Реаль Сталь Чемпиондар Ҡоралы Hack\nIf you want to hack Real Steel Champions, һеҙ тораһыҙ асыҡ урында. Һеҙҙең өсөн команда эшләгән яңы инструменты был удивительно уйындар. Бик мөһим роботтар кире ҡайта быйыл да дауам реаль сталь донъя робот бокс. Постройте үҙенең шәхси робот-чемпионы һәм домино был ареналарында күрһәттеләр. Is just one way to succeed in this game: төҙөргә робот көслө! Был’ң был бик ауыр, ҡыҙғаныс аҡсалар. Now you have Реаль Сталь Чемпиондар Ҡоралы Hack һәм һеҙ атаһыҙ forget about buying In-App purchases.\nIf you use our Реаль Сталь Чемпиондар Ҡоралы Cheat һеҙ бик еңел взломать был уйынды, аҙрак ике минут эсендә. Һеҙ атаһыҙ Неограниченный алтын һәм тәңкәләр неограниченный. Етәксе һ. б. ҡырҡыу атаһыҙ өҫтәргә уйынын теләсә ҡайһы һаны һеҙ телһеҙме, теләсә ҡайһы ваҡытта һеҙ телһеҙме. Шулай уҡ етәксе һ. б. ҡоралы бурыс мөмкинлеге һеҙгә взломать энергияһы ядра. With Real Steel Champions Hack you can have Неограниченный Һаны Энергияһы Ядра бушлай.\nБеҙ яһаныҡ был хаҡ бик ябай ғына ҡулланыу. Һеҙ таныша алаһыҙ менән түбәнерәк инструкциям. Бар барлығы дүрт рәт-рәт этап, улар һеҙ яһарға тейеш, булһын hack Real Steel Champions. Беҙ шулай уҡ ҡылдыҡ, был ҡоралы 100% безопасна ҡулланыу. " Прокси һәм фашизмға системаһы бан активизируется автомат рәүештә. Һеҙгә кәрәк активировать Сценарий Гвардия Яҡлау был булыу 100% тәьмин ителмәгән. Беҙ гарантирует, Һеҙ ҙә буласаҡһығыҙ эйә һис бер төрлө проблемалар менән уйын, әгәр һеҙ активити был системаға хәүеф-хәтәрһеҙлек. You can download our Реаль Сталь Чемпиондар Ҡоралы Hack бер төймәгә түбәнерәк. Был сара талап урынлаштырыу итмәй. Рәт-рәт скачать, run and hack Real Steel Champions. Наслаждайся!\nСкачать Реаль Сталь Чемпиондар Ҡоралы Hack\nҺайлағыҙ һеҙҙең платформа (Андроид/iOS) һәм төймәгә баҫығыҙ артығын ла асыҡларға һәләтле ҡорал\nҺайлап алығыҙ, нисек телисез икән, файҙаланырға ҡоралы етәксе һ. б.\nНеограниченный Һаны Энергияһы Ядра


Картуфты нисек һаҡларға? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Баҡса » Картуфты нисек һаҡларға?\nКартуфты нисек һаҡларға? 11.01.2013 // Баҡса\nБәрәңге сирҙәре, нигеҙҙә, һабаҡта була. Шуға күрә ҡаҙа башлағансы, бер аҙна алдан, картуфтың һабағын сабып, баҡсанан ситкә сығарырға кәрәк. Һабаҡтан, сүп үләндәренән таҙарған бураҙналар тиҙерәк кибә, ҡояш нурҙары тупраҡты дезинфекциялай, шул уҡ ваҡытта бәрәңгенең ҡабығы нығый һәм ҡаҙғанда имгәнмәй.\nУңышты аяҙ көндә йыйып алырға тырышығыҙ. Ул кәм тигәндә өс-дүрт сәғәт ҡояш нуры аҫтында ятһа, бер йылға етерлек сынығыу ала. Орлоҡ бәрәңгеһе ике аҙналап (йәшелләнгәнсе) сынығырға тейеш, шул ваҡытта ғына ҡабығында сирҙәрҙән, сысҡандан һаҡлаусы соланин алкалоиды тигән матдә барлыҡҡа килә.\nБәрәңгене шунда уҡ баҙға һалырға ашыҡмағыҙ. Ҡараңғы, саф һауалы, йылы (10 — 15 градус) урында, ағас йәшниктәргә һалып, бер ай тотоғоҙ, шунан һуң ғына ҡабат һайлап, сүпләп, баҙға төшөрөгөҙ. Бәрәңге ағас йәшниктә йәки селтәрле тоҡта һәйбәт һаҡлана.\nОрлоҡлоҡ бәрәңгене 4-5 градус йылы урында һаҡлайҙар, ашарға тигәненә 2-3 градус йылылыҡ та етә. Унан түбәнерәк температурала бәрәңге туңа һәм крахмалы шәкәргә әйләнә, баллана. Дөрөҫ, картуф өшөмәгән булһа, бүлмә температураһында ете-ун көн тотһаң, баллы тәме бөтә.\nОрлоҡ бәрәңгеһе өҫтөнә көл йәки эзбиз оно һибергә онотмағыҙ. Был уларҙы сирҙәрҙән һаҡлай. Сысҡан да көл араһында аҡтарынырға яратмай.


Йәмәғәт советы ҡабул итә\n19 Апрель 2011, 14:59\nБашҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының йәмәғәт советы етенсе йыл эшләй. Уның эшмәкәрлеге халыҡ араһында киң таралған. Министрлыҡ совет составына төрлө һөнәр белгестәрен йыйыуҙы хуп күрә, шуға ла төрлө мөрәжәғәт-үтенестәргә яуапты фән, мәҙәниәт, хоҡуҡ һаҡлау органдары, киң мәғлүмәт саралары, дини конфессия вәкилдәре бирә. Мәҫәлән, халыҡты сираттағы ҡабул итеүҙә совет ағзаһы, БР Диниә назараты рәйесенең беренсе урынбаҫары Әйүп Бейбарсов менән Эске эштәр министрлығының бүлек мөдире Айҙар Халиҡов ҡатнашты.\nБашҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының йәмәғәт советы етенсе йыл эшләй. Уның эшмәкәрлеге халыҡ араһында киң таралған.\nМинистрлыҡ совет составына төрлө һөнәр белгестәрен йыйыуҙы хуп күрә, шуға ла төрлө мөрәжәғәт-үтенестәргә яуапты фән, мәҙәниәт, хоҡуҡ һаҡлау органдары, киң мәғлүмәт саралары, дини конфессия вәкилдәре бирә. Мәҫәлән, халыҡты сираттағы ҡабул итеүҙә совет ағзаһы, БР Диниә назараты рәйесенең беренсе урынбаҫары Әйүп Бейбарсов менән Эске эштәр министрлығының бүлек мөдире Айҙар Халиҡов ҡатнашты.\nСовет ҡарамағында биш эшсе төркөм булдырылған: ҡараусыһыҙ бәлиғ булмағандарҙы күҙәтеү, юл хәүефһеҙлеген тәьмин итеү, йәмәғәт ойошмалары, киң мәғлүмәт саралары менән хеҙмәттәшлекте киңәйтеү, полиция хеҙмәткәрҙәренең абруйын, рухи-әхлаҡи, мәҙәни-эстетика кимәлен күтәреү һәм эске эштәр бүлектәре эшмәкәрлегендә кеше хоҡуҡтарын һаҡлауға булышлыҡ итеү. Ғөмүмән, йәмәғәт советының телефоны бер ҡасан да тынмай.


XX быуаттың мәшһүр дизайнеры Габриэль Шанель үҙе иҫән сағында уҡ легендаға әйләнә. Ватандаштары уны яратып, ҡаҙаныштары менән һоҡланып, Пикассо, Шарль де Голль кеүек күренекле шәхестәр менән бер рәткә ҡуя. Кейем ярҙамында ҡатын-ҡыҙҙың күңел донъяһын асырға ярҙам иткән, уға бығаса билдәле булмаған яҡтан балҡырға өйрәткән мода батшабикәһенең фәлсәфәһе, һәр бөйөк нәмә кеүек, ябай һәм аңлайышлы: «Һөйкөмлө күренеү өсөн йәш һәм матур булыу мотлаҡ түгел. Иң мөһиме стиль һәм... ынйы муйынсаҡ. Шул сағында һеҙ, нимә кейһәгеҙ ҙә, ҡабатланмаҫ гүзәл буласаҡһығыҙ», – ти.\nГабриэль Шанель 1893 йылдың 19 авгусында Францияның Сомур ҡалаһында донъяға килә. Ҡыҙҙың бала сағы ҡыуанысһыҙ була. Һәр хәлдә, илдең көнбайышындағы монастырь приютында тәрбиәләнеүсе Габриэль бәләкәй ваҡытын шулай тип хәтерләй. Ауылдар буйлап еп, булавка таҫма кеүек әйберҙәр һатып көн күргән ваҡ сауҙагәр, беҙҙеңсә – ҡырлайсы, Альбер Шанель, ҡатыны үлгәс, ҡыҙын приютҡа урынлаштырыуҙан да яҡшыраҡ юл тапмай.\nМонастырҙа үткәрелгән йылдар Габриэль холҡонда, артабан яҙмышында, һис шикһеҙ, үҙенсәлекле сағылыш таба. Фәҡирлектән, түбән сығышынан үҙен бик кәмһенеү кисергән, атаһының ярҙамына иҫәп тота алмаған ҡыҙ һөйкөмлө булыуҙың ҙур көс икәнен йәштән төшөнә һәм артабанғы тормошонда тулыһынса күңел һиҙгерлегенә генә таянып йәшәй.\nМонастырҙа тәрбиәләнеүсе һәр ҡыҙ кеүек, Габриэль дә бесеү, тегеү оҫталығына өйрәнә. Ләкин ул үҫмер сағында уҡ әхирәттәренән алдынғыраҡ булыуы, киләсәккә ҡарап фекер йөрөтөүе менән айырылып тора: үҙҙәре кейеп йөрөгән үтә ғәҙәти, кескенә аҡ яғалы приют күлдәгенең бығаса бер кем дә күрмәгән отошло яғын аса. Киләсәктә ошо ябайлыҡ Шанель стиленең әсир иткес йүнәлешенә әүереләсәк.\nМонастырҙан һуң 18 йәшендә ул кейем кибетенә һатыусы булып урынлаша, ә кистәрен кабарела йырлай башлай. «Ко Ко Ри Ко» тигән йырҙы яратып башҡарғанға күрә, уға Коко тип исем ҡушалар.\nГабриэль йырсы булараҡ уңыш ҡаҙанмай. Әммә ул бик күркәм, һөйкөмлө була. Көндәрҙән-бер көндө ҡыҙҙың сығышын күреп, уға бай һәм йәш Этьен Бальзан тигән офицер ғашиҡ була. Һөйгәненең һәр теләген үтәргә әҙер егет уны Париж эргәһендәге биләмәһенә алып китә. Эшһеҙлекте хушһынмаған ҡыҙ эшләпәләр тегеп һатырға булып киткәс, был уйын ҡайнар хуплап, кес кенә кибет алып бирә. Ике аҙнанан Париж ғына түгел, бөтә Франция был һалам эшләпәләр тураһында һөйләй башлай.\nБальзан менән бер нисә йыл йәшәгәндән һуң Шанель – тормошондағы иң онотолмаҫ һөйөүен – сәнғәтсе Артур Кейпелде осрата. «Берҙән-бер мөхәббәтем», – тип атаясаҡ уны һуңынан Габриэль. Ысынлап та, Артур менән уҙғарған йылдар уның өсөн иң бәхетле осор була. Артур кәләшенең талантына ихлас ышана, ике кейем кибете асырға булышлыҡ итә. Ләкин уның автоһәләкәттә фажиғәле рәүештә үлеүе тормоштарын селпәрәмә килтерә.\nҮҙенең кейем сәнғәте менән бөтә илгә танылыу яулаған, бай, әммә яңғыҙ Шанель күпмелер ваҡыттан һуң ҡатын-ҡыҙ бәхетен тағын бер тапҡыр һынап ҡарамаҡсы була: герцог Вестминстерский менән ғаилә ҡорорға йыйына. Ләкин герцог уға үтәй алмаҫлыҡ шарт ҡуя: вариҫ булырҙай ул табып биреүен һорай. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, иң яҡшы табиптарҙа дауаланыуға ҡарамаҫтан, бөйөк модельерҙың күңел түрендәге хыялы – әсә булыу теләге тормошҡа ашмай. Артабан инде ул бар күңелен ижадҡа һала, йәшәү мәғәнәһен, йәмен тик эшендә күрә.\nXX быуат башында Шанель индергән идеялар мода донъяһында ысын-ысындан һынылыш яһай. Ул ҡатын-ҡыҙҙы тәнде һығып, тынды ҡыҫып торған корсеттарҙан, оҙон, ҡабарынҡы, билитәкле күлдәктәрҙән, хикмәтле биҙәүестәрҙән ҡотҡарып, аныҡ өлгөлө, кәүҙәнең тәбиғи матурлығын күрһәтеүсе, етешһеҙлектәрен йәшереүсе кейемдәр тәҡдим итә. Уның ябай һәм уңайлы, шул уҡ ваҡытта ҡупшы әйберҙәрен иң данлыҡлы ҡатындар ҙа, ябай ханымдар ҙа тиҙ арала яратып өлгөрә.\nГабриэль, тәндең ымһындырғыс өлөштәрен асмайынса ла, күркәм һәм шәһүәтле, серле һәм аңлайышлы булып ҡалырға мөмкинлекте раҫлай. Ул ҡатын-ҡыҙ модаһына ҡыйыу рәүештә ир-ат кейеме элементтарын күсерә. Артабан Шанель тәҡдим иткән «кескенә ҡара күлдәк» һәр гүзәл зат гардеробында лайыҡлы урын биләй.\nШанель йәшлегендә бик ярлы булып, шул мәл ир-ат иҫәбенә йәшәп алырға мәжбүр булыуын яҡшы хәтерләй һәм аяҡҡа баҫҡас, рух азатлығын, ирҙәр хакимлыҡ иткән был донъяла хәләл көсө менән ирешкән матди бойондороҡһоҙлоғон барыһынан да өҫтөн күрә.\n...Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, Габриэль кибеттәрен, Мода йортон ябырға мәжбүр була. Һуғыштан һуң Швейцарияға күсә. Ләкин оҙаҡ ҡул ҡаушырып ултыра алмай: 1954 йылда, 71 йәшендә, иленә генә түгел, яратҡан эшенә лә ҡайта. Үҙенең классик моделдәрен заманса камиллаштырып, өс йылдан йәнә иҫ киткес ҙур уңыш ҡаҙана. Тар итәкле, кеҫәле, алтынһыу төймәле, яғаһыҙ жакетлы костюмдары яңы быуын кейеменә әйләнә. Етештергән бәләкәй сумкалары, биҙәүес әйберҙәре, аяҡ кейеме Шанелдең килемен генә түгел, абруйын да арттыра.\nГабриэлдең: «Элегантлыҡ – матурлыҡ синонимы түгел, ул – йөҙөңә килешле, теләһә ҡайһы ергә барырлыҡ, хәрәкәттәреңде, күңелеңде ирекһеҙләмәгән кейем», – тигән һүҙҙәре бөгөн, әлбиттә, яңылыҡ булып яңғырамайҙыр ҙа. Ләкин был һүҙҙәрҙең илһам көсөн тормоштарын кемдер өсөн түгел, үҙҙәре өсөн ҡороусы ҡатын-ҡыҙҙар бөгөн дә тоялар.\n88 йыл йәшәү дәүерендә Габриэль һис иҫкермәҫ кейем стилен, үҙенән һуң да уңышлы эшләүсе ҡеүәтле мода империяһын, әле лә иң нәзәкәтлеләрҙән һаналған «Шанель № 5» хушбуйын ҡалдыра. Һуңғы коллекцияһын ул ғүмеренең һуңғы йылында ижад итә. Приюттан сыҡҡан етем ҡыҙ донъя тарихына бөйөк дизайнер булып инә. Ул быға нисек өлгәште икән? Гүзәл ханымдың тайпылмаҫ үҙ ҡағиҙәләре булған.\n1. Һәр иртәлә Шанель өр-яңынан йәшәй башлаған. Ауыр йөктө ташлағандай, яңы көндө кәрәкмәгән тәҫьораттарҙан арынып ҡаршылаған. Олоғая барған һайын илһамланыбыраҡ ижад иткән. Киләсәкте үткәндәр билдәләмәй, тигән ул, ауыр бала сағын иҫтә тотоп. Теләһә ниндәй йәштә лә карьера яһай башларға мөмкин, тип һанаған.\n2. Ул юлындағы һәр ҡаршылыҡты яңы йүнәлеш итеп ҡабул иткән.\n3. Шанель бер ҡасан да үҙ тормошона осраҡлы кешеләрҙе индермәгән. Шуға күрә осраҡлы хәлдәргә лә тарымаған. Кешеләрҙе эске тауышына буйһоноп таныған, үҙен оҡшатмағандарҙы яҡын юллатмаған.\n4. Шанелдең иң ҙур уҡытыусыһы һөйөү булған. Яратҡан ир-егеттәренең (улар заманының иһә сағыу шәхестәре һаналған) тормош тәжрибәһен, ҡарашын, аҡылын, яҡшы уҡыусылай, үҙенә һеңдерә барған.\n5. Габриэлдең йәшәү рәүеше лә, талантының этәргес көсө лә – парадокс. Мәҫәлән, уға тиклем ҡара төҫ ҡайғы һәм ярлылыҡ төҫө һаналһа, Шанель уны иң бай һәм нәзәкәтле төҫ тип иғлан итә.\n6. Бойондороҡһоҙлоҡ уның тормош аксиомаһына әйләнә. Аҡса һиңә хеҙмәт итмәй икән, һин уның ҡолона әүереләһең, ти ул.\n7. Ҡатын-ҡыҙҙың тышҡы матурлығы – уңышының бер өлөшө, тип иҫәпләй. «Ханым өлкәнерәк булған һайын матур булыу уның өсөн шул тиклем мөһимерәк. 20 йәштә йөҙөгөҙ тәбиғәттән матур, 30-ҙа уны тормош «әүәләй», 50-лә инде матур йөҙгә лайыҡ булырға кәрәк», – тип ҡабатларға ярата.\nШанель үҙе ғүмер буйы нур һирпелгән үҫмер ҡыҙҙы хәтерләтә. Уның кейем стиле генә түгел, «Һомғол болан балаһына оҡшаған» йөҙ-ҡиәфәте лә үҙе йәшәгән дәүерҙе сағылдыра. Танылған сибәрҙәрҙе күләгәлә ҡалдырып, ҡалыплашмаған матурлыҡ ҡанундарын индереүсе һылыуҙар быуатҡа икәү-өсәү генә тыуалар. Шанель шундайҙарҙан һанала.


13:47, 27 апрель 2017 версияһы\n70 байт алынған , 3 года назад\nclean up, replaced: Бороңғо → боронғо (2) using AWB\n05:28, 14 апрель 2016 версияһы (төҙәтеү)\n13:47, 27 апрель 2017 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nә (clean up, replaced: Бороңғо → боронғо (2) using AWB)\n'''Амударъя́''' (иҫк. ''Аму-Даръя'') (таж. Амударё, үзб. Amudaryo, [[Төркмән теле|төркм.]] Amyderýa, [[Фарсы теле|фарс.]] آمودریا «Аму» — [[Амуль]] тарихи ҡала исеменән һәм таж. Дарё — «йылға»; икенсе исеме: грек. «Oxos», латин. «Oxus», [[Ғәрәп теле|ғәрәп]] теленән «Джейхун»<ref>[http://geoman.ru/geography/item/f00/s00/e0000364/index.shtml АМУ-ДАРЬЯ]</ref>) — [[Урта Азия|Урта Азиялағы]]лағы йылға.\nЙылға ирегән ҡар, боҙ һыуынан туҡлана. Атамораттан Нүкискә тиклем тигеҙлек аша ағып, Амударъя улаҡ һыуын парға, инфильтрацияға, дымландырыуға юғалта. Амударъя һыу болғансығы буйынса Үҙәк Азияла беренсе урындарҙың береһен ала. Амударъяның улағы [[Тажикстан]]да (80 %), өлөшләтә Төньяҡ [[Афғанстан]]да барлыҡҡа килә. Һуңынан [[Афғанстан]] менән [[Үзбәкстан]] сиктәре аша үтеп, [[Төрөкмәнстан]] аша ағып, кире [[Үзбәкстан]] аша [[Арал диңгеҙе|Арал диңгеҙенә]]нә ҡоя. Хәҙерге ваҡытта йылға һыуы дымландырыуға киткәс, Арал диңгеҙенә тиклем барып етмәй, был диңгеҙҙең һайлыҡлана барыуҙың төп сәбәбе.\n[[Файл:KarazinNN PereprTurkOtrARTM.jpg|thumb|left|350px|Төрөк отряды Амударъяны кисеп сыға.
 Н. Н. Каразин.]]\nБороңғоБоронғо заманда йылға бер нисә исем йөрөткән. Зороастрҙарҙың дини китабы Авестала «Вахш» (ғибәҙәт термины, һыу һәм уңыш алиһәһе), «Раха», «Ранха» йәки «Аранха». Грек тарихсылары [[Геродот]], Ксенофонт, Полибий, Страбон, Птолемей үҙ эштәрендә уны «Аракс» тип атай. [[Геродот]] Амударъя тураһында 360 каналға бүленгән, 40 тамағы һаҙҙа юғала, бер тармағы ғына асыҡ ерҙән ағып, [[Каспий диңгеҙе|Каспий диңгеҙенә]]нә ҡоя, тип яҙған. Һуңынан, ошо мәғлүмәткә таянып, тикшеренеүселәр Узбой шул тармаҡ тип дәлилләргә тырыша. Әммә тикшеренеүҙәрҙән күренеүенсә, Амударъяның көнбайыш тармағы Һарыҡамыш күленә тиклем генә етә, ә Геродот яҙмалары тарихҡа тиклемге риүәйәттәрҙә нигеҙләнгән булған.<ref>История народов Узбекистана. — Л.: АН УзССР, 1950. — С. 42. — 476 с.\n[[Файл:Древнейшие_русла_Аму-Дарьи,_1887.jpg|thumb|Аму-Даръяның бороңғоборонғо тармағы, 1887 йылғы баҫманан карта]]\n[[Искәндәр Зөлҡәрнәй]] походы ваҡытында гректар Амударъяның урындағы тағы бер исеме менән таныша, ул грекса «Оксос» тип яңғырай. Табылған ҡушан тәңкәләрендә һыу аллаһы төшөрөлгән, «Окшо» («Охшо») яҙыуы булған. Урта быуаттарҙың хорезм авторҙарында йылға «Окуз» исемен йөрөтә. Шулай итеп, Амударъяға исемде уның төрлө өлөштөрендә йәшәгән халыҡ биргән.<ref>История народов Узбекистана. — Л.: АН УзССР, 1950. — С. 43. — 476 с.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/682864 ҡабул ителгән


Ишкәксе Илья Первухин йәнә миҙалдар яуланы // Спорт | новости башинформ.рф\nИшкәксе Илья Первухин йәнә миҙалдар яуланы\n13:10, 15 июня 2015 Спорт\nИшкәксе Илья Первухин йәнә миҙалдар яуланы Фото: Дмитрий Слезин коллажы\nӨФӨ, 2015 йыл, 15 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.\nАзербайжандың баш ҡалаһы Баҡыла I Европа уйындарының өсөнсө көнө бара.\nОлимпия уйындары призерҙары рәсәйҙәр Алексей Коровашков менән Илья Первухин 1000 метр арауыҡта каноэла ишеү буйынса көмөш миҙалға лайыҡ булды. Илья Первухин бер юлы Башҡортостан һәм Тверь өлкәһе өсөн сығыш яһай.\nЕңеүселәр — белорустар Андрей һәм Александр Богдановичтар, бронза миҙалды немецтар Петер Кретчмер һәм Михаэль Мюллер яуланы.\nТеги: I европа уйындары,байдаркала һәм каноэла ишеү


14.09.2010 Алға! Учалынан - Манжурияға!\nЧертокулич ауылы, «Кабинетный» совхозы...\nСәғәтте күсерергә баштан сыҡҡан, шуға Омск, Новосибирск, Кемерово өлкәләрендә һаман үҙебеҙҙең ваҡыт менән китеп барабыҙ. Үҙебеҙ аптырайбыҙ: «Нишләп шулай иртә ҡараңғы төшә икән?!» Төндә китеп барғанда, был өлкәләр бигерәк йәмһеҙ күренә (яҡтыла нисауа ғына һымаҡ та ул). Һаҙлыҡтан томан, әкиәттәге аждаһа кеүек, юлға һонола, тәгәрмәстәргә урала, яланғас ҡайындарҙың шөкәтһеҙ аҡ олондары шом өҫтәй, брррр.... Һәм шул мәлдә ауыл исемдәре пәйҙә була: Неудачино, Чертокулич, Болотное... Бер йәнһүрәттә әйтелгәнсә, нисек карапты (ауылды?) атаһаң, ул шулай йөҙөп китә түгелме?! Байрамдарҙа халыҡты сәләмләгәндә нисек дөйөмләштереп атайҙар икән? «Хөрмәтле неудачниктар!»? Ғөмүмән, ҡыҙыҡлы исемдәр күп осраны: Яя, Блудная, Тыреть, Болваниха һ.б., һ.б. Бигерәк тә совхоздың «Кабинетный» булыуы беҙгә ныҡ оҡшаны. Моғайын, бер ауылға Бишбуға исемен ҡаҙаҡтар биргәндер, Тормакүлде татарҙар атағандыр, тип уйланыҡ. Ә Красноярск өлкәһендәге ҡурай, Урал ауылдарына башҡорттар нигеҙ һалманымы икән?! Сталин заманында бик күп яҡташыбыҙ ошо һаҫыҡ һаҙлыҡ, икһеҙ-сикһеҙ тайга, эре, яман серәкәйҙәр иленә һөрөлгән бит. Гүзәл Башҡортостандарын һағыныуҙан йөрәккенәләре меңгә теленгән золом ҡорбандарын иҫкә алып, күңел һыҙланы...\n– Нисек һеҙ был ерҙә йәшәйһегеҙ? – һыу алырға туҡтағанда йөҙө мең һырлы бабайҙан һораным.\n– Сөнки беҙ башҡа ерҙе белмәйбеҙ, ошо икән ерҙең кендеге, тип йәшәйбеҙ...\nБеҙ палатка, һауа менән тултырыла торған матрас, кескәй генә ҡаҙан алһаҡ та, аҡыллы кешеләрҙе тыңлап, юл ситендә ҡунырға туҡтаманыҡ. Федераль трассаның буйынан-буйына кафелар, ҡунаҡханалар күп төҙөлгән. Фуралар кисен шулар янында туҡтай башлай. Юлда байтаҡ ҡына проблема тыуҙырғандары өсөн уларҙы эстән генә әрләһәк тә (йәбешеп тигәндәй бер-бер артлы килгән оло йөк машиналарын уҙып китеүе ҡыйыныраҡ), ҡояш батыр мәлдә үҙҙәрен ҡарауыллап ҡына киләбеҙ, абруйҙары бермә-бер арта. Йоҡларға ваҡыт етһә, улар араһына шым ғына тығылып килеп инәбеҙ ҙә, тиҙ генә машинаның ултырғыстарын һалып, урындыҡ әтмәләп, әүен баҙарына сумабыҙ. Елле-елле күмәк йөк машиналары араһында йоҡлауы хәүефһеҙ, тыныс. Дальнобойщиктар ыҙғышып-талашып йөрөгән кешеләр түгел, улар үҙ-ара татыу, бер-береһенә ярҙам итергә лә йыш ҡына туҡтайҙар. Айырыуса үҙҙәренең яҡташтарына. Ә трассала бөтә өлкә, республика машиналарын күрергә яҙҙы. Нимә ташыйҙарҙыр инде, әммә тегеләй-былай йөрөп яталар. Күпселектә дальнобойщиктар, бер-береһен алмаштырып, икешәр йөрөй, әммә юл аҙабын фәхишәләр менән бүлеүселәр ҙә осраштырғыланы. Эш юҡ, ә ғаиләне аҫрарға кәрәк, тип тә, арт һындарына мажара эҙләп тә, хаталы юлға баҫҡан гүзәл зат вәкилдәре йә аҡсаға, йә тамаҡ хаҡына водителдәрҙең күңелен күрә. Уларҙы ғәйепләүе лә ауыр, сөнки ярты Рәсәйҙең ниндәй мөшкөл, хәйерсе хәлендә йәшәүен күрҙек.\nРәсәй – ҡапма-ҡаршылыҡтар иле\nБыл хаҡта яҙмау мөмкин түгел... ҡайсаҡ зарланһаҡ та, Башҡортостанда тормошобоҙ яҡшы, милләттәштәр. Мәҫәлән, беҙ беренсе тапҡыр Себер киңлектәрендә алыҫтан ауылды күреп, әллә янғынға тарыған, әллә үләт ҡырған инде үҙҙәрен, тип аптырағайныҡ. Барып еткәс, таҡта, рубероид, шифер менән генә ябылған өйҙәрҙе, ғүмерҙә лә буяу күрмәгән ҡапҡаларҙы, емерелеп төшкән ҡоймаларҙы күреп, иҫебеҙ китте. Әйтерһең дә, ваҡыт машинаһында ун туғыҙынсы быуатҡа барып сыҡтыҡ. Исмаһам, урамдарында беҙҙәге һымаҡ көтөү-көтөү ҡаҙ-өйрәктәр ҙа йөрөмәй. Теплицалар ҙа юҡ. Хәйер, баҡса үҫтергән кеше лә аҙ, барыбер ҡырау һуға, тип, үҙҙәренең ялҡаулыҡтарын, вайымһыҙлыҡтарын климатҡа һылтайҙар.\nРәсәй – ҡапма-ҡаршылыҡтар иле: фалиж һуҡҡан кешеләй, яртылаш ҡыйшайып, яҡты донъяға ярым һуҡыр күҙҙәре менән генә баҡҡан ҡурҡыныс барак янында дәү-дәү юлдаш тәрилкәләре теҙелгән (күрәһең, белгестәр уларҙы дөйөм йорттоң ҡыйығына ҡуйырға баҙнат итмәгән); түбәләре күккә терәлгән ҡарағас-ҡарағайҙар уратыуында йәшәүселәрҙең йорт-ерҙәре тишек-тошоҡ; ҙур ҡалаларҙағы затлы һарайҙарҙа йәшәгән, икешәр-өсәр машинаһы булған байҙар һәм ауылдарҙағы балаһына велосипед та алырға хәленән килмәгән ярлылар... Был әсендергес күренеш һаман йәнде әрнетә. Бер оло йәштәге апайҙан, урман эсендә йәшәйһегеҙ, нишләп йортоғоҙҙо яңыртмайһығыҙ, тип һорағайным, рөхсәтһеҙ бер бөртөк ағас ҡырҡырға ярамай, ә рөхсәтте алыр өсөн мең төрлө тупһаны тапарға, мең ҡат йөҙ һыуын түгергә тура килә, шуға кеше ыжламай, тине. Шул уҡ ваҡытта ҡырын эштәр ҙә башҡарыла, имеш: махсус ялланған тоҡандырыусылар бригадаһы урманға ут төртә, ағастың ҡабығы, ботаҡтары янғас, арттарынан һүндереүселәр сыға һәм янғынға ҡаршы көрәшә – шунан һуң, бер нисә гектар урман янып юҡҡа сыҡты, тип акт яҙып, «тере» ҡалған ағастарҙы эшелондарға тейәп, ҡайҙалыр олаҡтыралар. Был ысынмы-бушмы, кем белһен... Ә нишләп текмәләрҙе буямайһығыҙ, матур йөҙлөктәр эшләмәйһегеҙ, тигән һорауға, икмәккә аҡса еткереп булмай, матурлыҡ ҡайғыһымы, тип ҡул ғына һелтәнеләр.\n– Беҙҙең ир-егеттәр төньяҡта бил бөгә, аҡса эшләй, ә һеҙҙекеләр нишләп бот күтәреп өйҙә ята? – тип төпсөнгәнгә бер төрлө яуап яңғыраны:\n– Эшләйем тигәндәре ҙур ҡалаларға китеп бөттө, ә был һаҙлыҡҡа кем кире ҡайтырға атлығып торһон? Ауылда ҡарт-ҡоро, эскегә һалышҡандар, йә яҡшы тормошҡа өмөтөн өҙгәндәр, яңы тормош башларға хәленән килмәгәндәр генә тороп ҡала.\nПровинциялағы ҡалалар ҙа байлыҡтан туйып һикермәй. Туҡһанынсы йылдарҙа беҙҙә ҡытайҙан килтерелгән сыбар ирҙәр күлдәге модала була торғайны (хәҙер ул синтетиканы кеше сепрәк итеп тә тотонмай – авт.), ана шуларҙы беҙ бер нисә ҡаласыҡта ир-егеттәрҙә күрҙек. Шулай уҡ тубыҡтары сыҡҡан совет триколары ла, буяуы аҡтарылған «Школьник» велосипеды ла һаман ҡулланыуҙа. Бүрәт Республикаһында ғына беҙҙәге ише ауылдарҙы күреп, йән тынысланды. Был, бәлки, трасса буйында ғына шулайҙыр, һәр хәлдә, пагодаға оҡшатып төҙөлгән матур ҡыйыҡлы йорттар, үҙенсәлекле йөҙлөктәр, төҙ, таҙа урамдар күңелгә ятты.\nТрасса буйындағы ҡайһы бер ауылдарҙың халҡы балыҡ, эрбет сәтләүеге, бәшмәк, еләк һатып аҡса эшләй (әйткәндәй, алма, груша юҡ тиерлек). Беҙҙе бәшмәк-еләк менән аптыратырлыҡ түгел, ә зәңгәр күк төҫөндәге эрбет сәтләүеген үҙебеҙ өсөн яңынан астыҡ: һөтлө сағында бигерәк хуш еҫле, йомшаҡ, тәмле, телеңде йоторлоҡ! Күп итеп йыйып, дуҫ-иштәргә, туғандарға алып ҡайтырға ниәтләгәйнек тә, юлда ул целлофан тоҡсайҙа ятып, күгәргән дә ҡуйған (оҙайлы ямғырҙар аҫтында ҡайттыҡ – авт.). Ауыҙ иттерергә яҙмаған...\nНимә-нимә, юлда ашамайынса булмай (Пруссия короле Фридрих Вильгельм I әйтмешләй, һуғыш һуғыш менән, ә төшкө аш йәҙүәл буйынса). Кафеларҙа хаҡтар төрлөсә. Уртаса алғанда, дүрт кешегә өсәр йөҙ һумға төшкө һәм киске ашты ашарға мөмкин, иртәнге аш ике йөҙгә барып баҫа. Һәр кафела тиерлек термосҡа бушлай ҡайнаған һыу тултырып алып була (ҡайһы берҙәрендә һәр литры өсөн ун-ун биш һум түләтәләр). Ябыға алмай йонсоған, диетала ултырған ҡатын-ҡыҙ өсөн идеаль вариант ул оҙайлы сәйәхәт.\nҡунаҡханалар ҡиммәт – койка-урын бер мең һумдан кәм түгел. 92-се маркалы бензиндың иң арзаны Омск өлкәһендәге Татарск менән Барабинск ҡалалары араһындағы АЗС-та – литры 21 һум 50 тин. Иң ҡиммәт бензин Байкал аръяғы крайында – 26 һум 80 тин.\nБар шундай ерҙәр...\nФорсат тейгәндә ҡайһы бер тарихи, ҡыҙыҡлы урындар хаҡында ла яҙып үтәйем. ҡурған өлкәһендә күлдәрҙең күплегенә хайран ҡалдыҡ – бер-береһенә терәлеп үк йәйрәгәндәр. Беҙ, таҙа һыулы йылға-күлдәр илендә үҫкән балалар, һыуҙы күргәс тә, үҙебеҙҙән юл саңын йыуып төшөрөргә ниәтләнек. Шатлана-шатлана, юлдан ситтәрәк туҡтап, тиҙ генә береһенә йүгерҙек. Барып еттек тигәндә генә күлдең сите шыр батҡаҡ икәнен абайланыҡ. Янына яҡын барырлыҡ түгел... Башҡаларында ла шул уҡ күренеш. ҡурған ере шуның менән хәтерҙә ҡалды.\nТөмән өлкәһендәге боронғо Себер ҡалаларының береһенә – Ишемгә Ермактың ҡоралдаштары 1687 йылда нигеҙ һалған, Коркин слободаһы тип аталған. Һуңынан Екатерина II уны ҡала итеп үҙгәрткән һәм яҡындағы Ишем йылғаһының исемен ҡуштырған («иш» һүҙенән). Ошо ҡалаға яҡын ғына биҫтәлә «Конек-горбунок»ты яҙған яҙыусы П. Ершов тыуған. Ишемдә төрмә урынлашҡан, шуға ла уның янында ҡуныу беҙгә хәүефле тойолдо, алыҫыраҡ китергә тырыштыҡ.\nҘур, матур, таҙа Омск ҡалаһы оҡшаны. ҡәлғәне 1716 йылда подполковник И. Бухольц етәкләгән экспедиция отряды нигеҙләгән. Петр I уларҙы Себергә яңы ҡәлғәләр төҙөр, ҡытай һәм Һиндостанға сауҙа юлдары асыр өсөн ебәргән. «Омь» гидронимы барабин татарҙары телендә «шым» тигәнде аңлата. Барабин татарҙары Татарск, Чаны, Каргат, Чулымда ла байтаҡ. Уларҙың теле ҡаҙан татарҙарыныҡынан айырыла.\nХалыҡ иҫәбе буйынса Мәскәү һәм Питерҙан һуң өсөнсө урында килгән Новосибирскиҙа ҡояш музейы бар! Әммә беҙ барғанда ул ябыҡ ине. Эре сәнәғәт үҙәгендә йыл һайын тиҫтәләгән фестиваль үтә тинеләр: «Аҡ тап» фантастика фестивале, «Идея!» реклама фестивале, «Покров көҙө» урыҫ музыкаһы фестивале һ. б. Урман паркында урынлашҡан зоопарк, опера һәм балет театры, «Барахолка» исемле баҙар Новосибирскиҙың ҡабатланмаҫ йөҙөн билдәләй, буғай. Ошо моңло төбәктән әллә күпме һәләтле йырсы, музыкант сығып, бөтә ер шары буйлап таралған. Сиркәүҙәр, дипломатик һәм консул вәкиллектәре лә туп-тулы.\nКемерово нимәһе менәндер Магнитогорск ҡалаһына тартым, тик таҙараҡ, йорттарына бысраҡ, саң ултырмаған. ҡаланың урынында элек ете ауыл булған, шуларҙың береһенең исеме (тәү күсеп килеүсе Кемеровтар һалған ауылдыҡы) тороп ҡалған. Березовский ҙа – өс ҡасаба ҡушылдығы. Был тарафтарҙа шахтерҙар йәшәгәне әллә ҡайҙан тойола.\nБоронғо Кийский ауылына, төп Мәскәү почта трактының бер пунктына, 1856 йылда ҡала статусы бирелгән һәм бер йылдан Александр II батшаның ҡатыны, императрица Мария Александровна хөрмәтенә Мариинск тип аталған. Был ҡала, алдан яҙыуымса, Себер лагерҙары ҡорбандары иҫтәлегенә төҙөлгән мемориалы менән билдәле.\nМәктәптә яҡшы уҡығандар Красноярск крайының Рәсәйҙең ҡап уртаһында урынлашҡанын белә. Айырата әйткәндә, илебеҙҙең географик үҙәге Эвенкияның Виви күле буйында. 2006 йылда Эвенкия һәм Таймыр (Долган-Ненец) автономиялы округтары ошо край составына инеп, ябай муниципаль райондарға әйләнде. Үкенесле хәл...\nАчинск бастругы 1641 йылда нигеҙләнгән (төркиҙәр ырыуына ҡараған ачи (асы) төркөмө ерҙәрендә урынлашҡанға шулай аталған). Ачинск бөтә Рәсәй кимәлендәге тарихи һәм мәҙәни әһәмиәткә эйә булған рәсми ҡалалар исемлегенә индерелгән. Ошо районда археологтар, эҙләнә торғас, кешелек тарихында иң боронғо тип табылған ай календарын соҡоп сығарған. Беҙҙең маршруттан алыҫыраҡ булмаһа, барып күрергә теләк бар ине...\nХакас халҡының этнографик бер төркөмө булған хаастар ерендә урынлашҡан Красноярск буталсығыраҡ урамдары, төрлө стилдәге архитектураһы менән һушты алды (хаас телендә «Хызыл чар» – ҡыҙыл яр). Красноярскиҙа танылған рус рәссамы Василий Суриков тыуған, уға арналған ике-өс музей бар. Ғөмүмән, край үҙәгендә музейҙар бихисап: урман музейы, аптека эше музейы, анатомия музейы һ.б., һ.б. Был ҡалала шулай уҡ СССР дәүләт премияһы лауреаты, яҙыусы Виктор Астафьев, Рәсәй Федерацияһы Геройы, министр Сергей Шойгу, яратҡан йырсым Дмитрий Хворостовский, рок-музыкант Вячеслав Бутусов кеүек билдәле шәхестәр тыуған. Ошондағы автобаҙарҙа Япония, Корея, ҡытай машиналарын арзан хаҡҡа һатып алырға мөмкин.\nИркут йылғаһы буйындағы Иркутск тәүге көндәренән үк ҡытай менән сауҙа итеү буйынса мөһим пункт ролен үтәгән – бөтә сауҙа каруандары ла ошонан үткән. Киләһе йылда ҡалаға 350 йыл тула, шуға әҙерлек эштәре башланған. Бында туристар бик күп – төрлө илдәрҙән йыл әйләнәһенә кешеләр ағымы туҡтамай. Айырыуса йәйен халыҡ иҫәбе бермә-бер арта – барыһы ла Байкалға атлыға.\n(Дауамы. Башы 21-се һанда).


Бал ҡорттарының күпләп ҡырылыуына талпан сәбәпсе булды\nБыл хаҡта беҙҙең телеканалға Башҡортостандың Умартасылыҡ һәм апитерапия ғилми-тикшереү үҙәге етәксеһе Әмир Ишемғолов хәбәр итте. "Яңылыҡтар"ҙың уҙған сығарылыштарында беҙ ҡайһы бер хужалыҡтарҙа нәҙекәйбилдәрҙең үлеме 90 процентҡа тиклем етеүе тураһында хәбәр иткәйнек. Лаборатор тикшереүҙәрҙән һуң, быға вирус сәбәпсе булған тигән имеш-мимеш инҡар ителде.\nНаил Нурғәлиев ҡортсолоҡ менән туҡһанынсы йылдарҙан шөғөлләнә. 15 баш күстән умарта һанын 450-гә еткергән. Әммә әлегә тиклем ул бал ҡорттарының был хәтле ҡырылыуын күргәне булмаған. Быйыл яҙ умарталарға ревизия үткәргәндән һуң тәүҙә 150 күстең, һуңғараҡ 285 ояның һәләк булыуын асыҡлаған. Юғалтыуҙар өс миллион тирәһе, Наил Нурғәлиев кәсебенә зыян килеү сәбәптәрен бер нисек тә аңлата алмай.\nБашҡортостандың ауыл хужалығы министрлығы белгестәре нәҙекәйбилдәрҙең күпләп ҡырылыу сәбәптәре күп тип иҫәпләй. Һауа шарттары ла йоғонто яһамай ҡалмай. Былтыр августа көндәр эҫе тороп инә ҡорт бала һалманы. Йәғни, күс яңырманы. Йомортҡаны нәҙекәйбилдәр 25 градус йылылыҡҡа тиклем генә һала. Икенсенән, эҫелә бал ҡорттары япраҡ балы ғына йыйырға мәжбүр. Уның да саманан тыш күп булыуы күс өсөн үлемесле, ти белгестәр. Шулай ҙа ниндәй генә сәбәптәр булмаһын лаборатор тикшереүҙәр үткәрмәйенсә сара ҡалмай, ти умартасылар. Өфө районы Шмидтов ауылында ҡырылған бал ҡорттары өлгөләре Башҡортостандың фәнни-тикшеренеү лабораторияһына махсус анализға тапшырылған. Һөҙөмтәләр оҙаҡ көттөрмәгән.\nБар бәлә ҡорт ҡарау ҡағиҙәләрен теүәл үтәмәүҙән сыҡҡан да инде ти белгестәр. Был бер ниндәй вирус ауырыуы булыуы ла мөмкин түгел. Ғөмүмән, республика буйынса умартасылыҡ өлкәһенә хәүеф янамай.\nРеспубликала 350 меңләп баш бал ҡорттары ғаиләһе иҫәпләнә. Уларҙың 86 проценты шәхси хужалыҡтарҙа, 10 проценты ауыл хужалығы предприятиеларында. Бал ҡорттарына янаған сиргә ҡаршы көрәште умартасылар үҙҙәре алып барырға бурыслы. Иң мөһиме лә инде улар урындағы - башҡорт бал ҡорттарына өҫтөнлөк бирһен ине тигән теләктә ҡала белгестәр.


Рөстәм Хәмитов етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы Францияла булды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы Францияла булды\n17:55, 19 апреля 2012 Иҡтисад\n16 һәм 17 апрелдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов етәкселегендәге республиканың рәсми делегацияһы Францияла булды.\nТөбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, По ҡалаһында Башҡортостан делегацияһы Turbomeca компанияһының (SAFRAN төркөмөнә инә) вертолет двигателдәрен етештереүсе заводында булды.\n«Франция белгестәре Башҡортостанда нефть эшкәртеү һәм машиналар эшләү өлкәләрендә ҡырҡ йылдан ашыу эшләй», тип билдәләне Рөстәм Хәмитов компания етәксеһе Оливье Анри менән осрашыу барышында.\n— Башҡортостанда наноструктуралы технологиялар мәктәбе үҫешкән, ул Францияның металл эшкәртеү һәм нанотехнологиялар мәктәбенә яҡын булған йүнәлештәр буйынса эшләнмәләр әҙерләй. Тел йәһәтенән дә ҡаршылыҡтар юҡ: Башҡортостандың ике университетында француз теле факультеттары бар, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика Президенты.\nTurbomeca компанияһы Берләштерелгән двигателдәр эшләү корпорацияһы, «Рәсәй вертолеттары» холдингы һәм Рәсәйҙең машиналар эшләү предприятиелары менән эшләргә теләй, тип билдәләне Оливье Анри.\nTurbomeca эксперттары фекеренсә, 15-20 йылдан һуң көнбайыш илдәре баҙарының күпселек өлөшөн Рәсәй вертолеттары биләйәсәк.\nРәсәйҙә «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Франция компанияһының партнеры булып тора.\nПарижда Рөстәм Хәмитов Франция Сенатында булды. Унда ул Париж сенаторы Ив Поззо ди Борго, төбәк сенаторҙары Жер Эмери де Монтескью һәм Сен-Маритим Патрис Желяр менән Рәсәй-Франция хеҙмәттәшлеге мәсьәләләре буйынса һөйләшеүҙәр үткәрҙе. Улар Башҡортостандың һәм Францияның эшлекле даирәләре араһында сәнәғәт производствоһы, ауыл хужалығы, һаулыҡ һаҡлау һәм фән өлкәләрендә бәйләнештәрҙе үҫтереү мөмкинлектәре хаҡында һөйләште.\nФранция менән Рәсәй араһында төбәктәр кимәлендә хеҙмәттәшлекте үҫтереү парламент-ара төркөмдөң төп бурыстарының береһе булып тора, тип билдәләне Франция Сенатының Франция-Рәсәй парламент-ара төркөмө башлығы Патрис Желяр.\nБашҡортостанды ул сеймал һәм минераль ресурстар буйынса Рәсәйҙең иң бай төбәктәренең береһе тип атаны.\n— Һеҙ Рәсәйҙә нефть продукттары етештереүсе иң эре төбәктәрҙең береһе булып тораһығыҙ, файҙалы ҡаҙылмалар сығараһығыҙ. Һеҙҙә шулай уҡ ауыл хужалығы, химия өлкәләре лә үҫешкән. Бынан тыш, һеҙ Рәсәйҙә автобустар етештереүсе иң ҙур компания булып тораһығыҙ, — тине Желяр әфәнде.\n— Башҡортостан Франция инвесторҙары менән берлектә ҙур проекттарҙы тормошҡа ашырырға әҙер. Беҙҙә пландар ҙур, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов.\nБашҡортостан Президенты Франция сенаторҙарын республикаға яуап визиты менән килергә саҡырҙы. Үҙ сиратында, Рөстәм Хәмитов 2012 йылдың декабрендә Франция Сенатында Башҡортостан тураһында доклад менән сығыш яһарға ризалыҡ белдерҙе.\nБашҡортостан делегацияһы шулай уҡ Франция предприятиелары хәрәкәте (MEDEF) етәкселеге менән осрашты. Осрашыуҙа бер нисә эре компания һәм корпорация (Alstom, CVP Conseil, GDF Suez, GEP AFTP) вәкилдәре ҡатнашты. Унда хеҙмәттәшлек итеү мәсьәләләре тикшерелде. Башҡортостан Республикаһына Франция эшҡыуарҙарының килеүе тураһында килешеүгә өлгәшелде.\nТеги: халыҡ-ара хеҙмәттәшлек,визиттар,бр президенты


Йырсы картиналарын-музейға - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостандың халыҡ артисы Фәрит Бикбулатовтың һүрәттәре Нестеров исемендәге художество музейында һаҡланасаҡ. Бөгөн картиналарҙы музейға тапшырыу тантанаһы үтте. Быға тиклем улар Аксаков йорт-музейында, халыҡ ижады үҙәгендә күрһәтелде. Башҡортостандың халыҡ артисы Фәрит Бикбулатов күптәрҙең яратҡан йырсыһы. Уның ижадына йәштәр ҙә, ололар ҙа ғашиҡ. Һуңғы йылдарҙа Фәрит Бикбулатов талантлы рәссам булараҡ та танылды. Ул күберәген Башҡортостан тәбиғәтен, тыуған яғы – Йылайыр районын картиналарында сағылдырған.Бөгөн Нестеров исемендәге художество музейына Фәрит Бикбулатовтың 4 һүрәте тапшырылды. Фәрит Бикбулатов 60 йәшендә һүрәт төшөрә башлай. Уның картиналарында тыуған илебеҙгә, тәбиғәтебеҙгә һөйөү сағыла һәм улар йырҙары кеүек яҡтылыҡ, яҡшылыҡ менән һуғарылған.Рәссам 100-гә яҡын һүрәт төшөргән. Уларҙың ҡайһы берҙәре әле тамамланмаған. Был эш менән артабан Фәрит Бикбулатовтың ҡыҙы шөғөлләнергә уйлай.Әле Фәрит Бикбулатовтың тыуған яғы – Йылайыр районында Башҡортостандың халыҡ артисының музейын асыу мәсьәләһе хәл ителә. Унда яратҡан йырсыбыҙҙың шәхси әйберҙәре, шул иҫәптән ҡалған һүрәттәре һаҡланасаҡ. Фәрит Бикбулатов оҙаҡ сирләгәндән һуң уҙған йылдың ноябрендә арабыҙҙан китте. Бөгөн уға 81 йәш тулған булыр ине.


Көньяҡ-көнсығыш башҡорттары төркөмөнә ҡараған ҡыпсаҡ ырыуының тарихы бик боронғо замандарға барып тоташа, ә яҙма сығанаҡтарҙа ошо этноним беҙҙең эраның VIII быуатынан да иртәрәк осрамай. Шул уҡ ваҡытта ҡыпсаҡ исеме аҫтында тарихҡа ингән этник берләшмә байтаҡ ҡына төрки халыҡтары этногенезында бик мөһим урын биләй: ошо ырыу кешеләренең хәҙерге вариҫтары башҡорт, ҡаҙаҡ, нуғай, ҡырғыҙ, ҡарағалпаҡ, үзбәк, алтай, ҡырым татарҙары составында ҙур урын биләй. Заманында Евразияла Иртыш йылғаһынан Дунайға тиклем йәйрәп ятҡан икһеҙ-сикһеҙ далалар иле Дәште-Ҡыпсаҡ (русса Дикое Поле йә иһә Поле Половецкое) исеме аҫтында билдәле була.\nУрта быуат ҡыпсаҡтарының ата-бабалары кем булған? Ошо ҡатмарлы һорауға объектив яуап табыу хәҙерге тарих белгестәре өсөн дә еңел түгел, ғилми әҙәбиәттә был мәсьәлә буйынса төрлө гипотезалар осрай.\nСовет тарихсыһы А.Н. Бернштам ҡыпсаҡ атамаһының боронғо ҡытай телендә цзюеше (кюеше) рәүешендә булыуын ҡытай авторы Сым Цяндың (б.э. тиклем II-I бб.) "Шицзи" ("Тарихи яҙмалар") әҫәренә таянып фаразлай. Ошо тарихсы беҙҙең эраға тиклем 209-174 йылдарҙа Хунну державаһы хакимы булған шаньюй Модэның ҡырғыҙҙар, динлиндар, синьлилар менән бер рәттән цзюеше ҡәбиләһен дә буйһондороуы хаҡында яҙа. Әммә абруйлы тарих белгестәренән һаналған С.Г. Кляшторный был фараздың фонетик яҡтан бер нисек тә дөрөҫләнә алмауын иҫбатланы.\nОҙаҡ ваҡыт дауамында ғәрәп авторы Ибн Хордадбехтың (IX быуат) "Китаб ал-масалик в-ал-мамалик" ("Юлдар һәм батшалыҡтар китабы") әҫәрендә ҡыпсаҡ (ғәрәпсәнән уҡылышы - хифшах) этнонимы тәү башлап иҫкә алына, тип иҫәпләнеп йөрөлдө. Был тарихсы VIII-IX быуаттарҙағы төрки мөхитендәге иң эре һәм абруйлы ҡәбиләләр исемлегенә туғыҙ уғыҙ, карлуҡ, ҡимаҡ, уғыҙ, чигиль, бәшәнәк, тюргеш, азкиш, ҡырғыҙ, ҡыпсаҡ халыҡтарын индергән, уларҙың иң ҙуры Туғыҙ уғыҙ иле, тип атала. Был Уйғыр (Туғыҙ уғыҙ) ҡағанаты (745-847 йй.) осорона тап килә.\nС.Г. Кляшторный боронғо төрки руник яҙмаларында ла ҡыпсаҡ атамаһы булыуына иғтибар итә. 1909 йылда фин лингвисы Густав Рамстед Монголияның Селенга йылғаһы буйындағы Шине Усу тигән урында Уйғыр ҡағанатын нигеҙләүсе Элетмиш Билге ҡағанға (747-759 йй.) арналған таш яҙмалар таба. Унда төрк ҡыпсаҡ илле йыл хакимлыҡ итте тигән яҙыу ҙа була. Ошо стелалағы яҙмала хәрефтәр быуаттар дауамында юйыла биргәс, ҡыпсаҡ һүҙенең "...бчак" тигән аҙаҡҡы дүрт хәрефе генә асыҡ күренгәнлектән, тәүҙә ошо мәғлүмәткә ышанмайыраҡ ҡарайҙар. Әммә 1974-1975 йылдарҙағы махсус экспедиция юйылған хәрефтәрҙән ҡалған эҙҙәрҙе тикшереп, стеланың дөрөҫ уҡылыуын раҫлай. Тимәк, II Көнсығыш Төрки ҡағанаты (681-744 йй.) заманында төрки ҡәбиләләре араһында ҡыпсаҡтар ҙа булып, улар дөйөм төрки союзына ингән. Был VII быуатта уҡ ҡыпсаҡтарҙың "turk budun" (будун - ҡәбиләләр союзы) исеме аҫтында хакимлыҡ итеүсе берләшмә составында булыуына бер дәлил булып тора. Әммә ошо берләшмәнең хәрби һәм сәйәси етәксеһе булған Күлтегинға (684-731 йй.) арналған боронғо руник ҡомартҡыла ҡыпсаҡ атамаһы иҫкә алынмай. Ә бына тәүге өс төрки хакимының кәңәшсеһе булған Тоньюкукҡа (646 - 724 йй.) арналған яҙмала "turk sir budun" һүҙҙәре теркәлгән, ул төрк һәм сир берләшмәһен аңлата.\nУл замандарҙа сирҙар, тип ниндәй ҡәбиләне атауҙары мөмкин һуң? Г.С. Кляшторный ошо хаҡта былай тип яҙа: "Төрк илендә өҫтөнлөк итеүсе ҡәбиләләр союздары хаҡындағы руник ҡомартҡыларҙағы мәғлүмәттәрҙе берләштереп ҡарайыҡ: төркиҙәрҙең үҙ ҡомартҡылары хакимлыҡ итеүсе ҡәбиләләр төркөмөн "төрктәр һәм сирҙар", ә Шине Усу ерендәге уйғыр (уғыҙ) ҡомартҡыһы - "төрктәр һәм кыбчактар", тип атай." Ошо сағыштырыу нигеҙендә билдәле ғалим был ҡомартҡыларҙа сир һәм ҡыпсаҡ исемдәре аҫтында бер үк ҡәбилә хаҡында һүҙ барыуын фараз итә. Был ҡараш тарихсыларға ҡыпсаҡтарҙың VII быуаттан да алдараҡ булған тарихын ентекләберәк өйрәнә алыу юлын асты.\nСир һәм ҡыпсаҡ этнонимдарының бер иш булыуын ошо һүҙҙәрҙең этимологияһы аша ла асыҡлап була. С.Г. Кляшторный сир исеме урынына ҡыпсаҡ атамаһын ҡулланыу боронғо магик инаныуҙар менән бәйле, тип иҫәпләй. Тәүге этноним менән аталған Сир ҡағанатының 646 йылда тар-мар ителеп, һәләкәткә осрауы артабан ошо исем урынына буш, уңышһыҙ, бәхетһеҙ халыҡ тигәнде аңлатҡан "кывчак/кыбчак" атамаһы ҡулланыла башлай, тип һығымта яһай ғалим (йәнәһе, яңы атама хәтәр-хәүеф менән бәйле булған элекке исемдән магик ҡотолоу әмәлен бирә). Әммә был версияға тәнҡит күҙлегенән ҡараған тикшеренеүселәр ҙә бар. Заманында һуғышсанлығы һәм ғәйрәтле булыуы менән дан алған ҡәүем вариҫтарының бындай күрәләтә меҫкенлеккә төшөүенә ышаныуы ҡыйын. Тарихсы Ю.А. Зуев ошондай һығымтаның дәлилһеҙ булыуын күрһәтеп, билдәле лингвист-тюрколог А.Н. Кононовтың фекерен иғтибарға ала. Уныңса, "куман, ҡыпсаҡ һәм ҡумыҡ (генетик яҡтан бер-береһенә яҡын туғандаш берләшмәләр) этнонимдары бер тамыр һүҙҙән (qub) башланып, ошо тамырҙың фонетик-морфологик үҫешенең айырым формалары булып тора." Икенсе бер билдәле төрки телдәре белгесе В.А Гордлевский бына нисек яҙа: "Шулай ҙа "половцы" тигәнебеҙ, боронғо мосолман тарихсылары аңлағанса, "ҡыпсаҡ" һүҙенең тәржемәһе түгелме, ә "поле Половецкое" - "Дешт-и-Кыпчак" (ҡыпсаҡ ялан-далаһы) тигән урта быуаттарҙағы географик терминға тура килмәйме ни?" Ысынлап та, "половцы" һүҙе рус телендәге "половый" һүҙенән яһалған, ул аҡһыл, аҡһыл-һары тигән мәғәнәлә ҡулланылған. Ә төрки телдәрендәге quba һүҙе лә шул уҡ аҡһыл, һары, һорғолт көрән төҫтө белдерә. Әйткәндәй, телебеҙҙә ҡоба һыйыр, ҡоба тал, ҡоба туры айғыр кеүек боронғо һүҙҙәр һаҡланып ҡалған. Тимәк, ҡыпсаҡ ырыуы вәкилдәренең төҫ-башы башҡа дала кешеләренекенән айырылып тороп, "ҡобчаҡ-ҡыбсаҡ" уларҙың үҙ атамаһы булмаған, ул экзоним - башҡалар биргән исем сифатында ҡулланылған.\nСирҙар хаҡында Рим империяһы заманында йәшәгән эллин авторҙары ла билдәле бер мәғлүмәт ҡалдырған. Астроном, математик һәм географ Клавдий Птолемей (II б.) төҙөгән картала Алыҫ Көнсығышта, Sina (Ҡытай) иленән төньяҡ-көнбайыштараҡ Serica тип исемләнгән ил дә күрһәтелгән. Ә унан да алдараҡ, Рим авторы Оло Плиний (I б.) яҙып ҡалдырған мәғлүмәттәргә ярашлы, император Клавдий дәүерендә (51-54 йй.) Римға Taprobana (Цейлон) илселәре килә, улар Эмод (Гималай) тауҙары артындағы илдә сер исемле халыҡ йәшәүе, уларҙың оҙон буйлы, ерән сәсле, зәңгәр күҙле булыуы хаҡында һөйләй. Тарихсы һәм географ Страбон (б.э. тиклем 63 й.-б.э. 24 й.) Грек-Бактрия батшалығы Евтидем I етәкселек иткәндә (б.э. тиклем 235-200 йй.) үҙенең сиктәрен сер һәм фрин ерҙәренә тиклем киңәйтеүе хаҡында яҙа. Тимәк, сер исемле ҡәүем беҙҙең эраға тиклем III быуатта уҡ Бактриянан (Төньяҡ Афғанстан) көнсығыштараҡ ятҡан ерҙәрҙә (хәҙерге Көнсығыш Төркөстан - Синьцзян территорияһы) көн иткән була. Географияла был ерҙәр Тарим бассейны тип атала, уның аша Ҡытайҙан Көнбайыш илдәренә алып барған Бөйөк ебәк юлы үтә. Күрәһең, заманында сер ҡәбиләһе ебәк менән һатыу иткәндер, юғиһә римлеләр ебәкте серикум, тип атамаҫ ине. Тарихсы Дж. О. Томсон серҙар тураһында бына нисек яҙа: "Әммә хәҙер Тарим бассейнында ҡасандыр арий телендә һөйләшкән, арий сығышлы халыҡ йәшәгәнлеге асыҡланды. Хәҙер унда төркисә һөйләшәләр, шулай ҙа урындағы халыҡ араһында һаман да европеоид тибындағылар осрай." Тимәк, сер йә иһә сир атамаһының тәү мәғәнәһе һорғолт, ерән мәғәнәләрен аңлатыуы мөмкин. Ошо этноним сары, соро тигән төрки һүҙҙәренә лә тамырҙаш. Шулай итеп, сер, сир һәм ҡыпсаҡ атамаларының да мәғәнәләш булып, бер үк халыҡтың ике төрлө исемен белдереүенә шик ҡалмай.


Яңы йылға ҡаргиҙәр! Башҡортостан юлдаш телевидениеһы тамашасыһына ҡаргиҙәр отоу мөмкинлеге бирә\nУйын ҡағиҙәләре ябай. «Сәләм» һәм «Яңылыҡтар» программаларында көн һайын төрлө темаларға ҡағылышлы 4 һорау бирелә. Улар мәҡәл һәм әйтемдәрҙән алып телеканал тарихы, тапшырыуҙарҙың эстәлеге тураһында ла булыуы мөмкин. Ә хәҙер иғтибарығыҙға бөгөнгө һорауҙы тәҡдим итәбеҙ .\n«Башҡорт йыры - 2014» республика йыр бәйгеһендә быйыл кем Гран-при яуланы ?\nЯуапты tv-rb.ru сайтына инеп яҙып ҡалдырыу шарт. Әгәр ҙә һеҙ беренсе булып дөрөҫ яуап бирһәгеҙ , ул саҡта ҡышҡы техника хужаһы булыу ихтималлағы арта. Дөрөҫ яуаптар күберәк булған һайын, еңеү ҙә яҡыная. Бәйгегә йомғаҡ көн һайын төнгө 10-сы һәм 11-се яртылағы яңылыҡтар программаһында яһала.\nҠаргиҙәр еңеүсеһе Башҡортостан юлдаш каналында 29-сы декабарҙә «Сәләм» программаһында билдәләнә. Финалға сығыусыларҙы ла бүләк көтә. Ваҡытты бушҡа үткәрмәгеҙ. Бәхеттегеҙҙе һынағыҙ. Бәлки, тап һеҙ Яңы 2015-се йылды яратҡан телеканалығыҙҙан алған ҡаргиҙәрҙә ҡаршыларһығыҙ.


Мәңгелек хәтер | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nМисирев йәки Мисарев – фамилияның бер хәрефе дөрөҫ яҙылмаған өсөн Бөйөк Ватан һуғышы ветераны хәбәрһеҙ юғалғандар исемлегендә йөрөй. Бер туған ағалары уны оҙаҡ йылдар эҙләй, һуңынан был эште уларҙың балалары дауам итә һәм 2015 йылда һалдаттың ерләнгән ҡәберенә барып ҡайталар. Мисиревтар ғаиләһе өсөн Өфөнөң 53-сө мәктәбендәге музей иҫтәлекле урындарҙың береһе. Тап ошо белем усағында улар олаталарына арналған даими күргәҙмә ойоштора. Самолеттар моделе, летчиктарҙың шәхси әйберҙәре, летчиктарҙың фотоһүрәттәре – был ҡомартҡыларҙы Башҡортостандың авиация ветерандары советы рәйестәше Анатолий Мисирев туплаған.\nБөйөк Ватан һуғышы осоронда тап ошо мәктәптә мотор эшләү заводының цехы урынлашҡан булған. Мисиревтар ғаиләһе лә бай тарихлы белем усағын тамамлай. Уларҙың атаһы Бөйөк Ватан һуғышынан тыуған яғына иҫән-һау әйләнеп ҡайтҡас, Бүздәк районы Ғафури ауылынан ғаиләһе менән Максимовкала төпләнә. Мисиревтар ғаиләһе өсөн Бөйөк Ватан һуғышы әле булһа тамамланмаға тиергә мөмкин. Улар аталарының хәбәрһеҙ юғалған ҡустыһы — Василий Тимофеевич Мисаревты эҙләй.Тик 1983 йылда ғына хәбәрһеҙ юғалған Василий Мисарев хаҡында Бүздәк районы Ғафури ауылына үлеү тураһындағы ҡағыҙ килгән. Ҡара ҡағыҙҙа фамилияның бер хәрефе дөрөҫ яҙылмаған була, шуға күрә төбәлгән адрес буйынса хәбәр барып етмәй.Эҙләнеүҙәр оҙаҡҡа һуҙыла. Анатолий Мисирев атаһының васыятын үтәй. 2015 йылда атаһының ҡустыһы ерләнгән ҡәбергә барып ҡайта. Үҙәк архив мәғлүмәттәре буйынса,\nВасилий Мисарев 1939 йылда Алыҫ Көнсығышта әрмегә алына, Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, 217-се уҡсылар дивизияһы составындағы 755-се уҡсылар полкында кесе сержант булып хеҙмәт иткән. Полк консығыштан көнбайышҡа юлланған. Василий Мисарев Белоруссия ерендә һәләк булған.Анатолий Мисирев үҙ сиратында бабаһының исемен тергеҙеүҙә күп көс һала. Хәҙер Василий Мисаревтың исем –шәрифтәре уның тыуған яғы Бүздәк районында ҡуйылған стеллала теркәлгән. Тыуған ауылына әйләнеп ҡайтмаған һалдат хаҡында уның яҡташтары, йәш быуынға бәйән итә.217-се уҡсылар дивизияһының 755-се полкы һалдаты хәтирәләре 53-сө дөйөм белем биреү мәктәбе музейында Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары ҡомартҡылары менән бергә һаҡланасаҡ. Олаталарының ҡаһарманлығы хаҡында йәш быуын мотлаҡ белергә тейеш, ти Мисиревтар ғаиләһе.


Үҫтем — Башҡорт Википедияһы\n54°59′47″ с. ш. 53°43′25″ в. д.HGЯO\n↘179 кеше (2010)\n80 207 825 003\n80 607 425 111\nҮҫтем (рус. Устюмово) — Башҡортостан Республикаһының Баҡалы районындағы ауыл. Ҡамышлытамаҡ ауыл Советы биләмәһенә ҡарай. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 179 кеше булған. Почта индексы — 452661, ОКАТО коды — 80207825003.\nАуыл Советы үҙәгенә тиклем (Ҡамышлытамаҡ): 9 км\nҮҫтем ауылы Сөн ҡушылдығы Суҡай йылғаһы буйында, район үҙәге Баҡалы ауылынан 30 километр көньяҡта һәм Туймазы тимер юл станцияһынан 50 километр төньяҡта урынлашҡан.\nҮҫтем ауылына Бәләбәй өйәҙе Ҡырғыҙ улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған. 1786 йылдан Үҫтем ауылы тураһында тәүге мәғлүмәт билдәле.\n1859 йылға тиклем керҙәшлек килешеүе буйынса ауылға типтәрҙәр ҡатламы индерелгән.\n1865 йылда 48 хужалыҡта 265 кеше йәшәгән.\nМалсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, 2 һыу тирмәне булған.\n1906 йылда мәсет, һыу тирмәне, бакалея кибете, запас иген һаҡлау мөгәзәйе булған.\nҮҫтем ауылында ҡырғыҙ ырыуы башҡорттары тоҡомдары йәшәй.\n1906 йыл 545\n1920 йыл 26 август 523\n1939 йыл 17 ғинуар 555\n1959 йыл 15 ғинуар 357\n1989 йыл 12 ғинуар 220\n2002 йыл 9 октябрь 190\n2010 йыл 14 октябрь 179 81 98 45,3 54,7\nҮҫтем ауылында Ҡамышлытамаҡ урта мәктәбе филиалы — башланғыс мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты бар.\nНурҡаев Талип Латип улы (09.03.1925 — 24.09.1997) — нефтсе, 1951—1985 йылдарҙа «Туймазынефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы операторы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. Башҡорт АССР-ының 9-сы саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Советтар Союзы Геройы (1944), РСФСР-ҙың атҡаҙанған нефть һәм газ сәнәғәте хеҙмәткәре (1985), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған (1975), СССР-ҙың почётлы нефтсеһе. СССР-ҙың дәүләт премияһы лауреаты (1979). Октябрьский ҡалаһының почётлы гражданы. 1948 йылдан ВКП(б) ағзаһы. Баҡалы районы Үҫтем ауылында тыуған.\nМәрҙәнов Зиннур Шәйхулла улы (10.10.1944), дәүләт эшмәкәре, эске эштәр органдары ветераны. 1993—2009 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Сит ил эштәре министрлығының Башҡортостан Республикаһындағы вәкиллеге етәксеһе. Милиция полковнигы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы. Баҡалы районының почётлы гражданы. Баҡалы районы Үҫтем ауылында тыуған..\nТалип Нурҡаев урамы (рус. Талипа Нуркаева (улица)\nТарихи ҡомартҡылар: * Ҡамышлытамаҡ ауыл Советы биләмәһендә Ҡамышлытамаҡ боронғо ҡәберлеге табылған.\nҮҫтем // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nСайт Шежере. Деревня: Устюмово (рус.)\nКарта д. Устюмово. Улицы\n↑ Үҫтем // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ ОНИ СТОЯЛИ У ИСТОКОВ СОЗДАНИЯ ЗЕМЛЯЧЕСТВА: МАРДАНОВ ЗИННУР ШАЙХУЛЛИНОВИЧ\n↑ Карта д. Устюмово. Улицы\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Үҫтем&oldid=1135415 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:43 15 май 2022 үҙгәртелгән.


Өфөлә бер ир бәлиғ булмаған ҡыҙҙы көсләргә маташҡан // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nӨфөлә бер ир бәлиғ булмаған ҡыҙҙы көсләргә маташҡан\n15:23, 23 января 2018 Хәл-ваҡиғалар\nӨфөлә бер ир бәлиғ булмаған ҡыҙҙы көсләргә маташҡан Фото: автор\nӨФӨ, 2018 йыл, 23 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nӨфөнөң Калинин районы суды Ҡаҙағстан Республикаһының 38 йәшлек вәкилен 12 йыл да алты айға ҡаты режимлы холоҡ төҙәтеү колонияһына оҙатты. Ул «14 йәше тулмаған баланы көсләргә маташыу» статьяһы буйынса ғәйепле тип танылды.\nКалинин районы прокуратураһының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, уҙған йылдың ғинуар айында таныштарында ҡунаҡта булған саҡта иҫерек ир йорт хужаларының бәлиғ булмаған туғанын көсләргә уйлай. Ниндәйҙер һылтау табып, ул ҡунаҡтарҙы фатирҙан сығарып ебәрә һәм ҡыҙыҡай менән өйҙә яңғыҙы тороп ҡала. Енәйәтсе уны көсләргә маташа, ләкин ҡыҙыҡай, ҡаты ҡаршылыҡ күрһәтеп, тышҡа сығып йүгерә. Уны саңғы шыуып ҡайтып килгән ир күреп ҡала, ҡыҙға тынысланырға ярҙам итә һәм полиция саҡырта.\nХөкөм ителеүсе үҙенең ғәйебен таныманы.\nТеги: суд, көсләргә маташыу


Һабантуй ҡайғыһы юғалды\nРайон хакимиәтендә эшләгәндәрҙең 60%-ы вакцинация үткән - был юғары күрһәткес тинеләр беҙҙә. Күмертау ҡала хакимиәтендә 75 хеҙмәтҡәрҙең 12-һе генә укол һалдырған. Министр урынбаҫары асыулы, үҙегеҙ ҙә һалдырмағас, башҡаларҙан нимә көтәһегеҙ?\nКүмертауға бөгөн Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары булды. Республиканың көнъяҡ зонаһынан барлыҡ түрәләр йыйылды, һүҙ бер - коронавирусҡа ҡаршы вакцина яһау бик һүлпән бара, тимәк, беҙ насар эшләйбеҙ. Башҡортостанда вакцина яһатҡандар һаны 8% самаһы ғына, илдә - 15%.\nФольклориада буламы-юҡмы, Worldskills Russia яҙмышы ла әлегә билдәһеҙ. Мәскәү менән Питер ябылды, уларҙағы хәл беҙгә август-сентябрҙә килеп етә тип көтәбеҙ, тине табип. Ниндәйҙер ҡала-районда сир аҙа икән, был районды тулыһынса ябасаҡбыҙ. Бер кемгә бер ҡайҙа сыҡмай ултырасаҡ, ашарға ғына ташып торорбоҙ. Тиҙҙән кафеларҙың ябылыуы ихтимал.\nХәлдәр әлегә ошолай. Урынбаҫарҙы тыңлағандан һуң, һабантуй ҡайғыһы ла юғалды ла ҡуйҙы.\nФотола: Күмертауҙың үҙәгендә бөгөн, автобусҡа инеп, вакцина һалдырырға тиҫтәләгән кеше килде.


Төҙөлөш кампанияһына штраф һалынған\nПрокуратура тикшереүенән һуң Сибайҙа бер төҙөлөш кампанияһы рөхсәтһеҙ биләп алған ер участкаһын бушатырға мәжбүр булған.\nСибай ҡала прокуратураһы граждандарҙың ер законын боҙоу осрағы тураһындағы аноним мөрәжәғәте буйынса тикшереү үткәрҙе. Ҡаланың Бүләков урамында күп ҡатлы йорт һалыусы «МеталСтройИнвест» төҙөлөш кампанияһы төҙөлөшкә яҡын участканы рөхсәтһеҙ кәртәләп алып, унда төҙөлөш сүп-сарын түккән. Шулай итеп, был кампания күрше йорттоң 480 квадрат метрҙан ашыу биләмәһен рөхсәтһеҙ тартып алған һәм бында йәшәүселәрҙең хоҡуҡтарын боҙған.\nБыл факт буйынса ҡала прокуратураһы РФ Административ хоҡуҡ боҙоуҙар кодексының 7.1-се статьяһына ярашлы (ер участкаһын рөхсәтһеҙ ҡулланыу), ойошма етәксеһенә ҡарата административ эш ҡуҙғатылды. Уның һөҙөмтәһе буйынса етәксегә 20 мең һумлыҡ штраф һалынды.\nПрокуратура тикшереүенән һуң боҙоҡлоҡтар төҙәтелде, рөхсәтһеҙ алынған биләмә ҡайтарылды.


Башҡортостан — картуф етештереү буйынса алдынғы төбәктәр иҫәбендә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан — картуф етештереү буйынса алдынғы төбәктәр иҫәбендә\n16:41, 24 декабря 2013 Иҡтисад\nРосстат мәғлүмәттәренә ярашлы, 2013 йылда илдең бөтә категория хужалыҡтарында 2,1 миллион гектар майҙанда картуф ултыртылған. РФ субъекттарының агросәнәғәт комплексы идаралығы органы мәғлүмәттәренә ярашлы, бөтә категория хужалыҡтарҙа 30,5 миллион тонна картуф ҡаҙып алынған.\nБашҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы сайтында хәбәр ителеүенсә, был былтырғы кимәлдән өс процентҡа күберәк һәм 2013-2020 йылдарға ауыл хужалығын үҫтереү Дәүләт программаһының маҡсатлы йыллыҡ индикаторын үтәүгә тап килә.\n2013 йылда картуф үҫтереүсе лидерҙар иҫәбендә – Воронеж өлкәһе, бында 1,7 миллион тонна йыйып алынған, Татарстан — 1,3 млн, Красноярский крайы — 1,2 млн, Башҡортостан — 1,1 млн. Иң яҡшы бишәү исемлеген Брянск өлкәһе тулыландыра, уның аграрийҙары 1 миллион тонна «икенсе икмәк» ҡаҙып алған.\nБыйыл вегетация һәм уңыш йыйыу мәлендә тәбиғәт-климат шарттары уңайһыҙ булыуға ҡарамаҫтан, яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса тотош ил буйынса гектарынан 140 центнерҙан ашыу уртаса уңыш алынған, был 2012 йыл кимәленән өс-дүрт процентҡа юғарыраҡ. Бер йыл элек картуфтың һәр гектарынан уртаса 134,4 центнер уңыш алынғайны.\nҮҙәк федераль округта тулайым картуф йыйыу 9,3 миллион тонна тәшкил итте, йәғни дөйөм Рәсәй күрһәткесенең 30,5 проценты. Волга буйы федераль округында был күрһәткес 7,8 миллион тоннаға (25,6 процент), Себерҙә – 5,5 млн (18 процент), Уралда – 2,4 млн (7,9 процент), Көньяҡта — 1,7 млн (5,6 процент), Төньяҡ Кавказда — 1,4 млн (4,6 процент), Төньяҡ-Көнбайышта — 1,4 млн (4,6 процент), Алыҫ Көнсығышта — 1 миллионға (3,2 процен) тиң.\nБелгестәр билдәләүенсә, был культураны эшкәртеүҙә сифатлы орлоҡ материалдары менән заманса технологиялар, юғары етештереүсәнле техника, химиялаштырыу сараларын ҡулланыу аграрийҙарға картуф етештереү күрһәткестәрен арттырырға мөмкинселек бирҙе.\n2014 йылда картуфҡа бүленгән майҙанды Рәсәйҙә 2,2 миллион гектарға, йәғни 104, 8 процентҡа тиклем арттырыу планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр РФ Ауыл хужалығы министрлығының үҫемлектәрҙе химиялаштырыу һәм һаҡлау департаментынан.


Өфөлә тарихи шәхестәр иҫтәлегенә яңы музейҙар асыла\n9 Сентябрь , 16:25\nӨфөлә Онотолған исемдәр музейы барлыҡҡа килеүе ихтимал. Әлегә ошо проект хаҡында фекер алышыу бара. Баш ҡала үҙәгендә ҡыҙыҡлы музейҙар була алырҙай өс муниципаль бина бар. Был турала кисә тура бәйләнеш барышында Радий Хәбиров белдерҙе. Онотолған исемдәрҙе халыҡҡа кире ҡайтарырға кәрәк, кешеләр уларҙы иҫләргә, хөрмәт итергә тейеш, тип билдәләне ул.\nБашҡортостан Башлығы дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, башҡорт хәрәкәте етәкселәренең береһе, Башҡорт АССР-ның Халыҡ комиссарҙары советы рәйесе Муллайән Халиҡовтың шәхесен төрлө яҡлап өйрәнеү кәрәклеге тураһында белдерҙе.\n«Альбанов музейын эшләнек. Икенсеһен, был хаҡта иғлан иттек инде, Шаляпин музейын асырға теләйбеҙ. Ә өсөнсө бинаны әлегә «Онотолған исемдәр музейы» тип атарға тәҡдим итәм. Кәрим Хәкимов — бөйөк дипломат, Сәғүд Ғәрәбстаны короленең дуҫы. Репрессияланған, атып үлтерелгән, һөҙөмтәлә оҙаҡ йылдар дипломатик мөнәсәбәттәр булмаған. Ул беҙҙә тыуып үҫкән, уның хаҡында бөтәһе лә белмәй. Сираттағы исем — Муллайән Халиҡов тураһында архивтан ентекле мәғлүмәттәр тупларға теләйбеҙ. Уның дәүләт эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә Башҡортостандың хәҙерге сиктәре бар».\nКүмәк көс һәм президент Владимир Путин ярҙамы менән легендар генерал Миңлеғәле Шайморатовҡа Рәсәй Геройы исеме бирелде.\n«Иң мөһиме, Шайморатов халыҡ хәтерендә ныҡлы урын алған. Ләкин беҙҙең Таһир Күсимов та, башҡалар ҙа бар. Беҙҙең дөйөм бурыс — онотолған исемдәрҙе хәтерләһендәр һәм хөрмәтләһендәр өсөн барыһын да эшләү», — тип өҫтәне республика етәксеһе.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - НИШЛӘҮЕҢ БЫЛ, САРАМ, ЙӘНКИҪӘК! - 2021 - Мәҡәләләр\nӨҫтәлдә ятҡан һүрәткә бер генә ҡарап алды ла, ҡарт үҙенең һүҙен дауам итте.\n- Был фатир миңә мираҫ буйынса бирелде. Әсәйем Өфөнөкө. Ә атайымдарҙың ғаиләһен Ватан һуғышы башланғас, СССР-ҙың көнбайышынан күсергәндәр. Дөрөҫөрәге, хәрби завод эшселәре менән ҡуша эвакуациялана. Минең атай, ул саҡта үҫмер бала, шунда ата-әсәһе менән шул заводта эшләгән. Һуғыш бөткәс, әсәйем менән таныша, шуның һөҙөмтәһе булып мин, Аркадий атлы вирус, донъяға тыуам да инде, - ҡарт кет-кет көлдө. Яңы тәмәке алып тоҡандырҙы. - Мин үҫкән йылдар ҙа еңел түгел ине. Ниндәй генә бандиттарҙы, кеше талаусыларҙы күрергә тура килмәне. Урам мине күп нәмәгә өйрәтте. Эйе... - Ҡарт, бирелеп, тамаҡ өсөн көрәш, урам өсөн көрәш тураһында һөйләй.\n- Атайҙар фронттан әйләнеп ҡайтманы, етем ир балалар күп. Әсәләре көнө буйы эштә, балалар уларға буйһонмай, урам балалары булып үҫә. Шундай хәтәр заман ине. Үҫтек! Әсәйем: "Аркаша, башың төрмәлә серейәсәк бит!"- тип әрләй торғайны, - Трофимыч һерелдәп тауыш-тынһыҙ көлдө. Шунан ҡапыл етди төҫ алды. - Бындай кеше Черниковкала юҡ, - тине фотоға ымлап.\n- Юҡ? - ышанмаған төҫлө Сара ҡабатлап һораны. - Ганс тураһында, ысынлап та, ишеткәнегеҙ юҡмы?\n- Га-а-анс, - тип һуҙҙы ҡарт. - Заманында был тирәлә Ганс та, Франц та йәшәнеләр. Ниндәй генә халыҡ күсеп килмәне беҙҙең Өфөгә. Үҙ иркенән бигерәк, мәжбүри рәүештә! Немецтары ла булды, поляктары ла. Аҙаҡ үҙҙәренә ҡайтып киттеләр. Хәйер, мин белгәндәре өлкән йәштә ине. Хәҙер яҡты донъяла юҡтарҙыр.\n- Бөгөн дә бер Ганс бар. Ганс Гасанович.\n- Гасанович? - тип ҡабатланы Трофимыч. - Баштуҡ шулай тип әйтергә ине. Нимә, бурысың бармы әллә уға?\nСараның ауыҙы асылып китте. Нишләп Аркадий Трофимыч ҡапыл ғына улай тип һорай ҡуйҙы? Ҡатын өндәшмәй генә баш сайҡаны.\n- Был фотола ул түгел, - тине хәҙер ҡарт ҡоро тауыш менән. - Бүтән һорауың юҡмы? Хушлашабыҙмы?\n- Зинһар өсөн... - Сараның тауышы ҡалтырап сыҡты. - Һөйләгеҙ, ниндәй кеше ул? Мин эҙләгән кешеме, юҡмы, асыҡларға ярҙам итегеҙ.\n- Гасанович яҡын дуҫтарымдың береһен төрмәгә ултыртты. Аҡса махинацияһы. Архзащита, имеш! Кем һин?\n- Мин дә шул аҡса менән бәйле... Бер танышым уға ныҡ ышана. Интернет аша танышҡандар. Миңә Гасанович тураһында нығыраҡ белергә ине. Ул ҡайҙа йәшәй?\n- Ҡайҙа? Уныһын белмәйем. Кешеләрҙең ҡайҙа йәшәгәндәре менән ҡыҙыҡһынмайым. Бына хәҙер һинең менән танышмын. Тик ҡайҙа йәшәүең миңә кәрәкмәй. Әйттем бит фото уныҡы түгел, - тине ҡарт һәм ҡапыл тумбочка өҫтөндә ултырған араҡыға эйелде. - Архяҡлаусы, минең тәҡдимгә нисек ҡарайһың? Әйҙә, һуғайыҡ! Аркаша йырлар, теләһәң, һин дә ҡушылырһың.\nҠарт нимәлер белә, тик әйтеп бөтөрмәй. Ә Сара үҙһүҙлеләрҙең береһе, алдына алғанын эшләмәйенсә ҡуймаясаҡ. Нисек тә Трофимычтың телен асырға кәрәк. Ул баш ҡаҡты.\n- Мин ҡаршы түгел, Аркадий Трофимыч.\nАш бүлмәһенә инеп ултырғас, ҡарт йәнләнде. Ғолт-ғолт тейешлеһен йотҡас, йәнә үҙе тураһында һөйләргә тотондо.\n- Мин үҙем урлашҡан өсөн ике тапҡыр ғына ултырып сыҡтым. Йылғыр инем мин! Ә иптәштәрем бер нисә тапҡыр ҡаптылар. Шул... Бик һирәктәре генә әйләнеп ҡайта алды. Улар ҙа хәҙер теге донъяла. Төрмәнән ҡайтҡас, әле бер талай бандиттарҙан ҡасып йөрөргә лә тура килде, һаман иҫәнмен, - ҡарт тешһеҙ ауыҙын асып көлдө. - Тәк, һине Ганс ҡыҙыҡһындыра, ә? Этем белә, һин эҙләгән Гансмы икән ул? Үҙеңде архяҡлаусы тип таныштырыуың оҡшаны, һе-һе-һе... Һин араҡы менән сауҙа итмәйһеңме? Улай булғас, ни бысағыма һиңә Гасанович, йәғни Ганс?\nҠарт иҫерҙе шикелле. Булманы былай булғас, тип, Сара урынынан торҙо.\n- Туҡта, мин бит джентельмен, ихатаға тиклем оҙатып ҡуяйым.\n- Юҡ-юҡ, аяғығыҙҙа саҡ баҫып тораһығыҙ.\n-Улай булғас, миңә мотлаҡ саф һауаға сығып әйләнеү кәрәк, - тип Трофимыч ҡулына таяғын алды. Эйәртенешеп урамға сыҡтылар.\n- Мин Гасановичтың ҡайҙа торғанын белмәйем, ә ҡатындары күп икәнен беләм. Бисә-сәсә менән шаярырға ярата, - ҡарт кет-кет көлдө. - Аҡсалыларын бигерәк тә. Тағы ла эшләгән урынын беләм, - Трофимыч ҡаршылағы иҫке йортҡа ымланы. - Бына ошонда. Ярым емерек йортта нимә бар икән тип аптырайһыңдыр. Аҫта - подвалда ҙур цех эшләй.\nСараның ҡолағы ҡарп итеп ҡалды.\n- Ниндәй цех?\n- Иҫерткес етештерәләр. Араҡы. Легаль түгел, әлбиттә, - ҡарт көлөмһөрәне. - Ләкин өҙлөкмәй эшләп ултырғас, уны ҡайҙалыр ҡыйыҡлаусылар ҙа бар, һе-һе-һе... Ҡыҫылып йөрөмә, архяҡлаусы, аңланыңмы? Ганс Гасанович - цех хужаһының уң ҡулы. Ҡарауылсы. Хужаһы кем, белмәйем. Хәйер, белһәм дә, әйтмәйем. Әгәр ҙә һине цех ҡыҙыҡһындыра икән, өмөтөңдө өҙ. Унда анһат ҡына инеп булмай. Пароль кәрәк.\nСараның цехта эше юҡ. Уға Ганс тураһындағы дөрөҫлөктө белергә кәрәк.\n- Элек мин дә иркен инеп йөрөй торғайным. Хәҙер урап үтәм. Күптән булғаным юҡ. Хатта ул саҡтағы паролен дә хәтерләйем. Балыҡсы өйҙәме?\n"Тағы мәғәнәһеҙ хәбәр һөйләй башланы..." Сараның ҡыҙыҡһыныуы һүрелде. Ул хушлашты ла машинаһына ыңғайланы.\n- Архяҡлаусы, туҡта! - Сара боролоп ҡараны. Трофимыч уға кире кил, тип ҡул болғаны. Теләмәһә лә, Сара ҡарт яғына атланы. Трофимыч хәйләкәр йылмайҙы. - Мин һине тегеләй ҙә, былай ҙа һынап ҡараным. Кем икәнеңде барыбер төшөнә алманым. Йә, ярай. Миңә ул мөһим дә түгел. Киттек!\n- Цехты күрһәтәм. Ганс менән тикторғандан барып таныша алмаҫһың. Ә мин һиңә ярҙам итәм.\nСара йәнә ҡарттың һүҙен йыҡманы, артынан эйәрҙе.\n"Мең ыуаҡ-төйәк" тип аталған магазин тапҡырына килеп еттеләр. Эстә уң яҡҡа бәләкәй генә коридор. Шул яҡҡа боролдолар ҙа, аҫҡа подвалға төштөләр һәм тимер ишек ҡаршыһында туҡтанылар. Трофимыч төймәгә баҫты. Ишек башындағы быяла уйым яҡтырҙы, тауыш ишетелде.\n- Электрик бармы?\n"Пароль", тип уйланы Сара. Ишек үҙенән-үҙе асылып китте. Саҡырылмаған ҡунаҡтар эскә үтте. Унда Трофимычты ерән мыйыҡлы бер ир ҡаршы алды.\n- Трофимыч, күптән булғаның юҡ ине. Ниндәй елдәр ташланы?\n- Шулай, Артур. Килеп сыҡтым. Бына өс туғаным ҡазаға юлыҡты. Бизнесы янды. Уның клиентураһы бар. Шуға ике яҡҡа файҙалы алыш-биреш булыр, тигән уй ошонда килтерҙе.\nБер урында өйөлөшөп ятҡан коньяк этикеткаларын күреп, Сараның иҫе китте. "Легаль булмаған шарап һатыу менән шөғөлләнәләр! Импорт итеп әҙерләйҙәр! Быларҙың эштәре хәтәр!" Ошондағы ниндәйҙер аферист әсәһенең башын әйләндергән! - Ганс Гасанович ҡайҙа? - тип һораны Аркадий Трофимыч.\n- Бөгөн булмаҫ. Хужаның заданиеһын һәйбәт үтәне, ял алды.\n"Юҡ икән юҡ, был икенсе Ганстыр, - тип уйланы Сара. - Өфөләме икән мин ҡыҙыҡһынған Ганс?" Ары үткәрмәнеләр, саҡырылмаған ҡунаҡтар сығырға боролдо.\nТышҡа сыҡҡас, Трофимыч менән бик йылы хушлаштылар.\n- Һин бында тағы ла килә алаһың, әлбиттә. Тик яңғыҙ йөрөмә, - тине ҡарт.\nСара өйөнә бер аҙ тынысланып ҡайтып инде. Ганс Гасанович тигәндәренең әсәһе менән хатлашҡан Ганс түгеллегенә ышанысы артты. Ни генә тиһәң дә, аферистар үҙҙәренең ҡорбандарын алыҫ тарафтарҙан эҙләй, статистика шул турала һөйләй. Ләкин иртә тынысланған булып сыҡты, бер нисә көндән борсолоуы тауышына сыҡҡан әсәһе шылтыратты.\n- Ҡыҙым, карточкалағы аҡсам юҡ булды бит!..\n- Нисек юҡ булды?\nБаҡтиһәң, Ганс тағы ла уның карточкаһы аша икенсе кешегә аҡса күсерткән. Шул арала Линиза ханымдың бөтөн аҡсаһы һыпырып алынған. Ганс шылтыратҡан: "Ашыҡма, бында ниндәйҙер яңылышлыҡ, үҙем хәл итәм",- тигән, тик өс көн инде телефонын алмай. Полицияға хәбәр итергәме, көтөргәме?\n- Һин уға һаман ышанаһыңмы, әсәй?\n- Нисек тип әйтергә. Ул бит йәш-елкенсәк түгел...\n- Осона сығырҙар, полицияға яҙып бир.\n- Уй, ағайың белһә, ояты ни тора!..\n- Ярай, көймә. Үҙем асыҡлап ҡарайым башта.\nСара иртән тороу менән араҡы етештереү цехына китте. Хәҙер ул юлды яҡшы белә, тиҙ генә барып етте. Шартлы паролде әйтеүгә, ишек асылып китте. Трофимыч менән барғанда күрешкән ерән мыйыҡлы ҡарауылсы ҡаршы алды. Ул Сараны шундуҡ таныны:\n- Был һеҙме?\n- Миңә Ганс Гасанович кәрәк! - тине Сара киҫкен генә.\n- Сабыр итегеҙ, килеп етер, - шулай тине лә ерән мыйыҡ кемгәлер шылтыратып һөйләште һәм трубканы Сараға һуҙҙы.\n- Һеҙгә Ганс Гасанович ни өсөн кәрәк? - тине теге яҡтан тауыш.\n- Мин Урал аръяғында магазин асырға йыйынам.\n- Ганс магазин асышмай, - тине тауыш.\n- Беләм, мин ышаныслы партнерҙар эҙләйем. Аҡсаны ҡайҙа һалғанды белергә тейешмен, аңлатыусыһы кәрәк.\nҺөйләшеү өҙөлдө. Теге әҙәм ерән мыйыҡҡа ҡабат шылтыратты һәм ҡарауылсы баш ҡағып тыңлағас, Сараға ымланы ла, ары алып китте. Эргәлә генә бер нисә ир баш баҫып эш менән мәшғүл - бер ерҙә шыйыҡса ҡоялар, икенсе урында этикетка йәбештерәләр. Ҡарауылсы уны бәләкәй генә бүлмәгә индерҙе, шунда көтөргә ҡушып, үҙе юҡ булды. Сара өҫтәл өҫтөндәге ҡағыҙҙар араһында соҡона башланы, тартманы асты һәм бер блокнотты килтереп сығарҙы. Һандар, исемдәр, паролдәр, логиндар. Ҡатын һикереп тороп баҫты, арыу ғына документ ҡулына килеп эләкте түгелме? Блокноттан мәғлүмәттәр соҡоп сығарырға була, уға артығы кәрәкмәй ҙә. Тимәк, был тирәнән йәһәтерәк тайырға! Бер-ике аҙым яһауға, кемдер ҡаршыһына килеп баҫты.\n- Мине һоранығыҙмы?\nҠаҡса ғына кәүҙәле ир баҫып тора ине, бер күҙе ҡыҫығыраҡ, бит тиреһе тартышҡандай, күҙен селт-селт йомоп ала. Сара терт итеп ҡалды. Әсәһенең: "Ганс үҙе килә алманы, ярҙамсыһын ғына ебәрҙе", - тип әйткәне иҫенә килеп төштө. - Бик ныҡ текләйһегеҙ, - тине ир.\n"Был кәрләне мин үҙем йыға һуға алам, түгелме?" тигән уй үтте ҡатындың башынан. Сара турайыбыраҡ баҫты, сайттан алған фотоны тегегә табан һуҙҙы.\n- Был кешене таныйһығыҙмы?\n- Тәк... Һин бында эш буйынса түгел, - тине Ганс ҡаты тауыш менән. - Эҙең булмаһын, юғал!\n- Мин эш буйынса, - тине Сара. - Һеҙҙең нисә сайтта ошо фото ҡуйғанығыҙҙы, нисә псевдоним менән йөрөгәнегеҙҙе, күпме ҡатын-ҡыҙҙы талағанығыҙҙы белһәләр, ҡайһы бер органдар бик ҡыҙыҡһынасаҡ.\n- Нимә? - Ганстың ауыҙы мыҫҡыллы ҡыйшайҙы. - Бер күҙәнәкле хайуан, миңә янап маташаһыңмы?\n- Ганс! Мин асыҡ әйтәм, Линиза ханымға аҡсаһын кире һалмаһағыҙ, аҙағы бик үкенесле бөтәсәк. Уның аша аҡса ебәрмәнем, иптәше булып, уның үҙе менән күрешмәнем, тимәксеһегеҙме?\nГанстың йөҙө ҡарайҙы, күҙҙәре аларҙы.\n- Иҫкәртәм, имен саҡта...\n- Мин ID адресты асыҡланым. Тап ошо компьютер аша бер нисә ҡатын-ҡыҙҙан аҡсаһын урлағанығыҙҙы ла беләм.\n- Мин бер тапҡыр киҫәттем, аңламаның. Булды. Бөтәһен дә ошонда теүәлләйбеҙ. Ас сумкаңды! - Ганс шап итеп ишекте япты. - Документтарыңды, тием!\n- Инде мине ҡурҡытмаҡсыһығыҙмы?\n- Хәҙер миңә бик кәрәк бер документ тултыраһың, бүтәнсә ҡотолоу юҡ, - ир уның беләгенән матҡып тотоп алды. - Миңә янағандар күп булды. Беләһеңме әле улар ҡайҙа? Беләһеңме ҡайҙа? Бынан тере сығырға өмөтләнәһеңме, аңра бисә!\nСара бер мөйөшкә осоп барып төшкәнен һиҙмәй ҙә ҡалды. Ганс ҡабат эргәһенә килеп еткәнсе, ул кеҫәһенән газ баллонын сығарып өлгөргәйне инде, бар көсөнә тегенең битенә газ һиптерҙе.\n- Ох-х-х!.. - Битен ҡаплап, йыртҡыстай үкереп, Ганс иҙәнгә ултыра төштө. Сара йән-фарман тышҡы ишеккә ташланды. Гасановичтың яман итеп аҡырғаны ишетелде.\n- Тотоғоҙ! Ысҡындырмағыҙ!\nУрамға сығып өлгөргән Сара машинаһына табан йүгерҙе, тоҡандырып ҡуҙғалып та китте. Ул подвалдағы хәлдәрҙе полицияға хәбәр итергә тейеш! Шул саҡ үҙе артынан бер түгел, ике машинаның ҡыуа төшкәнен аңғарҙы. Сара тимер атын бар хәленсә ҡыуҙы. Тегеләр шәп машинала, һаман яҡынлашалар. Бына береһе арттан килеп төрттөрҙө, "туҡта", тип ишаралай. Сара бирешмәне, тағы алға сыҡты. Йәнә китте уҙыш. Тегеләр Сараны ситкә ҡыҫырыҡлапмы ҡыҫырыҡлайҙар, бер заман ул ҡаланан сыға башлауын аңғарҙы. Тегеләр үҙ эшенең оҫталары шул, хәҙер бер ҡараңғыраҡ, ышығыраҡ урында ҡамаясаҡтар. Сара ҡурҡыуҙы ла онотто, тырыша торғас, телефонын ҡулына эләктерҙе, тейешле номерҙы тапты: "Ағайым алһа ғына ярар ине!" Алды.\nБышлыҡҡан Сара үҙен бандиттар баҫтырыуын саҡ-саҡ әйтә алды. Ағаһы уның ҡай тирәлә икәнен һорашты, тыныс булырға ҡушты. "Ярҙам килеп етер! Туҡтама, пипелдәт! Берәйһе иғтибар итер!" Тағы килеп бәрҙереүҙәренә ҡулдан телефон төшөп китте. Сара алыҫтараҡ патруль машинаһын шәйләне. Иғтибар итерҙәрме, юҡмы, һәр хәлдә, пипелдәтеп үтеп китте. Ганстың әшнәләре уны йәнә бер боролошҡа этеп индерҙеләр. Бер ни тиклем ваҡыттан уҙышҡан өс машинаға ике экипаж эйәрҙе. Уларҙың сиренаһы бандиттарҙы албырғатты шикелле, саҡ ҡына арттараҡ ҡалдылар. Юҡ, киләләр. Әһә, юл сатына килеп еткәс, бер машина һулға ҡайырылды. Бер патруль машинаһы уның артынан елдерҙе. Ҡыуғынсыларҙың икенсе машинаһы иһә Сараны жыйтлатып уҙып китте. "Ә-ә-ә-ә, ҡурҡаҡтар! Шулаймы ни? Ҡасып ҡотолмаҡсыһығыҙмы? Инде ҡотолоу юҡ һеҙгә!" Полиция машинаһын күреү Сараға ҡыйыулыҡ өҫтәне. Хәҙер йөрөтмән ханым бандиттарҙың машинаһынан тороп ҡалмаҫҡа тырышты. Эйе, ҡасҡын сифатынан хәҙер ул үҙе эҙәрлекләүсегә әйләнде! Арттағы патруль машинаһы Сараны ҡыуып етте. Туҡтарға ҡушалар? Эх, бандит машинаһы эҙ яҙлыҡтыра бит былай булғас! Ләкин буйһонмай сара юҡ. Сара юл ситенә барып туҡтаны. Ҡатын ауыҙ асып һүҙ әйтергә лә өлгөрмәне, эргәһенә полиция хеҙмәткәре килеп баҫты.\n- Гражданка, ниңә фарманды тыңламайһығыҙ! Ни өсөн туҡтаманығыҙ?\n- Мине... Мине баҫтыралар! Бандиттар!\n- Сара апай! Тағы ла һеҙме? - Эргәһенә килеп баҫҡан икенсе инспектор әлеге лә баяғы Шамил танышы ине. Улар үҙ күҙҙәренә үҙҙәре ышанмағандай, текләштеләр.\n- Сара апай, тағы ла һеҙ! Шайтан! Нимә булды һеҙгә? - Шамил бер яңағын усланы.\n- Зинһар, тиҙерәк тотоғоҙ! Ҡасып ҡотолалар!\n- Мотлаҡ тоторҙар. Рация аша хәбәр ителде. Хәҙер һөйләгеҙ, был юлы ниндәй мажараға тарынығыҙ?\nЯҙылған: 30.12.20 | Ҡаралған: 1031


Шиғриәт һәм сәсмә әҫәрҙәр конкурстарында еңеүселәрҙе ҡотлайбыҙ!\n24 Ғинуар 2019, 14:33\n"Башҡортостан беҙҙән башлана" шиғриәт, “Ижад ҡомары” сәсмә әҫәрҙәр бәйгеләре еңеүселәрен ҡайнар ҡотлайбыҙ!\n2018 йылда “Аманат” журналы Мостай Кәрим исемендәге Фонд һәм Башҡортостан Яҙыусылар союзы менән берлектә Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған шиғриәт, сәсмә әҫәрҙәр бәйгеләре ойошторҙо. Бәйгенең беренсе өлөшө тамам.\n“Ижад ҡомары” сәсмә әҫәрҙәр бәйгеһе еңеүселәре: Өфө ҡалаһының 16-сы гимназияһы уҡыусыһы Розалия Сабитова, Ейәнсура районының Иҫәнғол Башҡорт гимназия-интернаты уҡыусыһы Айгүзәл Мөхәмәтйәнова, Ғафури районының Красноусол Башҡорт гимназия-интернаты уҡыусыһы Айназ Мәхийәнов, Бөрйән районының Байназар мәктәбе уҡыусыһы Азамат Ҡарағолов.\n"Башҡортостан беҙҙән башлана" шиғриәт бәйгеһе еңеүселәре лә билдәләнде. Беренсе урынды Ғафури районының Юлыҡ мәктәбе уҡыусыһы Динара Насирова яулаһа, икенселә – Бөрйән районының Әбделмәмбәт мәктәбе уҡыусыһы Сынтимер Билалов менән Әбйәлил районының Яңы Балапан мәктәбе уҡыусыһы Нәсимә Нәбиуллина лайыҡ булды. Өсөнсө урынды үҙ-ара бер юлы өс уҡыусы бүлеште. Бына улар: Баймаҡ ҡалаһының 4-се лицейы уҡыусыһы Йәмил Сәйҙәлиев, Саҡмағош районының Яңы Ҡото мәктәбе уҡыусыһы Гөлсәсәк Саҙрыева, Бөрйән районыың Яуымбай мәктәбе уҡыусыһы Айгөл Дауытова. Дәртләндереүселәр иҫәбенә Әбйәлил районының Рауил мәктәбе уҡыусыһы Зарема Шәйхетдинова, Салауат районының Янғантау мәктәбе уҡыусыһы Йәмилә Яҡупова, Бүздәк районының Иҫке Боғаҙы мәктәбе уҡыусыһы Надежда Царабаева, Бөрйән районыың Яуымбай мәктәбе уҡыусыһы Зөлхизә Усманова, Баҡалы районы Баҡалы ауылының 1-се мәктәбе уҡыусыһы Алһыу Медведева, Бишбүләк районының Айыт мәктәбе уҡыусыһы Алмас Ильясов, Өфө ҡалаһының Мостай Кәрим исемендәге 158-се Башҡорт гимназияһы уҡыусыһы Тамсы Үтәбаева, Өфө ҡалаһының Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернаты уҡыусыһы Нурсилә Әхмәтова, Бөрйән районының Әбделмәмбәт мәктәбе уҡыусылары Йәнгүзәл Ҡаһарманова менән Айгөл Сөләймәнова инде.\nЕңеүселәр үҙҙәренең Маҡтау билдәләрен “Бәйләнештә” сайтындағы төркөмдөң “Маҡтау билдәләре, Рәхмәт кәлимәләре” альбомында таба ала (https://vk.com/album-41010454_257725662).\nАлдан хәбәр итеүебеҙсә, 2019 йылда конкурстың икенсе өлөшө дауам итә. Уның еңеүселәре йыл аҙағында, Мостай Кәримдең тыуыуына 100 йыл тулғанда иғлан ителәсәк. Шуға күрә, беҙ һеҙҙе быйыл да әүҙем булырға, ижади бәйгенән ситтә ҡалмай, дәррәү ҡатнашырға саҡырабыҙ!\nАтап үтелгән конкурстарҙа еңеүсе егет һәм ҡыҙҙарҙы Мостай Кәрим исемендәге Фонд, Яҙыусылар союзы, “Аманат” журналы менән берлектә Өфөлә үтәсәк ҙур байрам кисәһенә саҡырабыҙ. Көнө әлегә билдәһеҙ (яҡынса февраль баштары). Әлегә, ошо исемлектәге балаларҙың мәктәп етәкселеге, уҡытыусылары, ата-әсәләре тиҙ арала беҙҙең менән бәйләнешкә сыҡһын ине.\n“Аманат” журналы редакцияһы. Телефон номеры – 277-73-46.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАШҠОРТОСТАН - ЙӘЙҒОР ТӨҪТӘРЕНДӘ - 2015 - Мәҡәләләр\nБАШҠОРТОСТАН - ЙӘЙҒОР ТӨҪТӘРЕНДӘ\nКонгресс-холл эргәһендә төҙөлгән "Ватан" этнопаркы Башҡортостандың мәҙәниәтен сағылдырған йәйғор төҫөндә балҡыясаҡ. Бөгөн "этника", йәғни төбәктәрҙең милли һәм башҡа үҙенсәлектәренең донъя тренды булып тороуын иҫәпкә алып, ойоштороусылар шундай юл менән республиканы ШОС һәм БРИКС илдәре башлыҡтары саммитына килгән ҡунаҡтарға күрһәтәсәк.\nБеренсе тирмәлә башҡорттарҙың көнкүреше сағылдырыласаҡ: унда республиканың аҫаба халҡы көндәлек тормошта ҡулланған йыһаздар (һандыҡтар, балаҫтар, көнкүреш әйберҙәре) урынлаштырыласаҡ. Бында тирмә биҙәү өсөн күп һанлы экспонаттар Милли музейҙан алына.\nИкенсе тирмә халыҡ кәсепселегенә бағышлана, унда кейеҙ баҫыу, ағасты семәрләп эшләү, ҡымыҙ бешеү кеүек кәсептәр күрһәтелә.\nӨсөнсө тирмә ер аҫты байлыҡтары менән таныштыра. Бында һүҙ нефть тураһында ғына бармай, сөнки Башҡортостанда Менделеев таблицаһының бөтөн элементтарын табырға була.\nДүртенсе тирмәлә крайҙың тәбиғәте, уның байлыҡтары, бал һәм ҡымыҙ менән танышырға, шунда уҡ был тәбиғи продукттарҙы тәмләп ҡарарға ла мөмкин.\nБишенсе тирмә - толерантлыҡ мөйөшө: республика элек-электән күп милләттәрҙең дуҫ һәм татыу йәшәүе менән билдәле.\nАлтынсы тирмәлә милли кейемдәр кейеп ҡарарға һәм фотоға төшөргә, милли йолаларҙы күрһәтеүҙә ҡатнашырға мөмкин буласаҡ.\nЕтенсе тирмәлә Өфөнөң киләсәге күрһәтеләсәк. Архитектура проекттары, ҡала төҙөлөшө планы, күперҙәр, юлдар, юл сиселештәре, ҡыҫҡаһы, бер нисә йылдан баш ҡала үҙ йөҙөн тағы ла күркәмләндерәсәк икәне асыҡ сағылдырыласаҡ бында.\nЯҙылған: 06.07.15 | Ҡаралған: 1317


Хоҡуҡ // Борсоулы хәл\nҺатыуға төҙөлгәнде - һүтергә\nБашҡортостанда аҙ ҡатлы төҙөлөш үҫеше яңы күп фатирлы йорттар төҙөлөшөнә лә этәргес бирҙе. Был һәйбәт, әлбиттә, әммә шуныһы насар - ҡайһы бер йорттар шәхси төҙөлөш өсөн тәғәйенләнгән майҙандарҙа барлыҡҡа килә.\nШундайҙарҙың береһе Өфө районының Лебяжий ауылында ҡалҡып сыҡты. Төҙөлөштө ойоштороусы берләштерелгән өс участкала 27 фатирлы ике ҡатлы йорт күтәргән. Йүнсел эшҡыуар уларҙы һата башлағанда, уның күңелле хыялдарына прокуратура килеп ҡыҫыла. Асыҡланыуынса, бындай күршелектән борсолған Лебяжий халҡы Башҡортостандың Дәүләт төҙөлөш күҙәтеү инспекцияһына коллектив хат яҙған, ә уның белгестәре үҙҙәре тикшергәндән һуң республиканың күҙәтеү ведомствоһына мөрәжәғәт иткән.\nБөгөнгө көндә БР Прокуратураһы һығымта яһаған - был рөхсәтһеҙ төҙөлгән йорт.\n- Өс шәхси торлаҡ йорт төҙөргә рөхсәт алып, төҙөүсе бөтөнләй икенсе объект күтәргән, - тине "БАШвест"ҡа БР Прокуратураһының Федераль ҡануниәт үтәлешен күҙәтеү буйынса идаралығының иҡтисад өлкәһендә закондар үтәлешен күҙәтеү буйынса бүлек прокуроры Наталья Тептерева. - Ерҙәрҙең маҡсатлы тәғәйенләнешен үҙгәртеү өсөн, урындағы хакимиәт башлығының йәмәғәт тыңлауҙары һөҙөмтәләренә нигеҙләнгән ризалығын алырға кәрәк, ә улар үткәрелмәгән. Бынан тыш, күп фатирлы торлаҡ йорт дәүләт контроленә алынырға тейеш булғас, төҙөүсе үҙ ваҡытында төҙөлөш эштәре башларға йыйыныуы хаҡында дәүләт төҙөлөш күҙәтеүе органын иҫкәртергә тейеш ине, был да эшләнмәгән. Йәнә төҙөлөш эштәре проект документацияһынан тыш алып барылған - был индивидуаль торлаҡ йорт төҙөгәндә талап ителмәй, әммә күп фатирлы йорт төҙөгәндә кәрәк. Тимәк, проект документацияһына дәүләт экспертизаһы ла үткәрелмәгән.\nӘле күҙәтеү ведомствоһы төҙөлөштө һүтеү талабы менән судҡа дәғүә әҙерләй.\n- Төҙөлгәнде емереүҙең ярайһы ҡаты сара икәне аңлашыла, әммә беҙ хәҙер ошо рәүешле яуап бирмәһәк, иртәгә ошондай уҡ тағы әллә күпме йорттар барлыҡҡа киләсәк, артабан улар күбәйә генә барасаҡ, - тип билдәләй Тептерева.\nҺәм Башҡортостанда бындай прецеденттар бар - миҫал өсөн, суд Кузнецов Затонында (Өфөнөң Киров районы) үҙ белдеге менән төҙөлгән күп фатирлы йортто һүтеү тураһында ҡарар сығарҙы. Бында шәхси йорттар өсөн тәғәйенләнгән бер нисә берләштерелгән ер участкаларында ошондай уҡ йорт төҙөлгән. Бындағы хәл айырыуса ҡатмарлы: әгәр Лебяжийҙа төҙөүсе төҙөлөштө үҙ аҡсаһына алып барһа, бындағы төҙөлөш эштәре граждандар - икенсе төрлө әйткәндә, төҙөлөшкә аҡсаһын индергән "өлөшсөләр" иҫәбенә башҡарылған.\nӘммә бындай факттарҙың ҡабатланасағына прокуратурала шикләнмәйҙәр. Шәхси секторҙың арзан ерҙәрендә күп фатирлы йорт төҙөп, уны индивидуаль йорт итеп күрһәтеп, ошо арҡала бихисап документтар юллауҙан ҡотолорға, өҫтәүенә, закон буйынса эш иткән төҙөүселәргә ҡарағанда фатирҙарҙы арзаныраҡҡа һатып, яҡшы табыш алырға кем теләмәҫ?\nСағыштырмаса арзан хаҡҡа алданып, фатирһыҙ тороп ҡалыуҙан үҙеңде нисек һаҡларға һуң?\nНаталья Тептерева әйтеүенсә, шәхси йорттар, дача участкалары йәки бөтөнләй ҡола яланда төҙөлгән күп фатирлы йорттан торлаҡ тәҡдим итһәләр, шикләнергә кәрәк.\n- Һәм мотлаҡ рөхсәт ҡағыҙҙарын тикшерергә кәрәк, - тине "БАШвест"тың әңгәмәсеһе. - Әгәр был күп фатирлы йорт икән, документтар ҙа күп фатирлы йортҡа бирелгән булырға тейеш. Бындай йорттар шәхси йорттар кеүек түгел, икенсе ҡағиҙәләр буйынса төҙөлә. Атап әйткәндә, рөхсәт биреү документтарынан тыш, проект документацияһы кәрәк, ә һуңғыһы Дәүләт төҙөлөш күҙәтеү инспекцияһында экспертиза үтә.\nНимә һуң ул аҙ ҡатлы төҙөлөш зонаһындағы күп фатирлы йорт? Инженерлыҡ тикшеренеүҙәрен, техник шарттарҙы иҫәпкә алмай төҙөлгән йорт унда йәшәүселәр өсөн дә, тирә-яҡ мөхит өсөн дә ҙур хәүеф тыуҙыра. Киң ҡулланылышҡа иҫәпләнмәгән коммуналь ресурстар ғына ни тора. Газ, һыу, электр энергияһы - бөтә коммуникациялар ҙа бында шәхси йорттарға иҫәпләнгән.\n- Беҙҙең осраҡта төҙөүсе 15 киловатт ҡеүәтендәге электр станцияһын тоташтырған. Әммә ул майҙаны 10х10 метрлыҡ бер генә йортҡа иҫәпләнгән. Әгәр был 15 киловатты 27 фатирға бүлһәк, кешеләр сәйнүк тә ҡайната алмаясаҡ, - тип һөйләй Тептерева. - Йәнә йорттан алыҫ түгел генә күл ята, һәм бар нәмә ахырҙа һыуға, тупраҡҡа эләгәсәк.\nБындай йорттар төҙөлөшөн, фатирҙары һатылып бөтөп, әҙер йортто емереүгә алып барып еткермәйенсә, башланғыс этапта уҡ туҡтатып булмаймы? Был йәһәттән төҙөлөшкә рөхсәт биреү, төҙөлөш барышына контроль өсөн, ер участкаларын һәм ундағы төҙөлөштө теркәү, документтар әҙерләү өсөн яуаплы дәүләт структуралары ниндәй саралар күрә ала?\nӘңгәмәсебеҙ әйтеүенсә, дәүләт органдарының бындай йөкләмәһе юҡ, шулай булыуға ҡарамаҫтан, билдәле объект төҙөлөшөнә рөхсәт биргән муниципалитеттар был участкала тап ошо объект төҙөлһөн өсөн барыһын да контролдә тоторға тейеш. Бының өсөн хакимиәт вәкилдәренә тикшереү өсөн урындарға ла сығырға кәрәк. Төҙөлөш стадияһындағы эштәр барышын Дәүләт төҙөлөш күҙәтеү инспекцияһы тикшерә. Иң ауыры шул: бындай йорттар, ҡағиҙә булараҡ, бик тиҙ төҙөлә, шуға ла дәүләт органдары ваҡытында тикшерергә килеп тә өлгөрмәй.\nШулай уҡ Наталья Тептереваның хәбәр итеүенсә, яҡын арала республика прокуратураһы территориаль прокурорҙарға бындай факттарҙы асыҡлау маҡсатында тикшереүҙәр үткәрергә ҡушасаҡ.\nФото БР Прокуратураһынан.


Чатта теркәлергә видео онлайн без 18 - Видеочивать Бразилия - Bate-Papo!\nТаратыу - ҙур һәм бәләкәй ҡала ирешелде таныштырҙы\nБеҙҙең сайтта теркәлеү бушлай буласаҡ.\nАнкеталарҙы урынлаштырыу, өҫтәп фото һәм аралаша башлай. Бында махсус теркәлгән мең егет һәм ҡыҙҙар, дуҫтар табып, яңы иптәше йәки ярата. Таратыу - ҙур һәм бәләкәй ҡала ирешелде таныштырҙы. Беҙҙең сайтта теркәлеү бушлай буласаҡ. Анкеталарҙы урынлаштырыу, өҫтәп фото һәм аралаша башлай. Бында махсус теркәлгән мең егет һәм ҡыҙҙар, дуҫтар табып, яңы иптәше йәки ярата.\n- ETSIN MINUN NAINEN SÄILIÖT, EN PELAA ENÄÄ, MINUN RUOKANI, MINUN SUKAT\nбашҡа өлкәндәр өсөн бушлай таныша теркәлгән иғлан танышты бушлай таныша. видеочить чатрулетка өлкәндәр өсөн видео-таныштырыу таныштырҙы онлайн секс видео ҡыҙ танышты онлайн видео танышты рулетка менән ҡыҙ ч онлайн без теркәлгән видео чат


Башҡортостан халҡы «Мир» милли түләү системаһы менән ҡулланасаҡ\nБөгөн Өфөлә «Мир» системаһы буйынса эшләүсе Социаль картаның исем туйы үтте. Картаны «Уралсиб» банкы сығара. Уның менән Рәсәйҙең теләһә ниндәй банкоматында түләүҙәр башҡарырға, һатып алыуҙа, транспортта юл хаҡы өсөн иҫәпләшергә мөмкин. Яңы система менән эшләүсе социаль карталар Башҡортостан Хөкүмәте премьер-министры Рөстәм Мәрҙәновҡа һәм «Милли система түләү карталары» идаралығы рәйесе Владимир Комлевҡа тапшырылды.\nРөстәм Мәрҙәнов, Башҡортостан хөкүмәте премьер-министры: «Мир түләү системаһы Башҡортостанда эшләй башланы ла инде. Республикала йәшәүселәр был карталарға эйә булды. Көн һайын яңы система буйынса меңләгән операция башҡарыла. Әлбиттә, уның менән файҙаланыу милли түләү системаһы тураһындағы закон ҡабул ителгәс киң ҡулланылышҡа инәсәк. Бюджет ҡарамағындағы граждандар өсөн эш хаҡы һәм башҡа социаль түләүҙәр һәм хаҡлы ялдағылар пенсияны мотлаҡ Мир картаһына аласаҡ. Әле уның менән теләгән һәр кем ҡуллана ала».\nМилли система буйынса түләү карталарын булдырыу проекты Рәсәйҙә 2014 йылдан бирле тормошҡа ашырыла. Быға тиклем финанс операциялар «Мастер Кард» һәм башҡа түләү системаһында башҡарыла килде. Сит ил түләү системаһы карталары ла ғәмәлдә ҡала. «Мир» карталары социаль иҫәпләшеүҙәр өсөн мотлаҡ һәм уға бюджет ҡарамағындағы предприятиелар күсергә тейеш. Республикала ун меңдән ашыу ошондай карталар таратылған да инде, быйыл был һанды йөҙ меңгә еткереү бурысы тора, тине «Уралсиб» банкы идара рәйесе Константин Бобров. Рәсәйҙең үҙ түләү системаһын булдырыу тәү сиратта финанстар өлкәһендәге хәүефһеҙлекте тәьмин итеү маҡсатын бойомға ашыра. Милли түләү системаһын булдырыу ихтыяжы Көнбайыш санкциялары һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килде. Ул ил иҡдисады үҫеше билдәһе лә булып тора. Мир карталарын теләһә ниндәй банк бүлексәһендә йә Күп функциялы үҙәктә бушлай алырға мөмкин, уның өсөн паспорт ҡына кәрәк. Карта сит илдә лә эшләй, тик уның өсөн махсус Мир карталары ҡаралған. Яңы системаға республикала график буйынса бер нисә этапта 2020 йыл урталарына тиклем күсеп бөтөү күҙ уңында тотола.\nМарат Кашапов, Рәсәй үҙәк банкының Башҡортостан буйынса мили банкы идарасыһы: «Әле сауҙа-сервис предприятиеларындағы терминалдар йөҙ проценты һәм банкоматтарҙың 92 проценты Мир карталарын ҡабул итеүгә көйләнгән. Милли түләү системаһындағы закон үҙ көсөнә ингәс тә, атап әйткәндә, быйыл 1 июлгә тиклем был эш теүәлләнергә тейеш».


«Бейек маңлайлылар» Башҡортостан археологтарына күптән билдәле\nСибайҙар һәм Иҫке Сибайҙар редакцияға килеп 530 һумға яҙыла ала. Йыллыҡ подписка—990 һум. * Почта аша яҙылыу хаҡы: 6 айға—551 һум 34 тин. Йыллыҡ подписка—1005 һум 48 тин. * Кемдәр гәзиткә яҙыла һәм квитанцияһының күсермәһен редакцияға ебәрә, уларҙы шәп бүләктәр көтә! * 2017 йылға «Атайсал» гәзитенә яҙылыу дауам итә. Ашығығыҙ! 30 декабрҙә Лото-уйын уҙғарыласаҡ. * Электрон вариантҡа яҙылыу—354 һум, йыллыҡ—606 һум. *\nҮткән йәй Арҡайым ҡаласығы янында ҡаҙыу эше алып барған археологтар ғәҙәти булмаған табышҡа юлыға. Һигеҙ метр тәрәнлектә ятҡан ҡәберлектә улар артҡараҡ ҡайҡайып торған иҫ киткес бейек маңлайлы баш һөйәгенә тап була. Беҙҙең эраның II-III быуаттарында йәшәгән 30-35 йәшлек күскенсе ҡатындыҡы тип билдәләнгән был табыш журналистар араһында ҙур шау-шыу тыуҙырҙы. Ҡайһы бер сит ил журналистары, хатта, Арҡайымда сит планета кешеһенең ҡәбере табылғын, тип тә яҙып сыҡты. Рәсәй телевидениеһы, уға ҡушылып беҙҙекеләр ҙә, март башында ошо турала өс-дүрт көн саң ҡаҡты.\nӘ бит «бейек маңлайлылар» Башҡортостан археологтарына күптән таныш!\n1968 йылдың йәйендә беҙ, Өфө ҡалаһының 1-се һанлы интернат-мәктәбенең 9-сы класын тамамлаған биш егет—Хәйбулла районының Әбеш ауылынан Нур Үзбәков, Баймаҡ районы Беренсе Этҡол ауылынан Нур Һунарғолов, Туҡсоран буйынан (Ырымбур өлкәһе) Миңлевәли Агеев, Йылайыр районының Үрге Fәле ауылынан Рәсүл Солтанов һәм мин—Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының археология бүлеге мөдире, тарих фәндәре кандидаты Нияз Абдулхаҡ улы Мәжитов етәкселегендәге археология экспедицияһында ике ай эшләп алғайныҡ.\nҠалтасы районының Танып йылғаһы буйында ятҡан Мәнәк исемле мари ауылы янында эшләгәндә беҙ ҙә тап ошондай табышҡа юлыҡтыҡ. Борсаҡ сәселгән баҫыуҙың бер өлөшөн бульдозер менән таҙартып, тигеҙләгәндән һуң табылған ҡәберҙәрҙе ҡаҙып йөрөйбөҙ (яңы асылған дымлы ерҙә ҡәбер асыҡ күренеп ята). 23, 24 июль көндәре мин үҙемдең көндәлегемә ошоларҙы яҙып ҡуйғанмын:\n«...Ҡәберлек элек «таланған» булған. Барлығы бер нисә ҡәбер генә таптыҡ. Уларҙың да береһе—бала ҡәбере: сереп бөткән һөйәктән башҡа бер нәмә лә юҡ. Икенсеһе «таланған»: баш һөйәге янында таз һөйәге ята. Ҡалғандарында еҙ балдаҡ, көршәктәр, уҡ-һаҙаҡ, ҡатын-ҡыҙ биҙәүестәре табылды... Мин ҡаҙған ҡәбер тейелмәгән булып сыҡты. Ләкин, ни ғәләмәт, башының осона сыға алмайым да ҡуям. Соҡойом-соҡойом—һаман маңлай. Ҡарыш бейеклектән ашып китте. «Бының осо булырға тейештер бит инде»,—тип уйланым да ҡаҙып ултырған бысағым менән нығыраҡ төрткәйнем, маңлайы тишелде, юҡ, емерелде лә ҡуйҙы. Нияз ағай әрләр инде тип ныҡ шөрләгәйнем. «Боҙғанһың бит әй!»—тине лә ҡуйҙы. Башҡа бер һүҙ ҙә әйтмәне.\n—Нишләп маңлайы ул хәтлем бейек һуң уның?—тип һораным.\n—«Мода» шулай булған... Fөрөф-ғәҙәттәре... Хәҙер ҙә Африкала ирендәренә дүңгәләк ҡуйып йөрөгән ҡәбиләләр бар бит. Был кеше беҙҙең эраның II-III быуаттарында йәшәгән. «Бейек маңлайлыларҙың» иң һуңғы вәкилдәренең береһе. Бала тыуып бер нисә ай үткәс тә уның маңлайын һыҡтырып бәйләп ҡуйғандар. Баш киңлеккә үҫә алмаған, «һауаға үрләгән». Кемдеке иң «бейеге»—шул иң һылыу һаналған.\nМин археолог та, тарихсы ла түгел. Хаҡлы ялдағы таусы. Шуға күрә көндәлегемдәге ошо яҙыуға өҫтәп бер нәмә лә әйтә алмайым. Нияз ағай Мәжитов та үткән йыл мәрхүм булып ҡалды. Ул, ишеткән булһа, моғайын, хәҙерге быуын археологтарына, мәнәк ҡәбиләләре менән Арҡайым ҡәбиләләре араһындағы уртаҡлыҡтарҙы өйрәнегеҙ, тип әйтер ине тип уйлайым.\nЙылайыр районы, Аралбай ауылы.


Өфөлә был аҙнала 30 градус эҫе булыуы көтөлә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:25, 21 июня 2021 Йәмғиәт\nӨфөлә был аҙнала 30 градус эҫе булыуы көтөлә Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nБашҡортостандың баш ҡалаһында кәмендә киләһе аҙнаның аҙағына тиклем 30 градус эҫе булыуы көтөлә. Синоптиктар мәғлүмәте буйынса, 22 июндә көндөҙ термометр бағанаһы +30 градустан ашыу була. Бындай һауа торошо кәмендә июнь аҙағына тиклем һаҡлана.\nБелгестәр әйтеүенсә, Өфө биләмәһендә ҡыҫҡа ваҡытлы ямғыр яуыуы, йәшнәүе ихтимал.\nЯҡынса фараздар буйынса, киләһе аҙнала баш ҡалала төндә һауа температураһы 20-тан түбәнәймәй.\nТеги: эҫе, һауа торошо


Хәбәрҙәр: Обаманың Римға визиты: ғәләмәт ҙур Колизей, Ватикан һәм ҡаршылыҡ акциялары.\nОбаманың Римға визиты: ғәләмәт ҙур Колизей, Ватикан һәм ҡаршылыҡ акциялары.\nКолизейға Боронғо Римда бирелгән атаманың дөрөҫлөгөнә Америка президенты үҙ күҙҙәре менән ышанды. Обама әйтеүенсә, әһәмиәтле һәм һоҡланғыс Колизей”- “әлеге теләһә ниндәй бейсбол стадионынан да ҙурыраҡ.” Ҙур ҡунаҡҡа тарихи урындар буйлап персональ экскурсияны Колизей директоры үҙе ойошторҙо.\nИталияның яңы премьеры менән осрашыуҙан һуң, Обама 39 йәшлек Маттео Ренциҙың “энергияһына һәм сәйәси күреү” һәләтенә һоҡланыуын белдерҙе. Америка лидеры итальян хөкүмәте башлығының амбициоз реформалар планын хупланы, әммә НАТО сиктәрендәге дөйөм Европа йөкләмәләрен дә онотмаҫҡа саҡырҙы. Ике сәйәсмән, Украинаны ла индереп, мөһим тышҡы сәйәсәт мәсьәләләре хаҡында ла һөйләште, Рәсәйгә ҡарата мөмкин булған санкциялар тураһында ла һүҙ булды.\nБарак Обаманың Рим папаһы Франциск менән осрашыуы бер сәғәткә яҡын дауам итте. Америка президенты понтификты Аҡ йортҡа саҡырҙы. Ватиканға визиттан һуң, ул рим-католик сиркәүе башлығының донъя хәлдәре менән ҡыҙыҡһынып тороуын, социаль характерҙағы мәсьәләләргә борсолоуын белдерҙе.\nРимда Америка лидерының визиты бөтәһенә лә оҡшап етмәне. Уның килеүенә ҡаршылыҡ акциялары әҙерләнеләр. Уларҙың береһен Чикагонан рухани ойошторғайны, ул Мексиканан килгән меңдәрсә легаль булмаған иммигрантҡа ярҙам итергә саҡырҙы. Икенсе сағыуыраҡ акция АҠШ-тың Европа граждандары телефондарын тыңлау менән бәйле ғауға уртаһында ҡалыуын иҫкә төшөрҙө.


Янгузей – "Баймакская межпоселенческая центральная библиотека"\n/ Клубы по интересам / Янгузей\n“БЕҘ – БАЙМАҠ ШАҒИРӘЛӘРЕ!..” ПРОЕКТЫНДА БӨГӨН – ӘЛФИӘ ...\nБикташева (Ғүмәрова) Әлфиә Хөрмәт ҡыҙы 1956 йылдың 20 майында Баймаҡ районы Ярат ауылында тыуған. 10-сы класты тамамлағандан һуң, 1 йыл төҙөлөштә (ПМК-45) ташсы ярҙамсыһы булып эшләй. 1974 йылда Стәрлетамаҡ педагогия институтының филология факультетына уҡырға инә. 1979 йылда башҡорт теле һәм ...\n27 июля 2021 53\n“БЕҘ – БАЙМАҠ ШАҒИРӘЛӘРЕ!..” ПРОЕКТЫНДА БӨГӨН – ЛИЛИӘ ҒӘНИЕВА!\nҒәниева Лилиә Фәйзулла ҡыҙы 1958 йылдың 6 майында Йылайыр районының Ҡәнзәфәр ауылында тыуған. Хаҡлы ялға сыҡҡанға тиклем 35 йыл дауамында “Октябрьское знамя” – “Октябрь байрағы” (хәҙерге “Баймакский вестник”) район гәзитендә эшләй. Мәҡәлә, һүрәтләмә, очерк, шиғырҙары ...\n22 июнь – Хәтер һәм ҡайғы көнө\n80 йыл элек был көндө илебеҙ тарихында иң ҡан ҡойғос һуғыш – Бөйөк Ватан һуғышы башлана. Ҡәһәрле һуғыш илебеҙгә ҡара ҡайғы, аслыҡ-яланғаслыҡ килтерҙе. Мәхшәр үҙәгендә ҡайнаған йәш егеттәр, сос ҡыҙҙар – бөгөн инде сал сәсле әбей-бабайҙар. Күптәр инде арабыҙҙа юҡ та… Бөгөн уларҙың ...\nҺИРӘК ОСРАҒАН ҺҮҘ\n*Ридуан – бесән ташый торған арбаға егелгән ат. *Тәстиҡлау – (тәсдиҡ – ғәрәпсә) дөрөҫләп тамға ҡуйыу, раҫлау. МӘҠӘЛ * Өйҙәге иҫәпте баҙар боҙа. Йәғни бер төрлө уйлап, шуны эшләргә ниәтләп бөткәс, донъяның бүтән ғәмәлдәре килеп сығып, уйлағаныңдың бер остоғо ла ҡалмауы. Ғәлим Хисамовтың ...\n16 ноября 2020 56\n“БЕҘ – БАЙМАҠ ШАҒИРӘЛӘРЕ!..” ПРОЕКТЫНДА БӨГӨН – АЙГӨЛ АҠҠУЖИНА!\nШағирә, “Йәнгүҙәй” әҙәби-ижад берекмәһенең әүҙем ағзаларының береһе Айгөл Аҡҡужина 1971 йылдың 15 мартында тыуған. “Тәүге шиғырымды 3-сө синыфта яҙҙым, ул «Йәншишмә»лә баҫылды. Был гәзиттең йәш хәбәрсеһе лә булғайным. 5-се синыфта уҡығанда Абдулхаҡ Игебаевтың «Башҡортостан» ...\n3 ноября 2020 54\nКөслө рухлы шәхес\nНиңә бөйөк әҫәр тыуҙырыу өсөн ижадсыға – яҙыусымы ул, рәссам, композитор, йә скульптормы – нимә менәндер ҡорбан итеү мотлаҡ икән??? Берәүҙәр мөхәббәтен, кемдәрҙер ғаиләһен, бәғзеләр хатта һаулығын юғалтыу аша бөйөклөккә ирешә. Һуңғыһы – бигерәк тә аяныслы. Тап ошо хаҡта яҙмаҡсымын ...\n15 октября 2020 51\nШИҒЫРҘАРЫМ – КҮҢЕЛ ҺАНДЫҒЫ\nГөлзифа апай Исрафилованы “Шиғырҙарым – күңел һандығы” исемле яңы китабының исем туйы менән ысын күңелдән “Йәнгүҙәй”ҙәр исеменән ҡайнар ҡотлайбыҙ! Киләсәктә лә иңегеҙҙә илһам ҡошоғоҙ ҡанат ҡағып ҡына торһон, ижад ҡомарығыҙ һүнмәһен, һүрелмәһен! Уңыштар һеҙгә! Китабығыҙ ...\n15 октября 2020 57\nКитапханала – “Әҙәби ҡунаҡхана” – Венера Әғзәм ҡыҙы! Әйтегеҙ әле, беҙҙең китапханала башҡорт телендә сыҡҡан ниндәй китап иң бәләкәйе һәм, кескәй генә булыуға ҡарамаҫтан, йөкмәткеһе яғынан иҫ киткес ҡиммәтле һәм тос китап икән ул? – Эйе, Айгөл Рамаҙан ҡыҙы, беҙҙең фондта бәләкәй ...\n15 октября 2020 67