15 сентябрь » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Бөгөнгө юбилярҙар » 15 сентябрь\n15.09.2019 15 сентябрь\nКурнаев Сергей Фёдорович (15.09.1909—22.07.1992), ғалим-геоботаник, урмансы. 1935—1944 йылдарҙа Өфөләге Башҡортостан тупраҡ‑ботаника бюроһы хеҙмәткәре, Башҡортостан ауыл хужалығы институты уҡытыусыһы. «Башҡорт АССР‑ының үҫемлектәр донъяһы картаһы»ның беренсе баҫма (1941) авторы. Биология фәндәре кандидаты (1980). Сығышы менән хәҙерге Мәскәү өлкәһенең Павлов Посад ҡалаһынан.\nРомашкин Иван Данилович (15.09.1909—26.09.1998), 1939—1940 йылдарҙағы совет-фин һуғышында һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Танк бригадаһының мотоуҡсылар батальоны командиры, гвардия майоры (1956). Советтар Союзы Геройы (1945). Сығышы менән хәҙерге Волгоград өлкәһенең Суровикин районы Суворов станицаһынан. 1956 йылдан Өфө ҡалаһында йәшәй һәм эшләй.\nАбдуллин Мансур Иҙиәт улы (15.09.1919—8.06.1996), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, педагог. Еңел артиллерия полкының орудие командиры, гвардия өлкән сержанты. Советтар Союзы Геройы (1943). Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1980), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1970). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Миәкә районы Ҡырғыҙ-Миәкә ауылынан.\nПантелькин Анатолий Александрович (15.09.1919—14.03.1945), Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, авиация полкының эскадрилья командиры, майор. Советтар Союзы Геройы (1945, үлгәндән һуң). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Федоровка районы Кирюшкин ауылынан.\nАфридонов Миҙхәт Вафа улы (15.09.1924—20.07.2000), СССР-ҙың партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1958 йылдан КПСС-тың Октябрьский ҡала комитеты секретары һәм беренсе секретары, 1970—1980 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының сауҙа министры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының VI—IX саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сауҙа хеҙмәткәре (1980). Ике I дәрәжә Ватан һуғышы (1966, 1985) һәм ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1966, 1971) кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Төркмәнстандың Киң Арал ауылынан.\nКиняшов Михаил Александрович (15.09.1924—2.06.1995), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, уҡсылар полкының миномет расчеты командиры, гвардия кесе сержанты. Дан орденының тулы кавалеры. Благовещен ҡалаһының почётлы гражданы. Сығышы менән ошо ҡаланан.\nЛосев Михаил Николаевич (15.09.1929), хеҙмәт ветераны. 1948 йылдан «Башнефтезаводстрой» тресының, 1968—1989 йылдарҙа — Өфө проект‑төҙөлөш берекмәһенең тимер-бетон конструкциялар монтажсыһы. РСФСР‑ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1974). СССР‑ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1975). Ленин (1971) һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1966) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Благовещен районы Дмитриевка ауылынан.\nРизуанов Наил Мәсәлим улы (15.09.1929—6.04.2012), ғалим-тау инженеры, нефть сәнәғәте эшмәкәре. 1972—1995 йылдарҙа «Башнефть» берекмәһенең генераль директор урынбаҫары, артабан 2002 йылғаса — генераль директорҙың кәңәшсеһе. Техник фәндәр кандидаты (1983). Рәсәй Федерацияһы нефть һәм газ сәнәғәтенең (1993) һәм Рәсәй Федерацияһы Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1994), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған нефтсеһе (1972), Рәсәй Федерацияһы яғыулыҡ‑энергетика комплексының почётлы хеҙмәткәре (1999). Октябрь Революцияһы (1986) һәм ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1976, 1981) ордены кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ауырғазы районы Уҫман ауылынан.\nСаяпов Искәндәр Әғзәм улы (15.09.1934—8.07.2008), сценограф, рәссам. 1985—1997 йылдарҙа Туймазы татар дәүләт драма театрының баш рәссамы. 1980 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1994). Халыҡ театрҙарының зона смотры (Өфө, 1973), Бөтә Рәсәй СССР художество вуздары студенттарының диплом эштәре күргәҙмәһе (Ленинград, 1978) лауреаты. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Борай районы Шишмә-Борай ауылынан.\nХәсәнов Зекерйән Әхтәм улы (15.09.1934—2016), хеҙмәт алдынғыһы. 1970—1980 йылдарҙа Салауат районы «Һарғамыш» совхозының тракторсы-машинисы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы механизаторы. Ленин ордены кавалеры (1972). Салауат районының почётлы гражданы (2015). Сығышы менән ошо райондың Шәрип ауылынан.\nСәғәҙиев Наил Һаҙый улы (15.09.1939), хеҙмәт ветераны. 1955–2001 йылдарҙа Баймаҡ районы «Йылайыр» совхоз-техникумы хеҙмәткәре. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы механизаторы (1989). III дәрәжә Хеҙмәт Даны (1976) һәм «Почёт Билдәһе» (1974) ордендары кавалеры.\nАверьянов Вячеслав Юрьевич (15.09.1959), хәрби хеҙмәткәр, I класлы лётчик-һынаусы. Капитан (1985). Рәсәй Федерацияһы Геройы (2001). Рәсәйҙең атҡаҙанған лётчик-һынаусыһы (2006). Белорет районы һәм Белорет ҡалаһының почётлы гражданы (2015). Сығышы менән ошо ҡаланан.\nМифтахов Альберт Ленар улы (15.09.1959—11.09.2014), йәмәғәт һәм дәүләт эшмәкәре, ғалим-философ. 2012—2014 йылдарҙа «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе башҡарма комитеты етәксеһе. 2014 йылдың ғинуар—сентябрендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары. Философия фәндәре кандидаты (1987). Башҡортостандың Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nРуденко Олег Анатольевич (15.09.1959), хужалыҡ эшмәкәре. 2006-2010 йылдарҙа Нефтекама ҡала хакимиәте башлығы. Башҡортостан Республикаһы хеҙмәтләндереү тармағының атҡаҙанған хеҙмәткәре. Башҡортостандың Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры. Сығышы менән Сибай ҡалаһынан.


Күсеп булараҡ, ул ваҡытта һеҙ нисек ҡарайһығыҙ youtube видео - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nКүсеп булараҡ, ул ваҡытта һеҙ нисек ҡарайһығыҙ youtube видео\nХатта әгәр әлеге ваҡытта менән Windows, ҡасан эшләргә теләйем мин башҡа, мин һәм йәнәшәмдә for microsoft ашыу рәсми рәүештә иғлан hype youtube тураһында әйтеп тораһы ла түгел, был һеҙҙең өсөн pc windows store'ҙан microsoft xbox һәм уны яңыртырға, яҡшыртырға нисә аҙна эсендә яҡын һәм алы, кәрзине исемлеге һәм теләгенә бәйлеТеләк һәм кәрзине исемлеге, хатта шуның өсөн, ентекле эшләү өсөн Microsoft, To-Do эйә булды Редмонд яңыртыу өсөн өҫтәмә бер нисә сәғәттән сығарҙылар. app store популяр була, сөнки улар һеҙҙең менән ойошторорға мөмкин, һәм үҙ напоминание исемлеге аныҡлана. беҙ ентекле белеү, нисек Android, конкуренттар менән сағыштырғанда, операцион система булараҡ, бик асыҡ.\nМәҫәлән, Google Play магазин классик APK файл булырға.\nOS Store йә альтернатив менән өҫтәмә мөмкинлектәр булдырылды.\nБыл бөгөнгө етәкселеге, смартфон һәм башҡа супер lg сиктәрендә теләгән нәҙек ентекле эшләй башлай. Корея етештереүгә патент теркәлгән, уларҙың планда һүрәтләү өсөн интервики, шулай уҡ, датчиктар ҡуйыласаҡ, камералар аҫтында ентекле а смартфон өҙөргә тырышып етештергән, баҙары өсөн атландырырға, застряла ҡайҙалыр инновациялар тере булмаған йыл. Хәҙер унда горизонт катализаторҙар булыуы мөмкин. Samsung, ысынлыкта, һәм бер нисә ярышҡа ентекле әҙерләнде.\nВидеочить рулетка - бушлай видео ч\nperguntas sobre o namoro on-line - Guia de Namoro On-line\nрулетка менән ҡыҙ ч плюс 18 бушлай видео чат 18 башҡа бушлай видео чат чатта теркәлергә бушлай онлайн без рулетка таныш булмаған видео теркәү башҡа бушлай таныша секс видео теркәү шул тиклем ҡыҙҙар менән таныштырҙы. секс видео фото танышты ҡыҙы менән бушлай онлайн ч рулетка башҡа ҡыҙҙар менән һәм бушлай теркәү видеочивать


- "Мерседес"та ултырғансы, мин "Газелдә" баҫып барам, - ти Өфөнән студент ҡыҙ Аня һәм килеп туҡтаған микроавтобусҡа йүгерә. Уның менән бергә утыҙлаған кеше ишеккә ынтыла. "Баҫып барырға мөмкинме?" - "Мөмкин". Һәм 13 урынға иҫәпләнгән "Газелдә" нисектер йүгереп килеүселәрҙең барыһы ла тиерлек һыя. Тороп ҡалғандар, ҙур автобустарҙы үткәреп ебәреп, киләһе "Газелде" штурмларға әҙерләнә.\n"Моторҙар эшләүселәр" туҡталышында, хәйер, һәр туҡталышта ла, бындай күренеш һәр иртә һайын күҙәтелә. Өйөнән эшкә тиклем 20 һәм унан күберәк километр ара үтергә тура килгән тиҫтәләгән мең өфөлә студент ҡыҙ Аняның һүҙҙәрен ҡеүәтләйәсәк.\n- Әгәр ҙур автобусҡа ултырһам, "Ҡунаҡхана"ға тиклем сәғәт буйына барасаҡмын, ә былай 40 минутта барып етәм, - тип "Газелдәр" файҙаһына төп дәлилен килтерҙе әңгәмәсем. - Баҫып барырға ла ризамын, тик эшкә генә һуңламаҫҡа!\nӘ шул уҡ ваҡытта власть структураларында күптән инде Өфө юлдарын "Газелдәрҙән" бушатыу идеяһы тикшерелә. Һуңғы ваҡытта был тема Өфөлә генә түгел, башҡа ҡалаларҙа ла бик популярға әйләнде. Был юлы Дәүләт автоинспекцияһы һәм Дәүләт "Автодорнадзор" етәкселәре лә микроавтобустарға ҡаршы сыҡты.\n- Мин - ҙур автобустар яҡлы. Автобус ни тиклем ҙур булһа, уның ҡатнашлығында авариялар ҙа шул тиклем аҙыраҡ, - тине уҙған матбуғат конференцияһында БР буйынса Эске эштәр министрлығының ЮХХДИ начальнигы Динар Ғилметдинов. - Иң мөһиме - юл хәрәкәтендә ҡатнашыусыларҙың хәүефһеҙлеге.\nЖурналистар менән осрашыу Башҡортостанда "Автобус" Бөтә Рәсәй профилактик операцияһын үткәреүгә арналды, ул 1 сентябрҙән 30-ына тиклем илдең бөтә төбәктәрендә үткәрелә. ЮХХДИ һәм юл надзоры органдары автотранспорт предприятиеларын, водителдәрҙе, автобустарҙы тикшерә.\n- Башҡортостанда операция үткәреү ваҡытында 12 меңдән ашыу ҡағиҙә боҙоуҙар теркәлде, шуларҙың ун проценты - ҡағиҙәләрҙе айырыуса тупаҫ боҙоу. 12 водителдең руль артына эскән килеш ултырыуы асыҡланды, шуның туғыҙы - "Газель" водителдәре, - тип билдәләне Динар Ғилметдинов.\nИң таралған ҡағиҙә боҙоуҙар - тиҙлекте арттырыу һәм водителдең көн һайын рейсҡа сығыр алдынан медосмотр үтеүҙе һанға һуҡмауы.\n"Автобус" операцияһы башланғандан алып Дәүләт автоинспекцияһы хеҙмәткәрҙәре 1200 "маршрутка"ның номерын алды.\nҺуңғы бер нисә йылда тәүге тапҡыр автобустар ҡатнашлығында авариялар һаны кәмеүе күҙәтелә, тип билдәләне Башҡортостан Дәүләт автоинспекцияһы башлығы. 2008 йыл башынан алып республикала 52 ошондай юл-транспорт һәләкәте теркәлгән, уларҙа дүрт кеше һәләк булған, 65 кеше имгәнгән. Ике кеше һәләк булған һәм 26 кеше имгәнгән 22 авария - 40 проценттан ашыуы - "Газель" водителдәре ғәйебе менән яһалған. 12 юл-транспорт һәләкәтендә "ПАЗ" водителдәре ғәйепле, 6 аварияны - "НефАЗ", дүрт аварияны "Мерседес" водителдәре яһаған.\n"Башавтотранс" дәүләт компанияһы водителдәре үҙҙәрен күпкә тәртиплерәк тота, тип билдәләне Динар Ғилметдинов. Предприятие республикала пассажирҙар ташыуҙың 70 процентын хеҙмәтләндерә. Бөтә автобустарҙың сиректән ашыуырағы - 28 проценты - шәхси эшҡыуарҙар ҡарамағында, шул уҡ ваҡытта юл-транспорт һәләкәттәренең өстән бер өлөштән ашыуы уларға тура килә.\nҠағиҙә боҙоуҙар яғынан шул уҡ "Газелдәр" айырылып тора. Милиция статистикаһы буйынса, бөтә ҡағиҙә боҙоуҙарҙың 70 процентын һәм автобустар ҡатнашлығында аварияларҙың 40 проценттан ашыуын улар бирә. Стәрлетамаҡта "Газелдәрҙе" алыу иҫәбенә юлды бушатып дөрөҫ эшләнеләр, ти республиканың баш автоинспекторы. Әммә Стәрлетамаҡ ҙурлығы буйынса республикала икенсе ҡала булһа ла, уға Өфөгә етеүе алыҫ әле. Шуға күрә лә баш ҡала властары, бөтәһен дә иҫәпкә алып, Өфө магистралдәрен был микроавтобустарҙан әлегә бушатмай килә.\nӘ улар уйлағансы, беҙ "газелселәргә" мөрәжәғәт итәйек. Уларҙың төп өҫтөнлөгө - тиҙлек һәм уңайлылыҡ. Тиҙлек уны арттырыу планында түгел, ә улар тулы булһа, һәр туҡталышта туҡтамау хоҡуғына эйә бит. Ә уңайлылыҡ - бөтәһенең дә ултырып барыуында, шул арҡала тиҙлек тәьмин ителә лә инде. Автобус кемгәлер сығырға кәрәк булһа йәки буш урын булһа ғына туҡтай. Бәлки, күмәкләп ошо талаптарҙы күҙәтеү тураһында уйланырға кәрәктер.\nВластарға иһә "Газелдәрҙең" хәрәкәтен тәртипкә һалырға маташырға кәрәк. Пассажирҙар ташыуға лицензия алырға теләгән эшҡыуарҙарға, автобустарының техник торошон күҙәтһен өсөн водителдәргә ҡатыраҡ талаптар ҡуйырға. Уларҙың хәрәкәтенең аныҡ графигын һәм маршрутта машиналар лимитын билдәләргә.\nЮХХДИ-ла, мәҫәлән, юлдарҙа видеофиксация системаһы ярҙамында дыуамал газелселәрҙе йүгәнләргә иҫәп тоталар. Динар Ғилметдинов әйтеүенсә, әлеге ваҡытта Өфөлә ете камера эшләй, йыл аҙағына уларҙың һанын 30-ға еткерергә планлаштырыла.\nХалыҡтың күбеһенең фекеренсә, "Газелдәрҙе" бөтөнләй бөтөрөү Өфө өсөн катастрофаға әйләнәсәк. Властар быны аңлаһын өсөн уларға бер ай булһа ла ябай кешеләр урынында йөрөп ҡарарға тәҡдим итергә мөмкин. Черниковканан йәки Инорстан. Ә инде Максимовканан йәки Шаҡшанан бер ай тирәһе йөрөп ҡараһалар, ябай өфөлө хәлен бигерәк тә аңларҙар ине.\n"Газелдәргә" лайыҡлы альтернатива тапҡан осраҡта ғына мәсьәләне ҡабырғаһы менән ҡуйырға мөмкин. Матбуғат конференцияһында, бөгөнгө көндә вариант булараҡ Черниковканы ҡаланың үҙәге менән тоташтырыусы электричка ҡарала, тип әйтелде. Өфөлә был тимер юл тармағын метро урынына булдырырға планлаштыралар, ә метро яҡын киләсәктә булмаҫтыр, моғайын. Шулай уҡ билдәле бер туҡталыштарҙа ғына туҡтаясаҡ экспресс-маршруттарҙы күберәк асыу тураһында ла мәсьәлә ҡарала.


7 Август 2020, 13:04\nРәсәй агросәнәғәтенең почетлы, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Ғәлим Сәлимов етәкләгән Ленин исемендәге АХК-ла урып-йыйыу эштәре ойошҡанлы бара. Быйыл предприятиеға 1100 гектарҙа иген культуралары һәм 860 гектарҙа бер йыллыҡ үләндәрҙе йыйып алыу бурысы тора.\nӘлеге миҙгелгә лә хужалыҡ юғары ки-мәлдә әҙерләнде, машина-техника һәм комбайн паркы мәлендә әҙерлек һыҙығына баҫтырылды, иген культураларын сабыуға өр-яңы ЖВП-6,4 урғысы һатып алынды. Ашлыҡ өлгөрөү менән игенселәр һоло сабыуға төштө.\nБөгөн предприятие баҫыуҙарында бөтә көс игенде юғалтыуһыҙ йыйып алыуға йүнәлтелгән. Ашлыҡты сабыуҙа механизаторҙар Зәки Ҡотлоғужин һәм Фәнил Ғәйетбаев, урып-һуғыуҙа комбайнсылар Биктимер Килдин, Ишмулла Сә-ғәҙәтов һәм Хәйҙәр Балхин фиҙаҡәр хеҙмәт өлгөһө күрһәтә. Ашлыҡты ташыуҙа водителдәр Наил Үҙәнбаев һәм Хәмит Тимербулатов, механизатор Илдар Гөлбәйетов һынатмай. Тейешле хеҙмәттәрҙең производствоны оҫта ойоштороуы, игенселәрҙең намыҫлы эше һөҙөмтәһендә әле баҫыу-ҡырҙарҙа бер минутҡа ла ураҡ туҡтамай. Бөтәһе 320 гектарҙа ашлыҡ сабылған, шуның 200 гектарында һуғып алынған.\nШуныһы һөйөнөслө, быйылғы аяуһыҙ ҡоролоҡ аграрийҙарға ҡаты һынау ҡуйһа ла, Ленин исемендәге АХК-ла уңыш насарҙан түгел. Әйтәйек, 150 гектар биләгән “Уҫаҡ түше” баҫыуындағы һолоноң төшөмө 10,5 центнер булһа, 80 гектарҙағы “Культурный”ҙа иһә 15-кә еткән. Был иһә тейешле технологияларҙы файҙаланыу, ер тураһында даими хәстәрлек күреү, эшкә етди ҡараш тураһында һөйләй.\n– Тәбиғәт ҡуйған ауырлыҡтарға ҡарамаҫтан, яңы миҙгелгә орлоҡ һәм фураж туплау, хужалыҡ ихтыяждарына тотоноу өсөн етерлек уңыш йыйып алырлыҡ бөтә мөмкинлектәр бар, – ти предприятиеның баш агрономы Урал Әхмәтйәнов. – Әле бөтә көс ошо уңышты түкмәй-сәсмәй йыйып алыуға йүнәлтелгән.\nА. ЮЛДАШБАЕВ фотолары.


Башҡорт Дәүләт опера һәм балет театры янында үҙенсәлекле Ете ҡыҙ фонтанын асыу тантанаһы үтте | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n01 июля 2015 — 16:24\nГүйә фонтандан урғылған һыуға шатланғандай, ете ҡыҙҙың шатлыҡ йәштәре күктән ямғыр булып һибелде. Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры янындағы башҡорт халҡының фонтанын асыу тантанаһы үтте. Башҡала халҡы түҙемһеҙләнеп көткән ваҡиға – “Ете ҡыҙ” фонтанынан ниһайәт һыу урғылды. Олоһо ла, кесеһе лә – берҙәй шатланып күҙәтте был күренеште. Халыҡтың ҡыуанысын бүлешергә төбәк башлығы Рөстәм Хәмитов, Өфө ҡала хакимиәте Ирек Ялалов та килгәйне. Гүйә фонтандан урғылған һыуға шатланғандай, ете ҡыҙҙың шатлыҡ йәштәре күктән ямғыр булып һибелде. Халыҡ иһә таралырға ашыҡманы. Ете ҡыҙҙың аяныслы яҙмышына бағышланған халыҡ йыры, риүәйәт һәм легендалар – башҡорт халҡының рухи ҡомартҡыһы. Ф. Ғәскәров сәхнәгә ҡуйған, башҡорт хореографияһының өлгөһөнә әйләнгән, шулай уҡ, Игорь Моисеев ансамбле репертуарына ингән мәш¬һүр «Ете ҡыҙ» бейеүе лә сафлыҡтары өсөн ғүмерен биргән һылыуҙарҙың образдарын мәңгеләштерә. Күк йөҙөндә йондоҙ булып балҡыған һылыуҙар, хәҙер башҡаланың иң күркәм урындарының береһендә лә йәшәй. Ике метр бейеклегендәге бронзанан яһалған «Ете ҡыҙ» фонтанының скульптура композицияһы төрлө төҫтәрҙә нурланып, урамды моңға сорнай. Фонтан эргәһендәге экранда билдәле лирик бейеү күрһәтелә. Ҙур әҙерлек менән ҡаршы алған саммиттар ваҡытында “Ете ҡыҙ” фонтаны Башҡортостандың милли үҙенсәлеген көсәйтәсәк.


«Керәшен һыуыҡтары» фестиваленең беренсе көнөнә йомғаҡ яһалды\n22 Ғинуар 2010, 15:03\n«Керәшен һыуыҡтары-2010» асыҡ эстрада йыр һәм бейеү фестиваль-конкурсының тәүге көнө йомғаҡтары билдәле булды. Йәш йырсылар, музыканттар һәм бейеүселәрҙең ижади ярышы был көндәрҙә Бөрө ҡалаһында бара.\nТрадиция буйынса беренсе конкурс көнөндә сәхнә йырсыларға бирелде. Бөрө районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Анатолий Трапезников хәбәр итеүенсә, был номинацияла бөтәһе 70 кеше сығыш яһаны.\nУлар араһынан иң яҡшыһы тип Бөрөнән Роман Әйетов танылды. Жюри «Керәшен һыуыҡтары-2010» фестивале Гран-прийын тап уға бирергә ҡарар итте.\nБеренсе дәрәжә лауреаты исеменә тағы бер үҫмер – Шишмә ҡасабаһынан Юнир Ниғмәтуллин лайыҡ булды. Икенсе урынды – Өфөнән Карина Низамова, өсөнсөнө Нефтекаманан Наилә Ергәнова яуланы.\nФестиваль дипломдары менән DJ Ally (Туймазы), Марина Дорн (Бөрө) һәм Александра Виткаускас (Стәрлетамаҡ) билдәләнде.\nТағы 12 башҡарыусы махсус приздар менән бүләкләнде.\nБөгөн, 22 ғинуарҙа, хореографик коллективтар һәм музыкаль төркөмдәр конкурста еңеү өсөн көрәшә. «Керәшен һыуыҡтары» фестивале 23 ғинуарҙа ҙур гала-концерт менән тамамланасаҡ.\nТеги:“керәшен һыуыҡтары” фестивале


ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 27.04.2017\nВладимир Путин Япония премьер-министры Синдзо Абэ менән осрашыуҙың эшлекле шарттарҙа үтеүен билдәләне. Бөгөн үткән һөйләшеү барышында берлектәге хеҙмәттәшлек мәсьәләләре, шул иҫәптән иң ҡатмарлы проблемалар ҙа тикшерелгән. Был йәһәттән Рәсәй президенты Японияны иң мөһим партнерҙарҙың береһе тип атаған.\nБөгөн Босфор боҙағынан 40 километр алыҫлыҡта Ҡара диңгеҙ флотоның «Лиман» карабы һыу төбөнә китте. Был турала Рәсәйҙең оборона министрлығы хәбәр итте. Хәрби ведомствонан белдереүҙәренсә, ҡуйы томан мәлендә икенсе карап менән бәрелешеү һөҙөмтәһендә судноның аҫҡы өлөшөндә ҙур ғына уйым барлыҡҡа килгән. Ҡазаға тарыусыларҙың барыһы ла Төркиәнең яр буйы һаҡсылары тарафынан эвакуацияланған.\nИталияның төньяғында поездар бәрелешеүе һөҙөмтәһендә ике кешенең ғүмере өҙөлгән, тағы ла өсәүһе ауыр тән йәрәхәттәре алған. Уларҙың барыһы ла тимер юлы хеҙмәткәрҙәре. Ғәҙәттән тыш хәлдән һуң был урында поездар хәрәкәте ваҡытлыса туҡтатылған. Әле транспорт прокуратураһы фажиғә сәбәптәрен асыҡлай.\nФранция уҡыусылары һәм студенттары ил президентын һайлау һөҙөмтәләренә ризаһыҙлыҡ белдереп ҡаршылыҡ акцияһына сыҡҡан. Улар Эммануэль Макрон менән Марин Ле Пендың икенсе тураға үтеүенән ҡәнәғәт түгел. Минигта ҡатнашыусыларҙы тынысландыу маҡсатында полиция хеҙмәткәрҙәренә йәш ағыҙыусы газ ҡулланырға тура килгән. Президент һайлауҙарының икенсе туры 7 майға тәғәйенләнгән.\nКореяның үҙәк банкы тарафынан сығарылған бер килоргамалыҡ «Алтын Путин» тәңкәһе тәүге тапҡыр ирекле һатыуға сығарылды. «Авито» сайтына иғлан биреүсе Александр исемле коллекционер бының өсөн 5 миллион һум хаҡ һораған. Барлығы ун даналағы ҡиммәтле тәңкәләр Ким Чен Ир менән Владимир Путиндың 2002-се йылдағы осрашыуы хөрмәтенә баҫтырылған булған.


Салауат ҡалаһында пневмониянан бер бала һәләк булған - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nСалауат ҡалаһында пневмониянан бер бала һәләк булған\nБала ауырыһа ла, ата-әсәһе табиптарға мөрәжәғәт итмәгән. Учалыла ауырлы ҡатындың сусҡа киҙеүе менән ауырыуы билдәле. Рәсәйҙә эпидемия башланған, табиптар 107 кешенең сусҡа киҙеүенән вафат булыуын хәбәр итә. Башҡортостанда бөгөнгә 34 пациентҡа ошондай диагноз ҡуйылған. Республика һаулыҡ һаҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, дарыуханаларҙа препараттар запасы етерлек, кешеләр үҙҙәре лә хәүефһеҙлек сараларын ваҡытында күрергә тейеш.\n28 января Өҙөлгән моң\n29 января Башҡортостанда браконьерҙар һаны арта


Зифа, Зөлхизә, Ғәлимә... » Башкортостан кызы\n50-се йылдарҙа Силәбе өлкәһенең данлыҡлы Магнит ҡалаһында йәшәүсе ҡорос ҡойоусы Исмәғил менән уның ҡатыны Нәфисә ғаиләһендә өс ҡыҙ үҫә – Зифа, Зөлхизә, Ғәлимә. Өйҙә уларҙы башҡортса исемдәре менән атаһалар, урамда, мәктәптә тик урыҫса – Зина, Зоя, Галя тип йөрөтәләр. Апалы-һеңлеле өс ҡыҙ яҙмышында тотош бер нәҫелдең генә түгел, халҡыбыҙҙың ифрат ҡатмарлы, борма-борма яҙмышы, уның, быуаттың утлы һынауҙарына ырғытылып, көлдән ҡалҡыныуы, дәүер шаңдауы сағыла. Был яҙмабыҙ – тыуған ергә, туған моңға, телебеҙ аһәңенә һөйөүҙең донъялағы бар тойғоларҙан бөйөк булыуы, бер ниндәй шарттарға ҡарамайынса, ҡандан ҡанға күсеүе һәм уның тартыу көсө әҙәм балаһын ата-бабалары тупрағына әйҙәүе хаҡында.\n1931 йыл. Әбйәлил районы Амангилде ауылының дин әһелдәре Тайсиндар тоҡомон тап ошо йылда, кулак мөһөрө тағып, һөргөнгә оҙаталар. Әлбиттә, тирә-яҡҡа билдәле Муллабай мулла менән уның ғаиләһе һөргөнгә беренсе сиратта ебәрелә.\n...Йылдар үтер. Алыҫ Кемерово өлкәһе Прокопьевск ҡалаһы эргәһендә тотош башҡорттарҙан торған бер ауыл барлыҡҡа килер, Тайсиндар ҙа шунда йәшәр, шахтала күмер сығарыр. Егәрле, уҡымышлы был нәҫел һөргөндә лә юғалып ҡалмаҫ, яҡшы йәшәү юлдарын табыр. Ләкин тыуған яғын һағынып ғүмер итер, уны төштәрендә күрер, өндәрендә йырға һалыр. Тик хөкөм мөҙҙәте үткәндән һуң да уларға Амангилдегә ҡайтырға рөхсәт булмаҫ. Ҡайһы берҙәре, сараһыҙҙан шунда тороп ҡалып, яйланған тормоштарын дауам итер, уњѓан күмер сығарыусылар булып танылыр.\nӘ Муллабай мулланың ҡатыны Камилә балаларын берәм-һәрәм булһа ла Башҡортостан яғына ебәреү яғын хәстәрләй. Амангилдегә булмаһа, башҡа ергә – тик тыуған яҡҡа яҡын булһындар, ти ул. Ћигеҙ балаћыныњ алтыћын кемгәлер эйәртеп, Башҡортостанѓа алдан оҙатһа, үҙе бер аҙҙан ҡыҙҙары Мөхтәримә һәм Нәфисә менән яңы төҙөлә башлаған ҡорос ҡойоусылар ҡалаһы Магнитогорскиға ҡайтып төшә. Әммә хәләл ефетенең һөйәктәре мәңгелеккә ят тупраҡты төйәк итеүе ғүмерлек яра булып ҡаласаҡ.\nБыуат төҙөлөшө тип аталған металлургия заводына бөтә тирә-яҡтан, шул иҫәптән яҡындағы Башҡортостан райондарынан да мәжбүри рәүештә эшсе көс йыялар. Әбйәлил районы Иҙәш Ҡусҡары ауылынан төҙөлөшкә алынѓан егеттєр араћында Исламов Исмєѓил дє була.\nИсмәғил менән Нәфисә Магниткала таныша ла инде. “Сөм-ҡара бөҙрә сәстәре биленә тиклем төшөп торған, һинд ҡыҙҙарына тартым сағыу һылыу әсәйемә артынан урамда баштарын бороп ҡарап ҡалырҙар ине. Ә атайым, мыҡты кәүҙәле, битендәге шаҙралары кескенә ҡояштай балҡыған уҙаман, ғүмер буйы әсәйемә һоҡланды ла, үлә яҙып көнләште лә”, – тип хәтерләй бөгөн Зифа Исмәғил ҡыҙы Юлсурина.\nАтайҙары ҡулына ҡурай алып уйнап ебәреүе була, бөтөнләй башҡа кешегә әүерелә: ауыр эштән төшкән яурындары ҡайҡайып, һыны турайып киткән атаһын Зифа мөһабәт ҡаяға оҡшата ундай минуттарҙа: “Ҡарашындағы бөркөт ғорурлығы, баш бирмәҫлек саялыҡ, әйтеп бөткөһөҙ һағыш һәм һыҙланыу күңелемә уйылып ҡалған. Сал далаһында ҡыл ҡурайын уйнап үҫкән тәбиғәт балаһы атама был таш ҡалала, ят мөхиттә йәшәү үтә лә ауыр ине”.\nИсмәғил алдынғы ҡорос ҡойоусы була, ә ҡатыны Нәфисә һатыусы булып эшләй. Заманына күрә етеш йәшәйҙәр, өс бүлмәле фатирҙа ғүмер итәләр. Ҡулдарынан гөл ҡойолған әсәйҙәре ҡыҙҙарына күлдәктәрҙе үҙе тегеп, ҡурсаҡтай кейендереп йөрөтә.\n“Ләкин атайымдың иркен далаһына тартылыуы, мәжбүри килтерелгән ҡалала үҙен таш зиндандағылай тойоп, ғазапланыуы беҙҙең күңелдәргә лә һағыш булып күсте. Ауыр эш аҙнаһынан һуң ял көндәрендә ул “төшөрөп” ала торғайны. Бабалары ҡымыҙҙан ҡатыны эсмәгән атам ят эсемлек – хәмер шауҡымына тиҙ бирешә ине. Эсендәге һағышты ул моңға һалды. Тик ул моң бында беҙҙән башҡа бер кемгә лә кәрәкмәй, танһыҡ та, таныш та түгел! Ул моң... ул моң минең төштәремә инә... – Зифа апай был турала һөйләгәндә күҙ йәштәрен тыя алмай. – Атайым йөрәкһенеп һуҙған “Уйыл”, “Азамат”, “Зөлхизә”, “Урал”, “Сәлимәкәй”ҙең иң нескә бөгөлөшө лә һәр күҙәнәгемә һеңеп ҡалған”.\nАтаһы менән әсәһе көндәр буйы эштә булғас, ҡыҙҙар күберәк өләсәләрендә үҫә. Аҡыллы инәй, Зифа араларында иң өлкәне булғанғалырмы, әйтер һүҙен уға әйтеп ҡалырға тырыша: “Һин әле бәләкәй. Ләкин тыңла һәм иҫеңдә ҡалдыр, бөгөн онотһаң да, һүҙҙәрем, ваҡыты еткәс – кәрәк саҡта хәтереңдә ҡалҡып сығыр. Уларҙы аманатым итеп Зөлхизә һәм Ғәлимә һеңлеләреңә еткер. Һеҙ – љол затынан түгел, уҡымышлы, бай тоҡомдан. Уҡырға, матур йәшәргә тырышығыҙ”.\nӨләсәһе ауыҙынан сыҡҡан һәр һүҙ тормош ҡағиҙәһе булғанын Зифа үҫә төшкәс төшөнә. Улар шул тиклем ябай һәм мөһим. Мәҫәлән: “Берәйһе өйгә инеп килһә, ашатығыҙ, эсерегеҙ, шунан ғына хәбәр башлағыҙ”. Кеҫәһендә гел ҡорот киҫәге йөрөтөр өләсәһенең “Һәр өйҙә көл болғаусы бар бит” тигәне “Һәр йортта бала бар (көл болғап уйнаусы), күстәнәсһеҙ инеү килешмәй” тигән һүҙ булған икән. Былары инде кейәүгә сыҡҡас биргән кәңәштәре: “Ирең менән нисек асыуланышһағыҙ ҙа, түшәк һыуытма. Асыуланһын, айырым ятһын. Ә һин шым ғына мендәреңде ал да янына барып ят – тик арҡаңды ҡуйып ят”.\nЫсынлап та, ҡайһы бер әйткәне, онотолған кеүек булһа ла, тап кәрәк мәлдә хәтеренә төшә: “Йәш саҡта мәшәҡәт менән бер-береңдең ҡәҙерен белмәйһең. Ҡартайғас кәрәк ишле булыу. Бабайың менән бер-береңә арҡа ҡуйып ултыраһың да аяҡтарыңды ергә ныҡ итеп терәйһең. Оборон тотор өсөн. Кемдән тип әйтәһегеҙме – үҙ балаларыңдан. Сөнки үҙ балаңдан ишеткән ауыр һүҙ дошман хәнйәренән үткерерәк ҡаҙала”.\n“Ғаиләбеҙҙә хис-тойғолар бик тыйнаҡ белдерелә ине. Атайым менән әсәйемдең башҡорттарға ғына хас булғанса мәрәкәләп – йомшаҡ шаяртып һөйләшеүе, бер-береһенә “атаһы”, “әсәһе” тип өндәшеүе хәтерҙә ҡалған. Еткән ҡыҙ булғас, мөғжизәүи көс – мөхәббәт тураһында белергә теләп, өләсәйебеҙҙән: “Өләсәй, олатай һине яраттымы?” – тип һорайбыҙ. “Ул мине йәлләй торғайны. Йәлләгәс, яратҡандыр инде. Љышын тышта ғөсөл ҡойонғанда боҙ суҡтары булып туңған сәстәремде тыны менән өрөп йылыта ине”, – өләсәйебеҙҙең һөйөү хаҡындағы тәрән һәм ипле төшөнсәһе бөгөн бигерәк тә илаһи яңғырай”, – тип хєтер ебен ћ∆тє Зифа апай. Ҡыҙҙар өләсәләренең йомшаҡ, наҙлы телен, зирәк аҡылын күңелдәренә һеңдереп үҫә. Ләкин йөрәктә иң ныҡ уйылып ҡалған һүҙе шул була: “Башҡортостанға ҡайтып йәшәгеҙ!”\n18 йәшлек Зифаның беренсе тапҡыр Өфөгә килеүе бөгөнгөләй хәтерендә. Ике туған ағаһы уны үҙенең туйына саҡыра. Милли йолалар буйынса уҙғарылған ысын башҡорт туйын күреп, ҡыҙ үҙен матур әкиәттә йөрөгәндәй хис итә. Йәштәр һылыуҙарын гел үҙҙәре менєн йөрөтә. Бына ҡайҙа талпынған икән уның күңеле! Бында бөтәһе лә башҡортса һөйләшә. Ул үҙенең айҙай түңәрәк йөҙөнән дә, ҡыҫыҡ күҙҙәренән дә, дегеттәй сәстәренән дә оялмай – бөтәһе лә уға оҡшаған. “Мин бик матур икән дә!” – быны тойоу үҙе өсөн дә көтөлмәгән асыш була. Театр, концерттарға йөрөй, ағаһының студент дуҫтары менән аралаша. Сүллектән сарсап килеп, ниһайәт, саф шишмәлә һыуһынын ҡандырған юлсы һымаҡ һиҙә ул үҙен: “Мин бында ҡалам һәм туғандарымды ла алып киләм!”\nБашҡорт дәүләт педагогия институтының филология факультетына уҡырға ингәс, башта янына Зөлхизәне, унан Ғәлимәне күсерә. “Беҙ үҙебеҙҙе туған мөхитебеҙҙә һыуҙағы балыҡ һымаҡ тойҙоҡ”, – тип хәтерләй улар студент йылдарын. Ҡала ихатаһында күп милләтле мөхиттә уйнап үҫеүҙәре, баҡһаң, уларҙы үткер, ҡыйыу иткән. Ауылдан килгән үтә тыйнаҡ тиҫтерҙәре араһында был сифаттары менән айырылып торған ҡыҙҙар тиҙҙән комсомол, профсоюз башлыҡтары булып китә.\n... Ҡыҙҙарҙың мәғрифәтселек юлын һайлауына ғәжәпләнергә түгел: быуаттар дауамында дин үә ғилем ярҙамында халыҡ рухын яҡтыртыуға хеҙмәт иткән нәҫелдән бит улар. Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының кафедра мөдире, профессор Зөлхизә Исламова республикала абруйлы ғалим булараҡ билдәле булһа, кесе һеңлеләре Ғәлимә Йәнсуринаны баш ҡалала иң һөҙөмтәле алымдар буйынса эшләүсе көслө инглиз теле уҡытыусыһы итеп беләләр. Ул – “Мәғариф” милли проекты сиктәрендә Рәсәйҙең иң яҡшы мөғәллимдәре конкурсы еңеүсеһе, “Йыл уҡытыусыһы-2007” республика бәйгеһе лауреаты. Хеҙмәт юлын мәктәптә башлаған Зифа апайҙары ла алдынғы уҡытыусы һәм ойоштороусы булып таныла. Бынан тыш, Зифа Исмәғил ҡыҙы оҙаҡ йылдар Белорет район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары вазифаһында эшләп, уны үҫтереүгә ҙур көс һалыусы шәхес булараҡ ихтирам яулаған. Ауыр тормош хәлендәге ҡатын-ҡыҙҙарҙы һыйындырыусы үҙәкте, инвалид балаларҙы реабилитациялау үҙәген, башҡорт лицей-интернатын, башҡорт гимназияһын, башҡорт балалар баҡсаһын асыу һәм башҡа тарихта ҡалырлыҡ бихисап күркәм эштәрҙе атҡарыу өсөн йөрәк көсөн биргән кеше ул. Зифа Юлсурина бөгөн, хаҡлы ялда булыуына ҡарамаҫтан, Республика дистанцион белем биреү үҙәгендә инвалид балаларҙың телмәрен үҫтереүсе уҡытыусы-дефектолог булып эшләүен дауам итә. Өс бер туғандың мәғариф өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн юғары исемдәрен һанап сығыу ғына ла әллә күпме урынды алыр ине... Әле иһә Зифа ханым күптән йµрєгендә йөрөткән уйын ғәмәлгә ашырырға ниәтләй: күңелдәргә иман нуры һиберҙәй белем эстәп, Рәсәй ислам университетына имтихандарға әҙерләнә. “Тоҡомобоҙҙоң бер ҡыҙы – Магнитогорскиҙа йәшәүсе ике туған апайым Нәғимә Кинйәбаеваның Өфөгә килеп, дини ғилем биреүсе ошо уҡыу йортона инеүе лә хаҡ динебеҙгә тоғролоҡтары өсөн золомға дусар ителгән ата-бабаларыбыҙҙың эшен бергәләшеп дауам итәсәгебеҙгә, өҙөлгән сылбырҙың ялғанасағына ышанысты нығыта”, – ти ул.\n...Апалы-һеңлеле өсәү ғүмерлек мөхәббәттәрен дә ошонда, тыуған ерҙәрендә, таба. Зифа Исмәғил ҡыҙының тормош юлдашы полковник Ирек Азат улы – Бөрйән егете. Үҫтереп, үҙ аллы тормошҡа аяҡ баҫтырған балалары өсөн ғорурланалар ҙа, шатланалар ҙа. Улдары Айрат – Дәүләт теркәүе, кадастр һәм картография федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығында дәүләт теркәүсеһе, Илфат – тєжрибєле энергетик, ҡыҙҙары Айгөл – Федераль ҡаҙнасылыҡтың Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығында бүлек етәксеһе. Зөлхизә Исмәғил ҡыҙы менән уның хәләле, Башљортостандыњ атљаҙанѓан тренеры Федор Васильевичтың улы Руслан – нефтсе, “Урал” быраулау компанияһының производство-техник бүлегендә баш инженер. Ә төпсөктәре Ғәлимәнең яҙмышын балҡытҡан оло йөрәкле, ғәжәйеп талантлы уҙаман Рәшит Йәнсурин, үкенескә күрә, бик иртә яҡты донъяларҙан китеп бара – ғүмере ни бары 30 йәшендә өҙөлә. Һөйөклөһөнөң төҫө булып үҫкән ҡыҙы Лира – педагогия фәндәре кандидаты, йәш ғалимдар өсөн тәғәйенләнгән бер нисә грантҡа лайыҡ өмөтлө фән эшмәкәре.\nӨләсәһе аманатын тотоп һәм атаһының, әсәһенең ғәмәлгә ашыра алмаған мөҡәддәс теләктәрен атҡарып, тыуған тупраҡтарында ғүмер итеүҙәре, балаларының, ейән-ейәнсәрҙәренең ошонда тәпәй китеүе менән бәхетле улар – Зифа, Зөлхизә, Ғәлимә. Был бәхеттең сикһеҙ оло һәм ни тиклем татлы икәнлеген сит ерҙәрҙә йәшәп, йәнтөйәкте өҙөлөп һағыныу быуындан быуынға күсеүсе, һәр күҙәнәкте биләүсе тойғо булыуын белгән кеше генә әйтә алалыр...


Асы ауыл Советы — Башҡорт Википедияһы\nАсы ауыл Советы\nАсы ауыл советы — Белорет районы муниципаль районы ауыл биләмәһә, муниципаль берәмек. 2010 йылдың 1 ғинуарына халыҡ һаны 2028 кеше, 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 1986 кеше.\nАуыл биләмәһе башлығы — Сәлимйәнова Фәрхәнә Яҡуп ҡыҙы\nЭштәр менән идара итеүсе — Сайғафарова Әлфиә Ғамсат ҡыҙы\nАсы ауыл советы ауыл биләмәһе хакимиәтенең почта адресы:\n453562, Башҡортостан Республикаһы, Белорет районы, Асы ауылы, А.Мөбәрәков урамы, 25/3.\n2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата Башҡортостан Республикаһы Белорет районы муниципаль районының Асы ауыл советы ауыл биләмәһе составына кергән халыҡ иҫәбе һәм торама пункттар исемлеге. Бөтәһе — 2028.\nАсы — 885\nБерештамаҡ (Бриштамаҡ) — 325\nБереш (Бриш) — 281\nИсҡушты (Исҡушта) — 284\nМулдаҡай — 253\n1097 1986 +889 +81,04\nОктябрь Инҡилабынан һуң Башкортостан өйәҙ, кантон һәм волостарға бүленгән була. Асы ауылы Тамьян-Ҡатай кантонының Уҫманғәле волосына ҡарай.\n1930 йылда ауыл Советтары ойошторола. Асы ауыл советына Асы, Ямашты, Бриш, Бриштамаҡ, Зөйәк, Ғәбдөк ауылдары керә.\n1980 йылдың 30 майында Зөйәк ауыл советы ойошторола. Унда Зөйәк, Ғәбдөк ауылдары керә.\nЯмашты эшселәр ҡасабаһы итеп ойошторола. Ямашты урман хужалығы 1979 йылда Көньяҡ-Урал ҡурсаулығы ойошторолоу сәбәпле ябыла. Халыҡ эш булмағанлыҡтан икенсе ауылдарға күсергә мәжбүр була.\nБөгөнгө көндә Асы ауыл советы ауыл биләмәһенә түбәндәге ауыл биләмәләре керә:\n— 1728 йылда нигеҙ һалынған Асы ауылы. Урындағы халыҡ «Асы» санаторийында, Инйәр депоһында эшләй;\n— 1800 йылда нигеҙ һалынған Бриш ауылы халҡы «Асы» шифаханаһында, Инйәр тимер юл станцияһында эшләй;\n— Бриштамаҡ ауылына 1950 йылда ағас әҙерләүселәр өсөн махсус рәүештә нигеҙ һалына. Ауылда мәктәптән башка ойошмалар һәм предприятиелар юҡ. Ауыл халҡы «Асы» шифаханаһында, Инйәр тимер юл станцияһында эшләй.\n— Исҡушта ауылы 1950 йылда ағас әҙерләүселәр өсөн махсус рәүештә ойошторола. Ауыл халҡы вахта ысулы менән эшләй һәм шәхси ауыл хужалыҡ менән шөғөлләнә.\n— Мулдакай ауылына 18 быуаттың урталарында нигеҙ һалына. Ауылда мәктәп, Мулдаҡай урман хужалығы эшләп килә. Халыҡ вахта ысулы менән эшләй һәм шәхси ауыл хужалығы менән шөғөлләнә.\nАуыл биләмәһе территорияһында түбәндәге ойошмалар эшләй:\n1. Асы ауылында урынлашҡан «Асы» шифаханаһы;\n2. Инйәр дауаханаһының табибтар амбулаторияһы: Асы, Исҡушта ауылдары;\n3. Бриштамаҡ, Бриш, Мулдаҡай ФАП-ры;\n4. Асы мәҙәниәт йорто;\n5. Бриш, Исҡушта, Мулдаҡай клубтары;\n6. Асы ауылындағы магазиндар: «Йәйғор», «Кристалл», «Аҡбуҙат»;\n7. Асы, Исҡушта почта бүлексәләре;\n8. Асы, Бриштамаҡ, Исҡушта урта белем биреү мәктәптәре;\n9. Мулдаҡай тулы булмаған урта мәктәбе;\n10. Асы ауылында урынлашҡан Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге музей.\nАсы ауылында СССР-ҙың халыҡ артисы Арыҫлан Мөбәрәков 1908 йылдың 15 декабрендә тыуған. Ауыл советы территорияһында минерал инештәрҙе тикшереу буйынса фәнни-тикшереү эштәре алып барыла. Асы минерал һыуҙарын төрлө сирҙәрҙе дауалау максаты менән файҙаланыу өсөн ҡулланыуҙары буйынса Д. Т. Ғильмутдинова, Р. Р.Вәлиева, А. С.Шәрипованың эштәре билдәле.\n↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 http://www.beladmin.ru/bash/munobor/selskie/detail.php?ID=19032\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Асы_ауыл_Советы&oldid=829116 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:03 8 сентябрь 2018 үҙгәртелгән.


33. Әхзәб (Төркөмдәр)\n(Әхзәб сүрәһе 73 аяттан тора. Мәҙинә-и Мөнәүәрәлә ингән. «Әхзәб» һүҙе: төркөм, ғәскәр, фирҡә, өйөр кеүек мәғәнәләрҙе үҙ эсенә ала.)\nӘй, Пәйғәмбәр, Аллаһтан ҡурҡ. Кәферҙәргә, монафиҡтарға буйһонма. Хаҡтыр, Аллаһ — барыһын да белеп тороусы берҙән-бер хөкөм һәм хикмәт эйәһелер.\nРаббың индергәндәр буйынса ғына ғәмәл ҡыл. Шик юҡтыр, Аллаһ бөтөн ҡылмыштарығыҙҙан хәбәрҙар.\nАллаһҡа тәүәккәл ит. Ярҙамсы булараҡ, Аллаһ етәр.\nАллаһ бер кешегә ике йөрәк бирмәне. Зиһар (арҡа һырты) тип иғлан иткән ҡатындарығыҙҙы әсәйегеҙ һүрәтендә таныманы. Уллыҡа алынған улығыҙҙы ла үҙ улығыҙ итеп таныманы. Былар (был уйҙырма йолалар) һеҙҙең үҙ ауыҙығыҙҙан сыҡҡан һүҙҙәр генә. Аллаһ дөрөҫөн һөйләй һәм тура юлға ирештерә.\n(«Боронғо ғәрәптәрҙә шундай бер ғәҙәт бар ине. Берәй ир үҙ ҡатынына: һин миңә әсәйемдең арҡаһы кеүекһең, тип әйтһә, ул ҡатын ирҙең үҙ әсәһе кеүек булып ҡалыр. Шул сәбәпле, улар инде бынан һуң енси мөнәсәбәттәргә керә алмай. Был — айрылышыу, тигән һүҙ була. Ошо йола «зиһар» тип атала ине. Кешенең күкрәгендә ике йөрәк була алмаған кеүек, бер ҡатын бер үк ваҡытта иренә әсә лә, ҡатын да була алмай, йәнәһе».\n«Йәғни, никахлы ҡатын да, айырылғаны ла үҙ иренең әсәһенә әүерелә алмай. Йәки уллыҡҡа алынған ир бала өйләнеп үлһә, уның тол ҡатынын үгәй атаһы ҡатынлыҡҡа ала ала».\nХәсән Чантай һәм Ибраһим Дөнмәз тәфсирҙәренән.)\nУллыҡҡа алынған балаларға атаһының исеме менән өндәшегеҙ. Аллаһ ҡаршыһында иң дөрөҫө шул булыр. Аталарының исеме мәғлүм булмаһа, уларға дин ҡәрҙәштәрегеҙ һәм күреп-белгән таныштарығыҙға булған мөнәсәбәттә булығыҙ. Яңғылышып өндәшһәгеҙ, был эш тә гөнаһ булмаҫ. Белгән килеш, насар ниәт менән өндәшһәгеҙ генә гөнаһ булыр. Аллаһ — ярлыҡаусы һәм миһырбан эйәһе.\nИман килтергәндәргә Пәйғәмбәр үҙ йәндәренән дә яҡыныраҡтыр. (Пәйғәмбәрҙең) ҡатындары уларға (иманлыларға) әсә кеүектер. Ләкин туғандары, Аллаһтың Китабына күрә, бер-берҙәренә башҡа мосолмандарҙан һәм мөһажирҙарҙан яҡыныраҡ. Әммә диндәш дуҫтарығыҙға изгелек ҡылығыҙ. Былар Китапҡа шулай яҙылған.\nҺәм Беҙ пәйғәмбәрҙәрҙән һүҙ алдыҡ. Һинән, Нухтан, Ибраһимдан, Мусанан һәм Мәрйәм улы Ғайсанан. Хаҡтыр, Беҙ уларҙан ҡәтғи ант һүҙе алдыҡ.\n(«Ант һүҙе: бары тик бер Аллаһҡа ғына ғибәҙәт ҡылырбыҙ һәм өммәттәребеҙҙе лә шуға өндәрбеҙ. Һәм ошо антыбыҙға тоғро ҡаласаҡбыҙ». Хәсән Чантай тәфсиренән.)\nАллаһ уларҙы (пәйғәмбәрҙәрҙе) антҡа тоғро булғандарҙың тоғролоғон һынар өсөн ант иттерҙе. Кәферҙәр өсөн хәтәр яза әҙерләне.\nӘй, иман килтергән кешеләр, Аллаһтың һеҙгә булған мәрхәмәтен онотмағыҙ! Һеҙҙең өҫкә яу килгәндә, яуға ҡаршы Беҙ өйөрмә ҡуптарҙыҡ һәм һеҙҙең күҙгә күренмәй торған ғәскәрҙәр (фәрештәләр) күндерҙек. Аллаһ һеҙҙең нимә ҡылғанығыҙҙы белеп тора.\nУлар (дошман яуы) өҫтән дә, аҫтан да һеҙгә ябырылғанда, күҙҙәрегеҙ (ҡурҡыуҙан) аҡайған ине, ҡотоғоҙ ботоғоҙға еткән (йәки, йөрәктәрегеҙ боғаҙығыҙға килгән) ине; һәм Аллаһ тураһында төрлө-төрлө (шикле) уйҙар башығыҙға килгән саҡта;\nбына шулай итеп, иман килтергәндәрҙе һынау аша кисерҙек. Һәм улар дәһшәтле тетрәнеүгә дусар ителде.\nШул ваҡытта динһеҙлек сире менән ауырығандар менән монафиҡтар әйтте:\n— Аллаһ менән уның илсеһе ҡоро вәғәҙәләре менән беҙҙе алданы, — тинеләр.\n— Әй, Йәҫриб һуғышсылары, һеҙ дошманға ҡаршы тора алмаясаҡһығыҙ, ҡасығыҙ, — тип ҡысҡырыусылар ҙа булды. Ҡайһылары иһә:\n— Йорт-ерҙәребеҙ һаҡһыҙ ҡалды (өйөбөҙгә ҡайтар беҙҙе), —тип Пәйғәмбәрҙән рөхсәт һорай ине. Йорт-ерҙәре һаҡһыҙ түгел ине уларҙың, (һуғыш ҡырын ташлап) ҡасыу ине уларҙың теләге.\n(Йәҫриб — Мәҙинә шәһәренең боронғо атамаһы ине.)\nӘгәр (мөшриктәр Мәҙинә шәһәренең) төрлө яғынан баҫып кереп (монафиҡтарҙы Пәйғәмбәргә, мосолмандарға ҡаршы), фетнә сыуалышында ҡатнашырға ҡушһалар, һис шик юҡ, ике лә уйлап тормаҫтан, улар (монафиҡтар) ҡушҡанды үтәр ине. Өйҙәрендә оҙаҡ тормаҫтар ине.\nХаҡтыр, улар бынан әүәл (Жиһад һуғышында) артҡа боролоп ҡасмаҫҡа тип Аллаһҡа һүҙ биргәндәр ине. Аллаһҡа бирелгән һүҙ өсөн яуап бирергә тура киләсәк.\n— Үлемдән йәки үлтерелеүҙән ҡасһағыҙ ҙа файҙа булмаҫ. Ҡасҡан тәҡдирҙә лә ғүмерегеҙ оҙон булмаҫ, — тип.\n— Аллаһ һеҙгә берәй яман эш теләһә, һеҙҙе ул бәләнән кем килеп ҡотҡарыр? Һеҙгә рәхмәт индерергә теләһә, ул рәхмәтте кем тотҡарлай алыр? —тип. Улар Аллаһтан башҡа үҙҙәренә бер дуҫ та таба алмаҫ, ярҙамсылары ла булмаҫ.\nАллаһ һуғышҡа барыуҙан тыйыусыларҙы:\n— (Һуғышҡа бармағыҙ) беҙҙең менән булығыҙ, — тип ҡотортоусыларҙы бик яҡшы белеп тора. Уларҙың бик әҙе һуғышта ҡатнашты.\nҠатнашҡандары ла (бына беҙ ҙә кәферҙәргә ҡаршы һуғыштыҡ, беҙгә лә ғәнимәт малы тейеш, тип әйтер өсөн) хөсөтлөк (һаранлыҡ) менән генә килде. Йөрәктәренә ҡурҡыу төшһә, һин уларҙы, үлем иҫереклеге менән, күҙ-баштары аҡайған килеш, һинән ярҙам көтөп, шашып ҡалғандарын күрерһең. Ҡурҡыныс уҙып киткәндән һуң, улар үҙҙәренең әсе телдәре менән йөрәктәрегеҙҙе үтәләй тишеп сығар. Улар ғәнимәт малына хирыс (нәпсе). Улар иман килтермәҫ. Шуға күрә, Аллаһ уларҙың (ихлас булмаған) ҡылмыштарын юҡҡа сығарҙы. Был эш Аллаһ өсөн бик тә еңел нәмә.\nДошман ғәскәрҙәре йыраҡ китмәне (уларҙың кире боролоуы ла мөмкин), тип ҡурҡтылар. Улар сүл эсенә ҡасып, бәҙәүи ғәрәптәре янында йәшәп, (һуғыш ҡырына кире ҡайтҡан дошман ғәскәрҙәре тураһында) һораштырып ятырға хыяллана ине. Улар һеҙҙең менән бергә (һуғыш ҡырында) булһа ла, ысынлап һуғышмаҫ ине.\nХаҡтыр, Әхирәт көнөндә Аллаһ менән ҡауышыуға ышанғандар өсөн һәм Аллаһты күп зикер иткәндәр өсөн Пәйғәмбәрҙә үрнәк сифаттар бар.\n— Бына был Аллаһтың һәм Пәйғәмбәрҙең беҙгә биргән вәғәҙәһе (һынауы), — тинеләр.\n— Аллаһ менән Пәйғәмбәр дөрөҫ әйткән икән. (Кәфер яуының һөжүм итеүе) мөьминдәрҙең иманын һәм Аллаһҡа буйһоноуҙарын арттырҙы ғына.\nМөьминдәр араһында Аллаһҡа биргән анттарында тороусылар бик күп. Уларҙың ҡайһылары вәғәҙәһен аҙағына саҡлы килтереп еткерҙе (Жиһадта шәһит китте). Сабыр ғына (әжәлен) көткәндәре лә бар. Улар бер нисек тә анттарын боҙманы.\nАллаһ тоғро булғандарға тоғролоҡтары сәбәбе менән әжерен дә бирәсәк. Ихтыяр итһә, Аллаһ монафиҡтарҙы язалаясаҡ йәки (тәүбә итһәләр) ярлыҡаясаҡ. Шик юҡтыр, Аллаһ — ярлыҡаусы һәм сикһеҙ миһырбан эйәһе.\nАллаһ кәферҙәрҙе һис бер хәйергә ирештермәйенсә (еңелдерҙе, ғәнимәт ала алманылар, мосолмандарҙың, динен ҡаҡшата алманылар), маҡсаттарына ирешмәгән хәлдә сигенергә мәжбүр итте. Аллаһ һуғышта мөьминдәргә ярҙам итте (дауыл ҡуптарҙы, Күктән фәрештәләр ғәскәре ебәрҙе). Аллаһ — көс-ҡөҙрәт эйәһе, һәр ваҡыт еңеүсе.\nКитаплы халыҡ (йәһүдиләр) булып та мөшрик ғәскәренә ярҙам иткәндәре өсөн, Аллаһ уларҙың йөрәктәренә ҡурҡыу һалды, нығытмалары араһынан сығырға мәжбүр итте. Уларҙың бер өлөшөн һеҙ үлтерҙегеҙ, башҡаларын әсир иттегеҙ.\nУларҙың йорт-ерҙәрен, малдарын, һеҙ аяҡ баҫмаған (уңдырышлы) тупраҡтарҙы һеҙгә бирҙек. Бар нәмәгә Аллаһтың ҡөҙрәте етә.\n(Ул заман бер иргә туғыҙ ҡатын рөхсәт ителә ине. Рәсүлүллаһтың ҡатындары ла йортта булмаған зиннәттәр талап итә башланылар. Шунан һуң был сүрә индерелде. )\n— Әй, Пәйғәмбәр, ҡатындарыңа әйт:\n— Әгәр ҙә һеҙ был донъяла муллыҡ, зиннәт эсендә йәшәргә теләйһегеҙ икән, улайһа, әйҙәгеҙ, мин һеҙҙең һәр берегеҙгә үҙ өлөшөгөҙҙө биреп, матур ғына айырып, иреккә ебәрермен, — тип.\n— Әгәр ҙә һеҙ Аллаһҡа иман килтереп, Пәйғәмбәренә эйәреп һәм Әхирәт йортонда йәшәргә теләһәгеҙ; шик юҡтыр, изгелек ҡылғандарығыҙ бөйөк бер әжергә лайыҡ буласаҡ.\nӘй, Пәйғәмбәр ҡатындары, берәйегеҙ тәрбиәһеҙ эш менән тотолһа, уның язаһы (ғәҙәти ҡатындарға бирелә торған язанан) ике тапҡыр артыҡ булыр. Был эште башҡарыу Аллаһҡа бер ни ҙә тормай.\nАллаһҡа һәм Пәйғәмбәргә итәғәт итеүсе, изгелек ҡылыусыларығыҙ булһа, уларға бүләкте лә (башҡа ҡатындарға ҡарағанда) икеләтә арттырып бирербеҙ. Һәм улар өсөн Беҙ (йәннәттә) бик тә затлы ризыҡтар ҙа әҙерләп ҡуйҙыҡ.\nӘй, Пәйғәмбәр ҡатындары, һеҙ башҡа ҡатындар кеүек түгелһегеҙ. Аллаһтан ҡурҡһағыҙ, (сит ирҙәр менән) ҡыланып һөйләшмәгеҙ. Ҡыланып һөйләшеү күңелендә енси аҙғынлыҡ сире булған ирҙәрҙе өмөтләндерер. Һөйләшеүегеҙ ғәҙәти һәм әҙәпле булырға тейеш.\n(Мәғрүрәнә) өйөгөҙҙә ултырығыҙ. Элеккеге дҗәһилиәт ваҡытындағы ҡатындар кеүек (ҡапсыҡлап, зиннәттәрегеҙҙе башҡаларға күрһәтеп) йөрөмәгеҙ. Намаҙҙы тәртибенсә уҡығыҙ. Зәкәт бирегеҙ. Аллаһҡа, Пәйғәмбәргә итәғәт итегеҙ. Эй, Пәйғәмбәр йортондағылар, Аллаһ һеҙҙе керһеҙ (гонахһыҙ) итеп, паҡтарҙан паҡ яһарға теләй.\nАллаһтың өйөгөҙҙә уҡылған аяттарын, ғибрәтле миҫалдарын отоп алығыҙ (һәм башҡаларға һөйләгеҙ). Шик юҡтыр, Аллаһ һәр нәмәнең асылын белеп, һәр нәмәнән хәбәрҙар торор.\nШик юҡтыр, мосолман ирҙәр һәм мөслимәләр, мөьмин ирҙәр һәм мөьминәләр, йәндәре-тәндәре менән Аллаһҡа бирелгән итәғәттәге ирҙәр һәм итәғәт боҙмаған ҡатындар, (анттарына, дингә, ҡатынына) тоғро ирҙәр һәм тоғро ҡатындар, сыҙам-сабыр ирҙәр һәм түҙем-сабыр ҡатындар, мөтәүәзи (тыйнаҡ) ирҙәр, мөтәүәзи (әҙәпле) ҡатындар, саҙаҡа биреүсе ирҙәр, саҙаҡа биреүсе ҡатындар, ураҙа тотоусы ирҙәр, ураҙа тотоусы ҡатындар, намыҫтарын һаҡлаусы ирҙәр, ғиффәттәрен һаҡлаусы ҡатындар, Аллаһты сикһеҙ зикер итеүсе ирҙәр, зикер итеүсе ҡатындар бар. Аллаһ быларға ярлыҡау һәм бөйөк әжер әҙерләп ҡуйҙы.\nАллаһ менән Пәйғәмбәр бер эшкә хөкөм сығарғандан һуң, мөьмин ир менән мөьминә ҡатын-ҡыҙ үҙ ихтыярҙары менән ул хөкөмдө боҙоп, үҙҙәре ғәмәл ҡылырға тейеш түгел. Аллаһҡа һәм Пәйғәмбәргә ҡаршы ғәмәл ҡылғандар, мотлаҡ, аҙашҡан булыр.\n(Эй, Рәсүлем Мөхәммәд) иҫеңдәме, нисек итеп Аллаһ һиңә ниғмәт бирҙе, изгелек ҡылған кешегә лә һин:\n- Ҡатыныңды айырма, Аллаһтан ҡурҡ, — тигән инең. Ләкин Аллаһҡа асыҡ мәғлүм булған нәмәне һин (кешеләрҙән) йәшереп ҡалдырҙың. Юҡһа, (кешеләрҙән түгел) Аллаһтан ҡурҡырға кәрәк ине. Зәйед ҡатыны менән араһын кәрәгенсә өҙөп бөтөргәндән һуң, ул ҡатынды һиңә никахланыҡ. Уллыҡҡа алынған үгәй балаларының ҡатындарын, тәртип менән айырылышҡандан һуң, үгәй атаға никахлау мөьминдәр өсөн гөнаһ түгел, тинек. Аллаһтың әмере еренә еткерелде.\n(«Сабый сағында әсирлеккә алынған Зәйедте хәҙрәти Мөхәммәд азат итеп, уллыҡҡа алды. Бәлиғ булғас, Мөхәммәд туғандан туған һеңлеһе Зәйнәпте Зәйедкә никахлатты. Ләкин бай нәҫелле Зәйнәп ҡол Зәйед менән тыныс тормош ҡора алманы. Зәйед тә уның тәкәбберлегенә түҙмәйенсә, айырылырға теләне. Шул ваҡыт хәҙрәти Мөхәммәд уға сабыр итергә ҡушты. Ләкин барыбер Зәйед Зәйнәпте талаҡ итте. Мөхәммәд Аллаһ рөхсәтенән һуң Зәйнәп менән никахлашты». Ғәли Турғут тәфсиренән.)\nАллаһ хәләл ҡылған нәмәне башҡарғандан Пәйғәмбәргә гөнаһ юҡтыр. Элек йәшәп китеүселәр (пәйғәмбәрҙәр) ҙә Аллаһ хәләл ҡылғанды ғына башҡаралар ине. Аллаһтың әмерҙәре, һис шикһеҙ, еренә еткерелә, улар (Ләүхел Мәхфүзгә) яҙып ҡуйылған тәҡдирҙер.\nУл пәйғәмбәрҙәр — Аллаһ индергән әмерҙәрҙе (кешеләргә) ирештереүселәр, Аллаһтан ҡурҡыусылар, Унан башҡа бер кемдән дә ҡурҡмаусылар. (Хаттин ашҡандарҙан) иҫәп-хисап алыр өсөн бер Аллаһ Үҙе етәр.\nМөхәммәд һеҙҙең арағыҙҙағы бер генә ирҙең дә атаһы түгел. Ул фәҡәт Аллаһтың Рәсүле һәм пәйғәмбәрҙәрҙең (мөһөрле) һуңғыһылыр. Аллаһ һәр нәмәнең асылын белеп тора.\nӘй, иманлы халыҡ, Аллаһты һәр ваҡыт иҫкә алығыҙ.\nҺәм Уны иртә-кис (маҡтап) тәсбих тартығыҙ.\nҺеҙҙе ҡараңғылыҡтан (наҙанлыҡтан, динһеҙлектән) яҡтылыҡҡа сығарыу өсөн рәхмәтен һәм мәрхәмәтен һәм фәрештәләрен күндергән — Улдыр. Аллаһ мөьминдәргә сикһеҙ мәрхәмәтле.\nАллаһ менән ҡауышҡан Көндө уларға өндәшеү:\n— Сәләм! — һүҙе булыр. Аллаһ улар өсөн бик тә мәртәбәле (йомарт) бүләктәр әҙерләне.\nӘй, Пәйғәмбәр, Беҙ һине, ысындан да, шаһит, һөйөнсө алыусы һәм киҫәтеүсе булараҡ күндерҙек.\nАллаһтың фатихаһы менән (тура юлға) саҡырыусы, нур сәсеүсе бер ҡәндил (яҡтыртҡыс) сифатында күндерҙек.\nМосолмандарҙан һөйөнсө ал: улар Аллаһтың бөйөк Сәғәдәтенә ирешәсәктәр.\nКәферҙәргә, монафиҡтарға баш эймә. Уларҙың рәнйетеүҙәренә иғтибар итмә, түҙ. Аллаһҡа инан, иманыңа таян. Ярҙамсы булараҡ та, таяныс булараҡ та Аллаһ һиңә етәр.\nӘй, иманлы ир кешеләр, мөьминәләрҙе никахлап алғандан һуң, зөфәф мөнәсәбәтенә кермәгән осраҡта (уларға теймәҫ борон), айырырға теләһәгеҙ, ул ҡатындан ғиддәт талап итергә һеҙҙең хаҡығыҙ юҡ. Был осраҡта ҡатындың күңеленә хуш килерлек мал биреп, яҡшы мөғәмәлә менән өйөнә оҙатығыҙ.\n(«Зөфәф кисәһе - никахтан һуң ир менән ҡатындың бер ятаҡта төн уҙҙырыу мөддәтеҙер. Зөфәф алдынан был ҡатынды яратмаясағығыҙҙы һиҙенеп, уның һеҙгә оҡшамаған ғәҙәттәрен күреп, уның сирле икәнен белеп, енси яҡынлыҡ ҡылмайынса талаҡ итһәгеҙ, шәриғәт ҡанундары боҙолмай. Ғиддәт — айырылған ҡатындың башҡа иргә сығырға ярамаған ваҡыты». Хәсән Чантай тәфсиренән.)\nЭй, Пәйғәмбәр, мәһерен биргән ҡатындарыңды, Аллаһ һиңә ғәнимәт булараҡ биргән (һуғышта әсир алынған) һәм һинең ҡолоң булған йәриәләрҙе, (атайың менән бер туған) ағайыңдың, (атайың менән бер туған) туғаныңдың, (әсәйең менән туған) ағайыңдың һәм (әсәйең яғынан булған) апайыңдың ҡыҙҙарын, һинең менән бергә (һижрәт иткән) күсенеп килгән ҡыҙҙарҙы һиңә никахта хәләл ҡылдыҡ. Иман килтергән мөьминә үҙен Пәйғәмбәргә (мәһер алмайынса ғына) бағышларға теләп, һин дә уны алырға теләһәң, (бындай никах) башҡа мосолман ирҙәренә харам булып, бары тик һиңә генә рөхсәт ителәсәк. Хаҡтыр, һиңә уңайһыҙ булмаһын өсөн, (башҡа мосолмандарға) ҡатындар һәм йәриәләр мәсьәләһендә Беҙ теүәл мәғлүмәт биргән инек инде. Аллаһ — сикһеҙ мәрхәмәтле һәм ярлыҡаусылыр.\n(Ҡатындарың менән төн уҙҙырыу тәртибен һин боҙа алаһың; уларҙың бөгөн) теләмәгәнен (яңғыҙ) ҡалдырып, теләгәнен яныңа (саҡырып) алдыра алаһың. (Сираттан) ҡалғандарын яныңа алдырһаң да, зыян юҡ. Был эш уларҙың ҡыуанып, үҙ өлөшөнә тейгәндәргә шөкөр итеп йәшәүҙәренә ҡулай булыр. Аллаһ күңелегеҙҙәген белеп тора. Аллаһ — бөтөнөһөн дә белеүсе сабыр миһырбан эйәһелер.\nБынан һуң (һиңә тигән туғыҙ ҡатындан башҡа) ҡатын алыу һәм ошо ҡатындарыңды алмаштырыу (берһен айырып, яңыһын алыу), хатта ни ҡәҙәр генә гүзәл булһалар ҙа, (һин үлеп ғашиҡ булһаң да) һиңә хәләл булмаҫ. Ҡол рәүешендәге йәриәләреңдән башҡа. Аллаһ — барыһын да күҙәтеп тороусы.\nӘй, иман килтергән кешеләр, мәжлескә саҡырылмаған килеш, Пәйғәмбәр өйөнә кермәгеҙ, табын әҙер булыуҙан иртә килмәгеҙ. Фәҡәт (табынға) махсус әйткәс кенә керегеҙ. Ашап-эскәс тә таралышығыҙ. Кәңәш-табыш итер өсөн дә, әңгәмә ҡорор өсөн дә (рөхсәтһеҙ) кермәгеҙ. Сөнки Пәйғәмбәрҙе ҡыйын хәлгә ҡуйыуығыҙ ихтимал, ул (һеҙҙән ҡыйынһына.) Аллаһ дөрөҫлөктө әйтеүҙән ҡыйынһынмаҫ. Берәй нәмә кәрәк булған саҡта, шаршау аша Пәйғәмбәрҙең ҡатындарынан һорап алығыҙ. Был һәм һеҙҙең өсөн, һәм дә уларҙың күңел сафлығы өсөн шулай кәрәк. Аллаһтың Пәйғәмбәрен ҡыйын хәлдәргә ҡуймағыҙ, (вафат булғандан һуң) уның ҡатындары менән никахлашмағыҙ. Был — Аллаһ ҡаршыһындағы иң ҙур гөнаһтарҙың береһе.\nАллаһ асыҡ ғәмәлдәрегеҙҙе лә, йәшертендәрен дә бик яҡшы белеп тора.\n(Ҡатындарың) аталары, улдары, аға-энеләре, бер туғандарының улдары, ҡыҙ ҡәрҙәштәренең улдары, үҙ (мөьмине) ҡатындарың, хеҙмәтсе йәриәләр ҡаршыһында (пәрәнжә, чадраһыҙ) йөрөһә, гөнаһ һаналмаҫ. Аллаһтан (язаһынан) ҡурҡығыҙ. Хаҡтыр, Аллаһ һәр нәмәгә шаһиттыр.\nШик юҡтыр, Аллаһ та, фәрештәләре лә Пәйғәмбәргә күп салауат әйтерҙәр. Әй, иман килтергән әҙәмдәр, һеҙ ҙә уға салауат әйтегеҙ. Эй, мөьминдәр, һеҙ ҙә хәҙрәти Пәйғәмбәргә салауат әйтегеҙ һәм сәләмдәр күндерегеҙ.\nХаҡтыр, Аллаһ һәм дә Уның Рәсүле тураһында нахаҡ һүҙ һөйләгәндәр әҙ түгел. Аллаһ уларҙы донъяла ла, Әхирәттә лә ләғнәтләне, рәхмәтенән айырҙы. Уларға интектереүсе, рәнйетеүсе яза әҙерләнгән.\nГөнаһ ҡылмағандары көйөнсә: был ир менән был ҡатын гөнаһ ҡылды, тип нахаҡ яла яҡҡандар, һис шикһеҙ, үҙ өҫтәренә ҙур гөнаһ алыр.\nӘй, Пәйғәмбәр! Ҡатындарыңа, ҡыҙҙарыңа һәм барса мөьминәләргә әйт, (йомош менән урамға сыҡҡанда) өҫ кейемдәрен яҡшылап бөркәнһендәр. Был — (уларҙың затлы нәҫел ҡатыны икәнен) таныһындар һәм рәнйетмәһендәр өсөн бик тә ҡулай эш. Аллаһ — ярлыҡаусы һәм миһырбан эйәһе.\nХаҡтыр, ике йөҙлөләр, эстәрендә сир булғандар (енси сирҙәре булғандар), шәһәрҙә (фетнә сығарыр өсөн) яман хәбәр таратыусылар ошо ғәмәлдәренән ваз кисмәһәләр, улар өҫтөнә (яу менән) һине ебәрербеҙ. Бына шунан һуң инде улар һинең янда (күрше булып) оҙаҡ тора алмаҫтар.\nЛәғнәтләнгән ҡәүем булараҡ, уларҙы ҡайҙа осратһалар, шунда тотоп үлтерәсәктәр.\nӘүәл йәшәп киткәндәр хаҡындағы Аллаһтың хөкөмө шулдыр. Аллаһтың ҡанунында һис бер үҙгәреш таба алмаҫһың.\nКешеләр һинән Ҡиәмәт көнөнөң ҡасан киләсәге тураһында һорайҙар. Әйт һин уларға:\n— Ул турала бары тик Аллаһ ҡына белә, — тип. Һин ҡайҙан беләһең уны? — Бәлки, ул оҙаҡламай килер.\nШуныһы хаҡтыр, Аллаһ кәферҙәрҙе ләғнәтләне. Улар өсөн хәтәр ялҡынлы ут ғазабы әҙерләне.\nУлар шунда мәңгегә ҡаласаҡ һәм уларға ярҙам итеүсе бер генә дуҫ та табылмаҫ.\nУт эсендә йөҙҙәре бөрөшөп янғанда улар әйтер:\n— Ай, валлаһи, Раббыға итәғәт иткән булһаҡ, Пәйғәмбәргә эйәргән булһаҡ, — тип үкенерҙәр.\n— Йә, Раббыбыҙ, беҙ үҙебеҙҙең етәкселәребеҙгә һәм кәңәшселәребеҙгә эйәрҙек, улар беҙҙе юлдан яҙҙырҙы, — тип әйтерҙәр.\n— Раббыбыҙ, уларға икеләтә яза бир һәм уларҙы ҡот осҡос итеп ләғнәтлә (рәхмәтеңдән ситкә ҡыу).\nӘй, иман килтергән кешеләр, һеҙ ҙә Мусаны рәнйетеүселәр кеүек булмағыҙ. Барыбер Аллаһ уны һеҙ һөйләгән нахаҡтан арындырҙы. Ул Аллаһ хозурында абруй ҡаҙанды.\nИманлы кешеләр, Аллаһтың (язаһынан) ҡурҡығыҙ һәм дөрөҫөн һөйләгеҙ.\nАллаһ эшегеҙҙе уң ҡылыр һәм гөнаһтарығыҙҙы ярлыҡар. Аллаһ менән Пәйғәмбәргә итәғәт иткән кеше (хәтәр язаларҙан) ҡотолоп, Сәғәдәткә ирешәсәк.\nКүктәргә, Ергә һәм тауҙарға Беҙ аманат тәҡдим иттек, ләкин улар (яуаплылыҡтан ҡурҡып) был йөктө үҙ өҫтәренә алманы. Әҙәм балаһы был аманатты үҙ өҫтөнә алды. Сөнки кеше — (тәбиғәте менән) залим һәм наҙандыр.\nМонафиҡ ирҙәрҙе һәм монафиҡ ҡатындарҙы, мөшрик ирҙәр менән мөшрик ҡатындарҙы язаға тартыр өсөн, иман килтергән ирҙәр менән иманлы ҡатындарҙың тәүбәһен ҡабул итер өсөн (Аллаһ ошо аманатты кеше өҫтөнә йөкләне). Аллаһ — ярлыҡаусы, мәрхәмәт итеүселер.


Нефтекама ҡалаһында сауҙа-күңел асыу үҙәге ябылған, арендасылар бинаға үтеп инә алмай - Bash.News\nНефтекама ҡалаһында сауҙа-күңел асыу үҙәге ябылған, арендасылар бинаға үтеп инә алмай https://bash.news/news/89155_neftekama_alaynda_sauakel_asyu_ge_yabylan_arendasylar_binaa_tep_in_almaj\n31 ғин 2019, 22:05\nЛилиә Ялашева, "Урал" күп функциялы үҙәге кинотеатры хеҙмәткәре: “Быға тиклем бөтәһе лә яҡшы барҙы. Беҙҙе ябырға ниндәй нигеҙ бар? Cоциаль селтәрҙәрҙә бина һелкенә, бассейндан һыу баҫа, төтөн сыға, тигән сәхифәләр... Ышанаһығыҙмы, әммә уларҙың береһе лә ысынбарлыҡта түгел. Уҡыһаң, үҙеңде икенсе донъяла йәшәгән кеүек тояһың”.\nБинанан халыҡты формалағы хеҙмәткәрҙәр сығарған. Ҡайһы бер һатыусылар ҡаршылыҡ күрһәткән. Күп кенә арендалаусыларҙың бында тауарҙары һәм шәхси әйберҙәре ҡалған. Ҡаланың иң ҙур сауҙа комплексы билдәһеҙ ваҡытҡа тиклем ябылған.\nАнтон Копьев, суд приставы: “Бинаға инеү суд приставтарының махсус рөхсәте менән генә башҡарыла. Кемдер шәхси әйберҙәрен һәм компанияһының йыһаздарын сығарырға теләһә, сауҙа-комплексы хакимиәте менән, ә хәкимиәт беҙҙең хеҙмәткәрҙәр менән һөйләшә. Шул рәүешле кешеләр үҙ мөлкәтен сығара ала”.\nИшектәр суд приставтары тарафынан тамғаланған. Прокуратура мәғлүмәттәренән күп функциялы үҙәктә янғын хәүефһеҙлеген боҙоу осраҡтары күп. Балаларҙың уйын майҙансыҡтары икенсе ҡаттан өҫтә урынлашҡан, күрһәтмәләр ҡуйылмаған, ҡайһы бер ҡаттарҙа янғын һүндереү системалары ла юҡ. Бында былтыр апрелдә ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре тикшереү үткәргән. Бина хужаһы был етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә кәрәклеге хаҡында иҫкәртелгән. Сауҙа комплексын ябыу тураһында ҡарар августа уҡ сығарылған, ә декабрҙә көсөнә ингән.\nГүзәл Мәсәғүтова, Республика прокурорының мәғлүмәт саралары менән хеҙмәттәшлек буйынса өлкән ярҙамсыһы: “Бина хужаһы был етешһеҙлектәрҙән арыныу буйынса бер ниндәй ҙә сара күрмәгән. Шул сәбәпле, башҡарма производство сиктәрендә суд приставтары бинаны ҡулланыуҙы тыйҙы”.\nПрокуратура күп функциялы үҙәктә булыу хәүефле,-тип иҫәпләй. Бинаға инергә рөхсәт етешһеҙлектәрҙе бөтөргәндән һуң ғына биреләсәк.\nЛинура Ворона, "Урал" күп функциялы үҙәге директоры: “Әлеге ваҡтта 11 пункттан торған етешһеҙлектәр бөтөрөлдө. Тиҙҙән комиссия көтәбеҙ. Беҙ тейешле инстанцияларға асыҡланған етешһеҙлектәрҙе булмауын тикшереүҙәрен һораныҡ”.\nБина аҙна элек бикләнә. Ә быға тиклем етешһеҙлектәрҙән арыныуға нимә ҡамасаулаған?.. Ни өсөн арендалаусылар ҙа алдан иҫкәртелмәгән, халыҡҡа уңайһыҙлыҡтар тыуҙырылған? Һорауҙар әлегә асыҡ ҡала.\nБашҡорттарҙың федераль милли-мәҙәни автономияһы ойошторолдо\n22:04, 05 дек\nБашҡортостандың Йәмәғәт палатаһы Рәсәй Конституция көнөндә халыҡты ҡабул итә\nӘле Өфөлә эшҡыуарҙарҙың “Бизнес ПРО” йомғаҡлау конгресы уҙа\n15:05, 05 дек\nРәсәйҙә бөгөн Бөйөк Ватан һуғышы йылдарындағы иҫтәлекле ваҡиғаларҙың береһен иҫкә алалар\n13:15, 05 дек\n2020 йылдың икенсе яртыһында Нуғай шоссеһында үткән тимер юл аша автомобилдәр үткәүелен төҙөү башлана\n13:05, 05 дек


Көндәрҙән бер көндө Брагин үҙенең яҡын-ярандары менән Талҡаҫ күле буйында ял итеп ята икән. Шул саҡ быны Әмин, Темәс, Сура батыр егеттәре уратып алалар ҙа: «Алыш бармы, атыш бармы?!» — тип һөрәнләп, өҫтөнә уҡ яуҙыра башлайҙар. Күп тә үтмәй, батырҙар Талҡаҫ ярында буш биҙрәләр ултырыуын күреп ҡалалар: Брагиндең хеҙмәтсеһе ниндәйҙер шом барын һиҙенеп, түрәләргә ошаҡларға ҡасып өлгөргән икән.\nБатырҙар уйға ҡалып ултыралар ҙа үҙ төйәктәрен ташлап китергә булалар; тиҙҙән батша һалдаттарының әҙләп килере көн кеүек асыҡ бит инде. Бала-саға, бисә-сәсәләрен алып, тейәнәләр ҙә ҡаҙаҡ далаларына һыҙалар.\nАҙаҡ тикшереү килеп, соҡсоноп ҡараһалар ҙа, Брагинде үлтереүселәрҙең эҙенә төшә алмайҙар. Бер ни ҡәҙәр ваҡыт үткәс, ҡасҡындарҙы ярлыҡау хаҡында ҡағыҙ килеп төшә.\nТемәс, Әмин, Сура батыр бер йылдан һуң тыуған төйәктәренә кире ҡайтырға булалар. Тик ҡаҙаҡ байҙары Сура батырҙың ун өс йәшлек Ҡәнифә исемле ҡыҙын ебәрмәйҙәр икән. Сура батыр Ҡәнифәне ҡасандыр ҡаҙаҡтарға әсир төшкән бер башҡорт әбейенә ун һигеҙ йәшкә еткәнсе тәрбиәләргә ҡушып, шунан ғына кейәүгә биреү шарты менән ҡалдырып китергә була. Шуның өсөн ҡаҙаҡтар Сура батырға ҡәҙер-хөрмәт күрһәтеп, бүләктәр биреп оҙаталар. Ә Темәс менән Әминдең аҡтыҡ малын да тартып алып, икеһен дә йәйәү сығарып ебәрәләр.\nБер заман Ҡәнифәгә ун һигеҙ йәш тә тула. Тик бағып-ҡарап үҫтергән теге әбейҙең уны ҡаҙаҡҡа биргеһе килмәй. Ҡәнифәне ул үҙ иленә ҡайтарып ебәрергә юлға әҙерләй башлай. Бер төндө, бөтәһе лә йоҡоға киткәс, ҡыҙҙы алыҫ юлға сығарып ебәрә. Оҙатҡан саҡта:\n— Бар, ҡыҙым, тик юл ҡырыйлап төндә генә атла. Тимер ҡаҙыҡ йондоҙо һәр саҡ уң яғыңдан булһын,— тип кәңәш биреп ҡала.\nИртән торһалар, ҡыҙ юҡ. Ҡаҙаҡтар, атҡа атланып, ҡыҙ артынан ҡыуа төшмәксе булалар. Тояҡ тауыштарын ишетеп, ҡыҙ ҡыуаҡ араһына боҫоп ҡала. Тегеләр бының эргәһенән сабып үтеп китәләр ҙә, аҙаҡ, бер кемде лә осратмағас, кире әйләнеп ҡайталар. Ә Ҡәнифә, көн кисләгәнен көтөп ята ла, кеше аяғы һил булғас, юлын дауам итә.\nБер саҡ шулай уны бүреләр уратып ала. Ҡәнифә шунда, түшлегенән энәһен алып, бармағын энә менән нығытып сәнсә лә бөркөлөп сыҡҡан ҡанын бүреләрҙең береһенә һиптерә. Ҡалған бүреләр, кеше ҡанына буялған бүрегә ташланып, өҙгәләргә тотонғас, Ҡәнифә тағы хәлдән тайғансы ары югерә.\nУл шулай бик оҙаҡ килә торғас, аҙашып, юлдан яҙа ла Тамъян-Ҡатай иленә барып сыға. Бер йылға буйына туҡтап, еләк йыйып ашай ҙа яратҡан бер йырын йырлап ебәрә. Уның моңло тауышын ишетеп, яҡындағы йәйләү кешеләре килеп етәләр, ҡайҙан, кем булыуын һораша башлайҙар. Ҡыҙ бер ни тип тә яуап бирмәгәс, уны Верхнеуралға илтеп ҡуялар.\nБындағы түрәләр тирә-яҡҡа, бер ҡыҙ табылды, тип хәбәр ебәрә. Сура батыр был хәбәрҙе ишетеп, Верхнеуралға килә, үҙ ҡыҙы икәнен таный ҙа, Ҡәнифәне алып ҡайтып китә.\nБына шул замандан бире Сура батыр ҡыҙы ҡайтып килгән юлды Ҡәнифә юлы тип йөрөтә башлайҙар.


Пенсия реформаһы тураһында ни уйлайһығыҙ? » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Иҡтисад » Пенсия реформаһы тураһында ни уйлайһығыҙ?\n21.11.2014 Пенсия реформаһы тураһында ни уйлайһығыҙ?\nХалыҡ был хаҡта ни уйлай икән? Улар пенсияларын дәүләт ҡарамағында булмаған фондтарға күсергәнме, юҡмы? Гәзит уҡыусыларҙың да фекере менән ҡыҙыҡһынып, ошондай һорау менән бер нисә кешегә мөрәжәғәт иттек.\nГөлнур АЛСЫНБАЕВА, уҡытыусы, Сибай ҡалаһы:\n– Эйе, шул хаҡта шау-шыу башланғас, мин дә пенсияның тупланма өлөшөн “Большой”ға күсергәйнем, һуңынан дәүләткә кире күсерәм тип мөрәжәғәт итеп ҡараһам да, ризалыҡ бирмәй ҙә ҡуялар. Хәҙер Пенсия фонды идаралығына барып, белешеп килергә тура килер инде. Әллә ниңә ашығып күсергәнмен. Миңә ул реформа ҡағылмай ҙа бит инде, пенсияға сығырға биш йыл ғына ваҡыт ҡалды. Өҫтәүенә, 25 йыл уҡытыусы булып эшләгәс, стаж буйынса былай ҙа пенсия алам.\nӘ реформаға килгәндә, ыңғай яғын бер ҙә күрмәйем. Нисек бар, шулай ҡалһа, яҡшыраҡ булыр ине.\nФлүзә ХӘБИРОВА, табип:\n– Быйыл яҙғыһын пенсияның тупланма өлөшөн “Лукойл-гарант” дәүләт ҡарамағында булмаған пенсия фондына күсерҙем. Күсерҙем дә, хәҙер төрлөһөн уйлайым, мин пенсияға сыҡҡансы ул фонд әллә була, әллә юҡ. Тағы беҙҙе тишек кәмәгә ултыртмаһалар ярар ине, тип хәүефләнәм. Хәҙер бит элекке кеүек иртәгәһе көнгә ышаныс самалы, ойошмалар бөгөн бар, иртәгә юҡ тигәндәй. Реформа тип башыбыҙҙы ҡатырмаһалар, тынысыраҡ булыр ине лә бит. Икенсенән, пенсияға тиклем йәшәргә кәрәк әле, тип тә уйлап ҡуяһың.\nЗөбәйлә ҮТӘГӘНОВА, Мәләүез районы:\n– Беҙҙән һорап та тормай, дәүләт ҡарамағында булмаған фондҡа күсергәндәр ине, былай әлегә зарланмайым, ике тапҡыр йыйылып килгән аҡсаны бирҙеләр. Тәүге йылда 80 мең һумға яҡын алдым. Икенсе йылына – 20 мең һум тирәһе.\nРеформаға килгәндә, ғөмүмән, үҙгәрештәргә еңел ҡарарға тырышам. Беҙ риза булабыҙмы, юҡмы, барыбер үҙҙәренсә эшләйҙәр бит, бер нәмәне лә үҙгәртә алмайбыҙ. Шунлыҡтан нисек бар, шулай ҡабул итергә өйрәнергә кәрәк. Яҙғаны булыр әле.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - НӘСҮР ЙӨРӨШБАЕВ: ФЕСТИВАЛГӘ ЫШАНЫСЫМ ҘУР - 2014 - Мәҡәләләр\n"Аҡбуҙат" Халыҡ-ара милли һәм этник кинофестивалдә ҡатнашыусылар араһында "Киске Өфө" гәзите уҡыусыларына күптән таныш булған, Германияла йәшәгән яҡташыбыҙ Нәсүр Йөрөшбаевтың да исеме бар. Уның яңы ижад емеше - "Атайымдың тауышы" исемле документаль фильм - Ҡаҙанда үткән X Халыҡ-ара Мосолман кинофестивалендә һәм Севастополь ҡалаһында үткән Ю. Озеров исемендәге XII хәрби кино фестивалендә ҡатнашып та өлгөрҙө. Бына хәҙер был фильм беҙҙең тамашасы хөкөмөнә лә сығарыла. Кинофестиваль алдынан режиссер менән интернет аша әңгәмә ҡорҙоҡ.\nНәсүр, һинең үҙең ғәйнә башҡортоһоң. Сығышың - Пермь өлкәһенең Барҙа районы. Ҡазанда уҡынығыҙ, был ҡала менән һеҙҙе күп нәмә бәйләй. Әммә Башҡортостан менән дә ныҡлы бәйләнештәһегеҙ...\n- Һаумыһығыҙ, яҡташтарым! Эйе, мин ғәйнә башҡорттары яғынан, беҙҙең яҡтарҙа иң ҙур һаналған Тол йылғаһы буйында урынлашҡан Баҡса-Ауыл тип аталған ауылданмын. Йылға аша Урал тауҙары йәйрәп ята. Ауыл ҡаршыһындағы иң бейек тау Мөкит-Тау тип атала. Кескәй саҡта ул миңә шул тиклем ҙур күренә торғайны, хәҙер инде ул сүккән кеүек... Әллә үҙ ауырлығы баҫты уны, әллә йылға яры күтәрелде. Тик ул гел күркәм, һәм мин беләм - ул мине күрә, мине тоя... Миңә, улылай күреп, өндәшкеһе, иркәләгеһе, аҡыл өйрәткеһе килгән кеүек... Мин ҡайтҡан һайын тау буйына сығып ултырам, күңелем менән уға өндәшеп, аралашам, ул барыһын да аңлай кеүек. Ә инде Башҡортостан иле тураһында мин кескәй саҡтан ишетеп үҫтем. Уның хаҡында миңә олатайым, өләсәйем, атай-әсәйем әкиәт кеүек һөйләй торғайны. Атайым ғүмере буйы ат тотто. Колхоз заманында ат тоторға ярамай ине, әммә атайым колхоз атын үҙендә аҫыраны. Колхоз рәйесе уға рөхсәт итте - ни тиһәң дә, ғаиләлә һигеҙ бала үҫтек. Оло ағайҙарым - Зәрифйән менән Әнүәр - был донъянан иртә китте. Алты бала ҡалдыҡ. Йортобоҙ геүләп торҙо. Атайым шул атына атлана ла, Өфөгә тауар алырға сығып китә ине. Улар бер каруан булып, урман аша сығып китер ине. Ҡайта ла, миңә Башҡортостан тураһында һөйләй... Халҡы шундай матур, айырыуса ҡатын-ҡыҙҙары... Ҡымыҙ эсәләр, ҡурай уйнайҙар, икһеҙ-сикһеҙ дала йәйрәп ята... Атайымдың һөйләүенән генә ҡурай моңона ғашиҡ булдым. Ә сикһеҙ даланы бер нисек тә күҙ алдына килтерә алмайым...\nПермь яҡтарында йәшәүселәр, ғәҙәттә, Ҡаҙанға уҡырға китәләр ине. Мин дә шунда юлландым, тик университет тамамлау менән Башҡортостанға аспирантураға барам, тигән ниәтем бар ине. Хатта беҙҙең декандар алдан һөйләшеп тә ҡуйғайны. Әммә яҙмыш елдәре, йәшлек һәм мөхәббәт елдәре мине Германия яғына алып китте... Бына инде 26 йыл Германияла йәшәйем. Демократик көнсығыш Германияның капиталистик Германияға әйләнгән осорон үҙ йөрәгем аша үткәрҙем. Хәҙер инде документаль фильмдар төшөрәм, проза һәм йырҙар яҙам...\n"Атайым тауышы" фильмы Беренсе донъя һуғышы хаҡында. Йөҙ йыл элек Германияла тотҡонда булған татар менән башҡорттарҙың тауыштарын - һөйләштәрен, йырҙарын яҙып алыр булғандар. Был уникаль яҙмаларҙы мин Лейпциг һәм Берлин архивтарында күптән тапҡайным. Иң тәүге фильмды Башҡортостанда эшләргә уйлағайным, тик килеп сыҡманы...\nНәсүр, минең был тарихҡа тура ҡағылышым бар. Һөйләп китәйем. Был сенсация хаҡында беренсе булып "Киске Өфө" гәзите биттәрендә һөйләгәйнек, хәтереңдәлер? Киностудия, аҡса юҡ, тип баш тартҡас, милләтебеҙҙең күренекле шәхестәре - Рауил Бикбаев, Рәшит Шәкүр, Әнүәр Әсфәндийәров, Марат Ҡолшәрипов һәм башҡалар хөкүмәткә яҙған хатыбыҙға ҡултамға ҡуйҙы. Бына шул саҡта беҙҙең сенсацион фильм эшләргә мөмкинлек бар ине лә бит... Әммә беҙгә ярҙам ҡулы һуҙыусы булманы...\n- Эйе, хәҙер инде был сенсация түгел... Мин тәүҙә китапханала Готхолдь Вайлдең "Татар текстары" тип исемләнгән китабын таптым. Ул саҡта бит татарҙы ла, башҡортто ла, башҡа милләт кешеләрен дә дөйөмләштереп "татар" тип атағандар. Мин шундуҡ ул китапты руссаға тәржемә итергә тотондом. Тотҡонда башҡорт кешеләренең күплеге асыҡланды. 120 000 татар һәм башҡорт тотҡондары араһында, 12 000 тотҡондо Берлин янындағы "Йөҙөм тауы" тип аталған лагерҙа урынлаштырғандар. Шунан ошо китап эҙҙәре буйлап мин йырҙарҙың тауыш яҙмаларын да таптым. Был тауыштарҙы ул замандың яңы технологиялары буйынса тәүҙә балауыҙға яҙҙырғандар, шунан еҙ пластинкаларға баҫҡандар.\nБашҡортостанда был турала кино төшөрөү мөмкинлеге булмағас, мин Татарстанда бер тотҡондоң ҡыҙын табып, шул инәйгә атаһының тауышын тыңлаттым.\nБыйыл Беренсе донъя һуғышына - йөҙ йыл. Уны беҙҙең илдә "билдәһеҙ һуғыш" тип йөрөттөләр, һәм ул саҡтағы ваҡиғаларҙы асып биреү өсөн бик күп саралар үткәрелде...\n- Шулай ҙа әлегә мәғлүмәткә ҡарағанда һорауҙар күберәк. Йәштәр был һуғыш хаҡында бик аҙ белә. Ә бит үҙ илен, Рәсәйен һаҡларға тип киткән меңәрләгән кеше һуғыш яланында ятып ҡалған. Араларында яҡташтарыбыҙ ҙа байтаҡ. Был йәһәттән мин журналист булараҡ та, кинодокументалист булараҡ та һөйләйем. Башҡортостанда ла был темаға кино төшөрөрмөн, тигән ниәтем һүрелмәне. "Башҡортостан" киностудияһы ярҙамында "Ағалы-энеле икәү" тигән фильм проектын икенсе йылға тормошҡа атҡарырбыҙ, тип уйлайым.\n"Башҡортостан" киностудияһы менән бәйләнешегеҙ күптән. "Сена буйында ҡурай моңо" тигән фильмды ҙур ҡыйынлыҡтар менән булһа ла эшләнегеҙ. Йылдар үткәс, беҙ был фильмға бик матур презентация үткәрҙек. 1812-1814 йылдар ваҡиғаларын, башҡорт полктары ҡаһарманлығын яҡтыртҡан был фильмды Саксония телевиденияһынан әллә нисәмә тапҡыр күрһәттеләр, хатта телемост үткәргәндәр. Ирек Байышев менән Лейпцигта мемориал ташы ҡуйыу ҙа - һеҙҙең хеҙмәт, ә инде Гете музейында Гетеның Эккерманға яҙған хатын табыу - ул ҡиммәтле архив документы... Әйткәндәй, һеҙ беҙҙең "Беренсе атлы башҡорт полкы" һәм "Өфө пехота полкы" хәрби-патриотик клубтары менән тығыҙ бәйләнештәһегеҙ...\n- Быйыл "Халыҡтар яуы" тип аталған реконструкцияла ҡатнашып, хатта аяҡ бармағымды һындырҙым... Бик күңелле, олонан-оло сара булды. Әлбиттә, Илдар Шәйәхмәтов, Рәмил Рәхимовтар минең күптәнге дуҫтарым. Хәҙер инде Рафаэль Амантаев, Азат Хужин, Мәхмүт Сәлимовтар менән дә дуҫлаштым. Ошондай илһөйәр егеттәребеҙ булғанда, халҡыбыҙ тарихына ла ҡараш икенсе.\n...Германияның бәләкәй генә музейына барып инһәм - башҡорт уҡтары ята. Был хаҡта ла тәүге булып "Киске Өфө" яҙып сыҡты. Бер заман велосипедта урман буйлап сәйәхәткә сыҡтым. Бер тау битендә башҡорт уғын таптым... Яҙмыш миңә үҙе үк ошондай тарихи "бүләктәр" биреп тора!\nБөйөк Ватан һуғышы... Заманында һин Әмир Тойғондоң М. Шайморатов һәм 112-се атлы дивизия хаҡында төшөрөлгән "Еңеү сапҡынсылары" фильмына Германияла байтаҡ ҡыҙыҡлы архив материалдары таптың. Айырыуса фашистарҙың башҡорт атлыларының кейемен кейеп, ҡылыстарын тотоп, ҡыланып фотоға төшөүе тетрәндерҙе... Был һуғыш темаһы ла һине ныҡ ҡыҙыҡһындыра...\n- Әлбиттә. Әлеге ваҡытта "Башҡортостан" киностудияһында Еңеүҙең 70 йыллығына арнап, фильм эшләйбеҙ. Ул да тотҡондар хаҡында. Элек был теманы хупламанылар, шуға ла уның байтаҡ яҡтары билдәһеҙ. Тотҡондар темаһын асыу - беҙҙең бурыс. Рәсәйҙә был теманың хәҙер инде асыҡ булыуы - толерантлыҡ билдәһе. Тотҡондар ҙа бит һуғыш тарихы, улар ҙа - илебеҙ кешеләре. Фильмыбыҙ ике ветеран хаҡында. Өфөлә йәшәүсе ветераныбыҙ ете лагерҙы үткән, әммә рухын һындыра алмағандар. Туҡһан биш йәшендә ул һаман да ихлас, теремек. Икенсе ветеран - Уралда лагерҙа булған немец тотҡоно...\nБындай кимәлдәге кинофестиваль - беҙҙең республикабыҙ өсөн тәүге тәжрибә. Һинең фестивалгә теләктәрең...\n- Был ҡарлуғастың осошо бик юғары булыр, тип ышанам. Ул, моғайын, халыҡтар, илдәр, республикалар араһында бәйләнештәр нығытыусы, бер-береһенең мәҙәниәтен яҡынлаштырыусы күпер булыр. Бындай саралар - киләсәккә ҙур инвестиция. Республиканың дәүләт етәкселәренең быны аңлауы - минең өсөн дә ҙур ҡыуаныс. Азамат Хужахмәтов етәкләгән был кинофестивалгә ҙур уңыштар теләйем!..\nКонкурстағы документаль фильмдар күрһәтмәһе Нәсүр Йөрөшбаевтың "Атайымдың тауышы" фильмы менән башлана (27 ноябрь, "Родина" кинотеатры, 09.00). Бар тамашасыларыбыҙҙы "Родина" кинотеатрында һәм Актерҙар йортонда үткән кинокүрһәтмәләрҙә көтөп ҡалабыҙ. Инеү бушлай. Оҡшаған фильм өсөн тауыш биреп, "Тамашасы һөйөүе" номинацияһын билдәләүгә булышлыҡ итерһегеҙ, тип ышанып ҡалабыҙ.\nЗөһрә БУРАҠАЕВА әңгәмә ҡорҙо.\nЯҙылған: 24.11.14 | Ҡаралған: 1542


«Өфө» клубының Төркиәләге күнекмәләре аҙағына яҡынлаша\nИке аҙнаға яҡын дауам иткән йыйындар ваҡытында Игорь Колыванов дружинаһы бер нисә иптәштәрсә осрашыу үткәрҙе. Шуларҙың береһе бөгөн яҡташтарыбыҙ еңеүе менән тамамланды. Улар Еревандың «Улисс» футболсыларын 2-0 иҫәбенә отто.\nБынан тыш «Өфө» клубы Белек ҡалаһында Көньяҡ Кореяның «Пхохан Стилерс» клубы менән дә көс һынашҡайны. Әйтергә кәрәк, осрашыу ни бары 82 минут ҡына дауам итте. Сөнки йәрәхәтләнеү сәбәпле, арбитр уйынды артабан хеҙмәтләндереүҙән баш тартты. Беренсе таймда яҡташтарыбыҙ составында башлыса йәш футболсылар сығыш яһаны. Тәнәфестән һуң майҙанға тәжрибәле уйынсылар сыҡты. Шуға ҡарамаҫтан матч 0-0 иҫәбенә тамамланды. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ҡойма ямғыр һәм көслө елгә бәйле 10 февралдә Сербияның «Ягодина» клубы менән үткән осрашыу ҙа бер тайм ғына дауам иткәйне. Ул уйында яҡташтарыбыҙ 3-0 иҫәбе менән еңеү яуланы.


Беларусь телдәре — Башҡорт Википедияһы\nБелорус теле, Русса\nМилли аҙсылыҡ телдәре\nБелоруссияла поляк теле, Украин теле, Литва теле\nБелорус Республикаһы конституцияһына ярашлы, илдә дәүләт телдәре булып, белорус һәм рус теле һанала. Әммә телдәрҙе ҡулланыу дәрәжәһе төрлөсә. СССР ваҡытында рус теле белорус теленән өҫтөнлөк алған ситуация булдырыла. Әлеге көндә рус теле белорустарҙың бөтә өлкәләрендә лә өҫтөнлөк ала. Рус телендә бөтә рәсми документтар тултырыла, документ эше лә бөтә ойошмаларҙа ла рус телендә алып барыла һәм шулай уҡ бөтә киң мәғлүмәт саралары ла башлыса рус телендә эшләй.\nБелоруссия граждандарының көндәлек тормошонда ла рус теле белорус теленән алда йөрөй. Баш ҡала Минскиҙа, бөтә үҙәк өлкәләрҙә һәм илдең эре ҡалаларында рус телендә аралашалар. Ә инде бәләкәйерәк ҡалаларҙа белорус, рус телен ҡатыштырып һөйләшәләр, был осраҡ трасянка тип атала. Трасянканы рәсми шәхестәр ҙә үҙ телмәрендә йыш ҡуллана. Ике телде рәсми рәүештә бергә ҡатыштырып һөйләү ҡайһы саҡта яҙылыуы, әйтелеүе буйынса рус теленең дә, белорус теленең дә нормаларына тура килмәгән ситуация барлыҡҡа килтерә. Саф белорус теле көнкүрештә, башлыса ауыл ерҙәрендә генә ҡулланыла. Ҡалаларҙа, Белоруссия Республикаһының баш ҡалаһында ул бары тик йәмғиәттең патриотик рухтағы интелегенция вәкилдәре тарафынан ғына файҙаланыла. Рәсми документтарҙа белорус телен башлыса Мәҙәниәт министрлығы ғына ҡуллана.\nТөп милли төркөм араһында белорус теле поляктарҙа (көнкүрештә 40,% белорус телен, 50,9 % рус телен), белорустарҙа (26,1 % белорус телен, 69,8 % рус телен) йыш файҙаланыла. Шулай уҡ белорус теле йәһүдтәр (2,0 % /95,9 %), рустар (2,1 %/96,5 %) араһында ла бер аҙ файҙаланыла\nБелоруссияла күрше Польша, Украина һәм Литва халҡының телдәрендә лә һөйләшәләр. Гродненск менән Брест өлкәһендә һәм шулай уҡ Минск өлкәһенең көнбайышында, йәғни 1939 йылға тиклем Польша составына ингән территорияларҙа поляк теле киң таралыу алған. Поляк теле рәсми тел булып һаналмаһа ла, ул киң мәғлүмәт сараларында ҡулланыла, поляк телендәге мәктәптәр асылған. Белоруссия бойондороҡһоҙлоҡ алғандан һуң, поляк теленең роле күпкә үҫә төшә. Көнбайыш Белоруссия халҡының да күбеһе ниндәйҙер дәрәжәлә ошо телдә һөйләшә. Белоруссияла поляк теле үҫешен координациялаусы орган булып, Белоруссия поляктары союзы тора. Бында шулай уҡ, украин һәм литва телдәре лә киң таралыу алған. Украин теле Брест һәм Гомель өлкәһенең көньяҡ райондарында, ә литва теле көнсығыштағы Гродненск өлкәһенең ҡайһы бер райондарында файҙаланыла. Белоруссияла тел толерантлығы күҙәтелә. Милли әҙселек вәкилдәрен һиҙелерлек дискриминациялау билдәләнмәгән. Күп кенә белорустар аҫаба халыҡтың телен үҫтереүгә етәрлек кимәлдә көс һалмағаны өсөн хөкүмәтте ғәйепләй.\n1995 йылдағы референдум һөҙөмтәләре буйынса урыҫ теленә белорус теле менән бер статус бирелә.\nБелоруссияла 1999 һәм 2009 йылдарҙа телдәр нисбәте:\n1999 (туған тел) 73,7 % 21,9 % 4,4 %\n1999 (көнкүреш теле) 36,7 % 62,8 % 0,5 %\n2009 (туған тел) 53, 2 % 41,5 % 5,3 %\n2009 (көнкүреш теле) 23,4 % 70,2 6,4 %\nРэферэндум у Беларусі, 1995|Тэкст закона аб мовах у рэдакцыі 1990 года\nНациональный статистический комитет Республики Беларусь - Перепись населения 2009 Статистические публикации.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Беларусь_телдәре&oldid=753835 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:41 21 октябрь 2017 үҙгәртелгән.


Байрамдар осоронда республикала биш йөҙҙән ашыу ОСАГО полисы һатылған, уларҙың 10 проценты интернет ярҙамында\nБындай уңайлыҡ 1 ғинуарҙан барлыҡҡа киллде. Хәҙер страховка полисының электрон вариантын да һатып алып була.\nБыл алым иһә махсус рәүештә булдырылған сират, бланктар юҡ тип страховка эшләүҙән баш тартыу, өҫтәмә хеҙмәттәр алырға мәжбүр итеү осраҡтарын сикләйәсәк, ти белгестәр.\nШамил Әминев , Башҡортостан милли банкының матбуғат хеҙмәте етәксеһе: «Милли банк ҡушыуы буйынса, страховкалау менән шөғөлләнеүсе һәр компания интернет сәхифәләрен шартына килтереп полистарҙы электрон һатыуға сығарырға бурыслы. Сайттар утыҙ минуттан да артыҡ эшләмәй торорға тейеш түгел. Был халыҡты намыҫһыҙ эшләүсе компанияларҙан сикләргә һәм үҙ хаҡына страховка полисы менән тәьмин итеү мөмкинлеге бирәсәк».\nШулай ҙа интернет аша страховкалау һаманға тиклем камил түгел. Электрон полис алырға теләүселәр бихисап ҡатмарлыҡтарға тап була. һөҙөмтәлә улар һаман да шул офистарға килеп сиратҡа баҫырға мәжбүр була.\nӘйткәндәй, юғарыла юл ҡағиҙәләрен йыш боҙоусыларға страховка тарифтарын арттырыу тураһында ла һүҙ алып барыла. Йәғни, нисә тапҡыр тәртип боҙаһың, полис өсөн шул тиклем күберәк түләргә тура киләсәк. Әгәр артығын түләргә теләмәһәгеҙ әленән үк үк юлда тәртиплерәк йөрөргә тырышығыҙ.\nБынан ары ниһайәт, кредит буйынса бурысы булған халыҡты ҡурҡытып тотҡан коллекторҙарҙың да ҡулы ҡыҫҡарасаҡ. Уларҙың эшмәкәрлеген суд приставтары күҙәтеүгә ала. Йәғни, реестрға ингән ойошмалар ғына бурыс ҡайтарыу эше менән шөғөлләнә ала.\nӘлегә Башҡортостанда бер генә коллектор ойошмаһы ла эшмәкәрлек алып барыуға рөхсәт алмаған. Бының өсөн уларҙың устав капиталы кәм тигәндә ун миллион һум булырға тейеш. Ә бына федераль компаниялар ала алған. Яңы законға ярашлы, бирәсәге булғандарҙы туҡтауһыҙ телефондан һәм осрашыуҙар менән маҙалаусы, янаусы коллекторҙарға ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатыласаҡ. Бурыс йыйыусылар бирәсәге булғандарға шылтыратыу хоҡуғы ла кәметелә һәм осрашыуҙар аҙнаһына бер генә тапҡыр рөхсәт ителә.\nРуслан Шерстнев, Башҡортостандың баш суд приставы урынбаҫары: «Яңы законда бурыстар аныҡ билдәләнгән: шылтыратыуҙар көнөнә ике, аҙнаға дүрт, айына 16 тапҡырҙан артмаҫҡа тейеш. Бынан тыш, граждандар ғариза яҙып коллекторҙар менән хеҙмәттәшлек итеүҙән бөтөнләй баш тарта ала».


Мал-тыуарға бүреләр һөжүм итә!\nЙыртҡыс хайуандарҙың кеше йәшәгән ергә яҡынайыуы бигерәк тә Әбйәлил һәм Бөрйән райондарында күҙәтелә.\nТибендә йөрөгән йылҡы ҡолондарына ташланыуҙан тыш, йорт-ҡура эсенән үк ваҡ малдарҙы алып киткән осраҡтар ҙа юҡ түгел. Бүреләрҙе эттәр ҙә өркөтә алмай. Төбәктәрҙә бүреләрҙе аулау ҙа бөтөнләй ойошторолмай тиерлек. Белгестәр өйтеүенсә, был йыртҡыс хайуанға бер-ниндәй ҙә ихтыяж булмауы менән аңлатыла. Һөҙөмтәлә, мал аҫыраусы ауыл кешеһе икеләтә ҡаза күрә.


Еләкле ял көндәре | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nЕләкле ял көндәре\nӨфөләрҙе еләкле ял көндәре көтә. Шәмбе, 14 июлдә, баш ҡала халҡын һәм ҡунаҡтарын Спорт һарайы алдында үтәсәк «Еләкле тырыз» тигән йыл һайын уҙғарылып килгән ял көнө йәрминкәһенә саҡыралар. Бында үҙ продукцияларын республиканың емеш-еләк питомниктары, фермер һәм шәхси хужалыҡтар, баҡсасылар тәҡдим итә. Йәрминкә иртәнге сәғәт 9-ҙан бишкә тиклем эшләй.\nЙәкшәмбе, 15 июлдә, «Дим» мәҙәниәт һәм ял паркында ер еләге фестивале уҙа. Байрам ҡунаҡтарын концерт, оҫталыҡ дәресе, йәрминкә һәм ойоштороусылар әлегә сер итеп һаҡлаған сюрприз көтә.\nЕр еләген нисек һайлау һәм йыуыу тураһында республиканың Роспотребнадзор идаралығында һөйләнеләр.


Белоретта етем балалар фатир алды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБелоретта етем балалар фатир алды\n13:42, 17 января 2012 Йәмғиәт\nКисә Белорет районы хакимиәтендә етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар иҫәбенән һигеҙ кешегә фатир асҡыстары тапшырылды.\nАғайлы-һеңлеле Денис менән Светлана Мулахановтар, ағалы-ҡустылы Руслан менән Ринат Нурғужиндар, Рифа Хөснөтдинова, Эльза Байегетова, Илһам Таһиров һәм Айсыуаҡ Мөҙәрисов бәхетле торлаҡ хужалары булды. Бөтә алты фатир ҙа республика бюджеты иҫәбенә һатып алынған.\nЙәштәрҙе тормошондағы иң матур ваҡиға уңайынан район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Илгиз Теләүбаев ҡотланы.\nРайон хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, 2011 йылда республика ҡаҙнаһынан бүленгән аҡсаға Белорет районында етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар иҫәбенән йәмғеһе 17 кеше торлаҡ менән тәьмин ителгән.\nТеги: етем балалар, торлаҡ, урындағы власть


Ҡош киҙеүе урап үтһен | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Ҡош киҙеүе урап үтһен\nҠош киҙеүе урап үтһен\nРәсәйҙең төрлө субъекттарында ҡош киҙеүе таралды. Сир Пензаның бер ҡошсолоҡ фермаһынан килгән аҙыҡта табылған, тигән фараз бар. Пенза, Һамар, Орел өлкәләрендә ҡошсолоҡ тармағы зыян күрә, хәүеф беҙгә лә еткән. Ошоға бәйле, район-ҡала ветстанция белгестәре ауылдарҙа аңлатыу эштәре алып бара, сауҙа нөктәләрендә рейд үткәрә. “Магнит”, “Пятерочка” супермаркеттарында Пенза тарафынан килтерелгән продукция һатыуҙан алынған.\nНимә һуң ул ҡош киҙеүе?\nХәүеф йорт һәм ҡырағай ҡоштарҙың аш эшкәртеү, тын алыу органдарын зарарлап, уларҙы күпләп үлтереүсе киҫкен йоғошло ауырыу. Вирус эләктергән йорт ҡоштарында тәбиғи булмаған ҡылыҡ күҙәтелә: хәрәкәттәре үҙгәрә (башын борғолай, муйыны ҡыйшая), тауышҡа ҡарамай, йомортҡа һалыу кәмей, ашамай, хәлһеҙләнә, эсе китә, ауыр итеп тын ала, тартыша, йүткерә, сөскөрә, томшоғонан ҡан аға. Тауыҡтың кикереге шешә, күгәрә. Киҙеү таратыусы төп сығанаҡ сирле ҡош һәм уның тиҙәге.\nУға ҡағылғанда, йомортҡаһын, итен ныҡлап бешереп еткермәй ашаған осраҡта, киҙеү вирусы кешегә лә йоға һәм башҡа вирус кеүек, тиҙ үҙгәреүе, йәғни мутацияға бирелеүе менән хәүефле, шулай уҡ яңы шарттарға һәм йәшәү мөхитенә тиҙ яраҡлаша, һөҙөмтәлә ҡош киҙеүе ҡоштарҙан кешегә генә түгел, кешенән кешегә лә күсә, сөнки беҙҙә ҡош киҙеүенә ҡаршы иммунитет юҡ.\nКиҙеү билдәләре ябай гриптыҡы һымаҡ: юғары температура, ауыр тын алыу, йүткереү, тамаҡ һәм мускулдар һыҙлауы. Ауырыу асыҡланған ҡош менән контакта ингәндән һуң ниндәйҙер киҫкен респиратор (грипҡа оҡшаш) сир башланһа, кисекмәҫтән дауаханаға мөрәжәғәт итергә кәрәк.\nХәүефтән профилактик саралар ярҙамында ғына һаҡланырға мөмкин, йыл да уларға профилактик тикшереү үткәртергә онотмағыҙ. Баҙар йәки махсус сауҙа нөктәһендә ҡош һатып алғанда мотлаҡ ветеринар-оҙатыу документтарын һорағыҙ.\nШәхси ярҙамсы хужалыҡ алып барыусылар иғтибарына:\n- хәүефте артабан таратмау маҡсатында, Рәсәйҙең ҡош киҙеүе йәһәтенән имен булмаған субъекттарынан һәм ветеринария хеҙмәте рөхсәтенән тыш ҡош-ҡорт, ҡошсолоҡ продукттары, ҡошсолоҡ тармағы аҙығы һатып алыуға юл ҡуймаҫҡа;\n- хужалыҡта аҫралғандарының ҡырағай ҡоштар менән бәйләнешен булдырмаҫҡа;\n- ҡош-ҡорт аҫралған урындарҙы механик таҙартыуҙы һәм дезинфекциялауҙы тәьмин итергә;\nҡош тиҙәген теләһә ҡайҙа түкмәҫкә.\nШулай уҡ шәхси гигиена талаптарын да онотмағыҙ. Уларҙы махсус өҫ һәм аяҡ кейемендә тәрбиәләгеҙ, урындарын даими таҙартығыҙ, йыуығыҙ.\nПродукцияны ҡулланыр алдынан ныҡлап 30-40 минут бешерегеҙ. Йомортҡаны сейләй йәки яртылаш ҡына бешереп ашамағыҙ.\nЙоғошло ауырыу билдәләре күренһә, улар күпләп үлһә, ҡош-ҡорт һәм ҡошсолоҡ продукцияһы, аҙыҡ менән санкцияланмаған сауҙа итеү осраҡтары асыҡланһа, тиҙ арала район-ҡала ветеринария станцияһы хеҙмәте белгестәренә хәбәр итеүегеҙ һорала.\nРәфилә СИБӘҒӘТУЛЛИНА әҙерләне.


ЭНЕРГИЯНЫ ҺАҠСЫЛ ҠУЛЛАНЫУ-ФАЙҘАЛЫ ЭКОНОМИЯЛАУҒА КИЛТЕРӘ\n19 Июль 2021, 13:00\nЭнергияны һаҡсыл файҙаланыу экономиялауға ярҙам итә: “Транснефть-Урал” акционерҙар йәмғиәтендә энергоресурстарҙың сығымдары кәметелде.\n“Транснефть-Урал”да энергия һаҡлау буйынса эштәргә ошо арала йомғаҡ яһалды. Белгестәр баһаһы буйынса, предприятие 48 миллион һум, йәғни 1400-ҙән ашыу тонна шартлы яғыулыҡ экономиялаған килеп сыға.\nБыны тормошҡа ашырыу өсөн энергия һөҙөмтәлелеген арттырыуға төрлө комплекслы саралар үткәрелде. Бигерәк тә нефть ташыу һәм нефть продукттарын технологик процестарын оптимизациялау- улар Рәсәйҙең ете төбәгендә тормошҡа ашырыла. Шулай уҡ мөһим өлөштө магистраль торба үткәргестәрҙең эске яғын һәм фильтрҙарын асфальт, ыҫмала, парафин ултырмаларынан ваҡытында таҙартып тороу индерҙе.Дөйөм алғанда, барлыҡ ошондай саралар ҙа\n“Транснефть-Урал” акционерҙар йәмғиәтендә 11,4 миллион кВт.сәғәткә электр энергияһын ҡулланыуҙы кәметте.\nИкенсе ярты йылда ла был йүнәлештә эштәр дауам ителәсәк. Атап әйкәндә, йыл аҙағына тиклем магистраль насос агрегаттарын хәрәкәткә килтерә торған 12 электр двигателен сафҡа индереү планлаштырыла.\nБыл электр двигателдәренең файҙалы эшенең юғары коэффициенты- предприятие объекттарының етештереү эше һөҙөмтәләрен арттыра. Яҡын арала “Оло-Теләк” етештереү-диспетчер станцияһында һәм “Канаш”( Силәбе өлкәһе) нефть ҡыуыусы станцияларында йылылыҡ селтәрен модернизациялау һәм ҡаҙанлыҡтарҙы реконструкциялау эштәре тамамланасаҡ. Был эштәр предприятиеларға 50 тонна шартлы яғыулыҡты экономиялауға ярҙам итәсәк.\n«Транснефть-Урал” акционерҙар йәмғиәтенең энергетика сәйәсәтенең төп принциптарының береһе- планлы рәүештә энергия һөҙөмтәлелеген арттырыу энергия ресурстарын экономиялаусы саралар иҫәбенә тормошҡа ашырыу булып тора.\nПредприятиеның энергияны һаҡлау эшмәкәрлек планы һәм уны тормошҡа ашырыу халыҡ-ара стандартына ярашлы сертификацияланған ISO 50001:2011., энергетик менеджмент системаһына тура килә.


Рәсәй география йәмғиәте еңеүселәрҙе бүләкләне\n20 Февраль 2018, 11:42\nРус география йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһе ойошторған “Таҙа республика” конкурсында Салауат районының бер юлы өс вәкиле лауреат булды.\nЭкология йылы темаһына “Матбуғат баҫмаларында иң яҡшы хеҙмәт” республика конкурсында Салауат Юлаев музейы директоры Зилә Садиҡова – 2-се урын, “На земле Салавата” гәзите редакторы урынбаҫары Шамил Әхмәтшин менән Янғантау ауылынан йәмәғәт хәбәрсеһе Оксана Абдрахманова икеһе лә 3-сө урын алды. Уларҙың эштәре Рәсәйҙә асыласаҡ тәүге геопарк, тәбиғәт һәйкәлдәренә, Салауат еренең гүзәл мөйөштәренә, экологик акцияларға арналғайны.\nТыуған яҡты өйрәнеүселәр йәмғиәте рәйесе Зилә Садиҡова районыбыҙҙа гәзит уҡыусыларға Салауат исемен мәңгеләштереүгә, туризмды үҫтереүгә күп көс һалыусы булараҡ таныш. Сығышы менән Бөрйән районы ҡыҙы булыуына ҡарамаҫтан, күп салауаттарҙы үҙенең әүҙемлеге, энтузиазмы менән үҙе артынан әйҙәй, районыбыҙҙың яңынан-яңы тәбиғи ҡомартҡыларын аса, эҙләнә. Шамил Әхмәтшин да үҙ эшенең оҫтаһы булараҡ, экология, туризм, тыуған яҡ темаларын гәзит биттәрендә һәр саҡ яҡтырта.\nБүләктәрҙе һәм Почет грамоталарын Өфөлә Рәсәй географик йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһе рәйесе Камил Йыһаншин тапшырҙы. РГО-ның Башҡортостан төбәк бүлексәһе – Рәсәйҙә иң шәп эшләүсе бүлексәләрҙең береһе. Бағыусылыҡ советының финанс ярҙамы менән, ә уның составына “Янғантау” шифаханаһы ла инә, Башҡортостан бүлексәһенең киң күләмле проекттары тормошҡа ашырыла ла. Улар араһында “Еҙем” тәбиғи паркы, “Асҡын боҙ мәмерйәһе”, “Республиканың 100 йыллығына – 100 шишмә”, “Урал барсы”, “Баллы ауыл” һәм башҡалар.\nРәсәй географик йәмғиәтенең урындағы бүлексәһе рәйесе.


Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов МАКС салоны эше менән танышты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n27 августа 2015 — 15:35\nРеспублика башлығы Рөстәм Хәмитов Жуковский ҡалаһында үткән МАКС Халыҡ-ара авиация-космос салоны эше, унда экспозицияларын ҡуйған Башҡортостан предприятиелары стендтары менән танышты. Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, авиация двигатедәре һәм вертолеттар эшләү тармағының әһәмиәте ҙур. Әле Башҡортостанда ошо йүнәлештә эшләүсе предприятиеларҙы өҫтәмә эш менән тәъмин итеү, уларҙың етештереү күрһәткестәрен арттырыу, яңы технологияларҙы үҙләштереү маҡсаты тора. Республика башлығы билдәләүенсә, Башҡортостандың машиналар эшләү комплексы тиҙҙән тулы ҡеүәттә эшләй башлаясаҡ тип фаразларға мөмкин,сөнки улар етештергән продукцияға авиация сәнәғәтендә ихтияж ҙур. Бынан тыш, яҡын киләсәктә ҡайһы бер илдәрҙә КА-226 вертолеттарын йыйыу яйға һалыныуы ихтимал. Рөстәм Хәмитов шулай уҡ Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең үткән 5 йылда етештереү күләмен 3 тапҡырға арттырыуын да билдәләне. Предприятие 2010-сы йылда 17 миллиард һумлыҡ тауар етештерһә, әле был һан 50 миллиард һумға еткән. Күмертау авиация етештереү предприятиеһының күрһәткестәре лә насар түгел.


Ҡатын - ҡыҙҙар араһында дуҫлыҡ мөмкинме\nҠатын - ҡыҙҙар һәм ир- аттар дуҫлығы. Был ике төшөнсә бер\n- береһенән боҙ һәм ҡыҙған таба кеүек айырыла, тигән фекер йәшәй. Ирҙәр араһында дуҫлыҡ ел - дауылдарға бирешмәй, ә инде әхирәттәр араһында етди дуҫлыҡ булыуына ышаныуы ҡыйын. Шулаймы был\nАнтон ( 19 йәш):\n- Ирҙәр араһында дуҫлыҡ ысынлап та бик көслө. Сөнки һәр и р кешенең үҙ намыҫ кодексы, билдәле тормош төшөнсәләре бар,\nуны боҙоу - үҙеңде юғалтыу менән бер. Был беҙҙең өсөн мөһим . Ә ҡатын - ҡыҙҙарҙы нимә берләштерә ала Ғәйбәт һөйләү һәм кейем - һалым.\nГригорий ( 23 йәш):\n- Дуҫлыҡ төшөнсәһе күп яҡлы булыуы мөмкин. Уны һәр кем үҙенсә аңлай. Ҡатын - ҡыҙ булып ҡарағаным юҡ, улар тураһында\nбер нимә лә әйтә алмайым. Ә ирҙәр араһындағы дуҫлыҡтың төрлөһө була. Кешеләрҙе ғәҙәттә ниндәйҙер бер уртаҡ эш берләштерә. Ошо ерлектә ныҡлы дуҫлыҡ мөнәсәбәттәре барлыҡҡа килә, тип һанайым мин. Ҡалғаны иһә иптәшлек, әшнәлек кенә.\nАлина ( 20 йәш):\n- Ҡатын - ҡыҙҙар араһында дуҫлыҡтың булыуы мөмкин түгел - тормош быны миңә үҙе иҫбатланы. Иң яҡын әхирәтем - мәктәп эскәмйәһенән дуҫлаша инек - егетем менән минең араны боҙҙо. сөнки ул уның үҙенә лә оҡшай. Бынан һуң ниндәй дуҫлыҡ тураһында һүҙ алып барырға мөмкин.\nДарья ( 23 йәш):\n- Ҡыҙҙар араһында дуҫлыҡ булыуы мөмкин генә түгел, ул бар .\nУндай дуҫлыҡ малайҙарҙың төшөнә лә инеп сыҡмай! Һәр кем дә дуҫлаша белә тип әйтеүе ҡыйын, әлбиттә, шуға күрә дуҫлыҡтың\nсифаты ла төрлөсә була. Был төшөнсәгә аныҡ ҡына билдәләмә\nбиреүе ауыр. Ҡыҙҙар араһында мөнәсәбәт ябайыраҡ: беҙгә бер - беребеҙгә көсөбөҙҙө, таһыллыҡты, "текәлекте" иҫбатларға кәрәкмәй. Беҙҙе ниндәйҙер үҙ - ара тартылыу көсө яҡынайта. Дөрөҫ, һәр кем дуҫлыҡты һаҡлай алмай. Әммә ҡатын - ҡыҙҙар араһында дуҫлыҡтың ут һәм һыуҙар аша үтеп, ғүмер буйы дауам\nиткәндәре лә етерлек. Миҫал итеп үҙемдең оләсәйемде һәм уны ң фронтташ әхирәтен килтерә алам. Мәктәп эскәмйәһенән дуҫтар , һуғышты бергә үтәләр. Хәҙер төрлө ҡалала йәшәүҙәренә ҡарамаҫтан, хатлашып торалар һәм бер - береһе хаҡында\nҡайғырталар. Оләсәйем уны туғандаш йән тип атай, улар апалы\n- һеңлеле кеүек. Йышыраҡ аралашыу өсөн оләсәйем хатта интернетты үҙләштерергә тотондо. Уның йәшендә был ысын батырлыҡ, минеңсә!\nАльбина ( 18 йәш):\n- Мин ҡатын - ҡыҙҙар дуҫлығына ышанам. Улар ирҙәр араһындағы дуҫлыҡтан бер ҙә кәм түгел...\n"Аяҡҡа баҫыу менән малайҙар шау- шыулы компанияға йыйыла башлай һәм ҡартайғансы коллектив тормошта йәшәүҙе хуп күрә. Һуғышыу, уйындар, ҡыйҡыулау, һыҙғырышыу, йүгереү!.. Малайҙар\nһәр ваҡыт кеше алдында үҙҙәрен күрһәтергә тырыша, - тип һанай "Elle" журналы хәбәрсеһе Марина Степнова. - Әммә улар өсөн иң мөһиме - малайҙар мөхитендә ҡәтғи абруй яулау, яҡшы уҡырға, таҙа кейемдә йөрөргә һәм уңайы тура килгән һайын "рәхмәт" әйтергә кәрәкмәй. Бәхетле булыу өсөн көслө тауыш һәм терһәктәр, ныҡлы характер һәм һыҙырылған тубыҡтар етә".\nӘ ҡыҙҙарҙы нисек тәрбиәләйҙәр Улар өсөн иң мөһиме - тирә\n- яҡтағыларҙа үҙе тураһында ыңғай тәьҫорат ҡалдырыу. Шуға к үрә ҡыҙ кеше "әҙәпле, матур итеп кейенгән, таҙа итеп йыуынға н" булырға һәм шикле ғаиләлә тәрбиәләнеүсе балалар менән дуҫлашмаҫҡа тейеш. Өлкәндәрҙең бына ошо алйотлоғо сәбәпле\nҡыҙҙар ысынлап та дуҫлашмай, ә аралаша ғына, тип һанай\n- Ҡатын - ҡыҙҙар араһында ныҡлы дуҫлыҡ бар. Тик ул был һү ҙгә ирҙәр һалған мәғәнә буйынса бер аҙ айырыла, - ти "БАШвес тЪ" гәзитенең психологы Әлфиә Садиҡова. - Көслө дуҫлыҡ мөмкинлегенә ышанмау өсөн ябай ғына бер сәбәп бар. Ике әхирәт араһындағы мөнәсәбәткә кәртә булып ғәҙәттә бер көслө затты оҡшатыу йәки уға ҡарата һөйөү тойғоһо кисереү тора. Ирҙәргә был турала мәғлүм һәм улар шуға күрә үҙҙәрен көслөрә к тоя.\nҠатын - ҡыҙҙар өсөн һәр ваҡытта ғаилә һәм көслө зат менән мөнәсәбәт мөһимерәк. Ирҙәр иһә күп йыллыҡ дуҫлыҡ хаҡына "үҙҙәрен ҡорбан итә алыу" һәләттәре менән ғорурлана. Мәҫәлән , ике яҡын дуҫ ҡыҙ кеше арҡаһында барлыҡҡа килгән конфликтты\nкөйләгәндә лә иптәштәрсә мөнәсәбәтте һаҡлауҙы хуп күрә. Ҡатын - ҡыҙҙар был йәһәттән килешеүҙән алыҫ. Улар аҡылды түгел, тойғоларҙы өҫтөн ҡуя, йәғни беренсе урында - мөхәббәт .\nХатта әхирәтен юғалтырға тура килһә лә. Әммә бындай хәл килеп тыумаһа, ҡатын - ҡыҙҙар араһындағы дуҫлыҡ ирҙәр дуҫлығын күпкә артта ҡалдырырға һәләтле. Йыш ҡына әхирәттәр араһында мәктәп йылдарында башланған дуҫлыҡ ваҡыт үткән һайын көсәйә бара. Улар ҡартайғансы аралашалар, ауыр мәлдә\nбер - береһенә ярҙамға киләләр. Был миҫалдар - ҡатын - ҡыҙҙ ар араһындағы дуҫлыҡтың ныҡлығы һәм ышаныслылығына өлгө.


Кисә, 16 сентябрь, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге милли китапханала Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбай менән ижади осрашыу үтте. Әҙиптең юбилейына арналған был сарала әҙәбиәтселәр, яҙыусылар, журналистар, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре, студенттар ҡатнашты.\nМ. Аҡмулла исемендәге БДПУ студенттары Ҡ. Аралбайҙың шиғырҙары менән сығыш яһаһа, Венер Йылҡыбаев етәкселегендәге ҡурайсылар ансамбле халыҡ көйҙәрен башҡарҙы ә шағир үҙенең шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе.\nҠунаҡтар өсөн шағирҙың 80 йәшлек юбилейына ҡарата виртуаль күргәҙмә булдырылды. "Башҡорт әҙәбиәте һәм тыуған яҡты өйрәнеү бүлеге" фондынан китап күргәҙмәһе эшләне. Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәте тарафынан Ҡәҙим Әбделғәлим улының йыйынтыҡтарын һатыу күргәҙмәһе ойошторолдо.\nСараны шағирҙың ҡыҙы Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Ш. Хоҙайбирҙин исемендәге йәштәр, ТЮРКСОЙ Халыҡ-ара премиялар лауреаты Ләйлә Аралбаева алып барҙы.


«Клуб уттары» | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nЙылайыр районы Сидоровка ауыл мәҙәниәт йорто эшмәкәрлеге.\nБлаговещен районының мәҙәниәт бүлеге эшмәкәрлеге.\nҠырмыҫҡалы районы мәҙәниәт йорттары эшмәкәрлеге. 2-се тапшырыу.\nҠырмыҫҡалы районы мәҙәниәт йорттары эшмәкәрлеге. 1-се тапшырыу.\nАвтор Ҡунаҡ, яҙған датаһы шш, 2015-11-17 21:53.\nБик ҙур теләк менән тыңланым...\nООО, бик ҙур теләк менән Өфө статистика, информатика hәм иҫәпләү техникаhы колледжының китапханаhы тураhында тыңланым, сөнки мин 2015 йылда ошо колледжды тамамлағайным . Ысынлап та, изге күңелле кешеләр эшләй унда. Рәхмәт Әлиә Рәисовнаға, башҡорт телендә китаптар кәрәк булғанда, уның ярҙамы күп булды.\nАвтор Ҡунаҡ, яҙған датаһы шр, 2015-02-04 16:36.\nКитапханаларға иғтибар иткәнеғеҙ өсөн ҙур рәхмәт!!!\nАвтор Ҡунаҡ, яҙған датаһы шш, 2012-10-23 20:47.\nМиловка мәҙәниәт йорто эшмәкәрлеге тураһындағы тапшырыуҙы сайтҡа ебәреүегеҙҙе үтенәбеҙ, сөнки беҙ тыңлай алманыҡ.\nАвтор Moderator, яҙған датаһы шр, 2012-10-24 12:28.\nТапшырыуҙар сайтҡа эфирҙа үткәс тә ҡуйыла…\nХөрмәтле тыңлаусылар! Тапшырыуҙар сайтҡа эфирҙа үткәс тә ҡуйыла, дүшәмбе техник сәбәптәр арҡаһында тотҡарлыҡ килеп сыҡты. Әле Өфө районы Алексеевка һәм Миловка ауылдарындағы мәҙәниәт йорттары хаҡындағы тапшырыу сайтҡа һалынды.


Баш ҡалала оло йәштәгеләрҙең «Мин яратам һине, тормош!» фестивале еңеүселәре сығыш яһай // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала оло йәштәгеләрҙең «Мин яратам һине, тормош!» фестивале еңеүселәре сығыш яһай\n15:04, 15 сентября 2016 Йәмғиәт\nБаш ҡалала оло йәштәгеләрҙең «Мин яратам һине, тормош!» фестивале еңеүселәре сығыш яһай Фото: Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы\nӨФӨ, 2016 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\n16 сентябрҙә Өфөләге Конгресс-холда оло йәштәгеләрҙең «Мин яратам һине, тормош!» республика фестивале еңеүселәре сығыш яһай. Сара Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы башланғысы буйынса йыл һайын ойошторола.\nГала-концертта ҡала (район) һәм төбәк һайлап алыу турҙарында еңеүселәр ҡатнаша. Быйыл һайлап алыу туры Стәрлетамаҡ, Миәкә, Яңауыл, Ғафури, Асҡын, Әбйәлил райондарында һәм Өфөлә уҙҙы. Унда меңдән ашыу өлкән быуын вәкиле ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығында.\n«Мин яратам һине, тормош!» фестивале Рәсәй киноһы йылына бағышланған.\nГала-концерт киске сәғәт 6-ла башлана.\nТеги: фестиваль,социаль яҡлау


Фекерләшеү:Пәйғәмбәрҙәр — Башҡорт Википедияһы\nДөрөҫ яҙылышы тураһында фекерҙәр[вики-тексты үҙгәртергә]\nСәлмән Ярмуллин фекере. «Вконтакте»-лағы шәхси сәхифәһенән. 29 ноябрь.[вики-тексты үҙгәртергә]\nЗәйтүнә пророк һүҙенең башҡортса яҙылышы хаҡында фекеремде һораған. Һорағас, үҙ фекеремде белдермәү дөрөҫ булмаҫ. Милләтебеҙҙең аҫыл заттары булған, "Бәйғәмбәр" тип "башҡорт"лаштырыу кәрәкмәй, "п" булырға тейеш", - тип һанаған Йыһат ағайға ла, "Халыҡ ПӘЙҒӘМБӘР тип әйтә бит. Шулай яҙылырға тейеш инде ул", - тигән Ғәҙилә апайға ла, "Дөйөм төркиҙә шулай. Ул бит парта урынына барта тип һөйләшеү ише генә түгел - Аллаһы тәғәләнең Рәсүле. Диалект та, тел дә әйләнмәгән - акцент, унан уҡымышһыҙлыҡ та)", - тип иҫәпләгән Гүзәл апайға ла ихтирамым бик ҙур. Иллә мәгәр был йәһәттән улар менән килешмәйем һәм БӘЙҒӘМБӘР тип яҙыусы "Киске Өфө" менән "Йәшлек" гәзиттәрен хуплайым. Улар икеһе лә элек-электән алдынғы ҡарашлы, һүҙлек яһаусыларҙан ун йыллап алда барыусы, ысын мәғәнәһендә халыҡ гәзиттәре булыуын шуның менән тағы бер ҡат иҫбатлай. Беренсенән, Пәйғәмбәр ул төрки һүҙе түгел, төркиҙәргә фарсы теленән ингән. Икенсенән, әгәр ҙә ул һүҙ тәү сығанаҡта нисек әйтелгән башҡорт телендә лә тап шулай әйтелергә һәм яҙылырға тейеш тигән принципиаль позицияла торабыҙ икән, ул сағында ул принципты фарсынан ингән бүтән һүҙҙәргә ҡарата ла файҙаланырға кәрәктер бит. Ул сағында, әйҙә, БАТША һүҙен дә, элек беҙҙең өләсәйҙәр һөйләшкән кеүек барта, бартийә, барахут тип һөйләшмәйек тип, лексикондан алып ташлап, тик фарсыса ПАДИШАҺ тип кенә яҙайыҡ һәм әйтәйек. Сөнки ул - тап шул падишаһ һүҙенең башҡортсаға ауҙырмаһы. БОТ һүҙен дә, тамырһүҙгә тура килһен тип, ПОТ тип яҙыуға күсәйек. Тимәк, татарҙар, һеҙҙеңсә, Патша, Пот тип, дөрөҫ яҙа булып сыға ла, ә үҙ сингармонизм ҡанундары булған башҡорт телендә БАТША, БӘЙҒӘМБӘР, БОТ тип яҙыу дөрөҫ түгел. Әлеге ҠаЗанды ла, ул принцип буйынса, башҡортса ҠаҘан тип яҙыу дөрөҫ булмай сыға түгелме? Әйҙә, татарса әйтелешендә генә яҙыуҙы дауам итәйек. Улар фарсыларҙан ни ерҙәре менән кәм? Үҙебеҙ кәм булып өйрәнгәнбеҙ бит инде!!!Өсөнсөнән, беҙҙең Баймаҡ, Йылайыр, Хәйбулла яҡтарында ябай халыҡ, теле әҙәби тел йоғонтоһона бирелмәгән ололар Бәйғәмбәр тип әйтә. Башҡа төбәктәр тураһында әйтә алмайым, махсус өйрәнмәнем, әммә Ғәҙилә апайҙың ауылдаштары ауыҙынан Бәйғәмбәр тигәнде үҙ ҡолағым менән ишеттем, АЛЛАҺ ТӘҒӘЛӘ үҙе шаһит! Шулай уҡ, әстәғфируллаһ, "бәрей" һүҙен дә көньяҡ, көньяҡ-көнсығыш төбәктә ололар "пәрей" тимәй. Ул һүҙҙе лә Б менән яҙырға кәрәк тип иҫәпләйем. Әгәр, үрҙә телгә алынған принципҡа барып, П менән яҙабыҙ икән, ул сағында, шул уҡ принципты боҙоп, нишләп "Бире"не фарсыса "Пире" тип яҙмайбыҙ, АЛЛАҺ һаҡлаһын! Башҡорт телендәге "Енләнеү"ҙең синонимы булған "Бирләнеү" һүҙен дә "Пирләнеү"гә алмаштырайыҡмы инде? Асыл башҡорт телендә П өнө башта килгән һүҙ юҡ. Шуның өсөн дә башҡорттар сит телдән үҙләштерелгән П өнө башта килгән һүҙҙе күпселек осраҡта Б-ға алмаштырғаны билдәле. Ә бит ундай һүҙҙәр бер фарсынан ғына инмәгән беҙгә. Мәҫәлән, урыҫ теленән килеп ингән ПАРЕНЬКА һүҙен дә бит күп башҡорттар, шул иҫәптән, биләрәттәр ҙә, рәхәтләндеп, ауыҙ тултырып, БӘРӘҢГЕ тип әйтә һәм яҙа. Нишләп асыл һүҙҙе боҙабыҙ, әйҙәгеҙ, Паренькаға, һис юғында, Пәрәңкегә күсегеҙ. Әллә теге принцип төрлө һүҙҙәргә ҡарата төрлөсә эшләйме? Ул сағында ул ниндәй принцип булып сыға һуң? Дүртенсенән, Бәйғәмбәр һүҙе ул ғәрәп телендәге Рәсүлуллаһ, йәғни Аллаһ Илсеһе мәғәнәһен бирмәй. Ул ғәрәптең НӘБИ һүҙенең ише. Урыҫса Аллаһ илсеһе - Посланник, ә Бәйғәмбәр менән Нәби пророк була. Донъя яратылғандан алып кешелеккә 124 мең бәйғәмбәр килгән, ә Аллаһ Илселәре - 25 кенә. Бәйғәмбәрҙәр араһында башҡорттар ҙа булғанына иманым камил. Йылайыр районының Хәйбулла районы менән сиктәш бер төпкөл, таулы-урманлы төбәгендә, Йыһат ағайҙың тыуған еренән бигүк алыҫта түгел ерҙә, совет осоронда ла манараһы ауҙарылмай ултырып ҡалған мәсете булған хикмәтле Ҡаҙырша ауылы эргәһендә тағы ла хикмәтлерәк бер урын бар. Заманында данлыҡлы Мөжәүир әүлиә килеп, эргәһендә өсәр көн туҡталып, намаҙ-доғалар ҡылып ятҡан, ана шул 124 мең бәйғәмбәрҙең береһе булған башҡорт бәйғәмбәренең эҙҙәрен һаҡлаған БӘЙҒӘМБӘР ТАШЫ тигән урын ул. Урындағы халыҡ уны бер ҙә "П"әйғәмбәр ташы тимәй. Белеүселәр, һынсылдар әйтеүенсә, ул ерҙән шундай көслө ыңғай энергия сыға, күрер күҙгә нур бөркөлөп тора. Мәшһүр Мөжәүир хәҙрәттең унда йыш булыуы ла - быға ҙур дәлил. Һүҙемде тамамлап, шуны әйтмәксемен: беҙ ғәрәп-фарсынан да, хатта төрки-татарҙан да ныҡ айырылып торған, ғөмүмән, донъялағы бөтөн телдәрҙә лә акцентһыҙ һөйләшә алырҙай һығылмалы, йомшаҡ, наҙлы, үҙ ҡанундары булған телле халыҡбыҙ. 11-се быуатта уҡ данлыҡлы Мәхмүт Ҡашғари үҙенең "Диуани лөғәт әт-төрк"ен ижад иткәндә юҡҡа ғына башҡорт телен бүтән төрки телдәрҙән бер яҡ ситкә ҡуймаған. Үҙебеҙ булып ҡалырға кәрәк. Урыҫтың ПЕЧЬ һүҙен - мейес, ПЕЧАТЬ һүҙен мисәт тип, ыһ та итмәй, үҙебеҙсә яҙған кеүек, төрки-татарға эйәрмәйенсә, БӘЙҒӘМБӘР тип, үҙебеҙсә яҙайыҡ. Күптәр һылтанғанса, ул һүҙҙең һүҙлеккә ингәнен көтөп ултырмайыҡ, ул һүҙлек килеп сыҡҡансы тағы 20-30 йыл үтеп китеүе ихтимал. (Бәрәңге һүҙенең һүҙлеккә ингәнен көтөп ултырманыҡ бит!) Был ҠАҘАН һүҙенә лә ҡағыла, ул да әле һүҙлектәрҙә ҠАЗАН тип кенә алына. Татыу булайыҡ!\nБик тә төплө, бар яҡтан да нигеҙләнгән фекерҙәр. Сәлмән Ярмуллин ҡустыны хуплайым, сөнки уның бар ҡараштары ла тиерлек минең уйҙар менән тап килә. Мәҫәлән, Украина һыу-атамалары исемен украинса яҙылған нигеҙҙә, башҡа сит дәүләттәргә арналған мәҡәләләрҙә ҡайһы бер һүҙҙәрҙе уларҙа әйтеп-яҙылғанса алыуға ҡаршымын. Тағы ла: мәҡәләнең «Фекер алышыу» битендә яҙып ҡуйғанымса, күп йылдар «Бейбутов» тип белгән билдәле йырсының фамилияһы ниңә «Бәһбудов» булып китеүе бер ҙә аңлашылмай, былай тип әйтергә хатта тел әйләнмәй. Ниңә Бәйбүтов түгел? Бындай миҫалдарҙы күпләп китерергә була. Сәлмән ҡусты кеүек үҡ «һүҙ тәү сығанаҡта нисек әйтелгән башҡорт телендә лә тап шулай әйтелергә һәм яҙылырға тейеш» тигән нигеҙһеҙ тәҡдимгә мин дә ҡаршымын. Тел мәсьәләләре ныҡлап уҡытылған Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған, матбуғатта бай тәжрибә туплаған Сәлмән Ярмуллиндың файҙалы фекер-тәҡдимдәренә ҡасандыр педагогия институттарының урыҫ бүләктәрен тамамлаған, бигерәк тә башҡа һөнәр вәкилдәре булған ирекмәндәр тәү сиратта иғтибар итһен ине. --Айсар (әңгәмә) 09:26, 30 ноябрь 2017 (UTC)\nҠөрьән китабын тәржемә иткән саҡтарында Дәүләт ағай Мәһәҙиев, дөрөҫө бәйғәмбәр була, беҙгә лә шулай яҙырға кәрәк тип, "Башҡортостан" гәзитендә бәйғәмбәр тип яҙыуҙы индерткәйне. Шулай яҙа башланыҡ. Күрәһең, күп яҡта пәйғәмбәр ҡулланыла йөрөгәндер, сөнки барыбер яйлап ҡына пәйғәмбәргә күселде, йәғни көсләп асылған күҙҙең нуры булмай сыҡты. Мин Нуриманда үҫкән кеше булараҡ шулай уҡ п әйтелешенә өйрәнгәнмен, Ҡөрьәнде яттан белгән нәнәйем дә пәй ҙә түгел, Мөхәммәт пиғәмбәр тип һөйләй ине, ғөмүмән, беҙҙең ауылда шул вариант таралған. Элек улай башҡа милләттәрҙән ҡурҡыу кеүек нәмә булмай торғайны, татарсанан отҡандар тиер инең - ауылыбыҙ көҙәй ырыуына ҡараған төп башҡорт ауылы, элек унда татарҙар ҙа юҡҡа иҫәп ине, сингармонизм законына ла тап килгән ул вариант, сөнки Мөхәммәт һаңғырау т өнөнә бөткәс, уның артынан йөрөүсән пәйғәмбәр һүҙенең дә беренсе өнө һаңғырауланған булғандыр: Мөхәммәт пәйғәмбәр (йәки беҙҙәгесә пиғәмбәр). Ә хәҙер ғәрәптә б менән яҙылған, шуға беҙҙә лә б булһын тигән ҡағиҙә булһа инде, бер ҡаршылығым да юҡ, әйҙә, б булһын. НәБи менән Биғәмбәр (Бәйғәмбәр) - ғәрәптә бер тамырлы һүҙҙәр. Әйткәндәй, беҙҙә бәрей түгел, пәрей йөрөй. Әммә шуларға ҡарап ҡына бәрәңге пәрәңге булып китмәгән, батша патшаға әйләнмәгән, ә бире тигән һүҙ беҙҙең диалектта юҡ. Һәр һүҙҙең үҙ яҙмышы, бөтәһен бер үлсәм менән үлсәп, бер принципҡа һалып бөтөп тә булмай шул. Ҡаҙанды ла элекке халыҡ Ҡазан тип өйрәнгән, яйлап уныһын Ҡаҙанға күсеп бөтөрбөҙ тип уйлайым. Alfiya55 (әңгәмә) 11:57, 30 ноябрь 2017 (UTC)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фекерләшеү:Пәйғәмбәрҙәр&oldid=764421 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:57 30 ноябрь 2017 үҙгәртелгән.