ.\nКүкрәгегеҙгә дошман уғы теймәһен, был тәңкәләр һеҙҙе яҡлаһын.\nАтҡайҙарға менеп, һаҙаҡ алып,\nЯуға ҡитер ирҙәр булдығыҙ.\nҺай, илкәйем, илкәйемдең батыр иркәйе,\nТәңкәләрҙәй төҫлө шылтырашып\nШат көлөшөп ,еңеп ҡайтығыҙ.\nАтҡайҙарға менеп, беҙҙе ташлап,\nЮлдар ашып яуға китәһегеҙ.\nКиткән юлығыҙға ҡарай –ҡарай,\nКүҙкәйҙәребеҙҙе талдырып көтөрбөҙ.\nЯуға тиеп уҡталған\nБатырҙарға һүҙем бар.\nКуп яуҙарҙы күрҙек беҙ ,\nӨлгө өсөн йәштәргә\nӘйтә торған уйым бар .\nЯуға барыу йыйыны\nҠалым алып туй яһап,\nБер көрәң төбөндә\nҠымыҙ эсеп, яу һалып,\nБер табаҡтан аш эйеп,\nҠунаҡ булып ер түгел\nТипсә тимер өҙөрҙәй,\nКөс-ҡуәте күп булһын.\nҺөрән һалып яу ҡырған\nҠылды ҡырҡҡа ярырлыҡ\nЯуҙы башлар ил булһын,\nИр булһын, ир булһын!\nЯуға китеүселәр әйтә:\nҺай, илкәйем . наҙлы еркәйем,\nСал бөркөттәй яуын , аҙ оҙатып,\nҠарап ҡалаһың бит ҙур юлдан.\nҺай ,илкәйем, моңло еркәйем,\nДошмандарҙы сыр – сыу , ай , килтереп,\nБеҙ ҡайтырбыҙ илгә шатланып\nҺай , илкәйем, тыуған еркәйем.\nБүре , айыуҙарҙай дошманды ла\nБеҙ ҡайтырбыҙ еңеп ҡыйратып.\nБыуын – быуын үткән батырҙарҙың\nҺүҙен тыңлап, йырын йырларбыҙ.\nИлкәйебеҙ өсөн булырбыҙ шәһит,\nДошмандарға илде бирмәбеҙ\n(Любизники – любизар йыры)\nБына шулай, балалар !\nЯҡшыларҙан зат ҡалыр,\nЯҡшы затлы ат ҡалыр.\nБатырҙарҙан дан ҡалыр,\nҺөйләт халыҡ таң ҡалыр.\nЙә , балаларым, Искәндәр олатайығыҙ теләктәренә ни әйтерһегеҙ?\nУғың бушҡа атма, илеңде һатма.\nДөрөҫ, Йосоп улым! Минең кеүек мәргән бул! (Уҡ һаҙаҡ бүләк итә.)\nТипһәң тимер өҙөрлөк , баҫһаң баҡыр өҙөрлөк батырҙар булырбыҙ!\n( Ике бала бейей. Аҡһаҡал маҡтай)\nИрҙәрҙе ир иткән ер,\nЯуызҙы хур иткән ер,\nХалҡына хан биргән ер.\nДөрөҫ , балалар. Тыуған ер – ябай тупраҡ, мөғжизә. Бына һуғышҡа киткәндә Сәлимә инәйегеҙ янсыҡҡа бер ус упраҡ һалып ебәргәйне, шул мөғжизә мине яу ҡырынан һаҡлап алып ҡайтты . Әле лә түш кеҫәмдә йөрөтәм. ( Янсыҡтан тупраҡты күрһәтә).\nИскәндәр олатай, һин бик бәхетле кешеһең , шулаймы?\nӘйе, мин бәхетле, балалар.Киләсәккә еткерер аманатымды, аллаға шөкөр, еткерҙем. Бөгөн ҡыуныслы көнөм. Һеҙҙең менән бергәләп күңел асып алайыҡ әле.\nБарыһы таҡмаҡ әйтәләр:\nБейе, бейе, бейе әле\nБейер хәлең бар әле.\nЙөҙ йәшеңде тултырғансы\nЙәшәр хәлең бар әле.\nУйнайбыҙ ҙа, йырлайбыҙ ҙа,\nЫрыҫ, иҙгелек теләйбеҙ,\nҮҙебеҙ тыуған ергә.\nТаҡмаҡ әйтеп бейешеп,\nБеҙ йәшәйбеҙ көлөшөп,\nБеҙ үтәйбеҙ бүлешеп.\nАҡһаҡал: Барығыҙға шуны әйтәм.\nИскәндәр Әбсәләмовка багышланган сарадан куренештәр\nЯмалиева Залифа Назифовна\nНомер материала: ДВ-070691\nНароды Башкортостана в Отечественной войне 1812 года\nДеятельность школьного музея МОБУ СОШ с.Мустафино Бакалинский район РБ\nВикторина по истории, посвященная 70-летию Победы в Великой Отечественной войне « Я помню! Я горжусь!»\nРабочая программа по истории Древнего 5 класс ФГОС\nПрезентация внеклассного мероприятия по истории на тему Первая мировая война (9 класс)\nПрезентація. Контроль знань за темою "Писемні джерела" 5 клас\nПрезентация по истории России "Культура Древней Руси" (6 класс)