«Киске Өфө» гәзитенең сайты - СОЛОҠСОЛОҠ БАШҠОРТТАРҘЫҢ ТӨП ШӨҒӨЛДӘРЕНЕҢ БЕРЕҺЕ - 2018 - Мәҡәләләр\nСОЛОҠСОЛОҠ БАШҠОРТТАРҘЫҢ ТӨП ШӨҒӨЛДӘРЕНЕҢ БЕРЕҺЕ\nРычков Пётр Иванович - Санкт-Петербург Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы, Көньяҡ Уралдың географияһы, иҡтисады, этнографияһы буйынса энциклопедик хеҙмәт һаналған "Ырымбур губернаһы топографияһы"ның авторы. Ул хәҙерге Өфө территорияһындағы боронғо ҡала, Башҡортостандың Шишмә районындағы кәшәнәләр тураһында бик күп риүәйәттәр йыя, Шүлгәнташ мәмерйәһе тураһында иң тәүге мәҡәлә уның тарафынан яҙыла. Рычков Башҡортостандың Рус дәүләтенә ҡушылыуы, төбәкте колониялаштырыу, башҡорт ихтилалдары, Крәҫтиәндәр һуғышы (1773-1775) тарихын, башҡорттарҙың шәжәрәләрен, хужалығын, көнкүрешен, ырыу-ҡәбилә ҡоролошон, төбәктең тәбиғәт ресурстарын өйрәнгән һәм ошолар хаҡында 60-ҡа яҡын фәнни хеҙмәт яҙған. Ул Һөйәнтүҙ фажиғәһен шулай һүрәтләй:\n"Был ауылда меңләп кеше, ҡатын-ҡыҙ, бала-сағаһы менән, атып, штык ҡаҙап үлтерелде... Бынан тыш, 105 кеше аҙбарға ябылып, утта яндырылды… Шул рәүешле Һөйәнтүҙ кешеләре ҡатын-ҡыҙҙары, бала-сағаһы менән - сабыйынан ҡартына тиклем - бер төн эсендә ут менән, ҡорал менән ҡырып бөтөрөлдә, ә йорттары янып көлгә ҡалды". Түбәндә П.Рычковтың бер мәҡәләһенән өҙөк тәҡдим итәбеҙ.\nБер мәл бал ҡорттары менән уғата ҡыҙыҡһынып киттем. Беренсенән, бал ҡорттары, солоҡ ағастары үҙҙәре үк миндә оло ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Икенсенән, бал ҡорттары тотоу иҡтисади йәһәттән дә бик файҙалы эшмәкәрлек.\nТәрән тамырлы һәм бал ҡорттары оя ҡорған ағас солоҡ тип атала. Солоҡ ағасы тамырынан өҫкә ҡарай бер ярым йәки ике сажин самаһы оҙонлоҡта була. Башлыса, ҡарағай, имән, йүкә, ҡарама ағастары солоҡсолоҡ өсөн бик ҡулай була. Башҡортостанда мин бер юлы ике-өс солоҡ урынлашҡан мөһабәт ҡарағайҙарҙы осратҡаным булды. Солоҡ һүҙе, минең уйымса, йә сармат, йә славян һүҙе булырға тейеш. Был шөғөлдөң боронғолоғон дәүерҙәр аша беҙгә килеп еткән ҡулъяҙмалар иҫбат итә. Солоҡто һаҡлау тураһында Ярославтың һәм Изъяславтың Новгород халҡы өсөн ҡабул иткән 1016 йылғы законы ла күп нәмә тураһында һөйләй. Шул законға ярашлы, солоҡто урлау оло ғәйеп һаналған һәм уның өсөн тейешле язаһы ла булған. Әйткәндәй, батша Алексий Михаил улы ла 10-сы бүлектең 218, 219 статьяларында солоҡто һаҡлау буйынса үҙ ҡарарҙарын индергән. Башҡорттар араһында бишәр йөҙ, йә иһә меңәр солоғо булған ғаиләләр бихисап. Башҡорттар ҙа үҙҙәренең солоҡтарын күҙ ҡараһы һымаҡ һаҡлай.\nСолоҡсолоҡ менән шөғөлләнеү өсөн башҡорттар әллә ни күп көс һалмай. Иң мөһиме - таҙа һәм ҡоро солоҡтарҙың ваҡытында әҙер булыуы. Ҡош-ҡорттан, хайуандарҙан солоҡтарҙы һаҡлау кәрәк, шулай ҙа. Күп кенә солоҡто айыу эшлектән сығара. Умарта ни тиклем юғарылыҡта эленеп тормаһын, тайыш табан өҫкә йылп итеп менеп китә лә, бал ҡорттарын үлтереп, бал ашарға керешә. Әммә тәмле тамаҡ та бындай осраҡта ҙур зыян күрә: бал ҡорттарынан аяуһыҙ тешләнеп, айыуҙың бөтә тәне сей йәрәхәттәр менән тула. Башҡорттар һөйләүенсә, ҡайһы саҡ ағас башына бал ашарға үрмәләгән айыуға шул тиклем күп бал ҡорттары һырый, хатта бахыр януар тиҙ генә аҫҡа төшөп, үкерә-үкерә ерҙә аунарға, йә иһә йылғаға сумырға мәжбүр. Бал ҡорттарынан шул рәүешле ҡотолғандан һуң, айыу йәнә ағасҡа үрмәләй һәм балды ашап бөтмәйенсә, солоҡто ташлап китмәй. Уның был мутлығын солоҡтоң хужалары ғына туҡтата ала - ғәҙәттә, бур айыуҙы үлтерергә тура килә.\nАйыуҙы үлтереү өсөн башҡорттар әллә күпме ысулдар уйлап тапҡан. Мин был ысулдарҙың иң билдәлеләрен генә һанап үтеп китәм:\n- Солоғо булған ағас янына айыу эйәләһә, ағастың иң башына йыуан төпһә бәйләп элеп ҡуялар - өҫкә менеп барған айыу, ҡамасаулаған төпһәне бер ҡыйынлыҡһыҙ ситкә этәреп ебәрә һәм йәнә алға ынтылырға маташа. Тик төпһә, айыу уны нисек этеп ебәргән булһа, бәүелеп, шулай уҡ кире урынына барып тора. Айыу, асыуланып, төпһәне йәнә ситкә этәреп ебәрә. Шул уҡ көс менән кире әйләнеп ҡайтҡан төпһә айыуға бәрелә һәм уның асыуын йәнә ҡабарта. Йыуан төпһә барыбер айыуҙы ергә йығып төшөрә һәм, ғәҙәттә, тәмлетамаҡ алған йәрәхәттәренән йән бирә. Йәки башҡорттар ергә ағас ҡаҙыҡтар ҡағып сыға һәм уларҙың өҫтөнә ҡолап төшкән айыу шунда уҡ йән бирә.\n- Солоҡло ағасҡа менгән саҡта айыуға алдан осланып ҡуйылған ағас таяҡтар ҡамасауламай. Бал ашап туйған айыу аҫҡа төшә башлай һәм аяҡтары менән осланған ағас таяҡтарға эләгеп, йәрәхәтләнә. Йәрәхәттәрҙән ҡанға батҡан, йә иһә ауыртыуҙарға түҙә алмай, өҫтән төшкән айыу ахыр сиктә йән бирә.\n- Ҡағылыу менән үҙенән-үҙе атҡан ҡулайламалар ҙа бал яратыусы айыуҙар өсөн хәүеф тыуҙыра. Ләкин был ҡулайламалар ҡайһы саҡ яҙа ата һәм хәйләкәр айыу, эштең ниҙә икәнлеген аңлап ҡалып, артабан һаҡлыҡ менән генә йөрөргә тырыша. Солоҡҡа шулай уҡ тумыртҡалар ҙа ҙур зыян килтерә. Башҡортостанда бер бөжәк балды ғына түгел, бал ҡорттарын да бергә ашай. Немец телендә был бөжәк горниссе тип атала. Был бөжәктәрҙең башында бәләкәй генә мөгөҙҙәр ҙә бар. Горниссе нимәһе менәндер һағыҙаҡтарға ла оҡшаш, ләкин улар күпкә ҙурыраҡ. Башҡорттар һөйләүенсә, был бөжәктәр атты ла үлтерә ала (Автор күгәүендәрҙе күҙ уңында тотҡандыр, ахыры - тәрж.) Бал ҡорттарына уларҙың бигерәк тә зыяны ҙур. Был бөжәктәрҙе юҡ итер өсөн ямғырлы төндө ояларын табып, унда эҫе һыу ҡойорға йә яндырырға кәрәк. Кешегә лә зыяны бар был бөжәктең - ул тешләгән урын шешеп сыға һәм оҙаҡ ваҡыт уңалмай. Улар үҙҙәренең ояларын стена буйына йә түшәм аҫтында яһаусан, әммә күпселеге бал ҡорттарын ҡыуып сығарып, солоҡтарҙа, ағас ҡыуыштарында йәшәй. Былтыр йәй улар минең дачамда торған ике солоғомдо эштән сығарҙы.\nБашҡорттар балды һәм балауыҙҙы ҡалаға, йәрминкәләргә алып барып һатыусан. Башҡортостандың үҙенән генә меңәрләгән бот самаһы бал ситкә һатылып ебәреләлер, минеңсә. Башҡорттар балдан эсемлек тә яһай: уның өсөн улар ҡороттан әсетке эшләй һәм уның өҫтөнә утта йылытылған бал ҡоя. Был масса тиҙ арала әсеп тә сыға.\nЯҙылған: 22.08.18 | Ҡаралған: 519


Һигеҙлегә - бәхет игеҙ!\nНәҡ шулай: Иҫке Монасип ауылында йәшәүсе хеҙмәт ветераны Буранова Ғәрибә Ғәлләметдин ҡыҙына 8 мартта 80 йәш тулған! Тыуаһы-тыуғандан оҙата йөрөгән уны “сикһеҙлек билдәһе”тип нарыҡланған ошо һигеҙ.\nНәҡ шулай: Иҫке Монасип ауылында йәшәүсе хеҙмәт ветераны Буранова Ғәрибә Ғәлләметдин ҡыҙына 8 мартта 80 йәш тулған! Тыуаһы-тыуғандан оҙата йөрөгән уны “сикһеҙлек билдәһе”тип нарыҡланған ошо һигеҙ. Әле лә, һиммәтле, ҡиммәтле һикһәнендә лә ташламай: ана бит, балалары «әсәй» тип өҙөлөп тора, улы Азамат төймәгә генә баҫып көн итерлек йәшәү шарттары булдырған, Ынйыбикә килене хәстәренән өҙмәй. Үҙе ҡәҙерле ҡунаҡ булып ҡыҙҙарынан ҡыҙҙарына йөрөй. Әле бына, үҙе әйтмешләй, нигеҙен, балаларын, балаларының балаларын, ауылының һауаһын һағынып ҡайтып төшкән. Нәҡ балаларының йылы ҡарашы, хәстәре уны ҡатмарлы операцияларҙан һуң ҡабат ошо тормошҡа ҡайтарғандыр ҙа.\nВаҡытты яңғыҙ үткәрмәй апай – ана бит, хәл белергә тип Сәрүәр Барый ҡыҙы Йыһанурова килгән. Ул арала улы ла инә һалып сыҡты. Ә әңгәмәм геройының уртаҡлашыр хәтирәләре, иҫкә төшөрөр ваҡиғалары бихисап.\nАуыр һуғыш йылдарына тура килә уның бала сағы. Атаһы менән әсәһе 5 йәшлек Ғәрибәне алып Яңы Мөсәт юлында колхоз аттарын ҡарап ята. Урман ҡыҙы булып үҫә ул. Рахманғолов Рәмзи, Муллағолов Хәкимйәндәр ошо алыҫ ерҙән хужалыҡ малына тип бесән ташый. Башкөллө колхоз эшенә егелгән атаһы менән әсәһенә балаһын бәпләп ултырыу ҡайғыһы юҡ – йыуан ҡарағай төбөнә ҡоролған ҡыуыш – сабыйҙың оло донъяһы. Йәй сыҡҡансы урманда йәшәп, ҡара көҙгә генә ауылға ҡайтып инә ғаилә. Буйы менән ҡыуышта йоҡлап йөрөү ҙә үҙенекен иткәндер – атаһы һыуыҡ тейҙереп ауырығандан мандый алмай, 1943 йылдың көҙөндә баҡыйлыҡҡа күсә. Өс бала һәм бөтмәҫ-төкәнмәҫ эш менән яңғыҙ тороп ҡалған әсәһе, Ғилмияза инәй,бер хәл дә итә алмағас, Ғәрибәне һәм унан өлкән ҡыҙы Йәмиләне Байназарҙағы балалар йортона бирергә мәжбүр була. Ике йыл ярым шунда тәрбиәләнә ул.\n- Ул саҡта беҙҙең халыҡты Әүжән урыҫтары аслыҡтан ҡотҡарҙы инде. Мәрйәләргә эш эшләп тамаҡ аҫыраусы кеше күп булды, әсәйем дә тамаҡ яллыҡ эш эҙләп Әүжәнгә юллана. Тормош-көнкүреш бер аҙға ғына арыуланғас та әсәйем беҙҙе кире үҙ тәрбиәһенә алды, - ти Ғәрибә апай.\nАуылындағы мәктәптә 7 класты бөткәс, Байназарға барып уҡыуын дауам итергә тейеш булһа ла, тормош тигәнең ҡыҙ баланың алдына яңынан-яңы һынауҙар ҡуя – мәктәптә уҡығаны өсөн әсәһе хөкүмәткә йылына 150 һум аҡса түләргә тейеш була. Яңғыҙ әсә, колхозсы ундай аҡсаны ҡайҙан алһын? Аталары һуғышта йөрөгән балаларға ғына мәктәптә бушлай уҡыу хоҡуғы бирелә. Һуғыштан һуң да бөтәһе лә ҡапыл ғына ал да гөл булмай. Әсәһе мәрхүмәнең ҡыш көндәре ялан аяҡ мәктәпкә йүгереп барып, өшөгән аяҡтарын күлдәгенең итәгенә төрөп йылытып ултырғанын бөгөн дә әсенеп, күҙ йәштәре аша хәтерләй Ғәрибә апай.\nАуылда 7 класты тамамлағас, Байназар мәктәбенә уҡырға бара. Тырышып уҡый, яҡшы билдәләргә өлгәшә. Юғары белем алырға ла теләге ҙур була. Әммә ул ваҡытта колхозда ике йыл эшләмәйенсә мәктәп сығарылыусыларына документтары бирелмәй.\n- Урмантаев тигән бер түрә килеп, димләктәп, мине фермаға ебәрҙеләр. Бер йыл Нөгөштә башмаҡ көттөм, унан Нөгөш юлындағы Кәлтәгәүгә күсерҙеләр – шунда башмаҡтар ҡарап яттым.\n1960 йылда Бикмәтов Рәжәп Динмөхәмәт улына кейәүгә сыҡтым. Икебеҙҙе лә звеноға яҙҙылар. Үҙән буйында звенола яттыҡ. Бер йылдан Зифа ҡыҙым тыуҙы. Апрель айында ғына сабыйым донъяға килһә лә, шул уҡ йәйҙә миңә йөкләмә һалдылар. Йүргәктәге бала менән Үҙән буйына ирем эргәһенә бесән эшләргә барҙым. Изгелде тамағында ҡул менән бесән эшләйбеҙ. Ағас ботағында баламдың сәңгелдәге елпелдәп торған була. Йөкләмә итеп 30 күбә һалғайнылар, мин 33 күбә бесән эшләп тапшырҙым. Булды инде заманалар. Эштән башҡаны белмәнек тә.\nКөҙгә ауыл клубының китапханаһына китапханасы итеп ултырттылар. Ул ваҡытта сельсовет Ҡыпсаҡта ине. Бер мәл ауыл советына саҡыртып, кассир-иҫәпләүсе итеп ҡуйҙылар. Паспорт эшләп биреү, Загс эштәре, һалым йыйыу – бөтәһе минең өҫтә. Ауыр булды, өлгөрә алмай китһәм, машинкамды өйгә алып ҡайтып, документ эштәрен өйҙә эшләй инем.\n1969 йылдың февралендә ауыл советына секретарь итеп ҡуйып киттеләр. Ошо эштә 1988 йылдың майына тиклем ал-ял белмәй эшләнем. Сельсоветта ултырам тип, колхоз эшенән ҡалып булмай: йөкләмә һалалар, уны үтәү шарт. Бер йылды Һәүәнәктә 4 кеше колхозға 2 эҫкерт ултырттыҡ. Ул арала бер-бер артлы балалар тыуҙы. Биш баланы уҡытыр, тәрбиәләр кәрәк. Элек бит декрет отпускыһы ла 40 көн генә булды. Бәләкәй балаң бар, тип ташлама яһаманылар – колхоздың сезонлы эштәренә йөрөнөк. Бер йылы Монасиптан сыҡҡан юлда яттыҡ – Нәби ауылының сигенә тиклем таш түшәнек. Ир-егеттәр кәйлә менән таш аҡтара, беҙ носилка менән шуны ташып түгәбеҙ, тигеҙләп таратабыҙ... Ҡулдан һәнәк менән салғы төшмәне инде. Төп эшемдә лә һынатманым – барыһына өлгөрөргә, кешеләр менән яҡшы мөғәмәләлә булырға тырыштым. Шуға ла ауылдаштар бер нисә саҡырылышта ауыл, район Советына депутат итеп һайланылар. Өҫтән дә эшемде баһаланылар – бихисап рәхмәт, маҡтау ҡағыҙҙары шуны һөйләй. Бер йылы хатта Ленинград ҡалаһына юллама бүләк иттеләр. Герой-ҡалаға барып, матур тәьҫораттар менән ҡайттым. 1973 йылда “социалистик ярыш еңеүсеһе” исемен алдым. Ауыл хакимиәтендә эшләү дәүеремдә район Советының – 5, ауыл советының 7 етәксеһе алмашынды. Эшемде яраттым, бер ваҡытта ла һынатманым, - ти икән Ғәрибә апай, уның ошолай әйтергә, хаҡлы ғорурланырға урыны бар.\nӘсәһен 96 йәшенә тиклем матур итеп тәрбиәләгән, хәләл ефете менән иңгә–иң терәшеп 57 йыл йәшәгән, күҙҙән ҡалғас, ирен, ғүмер буйы “Ҡыҙыл таң” колхозы өсөн тир түккән, хужалыҡтың алдынғы тракторисы булған Рәжәп Динмөхәмәт улын, ике йыл ул риза булырлыҡ итеп матур ҡараған, Ватанының мәнфәғәте өсөн ҡара йәштән бил бөккән, бына тигән ул-ҡыҙҙар үҫтергән кеше лә бит әле ул! Нәҡ йырҙағыса: изге әсә лә ул, гүзәл эшсе лә ул, йәм биреүсе, йән өрөүсе донъяға!


Һеҙҙе Яңы 2010 йыл менән ихлас ҡотлайым!\nҮтеп барған йыл һуңғы тиҫтә йыл эсендә иң ҡатмарлыһы булды, иҡтисадыбыҙ һәм социаль өлкәнең ныҡлығын етди тикшереүгә, Башҡортостандың барлыҡ халҡы өсөн етди һынауға әүерелде. Әммә, ҡыйынлыҡтарға ҡарамаҫтан, уны хаҡлы рәүештә ижади хеҙмәт йылы тип атарға мөмкин.\nКөрсөккә ҡаршы күрелгән саралар, иҡтисадты диверсификациялау һәм яңыртыу буйынса ваҡытында үткәрелгән структур үҙгәртеп ҡороуҙар донъя финанс-иҡтисади көрсөгөнөң кире йоғонтоһон ниндәйҙер дәрәжәлә йомшартыу мөмкинлеген бирҙе. Башҡортостан Рәсәйҙең көрсөккә ҡаршы программалар уңышлы тормошҡа ашырылған төбәктәре иҫәбенә инә.\nИҡтисадтың ҡайһы бер айырыуса мөһим күрһәткестәре буйынса республика ил һәм Волга буйы федераль округындағы уртаса күрһәткестәр менән сағыштырғанда яҡшы үҫеш тиҙлеге күрһәтә. Беҙ нефтте тәүге эшкәртеү, автомобиль бензиндары, дизель яғыулығы, кальцийлы сода, бутил һәм изобутил спирттар, каустик сода, полиэтилен, синтетик ыҫмалалар һәм пластик массалар етештереү буйынса элеккесә алдынғы урындарҙы биләйбеҙ. Башҡортостан – ауыл хужалығы продукцияларын иң күп етештереүселәрҙең береһе.\nРеспублика илдә инвестицион күркәмлеге юғары кимәлдә булған төбәктәрҙең тәүге тиҫтәһенә инә, инвестиция һалыуҙың иң түбән иҡтисади хәүефенә эйә. Бында 76 эре инвестиция проекты өҫтөндә эш алып барыла. Уларҙы тормошҡа ашырыу 600 миллиард һум самаһы инвестиция йәлеп итәсәк. Ә был – 55 мең яңы эш урыны!\nСәнәғәт етештереүе модернизациялана. “Сода”, “Каустик”, “Өфөнефтехим”, “Өфө моторҙар эшләү берекмәһе”, “КүмАПП”, “ОЗНА”, “Белорет металлургия комбинаты”, “Туймазыбыяла”, “Туймазы бетон ташыу автомашиналары заводы”, “НефАЗ” акционерҙар йәмғиәттәрендә өҫтәмә хаҡы юғары булған продукция сығарыуҙы арттырыуға йүнәлтелгән мөһим проекттар тормошҡа ашырыла. Республиканың агросәнәғәт комплексында етештереү ҡеүәттәре арта, райондарҙа яңы ҡошсолоҡ комплекстары, ит эшкәртеү цехтары, һөтсөлөк фермалары сафҡа индерелә.\nХалыҡтың йәшәү сифатын яҡшыртыу буйынса күп яҡлы эш дауам итте. Меңдәрсә ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшыртты. Беҙ торлаҡ төҙөлөшө күләмдәрен арттыра алдыҡ. Аҙ ҡатлы йорттар төҙөү әүҙем үҫеш алды. Яңы мәктәптәр, балалар баҡсалары, поликлиникалар һәм дауаханалар, спорт һәм мәҙәни учреждениелар төҙөлдө. Тиҫтәләрсә километр автомобиль юлдары, газ үткәргес һәм һыу үткәргес селтәрҙәре һалынды.\nДонъя көрсөгөнә ҡарамаҫтан, республикала халыҡтың уртаса эш хаҡы һәм аҡсалата килемдәре артты. Ветерандарға, бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә, күп балалы һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә, етем балаларға һәм йәштәргә булышлыҡ итеү буйынса өҫтәмә саралар күрелде. Быйылдан башлап биш һәм унан күберәк балиғ булмаған балалы ғаиләләргә торлаҡ сертификаттары бирелә башланы. Йәштәрҙең башланғыстарын яҡлау һәм үҫтереү йылы программаһы уңышлы үтәлде. Ошо ҙур эштең һөҙөмтәһе булараҡ демографик хәл яҡшырҙы. Һуңғы ун алты йылда тәүге тапҡыр тыуым кимәле үлем кимәленән юғарыраҡ булды.\nБыларҙың барыһы ла - Башҡортостан халҡының иртәгәһе көнгә ышаныс менән ҡарауына, балаларҙың киләсәге өсөн тыныс булыуына дәлил ул. Ошо һығымта Башҡортостан Республикаһының кеше потенциалы тураһында БМО белгестәре менән берлектә әҙерләнгән илдәге тәүге төбәк доклады менән дә раҫлана.\nБеҙ уҙып барған йылда, төп фән, мәғариф һәм мәҙәниәт үҙәктәренең береһе булараҡ бик күп халыҡ-ара, Рәсәй һәм республика форумдары, конкурстары, ғилми конференцияларының республикала үткәрелеүе менән ғорурланабыҙ. Башҡортостан Республикаһы халыҡтары ассамблеяһының сираттағы съезы мөһим ваҡиға булды. Ҙур спорт ярыштарында спортсыларыбыҙҙың уңышлы сығыштары дауам итте. Тайбейҙағы Сурдолимпия уйындарында республикабыҙҙы данға күмгән атлеттарыбыҙға айырым рәхмәт.\nБөгөн төп бурысыбыҙ - көрсөктән лайыҡлы сығыуҙы тәьмин итеү, халыҡтың именлеген нығытыу, ныҡышмалы рәүештә артабанғы тотороҡло социаль-иҡтисади үҫеш өсөн нигеҙҙәрҙе булдырыу.\nЯңы өмөттәрҙе һәм мөһим пландарҙы беҙ Яңы йыл менән бәйләйбеҙ. Ул, һис шикһеҙ, шатлыҡ-ҡыуаныстар ҙа, ҡыйынлыҡтар ҙа килтерер. Әммә алда – ғәйәт ҙур эшмәкәрлек яланы, һоҡланғыс һәм, иң мөһиме, етди перспективалар.\nҺеҙҙең барығыҙға ла, ғаиләләрегеҙгә, туғандарығыҙға һәм яҡындарығыҙға ныҡлы һаулыҡ һәм оло бәхет, рух күтәренкелеге, Башҡортостан һәм бөтә Рәсәй хаҡына уңышлы эшләүегеҙҙе теләйем!\nБөтә хыялдарығыҙ һәм теләктәрегеҙ тормошҡа ашһын, һәр йортта тыныслыҡ, йәм һәм муллыҡ булһын!\nЯңы йыл менән, ҡәҙерле ватандаштар!


Уңыш нигеҙе – тынғыһыҙ хеҙмәт | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Уңыш нигеҙе – тынғыһыҙ хеҙмәт\nУңыш нигеҙе – тынғыһыҙ хеҙмәт\n“Простор” ауыл хужалығы предприятиеһы ҡыҫҡа ваҡыт эсендә яҙғы сәсеүҙе бөттө. Майҙың тәүге көндәрендә үк унда эш йылдам барҙы, баҫыу батырҙары үҙ эштәрен яуаплы башҡарҙы. Барыһы 240 гектар майҙанға яҙғы иген культуралары сәселде.\nПредприятие директоры Ралиф Хөснөтдинов әйтеүенсә, 120-шәр гектарға һоло һәм бойҙай сәселгән. Сәсеү агрегатына механизатор Әбүзәр Исмәғилев идара итһә, сәскестә Фәнис Мөхәмәтйәнов һәм Илмир Хыялов эшләгән. "ЗиЛ-554" йөк машинаһы водителе Мәғәфүр Мөхәмәҙиев орлоҡ ташыған. "Т-150" тракторы менән Сәлим Нуриев культивациялаһа, "ДТ-75"-тә Алик Куканов баҫыуҙы тырматҡан. Келәттә Владимир Петунин һәм Франгил Садиҡов орлоҡтарҙы әҙерләп, тейәп ебәреп торған. Баҫыу батырҙарын йылы аш менән ашнаҡсы Әлфиә Ғирфанова тәьмин иткән.\nПредприятиеның барыһы 80 баш һыйыр малы, 30 аты бар. Улар көтөүгә сығарылған.\nСалауат районы хакимиәтенең ауыл хужалығы бүлеге мәғлүмәте буйынса, 22 майға ҡарата аграрийҙар сәсеү эштәренең 90 процентын үтәгән. План – 7700 гектар.\n"Таймый" агрофирмаһы яҙғы иген һәм аҙыҡ культуралары сәсеү менән мәшғүл. Шәриптән Алег Хәмиҙуллин, Алик Рәжәпов, Йыланыштан Артем Федоров, Мәсетленән Финзәл Хужин крәҫтиән-фермер хужалыҡтары ҡарабойҙай сәсеп бөтмәгән.\nСәсеү эштәренән һуң хужалыҡтар баҫыуҙарҙы химик утауға, ерҙәрҙе парға эшкәртеүгә төшәсәк.


Алдағы йәкшәмбе Өфө йәнә бер рекордҡа ынтыласаҡ | Новости Башкортостана\n27.05.2017 в 09:13 \_\_ Общество \_\_ 588\nВелосипедсылар фестивалендә ҡатнашырға теләүселәр арта бара. Бөгөнгә 800 кеше теркәлгән. Ойоштороусылар әйтеүенсә, уларҙың һаны бер мең ярымға етеүе көтөлә. Быға тиклемге рекорд - инглиздәрҙә. Британияла 794 велосипедсы ҡатнашҡан булған. Өфөлә бер мең велосипедсы акцияһында ҡатнашыусылар Ленин, Пушкин, Зәки Вәлиди, Карл Маркс һәм Достоевский урамдары буйлап үтәсәк. Быға тиклем сәк-сәк, һөт эсеү кеүек рекордтар теркәлде.


Материалы за Июнь 2010 года » Страница 3 » Архив газеты "Йәшлек"\nКенәгәләге яҙыуҙар ниңә ҡағыҙ мәшәҡәтенән ҡотҡармай?\nМиңә тиҙҙән пенсияға сығырға ваҡыт етә. Тимәк, эшләгән урындарымдың һәр береһенән белешмәләр йыйырға кәрәк. Уларҙың күбеһе инде күптән ябылған, шуға ла справка һорап архивтарға мөрәжәғәт итергә тура киләсәк. Улай булғас, хеҙмәт кенәгәһендәге яҙыу -ҙар нимәгә кәрәк һуң?\nКөрәй батыр — ул тарихи шәхес Башҡортостан\n«Йәшлек» гәзитенең быйылғы 1-се һанында Ишдәүләт Сафиуллин Көрәй батыр тураһында яҙып сыҡҡайны. Бына үҙемдең «Ел-дауылдар аша» тигән китабымда был шәхес тураһында мәғлүмәттәр бар. Авторҙың һорауына улар бер аҙ асыҡлыҡ индерер, бәлки. Көрәй батырҙың ҡыҙҙары ла үҙе кеүек батыр булған. Халыҡ араһында әле булһа: «Ни сыҡһа, шул Көрәй батыр ҡыҙҙарынан сығыр», – тигән лаҡап киң таралған. Улар, ирҙәр булып кейенеп, уҡ-һаҙаҡтар алып, аталары, ағай-ҡустылары менән дошмандарына ҡаршы көрәшкә күтәрелгән.\nБашҡорттар менән ҡаҙаҡтар араһында барған ҡанлы барымта-ҡарымта йолалары Рәсәй батшалығы тарафынан махсус рәүештә ойошторола. Ике туғандаш халыҡ араһындағы дуҫлыҡты ҡаҡшатыу маҡсатында ул бер нисә быуат буйы дауам иткән.\nТөньяҡ тарихыбыҙ эҙенән Башҡортостан\nБыл теҙмәләрҙә күрһәтелгән Шәрифтең шаҡтай оҙаҡ йылдар буйы Ирәкте ырыуы старшинаһы вазифаһын башҡарыуы (ХVlll быуат аҙағында), ә шәйех Әхмәткә 1523 йылда тарханлыҡ титулы бирелеүе – документаль сығанаҡтарҙан беҙгә билдәле ошо ике мәғлүмәт – Ғәли Соҡорой шәжәрәһенең (шәжәрәнең бигерәк тә беренсе һәм өсөнсө варианттарын) фән өсөн ғәйәт әһәмиәтле ҡомартҡы булыуын күрһәтә. Ә инде икенсе варианттың алтындай баһаһы, минең ҡарашҡа, уның исемдәр теҙмәһендә түгел, ә Ирәкте ырыуының ХVl быуатта төп төйәге – Әри буйы тигән дөрөҫлөктө иҫбат итер өсөн яҡшы ғына дәлил булыуында. Әйткәндәй, шәжәрәнең өсөнсө варианты ла ирәктеләрҙең Рәсәй дәүләтенә ҡушылғанына тиклем үк Әри буйында ауылдар төҙөп йәшәгәнен туранан-тура иҫбат итә.\nЙөрөшөнә ҡарап, кемлеген бел... Яңылыҡтар » Иғтибар\nҠайһы бер психологтар, кешенең йөрөшөнә, аяҡ кейеменә ҡарап, уның кем икәнлеген, характерын белеп була, тип раҫлай. Йөрөш туранан-тура кешенең йәше, кәйефе, темпераменты, хатта йәмғиәттәге урыны менән дә бәйләнгән. Үҙегеҙҙе ҡыҙыҡһындырған кешене һәйбәтерәк белгегеҙ килһә, уның йөрөшөнә иғтибар итегеҙ.\nҺәлмәк аҙымдар тыныс холоҡло, һәр ваҡыт аҡыл менән эш итә белгән кешеләргә хас.\nҮксәләрен ныҡ эскә ҡаратып баҫа торған кеше тирә-йүнгә бик иғтибарлы, тынғыһыҙ, ул бөтәһен дә күрә, ишетә, шат күңелле, тиҙ аралашыусан һәм ҡайһы саҡта бик бәйләнсек тә.\n– Фәтих ағай, – ти бәләкәй малай, – тыуған көнөмә бүләк иткән борғо өсөн һеҙгә ҙур рәхмәт. Шундай ҡиммәтле бүләк.\n– Кит инде, ниндәй ҡиммәтле булһын, 60 тин генә тора ул, – ти ир.\n– Уның ҡарауы һәр кис һайын атайым да, әсәйем дә мине борғола уйнатмаҫ өсөн 1-әр һум аҡса бирә, – тигән малай, шат йылмайып.\nФранция, Италия, хәҙер килеп Англия... Яңылыҡтар » Спорт\nПлей-офф плей – офф инде. Бында, лотереялағы кеүек, кемгә нисек бәхет йылмая... Көньяҡ Африка республикаһында дауам иткән футбол беренселегендә тәүге 1/8 финал осрашыуҙары хаҡында шулай тип әйтергә булалыр.\nАфрика ҡитғаһының берҙән-бер вәкиле – Гана командаһы АҠШ футболсыларын өҫтәмә ваҡытта 2:1 иҫәбенә отоп, үҙ тарихында тәүгә сирекфиналға сыҡты. Ғөмүмән, был материктан бындай уңышҡа быға тиклем Камерун менән Синегал командалары өлгәшкәйне. Хәҙер бына өс ил булды.\nАй башы - июль ---\nИҫтәлекле даталар, байрамдар\n4 – Диңгеҙ һәм йылға флоты хеҙмәткәрҙәре көнө.\n11 – Рәсәй почтаһы көнө.\n– Балыҡсылар көнө.\n18 – Металлургтар көнө.\nХата хаҡы Яңылыҡтар » Тормош юлдары ҡатмарлы\nАғалы-ҡустылы бер туғандар йәшәгән. Бер ваҡыт улар бер көтөү һарыҡты урлай. Әммә бик тиҙ тотолалар. Уларҙың был ҡылығы ауыл халҡын шаҡ ҡатыра. Һәм был икәүҙе ҡаты язалап, маңлайҙарына ҙур хәрефтәр менән «МБ» тип тамға һалалар. Был – «мал буры», тигәнде аңлатҡан. Бынан һуң туғандарҙың тормошо ҡот осҡосҡа әйләнә. Уларҙың береһе, ғәрлегенә сыҙай алмай, ауылдан сығып китә:\n– Алыҫта, ситтә мине береһе лә белмәй, тормошомдо яңынан башлаясаҡмын, – тип уйлай ул. Әммә, үкенескә күрә, яңы ерҙә лә ул үҙ бәхетен таба алмай, маңлайындағы тамға һәр саҡ ҡамасаулап тора.


Беҙ ғорурланабыҙ һинең менән, атай!\n9 Ғинуар 2018, 17:34\nИҫ киткес кеше, яҡшы уҡытыусы, алтын ҡуллы оҫта, хәстәрле тормош иптәше, атай-олатай Марсель Яҡуп улы Закирйәнов 1 ғинуарҙа үҙенең 70 йәшлек юбилейын ҡаршыланы. Ул – минең атайым. Беҙ уның менән ғорурланабыҙ һәм беҙ генә түгел. Теләш ауылында уны изгелекле, ярҙамсыл, тәртипле, яуаплы кеше булараҡ беләләр.\nАтайымдың ҡулдары алтын. Теләш урта мәктәбендә бер нисә быуын балаларҙа эшкә һөйөү тәрбиәләне, хеҙмәт дәрестәрен уңышлы алып барҙы. Марсель Яҡуп улы ағастан ғәжәйеп нәмәләр – вазалар, кухня кәрәк-яраҡтары, ҡумталар, һандыҡтар, өҫтәлдәр, бал өсөн мискәләр һәм башҡа бик күп әйберҙәр эшләй. Иғтибарлы уҡытыусы етәкселеге аҫтында уҡыусылар республика һәм район олимпиадалары еңеүселәре булды. Беҙҙең райондан төрлө халыҡ-ара сараларҙа ҡатнашҡандар уның эштәрен сувенир сифатында бөтә донъя буйлап таратты. Шулай уҡ бик матур сувенирҙары бер нисә тапҡыр халыҡ-ара матурлыҡ конкурстарында тәҡдим ителде. Уларҙы беҙҙең башҡорт һылыуҙары аукциондарға һәм бүләк сифатында алып барҙы.\nХеҙмәт дәрестәренән тыш, Марсель Яҡуп улы машина ғилеме буйынса педагог булды. Ул өлкән класс уҡыусыларын техника менән идара итергә өйрәтте, шулай итеп егеттәр мәктәптән үк ауыл хужалығы машинаһын йөрөтөүгә хоҡуҡ биреүсе таныҡлыҡ алып сыҡты. Эшләү дәүерендә Марсель Яҡуп улына оҫтахананы һәм машина ғилеме кабинетын йыһазландырырға тура килде. Атайымдың үтә намыҫлы уҡыу-сылары күп, улар уҡытыусыларының хеҙмәтен һәм тәрбиәләүҙәге өлөшөн юғары баһалай. Теләш урта мәктәбендә эшләү йылдары атайым өсөн бик тә баһалы. Ул уҡыусыларын, коллегаларын йылы һүҙҙәр һәм оло хөрмәт менән иҫкә ала. Ғәҙел һәм тынғыһыҙ эше өсөн “Хеҙмәт ветераны” миҙалы менән бүләкләнгән.\nМарсель Яҡуп улының тағы ла бер яратҡан шөғөлө –рәсем. Нигеҙҙә ул ағастан эшләгән хеҙмәттәренә һүрәт төшөрә, картиналары ла бар. Яратҡан темаһы – диңгеҙ. Һәм был юҡҡа түгел, сөнки атайым моряк булып Төньяҡ флотта хеҙмәт итә, шул арҡала күп ерҙәр күрә, һыуҙар кисә. Әле лә ул армияла хеҙмәт иткән йылдарын матур хәтирәләр итеп һөйләй һәм хеҙмәттәштәре менән даими аралашып тора. Маҡтаулы хеҙмәте өсөн “Хәрби батырлыҡ” миҙалы һәм ике “Океан” жетоны менән бүләкләнгән.\nАтайым әсәйебеҙ Люциә Ғәни ҡыҙы менән өс балаға – ике ҡыҙ һәм бер улға ғүмер бирә, барыһын да белемле итә. Өлкән ҡыҙҙары Лариса Нефтекама ҡалаһында йәшәй һәм тормош иптәше менән ике ҡыҙ тәрбиәләйҙәр. Улдары Илдар Норильскта йәшәй, уңышлы эшләп йөрөй, улар-ҙың ғаиләһендә ике ул үҫә. Мин – иң кесе ҡыҙҙары Луиза – ирем менән Өфөлә йәшәйбеҙ, үҙ эшемде етәкләйем. Беҙ барыбыҙ ҙа атайыбыҙҙы яратабыҙ һәм уның менән ғорурланабыҙ. Беҙҙең өсөн ул батырлыҡ, сабырлыҡ, ныҡлыҡ, эшһөйәрлек, тәртиплелек өлгөһө. Беҙ атайыбыҙға оҙон ғүмер, бәхет һәм именлек теләйбеҙ.\nҺүрәттә: Марсель Яҡуп улы ҡатыны Люциә Ғәни ҡыҙы менән. Фото ғаилә архивынан.


Ырғыҙлының әүҙем ағинәйе\n1 Апрель , 16:00\nСәлихова Фатима Мөхәмәҙулла ҡыҙына 74 йәш. “Ағинәйҙәр” ойошмаһына йөрөй. Ауыл клубында үткәрелгән һәр сарала ихлас ҡатнашып килә.\nЫрғыҙлы ауылына Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры Әминә Ивний ҡыҙы Шафиҡова килгән көндө ауыл мәҙәниәт йортона ағинәйҙәр ҙә күпләп йыйылғайны. Бейәләй бәйләп ултырған инәй иғтибарымды йәлеп итте.\n- Ейәнсәремдең курткаһына тап килтерәйем тип зәңгәрҙән генә бәйләп ултырам, - тип һүҙ башланы инәй.\n-Яңыраҡ ҡына “Быйма”, “Ҡоймаҡ” байрамында ҡатнаштым. Өйҙә яңғыҙ тик ултырғансы, тип йөрөргә тырышам. Хәлдәрем, Аллаға шөкөр, үҙ аяғымда йөрөп ятҡас. Балаларым, ейәндәрем килеп торалар. Бәләкәй ҡыҙым Өфө янындағы Шамонинола, улым Шишмәлә. Ауылдағы оло ҡыҙыма ышанып, уға таянып йәшәп ятам. Сирләп китһәм йәиһә ярҙам кәрәк булып китһә, йүгереп килеп етәләр.\nҮҙем Мәҡсүттән, йәш саҡта эш буйынса Ырғыҙлыға килгәйнем, шунан бирле бында йәшәп ятам. Ауыл советында секретарь, эштәр менән идара итеүсе булып эшләнем.\nРайон хәбәрҙәрен, яңылыҡтарын “Таң”дан ғына белеп торабыҙ. Ф. Ғазиндың, Д. Аллабирҙиндың, М. Ҡаһарманованың мәҡәләләре ҡайһы саҡ килеп сыға - уларҙың яҙғандары оҡшай. Онота бирһәм, гәзитте тағы бер асып уҡып алам. Тик хәҙер күҙ генә насарыраҡ күрә башланы, - тип хәл-әхүәлдәре менән бүлеште һәм “Талда япраҡ, миндә һағыныу, һеҙҙә ниндәй хәлдәр бар” тип йырлап та ишеттерҙе Фатима инәй.


“Еңеү ҡомартҡылары” – "Баймакская межпоселенческая центральная библиотека"\n/ Мероприятия / “Еңеү ҡомартҡылары”\nБаймаҡ биләмә-ара үҙәк китапханаһы Бөйөк Еңеү байрамы алдынан “Еңеү ҡомартҡылары” исемле патриотик акция иғлан итте. Уның сиктәрендә райондың бөтә китапханаларында ла һуғыш ветерандарының балалары, ейән-ейәнсәрҙәре ҡатнашлығында саралар үткәрелә. Акцияла ҡатнашыусылар һуғышта батырҙарса көрәшкән, илгә ирек яулаусы яугирҙәр хаҡында, уларҙан ҡалған һәм ҡәҙерләп һаҡланған ҡомартҡылар менән таныштыра. Был ҡомартҡылар – Еңеү ҡомартҡылары үткәндәргә, һуғыш йылдарына шаһит.\nҮҙәк китапханала акция сиктәрендә батырлыҡ дәресе үтте. Унда крайҙы өйрәнеүселәр, Урал аръяғы агросәнәғәт колледжы, Өфө яғыулыҡ-энергетика колледжының Баймаҡ филиалы студенттары, Ағинәйҙәр, әүҙем китап уҡыусылар, уҡытыусылар ҡатнашты. Батырлыҡ дәресендә Баймаҡ тарихи-тыуған яҡты өйрәнеү музейы директоры Н.М. Ғәлина музейҙа һаҡланған тарихи экспонаттар – Еңеү ҡомартҡылары менән таныштырҙы. Нәйлә Мөйәссәр ҡыҙы Бөйөк Ватан һуғышында һалдаттар алып йөрөткән ике төрлө котелок, фляжка, Дан орденының тулы кавалеры Әҙеһәм Әлибаевтың яу яланынан алып ҡайтҡан ҡалағын күрһәтте, улар тураһында ҡыҙыҡлы мәғлүмәт бирҙе. Икенсе Этҡол мәктәбенең тарих уҡытыусыһы М.И. Хәлилов мәктәп музейында ҡәҙерләп һаҡланған өсмөйөшлө хаттар тураһында һөйләне. Мораҙым Ишбулды улы хаттарҙың тарихы, ҡош телендәй ошо өскөл ҡағыҙҙарҙың меңәрләгән саҡырымдар араһында һалдатты һәм тыуған яғы, ғаиләһе менән тоташтырған берҙән-бер бәйләнеш булғанын һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nРәсәйҙең почетлы автотранспорт хеҙмәткәре, әүҙем китап уҡыусы Сәмиғуллин Флүр Борхан улы атаһы, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, журналист, РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Борхан Абдулла улы Сәмиғуллин тураһында яҡты иҫтәлектәре менән бүлеште, уның орден-миҙалдары менән таныштырҙы. Китапхана эше ветераны, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Сәрүәр Мөҙәрис ҡыҙы Иҙелбаева тулҡынландырғыс иҫтәлектәргә бирелеп, ҡәҙерле атаһы, яу батыры Заманов Мөҙәрис Шәйхислам улының еңел булмаған яҙмышы, үткән яу юлы хаҡында һөйләне. Мөҙәрис Заманов һуғыштан ҡаты яраланып ҡайта, әммә ауырлыҡтарға бирешмәй, ғаилә ҡороп, алты балаға ғүмер бүләк итеп, лайыҡлы тәрбиә бирә. Сәрүәр Мөҙәрис ҡыҙы атаһының хәрби госпиталдән фотоларын күрһәтте, тарих һаҡлаған документтары менән таныштырҙы.\nСарала ҡатнашыусылар тарих биттәренә ҡағылдырыусы Еңеү ҡомартҡылары менән таныштырған сығыш яһаусыларға, хөрмәтле ҡунаҡтарға рәхмәт белдерҙе. Һәр кем ерҙә һуғыш булмауын, илебеҙҙә именлек хөкөм һөрөүен теләп таралышты.


Балалар китап уҡыһын » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Рәсәй » Балалар китап уҡыһын\n“Берҙәм Рәсәй” партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе үҙенең яңы башланғысын тәҡдим итте – республикала “Китаптар – балаларға” тигән яңы проект старт алды. Ойоштороусылар балалар йорттарында, интернаттарҙа, ауыл мәктәптәрендә һәм дауаханаларҙа урынлашҡан китапханалар фондын тулыландырырға ниәтләй.\n“Берҙәм Рәсәй” партияһының төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Альберт Мифтахов билдәләүенсә, бөгөн балалар әҙ уҡый, улар күп ваҡытын интернетта йәки телевизор алдында үткәрә. Магазиндарҙа китаптарҙың хаҡы ҡиммәт, балалар йорттарының һәм ауыл мәктәптәренең уларҙы һатып алырға бигүк мөмкинлеге лә юҡ. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы берәүҙәрҙең өйөндә байтаҡ китап һаҡлана. Партия ағзалары ошондай китаптарҙы балаларға бирергә тәҡдим итә.\nҠала һәм райондарҙа, партияның урындағы бүлексәләрендә, китап ҡабул итеү пункттары ойоштороласаҡ. Өфө китапхана эше һәм киң коммуникациялар колледжы студенттары бөгөндән эш башларға әҙер. Китапханалар өсөн тәүге китаптарҙы партияның төбәк башҡарма комитеты етәксеһе үҙе әҙерләп тә ҡуйған.\nТиҙҙән проекттың сайты һәм «ҡыҙыу линияһы» эшләй башлаясаҡ. Унда китапхана, дауахана, балалар йорттарына кәрәкле әҙәбиәткә заявка ҡалдырыу мөмкинлеге була, китаптар ҡабул итеү пункттарының адрестары ла урынлаштырыласаҡ.\n“Берҙәм Рәсәй”ҙең ”Китаптар – балаларға” проектын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та хуплауын белдерҙе.\n– Китап уҡымайынса, үҙ өҫтөңдә эшләмәйенсә уңышлы кеше булыу мөмкин түгел, – тигән фекерҙә Президент. – Беҙҙең маҡсат – аҡыллы йәмғиәт. Әммә уны белемһеҙҙәр менән төҙөп булмай. Баланың иртәгәһе көнгә уңышы уның бөгөн нимә уҡыуына ла бәйле. Шуға уларға уҡыу мөмкинлеге бирергә тейешбеҙ. Яҡшы китап яҡшы менән насар, изгелек менән яуызлыҡ араһындағы сикте табырға ярҙам итә. Әлеге яңы проект – дөрөҫ юл буйлап барыу. Уны бергә тормошҡа ашырайыҡ.\nСығыу ваҡыты 12-04-2013, 11:39 | Ҡаранылар: 819\n“Берҙәм Рәсәй” партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе балаларға китаптар тарата


Иҫке Ағиҙел күпере менән килеп тыуған хәл\nАғиҙел йылғаһы аша автомобиль күпере (иҫке) 1956 йылда 414-се мостопоезд һәм 4-се һанлы Күпер төҙөлөшө тресы тарафынан «ГИПРОКОММУНДОРТРАНС» институты проекты буйынса төҙөлдө һәм Р-420 “Өфө – Ырымбур” федераль юлының башы булып тора.\n1992 йылға тиклем күпер буйынса хәрәкәт бер полосанан ике яҡлы йүнәлештә ойошторолдо. Юл хәрәкәтенең көсөргәнешлеге артыу менән бәйле 1992 йылда яңы күпер төҙөлдө, уның буйынса ҡалаға инеү, ә иҫке күпер буйынса ҡаланан сығыу ойошторолдо.\nКүперҙе тикшереү һәм хәрәкәтте бүлеп ойоштороу\nТөрлө проект институттары тарафынан даими рәүештә ҡоролма планға ярашлы тикшереп торолдо. Әле 2004 йылда уҡ күперҙең бик ныҡ туҙыуы асыҡланғайны.\nИҫке Ағиҙел күперенең ябылыу ихтималлығы һәм хәрәкәтте бүлеп ойоштороу йәһәтенән һәңғы йылдарҙа планлаштырыпПугачев һәм икенсе Затон күперҙәре проектланды һәм төҙөлдө. Был йүнәлештәр, байтаҡ тораҡ пункттарҙың транспорт бәйләнешен тәьмин итеү кеүек урындағы мәсьәләләрҙе хәл итеү менән бер рәттән “Өфө-Аэропорт” юлын бушатырға булышлыҡ итеп федераль трассаларға сығыуҙы тәьмин итергә тейеш ине.\n2018 йылда күперҙә хәрәкәттең ябылыуы.\n2017 йылда “Күперҙәр” ғилми-тикшеренеү үҙәге тарафынан үткәрелгән сираттағы тикшереү шуны асыҡланы: 61 йыл эсендә күперҙең конструкциялары шаҡтай иҫкергән. Был күперҙе эксплуатациялауҙы оҙайтыу өсөн “Күперҙәр” үҙәге тарафынан тәҡдимдәр бирелде.\n12-14 ғинуарҙа иҫке күпер аша хәрәкәт тулыһынса ябылды. Был һауа температураһының түбәнәйеү менән бәйле ине. Махсуслаштырылған ойошма тарафынан 8-се терәк өҫтөндәге деформация йөйө 9,5 сантиметрҙан 14,5 сантиметрға тиклем киңәйгәнгеге асыҡланды. Был иһә үҙ сиратында деформация йөйөнөң металл конструкцияларына беркетелгән урындарындағы бетондың өлөшләтә емерелеүенә килтерҙе. Йәғни, күперҙе артабан файҙаланыу мөмкин түгел.\nЯңы күперҙең проекты әҙер\nӘлеге ваҡыттағы күперҙәр араһында урынлашасаҡ яңы күперҙе проектлау тамамланды. Башҡортостан Республикаһы етәкселеге һәм Хөкүмәте менән берлектә Ағиҙел йылғаһы аша әлеге ваҡытта булған ике күпер араһында яңыһын төҙөү һәм иҫке күперҙе тулыһынса яңыртыу өсөн аҡса эҙләү эш алып барыла.\nИҫке күперҙең файҙаланыу осорон ике йылға тиклем оҙайтырға мөмкинлек биргән авария-тергеҙеү ремонтын көндәр йылынғас ҡына башларҡа мөмкин. Ҡала хеҙмәттәр был ремонтҡа әҙерләнә.\nБиш һыҙат урынына алты\nҠалаға инеү/сығыу йүнәлештәрендә әлеге ваҡытта бары тик яңы Ағиҙел күпере генә эшләгәнгә күрә, транспорт хәрәкәтенең иң көсөргәнешле осоронда унда хәрәкәт итеү ауырлаша. Күперҙәге хәрәкәтте бушайтыу маҡсатында Эске Эштәр министрлығының Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы Идаралығы менән берлектә унда алты һыҙатлы – һәр бер йүнәлештә өсөшәр - хәрәкәт ойошторорға килешелде. Бының өсөн 200 пластик бон, ике өҫтәмә реверслы светофор урынлаштырылды, ваҡытлыса билдәләр һыҙылды.\nЙөк транспортына көндөҙгө тыйыу\nКүпер аша үтеүҙең былай ҙа еңел булмаған шарттары ҙур йөк автомобилдәре тарафынан тағы ла ауырайтыла, улар ҡоролмаға булған баҫымды тағы ла арттыра, юл хәрәкәтен сикләй, уңайһыҙлыҡ тыуҙыра һәм дөйөм юл-транспорт ваҡиғаларының барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ итә. Башҡортостан Республикаһы буйынса Эске Эштәр министрлығының Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы Идаралығы етәкселеге менән килеп тыуасаҡ хәлдең эҙемтәләре хаҡында фекер алышҡандан һуң кәңәшмә барышында күпер аша көндөҙ йөк транспортының хәрәкәтен сикләү тураһында берҙәм фекер ҡабул ителде.\nБыл ҡарарға ярашлы күпер менән йөк транспорты бары итк төнгө сәғәттәрҙә генә – 22.00 сәғәттән иртәнге 6.00 сәғәткә тиклем генә файҙалана ала.\nТөрлө маршруттар менән файҙаланығыҙ\nӨфө хакимиәте индерелгән сикләүҙәрҙе аңлы рәүештә ҡабул итеүҙәрегеҙҙе, ҡалаға инеү йәки унан сығып ките- өсөн башҡа төрлө маршруттар – Затон һәм Пугачем күперҙәрен файҙаланыуығыҙҙы һорай.\nКүперҙәр тура бәйләнештә


"Яҡташ яҙыусылар ижады" аҙналығы башланды. | Баймакская межпоселенческая центральная библиотека\nТәүге китабы - “Һағыҙаҡ балы”н балалар ғына түгел, өлкәндәр ҙә ихлас ҡабул итте. Әсәләре бесәнгә киткәс, өйҙә “хужа” булып ҡалған ике малайҙың мажаралары, бигерәк тә оло кәстрүлдә икеһе өсөн генә ашарға бешереүҙәре менән асыла китап. Ашты ҡуйылатыу өсөн нимә генә һалынмай унда: картуф, туҡмас, дөгө… Һөҙөмтәлә шул тиклем ҡуйылатып ташлайҙар, “аш” кәстрүл төбөнә ултырып, көйөп, ауыҙға алмаҫлыҡ булып “бешеп” сыға.\nГ. Мостафинаның “Таш келәттең сере” тип исемләнгән икенсе китабы ла балаларға тәғәйенләнгән, тик быныһы өлкәнерәктәр өсөн. Китапҡа исеме үк күрһәтеп торған детектив-повесть, хикәйәттәргә нигеҙләнеп яҙған күләмле генә хикәйәһе һәм ваҡ хикәйәләр тупланған.\nБашҡорт балалар әҙәбиәтендә детектив әҫәрҙәр юҡ, шуға күрә был да үҙенә күрә бер яңылыҡ булараҡ ҡабул ителде. Повестың үҙәгендә үҫмерҙәрҙең имеш-мимеш аша бөгөнгө көндә лә күптәрҙең күңелен ҡытыҡлап торған алтынды эҙләү тора. Ауыл уртаһында шом һалып ултырған таш келәт ҡасандыр урындағы байҙыҡы булған һәм, йәнәһе, ул бар байлығын шунда йәшереп ҡалдырған. Әммә унда эҙләнергә бер кем дә йөрьәт итмәй, сөнки бай үҙе әллә ҡасан үлһә лә, йәне һаман теге донъяға күсмәгән, алтындарын һаҡлай - өрәк рәүешендә әленән әле кешеләргә күренеп тора. Малайҙар һәм ҡыҙҙар таш келәткә бәйле булған байтаҡ серҙәрҙе асыуға өлгәшә лә инде.\nКүптән түгел Гөлнараның тағы ла бер китабы "Искәндәр кисергәндәр" донъя күрҙе. Ундағы хәл - ваҡиғалар тураһында белгегеҙ килһә, китапханаға ашығығыҙ, шулай уҡ ул китап һатыуҙа ла бар.\nБалалар өсөн “оҫтараҡ яҙырға кәрәк” тиҙәр. Ошо йәһәттән бер фекер өҫтәге килә: балалар өсөн тәғәйенләнгән әҙәбиәттә өлкәндәрҙең дә зиһенен елкетерҙәй тылсым ҡөҙрәте булырға тейеш, минеңсә. Ә Гөлнараның өс китабы ла тап шундайҙарҙан. Көсләп уҡытыу янамай.\nБалалар әҙәбиәтендә Гөлнараның ише уҡымлы, мауыҡтырғыс әҫәрҙәрҙең бик аҙ икәнен иҫкә алып, мин авторға артабанғы ижадында (айырыуса балалар өсөн ижадында!) уңыштар теләйем, шундай уҡ мауыҡтырғыс китаптары менән киләсәктә лә ҡыуандырып торорона өмөтләнәм.


Аллаһ тураһында Ҡөрьән аяттары | "Ваҡыт!"\nАллаһ тураһында Ҡөрьән аяттары\n12 Май 2014 Оставить комментарий\nАвтор: wakyt в «Дин дәрестәре», Аллаһҡа иман, Аҡида, Ишморат ХӘЙБУЛЛИН, Тәфсир, Тәүхид\nДин дәрестәре: 2-се дәрес.\nБеренсе дәрестә әйткәнсә, Аллаһы Тәғәлә тураһында иң яҡшыһы Ул Үҙе белә. Һәм Ул Үҙе тураһында Ҡөрьәндә күп нәмәләр әйткән. Беҙ был аяттарҙың бөтәһен дә, әлбиттә, яҙып сыға алмайбыҙ. Ләкин ҡайһы берәүҙәре менән танышып китәйек. Шулай итеп Ҡөрьән аша беҙ Аллаһы Тәғәлә тураһында күберәк белем алырбыҙ, ин шә Аллаһ.\nМәҫәлән, Аллаһы Тәғәлә «Һыйыр» сүрәһендә Үҙе тураһында былай тигән: «Аллаһ – Унан башҡа илаһ юҡ, Ул – Тере, Мәңге! Уны йоҡо ла, йоҡомһорау ҙа алмай. Күктәрҙә һәм ерҙә булған бар нәмәләр – Уныҡы. Уның рөхсәте булмаһа, кем Уның алдында берәйһен яҡлаша алһын? Ул уларға тиклем ни булғанын да, уларҙан һуң ни буласағын да белә. Ә кешеләр Уның белеменән тик Ул рөхсәт иткәнде генә аңлай алыр. Уның Күрсие күктәрҙе һәм ерҙе биләй. Бөтә был нәмәне һаҡлау Уға ауыр түгел. Ул – Бейек, Олуғ!» (Ҡөрьән, «Һыйыр» сүрәһе, 2:255).\nБыл аят – бик мәшһүр аяттарҙың береһе. Уны «Аятүл-Күрси» тиҙәр, йәғни «Күрси аяты». Был аят Ҡөрьәндең иң бөйөк аяты булып һанала. Ни өсөн? Сөнки ул Аллаһы Тәғәлә тураһында һөйләй. Шулай итеп, Аллаһ – Әл-Хәйй (Тере), Әл-Ҡәййүм (Мәңге; йәки икенсе төрлө тәржемәһе: Бөтөн тереклектең эштәрен Үҙ ҡулында тотоп тороусы).\n«Унан башҡа илаһ юҡ», – йәғни, Аллаһы Тәғәләнән башҡа ғибәҙәткә лайыҡ булған илаһ юҡ. Беҙ тик Аллаһы Тәғәләгә генә ғибәҙәт итергә тейешбеҙ. Унан һорарға, Уға өмөт итергә, Унан ярҙам көтөргә, Уның ризалығы өсөн эштәр эшләргә.\n«Уны йоҡо ла, йоҡомһорау ҙа алмай», – йәғни, Аллаһы Тәғәлә башҡа тере йәндәр кеүек йоҡламай, сөнки йоҡо – ул Аллаһы Тәғәлә бар иткән ҡайһы бер мәхлүктәрҙең генә сифаты. Ә Аллаһ Үҙе бар иткән нәмәләренә (йәғни мәхлүктәргә) оҡшамаған, һәм Уны беҙ күҙ алдыбыҙға килтерә алмайбыҙ.\n«Уның рөхсәте булмаһа, кем Уның алдында берәйһен яҡлаша алһын?» Әгәр Аллаһы Тәғәлә беҙҙе Ҡиәмәт көнөндә йыйып, беҙҙән хисап ала башлаһа, бер кеше лә икенсе кешене яҡлаша алмаясаҡ, һәр кеше үҙенең гонаһтары тураһында ғына уйлар һәм үҙ ҡотолоуын ғына ҡайғыртыр.\n«Ул уларға тиклем ни булғанын да, уларҙан һуң ни буласағын да белә. Ә кешеләр Уның белеменән тик Ул рөхсәт иткәнде генә аңлай алыр». Аллаһы Тәғәлә үткәнде лә, хәҙергене лә һәм киләсәкте лә белә, ә беҙ, кешеләр, Уның белеменән тик Ул теләгән ҡәҙәр генә белә алабыҙ. Беҙҙең белемебеҙ сикле.\n«Уның Күрсийе күктәрҙе һәм ерҙе биләй. Бөтә был нәмәне һаҡлау Уға ауыр түгел. Ул – Бейек, Олуғ!» Күрсий – ул Аллаһы Тәғәләнең Тәхете алдында була торған нәмә (русса – Подножие Трона). Тимәк, Аллаһы Тәғәләнең Тәхете бар. Һәм Аллаһы Тәғәлә ошо ер һәм бөтөн күктәрҙән өҫтөн. Ләкин, аңлатып китәйек, Аллаһы Тәғәләнең Тәхетен беҙ күҙ алдыбыҙға килтерә алмайбыҙ. Нисек Аллаһы Тәғәләнең Үҙен күҙ алдына килтерә алмаһаҡ, шулай уҡ – Уның Тәхетен дә. Ул Тәхет – Аллаһы Тәғәлә бар иткән нәмәләрҙең береһе (йәғни мәхлүк).\nИкенсе бер сүрәлә Аллаһы Тәғәлә шулай ти: «Әйт: «Аллаһ – Берәү, Аллаһ – Мәңге, Ул бер кемде лә тыуҙырмаған һәм Үҙе лә тыуҙырылмаған, һәм бер кем дә Уға тиңдәш түгел!» (Ҡөрьән, «Ихлас» сүрәһе, 112:1-4). Был – «Ихлас» сүрәһе, күп кешеләр уны яттан белә. Ошо сүрәлә Аллаһы Тәғәлә Үҙе менән таныштырып китә. Бер көн Мөхәммәт пәйғәмбәргә ﷺ Ҡөрәйеш ҡәбиләһенең мөшриктәре килеп, уға: «Әй Мөхәммәт, һин беҙгә үҙеңдең илаһың тураһында һөйләп бир – ул алтынданмы әллә көмөштәнме, һәм уның нәҫеле ниндәй?» — тиҙәр. Йәғни, улар шулай Пәйғәмбәрҙән ﷺ үҙҙәренсә көлгән булалар. Әйткәндәй, ул Мәккә мөшриктәре үҙҙәре төрлө таштан, ағастан һәм башҡа нәмәләрҙән эшләнгән боттарға (русса – идолдарға) табынғандар һәм уларҙы Аллаһы Тәғәләгә тиңдәш тотҡан булғандар. Ә Аллаһы Тәғәләгә тиңдәш тотоу, йәғни, ғәрәпсә әйткәндә, ширк, – ул Исламда иң ҙур гонаһ. Әгәр кеше Аллаһы Тәғәләнән тыш кемгәлер ғибәҙәт ҡыла икән, тимәк, ул ширк ҡыла. Һәм баяғы Мәккә мөшриктәренә яуап итеп, Аллаһы Тәғәлә Мөхәммәт пәйғәмбәргә ﷺ ошо «Ихлас» сүрәһен иңдерә.\nБыл сүрәлә Ул Үҙе тураһында: «Аллаһ – Берәү», — ти. Беҙ алда әйткәнсә, ошо донъяның бер генә Илаһы бар: иң бөйөк Илаһ, тирә-яҡты яратҡан, күктәрҙе, йондоҙҙарҙы, кешеләрҙе, бөтә тереклекте бар иткән Илаһ – Аллаһ. «Аллаһ – Мәңге». Йәғни, Аллаһы Тәғәлә һәр ваҡыт булған, бар һәм буласаҡ. «Ул бер кемде лә тыуҙырмаған һәм Үҙе лә тыуҙырылмаған». Йәғни, Аллаһы Тәғәләнең балалары юҡ. Атай йә әсәй булыу – ул кешеләргә һәм хайуандарға хас нәмә, ә Аллаһы Тәғәлә Үҙенең бар иткән нәмәләренә оҡшамаған. Шуға күрә, Аллаһтың улы йә әсәһе бар, тип әйтеү дөрөҫ түгел. Аллаһы Тәғәләнең ҡатыны ла юҡ, балалары ла. Аллаһы Тәғәлә – Бер. Мәҫәлән, христиандар: «Атай, Ул һәм Изге рух», — тиҙәр, был – оло аҙашыу. «Бер кем дә Уға тиңдәш түгел». Аллаһы Тәғәлә – иң бөйөк Илаһ, башҡа илаһтар – ялған илаһтар. Шуға күрә мосолмандар: «Лә иләһә иллә-Ллаһ», — тиҙәр, йәғни «Аллаһы Тәғәләнән башҡа табыныуға лайыҡлы илаһ юҡ».\nШулай уҡ, Аллаһы Тәғәлә «Ҡыуып сығарыу» сүрәһендә былай ти: «Ул – Аллаһ, Унан башҡа илаһ юҡ. Ғәйеп нәмәне лә, асыҡты ла Ул белә, Ул – Рәхмәтле, Рәхимле!» (Ҡөрьән, «Ҡыуып сығарыу» сүрәһе, 59:22). «Ғәйеп нәмәне», тимәк, беҙ күрмәгән хәлдәрҙе, йәки киләсәкте, үткәнде, ғәйеп хәбәрҙәрҙе, бер кешенең дә ул турала мәғлүмәте булмаған нәмәләрҙе лә Ул белә. Үткән ваҡиғаларҙың ҡайһыһындыр кешеләр белә ала, ҡайһыларын белмәй, Аллаһ иһә кешеләрҙең белгәндәрен дә, белмәгәндәрен дә белә.\nАртабан Аллаһы Тәғәлә ошо сүрәлә дауам итә: «Ул – Аллаһ, Унан башҡа илаһ юҡ, Ул – Батша, Изге, Тыныс, Тоғро, Һаҡлаусы, Бөйөк, Ҡөҙрәтле, Юғары күтәрелгән. Аллаһҡа дан, Уға ҡушып һөйләгәндәрҙән өҫтөн Ул!» (Ҡөрьән, «Ҡыуып сығарыу» сүрәһе, 59:23). «Батша», тимәк, Аллаһы Тәғәлә бөтөн донъяның хужаһы. «Изге», тимәк, Ул пак. Аллаһы Тәғәлә бөтөн етешһеҙлектәрҙән пак. Алда әйткәнсә, Аллаһы Тәғәләне йоҡо ла, йоҡомһорау ҙа, ауырыу ҙа, сир ҙә алмай. Былар барыһы ла кешеләрҙең һәм хайуандарҙың сифаттары. «Тыныс», йәғни кеше Аллаһы Тәғәлә менән генә тыныслыҡ таба ала. «Тоғро» – Аллаһы Тәғәлә Үҙе биргән һүҙҙәргә тоғро. «Һаҡлаусы» – бөтөн донъяны Ул һаҡлап тора. «Уға ҡушып һөйләгәндәрҙән өҫтөн Ул», тимәк, Аллаһы Тәғәлә тураһында ниндәй генә яңылыш һүҙҙәр һөйләмәһендәр, Аллаһы Тәғәлә ул яңылышлыҡтарҙан өҫтөн тора. Кемдер, мәҫәлән, «Аллаһы Тәғәләнең улы бар», йәки «Уның ҡатыны бар», йәки «Аллаһы Тәғәлә фәлән-фәлән нәмәне эшләй алмай», ти икән, былар барыһы ла дөрөҫ түгел, һәм Аллаһы Тәғәлә был уйҙырмаларҙан өҫтөн.\nОшо уҡ сүрәнән киләһе аят: «Ул – Аллаһ, Барлыҡҡа килтереүсе, Төҙөүсе, Һүрәткә индереүсе. Иң гүзәл исемдәр – Уныҡы. Күктәрҙә һәм ерҙә булған нәмәләр Уға тәсбих әйтәләр. Ул – Бөйөк, Хикмәтле!» (Ҡөрьән, «Ҡыуып сығарыу» сүрәһе, 59:24). Аллаһы Тәғәләнең «Барлыҡҡа килтереүсе» (Әл-Халиҡ) тигән исеме бар. Шулай уҡ Ул – «Төҙөүсе» (Әл-Бәрий), тимәк, Аллаһы Тәғәлә кеше төҙөй алмаған нәмәләрҙе төҙөй. «Һүрәткә индереүсе», тимәк, Аллаһы Тәғәлә беҙҙең йөҙөбөҙгә, тәнебеҙгә ниндәйҙер һүрәт, форма бирә. Донъяла күпме кеше бар, улар барыһы ла бер-береһенән айырыла. Кемдер оҙон булып яратылған, кемдер – ҡыҫка, кемдер – көслө, кемдер – көсһөҙ, һәм былар барыһы ла Аллаһы Тәғәләнең хикмәте менән. «Иң гүзәл исемдәр – Уныҡы», тимәк, Аллаһы Тәғәләнең бер етешһеҙлеге лә юҡ.\nШулай уҡ «Барлыҡҡа килтереүсе» сүрәһендә Аллаһы Тәғәлә Үҙе тураһында шулай ти: «Аллаһ һеҙҙе тупраҡтан яралтты, унан һуң – тамсынан, унан һуң һеҙҙе ишле (ир һәм ҡатын) итте. Һәм әсәнең ауырға ҡалыуы һәм бала тыуҙырыуы – фәҡәт Уның белеме менән генә. Китапта яҙылған буйынса ғына оҙон ғүмерле кешегә ғүмер өҫтәлер йә иһә ғүмере ҡыҫҡартылыр. Ысынлап, Аллаһҡа был еңел!» (Ҡөрьән, «Барлыҡҡа килтереүсе» сүрәһе, 35:11).\nОшо уҡ сүрәнән тағы бер аят: «Ул төндө көнгә, ә көндө төнгә индерә (йәғни төндө көн иҫәбенә оҙонайта һәм көндө төн иҫәбенә оҙонайта), һәм Ул ҡояшты һәм айҙы буйһондорҙо: барыһы ла билдәле бер ваҡытҡа тиклем хәрәкәт итә. Ошо Аллаһ – һеҙҙең Раббығыҙ. Батшалыҡ Уныҡы, ә һеҙ Аллаһтан башҡа табынған илаһтар хатта хөрмә ҡабығы тиклем нәмәгә лә эйә түгел» (Ҡөрьән, «Барлыҡҡа килтереүсе» сүрәһе, 35:13). Йәғни, кеше икенсе бер нәмәне үҙенә илаһ итеп алған икән, уның ошо илаһының һис бер ҡиммәте лә юҡ.\nАртабан: «Әгәр уларға (ялған илаһтарға) ялбарһағыҙ, улар һеҙҙең доғағыҙҙы ишетмәй. Ишетһәләр ҙә, яуап ҡайтармаҫтар ине. Һәм Ҡиәмәт көнөндә һеҙҙең уларға ғибәҙәт ҡылыуығыҙҙы улар танымаҫ» (Ҡөрьән, «Барлыҡҡа килтереүсе» сүрәһе, 35:14).\n«Эй һеҙ, кешеләр! Һеҙ Аллаһҡа мохтаж, ә Аллаһ – Бай, Данлыҡлы!» (Ҡөрьән, «Барлыҡҡа килтереүсе» сүрәһе, 35:15).\n«Үҙ-ара алдашыу» сүрәһендә Аллаһы Тәғәлә шулай ти: «Кафырҙар, беҙ бер ҡасан да яңынан терелтелеп, ҡәберҙәрҙән сығарылмаясаҡбыҙ, тип уйлай. Уларға әйт: «Киреһенсә! Раббым менән ант итәм, һеҙ мотлаҡ терелтелеп, ҡәберҙәрҙән сығарыласаҡһығыҙ, шунан һеҙгә эшләгән эштәрегеҙ тураһында хәбәр ителәсәк, был Аллаһ өсөн еңел» (Ҡөрьән, «Үҙ-ара алдашыу» сүрәһе, 64:7). Тимәк, Аллаһы Тәғәлә кешеләрҙе Ҡиәмәт көнөндә эшләгән эштәр тураһында яуап тоттороу өсөн йыясаҡ.\nАртабан ошо уҡ сүрәлә: «Аллаһҡа, Уның рәсүленә һәм Беҙ иңдергән нурға (Ҡөрьәнгә) иман килтерегеҙ. Аллаһ һеҙҙең эштәрегеҙ тураһында хәбәрҙар. Ул көндө Аллаһ һеҙҙе йыйылыш өсөн йыйыр. Был көн – үҙ-ара алдашыу көнө. Берәү Аллаһҡа иман килтереп, яҡшы эштәр эшләгән булһа, Аллаһ уның насар эштәрен ғәфү итер һәм аҫтында йылғалар ағып торған баҡсаға мәңге унда йәшәү өсөн индерер. Был – бөйөк уңыш! Ә кафырҙар, Беҙҙең аяттарыбыҙҙы ялғанға һанаусылар, – ут әһелдәре, улар унда мәңге ҡалыр. Насар был яҙмыш! Ниндәй генә бәлә-ҡаза килһә лә, ул тик Аллаһтың рөхсәте менән килә. Аллаһҡа иман килтергән кешенең күңелен Аллаһ тура юлға ебәрер. Аллаһ – Бар нәмәне лә белеүсе!» (Ҡөрьән, «Үҙ-ара алдашыу» сүрәһе, 64:8-11).\nШулай уҡ «Кәңәш» сүрәһендә Аллаһы Тәғәлә шулай ти: «Күктәрҙәге һәм ерҙәге батшалыҡ – Аллаһтыҡы. Ул нимә теләһә, шуны барлыҡҡа килтерә, теләгән кешегә – ҡыҙ балалар, теләгән кешегә ир балалар бирә. Йә иһә уларға ир бала ла, ҡыҙ бала ла бирә, һәм теләгән кешене нәҫелһеҙ яһай. Ысынлап та, Ул – Белеүсе, Ҡөҙрәтле!» (Ҡөрьән, «Кәңәш» сүрәһе, 42:49-50).\n«Ярлыҡаусы» сүрәһендә Аллаһы Тәғәлә Үҙе тураһында шулай ти: «Раббығыҙ: «Миңә доға ҡылығыҙ, Мин һеҙгә яуап бирермен. Тәкәбберләнеп, Миңә ҡоллоҡ ҡылыуҙан баш тартҡан кешеләр – улар мәңге тороу өсөн Тамуҡҡа инер!» — ти. Аллаһ һеҙгә ял итеү өсөн төндө һәм күреү өсөн көндө яһаны. Ысынлап та, Аллаһ – кешеләргә йомартлыҡ эйәһе, әммә кешеләрҙең күбеһе быға шөкөр итмәй! Был – һеҙҙең Раббығыҙ, Аллаһ, бөтә нәмәне Барлыҡҡа килтереүсе. Унан башҡа илаһ юҡ! Ни тиклем алданаһығыҙ һеҙ, эй, кешеләр!» (Ҡөрьән, «Ярлыҡаусы» сүрәһе, 40:60-62).\nАртабан ошо уҡ сүрәлә: «Ерҙе һеҙгә тора торған урын итеүсе һәм Күкте һеҙгә түбә итеүсе – Аллаһ. Ул һеҙгә билдәле бер ҡиәфәт бирҙе, һәм ҡиәфәтегеҙҙе гүзәлләштерҙе, һәм һеҙҙе яҡшы (хәләл) нәмәләр менән ризыҡландырҙы. Был – һеҙҙең Раббығыҙ, Аллаһ. Мөбәрәк булһын ғаләмдәр Раббыһы Аллаһ! Ул – Тере, Унан башҡа илаһ юҡ. Уның алдында динегеҙҙе ихласлап (таҙартып), Уға доға ҡылығыҙ. Ғаләмдәр Раббыһы Аллаһҡа дан!» (Ҡөрьән, «Ярлыҡаусы» сүрәһе, 40:64-65).\nАртабан ошо уҡ сүрәлә: «Ул һеҙҙе тупраҡтан барлыҡҡа килтерҙе, шунан – тамсынан, шунан – уҡмашҡан ҡандан. Шунан Ул һеҙҙе бәпәй итеп сығарҙы, һеҙ үҫеп нығынһын өсөн, һәм аҙаҡ ҡартайһын өсөн, әммә арағыҙҙа алдараҡ үлеүселәр ҙә бар, һәм һеҙ билдәләнгән әжәл ваҡытына ҡәҙәр етһен өсөн. Бәлки, һеҙ аҡылға килерһегеҙ! Ул терелтә һәм үлтерә. Берәй эште ҡарар итһә, Ул: «Бул!» — тип кенә әйтә, һәм ул эш була» (Ҡөрьән, «Ярлыҡаусы» сүрәһе, 40:67-68). Йәғни беҙҙең атабыҙ Әҙәм ғәләйһиссәләм тупраҡтан яратылған ине, шунан әсәбеҙҙең ҡарынында беҙ бер бәләкәй генә тамсынан барлыҡҡа килдек.\nОшо беҙ уҡып киткән аяттарҙа Аллаһы Тәғәлә Үҙе тураһында һөйләй. Киләһе дәрестәрҙә беҙ, ин шә Аллаһ, башҡа аяттар менән дә танышырбыҙ. Икенсе дәрес тамам.\nБынан алдағы дәрестәр:\n1-се дәрес: Кем ул Аллаһы Тәғәлә?\nPrevious Хиджәб ниндәй булырға тейеш? Next «Намаҙ уҡыу ауыр ул…»


Ғүмәрова Сәриә Ибраһим ҡыҙы — Башҡорт Википедияһы\nҒүмәрова Сәриә Ибраһим ҡыҙы\nВикипедияла Ғүмәрова фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.\nҒүмәрова Сәриә Ибраһим ҡыҙы (15 декабрь 1935 йыл — 27 ғинуар 1995 йыл) — табип, йәмәғәтсе. 1959 йылдан «Ишембайнефть» НГДУ-һының медицина-санитария часы һәм ҡала дауаханаһы табибы. Ишембайҙың 10-сы саҡырылыш ҡала Советы депутаты. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы.\n3 Ғаилә хәле\nСәриә Ибраһим ҡыҙы Ғүмәрова 1935 йылдың 15 декабрендә Башҡорт АССР-ы Ишембай районы Смаҡай ауылында Ибраһим һәм Миңлекамал Ҡотлобаевтарҙың күп балалы ғаиләһендә 3-сө бала булып донъяға килә. Башланғыс белемде Смаҡай мәктәбендә ала, 5-се кластан Ишембай ҡалаһының 3-сө башҡорт мәктәбендә уҡый. Мәктәпте тамамлағас, табип һөнәрен үҙ итеп, әхирәте һәм класташы Зәйнәп Һөйәрғолова менән бергә Башҡорт дәүләт медицина институтына уҡырға инә. Был уҡыу йортонда Сәриә үҙен алдынғы студент итеп күрһәтә, һөнәрен тәрәндәнерәк белеү өсөн төрлө ғилми хеҙмәттәр менән таныша, үҙе лә фәнни конференцияларҙа, симпозиумдарҙа сығыш яһай. 1958 йылда үҙенең класташы, нефть институтын шул йылда ғына тамамлаған Рәсүл Ғүмәровҡа кейәүгә сыға. 1956 йылда ҡулына табип дипломы алғас, йүнәлтмә буйынса тыуған яғы Ишембай ҡалаһына ебәрелә.\nҒүмәрова С.И. ғаиләһе менән\n1959 йылдың 11 июлендә ул тәүге эш урыны — «Ишембайнефть» НГДУ-һының медицина-санитария часының берләштерелгән дауаханаһының ишеген асып инә һәм 1-се поликлиниканың цех терапевы булараҡ эш башлай. 1960 йылда врач-невролог итеп күсерелә. Ә 1964 йылда йәш белгесте неврология бүлексәһе мөдире итеп тәғәйенләйҙәр. 1966—1968 йылдарҙа ғаилә хәле буйынса уға Ишембайҙан ситтә йәшәргә тура килә.\nӘммә 1968 йылдан ғүмеренең аҙағынаса Ишембай ерендә сирлеләрҙе дауалау менән шөғөлләнә. Бүлексә мөдире булараҡ, уға коллективта яҡшы атмосфера булдырыуҙы ғына түгел, ә неврологик ауырыуҙарҙы дауалағанда алдынғы алымдарҙы ҡулланыуҙы ла хәстәрләргә тура килә. 1981 −1982 йылдарҙа Ишембай неврология бүлексәһендә төрлө физиологик дауалау аппараттарынан тыш, ләм-һыу менән дауалау, энә терапияһы ысулдары киң ҡулланыла.\nҠала һәм район халҡының байтағы Сәриә Ибраһим ҡыҙының энәләренең дауаһын татый. Күп йылдар үтеүгә ҡарамаҫтан, оло йәштәгеләр әле лә Сәриә Ибраһим ҡыҙын ихтирам менән иҫкә ала. Артабанғы йылдарҙа Сәриә Ибраһим ҡыҙы, даими рәүештә квалификацияһын күтәреү курстарында уҡып Өфө, Ҡазан, Киев, Мәскәү, Алма-ата ҡалаларындағы медицина институттарында неврологияның төрлө йүнәлештәре (нервылар ҡуҙғығанда рефлексотерапия, нерофармокология һәм башҡа йүнәлештәр) буйынса белемен камиллаштыра.\n1987 йылда Сәриә Ибраһим ҡыҙына юғары категориялы врач-невролог квалификацияһы бирелә. 1989 йылда СССР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының Юғары ғилми үҙәге курстарында уҡый. 1991 йылда хаҡлы ялға сыға, әммә эшен дауам итә. Медицина хеҙмәтенең өлкән лейтенанты.\n1996 йылда Ишембай ҡалаһы һәм районының медико-санитария часының неврология бүлексәһенә Сәриә Ибраһим ҡыҙы Ғүмәрованың исеме бирелә, һәм ул ғүмере буйы эшләгән бинаға мемориль таҡтаташ ҡуйыла. Сәриә Ибраһим ҡыҙының сирлеләрҙе дауалау буйынса фиҙакәр хеҙмәтен Ишембай халҡы бына шулай юғары баһалай.\nТормош юлдашы Рәсүл Абдрахман улы менән бер ул тәрбиәләйҙәр. Улдары Рөстәм, атаһы юлынан китергә ҡарар итеп, Өфө нефть институтын тамамлай һәм әлеге ваҡытта Санкт-Петербург ҡалаһында үҙ һөнәре буйынса эшләй. Сәриә Ибраһим ҡыҙының ейәндәре: Ләйсән һәм Рәмил. Ләйсән Асель , Рәмил Әминә исемле ҡыҙ тәрбиәләй. Рөстәм һәм уның балалары Ләйсән менән Рәмил — техник фәндәр кандидаттары.\nБашҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (11.06.1973 йыл);\n«Хеҙмәт ветераны» миҙалы (1991 йыл);\nВ. Л. Игнатьев «Ишимбай: ХХ век».\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ғүмәрова_Сәриә_Ибраһим_ҡыҙы&oldid=1074767 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 23 сентябрь 2021 в 05:20\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:20 23 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.


Онлайн видео сайтында танышырға - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nНезнакомец сайтында табырға мөмкинлек биргән Уникаль ульсан һеҙҙе ҡалған осрашыуҙарҙыңҺеҙ беҙҙең сайтта табырға мөмкин Осрашты һәм осрашыу үҙе нисек Разовый половинка һөйөүселәр өсөн, ысынлап Та, шулай өсөн һәм дөрөҫ романтик. Хәл һеҙ генә, тип ҡабул Булыу һеҙҙең характерҙа мөнәсәбәттәр киләсәктә. Зарегистрировалась түләүһеҙ, һәр көн йөҙ Формаларын тултырыу һәм тәҡдим таныша ала. Һеҙ был сайта таба уникаль Шанс незнакомец ҡала ульсан таныштырҙы. Һеҙ беҙҙең сайтта табырға мөмкин Осрашты һәм осрашыу үҙе нисек Разовый половинка һөйөүселәр өсөн, ысынлап Та, шулай өсөн һәм дөрөҫ романтик. Хәл һеҙ генә, тип ҡабул Булыу һеҙҙең характерҙа мөнәсәбәттәр киләсәктә. Зарегистрировалась түләүһеҙ, һәр көн йөҙ Формаларын тултырыу һәм тәҡдим таныша Ала.\nӨҫтәп булып һайланғас, үҙ битен булдырҙыФорум һәм бушлай компьютер уйындарын уйнай. Балаларының форумдары: анекдот уҡырға, булған Ҡатын-ҡыҙҙар форумы, форумдар секс-Секс, Икенсе урын өсөн секс Сайтында танышырға: Профиль: профиль миллион 867 мең 2: 176сайчей сайты: 6546 сайты эшләй: 25159 - һин Үҙең шундай тәҡдим наглость.\nМенән бушлай Нюрнберг ҡатын-Ҡыҙ\nКеше һеҙҙең районы\nМөмкин булһа, хатта күберәк, ниндәй Әйбер булғанҠатын-Нюрнберг онлайн һеҙ биттәре Менән таныштырҙы.\nҺеҙ бында ҡатын-ҡыҙҙы бушлай Таныша ала нюрнберг кейәү таба Алмағандар теркәлмәгән.\nБагктар өсөн ҡыҙыҡлы һәм диктор\nТеркәлгәндән һуң, бер нисә минут Тора, һеҙҙең менән аралашты һәм Ҡатын-ҡыҙҙарҙы һыу инергә була, Ул икенсе ҡалала йәшәй. Һәр кем осрашыуҙар теләп, яратып Таба, үҙе икенсе половинка табып, Нюрнберг ҡалаһында өйләнеүе йәки кейәүгә Сығыуы, наслаждайся осрашты.\nРулетка ч - сервис уникаль, уларҙы Донъяның теләһә ҡайһы нөктәһенә дуҫтар Табыу мөмкинлегеПрограмма бик популяр береһе-үҙенсәлекле, Эҙләү системаһы өсөн әңгәмәләште. Эш шунда нимәлер, билдәләргә мөмкин Түгел, кем һеҙҙең менән һөйләшкән була.\nОбраз осраҡлы һайланмаған сайтты файҙаланыусылар Өсөн диалог һәм уларҙы тоташтырып. Күрше ҡалаларға йә илдәргә һеҙ Дуҫтар менән аралашыуы башҡа ҡыҙҙарға Ҡыҙыҡ табырға мөмкин. Видеочивать-рулетка тулыһынса аноним. Интернет аралашыу өсөн, кәрәк түгел Һеҙгә теркәүе аша үтәсәк раздражать, Шәхси мәғлүмәт ҡалдырған. Әлеге исем аҫтында ғәҙәти булмаған Йәки һеҙ үҙегеҙгә псевдоним ала Танытырға уйлай. Әммә үҙенсәлеге шунда, тип шулай Уҡ үҙе тураһында мәғлүмәт әңгәмәләште Бүленгән хоҡуғына эйә түгел. Эше, биләгән күп ваҡыт һәм Мөмкинлектәре менән танышты һәм йорт Буйынса ла күп эштәр туҙбаш ҡыҙы. Бынан тыш, унда незнакомец ынтылышына Хайран ҡала урамында йәки берәй Кафеға йыш ҡына уңышһыҙ тамамлана, Сөнки ҡыҙ аралашыу өсөн генә Түгел, кәйефе булыуы мөмкин. Был видеочить менән ҡыҙы булған, Тип, һеҙ, кәрәк өсөн, теге, Кем менән аралашыу тәжрибәһе яңы ждет. Һеҙ барасыз, һеҙ танышырға кәрәк Сәбәп уйлайым, сөнки әгәр ҡушылдығы Ҡыҙ, моғайын, уның диалог әҙер. Видеочить менән ҡыҙы - яҡшы мөнәсәбәт Инструменттарына өсөн төҙөлгән интернет. Чатта аралашыу өсөн файҙалы кәңәштәре кәрәк. Әгәр һеҙ тоғроларҙан булһағыҙ флоренция Һәм күнекмәләрҙе үҙ тәҡдимдәрен видеочат Флирт, һеҙҙең өсөн әлеге магнит Ҡыҙы булған.\nБыл бер нисә минутты өсөн Шатрулетка хеҙмәте ҡушыла.\nВидеочивать-рулетка эшләргә теләсә ниндәй браузер. Йәки телефондан үҙенең хеҙмәтен башлап Ебәреү һеҙҙең пк, әгәр сездә Бар, селтәргә инеү. Һуңынан басыгыз бер команда кем Тапҡан да, камера һәм микрофон Һәм кем менән һөйләшә переключатель Тәҡдимдәр менән ризалашмай мөмкин. Көҙгө был бик файҙалы функцияларын, Улар һеҙ тышҡы ҡиәфәте һәм Үҙ солғанышында баһаларға мөмкинлек бирә. Функцияһы, бәлки, һеҙ күрмәгән һуң Бер клик әңгәмәләште.\nЧатта һәр ваҡыт кеше күп, Һәм табырға кешенең кем-йәғни Төрлө ҡыҙыҡһыныуҙары менән.\nЯрҙам итәсәк һезгә тамғаларға өҫтәмә Әңгәмәләште илдәрҙә сығыш көйләүсе, партнер Һәм аралашыу теле йәшкә һайларға уйлай. Видеочивать-рулетка тулыһынса аноним. Шул уҡ ваҡытта кешеләр күберәк Була алмай һәм бер селтәр осраған.\nЧатрулетка ни эшләп һиңә бурыслы түгел.\nБыл ябай малайҙар һәм ҡыҙҙарҙың Иң яҡшы мөмкинлектәре менән таныштырҙы. Шулай булғас, әгәр ҙә килеп Һөйләшеп, кем һеҙҙең менән һөйләшеүе Еңел төҙөй ала-йәғни башҡа. Файҙаланыусы абоненттар менән ҡабат осраша Алмаҫмын, әгәр үҙе теләмәй, уны Контакттар мәғлүмәт бүленә.\nҺәм йәнә: әсә һәм малайҙар\nретро бешкәндания винтаж. ретро фильм әсәй. ретро немец. француз винтаж. әсәй винтажный һәм малайҙар. үҫмерҙәр ретро. винтажный порно әсәй.\nретро ҡыҙы. арҡаһынан матурлыҡ. өҫтәл аҫтына.\nәсәй ретро ретро ретро\nҡатын-ҡыҙ тағы. швед порно свингер. әсәй задница. боронғо порно. порно француз. ретро ойоҡбаш. коллекционер немец. итальян порнофильм. иҫке мөгөҙҙәр.\nретро ҡыҙы. ретро немец киноһы. немец фильмдарын ретро. ретро немец киноһы. немец өлгөрөп.\nтүбәнге ретро-яраҡтары. боронғо бразилия. студенттар. ата-бабалар. итальян ретро порно.\nШвециялағы фотолары танышты\nшвеция онлайн на сайте менән таныштырҙы\nХәҙер һәм ошонда осрашып, нагпур Ҡалаһында яртыһы һәм башҡа сайттарға Бушлай теркәлгән\nБыл сайтта шулай уҡ телефон Номерҙары һәм ҡатнашыусы булараҡ, һеҙгә Яңы таныштар табырға ярҙам буйынса Эштәр ҡыҫҡа ваҡыт эсендә. Половинка - сайтына, иң яҡшы фотоһүрәттәр Менән танышырға һәм телефон номерын, Хәҙер унда теркәлмәгән һәм башҡа Бушлай булған икән. Ҡыҙ нагпур ҡалаһында теләгән йәки Интернет егет менән таныша һәм Аралашып, уларҙың фотоһүрәттәрен ҡарарға һәм Уның буйынса телефондан шылтыраталар. Һуңынан 100 половнка сайттарының мөмкинлектәрен Файҙаланып, бөтә сайтҡа инеү бушлай Ала һәм сервис теркәлгән, унда Ҡатнашыусылар менән осрашыу үтәсәк һәм Бөтә донъя һәр көнө яңы таныштырҙы. Мин бөгөн ҡыҙҙар һәм малайҙарҙың Фотоларын һайлай сервис ярҙамы менән Оҡшаған була, хатта улар менән Танышыу һәм телефон буйынса шылтырата.\nДели - ҡырлы ҡалған, һәм унда Яңғыраған гудок тауышы хор автомобилдәр Баҙары, ә тыныс һәм татыу Йәшәгән боронғо ғибәҙәтхана иғәнә төҫтәр балҡышы\nИндеецтар күп ҡырлы күңел кәм түгел.\nТәбиғәт уларға яҡшы булды, әммә Бер ҡасан да был һәм Яғымлы тамашасы йәлләмәй, европаның йоғонтоһо Аҫтында була, әммә ҡәтғи үтәлә Был йола. Разгадать серен һиңә күңел теләйем һиңә. Был реаль менән. Дели ҡалаһында өсөн осраша башланы, Ябай сайтында теркәлгән. Ҡушылығыҙ, һеҙҙең шәхси бите һәм Блог булдырырға, мәғлүмәттәр һәм фотоһүрәттәр Ҡарау башҡа кулланыусылар, һәм шулай Уҡ лайка хәбәр алмаштары. Һеҙ был сайтта әүҙем ҡушыласаҡ, Йәғни ихтималлығы ҙур шул, һеҙҙең Кем ҡаршы-делиҙа булды.\nЦинциннати Ҡалаһында осрашып, Башҡа\nӘлеге осрашыуға етди мөнәсәбәт цинциннати Ҡалаһында өсөн түләүһеҙ, никахҡа, романтик Танышыу, аралашыу, дуҫлыҡ роман йәки Осраҡлы ғынаСайтына кереп йәки теркәлгән булған, Теркәлгән, социаль селтәрҙәр аша. Профиль булдырыу һәм бөгөндән осраша башланы. Беҙ гарантиялана, һеҙҙең тулы мәғлүмәт, Шәхси хәүефһеҙлек ҡушыла. Беҙ һеҙҙең һәм һеҙ бер Кем дә гарантия анонимность контакт Мәғлүмәттәрен хәбәр итә. Бик ябай беҙҙең сайт менән танышырға. Беҙгә ҡорал биргәнгә, беҙҙең бөтә Кулланыусылар өсөн уларҙы еңел табып Ала һәм үҙ половинка осрашты. Сайтының мобиль версияһы менән һәр Ваҡыт бәйләнештә булып ҡала. Мөхәббәт тарихы - етди сайтында танышып Ҡына алмай, теркәлгән.\nОсрашыу һинең ҡыҙыҡһындырыуы мөмкин: Кливленд, Колумбус, Франклин, Дейтон, Толедо, яңы Таныштар табып ала һәм шулай Уҡ һеҙ беҙҙең сайтҡа акрон Кантон бөтә донъя буйынса рәсәй - Бөтә проект ҡала.\nУрыҫ ҡатын-ҡыҙҙар, яңғыҙ, ҡыҙ, украина һәм рәсәй өсөн туй, кәләш урыҫ, танышыу, аралашыу ч\nCHATROULETTE: todos en el Chat ruleta. La reseña completa\n18 видеочивать онлайн ҡатын-кыҙҙар видео 18 башҡа бушлай видео чат случайных танышыу интернет видео-таныштырыу видеочивать бушлай рулетка бушлай танышыу сайттарына теркәлдем етди бушлай таныша егет менән видеочивать танышыу өсөн секс


Башҡортостан халҡы йылдағыса һайлауҙа ихлас ҡатнаша\nБигерәк тә ауыл ерендә тауыш биреүселәр әүҙемлек күрһәтә. Мөһим сәйәси кампания төбәктәрҙә күтәренке кәйефтә үтә.\nИглин районында ла һайлаусылар әүҙемлек күрһәтә. Тауыш биреүселәрҙең күбеһе гражданлыҡ бурысын көндөҙгө сәғәттәргә үк үтәп өлгөрҙө. Бигерәк тә Балтика, Турбаҫлы, Майское һәм Сыуаш-Ҡыбау ауыл биләмәләре халҡы һайлауҙа әүҙем ҡатнаша. Көндөң тәүге яртыһында бында йәшәүселәрҙең 70 процентҡа яҡыны тауыш бирҙе. Сәйәси ваҡиғаға олоһо ла, кесеһе лә яуаплы ҡарай.\nБаймаҡ районында ла һайлау әүҙем башланды. Быға әбейҙәр сыуағы ла булышлыҡ итте. Һайлау участкаларында концерттар ойошторолдо, йәрминкә, буфеттар эшләне. Үҙенең гражданлыҡ бурысын үтәүселәрҙең кәйефе күтәренке, байрамса. Районда 40 меңдән ашыу һайлаусы иҫәпләнә, 80 һайлау участкаһы эшләй. Уларҙың 8-ҙе Баймаҡ ҡалаһында урынлашҡан. Баймаҡ лицей-интернатындағы 1000-се һайлау участкаһында 1250 һайлаусы. Белем усағы коллективы тарафынан ойошторолған концерт тауыш биреүселәрҙе ҡыуандырҙы.\nКүрше Әбйәлил районында быйыл тәүге тапҡыр бюллетендәрҙе комплекслы эшкәртеү ҡоролмаһы ҡулланылды. Төбәктә һайлаусылар өсөн бай йөкмәткеле концерт программаһы әҙерләнде. Һайлауҙа йәштәр ҙә, ололарҙа әүҙемлек күрһәтте.\nСаҡмағош районында Берҙәм тауыш биреү көнөндә 55 һайлау участкаһы эшләй. Уларҙың һәр ҡайһыһында һайлаусылар өсөн уңайлы шарттар тыуҙырылған. Участкаларҙа сауҙа нөктәләре лә эшләй. Сәйәси сара барышында саҡмағоштар бер нисә йылдан тауыш бирәсәк йәш быуын тураһында ла хәстәрлек күрә. Ошоно иҫәпкә алып, Иҫке Ҡалмаш мәктәбенең «Йәш һайлаусы» клубы ағзалары сәйәси кампания менән ғәмәлдә танышты. Ә инде тәү тапҡыр гражданлыҡ бурыстарын үтәүсе 8 кешегә ҡотлау хаттары, иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды.\nТауыш биреү бөгөн дауылдан зыян күргән Яңауыл районында ла үтә. Конигов ауылында әле емерелгән йорттарҙың ҡыйыҡтары төҙөкләндерелгән, эш дауам итә. Шулай ҙа халыҡ һайлауҙа ҡатнашыу өсөн ваҡыт таба. Яңауылда иртәнге сәғәт 8-ҙә 48 һайлау участкаһы асылды. Уларҙың - 15-е ҡалала, ҡалған 33-ө - ауыл ерендә. Өсәүһендә бюллетендәрҙе комплекслы эшкәртеү ҡоролмаһы урынлаштырылған.


Республика етәксеһе Африка студенттарынан башҡорт бейеүен әҙерләүҙәрен һораны // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n16:00, 20 апреля 2018 Мәҙәниәт\nӨфө нефть техник университетын тамамлаусы, «ПОЛИЭФ» акционерҙар йәмғиәте стажеры, Башҡортостан Республикаһында Африка студенттары союзын ойоштороусы, «Башҡортостан Республикаһының йыл студенты – 2017» конкурсы еңеүсеһе, Анголанан Эштейта Матеуш Антониу тура эфирҙа Рөстәм Хәмитовҡа һорау бирҙе.\nЭштейта Матеуш республика Башлығы менән башҡорт телендә һаулыҡ һорашты һәм бында алты йыл йәшәгәнгә күрә үҙен «афробашҡорт» итеп һанауын хәбәр итте.\n«Бында килгәндә өйрәнеп китеүе ауыр булды. Ләкин башҡорт халҡының изгелегенә һәм университетта булдырылған шарттарға күрә тиҙ яраҡлашып киттек, — тип һөйләне Матеуш. — Уҡыған ваҡытта Башҡортостандың бай мәҙәниәтенә үтеп индек. «Мин башҡорт телен өйрәнәм» проектында ҡатнаштым. Башҡортостан халҡын донъялағы төрлө халыҡтарҙың мәҙәниәте менән таныштырыуҙы үҙемдең бурысым тип иҫәпләйем. Нефть университетында байтаҡ проекттар астыҡ, уларҙың берәүһе – ул Африка бейеү мәктәбе. Йыл һайын юғары уҡыу йортонда бик күп саралар үтә һәм беҙ саралар кимәлен республика һәм хатта федераль кимәлгә күтәрергә теләйбеҙ.\nЭштейта Матеуш Рөстәм Хәмитовты Өфө дәүләт нефть техника университетына килеп, сил ит студенттары менән танышырға саҡырҙы. Ул юғары уҡыу йортонда 1300 самаһы сит ил студенты белем ала, тип хәбәр итте. Уларҙан 250 – Африка илдәре вәкилдәре.\n«Саҡырыуығыҙҙы ҡабул итәм, — тине республика Башлығы. — Һеҙ бер нисә Африка һәм башҡорт бейеүен әҙерләгеҙ. Һеҙҙең башҡарыуығыҙҙа башҡорт бейеүҙәре бик шәп күренәсәк! Ҡыҙыҡлы милли ваҡиға ойоштороп күрһәтербеҙ. Мәҙәниәттәрҙең бер-береһенә үтеп инеүе ғәмәлдәге һәм буласаҡ мөнәсәбәттәрҙең нигеҙе булып тора.\nТеги: республика Башлығы менән һөйләшеү


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МУЛЛАЯН ҮЛӘНЕ - 2022 - Мәҡәләләр\nШизофрения. 2 балғалаҡ ҡанһыу ҡыҙыл яранға 2 стакан ҡайнатылған һыу ҡойорға, 8-10 сәғәт төнәтергә (төнгөлөккә ҡалдырыу уңайлы). Һәр 2-3 сәғәт һайын 1-әр ҡалаҡ эсергә. Был төнәтмә ауырыуҙың йоҡоһон яҡшырта, ҡуҙғыусанлығын баҫа.\nПолиартрит, ревматизм, подагра, остеохондроз. Шулай уҡ үрҙә килтерелгәнсә әҙерләнгән төнәтмәне башҡа дауаланыу саралары менән бергә ҡулланыу тоҙ ултырған организмды таҙартырға ярҙам итә. Уның менән ауырыуҙың торошо яҡшырғанға тиклем дауаланалар. Төнәтмәне эсеүҙән тыш, бер үк ваҡытта һыҙлаған быуындарға сылатҡыстар яһау кәрәк. Әйткәндәй, ҡанһыу ҡыҙыл яран йәки муллаян үләненән бындай сылатҡыстар һынған һөйәктәрҙе тиҙерәк уңалтырға ла ярҙам итә.\nБөйөрҙөң таш ауырыуы. 10 грамм (2 балғалаҡ) киптереп ваҡланған тамырҙарға 1 стакан һыу ҡойорға һәм ҡайнар хәлгә еткереп, тағы 7-8 минут талғын утта тоторға. Шунан 1 сәғәт төнәтергә, дауа 1 стакан тулы булһын өсөн ҡайнатылған һыу өҫтәп ҡойорға. Көнөнә 4-5 тапҡыр ашарҙан алда 2-шәр ҡалаҡ эсергә. Был сара таштарҙы йыуып сығармай, ә иретеүе менән отошло.\nСтенокардия. 5 ҡалаҡ киптерелгән муллаян үләненә 300 мл ҡайнар һыу ҡойоп, 2-3 сәғәт төнәтергә. Көнөнә 4-5 тапҡыр 1-2 ҡалаҡ эсергә.\nҮпкәнән ҡан төкөрөү, балаятҡы һәм геморроидаль ҡан килеүҙәр. Тиҙ арала ҡан килеүҙе туҡтатыу өсөн һәр 2-3 сәғәт һайын яңы үләндең 20-30 тамсы һутын эсергә кәрәк. Танау ҡанаһа, үләндең һутына мансылған мамыҡ тығырға. Яңы үлән булмағанда тамырҙарынан ҡуйы төнәтмә әҙерләргә кәрәк (1-2 ҡалаҡ тамырға 1 стакан һыу ҡойоп, 5-7 минут ҡайнатырға). Һыуынғансы төнәтергә, ҡан килеү туҡтағансы һәр 2-3 сәғәт һайын 1-2 ҡалаҡ эсергә.\nОнкология. Шештәрҙең бөтә төрҙәренән һыу урынына үләндең һыуыҡ төнәтмәһен эсәләр: 1 ҡалаҡ үләнгә 2 стакан ҡайнатып һыуытылған һыу ҡойоп, 8 сәғәт төнәтергә һәм көн дауамында эсергә.\nТура эсәк яман шеше (рак). Тигеҙ өлөштә муллаян үләнен, һыу боросо үләнен, балан сәскәһен ҡушырға. Йыйылманың 1 ҡалағына 100 мл ҡайнар һыу ҡойоп, йылымыс булғансы төнәтергә һәм һөҙөргә. Был төнәтмәгә 1 балғалаҡ ҡырҡҡолас (кровохлебка) тамыры төнәтмәһен ҡушырға. Шунан балалар өсөн бәләкәй груша менән аналь тишеккә индерергә. Быны эсәктәргә төп таҙарыныу сараларын ҡулланғандан һуң көнөнә 2-3 тапҡыр эшләү кәңәш ителә, мөмкинлек булмағанда төнгөлөккә бер тапҡыр булһа ла үтәү кәрәк (күпмелер ваҡыт үткәндән һуң башҡа микроклизмалар менән сиратлаштырырға).\nИҫкәрмә. Ярандарҙы ҡулланырға ярамаған осраҡтар юҡ, шулай ҙа уны ҡандың йәбешкәклеге юғары булғанда, тромбофлебит, шулай уҡ эсәктең тонуста булмауы һәм ҡартлыҡҡа бәйле эс ҡатыу, юғары әселекле гастрит ауырыуҙары менән яфаланғанда ҡулланырға кәңәш ителмәй.\nЯҙылған: 29.04.22 | Ҡаралған: 293


28 Ғинуар 2020, 00:00\nҠулйыуғыстың ҡояшта йылынып киткән һыуына ҡабырсаҡты йыуып, күлдәк сабыуы менән һаҡ ҡына һөртөп ҡоротто һәм тағы усына һалды. Ялтырап, балҡып китте ҡабырсаҡ йөрәк. Ҡулъяулыҡҡа төрөп түш кеҫәһенә һалып алды ла өйгә инде. Толҡа тапмай кире сығып ултырҙы ултырғысҡа. Үҙенең ике күҙе ҡапҡа яғында. Хәҙер ҡайтып инһә, һөйөнсөләр, һөйөнсөһөнә:\nҠулындағы китабы шап итеп иҙәнгә төшкән тауышҡа тертләп, Иштуған күҙҙәрен асты. Иҙәндәге балаҫты тағы тышҡа алып сыҡҡандыр Ғәйшәһе. Китабы төшһә лә, телевизорҙың пульте төшөп китһә лә, тауыш - тынһыҙ ғына барып яталар ине ҡалын балаҫҡа. Саңын һурҙырып торалар шул балаҫтарҙың ураған һайын, юҡ, тәки үҙенсә эшләй һаман - сығарып элдертә лә гөпөлдөгөн сығарып балаҫ туҡмай. Яҫтыҡ - юрғандарын, түшәк - кейеҙҙәрен дә ҡағып ала гел. Ярата шул эште Ғәйшә. Ҡаралдыларын теҙеп элеп бөтә лә,тәүгә күргәндәй, ситкәрәк китеп, һоҡланып тора үҙе. Яңы оҙатылып килгән йәш килен, тиерһең.\n- Саң еҫе бөтһөн әле, - ти ҙә ҡояшта, елдә ҡалдыра. Бер аҙҙан:\n- Ҡорамалары уңып ҡуймаһын, - тип икенсе яҡтарын әйләндереп сыға.\n- Йөрөйҙөр инде тағы шулай ҡыялып. Эш тапмаған эш тапҡан...\nКүҙлеген танау осонан алып маңлайына күтәреп ҡуйҙы. Аяғына тәпешкәләрен эләктереп, сығырға ыңғайланы. Үҙе, берәйһе ишетеп ҡалмаһын тигәндәй, тирә - яғына ҡаранып алды ла шыбырҙап ҡына һүҙен бөтөрҙө:\n- ... ыштанынан бет тапҡан.\n- Ҡыҙыҡ бисә инде ошо әбей. Эш тапмаған, теге, ни, бет тапҡан! - тип көр тауышы менән ихатаны яңғыратты күтәрмәгә сығып баҫҡан Иштуған. Үҙенең был тупаҫыраҡ мәрәкәһенә егерме йыл эсендә әллә нисә тапҡыр Ғәйшәһенең бер үк һүҙҙәрен:\n- Тапманым шул әле, юҡтыр бет тигәнең, - тигән өйрәнелгән, көткән яуабын ишетмәне Иштуған. Ғәйшә ишек алдында юҡ ине.\n- Балаҫты ла элмәгәнһең. - Иштуған яуап кәтөп тора бирҙе.\nҺарай, кәртә яғына барып ураны, мунса соланын асып, эскә ҡолаҡ һалды. Юҡ, бында юҡтыр. Кисә үк, мунсаға кермәҫтән алда, иҙәнен ҡырып йыуып ҡуйғайны Ғәйшә.\n-Һы. Бының да әйтмәй-нитмәй сығып йөрөр көнө бар икән.\nҠойма аша күршеләренең урам эсен байҡап алды. Күренмәй Ғәйшә, тауышы ла ишетелмәй. Башҡа саҡта үҙе менән булһа ла һөйләшә ул әбейе. Мөңгөр - мөңгөр сыҡан тауышынан ҡайһы тирәлә икәнен шундуҡ тоҫмаллай Иштуған.\n- Әбей! Һин ҡайҙа ул? Ҡайт, сәй эсеп алмайыҡмы?\n- Үү, хәҙеер, хәәҙер, - тип баҡса эсенәнме, келәттәнме килеп сығыуын көткән Иштуған тағы аптыраны.\nКире өйгә инде, аш бүлмәһенә үтте.\n- Һа! Уат һин әй!\nИштуғандың аптырауының сиге юҡ. Иртәнге сәй өҫтәле йыйыштырылмаған! Башҡа һыймаҫлыҡ бындай хәлдең уларҙа булғаны юҡ бер ҡасан да. Ялт иттереп тота Ғәйшә донъяны. Үҙенекен дә, Иштуғандыҡын да.\n- Һин ун етегә ун туғыҙ асҡысты күрмәнеңме, ҡайҙа ята икән? - тип һора, хәҙер килтереп тоттороп китә ҡулыңа. Литолдың ҡайҙа ҡуйылғанын да, гидравлика шлангыларының ҡайһы сөйгә эленгәнен дә әйтеп бирә. Иштуғандың гаражы эсендә лә таҙалыҡ, тәртип. Ә бында ана нимә - ә Ғәйшә өйҙә лә юҡ!\nИштуған тағы тышҡа сыҡты. Улай-былай ҡаранып, ҡолағын ҡарпайтып тора биргәс, үҙе лә һиҙмәҫтән әсе итеп һыҙғырып ебәрҙе. Урманда йөрөймө ни. Ихатаһы урман кеүек инде былай - ишек алдынан уҡ емеш ағастары, ҡыуаҡтар башлана.\nТағы урманда, бесәндә йөрөгәндәй ҡысҡырып, ҡарсығын саҡырҙы Иштуған.\nЮҡ. "Әү!"- ҙә тимәй, ғәҙәтенсә: "Үү!" - ҙә тимәй.\nҠайҙа барырын әйтмәйенсә, бер аҙым ситкә баҫмаған Ғәйшәһенең тауыш бирмәүенә аптыраған Иштуған алмағас төбөнә сүкте.\nТуҡта, әллә Ғәйшәһен һаҡһыҙ үпкәләтеп ҡуйҙымы? Уйламай һүҙ әйтеп? Юҡ, шикелле. Үпкәләшерлек сиккә еткәнсе һөйләшеп тә ултырманылар, буғай. Ғәйшә былай ҙа аҙ һүҙле ул. Һәр ҡайһыһы үҙ уйына бирелеп эстеләр сәйҙе иртәнсәк. Ҡатыны сынаяғындағы сәйен яртылаш ҡына эскән ниңәлер.\n- Бынау ишек алдындағы алмағастың аҫҡы ботаҡтарын ҡырҡып ташла сәле, Иштуған. Улай үтһәң дә, былай үтһәң дә, эләктереп-тартып, зыйтҡа тейәләр. Башымдағы яулығымды тағы һыпырып алды бына. Иң яратмағаным - башымдағы яулыҡтың һыпырылыуы... Күпме әйттем.\nДиванға, Иштуғандың аяҡ осона килеп ултырған Ғәйшә сәстәрен һыйпап, төҙәткеләп, шулай тигәйне уға.\nКитабынан күҙен алмай ғына:\n- Ҡарсыҡ, һин ул яулығыңды ни әбейҙәрсә ябын да эйәгең аҫтынан бәйлә, - тип кәңәш биргәйне Иштуған.\n- Һин әбей, тиһәң дә, әбей түгел әле мин, Иштуған, минең еләк кеүек сағым әле хәҙер, белә белһәң, - тигәйне Ғәйшә.\n- Күрҙем инде мунсала еләк икәнеңде. Һуты һығып алынған еләк.\nУрынынан тороп сығып барған Ғәйшәнең артынан әйтеп ҡалғайны был һүҙҙәрен Иштуған.\n- Тфү, телеңде эт ялаған нәмә!\nҺикереп торғанын һиҙмәй ҙә ҡалды ул. Ботаҡҡа эләгеп, башындағы күҙлеге ергә төшөп китте, сыбыҡтың сәнскеһе сикәһен сыйып ебәрҙе. Нимәгә көс төшөрөргә белмәгән ир һә тигәнсе алмағасты ботап та ташланы. Асыуы нисек тиҙ ҡабынһа, шулай тиҙ баҫылды. Бысҡыһын һүндереп, ергә ҡуйғансы, үҙе лә һыуынды. Ә ишек алды иркенәйеп, яҡтырып ҡалды. Үҙенә лә оҡшаны был эше. Ғәйшә әллә нисә тапҡыр әйткәйне шул, ә Иштуған ниңәлер ҡолаҡ һалманы. Үҙе белеп тотонмаһа, ул нисектер теләкһеҙ генә башҡарып ҡуя Ғәйшәнең ҡушҡанын.\nБысҡыһын урынына илтеп ҡуйҙы ла ботаҡтарҙы утынлыҡҡа ташыны. Үткер балтаһы менән ҡыя - ҡыя сабып, өйөп тә ҡуйҙы.\n- Алма еҫтәре генә сығып торор инде сабынғанда, эйе бит, әбей?-тип артына боролдо. Сырайы ҡараңғыланып китһә лә, Ғәйшә ҡайтып ингәнсә өлгөрөп ҡалырға теләгәндәй, селек һепертке менән бысҡы табын, бөртөгөн дә ҡалдырмай, һепереп алды. Был эш тә күңеленә хуш килде.\n- Сүрприз булыр әбейемә.\nТағы ниндәй сүрприз эшләргә икән?\nВахтанан ҡайтҡан саҡтарында эшләп өлгөрә Иштуған йорт-ҡура тирәһендәге эштәрен. Ҡалала уҡыған малайҙары ялға ҡайтҡанда әсәләренең ҡулынан эште алалар, ял бирәләр. Ҡалғанын Ғәйшә тота - яңғыҙлығын эшкә баҫа. Шуға донъялары төҙөк, күркәм. Ире өйҙә саҡта Ғәйшә лә уның янында булырға тырыша. Ә бөгөн, ана, һыпыртҡан ҡайҙалыр.\n- Өй һалдым, малайҙар бар, ағас ултырттым, ҡалғаны һинән, - тип шаяртһа ла, ҡатынын йәлләй ине Иштуған шуға мул аҡса табырға ла, донъяһын тәрбиәләп, ҡарап китергә лә өлгөрргә тырыша. Бер ҡайҙа ла китмәҫ ине, уҡыған һөнәренә ауылда эш юҡ шул. Нефть быраулау белгесенә ауылда ниндәй эш булһын?\nҒәйшә лә эшһеҙ ҡалды Китапханасы булырға уҡыған ул. Ауылға эшкә килгәндә Иштуған тотоп алды Ғәйшәне. Ҡалала йәшәргә риза булманы кәләше. Ауылда ҡалдылар. Иштуған шофер булып эшләне. Ауылдан ҡалаға көнө - төнө ағылған байлыҡ бөткәс, уҡыған һөнәре буйынса эшкә китергә мәжбүр булды. Ситкә күп китте ул саҡтарҙа типһә тимер өҙөрҙәй йәш ирҙәр. Ә Ғәйшәне "ҡыҫҡарттылар."\nШулай булды. Ғәйшә донъя көттө, Иштуғанды ҡаршы алды, оҙатып ҡалды.\n- Тәәк, сүрприз, тиген. Булдырабыҙ беҙ уны, ҡарсыҡ.\nҒәйшәһен дүрт күҙ менән көтөп, көн үткәрә алмай ине Иштуған, хәҙер иһә ҡатыны оҙағыраҡ йөрөһә, ҡайтмайыраҡ торһа ярар ине, тип дәртләнеп тағы эшкә тотондо.\nҠулы белгән кешегә эшме ни был? Сәғәт тә тулманы, алмағас төбөндә ике кешелек кенә һөйәнгесле, терһәк терәп ултырмалы уңайлы ғына, ҡупшы ғына ултырғыс хасил булды. Тағы ла һепереп алды Иштуған ерҙәге таптарҙы. Был юлы ла үҙ эшенән ҡәнәғәт булды.\n- Давай, ҡабул итеп ал. Матур түшәктәреңдең береһен һалырһың да ултырып. ял итеп алырһың, ҡарсыҡ. Ошолай итеп икәүләшеп тә ултырырбыҙ.\nЯнында Ғәйшә бар кеүек хис итеп, уны яурынынан ҡосаҡлап алғандай уң ҡулын ултырғысының һөйәнгесенә һалып, аяҡтарын һоноп ебәрҙе. Башын артҡа саңҡайтты.\nЕлгә елберләшкән япраҡтар араһынан зәп-зәңгәр күк күренә. Ҡоштар сутылдаша, алмағаста бал ҡорттары безелдәшә. Ә Ғәйшә юҡ та юҡ. Иштуған тынысһыҙлана башланы. Улайтып оҙаҡлап йөрөмәй ул берәй ергә сыҡһа ла. Әхирәттәре менән сәйгә саҡырышҡанда ла иң алда ул ҡайтып китә.\nИң аптыратҡаны шул - ике сәғәт булып килә, ә Ғәйшә юҡ. Ул бит әйтмәй, иҫкәртмәй китмәй ҡайҙа барһа ла. Күршегә инһә лә ҡасан ҡайтырын әйтеп сыға өйҙән.\nИштуған шуға өйрәнгән.\n- Ну, ярай, бауырың аҫтынан ел үткәреп йөрөп ҡайт әйҙә.\nҮҙен тынысландырып, шулай тиһә лә, нимәлер күңелен өйкәй Иштуғандың. Ғәйшәнең юҡ булып тороуы тиктәҫкә түгел һымаҡ ниңәлер. Берәй нәмәгә үсеккәнгә, иренә әйтеп китеүҙе кәрәк тимәгән, тимәк. Моғайын, шулайҙыр. Өндәшмәй генә сығып китеүенең сәбәбен шунан күрә. Ғәйшәне үпкәләттем, буғай, тип борсола ул, тиҙерәк ҡайтһа, ғәфү үтенермен, тип көтә.\n- Һуты һығып алынған еләк... Һы. Мин дә инде...Алйот. Уйламай һөйләйем хәбәрҙе.\nӘ, туҡта. Ғәйшә бит үҙе лә сей еләк ҡаптырҙы Иштуғанға сығып барғанда. Нимә тине әле? Теле әсе Ғәйшәнең дә. Бер әйтә, берәгәй әйтә. Нисек әйтте бит ауыртҡан ерҙе әрнетеп.\n- Һуты алынһа ла, еләген ташламайҙар, барыбер кәрәге тейә. Ә кибеп барған шишмәгә өмөт әҙ.\n- Һы. Үәт әй! Иҫәп бергә бер. Тимәк, үсекмәгән Ғәйшә еләк өсөн.\nБынан да яман итеп әйтешеп алалар улар, тик иҫәпте тигеҙ итә беләләр. Уйланып ултыра торғас, шуны аңланы Иштуған: һуңғы һүҙҙе Ғәйшә әйтә икән шулай ҙа.\nТөймәнән дөйә сығарарға йөрөгәнен аңлап, Иштуған ултырғыстан торҙо. Ғәйшә ҡайҙа ла Ғәйшә ҡайҙа, тип нимәгә ҡаңғыра әле? Ҡайтыр, ҡайҙа китер, тиһең. Ана, күршеһе, ҡатыны көнө буйы ауыл ҡыҙырһа ла, иҫе китмәй.\nСалбар балаҡтарына йәбешеп ҡалған бысҡы таптарын ҡағып тора ине, ҡарашы алмағас төбөндә ятҡан төймәгә төштө. Иғтибар итмәҫ тә ине, елберләшкән япраҡтар араһынан төшкән ҡояш нурҙарына төймә йылт - йылт итеп ҡала. Ынтылып алды ла әйләндереп-әйләндереп ҡараны. Ҡабырсаҡ төймә. Һиҙәп, ти торғайны әсәһе.\nЯҙын урам һепергәндә үлән тамырына эләгеп ятып ҡалғандыр. Ғәйшә сүпләп алып бөтә ул быяла ярсыҡтарын, төймә-фәләндәрҙе. Ә был эләкмәй ҡалған Ғәйшәнең тилбер бармаҡтарына.\nТөймәне алмағас төбөнә кире ташларға иткән ҡулын ҡапыл тартып алды ла төймәне усына һалды. Бәй!.. Төймә түгел был! Был бит... Был теге бит! Ҡабырсаҡ йөрәк бит был, төймә түгел!\nҠулйыуғыстың ҡояшта йылынып киткән һыуына ҡабырсаҡты йыуып, күлдәк сабыуы менән һаҡ ҡына һөртөп ҡоротто һәм тағы усына һалды. Ялтырап, балҡып китте ҡабырсаҡ йөрәк.\nҠулъяулыҡҡа төрөп түш кеҫәһенә һалып алды ла өйгә инде. Толҡа тапмай кире сығып ултырҙы ултырғысҡа. Үҙенең ике күҙе ҡапҡа яғында. Хәҙер ҡайтып инһә, һөйөнсөләр, һөйөнсөһөнә:\n" Иренеңдән бер үптерһәң, бирәм юғалтҡаныңды," - тиер. Шунда инде ҡарсығының бөтә үпкәләүҙәре онотолор.\n- Сылбыры өҙөлөп, төшөп ҡалған ҡайҙалыр. Эҙләмәгән ер ҡалманы, - тип бик ныҡ көйәләнде ул саҡта Ғәйшә.\n- Ярай, ҡайғырма ул тиклем, тағы эшләрмен әле. Түшәлеп ята ул ҙур һыу буйҙарында ҡабырсаҡ, - тигәйне Иштуған.\n- Эшләрһең дә ул... Ә теге ҡабырсаҡ йөрәк һинең миңә биргән тәүге бүләгең ине бит. Студент сағың, төҙөлөш отрядың, Ҡара диңгеҙ иҫтәлеге ине бит.\nОҙаҡ маташҡайны ул саҡта үҙемә медальон эшләп алам тип Иштуған. Егеттәр менән бер-береһенән ҡарап, эшләп өйрәнделәр. Иштуғандың ҡабырсаҡ йөрәге шул тиклем матур, нәфис килеп сыҡты. Егеттең баһадир күкрәгендә ул киң далала бер бөртөк кенә ынйы сәскәһе кеүек ине. Ҡырып, һырлап эшләгән ҡабырсаҡ йөрәктең уртаһын уйып ал ҡан тамсыһындай ҡаш ҡуйҙы. Көмөш сылбырға тағып, Ғәйшәнең баш аҫтына һалғайны ҡушылған төндә.\n- Бына был, исмаһам, сүрприз буласаҡ һиңә, ҡарсыҡ.\nӘ Ғәйшә һаман юҡ. Ғәжәп.\nЯулығыңды әбейҙәрсә ябынып йөрө, тигәнгә үпкәләнеме, юғиһә? Улай тиһәң, егерме йәшлек кәләшенә:\n- Ҡарсыҡ! Эй! Әбей! - тип өндәште Иштуған тәүге көндән үк. Танышып йөрөй башлағас та, Ғәйшәнең исеменә көлөп:\n- Исемең әбейҙәрски икән, - тип шаяртҡайны.\n- Әбей, әйҙә, күрше ауылға концертҡа барайыҡ, - тиһенме,\n- Ҡарсыҡ, һин мине яратаһыңмы? - тиһенме.\nЯҙылышырға барғанда ла:\n- Ҡултамғаңды ҡуйҙыңмы, әбей, минеке булдыңмы?- тип ҡосаҡланы.\nЮҡ, әбей тигәнгә үсекмәй ине Ғәйшә. Үсекһә:\n- Иштуғаным - ишкенәм, - тип яратыр инеме?\nКөтөүҙән, сәйер билдәһеҙлектән ни уйларға ла белмәй Иштуған. Ғәйшәһен ҡыуандырам, тип сабырһыҙлана ине, күңеле ҡайтты инде. Ярата бит ул ҡарсығын, һағынып, йән атып ҡайтып төшә. Уның әле танһығы ла, һағыныуы ла ҡанмаған - ҡайтҡанына саҡ бер аҙна. Ә Ғәйшәгә, күрәһең, барыбер. Иртәнсәк сәй эскәндә лә ниңәлер һөйләшмәнеләр. Кисә кис Ғәйшәнең хәбәрен:\n- Бөтмәйме әле отчеттарың, әбей? - тип бүлдергәйне, бәлки, шуғалыр бөгөн һүҙ ҡушманы әбейе...\nАуыр атлап өйгә инде, өҫтәлде йыйыштырҙы ла сәй ҡуйҙы.\nСәй ҡайнағансы, тип, залға үтте. Йоҡо бүлмәһенең ишеге яртылаш ҡыҫыҡ икәнде күреп, ябып ҡуйырға булды. Тик эстә кемдер кеүек тойолдо уға. Ябам тигән ишекте шар асып ебәрҙе лә бындағы күренешкә шаҡ ҡатты.\nАсыҡ тәҙрәне ҡаплап торған зәңгәр ебәк пәрҙә еләҫ елгә беленер-беленмәҫ кенә сайҡала. Тын иртәләге диңгеҙ тулҡыны тауышы ишетелеп ҡала кеүек хатта. Бүлмә серле зәңгәрлектә. Ә карауатта Ғәйшә йоҡлай. Ул ошонда булған, тимәк! Ә Иштуған унда аҡылдан зая була яҙҙы.\n- Үәт әй, ғәмһеҙ. Ике сәғәт буйы... Хәҙер мин һине... Хөкөм итәм мин һине, ҡарсыҡ, белдеңме, ҡарсыҡ? Кибеп барған шишмә, имеш. Ишкенәң әле - оһо! - тип хәйләкәр тауыш менән шыбырҙаны Иштуған, кинәнесе йөҙөнә сыҡты.\nИштуған, оҙаҡ эҙләгән табышына ниһайәт юлыҡҡан кейектәй, аяҡ остарына ғына баҫып, Ғәйшәгә яҡынланы һәм нисек ҡосағын йәйгән, шул килеш ҡалды.\nҒәйшә йоҡлай. Һары атлас ябыуҙың бер осон ғына өҫтөнә тартып, битен генә ҡалдырып ябынған да йоҡлай. Дымлы сәстәре бөҙрәләнеп маңлайына таралған. Һыҙған кеүек ҡыйғасланып торған ҡаштары һушыңды юйыр кеүек. Бит алмалары алһыуланып киткән, аҫҡы иренен балаларса ҡымтыған. Ҡуйы керпектәре күҙ төптәренә күләгә һалған.\nҒәйшә, уның Ғәшәһе, яңы ғына асылған диңгеҙ ҡабырсағы эсендәге ынйы кеүек баҫалҡы ғына балҡый. Ә үҙе ҡарашты арбай, үҙенән ебәрмәй.\nИштуған түш кеҫәһенән ҡабырсаҡ йөрәкте алған арала Ғәйшә күҙҙәрен асты.\n- Иштуған?. Мин оҙаҡ йоҡланыммы? Мунсала кер сайҡаштырып алдым да, һыуы әрәм булмаһын, тип, үҙем дә ҡойоноп сыҡҡайным. Саҡ ҡына ятып алайым, тигәйнем. Хәҙер торам.\nҒәйшә ябыуҙы һирпеп ебәрҙе лә урынынан торҙо.\n-Ҡабырсағыңды таптым, ҡарс... Кәләш, һөйөнсө! Һинеке алмағас төбөндә ятҡан, эргәһенән үтеп йөрөгәнбеҙ. Минең ҡабырсағым да эргәмдә, йәнәшәмдә генә булған. Ҡарап йөрөһәм дә күрмәй йөрөгәнмен.


Һыу баҫа | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n15 апреля 2021 — 12:02 ГТРК «Башкортостан»\nАуылдарҙы һыу баҫыуҙан йылғаларҙағы боҙ тығындарын шартлатып ҡотолоу сараһы күрелә. Башҡортостандың ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты мәғлүмәттәре буйынса әле 31 йорт, 272 йорт-ҡура, 11 юл участкаһы ташҡындан зыян күргән. 14 апрелгә һыу баҫыуҙың 29 осрағы теркәлһә, шуның 19-ы күҙәтеүгә алынған. 112 системаһына мөрәжәғәттәр һаны 1180. Шылтыратыуҙар башлыса Өфө ҡалаһы менән районынан ҡабул ителгән. Тәүлек эсендә һыу кимәленең иң юғары күрһәткесе Ағиҙел йылғаһында, Өфөлә Дуҫлыҡ монументы эргәһендә ул 72, Бөрөлә 140 сантиметрға күтәрелгән. Киләһе көндәрҙә ташҡындың киҫкен кимәле көтөлә. Тау йылғалары буйында хәл көсөргәнешле. Инйәр йылғаһында Белорет районы Асы ҡасабаһы тирәһендә хәрбиҙәр шартлатыу эштәре башҡарған. Артабан улар Архангел һәм Бөрйән райондарында тығындарҙы иҫкәртеүгә тотонорға йыйына. Әлеге ваҡытта һыу баҫҡан биләмәләрҙә ҡалған йорт хужалары эвакуацияланған. Ҡалғандарына һыу һәм аҙыҡ-түлек килтереү яйға һалынған. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы күҙаллауҙары буйынса 15 апрелдән көндәрҙең һалҡынайтыуы көтөлә, түбән температура ташҡындың бер аҙ тотҡарланыуына өмөт бирә.


Башҡортостан халыҡ шағиры Мостай Кәримдең 100 йыллығын билдәләү айҡанлы әҙиптең тормошо һәм ижадына бағышланған «Мостай Кәрим – изгелек һәм тыныслыҡ йырсыһы» Республика әҙәби-педагогик конкурс ойошторолғайны. 12 февраль Өфөлә йомғаҡлау һәм еңеүселәрҙе билдәләү тантанаһы үтте.\nМостай Кәрим исемендәге Фонд директоры, шағир ҡыҙы Әлфиә Кәримова заманса уҡыу технологиялары ҡулланылған дәрестәрҙең, балалар баҡсаһындағы һәм кластан тыш сараларҙың иң яҡшы авторҙарына дипломдар, китаптар, ҡиммәтле бүләктәр тапшырҙы.\n«Был сара юбилей йылының иң мөһим сараларҙың береһе, сөнки ул уҡытыусы һөнәре менән бәйле. Ҡәҙерле уҡытыусылар, «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы һеҙҙең эшегеҙҙә оло ярҙамсы булып тора. Минең атайым өсөн дә төп ярҙамсы – Уҡытыусы ине. Киләсәктә йәмғиәтебеҙ ниндәй була – ул һеҙҙән генә тора, – тине Әлфиә Мостай ҡыҙы. – Был конкурста 150 кеше ҡатнашыуы ҡыуандыра, беҙ һәр кемде билдәләп үттек. Һеҙ – яҙыусы һәм китап уҡыусы араһын бәйләп тороусылар, ә китап уҡыусыһын балалар баҡсаһы, мәктәп тәрбиәләй. Баланың матурлыҡҡа, китап уҡыуға һөйөүе уяныуында дәрестең ни тиклем ҡыҙыҡлы булыуы, ниндәй методика ҡулланылыуы мөһим. Конкурс эштәрен ҡараған саҡта мин Мостай Кәрим әҫәрҙәрен өйрәнгәндә уҡытыу методикаһының көтөлмәгән алымдарына, темалар анализдарына, яңы асыштарға һәм тикшеренеүҙәргә тап булдым».\nКонкурс ойоштороусыһы – «Башҡортостан уҡытыусыһы» ижтимағи-педагогик һәм фәнни-методик журналының мөхәрририәте. 2018 йыл буйына конкурсҡа дәрестәрҙең төрлө методикалары, кластан тыш саралар сценарийҙары, уҡытыусыларҙың, мәктәпкә тиклемге учреждениелар тәрбиәселәре, уҡыусыларҙың тикшеренеү эштәре ҡаралды. Барыһы конкурста Башҡортостан ҡала һәм райондарынан 135 педагог һәм 14 уҡыусы ҡатнашты.


Йәш хәбәрселәр Мәскәүҙә «Включайся» фестивалендә үҙҙәренең эше менән таныштыра\n07.06.2016 «Телешко» телевидение мәктәбе тәрбиәләнеүселәре Мәскәүҙә «Включайся» бөтә Рәсәй балалар телевидениеһы фестивалендә үҙҙәренең эше менән таныштыра. Илдең төрлө төбәктәренән, шулай уҡ Ҡаҙағстандан һәм Украинанан килгән йәш режиссерҙар, операторҙар, хәбәрселәр оҫталыҡтарын күрһәтә.\n«Башҡортостан» телерадиокомпанияһында хәбәр итеүҙәренсә, «Телешко» телевидение мәктәбе конкурста «от А до Я», «Любопытный репортаж» һәм «Уфа рулит» проекттарын тәҡдим итә. Программала «Тамыр» балалар телеканалында эшләүселәрҙең дә эштәре бар.\nФестиваль барышында билдәле режиссерҙар, журналистар һәм педагогтар менән осрашыуҙар ойошторола. Иван Ургант, Александр Анатольевич, Мария Ситтель, шулай уҡ «Матч» һәм «Муз ТВ» телеканалдары йондоҙҙары ҡатнашыусылар өсөн оҫталыҡ дәрестәре үткәрә, популяр телеканалдарҙың нисек эшләүен күрһәтә.\nҠатнашыусыларҙың эштәрен өлкәндәрҙән тыш, балалар жюрийы ла баһалалай. Әйткәндәй, быйыл унда тәүге тапҡыр «Телешко» мәктәбен тамамлаған Катя Пономарева эшләй. Ике аҙна дауамында ул фестивалгә ебәрелгән 300-ҙән ашыу эште ҡараған һәм дәғүәселәрҙең исемлеген төҙөгән.\nЕңеүселәр 8 июндә билдәләнә.


Игенгә ихтыяж ҙур » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Игенгә ихтыяж ҙур\nИгенгә ихтыяж ҙур 04.09.2012 // Иҡтисад\n“Селена-Агро” компаниялары төркөмөндә эшмәкәрлек алып барған “Илеш элеваторы” йәмғиәте, һуңғы йылдарҙа ыңғай үҙгәрештәр кисереп, яңы ашлыҡты ҡабул итеүгә ныҡлы әҙерлек менән килде.\nЙәмғиәттең төп эшмәкәрлеге — ашлыҡты ҡабул итеү, киптереү, һаҡлау. Әлеге маҡсатта бында дөйөм һыйҙырышы 117 мең тонна булған биш ҡабул итеү пункты, сәғәтенә 32 тонна иген культуралары киптереү көсөнә эйә булған өс ашлыҡ киптергесе урынлаштырылған. Директор Валерий Иванов әйтеүенсә, предприятие тәүлегенә 500 тонна бөртөклө, 250—300 тонна техник культура ҡабул итә ала.\nЙөк бушатыусы механизмдарҙы, киптереү агрегаттарын әҙерләүгә айырыуса ҙур иғтибар бирелгән. Шулай уҡ 60 тоннаға тиклем ауырлыҡ үлсәү ҡеүәтенә эйә автоүлсәгестәр электрон үлсәгестәргә алмаштырылған һәм улар метрологик хеҙмәт тикшереүе үткән.\nАшлыҡ тәүҙә производство-технологик лабораторияға килтерелеп, унда уның сифаты, дымлылығы, ҡоротҡостар менән зарарланыуы, сүплелеге тикшерелеп, кластарға бүленеп, һаҡлауға урынлаштырыла. Хужалыҡтар менән аңлашылмаусанлыҡты булдырмау, үҙ-ара теләктәшлек шарттарында эшләү маҡсатында ашлыҡ ҡабул иткән ваҡытта хужалыҡ вәкилдәре лә ҡатнаша. Бында ла күләмле ремонт эштәре үткәрелгән. Лаборатория заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған, һыу менән тәьмин итеү линияһы үткәрелгән, механик гер электрон үлсәүгә алмаштырылған. Шулай уҡ ашлыҡҡа тиҙ анализ яһай торған 800 мең һумлыҡ прибор һатып алынған. Тотош алғанда, биналарға, ҡоролмаларға, технологик йыһаздарға 7 миллион һумдан ашыу суммаға ремонт эштәре башҡарылған.\n— Хужалыҡтарҙан ашлыҡты барып алыу мөмкинлеге лә бар. Был эште үҙебеҙҙең 35 тонна ашлыҡ һыйҙырышлы ике “МАЗ”, өс “КамАЗ” (10 — 17 тонна) автомобиле башҡара. Шулай уҡ үҙәкләштерелгән идаралыҡтан 20 автомобиль йәлеп ителгән, — ти директорҙың етештереү һәм коммерция буйынса урынбаҫары Шамил Аҡбашев.\nЭштең көйлө барыуында элеватор коллективының йоғонтоһо ҙур. Ашлыҡ киптереү операторы Олис Шәйехмансуров, слесарь Илнар Низамов, транспортерсы Гөлнара Нәбиуллина үҙ эшенә яуаплы ҡарай.\n— Беҙҙең төп маҡсат — килтерелгән ашлыҡты юғалтыуһыҙ һаҡлағыстарға урынлаштырыу, эшкәрткәндә сифат күрһәткестәрен яҡшыртыу, — ти элеватор директоры Валерий Иванов. Ни өсөн тигәндә, әлеге шарттар ашлыҡ тапшырыусыларҙы ла ҡыҙыҡһындыра бит. Ә иген баҙарында сифатлыһына ихтыяж барыбер ҙур.


Өфөлә 2012 йылғы йәйге биатлон буйынса донъя чемпионатында Рәсәй йыйылма командаһы еңеү яуланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә 2012 йылғы йәйге биатлон буйынса донъя чемпионатында Рәсәй йыйылма командаһы еңеү яуланы\n11:07, 24 сентября 2012 Йәмғиәт\nӨфөлә 2012 йылғы йәйге биатлон буйынса донъя чемпионаты тамамланды. Рәсәй йыйылма командаһы барлыҡ миҙалдарҙың өстән ике өлөшөн яулап, еңеүгә өлгәште.\nШулай итеп, беренсе урында – Рәсәй йыйылма командаһы (туғыҙ «алтын», биш «көмөш» һәм алты «бронза»), икенсе урында – Украина командаһы (бер «алтын», дүрт «көмөш» һәм ике «бронза»), өсөнсө урында – Чехия йыйылма командаһы (бер «көмөш» һәм ике «бронза»).\nРәсәй юниоркаһы Ольга Подчуфарова (Мәскәү ҡалаһы) өс «алтын» яулап, абсолют чемпион булды. Рәсәйҙең ҡатын-ҡыҙҙар йыйылма командаһы спортсыһы Ольга Зайцева ике алтын награда яуланы. Уның ҡатын-ҡыҙҙар араһында спринт буйынса ярыштарҙа еңеү яулауына Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та шаһит булды.\nАлексей Волков ике алтын һәм бер көмөш миҙал яулап, ер-егеттәр араһында лидер булды.\nБашҡортостан вәкилдәре түбәндәге күрһәткестәргә эйә булды: Максим Чудов – спринт буйынса алтын һәм персьют буйынса көмөш наградалар, Ольга Вилухина – спринт буйынса бронза миҙал.\nТеги: йәйге биатлон,донъя чемпионаты-2012


Еңеүселәргә – бүләктәр | Йәншишмә\nЕңеүселәргә – бүләктәр\nНаписал в 29 сентября 2017, 08:05\nЙыл һайын йәйге каникулда «Йәй һәм китап» конкурсы үткәрелә. Быйылғыһы Экология һәм айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре йылына арналды. Бәйге дүрт этаптан торҙо, унда ҙур теләк менән 6 йәштән 16 йәшкә тиклем балалар ҡатнашты.\nБөтәһенең дә эштәре үҙенсәлекле һәм йөкмәткеле ине. Ҡыҙҙар һәм малайҙар экология темаһына гәзит тә сығарҙы, онлайн-конкурста репортаж эшләп, «Бәйләнештә» селтәрендәге Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге үҙәк балалар китапханаһы төркөмөнә видеояҙмаһын да урынлаштырҙы.\nӘ инде 15 сентябрь көнө «Родина» кинотеатрында конкурсҡа йомғаҡ яһалып, еңеүселәр билдәләнде. Был тантанаға күренекле яҙыусылар, шағирҙар, рәссамдар, матбуғат хеҙмәткәрҙәре, абруйлы ҡунаҡтар ҙа саҡырылғайны.\nШулай итеп, 19-сы балалар китапханаһынан Елизавета Белованың «Бәхет станцияһы» һәм 28-се балалар китапханаһынан Кәримә Ҡаһированың «Маугли» исемле гәзиттәре иң яҡшыһы тип табылды. Ә иң йөкмәткеле репортаж 18-се балалар китапханаһынан Аня Кузнецованыҡы булып сыҡты.\nБыл көндө балалар «Тәбиғәтте һаҡлайыҡ!» тип исемләнгән мауыҡтырғыс квест уйынында ҡатнаша алды.\n« Төн ярғанаты\nКем эшләмәй, шул ашамай »


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАШҠОРТОСТАН - ГӨЛБОСТАН - 2021 - Мәҡәләләр\nБАШҠОРТОСТАН - ГӨЛБОСТАН\nҺәйбәт рубрика булды был. Һәр хәлдә, тыуа-тыуғандан ҡабатлап, ҡәлбебеҙгә һеңгән, һыу һәм һауа кеүек көн дә кәрәк ҡәҙерле һүҙҙәребеҙҙе тағы бер күҙҙән үткәреү уның бәҫен тағы ла нығыраҡ тойорға ярҙам итә, мәғәнәһенә, яңғырашына, яҙылышына һоҡланаһың: әсәй, атай, бала, ватан, ҡояш, солох, бәхет, ҡот, бәрәкәт, йөрәк, һылыу, батыр... Барыһын да һанап бөтөрөп буламы һуң - тел байлығыбыҙҙың, камиллығының сигенә сығырлыҡ түгел. Ҡәҙерен генә беләйек тә танһыҡҡа, "һыуһынға" ғына - баһаһын, урынын белеп ҡулланайыҡ.\nИң матур һүҙҙәр исемлегендә тәүге рәттәрҙә торған ҡеүәтле, яғымлы, яңғырашлы, бөтәбеҙ өсөн дә сикһеҙ ҡәҙерле тағы бер һүҙ бар: Башҡортостан. Башҡортостан! Ҡояш нурҙары балҡып, ҡурай моңо яңғырап киткәндәй был һүҙҙән. Башҡортостан - кесе ватаныбыҙ, башҡорттоң әлимсаҡтан үҙ иткән боронғо төйәгенең атамаһы.\n"Маҡтап ҡурай уйнаһам,\nБөтмәй ҙә торған йыр булыр", - тип данлаған бит башҡорт илен - тыуған төйәген Салауат батырыбыҙ ҙа. Ә Бабич ниндәй матур ынйы-мәрйендәй аҫыл һүҙҙәр менән яратҡан ватаныбыҙҙы: Башҡортостан - гөлбостан, сөмбөлостан, нурбостан, былбылстан, рәйхәаностан...\nҮкенескә, ошо гүзәл гөлдәр баҡсаһына бәғзе бер һөмһөҙҙәр үҙ "уставы" менән "Башкирия" тип килеп инәләр, сәскәләрҙе тапайҙар, сөнки күрмәй, баһаламай улар матурлыҡты һәм һүҙ ҡәҙерен. Туң бәғер, минеңсә, ундайҙар. Әлбиттә, "Башкирия" тип әйтеү тыйылмай, ғәйеп тә түгелдер, ләкин уны күңел ҡабул итмәй. Ғәҙәттә, уны Башҡортостан тип әйтергә ҡыйынһынған кешеләрҙән ишетәһең. Ә инде урыҫса атама һөйләм һайын ҡабатлана башлаһа, ҡаным ҡайнап, радионы һүндереп үк ҡуям. Эйе, шундайҙар ҙа бар. Ҡыҙыҡ өсөн "Бизнес FM - Өфө" радиоканалы сығарылышын тыңлап ҡарағыҙ әле. Һөйләмдәре һайын "Башкирия" һүҙе ҡолаҡты ярып килә, күңел өсөн бер тапҡыр "Башҡортостан" тип әйтһәләрсе. Йылдан ашыу улар менән ҡайышып, өйрәтә алманым был канал хеҙмәткәрҙәрен. Нимәләр генә ишетмәнем, хатта махсус рәүештә студияға юрист саҡыртып, "Башкирия" тип әйтеүҙең закон боҙоу түгеллеген иҫбатларға маташтылар, "Башҡортостан" тип әйтергә телдәре әйләнмәүенә зарландылар... Тимәк, ағас тел былар, тип хәл иттем үҙемсә. Улай ғына ла түгел, сәйәси күрәғаралыҡ та был. Батша заманында әйткәндәр һәм яҙғандар ул "Башкирия" тип, тик хәҙер заман икенсе. Белмәгәндәр белеп ҡуйһын: Башҡорт Совет Социалистик Республикаһы Юғары Советының ҡарары менән 1992 йылдың 25 февралендә ул саҡ БАССР-ҙан һуң БССР тип бер-ике йыл ғына йөрөтөлгән республикабыҙҙың атамаһын Башҡортостан Республикаһы тип үҙгәртеү тураһында Законға Мортаза Рәхимов тарафынан ҡул ҡуйылды. "Бынан ары БССР-ҙы Башҡортостан Республикаһы тип атарға", тип әйтелә уның тәүге статьяһында. Әйткәндәй, унда бер ниндәй ҙә "Башкирия" варианты хаҡында һүҙ юҡ. Башҡортостан Республикаһының Төп Законы - Конституцияла ла шулай уҡ.\nЛәкин әйткәндәр әйтә инде, ауыҙҙарын ябып булмай. Бәлки, был әллә ни ҙур мәсьәлә лә түгелдер, ләкин улар шуны белһен: юғары мәҙәниле, республикабыҙ менән ғорурланған, уны яратҡан һәм ихтирам иткән грамоталы кеше (һынағаным бар) теле әйләнмәгәндә лә барыбер Башҡортостан тип әйтә. Бер ҙә телдәре лә, тештәре лә һынмай, шөкөр. Башҡортостан - иң матур һүҙҙәребеҙҙең береһе ул. Был атаманың асылын, ҡеүәтен, аһәңен, ҡәҙерен белгән кешеләр өсөн ул фәҡәт Башҡортостан булып ҡаласаҡ!\nЯҙылған: 02.04.21 | Ҡаралған: 32


Хәбәрҙәр: Әхмәҙинежад: Көнбайыш Иранға ҡаршы “психологик һуғыш”алып бара.\nӘхмәҙинежад: Көнбайыш Иранға ҡаршы “психологик һуғыш”алып бара.\n“Көнбайыш Иранға ҡаршы “психологик һуғыш”алып бара,-тип белдерҙе шишәмбе көн Таһранда сығыш яһап Ислам республикаһы президенты Мәхмүт Әхмәҙинежад.- Шуға ҡарамаҫтан Иран халҡын теҙ сүктерә алмаясаҡтар,”- тип өҫтәне ул.\nБелдереү Иран милли валютаһының ҡиммәте 9 процентҡа түбәнәйгәс эшләнде.\n“Дошмандарыбыҙ нефтебеҙҙең баҙар өлөшөн кәметә, уны һатыуға санкция индерә алды,-тине Иран президенты,-бәхеткә күрә, беҙ ул юғалтыуҙарҙы компенсациялай алдыҡ. Шуныһы тағы ла насарыраҡ: банктарға ҡаршы санкциялар индерелде һәм улар нефть һатыуҙан килгән аҡсаны ала алмай. Был йәшерен һәм ҡаты һуғыш бөтә донъя буйынса бара.”\nҺуңғы аҙнала Иран риалының долларға ҡарата фактик курсы өстән бер өлөшкә түбәнәйҙе. Эксперттарҙың фекере буйынса, был түбәнәйеү- Евроберләшмә һәм АҠШ иҡтисади санкциялары һөҙөмтәһе. Һуңғы айҙарҙа Иранда күсемһеҙ милеккә һәм төп аҙыҡ- түлек продукттарына хаҡтар ҡырҡа күтәрелде.\n“Быларға ҡарамай Иран үҙенең ядро программаһы үҫешен дауам итәсәк,-”тип белдерҙе президент Әхмәҙинежад.


Хәүефһеҙ булһын юлдар\n5 Октябрь 2018, 11:47\nБалалар һәм йәштәр ойошмалары, ғаилә менән бер рәттән, гармониялы үҫешкән шәхес тәрбиәләүгә ҙур иғтибар биреп, бик күп саралар үткәрә. Улар араһында балаларҙың хәүефһеҙлегенә арналғандары айырым урын алып тора.\nШундай сараларҙың береһе – күптән түгел Балалар ижады үҙәге (директоры – И.П.Шаульская) район эске эштәр бүлегенең Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы (начальник вазифаһын башҡарыусы – А.М.Борханов) менән ойошторған “Юл хәрәкәте йәш инспекторҙар мәктәбе” район конкурсы булды. Йыл һайын үткәрелеп килгән был бәйгелә 10 йәштән 16 йәшкә тиклемге уҡыусылар ҡатнашлығында 4 команда көс һынашты. Сараның маҡсаты – балаларҙың юл-транспорт хәрәкәтендә имгәнеүен иҫкәртеү һәм уларҙы юл ҡағиҙәләрен өйрәнеүгә ылыҡтырыу. Конкурс башланыр алдынан балаларҙы Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекторы А.М.Борханов тәбрикләне һәм уңыштар теләне.\nБәйге береһенән-береһе ҡыҙыҡлы этаптарҙан торҙо. Разминка ваҡытында уҡыусылар ҡаршы командаларға юл хәрәкәте ҡағиҙәләре буйынса, шул иҫәптән быйыл иғлан ителгән Ғаилә һәм Ирекмәндәр йылына ҡарата ла һорауҙар бирҙеләр. Икенсе конкурста капитандар юл тамғаларын, беренсе медицина ярҙамы күрһәтә белеүҙә ярышты. Йолаға ярашлы, һуңғы бәйгелә уҡыусылар алдан бирелгән темалар буйынса фото һәм видео-презентация күрһәтте. Командалар был конкурсҡа ла ентекле әҙерләнгән, уларҙың сығыштары сағыу һәм үҙенсәлекле булды.\nЯрышты баһалаған жюри ағзалары: А.М.Борханов, Г.Ғ.Мирхәйҙәрова (йәштәр секторы етәксеһе), А.Б.Басирова (мәғариф бүлеге методисы), Е.В.Сәмиғуллина (китапханасы) мәрәйҙәрҙе һанағандан һуң, урындарҙы билдәләне. Шулай итеп, ЮХХДИ-ның һәм Балалар ижады үҙәгенең Маҡтау грамоталары менән Красноусол башҡорт гимназия-интернатының “Йәш йөрәктәр” (етәкселәре – А.Р.Ишкина, Л.Ф.Ишбулдина) – беренсе, Красноусолдағы 3-сө мәктәптең “Светофор” (етәксеһе – М.Н.Сабитов) – икенсе, 2-се мәктәптең “Светофор Светофорыч” командаһы (етәксеһе- Л.Ф.Хәмзина) менән КБГИ-ның “Автостоп” командаһы (етәксеһе – Л.Ғ.Ғәлиуллина) – өсөнсө урындар өсөн бүләкләнде. Фотокрос-та ҡатнашҡан һәр уҡыусыға “Йәш юл хәрәкәте инспекторҙары - 2018” программаһы буйынса сертификаттар, шулай уҡ командаларға тәмле торттар (бағыусыларыбыҙ С.И.Фомина, Ә.Х.Фәйзуллин, Г.В.Ҡаҙаҡҡолова, Р.Ф.Рахманғоловаға рәхмәт!) тапшырылды.\nБалалар ижады үҙәге конкурс-ты үткәреүҙә хеҙмәттәшлектәре өсөн райондың эске эштәр бүлеге ЮХХДИ-һына (начальнигы - Ж.Ә.Ғәйнуллин) һәм район мәҙәниәт бүлегенә (начальнигы - Е.В.Соколова) рәхмәт белдерә.