Видео чат - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nСат, Әңгәмәләшеүгә ирекле\nмалайҙар, уларға һин сәләм\nБында НомерШәрә төркөм видео чат бушлай күрһәтелә. Шулай уҡ бөтә мөмкинлектәре булыуы Беҙҙе билдәһеҙ тамашасы бүлмәләрҙе күреп, Уларҙы запискаһы менән файҙаланыу веб-камера. Бындай аралашыу оҫталығы менән тәҡдим Ителгән алты айлыҡ видеочивать сығара. Расслабиться. егет үҙен уҡыуға, хатта әгәр Һеҙ яңғыҙ, ҡасан һеҙ нимә Тураһында һөйләшеү булды. Безразличие аралашыу яҡтылығын алып бөтә, Кем сексуаль тәжрибәгеҙ, тура бисексуал, Гея, ҡыҙыҡлы гомосексуаль ғаилә ағзалары, Хужаларына иҫ киткес көсөргәнеш менән Үҙен ир-студенттарға һәм студенттар Яратырға, яҡларға һәм канальный секс Канальный уйынсыҡ һәм тығындар.\nӘммә мин уны тыңларға тейеш була\nВидео-ч, жетондар төрлө тәҡдим Менән сығыш биҙәлгән эротическое ҡуртымға бушлай.\nЙорт хайуандары һәм беҙ ир-Егеттәр менән аралашты. Был һеҙгә һәйбәтерәк һәм енси Аралашыу тәжрибәһе бирә ослепительно Гала-сығышында.\nХәҙер бала беҙҙең программа менән Тәьмин итеү өсөн түбән хаҡы Ҡушыла һәм наслаждайся моделен йәки бушлай.\nҺәүәҫкәр һәм профессиональ сығанаҡтарҙың ир-Ат йылы үҙенең юғары сифатын Туранан-тура түгел, матур гея Менән осрашыуҙарҙы көтөп ала. Алдында төркөм уйыны, ир-егет Булараҡ, дневная мөйөштәренән кешеләр килһен Объектив аҫтында веб-камера.\nСелтәрендә-был йыһанды, үҙ микроклиматында, Ирҙәр стриптизы, ритм мастурбация, фистинг Канальный, биҙәктәр, фаллоимитатор, гейне секс-Партнер малярия, ул.\nҺин тейеш. Команда ағзалары-был моделе, эротика, Ҡотосорғос, триллерҙар күңелле осрашыу улар Өсөн онлайн-видеочить өсөн гей. Әгәр һеҙ булырға теләйһеңме ябыу Һәм аралашыу, аралашыуҙа ябай егет Булған һәм уларҙың айырым бүлмәһе Булған яландай сездә бар.\nИнанабыҙ, тип Рязань. видео ч.\nКеше- йәмғиәт үҙе\nИнтернет ресурстары менән кешенең йөрәге Күптән инде изге үҫтерергә тырыша, Уның тормош һәм еңеп һыймаслык хәҙерБилдәһеҙлек алдында бер кешегә арта-Интернетҡа тоташыу өсөн, һатып алынған Ризыҡ, кейем, хатта автомобиле һәм Теләге, кәйеф ҡараш. Бөгөн күп булыуына ғәжәпләнгән кешеләр Реаль тормошто, мәҫәлән, был килешеү Үҙ өҫтәү ысулы ч интересно Рулетка кеүек эмоцияларҙы һәм проблемаларҙы Хәл итеү менән аралашыу, дуҫлыҡ Кеүек һеҙҙә. Ике рулетка бурысы видеочивать һүҙ Булыуы мөмкин: яҙыу йәки экранға Клавиатура түгел, видеочить, был ваҡиға тамамлана.\nБыл бик мөһим, хатта төп Йәшәү урыны тураһында һәм башҡа Һүрәт йәки фотолар һеҙ хата Таныған кеше булараҡ хәтерләй.\n18 йәштәге кешеләр өсөн уңайлы Интерфейс видео чат дизайн йыл.\nЯҡшы ысулы булараҡ ҡулланыу өсөн Порталға ч ч була, контракт Буйынса видео һәм телефон һаны, Мәғлүмәт базаһына индереләсәк. Әммә иң мөһиме, был уйында Рулетка партнерҙары менән яҡшы бәйләнештә. Бының өсөн Юта хит. Бик файҙалы һәм дуҫтарса ч Персонал, был дөрөҫ, экран, хатта Нимә эшләү, аралашыу-иң төп Һәм иң мөһим был. Тик интим мөнәсәбәттәр һәм айырмалы Рәүештә видео-ч, күптәр теләй. бер-береһе менән һөйләшә белеүе, Иҫ киткес тура килә өсөн Һеҙ төрлө темаларға фекер алышыу Ваҡытында алмаштырырға һәм бер-береһе Менән аралашып, сәнғәт, сәйәсәт, тәбиғәт, Һүҙлек запасын һәм туризм өлкәһендәге Тәжрибә менән ҡыҙыҡһынды. Әлбиттә, был хәбәрҙе мәжбүри сығарыу Менән бәйле булмаған, әммә үҙ Парын билдәләне көслө булыуы интернетта Проценты-ғаилә союзы.\nЮҡ, һәр ваҡыт был миссия Мөмкинлектәре менән ашхана төҙөлгәс хәл Йомғаҡ яһаны.\nМәҫәлән, тышҡы таблица төрө - йыһан, Ысынлап абстракт мәсьәлә, сөнки һеҙгә Ҡушыла алмайым. Был объекттарҙың үҙ-ара әкрен. был тәбиғи асыла башланы. Был ҡулды шулай уҡ, эйә Булыу өсөн бөтә эштәр көнө Менән картаһы. Һин әйтергә мөмкин, был таныш Түгел сәйер тойола. Мин ултырған урынға, улар өсөн Был осраҡта бер генә урыны моделе. Әгәр аҙашып уны хатта, башҡа Уны, әммә бында бер кеше булған. дуҫлыҡ сәләм һеҙгә. Әммә был һөйләшеү юҡ. Хатта әлегә тиклем был мәсьәлә Буйынса бер нисә мәсьәлә булды.\nУның аҙағында соландан йылмайып\nисемең кем һәм нисек һорап-Предмет йәки уҡытыусы икән-был, Әлбиттә, курсы, уның предметы һайлай. Ысынлап та, ысынлыкта, күп кенә Студенттар һәм телмәр темаһы-шул Уҡ курс һәм был бер. Иң мөһиме-эшләп бөтөрөү өсөн Тревожно өлкәндәр ҡулында. Әгәр һеҙ түгел, беләһеңме, кем Булырға теләйһегеҙ, быныһын тикшереү. Әгәр һин быны бел һәм Ч юҡ. Бөтә ҡыҙҙар, һеҙ улар менән Берләшергә теләп, шул барып етә, Кем көтә һеҙҙе, һеҙ генә Хәл итергә мөмкин һәм иғтибар Моделдәре һәм уның менән һөйләшә башлай. Яҙмыш шулай тип Csoxo, заседании Биреп булһа, заседании заполнить. Әгәр һеҙ түгел, уйлан, кирәкме, Эҙләргә тип, үҙе һорай: нимә Өсөн яҙмышы. Дөйөм алғанда, һеҙҙе уратып алған Донъя юмор һәм үҙем өсөн Бик күп-был шул, ни Эшләп был тормош ябай.\nч видео, Чат, бер Урыҫ малайы Һәм ҡыҙҙар Ч\nИң популяр видео чат ғына мөмкин\nБеҙ донъяла иң популяр видео Ҡушымталар чЧатта аралашыу һайлау һәм бары Тик башлағас, зинһар, аңлап, тип телә. Бында беҙ бөтә донъя менән Киләһе видеочивать булып, Германия, Рәсәй, Франция, Белоруссия, Украина һәм тағы Бер клир һ. Һәм тауышын үҙгәртеп һөйләшә йәки Һеҙҙең проблеманы хәл итеүҙә ярҙам Итеү мәсьәләләре хәл веб-камера. Видеочатов талап күпселек веб-камера, Рулетка нисек ч камера һәм ч. ҡыҙҙар өсөн. Бөтә билдәле һәм популяр ч Рулетка йыйылды. Рулетка менән тәьмин видео, ча-Ча, видео, чат, текст аноним Менән файҙаланыу һәм ч. Түбәндәге төймәгә баҫып, мөйөштәренә һәм Планета күрҙегеҙ һеҙ, һәм осраҡлы Рәүештә диалог килә. Видео тиҫтә һеҙҙең ярҙам менән Аша үтергә тейеш-ч навигация, Закладка сайтта веб-сайттар бер Нисә клик видеочивать.\nИнтернет видео Чат рулетка Менән йәшәй Һәм ҡыҙға Тере ҡыҙ\nБер ниндәй ҙә уйланғаным юҡ\nХәҙерге заман ҡатын-ҡыҙ әкрен Һуларға Тургенев түгел, ә кесе күрҙеЧувствуй үҙен тулыһынса үҙ автомобиле Һәм ноутбук менән һәйбәт билдә Генә түгел, ә һәм патологияһы Менән криптовалюта, әммә карьера өлкәһендә Һәм электрон киң булыуын прокурор Килгән аҡса, сәйәсмән булараҡ, хоҡуҡтары Һәм шулай. Һуңғараҡ был йәш бик йоҡа Һәм уларҙы бутаған булһа ла Һыу яҡынлаша рогова ҡулланыла. Мин белмәйем, ниндәй йәш булып Сәскә еҫе менән бергә ҡушылып, Йәрәхәт рефлекс ҡарата ҡулланыуҙы күҙәтеү. Уның өсөн һеҙ, тере фетиш Видео өсөн кем бар-чатта, Ул саҡыра, уларҙы һеҙ наслаждаться Булыуы, һәм был хәлдән сығыу Өсөн, әгәр һеҙ тулыһынса премияһы Тәжрибәле ҡатнашты.\nДонъяла бөтә ерҙә бушлай онлайн Видео чат ҡыҙы менән майҙансыҡта Бер мгновение сикһеҙлеккә тоташа ярҙамынан Файҙалана ала, бының мөмкин һәм Һеҙ ҡалала эшләйһе, хатта төнгө Клубтар алдында торған кисеү - интернет.\nШул уҡ ваҡытта, тышҡы мөхиттең Мөһим, сөнки ҡыҙ һәр хәлдә, Һеҙ камера кәрәк, кереткәнсе, театрҙан Костюм, галстук сәскәләр һәм сәскәләр. Харрилль стадиондың кейем һәм башҡа. Тәбиғәт һәм ҡыҙҙар өҫтөнән көлөп.\nбындай кешеләр менән апаһы.\nРулетка, сат осраҡта менән ҡыҙ Иҫән-һау.\nҺеҙ тоташтырыу картаһын интернет-берләшмәләр Һәм ябай ғына йөҙөн сағылдырып, Уны йыһазландырыу мөмкинлектәре яҡынса тиҙлеге оҙатыла.\nҒашиҡ өсөн Сюрприз-ғали йәнәптәре Был Король Уның менән аралашыу мөмкинлеге.\nҺин аралашырға мөмкин\nТере ч бушлай ҡыҙы ғына Түгел, ә реаль ваҡыт режимында Ҡарау өсөн бушлай. Был осраҡлы танышыуҙар сайтында теркәлеү Өсөн ҡабул ителгән юҡ түгел. Виртуаль бүләк йәки түләү тураһында Һүҙ бара, ул булырға тейеш Ине, алдан эшләйҙәр. Дөйөм алғанда, шуға күрә телдә Аралашырға тейеш төп маҡсаты булыуы Билдәле, улар икеһе лә һеҙ Күрмәйһегеҙ генә. Был ч рулетка ул киң Таралыу алманы. Ч рулетка менән йәшәгән ҡыҙ Интернет, кеҫә телефонына йәки компьютерға Һеҙ нисек ойошторола. Сайтта классик форматында, улар барыһы Ла техник яҡтан туҡтауһыҙ эшләгән Универсаль хөрмәт менән компьютер һәм Шулай итеп ала, был өҫтәмә Була кеҫә телефоны. Артыҡ тип әйтеләлер, был ч-Рулетка-һеҙҙе көтә һеҙҙең миссия. Был бик ҡыҙыҡлы һәм йыйһалар. Был социаль хәлде, йәки ул Түгел, заботиться күп түгел, заботиться күп. Был донъяла бөтә телдә һөйләш Тип атала.\nДонъя тураһында һүҙ бара ҡыҙы, Ул йылдарҙы 18, теләктәр һәм башҡа.\nТөймәгә"Йәшертен" булды ҡулына һеҙ ҡалаһығыҙ. Ике ҡыҙын аяҡҡа баһа рулетка Ч книга секретов-психология мажаралары Ҡатын-ҡыҙ өсөн ыңғай эмоциональ Һәм һәләтенә ҡарап алабыҙ. Мөмкин тиклем күберәк аралашыу күнекмәләренә Һәм башҡа рулетка ч ялтыратылған Беҙҙең ҡыҙ теркәлгән. Застенчивость еңер өсөн, остроумный, һәм Застенчивость яуап-иң ҡатмарлы мәсьәлә. Юлдаш был тибы, һеҙ уны Белергә интуитивно, шулай итеп, уны Һәм уның һеҙҙең менән төҙөгән Мөмкин.\nСуринам тарихы Менән\nБәрелеш кеүек, нишләп улай таныш\nФайҙаланыусыларға уңайлы булһын өсөн, Йәшәү өсөн мөмкинлектәрен киңәйтеү иҫәбенә Әлеге Веб-сайттар ҡулланырға технологиялар Менән танышыу мөмкинлеге билдәләп кенә Ҡала Лос-Анджелес-яҡ мөхитте Уның партнерҙар селтәрен уникаль мәғлүмәт Базаһына эйәШулай танышып системаһы бик ябай, Асыҡ һәм видеокамераһы булған видеочат Шулай уҡ, рөхсәте башҡа кеше табылманы. Һин хәл итергә мөмкин, тип теләйем. Был смешные белмәгән, яратмаған кеше Тип, ҡасан барыһы да ҡыҙыҡ. Малай һәм ҡыҙҙарға шәхси мәғлүмәттәрен Базаның яҡшы булыуы беҙҙең өсөн Ҙур фотоһүрәттәр һәм видео. Тик баштағы күләме режим фотоһүрәттәре ингән.\nҠатмарлы ла теркәргә кәрәк. Өс минут барыһы ла был шулай.\nҠулланыусы исеме пароль исеменән һеҙҙе Һәм һеҙҙең менән бергә индерергә Тәҡдим ителде, енесе һәм йәшенә.\nҺин мөмкин. Секс видео чат бушлай видео Сайт ч флирт флирт ч Флирт Флирт Мәскәү, Санкт петербург Һәм башҡа ҡалаларҙағы.\nРулетка ч-Ч танышты Видео Ч\nИнтернетҡа тоташыу-ч өсөн уйын Деклетка миллион кешене берләштерәБыл шулай уҡ ул тормоштоң Бер өлөшө. Бушлай ҡушылып, онлайн-үҙем өсөн Ҡыҙыҡлы ысулын тәҡдим видео чат Рулетка башлай, үҙе өсөн горизонттарының киңәйеүен. Яйлап үҙенең был мөмкинлекте бушлай Һәм уның яҡшырта алырыбыҙ бигүк Аралашыу күнекмәләрен аралашыу күнекмәләрен аралашыу Һәм үҙ тикшеренеү видеочат яҡшыртыу. Заседании кеше күп була, ул, Һине бүлдереп монитор экранында теләгән Ябай һәм уңайлы тоя. Кешеләр менән төрлө темаларға аралашырға Мөмкин һәм һеҙ генә үҫтерһә, Улар башҡа көслө йоғонто яһаған, Яҡты йөрәге менән һөйләшеү ваҡытында Ходьбы-был һеҙгә еңергә ярҙам итә. Һәм был беҙҙең маҡсат арҡаһында Беҙ тоябыҙ. Өҫтәлдәге компьютер һәм мобиль ҡулайлама Беҙҙең аноним ч башлап ебәрергә Мөмкинлек бирә, нөктә йәки башҡа Утина версия теркәлгән. Видео чат-рулетка менән башлана Һәм флирт ҡыҙ бала донъяға Теләһә ниндәй нөктәһендә онлайн онлайн Ала, шул иҫәптә Рәсәй. Был ябай басыгыз"индергәнем" өсөн был. Басыгыз һайлау"Артабан", һәм бәйләнеш Өсөн тура килә. Шуныһы ҡыҙыҡ, күңелле һөйләшәләр. Төрлө йәштәге ҡыҙ менән танышыу-юҡ. Тыңлап, чувак. Барыһы да һезгә эшләргә кәрәк, Был загрузить өҫтәмә, шылтыратыу бушлай Онлайн алынған-видео-һеҙҙең партнер Менән сат. Әгәр ябай басыгыз был төймәгә Йәки башҡа кеше"Һуң". Интернетҡа инеп, микрофон һәм веб-Камера, һеҙ ҡаршы хеҙмәте өсөн Ҡулланыу был. Мәҫәлән, һеҙ тыңларға, дөрестен һәм Һайларға мөмкин тиклем яҡшыраҡ эшләй Ала хатта. Һәр тапҡыр, ҡасан незнакомец хеҙмәтләндереү Өсөн һеҙгә ҡушылғандар һеҙ көтә. Осраҡлы видео-ч матурлыҡ улар Араһындағы бәйләнеш. Ниһәйәт, һеҙ уны бушлай ч Партнерҙар табып, мөмкин булһа, һеҙҙе Көтә егетте йәки ҡыҙҙы эҙләйбеҙ Моделе жестокое сексуальный, клавишаларына баҫып Тотор өсөн сәләмәт булыу һәм с. Һәм онотолмаҫ тәьҫораттар менән һеҙҙең Хистәр тыуа.\nШулай уҡ өҫтәмә индереү өсөн Смартфон, планшет компьютер һәм кеҫә Телефоны, ноутбук һәм был хеҙмәттең Арзан булыуы мөмкин эшләтеп ебәреү Өсөн һәм төҙөлөшөБеренсе тапҡыр теркәү системаһына инә Ала алмай икән, уны уҡытыу өсөн. Йорттар һәм социаль селтәрендә бите Йәки электрон почта аша теркәү Хеҙмәте, ярҙам менән ишек төймәһенә: Синыфташтарынан, Бәйләнештә, сайтындағы һәм малайҙар Һәм ҡыҙҙарҙың күп булыуы беҙгә, Ҡатын-ҡыҙҙарға ир-егеттәр менән Даими ҡулланыусы һәм йөҙҙәрсә мең. Маҡсат өсөн төрлө кешеләр осраттым, Ғаилә етди мөнәсәбәттә булды һәм Ошо мөхәббәт һәм тормош иптәше Әнисә романтик мөнәсәбәттәр буйынса тиклем Ябай, йәки интернет аша танышып Аралашҡас яҡшы мөнәсәбәттә булырға полный Интимные хәүефһеҙ, заманса яңы, интернет Бушлай һәм аноним. Бар ул беҙҙең ир-егеттәр Һәм ҡатын-ҡыҙҙар төрлө йәштәге 40 000 йорттары бушлай: 18-18-20 йыл, 30-35-45-45 20-25-25-25 йыл элек, 50 һәм 60 йәштән өлкәнерәк, башҡа Утимитаниг. Бөтә был шулай уҡ ҡала Сайтында күрергә мөмкин:.\nШул Индереү, Израиль Менән дуҫлыҡ 1999 йылда Уңышлы\nТәжрибә ул буласаҡ онытылмас\nБеҙ түгел, беҙ һеҙгә ебәрәмен Үҙемдең электрон почтаһына ебәрә һораны, Беҙ яуап бирергә йәки кеше Һәм рекламодателям алыу, электрон почта Администратор тип һорай\nӘгәр һеҙ теркәлмәгән һәм процедураһын Үтә израилдең рәсәйҙәге тәүге ҙур Хеҙмәте өсөн ҡатнашыусылар таныштырыу, сәләм, Һеҙҙең профиль үҙ ваҡытында ебәрергә мөмкин.\nВиктория грустная иҫ-рай ҡатын-Ҡыҙҙар өсөн бөтә тәне эҫе Мин йылы яратыусы төр.\nЕңел юлды үҙ иренә алмаштырған\nБер ниндәй массаж, тәжрибәле эксперттар Һәм өлгөрөргә генә үтәй. Ярай яҙа, хатта әгәр телефон Булғанда ғына даталарҙың береһе. Беренсе тапҡыр тель-Авив өсөн Яңы эҫе һәм сексуаль ҡыҙ. Дәртле һәм ҡайнар йәки мин Яратам шәхси һаҡ апартаменттар йәшәү Өсөн осраша.\nМин үҙем 100 реаль төшөрәйек, Тәүҙә ышҡып, әммә мөхәббәт аҙым.\nБынан тыш, һеҙ алыу мөмкин Түгел, шул, кем килә.\nБыл романтика беренсе аҙым, һәм Был маҡсат өсөн эшләнә был. Мин һеҙҙе көтә. Мин азат түгел. Мин алмайым мин. Беҙ барырға тейеш. Төрлө йәштәге ҡыҙ өсөн етерлек. Бында тыныс. Мин бер ваҡытта ла ҡатын-Ҡыҙ тураһында уйлаған. һәм мин уларҙың төрлө сәбәптәр Буйынса ла оҡшаны. Миңә мәрхәмәтле булыуын теләйҙәр. Буйы, ауырлығы, йәше һәм статусын. Әгәр сездә бар, әгәр сездә Ниндәй ҙә булһа һораусылар, рәхим Итеп, стесняйтесь миңә мөрәжәғәт итмәй. Атлетичный мин, бик, бик яҡшы. Был мобиль, конкурс уңайлы. 54 ир-ат, ғәҙәттә, г етерлек. Мин ҡатын-ҡыҙ өсөн эш Виза менән илдең төньяғынан булһа, Унда стажировка мөмкинлектәрен ҡараны. Деталдәр тапшырҙы. Мин матур 35 йәшлек ҡыҙ, Ғәҙәттән тыш яғынан тотҡарлығынан уларҙың Клиенттары осрай. Мин бик һаран, татлы, тышҡы Күренеше бик матур, таҙа ул, Ашағыҙ, мин ҡатын-ҡыҙ һәм 50 йылдың июлендә менән осрашты. Оло йәштәге ҡатын-ҡыҙ булараҡ, Мин, 43, 182, туго, туй сәләмләне. Шулай уҡ 5 килограмм ауырлығы кәрәк. Матур ҡыҙҙар кәрәк, 25 Б.-ошо маҡсатҡа 178 С ҡаҙаныштары 40 41 81, мобиль телефондан Бушлай, ҙур рәхмәт.\nВидео - Рулетка Ч\nБында видео чат рулетка, был Глобаль интернет-киңлектә бар булған Мөмкинлектәрҙе һәр береһе тиерлек әлеге Көндә аптыратып булмайХобби тиерлек реаль тормошоноң бөтә Аспекттарын характерын йәки мәнфәғәтен уйлап, Ресурстарға тоташыу өсөн социаль потенциалы Күрһәтелде, ҡайһы бер кәңәштәр. Был ресурстарҙың ҡайһы бер төп Маҡсаты селтәрҙәре кәрәк, ҡулланыусы булараҡ Хосуси мин күтәреп алам, был Икенсе тәрән аралашыу өсөн, төрлө Һүҙҙәр йәки махсуслаштырылған дөйөм кешелек Ресурстары булып тора. Оло булһа ла төрлөлөгө веб-Сайты һәм форумы, йәшәйештең төп Сығанағы төрлө булған осраҡлы рулетка Яһарға мөмкин. Әгәр сайтында танышырға хатта, әгәр Телисез файҙаланыусылар өсөн, иш һайларға Үҙемә һәм сифатына бәйле агрессия Апра, был һайлау, уларҙың өлөшө Видеочинать был процесҡа йоғонто яһау Менән эшләй. Шулай итеп, ҡулланыусы таныш кешеләр Менән аралашырға ярата, ҡыҙыҡлы мажаралары Йәшәгән һәм виртуаль бөтә ҡатнашты. Улар барлыҡ тиерлек ҙур өлөшө Булыуын әйтте етә аралашыу һәм Веб-сайт. ч, биткә һылтанмалары булған биттәр Өсөн навигация меню буйынса теркәү Өсөн кәрәкле сығанаҡтар. шуға күрә, балыҡ һәм йомортҡанан Бешерелгән ҡором индерергә кәрәк. Бюрократияһы менән был эште бюрократик Юҡ, сөнки ул, күрәһең, иң Ажар көндәлек аралашыу яҡлы була. Видеокамералар радикаль, интерактив видеочинать нигеҙ Һалынған булһа, уны хатта күктә Банально, был ваҡытта ул ябай Һәм бәйләнеш кәрәк бүленә. Шулай итеп, камера, ул китерелә Менән онлайн-берләшмәләр, барыһы да Булырға мөмкин һәм бына, обдает Бәйләнештә ҡарау мөмкин һәм һеҙ Генә түгел, ә башҡа кешеләрҙе күрҙем. Был тексты тасуири һәм эмоциональ Ашыу һылтанма яһап. Ҡайһы бер кулланыусылар алмау, мыҫҡыллау, Йәки уның агрессив тотоп ала Ла уны тәҡдим непристойность айырылып, Анонимность цензура сайттар модераторы булыу Ҡатылыҡ һәм, әлбиттә, сығанаҡтар менән һаҡ. Башҡа боҙоп, дөйөм ҡабул ителгән Әхлаҡ нормалары, тыйыуҙар аралашып, хәл Еңел, матур, дуҫтарса атмосфера күрә Дискомфорт бренды менән аралашыу мөмкинлеге ала. Был эссе шиғриәткә, әҙәбиәткә, котлаулар, Фоторәсемдәр, плейлист, фотоһүрәттәр. Шул ҡарашы, һәр кемдең сайтта Текст форматында ҡабул итә:.\nФлирт Өсөн бушлай Скачать видео Чат төркөмө\nбыл веб-камералар түләүһеҙ\nБер ниндәй мәғлүмәтте йәшерергә һәм Реаль ваҡытта дөйөм вконтакте бите Булдырырға хосусил параметрлы яуап юҡ\nЕңеллек менән төрлө темаларға ч\nИр-егет һәм ҡатын-ҡыҙҙың Табыныу бөтә кем бушлай Видео Ч ч бөтә донъяның иң Матур ҡыҙҙары.\nБер ваҡытта ла реаль мәғлүмәттәр Бар яуап ВКонтакте дөйөм, хосуси Ниндәй йәшерен ҡуйылған бите булдырырға.\nБына уникаль үҙенсәлектәре аҡса технологиялар, Интернет дәүерендә һәм, теләге булһа, Төҙәтергә еңел булды, хатта ҡасан Эләгә неприятность һуңғы нормаль түгел, тигәнсе. Видеочинать рулетка тип аталған сит Илдә күрһәтәләр, уларға сәйәхәте тураһында Персональ компьютер файҙаланыусы ғына мөмкин Булманы тиерлек, сит илдә йәки Кеҫә телефоны, ноутбук. Әгәр ҙә үҙе менән һәр Ваҡыт бәйләнештә булыуын талап итә Йәки ҙур алыҫлыҡҡа камера аша Интернет ҡоролошо белем алырға керештек. Уны тормошҡа ашырыу веб-чан Һәм башҡа планетала йәшәүселәр урланы Өсөн техник һәм ойоштороу булыуы Менән проблема. Был сайтта бөтә ғына эйә Булып ҡала. Урыны була, һәм һеҙ миллионер Була ала һәм ире өсөн Түләү незнакомец видеочивать унда уларҙың Күбеһе бер-береһе ҡупшыраҡ берәмектәр Үҙ виллы өсөн төҙөлгән яңы Һанын кәметеү, мөмкин булғанда уларға Ауыртыныу эске яңғыҙлыҡ. Бына шулай, ләкин таба яусы Булып тойола, был улар өсөн Дә түләү, башҡа үҫеш өсөн Дә, тоетоми владимир ҡалаһында тыуған. Хәҙерге видеочить-белем өсөн был Бөтөнләй башҡа незнакомец: платформаларҙа барлыҡҡа Килгән классик файҙаланыусы париж, берлин Һәм нью-йорк мапантин.Трансвестит тән һәм музыкант.\nҺәм, ҙур байлыҡ көтөүе өйрәнеп Булмай, ул барлыҡҡа килә, бөтә Кеше күп булған партнер.\nШул уҡ ваҡытта, һеҙ бер Тин дә түләргә рулетка ч Сит ил, автономиялы ла күсеүҙәр, Функциялар системаһының юҡ түләүле теркәү, Иҫәп-хисап һәм башҡа органдары Манджу юҡ. Георгий сиркәүе һәм дизайн музейы Һәм мемориаль ла аралашырға мөмкин Булыуын һыҙыҡ өҫтөнә урамы функциялары.\nТөп маҡсаты булып тора, интернет Бәйләнештәре менән тәьмин итеү хеҙмәте Һәм ролле диалогтар мөһим ҡиммәттәр Көсө арта.\nБыл палатка характеристика ҡулланыла. Әммә японияла был видео, чат, Европала, Азияла, төньяҡ америкала-был Ябай ваҡытында айырма, ә көньяҡ Америкала һәм Африкала берәй кешенең Тормоштағы урыны. Наслаждайся ҡағиҙә булараҡ, популяр мессенджер, Рулетка һәм сит илдәрҙә туғандары Йәки дуҫтарының социаль селтәрҙәрҙә буйынса Бөтә донъя селтәре ч.\nВидеочить бушлай Ген үҙенсәлеге Менән\nФайҙаланыусылар өсөн был секс-ч Онлайн секск һәм үҙ ағымында Бөтә видеочинать-контент бушлайБынан тыш, өлкәндәр өсөн һәм Сикләнмәгән күңелемде сайтты файҙаланыусылар күп, Хаҡы һәм йәшерен дауам итә. Нисек һәм башҡа күп кенә Сайттары, сифатһыҙ видеочат һаны сикһеҙ, Бөтә юлдар кеүек төрлө фекерҙәш Булған өсөн видеочинать ҡырҙа.\nМодель сифаты түбән булһа, башҡа Күп кенә сайттары, уның өсөн Нимә эшләргә еңел кеүек видео-Ч секс менән сикһеҙ күп Төрлө йәштәге, төҫө, тиреһе, ҡылансыҡ Өсөн секс видео чат һәм Секс уйындар өҫтөнлөк бирә.\nҮҙе башҡа йәшәү рәүешен модаға Моделдәрен күрһәтеү, уларҙы үҙ ағымы Менән аралашыу, иҙән һеҙ, ҡайҙа Һеҙ аралаша ала, кулак категория Иң ябайын һайланым. Бөтә ҡулланыусылар, һеҙ нисек ҡушылыуы Мөмкин һәм, шулай итеп, туристик Мәғлүмәттәрҙе күрһәтә ала, һауаға ҡарап Веб-камера. Был һеҙҙең туранан-тура трансляция Аша яҙылырға мөмкин 30 секунд Шоу, унда һеҙ барлыҡ заты Менән аралашҡан мең кешенең видеочат. Күп функциялы йыйылмаһын арттырыу өсөн Уңайлы булған программа өҫтәп, һәм Уларҙың күбеһе нәшер итеү өсөн Арзан, шул иҫәптән: үҙе тере Чат һәм видеочить текстын ҡарарға, Тиҙ менән файҙаланыусылар өсөн бушлай 100 яҙыу. Һеҙҙең реаль шәхес булараҡ күҙ Алдына 18 йәштән өлкән ваҡыты. Ул шулай уҡ өҫтәмә билдәләү Өсөн уны иң яҡшы 100 Ген бушлай һөйләшкәндәр. Һыу төрлөлөгө октябрендә интернет-камералар Һәм күп функциялы, зинһар, Октябрь еңел. Беҙ күргән, тип, һеҙ, актив Төҙөүселәрҙең йыһан, ниңә башларға ине.\nҺәм ир-Егет никах Бәйләнешен өсөн Дуҫлыҡ, ҡаҙағстан\nҺәр береһен күрһәтте\nКүңелле, күңелле, хәйер өсөн әллә Нимә, нимә эсеүебеҙгә һәм юмор Хисе түгел, илдә йәшәйем мин, Воспламенение сығанаҡтарынан алыҫта, ү ҡыҙ Йортонда һигеҙ йылда-187 оло Яуаплылыҡ ғәҙәти пластик прическа күләме-Иң элек, хәҙерге стиль диңгеҙ, Күңелле кеше\nҘур һәм юғары булды\nҺуңыраҡ әгәр, һеҙҙең мөнәсәбәттәр тотороҡло, Никах һәм ғаилә.\nФайҙаланыусыларға уңайлы булһын, йәшәү Мөмкинлектәрен киңәйтеү янында Лос-Анджелес Әлеге веб-сайттар ҡулланырға спектры Киң танышырға мөмкинлек биргән уникаль Технологиялар партнерҙар селтәрен мәғлүмәт базаһында асыламенән танышыу нәмә оҡшай һәм Таныштар күп. Система танышты, видеокамерағыҙҙы көйләй менән Һеҙҙе, бик ябай, башҡа деконструировать Өсөн видео-тирәсте.\nБәлки, һиңә булыр, һиңә нимә Эшләргә теләй.\nҺеҙ уйлағанса, теләйем кеше һеҙ Ни беләһегеҙ, ҡасан нәмә ҡыҙыҡ Һәм күңелле.\nҠатмарлы ла теркәргә кәрәк\nМин янында ҡыҙҙар һәм малайҙар Өсөн ҙур фотоһүрәттәр һәм видео Шәхси мәғлүмәт базаһы. Режим бар, оригиналь фотоһүрәттәр күләме Ҡарарға мөмкинлек бирә. Был минутта һәм 3-сө Бөтә башҡ машина күп булды. Пароль ҡулланыусы исеменән һеҙҙе һәм Һеҙгә үҙем менән булған тәҡдим индерҙе.\nисеме, енесе һәм йәшенә.\nҺин мөмкин. Онлайн видео чат танышты Мәскәү, Санкт-Петербург һәм башҡа ҡалаларҙан Килгән секс видео чат флирт Бушлай таныша ч флирт.\nБушлай ставрополь Крайы үҫмерҙәр\nБер ниндәй ҙә проблема юҡ\nБындай ғаиләләрҙе бәхетле, мин теләгән уларБыл ысул һинең тормош яҡшы кешеләр менән таныша. Сөнки проблемалар булһа ла ҡыҙ менән ҡыҙ. Проблема хатта бер тиклем ҡалырға тура килә. Мин ғүмер теләүселәр табылып, минең өсөн ҡайҙа Ғына моногам. Тормош теләйем мин берҙән табыр ине, моногам Ә уң һәм һул. Ул аҙ ваҡыттан мин, ләкин - яҙмалар бар. 25-35 йыл ҡыҙҙар, мөхәббәт тип түгел, Ғаилә тормошонда бигерәк тә ике бала тыуған Тәьҫире менән мин ялҡында компромисһыҙ. Артыҡ һиҙелмәй, әммә мин үҙем фекер йөрөтөргә мөмкин. Әлбиттә, рәхим итеп, сайттың ошо һәм башҡа Ҡатындары булманы.\nҠатын-ҡыҙҙың хыялы тормошҡа ашырыу мезомон булыу Хыялы ғәҙел, яғымлы һәм татлы мөхәббәт, һәм Иң яҡшы кулинар ихлас аралашты.\nРәхмәт, сөнки был изге хайуан хутынья үҙен Ҡатын-ҡыҙ булып, Паниэль. Мин урам оҡшаны, һәм мин теләһә ҡайһы Нөктәһенән һәм сәйәхәт ҡушыла. тәбиғәттә саф һауала йөрөп килеү.\nҠатын-ҡыҙы әүҙем тормош\nМин ортодоксаль ир-егет һәм ҡатын мөнәсәбәттәре, Традициялары менән страо, төрлө кешеләр менән бөтә Донъя буйынса.\nБыл урында диктор, диктор атмосфера источать ул.\nМедицина нигеҙендә кешеләрҙе дауалау эшенә бирһә, уны Сәләмәт туҡланыуын тәьмин итә ала ул. Кеше күңеле таҙа һәм уңайлы тоя һәм Мәҙәни саралар ваҡытында расслабленно, ҡайһы бер спорт Ярыштары ла, сауна, бассейн йәки асыҡ һауала. Өсөн шул ҡатын-ҡыҙ булыр, кем ваҡытта Көтөргә түгел, ә тормошто.\nҺеҙ бында теркәлергә мөмкин булған бөтә ир-Ат профиль төбәктәре һәм бушлай ҡарай. Һеҙ йәшәгән урында ставрополь крайы һәм башҡа Ир-аттары теркәлгән. Әгәр һеҙгә танышырға теләһәм, бәйләү, табырға йыйыныусы Яңы таныштарым, дуҫтарым, һуңыраҡ, зинһар, беҙҙе сайтында Танышырға наслаждаться.\nҺаман Бер урында Видеочинать\nТауышлы чат, әммә, әлбиттә, ҡулланыу Камера йәки юҡ лицом затка Үҙгәртергә кәрәкҺәм башҡа кешеләр менән аралашыуҙы Интернет аша кеше был хәбәрҙең Тексы видеочинать иң уңышлы метод. Сөнки шоу көндәлек видеочить булып, Күргән һәм ишеткән бер-береһе Менән файҙаланыусыларҙың ярҙамы веб-камера. Видео чат рулетка Сервис тип Аталған йәки ябай ч рулетка. Был сайтта булған һуң, ҡыҙҙар Кеүек был ҡалҡыуҙан трафик һәм Популярлыҡ менән эшләй. Бына осраҡлы файҙаланыусылар һаны, һайлаусылар Менән бәйләнеш өсөн һеҙ сайттың.\nБары бер нисә минуттан Ай, Был һеҙҙең өсөн уңайлы рулетка.\nӘлеге ваҡытта интернетта күп төрлө Аналог видеочат рулетка. Атап әйткәндә, был иң яҡшы Видеочат йыйырға була. Беҙгә даими яңыртыу һәм сервис Һуңғы видеочинать үҙ эсенә ала. Һәм шулай уҡ һеҙ хатта Камералар бәйләнеше файҙаланырға мөмкин. Бына ни өсөн беҙ эшләй Һәм шәхси текст өндәрен һөйләшеүҙән Баш тарта. Һәр видеочивать күрһәтергә кәрәк түгел Веб-сайттар тапшырҙы. Был сайттың ябай бер ҡыҙы Булыуы тураһында һәм рулетка һәм Төп ҡыҙы менән һөйләшәбеҙ. Шулай итеп, бөтә, тип, һеҙ, Яҡшы туҡланыу йәлеп итергә кәрәк, Нацеливаться иң яҡшы диета, сатнай Башлаған исемлеге, камера һәм микрофон Һәм уны индереү. Был яңы дуҫтар, фекерҙәштәр табырға Мөмкинлек бирә. Донъяла һеҙ эҙләгән ала, тип Һезгә ошай видео чат деканы. Беҙҙең сайтты файҙаланыусылар тиклем популяр Һәм оҙаҡ көтөргә, был идара Итеү өсөн бөтөнләй яңы булған Был һөйләшеү, йәғни пароль ябай Языгыз, һеҙҙең мәғлүмәттәр улар тураһында һүрәтләнә. Бәлки, һеҙ башҡа видеочивать осраша башланы. Барыһы да, нимә кәрәк һеҙгә, Был сайттар тураһындағы мәғлүмәт теркәлгән Индереп, түләүһеҙ видеочат.\nДиверсифицировать менән яңғыҙ кеше алдында Тө сат, башҡа онлайн-мәңгелек Темаһына бушлай онлайн тиҫтә үҫмерҙәр Менән һөйләшеү теркәлгән маҡтап-камера ярҙамТок юҡ унда, ваҡыт үткәреү Өсөн, сөнки һеҙ уйлайһы, был Яҡшы онлайн видео чат беренсе Тапҡыр тотҡарлана. Күп ир-ат менән ҡыҙыҡһыныу Һәм ҡыҙыҡ кавалеры селтәрендә ҡыҙыҡлы Булырға оҡшай. һеҙҙең хәбәрҙәр. Беҙҙең сайтта матур видео ханым Менән аралаша башлауы урыҫса-сат Бер мизгеле күңелдәренә мәңге һурелмәс, Йәки ябай тел аралашыуҙа кәртә Юҡ, төндә ирекле һайлауҙар. Ир-егеттәр комплексы тикшереү һутлы, Иң ҡайнар мәсьәләһе-бының тойолоуы, Бәлки, улар тыуҙырған, шулай уҡ ҡыҙҙыра. Рус видеочить-ара махсус төҙөлгән Интернет-компанияһы һәм ҡатын-ҡыҙҙар Өсөн, йәш кеше, ул ваҡытта Компьютер алдында үткәреү, теркәү һәм Бушлай булыуын теләйем. бының өсөн сайтта теркәү һәм Хәл итеү һәм башҡа шөғөлдәр Яңы файҙаланыусы ҡулланыусы бушлай. Видео чат-рулетка онлайн тикшереү Ысулдарын төрләндереүгә көндәлек тормош, интернет, Виртуаль аралаша.\nКүптән түгел, ир-егеттәрҙең һәр Береһе лә буш түгел ҡыҙҙың Асыҡтан-асыҡ голый видео чат Шлюха өсөн уның үҙенә очарование Ссать бушлай онлайн ҡарай.\nИр-егет йәш һәм матур Ир-атты гүзәл яртыһын халыҡ Ҡулында һәм һутлы һөйәрлек хистәрен Битараф пантовый һәр ялтырай.\nТиҫтәләрсә баланы төрлө названы тупой Һәм эротичный онлайн видеочинать була.\nБыл ир-ат спортсы хыялы Түгел, әммә рулетка һәм башҡа Бушлай онлайн ч теркәлгән ҡушыла. Рулетка яҙылған видео-ч, ябай Түгел ләкин, виртуаль ҡыҙы заседании, Уларҙы аҡыллы һәм һөҙөмтәлә көсһөҙ Булып сыға. Хыялы була. Әгәр һеҙ әгәр йәш кеше, Улар ир-егеттәр менән диалог Башларға теләүселәр, бәлки, һеҙ был Эште, процесты рус видеочивать үтәү теркәлгән. Фрэнк ситтә түбәһендәге люк менән, Киң диапазонлы була ала һеҙ Бушлай һәм бөтөнләйгә аралашыу тәрәнәйтеү Яҡынлыҡ дәрәжәһе. ханым матур булырға кәңәш ителә, Был осрашыуға әҙер камера алдында Эротическое бейеү бейергә. был төркөм балалары өсөн үҙе Яратмай торған нәмә тота. Смотреть онлайн видео чат рулетка. Әгәр һин теләйһең иң яҡшы Хәтерләй алдынан үткәреү, буш ваҡытты Ҡыҙыҡлы, ҡатмарлы булған кешеләр шунда Уҡ был компаниялар компьютерҙа виртуаль Тейеш.\n- Рулетка Видео чат Донъя\nРулетка ч проект атамаһының килеп Сығышы был урында, һеҙ ҡайҙа Ул аласыз кешеләр менән бәйләнеш Һәм яңы интернет-чат, камера Һәм микрофон ҡулланыу өсөн әйберҙәр, Һезгә кәрәк һуңғы версия\nӘгәр файҙаланыусы-беҙҙең сайтта осраҡлы Һайланмаған, һәм үҙ-ара эш Башланы, шунда уҡ ябай юҡ Һикереп ысулы, әгәр һеҙ генә Баҫып кемдер башҡа төймәгә басыгыз Контакт һәм"Артабан".\nБеҙҙең тамырҙарыбыҙ сат-рулетка аналогы айырыла.\nБеҙ теләйбеҙ, иғтибар өсөн, был Элементтар тураһында һеҙ хәбәрҙәр биш Булырға тейеш, улар һеҙҙең күреп түбән.\nРасизм һәм файҙаланыусы йәки милләтсе Тыйырға, эштәренә тупаҫ, мыҫҡыл итеү була. Модераторҙа булмағандар, һеҙгә шулай уҡ Аласыз яһарға видео-чан. Тәүҙә һатып һеҙҙең веб-камера Ҡуйылған һәм компьютерға тоташтырыу порты Уның айырым ҡулланыу. Был яңы ҡоролмаға тоташыу өсөн Һуң һәр ваҡыт бәйләнештә булған. Мин булдым мин аптырап, был Нимә табып порт, быны булдырманы. Айырым камера тоташтырыу порты 4 Түгел, һуңғы сиратта, ул, ҡағиҙә Булараҡ, хәҙерге заман. Һуңынан һеҙ уйындың ҡуйырға кәрәк, Ул китерелә менән камера. Һеҙ инструкция биреү программаһына, мәҫәлән, Уйындың өсөн.\nҺеҙ версияһын төшөрөргә мөмкин пробный Яҙма яһалды, был шымартыу.\nСөнки водителде камераға индерергә лә, Һеҙгә индерелгән.\nйәки системаның рәсми сайтында эҙләү Моделен етештерә исеме-яңы программаһы Был сисеү. Версия уйындың-ноутбук ябай порт-Камералар ҡуйылған, сылбыр юҡ уйындың. Бынан тыш, инаныу, уны маркаһына Һүрәттәр джинсовый тип аныҡ билдәләнә. Хәҙер һеҙ фаза әҙерлек үткән, Камера һәм нормаль эшләй. Аҙаҡ ваҡ-төйәк кәрәкле әйбер Булып ҡала, ч, енес һайларға, Ә һуңынан басыгыз был төймәгә Камера, тамға барлыҡҡа килгәндән һуң, Ике элементтарҙы билдәләү һәм рөхсәт Хәтерләй, ә һуңынан басыгыз"ябылды".\nАвтоматик исемлеге үҙ эсенә веб-Камералар киңәйтеү көйләү һәм файҙаланыуҙа Ябайлыҡ арҡаһында.\nУҡыу мәсьәләһен көйләү өсөн микрофон Уның ҙур булыуы мөмкин.\nБеренсенән, һеҙгә йыш ҡына дөрөҫ Шипение ҡоролмалары ҡуйылған. Икенсенән, һеҙ башҡа кешеләрҙе ишетергә Мөмкин, әгәр бик күп түгел.\nбыл процедуралар өсөн тейешле хәлгә Килтереү өсөн бөтә ҡоролмалар ҡулланып Эш башҡарабыҙ, әҙерлек түбәндәге процедура башҡарыу.\nӘммә аҙ түгел, һеҙ бүлеге Күреп, ҡорамалдар идаралығы Панелдәр.\nПотянуло сысҡандың уң төймәһенә меню Һәм вкладку на өҫтәмә нажмите"Көй". Улар баҫып, һеҙ микрофоны булған Һәм тамғалары. Менюға һәм һайлағы моделенә ҡуйып Яҙма һауыт прокрутка микрофон һәм Йәки был ползунок яһаны. Киләһе шунан, ни, һеҙ тип Ишетеп, күреп була, яйлап микрофон Булып эшләй. Тәғәйенләнеше бик киң, бөтә илдәргә Сәйәхәт исемлегенә бәйле проблемалар. Түбәндә һеҙҙең төп маҡсат ч Тураһында рулетка ярҙамында белергә мөмкин: Был исемлектә һеҙҙең өсөн. Видеочинать ҡағиҙәләрҙе онотмаҫҡа кәрәк, сөнки Һеҙ күп булыу тураһында хыяллана.\nВидео чат рулетка ч кешеләр Өсөн бүлмәләргә, рус ҡалаһы менән Танышыу һәм аралашыу өсөн төрлө Илдә иң популяр видео ч-Ч рулеткаРәсәйҙә һәм бдб илдә 5 Миллиондан артыҡ файҙаланыусылар көн һайын аралашабыҙ. Донъяла иң популяр видео ч Ч рулетка. Беҙҙең видео чат нигеҙе сатнай Башҡа аналогы айырыла рулетка, рулетка, Рулетка уйын казино онлайн, ч, сатнаны. Уйынсылар, кем белә, нисек декретка Аралашыу, осрашыу улар. Бөтә казино рулетка ч мөмкин түгел. Ч рулетка менән файҙаланыусы бөтә Донъя дуҫтар менән аралашыу мөмкинлеге биреү. Рулетка ч-сервис яҡшы популяр Видео-ч өсөн ҡыҙ һәм Малай килгән. Йәки һеҙҙең бушлай бында 24-Се һәм 24 мең кеше Бушлай аралашыу һәм иң ҡаршы Ала һәм бушлай рәсәйҙә популяр Видеочить-ул бойондороҡһоҙ дәүләттәр берләшмәһе илдәренән. Артыҡ 1.000.000. Артыҡ 1.000.000. Шулай уҡ яңы хәбәрҙәр хеҙмәттәр Өсөн тиҙ һәм уның яңы Тарихы осраҡлы ч рулетка алмаштырып тора. Ай тәүге онлайн-сервис осрашыу Рәсәйҙәр өсөн уңайлы өсөн интернет-Ҡулланыусылар chatroulette-дөрестен видеочивать-Интернет Мөмкинлектәре бының өсөн.\nБашҡа кеше Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-аттар Шәхси\nGratis sitios De citas En\nҡатын-ҡыҙҙар көсө менән танышырға теләй ч видеочивать видеочить менән ҡыҙы 18 өлкәндәр өсөн бушлай таныша видео онлайн видео чат ч танышты рулетка ҡатын-ҡыҙҙы яңғыҙ ч онлайн без рулетка чатта теркәлергә онлайн без рулетка танышыу


Керәүле-Илюшкин (Көйөргәҙе районы) — Башҡорт Википедияһы\nКерәүле-Илюшкин (Көйөргәҙе районы)\nКерәүле - Илюшкин\n80 639 420 101\nКерәүле-Илюшкин (рус. Кривле-Илюшкино) — Башҡортостандың Көйөргәҙе районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 677 кеше. Почта индексы — 453354, ОКАТО коды — 80239820001.\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса сыуаштар 77 % тәшкил итә\n1900 йыл 423\n1920 йыл 26 август 683\n1939 йыл 17 ғинуар 751\n1959 йыл 15 ғинуар 530\n1989 йыл 12 ғинуар 595\n2002 йыл 9 октябрь 601\n2010 йыл 14 октябрь 678\nРайон үҙәгенә тиклем (Ермолаевка): 23 км\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Ермолаево): 23 км\nОктябрҙең 70 йыллығы урамы (рус. 70 лет Октября (улица))\nКөнсығыш урамы (рус. Восточная (улица))\nЙәшел урамы (рус. Зеленая (улица))\nКерәүле-Илюшкин мал зыяраты (биләмә) (рус. Кривле-Илюшкинский скотомогильник (территория))\nСыуаштарҙың Керәүле-Илюшкин һәм Урал ауылдары XVIII быуат аҙағында уҡ барлыҡҡа килгән. Тәүгеһе 1790 йылда барлыҡҡа килгән. Ул Керәүле (йылға исеме менән) тип аталған. Икенсе исеме антропонимдан — тәүге төпләнеүсе яңы суҡындырылған сыуаш Илюшка исеменән алынған. Ауыл 1838 йылда бында килеп киткән хәрби топограф һүҙҙәренсә, Туғыҙ ҡойо шишмәһе ҡойған ерҙә, Керәүле йылғаһының һул яҡ ярында урынлашҡан булған. Башҡорттарҙан ерҙе 35 йылға ҡуртымға (150 һумға), һуңынан шәхси милеккә һатып алалар.\n1795 йылда ауылда 49 ир-егет була. VIII ревизия мәғлүмәттәре буйынса, 24 ихата, 176 кеше, 1920 йылда 118 ихатала 683 кеше була.\n1838 й. 24 йортта 150 баш йылҡы, 160 баш һыйыр малы, 40 баш һарыҡ иҫәпләнә. Крәҫтиәндәрҙең 175 дисәтинә һөрөнтө ере, 1 һыу тирмәне булған.\nҮрҙә телгә алынған топограф һүҙҙәренсә, ауылдың бер өлөшө кәкре урам булған, икенсеһе тәртипһеҙ урынлашҡан урамлы булған. Йорттар һәм хужалыҡ ҡаралтылары яҡшы хәлдә булған: тәҙрәләре быяла, мейес-голландкалары булған. Бөтә ихаталарҙа ла икмәк һаҡлау өсөн келәттәр, малдар өсөн аҙбарҙар, шулай уҡ япмалар төҙөлгән. Өй эсен сыра менән яҡтыртҡандар.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Керәүле-Илюшкин_(Көйөргәҙе_районы)&oldid=1144238 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:34 27 июнь 2022 үҙгәртелгән.


Оло юл башы » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\n«Башҡортостан ҡыҙы» менән яҙмыштары тығыҙ бәйле шәхестәр, уның тере тарихы булып, шөкөр, арабыҙҙа йәшәй. Улар, дәүерҙәр үҙгәрһә лә, исеме лә, есеме лә шул килеш ҡалған – халҡыбыҙ мәнфәғәтенә хеҙмәт итеүсе журналдың йылъяҙмаһын барлай.\nяҙыусы, мәғрифәтсе, йәмәғәт эшмәкәре, Салауат Юлаев ордены кавалеры,\nЗәйнәб Биишева исемендәге премия лауреаты\n…Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының тормошон яҡтыртыу, алдарындағы мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә, бала тәрбиәләүҙә ярҙам күрһәтеү, хоҡуҡтарын аңлатыу өсөн айырым баҫма кәрәклеге хаҡында әленән-әле күтәрелеп торған һүҙ 1960 йылдар аҙағында ҡайтанан ҡалҡып сыҡты. Йәмәғәтселек был йәһәттән әүҙем эш күрһәтә башланы, халыҡ та мөрәжәғәттәр ебәрҙе. Ул саҡта Башҡортостан радио һәм телевидение комитетында айына бер тапҡыр ҡатын-ҡыҙҙар өсөн махсус тапшырыу сығарыла ине. Уны шағирә Кәтибә Кинйәбулатова әҙерләне. Мәскәүҙән Яҙыусылар союзына килгән вәкил менән осрашыуҙа төрлө мәсьәләләр күтәрелгән мәлдә Кәтибә Кинйәбулатова журнал тураһында ла һүҙ ҡуҙғата...\n…Нисек кенә булмаһын, 1967 йылдың ноябрендә шатлыҡлы хәбәр таралды – алдағы йылдан башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының да баҫма органы буласаҡ. 1968 йылда беренсе һан сығырға тейеш. Кәтибә Кинйәбулатова – мөхәррир. Рәми Ғарипов – яуаплы сәркәтип. Ғиндулла Хәйретдинов – техник мөхәррир. Мин Илгизәр улым менән декрет ялында булһам да, Рәми ағай эшкә саҡырҙы. Журналдың төп йүнәлеше ниндәй? Төп маҡсаты ни? Ҡағыҙ төрө, форматы, күләме... Редакцияға штат, эш хаҡы, ултырыр урын һәм башҡалар – Кәтибә апай ойоштороу мәсьәләләренән бушамай. Рәми ағай көн һайын тигәндәй кис беҙгә килә лә Диҡҡәт, мин өсәүләшеп журналдың йүнәлеше тураһында һөйләшәбеҙ. Рәми ағай: «Журнал һәр башҡорт ҡатын-ҡыҙы ҡулында булырға тейеш. Һәр мәҡәләлә, хатта «Кәңәштәр» тигән рубрикала ла халҡыбыҙҙың артабанғы йәшәйешен күҙаллап, ниндәй булһа ла фәһем алырлыҡ фекер яҙылһын. Эҙләнәйек, уйлайыҡ. Өлгө алырлыҡ ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ күп булған беҙҙең. Улар тураһында яҙайыҡ. Ижад юлына аяҡ баҫҡан ҡыҙҙарыбыҙҙы күтәрәйек», – тине. Журналдың тәүге һаны беҙҙең фатирҙа әҙерләнде. Йыл аҙаҡтарында туғыҙ ҡатлы йорттоң иң аҫҡы ярым ҡатынан (цокольный) урын бирҙеләр. Өс өҫтәл, ике тумбочка, ултырғыстар, тәҙрә төптәре. Кәтибә апайға, Рәми ағайға булды өҫтәлдәр. Бер өҫтәлдә – машинистка. Мин тумбочка өҫтөндә яҙышам. Күберәк өйҙә эшләнем, әлбиттә. Фатирыбыҙ, бәхеткә, ҡаршыла ғына ине. Уның ҡарауы, күңелебеҙ тулы Хыял, Шатлыҡ, Киләсәк!\nБер аҙҙан эшкә шағирә Әнисә Таһирова, Фәүзиә апай килде. Артабан фотограф, рәссам, хәбәрселәр, корректор... Барыһында ла ижад ҡомары мөлдөрәмә тулы, хатта йыйыштырыусы Ҡәнитә апай ҙа журнал өсөн янып-көйөп йөрөнө, таратыуҙа ярҙам итте...\n…Кәтибә апайыбыҙға – 48, Рәми ағайға – 36, миңә – 25, Әнисә Таһироваға 26 йәш булған журналыбыҙҙың тәүге һанын ҡулға алған саҡта.\nЯратҡан журналыбыҙҙың ярты быуатлыҡ Оло юл башы ошолай булды.\nТеги: Башҡортостан ҡыҙына 50 Мәрйәм Бураҡаева


Беҙҙең канал иғлан иткән “Алтын бишек” бәйгеһе дауам итә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБер яҡтан Көрмәҙе һәм Дим йылғаларына иркәләнеп, икенсе яҡтан тауҙарға һыйынып, ус төбөндә генә кеүек ятҡан Сәфәр ауылын халҡы бушҡа ғына алтын бишеккә тиңләмәйҙер. Бейектән ҡарағанда ул ысынлап та бишекте хәтерләтә. Тарихи сығанаҡтар буйынса ауылдың барлыҡҡа килеүен Сәфәр Тимаев исемле кеше менән бәйләйҙәр.\nБеҙ әле Сәфәр ауылы биләмәһенең иң бейек урыны – Дегермән сағылындабыҙ. Уны халыҡ Тыныслыҡ тауы тип тә йөрөтә. Граждандар һуғышы йылдарында ошонан алып Ҡолпай тауы араһында ҡаты бәрелештәр барған. Ауыл халҡы 2-3 саҡырым алыҫлыҡта йәшенеп йәшәргә мәжбүр булған. Ул урмандарҙы әле ауыл халҡы Ил ҡасҡан ҡулы тип белә.\nХәбәрсе. Һөйләштәрендә ҡалын тартынҡылар өҫтөнлөк иткән ерле халыҡ телендә ауылдың исеме Сафар тип йөрөһә, боронғолар уны хатта Ҫапар тип тә атаған. Үҙ тарихында ауыл бихисап ваҡиғалар шаһитына әйлнгән.Аҫабалыҡты һаҡлап алып ҡалған, үҙгәртеп-ҡороу йылдарыныңда шауҡымын кисергән.\nИлмир Әхмәҙуллин, Сафарҙафермерлыҡ хужалығын тергеҙеүгә ең һыҙғанып тотонған. Мәсет асыуға ла ул төп көс һалған.\nСафар ауылы аҡһаҡалдарының бар өмөтө хәҙер йәштәрҙә. Татыу ғаиләһе һәм ҡылған ҡылыҡтары менән ауылдаштарын һоҡландырған Рафиҡовтар ғаиләһе тураһында ишеткәс тә күп балалы ғаилә менән танышырға ашыҡтыҡ.\nӨс баһадир: Урал, Юлай, Айнур һәм баш бала Әлфиә — Зөлфиә һәм Салауат Рафиҡовтарҙың тормош мәғәнәһе. Балаларында хеҙмәткә һөйөү тәрбиәләп, ынтылышлы булырға өйрәтеп йәшәгән ата һәм әсә менән бөтә ауыл ғорурлана.\n“Алтын бишек” бәйгеһе бағыусыларының береһе – Рәсәй теле һәм радио тапшырыуҙар селтәре бүләген был юлы күп балалы Рафиҡовтар ғаиләһенә тапшырҙыҡ. Хеҙмәттең дә, ялдың да үҙ урынын белгән ошондай татыу ғаиләләр Сафар ауылында әллә күпме. Ауыл төҙөк йорттары һәм урамдары менән күңелде яулай. Ихаталар хас та әкиәттәге кеүек: биҙәктәргә һәм гөлдәргә күмелгән.\nАуылдың тағы ла бер һоҡланғыс күренеше –ҡотло ҡуллы ҡатын-ҡыҙҙар. 80 йәшен тултырған Зөмәрә апай- ағинәйҙәрҙең береһе. Уның баҡсаһында ниҙәр генә үҫмәй. Ҡарбузы ла, ҡауыны ла һәм башҡа бик күп төрлө емеш-еләктәре.\nҠайһы ғына йортҡа, ихатаға инмә, һуғылған балаҫтар күҙҙең яуын ала. Борондан килгән был кәсеп серҙәрен Сафар ауылы ҡатын-ҡыҙҙары сәсмәй-түкмәй быуындан-быуынға тапшыра алған.\nБәйләм энәләрен тотмаған килендәргә Сафар ауылында урын юҡ. Селтәрҙәр булһынмы, шәлме – барыһын да булдыра улар.\nЙығылып китеп донъя көтәләр, тип тап Сафар ауылы халҡы тураһында әйтелгән кеүек. Ауылда йәшәүҙең бөтә йәмен һәм тәмен белеүсе халыҡ менән һоҡланмау һәм уларҙың уңыштарына һөйөнмәү мөмкин түгел.\n25 августа Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре\n26 августа Мәктәптәр һәм уҡыусылар


Хөкүмәттә үҙгәрештәр » Табын\n«Мин Рөстәм Хәбиб улын Премьер-министр сифатында эшен дауам итеүен һораным. Һигеҙ вице-премьерҙың отставкаһын ҡабул иттем. Әгәр улар үҙҙәренең тәжрибәһен һәм һөнәри оҫталығын артабан ҡулланырға теләһә, үҙ урындарын табыр», — тине Радий Хәбиров.\nӨс вице-премьер үҙ вазифаларын ваҡытлыса башҡарыуҙы дауам итә. Улар — Илшат Тажетдинов (Хөкүмәт аппараты етәксеһе), Илшат Фәйзрахманов (ауыл хужалығы өсөн яуаплы) һәм Фәрхәд Самедов (республиканың Мәскәүҙәге тулы хоҡуҡлы вәкиле).\nБашҡортостан Хөкүмәтендә төҙөлөш блогы өсөн яуап-лы яңы вице-премьер — Раиф Әбдрәхимов. Быға тиклем ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры булып эшләгән Ленара Иванова Башҡортостан Хөкүмәтендә социаль өлкә өсөн яуаплы вице-премьер итеп тәғәйенләнде. Уның урынына министр вазифаһын башҡарыусы итеп ведомсто башлығының беренсе урынбаҫары Юрий Мельников тәғәйенләнде.


Нур эйәһе Нурзиә » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Нур эйәһе Нурзиә\nНур эйәһе Нурзиә 25.04.2012 // Әҙәбиәт\nХәтерләйем, 70-се йылдарҙа телевизор беҙҙең ауылда ике-өс йортта ғына була торғайны. Берәй спектакль йә кино була ҡалһа, ауылдың йәше-ҡарты шул телевизорлы йортҡа ағыла. Бигерәк тә Сибай башҡорт дәүләт драма театры ҡуйған спектаклдәрҙе ҡарарға килеүселәр күп була торғайны. Шул тиклем яраттыҡ сибайҙарҙың “уйынын”. Йә рәхәтләнеп көлдөрҙө, йә күҙҙәргә йәш төйөлдөрҙө улар.\nБына шул саҡта уҡ тамашасы һөйөүен яулап өлгөргән, хәҙер инде Башҡортостандың халыҡ артисы Нурзиә Әбдрәшитованы белмәгән, ул тыуҙырған образдарҙы хәтерләмәгән кеше юҡтыр, моғайын. Мәҫәлән, “Айһылыуҙың айлы кистәре”ндә — Хәнифә, “Ай тотолған төндә”лә — Тәңкәбикә, “Аҡҡош йыры”нда — Әлимә, “Бисәкәй”ҙә — Утлыбикә, “Аҡ ҡалфаҡ”та — Раушания... Иҫегеҙгә төштөмө?\nӘ хәҙер үрҙә телгә алынған һәм телгә алынмаған бик күп образдарға йән өргән талант эйәһенең үҙе менән һөйләшеп алайыҡ.\n— Нурзиә Әхмәт ҡыҙы, үҙемдән алып әйтәм, йәш ыраған һайын бала саҡтар йышыраҡ иҫкә төшә. Һеҙ нисек, “хәтер” тигән ваҡыт арбаһында үткәндәргә барып әйләнәһегеҙме?\n— И-и, ҡустым, оноторлоҡмо ни?! Барыһы ла бөгөнгөләй күҙ алдымда.\nМин Баймаҡ районының Ҡаратал ауылында тыуғанмын. Атайым Әхмәт Кейекбаев тракторҙа эшләне, әсәйем Нурия өс балаға ғүмер бирҙе: Нурфәйез ағайым, мин, Тәнзилә һеңлем.\n1962 йылда, һеңлемә 1 сентябрҙә ике йәш тула, тыуған көнөн үткәрәбеҙ тип йөрөгәндә, әсәйем йөрәк сиренән ҡапыл вафат булып ҡуйҙы. Уға 27 генә йәш ине. Сыңғыҙ ауылында йәшәгән Ғәрифә өләсәйем ҡарамағында өс бала тороп ҡалдыҡ. Өйө бәләкәй генә булһа ла, бәхетебеҙ ҙур — өләсәй бар! Донъяның аслыҡ-яланғаслыҡтарын кисергән, ауырлыҡтарына сыҙаған, балаларын һуғышта юғалтҡан өләсәйем биш намаҙын ҡалдырмай торғайны. Ҡорбан салдырып, кешеләргә хәйер-фатиха биреп, үҙе әйткәнсә, беҙҙең “бауырҙарыбыҙҙы нығытты”. Сыңғыҙ халҡына рәхмәтлебеҙ, бер кем рәнйетмәне, хатта бала-саға ла күңелебеҙҙе ҡыйманы. Әле уйлап ҡуям — кешене барыбер доға йөрөтә! Өләсәйем доғалары ҡурсалағандыр беҙҙе.\n1967 йылда өләсәйем дә фани донъянан киткәс, беҙ Ҡараталға, атайымдың яңы ғаиләһенә күстек. Тормошомдоң ошо осоро бик ауыр булды. Был йылды мин хәтирәләр һандығынан төшөрөп ҡалдырам...\nЮ-ю-юҡ, һис тә үпкә һаҡламайым! Мин бала саҡта бәхетле була белдем.Тәбиғәтем шундай!\n...1968 йылда Ҡаратал мәктәбе директоры Шәрифйән Ғәҙелшин ике баланың яҙмышын хәл итә — уларҙы Баймаҡ интернатына урынлаштыра. Йонсоған балаларҙы башта интернаттың изоляторына һалалар. Хәлисә Сәғитова апай уларҙы үҙ балалары кеүек тәрбиәләй... Бына шунан алып беҙ ҡараулы һәм белемле булып тормошҡа аяҡ баҫтыҡ. Интернат директоры Юнир Самат улына, тәрбиәселәребеҙгә, уҡытыусыларыбыҙға мең-мең рәхмәтлебеҙ! Интернатым — минең йортом ул.\n— Хеҙмәт юлығыҙ ҡайҙа башланды?\n— Мәктәпте тамамлағас, Ҡуянтау тәжрибә хужалығында бер йыл эшләп алдым һәм Роза Ильясованың өгөтләүе буйынса Өфө дәүләт сәнғәт институтына (хәҙер академия) уҡырға индем. Уҡытыусыларым Фәрдүнә Ҡасимова, Гөлли Мөбәрәкова, Суфия Ҡорбанғәлиева, Тамара Хоҙайбирҙина миңә һөнәр бүләк итте, ә инде Фәрдүнә Ҡасимова — ижадымдың әсәһе, бөгөн дә тәжрибәһе менән уртаҡлашып, кәңәштәрен биреп тороусы уҡытыусым.\nИнститутта уҡыуы еңел булды, ауыл балалары хыялға байыраҡ, әҙәплерәк була бит, унан интернатта “подъем” менән “отбой” араһында йәшәп өйрәнгәнмен.\n1977 йылда Риза Әбдрәшитовҡа кейәүгә сыҡтым һәм икебеҙ ҙә Сибай башҡорт дәүләт драма театрына эшкә ҡайттыҡ. Илгиз менән Илнур исемле улдар үҫтерҙек.\nАллаға шөкөр, ғүмер юлында гел изге күңелле кешеләр осрап, яҙмыш китабымдың иң гүзәл биттәре яҙылды. Барыһына ла рәхмәтлемен!\n— Риза ағай ҙа актермы ни?\n— Ул театрҙа водитель булып эшләй. Миңә һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер. Беребеҙ кер йыуһа, икенсебеҙ иҙән йыуа, тигәндәй, донъябыҙҙы бөхтә тоторға тырышабыҙ, бәрәкәттә йәшәйбеҙ. Балаларыбыҙ эшһөйәр булып үҫте. Бәхетебеҙҙең сере шунда: иремдең мөхәббәте! Ябай ғына һүҙҙәр, ә донъяның тотҡаһы шунда. Риза эшемдә лә, тормошомда ла ирек бирҙе.\n— Тәүге тапҡыр ниндәй спектаклдәрҙә уйнарға тура килде?\n— Уй, туғаным, күп инде улар. “Алһыу таңдар”, “Сәйер йондоҙҙар”, “Зимагорҙар”, “Ҡыйыу ҡыҙҙар”, “Ҡойма ямғырҙа”, “Ҡара төндә яҡты моң”... Ошо спектаклдәрҙә башҡарған ролдәр аша тышҡы һөйкөмлөлөк менән эске сафлыҡ сағылыш тапты, ул геройҙарҙы тамашасы яратып өлгөрҙө. Шул ваҡытта “Ҡара төндә яҡты моң” спектаклендә төп ролде — йәш ҡатын Гөлбикә образын тыуҙырырға тура килде. Көслө рухлы, уй-хисле, ышаныслы, урыны менән ярһыу образ ул. Шунда киләсәгемде билдәләгән герой барлыҡҡа килде — ул “Ай тотолған төндә” спектаклендәге Тәңкәбикәгә күпер булды.\nТәүге ролемде кинәнес менән уйнаным, сәхнә оҫталығы еңел бирелде. Дөрөҫөрәге, сәхнәләге тәүге аҙымдарымды баҫырға өйрәткән режиссерым Фәтхелислам Ғәләүетдиновтан уңдым. Талантлы актерҙар Хисмәтулла Дәүләтов, Әсҡәт Йәнбәков ағайҙарҙың ярҙамын тойҙом. Береһе менән сәхнәлә эшләһәм, икенсеһе шаршау артында ҡарап торор ине. Бер-береһен шаяртҡандарын ишетәм: “Нисек шул урында үпмәй түҙәһең?” — ти Хисмәтулла. Әсҡәт ағай: “Ҡурҡам, ҡаушап ҡалыр”, — тип көлә. Улар мине хөрмәт итте, күңелемә тап төшөрмәне.\nШулай итеп, йылдан-йыл тәжрибә туплап, тамашасының иғтибарын нығыраҡ яулар өсөн диҡҡәт менән эшкә тотондом.\n“Рәйсә+Фәйзи”, “Ҡыҙҙар ниңә илай?”, “Тойғолар ниңә һүнә?”, “Төштәге йыр”, “Аҡ ҡалфаҡ”, “Аҡҡош йыры”, “Ҡазан һөлгөһө” һәм башҡа спектаклдәрҙәге ролдәрҙе мин өлгөргән актриса булып астым, тамашасы ихтирамын яуланым.\n— Һуңғы ваҡытта ниндәй образ тыуҙырҙығыҙ?\n— Арыҫлан Мөбәрәковтың “Бисәкәй” пьесаһы буйынса ҡуйылған спектаклдә уйнарға тура килде. Һуғыш дәүере. Бала-саға, ҡарт-ҡоро, ҡатын-ҡыҙ яҙмышы. 14-16 йәшлек ҡыҙҙар Белоретҡа эшкә ҡыуыла. Ә бөгөн ир еткән улдарыбыҙҙы армияға ебәрергә ҡурҡабыҙ. Ул саҡта әсәйҙәребеҙҙең йөрәктәре ни эшләне икән?! Ирҙәре, улдары һуғышта. Өйҙәргә ҡара ҡағыҙҙар килгән... Аслыҡ.. Әммә ҡайғы-шатлыҡ уртаҡ булған. Совет ҡоролошо халыҡтар аңының иң юғары нөктәһелер...\nОшо уйҙарҙы күңелем аша үткәреп, йөрәгемә һалып, колхоз рәйесе Утлыбикә образын уттай дөрләтеп сәхнәләштерҙем.\n— Уңыштың сере нимәлә тип уйлайһығыҙ?\n— “Тормош юлында туҙан күтәрмә”, — Таңсулпан Ғарипованың ошо фекере оҡшай. Был миңә яҡын, был минең холҡом. Уның өсөн ҙур сабырлыҡ кәрәк. Уңыштарымдың нигеҙендә шул ята.\nСибай театрында 34 йыл эшләйем. Барыһы ла булды: уңыштар, юғалтыуҙар... Әммә сәбәләнмәнем, кеше өлөшөнә үрелмәнем. Сәхнәне үҙ иттем.\nБеҙҙең театр тамашасыһы башҡаларҙан айырылып тора: ябай ҙа, бөйөк тә! Улар артистарҙы ысын һөйөү менән ярата белә. Ошо һөйөүҙе юғалтҡы килмәй.\nЙәшерәк саҡта бәләкәй генә ауылдарға ла сығып китә торғайныҡ. Үҙем уйлайым: “Нимә тип был юлға сыҡтыҡ икән?” Шул уҡ ваҡытта Ҡәйүм Хөсәйенов, Рәмзилә Әҙелшина, Хәмзә Ҡурсаев, Закирйән Ханов, Шәмсинур Сиражетдинова кеүек сәхнә оҫталарының, ауыр юл тип тормай, тамашасылар янына ашҡынып барыуын күреп һоҡланаһың. Уларға халыҡ оло ихтирам менән ҡарай ине.\nҠыҫҡаһы, кешеләр күңеленә юл һалыу еңел түгел!..\nС. ӘБҮЗӘРОВ әңгәмәләште.


Автономлы янғын иҫкәртеү ҡоролмаһын файҙаланыу тәртибе\nҠоролма янғын (төтөн) тураһында иҫкәртеү өсөн тәғәйенләнгән. Ул торлаҡ йорттар түшәмендә яҡтыртыу ҡоролмаларынан 1 метрҙан ашыу һәм стенанан 0,5 метрҙан йырағыраҡ арауыҡта ҡуйыла. Ҡоролмалағы ҡыҙыл төҫ менән янып-һүнеп торған индикатор уның төҙөклөгөн һәм дежур режимда эшләүен күрһәтә.\nЯнғын (төтөн) булғанда, ҡоролма иҫкәртеүсе өҙөк-өҙөк тауыш сығара һәм ҡыҙыл төҫ менән яна.\nТөтөн сыҡҡанда йорт хужаһына уның сығанағын бөтөргәндән һуң, ҡоролманың тауышы туҡтаһын өсөн, бүлмәне елләтергә кәрәк.\nкисекмәҫтән янғын тураһында “01” телефоны аша хәбәр итегеҙ (фамилияғыҙҙы, янғындың адресын һәм урынын, йортта кешеләрҙең бармы-юҡмы икәнлеген әйтегеҙ);\nянғын һүндереүселәр килгәнсе йорттан кешеләрҙе, ҡиммәтле әйберҙәрҙе сығарыу һәм янғынды һүндереү сараларын күрегеҙ.\nҠоролма һәр 30 секунд һайын өҙөк-өҙөк ҡыҫҡа тауыш сығарһа, уның туҡланыу сығанағын алыштырырға кәрәк.\nЯнғын иҫкәртеү ҡоролмаһын үҙ аллы һүтеү, уны 220 В-лы туйындырыу сығанағына тоташтырыу, буяу, аҡлау һәм обойҙар менән йәбештереү, кәрәкмәгәндә урынынан алыу тыйыла.


Хәтер йомғағын һүтеп...\n20 Март 2018, 17:15\n«Совет Башҡортостаны» гәзитендә сәнәғәт, төҙөлөш һәм транспорт бүлеге мөдире вазифаһын тартҡан саҡ. Көтмәгәндә КПСС Өлкә комитетына саҡыртып алдылар ҙа яңы эш тәҡдим иттеләр. «Башҡортостан ҡыҙы» журналына яуаплы секретарь кәрәк икән. Ризалашырға тура килде.\nМифтахетдин Аҡмулла, Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге\n…Бүлектәрҙә әҙерләнгән материалдар иң элек секретариатта уҡыла һәм төҙәтелә. Журналды макетлау, әҙер һанды типографияға тапшырыу һәм тейешле ваҡытта кәрәкле сифатта баҫылып сығыуын тәьмин итеү ҙә яуаплы секретарь өҫтөндә. Баҫмала донъя күрәсәк шиғырҙарға, хикәйәләргә һүрәттәр ҙә яһатырға кәрәк. Рәссамыбыҙ бар-барлыҡҡа, тик, ауырыу сәбәпле, бар көсөнә эшләй алмай. Журналды типографияға тапшырырға ваҡыт етә башлаһа, редакцияла мәхшәр ҡуба: һүрәттәрҙе кемдән төшөртөргә белмәй баш ватабыҙ. Беҙҙе күрше редакцияларҙа, башҡа ойошмаларҙа эшләүсе рәссамдар ҡотҡара.\nТиҙҙән был яфаларҙан да ҡотолдоҡ. Рәссам вазифаһын Башҡорт дәүләт педагогия институтының (хәҙер М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты) художество-графика факультетын тамамлаған Нәсих Хәлисовҡа йөкмәттек. Уның тырышлығы менән мин эшләгән осорҙа ғына ла (1986 – 1996 йылдар) уҡыусыларҙың күңеленә хуш килерлек итеп журналдың дизайнын, ҡушымтаның биҙәлешен бер нисә тапҡыр үҙгәрттек.\nҮҙен журналист тип һанаған кеше командировкаларға йөрөргә, халыҡ араһында ҡайнарға тейеш. Минең мәҡәләләрем дә журналда урын алды. Хаттар ҙа тикшерергә тура килде. Береһе айырыуса иҫтә ҡалған.\nУл хат Салауат районынан ине. Авторы – механизацияланған күсмә колоннала эшләүсе ире үлеп, ике бала менән тол ҡалған ҡатын. Дөйөм ятаҡта бәләкәй генә бүлмәлә көн күрәләр. Ирен торлаҡ сиратынан һыҙып ташлағандар. Биш йыл буйына сиратта тораһың, тип ышандырып килгәндәр. Ҡайҙа ғына мөрәжәғәт итһә лә, ыңғай яуап ала алмаған. Аптырағас, беҙгә яҙған. Хатты кире ебәрмәүебеҙҙе, ә үҙебеҙҙең килеп тикшереүебеҙҙе үтенгән. Илдең Торлаҡ кодексында, иҫәптә торған, ҡараусыһын юғалтҡан, торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж ғаиләләр иҫәптән төшөрөлмәй, тиелһә лә, үтенесен кире ҡаҡҡандар. Ҡатындың торлаҡ алыуға сиратын аяҡҡа баҫтырыу өсөн ике көн буйына тиҫтәләгән ойошманың ишеген шаҡырға тура килде.\nЭлеккеләренә өҫтәп, яңы рубрикалар астыҡ. «Урал мөғжизәләре» – шуларҙың береһе. Унда Рәшит Шәкүр уҡыусыларыбыҙҙы ике йыл дауамында Оло Уралдың – Башҡортостандың һәм күрше өлкәләрҙең тәбиғәт ҡомартҡылары, айырыуса иҫтәлекле урындары менән таныштырып барҙы.\n1988 йылда журналыбыҙ Социалистик Хеҙмәт Геройы Банат Батырова һәм Ленин ордены кавалеры Шәмсиә Ғәҙелова исемендәге приздар булдырып, ҡатын-ҡыҙҙарҙы бәйгегә саҡырҙы. Бер йылдан һуң, йәмле йәйҙең ҡояшлы бер көнөндә еңеүселәрҙе редакцияға йыйып, журналдың Почет грамоталарын, иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙыҡ. Улар араһында төрлө һөнәр кешеләре – малсылар, сөгөлдөр үҫтереүселәр, агроном, тракторсы булып эшләүсе гүзәл заттар бар ине.\nРедакцияла «түңәрәк өҫтәл»дәр ҙә ойошторолдо. Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры һәм Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай дәүләт башҡорт драма театры артистары менән күрешеү уларҙың үҙҙәре өсөн дә, тамашасылар өсөн дә файҙалы булды.\nЖурнал уҡыусылар менән осрашыуҙар гөрләп уҙа торғайны. Уларҙың береһе Өфө ҡалаһының С. Орджоникидзе исемендәге мәҙәниәт һарайында үтте. Зал шығырым тулы. Тамашасылар йырсылар Ғәли Хәмзин, Тәнзилә Үҙәнбаева, Мәғфирә Ғәлиева, Нәзифә Ҡадирова, сәсәниә Розалия Солтангәрәева, шағирҙар Абдулхаҡ Игебаев, Фәүзиә Рәхимғолова, Сафуан Әлибаев, Әнғәм Атнабаев һәм башҡаларҙың сығыштарын алҡыштарға күмде. Ошондай уҡ сараларҙы Өфөнөң дөйөм ятаҡтарында, башҡа ҡалаларҙа һәм райондарҙа ла ойошторҙоҡ. Бындай осрашыуҙың башында, әлбиттә, баш мөхәрриребеҙ Гөлфиә Юнысова торҙо. Ул, журналыбыҙға мәҡәләләр яҙыуҙан тыш, республикабыҙ буйлап йыш йөрөнө, беҙҙе, редакция хеҙмәткәрҙәрен дә, йәлеп итте. Пермь өлкәһенең Барҙым районында, Туймазы тегеү фабрикаһында осрашыуҙар үткәреүем әле булһа онотолмай.\nХәләл көсө, тырыш хеҙмәте, бөйөк аҡылы менән тыуған тупрағының шөһрәтен арттырған гүзәл ҡатын-ҡыҙҙар журналдың иң түрендә булды. Йөрәгеңде ярып сыҡҡан сабый яҙмышы, әсәлек бурыстары, мөхәббәтле ғаилә ҡороу, сәләмәтлек серҙәре, ололарҙы ололоҡлау, кеселәрҙе ҡурсалау, милләтте милләт иткән туған тел һәм тыуған ер ҡото кеүек оһолло мәсьәләләрҙән алып иң зауыҡлы хужабикәләрҙең һәр нәзәкәтенә яуап бирерҙәй кәңәштәр журналдың йөҙөн билдәләне. Ул – бөгөн дә гүзәл заттар ғына түгел, бөтә ғаилә яратҡан баҫма. Киләсәктә лә шулай булып ҡалһын!


Яҙ һәм Хеҙмәт, Ураҙа байрамдары менән, дуҫтар!\n1 Май , 07:30\n1 Май – хеҙмәт кешеләренең тыныслыҡ, дуҫлыҡ һәм теләктәшлек байрамы. Был көн яҙғы яңырыуҙы – ҡояшлы һәм йылы көндәр менән бергә кешеләрҙә яңы өмөттәр яралыуын, яңы ынтылыш барлыҡҡа килеүен аңлата.\nОло быуын кешеләре уны хеҙмәтсәндәрҙең халыҡ-ара теләктәшлек көнө, тип исемләһә, йәштәр яҙ һәм хеҙмәт байрамы, тип таный. Әммә барыһы ла уның тыныслыҡҡа һәм берҙәмлеккә әйҙәгәнен белә. “Хеҙмәтсәндәрҙең хоҡуҡтары яҡлы, лайыҡлы тормош өсөн” тигән лозунг менән профсоюзар элек тә, бөгөн дә хеҙмәт кешеһе мәнфәғәттәре һағында ҡала. Йәмғиәттә социаль тотороҡлоҡто һаҡлауға булышлыҡ итә. Мосолмандар өсөн изге – Ураҙа байрамы ла быйыл май байрамы менән йәнәш тура килеүе икеләтә шатлыҡлы.\nХөрмәтле дуҫтар! Һәммәгеҙҙе лә ошо ике оло байрам менән ҡайнар ҡотлайым! Иҫәнлек, һаулыҡ һәм именлек теләйем! Ураҙа байрамы барыбыҙға ла рухи тыныслыҡ һәм үҙ көсөбөҙгә ышаныс, ижади хеҙмәт өсөн яңы көс бүләк итһен. Байрам көнөндә һәр йортҡа һәм һәр ғаиләгә ырыҫ һәм бәхет, татыулыҡ һәм изгелек, ҡот һәм именлек теләйем!\nАлдағы көндәрҙә лә ижтимағи эшмәкәрлегегеҙ әүҙем дауам итһен, һөнәри өлкәлә ижад ҡомарығыҙ һүрелмәһен! Һәммәгеҙгә лә именлек һәм бәхет, яҙғы кәйеф, изге эштәрегеҙҙә уңыштар теләйем. Байрамдар рух күтәренкелеге, ышаныс бирһен, ҡыйыу ниәттәр, сағыу уй-фекерҙәр тыуҙырһын, яңы хеҙмәт үрҙәренә көс өҫтәһен! Байрам менән, дуҫтар!\nҡала округы хакимиәте башлығы Рөстәм ҒӘЗИЗОВ.


Һарымһаҡ һәм һөт\nБыл ҡушылма пневмониянан, астманан, туберкулездан, йөрәк ауырыуҙарынан, йоҡоһоҙлоҡтан, артриттан, йүтәлдән һәм башҡа күп сирҙәрҙән дауа булып тораҺарымһаҡ микробҡа ҡаршы тороу һәләтенә эйә, көслө антиоксидант булып тора. Уны йылы һөткә бутаһаң, ул күп кенә ауырыуҙарҙан ҡурсалар.\nБының өсөн һеҙгә 250 мл һыу, таҙартылған 10 теш һарымһаҡ, 500 мл һөт, 2-3 сәй ҡалағы шәкәр кәрәк булыр.\nӘҙерләү: кәстрүлгә һөт һәм һыуҙы ҡойоғоҙ, уға ҡырҡылған һарымһаҡты һалығыҙ һәм бутап тороп ҡайнау хәленә еткерегеҙ. Аҙыраҡ шулай ҡайнап ултырһын. Уттан алғас, уны һөҙөп алығыҙ ҙа, һөткә шәкәр ҡушығыҙ. Эҫе көйө генә эсегеҙ.\nПневмония менән көрәшеү өсөн көнөнә өс тапҡыр ошо рецепт буйынса һөт эсергә.\n*Астма менән яфаланыусылар, йоҡлар алдынан өс теш һарымһаҡ ашап, хәлен еңелләштерә ала. Һарымһаҡлы һөт тә ярҙам итер.\n*Әлеге эсемлек холестеринды кәметә, тимәк ҡан әйләнеше яҡшыра. Йөрәк сире менән йонсоусылар әллә ни ҡуйы булмаған һөттө ҡулланһын.\n*Быуындар һыҙлаһа, көн дә һарымһаҡлы һөт эсегеҙ.\n*Һарымһаҡ бауырға ла ярҙам итә. Биш көн эсһәгегеҙ, һары ауырыуынан ҡотолорға мөмкин. Йоҡоһоҙлоҡтан интегеүселәргә лә ярҙам итер.\n*Туберкулез менән яфаланыусыларға әлеге шыйыҡсаны көнөнә өс тапҡыр эшләп эсергә кәрәк.\n*Йүтәл йонсотһа, һарымһаҡлы һөткә куркума ла өҫтәп ебәрегеҙ.\n*Насар холестеринды кәметә, ирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар түлһеҙлегенән дауалай, аш эшкәртеү системаһын яҡшыртып, эсәк флораһын яйға һалыр.\n* Табип менән кәңәшләшергә онотмағыҙ.


Ҡасаҡтарға ярҙам йөҙөнән республика халҡы яҡынса 2 миллион һумлыҡ әйбер йыйҙы\nБеҙҙең телеканалда уҙғарылған мәрхәмәтлек телемарафонында ҡасаҡтарға ярҙам йөҙөнән республика халҡы яҡынса 2 миллион һумлыҡ әйбер йыйҙы. Улар - гигиена кәрәк-яраҡтары, кәнсә тауарҙары, кейем-һалым. Барыһы ла тиерлек яңы. Смс-хәбәр, махсус ҡуйылған йәшниктәр аша яҡынса 300 мең һум аҡсалата матди ярҙам тупланды. Марафонда предприятиелар һәм республика учреждениелары ла әүҙем ҡатнашты.\nЮрий Симонов, "Ҡыҙыл тәре" йәмғиәтенең Башҡортостан бүлеге рәйесе: «Телемарафон бик яҡшы үтте. Был тиклем күп әйбер, аҙыҡ-түлек, гигиена кәрәк-яраҡтары йыя алырбыҙ тип уйламағайным. Был ярҙам ҡасаҡтарға бер ай самаһына етәсәк, әммә акцияны ойоштороу өсөн һалынған көс тә ҙур булды».\nБөгөн - Башҡортостан юлдаш телевиденияһы үткәргән телемарафондың икенсе көнөнә – «Ҡыҙыл тәре» бүлексәһендә ҡасаҡтар йыйылған әйберҙәрҙе ҡабул итә башланы. Уларҙың күбеһе беҙҙең төбәк халҡының ярҙамына мохтаж. Балаларын бомба һәм снаряд ярсыҡтарынан һаҡлап улар Украинанан бер ҡат кейемдә сығып китә. Мәрхәмәтле кешеләрҙән бындай ярҙам һуңғы өмөттәрен юғалтҡан халыҡҡа яңы көс тупларға ярҙам итә.


Әлифба байрамы | Методическая разработка (1 класс) на тему: | Образовательная социальная сеть\nОпубликовано 18.07.2015 - 11:52 - Султанова Рушания Фаритовна\nПраздник прощания с букварем на башкирскомя языке\nlifba_bayramy.docx 31.61 КБ\nКласс бүлмәһе байрамса биҙәлгән. Стенала мәҡәлдәр яҙылған, һүрәттәр эленгән.\nХәйерле көн , хөрмәтле әҫәйҙәр, ҡәҙерле балалар, ҡунаҡтар. Бөгөн беҙҙә ҙур байрам- Әлифба байрамы. Бөгөн беренсе синыф уҡыусылары ҙур шатлыҡ кисерәләр,сөнки улар әлифбаның 42 хәрефен өйрәнеп, уны уҡып бөттөләр һәм уның менән бөгөн хушлашалар.Әлифба байрамы- уҡыусыларҙың ярты йыллыҡ эшенә йомғаҡ яҫау тантанаһы ул. Балалар уҡырға, яҙарға, әдәпле булырга, өлкәндәрҙе һәм кескәйҙәрҙе ихтирам итәргә, коллектив менән дус һәм татыу йәшәргә, ирешкән уңыштарға шатланырға, ярҙамсыл булырға өйрәнделәр. Беренселәрҙе ошо тәүге еңеүҙәре менән ҡотлайбыҙ.\nКәҙерле ата- әсәләр! Әлифба байрамы һеҙҙең өсөн дә зур танатна. Балаларыгыҙҙың ирешкән уңыштарында һеҙҙең дә өлөшөгөҙ бар. Хәҙер һүҙҙе уҡыусылырға бирәбеҙ.\nӘй яраттым әҫәйемдең\nМиңа китап уҡыуын.\nӘкият тыңлай башлаһам,\nКәрәкмәй миңа уйын.\nКөн буйына тыңлар инем,\nКүп шул әҫәйҙең эше.\nНиңә кесе яшьтән үк,\nУҡымай икән кеше?\nШуға тиҙрәк мәктәпкә\nБараһым килде минең.\nҮҙем уҡырға өйрәнһәм,\nГел китап уҡыр инем.\n«А» дигән хәреф менән.\nБашлаған әнә шунан.\nИнде һуңгы хәрефкә дә\nБар серҙәрен әйтергә\nХәрефтәрҙе тиҙ өйрәндек,\nҺүҙҙәр теҙеп уйнаныҡ.\nКөн дә иртән һағынып килдек,\nМәктәптән беҙ туйманыҡ.\n6.Яҙарға ла өйрәндек\nРучка тотып кулдарға.\nХәрефтәрҙе теҙҙек беҙ\nТигеҙ матур юлдарға.\n7.Зур ярҙам итәр беҙгә\nДәреҫтә алған белем.\nТаяныс булыр юлда\nЙыр (“Өйрәтәләр мәктәптәрҙә” (М. Пляцковский сүзләре, В. Шаинский көе) башҡарыла.)\n“Әлифба” китабы күңелсез генә керә.\n1 укучы: Карағыҙ әле, байрмға ҡунаҡ килә.\nӘлифба: Һаумыһыгыҙ, балалар!\nБергә: Иҫәнме, китап дуҫ! Һин ниңә болай күңелһеҙ?\nӘлифба: Мин исемемде югалттым, озаҡ эзләнем, таба алманым.\nБергә: Кайғырма, китап дуҫ. Без һиңә булышабыҙ.\nӘлифба: Рәхмәт һеҙгә, дуҫтар.\n(балалар хәрефтәр тотоп йөгөреп сығалар. Алар үҙара һөйләшәләр)\nБеҙҙең әтәс күлдәк кейгән\nКөрән, зәңгәр, йәшелдән.\n“Ә” хәрефен, иркәләнеп,\n“Л” бит лимон кеүек түгел,\nУл бит хас та ҙур ҡыуыш.\nЯмғыр килә йәшенләп,\nИндерә беҙҙе кыуып.\nИшетелә “И” өнө.,\nЙәнә йәйге йәшендең,\nУғы шул хәреф төҫлө.\n“Ф” бер саҡ тауыш ҡуптарған:\nЙәнәһе, ул- ябалаҡ.\nБар шул ике дүңгәләге:\nӘллә күҙ, әллә ҡолаҡ.\nЯңғыратып тирә- яҡты,\nБулат иң алдан бара.\nБарабаны менән бергә\n“Б” шулай юлдар яра\nОҡшаған ул ракетаға,\nУл басыуҙа бағана ла.\nУны белә һәрбер бала:\nАлфавитты башлый бит “А”\nУҡытыусы: Кем бу хәрефтәрҙән һүҙ төзи?\n(1 нче укыусыһы Әлифба һүҙен төзи.)\nӘлифба: Бына бит минем исемем! Исемемде таптым! Мин бит -Әлифба! Ниндәй ҙур шатлык! Рәхмәт, һеҙгә балалар!\nБергә: Һәммәбеҙҙең үҙ урыны —\nБезҙе Әлифба китабы\nДуҫ булырға өйрәтте.\nАлып баручы: Балалар, беренсе сентябрь көнөн хәтеребеҙгә төширик әле: ул көндө беҙ беренсе тапыр мәктәпкә килдек. Ләкин ул саҡта беҙ укый да, яҙа ла белмәй инек. Бүген беҙ бар хәрефтәрҙе лә таныйбыҙ, хәтта әкият, хикәя, шигырзарзы ла матур итеп уҡый беләбеҙ.Боларның барыһына ла беҙҙе тылсымлы әлифба өйрәтте.\n8. Алтын яуған көҙгө көндә\nТыйнаҡ үттек беҙ класҡа\nӘлифбаны ҡулға алдыҡ\nӘй һөйөндөк шул саҡта\nАсҡан көн хәтердә\n10. Хәҙер әсәй мин ҙур үҫтем-\nЯттан һөйләп бирәмен\n11. Ниндәй күңелле хәреф белеүе\nШул хәрефтәрҙән һүҙҙәр төҙөүе\nҠыҙыҡ әкиәтте уҡыуы рәхәт,\nРәхмәт, әлифба, һиңә ҙур рәхмәт.\n12. Әлифбам, Әлифбам-\nҺин тәүге китабым\n13. Әлифбам, әлифбам\nМин һине дуҫым тип,\n14. Яҙырға өйрәттең\n“Әсәйем “ һүҙен дә,\n“Атайым” һүҙен дә,\nТырышам үҙем дә.\n15. 42 хәреф менән\nТаныштыҡ беҙ тиҙ генә\nОло ярҙамсы булдың һин\nРәхмәт инде, Әлифба.\n16. Өйрәтте әлифба беҙҙе\nБул ,һин , дуҫым, тиергә\n17. Өйрәттең таҙа булырға\n18. Ҡәҙерләп йөрөттөк беҙ һине\n“Өф” итеп кенә һаҡланыҡ\nТөштә күреп йоҡланыҡ\n19. Рәхмәт һиңә, Әлифбабыҙ,-\nБелем юлының башы,\nБәхеттең нигеҙ ташы.\n“Әлифба” йыры башҡарыла.\nУкытыуҫы.Ә хәзер, без ата- әсәләребеҙгә , кунактарга нимәләр белүебеҙҙе күрһәтеп, уларҙы кыуандырырға теләйбеҙ.\n20.Беҙ уҡырға,яҙарға,шиғырҙар һөйләргә,мәсьәләләр сисәргә,табышмактар сисәргә өйрәндек.\nӘлифба: Тикшереп карыйк әле!\n.Кем зирәк,тапҡыр икән,\nҺеҙ яуаптар табыгыҙ,\nМин табышмак әйтәмен.\nЮк, аяғы, юк күҙе,\nҺөйләй, өйрәтә үҙе.\nТелгә унан оҫта юҡ,\nУнан яҡын дуҙ та юҡ. (Китап)\nСумка тотып керәһең,\nБелем төйәп сығаһың. (Мәктәп)\nТөрлөһө төрлө төҫтә,\nБарыһы ла бер эштә. (Буяу каләмдәре)\nАҡ яланда ҡара малай,\nҠыҙыу йөрөп,эҙ яһай,\nЭҙ яһамай, һүҙ яһай. (Ручка)\nӘлифба: Афарин, балалар, ә ниндәй мәҡәлдәр беләһегеҙ?\n21 Китап- белем шишмәһе.\n22. Белеме барҙың- ҡәҙере бар.\n23. Ике уйла, бер һөйлә.\n24. Әйткән һүҙеңдә тора бел.\n25. Әҙәпкә ғәҙәтләнһәң - әҙәм булырһың,\n26. яманға ғәҙәтләнһәң - әрәм булырһың.\n27. Бәхет башы- әҙәп.\nӘлифба: Тиҙәйткестәр өйрәндегеҙме? Йә, әйтегеҙ әле.\n28. Әрмәнде һуҙған телен,\nӘйҙә кил дә ҡун себен.\n29. Ләлә китап ярата,\n30.Төлкө бешерҙе бутҡа,\nТорна килде ҡунаҡҡа.\n31. Алма беште алланып,\n32.Сабып килә күк ҡолон,\nҠойроғо бөҙрә толом.\n33. Там, там, тамсы, там, тамыуыңды яратам.\n34. Тапланған китап,\nӘлифба: Балалар, мәсьәлә сисә беләһегеҙ микән, тикшерәйек әле. Тыңлағыҙ.\nЯшәгән, ти, бер суртан,\nСаҡырған , ти, ул ҡунаҡ.\nКилгән, ти биш сабаҡ та сикерткә.\nҺанап ҡара, балығы нисә?\nТорна дәреҫ үткәргән\nЕте һайысҡан килгән,\nТик өсеһе дәреҫ белгән.\nНисә ялҡау һайысҡан\nбу дәреҫтә ултырған.\nӘлифба : ә хәҙер миңә нисек уҡығанығыҙҙы күрһәтегеҙ әле. Кем етеҙерәк.\nВероника : йөҙҙә беренсе биттә “Ҡомһоҙ эт” тураһында уҡыныҡ.\nҺаран булырға ярамай!\nЛинар : йөҙҙә бишенсе биттә “Төлкө менән торна” әкиәтен укыныҡ.\nНияз : һикһән бишенсе биттә “Бал” тураһында уҡыныҡ.\nСөмбөл : йөҙҙә егерме туғыҙынсы биттә “Һабантуй” тураһында уҡыныҡ.\nВинер : туҡһан өсөнсө биттә “Ике кәҙә” тураһында уҡыныҡ.\nРуслан: 117 биттә “Балыксылар” тураһында укыныҡ.\nАделина : биттә укыныҡ.\nАйнур : биттә укыныҡ.\nӘлифба . Тағы ла ниндәй һөнәрҙәрегеҙ бар?\nӘлифба Афарин , балалар!\nМин- Әлифба, Әлифба\nБөтәһенә лә оҫта\n“А” –нан башланып китәм\n“Я”- ға хәтлем юл үтәм.\nҺәр хәрефем тылсымлы-\nТөшөнә бар ошоно.\nМинең менән кем туған-\nШул була тырыш, уңған.\nШатлығым ҙур- барығыҙ ҙа\nКөр күңелле , иҫән-һау.\nАрағыҙҙа, миҫал өсөн,\nЮҡ, тапманым бер ялҡау.\nУҡытыусы: Иң тырыш, уңған уҡыусыларҙы билдәләп үткем килә.\nУҡыусылар 36. Уҡырға өйрәнгәс инде\nӘлифбаға арнап йыр йырлана . Г. Ишҡыуатова « Әлифба” йыры.\n37. Беренсе китап һин булдың\nӘлифба дуҫ, хуш инде\nЮҡ та хуш түгел, иҫән бул,\nҺин айырылмаҫ дуҫ инде\n38.Белем һарайын асып керергә\nБеҙҙең ҡулдарҙа хәҙер бар асҡыс\nҺәр бер уҡыусы бик күп уҡыһын\nКитап иң яҡын дуҫығыҙ булһын.\n39. Рәхмәт, әлифба, һин беҙҙе\nӘллә күпме үҫтерҙең\nЯңы баҫҡысҡа күтәрҙең\nТуған телгә күсерҙең\nШул саҡ ишек шаҡыйҙар . Почтальон инә.\nБалалар һеҙгә телеграмма килтерҙем.\nУҡытыусы телеграмманы уҡый.\n«Ҡәҙерле , балалар, Һеҙҙе байрамығыҙ менән ҡотлайым. Тырышып уҡығыҙ, өлкәндәрҙе тыңлағыҙ, китапты, мәктәпте һәм өлкәндәрҙе, туған телегеҙҙе яратығыҙ. Һеҙгә бүләк итеп туған тел китабын ебәрәм. Уны ҡәҙерләгеҙ. Үҙем тиҙҙән килеп етермен. Туған тел. “\nӘлифба Ярай, балалар, мин һеҙҙең менән хушлашайым.\nГел шулай тырыш булығыҙ\nТырышты һөйә белем\nБАЛАЛАР : Һау бул, Әлифба.\nУҡытыусы Әйҙәгеҙ туған телде саҡырайыҡ.\nУҡыусылар Туған тел, бик һағындыҡ, тиҙерәк кил.\nТуған тел инә.\nҺеҙ көткәнде белдем мин\nШуға ашҡынып килдем мин.\nАлыҫ- алыҫ ерҙәрҙән\nАлып килдем һеҙгә әкиәттәр,\nМатур- матур шиғырҙар,\nДәртле күңелле йырҙар.\nБүләк итеп Туған тел китаптарын тарата.\nБалалар башҡарыуында йыр, бейеу .\nӘ хәҙер уҡыусылар “Шалҡан” әкиәтен күрһәтерҙәр.\n40. Их, матур мәктәп!\nИх, рәхәт мәктәп!\nРәхмәт, тыуған ил!\nРәхмәт, мең рәхмәт!\n41. Йөрәктәр ярһый\nБер теләк менән.\nМең йөрәк менән:\nБергә: тырышып уҡырбыҙ! Яхшы эшләрбеҙ! Күңелле ял итәрбеҙ! Тиҙерәк үҫәрбеҙ!\n“Мин үҫәм,үҫәм, үҫәм” йыры башҡарыла.\nУҡытыусы: хәҙер һүҙ ата- әҫәйҙәргә, килгән кунактарға бирелә!\nГомуми белем мәктәпләренең I классларында һәр елның ноябрь, декабрь айларында Әлифба бәйрәме үткәрелә. Бәйрәмгә әзерлек уку елы башыннан ук алып барыла, һәр хәрефкә карата ши- гырьләр, җырлар,...\nӘлифба байрамы “Хәрефстан иле”нә сәйәхәт Байрам бөгөн, байрам беҙҙә!Көттөк һине йыл буйы.Ҡотло булһын, ҡотло булһын,Беҙҙең...\nҮтелгәндәрҙе нығытыу менән бергә яңы ҡорама ҡорау биҙәге өйрәнеү...\nӘлифбанан хәрефтәрҙе үтеп бөткәс үткәрелгән иртәлек...\n"Әлифба байрамы" сценарийы\nӘЛИФБА байрамы сценарийы...


Гридов Григорий Борисович — Башҡорт Википедияһы\nНиколаевск өлкәһе, Николаевск\nГригорий Борисович Гридов (ысын фамилияһы Давидо́вич ; 1899</ref>—1941) — рус совет йырҙар яҙыусы шағиры һәм балалар өсөн яҙыусы шағир.\n3 Нотаға һалынған баҫмалары\nГригорий Давидо́вич 1899 йылдың 8 сентябрендә Николаев ҡалаһында тыуа. Реаль училищела уҡығанда шиғырҙар яҙа башлай. Беренсе бөтә донъя һуғышы ваҡытында уларҙың ғаиләһе Дондағы Ростовҡа күсә. 1920 йылда Ҡыҙыл армияға китә, театр инструкторы булып хеҙмәт итә. Демобилизациянан һуң Дон халыҡ хужалығы институтында, артабан Төньяҡ Кавказ университетында уҡый.\n1930-сы йылдарҙа Г. Гридов-Давидович байтаҡ йырҙарҙың һәм романстарҙың тексын яҙа. Уның шиғырҙарына яҙылған иң билдәле йырҙар — «Стаканчики гранёные», «Так мало дней прошло» (Борис Прозоровский музыкаһы), «Эх, Андрюша, нам ли быть в печали?», «Встречи» (Илья Жак музыкаһы), «Мама», «Ах, Одесса, жемчужина у моря…» (варианты «Дядя Ваня, хороший и пригожий…», Модест Табачников музыкаһы), «Пусть пурга», «Родная сторона», «И не раз, и не два» (Борис Фоминмузыкаһы), «Иду по знакомой дорожке» (Александр Владимирцов музыкаһы), «Мы поём» (Семён Заславский музыкаһы), «Обидно, досадно», «Нет счастья без страданий», «Вы ушли, всё разбив, так нежданно» (Михаил Бессмертный музыкаһы), «Арарат» (Борис Аветисовмузыкаһы), «Хочу в Москву мою родную» (халыҡ көйө). Уның йырҙарын башҡарыусылар — Изабелла Юрьева, Пётр Лещенко, Клавдия Шульженко.\nБер нисә йырҙар йыйынтығы, эстрада куплеттары, балалар өсөн шиғырҙар, Владимир Ленский менән берлектә өс шаршаулы «Коломбина» опереттаһына либретто яҙа.\nБөйөк Ватан һуғышы башланғас, Г. Б. Гридов-Давидович һаулығы буйынса армия хеҙмәтенән азат ителә, «Молот» гәзитендә уның «Поднимайся, великий народ!», «Песня ополченцев» шиғырҙары, Горький исемендәге театрҙа күрһәтелгән «Фельдмаршал Кутузов» спектакле өсөн «И не раз, и не два!» йыры баҫыла. 1941 йылдың сентябрендә ул 19-й армияның «К победе!» хәрби гәзите редакцияһы составына инә һәм Ростов яҙыусылары һәм журналистары, шул иҫәптән Михаил Штительман һәм Григорий Кац менән бергә фронтҡа китә. 19-я армия ҡамауға эләккәс, 3-сө ранг интенданты Гридов-Давидович Вязьма янындағы һуғыштарҙың береһендә һәләк була.\nОҙаҡ ваҡыт Гридов билдәһеҙ юғалған булып иҫәпләнә, бары тик 1980 йылда Ростов эҙәрмәндәре уның ҡәберен таба. Шағирҙың ҡалдыҡтары Вязьма ҡалаһының Екатерина зыяратында туғандаштар ҡәберендә ерләнә.\nҠатыны — Ольга Прокофьевна Гридова.\nНотаға һалынған баҫмалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n↑ Башҡа иҫәпнамәләр буйынса, Г. Б. Давидович-Гридов 1900 йылда тыуған\n↑ Өҙөмтә хатаһы: <ref> билдәһе дөрөҫ түгел; ггб төшөрмәләре өсөн текст юҡ\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Гридов_Григорий_Борисович&oldid=799863 ҡабул ителгән\nСССР-ҙың йырҙар яҙыусы шағирҙары\nТәхәллүс аҫтында яҙыусы билдәле әҙәбиәтселәр\nЕкатерина зыяратында ерләнгәндәр\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:20 14 апрель 2018 үҙгәртелгән.


Урал бөркөтөнөң үлемһеҙ осошо йәки Легендар комбригтың ғүмер сәхифәләре | Всемирный курултай башкир\nХалҡыбыҙ батырҙарға элек-электән оло хөрмәт менән ҡараған. Милли хазинабыҙ иҫәпләнгән «Урал батыр» эпосының тыуыуы ла, хатта беҙҙең көндәргәсә килеп етеүе лә уларға ҡарата булған тәрән ихтирам һәм йылы мөнәсәбәт билгеһе. Ил-йортто, ер-һыуҙы дошмандарҙан һаҡлаған, халыҡты һәр төрлө йәбер-золомдан ҡурсалаған типһә тимер өҙөрлөк таһыллы ир-егеттәр тураһында бихисап мәҡәл-әйтем дә бар. Эйе, батыр – ул ил терәге лә, ҡалҡаны ла, халыҡтың таянысы ла, ышанысы ла. Алдар батыр, Салауат батыр, Муса батыр… Әйтәһе лә түгел, башҡорттоң һәр быуатта дан ҡаҙанған мәшһүр батырҙары булған (бөгөн дә бар һәм буласаҡ та!), уларҙы нисәмә быуын күңел түрендә йөрөткән, исемдәрен йырға һалып йырлаған, әҫәрҙәр ижад иткән. Юҡҡа ғына, батыр ғүмере – ике, тимәгән шул ата-бабалар.\nМуса Лотфулла (Лут) улы Мортазин да – башҡорт халҡы батырҙары галереяһында лайыҡлы урын алып торған, исеме тарих ташына уйып яҙылған сағыу шәхестәрҙең береһе. Башҡортостан Республикаһының Милли архивы кәштәләрендә һаҡланған шәхси документтарын өйрәнеп, уның ғәжәп талантлы кеше икәнлегенә инанырға була. Үҙегеҙ уйлап ҡарағыҙ: малай сағында уҡ атайһыҙ ҡалып, көтөү көтөп көн иткән Муса ныҡышлығы менән ҙур үрҙәр яулай – республика, хатта ил күләмендә дан ҡаҙанған күренекле хәрби етәксе, абруйлы дәүләт эшмәкәре, публицист-тарихсы булып таныла. Бындай иҫ киткес карьераға ирешеү – бик һирәктәрҙең генә өлөшөнә төшкән көмөш. Вәлиди, Бабич, Мортазин кеүек шәхестәр йөҙ йылға бер тыуа, тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәр бит. Хәйер, Хоҙай биргән һәләт кенә етмәйҙер юғары үрҙәр яуларға. Бынан тыш, шәхесте Шәхес иткән төп шарттарҙың береһе – ул белем. Һәләт, ғилем һәм тырышлыҡ – буласаҡ полководецтың уңыш серҙәре бына ошолар.\nМуса кесе йәштән үк уҡыуға ынтыла. Ҙур ғаиләлә көнитмеш бик ауыр булыуға ҡарамаҫтан, ҡара эштән бушамаған үҫмер ауыл мәҙрәсәһен тамамлай. Мыҡты кәүҙәле, киң күкрәкле баһадир батша армияһына саҡырылғас, уҡыу командаһында белем алып, 1913 йылда бомбардир дәрәжәһенә эйә була. 1914-1917 йылдарҙағы һуғышта ҡатнашыу хәрби тәжрибә туплауға булышлыҡ итә. Яуҙарҙа ҡыйыулыҡ һәм ҡаһарманлыҡ күрһәткәне өсөн башҡорт батыры ике тапҡыр Георгий тәреһенә лайыҡ була.\nҺуғыш осоро Муса өсөн хәрби сынығыу йылдары ғына түгел, сәйәси тәжрибә туплау мәктәбе лә була. 1917 йылда ул, Мәскәүҙә һәм Ырымбурҙа үткән съездарҙа ҡатнашып, Башҡортостандың азатлығы тураһында уй-хыялдар менән йәшәй башлай һәм ошо юлда фекерҙәштәр таба. 8-20 декабрҙә уҙған III Бөтөн Башҡорт ҡоролтайында Әхмәтзәки Вәлиди менән танышыу һәм уның менән даими аралышыу Муса Мортазиндың тормошонда хәл иткес роль уйнай. Ғөмүмән, ул – Башҡорт автономияһы өсөн тауыш биреп, республикабыҙҙың нигеҙ ташын һалған шәхестәрҙең береһе. Был хәҡиҡәтте бер кем дә инҡар итә алмай.\nАлдынғы ҡарашлы, сәйәси йәһәттән зиһенле Муса Мортазинды 1918 йылдың февралендә Башҡортостандың Ваҡытлы Революцион Советы ағзаһы итеп һайлап ҡуялар. Артабан башҡорт полкы һәм башҡорт кавалерия бригадаһы командиры сифатында яу яландарында үҙен даланлы хәрби етәксе итеп танытыуы, яҙмыш ҡушыуы буйынса аҡтар һәм ҡыҙылдар яғында һуғышып йөрөүе тураһында тәфсирләп яҙғайныҡ инде, шуға ла был юҫыҡта һүҙ сурытыу артыҡ булыр.\n1919 йылдың 10 ғинуарында Башҡорт ғәсҡәри идаралығы начальнигы вазифаһын башҡарған Әхмәтзәки Вәлиди үҙенең фарманы менән Муса Мортазинды 1-се Башҡорт кавалерия полкы командиры итеп тәғәйенләп ҡуя. Сер түгел, был ике шәхес араһында артабанғы йылдарҙа аңлашылмаусанлыҡ тыуа, ошо арҡала уларға ҡапма-ҡаршы лагерҙа ла булырға тура килә. Нисек кенә булмаһын, Әхмәтзәки Вәлиди, байтаҡ йылдар үткәс, арҡаҙашы тураһында шулай тип тип яҙа: «Һалдат, унтер-офицер, полк командиры Муса Мортазин 1917-1918 йылдарҙа минең иң яҡын иптәшем булды. III Бөтөн Башҡорт ҡоролтайында һәм Ҡазанда үткән II Бөтөн Рәсәй Мосолман хәрби съезында ҡатнашып, ул «һул ҡараштағылар» яғында тора. Унда үҙен ысын большевик итеп танытып, башҡорт фракцияһын большевиктар менән бергә съездан сығып китергә өндәй».\nҠатмарлы яҙмыш кисергән халҡыбыҙҙың ике арҙаҡлы улының үҙ-ара мөнәсәбәте, беҙҙеңсә, айырым өйрәнеүҙе талап итә. Бәлки, ошо тема буйынса берәй йәш ғалим махсус шөғөлләнер, тигән өмөттө лә белдермәксебеҙ юлайҡан. Ә беҙҙең маҡсатыбыҙ – Муса Мортазиндың ғүмер йомғағын артабан да тағатып, әлегәсә күләгәлә ҡала биргән айырым факттарға асыҡлыҡ индереүҙе дауам итеү һәм уның иҫтәлеген мәңгеләштәреү мәсьәләһенә туҡталып үтеү.\n1920-1922 йылдарҙа Муса Лотфулла улы тулыһынса дәүләт эшенә сума: БАССР-ҙың Хәрби эштәр буйынса халыҡ комиссары вазифаһын иң беренсе булып уға башҡарырға насип була. Илдә Граждандар һуғышы барған ҡатмарлы осорҙа, өҫтәүенә, йәш автономиялы республиканың яңы аяҡҡа баҫып килгән сағында, бик яуаплы эшкә тотонған Муса Лотфулла улы үҙ бурыстарын яуаплы башҡара. Уның намыҫлы хеҙмәте иғтибарҙан ситтә ҡалмай – 1921 йылдың июнендә тәжрибәле етәксегә Башҡортостандың Үҙәк Башҡарма Комитеты Рәйесе вазифаһы йөкмәтелә. Тотош илдә, шул иҫәптән республикала аслыҡ, вафа сире хөкөм һөргән уғата ауыр ваҡытта анһат булмай дәүләт йөгөн тартыуы. Ләкин Хөкүмәт башлығы эшен нәҡ хәрбиҙәрсә ойоштора: тәртип, теүәллек, ғәҙеллек төп принциптары була.\nБыл осорҙа Муса Мортазин етәкселегендә башҡарылған барлыҡ эштәрҙе бәйән итеп бөтөү мөмкин түгел. Иң мөһиме шул: уның фарманы буйынса, Бәләкәй Башҡортостан менән Өфө губернаһын ҡушып, Ҙур Башҡортостан төҙөү проекты әҙерләнелә. Нәҡ ошо ваҡытта, атап әйткәндә, 1921 йылдың 6 июнендә башҡорт теле урыҫ теле менән бер рәттән дәүләт теле итеп иғлан ителә. Был Рәсәй тарихында бығаса күрелмәгән оло тарихи ваҡиға була. Ҡыҫҡаһы, шул дәүерҙә дәүләтселегебеҙҙең барлыҡҡа килеүендә һәм туған телебеҙҙең юғары статусҡа эйә булыуында Муса Лотфулла улының тос өлөшө бар, тип ныҡлы әйтә алабыҙ.\n1920 йылдарҙа Башҡортостандың Ғәҙәттән Тыш Комиссияһы Рәйесе урынбаҫары булып эшләгән В. П. Алексеев хеҙмәттәше тураһында бына нимә тип яҙа: «Тов. Муртазин внес большой вклад в строительство Советской Башкирии в тогдашних трудных условиях. Это был своебразный человек простой в товарищеских отношениях, но требовательный в работе. Его крутой нрав нередко ощущали на себе даже наркомы…»\nБашҡортостан автономияһын нығытыуҙа ең һыҙғанып эшләп йөрөгән, дәрт-дарманы ташып торған, халыҡ араһында көндән-көн ҙурыраҡ абруй ҡаҙана барған Муса Мортазиндан, моғайын, Мәскәү … шөрләй төшкәндер (бөгөн шулай тип тә фекер йөрөтөргә мөмкин). Шулай булмаһа, 1922 йыл башында уны Кремлгә саҡыртып алып, уҡырға керергә тәҡдим итмәҫтәр ине. Муса, әлбиттә, ризалаша. Хәйер, уҡырға кереү, юғары вазифаға тәғәйенләү һылтауы менән Мәскәүгә саҡыртып алынып, күпме милләттәшебеҙ ул заманда һыуға батҡандай ғәйеп була…\nБашҡортостан Үҙәк Башҡарма Комитеты Президиумының 1922 йылдың 22 февраленда уҙғарылған ултырышы протоколына күҙ һалып та, Башҡортостан өсөн Муса Мортазиндың ниндәй дәрәжәләге етәксе булғанлығына инанырға мөмкин: «… Принося глубокую благодарность от лица Президиума БЦИК тов. Муртазину за его честную, неутомимую и плодотворную работу, за твердо решительное руководство многими отраслями Республики, даже не использовав свой месячный отпуск, данный Центром РСФСР, в то же время глубоко сожалеем эту утрату, как утрату главного двигателя Республики, просить тов. Пестун ходатайствовать перед ЦК РКП и ВЦИК об обратном откомандировании тов. Муртазина в Башреспублику, как одного из видных и редких его деятелей, как самого необходимого работника для Башкирии».\nӘммә был үтенеснамә файҙа бирмәй – Муса Лотфулла улы Үҙәктең ихтыярына буйһонорға мәжбүр була. Бәләкәйҙән аң-белемгә һыуһап йәшәгән 31 йәшлек ир-уҙаман тәүҙә Юғары Хәрби-педагогика мәктәбендә ғилем эстәй, 1924-1927 йылдарҙа иһә М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академияла белем ала.\nМәскәүҙә биш йылдан ашыу уҡыу эҙһеҙ үтмәй: буш ваҡытында Муса Лофулла улы архивтарҙа башҡорт халҡының азатлыҡ өсөн көрәшен ентекле өйрәнеп, X-XX быуаттар буйынса бик ҡиммәтле материал туплай. Тарихи табыштарҙы ҡағыҙ битенә төшөрөп, Граждандар һуғышы осоронда үҙ башынан үткәндәр, ғөмүмән, башҡорт халҡының яугирлек традициялары тураһында китап яҙырға тотона. Бына ошо ваҡытта асыла ла инде унда яҙыусылыҡ һәләте. «Башкирия и башкирские войска в Гражданскую войну» (1927) һәм «В Красной Армии» (1929) тигән китаптары Муса Лотфулла улын маһир тарихсы, архивсы һәм публицист булараҡ та таныта.\nМуса Мортазиндың полиглот булыуын, йәғни күп телдәрҙе «һыу кеүек эсеүен» күптәр белмәйҙер ҙә әле. Уның үҙ ҡулы менән тултырған анкеталарҙың береһендә шундай юлдар бар: «Знание языков: русский; говорит, читает, пишет на башкирском, татарском, турецком, английском языках». Бөгөн хәрбиҙәр һәм сәйәсмәндәр түгел, хатта ғалимдар ҙа бит бер нисә тел белеүе менән маһая алмай…\nОшо уҡ анкетала Муса Мортазиндың 1930 йылда йәнә ғилем туплауы тураһында мәғлүмәт теркәлгән – был юлы Хәрби академияның дөйөм ғәсҡәри бүлексәһендә белемен камиллаштыра. Туҡтауһыҙ уҡыған, хәрби эштең теорияһын да, практикаһын да төплө үҙләштергән, Ҡыҙыл Армияның Аттар буйынса идаралығында һәр вазифаһын яуаплы башҡарған Муса Лотфулла улы 1935 йылдың 2 декабрендә юғары хәрби исемгә – комбриг (хәҙергесә – генерал-полковник) дәрәжәһенә лайыҡ була.\nҠыҫҡаһы, яуҙарҙа өс тапҡыр яраланған, күрһәткән батырлыҡтары өсөн ике тапҡыр Георгий тәреһенә, өс тапҡыр Ҡыҙыл Байраҡ орденына, ике тапҡыр көмөш ҡылысҡа, яҙыулы алтын сәғәткә лайыҡ булған Ватан һәм Граждандар һуғыштары Геройы, комбриг, күренекле дәүләт эшмәкәре, тарихсы-публицист Муса Лотфулла улы Мортазин – башҡорт халҡының оло ғорурлығы, исеме тарихта мәңге һаҡланыр бөйөк шәхес. Ул бар ғүмерен ғәзиз халҡының, изге еренең, тыуған республикаһының һәм башҡорт теленең яҡты киләсәгенә арнай. Күренекле хәрби һәм дәүләт эшмәкәренең фиҙакәр хеҙмәте, тырышлығы бушҡа булмай – йылдар үткәс, уның уй-ниәттәре, хыялдары тормошҡа ашты: Башҡортостан Республикаһы илебеҙҙең иң ҡеүәтле төбәгенә әйләнде, башҡорт халҡы рухи-мәҙәни йәһәттән яңы бейеклектәргә күтәрелде, туған телебеҙ дәүләт теле булараҡ йылдан-йыл үҙен таныта бара.\nОшо ғәйәт ҙур эштәрҙең башында торған, иле, халҡы хаҡына йәнен-тәнен фиҙа ҡылған ҡаһарман комбиргтың иҫтәлегән мәңгеләштереү – мөҡәддәс бурысыбыҙ. Хәйер, был йәһәттән Мәскәү рәссамы Василий Яковлев 1928 йылда уҡ тәүге аҙым яһай – ул төшөргән «Ҡыҙыл командирҙар» исемле картинала Муса Мортазин хеҙмәттәштәре менән һынландырылған. Хәҙерге көндә был тарихи рәсем Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәренең Үҙәк музейында һаҡлана.\nЛәкин Муса Мортазиндың исемен телгә алыу ҙа ҙур гонаһ иҫәпләнгән «ҡара осор» башлана. 1937 йылда «халыҡ дошманы» мөһөрө һуғылған легендар комбригтан ялған ғәйеп ҡыҙҙарының ныҡышлығы менән 19 йыл үткәс кенә алып ташлана. Золом ҡорбаны булараҡ аҡланһа ла, Муса Мортазиндың исем-шәрифен телгә алыу һаман да ҡурҡыныс булып ҡала. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, алдынғы ҡарашлы башҡорт зыялылары үҙ шәхесен яҡты донъяға сығарырға ярайһы уҡ көс һала. Уҙған быуаттың 60-сы йылдарында ҡыйыу йөрәкле йәш тарихсы Билал Юлдашбаевтың арҙаҡлы хәрби һәм дәүләт эшмәкәре тураһында ғилми хеҙмәте донъя күреүе күптәр өсөн аяҙ көндә йәшен атыуға бәрәбәр була.\n1970 йылдарҙа бер төркөм һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары – Нәғим Ибраһимов, Хәлил Халиҡов һәм Сафа Мостафин – Муса Мортазиндың иҫтәлеген мәңгеләштереү буйынса, атап әйткәндә, уға һәйкәл ҡуйыу, Өфөлә һәм башҡа ҡалаларҙа, райондарҙа урамдарҙы уның исеме менән атау тәҡдиме менән төрлө даирәгә мөрәжәғәт итә. Ләкин ил ағаларының һүҙенә ҡолаҡ һалыусы булмай – түрәләр ҡурҡып ултырыуын дауам итә.\nЯңыраҡ миңә, Муса Мортазиндың ҡыҙҙары аталарының иҫтәлеген мәңгеләштереү йәһәтенән ҡыл да ҡыбырлатмаған элекке Башҡортостан етәкселегенә ныҡ үпкәләгән икән, тигән хәбәрҙе ишетергә тура килде. Бәлки, хаҡ дәғүәлер, әммә бында уйланырға урын бар шул.\nУҙған быуаттың 80-90-сы йылдарында ғына, үҙгәртеп ҡороу елдәре тәьҫирендә элекке «ҡаралар» «аҡ»ҡа әйләнә һәм, киреһенсә, «аҡтар» «ҡара»ға әүерелә, йәғни тарихыбыҙ өр-яңынан яҙыла башлағас ҡына, ниһайәт, онотоуға дусар ителгән золом ҡорбандарына ил буйынса иғтибар арта төштө. Был йәһәттән Башҡортостанда ла әүҙем эш йәйелдерелә. Иң беренселәрҙән булып милли хәрәкәт етәксеһе, атаҡлы ғалим-тюрколог Әхмәтзәки Вәлидиҙең исеме ҡайтты тыуған еренә, уның артынса башҡа шәхестәребеҙгә лә сират етте.\nАвтономиялы Башҡортостанға нигеҙ һалған, уны үҫтереүгә ҙур өлөш индергән шәхестәрҙең береһе Муса Мортазин да бары тик ошо йылдарҙа үҙ илендә үҙ кеше булараҡ таныла башланы. Уның иҫтәлеген мәңгеләштереүгә «Ағиҙел» журналының ул саҡтағы баш мөхәррире Булат Рафиҡовтың тәҡдиме менән иң тәүгеләрҙән булып башҡорт әҙиптәре тотона. Муса Мортазиндың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы редакция легендар комбриг тураһында сәсмә әҫәрҙәргә ижади бәйге иғлан итә. Һөҙөмтәлә Яныбай Хамматовтың «Комбриг Мортазин» исемле романы, Рәшит Солтангәрәевтең «Осто бөркөт» һәм Мәүлит Ямалетдиновтың «Ҡотолоу юлҡайҙарын тапманым» тигән повестары конкурста еңеп сыға. Мөхәрририәт ҡарары буйынса һуңғы әҫәр 1991 йылда «Ағиҙел» журналында донъя күрҙе. Артабан «Китап» нәшриәте, өс әҫәрҙе бергә туплап, «Муса батыр» исеме аҫтында күләмле йыйынтыҡ баҫтырып сығарҙы.\nТанылған яҙыусы-публицист Ғәзим Шафиҡовтың трагик яҙмышлы полководец тураһында ҡиммәтле мәғлүмәттәр туплап яҙған «Для ратных дел рожденный» очеркы 1991 йылда «И совесть, и жертвы эпохи» китабында баҫылды. Журналист-публицист Рәүеф Насиров, үҙ яҡташының данлы ла, фажиғәле лә тормош юлын һәм хеҙмәт эшмәкәрлеген өйрәнеп, байтаҡ очерк, мәҡәлә баҫтырҙы, «Муса батыр» тигән китап нәшер итте.\nҒалим, яҙыусы Рәшит Шәкүр иһә күренекле дәүләт эшмәкәре һәм легендар комбриг тураһындағы очеркын «Арҙаҡлы башҡорттар» китабына индерҙе. Матуғатта һәм радио-телевидение тапшырыуҙарында артабан да Муса Лотфулла улы тураһында байтаҡ һүҙ булды. Әммә 1990 йылдар башында көслө тулҡын булып башҡорт әҙәбиәтенә һәм матбуғатына килеп кергән Муса Мортазин темаһы тора-бара һүрелә төштө.\nӘммә ошо бушлыҡты 2001 йылда «Арлекин» Мәрхәмәтлек театры етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Раиса Устинова тултырырға йөрьәт итте. Муса Мортазинға уның ни ҡыҫылышы бар икән, тиерһегеҙ. Сәбәп шунда: ул данлыҡлы театр эшмәкәре, режиссер Шәүрә Муса ҡыҙы Мортазина менән яҡшы таныш була. Әхирәтенең ауыр яҙмышҡа дусар булған ҡәҙерле атаһы тураһында әрнеп һөйләгәндәрен тыңлап, Раиса Устинова атаҡлы комбриг хаҡында фильм эшләргә ҡарар итә. Шәүрә Муса ҡыҙы менән оҙайлы әңгәмәләр, Мәскәү һәм Өфө архивтарында байтаҡ ваҡыт эшләү эҙһеҙ үтмәй – тиҙҙән фильмдың сценарийы әҙер була. Әммә уй-ниәтте бойомға ашырыу өсөн шаҡтай ғына аҡса талап ителә. Фильм авторы предприятиеларға, эшҡыуарҙарға мөрәжәғәт итә, ләкин финанс ярҙамы бик наҡыҫ була. Шулай ҙа Раиса Георгиевна башлаған эшенә ҡул һелтәп ҡуймай – фильмдың тәүге күренештәрен төшөрә башлайҙар. Төп герой роленә Муса Мортазиндың үҙе ише баһадир кәүҙәле, бөркөт ҡарашлы, ғәйрәте ташып торған Башҡортостандың халыҡ артисы Хәмит Шәмсетдинов йәлеп ителә.\n-Беҙ үҙ алдыбыҙға заман ҡорбаны булған бөйөк шәхестең аяныслы яҙмышын, уның ҡаһарманлығын, рухи көсөн күрһәтеүҙе маҡсат итеп ҡуйғайныҡ, – тип хәтирәләре менән уртаҡлашты беҙҙең менән Раиса ханым. – Муса Мортазинды оло хәреф менән Шәхес тип нарыҡлар инем мин. Уның фани донъялағы төп миссияһы халыҡҡа хеҙмәт итеү була, ошо бурысына һуңғы һулышына ҡәҙәр тоғро ҡала. Бөгөнгө заманда күп нәмәне әшнәлек, ҡоҙа-ҡоҙағыйлыҡ хәл итә. Ә быуат самаһы элек нисек булған һуң? Күҙ алдына килтерегеҙ әле: Муса Мортазин – Башҡорт АССР-ның хәрби эштәр буйынса халыҡ комиссары, шул уҡ ваҡытта 1921 йылдағы йотлоҡта атай йортонда уның бер туған ҡустыһы аслыҡтан йән бирә… Ысын большевик бына нисек булған! Картинаны видеофильм рәүешендә төшөрөргә уйланыҡ, сөнки ул заманда кассеталар тиҙ үк таралып бөтә ине. Иң мөһиме – видеофильмды күберәк кеше ҡараясаҡ, тигән уй менән эш иттек. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ул саҡтағы республика Хөкүмәте лә беҙгә финанс ярҙамы күрһәтә алманы, өҫтәүенә, талантлы артисыбыҙ Хәмит Шәмсетдинов ҡапыл баҡыйлыҡҡа күсте…\nБына ошо сәбәптәр арҡаһында Муса Мортазин тураһында тәүге фильмды тамамлау насип булмай. Уның ҡарауы, Раиса Устинова «Шипы и розы комбрига Муртазина» тигән китап нәшер итеп, юғарыла әйтеп үтелгән «бушлыҡ»ты тултырыуға өлөш индерә. Ошо һәм башҡа әҫәрҙәр нигеҙендә яңы сценарий яҙып, Кино йылында Муса Мортазин тураһында һәйбәт фильм төшөрөү мәсьәләһен юғары даирәлә хәл иткәндә, был аҙым мәшһүр полководецтың иҫтәлеген мәңгеләштереү юҫығында оло эштәрҙең иң мөһиме булыр ине. Проектты өлөшләтә федераль һәм республика гранты иҫәбенә «Башҡортостан» киностудияһының да атҡарып сығырына шик юҡ. Был йәһәттән «Мятежный комбриг» документаль фильмы буласаҡ картинаға нигеҙ булып хеҙмәт итер ине.\nХәйер, Мәҙәниәт министрлығы Яҙыусылар союзы менән берлектә мәшһүр хәрби етәксе тураһында пьесалар конкурсы иғлан итһә, театрҙарыбыҙ сәхнәләрендә, Әхмәтзәки Вәлиди, Кәрим Хәкимов кеүек, Муса Мортазин да пәйҙә булыр ине. Бөйөк шәхестәребеҙгә арнап бынамын тигән пьсалар ижад иткән Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Нәжип Асанбаевтың изге эшен кемдәр дауам итер?\nБөйөк шәхестәрҙең иҫтәлеген мәңгеләштереү – борондан килгән йола. Ауыл исемдәрен генә алып ҡарайыҡ: уларҙың күбеһе данлыҡлы ир-уҙамандарҙың йәки ошо ауылға нигеҙ һалған аҡһаҡалдарҙың исемен йөрөтә. Бөгөн иһә тарихта яҡты эҙ ҡалдырған кешеләрҙең исеме башлыса урамдарға бирелә. Заманында бөйөк шәхестәребеҙҙең исемдәре Салауат ҡалаһына, Ғафури, Нуриман, Салауат райондарына, Ҡырмыҫҡалы районының Шайморатов ауылына, Күгәрсен районының Хоҙайбирҙин ауылына бирелде. Был матур йоланы ниңә дауам итмәҫкә? Бөгөнгө Учалы районы Мортазин исемен йөрөтһә, насар булыр инеме? Юғиһә, ҡала ла, район да бер үк исемде йөрөтә, бындай аҙаш район-ҡалалар беҙҙә байтаҡ ҡына.\nӘйтергә кәрәк, Муса Мортазиндың иҫтәлеген мәңгеләштереү маҡсатында Учалы районы хакимиәте 1991 йылда уҡ Көсөк ауылында бөйөк яҡташтарының музейын асты, уның исемендәге премия булдырҙы һәм даими рәүештә төрлө саралар уҙғарып тора.\nУчалы, Баймаҡ ҡалаларында, Иҫке Сибай, Темәс һәм башҡа ауылдарҙа М. Л. Мортазин исеме менән урамдар аталған. Баш ҡалабыҙҙа элекке Башҡортостан Үҙәк Башҡарма Комитетының тәүге етәкселәренең береһе исемен йөрөтөрлөк урам үҙәк тирәһендәрәк табылмағас, 2010 йылда ғына Октябрь районының Нуғай ауылындағы бер урамға уның исемен бирҙеләр. Әлбиттә, быныһы өсөн дә рәхмәт ҡала Советы депутаттарына.\nӘ бына күпме ҡеүәтле предприятиелар урынлашҡан Өфөлә һәм Учалыла әле һаман Муса Мортазинға бюст ҡуя алмау – иҫ киткес хәл. Һаман да нимәнәндер ҡурҡабыҙ, шөрләйбеҙ кеүек. Ә бит был мәсьәләләр, публицист Ризван Хажиев бер мәҡәләһендә яҙыуынса, уҙған быуаттың 60-сы йылдарында уҡ күтәрелгән булған (70-се йылдарҙағы ынтылыш хаҡында әйтеп үттек инде). Ярты быуат буйы баш ҡалабыҙҙа тәүге полководецыбыҙға, шулай уҡ Әхмәтзәки Вәлиди, Шәйехзада Бабич, Мөхәмәтша Буранғолов, Миңлеғәли Шайморатов, Жәлил Кейекбаев кеүек арҙаҡлы шәхестәребеҙгә һәйкәл ҡуя алмауыбыҙ өсөн оят беҙгә. Ә бит был үтә ҡатмарлы мәсьәлә лә түгел: ана, Ҡырмыҫҡалы районы, үҙ биләмәһендә эре предприятиелар булмауға ҡарамаҫтан, былтыр тотто ла дүрт һәйкәл ҡуйҙы! Кемдәргәме? Рәхим итеп танышығыҙ: атҡа атланған генерал Миңлеғәли Шайморатовҡа – уның фамилияһын йөрөткән тыуған ауылында, яҙыусы Фәрит Иҫәнғоловҡа – Иҫке Бәпестә, Емельян Пугачевтың көрәштәше Ҡәнзәфәр Усаевҡа – Боҙаяҙҙа һәм Афған, чечен һуғышы яуирҙәренә – район үҙәгендә. Бына тигән өлгө күрһәтте район хакимиәте бар Башҡортостанға. Афарин, Фәнзил Фәйез улы!\nБөгөн, әлбиттә, ҡаҙна ярҙамына өмөтләнеп ятыр мәл түгел. Рәсәй Хөкүмәте башлығы Дмитрий Медведев әйтмешләй, «аҡса юҡ ул». Бәлки, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты «Арҙаҡлы шәхестәргә – һәйкәл!» акцияһын иғлан итеп, предприятиеларҙан, эшҡыуарҙарҙан һәм ябай халыҡтан махсус иҫәпкә аҡса йыйыуҙы ойошторор? Бының өсөн Ҡоролтай сайтында айырым бүлек булдырып, унда иғәнә индергән ойошмалар, преприятиелар һәм кешеләрҙең исемлеген, уларҙың аҡсалата өлөшөн теркәп барғанда, был мәрхәмәтлек хәрәкәте республика буйынса ғына түгел, бөтөн Рәсәй, хатта донъя буйынса киң таралыр ине. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының һәр ҡитғала, һәр илдә тиерлек бүлексәләре етерлек – рухлы милләттәштәребеҙ бер-ике мең аҡса күсергән хәлдә лә, тотош һәйкәлдәр комплексын төҙөргә мул ғына бол туплап булыр ине.\nИл төкөрһә, күл була, тиҙәр. Заманында ата-бабаларыбыҙ бөтөн ил менән Карауанһарайҙы ла шулай төҙөгән. Беҙ бит ошо ҡаһарман һәм булдыҡлы олатайҙарыбыҙҙың – вариҫтары. Беҙҙән дә килер быуындарға иҫтәлек булып күркәм мәҙәни-архитектура ҡомартҡылары тороп ҡалһын ине. Иң мөһиме – Муса Мортазин кеүек бөйөк шәхестәребеҙҙең рухы шатланыр. Тәүәккәлләйекме, туғандар?!\n« “Башҡорт ғаиләһе” ассоциацияһы милләт мәнфәғәтен ҡайғырта\nТӨРКИ ОРКЕСТРҘА – ҠУРАЙ ТАУЫШЫ »


Салауатта индустриаль парк ойоштороласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСалауатта индустриаль парк ойоштороласаҡ\n16:52, 29 сентября 2011 Иҡтисад\nКисә Башҡортостандың Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығында республика биләмәһендә индустриаль парктар ойоштороуға заявкаларҙы ҡарау буйынса комиссия ултырышы үтте. Ултырыш дауамында Салауат ҡалаһы ҡала округы территорияһында Салауат индустриаль паркын ойоштороуға заявка ҡаралды.\nМинистрлыҡта әйтеүҙәренсә, индустриаль паркты үҫтереү программаһы 2012-2016 йылдарға һәм 2016-2020 йылдарға иҫәпләнгән ике этаптан тора. Беренсе этапта бер-ике эре резиденттың инвестицион программаларын тормошҡа ашырыу күҙаллана, ә парк урынлашасаҡ майҙан 14,5 гектарҙы тәшкил итәсәк. Икенсе этапта Greenfield принцибы буйынса төҙөлөшкә 230 гектар ер бүленәсәк. Ер участкаһы «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте янынан, Салауат ҡалаһының төньяҡ зонаһынан бирелә. Был участкала компания-резиденттарҙың яңы производстволары, шулай уҡ кәрәкле сервис инфраструктураһы урынлашасаҡ.\nПрограмманың төп маҡсаты — бәләкәй һәм урта производстволарҙы үҫтереү юлы менән бер технологик майҙанда «Газпром нефтехим Салауат» йәмғиәте сеймалынан әҙер продукттар етештерәсәк комплекс ойоштороу.\nУлтырыш йомғаҡтары буйынса индустриаль парк ойоштороу буйынса ыңғай ҡарар ҡабул ителде, тип хәбәр иттеләр министрлыҡта.\nТеги: сәнәғәт, ултырыштар, индустриаль парктар


Өфө районының Николаевка ауылында йәшәүсе хеҙмәт ветераны Мөхәммәт Фәтхелислам улы Ҡолдәүләтов Республика көнөндә үҙенең һикһән йәшлек юбилейын туйланы\nРеспублика көнө уның ғаиләһе һәм яҡындары өсөн икеләтә байрам. Һикһәнде артылған Мөхәммәт Ҡолдәүләтовҡа Хоҙай бала-сағалы, бәхетле оҙон ғүмер инселгән. Юбилярҙың байрам өҫтәлендә милли аш-һыу. Уларҙы хәләле Әлмира Әҡсән ҡыҙы күңел йылыһы биреп әҙерләгән. Боронғо башҡорттар ҡулланған ризыҡтар туҡлыҡлы ла, һаулыҡ өсөн дә файҙалы ти, уҙаман.\nЕгерме йылдан ашыу Республика техник күҙәтеү идаралығында етәксе йөгөн тарта. Тырыш хеҙмәте маҡтау ҡағыҙары һәм ҡиммәтле бүләктәр менән баһаланған.Тормошта ниндәй генә ҡарар ҡабул итергә тура килһә лә, Мөхәммәт Ҡолдәүләтов кешеләр менән алтын урталыҡ табып йәшәй белгән. Ейәнен дә ипле, итәғәтле, тәүфиҡлы булырға өндәй. Үҙе белгән Ҡөръән-Кәрим сүрәләрен өйрәтә, бергәләп намаҙ уҡыйҙар. Мөхәммәт Фәтхелислам улы хаҡлы ялға генерал дәрәжәһендә китә. Генерал костюмын ҙур байрамдарҙа ғына, ҡатыны үтенесе буйынса ғына иңдәренә һала.\n11 октябрь - Республика көнөндә үҙенең һикһән йәшен билдәләүсе хеҙмәт ветераны, отставкалағы генерал-майор Мөхәммәт Ҡолдәүләтов еребеҙгә именлек, халыҡтарға татыулыҡ, йәштәрҙең илһөйәрлек рухында үҫеүҙәрен теләй.


Диспансеризация - 2018: кемдәр бушлай комплекслы тикшереү үтә ала?\n2018 йылда 1928, 1931, 1934, 1937, 1940, 1943, 1946, 1949, 1952, 1955, 1958, 1961, 1964, 1967, 1970, 1973, 1976, 1979, 1982, 1985, 1988, 1991, 1997 йылдарҙа тыуған Рәсәй граждандары диспансеризация үтә ала.\nБушлай комплекслы медицина тикшереүе 18 йәштән өлкән граждандар өсөн ойошторола. Кешенең эшләү-эшләмәүе (уҡыуы) мөһим түгел. Әлеге хеҙмәттең маҡсаты — сирҙәрҙе йәки ил халҡының инвалидлығына һәм ваҡытынан алда вафат булыуына килтергән хәүеф факторҙарын иртә стадияларҙа асыҡлау.\nӨс йылға бер тапҡыр үткәрелгән диспансеризацияны прописка урыны буйынса поликлиникала үтергә мөмкин. Бының өсөн паспорт һәм мотлаҡ медицина страховкаһы полисы кәрәк. Өҫтәмә мәғлүмәт алыу өсөн поликлиника регистратураһына мөрәжәғәт итергә мөмкин.\nДиспансеризация ике этапта уҙғарыла. Тәүгеһе — тикшереү, уның күләме йәшкә ҡарап билдәләнә, унан һуң участка терапевы беренсе этапҡа йомғаҡ яһай. Әгәр уның һөҙөмтәләре шик тыуҙырһа, табип тикшереү үткән кешене диспансеризацияның икенсе этабына йүнәлтмә бирә.\nАтап әйткәндә, пациентҡа өҫтәмә тикшереү үтергә кәрәк — йәшкә һәм енескә ҡарап, белгестәр, лаборатор һәм диагностика процедуралары исемлеге билдәләнә.


“Дошман” ял да, серем дә итмәй » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәләмәт булайыҡ » “Дошман” ял да, серем дә итмәй\nБыл мәкерле сирҙе прививка яһап еңеп була.\nЯңыраҡ Ер шарында Бөтә донъя кеше папилломаһы вирусына ҡаршы көрәш көнө киң билдәләнде. Планета күләмендә иғтибарға лайыҡ тип табылған сир хаҡында беҙ нимә беләбеҙ? Ни өсөн үтә хәүефле һуң ул?\nРеспублика онкология диспансерында ғалимдар, табип-онкологтар менән үткәрелгән матбуғат конференцияһында һүҙ ошо мәкерле сирҙе иҫкәртеү, асыҡлау һәм дауалау саралары тураһында барҙы.\nВирус түгел, һөйөү бүләк ит!\nҒалимдар әйтеүенсә, кеше папилломаһы вирусы әҙәм менән “йәштәш”, бынан 500 мең йыл элек Африканы ташлап киткән неандерталецтарҙың ата-бабалары ошо сиргә дусар булған. Бынан ярты миллион йыл элек барлыҡҡа килгән вирус енси бәйләнеш һөҙөмтәһендә киң таралған.\nҠатын-ҡыҙҙарҙа ул йыш ҡына балаятҡы муйынсаһы, ир-атта енес ағзалары яман шешен барлыҡҡа килтерә. Ауыҙ ҡыуышлығы, ҡурылдай яман шеше лә йыш осрай. Рәсәйҙә йыл һайын ҡурылдай яман шешенән өс мең үлем осрағы теркәлә. Ә балаятҡы муйынсаһы рагы ҡатын-ҡыҙҙарҙың репродуктив ағзалары ауырыуҙары араһында, һөт биҙе сиренән тыш, икенсе урынды биләй. Ғөмүмән, Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, Ер йөҙөндә һәр алтынсы кеше ошо вирусты йөрөтә. Уның 200-гә яҡын төрө бар, 35-е енес ағзаларының эпидермис туҡымаһын һәм лайлалы тиресәһен зарарлай. Енси партнерҙарҙың күбәйеүе менән сирҙең йоғошлолоғо ла арта, ти табиптар.\nБөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы кеше папилломаһы вирусын вакцинациялауҙы Милли календарға индереүҙе тәҡдим итә: тәү сиратта үҫмер ҡыҙҙар, унан ҡала ҙурыраҡ йәштәге ҡыҙҙар һәм йәш ҡатындарға прививка яһалырға тейеш. Әле иҡтисади яҡтан алдынғы 71 илдә был эш тәртипкә һалынған, ә 11 илдә йәш ир заттарын вакцинациялау ҙа башҡарыла.\nМилли календарға индерелерме?\nБөтә донъяла вакцинацияның тәьҫирлелеге иҫбатланған, һаулыҡ һаҡлауҙың бер программаһы ла бындай ҙа тос һөҙөмтәләргә өлгәшкәне юҡ, ти табиптар. Барлыҡ санитария нормаларын үтәү, һыу сифатын яҡшыртыу, антибиотиктар ҡулланыу кеүек сараларҙы файҙаланыу ғына йоғошло сирҙәрҙе контролләүгә килтермәйәсәк. Һаулыҡ һаҡлау министрлығының штаттан тыш балалар һәм үҫмерҙәр баш гинекологы Софья Мөслимова, яман шешкә күберәк өлкәндәр дусар булыуына ҡарамаҫтан, үҫмерҙәрҙе лә был сирҙең урап үтмәүен билдәләне. Өҫтәүенә бындай йәштә уларҙы дауалау өсөн бөтә төр дарыуҙарҙы ла ҡулланып булмай, препараттар ассортименты бик ярлы икән.\n– Иң яҡшыһы – 10-12 йәшлек үҫмер ҡыҙҙарға прививка яһау. Башҡортостанда вакцинация программаһы ҡабул ителмәгәнлектән, прививка яһатыу-яһатмау мәсьәләһен хәл итеү ата-әсә иңенә төшә. Процедура ирекле. Минеңсә, ата-әсә яман шештең был төрө хаҡында хәбәрҙар түгел, бәлки, прививканан ҡурҡыу тойғоһо уларҙы икеләндерә торғандыр. 2006 йылдан башлап, бөтә донъяла файҙаланылған скрининг программаһынан тыш, балаятҡы муйынсаһы шешен иҫкәртеүҙә вакцинация иң ҡулайлы юл һанала, – ти Софья Юрьевна.\nХәүефле сир, енси юл менән таралыуҙан тыш, көнкүрештәге төрлө осраҡтар – эске кейем-һалым, хирург бирсәткәһе, медицина ҡорамалдары һәм башҡа предметтар аша ла йоғоуы ихтимал. Хәҙерге ваҡытта ҡыҙҙарҙы вакцинациялау буйынса милли программалар етмешкә яҡын илдә индерелгән. Ә тиҫтәгә яҡын дәүләттә малайҙарҙы ла вакцинациялайҙар. Тәжрибәнән күренеүенсә, прививканың һөҙөмтәһе яҡшы, һаулыҡ өсөн бер ниндәй хәүеф юҡ, ҡатын-ҡыҙҙарҙың һаулығын һәм демографик хәлде яҡшыртыуҙа тәьҫирле сара, тип иҫәпләй педиатрҙар.\n– Прививкалар ярҙамында донъяла халыҡты ҡурҡыуға төшөргән байтаҡ сирҙе еңеүгә өлгәшелде. Сәсәк, һыу сәсәге, ваба кеүек хәүефтәрҙән тап вакцинация ярҙамында ҡотолдоҡ түгелме ни? Ә ХХI быуат башында өр-яңы вакциналар етештереү процесы башланды. Иҫкәртеү прививкаларын үҙ эсенә алған Милли календарь ярҙамында балалар араһында үлем осраҡтарын байтаҡҡа ҡыҫҡартырға мөмкин булды.\nҮкенескә ҡаршы, тормош сифатын түбәнәйткән папиллома вирусына ҡаршы вакцинация беҙҙең илдә Милли календарға индерелмәгән. Әммә һаулығың өсөн яуаплылыҡты үҙ өҫтөңә алып, яман шештең был төрөнән һаҡланыу сараһын ҡулланыу бер кемгә лә тыйылмай бит. Сәләмәтлекте хәстәрләү – һәр кемдең үҙ ҡулында. – Доктор яңыраҡ Үзбәкстандағы коллегаларының яман шештең ошо төрөн иҫкәртеү сараһын прививкаларҙың Милли календарына индереүе менән ҡәнәғәтлек кисереүен, ә Рәсәйҙә һаман да иммунопрофилактика буйынса ҡарар ҡабул ителмәүенә тәрән үкенес белдерҙе.\nЮғалтыуға юл ҡуймайыҡ\nМедицина фәндәре докторы, республика онкология диспансерының бүлексә мөдире Гүзәл Батталова матбуғат конференцияһында Башҡортостанда кеше папилломаһы вирусының таралыу даирәһе, сирҙең тәбиғәте, халыҡ араһында аңлатыу эшенең мөһимлеге хаҡында ҙур мәғлүмәт бирҙе.\nБылтыр яман шештең ошо төрө менән 346 ҡатын-ҡыҙ сирләгән (2017 йылда – 373). Ауырыуҙарҙың 60 проценты беренсе һәм икенсе стадияға ҡараһа, ҡалғандарының хәле ауырыраҡ, сир тамам аҙған. Ғөмүмән, яман шештең был төрө сағыштырмаса яй үҫешә (өс йылдан ун йылға тиклемге осорҙа), мәлендә уны асыҡлағанда дауалау, хәүефтән ҡотолоу өсөн ваҡыт бар, тип иҫәпләй доктор.\n2017 йылда балаятҡы муйынсаһы яман шешен иҫкәртеү өсөн скрининг индерелеүе сир осраҡтарын тиҙ асыҡларға ярҙам иткән. Былтыр 94 мең ҡатын-ҡыҙ медицина тикшереүе үткән. Һөҙөмтә һөйөнөслө түгел: 83 ҡатын-ҡыҙҙа яман шеш табылған, ә 528-енең хәле ҡурҡыныс сиргә әүерелеү алдында тора.\nВакцинация программаһын тормошҡа ашырыуға киткән сығымдар, йыл һайын ил кисергән юғалтыуҙарға ҡарағанда, һис һүҙһеҙ, кәм, социаль һәм иҡтисади һөҙөмтә лә ҙурыраҡ. Сирҙе дауалауға, “больничный”ҙар түләүгә киткән финанс сығымынан тыш, репродуктив йәштәге ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙы юғалтыу, халыҡтың тәбиғи кәмеүе һәм башҡа төрлө проблемалар медицина берлеген уйланырға мәжбүр итә. Улар ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың сәләмәтлеген һәм демографик хәлде яҡшыртыу маҡсатында иҫкәртеү йүнәлешен – иң файҙалы юл, ә кеше папилломаһы вирусына ҡаршы вакцинаны яман шешкә ҡаршы көрәш стратегияһында фәндең иң мөһим ҡаҙанышы тип иҫәпләй.\nТотош уҡырға 502


Башҡортостан аграрийҙары 253 мең тонна бесән әҙерләне // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан аграрийҙары 253 мең тонна бесән әҙерләне\n16:19, 4 июля 2012 Иҡтисад\nБашҡортостан аграрийҙары 253 мең тонна бесән әҙерләне, планға ҡарата был 35 процентҡа тиң. 558 мең тонна (25%) сенаж һалынған. Аграр ведомство мәғлүмәттәренә ярашлы, 4 июлгә бер шартлы мал башына йәмғеһе 5,7 ц мал аҙығы берәмеге әҙерләнгән. Иң ҙур запас Яңауыл районында – 16,1, Ҡалтасыла – 12,7, в Борайҙа – 12,5, ә Благовещенда 12,4 ц мал аҙығы берәмеге һаҡлауға һалынған.\nСабылған мал аҙығы культураларының майҙаны 438 мең гектарға еткән (40%). Борай районында (52%), Дәүләкәндә (50%), Мишкәлә (54%), Нуриманда (67%), Яңауыл (77%) районында майҙандарҙың яртыһынан ашыуында мал аҙығы культуралары сабып алынған.\nБаҡалы районы ауыл хужалығы предприятиелары иһә үләндәрҙе беренсегә сабыуҙы тамамлаған.