Нэрсэ ул нефть. Русско-татарский разговорник\nГлавнаяНефтьНэрсэ ул нефть\nРусско-татарский разговорник. Нэрсэ ул нефть\nНефть — с русского на татарский\nРусско-татарский разговорник, Республика Татарстан, Россия — Туристер.Ру\nНефть, нефть, нефть... » Башҡортостан гәзите\nХәҙерге заманда “нефть” һәм “донъя иҡтисады” тигән һүҙҙәр бер үк мәғәнәлә әйтелә. Углеводород сеймалы мул булған дәүләттәр сит илдәргә, нигеҙҙә, шул продукцияны ғына һата. Рәсәйҙең дә, Башҡортостандың да экспорт күләмен, нигеҙҙә, нефть һәм газ тәшкил итеүе һәр кемгә мәғлүм. “Нефть энәһе”н иҡтисад өсөн наркотик тип атауҙары дөрөҫмө? Был сеймал ятҡылыҡтары эшкәртелеп бөтһә, ни ҡылырбыҙ? Башҡортостандың киләсәк үҫеше нефть менән һәм унһыҙ нисек күҙаллана?Бөгөн яғыулыҡһыҙ бер ҡайҙа ла бер нәмә лә эшләп булмай һәм нефттең иҡтисадҡа нигеҙ булыуы шуның менән аңлатыла ла. Предприятиеға төрлө сеймал һәм материалдар ташыуҙан, ундағы ҡорамалдарҙы эшләтеү өсөн электр энергияһы етештереүҙән, биналарын яҡтыртыу һәм йылытыуҙан алып әҙер тауарҙы кибеттәргә ташыуға саҡлы һәр этапта яғыулыҡ ҡулланырға тура килә. Тимәк, яғыулыҡ хаҡының күтәрелеүе барлыҡ тауар һәм хеҙмәттәрҙең дә үҙенән-үҙе ҡиммәтләнеүенә килтерә. Бына ни өсөн бөтә донъя нефть биржаһындағы курстың ни саҡлы булыуын даими күҙәтә. Яғыулыҡтан тыш нефть химияһы тармаҡтарында ла (дарыу, косметика, полимер әйберҙәр, синтетик туҡыма, медицина ҡорамалдары, минераль ашлама һәм башҡалар) углеводород сеймалының төп матди сығанаҡ булыуын иҫәпкә алһаҡ, “ҡара алтын”дың бөгөнгө замандың төп таянысы икәнлеге нығыраҡ аңлашыла төшөр. Бөгөн донъяла тәүлегенә 100 миллион баррелдән ашыу (бер баррель тоннаның етенән бер өлөшөн тәшкил итә) нефть сығарыла. Тәбиғи, һәр ил үҙ ятҡылыҡтарын йылдамыраҡ эшкәртергә, донъя баҙарына күберәк нефть сығарырға ынтыла, ләкин, иҡтисади закондарға ярашлы, конкуренцияның көсәйеүе хаҡтарҙың төшөүенә килтерә. Һөҙөмтәлә был дәүләттәрҙең ҡаҙнаһы ла ҙур зыян күрә. Шуға күрә нефть сығарған илдәрҙең күпселеге ОПЕК ойошмаһына берләшкән, улар ошо сеймалдың 62 процентын үҙ ҡулында тота һәм уның артыҡ күп сығарылыуына юл ҡуймай. Былтыр ноябрь аҙағында, мәҫәлән, улар был етештереүҙе 3,5 процентҡа кәметергә һүҙ ҡуйышҡайны. Бер ай үтеүгә был ойошмаға инмәгән, ләкин нефть сығарған тағы ла 11 ил (шул иҫәптән Рәсәй), Веналағы эшлекле осрашыуға йыйылып, ошо уҡ күрһәткескә риза булыуҙары тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Тимәк, нефть – ул бер юлы сәйәсәт тә.Башҡортостан тиҫтәләрсә йыл нефть республикаһы булыуы менән ғорурланып йәшәне, республикабыҙҙың илдәге социаль-иҡтисади яҡтан алдынғы төбәктәрҙең береһе булыуын да, нигеҙҙә, шул тәьмин итте. Ә бөгөн был тармаҡтың хәле һәм беҙҙең төбәктең үҫешенә йоғонтоһо тураһында нимә әйтергә мөмкин? Былтыр көҙ беҙ “Башнефть” йәмғиәтен контролдә тотоусы акционерҙың дүртенсе тапҡыр алмашыныуына шаһит булдыҡ: уның дәүләт ҡарамағында булған 50,08 процент акцияларын 329,7 миллиард һумға “Роснефть” һатып алды. Ни өсөн ошо компания икәне билдәле – иң ҙур хаҡты ул тәҡдим итте. “Башнефть” акцияларының 25 процентын Башҡортостан Хөкүмәте үҙ ҡулында тота. Рәсәй Президенты Владимир Путин белдереүенсә, республика етәкселеге быға саҡлы ла акциялар пакетына идара итеүгә йоғонтоно һаҡлап ҡалыуҙы һораған һәм хәҙер уның үтенесе ҡәнәғәтләндерелгән. Ниңә икәне аңлашылалыр, был турала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов уҙған йылдың башында уҡ ТАСС агентлығына биргән интервьюһында асыҡ итеп әйткәйне: “Беҙ ошо пакеттың республика Хөкүмәте ҡарамағындағы өлөшөн һатырға йыйынмайбыҙ һәм был турала һөйләшеү ҙә алып бармайбыҙ. Быға иҡтисади сәбәптәр арҡаһында юл ҡуя алмайбыҙ. Тап шул пакетыбыҙ ярҙамында дивидендтар алабыҙ, “Башнефть” компанияһының хәйриә эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә байтаҡ проекттарҙы, шул иҫәптән спорт сараларын, тормошҡа ашырабыҙ. Әгәр ҙә ошо килем сығанағы юҡҡа сыҡһа, былар барыһы ла “түңкәреләсәк”. Тимәк, был пакеттың Башҡортостанға ҡалдырылыуы республика өсөн иҡтисади яҡтан отошло.– “Башнефть” ул беҙҙең өсөн генә ғәйәт ҙур компания булып күренә, ғәмәлдә ул әллә ни ҙур предприятие түгел, – тине Рөстәм Зәки улы үҙенең бер сығышында. – “Роснефть” кеүек бәһлеүән менән бергә үҫеү уны күләм һәм сифат яғынан яҡшыраҡ күрһәткестәргә алып киләсәк.


Өфөлә «Газ.Нефть.Технологиялар-2014» нефть-газ форумы асылды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Газ.Нефть.Технологиялар-2014» нефть-газ форумы асылды\n15:31, 22 апреля 2014 Иҡтисад\n«Газ.Нефть.Технологиялар-2014» нефть-газ форумы шишәмбе Өфөлә асылды. Күргәҙмә яңы «ВДНХ-Экспо» күргәҙмә комплексы майҙандарында урынлашты.\n«Газ.Нефть.Технологиялар» XXII халыҡ-ара махсус күргәҙмә эшендә Рәсәй Федерацияһының 30 төбәгенән 400-ҙән ашыу компания, шулай уҡ 16 сит ил предприятиеһы ҡатнаша. Ул нефть, химия һәм газ тармаҡтарының алдынғы предприятиелары – «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы, «Транснефть» акционерҙар компанияһы, Урал-Себер нефть үткәргесе, «Татнефть», «Газпром нефтехим Салауат», «Нижнекамскнефтехим», «Газпромтрансгаз Ҡазан», «Көнсығышнефтезаводмонтаж», «Башнефтегеофизика», «БСК — Башҡортостан сода компанияһы», «Благовещен арматура заводы», «Пакер», «Буринтех», «Бурсервис» һәм башҡалар. Экспозиция дүрт майҙансыҡта урынлашҡан, тармаҡтың ҡаҙаныштары, инновацион технологиялар һәм асыштар тәҡдим ителгән.\nКүргәҙмә ҡатнашыусыларын Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Дмитрий Шаронов сәләмләне:\n— Күргәҙмә бик кәрәк ваҡытта үтә, — тине ул. – Хәҙерге тышҡы иҡтисад хәлен, санкцияларҙың янауҙарын һәр кем аңлай. Һәм бөгөн бында беҙ тәҡдим иткән, күргән нәмәләр – беҙ ишеткән ҡаршы килеүҙәргә яуап. Беҙ ҙур потенциалға – сит илдән килгән бөтә нәмәне алмаштыра алырлыҡ, продукттарға, технологияларға эйә. Үҙ хәлебеҙҙе, көсөбөҙҙө һәм мөмкинлектәребеҙҙе ҡайтанан аңларға тейешбеҙ. Күргәҙмәлә ҡатнашыусыларға барыһына ла уңышлы аралашыу, яңы производстволар барлыҡҡа килһен өсөн, яңы килешеүҙәр килеп сығыуҙарын теләйем.\nНефть-газ форумы «Ватан нефть-газ тармағын технологик хәүефһеҙлек менән тәьмин итеү» пленар ултырышы менән башланасаҡ. Рәсәйҙең нефть-газ тармағы, аҙ тоннажлы химия, импортты алмаштырыу, газ файҙаланыуҙың эске баҙар үҫеше перспективалары өсөн Ватан сәнәғәт комплексының технологик мөмкинлектәрен тикшереү планлаштырыла.\nПленар ултырыш сиктәрендә Башҡортостан Республикаһының Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы менән «Газпромбанк» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында уларҙың иҡтисади һөҙөмтәлелеген баһалау һәм финанслау структураһын билдәләү өсөн техник-иҡтисади нигеҙҙәр, инвестиция проекттарының бизнес-пландары экспертизаһы буйынса килешеүгә ҡул ҡуйыласаҡ.\nФорумдың эше 25 апрелгә тиклем дауам итәсәк.


Беҙҙекеләргә нимә етмәй? » Башҡортостан гәзите\nБеҙҙекеләргә нимә етмәй?\n10-01-2017, 01:11 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға\nКөс-ҡеүәтме, әллә характер ныҡлығы, ихтыяр көсөмө? Илке-һалҡы ғына уйнайҙар кеүек. Йә инде, хатта ҡапҡасыларыбыҙ ҙа ышаныслы түгел. Юлаевсыларҙы әйтәм...\nЯңы йыл алдынан Магнитогорскиҙың “Металлург”ынан еңелделәр (3:5). Бәлки, байрамдан һуң ипкә килерҙәр тип өмөтләнде көйәрмәндәр. Юҡ шул, Түбәнге Камала “Нефтехимик”ка буллит буйынса бирештеләр (0:1). Ярай әле Ҡазанда “Аҡ Барыҫ”ты шул уҡ буллиттарҙа отоп ҡуйҙылар (2:1). Артабан Тольяттиҙа “Лада”нан 2:4 иҫәбенә ҡыйратылдылар.\nТәжрибәле хоккейсыларыбыҙ бар. Ләкин уларға оҫталыҡ, тиҙлек етешмәгәне күҙгә салына. Ә бит дәғүәсе ҡапҡаһына төбәп шайбаны аҙ ташламайҙар. Һөҙөмтәлә ҡаршы яҡтың ҡапҡасыһы шәп булып күренә. “Нефтехимик” менән дә, “Лада” менән дә хәлдәр шулай булды.\nБәлки, сосораҡ, етеҙерәк йәш уйынсыларыбыҙҙың етешмәүе һиҙелгәндер был осрашыуҙарҙа. Ни тиһәң дә, “Салауат Юлаев”тың бер нисә вәкиле Канадала уҙған йәштәр командалары араһындағы донъя чемпионатына киткәйне. Илебеҙ йыйылма командаһы ағзалары унда бронза миҙалдар яуланы. Ә юлаевсыларҙан Кирилл Капризов – иң күп гол индергән мәргән уйынсы, Михаил Воробьев иң күп һөҙөмтәле пас биргән хоккейсы булып танылды.\nБөгөн Мәскәүҙең “Спартак” командаһына ҡаршы алышта ошо ике егетебеҙ көйәрмәндәрҙең барлыҡ һорауҙарына яуап бирер, моғайын. Һөҙөмтәле пастары һәм матур голдары менән.


Cәләмәт тәндә - сәләмәт рух\n3 Ғинуар , 15:30\nЯңы йылдан һуң тәбиғи шыршығыҙҙы сүплеккә сығарып ташларға ашыҡмағыҙ, уны һаулыҡ өсөн файҙаланығыҙ.\nЫлыҫтың файҙаһы хаҡында борон-борондан белгәндәр. Бөгөн дә унан һаулыҡ өсөн файҙалы төрлө төнәтмәләр яһайҙар, медицинала ғына түгел, косметологияла ла киң ҡулланалар.\nЫлыҫтың составында витаминдар күп булыуы билдәле, ҡыш миҙгелендә иһә улар тағы ла арта. Киҫелгән ағас ботағын һалҡын урында тоторға кәрәк, шул осраҡта уның файҙаһы оҙағыраҡ һаҡлана. Ҡулланыр алдынан ылыҫты ағым һыу аҫтында йыуып киптерергә кәңәш ителә. Һеҙгә һаулыҡты нығытыуға йүнәлтелгән бер нисә рецепт тәҡдим итәбеҙ.\nЫлыҫлы төнәтмә. 100 грамм ылыҫты ваҡларға һәм уға 1 стакан ярым ҡайнар һыу ҡойғас, биш сәғәт самаһы төнәтергә кәрәк. Төнәтмәне һөҙгәс, уны эсергә лә, сәсте сайҡатырға ла ярай. Һыуытҡыста ике тәүлек һаҡларға мөмкин.\nБаллы эсемлек. Бер стакан энәләрҙе ваҡлап, бер литр ҡайнар һыу өҫтәргә лә, 20 минутҡа ултыртып ҡуйырға. Төнәтмәгә лимон һуты һығып, тәменсә бал ҡушһаң, сәләмәтлек өсөн файҙалы бына тигән эсемлек килеп сыға. Уны көнөнә өс тапҡыр бүлеп эсергә кәрәк.\nТире өсөн битлек. Ике аш ҡалағы ылыҫҡа шул уҡ күләмдә бал һәм бер аш ҡалағы зәйтүн майы ҡушып бер тәүлек тоторға. Таҙартылған бит тиреһенә һөртөп, 15-20 минут тотҡас, битлекте йылы һыу менән йыуып төшөрөргә.\nСәс өсөн төнәтмә. Өс стакан ваҡланған энәләрҙе бер сәғәт талғын утта ҡайнатырға. Уны һөҙөп һыуытҡас, күпертелгән йомортҡа ағы, бер нисә тамсы коньяк ҡушып, йыуылған сәстәргә һөртөргә кәрәк. Башҡа полиэтилен ҡапсыҡ кейеп, уның өҫтөнән таҫтамал урап, 40 минут тоторға ла, сәсте йыуырға.\nВанна өсөн бальзам. Ылыҫты блендерҙа йәки иттартҡыста иҙергә һәм килеп сыҡҡан массаны марля аша һығып, ванналағы һыуға ҡушырға. Тынысландырыу көсөнә эйә эфир майҙары баш ауыртыуын бөтөрә, көсөргәнеште кәметә. Һалҡын тейгәндә лә ылыҫтың файҙаһы бик күп. Тымау тейгәндә бальзам ҡушылған һыуҙы мунса ташына һибергә.\nЯңы йылдан тороп ҡалған тәбиғи шыршығыҙҙы сүплеккә сығарып ташларға ашыҡмағыҙ, уны һаулыҡ өсөн файҙаланығыҙ. Врач менән кәңәшләшергә онотмағыҙ!


Өфөнө кем етәкләр? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n2021 йыл башында Өфө ҡала хакимиәте башлығын һайлаясаҡтар. Кисә был вазифаға кандидаттарҙан документтар ҡабул ителә башланы. 25 декабргә тиклем ҡағиҙә шарттарына тура килгән һәр кем ғариза тапшыра ала. Уларҙың исемлеге әлегә сер итеп һаҡланасаҡ һәм документтар ҡабул итеү тамамланғас ҡына ҡала Советының сайтында баҫтырыласаҡ. Бәйге комиссияһы 30 декабрҙә дәғеүә итеүселәрҙе билдәләй. Ә 15 ғинуарҙа еңеүсене һайлай.


Телевизор аша ҡаҙаҡ, ҡырғыҙ һәм башҡа халыҡ вәкилдәренең, рәсми сарала булһынмы, көндәлек тормоштамы, милли кейем кейеүенә көнләшкәнегеҙ барҙыр\nҮҙҙәренә генә хас нағыштар менән биҙәлгән кейем кейеүсе халыҡтар байтаҡ. Нишләп беҙҙә юҡ һуң ул күренеш? Беҙ әллә милли кейемебеҙҙән оялабыҙмы? Бар ул башҡортҡа ғына хас биҙәктәр менән тегелгән өҫ кейеменә өҫтөнлөк биреүселәр, әммә улар бармаҡ менән һанарлыҡ һәм башлыса йәмғиәткә билдәле шәхестәр. Әйтергә кәрәк, уларҙың ҡиәфәте бик зауыҡлы күренә. Ә нишләп милли элементы булған кейемдәр күпләп тегелмәй? Бәлки, ихтыяж юҡтыр?\nЗифа Толомбаева инде ун биш йылдан ашыу балаларҙы һүрәт төшөрөү серҙәренә өйрәтә, ә инде буш ваҡытта милли орнаменттар менән байытылған, замансалаштырылған кейемдәрҙең эскизын эшләй. Әммә әлегәсә улар ҡағыҙҙа ҡала. Шуға ла кәрәкле һаналған шөғөлдөң ҡыҙығы ла юғала, ти ижадсы. Башҡорт милли орнаменттарын ҡулланып кейем тегеүселәрҙе юҡ тип әйтеп булмай. Һанаулы булһа ла бар. Өфөлә йәшәүсе игеҙәктәр Әлфиә менән Гөлфиә Хамматовалар, мәҫәлән, заказ буйынса төрлө байрам сараларына, туй мәжлестәренә ҡупшы күлдәктәр тегеп туғандарын, дуҫтарын ҡыуандыра. Миллилелектең өҫ-баштан башланыуын иҫәпкә алып, ғорурланып кейеп йөрөрлөк итеп тегә улар. Ҡыҙҙар үҙҙәре лә көндәлек тормошта стилләштерелгән милли кейемдәргә өҫтөнлөк бирә. Рәссам, дизайнерҙарҙың теләге бер: республикала милли колоритты үҫтерерҙәй тегеү фабрикаһы кәрәк. Әлбиттә, уларҙы юҡ тип тә әйтеп булмай. Башҡортостанда биҙәү-ҡулланма сәнғәте әйберҙәрен етештереүсе "Ағиҙел" предприятиеһы бар. Улар башлыса милли сувенирҙар, боронғо башҡорт милли костюмдарын етештереү менән мәшғүл. Ҙур ойошмала замансалаштырылған кейемдәр тегеүсе тармаҡ булһа яҡшы булыр ине, тигән фекерҙә милли кейем кейергә теләүселәр. Әйткәндәй, һуңғы йылдарҙа республикала йәшәүсе башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары боронғо ысулды файҙаланып эшләнгән милли биҙәүес әйберҙәрен таға башланы. Матур күренеш. Бер үк ваҡытта республиканың төрлө райондарында үҙ етештереүселәре лә барлыҡҡа килде. Сөнки тауарға ихтыяж бар. Шуға ла, бер икеләнеүһеҙ замансалаштырылған, милли нағыштар, орнаменттар менән байытылған кейемдәрҙең сауҙала үтемле тауар булырына шик юҡ. Бары тик эшкә ныҡлап тотоноу зарур. Быға бәйле социаль селтәрҙәрҙә башҡорт орнаменты менән биҙәлгән кейемдәрҙең кәрәклеге күтәрелә. Төрлө яҡлы фекерҙәр яңғырай... Тәнзилә Дәүләтбирҙина: «Мин ыңғай ҡараштамын. Ике төрлө бишмәт тектерҙем. Береһе йәшел, орнамент менән, икенсеһе көрән төҫтә. Уныһына ысын тәңкәләр һалдырҙым. Ҡыуанып кейәм. Түшкә, билгә ныҡ йылы. Төркиәлә төрки ҡатындарҙың да күҙе ҡыҙҙы. Ирем дә рәхәтләнеп кейеп йөрөй орнамент һалынған бишмәтен. Таҡыя менән ғәләмәт килешә! Оялмайбыҙ, киреһенсә ғорурланып кейәбеҙ бер аҙ замансалаштырылған милли кейемдәребеҙҙе!» Илүзә Сырлыбаева: «Тектерһәң, ныҡ ҡиммәткә төшә, әлбиттә. Әле бик күп йылдар элек был турала «Ете ҡыҙ» салонында ҡыҙыҡһынғайным. Мин дә баш тартмаҫ инем бер-ике милли күлдәктән». Азамат Хәсәнов: «Заманса кейемдә милли элементтар булһа кейергә теләүселәр күп булыр ине тип уйлайым. Тик ул элементтар бик ныҡ күп түгел, урынлы булырға тейеш. Кейемдә милли биҙәктәрҙең дөрөҫ файҙаланылыуы мөһим». Тимәк, милли орнаменттар менән байытылған, замансалаштырылған кейемдәрҙе етештереү мәсьәләһен һүҙ, йә ҡағыҙҙа ғына ҡалдырыу түгел, ә уның кәрәклеген тойоп тормошҡа ашырырға кәрәк. Әлеге ваҡытта илдә бар халыҡтарҙы бер ҡаҙанға һалып ҡайнатыу сәйәсәте осоронда, һәр халыҡ үҙенә генә хас милли үҙенсәлектәрен һаҡлап ҡалырға тырыша. Гөлләмәне лә бит сәскәләрҙең төрлөлөгө матурлай.


Арҡыры һыҙатлы мускул туҡымаһы — Башҡорт Википедияһы\nАрҡыры һыҙатлы мускул туҡымаһы\nМускул туҡымаһы төрҙәренең береһе.Хайуандарҙың һәм кешенең һөлдә мускулатураһын барлыҡҡа килтерә\nҺөлдә мускулдарының арҡыры киҫеме схемаларҙа.\nҺөлдә мускулдары төҙөлөшө\nҺөлдәнең арҡыры һыҙатлы мускул туҡымаһы — һығылмалы, эластик туҡыма.\nМускул туҡымаһы төрҙәренең береһе.\nНервы импульстары тәьҫирендә ҡыҫҡарыу һәләтлегенә эйә.\nХайуандарҙың һәм кешенең һөлдә мускулатураһын барлыҡҡа килтерә.\nУл төрлө ғәмәлдәрҙе үтәү өсөн тәғәйенләнә : тән хәрәкәтен башҡара, тауыш бәйләүестәрен ҡыҫҡарта, һулыш хәрәкәттәрен үтәй. Мускулдарҙың 70-75%-ын ,һыу тәшкил итә.\n2.1 Миосимпласт төҙөлөшө\n2.2 Миосателлит төҙөлөшө\n3 Мускулдарҙың эшләү механизмы\nҺөлдә мускулатураһының үҫеш сығанағы булып тора миотом күҙәнәктәре — миобластар сығанаҡ булып тора. Уларҙың бер өлөшө үҙҙәре барлыҡҡа килгән урында махсуслашып (дифференция) .аутохтон мускулдарын барлыҡҡа килтерә.\nМиотомдарҙың бер өлөшө мезенхимаға күсә. Был ваҡытҡа улар махсуслашып (детерминированы) өлгөргән була. Тышҡы ҡиәфәте менән мезенхиманың башҡа күҙәнәктәренән айырылып торалар. Уларҙың махсуслашыуы артабан тәндәге башҡа мускулдарҙың барлыҡҡа килеү урындарында дауам итә. Үҫеш барышында 2 төрлө күҙәнәктәр барлыҡҡа килә. Беренсе төр күҙәнәктәр ҡушылып симпласт — мускул көпшәһе (миотуба) барлыҡҡа килтерә.\nИкенсе төркөм күҙәнәктәр һәм үҙаллы ҡала. Миосателлиттарға (миосателлитоцит) махсуслаша.\nБеренсе төркөм күҙәнәктәрендә махсус органоидтар— миофибриллалар яйлап күҙәнәктең ҙур өлөшөн биләй (просвет миотуба). Күҙәнәк ядроһын ситкә табан ҡыҫырыҡлай.\nИкенсе төркөм күҙәнәктәре үҙаллы ҡала һәм мускул көпшәләренең өҫтөндә урынлаша.\nМускул туҡымаһының структур берәмеге булып мускул сүстәре тора.\nМускул сүсе миосимпластан һәм миосателлитоциттан (күҙәнәк-сателлит) тора. Улар дөйөм базальн мембрана менән ҡапланған.\nМускул сүсенең ҡалынлығы 50-100 микрометр булып, оҙонлоғо бер нисә сантиметрҙан өлгәшергә мөмкин.\nҺөлдә мускулдары һөйәктәргә ныҡ, һығылмалы тарамыштар ярҙамында беркетелгән була.\nМиосимпласт күҙәнәктәрҙең ҡушылыу йыйылмаһынан ғибәрәт. Мускул сүстәрендә күҙәнәк периферияһы буйынса урынлашҡан бик күп ядролар бар (уларҙың һаны тиҫтә меңгә етергә мөмкин).\nЯдро кеүек, мускул күҙәнәктәрен эше өсөн кәрәк булған башҡа органоидтар ҙа күҙәнәк ситендә урынлашалар: эндоплазма селтәре (саркоплазматик ретикулюм), митохондрия һәм башҡалар.\nСимпластың үҙәк өлөшөн миофибриллалар биләй. Миофибрилланың структур берәмеге — саркомер.\nУл актин һәм миозит молекулаларынан тора. Тап уларҙың үҙ-ара тәьҫир итешеүе мускул сүсенең ҡыҫҡарыуын һәм мускулдың оҙонлоғо үҙгәреүен тәьмин итә. Саркомер составына бик күп ярҙамсы аҡһымдар — титин, тропонин, тропомиозин һәм башҡалар инә.\nМиосателлиттар — бер ядролы күҙәнәктәр. Улар миосимпласт өҫтөндә урынлаша. Был күҙәнәктәр үтә махсуслашмаған була. Мускул туҡымаһының олон күҙәнәктәре (стволовые клетки) булып тора. Күҙәнәктәр зарарланғанда йәки оҙайлы көсөргәнешкә дусар ителгәндә миосимпластың үҫешен тәьмин итеп бүленә башлайҙар.\nМускулдарҙың эшләү механизмыҮҙгәртергә\nҺөлдә мускулдарының функциональ берәмеге булып-мотор (МБ) берәмеге тора. МБ-е эсенә мускул сүстәре һәм уларҙы иннервировацилаусы мотонейрон керә. Төрлө мускулдарҙа бер МБ-енә составындағы мускул сүстәре һаны төрлөсә була.\nМәҫәлән, бик нескә хәрәкәт ғәмәлдәре (бармаҡ йәки күҙ мускулдарында) контролләнгән һәм башҡарылған урындарҙа мотор берәмектәре ҙур түгел. Уларҙа сүстәр һаны 30-ҙан ашмай. Ә балтыр мускулында, нескә контроль кәрәкмәгән урында , МБ-дә мускул сүстәре 1000-дән ашыу иҫәпләнә.\nБер үк мускулдың моторҙар берәмеге төрлөсә була ала. Ҡыҫҡарыу тиҙлегенә бәйле мотор берәмектәрен әкренгә (slow (S-МБ)) һәм тиҙгә (fast (F-МБ) бүләләр. Ә F-МБ-не, үҙ сиратында арыуға тотороҡло (fast-fatigue-resistant (FR-МБ)) һәм тиҙ арыусанға (fast-fatigable (FF-МБ)) бүлеп йөрөтәләр.\nМБ-ҙы иннервирвациялаусы мотонейрондарҙы ла шулай уҡ төркөмләйҙәр. S-мотонейрон (S-МН), FF-мотонейрон (F-МН) һәм FR-мотонейрон (FR-МН) бүлеп йөрөтәләр.\nS-МБ составында миоглобин аҡһымы миҡдары юғары. Ә миоглобин үҙенә кислородты бәйләргә (О2) һәләтле. Үҙҙәрендә күберәк Бындай (S-МБ) типтағы мотор берәмектәренә байыраҡ булған мускулдар ҡара-ҡыҙыл төҫтә була. Ҡыҙыл мускулдар кеше һынын тәьмин итеү функцияларын үтәй.\nБындай мускулдар тотороҡло була, тиҙ генә арып бармай. Ә инде, киреһенсә, функцияларын тиҙ генә тергеҙергә һәләтле.\nҠыҙыл мускулдарҙың был һәләте уларҙың миоглобинға бай һәм бик күп митохондриялары булыуға бәйле. Ҡыҙыл мускулдарҙың МБ-рендә, ҡағиҙә булараҡ, мускул сүстәре бик күп.\nFR-МБ мотор берәмектәренә эйә мускулдар бик арымай ғына тиҙ-тиҙ ҡыҫҡарыу һәләтлегенә эйә. FR-MБ сүстәре митохондрияларға бик бай. Фосфорлы окисланыу юлы менән кү итеп АТФ етештерә алалар. Ҡағиҙә булараҡ, FR-MБ -дә S-MБ-нә ҡарағанда сүстәр һаны кәмерәк була.\nFF-MБ сүстәрендә FR-MБ-ға ҡарағанда митохондриялар әҙерәк була. Шулай уҡ, уларҙа АТФ гликолиз иҫәбенә барлыҡҡа килә. Уларҙа миоглобин булмай. Шуға күрә, был типтағы МБ-нән торған мускулдарҙы аҡ мускулдар тип атала. Аҡ мускулдар бик тиҙ һәм көслө ҡыҫҡарыуға һәләтле, әммә бик тиҙ арый.\nҺөлдә мускулдарыны ирекле хәрәкәт үтәү мөмкинлеген тәьмин итә. Ҡыҫҡарыусы мускулдар үҙҙәре беркетелгән һөйәк йәки тирегә тәъҫир итә.\nШул уҡ ваҡытта беркетелгән бер осо хәрәкәтһеҙ ҡала — уны нығытыу нөктәһе (лат. púnctum fíxum) тип атайҙар.\nБыл урынды мускулдарҙың башланғыс урыны итеп ҡарайҙар. Мускулдарҙың хәрәкәткә килгән осо хәрәкәтсел нөктә (лат. púnctum móbile) тип атала.\nҠайһы бер осраҡта, үтәгән функцияларына ҡарап, punctum fixum punctum mobile булып сығыш яһарға мөмкин, һәм киреһенсә.\n↑ Мускул туҡымаһы\nҺөлдә мускулдарының энергетик ҡағиҙәһе\nҺөлдә мускулдарының эш гиперемияһы\nЮ.И. Афанасьев, Н.А. Юрина, Е.Ф. Котовский Гистология — 5-е изд., перераб. и доп.. — Москва: Медицина, 2002. — 744 б. — ISBN 5-225-04523-5.\n- мускул туҡымаһының үҫешеү механизмы (ингл.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Арҡыры_һыҙатлы_мускул_туҡымаһы&oldid=868175 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 23 февраль 2019 в 17:27


Песня «Атым бар, йүгәнем юҡ» исполнителя Айдар Галимов. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Атым бар, йүгәнем юҡ»\nАтым бар, йүгәнем юҡ,\nДәртем бар, һөйгәнем юҡ,\nАтым да бар, дәртем дә бар,\nӘммә һөйгән йәрем юҡ.\nҺаҡмар буйы йәмле була,\nЯпраҡ ярһа тал-тирәк.\nЙәр һөйөп тә алалмаһаң,\nЯрһый икән йәш йөрәк.\nУрал, һинең тауыңа\nҠыйғыр ҡоштар ҡуналмай.\nМинең шатлыҡ хистәрем\n(Башҡорт халыҡ йыры)\n1. Күҙемә ҡарайһың, ниләрҙер уйлайһың. Был ҡараш бик серле, бик серле, һөйкөмлө. Уйланма шул тиклем,ҡайғырма, һөйөклөм, Ғүмергә беҙ бергә булырбыҙ бәхетле. Припев: Ҡарама шул тиклем, Уйланма, һөйөклөм. Миңә һин бергенәм Һин генә ҡәҙерле. 2.Һөйләрҙәр күҙҙәрең мөхәббәт һүҙҙәрен, Юғалтма тигәндәй һин мине, мин hине. Яғымлы был күҙҙәр, ялҡынлы был һүҙҙәр Күрәһең, мәңгегә биләгән күңелде. Припев: Ҡарама шул тиклем, Уйланма, һөйөклөм. Миңә һин бергенәм Һин генә ҡәҙерле. (Ф. Килдегулов муз., Г. Рәшитова һүҙ.)


IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында яңы рәйес һайланды һәм резолюция проекты хупланды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nIV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында яңы рәйес һайланды һәм резолюция проекты хупланды\n23:03, 21 ноября 2015 Йәмғиәт\nIV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында яңы рәйес һайланды һәм резолюция проекты хупланды Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nҠоролтайҙың башҡарма комитеты рәйесе итеп биология фәндәре докторы, профессор, Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәгенең генераль директоры Әмир Ишемғолов һайланды.\n«Мин — танылған башҡорт яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның ейәне. Ул үҙенең бөтә ғүмерен башҡорт халҡына арнаған. Хәҙер беҙҙең быуын килде. Мин халҡым именлеге өсөн ғүмеремде бирергә әҙермен. Хәҙерге ҡатмарлы заманда милләтебеҙҙе һаҡларға тейешбеҙ», — тине яңы рәйес.\nҠоролтайҙың башҡарма комитетының яңы составына делегаттар иҫәбенән 60 кеше һайланды. Улар араһында Башҡортостан, шулай уҡ Рәсәй төбәктәре һәм башҡа дәүләттәрҙең вәкилдәре бар.\nӨфөлә IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы тамамланды. Пленар өлөштән һуң алты секция ултырышында мөһим мәсьәләләрҙе тикшереү дауам итте. Улар эшҡыуарлыҡты, туризмды, мәғарифты, мәҙәниәтте, башҡорт телендә киң мәғлүмәт сараларын үҫтереү темаларына, башҡорт ғаиләһенең традицияларын һаҡлауға арналды.\nБөтә делегаттарға ла IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының резолюция проекты таратылды. Йомғаҡлау документында ҡоролтайҙың башҡарма комитетына, республика Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға, дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдарына аныҡ тәҡдимдәр урын алған. Мәҫәлән, башҡорт халҡының хәҙерге хәле тураһында йомғаҡлау әҙерләү өсөн эксперт советын булдырыу, агротуризмды үҫтереү тураһында закон сығарыу инициативаһы менән сығыш яһау, Рәсәйҙең бөтә төбәктәрендә лә Башҡортостан юлдаш телевидениеһы тапшырыуҙарын күрһәтеү.\nДөйөм алғанда, проект хупланды, әммә 1 декабргә тиклем тәҡдимдәр ҡабул ителә.\nТеги: ҡоролтай, башҡорттар


Теркәлгән видео чат - Ч ВИДЕО - онлайн Мөхәббәт!\nТабырға германияла-ҡыҙ өсөн осрашыуҙар, никах һәм етди мөнәсәбәт\nГерманияла немец 28 ҡыҙ\nСайтында танышырға һәр кем өсөн табыусы ҡатын үҙе теләп германияла, етди мөнәсәбәт өсөн төҙөү, никах һәм ғаилә\nГермания, немец ҡыҙы\nҺорауға яуап эҙләү һәм эҙләү хеҙмәте сайтында теркәлеү башлана ярҙам эҙләп ҡарай туристик танышты өҫкө өлөшөн индерә.\nШымкент дуҫлыҡ, никах, дуҫлыҡ, мөхәббәт, флирт, бергә спорт, туристик агентлығы осрашыу\nПортал ҡала "шымкент ҡалаһында" ҡала кешеһе теркәлгән профиль "Таныштырҙы"Портал ҡала "шымкент ҡалаһы", профиль теркәлгән ҡалаһы халҡы танышты. Әгәр "Де Шымкент" көтә һеҙҙе ғариза менән якыннары, дустар табырға йыйыныусы тел һәм 18 йәштән өлкән булыуын теләйем. Профиль булһа ғәжәпләнәм мин "де Шимкент". Телеграмма "профиль тине файҙаланыусылар Борис Александров Анюта" Һаумы, ысын күңелдән стажировкаһы тураһында ғына уйлай. Мөмкинлектәр: "Борис Александров" профиль тине Карина файҙаланыусы "Һаумы, ошондай матур ҡыҙ, мин теләр инем. Борис Александров аңлатма бирелә, был йүнәлештә әүҙем ҡулланғанда пользовательский ҡалаһынан екатерина менән тоташыуын сеймал сифатында самуцевич портал "шымкент ҡалаһында".\nМенән таныша ч №1 инеп "Бөркөт" һәм башҡа бушлай теркәй\nӘгәр һин үткән һайлау\nI эҙләп формаһын күрһәтегеҙ:ҡатын-ҡыҙ ир-ат:бала юҡ:йәштә ҡыҙҙар малайҙарҙың Юҡ әһәмиәтле:-Хәлгә:-Бөркөт, персонаждарҙың яңы битен ағымдағы н фотоһүрәтен эҙләгәйнеКиң мәғлүмәт эҙләү өсөн фотоға профилле ир-ат-ир-егеттәр һәм ир-атты-ҡатын-ҡыҙға иң ҙур буйынса, ябай онлайн-теги хеҙмәттәшлек итеү, аралашыу, осрашыу, дуҫлыҡ һәм мөхәббәт. Һеҙ шулай уҡ булдырырға мөмкинлек бирәсәк бушлай һәм тиҙ арала һөйкөмлө, матур ҡыҙ коко малай бөтөнләй ҡалманы. Рәсәй тораҡ пункттары киңәйтелгән эҙләү файҙаланыусылар өсөн оптималь һәм башҡа ҡалаларынан, бдб илдәренән.\nОрел ҡалаһы, улар һеҙ тейеш, һайларға, һеҙҙең башлауы ҡалабыҙ өсөн, белмәйбеҙ, тип, иптәше ватандаштар ватандаштар һәм бында һеҙҙән, теркәү өсөн бушлай.\nТаныш - яңы, Satalov һәм сайтҡа килгән иң ҙур һәм De ч, етди мөнәсәбәт, аралашыу. Таныш - de һәм сайтҡа килгән иң етди һәм sataloff ч яңы мөнәсәбәттәр, аралашыу, осрашыу, дуҫлыҡ, флирт, мөхәббәт, никах, ғаилә һәм бурысын үтәне, еңел булғанын аңланыҡ. Ҡыҙ, 46 миллион фотоһүрәте булыуы менән рәттән профиль - әлегә аңлатмалары юҡ. Онлайн режимда тапшырып алымдары мәғлүмәт - "Интернет яңы килгән". Кеше күп запас. Был парк таныштыҡ, тәү ҡарашҡа унда ауыр аңлап, тип эшләгән. Шунда эләгеү бик ауыр, сөнки унда кеше күп бышылдашҡандарын.\nШулай уҡ баш тартҡан ҡурҡыу алдында ҙур роль уйнай. Һәр кеше генә түгел, күп, һәм Дэн әммә был - әлегә комментарийҙарҙан тора. Мин тоям, ни айырма йәше менән түгел, партнерҙар теләйем. Мин ошо сәбәп арҡаһында, тип белдерә һаман көтә.\nМин әйтәм теләк, теләйем сөнки мин шуға иғтибар итә, нимә эшләргә мөмкин, ni.\nШунда уҡ интернет газ гидраттары була. Тәүге өлөшө булыуы мөмкин ҡаҙаҡлау күп йүнәлештәр билдәләнде.\nЙөҙәр мең, хатта миллион, улар араһында тирбәлә.\nЙөҙ ям, был мәҡәләгә түбәндәгеләр етешмәй. Әлбиттә, был ҡағиҙә һеҙҙе, теләгем буйынса киттем, әммә ниндәйҙер сәбәптәр күп кеше, шунда табан. Комментарии: улар араһындағы мөнәсәбәттәрҙе, чувак: һыу аҫты таш күп, һәм ҡыҙҙың мөнәсәбәте нисек булған н. Шул уҡ ваҡытта, ошоно дәлилләй йөкмәткеһе йәһәтенән дә, һөйәренең тормош юлдашы булып тора.\nТеләк һәм, ғәҙел булырға тейешлеген аңланым.\nБашҡа ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр менән бер осрашып ҡарарға, как будто көнләшә, тигән тәҡдим итә ала.\nШул уҡ ваҡытта ҡыҙ комментарий: 2 - был һеҙгә аңлашыламы. "Чудесное, һеҙ яҡшы хәтерләйем". "О, юҡ, был-иҫ киткес, зинһар, хәтерҙә, һеҙ мин биргән", уның белдерҙе ул. Һеҙ күпкә күберәк ала ала, ябай ғына телефон номерын ҡарағанда. Күп аҡса-се әгәр һеҙ, аласыз алырға һеҙҙең күпкә күберәк. Зинһар, беҙҙең менән бәйләнешкә инегеҙ, был насар уйлай. күләме бәләкәй, эшләй барған ҡартҡа еңел һәм некрасивый түҙемһеҙлек менән йәш перенос сварливость.\nОсраша һәм ир-Ираклион: бушлай теркәй\nТүләүһеҙ беҙҙең сайтта теркәлгәнӘгәр телисез икән, телефон номерын раҫлай алабыҙ, һеҙ беҙҙең яңы сайтҡа iraklion беҙгә ҡушылды, һәм ч зонаһы өсөн генә. Шулай уҡ ир-аттар өсөн яҡшы малай буйынса исемендәге селтәрҙәре һәм ираклион була. Хат алышыу өсөн беҙ ялға аккаунт һәм бәйләнеш кәрәк. Һәм беҙ осрашырбыҙ беҙҙең илдәрҙә булырға яҙғайны. Әгәр телисез икән, алырға раҫлау телефон номерын, ҡуллана аласыз яңы ғына Медиаклион (Ираклион), зона һәм ч.\nХәҙер бында осрашты һәм, сайтта теркәлеү бушлай булды һәм буласаҡ СемарангФотоһүрәттәргә ҡарап, хәбәрен һәм үҙ өҫтәне. Был, мобиль телефон һәм сервис ҡатнашыусы булараҡ, ҡыҫҡа ваҡыт эсендә һеҙҙе яңы таныштар табырға ярҙам итә. Яртыһы - сайтына, иң яҡшы фотоһүрәттәр һәм телефон номеры менән танышып, ундағы осрашыуҙар һәм башҡа бушлай теркәлергә мөмкин. Һәм һеҙҙең менән таныштырырға теләгән ҡыҙ һәм егет интернет аралашыу Семаранг, уларҙы фотоһүрәттәренә ҡарап һәм уның телефоны буйынса шылтыратыу мөмкинлегенә эйә буласаҡ. Шунан файҙаланып вариант 100 бит, бөтә сайттарына инеп бушлай ала һәм сервис теркәлгән, унда ҡатнашыусылар менән осрашыу үтәсәк һәм бөтә донъя һәр яңы көн араһында танышып. Бөгөн мин һеҙгә оҡшаған егет һәм ҡыҙҙарҙың фотоһүрәттәре менән ярҙам хеҙмәте һайлай ала, улар менән танышырға, хатта телефон буйынса шылтырата.\nРостов ирекле ҡатын-ҡыҙҙар менән осрашыу\nРәхим итегеҙ эротическое онлайн-сат менән ир-аттарҺеҙ бында ир-атты осратыуы әҙәпһеҙ, эротическое ҡаһарманлығына әҙер булыуын, теләһә ниндәй зауыҡ бирмәй. Гениаль натурал, био һәм гея, хужаһы оло пенис, беспринципный уҡырға, уҡырға һәм малайҙар айры-айыу, любовник, шулай гея-уйынсыҡ секс канальный һәм өлкәндәр менән ике яҡлы - иҫ киткес һеҙ ысын ир-ат алдында үҙенең бөтә тәбиғәте үҙе хайран фотоаппарат объективы һәм уларҙың мажаралары эротическое күрһәтергә әҙер. Беҙгә һеҙҙең яҡшы аралашыу ваҡытында бала ослепительный эротическое һәйбәт шоу тәҡдим итә. Дөрөҫөрәге, беҙгә тәүлек әйләнәһенә бушлай алыу һәм моделен менән бергә беҙ ҙә ҡушылабыҙ һәм рәхәт. Гея натурал һәм дәртле, үҙеңде күрһәтеүҙә уникаль секс-шоу өлкәндәр беҙҙең өсөн видео, - эротическое жанры оҫтаһы. Әгәр һезгә ошай яланғас тәне идеаль егет ҡарай, уларҙың объектив фотоаппарата менән уйнар алдынан взволнованный ағзалары, студенттар теләк быҙауын әгәр һеҙгә, күршеләрегеҙгә үҙебеҙҙең ятаҡ бүлмәһенә көҫәп буйынса, әгәр ир йәки йөнлө ҡарауҙы хуп күрә, һеҙ-айыу туҡмап, үҙен төрлө задница секс-уйынсыҡ, - беҙ һыу инеп. Беҙ һеҙ моделдәре йыйыу өсөн иң ҡыҙыу, ул мөмкин үҙ тормошо ашырыу онлайн-секс-шоу һәм күңелле аралашыу һәм ғәжәп ҡыҙыҡлы бер ниндәй ҙә эротическое тәьмин итә. был уникаль урында, һеҙ ҡайҙа теләһә ниндәй хәрәкәт чувственный эротическое бүләк әҙер ир-егеттәр, ирҙәр стриптизы тыш эҫе булыуы, ритм-хиппинг, ҡаты канальный фистинг, безумный секс мастурбация менән йәки фаллоимитатор менән гей-партнер. Беҙгә ҡушылып онлайн-гея - гарем йәмәғәт һәм моделдәр менән бушлай бүлмә булһа, һеҙ унда үҙенә бик күп яңы дуҫтар һөйөүселәр араһында ҡуҙғата алмай. Йәки шәхси балалар бүлмәһенә саҡырып була, һеҙҙең өсөн унда бөтә атмосфера ғына булырға эротическое секс абсолют презентацияһы күрһәтелде. Медвежонок менән тығыҙ тәне яланғас йәки мускулдарҙың спорт һәм переполненных сладострастный бородатый егет, егет сексуаль ориентацияларын йәки традицион гей-пар - һеҙ бәхетле булыуын асыҡлауға мөкиббән уларҙың һәр береһе менән секс. Улай булһа, беҙҙең интернет-видео өлкәндәр өсөн уңайлы вариант 2, моделдәр ярҙамында күрһәтеү, улар һеҙҙең менән беҙҙең үҙебеҙҙең еңел алмай. Иң ҡырағай булған беҙҙең ата менән инә һәм тиҙ арала беҙҙең планетаның төрлө мөйөштәренән менән әңгәмә һәйбәт эләкмәй. Бөтә секс, уларҙы мөкиббән яратып, һеҙ әҙерме иң көслө теләгем хыялымды тормошҡа ашырыу һәм интим эротическое һеҙ башҡарған.\nҺеҙ тәүлек әйләнәһенә көтөү, улар алдында камера объективы теләйем, мөмкин тиклем тиҙерәк башлайһың оло секс-шоу.\nЧатрулетка нимә ул? (Телекоммуникациялар, мәғлүмәт)\nЧатрулетка портал булып тора, һәм һеҙ был сайтта теркәлергә һәм ҡуллана аласыз барлыҡ камера Микро (әгәр булһа) өсөн, һеҙҙең менән аралашып, образ осраҡлы кешеләр тәғәйенләнә, йәки аралашыу өсөн cimenҺеҙ шулай уҡ аласыз үҙгәртеү, күп икәнлеге һеҙгә, теләһәгез ли һеҙ күргән юҡ. Алдында ниндәй шик булырға тейеш, сездә булһа, һеҙ ҡайҙа юлланасаҡ-был да булдымы сайт, уның ҡайҙа безвредный. Шуға күрә хәүефһеҙ һәм уңыштар аралашты. Мин ышанам, мин һеҙгә ярҙам итә алыр ине, ике chatroulette тоташтырып, осраҡлы һайланмаған, ике тапҡыр файҙаланыусы ч, һеҙҙең менән аралашып, улар аша, веб-камера, микрофон һәм клавиатура. Бының өсөн теркәлергә кәрәк, сөнки был ике аноним ҡулланыусы алға бара. Һәр яңы яҡтары менән ч буйынса теләһә ҡайһы ваҡытта партнерҙар менән бәйләнештәр өҙөлә кулланыусылар. Ошо бәйләнеште тергеҙеү мөмкинлеге юҡ. Интернет-платформаһында менән тулыһынса сит ил веб-камералар менән донъя бөтә, тип яҙа камераға тоташтырыла. Ләкин уларҙың күбеһе иҫке генә сумкаһынан педофилдар ярҙамсыһы, ҡыҙы һәм минең Chatroulette мин булып, башҡа малайҙар кеүек артынан бер. Камера балдағы. Иғтибар, беҙ хәбәрҙәр килеп баҫа һәм шул уҡ ваҡытта экрандарҙағы хорошенько, минең был ip бикләүҙәрҙе, сөнки беҙ бөтә ҡағиҙәләрен боҙған. мин һеҙгә ярҙам итә алмайҙар йәки һөйләгән ине, нисек разблокировать был? Бөгөн мин бында килгәс, минең дуҫ Chatroulette тырыша ноутбук унда, яланғас кешеләр күп табылған, сөнки минең chatroulette мәсьәләләре, шулай, законлы һәм законһыҙ? Минең коллегаларым эш шылтыратыуҙарына яуап бирмәй, һәр саҡ беҙҙең исемде атап әңгәмәләште. Повторитель шылтыратҡандан һуң шунда уҡ ул бар, һәм әгәр ҙә уларға булған һорау, шулай булды. Мин һанаған ханым Мюллер шулай итеп, беҙ булыр ине, тип һорарға тейеш булһа ла, әле беҙ улар менән бәйләнештә, шулай уҡ ханым йәки Мюллер яҡшы клиент эйә был ханым көн россии психикаға йоғонтоһо юҡ, тип, уның таныштары, процесс һәм клиент йәки ярҙам кәрәк миңә, яҡшы, мин үтә? Минең был уйлайым. Мин чатта рулетка кисә кис булды, һәм мин өлкән ир-егеттәр шунда уҡ барлыҡҡа килә (ярты йылға) балалары менән (см йыл арауығында ҡала һәм джунгли араһында). Камера алдында яланғас ултыра улар-береһенән-береһе менән йәнәш килеүе, ҡына буш бүлмәһе өсөн карауат ғына тора. Ир-егет ҡапыл ҡыҙҙы тигеҙмәй, кисекмәҫтән мин быны. Был, бәлки, булманы ни, нимә өсөн мөмкин булыр инеме һуң? Мин китә тип, джен һәм видео жульничать кэт тип алына, әммә был-шулай инде, улай түгел, сөнки түгел бармы? Кем ни ҙә күрмәй? Мин ул ауырыуҙар картаһына ҡараһаң таба алмай ябай һәм бик тығыҙ. Тәүҙә миңә янамай, тип, мин енәйәтселәр мәғлүмәт базаһы буласаҡ. Мин бәләкәй булыуы менән ч-ҡыҙ, бигерәк тә сит ил телдәрен уҡыта. Мин уны ҡапыл һорап, ҡала беҙҙең туғандар бармы, уларҙы тикшерергә теләгән ине, мин унда һәр ваҡыт булған, йәғни, мин барыбер белеп бөтә алмай телен бик яҡшы, йәки һүҙлек запасы етерлек булды был минең өсөн. Мин уның фотоһын ебәрергә теләй, әммә мин был хаҡта нимәләр уйлайым. Шунан үҙеңдең электрон почта адресы иғлан мин, әммә уны ғариза биргән. Әле", - тине ул һәм миңә рәхмәт, бер ҡасан"халыҡ фронты-Грифф"килгән ҡыҙ түгел, ә полиция. Хәйер, мин күҙ алдына килтереү мөмкин, сөнки был нимә, минән башҡа теләүселәр фекер бар ине. Бынан тыш, мин белгән бер ниндәй ҙә ғәйебе юҡ. Ситкә, бәлки, был яҡтарҙа булғаным юҡ күберәк мин үҙем (ҙә юҡ, мин күберәк). Әммә уны ташларға ярамай, бер аҙ мәрәкә. Кәрәк булды, һәм ни өсөн мин бер нәмә лә юҡ ине. Темалар буйынса ҡыҫҡаса отчет һәм протокол ла һаҡларға кәрәк миңә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, мин бер аҙ мәғлүмәт таптым.\nКем аңлата ала, мине, зинһар, телекоммуникация системаларының сифатын һәм электроника белгестәр мәғлүмәте буйынса белем ала ни мин, иң элек, сәләм әйтегеҙ: кем бармы-юҡмы-бер ҙә Chatroulette менән һеҙҙең эш тәжрибәгеҙҙә? был ҡыҙ минең өсөн күңелһеҙ һәм мин, һәм беҙ Chatroulette тураһында уйлай, был дөрөҫ, сөнки извращенец ир-егеттәре күп булды тип? Германия йәки кабель һәм телекоммуникация Vodafone? Йәки ни ҙә булмаҫ әле? Дорого булһа унда фатир тора.\nСайтында танышырға "Шэньян" - был етди мөнәсәбәт өсөн бушлай таныша\nVideo Chat Smolensk. Walay registration gikinahanglan.\nч рулетка башҡа ч рулетка теркәү телефоны менән башҡа ч рулетка бушлай таныша видео онлайн видео сайтында танышырға танышырға мөмкин. ч онлайн без рулетка етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн 18 йыл ч рулетка чатта теркәлергә рулетка башҡа 18


3 декабря 2015 года в парке Победы прошла церемония возложения цветов, посвященная Дню Неизвестного Солдата.\nВ мероприятии приняли участие глава Администрации Орджоникидзевского района городского округа город Уфа Республики Башкортостан Галиуллин Марат Мударисович, Председатель Комитета по молодежной политике Администрации городского округа город Уфа Республики Башкортостан Аминов Ильнур Габдинурович, руководитель Региональной общественной организации гражданско-патриотического воспитания «Я ПАТРИОТ» Республики Башкортостан Зарипов Руслан Булатович, труженик тыла – Ширяев Андрей Васильевич, волонтеры Уфимского городского волонтерского корпуса 70-летия Победы в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг., жители и гости столицы. Участники мероприятия возложили цветы в память Неизвестного Солдата.\nПо всей России молодежь и ветераны собираются возле памятных мест Великой Победы, чтобы еще раз почтить память тех, кто ценой своей жизни спас миллионы жизней советских людей.\nПрезидент Российской Федерации Владимир Путин подписал закон об\nВ основе эпоса «Урал батыр» – добро, любовь к родной земле, патриотизм и дружба\nВ Уфе в Башкирском институте социальных технологий прошел VI Республиканский конкурс юных сказителей и исполнителей башкирского народного эпоса «Урал-батыр» на иностранных языках и языках народов, населяющих Республику Башкортостан.\nРОО ГПВ «Я Патриот» Республики Башкортостан приняла участие в работе VI Республиканского конкурса юных сказителей и исполнителей башкирского народного эпоса «Урал-батыр» на иностранных языках и языках народов, населяющих Республику Башкортостан!\nКонкурс юных сказителей, организованный Башкирским институтом социальных технологий\nДиректор школы с.Яратово М.А. Юлдашбаева: "Участвуем в конкурсе всей школой!"\nМного писем приходят на почту РОО ГПВ "Я ПАТРИОТ". Спасибо Вам, уважаемые участники конкурса «Патриотизм в каждой семье. Моя родословная» на лучший проект шежере (родословной), посвящённый 70-летию Победы.\nВ одном из таких писем, кстати, на стене официальной группы организации в социальной сети "ВКонтакте" директор школы с.Яратово (Баймакский район РБ) М.А. Юлдашбаева пишет:\n- Мы решили присоединиться к конкурсу всей школой. 26 ноября провели школьный этап конкурса. Учащиеся выступали перед зрителями защищая свои родословные. На конкурс было представлено 12 родословных. Всего выступающих было\nКонкурс «Патриотизм в каждой семье. Моя родословная» набирает обороты\nСтартовавший в начале ноября 2015 года интернет-конкурс постепенно набирает обороты. Жители, узнавшие о конкурсе на лучший проект Шежере (родословной) семьи, направляют интересные творческие работы на сайт РОО ГПВ "Я ПАТРИОТ" РБ.\nКонкурсные работы поступают не только из районов и городов республики, но и из других регионов России.\nКак отмечает заместитель руководителя организации "Я ПАТРИОТ" Р.К.Вахитова: «…безусловно, творческие работы о родословных семей, поступающие на конкурс, достойны внимания. Видно, что люди, независимо от возраста и профессии, изучают\nРуслан ЗАРИПОВ: “Йәмәғәт эшмәкәрлеге ялҡытмай, дәртләндерә генә”\nЭшҡыуар Руслан Зарипов йәшәйешен ижтимағи эшмәкәрлектән тыш күҙ алдына ла килтерә алмай. Уныңса, илдең иҡтисади һәм сәйәси яҡтан именлеге, киләсәктә тормош теҙгенен үҙ ҡулына аласаҡ йәш быуынды лайыҡлы граждандар итеп тәрбиәләү өсөн һәр кем яуаплы. Әңгәмәбеҙ ошо шәхси ҡараштарҙың нигеҙе хаҡында.\n– Руслан Булат улы, һеҙҙең ҙур ғына ике фирмағыҙ бар, шул уҡ ваҡытта ике йәмәғәт ойошмаһын да етәкләйһегеҙ. Туранан-тура һорайым: нимәгә кәрәк булды һеҙгә ижтимағи эшмәкәрлек? Предприятиеларҙағы 300-гә яҡын кеше өсөн яуаплылыҡҡа өҫтәп, иңегеҙгә “артыҡ йөк” алырға ниҙәр мәжбүр итте?\n– Күптәрҙең илдәге проблемаларға битараф булыуы этәрәлер бындай аҙымға. “Артыҡ йөк” тиеүегеҙ менән килешмәйем, миңә йәмғиәт файҙаһына эшләү оҡшай, үҙемде шул рәүешле рухи йәһәттән ҡәнәғәтләндерәм.\nБер мәл, бизнес буйынса барыһы ла яйға һалынып, эш сәғәттәрен дөрөҫ файҙаланырға өйрәнгәс, буш ваҡытым күп ҡала башланы. Тимәк, ниндәйҙер изге ғәмәлдәр башҡарырға була, тигән уйға килдем. Матди хәлем дә етерлек бит инде. Күптән борсоған мәсьәлә – халыҡта илһөйәрлек тойғоһоноң кәмеүе, рухи донъябыҙҙың артҡы планға ҡалып барыуы. Кешеләрҙең үҙ-үҙенә бикләнеүен, йәмғиәтебеҙҙең тарҡаулығын, телевизорҙан һәм компьютерҙарҙан айырыла алмаған йәштәрҙең сит илдәр алып барған мәғлүмәт сәйәсәте йоғонтоһонда Рәсәйҙәге ҡоролошҡа ризаһыҙлыҡ белдереүен бик ауыр кисерәм. Улай дауам итһә, беҙҙе лә бит Украина яҙмышы көтә! Дәүләт, мәктәп барыһы өсөн дә яуап бирә алмай, ватанға һөйөү фәҡәт ғаиләнән, атай-әсәйҙән килергә тейеш. Илһөйәрлек тәрбиәләүҙә һәр кем ҡатнаша ала, һәм бының өсөн барыбыҙ ҙа яуаплылыҡ тойорға бурыслы. Ҙур эштәр башҡармаған хәлдә лә ата-әсә балаларының аңына үҙе белгән изге төшөнсәләрҙе һеңдерә ала бит.\n– Башҡортостандың Ҡатнаш ҡул һуғышы (ММА) федерацияһын етәкләйһегеҙ. Тәрбиә йәһәтенән спортҡа өҫтөнлөк бирәһегеҙ, тимәк?\n– Беренсенән, үҙем спортсы, Бөрө социаль-педагогия академияһында физик культура буйынса белем алдым, шуға был өлкә күңелемә бик яҡын, спортсы дуҫтарым да күп. Икенсенән, беҙҙең милләттәштәр, яҡташтар араһында донъя кимәлендә дан яулаған баһадирҙар байтаҡ: Эльбрус Ниғмәтуллин, Денис Шафиҡов, ағалы-ҡустылы Сөләймәновтар, Венер Ғәлиев, Руслан Яманбаев, Ирек Зарипов... ММА буйынса дүрт тапҡыр донъя чемпионы булған, “Һуңғы император” тип нарыҡланған Федор Емельяненконың тренеры Александр Мичков – Ҡариҙелдән, спаринг-партнеры Радмир Ғабдуллин Октябрьскийҙан икәнен күптәребеҙ белмәй әле. Йәштәрҙе бына ошондай заман батырҙары өлгөһөндә тәрбиәләү беҙҙең маҡсатыбыҙ.\nӘйткәндәй, һәр эшем холҡом, үҙ иткән шөғөлдәрем менән бәйле. Мәҫәлән, “Тайпан” шәхси һаҡ предприятиеһын асыуға һәр урында тәртип, дисциплина яратыуым этәрҙе. Бәләкәй саҡтан уйлап табыуға әүәҫ булдым, әле лә логотип, лозунг кеүек нәмәләр хаҡында фантазияларым тыуып тора, шуға “Интерсервис” предприятиеһы реклама эшләү менән шөғөлләнә, “ФрешФормат” тигән типографиябыҙ ҙа бар. Ҡатнаш ҡул һуғышы федерацияһына спортсы булыуым килтерҙе, тинек бит инде, “Мин – патриот” гражданлыҡ-патриотик тәрбиә ойошмаһының да маҡсатын оҙон-оҙаҡ аңлатып тороу кәрәкмәҫ. Ҡабатлап әйтәм: бер ниндәй ауырлыҡ тоймайым, сөнки һәр эшемде яратам. Һәр береһе миңә ҡиммәт, ҡәҙерле. “Алда булһа ҙур теләк, эштән ял таба йөрәк”, тиҙәр бит.\n– Таянырлыҡ дуҫтарығыҙ күптер, моғайын...\n– Шулай инде, “Яңғыҙ яугир яу ҡайтармаҫ”, тиҙәр. Илһөйәрҙәр берләшкәндә, уртаҡ тырышлыҡ һалғанда ғына ҙур көс була ала. Ниәттәремде хуплаған, ярҙамлашҡан спортсылар ҙа, эшҡыуарҙар ҙа байтаҡ. Ҡайһы берәүҙәр: “Депутат булыу өсөн тырышаһыңмы әллә?” – тип тә ебәрә, әммә үҙ юлымды ҡыуам, сөнки алға барыуыбыҙға ышанам. Хәҙер күптәр буш ваҡытын спорт залында, ғаиләһе менән паркта уҙғарырға өйрәнде, эскәмйәлә һыра һемереп, бәләкәй балаларының уйнағанын күҙ ҡырыйы менән генә күҙәтеп ултырыусылар һирәк осрай. Тимәк, ыңғай үҙгәрештәр бар!\nКоллективтарым – теләктәштәр командаһы. Бер ғаилә һымаҡ. “Мин – патриот” ниндәйҙер сара ойошторһа, ә проекттарҙы үҙебеҙ әҙерләйбеҙ, “Тайпан”дыҡылар ҙа, “Интерсервис”тыҡылар ихлас ҡушыла, шуның өсөн хеҙмәткәрҙәремдең барыһына ла рәхмәтлемен.\nПредприятиеларымдың да, ижтимағи ойошмаларымдың да офистары бер бинала, шуға байрамдар, тыуған көндәр уртаҡ. Спорт менән бергәләп шөғөлләнәбеҙ, Рәсәйҙә ГТО-ның тергеҙелеүен дәррәү хуплайбыҙ. Коллектив эсендә айырым йолаларыбыҙ бар. Ғөмүмән, бер-беребеҙҙе яҡшы беләбеҙ, аңлайбыҙ. Эшләгән урыныңды яратыу ҙа илһөйәрлектең бер тармағы түгелме һуң?\n– Өйгә һуң ҡайтыуығыҙға, ял көндәрендә лә эшләүегеҙгә ҡатынығыҙ нисек ҡарай?\n– Светлана тәүҙә аңламағандай ине, аҙаҡ, барлыҡ эштәрҙә үҙе лә ҡатнаша башлағас, ҡыҙыҡһынып китте. Ҡайһы саҡта яңы идеялар биреп ташлай әле ул. Ижтимағи эшмәкәрлек – ҙур әхлаҡи йөк: көнөнә 15 – 20 урында осрашырға тура килгеләй. Шулай ҙа ваҡыт тығыҙлығына һылтанып, ғаиләне иғтибарһыҙ ҡалдырмайым, мәшәҡәттәрем күп булғанда ҡатыным да, ҡыҙҙарым да минең менән бергә йөрөй, кәрәк мәлдә ярҙамлаша. Аҙаҡ, эш бөткәс, күмәкләп унда-бында барабыҙ, күңел асабыҙ.\nҠыҙҙарым Эльвина менән Зарина, пианино һәм бейеү түңәрәктәренә йөрөүҙән тыш, минең менән ниндәйҙер сарала ҡатнашырға ашҡынып ҡына тора. Өйгә ҡайтһам, “Атай, ә бөгөн нимә эшләйбеҙ?” тигән һорау ишетәм. Берәй шөғөл табабыҙ, һис юғында тышҡа сығып, парк буйлап күмәкләп йүгерәбеҙ.\nБыйыл йәй “Мин – патриот” ойошмаһы экологик аҙна үткәрҙе, Рәсәй кимәлендәге акцияларҙа ла әүҙем ҡатнашты. Башта Йүрүҙән буйлап аҡтыҡ, яр буйҙарын сүп-сарҙан таҙарттыҡ. Бөрйәнгә сәфәр барышында иһә Шүлгәнташты, Инсебикә ҡаяһын ҡараныҡ. Һәр ерҙә, тирә-яҡты йыйыштырыуҙан тыш, кешеләр менән танышабыҙ, аралашабыҙ, тәбиғәтте һаҡларға өндәгән флагтар таратабыҙ. Бер яҡтан, изге эш башҡарһаҡ, икенсенән, ғаиләләребеҙ менән ял итәбеҙ.\nХәләл ефетемә һәр яҡшы ниәтемде хуплап торғаны, аңлап ҡабул иткәне өсөн ныҡ рәхмәтлемен. Өйөбөҙҙә минең һүҙ алдан йөрөй – был да уның аҡыллы ҡатын булыуына дәлил.\n– Үҙегеҙҙе нисек тәрбиәләнеләр? Спорт менәнме?\n– Йүгереү, саңғыла уҙышыу, гер күтәреү менән бәләкәй саҡтан уҡ шөғөлләндем. Ғөмүмән, беҙҙең ғаилә бер ҡасан да спортҡа битараф булманы. Атайымдың Үзбәкстанда йәшәгәндә гер күтәреү буйынса Азия чемпионы титулын яулағанын белмәй ҙә инек әле. Үҙе маһайырға яратмағас. Хәҙер бына ағайым Илдус – данлыҡлы көрәшсе, иң бәләкәй ҡустыбыҙ Илфаттың да таһыллығы бар. Илшат – матбуғат майҙанында көрәшсе (көлә).\nВатансылыҡ ғаиләнән килә. Бик яҡшы тәрбиәләнеләр беҙҙе. Бер туғандарым менән бик татыубыҙ, тығыҙ бәйләнештәбеҙ. Әрләшмәй, бер-береңә терәк булып йәшәргә өйрәнгәнбеҙ. Үҫкән саҡта алтау инек, хәҙер, үкенескә ҡаршы, бишәүбеҙ, шулай ҙа һәр ҡайһыбыҙ икешәр бала үҫтерә. Тыуған яҡҡа ҡайтып торабыҙ, атай-әсәйебеҙҙе, мәрхүм туғандарҙы иҫкә алабыҙ...\nАтайым элек утын ярғанымды ҡарап тора ла: “Вағыраҡ итеп яр”, – тип өйрәтә ине. Эште яратып, еренә еткереп башҡарыуҙы талап итте. “Икенсе берәйһенә артыңдан төҙәтеп барырға тура килмәһен”, – тигәне лә хәтерҙә. Бына шундай тәрбиә арҡаһында үкенгәнем юҡ: эште тейешенсә үтәйем дә тыныс күңел менән йөрөйөм.\nАтайым әйтмешләй, бер ҡорал менән эш итеп булмай ул, ян-яҡлап төрлө һөнәрҙе үҙләштереү мөһим. Ул үҙе беҙҙе кранға, экскаваторға идара итергә лә, иретеп йәбештерергә лә, тимерлектә металл сүкергә лә өйрәтте. Һуңғы ваҡытта психология серҙәренә төшөнәм. Бизнес та, ижтимағи эшмәкәрлек тә кешеләр, йәмғиәт менән бәйле булғас, бик кәрәк миңә ул фән. Тағы ла өйҙә ҡағыҙҙан, ҡатырғанан әйберҙәр яһарға әүәҫләнеп киттем. Уныһы инде – ҡыҙыҡ өсөн. “Интерсервис”тың йүнәлештәрен арттырыу маҡсатында пиар-кампаниялар ойоштороу тәжрибәһе менән дә ҡыҙыҡһынабыҙ.\n– Хәйриә эше менән шөғөлләнәһегеҙ, тиҙәр...\n– Эйе, балалар йорттары, йәмәғәт берекмәләре вәкилдәре, инвалидтар килә. Хәлебеҙгә ҡарап, барыһына ла ярҙам итәбеҙ. Мәҫәлән, быйыл байтаҡ ҡына пенсионер “Үлемһеҙ полк” акцияһы өсөн яугирҙәрҙең портреттарын бушлай баҫып биреүҙе һораны. Саҡырыу ҡағыҙы, открытка яһатып алғандар ҙа булды. Төрлө акциялар өсөн ижтимағи ойошмаларға махсус яҙыулы кейемдәр, флагтар эшләнек. Шаяндар һәм отҡорҙар клубының Башҡорт асыҡ лигаһына ла уйындарын үткәрергә ярҙамлаштыҡ. Әлбиттә, нисәлер мең һумлыҡ сығым менән фирма бөлөп китмәй бит, ә бына кешеләрҙең ҡәнәғәт, рәхмәтле йөҙөн күреү шул тиклем күңелле!\nХәҙер уңға ҡараһаң да, һулға боролһаң да аҡса һорайҙар, “буштың атаһы үлгән” тигәнде йыш ишетергә тура килә, шунлыҡтан күптәр төшөнкөлөккә бирелә, күңелдәрҙә яҡшылыҡҡа өмөт кәмей, ризаһыҙлыҡ арта, хатта нәфрәт тыуа. Һәр кем үҙенә генә ышанып йәшәргә күнегеп бара. Беҙ ошо күренештәрҙе бөтөрөү, йәмғиәтте берләштереү, әүҙемләштереү маҡсатындағы эшкә ниндәйҙер өлөш индерә алыуыбыҙ менән бәхетлебеҙ.\nРеспублика әһәмиәтендәге сараларға әҙерлек барғанда беҙҙең типографияға йыш мөрәжәғәт итәләр, логотиплы футболка, бейсболка әҙерләп бирегеҙ тип. Бағыусы булараҡ түләүһеҙ эшләйбеҙ. 9 Май байрамы уңайынан халыҡҡа 40 мең дана Георгий лентаһы таратҡайныҡ быйыл. Яңыраҡ, октябрь урталарында, Өфөлә “Илһөйәрҙәр беҙҙең янда, илһөйәрҙәр – балаларға” тигән сара үткәрҙек. Шунда “Бөйөк Еңеүгә – 70 йыл” тигән 30 дана юбилей тәңкәһен Мәскәүҙән ҙур тырышлыҡ менән юллап алып ҡайтып, тыл ветерандарына бүләк иттек.\nҒөмүмән, йәмәғәт тормошоноң уртаһында ҡайнайбыҙ. Бер ниндәй административ ресурсһыҙ патриотик лагерҙар, ярыштар, концерттар, осрашыуҙар ойоштора алыуыбыҙға ғәжәпләнеп ҡараусылар бар. Баш ҡала хакимиәтенең йәштәр сәйәсәте, спорт, мәғариф буйынса комитеттары, ветерандар советы менән мөнәсәбәт яйға һалынған, әлбиттә.\nТәүәккәлләһәң, бөтә нәмәне лә булдырырға мөмкиндер ул. Мәҫәлән, ил кимәлендә уҙғарылған “Геройҙар вахтаһы” беҙҙең республикаға ҡағылмай ине. Мәскәүгә барып, ойоштороусыларҙы маршрутты үҙгәртергә күндерҙек. Ни тиһәң дә, “Рәсәй Геройы” исемен алғандар һаны буйынса (24 кеше) Башҡортостан ил төбәктәре араһында беренсе урында бит! Бәхеткә күрә, беҙҙәге сара Өфөләге кадет корпусының ярҙамы менән бик матур ойошторолдо. Эшебеҙгә ыңғай баһа – генерал-полковник Владимир Шамановтан рәхмәт хаты – алып, дәртләндек.\nӘйткәндәй, Интернетта шәжәрәләр конкурсы иғлан иттек. Унда, йәшенә ҡарамай, уҡыусы балалар ҙа, үҫмерҙәр, ололар ҙа, төрлө өлкәлә эшләүсе белгестәр ҙә ҡатнаша ала. Иң яҡшы эштәрҙең авторҙары донъяла киң билдәле бер шәхестең шәжәрәһе һәм тормош юлы хаҡында уникаль китап менән бүләкләнәсәк. Был баҫма бөгөн Башҡортостанда бер кемдә лә юҡтыр, моғайын. Беҙ уны, авторынан рөхсәт һорап, махсус заказ буйынса өҫтәмә тираж менән сығартып алыуға өлгәштек.\nТормошта проблемалар күп. Телевизорҙы, Интернетты асһаң, гәзиттәргә күҙ һалһаң, авария менән һуғыштан, кредит һаҙлығына батыуҙан да мөһимерәк темалар юҡ һымаҡ күренә. Әйҙәгеҙ, ошо ҡараңғылыҡты изге ғәмәлдәр менән йырып сығайыҡ, оптимизмды арттырайыҡ, тип өндәшкем килә барлыҡ замандаштарыма.\nДаян МӘЖИТОВ әңгәмәләште.\nБер мәл, бизнес буйынса барыһы ла яйға һалынып, эш сәғәттәрен дөрөҫ файҙаланырға өйрәнгәс, буш ваҡытым күп ҡала башланы. Тимәк, ниндәйҙер изге ғәмәлдәр башҡарырға була, тигән уйға килдем. Матди хәлем дә етерлек бит инде. Күптән борсоған мәсьәлә – халыҡта илһөйәрлек тойғоһоноң кәмеүе, рухи донъябыҙҙың артҡы\n«Шежере байрамы» способствует изучению истории малой Родины\n23 октября 2015 года в селе Ермолаево Куюргазинского района прошел Республиканский народный праздник «Шежере байрамы», посвященный 70-летию Победы в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг. Организаторами мероприятия являются Министерство культуры Республики Башкортостан, Республиканский центр народного творчества, Администрация муниципального района Куюргазинский район Республики Башкортостан.\nВ этом году народный праздник «Шежере байрамы» прошел в 8-ой раз. В предыдущие годы республиканский праздник проводился в Абзелиловском, Альшеевском, Бакалинском, Краснокамском, Кармаскалинском, Аургазинском районах и городе Стерлитамак. Тематика мероприятия ежегодно меняется, тем самым вовлекая в вопросы изучения своего рода представителей многих национальностей республики, и способствуя не только изучению генеалогического рода, но и истории малой Родины.\nЧлены РОО ГПВ «Я Патриот» Республики Башкортостан тоже приняли активное участие в этом празднике. Организация, в составе которой работают дети, внуки и правнуки Героев Советского Союза из Башкортостана, ведет большую работу\nСнятию блокады Ленинграда – 75 лет!


Ҡоръятмаҫ ауылының топонимик атамалары (эҙләнеү эштәре)\nҠоръятмаҫ ауылы –Дәүләкән районындағы иң ҙур башҡорт ауылдарының береһе, Башҡортостандың йөҙөк ҡашы Асылыкулдән 4-5 саҡрым алыҫлыҡта тауҙар ҡуйынына һыйынып, урмандарға ышыҡланып урынлашҡан.\nҠоръятмаҫ исеменең килеп сығыуын халыҡ ошо ергә тәү килеп ултырған кешеләр менән бәйләй.Мәғлүм булыуынса, башҡорт халҡы ауылдар өсөн уңайлы урындарҙы эҙләгән.Ҡоръятмаҫ ауылына нигеҙ һалыусылар ҙа тап урындың уңайлы булыуына иғтибар иткәндер, моғайын.Ауылды ике яҡлап тауҙар ҡаплай, ел-дауылдан ышыҡлай, һаҡлай, ауыл уртаһынан Өйҙөрәк йылғаһы ағып үтә.Эсер һыу ятҡылыҡтары күп:Өйҙөрәк йылғаһы, Ҡаҙран ҡойоһо, Оло ҡойо, Бикә ҡарағы йылғаһы, Улаҡлытау ҡойоһо һәм бик күп эреле-ваҡлы шишмәләр.Урмандары елдән, көслө дауылдарҙан һаҡлай, унда йәнлектәрҙең, ҡоштарҙың бик күп төрө йәшәй.\nАта- бабалар борон Ябалаҡлы ауылында йәшәгәндәр, был урындар уларҙың йәйләү биләмәләре булған,һунарсылар ошо бай ерҙәргә ауға, һунарға килер булғандар.Ҡоръятмаҫ башына ҡапҡан ҡуйғандар. Бер ҡасан да ауҙан буш ҡул ҡайтмағандар, шуға күрә ауылды “Ҡоро ҡайтмаҫ(буш ятмаҫ) –Ҡоръятмаҫ” тип атағандар. (Зыязетдин Мөхәррәмов бабайҙан Динә Вәлиуллина яҙып алған)\nИкенсе фараз да дөрөҫлөккә яҡын. Ауылға терәлеп кенә Асылыкүл йәйрәп ята, икенсе яҡтан Берғаҙан һаҙлығы урынлашҡан. Күл менән һаҙлыҡ яуым-төшөмдө тарта, яуынлап тора.Ошо айҡанлы “Ҡоро ятмаҫ (һыулы, еүеш)- Ҡоръятмаҫ “ атамаһы килеп сыҡҡан тип һөйләйҙәр ололар.\nӨсөнсө фараз да йәшәүгә лайыҡтыр, моғайын.Ауылды уратып алған тауҙар бейек, ләкин шыма арҡалы. Ул ерҙәрҙә ҡыш көндәрендә лә ҡар ятып бармай, яҙ көнө ҡояштың беренсе нурҙары ла әҙ-мәҙ ҡарҙың башына етә. Шуға күрә ауылды “Ҡар ятмаҫ-Ҡоръятмаҫ” тип атағандар тип тә әйтәләр.\nБыл ырыҫлы ерҙән һунарсылар\nҺис ҡасан да буш ҡул ҡайтмаған.\nШуға күрә гүзәл тыуған ерен\n“Ҡоро ятмаҫ-Ҡоро ҡайтмаҫ” тиеп,\nҠоръятмаҫ тип халыҡ атаған.\nМатурлығын ,хозурлығын ерҙең\nКүңеленә, йөрәгенә һалып\nКитер булған килгән ҡунаҡтар.\nҺеҙ ҙә тағы килерһегеҙ әле.\nКүңелдәрҙән китмәй был яҡтар.\nАсылыкүл-Башҡортостандың йөҙөк ҡашы, урындағы халыҡтың ғорурлығы.\nКүл борон замандарҙа Ҡара табын күле тип аталған.\nКүл атамаһы тураһында төрлө аңлатмалар йәшәй.Берәүҙәр уның тирә-яғы матур, үҙе көҙгөләй кеүек булғанға “аҫыл күл” тип атағандар тип раҫлай.(Яңы Тормош ауылында тыуып үҫкән, ғүмер буйы Ҡоръятмаҫта йәшәгән Закарина Гөлфиәнән Хәсәнова Юлиә яҙып алған).\nИкенселәре күлдең һыуы тоҙло, асы булғанға “Асы,әсе күл –Асылыкүл” тип атағандар тип фаразлай.(Мәжитова Хөсниямалдан яҙып алынған)\nӨсөнсөләре күлдең кәйефе үҙгәреүсән, әле генә тып-тыныс, көҙгөләй ялтырап ята, икесе ҡараһаң, ажарланып, асыуланып, тулҡындарын ярға ҡаға, һуға, күперекләнеп асыулана, “Асыулы күл” тип иҫбатлай.\nАсылыкүл- Башҡортостандағы иң ҙур күл.Күлдең үҙе һәм уның һыу йыйыу территорияһы уникаль тәбиғәт комплексы булып тора, Башҡортостандың милли паркы тип иғлан ителде.\nАсылыҡай буйы ҡамышлыҡ,\nТөйәк иткән уны күп ҡоштар.\nТулҡындары уйнап ярға ҡаға,\nАғастары тора алҡышлап.\nАяҙ төндә алтын тараҡ һымаҡ\nАй ялтырай тын күл өҫтөндә.\nТаң атҡанда ҡояш йым-йым килә\nАллы-гөллө йәйғор төҫөндә.\nМатур тәбиғәте- бер мөғжизә,\nҺауаһы саф- иркен һулышым.\nЯр буйында шишмә сиртеп сыға,\nКүҙ йәшеләй булып тулышып.\nШундай гүзәл ерҙә баҫып торам\nАсылыкүлдән етәкләшеп икәү\nАлдарыма килеп сығыр кеүек\nЗаятүләк менән Һыуһылыу.\nБерғаҙан-тәбиғәттең аҫыл мөйөшө.\nБыл һаҙлыҡ Ҡоръятмаҫ ауылының көнсығышында, 2-3 саҡрым аралығында,Мәкәш тауы менән Шаҙай мороно, әрәмә эргәһендә урынлашҡан. Һаҙлыҡтың оҙонлоғо -4,5 километр, майҙаны- 996 га.Һаҙлыҡ шишмә һыуҙары, Өйҙөрәк йылғаһы һыуы менән тулылана.Иң ҙурыһы- Ҡара ҡойо.Һаҙлыҡтан Төйлән йылғаһы ағып сыға.\nОлолар раҫлауынса, элегерәк унда берғаҙандар-пеликандар йәшәгән.Легенда буйынса, был урынға башҡорттар һунар итер өсөн килгәндәр.Бер һунарсы ҙур ҡош атып алған, уның итен бешерергә һалғас, ит бер ҡаҙан булған да ҡуйған.Шул көндән алып, ҡошто ла, был урынды ла Берғаҙан тип йөрөтә башлағандар.\nЗаманында был ерҙәр бейек ҡамыш , мүк, ҡыуаҡтар менән ҡапланған булған. Ауыл халҡы унда малына ҡышлыҡ бесән әҙерләгән, көтөү йөрөткән.\nБерғаҙан- өйрәк, торна, ҡыр ҡаҙҙарының оя ҡороп, бала сығарған урыны булған.\nЛәкин һаҙлыҡтың байлығы мәңгелек түгел икәнен аңламаған халыҡ.\n1940 йылдарҙа һаҙлыҡта торф ятҡылығын асҡандар, эшселәр ҡасабаһы барлыҡҡа килгән, аҙыҡ-түлек магазины, клуб, мәктәп, медпункт төҙөлгән.1941-45 йылдарҙа торф предприятиеһы районды, республиканы яғыулыҡ менән тәьмин иткән. 1950 йылдарҙа торф предприятиеһы ябылған.1960 йылдарҙа Берғаҙанды киптереү өсөн мелиорация эштәре башлана. Ҡыуаҡлыҡтар төпләнә, канауҙар ҡаҙыла, һаҙлыҡ киптерелә, ерен һөрөп ҡуялар.Һаҙлыҡ юҡҡа сыға, йәнлектәр һәм ҡоштар төйәктәрен ташлап китәләр.\nХаталарҙы төҙәтеү эше тағы ла ауырыраҡҡа тура килә. Сөнки юғалған тереклекте кире ҡайтарыу еңел түгел. Ләкин яйлап булһа ла һаҙлыҡ үҙ хәленә ҡайта: аҡҡоштар,торналар,өйрәктәр, ҡыр ҡаҙҙары ҡайтып оя ҡора, бала сығара.\nБеҙҙең ауылдан йыраҡ түгел үрге оста ғына Әбкәрим умарталығы бар. .Ни өсөн шулай атай икән ауыл халҡы был урынды?\nМинең мәрхүм ҡәйнәм Фәтиха Ғәбделкәрим ҡыҙы Хәлилова (Ғәйнуллина ) һөйләүенсә, атаһы Ғәбделкәрим ҡарт Ҡоръятмаҫ ауылының иң хәлле кешеләренең береһе булған: умартасылыҡ һәм йылҡысылыҡ менән шөғөлләнгән.Үҙенең ер эшкәртеү өсөн техникаһы ла булған.Ауыр репрессия йылдарында уның бар мөлкәтен тартып алғандар. Үҙе ҡарт булғас, өйләнеп башҡа сыҡҡан улдарын Себергә һөргөнгә оҙатҡандар.\nҒәбделкәрим ҡарт Ҡоръятмаҫ ауылының көнбайышында, тау битендә, йүкә урманында 250 баш түмәр умарта ҡуя торған булған. Был урын хәҙер Әбкәрим умарталығы тип йөрө\nМәкәш менән Ҡоръятмаҫ ауылдары араһында бейек тау үре теҙмәләре һуҙылған. Шуларҙың тау йырындарының береһен Сығыш ҡулы тип йөрөтәләр.Ҡояш тау артынан ҡалҡа ла, үҙенең нуры менән бар тирә-яҡты балҡытып ебәрә. Шуға күрә был ерҙе Сығыш ҡулы, йәғни Ҡояш сығышы тип йөрөтә халыҡ.\nҠоръятмаҫ ауылының үрге яҡ осонда Ослотау һырты ята.Уның итәгенән үк ауылдың Бикташ , Тау башы урамдары башлана.Тау ҡул менән һыйпап өйгән кеүек осло башлы булғанға күрә халыҡ уны Ослотау тип йөрөтә.Сығарылыш класс уҡысылары тау башында таң ҡаршылай, йәйге иртәлә иркә ҡояш нурҙары иң беренсе булып ошо тау битенә төшә. Ҡыш буйы балалар тауышы тынмай, унан саңғыла, санала түбән табан елдәр менән ярышып уҙыша балалар.\nАуылдың Яңауыл, Дүртөйлө урамдарын айырып, Яңғыҙтүбә тора. Был тәпәш кенә тауҙы ауыл урамдары ҡулсаға алған.Һуңғы йылдарҙа түбә башында мәсет төҙөлөшө башланды. Унан бөтә ауыл ус эсендәге кеүек кенә күренә.\nАсылыкүл менән Ҡоръятмаҫ араһында өс түбә ҡалҡып тора, өс бер бейеклектәге, бер иш ҙурлыҡтағы тау.Кеше ҡулы менән барлыҡҡа килгән ҡурғандарҙы хәтерләтә улар.\nҠасандыр был шишмә уратып алынып, һыуы улаҡ буйлап ағып торған.Йәйге селләләрҙә һыуының һалҡынлығы теште ҡамаштыра, ләкин эҫелә уның һыуын эсһәң дә ауырып бармайһың. Халыҡ һыуҙың шифалығын уның ҡиблаға ҡарап ағыуы менән бәйләй.Ҡоръятмаҫ еренең еләкле яландарына юл ошо ҡойо янынан үтә.\nХәлилова Фәтиха Ғәбделкәрим ҡыҙы (1930-2004) һөйләгәндәрҙән:”Еләккә китешләй ҙә, ҡайтышлай ҙа Улаҡлытау ҡойоһонда туҡтайбыҙ инәйем Ғәйниямал менән.Эҫе, томра , инәйем апайым менән икебеҙҙе улаҡҡа ултыртып һалҡын һыу менән йыуындыра. Хәлдән тайып, аңһып, һыуһап ҡайтып килгән балаларға көс инеп китә. Рәхәтләнеп һыуыҡ һыуын эсәбеҙ, һыу һибешеп уйнайбыҙ. Улаҡлытау ҡойоһоноң һыуы шифалы, йәнгә лә, тәнгә лә дауа ул “\nАуылдың үрге осонан юл Завод тауына алып менә. Йәй көндәре был юл турыраҡ булғанға күрә, күптәр емеш-еләк йыйырға ошо Завод тауына килә. Тау башы соҡор-саҡырлы яландан тора. Боронораҡ был урындарҙа өй нигеҙенә, фермалар, келәттәр төҙөү өсөн таш сығарғандар.Хәҙер был соҡорҙарҙа ер еләге емерелеп уңа. Завод тауы мәтрүшкә һә м башҡа дарыу үләндәренә лә бик бай.\nҠоръятмаҫҡа Алға ауылы яғынан асфальт юлдан килгәндә, юлдың ике яғынан да әрәмә йәйрәп ята. Әрәмә эсенән Өйҙөрәк йылғаһы аша сығып,Берғаҙан һаҙлығына юл ала.Был урын яҙын муйыл, балан сәскә атҡанда иҫ китерлек хуш еҫкә бөркә. Күбек булып күперелгән ағастар күҙҙең яуын ала.\nӘрәмә балан, муйыл, ҡарағат, ҡомалаҡ, гөлйемеш һ.б. бик бай.\nҺәр бер ауылдың йөҙөк ҡашы- килендәргә һыу башлар ҡойоһо була.Ҡоръятмаҫ ауылының ҡап уртаһында тау битенән урғылып Оло ҡойо сыға.Ул, йәш килендәр кеүек егәрле йүгереп ,Өйҙөрәк йылғаһына ҡушылырға ашыға.Ауылыбыҙға төшкөн килендәрҙең һыу юлы була ул Оло ҡойо.\nБик күп йылдар элек Мөсҡәт исемле ҡарт ошо һыуы һарҡып сығып ятҡан урынды ҡаҙып ҡарай,ҡойоноң һыуының тәмле икәне беленә.Халыҡ башта уны Мөсҡәт ҡойоһо тип йөрөтә.Ҡарт мәрхүм булып ҡалғас,бик күп йылдар уҙғас,уның исемен Оло ҡойо тип үҙгәртәләр. Был Оло ҡойо, ә Өйҙөрәк йылғаһының яр буйҙарында исемһеҙ ваҡ-ваҡ шишмәләрҙең иҫәбе лә юҡ (Вәлиуллина Хәҙисә Зыязетдин ғыҙынан Вәлиуллина Әлиә яҙып алған)\nОслотау битенең үрге осонан, Бикташ урамының башынан Иҫәнсапҡан башлана. Ҡасандыр был ерҙә Иҫән исемле кеше йәшәгән, уның сабынлыҡтары шул ерҙән үк башланған, тау итәгендә бесән күбәләре торған.Тау бите еләклек, ағастар араһында бөрлөгән, ҡурай еләге, урман сәтләүеге уңа.Әле лә Иҫәнсапҡан битенән балалар ғына түгел, өлкәндәр ҙә күнәкләп ер еләге йыя.\nХәниф ҡойоһо (Иҫәнсапҡан ҡойоһо)\nӨйҙөрәк йылғаһының ярында, Иҫәнсапҡан эргәһендә ҡойо бар.Тәүҙә уны Иҫәнсапҡан ҡойоһо тип,һуңынаныраҡ Хәниф ҡойоһо тип йөрөтәләр. Бикташ урамының үрге осонда Кәримов Хәниф Миниәхмәт улы ҡатыны Фәриҙә менән матур итеп донья көткәндәр, балалар үҫтергәндәр. Хәниф бабай тәмле һыулы ҡойоно таҙартып, кәртәләп, тәрбиәләп торған.Халыҡ ҡойоноң тәүге исемен онотоп, Хәниф ҡойоһо тип йөрөтә уны.Әле лә шишмә үҙенең бөтмәҫ сылтыр йырын йырлап ағып сыға ла Өйҙөрәк йылғаһына йүгерә.\nБыл ерҙең атамаһының аңлатмаһы ябай ғына.Ҡасандыр унда бик йыуан, бейек,оло имән үҫеп ултырған.Ул яҙын иң аҙаҡтан япраҡ ярған, көҙөн япраҡтарын ҡойоп, етемһерәгән.Хәҙер ул имән юҡ инде. Уның урынына имәндең ейән-ейәнсәрҙәре –йәш имәндәр үҫеп етеп, оло ағастарға әүерелгәндәр.Ләкин халыҡ хәтерендә уның исеме-Оло имән.(Кәримов Минеғәзим Ғәфүр улынан Хәлилов Линар яҙып алған)\nУрҡар, Оло Урҡар,Бәләкәй Урҡар\nҠоръятмаҫ ауылы тирәһендә “ҡар”,” ҡул”,” үр”, “түбә “ ,”бит”һүҙҙәре ҡушылған атамалар байтаҡ.Ҡар ҡулы, Сығыш ҡулы, Иген ҡулы, Ильяс ҡулы,Шәрифҡул,Сығыр ҡулы,Урҡар,Оло Урҡар, Бәләкәй Урҡар, Һикәлтәле Урҡар,Өстүбә, Яңғыҙтүбә,Төн бите,Сыпай бите һ.б.\n“Борон замандарҙа Оло Урҡар, Урҡар, Бәләкәй Урҡар, Улаҡлытау бите урман менән ҡапланған булған. Тау бите кереп аҙашырлыҡ урман булды тип һөйләйҙәр ине ололар” (Ғәззәбаныу Ғәбделкәрим ҡыҙы Ғәйнуллина Һөйләгәндәрҙән)\nУрман араһында яҙын ҡар тиҙ иремәгән, йәй уртаһына тиклем ятҡан. Шунан килеп сыҡҡан да инде “Ур ҡар –ҡарлы үр(түбә,баш)”.\nХәҙер был тауҙар шып –шыма башлы, тау араларында ҡойолар сығып ятҡан урындар.\nУрҡар, Бәләкәй Урҡар, Оло Урҡар тауҙарының дауамы булып, ауылдың төнъяғында ел-дауылдарға бирешмәй,үткәндәрҙең өнһөҙ шаһиты булып, Таштау тыныс ҡына төш күреп ята.Исеме үк уның ниндәй икәнлеге тураһында ҡысҡырып әйтеп тора: итәгендә ҙур-ҙур таштар , арыған юлаусылай,ярты юлда туҡтап ҡалғандар.Ҡайһылары, тауҙан кителеп, түбәнгә тиклем тәгәрәп төшкәндәр.Таштау башы ауыл халҡының көтөү көтөр урыны.Ауыл эсенән ҡараһаң, Таштау битендәге кешеләр шырпы башындай ғына булып күренәләр..\nИген ҡулының икенсе атамаһы – Ҡарағайлыҡ.1956 йылда ултыртылған үҫентеләр хәҙер инде бейек, матур, һомғол ҡарағайҙарға әүерелгән.\nБорон был асыҡ ер булған, унда иген сәскәндәр.Урман эсенә уйылып инеп, баҫыу һөрөлгән.Ҡул бөгөлөнә оҡшап торғанға “Ҡул,Иген ҡулы “тип атағандар.Хәҙер унда ҡатнаш урман :бер яҡта ҡарағай ағастары, икенсе яғында-ҡайын, сәтләүек, йүкә, саған үҫә.(Кәримов Мәхәмәтғәли Минәхмәт улынан яҙып алынған)\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында ауылға фронт барған ерҙәрҙән эвакуацияланған ҡарт-ҡоро, бала-саға, бисә-сәсәләр килгән.Халыҡ уларҙы буш өйҙәргә урынлаштырған, йә өйҙәш индергән.Донья булғас, тыуым-үлемһеҙ ҙә булмаған. Василий исемле ҡарт мәрхүм булып ҡалғас, ауыл халҡы уны мосолман зыяратына ҡуйҙырырға риза булмаған. Уның бер үҙен буш аҡланға ҡәбер ҡаҙып ерләгәндәр.Был урын шул көндән алып Василий аҡланы тип йөрөтөлә.(Суфиянова Гөлсирәнән Суфиянова Фириҙә яҙып алған)\nТауҙар араһынан ,урман аша килеп төшөп, бәләкәй генә бер йылға аға ауыл урамының уртаһынан. Бикә ҡарағы тип йөрөтә ул йылғасыҡты халыҡ.\nБорон замандарҙа ауылда Бикә исемле ҡатын йәшәгән, уның бер бөртөк кенә ҡыҙы булған.Бикә ҡапыл ғына мәрхүм булып ҡалғас, туғандары уның ҡыҙын үҙенән бик күп йәшкә өлкән ҡатыны үлгән иргә димләргә керешкәндәр.Ҡыҙыҡай, уларҙың ныҡышмалы рәүештә көсләп бабайға бирергә ҡарар ҡылғандарын белгәс,яҙмышына күнмәй, урманға ҡасып китә. Асыҡһа, ауылға төшөп, аҙыҡ-түлек , ҡош-ҡорт урлай.Йылы йәй үтеп, һалҡын ҡыш етә. Ҡыҙыҡай ҡыш көнөндә үлеп ҡала. Ул йығылған ерҙә, тиртеп кенә, шишмә ағып сыға ла ауылға табан йүгерә.\nХалыҡ уны Бикә ҡарағы тип атай, ул Ҡоръятмаҫ урамына килеп төшөп, Өйҙөрәк йылғаһына ҡоя. Ысынлап та, ҡыҙҙарҙың күҙ йәшеләй, саф, таҙа һыулы ул Бикә ҡарағы. (Суфиянова Гөлсирәнән Суфиянова Фириҙә яҙып алған)\nБашҡорт халҡы борондан аҡҡошто изге ҡош тип һанаған, уны атырға, үлтерергә ҡушмаған.Бөркөттәрҙе лә халыҡ бик хөрмәт иткән. Уландарын :”Бөркөттәй ҡыйыу, батыр бул, ҡурҡыу белмә!” ,-тип әрме хеҙмәтенә оҙатҡан. Бөркөт оя ҡорған урынды ла һаҡлағандар. Ҡоръятмаҫ ауылы эргәһендәге бөркөттәр төйәген Бөркөт соҡоро тип йөрөтәләр.\n“Төн” һүҙе менән ике ер-һыу атамаһы бәйле: Төн бите һәм Төнҡамыш ҡойоһо.Төн бите ауылдың көньяҡ-көнбайышында урынлашҡан, урман эсендәге бәләкәй генә асыҡ урын, унан бөтә ауыл ус эсендәге кеүек күренә.Төнҡамыш ҡойоһо төндәй ҡараңғы тигән мәғәнәнән алынған, өс һүҙҙән торған ҡушма исем.(Мәжитова Хөсниямалдан яҙып алынды)\nЕр-һыу атамаларын өйрәнеү – бер көнлөк кенә ,бер кешенең генә эше түгел. Һаналып кителгән атамаларҙың аңлатмаһын да төрлө ваҡытта, төрлө кешеләрҙән яҙып алдыҡ.Атамалар тарихын белгән оло быуын кешеләре лә кәмей бара.Ә киләсәк быуын белһен өсөн уларҙы өйрәтеү,яҙып ҡалдырыу отошло буласаҡ.\nТопонимик атамалар әле бик күп:Имәнсейәлек бите, Алабейә ҡойоһо, Оҫҡонноуяҙ, Суҡйерек, Ташҡурғы, Арҡылы Бүләк, Бүләк, Томтаҡ, Үгеҙ ҡулы, Ҡабыҡкүпер , Көйөк, Ҡаҙран ҡойоһо, Имәнтөбәк, Шаҙай, Ябалаҡлы, Ябалаҡ ҡойоһо, Тимертырнаҡ һ.б.\nЭҙләнеү эштәре дауам итә.Маҡсат ҡуйып йәшәү- тормошто биҙәй.\nБашҡарыусыһы: Дәүләтова Рәфиә Рәфис ҡыҙы\nЕтәксеһе: башҡорт теле һәм әҙәбиәте, Башҡортостан\nтарихы һәм мәҙәниәте уҡытыусыһы\nтопонимик атамалар Давлетова Рафия.docx.docx 587.93 КБ\nЕще по теме: Аслы-Куль, Курятмас, топономы


Яман аяҡ түрҙе бысрата » Новости Уфы, главные новости Башкортостана / Bash-Portal.Ru\nГәзитебеҙҙең үткән һандарының береһендә милләт-ара ыҙғыш тыуҙырыусы, башҡорт халҡын мыҫҡыллаусы интернет-сайттар хаҡында яҙып сыҡҡайныҡ инде. Был бигерәк тә, исемен алмаштырһа ла, шул уҡ асылда ҡалыусы «Уфагубъ» (хәҙер «Новости Уфимской губернии» тип атала) сайтына ҡағыла. Уны экстремистик тип табып, эшмәкәрлеген туҡтатыуын талап итһәләр ҙә, ямғырҙан һуң сыҡҡан ағыулы бәшмәк шикелле «һә» тигәнсе ҡалҡып сыҡты һәм ағыуын тағы ла нығыраҡ сәсә башланы. Ни эшләмәк кәрәк, нәфрәткә – нәфрәт, мыҫҡылға – мыҫҡыл. Беҙҙең яуап шундай.\n«Губернасы»ларҙың үҙен-үҙе тотторғаны\n«Беҙ – ирекле, беҙҙе күп халыҡ уҡый, яҙмаларҙы көтөп ала», – тип яр һалһалар ҙа, «Уфагубъ»тар ҙа үҙҙәренең кемдеңдер ҡоло икәнен күрһәтте. Үҙ аллы бер аҙым да атлай алмай был имгәк. Һуңғы көндәрҙәге материалдарына ғына күҙ һалайыҡ: Федераль именлек хеҙмәткәрҙәре БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ начальнигы урынбаҫары Артур Иҙелбаевтың фатирында тентеү үткәргәндә тартып алған видеояҙмаларҙың береһе сайтҡа ҡуйылды. Ундағы кадрҙар (А. Иҙелбаевтың улы Ирхан телефонына егеттәрҙең һорауы буйынса төшөргән була) «Башҡорт» хәрби-патриотик лагерында ҡатнашыусыларҙың «йәшел берет»ҡа имтихан биргәнен һүрәтләй. Яҙманы ҡараһаң, майҙан уртаһында алышҡан егеттәрҙең бер-береһенә бер ниндәй ҙә нәфрәте күренмәй. Шулай уҡ лагерға көслөк менән килтерелмәгәне сағыла. Ә «губернасы»лар яҙыуынса, йәнәһе, БЙИ сафына йәш егеттәрҙе шулай ҡанға батырып туҡмап алалар. Етмәһә, ике иптәшенә ҡаршы бер үҙе алышҡан егеттең Башҡорт йәштәре иттифағы рәйесе урынбаҫары, һәр сарала ла иң әүҙем ҡатнашыусыларҙың береһе – Флорид Багаев икәнен таныуы ҡыйын да түгел. Шуныһы ҡыҙыҡ: видеояҙманы ФИХ хеҙмәткәрҙәре «Уфагубъ»тыҡыларға ҡайһылай тиҙ еткергән. Был уларҙың бер төптән эшләүенә ишара түгелме ни? Палагин ҡолдарының фантазиялары кәмей башланы, буғай – нимә уйлап сығарырға белмәйҙәр.\nШәхестәребеҙгә тағы ҡара яғалар...\nСайт һуңғы мәғлүмәттәрендә Әхмәтзәки Вәлиди исеменә тағы ла бысраҡ һипмәксе була. Имеш, Вәлиди граждандар һуғышы йылдарында 15 урыҫ офицерын атып үлтергән. Һуң, һуғышта күпме башҡорт һәләк булды? Уларҙы кем атҡан? Бөтә донъяға билдәле ғалим, шәрҡиәтсе исеменә һаман «фашист кәңәшсеһе» тип яла яғалар. Әйткәндәй, был «губернасы»лар шул тиклем наҙан, тарихты ғына түгел, бөгөнгөнө лә белмәйҙәр. Ҡурҡаҡ йомран шикелле өңдәренә инеп сумғандар ҙа Палагин кеүектәрҙең «ҡаты-ҡото»һон кимереп, үҙ төкөрөктәренә йыуынып йәшәй бирәләр. Уларса, йәнәһе лә, башҡорттарҙан бер генә лә ғалим, иҡтисадсы, талантлы артист, ғөмүмән, билдәле кеше юҡ. Ошоларҙы яҙып ултырған әҙәмде уҡымышлы тип әйтеп буламы?\n«Уфагубъ» сайтында ултырыусылар сәйәсәттә лә, иҡтисадта ла һәм башҡа әһәмиәтле тармаҡтарҙа ла шул тиклем һай йөҙә. Аналитик мәҡәләләр – улар өсөн буй етмәҫлек маҡсат. Шунлыҡтан, ахыры, республикала үткәрелеп килгән мәҙәни сараларҙы хурлап, ағыу сәсә башланылар. Шундайҙарҙың береһе – «Һылыуҡай» гүзәллек конкурсы. Хатта элекке эшҡыуар, хәҙер инде башҡорт халҡы тарихы буйынса «белгес» булып киткән Н. Швецов БР прокуроры Хуртинға ғариза ла яҙған, имеш. Уныһын, билдәле, сайтҡа ҡуйҙылар. Тик йәл: ошоға тиклем «һылыуҡай»ҙар тарафынан үҙҙәренән көлөүселәргә ҡарата әсе һәм тос бер ниндәй ҙә яуап юҡ...\nПалагин әфәнденең Марий Илендәге «батырлыҡ»тары\nФедераль именлек хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы начальнигы Виктор Палагин йөрөгән ерендә экстремизм эҙләй икән. Беҙҙең республикаға килгәнсе ул Марий Илендә ошо уҡ хеҙмәтте етәкләгән. Быға ҡағылышлы Палагиндың «көрәштәш»е – «Уфагубъ» сайтының «йөҙөк ҡашы» Николай Швецов бына нимә яҙа: «...Виктор Палагин Марий Илендә милләтселекте ҡоротто, Башҡортостанда ла был күренеште юҡ итәсәк». Палагиндың Йошкар-Олалағы эшмәкәрлеге, ысынлап та, Швецов яҙғансараҡ булған шул. Мәғлүмәттәр буйынса, ул тәүҙә «News12» исемле сайт (беҙҙәге «губернасы»ларҙыҡы кеүек инде) төҙөгән, мари халҡынан көлгән. Ә инде халыҡ берләшеп сайтҡа ҡаршы сыҡҡан икән, милләттәштәрҙе талаштырған, балалар баҡсаларын яптырған, бөтә көсөнә халыҡты икегә айырырға тырышҡан. Башҡортостанда ла Палагин әфәнде ошо сценарий буйынса эшләй. Уның һәм уның кеүектәрҙең маҡсаты бер – беҙҙә бола ҡуптарыу. Был иһә халыҡҡа, илгә һәләкәт килтерәсәк. Илдә башҡорттар ғына йәшәмәй. Палагиндар, «губернасы»лар, әпкәләйҙәр, ҡолойҙар үҙҙәренә, ғаиләләренә генә зыян килтерә. Уларға, үҙ балағыҙҙы ашаусы Кронос (боронғо грек мифологияһындағы илаһ. Үҙенән өҫтөнлөк алмаһындар өсөн тыуған балаларын йотоп торған) булмағыҙ, тип әйтке килә.\nҺәр төрлө шашыныуҙар эҙһеҙ үтмәйәсәк. Юғары көстәр барыһын да баланста тота. Кем артыҡ ҡотора, үҙ ағыуына үҙе сәсәйәсәк. Амин! Тағы шуныһы: күмәкләгән – яу ҡайтарған, тигән мәҡәлде иҫтә тотайыҡ әле». Был юҫыҡта милләттәштәргә дәррәү һәм берҙәм булырға, йоҡонан уянырға кәрәк.\nӘгәр бөгөн бер милләттәшебеҙҙе ҡотҡосолар баҫымынан яҡлай алмаһаҡ, иртәгә улар тотош милләтебеҙгә йәбешәсәк. 1937 йылдың әсе һабаҡтарын онотмайыҡ, йәмәғәт!\nӘйткәндәй. «Губернасы»лар сайтындағы бер генә комментарийҙы ҡарап үтеү менән аңралыҡтың ни тиклем көслө булыуын күрәһең. Мәҫәлән, түбәндәгене уҡыйыҡ әле (үҙгәртелмәйенсә бирелә):\n«Уникальный номер комментария: 46187\nВесь мировой кризис случился из-за Башкир! Это они подвели всю Россию вложив наши денежки в американские банки так как у них там полно банкиров их национальности! Они имели за это огромные откаты!\nЭто они неизвестно куда двинули весь золотой запас русского золота и алмазов, добытого на размежованных чукотских землях!»\nОшоно аҡыллы фекерләй белгән кеше яҙған, тип әйтеп буламы? Беҙҙең үҙен ысын башҡорт тип һанаған бер башҡорт булһа ла миллиондарын сит ил банкыһына һалһа, бик ҡыуаныслы хәл булыр ине. Етмәһә, Америка банкыларында беҙҙекеләр ултыра, ти. Шәп хыял, әлбиттә. Тик донъя финанс көрсөгөн башҡорттар түгел, бына «губерна»ныҡылар кеүек уйлай белмәгән һәм уйларға яратмаған әҙәмдәр барлыҡҡа килтергәндер, бәлки...\n[25 февраля 2010] | Просмотров: 183 Опубликовал: admin Оцени статью!


ЙӘШӘҮГӘ КӨС БИРҘЕ\n12 Ғинуар 2018, 16:30\nРеспубликабыҙҙың 100 йыллығы уңайынан иғлан ителгән «Республиканың 100 исеме» проектының исемлеге яңы йыл алдынан тулыһынса әҙер булды. Исемлеккә бөтәһе 10 мең кеше тәҡдим ителеп, махсус комиссия шуларҙың 200-өн һайлап алды. Күләмле телемарафонда республикабыҙ үҫешенә тос өлөш индереүсе 100 арҙаҡлы яҡташыбыҙҙың исеме аныҡланды.\nТелевидение етәкселеге лайыҡлы шәхестәрҙең барыһы хаҡында ла документаль фильмдар әҙерләп күрһәтәсәген, ә 200 кеше исемлегенә инеүселәр хаҡында ролик һәм сюжеттар буласағын белдерҙе.\nИҫтәлекле дата уңайынан Хәтер китабы, DVD-дискылар сығарыу күҙаллана. Шулай уҡ «Билдәһеҙ Башҡортостан» проекты иғлан ителеп, исемлеккә инмәгән ябай булмаған яҙмышлы, республикабыҙ тарихында тәрән эҙ ҡалдырыусылар тураһында ла бәйән ителәсәк.\n«Республиканың 100 исеме» исемлегендә беҙҙең яҡташыбыҙ Хәйбулла районынан Шәрифйән Сәғиҙулла улы Ишемов (1935-2016) булыуына ифрат ҡыуандым. Башҡортостандың атҡаҙанған табибы, СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау алдынғыһы, республика балалар клиник дауаханаһының Почетлы докторы, балалар хирургының исеме быға лайыҡ. 134 ғилми эш авторы Шәрифйән Сәғиҙулла улы хирургик дауалауҙа һәм диагностикалауҙа заманса алымдар индергән алдынғы ҡарашлы табиптарҙың береһе булды. Ул Санкт-Петербург, Дондағы Ростов, Днепропетровск, Тбилиси, Барнаул, Сәмәрҡәнд һәм башҡа ҡалаларҙа уҙған фәнни-ғәмәли кәңәшмәләрҙә ҡатнашҡан билдәле хеҙмәткәр.\nШ.С.Ишемовтың ҡаҙаныштарын һанап ҡына уның шәхесен тулыһынса асып булмай. Яҙмыш ҡушыуы буйынса бынан 50 йылдар самаһы элек тап уның ҡулы аҫтында миңә дауаланырға тура килде. Ошо матур көндәрҙе күреүем менән уға рәхмәтлемен. Шәрифйән Сәғиҙулла улы шәп хирург, үҙ эшенең оҫтаһы ғына түгел, башҡалар күңелен аңлай, дөрөҫ йүнәлеш бирә белгән нескә күңелле кеше лә булды.\nБала саҡтан ныҡ ауырығас, 1965 йылда беҙҙе Сибай ҡалаһынан Өфөгә йүнәлттеләр. Туҡаев урамында урынлашҡан 1-се ҡала дауаханаһында миңә далалаусы табибым Шәрифйән Ишемов «Бронхоэктатическая болезнь» тигән диагноз ҡуйҙы һәм операция эшләп, уң үпкәмде алып ташланы. Операция бик ҡатмарлы булды. Эйе, ундайҙарҙы һәм унан да ауырыраҡтарҙы эшләйҙәр, эшләйәсәктәр. Бер үпкәһеҙ ҡалғанда миңә ни бары 16 ғына йәш булды, 7 класс ҡына белемем бар ине, һөнәр юҡ. Сибай ҡалаһында Башҡорт баҡыр-көкөрт комбинатының тимер юлы цехында электровоз депоһында электр слесаре ярҙамсыһы булып 3 ай ғына эшләп өлгөрҙөм. Һаулығым үтә ҡаҡшап дауаханаға эләктем. Үҫмер генә көйөнсә бер үпкәле II төркөм инвалиды булып, тулы тормошта йәшәйәсәгемә төңөлгәндә, ғәриплегем менән килешкәндә дауалаусы табип физик торошомдо яҡшыртып ҡына ҡалманы, күңел төшөнкөлөгөнән дә сығырға ярҙам итте.\n—Иң мөһиме—операция уңышлы үтте, аяҡ-ҡулдарың йөрөй, аҡылың теүәл. Ауыртыныуҙарға әҙерәк түҙергә кәрәк, һин бит ир кеше, етмәһә башҡортһоң,—тип повязкаларҙы алыштырған һайын ҡабатланы. Уның әйткән һүҙҙәре йөрәгемә үтеп инде, артабан үҙемдә йәшәүгә көс таптым. Сибайға ҡайтып, эшсе йәштәр мәктәбен тамамланым, элекке эшләгән урыныма эшкә барҙым, электр слесаре һөнәрен үҙләштерҙем. Унан һуң Иваново ҡалаһына радиотехник техникумына уҡырға йүнәлтмә бирҙеләр. Ставрополдән килгән егеттең дә, минең дә эшсе һөнәрҙәребеҙ булғас, эшләп ҡарарға булдыҡ. Әммә беҙҙең ише икенсе төркөм инвалидтарын эшкә алмағандарын белгәс, инвалидлыҡ танытмаһындағы ике таяҡты өскә әйләндереп, троллейбус депоһына электр слесаре булып киттем.\n1969 йылда Ленинград ҡалаһында Шәрифйән Ишемов менән яҙмыш беҙҙе тағы осраштырҙы. Ул ваҡытта төҙөлөштә электр монтажнигы булып эшләп йөрөү менән бер рәттән киске мәктәптә уҡыуымды дауам итә инем. Шәрифйән Сәғиҙулла улы Ленинград медицина институтының педиатрия бүлеге аспиранты булды. Ҙур ҡалала, дөйөм ятаҡ шарттарында, йәшлек үҙенекен иткән дәртле саҡтарҙа тап уның күҙәтеүе аҫтында булғанға ла һаулығыма зыян килмәне. Аллаһы Тәғәлә минең юлыма уны тағы ҡурсалаусы итеп ебәрҙе. Остазым атаҡлы балалар хирургы, СССР Медицина фәндәре академияһының ағза-корреспонденты Г.А.Баировтың ғилми етәкселегендә диссертация яҡланы. СССР Медицина фәндәре академияһы академигы, илдең баш балалар хирургы С.Я.Долецкий ҙа уға ҡарата ныҡ иғтибарлы булды. Г.А.Баиров уны аспиранты булғанға түгел, фекерҙәштәр, коллега булараҡ ихтирам итте. Ш.С.Ишемовтың кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлауы шаһиты ла булдым.\nЯман сирҙән ҡотолдорған, фәрештә кеүек мине һаҡлап, яҡлап алып йөрөгән Шәрифйән Сәғиҙулла улының тырышлыҡтарын күреп миндә лә табип булыу теләге тыуҙы, уның кеүек хирург булғым килде. Ленинградта урта белем алғас, Өфөгә ҡайтып Башҡорт дәүләт медицина институтына уҡырға индем. Медик һөнәрен үҙләштереү өсөн өс курс уҡығас, шуны аңланым: был өлкәлә кемгәлер оҡшарға теләү аҙ икән. Баҡтиһәң, табип булыу өсөн булмыш, һәләт, күңел тартыуы мөһим икән. Ә миндә быларҙың береһе лә юҡ, шуға медицина институтынан китергә мәжбүр булдым. Кемдеңдер урынын биләп йөрөмәҫ өсөн түгел, насар белгес булғым килмәне. Әлбиттә, Шәрифйән ағай был аҙымымды хупламаны, битәрләне генә. Мәскәүгә сығып китеп, тырыша торғас, М.В.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетына уҡырға индем. Уны тамамлағас суд системаһында оҙаҡ йылдар эшләп хаҡлы ялға сыҡтым. Fүмерем буйы мин «альма-матер» кеүек йәшәнем, Шәрифйән Сәғиҙулла улының исеменә, ҡылған изгелегенә тап төшөрмәнем. Остазым, ҡотҡарыусым минең менән ғорурланһын, тормошта үҙ юлымды табыуыма шатланһын өсөн барыһын да эшләнем. Әгәр ҙә тормошомда Шәрифйән Ишемов осрамаһа, мин күптән был яҡты донъяларҙа булмаҫ та инем. Һуғыштан һуңғы ауыр йылдарҙа тыуған минең ише малайҙарҙың күбеһе иркенән мәхрүм булды, алама ғәҙәттәрҙе үҙ итеп йәшләй генә үлеп бөттө. Минең дә арҡаланырға атай булманы, урамда тиерлек йөрөп үҫтем. Ваҡытында атаҡлы балалар хирургы ҡулдарына барып эләгеүем бөтә тормошомдо үҙгәртте, йәшәүемә мәғәнә бирҙе. Шәрифйән Сәғиҙулла улының алтын ҡулдары эшләгән операциянан һуң 50 йыл инде бер үпкә менән йәшәйем, балаларым үҫте, ейән-ейәнсәрҙәремде һөйөп туя алмайым.\nБөгөн дә мин уның балалары, педагогия фәндәре кандидаты булған ҡатыны Роза Ишемова менән бәйләнеш тотам. Fүмер юлымды яҡтыртыусы фәрештә—Шәрифйән Сәғиҙулла улы Ишемов ҡына бынан 1 йыл элек вафат булды. Иҫән сағында ла рәхмәттәремде әйтеп торҙом, әле уның яҡты рухы алдында башымды эйәм.


Башҡорт дәүләт аграр университетында Нидерланд Короллеге делегацияһы булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт дәүләт аграр университетында Нидерланд Короллеге делегацияһы булды\n17:21, 15 марта 2012 Йәмғиәт\nБашҡорт дәүләт аграр университетында Нидерланд Короллегенең Stoas университеты уҡытыусылары һәм бизнесмендар составындағы делегацияһы булды, уға Нидерланд Короллегенең Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы вәкиле Рональд Келлер етәкселек итә. Был хаҡта вуздың матбуғат үҙәге хәбәр итте.\nСит ил партнерҙарының визиты сиктәрендә БДАУ етәкселеге менән осрашыу үткәрелде. Ике яҡ та агросәнәғәт комплексы өлкәһендә ғилми берләшмә, дәүләт власы органдары һәм бизнесмендарҙың үҙ-ара килешеп эш итеү актуаллеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nШулай уҡ Голландияның заманса ҡорамалдарын поставкалау, Нидерланд Короллеге һәм Рәсәй араһында студенттар менән алмашыуҙы үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде.\nУниверситеттың Голландия менән хеҙмәттәшлек итеү тәжрибәһе бар. Шулай итеп, Stoas менән юғары уҡыу йорто 10 йылдан ашыу килешеп эш итә: БДАУ-ның 50-гә яҡын студенты унда бакалавр дәрәжәһен алған.\nФекер алышыуҙан һуң ҡунаҡтар өсөн вуз буйлап экскурсия ойошторолдо. PLUS FOR PROGRESS идаралығы ағзаһы Рене Кремерс үҙенең тәҫьораттары менән бүлеште: «Һеҙҙең университетта булыу һәм беҙҙең менән хеҙмәттәшлек итергә әҙер булыуығыҙҙы күреү беҙҙең өсөн оло шатлыҡ», — тине Рене Кремес.\nТеги: мәғариф, вуздар, халыҡ-ара хеҙмәттәшлек


Яҡшымы был, әллә насармы, әммә быйыл Рәсәйҙе билдәле сауҙа о йошмаһына ҡабул итмәйәсәктәр. Женева ҡалаһында үткән сиратт ағы һөйләшеүҙәрҙең ҡарары тап шулай булды. Хәтерләүегеҙсә, т өрлө кимәлдәге сәйәсмәндәр һәм иҡтисад тармағы белгестәре йы л аҙағына илебеҙ был ойошмаға мотлаҡ инәсәк, тп күҙаллай ине . Хәйер, хәлдең бындай ҡырҡа боролош алыуы Рәсәй өсөн һәйбә терәктер ҙә. Ни өсөн тигәндә, беҙҙең бындай мөһим ҡарарҙы ҡа бул итер алдынан, мәсьәләне бөтә яҡлап өйрәнергә, уның ыңғай\nһәм, иң мөһиме, кире яҡтарын, күҙ уңынан ысҡындырмай, тикше рергә бер йылға яҡын ваҡыт бар. Бынан тыш тауар етештереүсел әр ҙә яңы кимәле талап иткән шарттарҙа эшләргә ҡабаланмай. Кемдер аҡса етмәүгә һылтанһа, икенселәре иһә "былай ҙа насар\nйәшәмәйбеҙ" тип иҫәпләй. Әммә иң аптыратҡаны: предприятиелар һәм ойошмаларҙың беренс е етәкселәре донья баҙары тарафынан тауар етштереүселәргә ҡ уйылған талаптарҙы аныҡ ҡына күҙ алдына килтерә алмай. Күптә н түгел Өфө ҡалаһы хакимиәте Стандартлаштырыу, метрология һә м сертификация үҙәге менән берлектә үткәргән социаль һорау б ыға асыҡ дәлил булып тора. Берҙәм сауҙа ойошмаһы тураһында х әлде асыҡлар өсөн Өфө предприятиеларының 218 етәксеһенә ан кета ебәрелде. Төп һорауҙарҙың береһе былайыраҡ яңғырай " Р әсәйҙең Берҙәм сауҙа ойошмаһына инергә теләк белдереүенә бә йле һеҙҙең предприятиеға ҡуйылған халыҡ-ара ҡағиҙәләр менән\nтанышһығыҙмы. Етәкселәрҙең 108-ҙе һорауҙарҙы бөтөнләй инҡа р итһә, 110-ы һорауҙарға тулы яуап бирергә тырышҡан. Етәксе ләрҙең 70-е халыҡ-ара ҡағиҙәләр менән таныш булыуын күрһәткә н. Респондентарҙың күпселеге Рәсәйҙең был ойошмаға инеүен дөрөҫ\nтип иҫәпләһә, уларҙың 24-е бындай яуаплы аҙым эшләргә беҙҙ ең илгә иртәрәк әле тип ҡарай. Әммә иң борсолдорғаны: анкетаның һуңғы һорауына булған яуап.\nБилдәле булыуынса, тауар етештереүселәрҙең продукцияны юға ры сифатлы итеп сығарыуын дәлилләп тороусы факт - предприят иела сифат менеждментының сертификацияланған системаһы булыу ы. Рәсәй Дәүләт стандарты төбәк вәкиллеге белгестәре бындай системаның кәрәклеге хаҡында арымай-талмай тылҡый. Был хаҡт а бик күп яҙыла һәм форсат тейгән һайын әйтелә килә. Кем-кем , ә бына предприятие етәкселәренә бындай нәмәне белмәү бөтөн ләй килешмәй. Әммә анкеталарҙан күренеүенсә, улар был хаҡта яҡшы белеү генә түгел, хатта ишетмәгәндәр ҙә, күрәһең. Сөнки\n110 респонденттың 40-нан ашыуы "бындай система беҙҙең предр иятиела индерелгән" типт яуап биргән. Ә бит сифат системаһы индерелгән ойошмаларҙың һаны республикала 30-ҙан ашмай... Анкеталағы тағы бер һорау - "Хеҙмәткәрҙәрегеҙҙе 2000 йыл вер сияһы буйынса халыҡ-ара талаптар менән таныштырыу кәрәк тип табаһығыҙмы" Етәкселәрҙең 24-е бындай уҡыуҙар урынһыҙ, тип яуап биргән. Күрәһең, "алдынғы" етәкселәр белмәгәндең беләге тыныс принцибынан сығып эш итрегә уйлай...


Рәсәй Сүриәлә зенит-ракета системаларын урынлаштыра. Был тәү сиратта террорсылар һәжүмен кире ҡағыу һәм самолеттарҙы ҡыуып алып китеүҙе иҫкәртеү өсөн эшләнә. Рәсәй авиацияһы сентябрь аҙағынан Сүриәләге операцияла ҡатнаша.\nҠағалымавиа компанияһы А 321 лайнерҙарын файҙаланыуҙы ваҡытлыса туҡтата. Самолеттарҙың барыһы ла Ирландияла теркәлгән, техник хеҙмәтләндереүҙе Европаның именлек агентлығы хуплаған ойошмаларҙа ғына үтергә тейеш. Ҡайһы бер илдәр террор ғәмәленән ҡурҡып Шарм Эш-Шейх менән авиабәйләнеште туҡтатырға мәжбүр.\nҠәһирә хакимиәттәре халыҡ-ара йәмәғәтселекте Мысыр шифаханаларында ял итеүҙең хәүефһеҙ булыуына инандырырға тырыша. Былтыр был илгә 10 миллион турист килгән. Мысырҙың тулайым төбәк продуктының 12 проценты туризмға тура килә. Рәсәй самолетының һәләкәте сәбәпле илдә именлек сараларын көсәйтелгән.\nИорданияның башҡалаһы Амман бер сәғәтлек ямғырҙан һуң һыу аҫтында ҡалған. Өс кеше һәләк булған. Граждандар оборонаһы көстәре 700 кешене ҡотҡарған.


Февраль аҙағында Өфө төҙөлөш трестарының береһенең 56 йәшлек генераль директор урынбаҫары ришүәт алыуҙа ғәйепләнеп\nҡулға алынды. Республика прокуратураһының айырыуса мөһим эш тәр буйынса тәфтишсеһе Олег Смагин был йәһәттән түбәндәгеләр ҙе хәбәр итте: "2003 йылдың авгусында трест һәм урындағы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәрҙең береһе араһында төҙөлгән килешеү буйынса, кесе предприятие торлаҡ йорт территорияһын төҙөкләндереү буйынса эштәр башҡара. Эш хаҡының бер өлөшөн т өҙөлөш тресы үҙ - ара иҫәпләшеү буйынса түләй, ҡалған 160 мең һумды башҡарыусы үткән йылдың көҙ айҙары буйына көтә..."\nБурыстарын ҡайтарып бөтөүҙәрен һорап, кесе предприятие етәксеһе генераль директор урынбаҫарына бер нисә тапҡыр мөрәжәғәт итә, әммә уныһы аҡса юҡлыҡҡа һылтана. Шул уҡ ваҡытта ул килешеү буйынса эшләнгән эш өсөн аҡса күсерелергә\nтейеш булған предприятиелар исемлеген күрһәтеп, генераль директор исеменә документ әҙерләп бирергә тейеш була. Декабрь аҙағында яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт директоры тағы бер тапҡыр эш хаҡтарын түләүҙәрен һорап мөрәжәғәт итә. Ошо ваҡытта генераль директор урынбаҫары( ул шулай уҡ Өфө райондарының береһендә урындағы үҙидара органы депутаты ла) үҙ кеҫәһен ҡалынайтырға ҡарар итә лә инде, йәнәһе, мин тырышып ҡарайым, тик һин бының өсөн мине буш ҡалдырма. Тегенеһе ризалыҡ биреү менән, урынбаҫар документҡа ҡул ҡуя.\nЯңы йыл алдынан ҡара эсле "депутат - урынбаҫар" үҙенең эш бүлмәһендә 20 мең һум ришүәт ҡабул иткән ваҡытта ҡулға алын а. Енәйәт эше судҡа тапшырылды.


Өфөлә эшҡыуарҙар форумы үтә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә эшҡыуарҙар форумы үтә\n16:33, 13 мая 2009 Иҡтисад\nБөгөн Өфөлә, Нефтселәр Мәҙәниәт һарайында, "Банкылар. Страховкалау. Инвестициялар. Күсемһеҙ милек-2009" күргәҙмәһе сиктәрендә Башҡортостан Республикаһы эшҡыуарҙары форумы үтә. Уны ойоштороусылар — БР Милли банкы, республиканың Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса дәүләт комитеты, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, "Рәсәй терәге" дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе, Өфө ҡалаһының Эшҡыуарҙар союзы.\nФорум үҙенсә бер быйыл февралдә үткән Эшҡыуарҙар съезында ҡабул ителгән ҡарарҙарҙы тормошҡа ашырыуға тәүге йомғаҡ яһау этабы булып тора. Съезда төбәктә бәләкәй һәм урта бизнесты үҫтереүгә йүнәлтелгән мөһим ҡарарҙар ҡабул ителгәйне. Атап әйткәндә, бизнесты ойоштороуҙың башланғыс этабында проекттарҙы финанслау (старт-ап), микрофинанслау, гарантия фонды средстволары иҫәбенә заемдар биреү, кредиттар буйынса процент ставкаһының бер өлөшөн субсидиялаштырыу кеүек эшҡыуарҙарға финанс ярҙамы кеүек саралар тикшерелгәйне.\nБөгөн форумда БР Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ринат Зәйнуллин билдәләүенсә, әҙерлек эштәренең күбеһе башҡарылған. БР Хөкүмәтенең Микрофинанслау үҙәге төҙөү, бәләкәй предприятиелар өсөн лизинг буйынса процент ставкаларын субсидиялаштырыу тураһында ҡарары проекты — раҫлау стадияһында, башҡа проекттар ҙа эшләй башлаған.\nФорумда гарантия фонды аша заемдар биреү тураһында мәсьәлә айырым ҡуҙғатылды. Республикала 14 банк был программа буйынса фонд средстволары менән эшләргә теләк белдерҙе.\nШулай уҡ форумда эшҡыуарлыҡтың дәүләт һәм муниципаль заказға үтә алыу, венчур фондтары эше практикаһы, банкылар берләшмәһе менән баһалау бизнесы араһында мөнәсәбәттәрҙе көйләү кеүек темалар тикшереләсәк.\nТеги: эшҡыуарҙар, форум


Өфөлә «Балалар АРТ» күргәҙмәһе ндә ҡатнашыусыларға сертификат тапшырылды\nНестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы менән Башҡортостан Рәссамдар союзы ярҙамында ойошторолған экспозицияла «Мин төшөрәм» сәнғәт оҫтаханаһы тәрбиәләнеүселәренең, халыҡ-ара конкурс еңеүселәренең ижад емештәре тәҡдим ителде.\nКүргәҙмә тамашасыларға балаларҙың һәләтен, уларҙың ижадҡа ынтылыуҙарын күрһәтеү маҡсатында ойошторола. Һәр һүрәттә сабыйҙың эске донъяһын, кисерештәрен күрергә була.\nРуслан Сәлихов, «Мин төшөрәм» сәнғәт оҫтаханаһы етәксеһе: «Был беҙҙең алтынсы күргәҙмә. Бында 3-12 йәшлек балаларҙың эштәре тәҡдим ителә. Конкурстың темаһы булманы: һәр бала нимә теләй, нимә тоя - шуны төшөрҙө».\nСабыйҙар үҙҙәренең яратҡан йәнлектәрен, әкиәт геройҙарын ҡағыҙға күсерһә, олораҡтары һүрәтте үҙҙәренең фантазияларына таянып төшөргән. Араларында ата-әсәйҙәренең, дуҫтарының портреттарын эшләүселәр ҙә бар.\nАрина Андриенко, 5 йәш, «Арыҫлан» картинаһы авторы: «Мин төрлө нәмә төшөрөргә яратам. Айырыуса эт, бесәй, арыҫлан төшөрөргә оҡшай. Төрлө бөжәктәрҙе, сәскәләрҙе лә төшөрәм».\nАрсений Дештяров, 10 йәш, «Серенада» картинаһы авторы: «Бесәй үҙенең һөйгәненә серенаданы банджола уйнай. Гитара төшөрһәм, картина үҙенсәлеген юғалтыр ине. Һүрәттәр кәйефкә ҡарап килеп сыға. Әгәр күңелем күтәренке икән - ҡабарынҡы йөнлө йәнлектәрҙе төшөрәм, төшөнкө булһа - ҡағыҙ битендә сәнскелеләр урын ала».\nЙәш рәссамдарҙың эштәре ябай мауығыу ғына түгел. Улар профессиональ юл менән бара тип иҫәпләй белгестәр. Был хаҡта гармониялы төҫтәр, төптән уйланылған сюжет линияһы, персонаждарҙың тойғоларын күҙҙәрендә сағылдыра алыуҙары раҫлай.\nОксана Мельник, Башҡорт дәүләт художество музейы хеҙмәткәре: «Был экспозицияла иҫке эштәр ҙә, яңылары ла бар. Әлеге күргәҙмәлә күргән картиналарҙы музейға ла урынлаштырырға була тигән фекрҙәмен. Балаларҙың тойомлауы көслө. Иҫ китмәле тип әйтер инем. Тик балаларға ғына хас булған ҡабатланмаҫ фантазияларын артабан да юғалтмаһындар ине».\n«Балалар АРТ» күргәҙмәһе декабргә тиклем эшләй. Балалар ижадына, сабыйҙар донъяһына тамаша ҡылырға онотмағыҙ.


18 Октябрь 2021, 13:51\nБР Башлығы Радий Хәбиров төбәк властарының сауҙа үҙәктәренә, кинтеатрҙарға, матурлыҡ салондарына, фитнес клубтарына, бассейндарға һәм башҡа урындарға инеүҙе сикләүҙе индереүгә үҙ фекерен әйтте. Ул, кешеләрҙе ыҙалатырға һәм бизнесҡа ҡаршы бәрелергә беҙҙә маҡсат юҡ, тип белдерҙе.\n«Мин кисә сауҙа үҙәктәрендә булдым һәм хәлдәрҙе һораштым. Миңә, кешеләрҙе килеүе дүрт тапҡыр кәмене, тип яуапланылар. Шулай ҙа был хәр үҙгәрәсәк – беҙ был эште яңы ғына башламаныҡ, беҙҙ 1,5 миллион кеше вакциналанған, прививка яһатмаған 800 мең кеше ҡала. Әгәр ҙә беҙ көн дә 15 меңдән 20 меңгәсә кешене прививкалаһаҡ, Яңы йылға тиклем был бурысты үтәр инек, — тине Радий Хәбиров төбәк хөкүмәтендә аҙна һайын үткән кәңәшмәлә. — Шул уҡ йәһәттән мин барыһына ла әйтәм: беҙ коронавирус менән хәлде күҙәтәбеҙ. Ситуация рөхсәт итһә беҙ Роспотребнадзор менән кәңәшләшербеҙ ҙә сикләү нормаларын шунда уҡ туҡтатасаҡбыҙ. Кешеләрҙе ыҙалатырға һәм бизнесҡа ҡаршы бәрелергә беҙҙә маҡсат юҡ.»\nАлдан хәбәр итеүебеҙсә 18 октябрҙә Башҡортостанда COVID-19 буйынса сикләүҙәрең өсөнсө этабы ғәмәлгә ине. Бөгөндән матурлыҡ салонына, косметика, СПА, массаж салонына, солярий, мунса, саунаға, физкультура-һауыҡтырыу комплексына, фитнес-клубына, бассейнға, 50 ултырыу урынына артыҡ йәмәғәт туҡланыу урынына ингәндә вакциналау тураһында QR-коды, ауырыған тураһында белешмә йәки кире һөҙөмтәле ПЦР-тест күрһәтергә кәрәк. Һуңғыһы 27 октябргә тиклем ғәмәлдә буласаҡ.


Сибай ҡалаһының Белов урамында күптән түгел генә эшләй башлаған «Йәйғор» («Радуга») магазинында аҙыҡ-түлекте осһоҙ хаҡҡа һатып алырға була. Был сауҙа нөктәһен күмәртәләп һатыу базаһы тип атарға ла мөмкин. Сөнки ҡала буйынса алып ҡарағанда, кәштәләргә ҡуйылған бөтә төр продукция ла һеҙгә осһоҙ хаҡҡа төшәсәк. Һатыусылар әйтеүенсә, улар туранан-тура заводтар менән эшләй, шуға күрә тауарҙары арзан. Бында туҡланыу өсөн иң кәрәкле аҙыҡ-түлек һаналған он, шәкәр ҡомо, тоҙ, көнбағыш майы, макарон изделиялары, ярмалар, печенье-кәнфиттәр һәм сәйҙәрҙең ниндәйе генә юҡ. Хатта ҡаланың күмәртәләп һатыу базаларында эшләүсе эшҡыуарҙар ҙа сифатлы һәм арзан хаҡлы продукцияны «Йәйғор»ҙан килеп ала.\nКәбәктең дә иң осһоҙон бында табырға була. Бер тоғо 120 һум тора. Он да арзан, уның ауырлығына, етештереүсеһенә һәм сортына ҡарап һайлап алырға мөмкин. Һатып алыусылар әйтеүенсә, бында шәкәрҙең дә хаҡы бик түбән.\n«Йәйғор» магазины Белов урамы, 5 А адресы буйынса, йәғни «Гольфстрим» мебель салоны артында, ихата эсендә урынлашҡан. Бер ҡатлы бинаның эсендә һатып алыусыларҙы яҡты, иркен сауҙа залы көтә. Аҙыҡ-түлек ассортименты бай, уларҙың һәр береһе кәштәләргә матур итеп теҙелгән, эргәһенә хаҡтары яҙып ҡуйылған. Бында һатып алыусы үҙен үҙе хеҙмәтләндерә. Һәр кем теләгән тауарҙы һайлап, ҡарап, яҡындан таныша ала. Аҙыҡ-түлекте тоҡлап йәки йәшникләп алған осраҡта йөк тейәүсе бушлай ярҙам итә, машинаға тейәшә. Бында һатып алыусыға бар уңайлыҡтар тыуҙырылған.\n«Йәйғор» магазины аҙна буйына алһыҙ-ялһыҙ эшләй. Хатта төшкө ялға ла туҡтамайҙар. Һеҙҙе бында дүшәмбенән шәмбегә ҡәҙәр иртәнге сәғәт 9-ҙан киске 6-ға тиклем, ә йәкшәмбе көнө сәғәт 9-ҙан көндөҙгө 3-кә тиклем көтәләр. Ҡала буйынса иң арзан аҙыҡ-түлекте һеҙ тик «Йәйғор» магазинында ғына осратырһығыҙ.


Шаран районының Дүртөйлө ауылында йәшәүсе Тимофеевтар ғаиләһенә Яңы йыл төнө телевизор ҡабыҙыу кәрәкмәй ҙә\nБиш балалы ғаиләлә музыкаға һәләтле балалар үҫә.\nУлар бейей ҙә, йырлай ҙа, оҫта итеп рәсем дә төшөрә белә. Өҫтәүенә бәләкәстәр ҡул эше менән дә мауыға. Мәҫәлән шыршы өсөн биҙәүестәрҙе улар үҙ ҡулдары менән эшләй. Яңы йыл символын биҙәп бөткәс, ғаилә уның тирәләй әйлән-бәйлән уйнап та ала. Шаярып арығас, балалар рәхәтләнеп өләсәләренең мауыҡтырғыс әкиәттәрен тыңлай. Ғаиләне бөтә яҡтан да өлгөлө тип атап була, ти урындағы етәкселек.


Банк секторының 2015 йылға тиклем үҫеш программаһы һөҙөмтәләре ҡәнәғәтләндерерлек тип танылды\nАтап әйткәндә, төбәк иҡтисадына йәлеп ителгән кредит аҡсалары 2 тапҡырға артып, 272 миллиард һумға барып еткән. Был турала һүҙ Башҡортостан хөкүмәтенең президиумы ултырышында барҙы.\nБанк кредиттары ярҙамында инвестицияларҙы финанслау өлөшө лә 20 проценттан ашҡан, ил буйынса күрһәткес күпкә түбәнерәк. Ауыл хужалығын кредитлау ҙа ҡуйылған маҡсаттан артҡан, торлаҡ төҙөлөш тармағында һиҙелерлек үҫеш күренә тип билдәләй Башҡортостандың милли банкы етәксеһе Марат Кашапов. Әлбиттә, шыма булмаған урындар ҙа юҡ түгел, улар башлыса иҡтисади ситуацияға бәйле булды тип билдәләнде ултырышты. Артабан белгестәр, тупланған тәжрибәне ҡулланып, секторҙың 2030 йылға тиклем үҫеш программаһын тәҡдим итмәксе.\nМарат Кашапов, Башҡортостандың милли банкы рәйесе:«Республиканың 2030 йылға тиклем үҫеш стратегияһында шулай уҡ власть органдарының банк секторы менән хеҙмәттәшлегенә баҫым яһаласаҡ. Иҡтисад банктар тәҡдим иткән инструменттар менән тулы рәүешле файҙаланыуы төбәк үҫешенә яҡшы этәргес бирә ала».


Өфөлә тәүге ауыл хужалығы йәрминкәһе көтөлә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә тәүге ауыл хужалығы йәрминкәһе көтөлә\n10:10, 26 августа 2011 Иҡтисад\nБыйылғы беренсе ауыл хужалығы йәрминкәһе «Иглин һуғаны» һәм «Иглин балы» исеме аҫтында Өфөлә Спорт һарайы алдындағы майҙанда шәмбе, 27 августа үтәсәк. Иглин районы ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәре һәм баш ҡала хакимиәте уның инициаторҙары булып сығыш яһаны.\nБР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, бал һәм һуғандан тыш, өфөләргә сусҡа һәм һыйыр ите, ҡуй һарығы ите, шулай уҡ йәшелсәләр – картуф, кәбеҫтә, кишер, сөгөлдөр тәҡдим ителәсәк. Баш ҡалаға йөҙҙән ашыу ылау килеүе көтөлә.\nЙәрминкә дауамында йәмәғәт туҡланыу пункттары эшләйәсәк. Бынан тыш, концерт программаһы ла әҙерләнә.\nЙәрминкә 16 сәғәттә ябыла.\nТеги: ауыл хужалығы йәрминкәләре