Донъя күреү – үҙе бәхет » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Донъя күреү – үҙе бәхет\nДонъя күреү – үҙе бәхет 02.09.2015 // Йәмғиәт\nҒәҙәттә, сәфәр хаҡында һүҙ сыҡһа, өлкәндәр шулайыраҡ яуап бирә:\n— Беҙ ҡартайҙыҡ инде. Хәҙер ҡыҙығы ла юҡ.\n— Ана, йәштәр йөрөһөн! Беҙгә өйҙә генә ултырыу хәйерле...\nӘ бына Ғафури районының өлкәндәре дәртле булып сыҡты: яңыраҡ бер төркөм хеҙмәт ветерандары Өфөгә килеп, төрлө тарихи урындар менән танышып ҡайтты. Баш ҡалаға бындай үҙенсәлекле сәфәрҙе райондың ветерандар советы ойошторған. Гәзитебеҙҙең үткән һандарының береһендә белдереүебеҙсә, әбйәлилдәр ҙә ошондай сәйәхәттә булғайны.\nҒафуриҙарҙың экскурсияһы республиканың Хәрби Дан музейынан башланды. Унда яҡташтарын ғилми хеҙмәткәр, публицист Фәрит Вахитов ҡаршыланы. Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙәре хаҡында бай мәғлүмәт туплаған эҙәрмән-яҙыусы ҡунаҡтарға иҫтәлеккә үҙе яҙған китабын да бүләк итте.\nХеҙмәт батырҙары Башҡортостандың халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙың йорт-музейы менән дә ихлас танышты. Мәшһүр ижадсы ҡасандыр йәшәгән ошо йортта уларға йәнә бер яҡташтары, яҙыусы Лира Яҡшыбаева менән аралашыу мөмкинлеге тыуҙы.\n– Өйҙә мүкләнеп ятҡансы, донъя күреп йөрөү — үҙе бер бәхет, — тине Салауат Түзбәков. – Үҙем, уҡытыусы булараҡ, элек уҡыусылар менән Өфөгә йыш килдем. Ҡала хәҙер ныҡ үҙгәргән, һиҙелерлек матурайған. Сәфәрҙән алай ҙа баш тартмағанмын.\nРайондың ветерандар советы рәйесе Эльвира Мөлөкова белдереүенсә, бындай саралар бик кәрәк. Йәшлегендә тырышып эшләгән хеҙмәткәрҙәр өсөн хаҡлы ялда танышыу-аралашыу бәхетен татыу — ҙур ҡыуаныс. Ошондай сәфәрҙәрҙе киләсәктә лә ойошторорға ниәтләй ғафуриҙар.


Республикала урмандарҙы эшкәрткәндән һуң умарталыҡтары зыян күргән умартасыларға компенсация түләнә\n2021 йылдың яҙында урмандарҙы парһыҙ ебәк күбәләгенә ҡаршы эшкәрткәндә хужалыҡтары зыян күргән умартасыларға компенсация түләнә.\nСубсидия алыусыларҙың исемлеге Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы сайтында баҫылған.\nБөтәһе 17 миллион һумға яҡын аҡса бүленә. Аҡса 61 эшҡыуарға бирелә, субсидиялар күләме 1,3 миллион һумдан 25 мең һумға тиклем тәшкил итә.\nУмартасылар юғалтыуҙарҙы ҡаплау өсөн 2021 йылдың 24 ноябренән 22 декабренә тиклем ғариза бирә алды.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда урмандарҙы парһыҙ ебәк күбәләге ҡарышлауыҡтарына ҡаршы эшкәрткәндән һуң биш райондың умартасылары зыян күрҙе.\n26-28 майҙа бал ҡорттарының ҡырылыуы тураһында тәүге хәбәрҙәр килә башланы. Мәҡсүт һәм Мораҡ ауылдары умартасылары беренселәрҙән булып саң ҡаға башланы. Йылайыр һәм Ейәнсура райондарында ла бал ҡорттарының ҡырылыуы теркәлде.


Өфөнөң сауҙа үҙәгендә 14 йәшлек ҡыҙҙың хәле насарайған: уҡыусы дауаханала үлгән // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\n11:50, 23 октября 2019 Хәл-ваҡиғалар\nӨфөнөң сауҙа үҙәгендә 14 йәшлек ҡыҙҙың хәле насарайған: уҡыусы дауаханала үлгән Фото: Ксения Калинина\nБашҡортостан буйынса Тәфтиш комитеты 14 йәшлек Өфө ҡыҙының үлем осрағы буйынса тәфтиш алды тикшереүен ойошторған. Ведомствоның матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, 22 октябрҙә өс үҫмер Өфөнөң «Ғаилә» сауҙа үҙәгенең бәҙрәф бүлмәһенә ингән. Ниндәйҙер мәлдә 14 йәшлек ҡыҙ аңын юғалтҡан. Эргәләге кешеләр «ашығыс ярҙам» саҡыртҡан.\nТабиптар уҡыусыны дауаханаға алып киткән. Реанимация сараларына ҡарамаҫтан, ул, аңына килмәйенсә, шул көндө үк вафат булған.\n«Ваҡиға урыны тикшерелгән. Шаһиттарҙан һорау алына. Үҫмерҙең үлем сәбәбен билдәләү өсөн суд-медицина экспертизаһы тәғәйенләнгән», — тип белдерҙеләр Рәсәйҙең Башҡортостан Республикаһы буйынса Тәфтиш комитетында.\nРәсми раҫланмаған мәғлүмәт буйынса, үҫмерҙәр газ баллоны менән шаярған.


55°40′36″ с. ш. 58°18′20″ в. д.HGЯO\n80 242 820 001\n80 642 420 101\nДыуан-Мәсетле (рус. Дуван-Мечетлино) — Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районындағы ауыл, ошо исемдәге ауыл Советы үҙәге. ОКАТО коды — 80242820001.\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Һилейә): 94 км\nДыуан-Мәсетле ауылы Әй йылғаһы буйында, район үҙәге Оло Ыҡтамаҡ ауылынан көньяҡҡа табан 32 километрҙа һәм Һилейә (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 94 километрҙа урынлашҡан.\nДыуан ырыуы тораҡ йорттары араһында иң тәүгеһе — Дыуан-Мәсетле ауылы. Дыуан-Мәсетле ауылына XVI аҙағында, XVII быуат уртаһында йәки, ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, XVII быуат аҙағында—XVIII быуат башында Себер даруғаһы Дыуан улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған. Был ауыл Дыуан ырыуы башҡорттарының төп улус ауылы булған. XVIII быуаттың 30-сы йылдарына тиклем Башҡортостан торама пункттары атамалары башлыса антропонимик түгел, ә этнонимдарҙан яһалған — Дыуан, Ҡошсо. Мәсетле ауылы исемендә «дыуан» этнонимы һаҡланған, һәм был ауылдың сағыштырмаса иртә барлыҡҡа килеүенә ишара.\n«XVIII быуат аҙағында — Дыуан, Бәләкәй Ҡошсо һәм Оло Ҡошсо һәм Өпәй улустары башҡорттары „күскенсе булмаған, ә үҙ өйҙәрендә даими йәшәгәндәр“, йәғни йәйләүгә сыҡмағандар, ултыраҡ тормош алып барғандар. XVIII быуаттың 30-сы йылдарындағы сығанаҡтарҙа ла шулай теркәлгән.\n1795 йылда Мәсетле (Әбдей) атамаһы менән иҫәпкә алынған, 16 йортта 86 кеше йәшәгән. 1795 йылда 24 дыуан ауылы араһынан 8 ауылда халыҡ һаны бер төрлө (90—100 кеше) булған. Улар араһында 25 йорттан һәм 92 кешенән торған Мәсетле ауылы ла булған.\n1816 йылда 357, 1834 йылда — 482 кеше йәшәгән. 1816 йылда иҫәпкә алынған 32 йортта йәшәгән ғаиләләрҙең 9-ында ир 2 ҡатынлы, 2-һендә — өс ҡатынлы булған. 1921—1924 йылдарҙа 18 йорттан торған Сатый (Яңы Мәсетле) ауылы барлыҡҡа килгән. 1816 йылда төп ауылда 55 йәшлек ахун Дусмөхәмәт Сатыев йәшәгән, уның фамилияһы бүлендек ауыл менән тығыҙ бәйләнгән.\nШәжәрәгә ярашлы, Дыуан торама пункттарының барлыҡҡа килеүе Батыр һәм Ҡарамыш тоҡомдарының исемдәре менән бәйле. Батыр Үтәмеш улының өс улы булған, береһе — Сарбулат исемлеһе Иҫке Мишәр һәм Яңы Мишәр ауылдарына, ә икенсеһе — Сырбулат Яңыбай ауылына (хәҙерге Балаҡатай районы) нигеҙ һалған. Хәҙер уға нигеҙ һалыусыларға әйләнеп ҡайтайыҡ. Дыуандарҙың ҡайһыһы Дыуан-Мәселе ауылына нигеҙ һалған, тигән һорау асыҡ ҡала. Сөнсәләй — Аҡбулат — Ураҙ — Ҡылысбай — Ғүмәр — 1763 йылғы Усман һәм уның улдары Абдулнасир, Исламғол, Исмәғил һәм энеләре 1778 йылғы Ғәбделхалиҡ һәм 1783 йылғы Абдулғәзиздең улдары булған. 1816—1859 йылдарҙағы йәниҫәп мәғлүмәттәренән билдәле булыуынса, Усмандан һуң йәшәгән тоҡомдары бөтәһе лә Дыуан-Мәсетле ауылында йәшәгән.\nРәүиз материалдарын һәм шәжәрә мәғлүмәттәрен сағыштырып, ауылдың барлыҡҡа килеү ваҡытын түбәндәгесә билдәләргә мөмкин. Усман Ғүмәровтан Ҡарамыш нәҫелен башлап ебәреүсегә тиклем 7 быуын (колено), йәғни Усман өсөн Ҡарамыш ҡарт-ҡарт-ҡарт-ҡарт олатай (прапрапрапрадед) йәғни (ете-ят һүҙмә-һүҙ: „ете“ һәм „сит кеше“) була. Беҙгә Усмандың тыуған йылы билдәле — 1763.\nӘгәр һәр 6 быуынға 30-шар йыл ғүмер бирһәк, Усмандан тыш, һөҙөмтәлә 6 кеше өсөн 180 йыл ғүмер алабыҙ. 1763 йылды Усмандың тыуған йылын иҫәпләү нигеҙе итеп алып һәм уны 180 йылға кәметеп, 1583 йылды сығарабыҙ. Ҡарамышты нигеҙ һалыусы тип иҫәпләгәндә, Дыуан-Мәсетле ауылына нигеҙ һалыныу датаһы 1583 йыл булыуы ихтимал. Әгәр ҙә ҡайһы бер авторҙар фекеренсә, Аҡбулатты тәүге төпләнеүсе тип алһаҡ, 1643 йыл ауылдың нигеҙләнеү датаһы тип иҫәпләнеүе мөмкин; әгәр Ҡылысбайҙы тәүге төпләнеүсе тип иҫәпләһәк, Дыуан-Мәсетле аулының барлыҡҡа килеү датаһы тип 1700 йыл иҫәпләнеүе мөмкин.\nҠарамыштың улы Сөнсәләй, уның улы Аҡбулат, уның улы Ураҙ, уның улы Ҡылысыбай нәҫелдең 12-13 быуынын тәшкил итә. Бер баҫмала Дыуан-Мәсетле ауылына Ҡылысбай нигеҙ һалған тип әйтелә, икенсеһендә — Аҡбулат, өсөнсөһөндә — „шәжәрәлә ауылға Батыр һәм Ҡарамыш нигеҙ һалған“ тип әйтелә». Шәжәрә яҡынса 13 быуынды үҙ эсенә алыуынан сығып, ауыл XVI быуаттың тәүге яртыһында нигеҙләнгән тигән һығымта яһала. Был ул осорҙа йәшәгән кешеләрҙең атай булырлыҡ уртаса йәшен 25-30 йәш тип ҡабул иткән осраҡта ғына мөмкин. Дыуан-Мәсетле ауылына нигеҙ һалыныу ваҡыты тураһында башҡа яҙма сығанаҡтар юҡ. Тикшеренеүселәргә археология фәне ярҙам күрһәтә алыр ине, әммә республика археологияһы һуңғы урта быуат һәм яңы заман ҡомартҡылары менән шөғөлләнмәй. Шулай ҙа XVI быуатта был яҡ башҡорттарының ауылы бар инеме тигән һорауға ыңғай яуап бирергә кәрәк. Башҡорттарҙың торамалары уларҙың хужалыҡ эшмәкәрлеге миҙгеленә бәйле булған: ҡышлау (ҡышҡы туҡталыш), яҙғы (майҙан июнгә тиклем) — яҙлау, йәйге (июлдән авгусҡа тиклем) — йәйләү, көҙгө (сентябрҙә) — көҙләү (осеновка). Яҙын башҡорттар ҡышлау урындарынан 20-70 һәм унан да күберәк саҡрым алыҫлыҡҡа сығып киткән, ҡышлаған ерҙәрендә көтөүлектәрен һәм бесәнлектәрен тапатмаҫ өсөн яйлап күсеп йөрөгән. Майҙан октябргә тиклем күсеп йөрөү урындарының алмашыныуы уларҙа (ҡышҡы ауылдарҙағы кеүек) даими хужалыҡ ҡаралтылары һәм торлаҡтарҙың барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ итмәгән.\nТәбиғи-климатик (мәҫәлән, ташҡын осоронда һыу баҫыу), социаль-сәйәси һәм иҡтисади факторҙарға бәйле — хөкүмәт ғәскәрҙәренең күп һанлы башҡорт ихтилалдарын баҫтырғанда, йыш ҡына торама пункттарҙы юҡ иткән, ҡаҙаҡ барымтаһы һәм ҡарымтаһы (IX быуат — XIX быуаттың тәүге яртыһына тиклем), нуғай (XV—XVI бб.), ҡалмыҡ (XVII б.), почта (ям) тракттарын (XVIII быуаттың 30-сы йылдарынан), шәхси һәм ҡаҙна заводтарын (XVIII в.) төҙөү һәм мәғдән ятҡылыҡтарын үҙләштереү ауылдарҙан халыҡтың күсеп китеүенә килтергән. Башҡорт аҫаба ерҙәрен хөкүмәт, сиркәү-монастырь һәм крәҫтиәндәрҙең колониялаштырыуы һ.б. — ерле халыҡты ултырған урындарынан (иҫке йорт) икенсеһенә (яңы йортҡа) күсергә мәжбүр иткән. Шуға күрә ауылдар йәшәү урынын үҙгәрткән.\nҠышҡы биләмәләрҙә хәҙерге урамдар һымаҡ төҙөлөш булмаған. Ауыл ағас өйҙәрҙән, ер өйҙәрҙән, ярым ер өйҙәрҙән, ҡатламлы һәм саман йорттарҙан һәм хужалыҡ ҡаралтыларынан (тәбиғи шарттарға ҡарап) торған. Торлаҡтар бер рәткә (бер рәтле, бер яҡлы урам) йәки айырым түңәрәк булып урынлашҡан, һәр түңәрәк туғандаш ғаиләләрҙең бер төркөмөнән (ара, зат, нәҫел, тоҡом) торған. Ике рәтле (ике яҡлы), бер-береһенә ҡапма-ҡаршы урынлашҡан урамдар XVIII быуаттың 2-се яртыһында — XIX быуат башында барлыҡҡа килә башлаған.\n1877 йылда Дыуан-Мәсетлелә урыҫ-башҡорт мәктәбе эшләгән.\n1935 Дыуан-Мәсетле ауыл Советы Мәсетле районы Башҡорт АССР-ы СССР\n1941 Дыуан-Мәсетле ауыл Советы Мәсетле районы Башҡорт АССР-ы СССР\n1990 Дыуан-Мәсетле ауыл Советы Мәсетле районы Башҡортостан Республикаһы Рәсәй Федерацияһы\nҠарамыш нәҫеле вариҫтары ауыл һәм улус йәмғиәтендә юғары дәрәжә биләгән. Улар ябай община ағзаларынан администрация-хәрби вазифалар биләүе менән айырылып торған. Усман Ғүмәров, йорт старшинаһы булараҡ, ауылдар төркөмө менән идара иткән. Уның улы Исламғол Усмановҡа старшина вазифаһы мираҫ булып күскән. Уртансы улы Исмәғил Усманов зауряд-хорунжий булған. Усмандың ейәне Абдулхан Исламғолов урядник дәрәжәһендә старшина булараҡ 15-се йорт менән етәкселек иткән. Усмандың икенсе ейәне, зауряд-хорунжий Абдулнафиҡ Исламғолов, 17-се йорт менән идара иткән. Усмандың ике туған ҡустыһы Әбделхалиҡ Ғүмәровтың улы зауряд-хорунжий Байрамғол Әбделхалиҡов 1855 йылдан һуң 8-се башҡорт кантонының кантон башлығы ярҙамсыһы булған, уның улы Мифтахетдин Байрамғолов — урядник һәм йорт старшинаһы ярҙамсыһы була.\nДыуан-Мәсетле халҡы игенселек менән шөғөлләнгән. 1842 йылда 595 кешегә 142 сирек ужым ашлығы һәм 798 сирек яҙғы иген сәселгән, 25 сирек картуф ултыртылған. Өс баҫыулы сәсеү әйләнеше ҡулланылған. Төбәктең төньяҡ-көнсығыш климат шарттарына ярашлы, арыш, һоло, арпа, һуңынан бойҙай сәскәндәр. Бында файҙаланылған ике атлы һабанды урындағы оҫталар эшләгән. Йәшелсә баҡсалары булған һәм урындағы тоҡом малын үрсеткәндәр. 1897 йылғы статистика йыйынтығында түбәндәге мәғлүмәт бар: «Утлау ҡалҡыулыҡта урынлашҡан. Әй йылғаһындағы һыулау урыны уңайлы. Мал йәй буйына көтөүлектә йөрөй. Бесәнлектәр — һыубаҫар туғайҙа. Йылға буйын йыл һайын 2 көндән алып 1 аҙнаға тиклем һыу баҫа. Бесән бөтә малға етерлек».\nАуылда 3 сауҙа кибете булған. Шулай уҡ оброк статьялары ла бар: 1 дисәтинә күләмендәге баҙар майҙанын, Әй йылғаһында балыҡ тотоу, ташлыҡта таш ватыуҙы ҡуртымға бирәләр.\n1859 йылда Дыуан-Мәсетле ауылында 704 кеше, 1865 йылда 132 йортта 691 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, уартасылыҡ, сана эшләү, сабата үреү менән шөғөлләнгәндәр. Ауылда шулай уҡ мәсет, мәҙрәсә, 2 һыу тирмәне булған.\n1906 йылда Дыуан-Мәсетле ауылында улус идаралығы, мәсет, мәҙрәсә, урыҫ-башҡорт земство мәктәбе, 2 мануфактура кибете булған.\n1920 йылда ауылда 175 йортта 995 кеше йәшәгән. 1930—1932 йылдарҙа бында Мәсетле (Дыуан-Мәсетле) районының хакимиәт үҙәге урынлашҡан була.\nӘлеге ваҡытта Дыуан-Мәсетлелә урта мәктәп, балалар баҡсаһы, участка дауаханаһы, клуб, китапхана, мәсет бар.\n669 ↘599 ↗681\n2002 йылғы Бөтә Рәсәй йәниҫәбенә ярашлы, ауылда башҡорттар йәшәй (100 %).\nҒималова Мәрйәм Ғилметдин ҡыҙы (22 июнь 1922 йыл — 24 июнь 2006 йыл) — ғалим-педагог-методист, әҙәбиәт белгесе. Педагогия фәндәре кандидаты (1961). РСФСР (1987) һәм Башҡорт АССР-ы (1969) мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы, РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1967, 1976), Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1994).\nҒөбәйҙуллин Хәбибулла Ғөбәйҙулла улы (23.2.1930, БАССР-ҙың Мәсәғүт кантоны Дыуан-Мәсетле ауылы (БР-ҙың Мәсетле районы) — 4.11.2010, Өфө), агроном. Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1967). БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1980). 1956 йылдан Башҡртостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү һәм малсылыҡ һәм мал аҙығы етештереү институтында: 1964 йылдан бүлек мөдире, 1980 йылдан фән буйынса директор урынбаҫары; 1983 йылдан директор, 1989—1992 йылдарҙа лаборатория мөдире булып эшләй.\nКамалов Ринат Әлтәф улы (28.06.1954), яҙыусы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998), Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (2010), Мәсетле районының Рәшит Әхтәри исемендәге әҙәбиәт, мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендәге премияһы лауреаты (2002).\nКәлимуллин Барый Ғибәт улы (10.04.1907—21.07.1989), архитектор, педагог, йәмәғәт эшмәкәре. Сәнғәт фәндәре докторы (1976), профессор (1976), СССР-ҙың Төҙөлөш һәм архитектура академияһы ағза-корреспонденты (1957). БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1947), РСФСР-ҙың атҡаҙанған архитекторы (1976). СССР-ҙың Архитекторҙар союзы ағзаһы (1935).\nКәлимуллин Сәмиғулла Ғибат улы (8 март 1915 йыл — 15 октябрь 1971 йыл) — архитектор. Архитекторҙар союзы ағзаһы (1947). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.\nҠылысбаев Шакирйән Ғәбделнафиҡ улы, 3-сө Бөтә башҡорт ҡоролтайында Кесе Ҡоролтай (предпарламент) ағзалығына кандидат итеп һайлана. 1917 йылда Башҡорт мәркәз шураһы тарафынан «федералист-башҡорттар» исемлеге буйынса Бөтә Рәсәй Ойоштороу йыйылышы ағзалығына кандидат итеп күрһәтелә.\nМирхәйева Ғәйникамал Әкрәм ҡыҙы (10.02.1927—08.2017), уҡытыусы, йәмәғәт эшмәкәре, тыуған яҡты өйрәнеүсе. Башҡортостан уҡытыусыларның I съезы делегаты (1955), райондың Рәшит Әхтәри исемендәге премия лауреаты (2016).\nФәтҡуллин Хөсәйен Ямалетдин улы (5.09.1887—1979), уҡытыусы, Беренсе донъя һуғышында ҡатнашыусы. РСФСР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1943) һәм халыҡ мәғарифы отличнигы (1949). Ике Ленин ордены кавалеры (1944, 1947).\nҺаҙыева Салиха Йосопйән ҡыҙы (30.12.1925—?), китапханасы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981). Өфө китапхана техникумын тамамлаған (1955). 1944 йылдан Йомағужа социаль тәьминәт район бүлеге мөдире, 1946 йылдан ВЛКСМ-дың Йомағужа райкомы секретары, бүлек мөдире. 1952—1984 йылдарҙа Мәсетле район китапханаһы директоры, бер үк ваҡытта 1978 йылдан — үҙәкләштерелгән китапхана системаһы директоры.\nСабир Ваһапов урамы (рус. Сабира Вагапова (улица)\nЕр-һыу атамалары Тауҙар: Туйтүбә\nЙылғалар: Әй, Ҡыйғы, Ыйыҡ.\nДыуан-Мәсетле // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ Дыуан-Мәсетле // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\n↑ ЮАС. Вып. 2. С. 205, 214—215. ЦГИА РБ. Ф. 138. Оп. 2. Д. 374-а (1816 г.), 571 (1834 г.), 724 (1859 г.)\n↑ ЦГИА РБ. 940 (1795 г.). Л.167. См. это дело и по др. селам. Ф. 138. Оп. 2. Д. 374-а. Башкирские шежере. С. 118. Давлетбаев Б. С. Твое шежере. Из истории Дуван-Мечетлинского края. Вып. 1. Большеустьикинское, 1996. С. 4. Мирхаева Г. Из истории Мечетлинского района // Ватандаш. 1997. № 10. С. 47.\n↑ «Налог Белешмәһе» системаһында Дыуан-Мәсетле ауылы\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Дыуан-Мәсетле&oldid=1132442 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:37 5 май 2022 үҙгәртелгән.


Ҡойма ямғырҙар, епшек ҡар һәм боҙлауыҡ: синоптиктар Башҡортостанда һауа торошоноң алмашыныусан булыуын хәбәр итте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n14:46, 18 сентября 2020 Йәмғиәт\nҠойма ямғырҙар, епшек ҡар һәм боҙлауыҡ: синоптиктар Башҡортостанда һауа торошоноң алмашыныусан булыуын хәбәр итте Фото: Ксения Калинина\nБашҡортостанда ял көндәрендә һауа шарттарының төрлөс булыуы көтөлә. Башгидрометүҙәк мәғлүмәттәре буйынса, шәмбе, 19 сентябрҙә, ҡыҫҡа ваҡытлы йылы һаҡлана, ләкин көндөң икенсе яртыһында ел көсәйә, көнбайыш райондарҙа ямғырҙар башлана.\nКөньяҡ Урал өҫтөндә өйөрөлгән циклоник дауыл арҡаһында йәкшәмбе, 20 сентябрҙә, һауа торошо бөтөнләй боҙола. Тотош республикала ямғыр яуа башлай. Һауа температураһы көндөҙ +7,+12 градустан юғары күтәрелмәй.\n«Ошо циклондың артҡы өлөштә арктик һауа килә, шуға күрә киләһе аҙнаның башында төндә һәм иртәнурыны менән епшек ҡар яуыуы, юлдарҙың айырым участкаларында тайғаҡ булыуы ихтимал», — тип хәбәр итте синоптиктар.


Республикала эвакуацияланған автомобилдәр өсөн штрафты яңы тарифтар буйынса түләйәсәктәр\n7 Июль 2017, 09:34\nӨФӨ, 2017 йыл, 7 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина /. Башҡортостанда республика Дәүләт Йыйылышының 44-се ултырышында депутаттар махсуслаштырылған туҡталҡаларҙа эвакуацияланған автомобилдәрҙе һаҡлау өсөн тарифтарҙы үҙгәрткән закон ҡабул итте. Бер сәғәт һаҡлау хаҡы (беренсе тәүлектән һуң – тәүге тәүлеге бушлай) 25 һумдан 53 һум 56 тингә тиклем арта. Законда эвакуатор урынынан ҡуҙғалып киткәнгә тиклем водитель килеп өлгөрһә автомобилде ҡайтарыу мөмкинлеге ҡаралған. Ул саҡта тейәү һәм бушатыу өсөн генә түләргә кәрәк буласаҡ.\nБашҡа осраҡта автомобиль хужаһына эвакуаторҙың эше өсөн – 1,5 мең һум, штраф – 1,5 мең һум һәм тәүлектән ашыу туҡталҡала торған сәғәттәр өсөн түләргә тура киләсәк.


Силәбе өлкәһендә Башҡортостандың йәш башҡарыусылары концерт менән сығыш яһаясаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСиләбе өлкәһендә Башҡортостандың йәш башҡарыусылары концерт менән сығыш яһаясаҡ\n11:09, 16 апреля 2012 Йәмғиәт\nСиләбе өлкәһенең Арғаяш районында Башҡортостандың йәш башҡарыусылары «Яҙғы кистәр, уяна хистәр» исемле концерт менән сығыш яһаясаҡ. 21 апрелдә Заһит Ҡунафин, Анжелика Якусева, Айнур Мансуров, Илмир Моталов, Розалия Шәрәфетдинова һәм DJ NailBashstyle йәштәрҙе үҙ йырҙары менән ҡыуандырасаҡ. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итте.\nКонцерттарҙы ойоштороусы булып Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллеге һәм Арғаяш районы хакимиәте ярҙамында өлкәнең Башҡорт йәштәре иттифағы рәйесе урынбаҫары Руфат Йәлилов сығыш яһай.\n— Башҡорт концерттары һәм дискотекалары туған телгә, илгә, мәҙәниәткә ҡарата изге тойғолар уята, — тип билдәләне Арғаяш районы хакимиәте башлығы урынбаҫары, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәшит Хәкимов. – Бындай саралар тәрбиәүи йәһәттән бик әһәмиәтле.\nДаими вәкиллектең матбуғат хеҙмәтенән билдәләүҙәренсә, бындай саралар ярҙамында урындағы йәштәрҙең башҡорт музыкаһына ҡарата ҡыҙыҡһыныуы арта, был, әлбиттә, милли мәҙәниәттең тергеҙелеүенә булышлыҡ итә.\nТеги: башҡорттар төбәктәрҙә,милли музыка,йәштәр,концерттар


Башҡортостан йәмәғәт транспорты “Алға” картаһына күсә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан йәмәғәт транспорты “Алға” картаһына күсә\n25 июня 2019 — 11:52 ГТРК «Башкортостан»\nБеренсе июлдән Өфө генә түгел, башҡа ҡалаларҙа ла пассажир ташыған автобус, троллейбус һәм трамвайҙарҙа юл хаҡы өсөн түләү махсус терминалдар аша үтәсәк. Берҙәм транспорт картаһын ҡулланышҡа алыуға әҙерлек барышы Республика Хөкүмәтендә үткән транспорт сәғәтендә тикшерелде. Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе Тимур Мөхәмәтйәнов белдереүенсә, пассажир йөрөтөүсе ойошмаларҙың күбеһе карта файҙалана башларға әҙер. Йәмәғәт транспорты предприятиеларына быйыл беренсе сентябргә тиклем әҙерлекте тамамларға тәҡдим ителә.\nРеспублика “Кино төнө” Бөтә Рәсәй акцияһына ҡушылды\nБының өсөн Өфөлә өс майҙансыҡ һайланған. Быйыл короновирус булыу сәбәпле, “Кино төнө” акцияһында бер нисә үҙгәрештәр ҙә булды. Әйткәндәй, бөгөндән Өфө кинотеатрҙары үҙ ишектәрен аса. Ағиҙел ярында ойошторолған “Кино төнө” акцияһы “Иван Царевич и Серый Волк” аннимация фильмынан башланып китте. Был...\nБашланғыс класс уҡыусылары бушлай тәъмин ителәсәк\nМейестә бешкән йылы аш менән башланғыс класс уҡыусылары бушлай тәъмин ителәсәк. Башҡортостан Рәсәй төбәктәре араһынан беренселәрҙән булып ошо туҡланыу системаһына күсә. Мәктәп ашханалары тулы ҡеүәттә яңы уҡыу йылына әҙерләнә. Ә Өфө уҡыусыларын Балалар һәм диетик туҡланыу үҙәге йылы аш менән...\nБерҙәм мәктәп формаһы\nБыйыл республиканың алты районында башланғыс кластар өсөн берҙәм мәктәп кейеме индерелде. Тегеү цехтарынан мәктәп формалары заказ биреүсе ата-әсәләргә оҙатылды. Яңы проект әле республиканың Әбйәлил, Благовар, Федоровка, Ғафури һәм Яңауыл райондарында беренсе класстан алып бишенсе классҡа...\nБөгөн 1 сентябрь – белем көнө\nРеспублика мәғариф министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, төбәктә уҡыусылар һаны 488 меңдәш ашыу. Балалар баҡсаһына йөрөүселәр һәм колледж-институттар студенттарын иҫәпкә алғанда, дөйөм һан 900 меңгәсә барып баҫа. Мәғариф системаһында 115 мең хеҙмәткәр эшләй, уларҙың 34 меңдән ашыуы–...\nБашҡортостанда кинотеатрҙар, сауналар һәм мунсалар асыла\nБөгөндән Өфөлә пассажирҙар ағымы ҡырҡа артыр, тип көтөлә. Шуға ла башҡала урамдарына 50 яңы автобус рейсҡа сыҡты. Был хаҡта республика етәксеһе Радий Хәбиров Хөкүмәттә үткән оператив кәңәшмәлә белдерҙе.Башҡортостан КОВИД 19 вирусына бәйле сикләүҙәрҙең икенсе өлөшөн алыуға әҙер....\nБашҡортостан сода компанияһында хосусилаштырыу тураһындағы ҡануниәттең тупаҫ боҙолоуы асыҡланды\nРеспублика етәксеһе Радий Хәбиров Рәсәй Генераль прокуратураһының Башҡортостан сода компанияһын дәүләт ҡарамағына ҡайтарыу буйынса Арбитраж судҡа дәғүә биреүен раҫланы һәм быға ҡарата үҙ фекерен белдерҙе.Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәй Хөкүмәте ағзалары менән үткән кәңәшмәлә ил президенты Владимир Путин...\nРәсәй киноһы көнө\nКинорежиссер Айнур Асҡаров «Өфөнән һөйөү менән-2» фильмын төшөрә башлай. Был юлы фильм ғаилә мөнәсәбәттәренә, ғаилә ҡиммәттәренә ҡоролған. Беҙҙең кино актерҙарын хәҙер Башҡортостандың 100 йөҙө проекты аша теләһә-ҡайһы режиссер, донъяның теләһә –ҡайһы нөктәһенән табасаҡ. Билдәле кинорежисер Айнур...\n“Сәләмәтлек поезы” ҡабаттан тергеҙелеп, республикала райондары буйлап юлланды. Акцияның маҡсты - ауыл халҡына бушлай медицина тикшереүҙәре үткәреү. Уның ярҙамында былтыр ғына, мәҫәлән, меңәрләгән кешенең төрлө ауырыуҙары асыҡланды. 85 йәшлек Бәҙәр Мусина оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан урындағы...\nБашҡорт яҙыусыһына һәйкәл Ҡазанды биҙәйәсәк\nТатарстандың баш ҡалаһында Мостай Кәримгә һәйкәл асылды. Монументаль ҡоролма ике туғандаш халыҡ – башҡорт менән татар милләтенең дуҫлығына йәнә бер билдә. Тантаналарҙа Башҡортостан башлығы Радий Хәбиров һәм Татарстан Президенты Рөстәм Миннеханов ҡатнашты. Радий Хәбиров Ҡабан күле ярын ҡараны. Шулай...\nҠазанда Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримгә һәйкәл асыла\nБыл скульптура ике туғандаш республика халҡының дуҫлығын, бер-береһенә булған ихтирамын сағылдырған мөһим сара. Шағирҙың исемен мәңгеләштереү буйынса Башҡортостанда бихисап эштәр башҡарыла. Өфөлә Мостай Кәримгә тәүге һәйкәл 2013 йылда уҡ Профсоюздар йорто алдында ҡуйылғайны. Ул йәшәгән йортҡа...


Баш ҡалала транспорт һәм элемтә предприятиелары өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала транспорт һәм элемтә предприятиелары өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк\n11:34, 14 декабря 2011 Иҡтисад\nКесе йома, 15 декабрҙә, Өфөлә транспорт һәм элемтә предприятиелары өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк. Унда 15 эш биреүсенең ҡатнашыуы көтөлә, улар эш эҙләүселәргә 300-гә яҡын буш эш урыны тәҡдим итәсәк, тип хәбәр иттеләр Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән.\nВакансиялар йәрминкәһе Ибраһимов бульвары, 47/1 адресы буйынса урынлашҡан ҡаланың Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә үтәсәк. Башлана – 10 сәғәттә.\nТеги: вакансиялар йәрминкәһе, хеҙмәт баҙары, халыҡ мәшғүллеге


4 Май 2018, 17:06\nҺуғыш тураһындағы мәхшәрҙе әле дәреслектәрҙән генә уҡып беләбеҙ. Ә бит беҙҙең дә ҡарт ҡартатайҙарыбыҙ унда ҡатнашҡан һәм күптәре Тыуған илен дошман ҡулына бирмәҫ өсөн ҡыйыу һуғышып, яу яланында ятып ҡалған.Бөйөк Ватан һуғышына киткән ҡартатаһы тураһында миңә әсәйем һөйләне. Уға был иҫтәлекте үҙенең ҡартәсәһе ҡалдырған.\nҺуғыш тураһындағы мәхшәрҙе әле дәреслектәрҙән генә уҡып беләбеҙ. Ә бит беҙҙең дә ҡарт ҡартатайҙарыбыҙ унда ҡатнашҡан һәм күптәре Тыуған илен дошман ҡулына бирмәҫ өсөн ҡыйыу һуғышып, яу яланында ятып ҡалған.\nБөйөк Ватан һуғышына киткән ҡартатаһы тураһында миңә әсәйем һөйләне. Уға был иҫтәлекте үҙенең ҡартәсәһе ҡалдырған.\nМинең ҡарт ҡартатайым Юныс Зариф улы Исламғолов 1910 йылда Матрай районы (хәҙерге Йылайыр районы) Иҫке Яҡуп ауылында тыуған. Уға, 1917 йылда булып үткән революция, аҙаҡ 1921 йылғы аслыҡтың ауырлыҡтарын үҙ иңендә татыған кешегә, белем алыу бәхете теймәй.\nБала саҡта ҡартатайым йырларға яратҡан. Ололарҙан тиҙ генә халыҡ йырҙарын отоп алыр булған. Ураҡ урғанда ла, бесән сапҡанда ла, төрлө йыйылыштарҙа ла моңло тауышы менән башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарып, ауыл халҡын таң ҡалдырған. Йыраусы Юныс тигән ҡушамат та тағып ҡуялар үҙенә. Һуғышҡа тиклем урман ҡырҡыусы, көтөүсе булып эшләй, шулай ғаиләһен аҫрай. Ҡатыны Сәрхәпъямал менән дүрт балаға ғүмер бирәләр.\nМоңло кеше бәхетһеҙ була, тигәндәй, ул 1941 йылдың июль айында, һуғыштың тәүге көндәрендә үк, хәрби хеҙмәткә алына. Район үҙәге һаналған Юлдыбай ауылынан йөҙҙән ашыу ир-егетте Һары тимер юл станцияһына оҙаталар. Улар араһында минең Юныс ҡартатайым да була. Хәреф танымағас, яҙа ла белмәгәс, фронттан хат ебәрә алмай. Сәрхәпъямал ҡартәсәйем әйтеүенсә, ул ваҡытта «ҡара ҡағыҙ»ҙан башҡа Иҫке Яҡуп ауылына бөтөнләй хаттар килмәгән.\nҠартатайым 1943 йылда Белоруссияны фашистарҙан азат иткәндә батырҙарса һәләк була. Һуғыш тамамланғас, ҡартәсәйемә Күгәрсен районынан ҡартатайым менән фронтта, һуғыш яландарын бергә үткән Вәлиулла исемле олатайҙан хәбәр килеп төшә. Күмер менән иҫке гәзиттең ситенә генә яҙылған хатта шундай юлдар була: «Юнысты бер тау итәгенә генә күмеп киттем, килегеҙ, бөтәһен дә һөйләп бирермен». Ләкин ул заманда Күгәрсен районына барып ҡайтыу өсөн хәҙерге ваҡыттағы кеүек юл булмай шул.\nБик теләһә лә, ҡартәсәйем Вәлиулла олатай менән осраша алмай. Юныс ҡартатайымдың балалары үҫеп еткәс, уны эҙләп бара, әммә юлдары уңмай. Ветеран һуғыш ҡалдырған ҡаты яраларҙан мандый алмай, яҡты донъя менән хушлашҡан була.\nҠартәсәйем ғүмер буйы ҡартатайымдың һуғыштан ҡайтырын көткән. «Өйгә килеп инһә, мине таныр ине микән?» – тип өмөтөн бер ҙә һүндермәгән. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ҡартатайыма ҡарата ҡайнар мөхәббәтен юғалтмаған һәм яҡты өмөт менән йәшәгән ҡартәсәйем дә 1996 йылда, 81 йәшендә, вафат булып ҡала.\nМин уларҙың бер-береһенә булған ихтирамын, тоғролоғон үҙемә үрнәк, тәрбиә өлгөһө итеп ҡуям.\nДонъяларыбыҙ тыныс, күгебеҙҙең аяҙ булыуын теләйем.\nЗөлхизә ШӘЙӘХМӘТОВА, VI «Г» синыфы уҡыусыһы.


Күпте күргән оло ҡарағас ауҙы… » Башҡортостан гәзите\nКүпте күргән оло ҡарағас ауҙы…\n26-09-2017, 03:37 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nХәйбулла далалары кеүек киң күкрәге тулы моң һаҡлаған, халҡыбыҙҙың онотолған көйҙәрен күңел түрендә йөрөткән, йыр-моң байлығын биш бармағы кеүек белгән халыҡ йырсыһы, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Мөхәмәтйән Абдулла улы Ҡаҙаҡбаев 93 йәшен тултырырға ынтылған бер мәлдә арабыҙҙан китте.\n“Беҙҙе илдән ҡыуҙылар...”\nУл Хәйбулла районының Һаҡмар Бүреһе ауылында донъяға килгән. Һаҡмар йылғаһы буйындағы туғайҙа, Аҡъюл менән Сик (Ҙур Арыҫланғол) ауылдары араһында урынлашҡан ул. Ата-бабалары һөйләп ҡалдырғанса, ауылға нигеҙ һалған Наҙарғолдоң ете улы булған. Ошо малайҙар үҫеп етеп, таралышып, үҙаллы ауылдарға исем биргән, һәр ауыл атамаһында (Бүре, Наҙарғол) исемдәре ҡабатланған, барыһы ла ике исем йөрөткән: Башбүре – Үрге Наҙарғол, Ҡатралы Бүреһе – Түбәнге Наҙарғол, Һаҡмар- Бүреһе – Һаҡмар-Наҙарғол.\nАтаһы Абдулла – Ҡотой байҙың өсөнсө балаһы. Уның тәүге ҡатыны Хәлимә – Сик ауылында йәшәгән Әбделмән мулланың ҡыҙы. Үкенескә ҡаршы, никахтары ҡыҫҡа ғүмерле булған. 20-се йылдарҙа Хәлимә гүргә инә. Хәлимә вафат булғас, атаһы икенсегә өйләнә. Уның икенсе ҡатыны Шәмсибаһар (Мөхәмәтйәндең әсәһе) – Аҡһыйыр ауылы (Ишкилде) муллаһы Сәйетгәрәй Ғәлиәкбәровтың ҡыҙы. Мөхәмәтйәндән һуң тыуған балалар – Мөхәмәтхан, Рауза, Маһира, Шәмсинур, Өммөгөлсөм, Рәшит, Саҙиҡ.\nАтайҙарының бер ат сапҡысы булған, шуның менән иген, бесән әҙерләгәндәр. Әсәләре көлтә бәйләгән. Кәртә аҫтында ғына ырҙындары булған. Көлтәләрен ырҙынға ташып, кәбән ҡойоп, үҙҙәренең ҡулы тейгәндә, ҡыш көнө һуҡҡандар. Пар ат егә торған фургондары ла буш тормаған. Колхозлашыу осоро башланғас, атайҙары ла колхозға ингән, ең һыҙғанып тир түккәндәр. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, уларҙы иң беренселәрҙән булып кулак яһап, Себергә оҙатҡандар.\n1931 йылдың 7 авгусында төҙөлгән исемлек һаҡланған: Абдулланың ике быҙаулы һыйыры, ике танаһы, дүрт баш йылҡы малы, һигеҙ һарығы, бер аҙ төҙөлөш материалдары, дүрт ултырғысы, бер һандығы, бер сәғәте, бер көҙгөһө, ике самауыры, бер өҫтәле, бер ҡаҙаны, ике күнәге, биш тәрилкәһе, бер ат сапҡысы булған. Барлыҡ мөлкәте уртаса крәҫтиән хужалығынан ғибәрәт.\nТаларға килеүселәр араһында Ғәлиәхмәт Сәйфуллин да булған, ул иң тәүҙә Шәмсибаһарҙың беләҙеген тартып алған, әйберҙәрен һатҡандар.\n1931 йылдың авгусында иң тәүҙә атаһы менән Хәким ағаһын ҡулға алғандар. Уларҙы Әбеш ауылында бер келәткә ябып ҡуйғандар. Һуңынан аталарын Ҡыуандыҡҡа бикләгәс, сират әсәләренә еткән. Үҙҙәренең фургондарына тейәп, Хәким ағаһының ҡатынын, балалары менән әсәһен, Маһира һеңлеһен, Мөхәмәтхан ҡустыһын, Рауза һеңлеһен (1927 йылғы), имсәк балаһы – Шәмсинур һеңлеһен Ҡыуандыҡҡа алып киткәндәр. Ете йәшлек бала был хәлде нисек аңлаһын инде. Кешелек йәмғиәте икегә бүленде түгелме: бер яртыһы һис ғәйебе булмаған көйөнсә, тыуған төйәген ҡалдырып, ҡайҙалыр юл алһа, икенсе яртыһы Һаҡмар буйында ҡала түгелме?\nКескәй бала Мөхәмәтйән, шундай уйҙарға күмелеп, алыҫҡа йүнәлгәндәренә ҡушылмай, Вәзәм буйында үлән араһына инеп боҫто ла ни булырын көтөп ята бирҙе. Һаҡмар буйына ҡара төн юрғанын ябындырҙы. Ни эшләргә? Ҡурҡыныс һорау уның башынан китмәне: әгәр Аҡһыйырға олатайымдарға йүгерһәм? Ул бынан 20 саҡрым тирәһе алыҫлыҡта. Бүренән дә, төнгө ҡараңғылыҡтан да ҡурҡыу бөттө. Кешенән ҡурҡам!\nӘсәһе аҙаҡ һөйләй торған булған: “Китеп барышлай Әбеш, Вәзәм урамында туҡтаттылар. Әртистәр килгәнме ни, әҙәм балалары арыу кейемдәрен кейеп, балаларын күтәреп, йыйылышып беҙҙе ҡарап торҙо”.\nҠотлогилде ҡартатай 1929 йылда был мәхшәрҙән алда донъя ҡуйғайны. Бәләкәй генә өйҙә 80 йәшлек ҡартәсәй һәм Фазыл менән Шакир тороп ҡалды. Шул өй ошо көнгә тиклем һаҡланған, барлыҡ мөлкәттән бер шкаф тороп ҡалған. Беҙҙең өйҙө, атайҙарҙы алып киткәс үк, боҙоп алдылар. Йортобоҙҙо, һарайҙарҙы Сиккә ферма итеп күсереп һалдылар.\nҺөргөнгә атайымдарҙы йөк вагондарына тейәп алып киткәндәр. Әллә нисә ғаиләне бер йөк вагонына тыңҡыслап тултырып, ишектәрен шартлатып ябып, Себергә алып киткәндәр. Әсәйем һуңынан һөйләй торғайны: “Бер ай тирәһе алып барғандарҙыр. Балалар илаша, бәҙрәф юҡ. Унда-бында туҡтатып, тамаҡ ялғатып алалар. Шулай бара торғас, Кемерово өлкәһенең Кузнецк ҡалаһына килеп еттек. Ошо ҡаланан 10 саҡрым тирәһе алыҫлыҡҡа йәйәү алып киттеләр. Обь йылғаһының аръяғында Талзост тигән йылғаның буйына туҡтаттылар. Тирә-йүндә ҡара урмандан башҡа бер ни ҙә юҡ”. Сентябрь айы – Себерҙә һыуыҡ төшкән мәл. Һөргөнгә ҡыуылған әҙәм балалары төрлө ерҙән балта, бысҡы табып, ағас ауҙарып, бура бурап, ҡышҡы бурандар башланыуға барак төҙөп ингән. Аслыҡ, яланғаслыҡ. Әҙәм балалары себен кеүек ҡырылған. Маһира исемле ҡыҙҙары юлда барғанда уҡ вафат булған, имсәк балаһы Шәмсинур һалҡын баракта йән биргән. Сабира тигән килендәренең Мөхәмәтйән исемле улдары тайгаға сығып китеп, аҙашып үлгән. Зәйнәп тигән ҡыҙҙары вафат булған. Әсәһенең ошо ваҡиғаларға арнап сығарған бәйетен тыныс ҡына уҡып булмай:\nИлебеҙҙән сығып киттек\nАтам-әсәм илап ҡалды\nҠайтһаҡ ине беҙ, меҫкендәр,\nШулай итеп, хәйер-доға ҡылған\nСәүитский ф(ы)лагларын кем\nБыл сәфәрҙең оҙаҡларын кем\nХисабы юҡ был донъяла ҡан\nБер хоҙайым, фазыл менән\nЕте йәшлек ир бала Мөхәмәтйән, ата-әсәһенән айырылып тороп ҡалып, Аҡһыйыр ауылында йәшәгән ҡартатайы Сәйетгәрәй мулла ғаиләһендә һыйыныр урын тапҡан.\nСәйетгәрәй ҡартатаһы указлы мулла булған. Ул, Ырымбур өлкәһенең Мөхәмәтйәр ауылында Минһаж хәҙрәттең мәҙрәсәһендә дини белем алғас, Өфө дин идаралығының указы менән Аҡһыйыр ауылына мулла итеп тәғәйенләнгән. Ҡартатай ир балаларҙы бушлай уҡытҡан, яҙыу танытҡан, дин ғилемен дә өйрәткән. Ҡартәсәй иһә өйҙөң икенсе яртыһында ҡыҙ балаларҙы йыйып уҡытҡан. Үтә ғилемле булмаһа ла, боронғо яҙыуҙы танып уҡырға өйрәткәндер инде. Боронғо китаптары бик күп булған. Ҡартатаһы ниндәй генә китапты ҡулына алмаһын, һыу шикелле уҡыр булған, унда яҙылған һүҙҙәрҙе лә шунда уҡ тәржемәләп әйтеп торған. Әсәһе лә бик ғилемле кеше. “Мөхәмәҙиә” китабын 12 йәшемдә уҡып сыҡтым”, тип яҙып ҡалдырған.\nҠартәсәһенең тағы ла бер һөнәре булған – ул элек-электән им-том иткән, әҙәм балаларын дауалаған. Уның “Тибет китабы” тип аталған китабы бар ине. Шуға ҡарап, кеше баға торғайны. Ә унда төрлө үләндәр тураһында мәғлүмәт, әҙәм балаһын һауыҡтыра торған рецепттар бирелгән. Ошо шөғөлө алып ҡалды беҙҙе аслыҡ үлеменән.\nҠартатайҙар кешегә һүҙ ярҙамы менән генә сикләнмәгән, мохтаждарға матди ярҙам да күрһәткәндәр. Үҙ ғүмерҙәрендә өс етемде тәрбиәләп үҫтергәндәр. 1921 йылғы аслыҡта үлер сиккә еткән ҡыҙ баланы (Фәтхиә исемле) үҙ өйҙәренә алып ҡайтып, бағып, тәрбиәләп үҫтереп, кейәүгә биргәндәр. Тәүге кейәүе вафат булғас та, ул Сәйетгәрәй муллаға кире әйләнеп ҡайтҡан. Икенсе тапҡыр Аҡнаҙар ауылы кешеһе Әхмәт Байсуринға кейәүгә барып, биш ул тапҡан: Сәлих, Булат, Яңыбай, Хәким, Азат. Булат һуғышта һәләк булған, Сәлих уҡытыусы булып эшләне, хәҙер ул да, Яңыбай ҙа гүр эйәһе, Хәким – инженер, Азат – журналист, оҙаҡ ҡына “Башҡортостан” гәзитендә эшләне.\nМөхәмәтйән Аҡнаҙар мәктәбенә уҡырға барған. Икенсе класты – Аҡһыйырҙа, 3-4-се кластарҙы – Сик ауылында, 5-сене Аҡъюл ауылында тамамлаған. Ошоноң менән белем алыуҙың сигенә еткән.\nКулак малайы тигән яман ҡушаматты һәр саҡ ишетеп, шуның арҡаһында күргән йәберләү-кәмһетелеүҙәр, сит әҙәмдәрҙең уға ҡарата ҡылынған йәмһеҙ эштәре, әсәй-ҡартәсәйҙәрҙең сеңләп илауҙары, ас балаларҙың ыҙаланып яҡты донъянан китеүе, ҡартатайының, атаһының язалы үлеме – ошоларҙың барыһы ла йәш бала күңелендә мәңге онотолмаҫлыҡ булып, хәтеренә уйылып ҡалған. Уйлап ҡараһаң, уйылып китерлек шул – етеш йәшәгәне, бөтмөр, егәрле булғаны өсөн күптәрҙе ҡаты язаға тарттырҙылар ҙабаһа!\nҠартаталары һис кенә ҡыйырһытмаһа ла, сабый ғына сағында ата-әсәһенән айырылған Мөхәмәтйән үтә лә яҡындарын һағына, уларҙы күргеһе килә ине. Ә улар үҙ тормошо хаҡында бер ниндәй ҙә хәбәр ебәрә алмай.\nӘ һөргөндәге хәлдәрҙең үтә лә яман икәнен үҙе унда булған әҙәм балаһы ғына беләлер. Эш ауыр, көндәлек нормаңды үтәй алмаһаң, алырға тейешле аҙығыңды бирмәйҙәр. Аслыҡтан, һыуыҡ һауанан яфа күргән һөргөнсөләр ҡасып ҡотолорға ҡарар иткән. Хәким ағаһы, ҡатыны менән әсәләре Ғәрифәне ҡалдырып, Фәтих улдарын алып, тыуған яҡтарына юл алған (әсәһе аяҡтан яҙып йөрөй алмай ҡалған).\n1932 йылда Мөхәмәтйәндең ата-әсәһе лә ошондай аҙымға барырға булған. Таң һарыһынан йыйынғандар, кесе ҡыҙҙары Рауза рәхәтләнеп йоҡлап ята икән, әсәһе ҡыҙын уятырға тип килә лә, йәлләп уятмай, “йоҡлаһын инде сабый, иҫән булһаҡ, бер килеп алырбыҙ әле” тип, уны ҡалдырып юлға сыҡҡандар. Әммә уны барып алыу мөмкин булмаған. Аҙаҡ эҙләп хат яҙып ҡараһалар ҙа, осона сыға алманылар. Ғәйеп булды Раузалары. Үҙҙәре менән бергә һөргөнгә барған улдары Мөхәмәтхан да, Себерҙә тыуған Әмир ҙә, Саҙыҡ та вафат булған.\nАтаһы үҙ ауылына ҡайтҡас, колхозда эшләп йөрөгән, әммә тотош ил халҡын зар илатҡан 1937 йыл тыуған. Өҫтөңдән бәләкәй генә ялыу килеп етһә, бөттөң тигән һүҙ. Илдә ҡот осҡос репрессия башланған. Мөхәмәтйәндең атаһын тағы ҡулға алып, һөргөнгә ебәргәндәр, был юлы Себергә түгел, ә Аҡ диңгеҙҙәге Соловки тигән утрауға алып киткәндәр, унда өс йыл йөрөп ҡайтты ул, әммә оҙаҡ йәшәй алмай, гүр эйәһе булды.\n1937 йылда ҡартатаһы Сәйетгәрәйҙе лә төрмәгә ябып ҡуйғандар. Йәшәү өсөн ҡулында бер нәмә лә ҡалмаған Шәмсибаһар улы менән хәйер һорашып йөрөп көн күргән.\nАтаһын һөргөнгә ебәреп, ҡартатаһы Сәйетгәрәйҙе лә ҡулға алғас, бәләкәй балаға донъя көтөргә кәрәк тәбаһа. Баҡсалағы бәләкәй өйҙә бер нәмә лә юҡ. Үрнәк ауылында йәшәгән Мәхүп еңгәләре – бер тауыҡ, Сик ауылында йәшәгән Мәрхиә еңгәләре сыбар тауыҡ биргән. Шул тауыҡтарҙы ҡуйырға урын юҡ, кәртә-ҡураны, өйҙө алып киткәндәр, нигеҙ таштары ла ҡалмаған. Кулактарҙы юҡ итеү мәхшәре алдынан кешеләр хәллеләрҙе бик ҡыҫты.\nҺайғау ҡырҡып, ҡыуыш ҡороп, тауыҡтарҙы шунда ҡышлатҡандар. Яҙ сыҡҡас, тауыҡтар күршеләре Шакирйәндәрҙең ишек алдына ингән. Шакир уларҙы үлтерә һуғып, төҙөп ингән ҡыуыштары алдына килтереп быраҡтырған. “Бына һеҙҙең тауыҡтарығыҙ!” – тип аҡырынған.\nТауыҡтан эш сыҡмағас, улар йорт ҡуяны алғандар. Ҡуян үрсеп киткән, аслыҡтан биҙрәгән әҙәм балаларына аҙыҡ булған. Үҫмер тиреһенән күн эшләгән, кәпәс теккән, уны бер тоҡ арышҡа алмаштырғандар. Ҡулынан эш килгән кеше ниндәй генә ауыр хәлдәрҙән дә сығыу юлын тапҡан.\nҺуғыш алдынан әҙәм балалары бик наҡыҫ йәшәгән. Әбешкә тауар килә тигән хәбәр сыҡҡас, халыҡ бер аҙна әҙерләнгән. Пайҙа торған кешеләре китеп бөткәс, Әбешкә Мөхәмәтйән йүнәлгән. Унда шул тиклем күп халыҡ йыйылған. Сират Әхмәтша магазинынан алып Һаҡмарҙың яр башына тиклем һуҙылған. Сиратҡа баҫҡан үҫмер, тик тәүге көн сират уға етмәгән, сиратты юғалтмайыҡ тип, шунда урамда йоҡлағандар. Иртәгәһенә төшкә ул да барып еткән. Комиссияла дәү бер нисә ир ултыра. Мөхәмәтйән улар янына килгәс, шуларҙың береһе “Һин кем малайы?” – тип өндәшкән. “Абдулланың улы” тигән яуапты алғас: “Ә, кулак малайы икәнһең, һиңә бер ниндәй ҙә тауар бирелмәй”, – тип сираттан ҡыуып сығарған. Ике көн сират тороп, төндә урамда йоҡлап, бер ниндәй тауарһыҙ илай-илай ҡайтып киткән.\nФевраль айында Медногорск баҙарына әсәһе менән бесән һатырға барғандар. Үгеҙ еккәндәр. Һыртҡа сыҡҡас, буран башланып киткән. Көслө ел бесәнде ауҙара ла ҡуя икән. Медныйға саҡ барып етеп, бесәндәрен һатып, бер шәм филтәһе, бер буханка икмәк алғандар.\n1939 йыл, үҫмергә 15 йәш тирәһе. Ул эшсе һаналған, колхозда һәйбәт кенә эшләп йөрөгән. Ат менән ер һөргән, иген сапҡан. Сик ауылына йыш ҡына эшкә ебәргәндәр. Унда ат менән иген баҫҡандар. Бер ваҡиға хәтерендә уйылып ҡалған. Аттың ҡамыты ла эшкә ашмай, арҡаны өҙөлә лә китә. Өлкәндәр: “Малай, һалам төшөртмә, һалам күбәйеп китте!” – тип асыулана. Ул, йәне көйөп, илай-илай өҙөлгән арҡанды төйнәп, үҙенсә йүнәтеп торһа, Сиктән Ғиҙелхаҡ Байбулатов тигән әҙәм: “Ә-ә, боронғо ваҡыт булһа, бөйөрөңә таянып, бойороп торор инең, бына һиңә, кулак балаһына, шул кәрәк!” – тип мыҫҡыллай. Уның һүҙе Мөхәмәтйәндең күңелендә мәңгегә уйылып ҡала.\nБала саҡты, бигерәк тә үҫмер осорон иҫләһә, Мөхәмәтйәндең һаман да күңеле тулып китә. Һин дә ас, улар ҙа ас – тигеҙләндек, ә шулай ҙа улар араһында Мөхәмәтйән бер яңғыҙы. Уға гел генә “кулак балаһы”, “ҡан эскес”, “алдаҡсы мулла тоҡомо” икәнен иҫенә төшөрөп торғандар. Аҡһыйырҙа торғанда, 1937 йылда, әрәмәлектә һабантуй булған. Мул итеп бутҡа бешереп, кешеләргә ашатҡандар, балаларға айырым бүлгәндәр. Мөхәмәтйәнгә бутҡа һалмағандар. Ул өйҙәренә илап ҡайтҡан да ҡартәсәйенә ошо хаҡта әйткән, нахаҡҡа рәнйеткәндәре өсөн икәүләшеп күҙ йәше түккәндәр...\nҮҫә төшкәс, Мөхәмәтйән шуны аңлай: тырышып эшләйем тиһә, һаман да байығырға теләйһеңме, тип көләләр, егәрле кешене кулакка оҡшаған тип мыҫҡыл итәләр.\nОшондай шарттарҙа үҫеп килгән талантлы бала нимә эшләргә тейеш? Мөхәмәтйән шундай уйҙарға батып, ни ҡылырға кәрәклеген аңлап, уйҙарын ғәмәлгә ашырырға тотона. Ҡартатаһы Сәйетгәрәй, ҡартәсәһе Шәмсикамал йырлаған йырҙарҙы, Аҡмулланың, Ш. Бабичтың, Ғ. Туҡайҙың шиғырҙарын күңеленең иң төбөнә йәшерә. Ҡайҙа ғына эшләһә лә, ҡайҙа ғына юл тотһа ла, отоп алған йырҙарҙы йырлап, шиғырҙарын ҡабатлап, хәтерендә нығыта.\nҒүмер йылғаһы туҡтауһыҙ ағыуын дауам итә. 1941 йылда ҡот осҡос һуғыш башланып китә. 1942 йылда Мөхәмәтйәнгә лә сират етә. Уны армияға саҡыралар, әммә һуғыш уты дөрләгән көнбайышҡа ебәрмәйҙәр, ни өсөндөр Алыҫ Көнсығышҡа йүнәлтәләр. Ул яҡта ла илебеҙгә ҡурҡыныс янай икән дәбаһа. Приморье крайындағы Хәрби һауа көстәренең Тымыҡ океан флотына ҡараған 66-сы төҙөлөш элемтәһендә хеҙмәт итеп, 1945 йылда Япония империяһына ҡаршы һуғышта ҡатнашып, 1948 йылда ғына Тыуған иленә әйләнеп ҡайта.\nМөхәмәтйәнде күтәргән сифаттар\nАуылында ла эш күбәйгән икән, бәләкәс өйҙәренең ҡыйығы туҙған, тишектәренән ямғыр ҡоя. Мөхәмәтйән йортто һүтеп ташлаған. Әбеш ауылы оҫталарын саҡырып, бура ултыртып ҡуя. Торор урыны булғас, өйләнеү мәсьәләһен дә хәл итә. Аҡнаҙар ауылында йәшәгән Бибиһан исемле ҡыҙ менән никахҡа инәләр. Тормош юлдашынан уңа Мөхәмәтйән. Кәләше эшкә егәрле, ваҡ-төйәк хәбәр йөрөткән бисә түгел. Иң башта ҡыҙ бала тапты. Унан Һаҡмар йылғаһы буйында үҫкән төҙ тирәктәр һымаҡ биш ир бала донъяға килә. Һалдат ваҡытты оҙаҡҡа һуҙмай колхозда эшләй башлай. Ат ҡараусы ла була, үгеҙ менән ер ҙә һөрә.\nҺуғыш бөтөп, өс йыл үтеүгә ҡарамаҫтан, халыҡтың һаман арыу тормошҡа өлгәшкәне юҡ, аслыҡ, яланғаслыҡ хөкөм һөрә. Ауыл тормошонда әллә ни үҙгәреш һиҙелмәй. Көҙөн урып йыйыу бөткәс, келәттәрҙә бер нәмә лә ҡалдырмай, һыпырып алып китеп торалар. Халыҡ ас. Яҙ етһә, Саранан йәки Федоровканан йөкмәп орлоҡ ташыу башлана.\nОшо тормоштан ҡасып, Мөхәмәтйән 1952 йылда ҡатыны менән Ивановкаға юллана. Һалдатты МТС-ҡа шофер итеп алалар, Бибиһан һатыусы булып китә. Ошо машинаһы менән ул күп колхоздарға ярҙам иткән. Күберәк иген ташырға тура килә. Бер нисә бот иген алырға ла форсат сыға. Аҙыҡ-түлек һатып алыу мөмкинлеге тыуғас, эш хаҡы ла ваҡытында түләнгәс, ғаилә һәйбәт кенә йәшәп китә. МТС-та ике йыл эшләгәндән һуң, үҙ ауылына ҡайта, унда ла уға машина бирәләр. Оҙаҡ ҡына “Зис-5” машинаһында эшләгәндән һуң, уны умартасы һөнәренә тәғәйенләйҙәр. Был эште лә ныҡлап өйрәнеп, 1978 йылда 60-лап умартанан 3,5 тонна бал ала. Умартасылыҡта пенсияға сыҡҡансы эшләп, үҙенең улы Садиҡты өйрәтеп, ял итергә китә.\nМөхәмәтйән ауыл хужалығы эштәрен оҫталыҡ, оло егәрлелек менән башҡарып ҡына ҡалмай, башҡорт халыҡ йырҙарын яҡшы белеүе менән таныла, Һаҡмарҙың түбәнге ағымында йәшәгән үҫәргәндәр ижад иткән рухи хазиналарҙы һәм шулай уҡ ҡанбабаларҙың тәрбиә традицияларын милләтебеҙгә еткерә. “Мәғри”, “Силәбе”, “Ғәзизәкәй”, “Сәхипъямал” кеүек һирәк осраған йырҙар, “Ҡаһарман кантон” йырының ғәжәп үҙенсәлекле варианты, “Ирмәк”, “Ынйы”, “Вәхит”, “Шафиҡ”, “Кәмәлек”, “Мәҙинәкәй”, “Һыр” йырҙарының ҡабатланмаҫ башҡарылышы, “Наполеон Бонапарт”, “Муса Мортазин” кеүек уникаль марштар, бихисап мөнәжәттәр, боронғо китаптарҙы үҙ көйө менән көйләп уҡыу, Аҡмулла, Бабич, Туҡай әҫәрҙәрен улар йәшәгән дәүерҙәгесә, йәнле рәүештә башҡарыу өлгөләре беҙҙең көндәргә килеп етеүе менән беҙ Мөхәмәтйән Ҡаҙаҡбаевҡа бурыслы. Нәҡ ошо сифаттары Мөхәмәтйәнде юғары күтәрҙе лә инде.\n1989 йылда Хәйбулла районында тыуған бөйөк ҡурайсы Йомабай Иҫәнбаев ижадына бағышланған йырсылар конкурсы була. Ошо конкурста ҡатнашып, Мөхәмәтйән 1-се урынды яулаған. 1991 йылда Башҡортостан радиоһы үткәргән радиофестивалдә Ҡаҙаҡбаев юғары бүләккә – Гран-приға лайыҡ булған. Уның абруйы йылдан-йыл үҫә генә барҙы. Хәҙер уны йырсылар бәйгеһенә йырсы рәүешендә түгел, жюри ағзаһы итеп саҡыра торған булдылар.\n“Шулай ҙа Мөхәмәтйән Ҡаҙаҡбаевтың Мифтахетдин Аҡмулла һүҙҙәренә яҙылған аҡыл етмәҫлек йыр һәм бәйеттәре – ошондай сығыштарының юғарғы нөктәһе, һуңғы баҫҡысы ул”, – тип яҙған журналист Юлай Ғәйнетдинов. Улар тик башҡорт тамашасыһы өсөн генә түгел, бәлки, йыр ижадын һөйгән күп кенә төрки халыҡтар – ҡаҙаҡтар, татарҙар, уйғырҙар һәм башҡалар өсөн ысын-ысындан асыш булды.\nХалыҡ-ара йыр фольклорын өйрәнгән япон профессоры Танимото – ошондай данлыҡлы белгестәрҙең береһе. 1998 йылда башҡорт халыҡ йырын ғилми яҡтан өйрәнеү маҡсатында ул алыҫ Япониянан Өфөгә килеп төшә. Ул Мөхәмәтйәндең йырлауын тыңлай. “Ҡаҙаҡбаев башҡарыуында йырҙы ишеткәс, – тип яҙа Юлай Ғәйнетдинов, – ул, күҙ йәшен һөртөп, бөгөн минең иң бәхетле көнөм, тине”.\nҺуңынан иң бәхетле көндәр Мөхәмәтйәндең үҙенә төштө, ул төрлө илдәрҙән Японияға килгән халыҡ йырҙарын башҡарыусылар фестиваленә Мөхәмәтйәнде лә саҡырҙы. Уның менән бергә тағы ла делегация составына ысын-ысындан халыҡ таланттары булған бер нисә кеше инә. Ю. Ғәйнетдинов уларҙы “традицияға ингән башҡарыусылар” тип атай. Уларҙы профессиональ башҡарыусыларға ҡарағанда ла нығыраҡ яраталар.\nҠағиҙә булараҡ, ундай кешеләр үҙҙәрендә халыҡ ижадының күп төрҙәрен – йырлау, бейеү, теге йәки был музыка ҡоралында уйнау оҫталығын кәүҙәләндерә. Ошондай таланттарҙы эҙләп табыу менән күптән шөғөлләнгән Ю. Ғәйнетдинов Японияға барырға тейешле ҙур булмаған делегация составын төҙөгән. Унда Учалы районынан Розалия Фәйезова, Мөхәмәт Түләбаев (Белорет районы), Ташбулат Дәүләтшин (Баймаҡ районы), Мөхәмәтйән Ҡаҙаҡбаев ингән. Билдәле инде, делегация етәксеһе Юлай Ғәйнетдинов та улар менән бергә барған. Шуны ла онотмаҫҡа кәрәк, ул етәксе ролен генә үтәмәгән, һәйбәт ҡурайсы ролендә башҡорт көйҙәрен башҡарған.\nСәсәндең Японияға осҡаны\nЯпонияға барыу сәфәрен йырсы-сәсән Мөхәмәтйән Ҡаҙаҡбаев ошолай итеп һөйләгәйне:\n– Шереметьево аэропортынан Токиоға остоҡ. Башта алыҫ сәфәрҙән шикләнеңкерәһәм дә, аҙаҡ тынысландым. Алтыбыҙ бер ғаилә балалары һымаҡ туғанлаштыҡ. Иң олоһо – мин. Ҙурлап, хөрмәтләп кенә торалар. Тик мине бер генә нәмә борсой – сәхнәлә ҡаушамаһам, тауышым һығылмаһа ярар ине, тип Хоҙайҙан һорайым. “Боинг” самолетында Токиоға туғыҙ сәғәт буйы остоҡ. Бик ҙур, бөтә уңайлығы булған һауа лайнерында үҙемде ожмахтағы һымаҡ тойҙом. Хисемде юлдаштарыма бигүк белдермәһәм дә, һоҡланыуымдың сиге юҡ ине. Ғүмер буйы колхоз эшенән бушамаған, сирек быуат самаһы шофер булып эшләгән кешенең күңелендә башҡа ни булһын?! Сит ҡитғала нисек ҡабул итерҙәр икән, тип уйлап киләм, эстән генә көйләп алам, мөнәжәт-нәсихәттәремде күңелдән генә барлайым. Ҙур сәхнәгә сығам бит. Уйландыра…\nТокио аэропортында беҙҙе ҙурлап ҡаршыланылар. Япондарҙың донъяһы үҙҙәренсә, беҙҙекенән ныҡ айырылғанын күреп, хайран ҡалдым. Баш эйеп, йылмайып, бик кеселекле һәм әҙәпле ҡаршылайҙар икән. Тауыш, шау-шыу тигән нәмә юҡ. Аэропорттары төҙөк, матур, ялт итеп тора, юлдары, автомобилдәре, ҡунаҡханалары – һәммәһе кеше ҡулланһын, рәхәтләнһен, тип тәғәйенләнгәне асыҡ сағыла.\nТокионан Осакаға юлландыҡ. Беҙҙең делегацияны профессор Танимото ҡатыны менән үҙе килеп хөрмәтләп ҡаршыланы.\nФестивалгә 70 илдән килгәндәр. Рәсәйҙән беҙ һәм Тыва милли округынан биш кеше ҡатнашты. Фольклор тамашаһын 130 ил делегацияһы ҡараны. Ошо һандарға ҡарап ҡына ла был фольклор сараһының ни тиклем әһәмиәткә эйә булғанын фараз итеү ҡыйын түгел.\nКөн һайын икешәр концерт бирҙек. Буш торорға форсат теймәне. Беҙ япондарға башҡорт мәжлесен күрһәттек. Мин – тирмә хужаһы, оло аҡһаҡал. Доға уҡыным, Ш. Бабичтың шиғырҙарын яттан һөйләнем. “Халҡым өсөн”дө йырланым. Ҡурайсыларыбыҙ Мөхәмәт Түләбаев, Ташбулат Дәүләтшин һәм Рәйес Низаметдинов йыр башҡарҙы, Розалия Фәйезова бейене, йырланы, ҡобайыр әйтте, һәр сығышын алҡышлап оҙаттылар.\nҠунаҡ көндәре йылдам үтте. Хушлашыу концерты бирер көн дә килеп етте. Һәр ил сәхнәлә үҙенең һөнәрен күрһәтеп ҡалырға теләй, әммә ул бәхет барыһына ла эләкмәне. Ун илде генә һайлап алдылар йомғаҡлау концертына. Башҡортостан шулар араһында булды. Ныҡ ғорурландыҡ. Тимәк, япон тамашасыларына хуш килгәнбеҙ.\nУйлаһаң, уйылып китерлек. Донъя һуғыш яланына оҡшаған. Әле генә бер төбәктә һуғыш барһа, иртәгәһенә икенсе дәүләт халҡы һуғыша. Меңәр йыл буйына Ер шарында йәшәп тә, күршеңде өйрәнеп, уның уй-ниәттәрен белмәгән саҡтар ҙа була икән. Ә бына йыр, сәнғәт кешеләрҙе яраштыра. Йырҙың сиге юҡ. Ул ҡитғаларҙы яҡынайта, халыҡтарҙы дуҫлаштыра, йырға тәржемәсе кәрәкмәй. Уны тамашасы, кем булыуына ҡарамаҫтан, күңеле менән тоя. Япондар ҙа беҙҙең моңдо, ҡурайҙы үҙ итте. Шуға ҡыуанырға кәрәк.\nЯрты быуаттан артығыраҡ мөҙҙәттән элек ҡулына ҡорал тотоп, Алыҫ Көнсығышта япон самурайҙарына ҡаршы сыҡҡан, Тыуған иленең азатлығын ҡурсалаған һуғыш һәм хеҙмәт ветераны, йыраусы һәм сәсән Мөхәмәтйән Ҡаҙаҡбаевтың һуңынан япон халҡына ҡарашы бөтөнләй үҙгәрә. Япондарҙы ул дошман тип түгел, ә дуҫ итеп белә, эскерһеҙ ҡаршылап, оҙатып ҡалғандарына һөйөнөп бөтә алмай ҡайта.\nБыйыл июнь баштарында Мөхәмәтйән менән телефон аша элемтәгә ингәйнем.\n– Иҫән-һаулыҡтамы, ҡорҙаш? (Бер-беребеҙгә гел генә шулай өндәштек. Сәбәбе – беҙ тиҫтерҙәр, тик һуғышҡа ул Алыҫ Көнсығышҡа киткән, мин – Көнбайышҡа, һүҙҙәр килешә торғайны).\n– Иҫән-һаулыҡ былай түҙерлек тә, ҡорҙаш, тик һуңғы көндәрҙә бер аҙ сирләберәк торам.\n– Тимәк, беҙ һүҙ бирешкән ниәтебеҙ үтәлә алмаймы ни?\n– Ә шулай һөйләштек тә – 95 йәште бергә байрам итербеҙ, тип. Әллә ашар ризыҡ наҡыҫайҙымы икән, ҡорҙаш?\n– Бирешмә, Мөхәмәтйән, йәшәйбеҙ әле.\nШулай күңелһеҙ генә һөйләшкәйнек. 6 июндә уның баҡыйлыҡҡа күсеүе билдәле булды. Донъялыҡта ҡылған эштәрең һине, һис шикһеҙ, йәннәттең түрендә урын алырға хоҡуҡ биргәндер. Иманым камил.


«Өфө» аэропортынан Вьетнамға, Һиндостанға һәм Таиландҡа юлланыусы пассажирҙар артҡан // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Өфө» аэропортынан Вьетнамға, Һиндостанға һәм Таиландҡа юлланыусы пассажирҙар артҡан\n12:42, 15 марта 2012 Иҡтисад\nБыйыл февраль айындағы төп производство күрһәткестәре уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда уртаса алғанда 10 процентҡа артҡан, дөйөм осош массаһы 4,5 процентҡа артып, 47412 тоннаны тәшкил иткән. Пассажирҙар ағымы ла 25 процентҡа күбәйгән. Быйыл февралдә йәмғеһе 118976 кеше хеҙмәтләндерелгән, 2011 йылға ҡарағанда был 24 меңгә күберәк. Был турала «Өфө» халыҡ-ара аэропорты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенән хәбәр иттеләр.\nӨфөнән өр-яңы чартер йүнәлештәре асылыуы арҡаһында халыҡ-ара авиарейстарҙа киҫкен күтәрелеш (80 проценттан юғарыраҡ) күҙәтелгән. Камрань ҡалаһына (Вьетнам) рейстарҙы — «Ырымбур авиалиниялары» авиакомпанияһы, Пхукет менән Утапаоға (Таиланд) «Северный ветер» һәм «Трансаэро» авиакомпаниялары башҡара. Һиндостанға ла чартер рейстары күбәйгән.\nРегуляр рейстарҙа ла осоштар йышлығы арттырылған. Мәҫәлән, «Төркиә авиалиниялары» Истанбулға бер рейс өҫтәгән, хәҙер уларҙың иҫәбе аҙнаһына дүртәүгә еткән. Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәренә тура авиабәйләнеш — регулярҙары ла, чартер рейстары ла республика халҡының ҙур һорауы менән файҙалана, улар ҙа аҙнаһына дүрт тапҡыр башҡарыла. Был илгә рейстарҙы «Флайдубай», «Урал авиалиниялары», «Трансаэро» һәм «Ырымбур авиалиниялары» авиакомпаниялары башҡара.\n«Өфө» аэропортында әйтеүҙәренсә, традицион Мәскәү йүнәлештәре буйынса, Ханты-Манси автономиялы округы һәм БДБ ҡалаларына осоштар географияһы үҙгәрешһеҙ ҡалған.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - СӘСӘН ТАШЫ - 2020 - Мәҡәләләр\nАрҙаҡлы эпосыбыҙ, халҡыбыҙҙың рухи байлығы "Урал батыр" эпосын яҙып алыуға быйыл 110 йыл тула. Тап ошо көндәрҙә, 1910 йылда, урағай уртаһында, йәғни халыҡ бесән сапҡан, ураҡ урған мәлдә, бер төркөм зыялы йәндәр ошо мәшһүр ауыҙ-тел ҡомартҡыһын яттан һөйләй һәм ҡағыҙ битенә төшөрә.\nБашҡорт иленең тарихын бер нигеҙгә туплаған, батырҙарын бер рухи тамырға тоташтырған ҡобайырҙарҙы башҡорт сәсәндәре борон-борондан ижад иткән. Ауыҙ-тел ижадының иң юғары өлгөһө булған ҡобайыр ижад итеү һәм һөйләү - бик абруйлы, мәртәбәле күренеш һанала. Нимә ул "ҡобайыр"? "Ҡоба" - "оло, бөйөк" тигәнде аңлата. "Ҡобайыр"- ололау, данлау, оло ваҡиғаларҙы бәйән итеү, уларҙың асылын аңлатҡан йыр-тарих. Донъя яралтылмыш дәүерҙән килгән иң тәрән һәм боронғо фәлсәфәне һәм миф-мәҫәлдәрҙе сағылдырған "Урал батыр" ҡобайырын бөгөнгө фән "эпос", тип билдәләй. Ә сәсәндәр мираҫында ул "ҡобайыр, иртәк, ҡарһүҙ" тип йөрөтөлгән.\nБашҡорт халҡының күңел байлығын, рухи ынтылышын, илһөйәрлеген, батырлығын, фиҙакәрлеген, тормош фәлсәфәһен һәм киләсәккә тотор юлын сағылдыра ҡобайыр. Ошондай мөһим ауыҙ-тел ижады әҫәрен яҙып алыу - үҙе бер бәхет һәм ҡаһарманыҡ. Ҡобайырҙы яҙып алған шәкерт егеткә - Мөхәмәтша Буранғоловҡа ул осор ни бары егерме ике йәш була. Бөгөнгө Баймаҡ районы Икенсе Этҡол ауылы янындағы "Хәмит утары" тип йөрөтөлгән тау биләнендә бынан йөҙ ҙә ун йыл әүәл - 1910 йылдың йәйендә, ураҡ мәлендә була был хәл. Тирә-яҡта бик абруйлы шәхес - ҡурайсы, сәсән, мировой судья Хәмит сәсән Әлмөхәмәтов йәшәй. Халыҡ араһында күп йөрөй. Уның кейәүе Fәбит Арғынбаев Үрге Иҙрис ауылыныҡы була. Сәсәнһүҙ оҫтаһы, ҡурайсы Fәбит Арғынбаев тынғыһыҙ, илгиҙәр кеше булараҡ, башҡа төбәктәге һүҙ оҫталары һәм фекерҙәштәре менән тығыҙ аралашып йәшәй. Хәҙерге Әбйәлил районы Балапан ауылында йәшәгән Ишмөхәмәт сәсән Мырҙаҡаев менән аралаша, унан ҡобайыр һөйләргә өйрәнә, ошо яҡтан уны үҙенең остазы һанай. Сәсәндәр араһында үҙ-ара хөрмәт-ихтирам күрһәтеү йолаһы, һәр кемдең дәрәжәһен белеү-таныу бик ныҡ ҡуйылған була. Был яҡтарға килеп йөрөгән Мифтахетдин Аҡмулла менән осрашыуҙар, уның сая фекерле шиғырҙарын ишетеү, аңға һеңдереп өләң әйтеүен тыңлауҙар тиккә булмай. Ҡобайыр һөйләү башҡарыусынан рух ныҡлығын һәм хис-тойғо сафлығын талап итә.\nМөхәмәтша Буранғоловтың иҫтәлектәре буйынса, ул башта Ғәбит Арғынбаевҡа тура бара, әммә Fәбит Арғынбаев уны ошо ергә, Хәмит сәсән утарына алып килә. Ләкин хужа кеше өйҙә булмай. Ул мир эштәре менән йөрөй. Һәм Fәбит Арғынбаев уны көтөргә ҡуша, ҡайнағамдан уҙып ҡобайырҙы һөйләй башлай алмам, ти. Бер аҙна буйы улар Хәмит сәсәндең ҡайтыуын көтәләр...\nСәсәндәрҙең нисек алмашлап ҡобайыр һөйләүен үҙ күҙҙәре менән күргән кешеләр ошондай хәтирәләр ҡалдырған: "Хәмит сәсән һөйләрҙән алда оҙаҡ ҡына итеп ҡурай уйнап алыр ине. Оҙон, талғын көй менән тыңлаусыларҙы ла, үҙен дә тарихи йыр көйө аша ул оло ҡобайыр эсенә алып инеп китә торғайны. Ә Ғәбит сәсән бер һөйләй башлаһа, туҡтай алмай, онотолоп китә, көлгән ерҙә көлөп ебәрә, илаған ерҙә илай, хатта ҡайсаҡ урынында тороп сыҙашмай, ергә ултыра, аунай, йырлап-бейеп тә ала. Әгәр һөйләүенән бүлдерһәләр, ул киренән ыңғай дауам итә алмай, ҡобайырҙы яңынан башлап әйтер булған..."\nМөхәмәтша Буранғолов ике сәсән һөйләгәнде ҡағыҙға ғәрәп хәрефтәре менән яҙып барған. Яҙа торған ҡараһы бөтһә, уға ҡоромдан ҡара ҡайнатып биреп торғандар. Ҡоромло ҡараның аҙаҡ ҡойолоп бөтмәүен ҡайғыртып, уның кипкәнен көтәләр, ҡағыҙҙа яҙыу эҙе ҡалғанына ышанғас ҡына, эште артабан дауам итәләр. Бына шулай яйлап аҙнаға ашыу һөйләп яҙҙыра сәсәндәр. Ҡайһылыр ауылдағы байға ялланып ураҡ урырға йәки бесән сабырға барған кешеләр ҙә уларҙы уратып йыйылып тыңлап ултыра. Ҡыҙыҡһынып һорашыусылар була, ҡобайырҙы яҙып алғас, нишләтәһегеҙ, нимәгә кәрәк була, тиҙәр. Мөхәмәтша Буранғолов уларға асыҡ итеп былай ти: "Был сәсәндәр һаҡлаған ҡобайырҙар киләһе быуындарға бик кәрәкле хазина буласаҡ!"\nАсыҡ аҡланда өс сәсән - Хәмит сәсән, Fәбит сәсән, Мөхәмәтша Буранғолов сәсән үҙҙәре ултырып яҙған урынға метр ярымға яҡын оҙонса таш килтереп ҡуя. Яртыһына тиклем ергә күмелгән был таш - бөйөк ҡобайырҙы яҙып алыуҙың, уны ниһайәт ташҡа баҫыуҙың тарихи күренеш икәнен аңғарта. Ул таш оҙаҡ йылдар буйы шул ерҙә тора. Замандар алмашына, уға бер кем дә ҡағылмай, артыҡ телгә лә алмай, айырыуса яңы түрә-властарға таш тураһында әйтмәйҙәр. Ә халыҡ үҙе белә. Ваҡыты еткәс, рухи иркенлек асылғас, сәсәндәр тамғалап киткән таш эргәһенә яңы яҙыулы киң таш ҡуйыла. Был урын кәртәләп алына, йөрөй торған һуҡмағына килтерелгән ҡайраҡ таштар түшәлә. Ҡайраҡ таштар Брагин тауынан килтерелә. Был эштәрҙең барыһын да ауыл советы йә мәктәп түгел, Хәмит сәсәндең ейәнсәре (Килдейәр исемле улының ҡыҙы) Сәлимә апай Әлмөхәмәтова үҙ аҡсаһына ойоштора. Артабан уның эшен яҡын туғандары, ҡурайсылар Зыя Хәлилов, Мораҙым Хәлиловтар күтәреп ала. Сәлимә Килдейәр ҡыҙы ғүмере буйы уҡытыусы булып эшләй, ул йәмәғәт эшендә лә салт ҡатнаша - Баймаҡ яғында тәүге ҡатын-ҡыҙҙар советы етәксеһе була. Ҡартатаһының исеме менән бәйле һәр эште ул башлап йөрөй. Сәсәндең исеме юғалмаһын, тип, Сәлимә апай үҙенең кесе улының улына, ейәненә Хәмит тип исем ҡуша. Был бала әлегә сабый ғына. Арҙаҡлы Хәмит сәсәндең тағы ла бер тыуаһы -Искәндәр Хәсәнов. Искәндәр атлы малай "Урал батыр"ҙан өҙөктәрҙе биш йәшендә үк һөйләй башлай, район конкурстарында ҡатнаша.\nСәсән ташы янында халыҡ электән аят уҡып китә торған булған, әле лә иҫтәлектәр һөйләрлек ауылдаштары иҫән. Шуларҙың береһе Икенсе Этҡол ауылы уҙаманы Сөнәғәт Шәрәфетдинов былай ти: "Хәмит сәсән бик иркен, демократ рухлы кеше була. Бер кемдән дә ҡурҡмаған. Ырымбурҙан килгән губернатор менән аралашҡан, үҙе лә уның янына барып йөрөгән, ил-йорт мәсьәләләрен хәл иткән. Рәсәй эсендәге хәл-торошҡа ҡағылышлы эштәрҙә лә ҡатнашҡан ул. Наполеонға ҡаршы Ватан һуғышына күтәрелгән халыҡ батырҙары хөрмәтенә 1912 йылда Ырымбурҙа ҙур бәйге, милли көрәш ярыштары үткән. Шунда Хәмит Әлмөхәмәтов та баһаман булып бара. Ҡаҙаҡ көрәшселәре бик уҙына башлағас, мировой судъя үҙенең башҡорттарының рухын күтәрер өсөн, үҙе майҙанға сыға һәм еңеүсе була. Уның ошо фиҙаҡәрлеген күреп, башҡа көрәшселәр ҙә билбауҙарын тотоп көрәшкә сыға. Хәмит Әлмөхәмәтов халыҡ-ара низағ-бәхәстәрҙе лә оҫта сисә торған була: ҡарымта-барымта менән бер-береһен ҡаҡшатҡан болғауыр замандарҙа, ул ҡомһоҙ ҡаҙаҡтарҙы баҫымһаҡлатып ҡайтарып ебәрер аҡыл-хәйләләр ҙә тапҡан. Бындай көслө ихтыяр эйәһенең ҡобайыр әйтеүе айырыуса аһәңле һәм фәһемле булғандыр, әлбиттә. Башҡорт халҡының күңел байлығын, рухи ынтылышын, илһөйәрлеген, батырлығын, фиҙаҡәрлеген, тормош фәлсәфәһен һәм киләсәккә тотор юлын сағылдыра ҡобайыр. Икенсе Этҡол ауылының ҡобайыр һуҡмағын ауылдың йырсылары, ҡурайсылары дауам итә...\nБөтә Башҡортостан сәнғәте, мәҙәниәте ҡаҙанышы булған, оло мираҫ булараҡ фәнни, сәнғәти, әҙәби, рухи асыштарҙың нигеҙендә ятҡан ҡобайыр ул "Урал батыр". Уның яҙып алынған урынын белеү, күркәмләү - халыҡ ижадына һәм яҙмышына ихтирам билдәһе. Баймаҡ районында Башҡортостан сәнғәте һәм мәҙәниәтенең алтын бағаналары - арҙаҡлы шәхестәребеҙ, йырҙар, ҡобайырҙар менән бәйле урындар күп. Уларҙы йәш быуынға һәм килгән халыҡҡа күрһәтерлек кимәлдә тәрбиәләү, бәҫен арттырыу, пропагандалау, хуплау мотлаҡ. Был баймаҡтарҙың ғына бурысы түгел, республика күләмендә яҡлау һәм матди даими ярҙам, ҡурсыу кәрәк.\nЯҙылған: 13.08.20 | Ҡаралған: 287


Башҡортостанда грипп менән ауырыусылар арта | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n17 января 2017 — 16:04 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда грипп менән ауырыусылар арта. Киҙеү кимәле 44 процентҡа артып киткән.\nРәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, быйыл гриптың Гонг-Конг төрө йыш осрай. Лаборатор тикшереү юлы менән уны йоҡтороуҙың 84 осрағы асыҡланған. Балалар араһында киҙеү менән ауырыусылар күп булыуы табиптарҙы айырыуса борсоуға һала. Башҡортостанда 8 мең самаһы кеше әле грипп менән ауырый. Фажиғәле осраҡтар юҡ. Өфөлә күмәк халыҡ ҡатнашлығында саралар кисектерелә. Мәктәптәрҙә лә каникулдар оҙайтылды. Каникулдар оҙайтылһа ла, ”комендант”сәғәте үҙ көсөндә ҡала. Киске 10 — дан, иртәнге 6 — ға тиклем бәлиғ булмағандар урамда үҙҙәре генә йөрөргә тейеш түгел. Закон боҙолған хәлдә, ата-әсәләр, опекундар административ язаға тарттырыла.


Башҡортостан буйынса Тәфтиш комитеты идаралығы Салауат ҡалаһында йәшәүсе һигеҙ ирҙе эҙләй\nУлар 28 октябрҙән 29-на ҡарата төндә Салауат ҡалаһында теркәлгән үлемесле фажиғәлә ҡатнашыуҙа ғәйепләнә.\nАлдан хәбәр ителеүенсә, был төндө ҡала кафеларының береһе янында ике төркөм араһында низағ сыға һәм енәйәттә ғәйепләнеүселәрҙең береһе 36 йәшлек иргә травматик пистолеттан атып, уның битен йәрәхәтләй. Ирҙәр уның ҡоралын тартып ала һәм зыян күреүсегә дауаханла ярҙам күрһәтелә. Әммә бер аҙ ваҡыт үткәс, низағ зыян күргән яҡ вәкилдәре эшләгән автосервиста дауам итә һәм билдәһеҙ кешеләр төркөмө уларға ҡоралдан ут аса. Һөҙөмтәлә бер нисә кеше йәрәхәтләнеп дауаханаға килтерелә , 36 йәшлек ирҙең ауыр йәрәхәттәрҙән ғүмере өҙөлә. Әлеге ваҡытта енәйәтселәрҙең өсөһөнөң шәхесе билдәле, уларға ҡарата енәйәт эше асылған һәм икәүһе һаҡ аҫтына алынған. Фажиғә шарттары һәм ҡалған енәйәтселәрҙе табыуғак йүнәлтелгән оператив -эҙләү саралары дауам итә.


Тәүбә сүрәһе — Башҡорт Википедияһы\nӘт-Тәүбә(ғәр.سورة التوبة — сүрәтүт-тәүбә) — Ҡөрьәндең туғыҙынсы сүрәһе. Мәҙинәлә һижрәттең туғыҙынсы йылында инә. Аяттар һаны — 129.\nСүрәнең башында Аллаһының мөшриҡтәргә ҡатнашы юҡ икәнлеге әйтелә. Сүрәлә һуғыштар тыйылған 4 хәрам ай, мөшриҡтәр менән төҙөгән килешеүҙе үтәү кәрәклеге тураһында һөйләнелә. Сүрәлә Аллаһыға яҡынайыуҙың төп шарты — Уға һис шикһеҙ ышаныу икәнлеге әйтелә. Әгәр ҙә мосолмандар ысын күңелдән Аллаһыға һәм Уның Рәсүленә бирелмәһә һәм Аллаһы һәм Уның Рәсүле бөтөн нәмәнән һәм бөтөнөһөнән ҡәҙерлерәк булмаһа, Иман бөтөн түгел.\nАллаһы тәкәбберлек һәм маҡтансыҡлыҡтың еңеүҙе сигендереүҙәрен әйтә (Хунәйн һуғышының һөҙөмтәһе — бының асыҡ миҫалы). Был сүрәлә Аллаһы мөшриҡтәргә Харам мәсетенә инеүҙе тыя, сөнки улар нәжес, таҙа түгелдәр.\nСүрә, һуғышҡа кәрәк булһа, кисекмәҫтән унда китергә кәрәклеген әйтә. Шулай уҡ был сүрәлә ниндәй ҙә булһа сәбәпле йыһатта ҡатнаша алмағандар, өйҙә ҡалыусылар һәм һуғышҡа саҡырыу яңғырағанда, ике йөҙлөләрҙең фетнә сығарыуы тураһында һөйләнелә. Аллаһы шулай уҡ бында ике йөҙлөләрҙең мосолмандарға тыныслыҡ һәм һуғыш ваҡытындағы мөғәмәләһе тураһында әйтелә. Монафиҡтарҙың ике йөҙлөлөгө өсөн яза тураһында ла әйтелгән. Мөхәммәт(СҒС) улар өсөн ғәфү һораһа ла, ғәфү ҡабул ителмәйәсәк..\nЙыһатта ҡатнашмау өсөн төплө сәбәптәр һаналып кителә. Шунда уҡ Мәҙинә ҡалаһы янында йәшәүсе ғәрәптәр тураһында, уларҙың исламды ике йөҙлөлөк менән ҡабул итеүҙәре, һуғышҡа бармау өсөн төрлө сәбәптәр эҙләүҙәре бәйән ителә.\nСүрәлә шулай уҡ кешеләрҙең хәле, уларҙың Аллаһыға ҡарашы, монафиҡтарҙың исламға зыян итеү маҡсатында төҙөлгән мәсет тасуирлана. Ысын күңелдән иман килтереүселәр, һуғышта сәбәпһеҙ ҡатнашмаусылар һәм уларҙың тәүбәһе, Аллаһы Тәғәләнең уларҙың тәүбәләрен ҡабул итеүе тураһында әйтелә.\nСүрәнең аҙағында Аллаһы Тәғәлә тарафынан Мөхәммәттең (СҒС) кешеләргә Китапты еткереү өсөн һайланылыуы һәм Мөхәммәттең (СҒС) кешеләргә ҡарата ҡаты күңелле һәм рәхимһеҙ булырға теләмәүе әйтелә. Мөхәммәт (СҒС) — рәхимле, ғәфү итеүсән.\n128-129. Ләҡад джәә`әкүм расүүлүм мин әңфүсикүм ғәзиизүн ғәләйһи мәә ғәниттүм хәриисун ғәләйкүм билмүьминиинә ра`үүфүр-рахиим. Фә`иң тәүәлләү фәҡульхәсбийә-ллааһу ләә иләәһә илләә һүүә ғәләйһи тәүәккәлтү үә һүүә раббүлғәршилғәзыиим.\nТәүбә сүрәһе Викимилектә\nӘт-Тәүбә сүрәсенең Ногмани тәфсире 2011 йылдың 13 апрель көнөндә архивланған.\nӘт-Тәүбә сүрәсенең һәр аятын аерым тыңла 2015 йылдың 20 июнь көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Тәүбә_сүрәһе&oldid=1058326 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:16 11 август 2021 үҙгәртелгән.


Бурҙан ҡала, уттан ҡалмай - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nРеспубликаның ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығы ямғыр яумау һәм көндәр эҫе тороу сәбәпле янғындар сығыу ихтималлығы тураһында иҫкәртә. Бөрө, Иглин, Илеш, Дүртөйлө, Күгәрсен, Федоровка, Стәрлетамаҡ райондарында йәшәүселәргә айырыуса һаҡ булырға кәңәш ителә. 31 июлгә тиклем Башҡортостанда эҫе һауа торошо һаҡланасаҡ. Шуға ла идаралыҡ янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен теүәл үтәргә саҡыра.\nТомра эҫелә республикала юл-транспорт фажиғәләре лә артҡан.\nӨфө районында мәҫәлән ике кеше һәләк булды. Стәрлетамаҡ ҡалаһында ла йәмәғәт транспорты ҡатнашлығындағы аварияла бер кешенең ғүмере өҙөлдө. Эҫе көндәр тороу сәбәпле юлдарҙа авариялар һаны арта. Кешеләр эҫегә сыҙай алмай, автомобилдәрен ҡыуалай башлай. Һөҙөмтәлә, тиҙлекте арттырыу юл-транспорт ваҡиғаһына килтерә.Водителдәр эҫелә уяулығын да юғалта. Ҡайһы бер автоһәүәҫкәрҙәр төп юлдан барған машиналарҙы күрмәйме әллә инҡар итәме, һөҙөмтәлә ҡапыл юлға килеп сығып бәрелешәләр. Стәрлетамаҡ ҡалаһында Газель автобусы Лада автомобиле менән төкөшә һәм ҡыйығына ята. Аварияла бер пассажирҙың ғүмере өҙөлә, ике кеше йәрәхәттәр менән дауаханаға оҙатыла.Өфөлә иһә инкасатор машинаһы Тойота менән бәрелешә. Унда сит ил автомобиле водителе һәм 8 йәшлек бала йәрәхәтләнә. Үҙәк сығанаҡтар яҙыуынса, инкасаторҙарҙың береһенә лә ярҙам кәрәк булған.Ял көндәрендә Башҡортостанда 28 авария теркәлгән. Уларҙа 7 кеше һәләк булған, 41-е төрлө тән йәрәхәттәре алған. Инспекторҙар эҫе көндәр тороу сәбәпле юл-транспорт ваҡиғалары арта тип билдәләй. Шуға күрә, белгестәр юлға сыҡҡанда иғтибарлы булырға саҡыра.\n01 августа Иҫерек килеш руль артына ултырған водителдәрҙең автомобилдәре тартып алынасаҡ


Башҡортостанда йәшәүсе 20 Грузия кешеһенең илдән сығып китеүе һораласаҡ. Республика судтары уларға ҡарата депортаци я тураһында ҡарар ҡабул итте. Башҡортостандың Эске эштәр министрлығы Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы менән бергә өсөнсө аҙна этник енәйәтселек һәм легаль булмаған миграцияға ҡаршы комплекслы көрәш саралары үткәрә. Ваҡыты сикләнмәгән был акция октябрь башында Рәсәйҙең бөтә төбәктәрендә лә башланды.\n"БАШвестЪ" гәзитенә БР Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, һуңғы ике аҙнала Грузия граждандарына ҡарата миграция ҡануниәтен боҙоу тураһында 47 административ протокол төҙөлгән, ундан ашыу енәйәт эше асылған, улар араһында сауҙа ҡағиҙәләрен һәм һалым ҡануниәтен боҙоу, мутлыҡ һәм законһыҙ эшҡыуарлыҡ\nМәҫәлән, 10 октябрҙә хоҡуҡ һаҡсылары республиканың Иглин районында урынлашҡан "Придорожное" кафеһы эшмәкәрлеген тикшерә. Ул районда йәшәүсе 50 йәшлек ҡатын исеменә яҙылһа л а, кафеның ысын хужаһы Грузия кешеһе булыуы билдәле. Үзбәкстандан килгән биш "нелегалдың" ҡул көсө менән кафела\nәүҙем төҙөлөш бара. Улар бында икенсе ай законһыҙ рәүештә йәшәүен таный. Складта оперативниктар Рәсәйҙә әле ярты йыл элек һатыу тыйылған грузин шараптарына тап була. Ә кафе артындағы ихатала 17 мискә дизель яғыулығы табыла. Хужа яғыулыҡ - майлау материалдарына документты ҡайҙан алыуы хаҡында аныҡ ҡына яуап бирә алмай. Млиционерҙар менән бергә кафены тикшереүҙә янғын һүндереүселәр һәм Роспотребнадзор хе ҙмәткәрҙәре лә ҡатнаша. Тикшереү һөҙөмтәһе - бер өйөм штраф протоколдары. Әлеге ваҡытта кафе эшмәкәрлеге өс айға\nтуҡтатылған. Был ваҡыт эсендә хужа кеше бөтә штрафтарҙы түләп бөтөрөргә һәм ҡағиҙә боҙоуҙарға сик ҡуйырға тейеш. Төҙөүселәр иһә тыуған яғына юл тотасаҡ.\nӨфөнөң Орджоникидзе районында эшмәкәрлеге туҡтатылған автосервисың хужаһы ла Грузиянан килгән, республикала\nпаспортһыҙ йәшәй - бер нисә йыл элек юғалттым, тип аңлата у л был хәлде. Эшҡыуарлыҡ менән рөхсәтһеҙ һәм теркәүһеҙ шөғөлләнә башлай, бының өсөн уға яуап бирергә кәрәк буласаҡ.\nСтәрлетамаҡта биш йыл элек булған талауҙа ғәйепләнеүсе Грузия кешеһе ҡулға алынған. Ул ваҡытта енәйәтселәр ҡорбанының 100 мең һумын урлап ҡасҡайны. 2003 йылда был енәйәт өсөн дүрт кеше яуаплылыҡҡа тарттырылды, бына инде бишенсеһенең дә сираты етте. Әлеге ваҡытта 42 йәшлек ир кеше\nҡулға алынған һәм ғәйебен таныған.\n"БАШвестЪ" гәзите Өфөлә барсеткалар урлаусы бурҙың енәйәт\nөҫтөндә тотолоуы тураһында хәбәр иткәйне. 50 йәшлек Грузия кешеһе баҙар һәм супермаркеттар эргәһендә туҡтаған автомобилдәрҙең тәгәрмәсен тишеү һәм водитель ремонт эшләгән арала машинаның салонын "таҙартыу" менән\nшөғөлләнгән. Әлеге ваҡытта ул ҡулға алынған, тәртип һаҡсыла ры уның ҡалалағы башҡа енәйәттәргә ҡағылышы булыу - булмауын тикшерә.\nӨфө милиционерҙарының баш ҡалаға илтеүсе наркотиктар каналын ябыуы тураһында ла хәбәр иткәйнек. 26 йәшлек грузин кешеһендә оперативниктар 20 грамм героин таба. Республикаға\nул биш йыл элек килгән, теркәлмәгән, һөйәркәһендә йәшәй. Йо рт ихатаһында - пассажирҙар ташыу өсөн "Газель" машинаһы тор а, әммә табышының төп өлөшөн, тикшереү мәғлүмәттәре буйынса,\nул пассажирҙар ташып түгел, ә енәйәтсел төркөм составында наркотиктар һатып тапҡан.


ГАЗ, УТ ӨСӨН КҮП ТҮЛӘҮСЕЛӘРГӘ ЯРҘАМ » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Иҡтисад » ГАЗ, УТ ӨСӨН КҮП ТҮЛӘҮСЕЛӘРГӘ ЯРҘАМ\n28.01.2014 ГАЗ, УТ ӨСӨН КҮП ТҮЛӘҮСЕЛӘРГӘ ЯРҘАМ\n2013 йылда коммуналь хеҙмәттәргә хаҡ артыу сәбәпле, йорт хужаларына матди ярҙам итеү маҡсатында компенсациялар бирелә башлағайны. Бындай ҡарар Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте тарафынан ҡабул ителде. Компенсация яңы тарифтар буйынса билдәләнгән хаҡ элеккенән 12 проценттан артҡан осраҡтарҙа бирелде.\nБылтыр компенсацияны Өфөлә йәшәүселәрҙең бөтәһе лә алды. Бер ниндәй ҙә документтар йыйып тапшырырға, компенсация алыу өсөн тейешле ойошмаларға мөрәжәғәт итергә лә кәрәкмәгәс, күптәр бындай ярҙам күрһәтелеүен һиҙмәй ҙә ҡалды. Етмәһә, матди ярҙам граждандарҙың килемен тикшермәй генә бирелде.\nЛәкин һәр кем аңларға тейеш – әлеге матди ярҙам адреслы түгел ине, уны алыу өсөн бер кем дә, бер ҡайҙа ла ғаризалар менән мөрәжәғәт итмәне. Шулай уҡ кешенең нисә фатиры булыуы, килеме лә иҫәпкә алынманы. Етмәһә, фатир хужаларының коммуналь хеҙмәт өсөн бурысы булыу-булмауы ла тикшерелмәне. Был социаль ғәҙеллек принцибын юҡҡа сығара. Бөтә граждандарҙы ла бер рәткә теҙеү дөрөҫ үк түгел. Шуға ла быйыл 1 ғинуарҙан торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа бүленгән әлеге компенсацияны түләүҙе кисектереп торорға мәжбүр булдылар. Ләкин быны халыҡ ярҙамһыҙ ҡалдырыласаҡ тип аңларға ярамай. Компенсация артабан да биреләсәк, тик бөтә кешеләргә лә түгел. Хәҙер социаль түләүҙәр адреслы буласаҡ. Шулай уҡ бер кешенең әллә нисә фатиры булған осраҡтар ҙа иғтибарға алына – граждан йәшәгән һәм теркәлгән урынында, йәғни бер фатирының ғына уты, газы, һыуы өсөн ташламалар менән түләй ала.\nӘлеге матди ярҙамды компенсация итеп түгел, адреслы социаль түләү тип аңларға кәрәк. Уны алыу өсөн тейешле ойошмаларға ғариза менән мөрәжәғәт итеү талап ителә. Ҡайҙа мөрәжәғәт итергә кәрәклеген үҙегеҙ йәшәгән торлаҡҡа коммуналь хеҙмәт күрһәтеү менән шөғөлләнгән ойошмалар аша белеп була. Шулай уҡ квитанцияларҙа ла был хаҡта мәғлүмәт бар.\nӘйткәндәй, коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү хаҡы бер фатирҙа йәшәүсе ғаиләнең дөйөм килеменең 20 процентынан артып китһә, граждандар өҫтәмә субсидиялар алыу өсөн дә мөрәжәғәт итә ала. Был сара аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә ярҙам итеү маҡсатында ҡабул ителгән.\nАдреслы социаль түләү алырға хоҡуғы булғандар исемлеге:\n– торлаҡты найм килешеүе буйынса ҡулланыусылар;\n– торлаҡ йәки торлаҡ төҙөү кооперативы ағзалары;\n– торлаҡ хужалары шул йортта даими йәшәргә һәм теркәлгән булырға тейеш.\nАдреслы социаль түләүҙе бүлеү өсөн түбәндәге шарттар нигеҙ булып тора:\n– һыуыҡ һәм эҫе һыу, йылылыҡ, электр энергияһы, газға түләү өсөн билдәләнгән тарифтың 12 проценттан юғарыраҡҡа күтәрелеүе;\n– граждандарҙың коммуналь хеҙмәттәр һәм торлаҡ өсөн түләүҙәр буйынса бурысы булмауы.\n– ғариза һәм тапшырылған документтарҙы тикшереүгә рөхсәт;\n– РФ гражданы паспортының күсермәһе;\n– торлаҡ менән файҙаланырға хоҡуҡ биргән документтарҙың күсермәһе;\n– аҡсаны күсереү өсөн иҫәп йәки банк картаһы асылыуын күрһәтеүсе килешеүҙең күсермәһе;\n– торлаҡ һәм коммуналь хеҙмәттәр өсөн ваҡытында, бурысһыҙ түләп барыуығыҙҙы күрһәтеүсе документтарҙың күсермәһе.\nДокументтарҙың күсермәләрен тапшырғанда оригиналдарын да күрһәтеү талап ителәсәк, шуға ла улар ҙа янығыҙҙа булһын. Алдан нотариусҡа ла барып килергә мөмкин.\nДокументтарҙы 2014 йылдың 30 июненә тиклем тапшырыу мотлаҡ. Документтарҙы тулы итеп һәм ваҡытында тапшырмаусыларға адреслы социаль ярҙам күрһәтелмәйәсәк.


Йәһүә үҙен ихластан эҙләгән кешеләрҙе бүләкләй — Күҙәтеү манараһының ОНЛАЙН КИТАПХАНАҺЫ\nw16 декабрь 24—28 бб.\nЙәһүә үҙен ихластан эҙләгән кешеләрҙе бүләкләй\nЙӘҺҮӘ ҮҘ ХЕҘМӘТСЕЛӘРЕН ФАТИХАЛАРҒА ВӘҒӘҘӘ ИТӘ\nЙӘНЕБЕҘ ӨСӨН ЯКОРЬ\nЙӘҺҮӘ УЛАРҘЫ БҮЛӘКЛӘГӘН\nЙӘҺҮӘ ЯҠШЫ ЭШТӘРЕБЕҘҘЕ ОНОТМАЙ\nХӘҘЕРГЕ ҺӘМ КИЛӘСӘКТӘГЕ БҮЛӘКТӘР\n«Уға [Аллаға] килеүсе һәр кем Алланың барлығына һәм Уны эҙләгән кешеләргә Унан әжер аласағына ышанырға тейеш» (ЕВР. 11:6).\nЙЫРҘАР: 26, 55\nҺЕҘ АҢЛАТА АЛАҺЫҒЫҘМЫ?\nНи өсөн Йәһүәнең үҙ хеҙмәтселәрен фатихалауына бер ҙә шикләнмәҫкә була?\nБоронғо заманда Йәһүә үҙ хеҙмәтселәрен нисек фатихалаған?\nЙәһүә беҙҙе нисек фатихалай?\n1, 2. а) Яратыу иман менән нисек бәйле? б) Беҙ ниндәй һорауҙарҙы ҡарап сығырбыҙ?\nБЕҘ Йәһүәне яратабыҙ, «сөнки беренсе булып беҙҙе Алла яратты» (1 Яхъя 4:19). Ул, үҙ хеҙмәтселәрен фатихаларға вәғәҙә биреп, наҙлы яратыуын күрһәтә. Беҙ Йәһүәне нығыраҡ яратҡан һайын, уның барлығына ышаныуҙан тыш, ул беҙҙе мотлаҡ бүләкләйәсәгенә лә ышанысыбыҙ арта бара. (Еврейҙарға 11:6-ны уҡығыҙ.)\n2 Йәһүә үҙ хеҙмәтселәрен һәр ваҡыт бүләкләй, сөнки был һыҙат уның айырылғыһыҙ өлөшө. Изге Яҙмала: «Иман — ул өмөтләнеп көткәндәрҙең тормошҡа ашыуына ышаныс», — тип яҙылған. Тимәк, әгәр беҙ Алланың үҙен ихластан эҙләүселәрҙе фатихалаясағына ышанмайбыҙ икән, иманыбыҙ бер бөтөн түгел (Евр. 11:1). Ысын иман Алланың беҙҙе мул итеп фатихалаясағына ныҡлы ышанысты үҙ эсенә ала. Әммә ни өсөн беҙгә әжер алыуыбыҙға бәйле өмөт кәрәк? Йәһүә үҙ хеҙмәтселәрен боронғо заманда нисек фатихалаған һәм беҙҙең көндәрҙә быны нисек эшләй? Әйҙәгеҙ, быны ҡарап сығайыҡ.\n3. Малахи 3:10-да ниндәй вәғәҙә яҙылған?\n3 Йәһүә үҙенә тоғро хеҙмәтселәрен фатихаларға вәғәҙә иткән. Шуға күрә ул беҙҙе уның фатихаларын алыр өсөн тырышлыҡ һалырға саҡыра. Изге Яҙмала беҙ бындай һүҙҙәр уҡыйбыҙ: «Мине һынағыҙсы, — тип әйтә Ғәскәрҙәр эйәһе Йәһүә. — Һеҙ бер нәмәгә лә мохтаж булмаһын өсөн, мин күк ҡапҡаларын асмаммы һәм өҫтөгөҙгә фатихалар яуҙырмаммы?» (Мал. 3:10). Беҙ, Йәһүәнең саҡырыуына ҡолаҡ һалып, уға ысын күңелдән рәхмәтле булғаныбыҙҙы күрһәтәбеҙ.\n4. Ни өсөн беҙ Ғайсаның Матфей 6:33-тә яҙылған һүҙҙәренә тулыһынса ышана алабыҙ?\n4 Ғайса Мәсих үҙенең шәкерттәрен шуға ышандырған: әгәр Алла Батшалығы уларҙың тормошонда беренсе урында торһа, Алла уларҙы ярҙамһыҙ ҡалдырмаясаҡ. (Матфей 6:33-тө уҡығыҙ.) Ни өсөн Ғайса быға ныҡ ышанған? Сөнки Йәһүәнең вәғәҙәләре бер ҡасан да үтәлмәй ҡалмай (Ишағ. 55:11). Бөтә йөрәк менән Йәһүәгә ышанһаҡ, уның «мин бер ҡасан да һине яңғыҙ ҡалдырмам һәм ташламам» тигән вәғәҙәһен үтәйәсәгенә һис тә шикләнмәҫкә була (Евр. 13:5). Алланың был вәғәҙәһе беҙгә, Ғайсаның һүҙҙәренә ҡолаҡ һалып, Алла Батшалығын һәм уның хаҡлығын эҙләргә ярҙам итә.\nҒайса ҡорбандарға барғандары өсөн шәкерттәрен әжер көтә тип әйткән (5-се абзацты ҡарағыҙ.)\n5. Ни өсөн Ғайсаның Петрға әйткән һүҙҙәре иманды нығыта?\n5 Бер ваҡыт илсе Петр Ғайса Мәсихтән былай тип һораған: «Бына беҙ, бөтә нәмәбеҙҙе ҡалдырып, Һиңә эйәрҙек. Бының өсөн беҙгә ни булыр?» (Матф. 19:27). Петрҙы тәнҡитләү урынына, Ғайса ҡорбандарға барғандары өсөн шәкерттәрен әжер көтә тип әйткән. Ғайсаның тоғро шәкерттәренең һәм уға эйәреүселәрҙең уның менән бергә күктә идара итергә өмөтө булған. Әммә улар ерҙә лә фатихалар алған. Ғайса былай тигән: «Өйҙәрен, ағай-энеләрен, апай-һеңлеләрен, ата-әсәһен, балаларын йә баҫыуҙарын Минең хаҡҡа ҡалдырып киткән һәр кемгә йөҙ тапҡыр күберәк биреләсәк һәм ул мәңгелек тормош аласаҡ» (Матф. 19:29). Шәкерттәренең ҡорбандары мул фатихалар менән тулыһынса ҡапланған. Беҙҙең хаҡта ла шуны уҡ әйтеп була. Рухи атай-әсәйҙәр, ағай-энеләр, апай-һеңлеләр һәм балалар беҙ Батшалыҡ хаҡына ҡалдырған бөтә нәмәгә һәм биргән ҡорбандарға ҡарағанда күпкә ҡәҙерлерәк түгелме ни?\n6. Ни өсөн Йәһүә үҙ хеҙмәтселәрен бүләкләргә вәғәҙә итә?\n6 Йәһүәнең үҙ хеҙмәтселәренә әжер биреү хаҡындағы вәғәҙәһе беҙгә һынауҙар ваҡытында уға тоғро булып ҡалырға көс өҫтәй. Алланың тоғро хеҙмәтселәре инде хәҙер күп фатихалар ала, ә киләсәктә уларҙы тағы ла ҙурыраҡ әжер көтә (1 Тим. 4:8). Алланы ихластан эҙләүселәр унан әжер аласаҡ. Быға ышаныу беҙгә ныҡлы иман һаҡларға ярҙам итер (Евр. 11:6).\n7. Ни өсөн өмөттө якорь менән сағыштырып була?\n7 Тауҙағы вәғәзендә Ғайса былай тигән: «Шатланығыҙ һәм ҡыуанығыҙ, сөнки күктәрҙә әжерегеҙ ҙур буласаҡ. Һеҙгә тиклем йәшәгән пәйғәмбәрҙәрҙе лә шулай эҙәрләнеләр» (Матф. 5:12). Күктәге әжерҙе аласаҡ майланған мәсихселәр генә түгел, ә шулай уҡ ерҙәге ожмахта мәңге йәшәргә өмөтләнгән кешеләр ҙә шатланыр һәм ҡыуаныр (Зәб. 37:11; Лука 18:30). Әжеребеҙ ниндәй генә булмаһын, өмөтөбөҙ «беҙҙең йәнебеҙ өсөн ныҡлы һәм ышаныслы якорь» була ала (Евр. 6:17—20). Дауыл ваҡытында карапты урынында тотоп торған якорь һымаҡ, бындай өмөт аҡылыбыҙҙы яҡлай, шулай уҡ беҙгә эмоциональ һәм рухи яҡтан ныҡ булып ҡалырға һәм һынауҙар ваҡытында бирешмәҫкә ярҙам итә ала.\n8. Өмөт борсолоуҙар менән көрәшергә нисек ярҙам итә?\n8 Изге Яҙмаға нигеҙләнгән өмөтөбөҙ борсолоуҙарҙы еңергә ярҙам итә. Алланың вәғәҙәләре борсоулы күңелебеҙҙе тынысландыра торған бәлзәм кеүек. «Үҙ йөгөңдө Йәһүәгә һал, һәм ул һиңә ярҙам итер» тигән һүҙҙәр беҙҙе ни тиклем йыуата! (Зәб. 55:22) Алланың «һорағаныбыҙҙан йәки уйлағаныбыҙҙан сағыштырғыһыҙ күберәк эшләй» алыуына беҙ һис тә шикләнмәйбеҙ (Ефес. 3:20). Уйлап ҡына ҡарағыҙ: күберәк кенә түгел, ә «сағыштырғыһыҙ күберәк»!\n9. Йәһүәнең беҙҙе бүләкләйәсәгенә ышаныуыбыҙ ни тиклем көслө булырға тейеш?\n9 Әжеребеҙҙе алырға теләһәк, беҙгә Йәһүәгә тулыһынса ышанырға һәм уның әмерҙәренә буйһонорға кәрәк. Муса Израиль халҡына былай тигән: «Йәһүә һине, һис шикһеҙ, Аллаң Йәһүә үҙеңә мираҫ итеп биреләсәк ерҙә фатихалар. Ләкин һиңә Аллаң Йәһүәгә тулыһынса буйһонорға һәм мин һиңә бөгөн биргән бөтөн был әмерҙәрҙе ентекләп үтәргә генә кәрәк. Аллаң Йәһүә, үҙе вәғәҙә иткәнсә, һине фатихалар» (Ҡан. 15:4—6). Йәһүәгә артабан да тоғро хеҙмәт итһәгеҙ, ул һеҙҙе мотлаҡ фатихалаясаҡ. Һеҙ быға тулыһынса ышанаһығыҙмы? Әлбиттә, быға ышаныр өсөн бөтә сәбәптәр бар.\n10, 11. Йәһүә Йософто нисек бүләкләгән?\n10 Изге Яҙма беҙҙең файҙабыҙ өсөн яҙылған. Унда Йәһүәнең үҙ хеҙмәтселәрен нисек фатихалағаны тураһында күп миҫалдар бар (Рим. 15:4). Уларҙың береһе Йософ булған. Тәүҙә уның ағалары, ә шунан һуң хужаһының ҡатыны уға ҡарата ғәҙелһеҙ эш иткән. Һөҙөмтәлә Йософ Мысырҙағы төрмәгә эләккән. Йәһүә уны онотҡанмы? Әлбиттә, юҡ! «Әммә Раббы Йософто бында ла ташламаны, уға рәхмәтен һалды... Уның һәр эшендә ярҙам итеп торҙо» (Баш. 39:21—23). Йософ ауыр ваҡытта сабырлыҡ менән үҙенең Аллаһын көткән.\n11 Йылдар үткәс, фирғәүен Йософто төрмәнән сығарған, һәм ябай ҡол Мысырҙа идарасы булып киткән, фирғәүен генә унан юғарыраҡ булған (Баш. 41:1, 37—43). Ҡатыны Йософҡа ике бала тыуҙырғас, уның тураһында Изге Яҙмала бына нимә әйтелгән: «Баш балаһына Йософ Менашше тип исем ҡушты, был: „Алла миңә барлыҡ ҡайғымды һәм атам йортон оноторға ярҙам итте“, — тигәнде аңлата. „Алла мине ғазапҡа дусар булған ерҙә мәртәбәле итте“, — тип, икенсеһенә Эфраим тигән исем бирҙе» (Баш. 41:51, 52). Йософ Аллаға тоғро булып ҡалғанға, Алла уны фатихалаған. Һөҙөмтәлә израилдәр ҙә, мысырҙар ҙа иҫән ҡалған. Йософ үҙенең бөтә фатихаларының Йәһүәнән булғанын яҡшы аңлаған (Баш. 45:5—9).\n12. Һынауҙар ваҡытында тоғро булып ҡалырға Ғайсаға нимә ярҙам иткән?\n12 Ғайса Мәсих тә төрлө һынауҙарҙа Аллаға тоғролоҡ һаҡлаған һәм бының өсөн бүләкләнгән. Уға сыҙам булып ҡалырға нимә ярҙам иткән? Изге Яҙмала былай тиелә: «Ул, хурлығына иғтибар итмәйенсә, киләсәктә юлында көткән шатлыҡ хаҡына арҡысаҡҡа [„яфаланыу бағанаһына“, ЯДТ] ҡаҙаҡланды» (Евр. 12:2). Әлбиттә, Ғайса Алла исемен изгеләндереүҙә ҙур шатлыҡ тапҡан. Бынан тыш, Атаһының хуплауы һәм уға күп вазифалар тапшырыуы Ғайса өсөн ысын бүләк булған. Изге Яҙмала әйтелгәнсә, ул «Алла тәхетенең уң яғына» ултырған. Уның хаҡында шулай уҡ былай тиелгән: «Алла тарафынан Ул барыһынан да юғары күтәрелде, Уға бөтөн исемдәрҙән бөйөгөрәк исем бирелде» (Флп. 2:9).\n13, 14. Беҙ Йәһүә өсөн нимәлер эшләгәндә, ул нимә хис итә?\n13 Һис шикһеҙ, Йәһүә хеҙмәттә һалған бар тырышлыҡтарыбыҙҙы бик ҡәҙерләй. Үҙ көсөбөҙгә шикләнһәк йәки үҙ-үҙебеҙгә ышанып етмәһәк, ул беҙҙе яҡшы аңлай. Беҙ матди ҡыйынлыҡтар кисергәндә һәм насар һаулыҡ йә эмоциональ ауырлыҡтар хеҙмәтебеҙҙе сикләгәндә, Йәһүә беҙҙе йәлләй. Беҙ һис тә шикләнмәйбеҙ: Йәһүә беҙҙең уға тоғро булып ҡалыр өсөн биргән ҡорбандарыбыҙҙы бер ҡасан да онотмаясаҡ. (Еврейҙарға 6:10, 11-ҙе уҡығыҙ.)\n14 Шуны ла иҫтә тотоғоҙ: «Доғаларҙы тыңлаусы» үтенестәребеҙгә иғтибарлы, уға һәр саҡ мөрәжәғәт итеп була (Зәб. 65:2). «Һәр яҡлап йыуатыусы» Алла һәм «шәфҡәтлелек күрһәтеүсе» Атабыҙ беҙгә эмоциональ һәм рухи яҡтан кәрәк булғандың барыһын бирәсәк һәм бының өсөн, бәлки, берәй ҡәрҙәшебеҙҙе ҡулланыр (2 Кор. 1:3). Беҙҙең башҡаларға шәфҡәтлек күрһәтеүебеҙ Йәһүәнең күңелендә йылы хистәр уята. Уның Һүҙендә былай тиелгән: «Мохтаж әҙәмгә илтифат күрһәткән кеше Йәһүәгә бурысҡа биргән була, Хоҙай уға бының өсөн әжерен ҡайтарыр» (Ғиб. һүҙ. 19:17; Матф. 6:3, 4). Шулай итеп, беҙ ауырлыҡтар кисергән кешеләргә рыяһыҙ ярҙам иткәндә, Йәһүә үҙен беҙҙең алда бурыслы итеп тоя. Һәм ул яҡшы эштәребеҙ өсөн беҙҙе бүләкләргә вәғәҙә итә.\n15. Һеҙ ниндәй бүләк алырға өмөтләнәһегеҙ? (Мәҡәлә башындағы рәсемде ҡарағыҙ.)\n15 Майланған мәсихселәр Ғайса Мәсихтән бүләк итеп «хаҡлыҡтың еңеү тажы[н]» алырға өмөтләнә (2 Тим. 4:7, 8). Ләкин һеҙгә башҡа төрлө бүләк вәғәҙә ителгән булһа, Алла мине мөһим нәмәнән мәхрүм итте, тип уйламағыҙ. Миллионлаған «бүтән һарыҡтар» ерҙәге ожмахта мәңге йәшәү бүләген зарығып көтә. Унда улар «сикһеҙ тыныслыҡтан ҙур рәхәтлек табасаҡ» (Яхъя 10:16; Зәб. 37:11).\n16. 1 Яхъя 3:19, 20-лә ниндәй йыуаныслы һүҙҙәр яҙылған?\n16 Ҡайһы ваҡыт беҙ, Батшалыҡ эшенә индергән өлөшөбөҙ бик бәләкәй, тип уйларға йә Йәһүәнең тырышлыҡтарыбыҙ менән ҡәнәғәт булыуына шикләнергә мөмкин. Беҙҙең хатта үҙебеҙ хаҡында киләсәктәге бүләккә лайыҡ түгел тип уйлауыбыҙ ихтимал. Әммә бер ҡасан да онотмағыҙ: Алла «йөрәгебеҙҙән ҙурыраҡ һәм бөтә нәмәне белә». (1 Яхъя 3:19, 20-не уҡығыҙ.) Беҙҙең үҙебеҙгә ҡорбандарыбыҙ бик әһиәмиәтһеҙ булып күренһә лә, Йәһүә изге хеҙмәттә яратыу һәм иман сағылдырып һалған бөтә тырышлыҡтарыбыҙҙы ҡәҙерләй (Марк 12:41—44).\n17. Ниндәй бүләктәргә беҙ инде хәҙер кинәнәбеҙ?\n17 Шайтан донъяһының шомло һуңғы көндәрендә лә Йәһүә үҙ халҡын фатихалай. Тоғро хеҙмәтселәре, мул итеп бирелгән рухи бүләктәрҙән кинәнеп, рухи ожмахта гөрләп сәскә атһын өсөн, Йәһүә улар хаҡында ҡайғырта (Ишағ. 54:13). Ғайса вәғәҙә иткәнсә, Йәһүә беҙҙе инде хәҙер бүләкләй: ул беҙҙе яратыу хөкөм һөргән ғаиләгә саҡырған. Был ғаиләгә ҡушылып, беҙ бөтә донъя буйынса йәшәгән апай- һәм ағай-ҡәрҙәштәр менән бүләкләндек (Марк 10:29, 30). Өҫтәүенә, Алла үҙен ихластан эҙләүселәргә йән тыныслығы, ҡәнәғәтлек һәм шатлыҡ тойғоһо бирә (Флп. 4:4—7).\n18, 19. Йәһүәнең хеҙмәтселәре унан ниндәй фатихалар алғаны хаҡында нимә һөйләй?\n18 Йәһүәнең төрлө илдәрҙә йәшәгән хеҙмәтселәре унан ниндәй фатихалар алғаны хаҡында һөйләй ала. Германиянан Бьянка исемле апай-ҡәрҙәш бына нимә ти: «Мин көн дә Йәһүәнең янымда булыуын һәм борсолоуҙарымды еңергә ярҙам итеүен һиҙәм. Бының өсөн уға әйтеп бөтөргөһөҙ рәхмәтлемен! Тирә-яҡта — тәртипһеҙлек һәм төшөнкөлөк. Әммә, Йәһүә менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итеп, мин уның ышаныслы ҡулдарында үҙемде хәүефһеҙлектә тоям. Мин уның өсөн ҡорбандарға барғанда, Йәһүә миңә йөҙ тапҡыр арттырып фатихалар яуҙыра».\n19 Шулай уҡ Канадала йәшәгән 70 йәшлек Поланың миҫалын ҡарап сығайыҡ. Ул спи́на би́фида тип аталған умыртҡа һөйәге ауырыуынан интегә. Пола былай ти: «Миңә хәрәкәтләнеү ауыр булһа ла, хеҙмәтем бынан зыян күрмәй. Мин хеҙмәттең төрлө төрҙәрендә ҡатнашам, мәҫәлән, телефон аша йә осраҡлы рәүештә вәғәзләйем. Үҙемде рухландырыр өсөн бер блокнотҡа Изге Яҙманан дәртләндергес шиғырҙар йә баҫмаларыбыҙҙан фекерҙәр яҙып барам һәм ваҡыт-ваҡыт яҙғандарымды яңынан уҡып сығам. Мин уны „Минең ярҙамсы-блокнотым“ тип атайым. Йәһүәнең вәғәҙәләрен һәр ваҡыт иҫтә тотһаҡ, төшөнкөлөк оҙаҡҡа һуҙылмай. Шарттарыбыҙ ни тиклем ауыр булыуына ҡарамаҫтан, Йәһүә һәр саҡ беҙгә ярҙамға килергә әҙер». Бәлки, һеҙҙең шарттарығыҙ Бьянка йә Поланыҡынан айырылып торалыр. Әммә һеҙ ҙә Алланың нисек үҙегеҙҙе һәм дуҫтарығыҙ менән яҡындарығыҙҙы бүләкләгәнен хәтерләй алаһығыҙ. Әйҙәгеҙ, Йәһүәнең беҙҙе хәҙерге ваҡытта нисек фатихалауы һәм киләсәктә нисек фатихалаясағы хаҡында уйланайыҡ!\n20. Йәһүәгә ихлас күңелдән хеҙмәт итһәк, нимәгә өмөтләнә алабыҙ?\n20 Бер ҡасан да онотмағыҙ: Йәһүәгә ҡайнар доға ҡылһағыҙ, «йомарт бүләкләнәсәкһегеҙ». «Алла ихтыярын үтәп, шунан һуң вәғәҙә ителгәнде» аласағығыҙға бер ҙә шикләнмәгеҙ (Евр. 10:35, 36). Шуға күрә, әйҙәгеҙ, бүләкләнәсәгебеҙҙе иҫтә тотоп, артабан да иманыбыҙҙы нығытайыҡ һәм Йәһүәгә ихлас күңелдән хеҙмәт итәйек. (Колосстарға 3:23, 24-те уҡығыҙ.)


Татарстанда Радик Юлъяҡшинға Туҡай исемендәге премия бирергә тәҡдим иттеләр // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nТатарстанда Радик Юлъяҡшинға Туҡай исемендәге премия бирергә тәҡдим иттеләр\n9:04, 4 декабря 2018 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 4 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nТатарстанда Радик Юлъяҡшинға татар телен һаҡлауға ҙур өлөш индергәне өсөн Туҡай исемендәге премия бирергә тәҡдим иттеләр. Был хаҡта «Татар-информ» агентлығының татар редакцияһы баш мөхәррире Рәмис Латипов белдерҙе.\nФункционерҙар миллиондарса аҡсаға эшләй алмағанды Радик Юлъяҡшин ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә эшләй, тигән фекерҙә ул. Йырсының концерттарынан һуң кешеләр урамда, транспортта туған телендә һөйләшергә һәм хатта йырларға оялмай.\n«Кешеләр үҙ аҡсаһына билет алып, концертта «Ай, былбылым» һәм «Уфтанма» тип йырлай. Татар телен дә онотмағандар, йырҙың һүҙҙәрен дә беләләр. Ә беҙ инде татар теле бөттө, кәрәге юҡ тип йөрөй инек», — тип яҙа мәҡәлә авторы.\n1 декабрҙә Радик Юлъяҡшиндың «Татнефть-Арена»лағы концертына туғыҙ меңдән ашыу кеше килде. Татар эстрадаһында тәүге тапҡыр ошондай рекорд ҡуйылды. Концертта «Элвин Грей» лейблының презентацияһы уҙҙы.\nБынан алда Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Радик Юлъяҡшин Өфөлә лә рекорд ҡуйғайны — 2017 йылда ул «Өфө-Арена»ға һигеҙ мең кешене йыйҙы. Быйылғы концерт та Өфөлә 8 декабрҙә ошо уҡ залда уҙа.\nТеги: поп-музыка, Радик Юлъяҡшин


Торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр көсәйтелгән эш режимына күсерелде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n26 ноября 2018 — 16:28 ГТРК «Башкортостан»\nРеспубликала коммуналь хеҙмәттәр, ысын мәғәнәһендә, ҡар менән көрәшә. Бына өсөнсө көн туҡтауһыҙ ҡар яуа. Көнөн дә, төнөн дә ҡала урамдарында техника эшләүенә һәр кем тиерлек иғтибар иткәндер. Торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр көсәйтелгән эш режимына күсерелде. Ошо көндәрҙә генә башҡаланан әллә күпме машина ҡар сығарылды. Юлдарҙағы хәл айырыуса борсолоу тыуҙыра.


Һөнәрле кеше — ҡораллы - Bash.News\nҺөнәрле кеше — ҡораллы https://bash.news/news/87113_nrle_keshe_orally\nАзат Солтанморатов, Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика Башҡорт гимназия-интернаты уҡыусыһы: “Бәләкәй саҡтан уғ һөнәрҙе, ВУЗды һайлап ҡуйырға кәрәкмәй. Бала саҡтан һайлағанда уға иртәрәк әҙерләнә башлайһың”.\nБелгестәр ата-әсәләргә балаларына һөнәри йүнәлеш буйынса һөйләшеүҙе йыш уҙғарып торорға кәңәш итә. Мәктәпте тамамлағас та уҡыусының ҡайҙа барырға тип баҙап ҡалмау яғынан отошло. Шулай уҡ баланың бер-нисә һөнәр үҙләштереүе лә үҙе өсөн файҙалы булыуын билдәләй. Республика юғары уҡыу йорттарында хәҙер күп төрлө программалар эшләй. Улар менән университет сайттарында танышырға мөмкин.\nЛәйсән Фазлетдинова, Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика Башҡорт гимназия-интернаты директоры: “Сараның төп йүнәлеше – балаларға киләсәктәге һөнәрҙе һайлау. Беҙ, өлкәндәр, балаларға атлаясаҡ юлдарын һайлашырға тейешбеҙ”.\nДәүләт Думаһында фән тураһында ҡануниәт әҙерләнә\n22:13, 14 июн\nРеспубликала химиянан берҙәм дәүләт имтиханында йөҙ балл алыусылар һаны арта\n10:04, 14 июн\nАуылдарҙа йәш уҡытыусылар Республика башлығы грантына хоҡуҡлы\n12:03, 13 июн\nӨфөлә 8-се Бөтә Рәсәй төркиәт конференцияһы эш башланы\n19:58, 06 июн\nБашҡорт балаларын Америка ҡушма штаттары белгестәре уҡытасаҡ\n19:53, 06 июн


8 Май 2019, 18:07\nХөрмәтле ғафуриҙар!Һеҙҙе Еңеү көнө менән ихлас күңелдән ҡотлайым!\nБыл көн барыбыҙ өсөн дә ҡәҙерле һәм иҫтәлекле. 1945 йылғы еңеү миллиондарса кешенең ҡаһарманлығы һәм ғүмере менән яуланды. Ул - оло ҡеүәт һәм ныҡлыҡ, батырлыҡ һәм берҙәмлек, Ватанға фиҙаҡәр хеҙмәт итеү өлгөһө. Һәр ғаиләнең дә халҡыбыҙҙың азатлығы өсөн ғүмерен, һаулығын һәм йәшлеген биргән яҡындары бар. Уларға мәңгелек дан һәм улар беҙҙең күңелдәрҙә мәңге һаҡланыр.\nҺеҙҙең барығыҙға ла ныҡлы һаулыҡ, бәхет, йортоғоҙға именлек теләйем. Бөйөк Еңеү һәм уның тураһындағы иҫтәлек һәр ваҡыт беҙҙең менән - йөрәктә, изге башланғыстарҙа, оло быуындар тураһындағы даими һәм көндәлек хәстәрлектәрҙә булһын.


Илгә татыулыҡ өлгөһө күрһәттек » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Йәмғиәт » Илгә татыулыҡ өлгөһө күрһәттек\nИлгә татыулыҡ өлгөһө күрһәттек 29.12.2011 // Йәмғиәт\nБашҡортостанда иғлан ителгән Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы тамамланып килә. Уға йомғаҡ яһау өсөн ошо мәсьәләләр менән ҡайнап йөрөүсе кешеләргә мөрәжәғәт итеп, уларҙан: “Йыл ҡуйылған маҡсаттарға өлгәштеме?” — тип һораныҡ.\nВельмир АҘНАЕВ, республиканың Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры:\n— Иң башта шуны билдәләп үткем килә: республикабыҙҙа милләт-ара мәсьәлә буйынса бер ҡасан да ыҙғыш сыҡҡаны юҡ. Минеңсә, был урындағы халыҡтың милләт-ара мәсьәләләрҙә һәр ваҡыт һиҙгер, сабыр булыуына, киң күңеллелегенә бәйле.\nӘ йылды иғлан итеүгә һәм уның йомғаҡтарына килгәндә, бик ҡәнәғәтбеҙ. Февралдә республикала йәшәүсе барлыҡ милләт вәкилдәре Дуҫлыҡ меморандумына ҡул ҡуйҙы. Халыҡтар дуҫлығы йортоноң 14 филиалы, 38 милли-мәҙәни үҙәге бар. Уларға быйыл тәү сиратта матди ярҙам күрһәтелде. Төрлө йыһаз, эш өсөн заманса техника алдыҡ. Икенсенән, улар бик күп етди сара үткәрҙе. Милли-мәҙәни үҙәктәребеҙ 400-ләп сара ойошторған. Араларында республика кимәлендәгеләре лә бихисап.\nРаил ӘСӘҘУЛЛИН,республика татарҙарының “Ватаным” ойошмаһы рәйесе, БДПУ ректоры:\n— Йыл үҙ алдына ҡуйылған бурыстарҙы үтәне. Республикабыҙ быға тиклем дә милләт-ара мәсьәләләрҙе ыңғай һәм ваҡытында хәл итеүсе төбәк ине. Әлеге йыл быны тағы бер тапҡыр дәлилләне, улай ғына ла түгел, яңы мөмкинлектәр асты. Мәҫәлән, быйылғы һайлау һәм унан һуңғы ваҡиғалар беҙҙең халыҡтың берҙәмлеген, үҙ етәксеһе тирәләй тупланғанлығын күрһәтте. Иң мөһиме — күптәнге тәжрибәне юғалтманыҡ, яңыһын да өҫтәнек.\nБыйыл рухи яҡтан ғына түгел, матди йәһәттән дә уңыштар тос булды. Мәҫәлән, беҙҙең уҡыу йортонда татар телендә бик күп китап нәшер ителде, әрмәндәр үҙҙәренең әсбаптарын баҫып сығырҙы. Ғаилә проблемаларына арналған фәнни конференция үткәрҙек, унда уҡытыусылар, ата-әсәләр, балалар ҡатнашты.\nБыйыл Башҡортостан менән Татарстан президенттарының осрашыуы, артабанғы хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөүе лә күпте һөйләй. Республикала милләт-ара татыулыҡ проблемаларының уңышлы хәл ителеүе, был йүнәлештә әүҙем эш барыуы менән ҡәнәғәтмен. Йәмәғәт ойошмалары үҙ-ара һәм власть менән даими бәйләнештә эшләне. Беҙҙе ишеттеләр, тыңланылар һәм ярҙам иттеләр.\nВладимир САМОРОДОВ, Башҡортостан урыҫтары соборының башҡарма комитеты рәйесе:\n— Республикабыҙ үҙенә һәм башҡаларға тағы ла бер тапҡыр милләт-ара татыулыҡ төбәге булыуын дәлилләне. Йыл үҙ маҡсатына өлгәште, бик күп эш башҡарылды. Мин һүҙҙе мәҙәни саралар тураһында ғына алып бармайым. Әле яңыраҡ ҡына республикала йәшәүсе милләттәрҙең үҫеш концепцияһы ҡабул ителде. Тимәк, эш артабан да дауам итәсәк.\nМилли сәйәсәттең дөрөҫ алып барылыуы Дәүләт Думаһына депутаттар һайлау ваҡытында ла асыҡ күренде. Халыҡ үҙенең берҙәмлеген, әүҙемлеген күрһәтте.\nҮҙебеҙҙең ойошмаға килгәндә, йыл уңышлы һәм ваҡиғаларға бай булды: үҙебеҙҙең II Соборыбыҙҙы (конгресс) үткәрҙек, эштәргә йомғаҡ яһаныҡ, башҡарма комитетҡа яңы ағзалар һайланыҡ. Республикала урыҫ телен, мәҙәниәтен үҫтереү һәм һаҡлауға бәйле һөйләшеү ифрат файҙалы булды.\nАшот МУРАДЯН, “Севан” әрмән милли-мәҙәни үҙәге рәйесе:\n— Йыл башланыр алдынан Президент Рөстәм Хәмитов ниндәй бурыстар ҡуйған булһа, уларҙың барыһы ла үтәлде. Беҙ, ғөмүмән, республикала алып барылған милли сәйәсәт менән ҡәнәғәтбеҙ. Башҡа төбәктәрҙәге әрмәндәр, уларҙың милли үҙәктәре менән аралашам — Башҡортостандағы кеүек үҙ-ара мөнәсәбәт бер ерҙә лә юҡ. Беҙгә күптәр көнләшеп ҡарай һәм был — лайыҡлы баһа.\nБыйыл әрмән йәкшәмбе мәктәбенең 10 йыллығын киң билдәләнек, башҡорт яҙыусыһы һәм сәйәсмәне Рафаил Зинуровтың әрмәндәр тарихы тураһында яҙған китабының исем туйы булды. Ул баҫма беҙҙең өсөн бик мөһим һәм ҡәҙерле. Ғөмүмән, урындағы етәкселек тарафынан даими иғтибар тойоп йәшәйбеҙ һәм аңлау, хәстәрлек беҙҙе ҡанатландыра.\nВладимир ДОРОШЕНКО, “Кобзарь” украин милли-мәҙәни үҙәге рәйесе:\n— Төрлө ваҡиғаларға бик бай булды был йыл. Мөһим сараларҙа йыш ҡатнашырға тура килде, милли-мәҙәни үҙәктәр эсендә лә тормош ҡайнаны ғына.\n2011 йылды республикала Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы тип атау отошло булды. Әммә, минеңсә, был Башҡортостандан бигерәк дөйөм Рәсәйҙең мәнфәғәттәрен күҙ уңында тота. Беҙҙә милләт-ара татыулыҡты һаҡлау йәһәтенән эштәр яҡшы, шуға ла илдең башҡа төбәктәренә өлгө күрһәтергә хаҡлыбыҙ.


Материалы за Май 2008 года » Страница 7 » Архив газеты "Йәшлек"\nИзготовление ограждений из стекла стеклянные ограждения.\nТәҡдир һәм яҙмыш ---\nТәҡдир (Ҡәдәр): Аллаһы Тәғәлә булған һәм буласаҡ нәмәләрҙең ваҡытын хәл, урынын, һәм һәр ваҡиғаның киләсәктә буласаҡ урынын билдәләгән. Тәҡдир Аллаhы Тәғәләнең (Әл-Fилем) сифатынан – «Ул бөтә нәмәне белә, нимә булған hәм буласаҡ».\nЯҙмыш (Ҡәдә): бөтә нәмә лә Аллаhы Тәғәләнең ихтыяры буйынса була, hәр ваҡиға үҙ ваҡытында, айырым шарттарҙа hәм билдәләнгән урында. Бөтә нәмәне Аллаhы Тәғәлә билдәләй hәм бөтә буласаҡ эштәрҙе тормошҡа ашыра. Кеше үҙенә яҙылған яҙмышты Аллаhы Тәғәлә тарафынан бирелгән ихтыяры буйынса hайлай ғына. Әгәр ҙә, тәҡдирҙе киләсәктең планы, ә яҙмышты – шул планға ярашлы тормошҡа ашырылған ваҡиғалар, тип күҙ алдына килтерhәк, Ҡәдәр менән Ҡәдәнең бәйләнешен аңларға мөмкин.\nИслам беҙҙе изгелеккә илтә ---\nБеҙҙең тормошобоҙ шулай ҡоролған: кеше hәр ваҡыт нимәгәлер инана, нимәгәлер таянып йәшәй. Был ышаныуҙар борон-борондан кешенең аңына hалынған. Бәғзеләр, бөтә көстәрҙе инҡар итеп, бары тик үҙенә генә, бөгөнгө көнгә генә ышанып йәшәй, ә кемдәрҙер Хоҙайға табына, бөтә ҡылған эштәрен Алла рәхмәтенә тип башҡара, мәңгелек донъяла ожмахҡа эләгер өсөн был донъяла гонаhhыҙ, изге тормош алып бара.\nКитап – белем шишмәhе Яңылыҡтар » Хаттар яҙҙым\nРеспубликабыҙҙа китап уҡыусылар hаны йылдан-йыл арта бара.\nМиңә, ветеран-журналист булараҡ, күршеләге Миәкә үҙәк район китапханаhында йыш ҡына булып, ундағы хеҙмәткәрҙәр менән аралашырға, китап уҡыусылар менән hөйләшергә тура килә. Районда ауыл китапханалары, бигерәк тә «Миәкә» совхозының үҙәге Садовый ҡасабаhы китапханаhы hуңғы йылдарҙа уңышлы эшләй.\n– Беҙҙең китапхана, – тине уның мөдире Елена Александровна Ситникова, – Туймазы ҡалаhында зона китапханасылары араhында үткәрелгән конкурста ун бер район араhында беренсе урынды алды. Был уңышҡа ҙур әүҙемлек, тырышлыҡ менән өлгәштек.\nЕтмеш hигеҙенсе яҙын ҡаршылаусы өләсәhе аяҡтан йығылды. Инсульт булған, тинеләр. «Ашығыс ярҙам» машинаhы, hис ҡабаланмай, сәғәт ярым тигәндә саҡ килеп етте. Әсәhе төнгө сменала эштә. Төндә трамвай ҙа йөрөмәй. Өләсәhе Зөhрәнең күҙ алдында йығылды ла, тора алманы ла ҡуйҙы. Иртән әсәhе эштән ҡайтҡанда, өләсәhе, бер нөктәгә төбәлеп, hөйләшә алмай ята ине. Укол-дарыуҙар ҙа алдылар, билдәле табиптарға ла мөрәжәғәт итеп ҡаранылар, әммә уның хәле үҙгәрмәне.\nҘур көсөргәнешлек менән сығарылыш имтихандарын тапшырған Зөhрә, яҙмышында ҡырҡа боролош яhап, үҙе йәшәгән ҡалалағы медицина училищеhына уҡырға инде. Өләсәhен ташлап, алыҫҡа, Өфөгә, китә алмай ине. Әсәhе менән икәүләп уны алмаш-тилмәш ҡаранылар. Шәп сағында үҙе ярҙам ҡулы hуҙып, hауығырға булышҡан кешеләр ҙә, күршеләр ҙә хәлен белешеп торҙо. Һөйләшеп-килешеп, сиратлап янында торҙолар. Өләсәhе, ҡәҙерлеhе, ана шулай, аңлайышлы итеп hөйләшә лә, моңло итеп hуҙып йырлай ҙа алмай, бер йылға яҡын түшәктә ятты ла, яҡты донъя менән мәңгелеккә хушлашып, күҙҙәрен йомдо. Ашаған аштың – тәме, өйҙөң ҡото китте. Йәнде, hәр саҡ илағы килеп торған кеүек, күңел бошонҡолоғо баҫты. Әсәhенең, ғүмер уртаhына етеп барhа ла, бирешмәгән, шып-шыма матур битендә мәңге юйылмаҫлыҡ йыйырсыҡтар күренде.\nавторы: Нур | 27 мая 2008 | Фекерҙәр (1) | Тотош уҡырға\nӘлиә ХӘЙРЕТДИНОВА: «Тормошто яратам!» Яңылыҡтар » "Йәшлек" гүзәле\nМин Бишбүләк районы Ҡыңғыр-Мәнәүез ауылында тыуып үҫтем. Әлеге ваҡытта тыуған ауылым мәктәбенең XI синыфын тик «бишле» билдәләренә генә тамамлайым. Былтыр музыка мәктәбен бөтөп, ҡыҙыл таныҡлыҡ алдым. Бейергә, йырларға яратам. Мәҙәниәт йортоноң йыр-бейеү түңәрәктәренә йөрөйөм. Был йәhәттән төрлө сараларҙа ҡатнашып, призлы урындар яулап киләм. Мәктәп тормошонда ла әүҙем ҡатнашам. Олимпиадаларҙа, ғилми эштәрҙә көсөмдө hынайым. Тормошто яратам һәм үҙемдең яҡындарымдың бәхетле булыуҙарын теләйем.\nБерәү отпускыға сыға. Уға отпуск аҡсаhын бер hумлыҡтар менән бирәләр, улар бик күп була. Ир өйөнә ҡайтып аҡсаларҙы теҙеп hала, хәҙер ҡатын ҡайтhа, уны аптыратайым әле, ти. Шул саҡ ишек шаҡыйҙар, асhа, күршеhе баҫып тора. Йомош менән ингән, сүкеш биреп тор әле, ти, ә үҙе иҫе китеп, теге аҡсаларға ҡарай ҙа:\n– Һин нимә менән шөғөлләнәhең унда? – тип hорай.\n– Әй, бына төнө буйы аҡса hуҡтым да, әле киптерергә ҡуйҙым, – тип шаярта был. Күршеhе сығып китә. Күп тә тормай, милиция килеп етә hәм:\n– Тиҙ генә әйт, аҡса hуға торған машинаңды ҡайҙа иттең? – тип, ирҙең кәрәген бирәләр. Ул да бирешмәй:\n– Күршемә биреп торҙом, әле ул аҡса hуға, – ти. Тегеләр күршеhенә йүгерә. Бөтә ерҙең аҫтын-өҫкә килтерәләр, үҙенә лә өлөш эләгә, көмөшкә аппараты табалар hәм иргә бик ҙур суммала штраф hалалар.\nЕңеү уларҙы урап үтмәҫ, моғайын Яңылыҡтар\nОшо көндәрҙә Сибай ҡалаһында мәктәп уҡыусылары араһында «Урал батыр» эпосын яттан һөйләү буйынса етенсе конкурс уҙҙы. Ҡала мәктәптәренең башҡорт теле уҡытыусылары һәм уҡыусылары был сараға бик ҡыҙыу һәм көсөргәнешле әҙерләнде. Уҙған йылдарҙан айырмалы, быйылғы бәйгелә традицион визитка һәм викторина менән бер рәттән, эпостан берәй күренеште сәхнәләштереү ҙә шарт итеп ҡуйылған. Шуға күрә конкурста бер уҡыусы ғына түгел, бәлки бөтә мәктәп тә ҡатнаша ала.\nавторы: Нур | 26 мая 2008 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nКире ҡайтырға << 1 3 4 5 6 7 8 9 10 11 29 >> Киләһе бит


Башҡортостан көрәшселәре донъя чемпионы исемен яуланы\nБөгөн Төркмәнстандың баш ҡалаһы Ашхабадта билбау көрәше буйынса донъя чемпионаты тамамланды. Мәртәбәле бәйгелә өс тиҫтәнән ашыу илдең йыйылма командаһы ҡатнашты. Үҙ ауырлыҡ үлсәмдәрендә Альберт Рәхмәтуллин менән Рөстәм Арыҫланов алтын миҙалға эйә булды.\nАртур Зөлҡәрнәев дәғүәсеһенән финалда ғына отолоп икенсе баҫҡысҡа күтәрелде. Тағы ла бер Башҡортостан вәкиле, әле Мәскәүҙә йәшәүсе Харис Мөсәлиев вице-чемпион булды. Спортсылар артабан милли көрәш буйынса 7-се декабрҙә Өфөлә үтәсәк Рәсәй чемпионатына әҙерләнәсәк.


Мәләүез йылғаһы яры төҙөкләндереләсәк\n2 Март 2020, 17:06\nУҙған аҙна аҙағында Мәләүез ҡалаһының йәмәғәт урындарын төҙөкләндереү буйынса федераль конкурс һөҙөмтәләре билдәле булды. Уға ярашлы Мәләүез йылғаһының Ленин, Октябрь, Воровский, Ҡаран урамдары, Үҙәк майҙан сиктәрендәге уң һәм һул яҡ ярҙары төҙөкләндереләсәк. “Ҡайын тракты” тип аталған проектты ғәмәлгә ашырыу өсөн 90 миллион һум самаһы аҡса бүленеүе көтөлә.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ҡалабыҙҙа уҙған йылдың көҙөнән үк федераль конкурста ҡатнашыу сиктәрендә әүҙем эш алып барылды. Бер нисә йәмәғәт тыңлауҙары, семинарҙар үткәрелде, ҡала халҡының фекерен белеү өсөн тауыш биреүҙәр ойошторолдо.\nИл кимәлендәге конкурсҡа республикабыҙ иң күп ғариза биргән төбәк булараҡ билдәләнде. Бөтәһе 286 ҡатнашыусының 11-е Башҡортостандан, шуларҙың бишәүһе - Мәләүез, Дүртөйлө, Яңауыл, Ағиҙел ҡалалары, Краснокама районының Николо-Березовка ауылы - еңеүсе тип табылды.


АҠШ килешеүҙән сыҡты, уны ни эшләтергә?\n7 Август 2019, 09:53\nАҠШ килешеүҙән сыҡты, уны ни эшләтергә? Рәсәй Президенты Владимир Путин Именлек Советының даими ағзалары менән оператив кәңәшмә үткәрҙе. #ВладимирПутин\nРәсәй Президенты Владимир Путин Именлек Советының даими ағзалары менән оператив кәңәшмә үткәрҙе. Уның төп темаһы: АҠШ-тың Урта һәм бәләкәй алыҫлыҡтағы ракеталар тураһындағы килешеүҙән бер яҡлы сығырға ҡарар итеүе. Кәңәшмәлә шулай уҡ Себерҙәге ғәҙәттән тыш хәлде бөтөрөү саралары һәм социаль-иҡтисади мәсьәләләр тикшерелде, тип хәбәр итә БАШҠОРТОСТАН.