Мозамбик — Башҡорт Википедияһы\nМозамбик Республикаһы (порт. República de Moçambique [ʁɛˈpublikɐ di musɐ̃ˈbiki]) — Көньяҡ-Көнсығыш Африкалағы дәүләт, Португалияның элекке колонияһы, 1975 йылдан алып бойондороҡһоҙ алған дәүләт. Мозамбик Һинд океаны яры буйында урынлашҡан. Республика Танзания менән төньяҡта, Малавия һәм Замбия - төньяҡ-көнбайыштан, Эсватини һәм Көньяҡ Африка Республикаһы менән көнбайыштан сиктәш. Милләттәр Берләшмәһе, Португал телле илдәр Берләшмәһе, Африка, Кариб диңгеҙе, Тымыҡ океан регионы илдәре Берләшмәһе ағзаһы. Мозамбикта мосолмандар һаны халыҡтың 1/5 өлөштән кәмерәк булыуына ҡарамаҫтан (17,9 процент самаһы), әлеге ваҡытта илдә мосолман ихтилалы киң ҡолас ала, уның маҡсаты — шәриғәт ҡанундары буйынса идара ителеүсе Мозамбик ислам дәүләтен төҙөү.\nRepública de Moçambique (порт.) Jamhuri ya Msumbiji (суахили)\nҮҙаллылыҡ датаһы 25 июнь 1975 ( Португалиянан)\nРәсми тел португал\nБаш ҡала Мапуту\n• % һыу өҫтө 35\n21 397 000 чел. (55)\nИЧР ▲ 0.402 (түбән) (172 урын)\nМОК коды MOZ\n2 География һәм тәбиғәт шарттары\n3.1 Колонияға тиклем осор\n4 Колония осоро\n"Мозамбик" топонимы урындағы идара иткән солтан Муса бән Бик исеменән алынған. Солтан илдең төньяҡ-көнсығыш яр буйында урынлашҡан утрауҙа идара иткән. 1498 йылда португалдар килеп ултыра һәм солтан исеме менән утрауҙы атайҙар, һуңынан был исем утрауҙы ғына түгел ул бөтә илгә таралған.\nГеография һәм тәбиғәт шарттарыҮҙгәртергә\nМозамбик территорияһы Һинд океанының яр буйында яҡынса 3000 саҡырымға һуҙылған.\nИлдең яр буйы линияһының оҙонлоғо 2 470 саҡрым. Төньяҡта яр буйы линияһы ҙур булмаған бухта менән бүлгеләнгән, ярҙары бейек түгел, әммә ҡаялы. Көньяҡ ярҙар түбән, урыны менән һаҙланған. Бейра, Мапута, Накала, Пемба кеүек тәбиғи гавандар бар.\nИлдең төньяҡ өлөшө Көнсығыш-Африка яҫы таулығында ята.\nИлдең иң юғары нөктәһе - Бинга тауы (порт. Monte Binga), бейеклеге - 2 436 метр.\nМозамбик климаты төньяҡта - субэкваториаль, муссонлы, көньяҡта - тропик, пассатлы. Ғинуарҙың уртаса температураһы Мозамбик түбәнлегендә 26  °C алып 30  °C тиклем, июлдә 15  °C, 20 °C тиклем. Яҫы таулыҡта йәйге һәм ҡышҡы температура 3-5 градусҡа түбән.\nКолонияға тиклем осорҮҙгәртергә\nТәүҙә Мозамбиктә һунарсылыҡ һәм тәбиғәттә үҫкән ашарға яраҡлы ҡырағай үҫемлектәрҙе,моллюсколарҙы,бөжәктәрҙе йыйыу менән шөғөлләнгән бушмен һәм готтентот ҡәбиләләре йәшәгән. V-IX быуаттарҙа банту ҡәбиләһе килеп ултырған.\nVIII быуаттан Көнсығыш Африкаға Һинд океанының яр буйында бик күп сауҙа факторийы барлыҡҡа килгән ғәрәптәр үтеп инә башлай. Ғәрәптәр был төбәктән алтын, фил һөйәктәре, йәнлек тиреләре алып сығалар.\nXV быуат уртаһына Мозамбиҙың хәҙерге уртаса өлөшөндә Мономотапа тигән иртә феодаль дәүләте барлыҡҡа килә.\n1498 йылда Мозамбик биләмәһенә Һиндостанға юлланған Васко да Гама етәкселегендәге Португалия экспедицияһы юлыға. XVI быуат башында португалдар Көнсығыш Африканың яр буйҙарын үҙләштерә башлаған. 1505 йылда улар Софья Софалында Форт төҙөгән, 1508 йылда - Мозамбик утрауында, 1530 йылдарҙа - Замбези йылғаһы буйында Сена һәм Тета фордтарын төҙөй.\n1558 йылда Форт Сан-Себастьян нигеҙләнгән, унда алтын экспедицияһында ҡатнашҡан Һиндостандан йәки Һиндостандан килгән суднолар туҡтатылған. 1572 йылға тиклем португал Африкаһы территорияһы менән Гоа губернаторы идара иткән.\n1607 йылда Мономотапаның урындағы сыуалыштарҙың сепаратистик йүнәлештәре барлыҡҡа килгән, идара итеүсеһе португалдар менән алтын һәм көмөш рудниктар ҡорал менән алмашыуға һәм фетнәсел вассалдар менән көрәштә ярҙам итеү тураһында килешеү төҙөгән.\nXVI-XVII быуаттарҙа Мозамбикта португалдар төҙөгән терәк пункттары Һиндостан менән сауҙаны үҫтереү өсөн хеҙмәт иткән.\n1752 йылда Көнсығыш Африкала португалдар Мозамбикты рәсми рәүештә колонияһы тип иғлан итә.\nXX быуат башына Португалия ҙур территориялар менән идара итә: Мозамбик компанияһы, Замбези Компания һәм Ньяс компанияһы. Был компаниялар Бөйөк Британияның күрше колониялары менән Мозамбик бәйләгән тимер юлдар төҙөй һәм төбәк илдәре плантацияһына һәм шахталарына осһоҙ эшсе көстәрҙе килтереүҙе тәьмин итә.\nИкенсе донъя һуғышынан һуң Португалия Европаның башҡа илдәре өлгөһөнә эйәреп, колонияларына үҙаллылыҡ бирмәне. Колониялары "диңгеҙ биләмәләре" тип иғлан ителде, уларҙа метрополиянан миграция дауам итте. Күпселек ҡитғаның деколониялаштырыу һәм халыҡ-ара аренала милли азатлыҡ хәрәкәттәре йоғонтоһо шарттарында Португалия биләмәләрендә режимлы оппоненттарҙы сәйәси туплау процестары башланды. 1962 йылда бер нисә колонияға ҡаршы сәйәси төркөм Мозамбикты (FRELIMO) азат итеү фронтына берләште. 1964 йылдың сентябрендә Португалия колонияһына ҡаршы ҡоралланған көрәш башлана. Тәүҙә фронт Ангола (МПЛА) һәм Гвинеи-Бисау (ПАИГК) баш төркөмдәре менән тығыҙ бәйләнештә була.\n↑ Поспелов, 2002, с. 272\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мозамбик&oldid=1103429 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 25 декабрь 2021 в 19:29\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:29 25 декабрь 2021 үҙгәртелгән.


Әлиә Ғәлимова бушлай һөт ризыҡтары алыусы Өфөлөләрҙең береһе. Бәләкәй улына ул көн дә эремсек, һөт, йогурт алып ҡайта. Аҙ тәьмин ителгән ғаиләләр өсөн был ҙур ярҙам. Кибеттәрҙән был ризыҡтарҙы алһаң айына өс мең һумдан да ашып китә. Ә иң мөһиме социаль учреждениенан алынған аҙыҡ-түлек сифаты яғынан да күпкә яҡшыраҡ.\nБаш ҡаланың балалар аҙығы үҙәгендә йылына 3 миллиондан ашыу порция һөт ризығы етештерелә. Шуларҙың яртыһы тиерлек социаль ғаиләләргә бушлай бирелә. Өфөлә өс йәшкә тиклемге бала тәрбиәләүсе аҙ тәьмин ителгән ғаиләләр өс меңдән ашыу. Улар сифатлы, консерванттар ҡушылмаған һөт продукцияһы менән тәьмин ителә.\nРеспубликала иһә бушлай һөт ризыҡтарына тейешле өс йәшкә тиклемге балалар 25 меңдән ашыу. Шуға күрә бындай үҙәктәргә ихтыяж да ҙур.\nСтәрлетамаҡта ла ошондай үҙәктең барлыҡҡа килеүе республиканың көньяғында бушлай балалар аҙығына мохтажлыҡты күпкә кәметәсәк. Ул барлыҡҡа килеү менән ике меңдән ашыу бала һөт ризыҡтары менән бушлай тәьмин ителәсәк.\nНияз Фазылов, Башҡортостандың сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары: «Үҙәк Салауат, Күмертау, Ишембай һәм Мәләүез ҡалаларын хеҙмәтләндерәсәк. Уны төҙөүгә ун туғыҙ миллион һум аҡса кәрәк. Бер яҡтан беҙ өҫтәмә эш урындары булдырһаҡ, икенсенән, урындағы фермерҙарҙан һөт һатып алыу ойоштороласаҡ».\nКиләсәктә һөт кухняларының тағы ла артыуы көтөлә. Сиратта республиканың төньяҡ райондары. Үҙәк Нефтекама ҡалаһында булыр тип көтөлә.


Инфоурок / Другое / Конспекты / Конспект урока по башкирскому языку на тему "Ниндәй һөнәр оҡшай" 8 класс\nТема: Ниндәй һөнәр оҡшай?\nМаҡсат: темаға ярашлы һүҙҙәрҙе ҡабатлау, телмәрҙә ҡулланырға өйрәтеү;\nУҡыусыларҙың һүҙ байлығын,телмәрен,фекерләү кимәлен үҫтереү;\nКүҙәтеүсәнлек,һөнәр эйәләренә ҡарата ихтирамлы ҡараш,һөйөү тәрбиәләү.\nЙыһазландырыу: проектор,ноутбук,таратма материал.\n-Бөгөн класта кем дежур\n-Бөгөн класта кем юҡ\n- Бөгөн нисәһе\nФонетик - артикуляцион күнегеүҙәр.\nҡан- таң тун – туң\nмен –мең мин - миң\nун – уң тин –тиң\nен – ең өн - өң\nдауыл – дәүләт\nауыл – еүеш\nҡот –көт отоп – өтөк\nбот –бөт осҡос –көс\nтоҙ –төҙ тот –төш\nоя –өйә болот -бөттө\nһан – хаҡ Хәлимә –Һәҙиә\nһата – хата Хәбир –Һиҙиәт\nһарыҡ –халыҡ һаран – хәрәм\nӘхмәт –Таһир хөрмә -һөрмә\nҡаты –кәмә ҡалаҡ -көрәк\nҡаш –кем ҡунаҡ –күнәк\nҡар –кер таҡ –тек\nҡур –күр ҡаҙа -кәзә\nсәс – бәҫ тос –төҫ\nусаҡ –уҫаҡ сисә -иҫә\nХеҙмәт кешене бар иткән,\nХеҙмәт кешегә тормош.\nХеҙмәт – ерҙәге гүзәллек,\nКешегә һауа, һулыш. (Н.Нәжми)\nА) уҡытыусының тасуири уҡыуы\nБ) хор менән уҡыу\nВ) үҙаллы уҡыу\nГ) 1-3 уҡыусының уҡыуы\n- Был шиғырҙа һүҙ нимә тураһында бара? (хеҙмәт)\nХеҙмәт тураһында әңгәмә үткәреү. (слайдта бирелгән һөнәрҙәрҙе ҡарау һәм анализлау)\nМинең буласаҡ профессиям тексты өҫтөндә эш алып барыу.\nһайлап алыу – выбирать\nкиләсәктә – в будущем\nяуаплы – ответственный\nтәрбиәләй – воспитывает\nхыялым – моя мечта\nуҡыясаҡмын – буду учится\nҡарашын – взгляд\nТексты уҡытыусының тасуири уҡыуы\nУҡыусыларҙың үҙаллы уҡыуы\n- Уҡыусылар, был текста һүҙ нимә тураһында бара тип уйлайһығыҙ?\nТексты төркөмдәрҙә тәржемә итеү\n1 рәткә 1-се һәм 4 –се абзацты\n2 рәткә 2 се һәм 4-се абзацты\n3 рәткә 3 –сө абзацты\nсылбырлы – тәржемәле уҡыу\nтексты тулы килеш уҡыу\nа) Мәктәпте тамамлаусылар алдында ниндәй юл асыла?\nб) Был профессия кешеләре ниндәй булырға тейеш?\nв) Был профессияға ҡайҙа уҡыталар?\nДәфтәрҙҙә яҙма эш. 84 –се бит, 173 –сө күнегеүҙе башҡарыу.\n“Тағы ниндәй һөнәр эйәләрен беҙ беләбеҙ?”тигән темаға уҡыусыларҙың сығыштары.\n“Инженер – төҙөүсе”\nЮнусова Зиля Василевна\nНомер материала: ДБ-355217


Рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Вологод өлкәһендә үҙ төркөмсәләрен көсәйтте. Халыҡ эвакуациялана. Һыу кимәле урыны менән 10 метрға етә. Бөйөк Устюгта йөҙләгән йорт һыу аҫтында ҡала. 40 саҡырымлыҡ боҙ тығыны хәлде тағы ла ҡатмарлаштыра. Ул Красавино ҡалаһы янына башлана.\nТөркиәлә тағы ла бер шартлау яңғыраны. Ил теракттарҙан дер һелкенә. Европа парламенты ул арала курд мәсьәләһенең хәл ителмәүенә, кеше хоҡуҡтары боҙолоуға борсолоу белдерҙе. Анкара бойондороҡһоҙ матбуғатҡа ла киҙәнә башлаған. Төркиәлә демократик ҡиммәттәр юғала бара тигән юлдар бар Европа парламенты депутаттары ҡабул иткән резолюцияла.\nХалыҡ-ара космос станцияһында яңы торлаҡ барлыҡҡа килде. Ул һауа тултырылған модуль. Йөк ташыусы Драгон корабле килтергән был модулды асҡас ул 5 тапҡырға ҙурайған. Яңы бүлмә “Тынысланыу” модулена тоташтырылған.\nМюнхендың Олимпия паркында Спартан йүгереүе тамамланды. Унда 6 мең спортсы ҡатнашҡан. Ярыштарҙы ҡарарға тип төрлө илдәрҙән меңләгән кеше килгән. Спартан йүгереүе тураһында иғлан ителгәс тә, билеттар һатып бөтөлгән.


Бында республика етәксеһенә ауылда нисек сүп-сар йыйыуҙары хаҡында һөйләнеләр.\n«Элек халыҡҡа сүп-сарҙы полигонға үҙҙәренә алып барырға тура килә торғайны, был төрлө уңайһыҙлыҡтар тыуҙырҙы. Ләкин бына 10 йыл инде кешеләр сүп-сар айырым тоҡтарға йыя, сүп-сар ташыусы машина аҙнаһына бер тапҡыр килеп алып китә. Йыйған өсөн түләү һәр кешенән 48 һум тәшкил итә», – тип һөйләне урындағы ауыл Советы рәйесе Флүзә Ғәфүрова.\nУның һүҙҙәренсә, халыҡ сүп-сар йыйыуҙың ошондай тәжрибәһе менән ҡәнәғәт.\n«Башҡортостанда сүп-сар йыйған өсөн Рәсәйҙә иң түбән тарифтарҙың береһен һәм Волга буйы федераль округында иң түбән тарифты билдәләнек», – тине Спартак ауылы халҡы менән аралашҡанда Радий Хәбиров.\nУл ауылда амбулаторияның, мәктәптең нисек эшләүе, йорттарҙа һыу тәьминәте һәм йылылыҡ менән бәйле проблемалар менән ҡыҙыҡһынды. Башҡортостан етәксеһе студент йылдарында район һабантуйында көрәшеүен хәтеренә төшөрҙө.\n«Сит райондан булғас, мине ярыштан алырға уйлағайнылар, ләкин аҙаҡ, кәңәшләшкәндән һуң, ҡалдырҙылар, ә финалда миңә урындағы көслө батыр ҡаршы сыҡты. Оҙаҡ ҡына көрәшкәндән һуң ул мәрәйҙәр буйынса еңеү яуланы һәм тәкә алды, ә мин икенсе урын һәм радиалғысҡа эйә булдым», – тип һөйләне Радий Хәбиров.


Быйыл ҡоролтай заманса һәм эшлекле буласаҡ — Данир Ғәйнуллин\n13 Март 2019, 12:46\nӨфөлә V Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына әҙерләнеү һәм уны уҙғарыу буйынса ойоштороу комитеты ултырышы уҙҙы. 28-29 июндә Ҡоролтай Өфөлә һәм Ишембай районында Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән һәм сит илдәрҙән башҡорттарҙы йыя. Унда бөтәһе 750 делегат һәм ҡунаҡ ҡатнаша.\n«Был юлы ҡатнашыусылар составы күпкә йәшерәк. Был үҙенә күрә йәш, заманса, эшлекле ҡоролтай буласаҡ, – тип билдәләне Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Данир Ғәйнуллин. – Йәштәрҙе әүҙемләштереү маҡсатында май айында Өфөлә халыҡ-ара йәштәр форумын үткәрәбеҙ. Унда 100-ләп кеше ҡатнашырға тейеш. Төрлө илдәрҙә – Швейцарияла, АҠШ-та, Англияла онлайн-майҙансыҡтар ойошторола. Заманса технологиялар ярҙамында тура трансляция алып барырға, ҡоролтай секциялары ултырышын интернеттан күрһәтергә йыйынабыҙ».\nӘлеге көндә Башҡортостандың 69 ҡала-районында, Рәсәйҙең 36 төбәгендә, 16 сит илдә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы вәкиллеге һәм филиалы бар. Февраль-апрель айҙарында республика райондарында, ҡалаларында, төбәктәрҙә башҡорт ҡоролтайҙарын уҙғарыу ҡаралған. Ырымбур өлкәһендә үткән башҡорт ҡоролтайында 16 делегат, Мәскәүҙә һәм Мәскәү өлкәһендә — биш, Калуга, Сахалин, Тверь өлкәләренең һәр береһендә берәр делегат һайланды.\n2010 йылда — 1995 йылда ҡабул ителгән «Башҡорт халҡын тергеҙеү һәм үҫтереү» дәүләт программаһын, ә ике йыл элек «Рәсәй Федерацияһы башҡорттары» (2008-2017 йылдар) дәүләт программаһын тормошҡа ашырыу ваҡыты тамамланды, тип билдәләне Данир Ғәйнуллин. Шуға бәйле Башҡарма комитет V Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына 2019-2050 йылдарға иҫәпләнгән «Халыҡ көсөн – халыҡ өсөн!» башҡорт халҡын үҫтереү стратегияһын әҙерләү тәҡдимен индерҙе. Башҡа халыҡтарҙың Стратегияларынан айырмалы рәүештә, ошо документты әҙерләүҙә теләгән һәр кем ҡатнаша ала. Бының өсөн тәҡдимдәрҙе сайтҡа ебәрергә кәрәк.\n«Башҡортостан» дәүләт концерт залы директоры Азамат Сәйетов «Башинформ» агентлығына Ишембай районында — Торатау итәгендә ҡоролтайҙа ҡатнашыусылар өсөн байрам ойоштороуға әҙерлек алып барылыуы хаҡында хәбәр итте.\n«Быйыл байрам республикабыҙҙың 100 йыллығына бағышланған һәм ул юғары кимәлдә үтергә тейеш. Һәр төбәк айырым тирмәлә үҙенең ижады, халыҡ кәсептәре, көнкүреше менән таныштыра. Хатта ике ҡатлы тирмә ҡорорға тигән уйыбыҙ бар. Концерт менән сығыш яһау өсөн бер нисә майҙансыҡ ҡаралған, төбәктәрҙең вәкилдәре лә музыкаль осрашыуҙар, сығыштар әҙерләй», — тине агентлыҡ әңгәмәсеһе.


Граффити конкурсы тергеҙелә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n17 июня 2020 — 14:30 ГТРК «Башкортостан»\nӨфөлә йыл да үткәрелгән граффити ярыштары быйыл коронавирус инфекцияһы сәбәпле кисектерелеп торҙо. Башҡаланың торлаҡ хужалығы идаралығы 23 мартта старт алған бәйгененең дауамын иғлан итә. Рәсем эскиздары 19 июнгә тиклем ҡабул ителә. Замана ижады төрөндә 10 йәше тулған балаларҙан алып 30 йәшкә тиклемге йәштәр ҡатнаша ала. Бәйгенең маҡсаты — ижади йәштәрҙе дәртләндереү, илһөйәрлек тойғоһон һәм тыуған ҡалаға һөйөү менән һаҡсыл мөнәсәбәт тәрбиәләү. Быйыл бәйгенең тематикаһы Бөйөк Еңеүҙең 75 йылына арнала. Конкурста ҡатнашыусыларҙың осрашыуы 23 июнгә тәғәйенләнгән. Граффити эштәре иһә комиссия билдәләгән майҙандарҙа июлдең тәүге яртыһында барлыҡҡа киләсәк.


Тән һәм йән яраһын еңеп » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Тән һәм йән яраһын еңеп\nТән һәм йән яраһын еңеп 13.12.2016 // Социаль мәсьәлә\nЙөҙөнән нур таралған, тормошто яратҡан был мөләйем ҡатынға ҡарап, яҙмышының ни тиклем хәсрәтле булыуын уйламаҫһың да. Нескә күңелле ханымға ниндәй ауырлыҡтар аша үтергә, юлында осраған кәртәләрҙе еңеп сығырға, унан иһә үҙен донъялағы иң бәхетле ҡатын итеп тойорға тура килеүен күптәр, хатта яҡындары ла белмәйҙер. Үткән ваҡиғаларҙы хәтерләп, тән һәм йән яраларын һис тә яңынан ҡуҙғытҡыһы килмәһә лә, Мәмдүҙә Хәлисова беҙҙең менән аралашырға ихлас теләк белдерҙе. “Йәшәү өсөн көрәш юлдарым кемгәлер һабаҡ, икенселәргә өлгө булыр”, – тине ул.\nМәмдүҙә Харрас ҡыҙының тормошто яратыуы, маҡсатҡа ынтылышлы, рухи йәһәттән көслө булыуы тиҫтерҙәренең “сатан”, “ғәрип” тип кәмһетеүҙәрен бала саҡтан рәнйемәй ҡабул итеп, тыныс ҡына йәшәргә өйрәнергә мәжбүр итә. Бала саҡта янбашының сығып йөрөүенән башланған сирҙең аҙып китеүенә һәм ҡыҙҙың ғазап- йәберләүҙәргә дусар булыуына ата-әсәһе лә, үҙе лә ышанмағандыр. Әммә сир үҙенекен итә, һуңлап эшләнелгән операция килешмәй, етмәһә, инфекция эләгеп, тәне аҙа. Үҙ аяғында атларға өмөтө ҡалмаған ҡатынға артабан күпме көс, ныҡышмаллыҡ һәм түҙемлек талап ителгәнен ул үҙе генә белә. Тормошта тик үҙеңә генә ышанырға кәрәклекте тойған Мәмдүҙә Хәлисова кеше һүҙенә ҡолаҡ һалмаҫҡа, яҡшы итеп уҡырға, юғары белем алырға тигән маҡсат ҡуйып, ҡасан да булһа үҙенең бәхетле буласағына ышана, һәм был уның йәшәү мәғәнәһенә әйләнә.\nӘбйәлил районының Тәпән ауылында тыуып үҫкән ҡыҙға мәктәп йылдарын Баймаҡ тарафтарында Баймырҙа һәм Өмөтбай ауылдарында үткәрергә тура килә. 1974 йылда Сибай педагогия училищеһына уҡырға керә. Ул саҡтағы директор Хөснөтдин Хәмитов Мәмдүҙәнең атаһына ҡыҙын уҡыу йорто янында фатирға урынлаштырырға кәңәш итә. Аталарса хәстәрлек күрһәткән етәксе студент йылдарында буласаҡ белгескә бар яҡлап ярҙам күрһәтә. Ҡулына диплом алған Мәмдүҙә Хәлисова хеҙмәт юлын Баймырҙа мәктәбендә башлай.\nБала саҡ хыялдары ныҡыш һәм үҙ-үҙенә талапсан йәш уҡытыусыны артабан Башҡорт дәүләт педагогия институтына алып килә. Уны уңышлы тамамлап, йәнә Баймаҡ районына эшкә ҡайта. 1985 йылда Өмөтбай урта мәктәбенә эшкә килгәс, белгестең физик мөмкинлектәре сикләнгән булыуын хәтергә төшөрөп, мәктәп директоры уны эшкә алыуҙан баш тарта. Тал сыбығындай йәш ҡыҙҙы кәмһетеп, уның документтарын кире бирә.\nТөрлө ауырлыҡтар күрә Мәмдүҙә апай, әммә был юлы уның өҫтөнә боҙло һыу һипкән кеүек тойола, бер аҙ шаңҡып торғас, үҙ хоҡуҡтары өсөн көрәшергә кәрәклеген аңлай, бер сигенһәм, һәр саҡ шулай булыр тигән уй менән мәктәп тупһаһынан аяҡтарын саҡ һөйрәп, ишек алдындағы эскәмйәгә ултыра. Яңаҡтары буйлап аҡҡан күҙ йәштәренә ирек бирә, артабан ҡайҙа барырға, кемдән ярҙам һорарға, тип уйлана. Шул саҡ ҡәтғи ҡарарға килеп, ул саҡтағы мәғариф министры Сәбилә Ғәйзулла ҡыҙы Ғафароваға мөрәжәғәт итә. “Эшкә алырға!” тигән ҡарарҙы директор өҫтәленә һалғас, етәксе уны ҡабул итә. Әммә кәмһетеүҙәр бының менән генә бөтмәй шул.\nБер аҙҙан Мәмдүҙә Харрас ҡыҙы белемен артабан камиллаштырыу маҡсатында аспирантураға уҡырға килә. Өфөгә күскәс, фән менән ныҡлап шөғөлләнә, диссертация эшенә тотона. Башкөллө үҙен фәнгә бағышларға уйлаған геройымдың тормошонда йәнә ҡырҡа боролош яһарлыҡ бер аҙым була. Көндәрҙең береһендә ул үҙенең хеҙмәттәштәре менән филармонияға концертҡа бара һәм нәфис һүҙ оҫтаһы Гөлсөм Хәбибуллинаның: “Кеҫәмдә ике дипломым бар, әммә был мине йылытмай. Улар миңә ир ҙә, бала ла түгел”, – тигән бер сығышы уны уйға һала.\n– Йәшем үтеп бара, ә йәшәүемдең бер мәғәнәһе лә булмаған кеүек тойолдо, ошо һүҙҙәрҙе ишеткәс, – тип хәтерләй ул ваҡытты Мәмдүҙә ханым. – Концерт шул тиклем көслө тәьҫир итте, электән Хоҙайҙан “ҡыҙ бала бүләк итһәң ине” тип һорай торғайным. Ир ҡатыны, бала әсәһе булғым килде. Ҡыйыулыҡмы, сәмме уянды үҙемдә: тоттом да “Башҡортостан ҡыҙы” журналына иғлан бирҙем. Күп тә үтмәй Учалы яғынан хәбәр килеп етте. Бер нәмәгә ҡарамай, күптәрҙе аптыратып, кейәүгә сығып киттем. Ауырға ҡалдым, иптәшем эсә башланы, аҙаҡ бәләгә осраны. Хоҙайҙан теләгәнем юш килде, берҙе генә түгел, игеҙәк ҡыҙҙар бүләк итте миңә. Уларға алты ай булғанда, ирем менән айырылыштым да йәнә ата-әсәйем янына ҡайтып төштөм.\nЯҙгөл менән Наҙгөл исемле ҡыҙҙарға әсә булыу бер мөғжизә булһа, тағы ла үҙен кәмһеткән уҡытыусылар коллективына ҡайтанан эшкә сығыуы оло ғазапҡа әүерелә. Үҙ көсөнә ышанған, ныҡлы рухлы ҡатын был юлы юғалып ҡалмай, туғандары ла ярҙамға килә. Ҡыуанып бөтә алмай Мәмдүҙә апай: Әбйәлил районында йәшәгән туғандары уны Ишбулды мәктәбенә урыҫ теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы итеп эшкә саҡыра. Шатланып риза була ул, ҡыҙҙарын да үҙе менән ала. Яңы ерҙә яңыса тормош ҡороп ебәрә, ауырлыҡтар ҙа осрай, әммә барыһына ла түҙә, һәммәһен сабырлыҡ менән үткәреп ебәрә. Ҡыҙсыҡтары хаҡына йәшәй, улар менән бергә шатлана, уларҙың уңыштарына һөйөнә.\n– Ишбулды урта мәктәбе коллективы һәр саҡ үҙҙәре кеүек тиң күрҙе. Шуның өсөн уларға ифрат рәхмәтлемен, – ти Мәмдүҙә Харрас ҡыҙы.\nСәләмәт булғыһы, башҡалар кеүек донъя көтөргә, ҡыҙҙарына һәйбәт тәрбиә һәм белем бирергә тырышҡан ҡатынға бында ла еңелдән булмай. Әммә ауырлыҡтарҙы тешен ҡыҫып үткәрә белгән, тире сыҡһа ла, күҙ йәшен сығармаған Мәмдүҙә Хәлисованың бөгөн бынамын тигән донъяһы, йәйен шау сәскәгә күмелгән баҡсаһы, ҡышын тәҙрә төптәрендә сағыу нурҙар уйнатҡан гөлдәре, ике ҡыҙының үҙ ғаиләһе, Мәликә исемле ейәнсәре бар. Ҡатын-ҡыҙ өсөн ошонан да оло бәхеттең булыуы мөмкинме һуң?! Яҙмыш һынауҙарын ғына түгел, йән һәм тән һыҙлауҙарын да еңеп, тулы тормош менән йәшәргә ынтылған Мәмдүҙә Харрас ҡыҙының бөгөнгөһө – үҙе булдырған бәхет.


Башҡортостанда 40 йәшлек ҡатын коронавирустан вафат булды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nҮткән ял көндәрендә генә КОВИД-19 йоҡтороуҙың 62 осрағы теркәлгән. Республиканың һаулыҡ һаҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, әле стационарҙа 40, амбулаторияла 510 кеше дауалана. Пандемия башланғандан алып коронавирус менән ауырыуҙың 8 меңдән ашыу осрағы теркәлгән. Ил буйынса ул бер миллиондан ашты. Табиптар пневмонияға бәйле хәлдең дә үтә борсоулы булыуы тураһында иҫкәртә.


Камилла – республика олимпиадаһы призеры\n12 Февраль 2018, 16:38\nОло Ыҡтамаҡ лицейы уҡыусыһы Вадим Соб- ханҡолов 2016 һәм 2017 йылдарҙа химия буйынса Бөтә Рәсәй уҡыусылар олимпиадаһының республика этабы призеры булды. Әлеге уҡыу йылында эстафетаны 9 “Г” класы уҡыусыһы Камилла Ғайсина эләктереп алды.\nКамилла Ғайсина уҡытыусыһы Ирина Ҡәнипова менән.\nКамилла биология буйынса республика олимпиадаһы призеры булды (уҡытыусыһы Ирина Ҡәнипова). Уҡыусы сәфәр тәьҫораттары менән уртаҡлашты:\n– Олимпиаданың төбәк этабы ике турҙа үтте: теория һәм практика. Теоретик тур һорауҙарына яуап бирер өсөн мәктәп программаһындағыға ҡарағанда шаҡтай тәрәнерәк һәм киңерәк белемдәр кәрәк. Ләкин Ирина Мәжит ҡыҙының олимпиадаға ентекле әҙерләүе арҡаһында һөҙөмтәләр насар булманы. Икенсе, практик, тур миңә тәүгеһенә ҡарағанда мауыҡтырғысыраҡ булып күренде. Үҫемлектәрҙе классификацияларға, хайуанды тасуирларға, органоид күҙәнәктәрен, кеше күҙәнәктәрен һәм һөйәктәрен билдәләргә кәрәк ине. Беҙҙең лицейҙа гербарийҙар, препараттар коллекцияһы ярайһы уҡ бай, уларҙы өйрәнеүгә беҙ Ирина Мәжит ҡыҙы менән ҙур иғтибар бүлдек, был миңә практик заданиеларҙы бик яҡшы үтәргә ярҙам итте. Республика олимпиадаһында мин беренсе тапҡыр ҡатнаштым, һәм үҙем өсөн бары тик ныҡышмалы хеҙмәт менән генә яҡшы һөҙөмтәләргә ирешеп була, тигән һығымта яһаным.\nОлимпиаданың ойошторолошонан һәм уның йөкмәткеһенән Ирина Ҡәнипова ла ҡәнәғәт:\n– Олимпиада юғары кимәлдә ойошторолғайны. Уҡытыусылар өсөн семинар үтте, унда көнүҙәк булып торған “Үҫемлектәрҙе клонлаштырыу”, “Биологияла проектлау эшмәкәрлегенә заманса ҡараш” темалары тикшерелде. Беҙ, уҡытыусылар, артабан-ғы эш өсөн байтаҡ ҡыҙыҡлы һәм белемде арттырыусы мәғлүмәт алдыҡ тип иҫәпләйем.\nУҡыусыларыбыҙҙың уңышы беҙҙе илһамландыра. Уларҙың шундай еңеүҙәре тағы ла күберәк булһын.\nОло Ыҡтамаҡ лицейы директоры урынбаҫары.


Moody's Башҡортостан рейтингын «Ва1» кимәленә тиклем кәметте // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nMoody's Башҡортостан рейтингын «Ва1» кимәленә тиклем кәметте\n14:13, 21 января 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 21 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.\nMoody's халыҡ-ара рейтинг агентлығы Рәсәйҙең 17 ҡалаһы һәм төбәктәре, шул иҫәптән Башҡортостан рейтингын кәметте. Был хаҡта РИА Новости агентлығы хәбәр итә. Рейтингтар артабан төшөрөлөү маҡсатында ҡабаттан ҡарауға ҡуйылған.\nБашҡортостан рейтингы «Ваа3» кимәленән «Ва1» кимәленә тиклем кәметелгән.\nMoody's агентлығы быны Рәсәй Федерацияһының кредит һәләтлелеге насарланыуы менән аңлата, шуға бәйле 16 ғинуарҙа Рәсәй облигациялары рейтингы Ваа2 кимәленән («кире») Ваа3 кимәленә ҡәҙәр («кире») төшөрөлгән.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йылдың 27 июнендә Башҡортостанға «Ваа3» инвестиция категорияһы бирелде. 2014 йылдың 1 июлендә рейтинг «тотороҡло» прогноз менән раҫланды. Уҙған йылдың октябрендә прогноз «кире»гә үҙгәртелде.


Күңелебеҙ ҙә ҡурсалауға мохтаж » Журнал «Учитель Башкортостана»\nГлавная » Башҡорт теле һәм әҙәбиәте » Күңелебеҙ ҙә ҡурсалауға мохтаж\nКүңелебеҙ ҙә ҡурсалауға мохтаж\nЯҙыусы Д. Бүләковтың “Килмешәк” романында тәбиғәтте һаҡлау проблемалары\nМаҡсат. Яҙыусы ижадына ҡыҙыҡһыныу уятыу, романды анализлау, уның төп фекерен, проблематикаһын асыҡлау; тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш, хәстәрлек тойғоһо, ярҙамсыллыҡ, изгелек сифаттары тәрбиәләү; уҡыусыларҙың һөйләү телмәрен, уй-фекерҙәрен теүәл һәм аныҡ еткерә белеү һәләтен үҫтереү.\nШәхси: Д. Бүләков ижадына ҡыҙыҡһыныу уятыу, алған белемдең әһәмиәтенә төшөнөү, юғары әхлаҡ сифаттары тәрбиәләү, үҙ һәләтеңде, мөмкинлектәреңде дөрөҫ баһалау һәм кәрәкле йүнәлештә файҙалана белеү.\nПредмет: әҫәрҙең исемен һәм авторын белеү, образдарға характеристика биреү, уҡылғанға ҡарата үҙ ҡарашыңды белдереү, романдың темаһын, идеяһын һәм проблематикаһын асыҡлау, ҡуйылған һорауҙарға тулы, аныҡ яуап табыу.\n– коммуникатив универсаль уҡыу эшмәкәрлеге: үҙ ҡарашыңды теүәл һәм дөрөҫ итеп еткерә алыу, тиңдәшеңдең яуабын тыңлау һәм аңлау, күмәкләп һәм төркөмдәрҙә килешеп эшләү, диалог һәм коллектив фекер алышыуҙа ҡатнашыу;\n– танып белеү универсаль уҡыу эшмәкәрлеге: текст өҫтөндә эшләү һәм анализлай белеү, алған белемгә таянып, бирелгән эштәрҙе үтәү, Венн диаграммаһы буйынса эш алымдарын үҙләштереү, “ҠНРҺ-формула” (ҡараш – нигеҙ – раҫлау – һөҙөмтә) төҙөү;\n– регулятив универсаль уҡыу эшмәкәрлеге: дәрестең маҡсатын билдәләү, эшмәкәрлекте планлаштырыу, үҙеңдең эшмәкәрлегеңә тейешле үҙгәрештәр индереү, үтәлә торған эш төрҙәренең әһәмиәтен һәм мәғәнәһен аңлау, дөйөмләштереү, һығымта сығарыу.\nЙыһазландырыу. Мультимедиа проекторы, компьютер, экран, дәрескә презентация, яҙыусының портреты, китаптар күргәҙмәһе, гәзит-журналдарҙан өҫтәлмә материалдар.\nI. Ойоштороу моменты. Этаптың маҡсаты: уҡыусыларҙа ойошҡанлыҡ һәм әүҙемлек булдырыу, аралашыу өсөн шарттар тыуҙырыу.\n– Хәйерле көн, уҡыусылар! Дәресебеҙҙе башлайбыҙ.\nII. Дәрестең маҡсатын һәм бурыстарын билдәләү. Уҡыусыларҙың уҡыу эшмәкәрлегенә мотивация тыуҙырыу. Этаптың маҡсаты: уҡыусыларҙың иғтибарын һәм уй-теләген яңы белемде үҙләштереүгә, белем юлдарын табыуға йүнәлтеү.\n– Уҡыусылар, слайдта бирелгән һорауҙарға дөрөҫ яуап бирһәгеҙ, бөгөнгө дәресебеҙ нимә тураһында икәнлеген белербеҙ. (Слайдтарҙа һүрәттәр күрһәтелә бара.)\nМәләүез районының Арыҫлан ауылынан сыҡҡан яҙыусы, С. Юлаев исемендәге премия лауреаты.\nСиттән килгән, ят ырыу, сит яҡ кешеһе.\nКешенең мөхит менән бәйләнеше һәм биологияның шуны өйрәнә торған бүлеге. (Яуаптар: 1. Динис Бүләков. 2. Килмешәк. 3. Экология.)\n– Тимәк, беҙ бөгөн Д. Бүләков ижады тураһында һөйләшербеҙ, яҙыусының “Килмешәк” романы, унда күтәрелгән экология проблемалары буйынса фекер алышырбыҙ.\nIII. Белемдәрҙе актуалләштереү. Этаптың маҡсаты: яңы материалды үҙләштереү өсөн эшмәкәрлектең билдәле ысулдарын актуалләштереү.\n(Д. Бүләков ижады буйынса түбән кластарҙа алған белемдәрҙе иҫкә төшөрөү маҡсатында таблица менән эш үткәрелә.)\n– Уҡыусылар, һеҙгә таблица тәҡдим ителә. Ул ике бағанаға бүленгән. Һәр береһенә Д. Бүләков әҫәрҙәренән алынған образдар урынлаштырылған. Уларҙы иғтибар менән уҡып сығығыҙ һәм ниндәй әҫәрҙән икәнлеген әйтегеҙ.\n2. Әнүр ағай.\n2. Нәжибә апай.\n3. Ғизетдин бабай.\n(Яуаптар: 1-се бағана – “Ҡара икмәк” хикәйәһе, 2-се бағана – “Эҫе ҡар” повесы.)\n– Афарин, уҡыусылар! Д. Бүләков әҫәрҙәрен яҡшы үҙләштергәнһегеҙ. Яҙыусы ижадын артабан да өйрәнеүҙе дауам итәйек.\nIV. Яңы белемде тәү тапҡыр үҙләштереү. Этаптың маҡсаты: яңы теманы өйрәнеү маҡсатында уҡыусылар менән әңгәмә-анализ ойоштороу, әҫәрҙең идея-проблематикаһын асыҡлау.\n1. Әҫәрҙең яҙылыу осоро.\n– Роман нисәнсе йылда ижад ителгән? Был осорҙа илебеҙҙә ниндәй үҙгәрештәр була? (“Килмешәк” романы 1984 – 1987 йылдарҙа, илебеҙ өсөн көсөргәнешле осорҙа, ижад ителә. Ул ваҡыттағы ил башлығы М.С. Горбачев “үҙгәртеп ҡороуҙар” сәйәсәтен тормошҡа ашыра башлай. Афған һуғышы бара. 1986 йылдың 26 апрелендә Чернобыль АЭС-ында булған ҡот осҡос шартлау тереклеккә, тәбиғәткә ныҡ зыян килтерә, кешеләрҙең һаулығын ҡаҡшата.)\n2. Романдың йөкмәтке үҙенсәлектәре.\n– Әҫәрҙә ниндәй ваҡиғалар яҡтыртыла? (Нурихановтың орден алыуы, Йөҙшишмәгә Яубаҫаровтың килеп төшөүе, уның колхоз председателе урынбаҫары итеп һайланыуы, Атбатҡанды ҡотҡарыу өсөн көрәш, ПМК егеттәренең Екәнкүлдә ҡыр ҡаҙын атыуы, Байгилденең Яубаҫаровты машина менән тапатыуы, Таштимерҙең ауылға орден тағып ҡайтып төшөүе, Нуриханов менән Яубаҫаровтың бер туған булып сығыуы кеүек ваҡиғалар яҡтыртыла.)\n3. Образдар системаһы.\n– Әҫәрҙең төп образдарына кемдәрҙе индерәбеҙ? (Яубаҫаров менән Нурихановты.)\n– Венн диаграммалары (Джон Венн – инглиз логигы һәм философы) ярҙамында Яубаҫаров һәм Нуриханов образдарына сағыштырма характеристика бирәйек. (Слайдта Венн диаграммалары күрһәтелә.)\n(Эш дәфтәрҙә башҡарыла. Уҡыусылар фигуралар эсендә күрһәтелгән образдарға хас сифаттарҙы яҙып сығалар. Түңәрәктәр киҫешкән урында образдарҙы дөйөмләштереүсе һыҙаттар яҙыла.)\n– Романда тағы ла ниндәй образдар хәрәкәт итә? (Атбатҡан һаҙлығының, Аҡтүбә шишмәләренең яҙмышы өсөн борсолоусы Харис Яппаров, тура һүҙле Мәрйәм Ҡәнзәфәровна, ауыл халҡының теләктәрен, уйҙарын аңлап торған Ҡотлобаев, алсаҡ Мәүсилә, ҡыйыу Таштимер, бөтмөр Сәрбиямал апай, шофер Зөфәр...)\n4. Әҫәрҙең идея-тематикаһы.\n– Әҫәрҙең төп темаһы ниндәй? (Тыуған ергә, тәбиғәткә мөнәсәбәт, уның күркәмлеген, байлығын һаҡлау өсөн көрәш.)\n– Әҫәр аша яҙыусы нимә әйтергә теләй? Уның идеяһы ниндәй? (Ысын килмешәк тип беҙ, үҙ тыуған ерендә йәшәп тә, уның өсөн файҙа килтермәгән кешеләрҙе атайбыҙ. Ә Яубаҫаров кеүек тәбиғәттең матурлығы, уның киләсәге өсөн тырышҡан кешеләр килмешәк булмай.)\n5. Романда күтәрелгән проблемалар.\n– Яҙыусы әҫәрҙә ниндәй проблемалар күтәреп сыға?\n1. Кеше һәм тәбиғәт араһындағы бәйләнеш, гармония. (Ҡотлобаевтың: “Әгәр Атбатҡанды киптерһәләр, унан Аҡтүбәгә күсеүҙән дә тартынмаясаҡ Нуриханов. Быйылғы кеүек ҡоролоҡто беҙҙең район ғына ошо Аҡнөгөш арҡаһында белмәй, әллә ни зыян күрмәй ҡала. Ун ике колхоз, бер нисә леспромхоз ултырған уның буйына. Игенселеккә зыян килә, был – бер, икенсенән, Аҡнөгөштөң һыуы кәмеһә, ҡыуғынсылар өсөн дә проблема килеп тыуасаҡ”, – тигән һүҙҙәре проблеманың ни тиклем ҡатмарлы икәнен күрһәтә.)\n2. Тәбиғәттең тәләфләнеүе, тереклектең шишмә күҙ йәштәре менән сеңләп илауы. (Нурихановтың Атбатҡанды киптереү мәсьәләһен райком ултырышында раҫлатып ҡайтыуы, ПМК егеттәренең Екәнкүлдә ҡыр ҡаҙын атыуы ҡурҡыныс тыуҙыра. Шуға ла Харис ағай, әсенеп: “Бынау Атбатҡан эсте бошора. Күрмәйһеңме ни, торба әпкилә яталар… Беҙ генә бит уны тирә-яғын күрән ҡаплағанға “һаҙлыҡ” тип атап йөрөткән булабыҙ. Ата-бабалар һөйләй торғайны, ошо Атбатҡан ер аҫтынан Аҡнөгөш менән ҡушылған тип. Шул һыу өҫтәп тора икән йылғаға. …Мин әйтәм, әле Атбатҡан, иртәгә Аҡтүбә шишмәләре… Аҡнөгөшһөҙ тороп ҡалабыҙмы икән?..” – ти.)\n3. Мөхәббәткә тоғролоҡ, хистәр сафлығы. (Мәүсилә менән Таштимерҙең мөхәббәте.)\n4. Һуғыш йылы балаларының яҙмышы. (Нуриханов менән Яубаҫаров бер туғандар булып сыға.)\n5. Әҙәп-әхлаҡ проблемаһы. (Ғаилә мөнәсәбәттәре, Байгилденең баш-баштаҡлығы.)\n6. Ауыл хужалығын күтәреү өсөн көрәш. (Яубаҫаров «Башҡортостан ынйыһы» тигән яңы сорт тары уйлап таба. Хәҙер таулы зоналарҙа бойҙайҙың районлаштырылған яңы сортын үҫтереү, уның уңдырышлылығын ҡырҡа күтәреү өҫтөндә эшләй.)\n7. Тормошта үҙ урыныңды табыу. (Яубаҫаров, алдында ниндәй генә кәртәләр осраһа ла, кешелек сифаттарын юғалтмай, намыҫлы, көслө рухлы булып ҡала белә.)\nV. Уҡыусыларҙың аңлауын беренсел тикшереү. Этаптың маҡсаты: уҡыусыларҙың яңы материалды тулы аңлауын һәм йөкмәткеһенә төшөнөү кимәлен асыҡлау.\n1.“Кәңәшсе” алымы. 2017 йыл Башҡортостанда Экология һәм айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре йылы булды. Ошо уңайҙан Нурихановҡа тирә-яҡ мөхитте һаҡлау буйынса ниндәй кәңәштәр бирер инегеҙ? (Уҡыусылар кәңәштәрен дәфтәрҙәргә яҙа.)\n2. Төркөмдәрҙә эш. Өҙөккә тап килгән ер-һыу атамаһын яҙырға. (2 төркөмгә эш бүленә.)\n– Шишмә генә түгел, мең-мең шишмә уның төбөндә. Беҙ генә бит уны, тирә-яғын күрән ҡаплағанға, “һаҙлыҡ” тип йөрөткән булабыҙ. (Атбатҡан һаҙлығы.)\nЫсынлап та, ул, ситтән ҡараһаң, сыйылып киткән ҡашҡа оҡшап, яланғас таш стенаһы уң яҡҡа офоҡҡа барып туҡтап ҡуя. (Кейәүҡашы ҡаяһы.)\nСаҡ ҡына юғарылыҡтан инеш булып төшә ул бында. Әммә ошо Аҡтүбә һыуҙары килеп ҡушылыу менән, ул ҡапыл тәрәнәйә, киңәйә, олпатлана. Өләсәйем һөйләй торғайны, ошондағы бар шишмә-инештәр, күлдәр, бөтәһе лә бер тамыр хасил итеп, ер аҫтынан ...кә барып ҡушыла имеш, тип. (Аҡнөгөш йылғаһы.)\nЭлегерәк бөтә ауылдарҙың өйҙәре, эстән дә, тыштан да, шул ҡаянан барып алынған аҡ балсыҡ менән ағартылған. (Аҡтүбә ҡаяһы.)\nКүлгә яҡын барырмын тимә, киңлеге ун-ун биш метрлап шырлыҡ менән тирәсләнгән. Ярҙарында һөрмәле ҡамыштар, екәндәр, томбойоҡ сәскәләре, ә тағы ла күҙҙе ҡамаштырғаны – һыу сите буйынан-буйына аҡ сәскә таждары менән биҙәлгән. (Екәнкүл.)\nЕрҙә мөхәббәт бөтмәгән кеүек, ... шишмәһе лә һис ҡоромай, һандыҡтай ҙур һорғолт таш аҫтынан тыныс ҡына, хатта терегөмөштәй зәңгәрһыу саф һыуын сайпылтмайынса ла, эркелеп кенә ағып тик ята. (Кәләшкүҙе шишмәһе.)\nVI. Яңы белемдәрҙе нығытыу. Этаптың маҡсаты: уҡыусыларҙың тема буйынса белем һәм оҫталыҡтарын нығытыу, фекер йөрөтөү даирәһен киңәйтеү.\n“ҠНРҺ-формула” алымы. (Ҡараш, Нигеҙ, Раҫлау, Һөҙөмтә.) (Слайдта күрһәтелә.)\nҠараш. Тәбиғәт – тыуған йортобоҙ, беҙ уны һаҡларға бурыслы.\nНигеҙ. Сөнки кешегә йәшәү өсөн бар нәмәне – эсер һыуын да, һулар һауаһын да, ашар ризығын да тәбиғәт бирә.\nРаҫлау. Атбатҡанды киптергән хәлдә, Йөҙшишмә ауылы бөтөнләй йылғаһыҙ, шишмәләрһеҙ ҡалыр ине. Ә һыуһыҙ йәшәү мөмкин түгел. Һыу булмаһа, ауыл хужалығын да үҫтереп булмай.\nҺөҙөмтә. Яубаҫаров кеүек намыҫлы, үҙ еренең киләсәге өсөн көрәшкән кешеләр арҡаһында Атбатҡандың яҙмышы ыңғай яҡҡа хәл ителә. Тимәк, бөтә нәмә лә кешенең үҙенән тора. Тыуған ереңде яратаһың икән, һин уны күҙ ҡараһылай һаҡлайһың, ҡурсалайһың.\nVII. Үҙләштереү кимәлен тикшереү, ебәрелгән хаталар буйынса фекер алышыу һәм төҙәтеүҙәр индереү. Этаптың маҡсаты: белем, оҫталыҡ һәм күнекмәләрҙе үҙләштереү кимәлен һәм сифатын асыҡлау, етешһеҙлектәрҙе билдәләү һәм төҙәтеү.\n“Спич” (ҡыҫҡаса сығыш) алымы. (Ике уҡыусы, роман йөкмәткеһенә бәйләп, тәбиғәтте һаҡлау тураһында бер минутлыҡ сығыш яһай. Был алым проблема буйынса үҙ фекереңде еткереү мөмкинлеге бирә, уҡыусыларҙың әҫәрҙе, уның төп фекерен нисек аңлауын күрһәтә.)\nVIII. Өй эше тураһында мәғлүмәт, уны үтәү буйынса күрһәтмә биреү. Этаптың маҡсаты: киләһе дәрескә өй эшен аңлатыу, уны башҡарыу буйынса кәңәш-тәҡдимдәр әйтеү.\n1. Әгәр роман буйынса фильм төшөрһәләр, һеҙ уның афишаһын нисек биҙәр инегеҙ?\n2. “Д. Бүләковтың “Килмешәк” романында Яубаҫаров образы” темаһына инша яҙырға.\nIX. Рефлексия (дәрескә йомғаҡ яһау). Этаптың маҡсаты: дәрес буйынса һығымта сығарыу, шәхси уҡыу эшмәкәрлеген һәм дөйөм класс эшен баһалай белеү.\n– Бөгөн дәрестә ниндәй әҫәр өйрәндек? Роман аша һеҙ нимәгә төшөндөгөҙ? Дәрес ҡайһы яғы менән файҙалы булды? Ҡуйылған маҡсаттарға ирештекме? Үҙ эшегеҙ менән ҡәнәғәтһегеҙме?\nСтәрлетамаҡ ҡалаһының Ж. Кейекбаев исемендәге 3-сө гимназияһы


Тормош — Башҡорт Википедияһы\nТормош — материяның йәшәү актив формы, физик һәм химик процессы барлығы. Шулай уҡ тормош — организмы осор йәшәү тыумышдан үлемгә. Тормош материяның төп атрибут — генетик информация. Тормош үҙенсәлектәре:\nБөтә Ерҙәге терелек төҙөлөшө бик ҡатмарлы һәм ҡыҙыҡлы ҡоролған. Тереяҙма – ул бөтә терелектең төбө. Аҡһымдарҙың , тереяҙмалаштарҙың һәм бөтә тереғороҡтоң төҙөлөшө тураһында белемлектәр тереяҙмала бар. Тереяҙма (һәм тереяҙмалаш) – ул ҡатмарлы бәйләнешмә, тере “сынйыр”, тигәнсә. Тереяҙма - теребилдәләр сынйыры була, ҡайһылар бер-береһе менән эҙмә-эҙ бәйләнештерелгән. Һәр төрлө тереяҙма (тереяҙмалаш) тик дүрт теребилдәнән (4 теребилдәләштән) тора. Тереяҙмалағы белемлек (аҡһым төҙөлөшө) эҙмә-эҙлекле тороусы теребилдәләр өслөгө менән аңбилдәләнә. Тереғороҡтар бергүҙәнәклеләр һәм күпкүҙәнәклеләр була. Тереяҙма терелектәрҙә ике ҡатлы ишелмә төрөндә булып ята, ҡайһыһында бер терейеп төп ебе була, ә икенсе терейептәш – ярҙамлаусы килештерелгән терейеп була. Ике ҡатлы терейеплек ишелмә төрөндәй булып тора. Бергүҙәнәклеләр тереяҙмалары йыш ҡына йөҙөктәйлек төрөндә булып ята. Күпкүҙәнәклеләр тереяҙмалары терегитаптар төрөндә булып яталар ҙа еп урамлыҡ тирәһендә уралғанса ике ҡатлы терейеплек тә урамлыҡса тирәһендә уралған. Шул урамлыҡса тирәһендәге уралған тереяҙмаһының атамаһы – тереяҙмалыҡ (терегитап) була. Мәҫәлән, кешеләрҙең һәр күҙәнәктәр үҙәктәрендә (енси күҙәнәктәрҙән дә ҡыҙыл ҡан күҙәнәктәренән башҡа) 46 терегитап бар – 23 терегитап атайҙан һәм 23 терегитап әсәйҙән килеп бирелгән. Һәр атайҙан килеп бирелгән билдәле терегитап өсөн әсәйҙән килеп бирелгән билдәле терегитап бар, әммә ир-ат енси терегитабы өсөн икенсе пар килешә - ҡатын-ҡыҙ енси терегитабы.\nКеше тәнендәге тереяҙманың 95 йөҙөлөшөнән артыҡ билдәһеҙ нимәгәлекле теребилдәлек бар. Тереяҙманың башҡа өлөшө -  теребилгелектәр, ҡайһылар аҡһымдар ҡоролошо аңламлығын, аҡһымлаулыҡтағы тереяҙмалаштарҙың ҡоролошо белемлеген дә ташыусы тереяҙмалаштарҙың ҡоролошо аңламлығын да аңбилдәләй...\nБөтә терелек күҙәнәктәрҙән төҙөлгән. Бергүҙәнәкле тереғороҡтар – бер генә күҙәнәктән тора, ә икенсе тереғороҡтар бергүҙәнәкле иш булғас бер-береһе менән берләшкәс ишлек итеп төҙөлгәндәр. Башҡа тереғороҡтар күп күҙәнәктәрҙең төрлө төркөмдәренән төҙөлгәндәр. Шуға күрә һәр тереғороҡтоң төбө – күҙәнәк була.\nӘгәр теряҙма ғүмерҙең китабы булып ятһа, тереғороҡтоң төп эш ҡоралдары – терешләгестәр (аҡһымдар) була. Аҡһымдар 20 (икенсе сығанаҡтарҙа – 22-әүҙән) төрлө етеүҙәгөҙөклө-асығыстарҙан (аминасығыс) төҙөлгәндәр.\nТереяҙмала ике осо ғалимдар тарафынан ошолай билдәләнгән – 5’ һәм 3’. Икеләтә терейептә беренсе терейебе буйға торғас, икенсе килештерелгән терейебе кире яҡҡа йүнәлгән:\nБеренсе терейеп – 5’-А-Г-Ц-Т-3’ – төп терейеп (тереяҙма).\n: : : :\nИкенсе терейеп - 3’-Т-Ц-Г-А-5’ – килештерелгән терейеп (тереяҙма). Терейептәше - 5’-А-Г-Ц-У-3’ – килештерелгән терейеп нигеҙләнгән төп терейептең оҡшаттырылмаһы (ишләнмәһе) (тереяҙмалаш). Беренсе терейептең һәр теребилдәһе икенсе терейептең килештерелгән теребилдәһе менән – һыуғором элемтәһе менән (юғарғы һүрәттә ике нөктә (“:”) менән билдәләнгән, ә “А”, “Т”, “Г”, “Ц” өнбилдәләр менән дүрт теребилдәләр билдәләнә, һәм беренсе терейептең һәр теребилдәгә ҡаршы икенсе килештерелгән терейептең теребилдәһе килешә – А-теребилдәһенә (аденинға) ҡаршы Т-теребилдәһе (тимин) (тереяҙмалашта Т-теребилдәһе урынына У-теребилдәләше (урацил) ултыртыла. Шулай уҡ тереяҙмалаш А-теребилдәләшенән, Ц-теребилдәләшенән һәм Г-теребилдәләшенән ҡоролған), Ц-теребилдәһенә (цитозинға) ҡаршы Г-теребилдәһе (гуанин) һәм киреһенсә шулай уҡ) бәйләнешкән. Тереяҙмалашлағыс тереяҙмала бер өлкәһен тапҡас (башлаулыҡты) килештерелгән терейеп буйлап (3’-осонан 5’-осона табан) теребилдәләштәрҙән 5’-осонан 3’-осона табан йүнәлтелгән тереяҙмалашты төҙә башлай (терейептәште). Тереяҙмалашлағыс туҡтаулыҡты танып тапҡас, тереяҙмалауҙы туҡтата ла шунан һуң шул яңы эшләнгән тереяҙмалаш аҡһымлаулыҡ эсенә йөрөтөлә. Күпкүҙәнәкленең тереяҙмаһының аңламлыҡлы өлкәләре калырлыҡтар ҙа һурымдар өлөштәренән төҙөлгән. Шуға күрә яңы эшләнгән тереяҙмалама ҡалдыҡлыҡланырға тейеш (үҙе-үҙен ҡалдыҡлыҡлай – һурымдар һурыла ла ҡалған ҡалырлыҡтар бәйләнешәләр). Булып сыҡҡан аңламлыҡлы тереяҙмалаштан аҡһым төҙөлөшө тураһындағы белемлеге уҡышлана. Аҡһымлаулыҡ эсендә булғас, 5’-осонан башлап та тереяҙмалаш буйға барып, АУГ-өслөк (күпкүҙәнәкле тереғороҡтарҙа ГУГ-өслөк) эҙләнә. АУГ- (ГУГ)-өслөк танылғас, аҡһымлау башлана (АУГ-(ГУГ)-өслөгө менән етеүҙәгөҙөклө-асығыс аңбилдәләнә). Һәр өслөк менән әллә етеүҙәгөҙөклө-асығыс, әллә тәүеслек, һуңөслөк һәм аңһыҙөслөк аңбилдәләнә. Бер етеүҙәгөҙөклө-асытҡыс ике йәки күберәк төрлө өслөктәр менән аңбилдәләнә ала.\nКүпкүҙәнәкленең иш күҙәнәктәре берләшкәс, ағзаларға төҙөлөшәләр. Ағзалар  берләшкәс, ағзалар һиҙешлегенә төҙөлөшәләр. Шуға күрә, күпкүҙәнәкле терелектең бөтә бәйләнешкән күҙәнәктәре берләшкән ҡатмарлы тереғороҡ була!\nКүҙәнәктәрҙең күп итештәренә көслөк кәрәк. Аҡһымлау, тереяҙыш (тереяҙмалашлау), күмерһыулау, майлау, ҡапсалау һәм башҡа итештәр өсөн көслөк кәрәк. Май бәйләнешмәһендә, аҡһымдарҙа, күмерһыуҙарҙа ла тереяҙмаларҙа көслөк тотолоп булғас, шул тере бәйләнешмәләр терелектәргә көслөк сығанаҡтары була алалар. Күҙәнәктәрҙә төп яғым – күмерһыуҙар була, ә улар етмәһә, икенсе яғымдар ҡулланыла башлай. Яғымдарҙың  янышы янышлыҡта итешләнеүҙә, сығарылыусы көслөк АТФ-(аденозинтрифосфат)-тың өҙөксәлеклектәр араһындағы элемтәһендә тотолоп һаҡлана башлай. Көслөк кәрәк ваҡытында АТФ-тан һуңғы фосфат төркөмө айырыла (көслөк АДФ һәм фосфат төркөмө араһындағы элемтәһендә һаҡланып ята) ла көслөк сығарыла ла АТФ-тан АДФ (аденозиндифосфат) булып сыға.\nҠайһы тереғороҡтар үҙҙәре яҡтылыҡ көслөгөн алып һаҡлай алалар – уларҙың атамаһы “яҡтылыҡ-ашасаҡтар” (автотрофтар) була, ә ҡайһылар яһалған яғымдарҙы ғына ҡуллана алалар – уларҙың атамаһы “яғым-ашасаҡтар” (гетеротрофтар) була. Мәҫәлән, үҫемлектәр – яҡтылыҡ-ашасаҡтар, ә кешеләр, хайуандар, бөжәктәр һәм башҡалар – яғым-ашасаҡтар.\nОрганизм[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТөп мәҡәлә: Организм\nОрганизм — тере булмаған материянан үҙенсәлектәре менән айырылып торған тере есем. Организм — организм күҙәнәктәрендә барған тереклек процесстарын һаҡлаусы тормош берәмеге. Һәр бер организм тормош кимәлендәге популяция берәмеге булараҡ билдәле бер төр һәм популяцияға составында тора.\nОрганизм — биология өйрәнә торған төп тармаҡ. Өйрәнеү уңайлы булһын өсөн барлыҡ организмдар биологик системаларҙы классификациялаусы төркөмдәргә һәм категорияларға бүленгән. Организмдар төшлө һәм төшһөҙ тигән ҙур төркөмдәргә бүленә. Организмда булған күҙәнәктәр һанына ҡарап организм бер күҙәнәкле һәм күп күҙәнәкле организмдарға бүленә. Был системала бер күҙәнәкле организмдар колонияһы айырым урын алып тора.\nКүп күҙәнәкле организм формалашыуы күҙәнәк, туҡыма, ағаларҙың берлектәге функцияларҙан ғибәрәт. Күп кенә организмдар үҙенең төрө эсендә айырым ойошмаларға берләшә (мәҫәлән, кешеләр өсөн ғаилә, эшселәр коллективы).\n↑ Жизнь / Культурология. XX век. Энциклопедия. 1998.\n↑ статья из Новой философской энциклопедии\n↑ Статья из Большой советской энциклопедии 2013 йылдың 4 октябрь көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Тормош&oldid=1058104 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:08 11 август 2021 үҙгәртелгән.


Хәбәрҙәр: Европала тәбиғәт ҡазаһы: Грецияла 4 кеше һәләк булған.\nЕвропала тәбиғәт ҡазаһы: Грецияла 4 кеше һәләк булған.\nЕвропала тәбиғәт ҡазаһы. Кесе йома көн Грецияның төньяғында ике кеше ташҡындар ҡорбаны булған. Аҙна башынан алып, кәм тигәндә, 4 кеше үлгән. Ике йылға ҡушылған урындағы дамба йырылыу арҡаһында, был регионда ғәҙәттән тыш хәл иғлан ителгән.\nГрецияла бер нисә көн рәттән ҡойма ямғырҙар яуа, һәм был етди транспорт проблемаларына алып килгән.\nКөслө яуым-төшөм һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән һыу баҫыуҙан Румыния ла яфа сигә. Илдең көньяҡ-көнбайышында автомагистраль емерелгән, инфраструктураға ҙур зыян килгән. Властар ҡайһы бер төбәктәрҙә халыҡты һыу үткәргестән һыу эсмәҫкә саҡыра.\nБөйөк Британияның төньяғында- көслө ел, ҡойма ямғырҙар, бик күп ҡар яуа. “Тәбиғәт бомбаһы”- ҡеүәтле шторм арҡаһында, 20 мең самаһы кеше электр утынан мәхрүм ҡалған. Төньяҡ Англия, Уэльс, Шотландия һәм Төньяҡ Ирландия халҡын яр буйы райондарында ташҡындар булыу мөмкинлеге хаҡында иҫкәртәләр. Борам бәйләнеше һәм ҡайһы бер поездар хәрәкәте туҡтатылған.


Кушнаренко районы Шәрип ауылы халҡы урындағы ,,Агри,, йәмғиәтен үҙҙәренең пай ерҙәрен законһыҙ нигеҙҙә тартып алыуҙа ғәйепләй - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nКушнаренко районы Шәрип ауылы халҡы урындағы ,,Агри,, йәмғиәтен үҙҙәренең пай ерҙәрен законһыҙ нигеҙҙә тартып алыуҙа ғәйепләй\nРеспублика Дәүләт Йыйылышы- Ҡоролтай депутаттары тарихта беренсе тапҡыр алданған крәҫтиәндәр үтенесе буйынса тәфтиш эше барышын контролгә алды. Кушнаренко районы Шәрип ауылы халҡы урындағы „Агри„ йәмғиәтен үҙҙәренең пай ерҙәрен законһыҙ нигеҙҙә тартып алыуҙа ғәйепләй. Улар Дәүләт Йыйылышына үткән йылдың июль айында уҡ мөрәжәғәт иткәйне. Әле был мәсьәлә буйынса республиканың хоҡуҡ һаҡлау органдары тикшереү башланы. Ҡоролтай депутаттары Кушнаренко район советында эшләүсе хеҙмәттәштәрен Шәрип ауылындағы хәлде үҙ иркенә ҡуйыуҙа шелтәләй. Парламент комиссияһы вәкилдәре алданған пайсылар мәсьәләһен комитет ултырышында ҡарарға, ә уға тиклем район хакимиәтенән бар тейешле мәғлүмәттәрҙе биреүҙе һорарға һәм ерҙе файҙаланыусы хужалыҡ етәкселеге менән осрашыу үткәрергә ҡарар итте. Беҙҙең хәбәрселәр бөгөн Кушнаренко районы Шәрип ауылы пайсылары менән дә осрашты. Урланған ерҙәр һәм уларҙы законлы хужаларына ҡайтарыу мөмкинлеге тураһында сюжетты хәбәрҙәрҙең киләһе сығарылыштарында ҡарағыҙ.\n02 февраля Рәсәйҙә коллектор ойошмалары эшмәкәрлеге менән риза булмаусылар арта\n02 февраля Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре


Песня «Яратам» исполнителя Фанис Султангулов. Скачать или слушать онлайн\nҺин бит шул тиклем матур\nҺин үҙеңдең матурлығың менән хайран ҡалдыраһың егеттәрҙе Йәшлек ваҡытың, осоп барһын иң матур сағың. Һин берүҙең, ләкин һиҙәм, ваҡыт етте,барып әйтәм, Нимә уйлайһың, нисек ҡарайһың? Йылы һүҙ ҡушмайһың. Һин бит шул тиклем матур, һиңә өмөттәрем ҙур, Булаһыңмы минеке, әллә бармы егетең? Һин бит шундай бер генә, гел булһаң минен менән, Бар донъяға һүҙ бирәм: һине бәхетле итәм! Һин бит шул тиклем матур, һиңә өмөттәрем ҙур... Булаһыңмы минең менән? Һин бит шундай бер генә, гел булһаң минен менән... Һорауыма яуап көтәм. Йондоҙ булып сәсрәй һағышым, еңеләйтмәй серле ҡарашың. Матур шул тиклем минең бәхетем, саф мөхәббәтем. Бар булмышым ҡара төндәр кеүек, һинһеҙ етешмәй һинең яҡтылыҡ. Әйҙә, йәнем, сыҡ. Һин бит шул тиклем матур, һиңә өмөттәрем ҙур, Булаһыңмы минеке, әллә бармы егетең? Һин бит шундай бер генә, гел булһаң минен менән, Бар донъяға һүҙ бирәм: һине бәхетле итәм! Һин бит шул тиклем матур, һиңә өмөттәрем ҙур... Булаһыңмы минең менән? Һин бит шундай бер генә, гел булһаң минен менән... Һорауыма яуап көтәм.


Бөтә донъяға билдәле ҡурайсы Роберт Юлдашевҡа Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы исеме бирелде\n23 Март 2012, 15:51\n«Нефтсе» мәҙәниәт һарайында мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәрен Рәсәй һәм Башҡортостандың дәүләт һәм ведомство наградалары менән бүләкләү тантанаһы үтте. Сара 25 мартта билдәләнгән Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнөнә арналды.\n— Мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәләре – тормошобоҙҙоң айырып алғыһыҙ өлөшө. Йәмғиәтебеҙ торошо уның үҫешенә бәйле, - тине Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов. – Был өлкәлә проблемаларҙың күп булыуы бер кемгә лә сер түгел. Тәү сиратта, улар эш хаҡына, музыкаль мәктәп, китапхана һәм музейҙарҙың матди-техник йыһазландырылыуына ҡағыла. Быларҙың барыһы ла айырыуса иғтибар талап итә. Республика йәштәренең иң яҡшы сәнғәт өлгөләрендә тәрбиәләнеүе беҙҙең өсөн мөһим.\nЙәмғеһе 36 дәүләт наградаһы тапшырылды. Наградланыусылар араһында – М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының популяр артисы Илһөйәр Ғәзетдинова, Өфө «Нур» татар дәүләт театрынан уның хеҙмәттәше Рәсимә Ғәйфуллина, йырсы Флорида Исмәғилева һәм ҡурайсы Роберт Юлдашев.\nРеспубликаның опера сәнғәтенә ҙур өлөш индергәне өсөн Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры дирижеры Герман Ким да наградланды.\nҮҙҙәренең һөнәри байрамын төбәктең мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре бишенсе тапҡыр билдәләй. Был көндө йылы ҡотлау һүҙҙәрен ижади һөнәр кешеләре, сәнғәт хеҙмәткәрҙәре, музей һәм китапхана, мәҙәниәт йорто, ҡала һәм ауыл клубтары белгестәре, художестволы үҙешмәкәр коллективтар ҡабул итә.\nТеги:наградалар«нефтсе» мәҙәниәт һарайыбр мәҙәниәт министрлығы


Уҙған төндә Ҡариҙел районы үҙәгендә сыҡҡан янғын һөҙөмтәһендә 12 кеше урамда тороп ҡалды\nБәлиғ булмаған балалар тәрбиәләүсе ғаилә көскә иҫән ҡалған. Уларҙы утты күреп ҡалған күршеләре уята. Иҡатлы йорт күҙ асып йомғансы күмергә әйләнә.\nҒәҙәттән тыш хәл, төнгө сәғәт икенсе егерме минут тирәһендә теркәлә. Янғынға нимә сәбәпсе булыуы әлегә аныҡ ҡына билдәһеҙ. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса ут мунсанан сығыуы ихтимал. Сөнки ғаилә мунса яҡҡан булған.\nБәхеткә, ғаилә ағзалары янғындан имен-һау ҡотола. Осраҡлы кешеләр уларҙы төндә уятып тышҡа сығара. Бар мөлкәт, шул иҫәптән документтар көл-күмергә әйләнә. Ун ике кеше урамда тороп ҡала.\nБәхетһеҙ осраҡҡа бәйле, бөгөн район хакимиәтендә коллегия ултырышы үтте. Янғындан зыян күргән ғаиләгә ярҙам күрһәтеү мәсьәләһе күтәрелде. Был аңлашыла, Әғләмовтар үҙҙәре лә ҡасандыр ата-әсә ҡарауынан ҡалған ике баланы тәрбиәгә алған.\nӘлеге ваҡытта ғаилә ваҡытлыса мәктәпкә урынлаштырылған. Район етәкселеге яғынан ағас-таш бүлеү, шулай уҡ ярҙамға төбәк эшҡыуарҙарын йәлеп итеү бурысы ҡуйылды.\nЯнғындан һуң Әғләмовтарға туғандары, ауылдаштары кәрәк-яраҡтар менән ярҙам итә. Әммә йортто тергеҙеп, артабан йәшәр өсөн матди сығымдар талап ителә. Әғләмовтар мәрхәмәтле кешеләр ярҙамына мохтаж. Реквизиттары - СБЕРБАНК:


Беларусь инвесторҙары Башҡортостанда йорт һалыу комбинатын төҙөргә планлаштыра // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБеларусь инвесторҙары Башҡортостанда йорт һалыу комбинатын төҙөргә планлаштыра\n14:50, 18 июля 2012 Иҡтисад\nБашҡортостанда Беларусь Республикаһы делегацияһы булды. Өс көнлөк визит дауамында Башҡортостан етәкселеге һәм эшлекле даирәһе менән һөйләшеүҙәр үткәрелде. Шулай уҡ ҡунаҡтар төбәктең төҙөлөш комплексы предприятиеларында булды.\nБеларусь делегацияһы вәкилдәре Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте етәксеһе Владимир Балабанов һәм БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Сергей Афонин менән осрашыу үткәрҙе. Вице-премьер менән осрашыуҙа яҡтар һуңғы йылдарҙа торлаҡ төҙөлөшө өлкәһендәге эшмәкәрлектең төп һөҙөмтәләрен билдәләне.Торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре буйынса Башҡортостан – Волга буйы федераль округында лидерҙар иҫәбендә. Былтыр республикала 2,1 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ сафҡа индерелгән. Беларусь Республикаһында йылына 5 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ төҙөлә.\nБеларусь делегацияһы төҙөлөш комплексы һәм индустрияһы предприятиелары эшмәкәрлеге менән танышты, тип хәбәр иттеләр БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтенән. Улар иҫәбендә — «Сода», «Салауатбыяла», «ГлавБашСтрой», «Трест КПД» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәре, «Компания Грайн» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Лассельсбергер» предприятиеһы һәм «Өфө Инвестиция-төҙөлөш комитеты» муниципаль унитар предприятиеһы.\nБеларусь вәкилдәре Башҡортостанда йорт һалыу комбинатын төҙөргә теләй, ҡеүәте – йылына 100-150 мең квадрат метр торлаҡ. Әлеге ваҡытта Өфө хакимиәте менән «Гомель йорт һалыу комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында һөйләшеүҙәр алып барыла.\nТеги: төҙөлөш,халыҡ-ара бәйләнештәр


Иглинда Башҡортостандың иң яҡшы умартасыһы билдәләнәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nИглинда Башҡортостандың иң яҡшы умартасыһы билдәләнәсәк\n15:09, 23 августа 2011 Иҡтисад\n26 августа Иглинда XI Республика умартасылар конкурсы һәм мәктәп уҡыусылары араһында V «Йәш умартасы» Республика конкурсы үтәсәк. Һөнәри оҫталыҡ конкурсы 95-се һөнәрселек училище нигеҙендә уҙғарыласаҡ.\nРеспублика умартасылар конкурстарын үткәреү Башҡортостанда матур йолаға әүерелгән. Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, умартасылар араһында тәүге республика һөнәри оҫталыҡ конкурсы Дыуан районы Мәсәғүт ауылында «Михайловка» совхозы умарталығы нигеҙендә 1998 йылдың 25 авгусында үткән. Был район умартасылар конкурсын башлап ебәргән дә инде. Тәжрибә туплау, бал ҡорттарын ҡарау технологияларын күрһәтеү, уларҙы үрсетеүҙең яңы алымдарына өйрәнеү өсөн төбәктең иң яҡшы умартасылары йыл һайын бергә йыйыла.\nТеги: ауыл хужалығы, умартасылыҡ, башҡорт балы


Республикала «Салауат йыйыны» фольклор байрамы уҙғарыла // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала «Салауат йыйыны» фольклор байрамы уҙғарыла\n15:51, 9 июня 2015 Мәҙәниәт\nРеспубликала «Салауат йыйыны» фольклор байрамы уҙғарыла Фото: Динар Кәлимуллин\n20 июндә Салауат районында «Салауат йыйыны» фольклор байрамы үткәрелә.\nБайрам йәш быуында үҙ халҡына, тарихи үткәндәргә һөйөү, милли ғорурлыҡ, өлкәндәргә ихтирам һәм хөрмәт тойғоһо тәрбиәләү маҡсатында ойошторола.\nБайрам барышында Байыҡ Айҙар исемендәге призға сәсәндәр бәйгеһе, «Салауат йыйыны батыры», «Сая ҡыҙ», тирмәләр конкурстары буласаҡ. Шулай уҡ милли һәм халыҡ спорт төрҙәре буйынса ярыштар (милли көрәш, бағанала йөрөү, тоҡ кейеп йүгереү, тоҡ менән һуғыш, уҡтан атыу) уҙасаҡ.\nБайыҡ Айҙар исемендәге призға республика сәсәндәр бәйгеһе 16 йәштән өлкән сәсән-импровизаторҙар, рэп башҡарыусылар араһында уҙғарыла. Конкурстың беренсе этабы – ағымдағы йылдың 10 февраленән 10 июнгә тиклем «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге «Шоңҡар» журналы редакцияһы төркөмөндә, икенсеһе 20 июндә Салауат районында үткәрелә. Йомғаҡлау этабында ҡатнашыусылар Байыҡ Айҙар сәсәндең ҡобайырынан өҙөктө һәм үҙҙәре ижад иткән әҫәрҙе башҡара.\n«Салауат йыйыны батыры» һәм «Сая ҡыҙ» исеменә дәғүә иткән йәштәр шәжәрәһен белергә, шиғыр, йыр, бейеү бәйгеләрендә ҡатнашырға, үҙ ырыуының кейем-һалымын күрһәтергә, ҡурайҙа, ҡумыҙҙа йәки башҡа уйын ҡоралдарында уйнарға тейеш.\nБәйгелә ҡатнашыу өсөн ғаризаларҙы 15 июнгә тиклем Өфө ҡалаһы, Зәйнәб Биишева урамы, 17/2, Республика халыҡ ижады үҙәге адресы буйынса ебәрергә кәрәк.


“Бәхетле ғаиләләр донъяһы”\n17 март – Торлаҡ-коммуналь хужалығы һәм халыҡҡа көнкүреш хеҙмәте күрһәтеү хеҙмәткәрҙәре көнө\n2 Ноябрь 2018, 17:02\nҒаилә йылы сиктә-рендә әленән-әле төрлө кисәләр үткәрелеп тора. Шәмбе көнө, каникул алдынан “Ғаилә” Көньяҡ-көнбайыш район-ара үҙәгенең район бүлексәһе “Бәхетле ғаиләләр донъяһы” тип аталған күңелле сара үткәрҙе.\nәр бер килеүсенеойоштороусылар: ошо бүлектең етәксеһе Альбина Ғәзизова, белгестәр Миләүшә Зәйнуллина, Анастасия Коковихина, Алина Афанасьева, “Изгелек шишмәһе” ойошмаһынан Эльвина Кәлимуллина, әкиәт геройҙары Фиксиктар, Оҙон ойоҡ Пеппи һәм ирекмәндәр матур итеп ҡаршы алды, улар килеүселәр үҙҙәрен үҙ өйөндәге кеүек иркен тотһон өсөн сараны бар яҡтан уйлаған. Балалар рәхәтләнеп татлы кәнфиттәрҙән ауыҙ итһә, ҡул эштәренән күргәҙмә ҡуйылған өҫтәл һәр кемде үҙенә тартып тора ине.\nАҡкүл ауылының 10-сы класс уҡыусыһы, ирекмән Радмир Кәримов заманса бейеү башҡарып, был кисәне тағы ла йәнләндереп ебәрҙе. Балалар атай-әсәйҙәр менән бергә айырым бүлмәләрҙә ойошторолған оҫталыҡ дәрестәрендә ҡатнашты. “Матурлыҡ салоны”нда йәш ҡыҙҙар кем уҙарҙан прическа яһатып, биҙәнеп алырға ла ваҡыт тапты. Бында уларҙы ирекмәндәр - Красноусолдың 2-се мәктәп уҡыусыһы Карина Ғәзизова, 3-сө мәктәптән Розалия Зәйнуллина, Башҡорт дәүләт университеты студенткаһы Резида Зәйнуллина апайҙары биҙәнеү серҙәренә өйрәтте. Ижади эш буйынса балалар тоҙло ҡамырҙан әүәләп алған һындарҙы рәхәтләнеп буяп, аҙаҡтан үҙҙәренең ҡулына ҡарап ҡәнәғәт йылмайҙылар. Ҡайһы берҙәре аппликация эшен башҡарҙы. Бәрәңгегә пластилиндан йәбештереп төрлө йорт, урман хайуандарын да эшләнеләр. Епкә сәйлән теҙеп башҡарылған нескә ҡул эштәре лә балаларҙы үҙенә ылыҡтырҙы, хатта бынан уларҙы айырып алыуы ла еңелдән булманы. Балаларға ҡул эштәре менән булғанда арырға ла форсат булманы, тәнәфес яһап, бейеп тә алдылар.\nҒаилә менән килгән әүҙемдәргә Маҡтау ҡағыҙҙары тапшырылды. Табын ауылынан дүрт бала ата-әсәһе Екатерина һәм Филүс Шәйәхмәтовтар балалары – Винер, Нур, Арина, Самираны алып килгән. Шулай уҡ Кәримовтар ғаиләһе лә был сарала үҙҙәренең әүҙемлектәрен күрһәтте.\nШулай уҡ ошо кисәне тулы кимәлдә үткәреүҙә ярҙам иткән “Берҙәм Рәсәй” партияһы етәкселегенә, Илдус Йәнешевҡа, үҫмерҙәр китапханаһынан Зөлфирә Үтәғоловаға, “Әкиәт” балалар баҡсаһынан Әлфиә Ефремоваға ҙур рәхмәт һүҙҙәрен еткерге килә.\nБында килгән һәр кем кисәнән ҡәнәғәт ҡалды. Балалар рәхәтләнеп уйнаны, көлдө, ҡул эштәрендә ҡатнашты. Ойош-тороусыларҙың: “Бындай сараны йышыраҡ үткәреп торорбоҙ”, - тигәнен хупларға ғына ҡала.


Рөстәм Хәмитов Президент шыршыһына килгән балаларҙы ҡотланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Президент шыршыһына килгән балаларҙы ҡотланы\n16:02, 21 декабря 2011 Йәмғиәт\nШаршамбы, 21 декабрҙә, Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында үткән республиканың төп шыршы байрамында Яңы йыл сараларына старт бирелде. Был юлы район һәм ҡалаларҙан 800-гә яҡын балаға Президент шыршыһына билет алыу бәхете эләкте. Улар, тәү сиратта, йәш таланттар, уҡыу алдынғылары, төрлө олимпиадалар, конкурстар, ярыштарҙа еңеүселәр, үҙен йәмғиәт өсөн файҙалы эштәрҙә күрһәткән малай һәм ҡыҙҙар, шулай уҡ хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булған хәрбиҙәрҙең һәм эске эштәр органдары хеҙмәткәрҙәренең балалары.\nЕтеп килгән яңы йыл менән уҡыусыларҙы Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡотланы.\n— Бөгөн был залда бөтә республиканан йыйылған матур, йәш, һөйкөмлө балаларҙың йөҙҙәрен күрәм,— тине Рөстәм Хәмитов. — Президент шыршыһына еңел генә эләгеп булмағанлығын беләм. Бының өсөн һәйбәт эшләргә, уҡырға, тырышырға кәрәк. Беҙҙең республикала белем алырға тырышҡан, һәйбәт уҡыған балаларҙың күп булыуына шатмын.\nБалаларға мөрәжәғәт итеп, Президент уларҙы алда мауыҡтырғыс белем алыу йылдары көтөүен билдәләне.\n— Үҫкәс, һис шикһеҙ, күптәрегеҙ институттарға уҡырға инер. Уларҙы тамамлағас, һеҙ беҙҙә, республикала эшләрһегеҙ. Киләсәктә һеҙгә ҡыҙыҡлы булһын өсөн беҙ заманса яңы заводтар төҙөйәсәкбеҙ, яңы мәғлүмәт технологиялары булдырасаҡбыҙ, киләсәгегеҙ матур, эшегеҙ ҡыҙыҡлы булһын өсөн барыһын да эшләйәсәкбеҙ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Ә хәҙер каникулдар көтә – ял итергә, күңел асырға, уйнарға, спорт менән шөғөлләнергә, ата-әсәләрегеҙҙе ҡайғыртмаҫҡа, сәләмәт, шат булырға кәрәк.\nРеспублика иҡтисад лицейы-интернаты уҡыусыһы Рушан Исламғолов Президент шыршыһында беренсе тапҡыр. Байрамда ҡатнашыуға үҙен лайыҡлы тип һанай. Рушан – йәмғиәтте өйрәнеү, химия, тарих буйынса ҡала һәм республика олимпиадалары еңеүсеһе. Бынан тыш, ул башҡа фәндәрҙән дә яҡшы өлгәшә.\n— Бында электән килергә теләй инем. Бик шатмын. Барыһына ла рәхмәт! – ти Рушан.\nБыл лицейҙан килгән тағы бер уҡыусы Динара Сакаева, олимпиадаларҙа ҡатнашыуҙан тыш, бейеү түңәрәгенә лә йөрөй, конкурстарҙа сығыш яһай, уҡыу йортонда үткәрелгән төрлө файҙалы сараларҙа ла әүҙем ҡатнаша.\nШыршы байрамында ҡатнашыусылар араһында спорт профилендәге 5-се республика мәктәп-интернатынан Резеда Вәхитова ла бар. Ул спортта ҙур ҡаҙаныштарға өлгәшкән. Бөтә Рәсәй, республика, ҡала ярыштары еңеүсеһе. Быйыл августа илдең йыйылма командаһы составында Шотландияла үткән халыҡ-ара мәктәп уҡыусылары уйындарында булып ҡайтҡан.\n— Ял итергә ваҡыт юҡ, — ти Резеда. – Әле еңел атлетика буйынса Магнитогорскиҙа үтәсәк бөтә Рәсәй ярыштарына әҙерләнәм.\nОшо уҡ мәктәптән Павел Старцев иһә ике йыл элек Президент шыршыһына саҡырылыуы хаҡында ғорурланып һөйләне.\n— Ул ваҡытта мин математика буйынса бөтә Рәсәй олимпиадаһында икенсе урын алғайным. Әгәр ваҡытыңды дөрөҫ бүлһәң, спортта ла, уҡыуҙа ла өлгөрөргә була, — тип иҫәпләй Павел. — Мин грек-рим көрәше менән әүҙем шөғөлләнәм, йәйгеһен бөтә Рәсәй турнирында өсөнсө урын алдым. Һөҙөмтәмде яҡшыртырға теләйем. Камиллыҡтың сиге юҡ.\nҠуяндар, бал ҡорттары, пират һәм мушкетерҙар, ҡар бөртөктәре — Яңы йыл кисәһенә бала-саға төрлө-төрлө сағыу костюмдарҙа килгән. Президент шыршыһы — һәр баланың хыялы. Шуға күрә балалар фантазияһында ла сикләүҙәр юҡ. Алмас Ноғоманов бөгөн, мәҫәлән, 2012 йыл символы — аждаһа костюмында.\n— Яңы йылда хыялдар тормошҡа аша, — ти малай.\nБер теләге тормошҡа ашҡан да инде — ул Президент шыршыһына килгән. Тағы бер хыялы бар – табип булырға.\nБалалар сағыу тамаша шаһиты булды. Бейеү номерҙарынан үрелгән спектаклгә балалар хайран ҡалды. Тамашаның төп геройы Урал батыр рус халҡының өс батыры Илья Муромец, Добрыня Никитич һәм Алеша Попович менән бергә Ҡыш бабайҙы, Һомай менән Яңы йылды яуыз Әзрәҡә батшанан ҡотҡара. Уларҙың юлында кәртәләр күп, әммә изгелек һәм дуҫлыҡ бөтә һынауҙарҙы ла йырып сыға. Һәм Ергә Ҡыш бабай һәм Ҡарһылыу менән Яңы йыл килә.\nҺәр беребеҙ Яңы йылда ниндәйҙер мөғжизә, онотолмаҫ сағыу тәьҫораттар көтә. Эмилия Пестрова өсөн әлеге байрам айырыуса үҙенсәлекле.\n— Каникулдарға башҡа ҡалаларҙан күптән күрмәгән ағай-апайҙарым киләсәк. Барыһының да бәхетле һәм сәләмәт булыуын теләйем. Йәнә фотоаппаратлы булғым килә.\nБарыһы өсөн дә был байрам мәңге онотолмаҫлыҡ булды. Ә тамашанан һуң төшкән фотоһүрәт мәңгелек иҫтәлек булып ҡаласаҡ.\nТеги: Яңы йыл, Президент шыршыһы


Йәштәр эшҡыуарлығы мәктәбендә дәрестәр башланды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЙәштәр эшҡыуарлығы мәктәбендә дәрестәр башланды\n9:51, 11 марта 2010 Иҡтисад\nУҙған йылда Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы нигеҙендә асылған йәштәр эшҡыуарлығы мәктәбендә йәнә дәрестәр башланды.\nИке аҙна дауамында юғары уҡыу йорттары студенттары һәм аспиранттары, шулай уҡ үҙ эшен асырға, эшҡыуар булырға ниәтләгән кешеләр бында бизнес-план төҙөргә, бизнес ойоштороу тәртибенә, һөйләшеүҙәр һәм документация алып барырға өйрәнә. Мәктәптә бирелгән белемде йүнсел йәштәр артабан практикала ҡуллана аласаҡ. Сығарылыш уҡыусыларына ағымдағы йылдың 30 мартынан 2 апреленә тиклем үтәсәк Йәштәр фәне көндәре сиктәрендә мәктәпте тамамлауҙары тураһында таныҡлыҡ тапшырыласаҡ.\nОшондай уҡ мәктәптең 18 мартта Өфө менеджмент институты нигеҙендә лә асылыуы көтөлә.\n«Башинформ» агентлығына БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, уҙған йыл эсендә республиканың ҡала һәм ауылдарында 500 кешене үҙ эсенә алған 15 йәштәр эшҡыуарлығы мәктәбе асылған. Әлеге көндә был мәктәптәрҙе тамамлағандарҙың күптәре үҙ эшен уңышлы ойоштора алған.


Бөтә Рәсәй фән фестивале сиктәрендә «Иң яҡшы ғилми эш» конкурсына йомғаҡ яһалды\nРеспубликала 2011 йылдан алып ойошторолған бәйгелә фән донъяһының йәш көстәре ярыша. Быйыл эксперт комиссияһы - Башҡортостан ғалимдары 400-ҙән ашыу ғилми эште ҡабул итә һәм 37-ен еңеүгә лайыҡлы тип билдәләй.\nНоминацияларҙың күп булыуы ла ҡыуандыра. Медицина, гуманитар, физика-математика, экология йүнәлеше булһынмы - өмөтлө йәш ғалимдарҙың барыһы ла үҙ тармағы буйынса тикшереүҙәр алып барыуын, уңыштарға өлгәшеүен дауам итә.\nГөлназ Ишбаева, филология фәндәре кандидаты: «17 декабрҙә яҡлауға сығып, яңыраҡ ҡына филология фәндәре кандидаты булдым һәм конкурсҡа биргән эшемдең йүнәлеше лингвокультурологик нигеҙгә таянылған. йәғги, был эш телде лингвокультурологик күҙлектән тикшереү, мәҙәниәт менән тел менән бәйле рәүештә тикшереүгә арналған».


Фәрештәңдән алда елдермә... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Фәрештәңдән алда елдермә...\nФәрештәңдән алда елдермә... 07.10.2015 // Йәмғиәт\nАвтомобиль яҙмышы кешенеке кеүек: ул тыуа, йәшәй һәм үлә. Ә тормошо, әҙәм ғүмерендәй, бик еңелдән түгел, сөнки мотор-йөрәген туҙҙырырға ла, төрлө “сирҙәр” менән автосервисҡа барып эләгергә лә, юлдағы көсөргәнешлеккә түҙергә лә тура килә. Уның хәүеф-хәтәр тулы юлдан ҡот осҡос тиҙлектә сабыуын да йыш күрәһең, сөнки хужаның әмеренә буйһонмай булмай. Һәм кеше тәҡдиренә оҡшаш тағы бер яғы бар: ул йәшәгән мөхиттең шарттары даими үҙгәреп тора. Бөгөн һүҙ – автомобиль тормошондағы яңылыҡтар тураһында.\n“Фәрештәңдән дә алда елдермә, тиҙлегеңде самалап арттыр...” тип торһалар ҙа, елдәй елеп йөрөйһө килә лә тора. Тик бында шуныһы бар: шәберәк барған һайын маневр яһау өсөн ваҡыт та, мөмкинлек тә аҙая. Тиҙлекте арттырыу ғүмер өсөн генә хәүефле түгел, ә кеҫә яғын да таҡырайта. Ләкин күп кенә водителдәр, хатта стажы оҙайлы булғандары ла, ҡалала тиҙлек сикләмәһен белмәй. Теләһә ниндәй тораҡ пунктында ла автомобиль сәғәтенә 60 километрҙан да шәберәк бара алмай! Ә айырым урамдарҙа ул тағы ла нығыраҡ сикләнгән, был турала юл билдәләре мотлаҡ хәбәр итеп тора.\nРөхсәт ителгәндән тиҙерәк барған өсөн хәҙер ошондай штрафтар янай:\n* Тиҙлекте сәғәтенә 0-19 километрға арттырыу – яза бирелмәй.\n* 20-40 километрға арттырыу – 500 һум штраф.\n* 40-60 километрға арттырыу – 1000 — 1500 һум штраф. Ҡабат шундай күрһәткес менән тотолһаң – 2000 — 2500 һум.\n* 60-80 километрға арттырыу – 2000 — 2500 һум штраф. Ҡабат шундай күрһәткес менән тотолһаң – бер йылға йөрөтөү хоҡуғынан мәхрүм итәләр.\n* 80 километрға һәм унан да күберәккә арттырыу – 5000 һум штраф йәки йөрөтөү хоҡуғынан алты айға мәхрүм итеү. Ҡабат шундай күрһәткес менән тотолһаң, йөрөтөү хоҡуғынан бер йылға мәхрүм итәләр.\nЮл ҡағиҙәләрен боҙған өсөн водитель таныҡлығынан мәхрүм итеүҙәре тураһында йыш ишетәбеҙ. Ләкин уны һәр бер осраҡта ла тартып алып булмай, бының өсөн етерлек хоҡуҡи нигеҙ кәрәк. Был таныҡлыҡтан түбәндәге сәбәптәр арҡаһында ғына ҡолаҡ ҡағырға мөмкин:\n– автомобилгә ялған дәүләт теркәү номерҙары ҡуйыу;\n– үҙ машинаңа законһыҙ приборҙар йәки ҡулайламалар урынлаштырыу;\n– алкоголь йәки наркотик саралар тәьҫире аҫтында йөрөтөү, автомобилде иҫерек кешегә идара итергә тапшырыу, медицина тикшереүенән баш тартыу, юл-транспорт ваҡиғаһы теркәлгәндән һуң алкоголле эсемлек ҡабул итеү;\n– автомобилдә ҡаршы яҡ хәрәкәт һыҙаты буйлап барыу.\nЙәйәү барһаң да – штраф...\nБыйылғы 1 ғинуарҙан алып төнөн ауыл йәки ҡаланан ситтә юл ҡыры буйлап барған йәки юлды аша сығыусы йәйәүленең кейемендә яҡтылыҡты сағылдырған элементтар булырға тейешле. Бындай сағылдырғыс юҡ икән, 1 июлдән алып беҙҙе 500 һум штраф һағалай. Был закон автомобилдәрҙең төнөн юлдағы йәйәүлеләрҙе тапатыуы йышайыу сәбәпле ҡабул ителде. Хәтерләйһегеҙме: биш йыл элек Өфө эргәһендә Булгаков ауылынан Бекетовҡа барған юлда төнгө сәғәт 2-лә һалдаттар колоннаһына ҙур тиҙлектә автомобиль барып менде. Ике йәш һалдаттың ғүмере өҙөлдө, бер нисә кеше госпиталгә эләкте. Тимәк, һәр закон тормош талабынан сығып барлыҡҡа килә.\nАвтогражданлыҡ яуаплылығын мотлаҡ страховкалау шарттары һуңғы осорҙа этаплап үҙгәртелде: 2014 йылда – августа, сентябрҙә һәм октябрҙә, быйыл – апрелдә һәм июлдә. Һуңғы этап быйыл октябрҙә көтөлә.\nЯңылыҡтарҙың күп өлөшө ғәмәлгә инде лә инде:\n* Страховка полисы буйынса түләүҙе алыу өсөн хәҙер фәҡәт үҙ компанияңа ғына мөрәжәғәт итергә кәрәк.\n* Европротокол (юл ваҡиғаһын дәүләт автоинспекторҙарын саҡырмай ғына теркәү буйынса иң күп түләү күләме элек 25 мең һум менән сикләнһә, хәҙер 50 мең һумға саҡлы.\n* Зыян күргән автомобиль хужаһы страховка полисы буйынса үҙ сығымдарын ҡаплатыу өсөн ике юл һайлай ала: 1) аҡсалата түләтеү; 2) техник хеҙмәтләндереү станцияһындағы ремонт хаҡын түләттереү. Страховка компаниялары автомобилдәрҙе полис буйынса ремонтлау тураһында килешеү төҙөлгән автосервистар исемлеген үҙ сайттарында күрһәтергә бурыслы.\n* Быға саҡлы страховкалаусы зыян күргән автомобилде ремонтлау өсөн 30 көн эсендә түләргә бурыслы булһа, хәҙер был осор 20 көн генә тәшкил итә.\n* Страховка компанияһының үҙ бурысын үтәү кимәленә риза булмаһа, зыян күреүсе был компанияға яҙма рәүештә дәғүә белдерә ала. Страховкалаусы уны биш көн эсендә ҡарарға һәм яуап бирергә тейеш. Судҡа бирергә тура килгән осраҡта зыян күреүсегә дәғүә ебәреүен иҫбатларға тура киләсәк, шунһыҙ суд был эште ҡарамаясаҡ.\n* Страховкалаусы агенттарҙың һәм брокерҙарҙың намыҫһыҙ эшмәкәрлеге өсөн хәҙер страховка компанияһы яуап бирә.\n* ОСАГО страховкаһы өсөн түләүҙәрҙең лимиты ла үҙгәрҙе. Хәҙер мөлкәткә килтерелгән зыян өсөн иң ҙур түләү 400 мең һум менән сикләнә.\n* Страховка өсөн түләгәндә деталдәрҙең туҙыу кимәлен билдәләү ҙә үҙгәрҙе. Боҙолған деталь өсөн хәҙер уның хаҡының кәмендә 50 процентын түләү ҡаралған, элегерәк был күрһәткес 20 процент ине.\n* Йыл башынан алып зыянды билдәләүҙең берҙәм методикаһы ҡулланыуға индерелде. Был страховкалаусы менән клиент араһында автомобилде йүнәтеү хаҡы буйынса бәхәсте булдырмау өсөн эшләнә. Деталдәр һәм ремонт хаҡын хәҙер электрон каталог аша асыҡлайҙар.\n* Һаулыҡҡа зыян килтерелгәндә яңы ҡағиҙәләр иң ҙур түләү күләмен 500 мең һум менән сикләй.\n* ОСАГО полистарын хәҙер интернет аша ла һатып алырға мөмкин, был страховка компанияһында сиратта ултырып ваҡыт әрәм итмәү форсатын бирә.\nИҫерек шофер –\nиң яуапһыҙ әҙәм\nБылтыр декабрҙә эскән килеш рулдә ултырған өсөн яуаплылыҡты көсәйтеү тураһында федераль кимәлдә закон ҡабул ителгәйне, ул быйыл 1 июлдән ғәмәлгә инде.\nХәҙер закон алкоголдең организмда 0,16 промилле кимәленә хәтлем булыуын ғына рөхсәт итә. Әммә был күрһәткес приборҙың яңылышыуына юл ҡуймаҫ өсөн генә ҡулланыла, һис кенә лә рулдә ултырыусыға саҡ ҡына эсергә мөмкин тигәнде аңлатмай.\nИҫерек хәлдә хатта беренсе тапҡыр ғына тотолған водителде лә түбәндәге яза көтә:\n* йөрөтөүсе таныҡлығынан 1,5 йылдан алып ике йылға саҡлы мәхрүм ителеү;\n* 30 мең һум штраф.\nТранспортты икенсе иҫерек шоферға йөрөтөргә биреп ҡуйған хәлдә лә был автомобилдең хужаһына ҡарата яза үҙгәрмәй – шулай уҡ 30 мең һум. Таныҡлыҡты ҡабаттан алыу өсөн ул дәүләт автомобиль инспекцияһында имтихан тапшырырға һәм штрафты тулыһынса түләргә тейеш.\nӘ иҫерек хәлдә тағы рулдә тотолған кешегә яза йәнә лә ҡатыраҡ: әгәр ҙә ул быға тиклем дә ошондай ҡылығы өсөн йәки эскәнме-юҡмы икәнлегенә медицина тикшереүе үтеүҙән баш тартыуы һөҙөмтәһендә административ яза алған икән, был юлы уға 200 мең һумдан 300 мең һумға саҡлы штраф йәки ике йылға саҡлы мәжбүри эштәргә йәлеп ителеү янай. Суд уны хатта ике йылға саҡлы иркенән мәхрүм итергә, өс йылға хәтлем билдәле бер вазифаларҙы биләүҙе тыйырға ла мөмкин.\nРулгә эскән килеш ултырыуға ҡаршы көрәштә Белоруссия һәм Латвия тәжрибәһен ҡулланырға тәҡдим итеүселәр ҙә бар: был илдәрҙә иҫерек килеш тотолған шоферҙың автомобилен конфискациялайҙар һәм уны һатыуҙан килгән аҡсаны юлда ошо водитель арҡаһында зарар күргән кешегә түләйҙәр икән. Ҡатымы? Һәр хәлдә – ғәҙел.


Трансаэро авиакомпанияһын нимә көтә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРәсәйҙә ҙурлығы буйынса икенсе урында килгән Трансаэро авиакомпанияһының көнөнә 30-лаған рейсы туҡтатыла. Әлегә пассажирҙарҙы Аэрофлот бортына һәм башҡа һауа юлдары компаниялары самолеттарына алалар. Был 15 декабргә тиклем билет алғандарға ҡағыла. Ошо көндән һуңыраҡ көндәргә алынған билеттарҙы кире ҡайтарырға тура киләсәк. Ә ялға юлланыусыларҙың чартер рейстары Трансаэро бортында башҡарыла.\nРәсәйҙәге иң ҙур авиакомпанияның береһе банкрот хәленә ҡалыуы күп туроператорҙарҙың эшен ҡатмарлаштыра. Шулай ҙа иң ҙур күләм - БиблиоГлобус туроператорына тап килә. Әлеге мәлдә уларҙан ялға юлланған 70 мең турист сит илдә. Ә Башҡортостандан был туроператор аша аҙнаһына 3 тапҡыр 158 кешенән торған чартер рейстары Кипрға, Төркиәгә оса, аҙнаһына бер тапҡыр рейстар Шарм Эль Шейхҡа һәм 10 көнгә бер Хургадаға башҡарыла. Һуңғы бер нисә көндә генә 600-гә яҡын турист ошо рейстар менән ялға осҡан. Улар барыһы ла ваҡытында тыуған яҡтарына ҡайтыр тигән ышаныс белдерә туроператорҙар.\nОктябрь башында сит илдә тотҡартанған рейстар әлбиттә туристарҙың күңеләнә шик һала. Әммә Ростуризм бер кемде лә бәләлә ҡалдырмаҫҡа тейеш,ти юристар.\nТрансаэро компанияһы башлыса туристик агентлыҡтар менән эшләгән авиакомпания. Программалар туристар өсөн уңайлы һәм улар был компания аша чартер рейстары менән ҡуллана ине.\nТрансаэро компанияһы менән юлға сығыусыларға борсолорға урын юҡ кеүек әммә ваҡиғалар барышын күҙәтеп барыу мотлаҡ.


Яуап тотоу (хикәйә)\n18 Февраль 2020, 00:00\nӘллә ниндәй төн булды был – тотош ауылды аңлайышһыҙ шом баҫты. Көслө ел мөрйәләргә инеп олоно, ара-тирә рашҡы тәҙрәләрҙе һылап китте. Төн уртаһы уҙғас, дөһөрләгән, гөптөрләгән тауыштар килде.Ауылдың үрьяҡ осонда йәшәгән Фәхерниса ҡарсыҡтың йоҡосо ҡарт бесәйе ишекле-түрле мыраулап йөрөнө лә, һуңынан ишекте тырнай башланы. Ҡортҡа, ҡурҡышынан үҙе йәш килен саҡта һырыған алама ҡорама юрғанына нығыраҡ уранып, белгән доғаларын уҡыны.Әллә ниндәй төн булды был – тотош ауылды аңлайышһыҙ шом баҫты. Көслө ел мөрйәләргә инеп олоно, ара-тирә рашҡы тәҙрәләрҙе һылап китте. Төн уртаһы уҙғас, дөһөрләгән, гөптөрләгән тауыштар килде.Ауылдың үрьяҡ осонда йәшәгән Фәхерниса ҡарсыҡтың йоҡосо ҡарт бесәйе ишекле-түрле мыраулап йөрөнө лә, һуңынан ишекте тырнай башланы. ҡортҡа, ҡурҡышынан үҙе йәш килен саҡта һырыған алама ҡорама юрғанына нығыраҡ уранып, белгән доғаларын уҡыны.Уға ҡаршы йәшәгән ир уртаһы Миңлехан айғырының сарбайлап кешнәүенә уянды. Таштан буралған һарайға бикләнгән Аҡъял ҡаты тояҡтары менән ҡалын ишекте сапҡылай, донъя йыртып кешнәй бирҙе.– Мәхлүк, ишекте ярып сыҡмаһын. Унан булыр ҙа, – ир шулай уйлап та бөтмәне, шомло гөрһөлдәү зиһенен шаңҡытты.Күкме күкрәне, ерме – айырырлыҡ түгел. Күк тиер инең, ҡыш етеп килә. Ҡапыл бар донъяны тынлыҡ баҫты. Олоп-олоп өрөшкән ауыл эттәре шымып ҡалды. Айғыр ҙа шашыуынан туҡтаны, уның йыш-йыш тын алғаны ғына ишетелде. Хужа өйөнә ыңғайланы. Аҡбай, ғәйепле шыңшып, уның аяғына уралды.– Сөбә, әле генә ҡойроғоңдо ҡыҫа инең. Төндөң был яғында булһа ла йоҡлап алырға кәрәк. Иртәгә байрам түгел дә баһа. Ҡәһәрең, йә ҡары ер өҫтөн япмай йөҙәтә. Аръяҡ төбәктәге бесәнде һаман ташып булмай.Миңлехан, эсе бошоуын ҡалай ҙа баҫырға тырышып, өйөнә йүнәлде. Йоҡоһо үтә ҡаты булды, артыҡ тынысланып киткәнме, таңды үткәреп ебәргән. Юғиһә иртәнге аҙанға тиклем мал-тыуарын тәрбиәләп, мәсеткә намаҙға китә торғайны. Көн яҙға оҡшай, тәҙрәләрҙән иртәнге алһыу яҡтылыҡ сағыла. Урамда йәнә тауыш ҡупты. Ирҙәрҙең борсоулы геүләшеүенә ҡатындарҙың илауы ҡушылғандай.– Ни булған тағы? Әллә һуғыш ҡупҡанмы? – Ир ашығып кейенеп бөтөүгә, тыны бөтөп, ҡатыны килеп инде. Хәлһеҙләнеп, артһыҙ бүкәнгә сүкте, һығылып илап ебәрҙе.– Хәйретдиндең йортон ер упҡан, – ҡатын күҙ йәше аралаш шундай хәбәр һалды.– Нимә, нимә, йүнләп аңлат. Нимә булған, тиһең?– Хәйрүштәрҙе ер йотҡан, тим дәһә, тағы ҡалай аңлатайым, – Ғәлимә йәнә күҙ йәшенә төйөлдө. Иларлыҡ та шул. Хәйретдиндең ҡатыны Сания Ғәлимәгә ылыға, уны яҡын күрә ине.Хәйретдин, ауылса әйтһәк, Хәйрүш улар осонда йәшәй. Йорто ауылдан бер аҙ айырым, Бурлытау аҫтында ултыра. Донъяһы сынъяһау, мунса, мал һарайҙары, лапаҫ ише ҡаралтылары ҡойоп ҡуйғандай. Һыуын да йылғанан ташымай, үҙ ҡоҙоғо бар. Яҙғы ташҡында һыу алырға теләүселәрҙе ҡапҡанан индермәй. Ихатаһы таш ҡойма менән уратылған. Бурлытауҙа ташҡа ҡытлыҡ юҡ. Кешеләр менән аралашмай, йомошҡа йөрөмәй. Булмаған нәмәһе юҡ. Башҡаларға ла йомошон бирмәй. Кешеләр ҙә уға бармай. Бына шул Хәйретдиндең йортон ер упҡан булып сыға. Миңлехан, уйланып, ҡапҡаһынан сыҡты, Бурлытау аҫтына күҙ һалды. Хәйрүштең ғорур күкрәк киреп торған йорто, ысынлап та, юҡҡа сыҡҡан. Таш ҡойма ғына етемһерәп тороп ҡалған.Йыйылып киткән кешеләрҙең тауышы иртәнге саф һауала яңғырап тора. Кемдер ҡойма аша төшөп, урыҫ ҡапҡаны шар асып ебәргән. «Йә, Хоҙайҙың хикмәте, кисә шундай гонаһ шомлоғон күрәһең, тиһәләр, валлаһи, ышанмаҫ инем», – Миңлехан тәүбә итте.Хәйретдиндең алты мөйөшлө йорто ике яҡлап ҡыйыҡлап, кәрниздәре селтәрләп, ҡушылып ябылғайны. Шул йорттан һерәйеп торған торба, ҡыйыҡтың һырты ғына тороп ҡалған. Мөрйәнән ҡатын-ҡыҙҙың хәлһеҙ генә буҙлашҡаны ишетелә. Хужа мейес ауыҙына килде, буғай. Ҡалтыранған, ялыныслы тауыш менән:– Йәмәғәт! – тип өндәште. – Тауыштарығыҙ ишетелеп ҡала. Зинһар, тим, Алла хаҡы өсөн ярҙам итегеҙ! Изгелегегеҙҙе мәңге онотмам, һаҡалым менән ер һеперермен. Тик сығарығыҙ ғына. Лом, балта, һоҫҡос көрәк, арҡан менән ҡоралланған ир-ат ҡурҡыбыраҡ тора. ҡыйыҡ башына баҫып, тупраҡ ырғыта башлау менән тағы ла тәрәнерәккә убылып китеүҙән шөрләйҙәр.– Йә, йәмәғәт, былай ҡарап тороп булмай, – Миңлехан шулай һүҙ башланы. – Һауа ла етмәй башлар.– Бөхилдең Аллаһы иҫенә төшкән, – тип ҡуйҙы тексәйеп торған Кәшәф. – Йотлоҡ йылды бер ус онон ҡыҙғанды. Шул арҡала берҙән-бер улымдан яҙҙым.– Эйе, он, тиһең. ҡыш көнө бер көрәк ҡар бирмәҫ ине, һорап барһаң.– Һанай китһәң... Гонаһтары баҫҡандыр.– Беҙ генә белеп бөтөрөрлөкмө...– Бар донъяһы күктән төшкән кеүек булды бит.– Осон осҡа ғына ялғап йәшә лә кинәт байып кит, имеш.– Эшләп кенә байып булһа, Дауыт әллә ҡасан сереп байыр ине.Миңлехан, кешеләрҙең тағы әллә нимә соҡоп сығарасаҡтарын һиҙеп, көр тауыш менән:– Йә, Аллаға тапшырҙыҡ, – тине лә көрәге менән соҡорға һикерҙе. Уның артынан еткән егеттәр Баязит менән Әлмөхәмәт төштө.– Башлайбыҙ, көт! – Миңлехан торба тишегенә шулай хәбәр һалды.Аҫта илашҡан-сеңләшкән тауыштар баҫылып ҡалғандай.Көтәләрҙер.Йәш, көслө ир-аттың дәррәү эшенән ҡыйыҡ асыла барҙы. Бына оҙаҡламай таҡталарҙы аҡтарып түбәгә төшөрҙәр. Унан инде өй түбәһен асыу ҡыйын түгел. Йорт менән бергә тағы ла төпкәрәк китеү хәүефен оноттолар.– Туҡтағыҙ, Аллаһтың ҡаты ҡәһәре төшмәҫ борон туҡтағыҙ! – Ауыл яғынан аҡ кәзә һаҡалын елгә йәлпелдәтеп, оҙон ҡаҡ кәүҙәһен текә тотоп ашығып килеүсе Мөхәмәтшәриф мулла күренде. Хәҙрәт ныҡ ашыҡҡан, күрәһең, ғыжлап тын ала, күҙҙәре йәмһеҙ аларып киткән.– Һорау юҡ, өндәшеү юҡ, рөхсәт алыу юҡ. Был ниндәй баш-баштаҡлыҡ? Үҙегеҙҙе ер йотмаҫ элгәре туҡтағыҙ, тим дәһә.– Хәҙрәт абзый, шулай күрәләтә харап итәйекме ни?Эш дауам итте.– Бәддоға, бәддоға һеҙгә! – Хәҙрәт ҡулдарының һыртын өҫкә ҡуйып, күккә күтәрҙе. – Хәйретдинде Хоҙай Тәғәлә тиккә орған тип уйлайһығыҙмы? Гонаһтары ер күтәрмәҫлек булғанға упҡынға осҡан бит. Шуны аңламай ҡырталашаһығыҙмы? Уның менән бергә йәһәннәмгә олағығыҙ, әйҙә, – хәҙрәт ҡәһәрле доғаларын уҡый башланы. Халыҡ, ҡото алынып, өнһөҙ ҡалды. Мулланың ҡарғау доғаларынан да ҡурҡыныс нәмә юҡ һымаҡ.– Хәҙрәт, туҡтап тороғоҙ! Сығабыҙ хәҙер.Кешеләр инде тәрәнәйеп киткән соҡорҙан, арҡанға йәбешеп, ашыҡ-бошоҡ сыға башланы. Берәү ҙә өндәшмәй. Мулла ла, доғаһын уҡып бөтмәй, туҡтап ҡалды. Халыҡты илай-илай сыйнап ҡаршы алған, уларҙың ығы-зығыһын түҙемлек менән ояһынан күҙәтеп ятҡан ҙур ҡара эт ҡашҡар кинәт олоп ебәрҙе. Әсенеп олоған тауыш күптәрҙең йөрәгенә ҡапты. Өндәшмәй генә таралыша башланылар.– Һине Ғазраил ҡосағына ташлап киттек, – тип әйтергә кем баҙнат итһен.– Ҡылған гонаһтарыңдан тәүбә ит, иманыңды уҡы, – ишетерҙәрме, юҡмы, мулла шулай әйтеүҙе кәрәк тапты. Ҡәһәрле ерҙе ташлап киттеләр.Торбанан сабырһыҙ тауыш:– Ни эшләп туҡтап ҡалдығыҙ, туғанҡайҙар? Ниңә өндәшмәйһегеҙ? – тип ҡат-ҡат һораны. Яуап юҡ. ҡатын-ҡыҙҙың өмөтһөҙлөккә, ғажизлыҡҡа бирелеп илап ебәреүе ҡайһы бер һаҡ ҡолаҡтарға ишетелмәй ҡалманы.Был фажиғәнән һуң күпме ир-ат төн уртаһында, йөрәге дөпөлдәп, шыбыр тиргә батып, күпме ҡатын-ҡыҙ ҡото осоп баҫлығып уянасаҡ әле.* * *Йорт ҡыйығында күмәк аяҡтарҙың тыптырлауы, көрәк тыҡырлаған тауыштар тынып ҡалды. Хәйретдиндең ҡатыны менән әсәһе Мәрғүбәнең, оло ҡыҙының туҡтауһыҙ илауынан йәне көйҙө, үрһәләнде. Дөм ҡараңғыла аптырап бүрәнәне төйҙө.– Өнөгөҙҙө тығығыҙ, исмаһам. Былай ҙа шартлап барыла, – ул гел дә өйҙәгеләргә шулай тупаҫ, уҫал булды. Шул хәлгә ҡалып та, һаман яуыз булыуынан ояла төшөп:– Илауҙан фәтүә юҡ, – тип өҫтәне. – Шул ғына ҡотортоп алып китте халыҡты. ҡарт кәзә тәкәһе, һаҫыҡ. «Бер осрағанда түбәһенә һуғып ҡуймағас».Мулла менән Хәйретдиндең араһы үҙҙәрен белә башлағаны бирле киҫкен. Береһе: «Иманһыҙ, хәйерһеҙ бәндә, тамуҡ киҫәүе», – тип, уның бар булмышын күреп торған төҫлө булһа, икенсеһе: «ҡарт ишәк, барыһына ла томшоғон тыға, ҡарт ҡоҙғон», – тип, күрә алмай ине.Бәләкәйерәк балалар илап арыны, хәлдән тайып йоҡлап киттеләр, бәлки, һауа ла етмәй, иҫтән яҙғандарҙыр. Әсәй ҡарсыҡ та яҙмышына күндеме, әкрен генә белгән доғаларын уҡыны. ҡатыны ғына килешергә теләмәй, тауышһыҙ ғына илай бирә. Бына ул, бар көсөн йыйып, тәүге һәм һуңғы тапҡыр баш күтәрҙе:– Ниңә һинең яуызлыҡтарың өсөн мине, балаларҙы язалай икән һуң Алла? – тип ҡуйҙы.– Эйе, беҙ ҙә гонаһлы шул. Харам йортта йәшәнек, харам ашаныҡ. Ни эшләй ала инек һуң?!– Ах, бисура, мә, ал! – ир бар көсөнә һелтәнһә лә, тейҙерә алманы.ҡатын урынынан шылып өлгөргәйне.Һуңғы сәғәттәрҙе лә шулай дошман булып үткәреп ебәрәләр бит. Сания балалары араһына инеп ятты, әлегә йып-йылыҡай ғына кесе ҡыҙын ҡосаҡланы. Бала йыш-йыш һулап йоҡлай, йөрәге һүнеп барған шәм кеүек леберҙәп кенә тибә. ҡарсыҡ та, арып, тынды. Ул үҙе яратҡан оло ейәнсәре эргәһендә. Тындылар.Дөм ҡараңғыла, һике ситендә Хәйретдин генә убыр кеүек һерәйеп ултырыуын белә, тештәрен шығырлата. Инде бер нәмә лә эшләй алмай. Кешеләр көрәп асҡан ҡыйыҡ өҫтөн яңынан гөптөрләп тупраҡ баҫты. Торба осо ғына күмелмәгәндер әлегә. Әҙ-мәҙ һауа килеп тора. Мейес һыуынды, өй эсе ҡара һалҡын.Эйе, тереләй гүргә инде Хәйретдин. Бөтә ғаиләһе менән. Ниндәй гонаһтары өсөн? Уларҙың иҫәбе-һаны бармы икән?Атаһы Хәйретдин тип исем ҡушһа ла, бик хәйерле кеше булманы шул. Ана, ул ун-ун бер йәштәр тирәһендәге малай. Үҙенең шул ваҡыттарын бик яҡшы хәтерләй. Ташып торған көсөн ҡайҙа ҡуйырға белмәй үрһәләнә. Үҙенән бәләкәйерәктәрҙе ҡыйырһытырға тиһәң, уны ҡуш. Ата-әсәле балалар бирешмәй. «Атайыма әйтәм», – тип ҡайтып китәләр. Биш-алты йәшлек сағынан етем ҡалған Дауытҡа өлөш ныҡ төшә. Былай ҙа онотҡанда бер генә уйнарға сыҡҡан малай туҡмаҡ ашап ҡайтып китә. Үкһеҙ етемде Мөхәмәтшәриф мулла үҙенә малайлыҡҡа алған. Уның көнө мал-тыуар ҡарап үтә, кисен мал өйөнә инеп йоҡлай. Ғаилә өҫтәленән ҡалған аҙыҡ-түлекте ашай, мулла малайҙары туҙҙырған кейемде кейә.Дауыт алты йәшенән ун алты йәшенә етте. Бер көн күрше ауыл муллаһы Мөхәмәтшәрифкә ҡунаҡҡа килгәндә юлда үлгән хәйерсе Шаҡайҙы таба. Исеме Шаһғәле булһа ла, хәйер һорап көн иткән һуҡыр кешене кем тулы исеме менән атаһын? Уны етәкләп йөрөткән етем ҡыҙ Ниса өшөп-ҡатып илап ултыра. Тере йән эйәһе бит, санаға ултыртып алалар. Мал өйөнә индереп йылытып, ашатҡандан һуң оло абыстай күрә: ҡыҙ арыу ғына, хәйерселектә йөрөһә лә, төйөрөм генә. ҡыҙҙы мунса индертә, бетен таҙарттыра. Мулланың кесе ҡатынында йәш сағындағы әйберҙәре була. Кейендергәс, апаруҡ ҡыҙ килеп сыға.Гөлсафа абыстай ғаиләлә иренән ҡала баш, күп мәсьәләләрҙе үҙе хәл итә. «Теш һындырып килеп ингән малды әрәм итеп булмай, – тип уйлай. – Ана, Дауыт буй еткән, тәртипле егет». Ун ике йәшлек Нисаны ун алты йәшлек үҫмер менән никахлаштырып ҡуялар. Ике етем шулай егеттең атаһынан ҡалған өйөндә йәшәп китә. Көндөҙ икәүләп мулла йортонда хеҙмәт итәләр. Үҫеп етеп, бала тапҡандан һуң, Ниса ғәләмәт һылыу ҡатынға әйләнде. Берәй аҫыл зат нәҫеленән булғандыр, ауылдағы берәүгә лә оҡшамағайны ул.Ерән шайтан Хәйретдин, ҡара һылыу Нисаны күреп, шаҡ ҡатты, үлеп ғашиҡ булды. Үрле-ҡырлы һикерер хәлгә етте. Ни эшләһен, ике ғаилә лә никахлы, шәриғәт хөкөмө ҡаты. Ниса бик әҙәпле ҡатын, кем миңә күҙ һала, тип аңдып йөрөмәй. Түлле лә булып сыҡты. Дауыт өйөндә тубырлашып ҡара тубырсыҡ кеүек малайҙар үҫә. Хәйретдиндең ерән баштары тик ҡыҙҙар ғына.Дауыт менән Ниса, бала үҫтерәбеҙ, тип яҙын ҡошсоҡтарына ем ташыған ҡоштар кеүек бәргеләнә. Ниса кешеләргә киндер һуға, көнө-төнө орсоҡ иләй, етеш ғаиләләргә йорт йыуа. Йәй, емеш мәлендә, көйәнтәләп емеш йыйып, урыҫ ауылы Ямашҡа алып барып һата. Емешкә яңғыҙ йөрөй. Башҡа ҡатындар кеүек, һағыҙ сәйнәп, ғәйбәт һөйләп, бер көтөү булып еләккә йөрөр самаһы юҡ уның.Хәйретдин уның шул ваҡытын самаланы. Салғыяғулда баш күтәрмәй еләк йыйғанда барып баҫты. Меҫкен ҡатын ни эшләһен, йәнемде генә ҡыймаһын, тип ҡурҡты. Был ваҡиға тауышһыҙ үтте. Туғыҙ ай үтеүгә Ниса йәнә бер малай тыпылдатты. Кендек инәһе Фәхерниса: «Әстәғәфирулла, был балаң баҡыр башлы бит», – тип ҡысҡырып ебәргән, имеш. Ерән баш Заһир Дауыттың ҡара сәүкәләре араһында ғәләмәт сая, уҫал булып үҫеп килә ине.Хәйретдин күрә йөрөй: малай уныҡы. Уртын ҡыҫа, тешен шығырлата, Хоҙай ир баланы унан йәлләне, уның орлоғон ҡыутомшоҡ Дауыт ояһына алып барып һалды. Урлап алып ҡайтып булмай, ҡәһәр һуҡҡыры!..Ул көн Хәйрүш Йүкәле төбәктән бесән алып ҡайтып бара ине. ҡарамалы ташлығында малайҙар һыу инә. ҡараһа, Дауыттың ташбаштары. Муйылға килгәндәрҙер инде.Был урында Әй ғәйәт мәкерле. Һай ғына булып алдандырып алып бара ла, кинәт упҡын хасил була. Түбәнгә, урғылып ятҡан өйрөлмәккә ҡаҙалып бараһың да төшәһең. Сыр-сыу килгән малайҙар кинәт шып-шым булып ҡалды. Ул арала сар-сор килеп илаша ла башланылар.– Заһир өйрөлмәккә барып төштө.Хәйри ишетә, эш шәптән түгел. Йөк башынан һикереп төшөп, һыуға сумып, малайҙы ҡотҡарыу уның кеүек көслө ир өсөн бер ни ҙә тормай. «Миңә булмағас, уларға ла булмаһын, ҡаҙалһын, әйҙә! Йәнемде көйҙөрөп, күргән һайын йөрәкте ашап йөрөй ине». Ул, ярҙам һораусыларҙы ишетмәмешкә һалышып, атын ашыҡтырҙы.«Атай, атай, тим, – еп-ерән сәсле, ҡыҙғылт йөҙлө һипкелле малай уны тартҡылай, – ниңә мине ҡотҡармайһың? Минең үлгем килмәй ине лә».«Уф, өнмө, төшмө был? Эйе, ул һаташа. Һаташырһың да, шундай көнгә төшһәң. Ләә илаһи иллә аллаһ, ләә илаһи иллә аллаһ. Ғәфү ит, балам! Ғәфү ит, Ниса! Булып үткән ваҡиғанан һуң яңғыҙың йөрөмәҫ булдың. ҡурҡып ҡалдың, иҫең әйле-шәйле булған ваҡыттарың да булып алғас, Фәхерниса ҡарсыҡ үҙеңде ҡот ҡойоп ҡына һауыҡтырып алған».«Һуң инде, һуң. Һуңланың. Әҙерәк кенә алдараҡ тәүбә итеү кәрәк ине. Хәҙер мең ҡат үкенһәң дә, уҡынһаң да, ғәфү ителмәҫһең». Быныһы кем тағы?Ана, ул етеҙ аты ҡоҙғондо егеп, ҡоро ҡарама тейәп ҡайтып бара. ҡыш башы, ҡырпаҡ ҡар төшкән. Унан алда китеп барған яҡшы кейемле, ҡупшы кәүҙәле йәш кеше юл ситенә сыҡты, туҡтап сәләм бирҙе. Бәй, был Фәхернисаның бер бөртөк улы Нурислам да баһа. ҡайҙалыр алтын сыҡҡан яҡтарҙа зимагурлыҡта йөрөй тиҙәр ине. ҡара һин уны, ҡупшы хәлфәме ни? Буҫтау бишмәт, күн итек кейеп ебәргән. Башында – ситтәренә ҡама тотолған ҡырпау бүрек. Нурислам тимәҫһең, бай улы.– Йөк ауыр түгел, утын ҡоро, ултыр әйҙә, – Хәйрүштең ҡыҙыҡһыныуы еңде. – Байыныңмы әллә, елле күренәһең?Егет ҡәнәғәт йылмайҙы, былай ҙа сибәр йөҙө яҡтырып китте. Эсендәге шатлығы әтәс булып ҡысҡыра, кем менән уртаҡлашырға белмәгәндә, ауылдашы осрап ҡуйҙы.– Алтын приискыһында эшләй инем бит инде. Хыялым берәй самородок табыу ине. Теләгем ҡабул булды бит, әй. Өйгә ҡайтып инерҙән алда, муллаға хәйер бирергә ниәт.– Алтын таптыңмы ни?– Таптым, тип әйтһәм, аҙ булыр. Йоҙроҡтай самородок! Хужа минән былай шатланды. Үҙ ҡулы менән сумырып аҡсаһын тотторҙо! Алла бойорһа, бик яҡшы ат алырға, арба-сана йүнәтергә кәрәк. Йорт һалып инермен. Әсәй ҡарсыҡ олоғайған көнөндә рәхәт сигеп ҡалһын.Был хәбәрҙе ишетеп, Хәйрүштең күҙе тонғандай булды, башы шаулап китте. Әлегә тиклем эсендә шым ғына ултырған шайтаны ҡотороп баш күтәрҙе. «Форсатты ысҡындырһаң, шыр тиле булырһың. Ана, балтаң утын араһына ҡыҫтырылған, үрелеп кенә ал да, аңшайып, ауыҙын йырып килгән Нурисламдың түбәһенә төшөрәһең. Бөттө-китте, вәссәләм. Кем белә, кем күрә?!» Күҙе аҡайып киткән егет: «Ағай, ни...» – тип тә әйтеп бөтөрә алмай ҡалды, йөк өҫтөнән әйләнеп барып та төштө. Хәйретдин был ваҡыт Әрҙәнәғул йырынына еткәйне, атын яра-яра шунда инде лә китте. Яҙын тауҙан шаулап ағып төшкән ҡар һыуҙары тәрән соҡорҙар хасил иткән, эре таштарҙы ҡуптарып сығарған. Енәйәтсе төпкөлгә инде, тәрән соҡорҙо һайланы. Яҡшы бишмәт менән күн итектәрҙе һалдырҙы. Эстәге кәзәкәйгә тейеп торманы. Егетте соҡорға төртөп төшөрөп, таштар менән баҫтырҙы. ҡоҙғон соҡорлоҡ, һыу ағыҙырлыҡ булмаһын, тип ныҡлап тырышты.Аҡса бишмәт сабыуҙарына, арҡа, күкрәк тәңгәлдәренә эслек аҫтына һалынып, яҡшылап һырып тегелгәйне. Хәйрүштең ҡомһоҙлоғонан йөрәге дөпөлдәне, былай уҡ булыр, тип уйламағайны. ҡан аҡҡан урындарҙы таҙартты, сананы ҡырыштырҙы. Көҙгө эңерҙә генә ҡайтып инде. ҡарсыҡтың ҡарт көнөндәге берҙән-бер өмөткенәһен ҡыйҙы.Шул аҡсаға алты мөйөшлө йорт, урыҫ ҡапҡа, өр-яңы ҡаралты-ҡура теҙҙе. Дыуан баҙарына барып, ажғырып торған нәҫел айғыры һатып алды.Эйе, һәр нәмә, һәр ҡылығың өсөн яуап бирергә тура килә икән.Бынан бер аҙна элек кенә берәйһе Хәйрүшкә шулай тип әйтһә, хахылдап көлөп кенә ебәрер ҙә, берәй һүҙ өндәшеүҙе кәрәкһеҙ һанар ине.Харам аҡсаға һалынған йорт уның ҡәберенә әйләнде. Бер үҙе генә түгел бит әле: балаларының, ҡатынының ни ғәйебе бар? Санияһы бер һүҙ әйтмәй, ҡурҡып ҡына йәшәне.«Ағай, ағай! Теге ваҡыт ниңә генә мине үлтерә һуҡманың икән? Баш һөйәге үтә ҡалын булғанмы, һин ашыҡҡанһыңмы, балта тирене генә яралаған. Мин бит ҡабат-ҡабат иҫемә килдем. Ташты ныҡ өйгәйнең, һис ярып сығырлыҡ булманы, хәл дә бөткәйне. Алтын соҡоғанда таш баҫмаһын тип ҡурҡа инем, барыбер тереләй күмелдем. Хәҙер үҙең дә минең хәлемдәһеңме инде?» – Нурислам уны быуа башланы. Юҡ, ул түгел, буғай, яланғас баш һөйәге, тештәре ыржайған. Ғазраил бит. Хәйретдиндең йөрәгенә үткер хәнйәр ҡаҙалғандай булды, ул һуңғы тапҡыр тартышты ла тынып ҡалды...ҡыш үтте, тағы гөрләп яҙ килде. Ауылда ғибрәтле хәлдәр булып, йәнә халыҡты хайран итте.Миңлехандың ҡатыны күңелендә һаҡлап йөрөткән серен иренә лә, бүтән күрше-күләнгә лә һөйләне. Хәйретдиндең ҡурҡып ҡына көн иткән ҡатыны, ире утынға, бесәнгә китһә, ашығып ҡына Миңлехандың ҡатынына килеп китә торған булған. Серҙәре береккән. Шул Сания килгәнендә бышылдап ҡына шундай хәбәр һөйләгән: «Эңер ҡуйырғас ҡына утындан ҡайтты, ҡайһы бер ағастарға ҡан йәбешеп туңғайны. Ул утындарҙы тиҙ үк бысып өйҙөк. Бер көн баҙға төшһәм, шығырлап торған өр-яңы күн итек ята. Тотоп ҡараһам, эсе тулы эре аҡса. Толоп аҫтына әллә ниндәй яҡшы бишмәт йәшереп ҡуйған. Ул кейемдәрҙе үҙе кейеп торманы, ҡайҙалыр алып барып һатты».Тимәк, Хәйретдин кеше үлтереп, аҡсаһын алған. Ул ғына нимә? Матур май айында Миңлехан уҫаҡ ағасынан кәртәлек ағас йыҡмаҡсы булып, Әрҙәнәғулға бара. Үлән оҙонаймаған, һыу юлы, эре-эре таштар шөйлә күренеп ята. Элек соҡор булған урында кесерәк күбә дәүмәле итеп таш өйөлгән. Тирә-яҡты баш бармағы кеүек белеп-күреп йөрөгән Миңлехан аптырап китә. Таш күбәне аҡтарып ташлай. ҡараһа – кеше һөлдәһе. Баш һөйәгендә теҙелеп торған ап-аҡ тештәренә ҡарап, үлектең йәп-йәш кеше булыуын тоҫмаллай.Туҡта, иң алдағы ике теш шул тиклем таныш: бер теш икенсеһен ҡаплай биреп үҫкән. Миңлехандың күҙ алдынан уға йылмайып ҡарап торған малай йөҙө сағылып үтә. Белмәй буламы, күрше генә үҫкән егет – Нурисламдың башы бит был!Һуңлап булһа ла, йыназа уҡып, бисараның һөлдәһен яңынан ер ҡуйынына һала. Сереп бөткән кейем ярпылары араһынан алтын ялатылған ҡуш көмөш сулпы, бик затлы беләҙек, алҡа, йөҙөк килеп сыға.Инде ҡайтып етеп, тыуған тупһаһына аяҡ баҫырға насип булмаған меҫкен егеткә. Миңлехан Нурисламдың бүләктәрен әсәһенә алып бара. Фәхерниса ҡарсыҡ аптырамаған, илар йәштәрен илап, яҙмышына күнегеп бөткән инде. «Ат башындай алтын табып, яуыз кеше ҡулынан үлеүе төшөмә әллә нисә инде, – тигән. – Мосолманса күмеүеңә рәхмәт», – тип әйтеп, йөҙөк менән һырғаны кире ҡайтарған. ҡуш сулпы менән беләҙектең дә хужаһын тапҡан. Ул күрше ауылға кейәүгә сығып, инде ике бала үҫтереп ятҡан Һандуғас булған.Ауыл халҡы Хәйретдингә йәнә ҡәһәр уҡыны.


Уҙған төндә республикала теркәлгән янғындарҙа дүрт кешенең ғүмере өҙөлгән - Bash.News\nУҙған төндә республикала теркәлгән янғындарҙа дүрт кешенең ғүмере өҙөлгән\nУҙған төндә республикала теркәлгән янғындарҙа дүрт кешенең ғүмере өҙөлгән https://bash.news/news/106315_uan_tnd_respublikala_terklgn_yanyndara_drt_keshene_mere_lgn\n25 сен 2019, 21:43\nАуырғазы районының Ташлыкүл ауылындағы янғын төнгө 11-ҙән һуң сыға. Ҡотҡарыусылар килеп еткәндә йортто тулыһынса төтөн баҫҡан була. Ярты сәғәт эсендә ут һүндерелһә лә, емереклектәрҙе таҙартҡан саҡта 1963 һәм 1966 йылғы ирҙәрҙең кәүҙәләре табыла.\nЯҡынса ошо уҡ ваҡытта Хәйбулла районы Бүребай ауылында ла ут сыға. Янған йорттоң түбәһе емерелеп төшә. Һөҙөмтәлә, 1978 йылғы ир вафат була, йәнә бер кеше дауаханаға оҙатыла. Йылайыр районының Юлдыбай ауылында төн уртаһында сыҡҡан утты һүндереүҙә 14 кеше ҡатнаша. Шулай уҡ 1963 йылғы ир һәләк була.\nӘле өс янғындың да сәбәптәре асыҡлана. Белгестәр тағы ла бер тапҡыр көндәрҙең һыуытыуын иҫәпкә алып, Башҡортостан халҡын йылытыу ҡоролмалары менән файҙаланғанда һаҡ эш итергә саҡыра.\nФәрит Ғүмәров, Башҡортостандың ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы: “Республикала йылытыу миҙгеле башланды. Был осорҙа граждандар хәүефле йылытыу саралары ҡуллана. Йортоғоҙоо йылытҡанда янғын сығармаҫ өсөн ҡулдан яһалған электр ҡорамалдарын, төҙөк булмаған мейестәрҙе ҡулланмағыҙ. Йылыныр өсөн газ плитаһын тоҡандырмағыҙ”.\nӨфөлә ер убылған\nБлаговещен районында "Полиэф" предприятиеһының химик ҡалдыҡтарын тотоп тороусы ике метрлы нығытма барлыҡҡа килде


Ҡытай студенттары ҡышты нисек үткәрә? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n11 февраля 2020 — 20:52 ГТРК «Башкортостан»\nӨфө нефть техник университетында 50-гә яҡын Ҡытай студенты уҡый. Берәүҙәре яңы йыл каникулдарына ҡайтып өлгөрһә, икенселәре оҙайлы ялды башҡалала үткәрергә мәжбүр. Тыуған яҡтарына ҡайтып киткәндәр әлегә өйҙәрендә ҡалған. Өфөлә Ҡытай студенттары уҡыуҙарын дауам итә. Хэйнан виләйәтенең Пуян ҡалаһынан Пэн Цзин менән хәбәрсебеҙ осрашты. Өфө нефть-техник университетында уҡыған Ҡытай студенттарының күбеһе ҡышҡы каникулда тыуған яғына ҡайтмаған. 5-се курста уҡыған Пэн Цзин беҙҙе асыҡ йөҙ менән ҡаршыланы һәм тыуған яғынан алып килгән йәшел сәй менән һыйланы.\nЦзин Ҡытайҙың төнъяғынан — Хэйнан виләйәтендәге Пуян ҡалаһынан. Ҡышҡы каникулды Өфөлә үткәреүенә артыҡ үкенмәй, алыҫ юлға 2-шәр тәүлек ваҡыт китә, ти ҡыҙ. Магистратурының икенсе курсында белем алған ҡыҙ әле диплом эшен яҙа. Шуға күрә ял көндәрендә лә уның ваҡыт яғы бик тығыҙ.Цзин беҙҙең менән бер аҙ аралашҡас, университетҡа лекцияға юлланды. Беҙҙең ҡышҡы һалҡындарға ул күптән күнеккән. Өфө нефть-техник университетында 1 мең ярым сит ил студенты уҡый, уларҙың 41-е Ҡытай халыҡ республикаһынан. Рус телен бөтөнләй белмәй килгән ҡыҙҙар һәм егеттәр ҡатмарлы предметтарҙы рус телендә өйрәнә.\nЦзин үҙенә ҡатмарлы һөнәрҙәрҙең береһен һайлаған. Торба үткәреүсе транспорт факультетын тамамлағас, тыуған яғына ҡайтып инженер булып эшләйәсәк. Әле иһә ул яҡындары өсөн борсола, лекцияларҙан һуң ятаҡҡа ҡайта һалып видеобәйләнешкә сыға.Ҡытайҙа карантин сәбәпле мәктәптәрҙә каникулдар оҙайтылған, кешеләр өйҙән эшләргә мәжбүр. Цзин Пэн быйыл май айында уҡыуын тамамлай һәм ҡулына диплом аласаҡ. Был ваҡытҡа тыуған иленең сир афәтенән ҡотолоуына ышана.


866 өлөшсөнөң хоҡуғын тергеҙеләсәк | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n05 августа 2020 — 11:42 ГТРК «Башкортостан»\nӨлөшсөләрҙең хоҡуҡтарын яҡлаусы федераль фонд республикала проблемалы йорттар төҙөлөшөн финанслаясаҡ. Улар Иглин районында урынлашҡан. Республика етәксеһе Радий Хәбиров рәйеслегендә үткән “Төҙөлөш сәғәте”ндә ошо мәсьәлә тикшерелде. Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе билдәләүенсә, киләһе ике айҙа төҙөүселәр “Яңы Булгаково” торлаҡ комплексында ике йортто файҙаланыуға тапшырасаҡ. Бынан тыш, федераль фонд Башҡортостандан тағы ла 16 ғариза буйынса ыңғай ҡарар сығарған. Был иһә 866 өлөшсөнөң хоҡуғын тергеҙергә ярҙам итәсәк.


Александр майҙаны (Өфө) - Википедия\nАлександр майҙаны (Өфө)\nАлександр (Профсоюз) майҙаны ҡаланың Ленин районында Мостай Кәрим урамы менән Карл Маркс урамы араһында урынлашҡан.\nАлександр майҙаны Өфөлә тарихи майҙандарҙың береһе булып тора. 1819 йылда ул архитектор В.Гесте тарафынан классицизм стилендәге биналар ансамбле төрө һымаҡ проектлана. Александр майҙаны һәм унда урынлашҡан Александр сиркәүе Өфөнөң төньяҡ-көнбайыш өлөшөндәге Приют майҙаны һәм Раштыуа- Богородский сиркәүенән айырмалы рәүештә архитектура доминантаһы булырға тейеш була.\nАлександр сиркәүе тәбиғи убала төҙөлә, әммә ҡаланың даими булмаған төҙөлөштәре арҡаһында майҙан башҡа майҙандарға ҡарата ассиметрик урынлаша, ә Александр урамы (хәҙер Карл Маркс урамы) майҙанды ярым түңәрәк урап үтә.\n1840 йылда майҙан эргәһендә ғибаҙәтхана һәм Өфө сик батальонының ике ҡатлы ике корпусы төҙөлөп бөтә. Шул ваҡытта уҡ майҙан Казарма майҙаны тигән исем ала. Унда халыҡ алдында енәйәтселәргә үлем язаһы үткәргәндәр.\nӘлеге ваҡытта майҙандың ҡиәфәте тулыһынса үҙгәрҙе. Иҫке биналарҙан тик казармалар тороп ҡалды, Александр сиркәүе һүтелде, майҙан эргәһендә яңы биналар төҙөлдө, шул иҫәптән иҫтәлекле урын — Профсоюз Йорто. Профсоз Йорто буйынса урам Профсоюз майҙаны тип атала.\nӘлеге ваҡытта майҙанда сквер эшләнгән, уның менән йәнәшә юғары комфортлы күп ҡатлы торлаҡ биналары төҙөлгән.\nRetrieved from "https://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Александр_майҙаны_(Өфө)&oldid=818604"\nThis page was last edited on 7 July 2018, at 13:32.


12 февраля 2018 — 16:05 ГТРК «Башкортостан»\nИнгушетияла террорға ҡаршы махсус операция барышында ике террорсы юҡ ителде. Рәсәйҙең террорға ҡаршы милли комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, уларҙың береһе “Ислам дәүләте” яғында һуғышҡан. Террорсылар йәшәгән урында ике автомат, боеприпастар, шарталтҡыс тултырылған билбауҙар һәм гранаталар табылған.\nФранцияның оборона министры Флоранс Парли Сүриә ғәскәрҙәренең Көнсығыш Гутала химик ҡорал ҡулланыуына дәлилдәр юҡ, тип белдерҙе. Быға тиклем Франция дипломаты Ле Дриан һөжүм ойоштороуҙа Сүриә етәкселеген ғәйеләгәйне.\nМәскәүҙә Пхенчханда Ҡышҡы олимпиадала сығыш яһаусы спортсыларҙы яҡлап күләмле флешмоб ойошторолдо. Акцияла ҡатнашыусылар өс төркөмгә бүленде. Уларҙың һәр береһе Рәсәй флагы төҫтәренә буялған ҡағыҙҙы баш осона күтәрҙе.\nҠытайҙа автомобилдәр ҡуйыу урынында үҙенсәлекле авария теркәлә. Икенсе ҡатта аҡ төҫтәге машина водителе стенаны емереп урамға сығып оса. Ике кеше йәрәхәтләнгәнә. Водитель был аварияла мин түгел, телефон ғәйепле тип белдергән.


Пичинч Осрашты, һәм Был етди мөнәсәбәттә. - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nСовместимость партнерлыҡтың мөһим роль уйнай. Иң реаль мөнәсәбәтен ыңғай үҫеш Тенденциялары танышыу сайты табып бирҙе Күтәреү-эйе. Совместимость өсөн һәр кеше бушлай Был сайтында баһа биреп китте. Бөтә уңайлыҡтары өсөн, перечисли сайттар, Етди мөнәсәбәттәрҙе яңы кимәлдә булдырырға Өсөн онлайн-бушлай таныша. 50 йыл баҫа. Давной-ОЛКАШ күптән булып, уларҙың Тормош популяр юмор хисе юраусы. Мин, ҡатын-ҡыҙ өсөн мин Тормош өсөн ярата. Был икмәкте. 52 ярата ир-егеттәрҙә 40 Йыл булырға тейеш. Әммә уның барлығын беләм һәм Ышана, үҙе тураһында артыҡ юғары сәләмләне. Шулай матур пар менән ҡатын-Ҡыҙы 35 йыл 37. Шулай уҡ 5 йыл булһа, Икенсенән беҙҙең өсөн. Йәки бының өсөн: һаулыҡ-физик Күнегеүҙәр, зарарлы ғәҙәт, интеллектуально үҫешә, Йәш кеше юғары белемле. Ҡалған менән хат алышырға кәрәк. Шулай уҡ теләп яуап бирҙе, Ир-егеттәрҙең, ғәҙәте зарарҙы аҡыллы, Яҡшы хәрби иҫке, ғаилә. Сәләм барлыҡ, һәм мин уларҙы Нормаль нормаль кешенең ихтыяждарын теләге Менән зарарланмаған. Яҡшы ваҡыт үткәрергә. Зинһар, минең һорауға яуап биреү Һәм үҙ-ара яҙа Пичинч Пантовидеочить совместимость һәм мөмкинлектәрен иҫәпкә Мин кеше һәм башҡа эйе, Интернет менән.\nАбсолют беҙҙең бөтә хеҙмәттәр бушлай таныша.\nАбсолют бөтә хеҙмәттәр бушлай таныша.\nТанышыу сайты Түләүһеҙ ҡытай Халыҡ республикаһы\nGlaonna Teileafóin saor In aisce Agus grianghraif Gan chlárú Dating\nөлкән ҡатын-ҡыҙҙарҙы таныштырыу видео ир-аттар өсөн етди мөнәсәбәт менән таныштырҙы. рулетка менән телефон ч ҡала менән танышты етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн сайтҡа теркәлгән таныштырҙы. таныш булмаған теркәлгән видео чат теркәлгән телефон менән фото менән танышты 18 онлайн ч рулетка ҡыҙ менән видео чат


Линус УМАРК, “Салауат Юлаев” командаһы һөжүмсеһе: “Беҙ киләһе Гагарин кубогын яулаясаҡбыҙ”\n3 Август 2019, 23:20\nӘлеге ваҡытта Финляндияла күнекмәләр уҙғарған юлаевсылар легионеры шулай тип яу һалып, әйткән һүҙенә ышанырға әйҙәне.\nӘ нишләп ышанмаҫҡа ти?.. Швеция хоккейсыһы шулай тигәс, бәлки, ысынлап та беҙҙең команда яңы үр яулар. Былтыр бит улар күптәрҙең нервыһын ҡаҡшатты. Плей-оффтың беренсе әйләнешендә “Металлург”ты – 4:2, аҙаҡтан “Автомобилист” уйынсыларын 4:1 иҫәбенә еңеп, “Авангард”ҡа ғына биреште. Уны ла үтер ине, хәле генә етеңкерәмәне.\nУмарк үҙе генә плей-оффта 17 осрашыу уҙғарып, 18 тапҡыр гол индереүҙә булышлыҡ итә. Команда капитаны Григорий Панин әйтмешләй, КХЛ-да Умарк һымаҡ уйнаусы юҡ, тиерлек. Ул үҙе физик яҡтан бәһлеүән дә түгел, ә бына шул виртуоз техник уйыны менән дәғүәсенең биш уйынсыһын үтә ала. Ул боҙҙоң сантиметр түгел, ә миллиметрына тиклем иҫәпләп, дөрөҫ пас бирә. Ә инде Хартлиға (Теему Хартикайненды шулай тип йөрөтәләр) күптән башҡорт телен өйрәнеп, Салауат Юлаев һәйкәле янында йәшәргә кәрәк. Өфөлә уның һымаҡ оҙаҡ ваҡыт уйнаған хоккейсы юҡ. Уларҙы беҙ хоккейҙың космонавтары тип йөрөтәбеҙ.\nФото: ХК "СЮ"