Хаҡлы ялдағы һәр кем хаҡында хәстәрлек\n1 Октябрь 2018, 12:06\n1 октябрҙә Халыҡ-ара оло йәштәгеләр көнө билдәләнә Рөстәм ХӘМИТОВ, Башҡортостан Республикаһы Башлығы:— Пенсия йәшенә етеүселәргә ярҙам итергә кәрәк. Баш- ҡортостанда пенсионерҙар һәм ветерандар өсөн ҡаралған республика кимәлендәге барлыҡ льготалар һаҡланасаҡ. 2019 йылға күҙалланған дөйөм сумма яҡынса 4,5-5 миллиард һум тәшкил итә. Бының өсөн бюджетта аҡса бар. 55 йәште үткән ҡатын-ҡыҙҙарға, 60 йәштән оло ир-егеттәргә тәғәйен барлыҡ ташламалар ғәмәлдә ҡала.\nБыл көн айҡанлы хәйриә акциялары, байрам концерттары, экскурсиялар, күргәҙмәләр, күңел асыу кисәләре һәм сәй табындары ойошторола, оло йәштәгеләрҙең хоҡуҡтарын яҡлауға йүнәлтелгән саралар үтә. Барыһы ла өлкән быуынға хөрмәт-ихтирамын күрһәтеп ҡалырға ашыға.\nБашҡортостанда ла был дата киң билдәләнә, әммә башҡа ваҡытта ла өлкәндәр иғтибар-хәстәрҙән ситтә ҡалмай.\nБөгөн республикабыҙҙа 1 миллион 800 мең самаһы пенсионер иҫәпләнә. Уларҙың 200 меңе эшләй.\nӘлеге мәлдә эшләүсе граждандар һәм пенсионерҙар нисбәте яҡынса икегә берәү тура килә.\n— Әгәр пенсия йәшен үҙгәртһәк, 2030 йылға был нисбәт яңынан өс эшләүсе кешегә бер пенсионер кимәленә яҡынлашасаҡ, — тип белдерҙе Рәсәй Пенсия фонды идаралығы рәйесе Антон Дроздов.\nИҡтисади хеҙмәттәшлек һәм үҫеш ойошмаһы мәғлүмәттәренән күренеүенсә, эшләүсе пенсионерҙар һаны киләсәктә тағы ла артасаҡ. Был күренеш бихисап илдәрҙә күҙәтелә. Ғүмер оҙайлығы артҡан һайын оло йәштәге кешеләр һаны ла күбәйә. Шуға күрә бөгөн пенсионерҙарҙың мөмкин тиклем әүҙемерәк тормош алып барыуы — хәленән килгәнсә эшләүе, белем кимәлен күтәреүе, лайыҡлы һәм сифатлы медицина ярҙамы һәм социаль хеҙмәттәр алыуы бик мөһим.\n«Берҙәм Рәсәй» партияһының «Өлкән быуын» федераль проекты тап ошо бурыстарҙы хәл итеүгә йүнәлтелгән. Ул былтыр башланды, йәмғеһе биш йылға иҫәпләнгән. Проект сиктәрендә ҡарттар һәм инвалидтар өсөн интернат-йорттар-ҙағы сираттарҙы бөтөрөү, социаль хеҙмәтләндереү учреждениеларын төҙөкләндереү күҙаллана. Был башланғыста ҡатнашыусылар пенсионерҙарға һәр төрлө алдаҡсыларҙан һаҡланыу алымдары тураһында һөйләй, компьютер менән эшләргә өйрәтә, шәхси ихаталарҙы төҙөкләндерә. Ирекмәндәр хәрәкәтенең төп асылы түбәндәгесә: «йәштәр — ололарға, ололар — йәштәргә».\n— Башҡортостанда оло йәштәгеләргә лайыҡлы йәшәү шарттары булдырыу өсөн күләмле эштәр башҡарыла, — тип һөйләй «Өлкән быуын» проектының төбәк йәмәғәт советы рәйесе Альбина Буранғолова. — Был тәңгәлдә айырыуса медицина хеҙмәтләндереүенең сифатлы һәм уңайлы булыуына ҙур иғтибар бирелә. Илебеҙ Президенты Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһендә Рәсәйҙә ғүмер оҙайлығы 80 йәшкә етергә тейеш, тип билдәләне. Бөгөн был күрһәткестең 72,5 йыл булыуын иҫәпкә алһаҡ, киләсәктә гериатрия тармағының ил медицинаһының өҫтөнлөклө йүнәлешенә әйләнергә тейешлеге аңлашылалыр. Баш-ҡортостан гериатрия хеҙмәтен үҫтереү буйынса тәжрибә төбәктәре исемлегенә инде. Республика дауаханаларында гериатрия бүлектәре, ә поликлиникаларҙа ошо йүнәлештәге кабинеттар барлыҡҡа килде. Дөйөмләштереп әйткәндә, был проект һаулыҡ һаҡлау һәм социаль яҡлау органдары тарафынан пациенттарҙы бергә хеҙмәтләндереү нигеҙендә оҙайлы медицина ярҙамының берҙәм системаһын булдырыуға йүнәлтелгән.\nШундай бүлектәрҙең береһе «Рәсәй тимер юлдары» йәмғиәтенең тергеҙеүсе медицина һәм реабилитация үҙәгендә асылды. Ул 40 урынға иҫәпләнгән, пациенттарҙың уртаса йәше — 75-80 арауығында. Бүлмәләр ике-өс урынлыҡ, хәрәкәт йәһәтенән сикләнгән пациенттар юғары уңайлылыҡтағы палаталар- ға урынлаштырыла. Бүлексәнең төп тәғәйенләнеше — планлы рәүештә гериатрия йүнәлешендәге медицина ярҙамы күрһәтеү, шулай уҡ башҡа стационарҙарҙа дауалау курсы үткәндән һуң ололарҙың сәләмәтлеген нығытыу, социаль-көнкүреш йәһәттән реабилитациялау.\nИрекмәндәр ололарға ярҙам итә\n«Өлкән быуын» проекты сиктәрендә ойошторолған акцияларҙың береһе «Ветеранға барам» тип атала. Ул республикалағы ирекмәндәр хәрәкәте менән тығыҙ бәйле. Теләге булған һәр кем ветерандың өйөнә килеп, хужалыҡ эштәрендә ярҙам итә ала.\nМәҫәлән, Мәсетле районында ирекмәндәр тыл хеҙмәтсәне Елизавета Михайловна Берсенева янына йөрөй. Йәштәр пенсионерға баҡса эштәрендә булыша, утынын яра, ихатаһын тәртипкә килтерә.\nБөйөк Еңеү көнө алдынан райондың үҙәк балалар моделле китапханаһында Оло Ыҡтамаҡ лицейының һигеҙенсе класс уҡыусылары өсөн «Һуғыш балалары» тип аталған тарих дәресе үтте. Осрашыуға бала сағы һуғыш йылдарына тура килгән ҡатын-ҡыҙҙар — Анна Яковлевна Белобородова менән Евгения Яковлевна Паначева килде. Ҡунаҡтар балаларға тәүлегенә ун икешәр сәғәт эшләүҙәре, асығыуҙары, әммә шундай шарттарҙа ла уҡырға тырышыуҙары хаҡында һөйләне. Үҙ сиратында уҡыу-сылар һуғыш осоро тураһында күңелгә үтеп инерлек итеп һөйләгән ветеран ҡатындарға рәхмәтен белдерҙе, һәр ваҡыт шулай әүҙем булыуҙарын, тормошто яратып йәшәүҙәрен теләне.\nҠариҙел районынан бер төркөм хеҙмәт ветерандары Өфөгә сәйәхәткә килеп ҡайтты. Улар Республика хәрби дан музейында булды, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында «Мулла» спектаклен ҡараны, спектакль башланғансы фойела оркестр уйнаған көйҙәр аҫтында рәхәтләнеп вальста өйөрөлдө, милли бейеүҙәргә ҡушылды. Юлда өлкән йәштәгеләрҙе медицина хеҙмәткәре оҙатып йөрөнө. Сәйәхәттән һуң ололар сәй табыны артына йыйылып, матур тәьҫораттары менән уртаҡлашты.\nСтәрлетамаҡта Еңеү көнө алдынан «Ветеран» халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәге менән берлектә «Йылы йорт» тигән акция ойошторолдо. Ирекмәндәр Ветерандар йортоноң эргә-тирәһен тәртипкә килтерҙе, Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙәрен һәм тыл хеҙмәтсәндәрен байрам менән ҡотлап, аҙыҡ-түлек йыйылмалары тапшырҙы.\nӘлбиттә, бындай миҫалдарҙы бик күп килтерергә мөмкин.\nЭш — шатлыҡ ул\nЭшләп йөрөүсе пенсионерҙар араһында йәштәргә биргеһеҙ дәртле, әүҙем ололар бик күп. Салауат белем биреү һәм һөнәри технологиялар колледжының физик тәрбиә етәксеһе Миңлегөл Янбаеваға 60 йәш. Тормошто ярат-ҡан, дәртле ханым хаҡлы ялға сығырға йыйынмай. Йәш күңелле булып ҡалыуының сере — йәштәр менән әүҙем эшләүҙә һәм аралашыуҙа. Бынан тыш, Миңлегөл Янбаева — Салауат ҡалаһы пенсионерҙарының йыйылма спорт командаһы капитаны.\n— Мин оҙаҡ йылдар физкультура дәресен алып барам. Студенттар менән эшләгәс, һәр ваҡыт уларға тиңләшергә тура килә. Бер үк ваҡытта райондың социаль үҙәгендә сәләмәтлек төркөмө туплап, пенсионерҙар менән шөғөлләнәм, оло йәштәгеләргә әүҙем йәшәү рәүеше өлгөһө күрһәтәм. Йыш ҡына ололар һәм йәштәргә күнекмәләрҙе бергә уҙғарам. Бындай аралашыу ике яҡ өсөн дә файҙалы. Эшемде яратам, ул миңә дәрт, илһам бирә. Күптәр ваҡыт етмәүгә зарлана. Иң мөһиме — ялҡауланмаҫҡа, тәүлектә 24 сәғәт, уны дөрөҫ ойошторорға ғына кәрәк. Мәҫәлән, телевизор ҡарауҙы бер сәғәт-сәғәт ярым физкультура йәки саф һауала йөрөү менән алмаштырырға мөмкин. Һаулығың хаҡында хәстәрлек күрһәң, «көмөш» йәштә лә күп эштәр атҡарырға була. Беҙҙең йыйылма команда өсөнсө йыл рәттән пенсионерҙар спартакиадаһында алдынғы урын яулай.\nОлоларҙы тәрбиәгә алыу\nКүптән түгел оло йәштәге яңғыҙаҡ кешеләргә ғаиләлә йәшәү мөмкинлеге булдырылды, йәғни 2016 йылдың декабрендә «Башҡортостан Республикаһында оло йәштәге граждандарҙы һәм инвалидтарҙы ғаиләгә тәрбиәгә алыу тураһында» 432-се закон ғәмәлгә инде.\nҒаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығында билдәләүҙәренсә, ололарҙы тәрбиәгә алыусы ғаиләләр ҡарттар йорто кеүек учреждениеларға альтернатива булып тора. Законға ярашлы, ғаилә оло йәштәге кешене йәки инвалидты тәрбиәгә ала. Был осраҡта ҡарауға мохтаж граждандың стационар социаль хеҙмәтләндереү ойошмаһы ҡарамағында булыуы йәки үҙаллы йәшәп ятыуы мөһим түгел.\nОло йәштәге кеше йәки инвалид тарафынан ғаиләгә бирелгән аҡса йән башына уртаса килемдең 75 процентынан күберәк була алмай. Сығымдар өсөн ай һайын отчет бирелә. Был документҡа тәрбиәгә алыныусы ла ҡул ҡуя. Өлкән кешене йәки инвалидты ҡараусыға айына 6200 һум күләмдә аҡса түләнә. Әгәр тәрбиәгә алыныусы 80 йәштән уҙған кеше йәки I төркөм инвалиды булһа, түләү 30 процентҡа арттырыла. Һүҙ ыңғайында шуны ла әйтеп үтеү кәрәк: социаль йүнәлештәге стационар учреждениела бер оло кешене йәки инвалидты бағыу айына 16 мең һумға төшә. Бөгөн беҙҙә Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ҡарамағындағы биш йорт-интернат эшләй, республика буйынса уларҙың 29 бүлексәһе иҫәпләнә. Дөйөм алғанда, дәүләт ҡарамағындағы бындай учреждениелар ике мең самаһы кешене хеҙмәтләндерә ала.\nӘлеге ваҡытта Башҡортостанда 80 ғаилә тарафынан 84 кеше тәрбиәгә алынған. Йыл аҙағына тиклем улар-ҙың һанын 124-кә еткереү бурысы ҡуйылған.\nҒаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары Ольга Кабанова белдереүенсә, бындай ғаиләләр институтын үҫтереү оло йәштәгеләр һәм инвалидтар өсөн уңайлыраҡ йәшәү шарттары булдырыуға, уларҙың тормош сифатын яҡшыртыуға, быуындар бәйләнешен нығытыуға, социаль яңғыҙлыҡ күренешен профилактикалауға (бигерәк тә ауыл ерендә) булышлыҡ итәсәк.\nПолиция сит кешеләргә ишек асыр-ға, уларҙы фатирға индерергә ярамауы тураһында иҫкәртә. Әгәр килеүселәр үҙҙәрен социаль йәки коммуналь хеҙмәт вәкилдәре тип танытһа, танытма күрһәтеүҙәрен һорағыҙ йә иһә улар әйткән ойошмаға шылтыратып белешегеҙ.\nЙыш ҡына мутлашыусылар оло-ларҙы телефон аша алдай. Әгәр телефонығыҙға туғандарығыҙ йәки таныштарығыҙҙан аҡсалата ярҙам һорап смс-хәбәр килһә, уларға үҙегеҙ шылтыратып, хәлде асыҡлағыҙ. Туғандар исеменән курьер булып килгән кешегә бер ваҡытта ла аҡса тоттороп ебәрмәгеҙ. Ябай ғына һаҡлыҡ ҡағиҙәләре үҙегеҙҙе лә, йорт-мөлкәтегеҙҙе лә хәүеф-зыяндан аралар.\n7 сентябрҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан Республикаһының «Һуғыш, хеҙмәт һәм Ҡораллы Көстәр ветерандары тураһында» Законына үҙгәрештәр индереү хаҡында» законға ҡул ҡуйҙы. Төҙәтмәләр БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаттары тарафынан да яҡлау тапты. Быға тиклем социаль ярҙам саралары хаҡлы ялға сығыусы граждандар-ға тәғәйен ине. Яңы законда йәш күрһәткестәрен һаҡлау билдәләнә. 55 йәше тулған ҡатын-ҡыҙҙар һәм 60 йәште уҙған ир-егеттәр, пенсияға сығыу-сыҡмауына ҡарамай, түбәндәге ташламалар менән ҡуллана аласаҡ:\n— хеҙмәт ветерандарына торлаҡ һәм коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләүгә айлыҡ аҡсалата компенсация;\n— хеҙмәт ветерандарына ай һайын аҡсалата түләү;\n— оҙайлы хеҙмәт стажына эйә ветерандарға айлыҡ аҡсалата түләү;\n— маҡтаулы исемдәргә һәм айырым ҡаҙаныштарға эйә ветеран-дарҙың пенсияһына өҫтәмә түләү.\nЗакон Башҡортостан Республикаһы бюджеты иҫәбенә тормошҡа ашырыласаҡ.\nБыйыл ғинуарҙан оло йәштәгеләргә ярҙам буйынса «ҡыҙыу линия» эшләй башланы. Бушлай 8-800-250-57-64 телефонына шылтыратып, хәлегеҙҙе һөйләргә, кәңәш һорарға, иң мөһиме — хәстәр һәм иғтибар тойорға мөмкин.\nБынан тыш, БР Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы тарафынан ике «ҡыҙыу линия» булдырылған:\n8 (347) 218-06-87 — был телефон буйынса министрлыҡтың белгестәре яуап бирәсәк;\n8 (347) 286-21-73 — ғаиләгә урынлашырға йәки оло кешене, инвалидты тәрбиәгә алырға теләүселәр-ҙән ғариза ҡабул итеүсе Республика халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәге телефоны.\n«Ҡыҙыу линия»ларға эш көндәрендә 9.00-13.00 һәм 14.00-18.00 сәғәттәрҙә шылтыратырға мөмкин.


Ҡытай пациенттары Өфөгә килеп дауалана\nБыйыл ғына Өфө күҙ ауырыуҙарын дауалау ғилми-тикшеренеү институтында 25 кешегә операция яһалған. Барыһының да диагнозы бер: кератоконус. Йәғни, күҙ мөгөҙсәһенең формаһы үҙгәреүе. Республиканың баш ҡалаһында бындай мәсьәлә 10 минутта хәл ителә.\nБыйыл ғына күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институтында 25 кешегә операция яһалған. Күбеһенең бер үк диагноз. Кератоконус, йәғни күҙ мөгөҙсәһенең зарарланыуы. Ҡытайҙан килгән пациенттарға Өфөлә был ауырыуҙы дауалау буйынса һөҙөмтәле алымдар ҡулланылыуы мәғлүм. Белгестәр фекеренсә, атап үтелгән тайпылыш донъялағы һәр меңенсе кешегә хас. Күҙлек, линза кейеү ҙә күреү һәләтен яҡшыртыуға булышлыҡ итмәй. Ваҡыт үтеү менән бөтөнләй һуҡыр ҡалыу хәүефе лә бар. Башҡортостандың баш ҡалаһында иһә мәсьәлә ун минут эсендә хәл ителә. Операция барышында күҙ мөгөҙсәһе махсус Миоринг ҡулсаһы ярҙамында беркетелә.\nМиңнулла Әбсәләмов, Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре: “Ҡытайҙа ҡайһы-бер пациенттар дауа таба алмағандар. Беҙҙе интернет аша табып килгәндәр. Беренсе пациент уңышлы йүнәлде. Ул үҙенең ватандаштарына ярҙам итергә булған. Быйыл беҙгә 20-гә яҡын Ҡытай кеше килде”.\nТабиптар әйтеүенсә, кератоконус ауырыуын дауалау өсөн операция күп илдәрҙә тәү сиратта ҡорамалдар булмауға бәйле эшләнмәй. Өфөлә дауалау алымы 8 йыл инде уңышлы ҡулланыла.\nВан Янь: “Был сир миндә 7 йыл тирәһе элек барлыҡҡа килде. Бер көн күреү һәләтемдең кинәт насарая башлауын тойҙом. Доктор миңә күҙлек яҙҙы, һуңынан контакт линзалары йөрөттөм, әммә күҙҙәрем насарайғандан-насарайҙы, ауырыу сигенмәне. Күптән түгел дуҫымдан Өфөлә был осраҡта һөҙөмтәле ярҙам ысулы барлығын белдем”.


Монголиянан тәжрибә уртаҡлашыу өсөн килделәр // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nМонголиянан тәжрибә уртаҡлашыу өсөн килделәр\n17:02, 24 сентября 2013 Иҡтисад\nБашҡортостанға Монголияның рәсми делегацияһы килде, уларҙың төп маҡсаты – республика умартасылары менән тәжрибә уртаҡлашыу.\n«Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге»нән хәбәр итеүҙәренсә, делегация составында 10 кеше. Улар араһында — World Vision Халыҡ-ара ойошмаһы, Монголияның Сәнәғәт һәм ауыл хужалығы министрлығы, Монголия умартасылар ассоциацияһы, шулай уҡ «Шаамарын Тохой» умартасылыҡ кооперативы вәкилдәре.\nБашҡортостан умартасылыҡ ғилми үҙәгенең «Шаамарын Тохой» кооперативы менән хеҙмәттәшлеге 2008 йылда Монголияға башҡорт тоҡомо бал ҡорттары күстәрен оҙатыуҙан башланғайны.\nБашҡорт бал ҡорто Монголия далаһында ла үҙен егәрле эшсән итеп күрһәтте. 2009 йылда Монголияға Башҡортостандан бал ҡорттары күстәрен һәм умартасылыҡ инвентарҙарын оҙатыуға биш йыллыҡ контракт төҙөлдө. Бынан тыш, договорҙа монгол белгестәренә умартасылыҡ өлкәһендә ғилми-методик ярҙам күрһәтеү ҙә ҡаралды. Һуңғы биш йылда был эш уңышлы дауам итте.\n2014 йылға Монголияла умартасылыҡты үҫтереү дәүләт программаһын эшкәртеү ҡаралған. Башҡортостанда иһә был йүнәлештә ҙур тәжрибә тупланған.\nЯҡтар Монголияға башҡорт тоҡомо бал ҡорттары күстәре, умартасылыҡ ҡорамалдары, ветеринария препараттары оҙатыу, шулай уҡ фәнни белем биреү өлкәһендә ярҙам күрһәтеү йүнәлешендә оҙайлы ваҡытҡа яңы контракт төҙөргә планлаштыра.\nТеги: бал ҡорттары күстәре,умартасылыҡ


Республиканың 100 йыллығына «Башҡортостан тарихы биттәре» марафоны дауам итә | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nӨфөлә республиканың 100 йыллығына арналған муниципаль берәмектәрҙең «Башҡортостан тарихы биттәре» марафоны дауам итә.\n2 октябрҙә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығы булышлығында Бөрйән районы менән таныштырыу уҙа.\nСара программаһында – ойошмалар, предприятиелар һәм учреждениелар, халыҡ кәсептәре, декоратив-ҡулланма сәнғәте, сувенирҙар, умартасылыҡ продукттарын һатыу һәм милли аш-һыу күргәҙмәләре.\nПрограмма район коллективтары һәм урындағы һәүәҫкәр артистар ҡатнашлығында ҙур концерт менән тамамлана. Киске сәғәт 7-лә башлана.\nШулай уҡ байрам сиктәрендә көндөҙгө сәғәт 2-лә филармония алдындағы майҙанда бал йәрминкәһе ойошторола. Барлыҡ теләүселәрҙең төрлө бөрйән балын һәм умартасылыҡ продукттарын һатып алыу мөмкинлеге була.


Реклама Бушлай: ир-Ат эзләй Ир-атты Өсөн осраша - Видео чат №1 - егет йәки ҡыҙ менән танышып онлайн!\nСпорт, яҡшы, һығылмалы, таҙа\nСөнки ир-егеттәр башҡа ир-Атты эҙләү мөмкинМаҡсаты бөтөнләй башҡа булыуы мөмкин. Мәҫәлән, эҙләү уртаҡ ҡыҙыҡһыныуҙары булған Дуҫтарығыҙ менән уның менән бергә Һунарға йөрөр булған, бергә балыҡ Тотоу йәки футбол матчы ҡарап. Әммә, үҙегеҙ һәм эҙләгән кеше Туғандаш йәнде ала. Юҡ, был нәмә булды: һеҙ Табырға мөмкин.\nПартнер, мин уларҙы йыя алмай\nйәш кеше беҙҙең ярҙам менән Иғлан таҡта янына. Бында ҡала төрлө парадтар хәбәре Булып килгән. Тейешле ҡарарға йәки ябай һеҙҙең Белделәр темалар буйынса үҙ индереү. Бик ҙур ҡыҙыҡһыныу һәм конкрет Маҡсат һәм план күр һуңғы Осраҡта фотоһүрәттәрен күрһәтеп таныштырыу яҡшы. Был ысын һәм тоғро тормош Юлдашы таба йәки даими булмаған Кешеләр менән осрашыу һеҙҙең өсөн Иғландар ярҙам интим характерҙа булырға мөмкин. Бынан тыш, массажист иҫ киткес Сездә мөмкинлеге менән танышырға була. Ҡыҙыҡлы, бай бағыусы таба алмай Йәш кеше.\nЯҡындары өсөн даими осрашып, һөйләшеп Өсөн ҡоҙоҡ өҫтөнлөк менән мөкиббән.\n171 38 мин 72. Һаумы, Дмитрий, 30 йыл, 178см, 105кг, күңелһеҙ әңгәмәләште түгел, шәхси Һәм прикосновение хисе менән иң Яҡшы юмор менән тыңлай белеү. Теләгем дә ҡурҡмай улар. Иғлан яҙам - ғына тамамларға мөмкин -статус. НДС хаҡы түләгәне юҡ. Мөмкин булһа һеҙҙең менән теүәл Оператор хаҡын асыҡлыҡ.\n- бушлай Видео-рулетка В ч - Танышыу сайттары\nOmsk Dating safle Yn Dyddio Rhad\nбашҡа ҡыҙҙар менән бушлай теркәү видео чат телефон менән фото менән танышты видеочить рулетка ҡыҙы 18 теркәлгән таныштырҙы. чатрулетка теркәү бушлай булғас сексуаль танышты видео был танышыу. интим танышты видео таныш булмаған видео теркәү без теркәлгән видеочивать


Төп байлығыбыҙ - һаулығыбыҙ - улар ҡулында\n22 Июнь 2020, 11:30\nИюндең өсөнсө йәкшәмбеһендә ауыр минуттарҙа ярҙамға килгән һәм беҙҙә, яҡындарыбыҙҙа иртәгәһе көнгә өмөт уятҡан аҡ халатлылар үҙенең һөнәри байрамын билдәләй. Улар араһында үҙәк район дауаханаһының юғары категориялы врачы Ришат Рәжәп улы Юлбарисов та бар. Медицина хеҙмәткәрҙәре көнө айҡанлы районда ғына түгел, республикала билдәле хирург-травматолог менән әңгәмә тәҡдим итәбеҙ.\n- Ришат Рәжәп улы, һеҙ ҡайһы ваҡытта врач булырға хәл иттегеҙ? Медицина институтына бала саҡ хыялымы, әллә ғаилә династияһын дауам итеү теләге алып барҙымы?\n- Күберәк ғаилә династияһын дауам итеү теләгелер, тип уйлайым. Атайым 43 йыл Көйөргәҙе районы Мораптал участка дауаханаһы баш врачы булып эшләне. Әсәйем дә - һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны. Яҡын туғандарым араһында медицина өлкәһендә фиҙаҡәрлек күрһәткәндәр байтаҡ. Һылыуым - медсестра, ҡустымдың балалары ла ошо юлдан китте.\n- Статистика мәғлүмәттәренән күренеүенсә, үлемгә килтергән сәбәптәр араһында беренсе урында ҡан әйләнеше системаһы ауырыуҙары, икенселә - яман шеш һәм өсөнсө урында - йәрәхәтләнеү. Һеҙ, тимәк, медицинаның ҡатмарлы тармаҡтарының береһе травмотология буйынса эшләйһегеҙ.\n- Эйе, травмотолог - йылдан-йыл һорау менән файҙаланған һөнәр. Бөгөнгө етеҙ үҙгәреүсән фәнни-техник прогресс кешелек донъяһына йәрәхәттең яңынан-яңы төрө килтереүе мәғлүм. Аҙ хәрәкәтсәнлек, көнө буйы компьютер артында эшләү, ярымфабрикаттар менән туҡланыу, зарарлы ғәҙәттәр һөйәктең ныҡлығына кире йоғонто яһай. Шуға ла ул тиҙ һына. Быларҙың барыһы ла травмотологтарҙың эш фронтын арттыра.\n- Эшегеҙҙең үҙенсәлектәре тураһында һөйләгеҙ әле. Көн һайын нимә менән осрашырға тура килә?\n- Башҡа медицина хеҙмәткәрҙәре кеүек үк миңә лә көн һайын өмөт бағлап килгән тиҫтәләгән ауырыу менән осрашырға тура килә. Кешенең төп байлығын - уның һаулығын, ғүмерен һаҡлау буйынса ҙур яуаплылыҡ йөкмәтелгән һәм ошо бурысты намыҫ менән үтәргә тырышам.\n- Башҡа өлкәләр һымаҡ һаулыҡ һаҡлау системаһы ла һәр ваҡыт үҙгәреш кисерә. Бынан егерме ике йыл элек һеҙ эш башлағандағы медицина һәм бөгөнгө дауалау ысулдары араһында айырма бармы?\n- Әлбиттә! Технологиялар ҙа, дауалау алымдары ла, ҡорамалдар ҙа даими үҙгәреп тора. Илдә, республикала һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереү һәр ваҡыт социаль сәйәсәттең төп йүнәлештәренең береһе булды. Халыҡҡа сифатлы медицина ярҙамы күрһәтеүҙең мөһим проблемаларын хәл итергә булышлыҡ иткән киң маҡсатлы программалар ғәмәлгә ашырыла. Тармаҡтың финанс тәьмин ителеше йылдан-йыл үҫә, медицина ҡорамалдары менән йыһазландырыу кимәле лә бермә-бер күтәрелә. Заманса технологиялар эште күпкә еңеләйтте. Ҡатмарлы ауырыуҙы бер-ике сәғәттә компьютер томографияһы үткәреп, электрон юл менән Өфөләге белгестәргә күрһәтәбеҙ һәм телефон аша консультация алып, дауалай башлайбыҙ. Быларҙың барыһы ла, һис шикһеҙ, медицинаның сифатына ыңғай йоғонто яһай. Операцияның малоинвазив технологияһы, йәғни киҫмәй генә эшләү алымын ҡулланған осраҡта пациенттар өсөнсө көнөнә дауахананан ҡайтып та китә.\n- Үрҙә әйтеп китеүебеҙсә, йәрәхәтләнеү - үлемгә килтергән сәбәптәрҙең береһе. Улар һаны, төрө буйынса миҙгелгә бәйлеме?\n- Һаны буйынса - аҙнаһына 5-10 планлы һәм шул сама ашығыс операция эшләргә тура килә. Ә төркөмләүгә килгәндә яҙғы-ҡышҡы тайғаҡ осорҙа башлыса ҡулдарын, яурындарын һындырып килгәндәр һаны арта. Йәй көнө иһә һыу ингәндә, ремонт, төҙөлөш эштәрендә зыян күреүселәр күбәйә.\n- Кемдәр менән тығыҙ бәйләнештә эшләйһегеҙ?\n- Медсестралар - беҙҙең уң ҡул. Операцияның уңышлылығында уларҙың роле бик мөһим. Шулай уҡ санитаркаларһыҙ бик ҡыйын булыр ине. Анестезиологтар, ортопедтар менән кәңәшләшеп эшләйбеҙ.\n- Ял иткәндә, отпускы ваҡытында ярҙам күрһәтергә тура килгәне бармы?\n- Ысын врач һәр ваҡыт биргән антына һәм бурысына тоғро ҡалырға тейеш.\n- Иң ауыры - башҡа өлкәләрҙәге кеүек кәрәкме-кәрәкмәгәнме отчет, яҙыуҙарҙың күплеге тиһәм, бер ҙә арттырыу булмаҫ. Был ауырыуҙарға бүленгән ваҡытты ҡыҫҡарта. Һуңғы осорҙа сирлеләрҙе дауалауға бер ниндәй ҡағылышы булмаған юҡ-бар хаталарға тиклем иғтибар бирелә башланы. Шулай уҡ пациенттарҙың, бигерәк тә йәштәрҙең саҡ ҡына ла түҙемлеге етмәүе, врачтарға ҡарата ихтирамы кәмеүе күңелде ҡыра.\n- Яҡшы врач булыр өсөн нимә кәрәк?\n- Дауалау уңышы һөнәрилек, белем һәм тәжрибә менән генә түгел, кешелеклек менән дә билдәләнә.\n- Әңгәмә өсөн ҙур рәхмәт. Һөнәри байрамығыҙ айҡанлы һеҙгә эшегеҙҙә уңыштар, именлек, балалар изгелеге һәм оҫта ҡулығыҙ, изге йөрәгегеҙ өсөн рәхмәтле пациенттар теләйбеҙ.\n- Форсаттан файҙаланып, мин дә хеҙмәттәштәремде ҡотлап, уларға ныҡлы һаулыҡ, бәхет, халыҡ һаулығын һаҡлау эшендә яңы ҡаҙаныштар теләйем.


13 Июль 2018, 17:24\nӘминә батҡан Ошо легенданы мин бәләкәй саҡтан беләм, сөнки был ерҙә беҙҙең сабынлыҡ. Уны Зәйтүнә өләсәйем һөйләй торғайны. Элегерәк ошонда йәшәгән Әминәнең һылыулығына, аҡыллылығына һоҡланмаған кеше булмаған. Әлбиттә, яратып йөрөгән егете лә була. Тик оҡшатҡан кешеһе ярлы ғаиләнән икән. Шул уҡ ерҙә үҙе ҡарт, үҙе һаран бер бай йәшәгән. Ул Әминәгә яусы ебәрә. Ҡыҙ ризалашмай. Ләкин ата-әсәһе, был ҡарттың байлығы күп, файҙаһы тейер, тип Әминәне көсләп бирергә уйлай. Шул кисте ҡыҙ күрше ауылда йәшәгән апаһына ҡаса һәм бер һаҙлыҡтан сыҡҡанда батып үлә. Шунан һуң был урынды уның исеме менән йөрөтә башлайҙар.\nОшо легенданы мин бәләкәй саҡтан беләм, сөнки был ерҙә беҙҙең сабынлыҡ. Уны Зәйтүнә өләсәйем һөйләй торғайны. Элегерәк ошонда йәшәгән Әминәнең һылыулығына, аҡыллылығына һоҡланмаған кеше булмаған. Әлбиттә, яратып йөрөгән егете лә була. Тик оҡшатҡан кешеһе ярлы ғаиләнән икән. Шул уҡ ерҙә үҙе ҡарт, үҙе һаран бер бай йәшәгән. Ул Әминәгә яусы ебәрә. Ҡыҙ ризалашмай. Ләкин ата-әсәһе, был ҡарттың байлығы күп, файҙаһы тейер, тип Әминәне көсләп бирергә уйлай. Шул кисте ҡыҙ күрше ауылда йәшәгән апаһына ҡаса һәм бер һаҙлыҡтан сыҡҡанда батып үлә. Шунан һуң был урынды уның исеме менән йөрөтә башлайҙар.\nҠара сәкмән ере\nУл бер төпкөл урман эсендә. Тирә-яғы ағастар менән уратып алынған. Уртаһында бәләкәй генә аҡлан бар, үҙенә күрә матур ғына сабынлыҡ инде.\nЭлек ауылыбыҙҙың бер кешеһе ҡыш көнө һыуыҡта ат менән бесәнгә китә. Кейергә кейем юҡ, өҫтә бер сәкмән генә. Шул китеүҙән ҡайтмай. Ололарҙың һөйләүҙәре буйынса, ул ас бүреләргә эләгә. Ике-өс көн үткәс, ауыл халҡы эҙләргә сыға. Тапмайҙар. Тик бүреләргә кәрәкмәгән сәкмән генә ятып ҡала. Шул ваҡыттан бирле был ерҙе Ҡара сәкмән тиҙәр.\nКеше аҫҡан ере\nГраждандар һуғышы ваҡытында беҙҙең Шығай ауылы тирәһендә бик күпләп каратель отрядтар күренгеләй башлай. Кемдәр: аҡтармы, ҡыҙылдармы икәнен белмәгәндәр. Улар көсләп тигәндәй үҙҙәренә яҙылырға ҡушҡан. Ә халыҡ һуғышҡа китергә теләмәгән. Шуға ла ҡурҡытыр өсөн йәп-йәш егеттәрҙе ауылыбыҙҙан 5 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан бер йылға буйына сығарып аҫҡандар. Хәҙер был урын Кеше аҫҡан ере тип атала.\nҮлек өҫтө. Әүлиә ташы\nУл ауылыбыҙҙан бер саҡрым тирәһе алыҫлыҡта ята. Әүәле, XII – XIII быуаттарҙа, башҡорт менән ҡырғыҙ, ҡаҙаҡтар араһында бик күпләп болалар сығып торған. Шул заманда бик уҡымышлы Әүлиә йәшәгән. Башҡорттарҙың башлығы ла булған. Ул бәләкәй генә ҡалҡыулыҡ һайлаған. Сөнки дошманды күҙәтеү өсөн уңайлы урын иҫәпләнгән. Ошо ҡалҡыулыҡта һуғыш, ҡан ҡойош булған. Хәҙер был урында элекке ҡәберлек. Әлегә тиклем унда таҡтаташтар тора. Ә әүлиәнең ҡәберлеген кәртәләп алғандар. Ташында боронғо ғәрәп телендә яҙыуҙар әле лә һаҡлана. Ул соҡоп яҙылған. Унда төрлө ерҙән кешеләр килеп, яҙыуҙарҙы өйрәнәләр.\nШығай исеме ҡайҙан?\nШығай ауылының тарих төпкөлөнә күҙ һалһаң, уның тамыры XIV – XV быуаттарға барып тоташа. Уға Шығай исемле бер ир кеше нигеҙ һалған. Риүәйәттәр буйынса, ул Шәғәли Шаҡмандың буй еткән, ир ҡорона ингән ейәне була. Ошо яҡтарҙың хозур тәбиғәтенә ғашиҡ була һәм бында йорт нигеҙен һалырға теләй. Уның ошо яҡты ниәттәренә атай-олатайҙары ризалыҡ бирә. Шул ваҡыттан алып ауыл Шығай исемен йөрөтә башлай.\nБыл мәғлүмәттәр мәктәптең тарих уҡытыусыһы Эльвира Сабит ҡыҙы Сәйәхованан (1956 йылғы) яҙып алынды.


Спорт өлкәһендә үтеп барған йыл һис шикһеҙ футбол менән иҫтә ҡаласаҡ - Bash.News\nСпорт өлкәһендә үтеп барған йыл һис шикһеҙ футбол менән иҫтә ҡаласаҡ\nСпорт өлкәһендә үтеп барған йыл һис шикһеҙ футбол менән иҫтә ҡаласаҡ https://bash.news/news/87326_sport_lkend_tep_baran_jyl_is_shike_futbol_menn_it_alasa/?lang=bash\n31 дек 2018, 01:31\nРәсәйҙә үткән мундиаль тарихта иң күләмлеһе тип табылды. Футбол буйынса донъя чемпионатын барып ҡараусылар һаны менән рекорд та ҡуйылған, хатта. Бөтә донъялағы туринир тамашасылары өс миллиард ярымдан да ашып киткән. Йәғни, ер шарындағы кешеләрҙең яртыһы телевизорҙан булһынмы, стадиондарҙамы чемпионатты ҡараған. Һәм бына һорау тыуа. Беҙ нишләп шул иҫәптә була алманыҡ һуң, Рәсәйҙә йәшәп тә?\nБеренсенән, беҙҙең килем менән туп типкәндәрен дә ҡарап булмай. Сөнки билеттар ете йөҙ меңгә тиклем етте. Сит ил көйәрмәндәре өсөн был аҡсалар ҙур түгелдер ҙә , әммә беҙҙең өсөн ул бер фатир тиерлек. Әйткәндәй , чемпионат үткән стадиондар эргәһендә фатиры булғандар ҙа байып ҡалды. Бер бүлмәне көнөнә утыҙ, хатта илле меңгә ҡартымға биреүселәр ҙә булды. Әйткәндәй, Рәсәй был чемпионаттан 850 миллард һум килем алды. Икенсенән, беҙҙең үҙебеҙҙә лә Европа кимәлендә чипионат үтте. “Өфө” футбол конадаһы бер нисә матч балһа ла Евролигала уйнап алды. Баш ҡала халҡы, көйәрмәндәр өсөн был ҙур байрамға әйләнде, әммә оҙаҡҡа түгел.\n2018 йыл спорт донъяһында мөһим ярыштарға бай булды. 14 июндән 15 июлгәсә Рәсәйҙә Футбол буйынса донъя чемпионаты үтте. Беҙҙең команда, хужалар булараҡ, был турнирға туранан-тура эләкте һәм уңышлы уйнаны. Хатта 8-се урын беренсе урындай булып тойолдо, сөнки быға тиклем Рәсәйҙә футбол юҡ тигән фекерҙәр бар ине. Ил командаһы был һүҙҙәр ялған икәнен иҫбатап көйәрмәндәрен ихлас ҡыуандырҙы. Беренселекте француздар яуланы.\nЯҡынса күҙаллауҙар буйынса, бер ай эсендә футбол матчтары уҙған ҡалаларҙа биш миллион тирәһе турист теркәлде, уның 2,9 миллионы - сит илдән.\n“Өфө” футболында ла иҫтәлекле уйындар күп булды. Республика командаһы былтырғы миҙгел йомғаҡтары буйынса Европа лигаһына сыҡты. Тәүге раундта ике осрашыу һөҙөмтәһендә беҙҙекеләр Словения командаһын еңде.\nПхенчханда үткән Олимпия уйындарында Башҡортостандан биш спортсы сығыш яһаны. Кристина Спиридонованан тыш биатлонсы Антон Бабиков, ике төр алыштан Эрнест Яхин, хоккейсы Ольга Сосина һәм шорт-тректа Семен Елистратов. һуңғыһы Рәсәй йыйылма командаһының иҫәбенә тәүге миҙал алып килде. Спортсы мең ярым метрға уҙышта өсөнсө урын яуланы. Рәсәйҙең дөйөм иҫәбенә килгәндә, илебеҙ спортсылары барлығы ике алтын миҙал алыуға өлгәште. Уның береһе фигуралы шыуыу Алина Заһитовала, икенсеһе хоккейсыларыбыҙҙа.\nТөбәк спортына килгәндә иҫтәлекле ваҡиғалар байтаҡ булды тип әйтергә кәрәк. Күптән түгел Өфөлә II Рәсәй-Ҡытай Ҡышҡы уйындары тамамланды. Бәйге һөҙөмтәһе буйынса илдең йыйылма командаһы - 41, ҡытай спортсылары 31 миҙал яуланы. Баш ҡалалабыҙҙа 200 самаһы спортсы биш төрлө бәйгелә көс һанашты: хоккей, шорт-трек, фигуралы шыуыу, саңғы һәм сноуборд ярыштары.\nӨфөнөң ғорурлығы - “Ағиҙел” ҡатын-ҡыҙҙар хоккей клубы уйынсылары ил йыйылма командаһы составында Дүрт милләт турнирында ҡатнашты. Рәсәй командаһы бөтә өс матчта ла еңеү яуланы. Чехия, Германия, Швейцария вәкилдәрен ҡыйраттылар. Командабыҙ составында “Ағиҙел”дән Анна Пругова, Мария Баталова, Анна Шибанова, Ольга Сосина сығыш яһаны. Әйткәндәй, уларҙың һәр береһе тиерлек турнирҙа үҙ позицияһында иң яҡшыһы булды.\nӘлбиттә, республика спортының йөҙөк ҡашы "Салауат Юлаев" командаһы уйындарын иҫкә алмау мөмкин түгел.\nКүптәрҙең яратҡан хоккей командаһы өсөн был йыл еңелдән булманы. Апрель айында команданың яңы баш тренеры итеп Николай Цулыгин тәғәйенләнеүгә ҡарамаҫтан, миҙгелде уңышлы тамамлап булманы. Яҡташтарыбыҙ тотороҡһоҙ уйнайы. Юлаевсылар йә еңә, йә еңелә. Һөҙөмтәлә команда ҡиммәтле мәрәйҙәрҙе юғалтып турнир таблицаһында артҡа тәгәрәне.\nХоккейҙа команда артыҡ ҡыуандырмаһа ла, матчтарҙың милли телдә күрһәтелә башлауын көйәрмәндәр шатланып ҡабул итте. Сентябрҙә “Ҡурай” телеканалында матчтар тәүге тапҡыр тура эфирҙа башҡортса алып барыла башланы. Спорт комментаторҙары итеп Фәрүәз Рафиҡов һәм Рәмил Урманшин һайланды.\nСәләмәт тормош алып барыу заманабыҙҙың иң модалы шөғөлдәренең береһе. Яңы көндө күтәренке кәйеф менән башлап сәләмәт тормош алып барыу өсөн олимпия үрҙәрен яулау кәрәкмәй. Спорт һәр саҡ беҙҙең менән , хәрәкәт итергә теләк кенә булһын.\n19:07, 21 фев\n16:07, 20 фев\n10:00, 19 фев


Салауат Юлаев. Эстония хәтерләй — Башҡорт Википедияһы\nСалауат Юлаев. Эстония хәтерләй\nБеренсе нәшер ителгән китап тышы\nдокументаль һәм художестволы жанр\nТөҙөүсө: Хәйруллина Ф.Т.\nУрыҫ һәм эстон\nИ. Хайруллин,Ли Сеппель, Андрес Эхин\nСалауат Юлаев. Эстония хәтерләй — башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаевтың һуңғы төйәге булған Эстония республикаһында баҫылып сыҡҡан китап. Баҫма Эстонияның аҙ һанлы милләттәре берләшмәһе, Палдиски ҡалаһының ҡала хакимиәте һәм «Урал» мәрхәмәтлек фонды ярҙамында сыҡҡан.\nИдея авторы һәм төҙөүсеһе — Таллин ҡалаһындағы «Ағиҙел» башҡорт мәҙәниәте йәмғиәте етәксеһе Флүзә Хәйруллина. Мәҡәләләрҙе эстон теленә Илнур Хайруллин тәржемә иткән. Салауат Юлаев шиғырҙарын эстон шағирҙары Ли Сеппель һәм Андрес Эхин тәржемәһендә бирелә.\nКитапта Салауат Юлаев биографияһы, Емельян Пугачев етәкселегендә восстаниела ҡатнашыуы турыһында материалдар бирелә. Мостай Кәримдең «Салауат. Өн аралаш ете төш» драмаһы, Салауат Юлаевтың Эстлянд губернаһы Рогервик ҡәлғәһендә (хәҙәрге Палдиски ҡалаһында) һөргөндәге ваҡыты менән бәйле архив материалдары бирелгән.\nКитаптың баш битендә Эстония мәҙәниәт министры Урве Тийдус: « Таллин ҡалаһындағы “Ағиҙел” башҡорт мәҙәниәте йәмғиәтенең китап сығарыу башланғысын хуплайбыҙ. Китап Эстония халҡын тарихыбыҙҙың бер өлөшө менән таныштырасаҡ» ,-- тип яҙған.\n«„Салауат Юлаев. Эстония хәтерләй“ китабы халҡыбыҙҙың аҫыл улының 25 йыл ғүмерен Рогервик ҡәлғәһендә үткәргән тетрәндергес яҙмышының изге аманаты булып, Балтиҡ диңгеҙе шауына, аҡсарлаҡтар тауышына ҡушылып, Салауатыбыҙҙың йөрәк сәләме булып башҡорт иленә тиҙҙән әйләнеп ҡайтыр. Милли батырыбыҙҙың һынмаҫ рухы булып ҡайтыр… Азатлыҡ рухы булып ҡайтыр!», — ти Флүзә Тимерғәзим ҡыҙы.\nКитаптың тулыларнырылған икенсе баҫмаһы сыҡты.\nСалауат Юлаев һәйкәле (Палдиски)\nАғиҙел ж. 2014 йыл № 8\nБашҡортостан мәҙәниәт министрлығы сайты\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Салауат_Юлаев._Эстония_хәтерләй&oldid=653347 ҡабул ителгән\nАлфавит буйынса китаптар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:29 21 февраль 2017 үҙгәртелгән.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТЕАТР СӘНҒӘТЕ МЕНӘН БАЛА САҠТА ТАНЫШЫРҒА КӘРӘК - 2019 - Мәҡәләләр\nСәхнәнән башҡа бер генә сәнғәт төрө лә кеше күңеленә көслө тәьҫир яһай алмай, тигәнме әле Чеховтың "Күңелһеҙ тарих" повесы геройы? Ысынлап та, театр сәхнәһендә барған һәр спектакль тамашасыны уйға һала, тап уның сәхнәһендә сәнғәттең бөтөн төрҙәре сағылыш таба. Ошо ижади мөхитте булдырыуҙа актерҙың өлөшө ниндәй күләмдә? Бөгөнгө үҙгәрештәр заманында театр үҙенең тамашасыһы менән идара итеү өҫтөнлөгөн һаҡлап ҡалғанмы? М. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актеры Вадим ҠЫЛЫСОВ менән ошолар тураһында әңгәмәләшәбеҙ.\nҮткән быуаттағы театр тамашасының иғтибарын үҙенә йәлеп итә, уны уйландыра, йоғонто яһай ала ине. Хәҙер иһә, театрға кеше тормоштағы проблемаларын онотоп торорға, күңел асырға йөрөй, тип әйтергә яратабыҙ...\n- Театрҙы бөгөн күңел яраларын дауалаусы итеп күргеләре килә икән, бында бер зыян да юҡ. Башҡорт тамашасыһы башҡа милләт тамашасыларынан нимәһе менән айырыла, беләһегеҙме? Уға йыр-бейеү яҡыныраҡ. Театрҙы ла ул шундай итеп күргеһе килә. Сәхнәлә йырлайҙар, бейейҙәр икән, унда күрһәтелгән мөхәббәт тарихы матур тамамлана икән, уларҙың күңеле лә була. Шулай бер Салауат башҡорт дәүләт театрында спектакль ҡарайым. Һәр театрҙа бөтөн спектаклдәргә лә йөрөгән тамашасы була, ғәҙәттә, улар театр яратҡан оло йәштәге апайҙар. Сәхнәлә бөгөнгө заманға хас проблема күтәрелә, был апайҙар ҡарап ултыралар, өндәшмәйҙәр. Шул мәлдә актер таҡмаҡ йырлай-йырлай килеп сыҡҡайны, дәртләнеп киттеләр, ҡул саба башланылар. Мин быны ғәйепләп әйтмәйем, беҙҙең тамашасы романтик театр өлгөһөндә тәрбиәләнгән. Уның күңеленә матур тарихтар яҡын. Улар йырлаған актерҙарҙы ярата. Кеше театрға барып ҡайғырып түгел, көлөп, бушанып ҡайтырға теләй икән, бында ла хәҡиҡәт бар. Шуға ла театр тәнҡитселәре комедияларҙы күпме генә әрләмәһен, улар репертуарҙа кәрәк. Тамашасының һайлау мөмкинлеге булырға тейеш.\nӘ йәш тамашасы ниндәй бөгөн?\n- Уларҙың да төрлөһө бар. Әйткәндәй, тамашасының ҡасан һәм ниндәй спектаклгә күберәк йөрөйәсәген дә алдан һиҙемләп булмай. Йәштәрҙе бигерәк тә. Өлкән тамашасы хисле, улар өсөн һүҙҙең мәғәнәһе, тәьҫире мөһим. Ә йәштәргә әҙәби театрға ҡарағанда, күҙҙәр аша ҡабул ителгән мәғлүмәт, тышҡы һүрәт ҡыҙығыраҡ. Был уларҙың интернет донъяһында ҡыҫҡа мәғлүмәттәрҙе ҡабул итеп өйрәнеүе һөҙөмтәһелер, бәлки. Үҙемде оло йәштә тип һанамаһам да, мин уларҙы ҡайһы саҡта аңламайым. Хәҙерге ваҡытта ишетеп, күреп йөрөйбөҙ, театрҙа ла яңы форма эҙләйҙәр, эксперименталь спектаклдәр күбәйә. Драматургия һәм режиссура үҙәге лә оҫталыҡ дәрестәре үткәрә, уларҙың драматургтар һәм режиссерҙар менән берлектә ойошторған сараларында актерҙар ҙа әүҙем ҡатнаша. Былар барыһы ла ҡыҙыҡлы. Эҙләнеүҙәр булырға тейеш. Был бөтөн донъя театрҙарына хас күренеш.\nМилли сәхнәлә ҡуйылған эксперименттарҙың сиге ҡайҙа булырға тейеш, тип уйлайһығыҙ? Беҙ нимәне ашаҡлап үтә алмаясаҡбыҙ?\n- Былтыр йәй Рәсәй театр эшмәкәрҙәре берлегенең халыҡ-ара йәйге театр мәктәбендә ҡатнашыу бәхете тейгәйне. Был бик уникаль проект, иң яҡшы билдәле педагогтар бөтөн донъянан йыйылған ҡатнашыусылар менән көн һайын сәхнә теле, актерлыҡ оҫталығы, сәхнә хәрәкәте, фехтование, акробатика, театр тарихы буйынса дәрестәр үткәрә, билдәле режиссерҙар, актерҙар менән осрашыуҙар була. Иң ҡыҙығы, спектаклдәр әҙерләп, аҙаҡтан уны тамашасылар һәм башҡа ҡатнашыусылар өсөн уйнайһың. Ошо мәктәп миҫалында был һорауға яуапты мин яҡшы аңланым. Башҡорт халҡының әхлаҡи ҡиммәттәре башҡараҡ. Төркиә, шулай уҡ Кавказ халыҡтарында ла әҙәп көслө. Ниндәй генә эксперименттар булмаһын, ошо әхлаҡ ҡанундары, башҡаларҙың күҙенән тыйған ғәмәлдәр сәхнәгә сыҡмаясаҡ, тип уйлайым. Беҙҙә ошо ҡиммәттәрҙе бер ҡасан да аяҡ аҫтына һалып тапамаясаҡтар, быға бер режиссер ҙа бармаясаҡ.\nБаш ҡала тамашасыһы һине иң тәүҙә "Калигула" спектаклендә Калигула ролендә күрҙе. Ошо роль үҙең өсөн дә, тамашасы өсөн дә һинең актер булараҡ нимәгә һәләтле икәнеңде күрһәтте, тип әйтә алаһыңмы?\n- Әгәр ҙә һин ниндәйҙер ролгә ризалығыңды бирәһең икән, һин режиссерға тулыһынса ышанырға тейешһең. Режиссер Азат Йыһаншинға ышанмаҫҡа бер нигеҙем дә юҡ ине. Беҙ тәүҙә уны Стәрлетамаҡ башҡорт театрында ҡуйғайныҡ. Башта ауыр булды. Тәбиғәтем буйынса мин ундай кеше түгелмен, кемгәлер ауыр һүҙ әйтеүе лә миңә ҡыйын. Әммә был роль, һәм һин образды аңларға, уның өҫтөндә эшләргә һәм сәхнәгә сығарырға тейешһең. Роль миңә, минең холҡома тура килмәй тип әйтә алмай актер. Ул үҙен һындырырға тейеш. Улайға китһә, "Йәшәгән, ти" (М. Ладо, режиссеры Р. Хәкимов) спектаклендә минең геройым ир-егет булараҡ бик көсһөҙ характерлы. Бары тормош уны шундай шарттарға ҡуйған. Әгәр ҙә ул образға әҙерәк характер өҫтәһәң, пьесаны яңынан яҙырға тура киләсәк. Тағы бер нәмә бар, был турала психологтар ҙа әйтә. Кеше бер ҡасан да үҙемде 100 процентҡа беләм тип әйтә алмай, сөнки ниндәй ваҡиғала һин үҙенде нисек тотасағыңды алдан әйтеүе, ай-һай, ҡыйын.\nӘлбиттә, һәр спектакль ниндәйҙер фекер килтерә, тәжрибә туплана. Калигуланы ниндәйҙер тиран, тип кенә беләбеҙ. Сенатҡа атын индергәне, ғәскәрен диңгеҙ ярына теҙеп ҡуйып, һыу батшаһы Нептунға ҡаршы һуғыш асҡаны иҫкә төшә. Ә был спектакль мөхәббәт, үлем һәм, иң мөһиме, иреклек тураһында. Калигуланың ынтылған иреклеге абсолют иреклек, ул физик иреклектән бигерәк рухи иреклеккә өҫтөнлөк бирә. Ул әхлаҡ ҡанундарынан, мөхәббәттән, нәфрәттән азат булырға ынтыла. Был бит ҡурҡыныс, кешенең бер нәмәгә лә бәйләнеше булмауы. Балалары алдында яуаплылыҡ та юҡ, бер нәмәнән дә ҡурҡмай ҙа - бындай кеше булыу мөмкинме?\nБалалар спектаклдәрендә иң яратып уйнаған ролең ниндәй?\n- Мин бөгөн Йәштәр театрында эшләүем менән бик ҡәнәғәтмен, дөрөҫ юлда һәм үҙ урынымдамын, тип иҫәпләйем. Бында ике труппаның спектаклдәрендә лә ҡатнашабыҙ, был актер өсөн ҙур тәжрибә. Ә балалар өсөн уйнауы үҙе бер мажара. Улар кеүек ошо әкиәт донъяһына башкөлләй сумып ҡараған, һинең менән бергә ҡайғырған, бергә шатланған, һинең геройыңды ихлас йәлләгән тамашасы юҡ. Улар өсөн театрҙа әкиәттәрҙән тыш, матур спектаклдәр ҙә күп. "Беҙҙең өйҙөң йәме" (М. Кәрим, режиссеры М. Күлбаев), яңыраҡ сәхнәгә сыҡҡан "Левушка" (А. Крым, режисеры М. Күлбаев) спектаклдәрен мотлаҡ ҡарағыҙ, күпме изгелек, яҡтылыҡ, ихласлыҡ уларҙа. Ғөмүмән, һәр бер спектакль тамашасының күңелендә ниндәйҙер эҙ ҡалдыра, шуға ла театр сәнғәте менән бала саҡтан таныш булыу хуп.\nБалалар спектаклдәрендә йәнлек-хайуандарҙы ғына уйнамайбыҙ. Мин һуңғы осорҙа "Пес Барбос и необычный кросс" (И. Казакова, режиссеры Р. Хәкимов) спектаклендә Балбесты рәхәтләнеп уйнайым. Ул шундай күңелле, балаларға ғына түгел, өлкәндәргә лә оҡшай.\nАктер өсөн маҡтауҙар, ролдәре тураһында ыңғай фекерҙәр мөһимме?\n- Кемгә нисектер инде. Кемгәлер күберәк сыбыртҡы кәрәк, кемгәлер - прәник. Кемделер әрләһәң, сәмләнеп тороп эшләйәсәк, кемдер шунһыҙ эшләмәй. Маҡтауҙан һуң да кемдер шашып китә, кемдер дәртләнә. Ролең тураһында фекерҙәр, уларҙың ыңғаймы, киреме булыуына ҡарамайынса, кәрәк. Сөнки ситтән яҡшыраҡ күренә.\nТамашасы беҙҙә өндәшеп бармай, әлбиттә. Әммә тамашасы психологияһынан ҡараһаң, ул аҡылы менән аңлай, сәхнәлә бер нәмә лә дөрөҫ түгел, герой үлмәне, тик унда барғандарға шул тиклем ышана. Калигуланың да ысын Калигула түгеллеген, актер икәнен аңлай. Стәрлетамаҡ башҡорт театрында эшләгәндә Распутиндың "Йәшә һәм онотма" (режиссеры Т. Воронина) спектаклендә дезертирҙы уйнаным. Еңеү көнөндә уйнаныҡ та, залда ултырған ветерандарҙы сәхнәгә саҡырҙыҡ. Бер ағай миңә таяғы менән киҙәнеп, һуғырға маташа. Өлкәнерәк йәштәге тамашасыларҙың: "Вәт һин аны, шулай тиме?"- тип спектаклде ҡысҡырып һөйләнеп ҡарағанына барыһы ла шаһиттыр. Тамашасыны үҙе алдан әҙерләнеп килгән тылсымға ышандыра алһаң, актер өсөн ошо маҡтауҙан да ҙурыраҡ баһалыр, моғайын.\nБәхет төшөнсәһенә ниндәй мәғәнә һалаһың?\n- Кеше күңеленең бөтөнлөгө ата-әсәһенең, туғандарының, яратҡан кешеһенең, балаларының сәләмәт, имен булыуынан тора. Тыуған яғым - Йылайыр районы Сиҙер ауылында йәшәүсе атайым менән әсәйем, ағайым һәм уның ғаиләһе беҙгә ҙур терәк, уларҙың йылы мөнәсәбәте менән бәхетлемен. Хәҙер атай менән әсәйгә ярҙам итеү өсөн түгел, күберәк ҡунаҡ булып ҡайтырға тура килә. Уларҙың миңә биргән тәрбиәһе өсөн рәхмәтлемен. Кәләшем, әсәйем кеүек үк, уҡытыусы. Ул минең һөнәремә аңлап ҡарамаһа, мин тыныс күңел менән ижад итә алмаҫ та инем. Ҡыҙыбыҙға өс йәш тә тулмаған әле. Балалар баҡсаһына барырға әҙерләнә.\nӘгәр ҙә урамда кеше китеп бара һәм ярты саҡрымдан уҡ уның артист икәне күренә икән, ул насар актер тиҙәр. Уҡыусы һиҙгәндер, йәш актер менән һөйләшеүебеҙ бер тапҡыр ҙа, мин шундай, мин бындай актер, мин шуға-шуға һәләтле, тигәнерәк юҫыҡҡа төшөп китмәне. Актер баҫалҡы булырға тейеш, тимәйем, тик сәхнәлә түгел икән, уның тәбиғи, ябай һәм ихлас булыуы тап һәйбәт актер булыуының күрһәткесе, тип иҫәпләйем. "Үҙеңдәге сәнғәтте сәнғәттәге үҙеңә ҡарағанда нығыраҡ яратыу"ҙан да дөрөҫөрәк нимә бар...\nЯҙылған: 15.01.19 | Ҡаралған: 478


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ИР-ЕГЕТТӘРЕБЕҘ ШУНДАЙ КӨСКӘ ЭЙӘ! - 2018 - Мәҡәләләр\n"Мин ауылым һәм ауылдаштарым хаҡында маҡтап һәм һоҡланып һөйләргә теләйем. Уларҙың шундай сәм һәм ғәм менән лайыҡлы йәшәргә, эскелектән ҡотолорға, йәш быуынды матур тәрбиәләп үҫтерергә ынтылыуын күрһәткем килә", - тине ауылында башҡарылған күп кенә мәртәбәле эштәр хаҡында фотоһүрәтләмәләр алып килгән Азат Хамматов.\nАуылдарҙа һуңғы йылдарҙа халыҡ ыңғай яҡҡа әүҙемләшә. Һәр ваҡыт хөкүмәттән көтөп, хужаларҙы әрләп, сәйәсәтте ғәйепләп, бахыр булып, хәйерселеккә төкәлеп киткәйне бит тыуған бишектәребеҙ. Бигерәк тә эскелек сәскә атҡайны. Әммә бындай көн беҙҙең булмыш та, йәшәү рәүеше лә, күңелебеҙ теләгән яҙмыш та түгел. Тап бына ошоно аңлағанға һәм тойғанға ла төшөнкөлөккә бирелгәндер күптәр. Бәхеткә күрә, бәлки, тәҡдир ҡушыуы буйынсалыр, халыҡты был моңһоҙлоҡтан уятып ебәрер хәл-ваҡиғалар булып тора. Күптән түгелге "Темәс ваҡиғаһы"н да ир-егеттәребеҙҙе сәмләндереп, ҡуҙғытып ебәргән бер этәргес көс тип ҡабул итергә була. Шул ваҡиғанан һуң Баймаҡтың, башҡа күп райондарҙың ир-егеттәре йыйылып, милләт алдына килеп баҫҡан ҡаршылыҡтарҙы ашатлауҙың ысулдарын ҡарай, барлай, кәңәшләшә башланы. Ауыл-райондарҙың ғына түгел, тотош республика уҙамандары ҡалҡып баҫты. Ир-егеттәр ҡорҙары тупланды. Улар бергәләшеп эскелеккә, аҙғынлыҡҡа, эшһеҙлеккә ҡаршы көрәш асты.\nБаймаҡ районының Байыш ауылындағы ошо тәжрибә тураһында һөйләне беҙгә был юлы редакциябыҙға килгән Азат Хамматов. Был ауылда ла ирҙәр иң тәүге эштәрҙе ябайҙан, эргә-тирәнән генә башлай. Өмәгә сыға улар. Һәм ысынлап мөғжизә ярала. Бығаса яҡшылап аралашмаған да ауылдаштар дөйөм, берҙәм хеҙмәттә һөйләшә, бер-береһенә асыла төшә. Беренсе өмәлә кәртә арттарынан ғына ҡарап торғандар ҙа, иҫереп сығып буталанып йөрөгәндәр ҙә, икенсе өмәләрҙә иң беренселәрҙән йөрөй. "Халыҡты әрләргә, хурларға ярамай, - ти Азат, - улар бит ағайҙар, уҙамандар. Уларҙы, киреһенсә, күтәрмәләргә, ошонда, ошо йәшәгән урындарында кәрәклектәрен, мөһимлектәрен күрһәтергә кәрәк. Һәр икенсеһе һөнәрле, һәр икенсеһенең ҡулы оҫта ауылдаштарҙың, бары бер аҙ юғалып ҡына ҡалғандар. Беҙ бер-беребеҙгә тап ошо ҡырҡыу мәлдә ярҙам итергә тейешбеҙ..."\nБайышта ир-егеттәр тик үҙ көстәре менән генә егерме биш йыл ремонт күрмәгән клубты сынъяһау итеп ҡуйғандар. Интернет селтәрҙәрендәге ауылдаштар чатына ауылдың ситтә эшләгән һәм йәшәгәндәре лә ҡушылып, кемдәрҙер аҡса ебәреп, кемдәрҙер материалдар биреп, кемдәрҙер ҡул көсө менән мәҙәниәт йортон Яңы йыл байрамына яңыртып ултыртҡандар. Әле ауыл балалары өсөн "Ҡышҡы ҡала" төҙөп яталар. Шыршыны ла урмандан ҡырҡып ҡына килтермәгәндәр. Оҫталар уның каркасын тимерҙән иретеп йәбештереп, бейек итеп ҡорған. Ҡарҙы шәхси тракторҙары менән ҡырҙан барып йыйып алғандар. Шыуыу өсөн тауҙы ла биш метрлыҡ бейеклеккә күтәргәндәр. Егеттәр сәмләнеп, "Булғас-булғас, Сибайҙыҡынан да текәрәк булһын", тигәндәр. Катокты ла бер-нисә көн һыу һибеп туңдырып, ситтәрен күлдән ҡырҡып сығарылған боҙ кәртәләр менән көпләп сыҡҡандар. "Ауылса" ғына булмаһын, ҡаланыҡынан да шәп булһын, тип тырышҡан байыштар. Ир-егеттәр эскелеккә ҡаршы көрәшеүгә лә тотош бер ысул төҙөп алғандар. Мәҫәлән, спиртлы эсемлектәр менән сауҙа итеүселәрҙең был бысраҡ кәсепкә ниндәй сәбәптән тотоноуын асыҡлайҙар башта. Унан яйлап һөйләшеү, аңлашыу алымдары аша тәрбиәүи сараларға тотоналар. Кеше насар ҙа түгел, боҙоҡ та түгел, уны аңһыҙлыҡ һәм нужа шулай яман юлдарға этәрә, тигән фекерҙә улар. Бөгөн эскәндәрҙе берәүҙәр шефлыҡҡа алған, икенселәр ярҙам итә, өсөнсөләр уларҙы ҡыҙыҡлыраҡ шөғөлдәргә әйҙәргә итә.\nБайышта ауыл хакимиәте менән мәсет тә әүҙем. Мәсет ҡайһы бер ауылдарҙағылай "Беҙҙе шәриғәт тыя" тип кенә ултырмай, бар эштәрҙең дә уртаһында ҡайнай, башлап йөрөй. Һәр йыйындан һуң ир-егеттәр мәсеткә инеп, намаҙ ҡыла. Хатта бығаса Аллаһ йортоноң тупһаһын ашатламағандар ҙа башҡаларға ҡушылып килеп ингән. Был хәтлем ир-уҙамандарҙы ауыл мәсете үҙ ғүмерендә әлегәсә күрмәгән дә булғандыр. Әле Яңы йыл байрамына балалар өсөн үткәрелгән сараларҙы ла мәсет ойоштора икән. Улар өсөн был күтәрелеш осоронда "байрам мәғәнәһе" түгел, ә йәш быуындың насар ғәҙәттәрһеҙ уйнап-көлөргә өйрәнеп, һөйөү-иғтибарға сорналып, рухлы һәм сәләмәт булып үҫеп етеүе мөһимерәк. Байыштар республикабыҙ ауылдары араһында барған төрлө ярыштарҙа ҡатнаша. Ҡышҡы ҡаласыҡтарын да улар конкурсҡа ҡуйған һәм уңыш йылмайып, еңеү яулағанда, призға биреләсәк аҡсаға ауыл урамдарына яҡтылыҡ үткәрергә ине, тип хыялланалар. Беҙ уларға уңыштар ғына теләп ҡалабыҙ.\nБыл миҫалда республикабыҙҙың бер ауылы ғына һүрәтләнә. Әгәр һәр ауыл шундай йәшәү рәүешенә күсһә, нисек булыр ине икән тип уйлап ҡарағыҙ әле. Бер өс-биш йылда ауылдарҙа эскән кеше лә ҡалмаҫ ине. Эсмәгән халыҡта маҡсат һәм сәм уяныр ҙа, ул үҙен ерендә лә, ғаиләһендә лә хужа итеп тойор ине. Ул ҡыйыуыраҡ, ғорурыраҡ, азатыраҡ булыр ине. Тағы ла әллә күпме "булыр"ҙар булыр ине. Бына бит, ниндәй көскә эйә беҙҙең ир-егеттәр! Ә беҙ уларҙың көсөн баһалай беләйек.\nЯҙылған: 29.12.18 | Ҡаралған: 504


«Каруанһарай» сауҙа-эш комплексында хәйриә акцияһы үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Каруанһарай» сауҙа-эш комплексында хәйриә акцияһы үтте\n16:27, 26 декабря 2011 Йәмғиәт\nӨфөнөң «Каруанһарай» сауҙа-эш комплексында «Раштыуа йәрминкәһе» хәйриә проекты үтте. Ул «Вся Уфа» телекомпанияһы, «Ufa1.ru» интернет-порталы һәм «Каруанһарай» сауҙа-эш комплексы менән ойошторолдо. Сарала Башҡортостан баш ҡалаһының билдәле кешеләре үҙ ҡулдары менән эшләгән әйберҙәр йәки уларҙың профессиональ атрибуттары һатыуға тәҡдим ителде, тип хәбәр иттеләр «Аркада» идара итеү компанияһының маркетинг һәм реклама бүлегенән.\nМәҫәлән, йәрминкәлә Максим Чудовтың саңғыһы, Айгөл Шакированың көмөш алҡалары, Айҙар Ғалимовтың ҡатыны бешергән бәлеш, Александр Семактың сәкәне, Елена Лоҡманованың модалы кепкаһы һәм башҡа күп нәмәләр тәҡдим ителде. Әлеге акция ҡала халҡында һәм ҡунаҡтарында ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты. Йәрминкәлә эшләнгән барлыҡ аҡсалар республиканың Иглин районындағы Охлебинин ауылында урынлашҡан балалар приютына йүнәлтелде.\nТеги: каруанһарай, хәйриә, аркада


Сифатлы, ышаныслы һәм уңайлы транспорт\nБөгөн 17 район мәктәбенә Республика Мәғариф министрлығы “ПАЗ”маркалы автобустар тапшырҙы. Белем усағына уҡыусыларҙың ваҡытында дәрескә барып өлгөрөүен, шул уҡ ваҡытта юл хәүефһеҙлеген тәьмин итеү мөһим. Транспорт мәсьәләһен хәл итеүгә Башҡортостан хөкүмәте тарафынан йөҙ миллион һум аҡса бүленгән. Һәр автобус 22 уҡыусыға иҫәпләнгән. Транспортҡа 60 мең саҡрым гарантия бирелә. Быйыл мәктәптәргә йәмғеһе 77 автобус тапшырыласаҡ.\nБелем усаҡтарына тапшырылған транспорт балалар именлеген тәьмин итеү өсөн барлыҡ талаптарға ярашлы йыһазландырылған. Мәҫәлән, күтәрмәләге махсус ҡоролма автобусҡа ябылмаған ишектәр менән хәрәкәтте башларға ҡамасаулай - двигателде һүндерә. Шулай уҡ заманса техникаға тахограф, портфелдәр өсөн кәштәләр, тиҙлекте 60 саҡрымға тиклем сикләгән ҡоролма, дүрт нөктәле хәүефһеҙлек ҡайыштары ҡуйылған. Экологик стандарттарға ярашлы двигателле мәктәп автобустары ЭРА-ГЛОНАСС системаһы менән йыһазландырылған.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №20, 21 - 27 май 2022 - Информационные страницы\n№20, 21 - 27 май 2022\n"ҠУЛ ЙЫЛЫҺЫ" БИҘӘЙӘСӘК\nБашҡортостандың баш ҡалаһында "Үҙәк баҙар" юл саты ҡулсаһындағы иң яҡшы арт-объект концепцияһына конкурс тамамланды. Конкурсҡа барлығы 38 проект тапшырылған булған.\nБарлыҡ эштәрҙе ҡарағандан һуң, баһалама ағзалары "Ҡул йылыһы" һәм "Евразия майҙаны" тип аталған эштәргә өҫтөнлөк бирә. Мәскәү ҡалаһынан "Ҡала үҫеше институты" коммерцияға ҡарамаған автоном ойошма вәкиле Илья Ищенконың "Ҡул йылыһы" проекты абсолют еңеүсе тип табыла.\nАрхитектура объекты нигеҙендә милли берҙәйлек принцибы ята. Ике ҡул символы Европа менән Азияның осрашыуын сағылдыра. Объект архитектураһы традицион башҡорт биҙәктәренә нигеҙләнә. Киңлектәге ромб фигураһын тәшкил иткән стела берҙәмлек, ғаилә һәм дуҫлыҡты символлаштыра. Ҙур булмаған элементтар бергә йыйылып, шәхсиҙән бөтөнгә күсеүҙе аңлата һәм Башҡортостан Республикаһының кешеләрҙе бер бөтөнгә берләштергән күп динле, күп мәҙәниәтле республика булыуын күрһәтә.\nБилдәле ваҡыт арауығында милли музыка ҡоралдарында башҡарылған милли көйҙәр яңғырауы объектҡа үҙенсәлек өҫтәй.\nКИЛӘСӘК МӘКТӘБЕ ТЫУЫП КИЛӘ...\nПионериябыҙ ҙа үҙебеҙ менән ҡуша ҡартайҙы - ошо көндәрҙә уның ойошторолоуына бер быуат тулып үтте... Әммә ул үҙенең сафында тәрбиәләнеп үҫкән бер нисә быуын күңелендә һаман да балаларса сафлығын, инсафлығын, осҡонон, илһөйәрлеген, намыҫын һәм выжданын һаҡлап ҡала килә, шуныһына шөкөр.\nӨМӨТ МЕНӘН ЙӘШӘЙЕК\nӨфө ҡала хакимиәтендәге сираттағы оператив кәңәшмә кадрҙар алмашыныуы тураһындағы мәғлүмәт менән хәтерҙә ҡалыр, моғайын, сөнки бер юлы ул тиклем үҙгәреш булғаны юҡ ине, шикелле.\nЯРТЫ БЫУАТТАН ҺУҢ ТАҒЫ БАШ ҠАЛҠЫТТЫ БЫЛ ЯУЫЗЛЫҠ\nПолк командиры ҡустыма: "Башҡорттар, маладис!" - ти. Ҡустымдың ауыҙы касканың бер осонан икенсеһенәсә йырыла. Беренсенән, ул бала сағында балалар баҡсаһында уҡ өйрәнгән башҡорт халыҡ йыры "Любизар"ҙы иҫенә төшөрә, икенсенән, күҙе яраланған полк командиры Кутузов кеүек үк күҙен бәйләп йөрөгән була.\nЮРМЫЙҘАР - САЛ ТАРИХ ШАҺИТТАРЫ БЕҘ\nИхтилал баҫтырылыу менән ошо яҡтарҙағы башҡорт ерҙәре күпләп тартып алына, ерһеҙ ҡалған байтаҡ ҡына юрмый халҡы типтәрҙәр сословиеһына күсерелә. Улар барыбер башҡортлоғон онотмай, документтарҙа "башҡорттан типтәрҙәр", тип яҙыла.\nМУЗЕЙ ТИП КЕНӘ ҠАРАМА – ҺӘР ЭКСПОНАТ БЫНДА ТАРИХ ҺӨЙЛӘЙ\nӘлеге ваҡытта 275 меңдән ашыу экспонатыбыҙҙың экспозицияла ни бары 2,5 проценты ғына файҙаланыла. Әгәр фондтарҙы һаҡлау урыны булһа, бөгөн уларҙың барыһын да экспозиция залдары итеп эшләргә булыр ине.\nПАРИЖДА - 4\n- Ғали йәнәптәребеҙ ҡаҙаҡ яғында йәшәгән башҡорттарҙы Ватан һуғышының йөҙ йыллығы менән ҡотларға шәхсән ҡушты. - Ә ҡаҙаҡтарҙы ҡотламанымы? - Улар бит һуғышта ҡатнашманы.\nУҠЫРҒА НИӘТ ИТЕГЕҘ, НИӘТ ХЫЯЛДАРҘЫ ТОРМОШҠА АШЫРА\nӘммә эсте бошорған күренеш тә бар: студенттар бер-береһе менән аралашып бармай, улар телефонға тексәйәләр ҙә, хатта эргәһендәге кеше менән дә телефон аша аралашалар - һәр береһе үҙ виртуаль донъяһында йәшәй.\nКИС УЛТЫРЫП ШӘЛДӘР БӘЙЛӘЙ САМАҘЫЛАР\nЗаманалар алышынып торһа ла, улар төп шөғөлдәренә хыянат итмәгән, сөнки шәл уларҙы туйындырған да, кейендергән дә, уҡытҡан да, туйҙар үткәрергә лә ярҙам иткән килем сығанағы булған.\nЯҙ батшабикәһе, тип атайҙар был ап-аҡҡа төрөнгән хуш еҫле ағасты. Ул сирень менән ярышып, йыш ҡына алдараҡ сәскә ата. Яңы ғына сәскә атҡан муйыл төбөндә ял итеүе - үҙе бер ғүмер!\nБЫЛ БӘЙГЕ ҠУРАЙСЫЛАРҘЫҢ КИМӘЛЕН ҮҪТЕРӘ\nБашҡортостанда БАССР-ҙың халыҡ артисы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ғата Сөләймәновтың 110 йыллығы айҡанлы Октябрьский ҡала мәҙәниәт һарайында уҙған XXI Республика ҡурай байрамы еңеүселәре иғлан ителде.


“Батырлыҡтың юҡтыр сиктәре” — Официальный сайт Районного муниципального бюджетного учреждения культуры "Баймакская межпоселенческая центральная библиотека" муниципального района Баймакский район Республики Башкортостан\n“Батырлыҡтың юҡтыр сиктәре”\nБаймаҡ биләмә-ара үҙәк китапханаһы февраль айын хәрби-патриотик тәрбиә биреү айлығы тип иғлан итте . Ошо айҡанлы китапханаларҙа, мәктәптәрҙә батырлыҡ дәрестәре, осрашыуҙар ,түңәрәк өҫтәл артында һөйләшеүҙәр үтә.\nБөгөнгө “Батырлыҡтың юҡтыр сиктәре” исемле батырлыҡ дәресе Александр Матросов (Шәкирйән Мөхәмәтйәновтың) тыуыуына 95 йыл тулыуға арналды.\nСССР- ҙа 11 меңдән ашыу Советтар Союзы Геройы иҫәпләнгән. Һуғыштар тарихында иң ғәрәсәтлеһе тип иҫәпләнгән Бөйөк Ватан һуғышы тыуҙырған герой –Александр Матросов (Шакирйән Мөхәмәтйәнов). Уның ҡаһарманлығы миллиондарға өлгө булды. Матросов үҙенән һуң бик күп милли геройҙар тыуҙырҙы. Уның батырлығын япон, америка илбаҫарҙары менән көрәшкәндә ҡытай патриоттары ла ҡабатлаған.\nА.Матросовҡа үлгәндән һуң Советтар Союзы Геройы исеме бирелә. Александр Матросовтың (Шәкирйән Мөхәмәтйәнов) оло ҡаһарманлығы тураһында бик күп шиғырҙар, йырҙар ижад ителә, һәйкәлдәр ҡуйыла, кинофильмдар төшөрөлә. Был илебеҙҙәге һәр милләттең иң гүзәл сифаттарының береһе. Ошо хаҡта һәм Башҡортостандың оло ҡаһарман улы Шәкирйән Мөхәмәтйәнов тураһында батырлыҡ дәресендә һүҙ барҙы .Шулай уҡ Баймаҡ районы Бөйөк ватан һуғышына бик күп яугирҙар биргән райондарҙан иҫәпләнә. Районыбыҙ алты Советтар Союзы Геройҙары: Дан орденының тулы кавалеры Әҙһәм Әлибаев, Тәфтизән Миңлеғолов, Павел Кудимов, Федор Белов, Иван Пименов, Владимир Артамонов, Василий Копыловтар менән хаҡлы рәүештә ғорурлана. Сарала яҡташтарыбыҙҙың батырлыҡтары тураһында ла мәғлүмәт еткерелде.\nБатырлыҡ дәресендә ҡаланың 3-сө һанлы мәктәбе уҡытыусыһы Лиза Урал ҡыҙы Ниғмәтуллина үҙенең 6 класс уҡыусылары менән ҡатнашты. Сәрүәр Иҙелбаева, бүлек мөдире


8 март — Башҡорт Википедияһы\n8 март Викимилектә\n8 март — григориан стиле буйынса йылдың 67-се (кәбисә йылында 68-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 298 көн ҡала.\nБМО: Ҡатын-ҡыҙҙар көнө.\nЛиберия: Вафат булғандар көнө.\nСүриә: Революция көнө.\n1914: «Работница» журналының беренсе һаны сыға.\n1965: Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө 8 март ял көнө тип иғлан ителә.\nКулясов Алексей Матвеевич (1875—1933), дин әһеле. 1905—1907 йылдарҙа «Церковно-общественная жизнь» журналы хәбәрсеһе. 1921—1933 йылдарҙа Богородский-Өфө сиркәүе руханийы. «Уфимский церковно-народный голос» журналын һәм Көнсығыш-рус мәҙәни-мәғрифәт йәмғиәтен ойоштороусыларҙың береһе. Сәйәси золом ҡорбаны. Сығышы менән хәҙерге Татарстан Республикаһының Мамадыш районы Покровское ауылынан.\nКәлимуллин Сәмиғулла Ғибәт улы (1915—15.10.1971), архитектор, 1952—1956 йылдарҙа «Башпроект» республика проект контораһының, 1960—1964 йылдарҙа Өфө ҡала Советы башҡарма комитетының баш архитекторы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1947 йылдан СССР Архитекторҙар союзы ағзаһы. Өфөләге күп кенә биналарҙың, шул иҫәптән Башҡорт дәүләт университетының һәм Өфө дәүләт авиация техник университетының төп корпустары проекттары авторы, шулай уҡ Стәрлетамаҡ һәм Белорет ҡалалары генпландарын төҙөүселәрҙең береһе. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы Дыуан-Мәсетле ауылынан.\nБикбулатов Ренат Мисбах улы (1940—29.05.1995), ғалим-вирусолог, 1964—1995 йылдарҙа СССР һәм Рәсәй Медицина фәндәре академияһының Д. К. Ивановский исемендәге Вирусология институтының ғилми хеҙмәткәре. Медицина фәндәре докторы (1986), профессор (1992). СССР Министрҙар Советы премияһы лауреаты (1984). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nЛютер Роберт Эрнестович (1945), музыкант, 2005—2009 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының баш дирижёры. Молдова Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре. Сығышы менән хәҙерге Тверь өлкәһенең Бежецк ҡалаһынан.\nИсхаҡов Наил Йәмил улы (1950), хеҙмәт ветераны. Көйөргәҙе районы Киров исемендәге колхоздың элекке тракторсы-машинисы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1999), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2004). Сығышы менән ошо райондың Яңы Мораптал ауылынан.\nШәйхетдинов Вәғиз Ғәйнелғилем улы (1955), рәссам. 1986 йылдан СССР Рәссамдар союзының йәштәр бүлеге, 1995 йылдан — Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2012).\nЛатыпов Мәүзир Хаммат улы (1960), хужалыҡ эшмәкәре. 1991 йылдан Туймазы районының «Ҡуш-бүләк» крәҫтиән хужалығы директоры. Башҡортостан Республикаһының 4-се саҡырылыш (2008—2013) Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Сығышы менән ошо райондың Иҫке Туймазы ауылынан.\nКадомцев Эразм Самуилович (1881—6.03.1965), революцион хәрәкәт эшмәкәре. 1901 йылдан РСДРП ағзаһы. 1904—1905 йылдарҙағы рус-япон һуғышында һәм Рәсәйҙәге граждандар һуғышында ҡатнашыусы. 1917—1918 йылдарҙа Ҡораллы халыҡ хәрби ойошмаларының Өфө губерна штабы начальнигы, артабан Совет Рәсәйенең һәм СССР-ҙың төрлө яуаплы вазифаларында. Ленин ордены кавалеры.\nҒөбәйҙуллин Миңлеғәли Хәбибулла улы (1921—8.03.1944), Бөйөк Ватан һуғышында, кәүҙәһе менән дошман амбразураһын ҡаплап, батырҙарса һәләк булған яугир, уҡсылар полкының пулемёт взводы командиры, гвардия лейтенанты. Советтар Союзы Геройы (1944, үлгәндән һуң).\nРәхмәтуллина Йыһания Ғиндулла ҡыҙы (1936), йырсы (лирик драматик сопрано). 1965—1994 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы. 1971 йылдан СССР-ҙың Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы (1976). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Кушнаренко районы Әхмәт ауылынан.\nСәғитова Гүзәл Борхан ҡыҙы (1936–4.07.2008), театр актёры. 1959—1995 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. 1961 йылдан СССР-ҙың Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы Абзай ауылынан.\nТләүбирҙина Таңһылыу Шәнгәрәй ҡыҙы (1946), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны. Күмертау ҡала үҙәк дауаханаһының функциональ диагностика табибы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1995), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1990).\nАнтипов Владимир Петрович (1951), ауыл хужалығы һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1986 йылдан Федоровка районы «Рассвет» һәм «Искра» хужалыҡтары, бер үк ваҡытта 2006 йылдан — район Советы рәйесе. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының (2006) атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Сығышы менән ошо райондың Митюковка утарынан (хәҙер бөткән).\nБиҡҡолов Мөбәрәк Мираҫбай улы (1956), хәрби хеҙмәткәр, полковник. 2000—2011 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Федераль именлек хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе урынбаҫары. Почёт ордены кавалеры (2007). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Иҫке Сибай ауылынан.\nШәрифуллин Владислав Муллағәли улы (1956), музыкант, Ҡыйғы районының «Умырзая» вокаль-инструменталь ансамбле етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Сығышы менән ошо райондан.\nНиғмәтуллин Урал Миңлебай улы (1961), «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы хеҙмәткәре, йырсы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2008).\nҠазбулатова Рәйсә Рәйес ҡыҙы (1966), тележурналист, «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһының нәфис программалар бүлеге етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре.\nМөхәмәтзарипов Ғәбделғаян Зекриә улы (1907—12.05.1999), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, ҡыҙылармеец.\nНагаева Мәфтуха Ғиниәт ҡыҙы (1907—1.04.1995), педагог. 1927 йылдан хәҙерге Йылайыр һәм Баймаҡ районы мәктәптәре, 1936 йылдан Ишембай ҡалаһының 1-се мәктәбе уҡытыусыһы; 1942—1958 йылдарҙа Ишембайҙың 3-сө башҡорт мәктәбе (хәҙер Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се Башҡорт гимназия-интернаты) уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1942—1949 йылдарҙа — директоры. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1945) кавалеры. РСФСР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы (1944).\nФәйезова Фатима Фәтхулла ҡыҙы (1917—?), фельдшер-акушер. 1940—1987 йылдарҙа Әбйәлил районы Буранғол фельдшер-акушер пункты мөдире. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1976). Сығышы менән район үҙәге Асҡар ауылынан.\nБайегетова Роза Исмәғил ҡыҙы (1932—2020), сауҙа алдынғыһы. 1951 йылдан һәм 1960—1983 йылдарҙа Баймаҡ районының Үрге Таулыҡай, 1953—1960 йылдарҙа — 1-се Этҡол ауылындағы магазин мөдире. Сауҙа хеҙмәткәрҙәренең Бөтә Союзы съезы делегаты (Мәскәү, 1972). Ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971, 1976), СССР ҡулланыусылар кооперацияһы отличнигы (1966). Сығышы менән Үрге Таулыҡай ауылынан.\nКилдейәров Зиннәт Шәрип улы (1937—10.02.2014), механизатор. 1957—1997 йылдарҙа Әбйәлил районының 22-се партсъезд исемендәге колхоз тракторсыһы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Почёт Билдәһе» (1973) ордендары кавалеры, коммунистик хеҙмәт ударнигы (1983). Сығышы менән ошо райондың Буранғол ауылынан.\nАйытҡолова Мәүжиҙә Рахманғол ҡыҙы (1942—29.04.2010), педагог, йәмәғәтсе. 1964—2000 йылдарҙа Баймаҡ интернат-лицейы уҡытыусыһы. «Ҡомартҡы» башҡорт халыҡ йырҙары ансаблен ойоштороусы һәм уның тәүге етәксеһе (1982—2008). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1997), СССР-ҙың мәғариф (1984), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1984). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Иҫке Сибай ауылынан.\nКүсимов Салауат Таһир улы (1942), фән һәм юғары мәктәп ветераны, ғалим-инженер-электрик, йәмәғәтсе. 1970 йылдан Өфө авиация институты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты уҡытыусыһы, кафедра мөдире, ректор вазифаһын башҡарыусы; 1992—2003 йылдарҙа — ректор; Башҡортостан Республикаһының беренсе, икенсе һәм өсөнсө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1998), техник фәндәр кандидаты (1971), профессор (1991). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2002), Рәсәйҙең почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2002), СССР-ҙың уйлап табыусыһы (1985). «Почёт Билдәһе» (1985) һәм Почёт (2005) һәм «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (2012) ордендары кавалеры.\nПотапова Галина Александровна (1947), педагогик хеҙмәт ветераны. 1983—2012 йылдарҙа Йылайыр районы Юлдыбай урта мәктәбенең физика һәм астрономия уҡытыусыһы, 104-се һөнәри училище директорының уҡыу-тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары. Башҡортостандың атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре.\nШабанова Татьяна Дмитриевна (1947), юғары мәктәп ветераны, ғалим-тел белгесе. 1971 йылдан Башҡорт дәүләт педагогия институты һәм М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусыһы, 1977—1988 йылдарҙа инглиз теле кафедраһы мөдире, 1996—2006 йылдарҙа — сит телдәр факультеты деканы. Филология фәндәре кандидаты (1999), профессор (1999). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2002), Рәсәйҙең почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре .\nРеан Артур Александрович (1957), ғалим-психолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы һәм йәмәғәт эшмәкәре; Психология фәндәре докторы (1992), профессор (1994), Рәсәй авторҙар йәмғиәтенең ағза-корреспонденты (1996), психология һәм йәш физиологияһы бүлексәһе академигы (2016). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2007).\nИшембаева Хәжәр Сәғит ҡыҙы (1908—18.10.1991), хеҙмәт алдынғыһы, I Бөтә Союз колхозсы-ударниктар съезы делегаты (1933), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1933).\nҒүмәров Сәлимйән Ялал улы (1933), журналист, ғалим—педагог. 1971—2005 йылдарҙа «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналының баш мөхәррире. Филология фәндәре кандидаты. Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы.\nМәзитов Йәүҙәт Йыһанур улы (1933), «Салаватстрой» тресының 1961 йылдан ташсыһы, 1965 йылдан — бригадиры, 1989—1998 йылдарҙа — мастеры. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1985). Башҡорт АССР-ының 11-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.\nФархшатова Луиза Азамат ҡыҙы (1953), журналистика ветераны, Башҡортостан дәүләт телерадиокомпанияһының «Тамыр» балалар студияһын ойоштороусы. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1994). Зәйнәб Биишева исемендәге премия лауреаты (2012).\nСәҙертдинов Зөфәр Сәҙертдин улы (1924—21.04.2017), дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре, 1975—1986 йылдарҙа СССР-ҙың монтаж һәм махсус төҙөлөш эштәре министры урынбаҫары. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Кама автомобиль заводы төҙөлөшө етәксеһе, Яр Саллы ҡалаһына нигеҙ һалыусы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе, Ленин, Октябрь Революцияһы, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, «Почёт Билдәһе», ике Ҡыҙыл Йондоҙ, 3-сө дәрәжә Дан һәм 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордендары кавалеры.\nҒәниев Наил Сәйетгәрәй улы (1929—10.12.2007), ғалим-механик, юғары мәктәп эшмәкәре. 1973–2000 йылдарҙа Ҡазан технология институтының (1992 йылдан — университетының) кафедра мөдире. Физика‑математика фәндәре докторы (1972), профессор (1974). Татарстан Республикаһының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1993). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Йәрмәкәй районы Исламбаҡты ауылынан.\nАлсынбаев Мәхәмәт Мәхәмәтулла улы (1949), ғалим-хирург, медицина өлкәһе һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1995—2010 йылдарҙа «Иммунопрепарат» предприятиеһының генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының 2‑се һәм 3‑сө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Медицина фәндәре докторы (2003), профессор (2007). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре (1999), Башҡортостан Республикаһы атҡаҙанған табибы (1995). Салауат Юлаев ордены кавалеры.\nЖариков Дмитрий Сергеевич (1984), спортсы. Өфө ҡалаһындағы Олимпия резервының махсуслашҡан балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе. Байдаркала һәм каноэла ишеү буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2003).\n8 мартта тыуғандар\n1865: Николай Кравков, Рәсәй империяһы һәм Совет Рәсәйе физиологы, фармаколог, СССР фармакологияһына нигеҙ һалыусы.\n1870: Михаил Бонч-Бруевич, Рәсәй империяһы һәм СССР ғалимы, геодезист, хәрби теоретик.\n1870: Иван Скворцов-Степанов, СССР-ҙың дәүләт һәм партия эшмәкәре, тарихсы, иҡтисадсы.\n1875: Пётр Ганнушкин, Рәсәй империяһы һәм СССР ғалим-психиатры, юғары мәктәп уҡытыусыһы.\n1905: Александр Родимцев, хәрби эшмәкәр, генерал-полковник, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы.\n1930: Юрий Рытхэу, СССР һәм Рәсәйҙең чукот яҙыусыһы.\n1930: Альберт Хачатуров, СССР кинорежиссёры, Үзбәк ССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.\n1975: Солтан Ибраһимов, Рәсәй боксёры, 2000 йылғы Олимпия уйындарының көмөш призёры.\n8 мартта вафат булғандар\n1869: Гектор Берлиоз, Франция композиторы.\n1944: Ғөбәйҙуллин Миңлеғәли Хәбибулла улы, Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, Советтар Союзы Геройы (1944).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=8_март&oldid=1112728 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:55 7 март 2022 үҙгәртелгән.


Жабка монастыры — Башҡорт Википедияһы\n47°59′17″ с. ш. 28°42′42″ в. д.HGЯO\nМолдованың 1996 йылғы почта маркаһы\nКонфессия Рус православ сиркәүе\nЖабка монастыры Викимилектә\nЖабка монастыры — Рус православ сиркәүе Кишинёв епархияһының ҡатын-ҡыҙ монастыры. Молдавияның Флорештский районы Жабка ауылында урынлашҡан.\n3 Монастырь храмдары\n4 Монастырь — тәнкәләрҙә\nЖабка монастырына XVII быуат уртаһында, Делэни монастырынан килгән иеромонах Иезекиль тарафынан нигеҙ һалынған. Монастырь татарҙар һөжүменән һуң бер нисә йыл ташландыҡ хәлдә була. 1770 йылда ҡалдырылған ҡаяла иеромонах Феодосий урынлаша. Тиҙҙән уның янына татарҙар һөжүменән ҡасып килгән монастырь халҡы йыйыла башлай һәм урын тарайып, унда йәшәүселәргә уңайһыҙлыҡ тыуҙыра. Иеромонах Феодосий, Жабка ер биләүселәренән ҙур булмаған ер участогы һорап, унда ағас сиркәү төҙөй. 1813 йылда иеромонах Феодосий игумен дәрәжәһенә күтәрелә, ә монахтар йәшәгән урын монастырға әйләнә.\nМонастырь архивында XVII быуатта ергә булған хоҡуҡ документтарының күсермәһе һәм шулай уҡ жабка монахтарының иҫке румын телендәге бер нисә яҙыуы һаҡлана.\n1916 йылда монастырға Рәсәйҙән ҡасып килгән ҡатын-ҡыҙ монахтар урынлаша. Уларҙы бында Лесна монастырынан Кишинев архиепискобы Хотинск Анастасий килтерә. Быға тиклем йәшәгән монахтар Жабканан Гиржавск Вознесенск монастырына күсерелә. Яңы ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы, сығышы менән Романовтар батша ғаиләһенән булған игуменья Екатерина етәкселегендә йәшәй башлай. Монастырь епископ Бельцк Виссарион Пуе ваҡытында үҫеш ала. Монгастырь 49 га ер ала, унда электростанция һәм тирмән төҙөлә.\n1940 йылда Жабка монастыры общинаһы монастырҙан ҡыуып сығарыла һәм уның бөтә мөлкәте конфискациялана. Әммә, 1941 йылда ҡатын-ҡыҙ монахтар монастырҙы кире үҙҙәренә алып, әйләнеп ҡайта.\nБөгөн Жабка монастыры игуменья Таисия (Стреину) етәкселегендә эшләй һәм унда яҡынса 600 ҡатын-ҡыҙ монах йәшәй. Монастырҙа ғибаҙәт ҡылыуҙы ике дин әһеле башҡара. Унда көн һайын да инеп йөрөргә була.\nМонастырь храмдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nМонастырь — тәнкәләрҙә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n200 йылдың 25 декабрендә Молдова Милли банкы әйләнешкә түләү сараһы һәм нумизматик маҡсатта «Молдованың монастырҙары» — Жабка монастыры серияһынан 50 Молдава лейы номиналындағы иҫтәлекле көмөш тәнкә сығара. Үҙәктә — пейзаж фрагменты төшөрөлгән монастырҙың рельефлы һүрәте; өҫкө өлөшөндә, тәнкә ситенә баш хәрефтәр менән «MĂNĂSTIREA JAPCA» яҙыуы уйылған. .\n↑ Сайт Национального банка Молдовы\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Жабка_монастыры&oldid=646867 ҡабул ителгән\nМолдавияның православие монастырҙары\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:54 25 ғинуар 2017 үҙгәртелгән.


“Гөлсөм” матурлыҡ өләшә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Гөлсөм” матурлыҡ өләшә\n“Гөлсөм” матурлыҡ өләшә 28.12.2018 // Йәмғиәт\nМатур сәс, модалы прическа ҡатын-ҡыҙҙы күркәм, заманса итә. Быны һәр кем беләлер, моғайын. Ә бына һинең зауығыңа тура килтереп прическа яһаған парикмахерҙы нисек һайларға һуң?\nТәтешле ауылындағы гүзәл зат быны яҡшы белә. Улар, һис икеләнмәйенсә, “Гөлсөм” матурлыҡ салонына юл тота. Сөнки бында һәр кем сәсте үҙенә килешле итеп киҫтерә, бөтә шартына тура килтереп матур прическа яһата ала. Шартына, тигәндәй, эшкә барғандағы прическа менән тантаналарға юлланыу килешмәй бит инде. Байрамдар, туйҙар өсөн ҡупшы прическаларҙы салонда айырыуса ҙур оҫталыҡ менән яһайҙар.\nСалондың асылыуына егерме йылдан артыҡ ваҡыт үткән. Ошо осорҙа ул ҡатын-ҡыҙҙарҙың яратҡан бөҙрәханаһына әүерелде. “Гөлсөм” тип исемләнеүе лә осраҡлы түгел. Ул — Гөлсөм Мөхәмәтғаянованың матурлыҡ салоны. Үҙ эшен асҡанға тиклем парикмахер була ул. Ауыл ҡатын-ҡыҙҙарына матурлыҡ өләшеү теләге эшмәкәрлеген ошо йүнәлештә көйләргә этәрә. Үҙе кеүек үк булдыҡлы Алтын Әбделкарамованы эшкә саҡыра.\nСалонда сәс киҫтерергә, буятырға, заманса технологиялар буйынса бөҙрәләтергә, файҙалы процедуралар эшләтергә шарттар бар. Бындай мөмкинлектән күптәр теләп файҙалана. Шуға ла даими клиенттары бик күп.\nГөлсөмдөң ҡыҙы Әлмира ла әсәһе юлын һайларға ниәтләй. Әлеге ваҡытта ул ошонда уҡ администратор булып эшләй.\nСәс модаһы һәр саҡ үҙгәреп тора. Заман модаһына аҙымдаш булып, ауылдаштарына матурлыҡ өләшеү өсөн Гөлсөм Мөхәмәтғаянова Санкт-Петербургта белемен камиллаштырып ҡайтҡан. Күптән түгел “Эстель-Фест” фестивалендә ҡатнашҡан. Салон ишеген асып ингән һәр гүзәл зат тағы ла сибәрләнеп, ҡәнәғәтлек тойғоһо кисерһен тип тырыша ул.\nАвтор: Гөлсирә СӘХИЕВА


Оло Ултыраҡ — Башҡорт Википедияһы\n↘57 кеше (2010)\n75 206 820 002\n75 606 420 106\nОло Ултыраҡ (рус. Большая Ультракова) — Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Арғаяш районындағы ауыл. Аяҙғол ауыл биләмәһе составына инә.\nОло Ултыраҡ (Айыусы) — әйле башҡорттарының ауылы. Тәүге тапҡыр 1785 йылда телгә алына. Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙе Әйле улусы составында була. Башҡортостанда идара итеүҙең кантон системаһы осоронда 5-се башҡорт кантонының 6-сы йортона керә.\n183 265 331 233 217 176\n2002 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда башлыса башҡорттар (100 %) йәшәй.\n↑ 3,0 3,1 Урал аръяғы башҡорттарының Ырымбур губернаһы составына ингән торама пункттары (1866 йылда кәмендә 100 кеше йәшәгән торамалар күрһәтелгән) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Оло_Ултыраҡ&oldid=1056015 ҡабул ителгән


Биш оҫтахана – бер колледжда\n22 Декабрь 2019, 11:00\nРәсәй Президентының май указы менән раҫланған “Мәғариф” милли проектының “Йәш профессионалдар” программаһын тормошҡа ашырыу нигеҙендә быйыл федераль ҡаҙнанан грант биреү өсөн Башҡортостандан алты колледж һайлап алынды.\nУлар араһында Өфө дәүләт технология һәм дизайн колледжы ла бар. Грант аҡсаһы уҡыу йорттарының матди-техник базаһын яңыртыуға бүленә.\nОшо көндәрҙә Өфө дәүләт технология һәм дизайн колледжында биш оҫтахана асылды. Улар сәнәғәт дизайны, мода технологиялары, графикалы дизайн, идара итеүҙе документтар менән тәьмин итеү һәм архив эше, бөҙрәхәна сәнғәте кеүек йүнәлештәр буйынса хеҙмәттәрҙе күҙаллай.


ҺЕҘ БЕҘҘЕҢ ҒҮМЕРЛЕК МАЯҠ\n6 Ғинуар 2021, 13:05\nБеҙҙең мәктәп Баймаҡ районы Ишбирҙе ауылында урынлашҡан. Төпкөлдә булыуына ҡарамаҫтан, коллективҡа шул тиклем көслө, белемле, өлгөлө, дәртле уҡытыусылар тупланған ине. Бөгөн уларҙың һәр береһе хаҡында йылы һүҙҙәр әйтке килә.\nЯңы йыл байрамы етһә, гөрләп торған мәктәп йылдары, һабаҡташтар, уҡытыусылар иҫкә килә лә төшә. Күңелле ине беҙгә. Әле мәктәпте тамамлауға байтаҡ йылдар үтһә лә үҙ-ара бәйләнеште юғалтмайбыҙ. Төрлөбөҙ төрлө тарафта йәшәүгә ҡарамаҫтан, интернет селтәре аша тығыҙ бәйләнеш тотабыҙ. Күптән түгел генә уҡытыусыларыбыҙҙы, ҡыҙыҡлы хәлдәрҙе иҫкә төшөрөп, моңһоуланып та, көлөшөп тә алдыҡ.\nҺабаҡташтарым әлеге көндә тормошта үҙ урындарын табып, юғары белем алып, эштәрендә маҡтаулы белгес булып, өлгөлө ғаиләләр ҡороп йәшәй. Бында һис шикһеҙ уҡытыусыларыбыҙҙың өлөшө ҙур. Улар беҙҙе маҡсатҡа ынтылыусан, әүҙем, берҙәм итеп тәрбиәләне. Мәктәп йылдарында уҡ татыу булдыҡ, бер саранан да ситтә ҡалманыҡ, еңеүҙәр яуланыҡ.\nБеҙҙең мәктәп Баймаҡ районы Ишбирҙе ауылында урынлашҡан. Төпкөлдә булыуына ҡарамаҫтан, коллективҡа шул тиклем көслө, белемле, өлгөлө, дәртле уҡытыусылар тупланған ине. Бөгөн уларҙың һәр береһе хаҡында йылы һүҙҙәр әйтке килә. Ауылдың иң абруйлы кешеһе, ағинәйҙәр ҡоро ағзаһы, бар ғүмерен балалар уҡытыуға арнаған М.С.Ғайсина беҙгә башланғыс белем бирҙе. Унан З.С.Тимербулатова ҡулына күстек. Класс етәксебеҙ бар яҡтан да килгән ине. Ул беҙгә көсөн дә, ваҡытын да йәлләмәне. Шиғыр яҙырға ла, музыка ҡоралдарында уйнарға ла өйрәтте, драма түңәрәгендә лә шөғөлләнергә дәртләндерҙе. Үҙе лә бала ише саф хисле ине. Беҙҙең һәр ҡыуанысыбыҙға ихлас ҡыуана белде. Рус теле һәм әҙәбиәте, башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса биргән белемдәрен әле лә ҡулланабыҙ. Зөлфиә апайыбыҙҙың кәңәш-тәре әле лә беҙҙе тормошта оҙатып йөрөй, ярҙам итә. Хеҙмәт уҡытыусыбыҙ Зәйтүнә Зиннур ҡыҙы оҫталығы хаҡында китап яҙһаң да аҙ булыр. Эшләй белмәгән эше, бешерә белмәгән ризығы юҡтыр! Талапсан, тура һүҙле, креатив булды ул. Ә иң ауыр фәндәрҙән һаналған алгебра һәм геометриянан уҡытҡан уҡытыусыбыҙ Д.Һ.Урманова һомғол буйы, төплө белеме, принципаль характеры менән иҫтә ҡалған. Маҡсатҡа ҡыйыу аҙымдар менән атларға, залам талаптарына яраҡлашырға өйрәткән, беҙҙең менән бер тулҡында йөҙгән инглиз теле уҡытыусыһы Н.Н.Юнысованың иделяры урғылып торҙо. Үҙе голливуд йондоҙолай сибәр ҙә ине. География һәм биологиянан уҡытҡан Р.Я.Сәлихов тәрән белеме, эрудицияһы менән айы-рылып торҙо. Уҡыусылар уны бик ныҡ яратты. Донъя картаһы буйлап “ҡыуалауы” беҙгә аҙаҡ ныҡ ярҙам итте. Йәш белгес, иң обьектив уҡытыусыбыҙ—химия уҡытыусыһы А.А.Шәйәхмәтова булһа, сәйәсәтте иҫ киткес яратҡан, дәрестәрен мауыҡтырғыс итеп ойошторған, үҙе лә мәҙәк һәм шул уҡ ваҡытта бик уҡымышлы остазыбыҙ—тарих уҡытыусыһы Рәмил Юлай улы ине. Мәктәп коридоры осонда күренгәс тә тәнәфестә мәж килеп йөрөгән уҡыусыларҙы бер ҡараш менән ҡапыл тынысландырыу һәләтенә эйә булған, бик етди, абруйлы, тура һүҙле иң көслө уҡытыусыбыҙ Гәрәй Дәүләт улын “Человек Легенда” тип юҡһынып иҫкә алабыҙ. Сөнки, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ул беҙҙең аранан китеп барҙы, әммә беҙ, йөҙәрләгән уҡыусылары, уны бер ваҡытта ла онотмаясаҡбыҙ...\nШулай уҡ М.Й.Сөләймәнова--иң йыуаш һәм көр тауышлы, Р.М.Тимербулатов—иң талапсан һәм ғәҙел, К.Д.Иҫәндәүләтов—иң оҫта ҡуллы, Р.С.Атанова—иң пунктуаль һәм етди, И.М.Йосопов иң тырыш һәм көләс йөҙлө уҡытыусы булараҡ ҡылыҡһырлана. Улар барыһы ла беҙҙең алдағы яҙмышыбыҙға яҡшы тәьҫир итеүсе уҡытыусыларыбыҙ. Барыһына ла намыҫлы хеҙмәттәре өсөн ҙур рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ һәм Яңы йыл менән ихлас ҡотлайбыҙ! Һеҙгә 2021 йыл тик ныҡлы һаулыҡ, именлек, тыныс тормош һәм ғаилә именлеге алып килеүен теләйбеҙ!


DarMan эстрада проекты йәш башҡарыусыларға кастинг иғлан итте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nDarMan эстрада проекты йәш башҡарыусыларға кастинг иғлан итте\n16:39, 20 марта 2015 Мәҙәниәт\nБашҡорт эстрадаһында популяр булған DarMan проекты ижади йәштәр араһында кастинг үткәрә.\nПроекттың музыканттары DJ Khan һәм BurZoy МС үҙенсәлекле матур тауышлы йырсылар эҙләй. Жанры — төрлө йүнәлештәге электрон музыка. Йырҙар башҡорт йәки татар телдәрендә башҡарылырға тейеш, шулай уҡ рус һәм инглиз телдәрендә лә мөмкин.\nЙәш башҡарыусыға оҙайлы килешеү тәҡдим ителәсәк: йырҙар яҙҙырыу, клиптар төшөрөү, уларҙы радио-телевидениела яңғыратыу, концерт-фестивалдәрҙә, конкурстарҙа ҡатнашыу.\n— Беҙ үҙенсәлекле тауышлы йырсыны — егеттте йәки ҡыҙҙы эҙләйбеҙ. Ҡыҙҙарҙың йәше — 16-нан 25-кә, егеттәрҙеке 16-нан 28-гә тиклем булырға тейеш. Уларҙың профессионал булыуҙары мотлаҡ түгел. Беҙ 40-тан ашыу хат алдыҡ, ҡыҙғанысҡа, әлеге берәүҙе лә тапманыҡ, — тип хәбәр итте кастингты ойоштороусы DJ Khan.\nСоциаль селтәрҙәрҙә һайлап алыу июнь аҙағына тиклем дауам итәсәк. Октябрҙә DarMan проектының 5 йыллығына арналған сарала өсөнсө альбомдың исем туйын үткәреү һәм республика, Рәсәй төбәктәре буйлап гастролгә сығыу планлаштырыла. Шунда уҡ проекттың йырсылары менән таныштырыу күҙ уңында тотола.\nТеләүселәр фотоһүрәттәрен, видео, аудиояҙмаларын һәм үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙы khanbulat@mail.ru электрон почтаһына ебәрә ала. Проекттың «Бәйләнештә» социаль селтәрендә төркөмө лә бар.\nТеги: кастинг,йәштәр проекты


Беркли (Калифорния) - Howling Pixel\nБеркли (ингл. Berkeley) — ҡала Сан-Франциско ҡултығының көнсығыш ярында, Аламида округында, Калифорнияла урынлаша; Сан - Франциско ҡултығы өлкәһенә инә. Епископ һәм философ Джордж Беркли (1685-1753) исеме ҡарап ҡушыла. Ҡаланы көньяҡтан Окленд һәм Эмеривилл, ә төньяҡтан территорияға инмәгән Кенсингтон сиктәшә. Көнсығышта Контра - Коста округы менән, тауҙар теҙмәүе буйлап Брекли Хилс менән сикләй. 2010 йылдың иҫәбе буйынса, ҡаланың халыҡ һаны - 112 580 человек.\nБеркли ғилми үҙәк булараҡ билдәле. Ҡалала Калифорния университеты иң иҫке - Берклилағы Калифорния университеты кампусы, Лоуренс исемендәге милли лаборатория, һәм башҡа лабораториялар һәм институттар урынлашҡан. Бреклила шулай уҡ Аспирант динле союзы урынлашҡан.\nИлдең иң либерал ҡалаларының береһе тип һанала.\n1984 йылда был ҡалала яңы тарихта беренсе итеп бер затлы ғаиләләрҙе закон буйынса ,«өй партнерлығы» терминын ҡулланып рөхсәт итә.\nЕвропалылар килгәгән тиклем, ҡала торған ерҙә чоченьо / хучиун (huchiun) телендә һөйләшкән,олони халҡының бер төркөмө йәшәгән.\n1776 йылда де Анса экспедицияһы менән Европа кешеләре беренсе тапҡыр киләләр. Сан - Франциско ҡултығы инешендә Алтын Ҡапҡа боғаҙы эргәһендә, Бреклинан көнбайышҡа Пресидо тигән испан ауылына нигеҙ һалынған. Сан- Франциско ҡултығының көнсығыш ярындағы ерҙәр, һуңынан унда Беркли барлыҡҡа килгән, испан короле Луис Перальте исемле һалдатҡа бүләк итә (1759-1851)\nПеральта «Сан - Антонио» ранчоһында мал үҫтереү менән булыша,аҙаҡ дүрт улы араһында бүлә. Висентҡа һәм Домингага хәҙер Беркли урынлашҡан ерҙәр бирелгән. Ҡалала уларҙың исемдәренә арналған урамдар бар — Висент - роуд, Доминго - авеню, Перальт - авеню.\n«Сан - Антонио» ранчоһы Мексикалағы бойондороҡһоҙлоҡ өсөн һуғышынан һуң да, Өҫкө Калифорния Мексиканың өлөшө булып киткәндән һуң, Перальтоларға ҡарай, . Америка - мексика һуғышынан һуң, Өҫкө Калифорния АҠш - ға китә һәм Калифорнияның алтын лихорадкаһы башлана һәм Перальта туғандарының ерҙәренә күсеп килгән кешеләр талаша башлағайҙар һәм шуның арҡаһында ерҙәр бүленәләр.\nАлдан Беркли территорияһы Контра - Коста округына ҡарай. 1853 йылдың 25 мартында Контент-Коста округының бүленеше һәм Санта-Клара округын күшыу юлы менән Аламид округы барлыҡҡа килә.\n1866 йылда Беркли территорияһында шәхси Калифорния колледжына нигеҙ һалынған. 1868 йылда асыҡ Калифорния университеты нигеҙләнә. Конка Оклендты киләсәк Телеграф - авеню буйлап университеттың кампусы менән күша.\n1870 - се йылдарҙа беренсе трансконтиненталь АҠШ тимер юлы Оклендҡа барып етә. 1876 йылда тимер юлы Беркли һәм Эмеривиллды куша. Шул уҡ йылда трансконтиненталь тимер юлының өлөшө Оклендҡа йүнәлтелгән һәм ҡултыҡ яры буйлап Берклиға һалына.\n1878 йылда Беркли ҡалаһына нигеҙ һалына. Ҡаланың беренсе һайланған бағымсыһы булып, Калифорния эшселәренең башлығы, Денис Кирни (1847-1907)була.\nУниверситеттар йоғотоһо арҡаһында ҡалала хәҙерге замандың технологиялары тиҙ барлыҡҡа киләләр. 1888 йылда ҡалала электр яҡтыртыу барлыҡҡа килә. Һуңынан телефон. Электр трамвай конканы алмаштыра. Уларҙы Китапхана Конгресс — Trip To A Berkeley, California (1906) һаҡланып ятҡан Билли Битцер (1872-1944). операторы менән төшөрөлгән фильмда күрергә мөмкин.\nБеркли 1906 йылда Сан - Францискола булған ер һелкенеүндә етди емерелеүҙәрҙән ҡотолола ала һәм ҡалаға меңләгән беженецтар киләләр.\n1908 йылда штаттың баш ҡалаһың Беркли ҡалаһына күсереү тураһында референдум үткәрелә. Ул 33 000 тауыш өҫтөнлөгө менән еңелә.\nҠала үҫешенә 1929 йылдағы биржалар бөлөүе һуға. Бөйөк депрессиянан башҡа ҡалаларға ҡарағанда, университтарға рәхмәтле,зыяны әҙерәк була.\nБеркли хөрмәтенә 1911 йылда Австрия астрономы Иоган Пализа менән асылған Беркли астероиды (716) ҡла исеме бирелә .\n1949 йылда Лоуренс исемендәге милли лабораторияһында Беркли ғалимдәре яңы 97 -се һанлы химик элемент асалар һәм берклий тип исем бирәләр.\nРезервация Блэкфит[en], Калифорния, АҠШ\n↑ Самые либеральные и самые консервативные города США (исследование Bay Area Center for Voting Research) Ҡалып:Webarchive (инг.)\n↑ Ҡалып:Книга:Кон И. С.: Лунный свет на заре\n↑ Victor Golla California Indian Languages — Berkeley, California: University of California Press, 2011. — P. 380. — ISBN 978-0-520-26667-4.