Башҡортосанда тәүлек эсндә 670 кешелә COVID-19 вирусы асыҡланған, пандемия башынан был рекорд күрһәткесе. Бер көн элек был һан 668 ине. Сир йоҡторғандарҙың дөйөм иҫәбе хәҙер 79 475. Төбәктә COVID-19 менән көрәш буйынса оператив штаб мәғлүмәттәренә ярашлы инфекциянан 36 сирле һәләк булған....\nӨфө урамдарын 400-ҙән ашыу берәмек махсус техника таҙартасаҡ\nБашҡалала торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәттәре техникаһының ҡыш миҙгеленә әҙерлеген тикшереү смотры башланды. Йыл да ойошторолған был тикшереү Өфө биҫтәләренең барлыҡ коммуналь һәм торлаҡ майҙансыҡтарында уҙа. Комиссия составына муниципалитеттың профилле структуралары, Дәүләт техник күҙәтеүе һәм...\nБашҡортостанда өҫтәмә ял көндәре булмай\nТөбәк оперштабы республикала 30 октябрҙән 7 ноябрҙәге ял көндәренә өҫтәп ял ҡаралмай, тип белдерҙе. 20 октябрҙә БР Башлығы Радий Хәбиров төбәк биләмәһендә коронавируслы инфекцияны таратмау маҡсатында ойошторолған оператив штаб ултырышын уҙғарҙы. Көн тәртибендә ковидтан вакциналау...\nТамара Танһыҡҡужина – вице-спикер\nБашҡортостан парламенты рәйесенең урынбаҫары итеп Тамара Танһыҡҡужина һайланды. Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың сираттағы ултырышында парламент рәйесе урынбаҫары вазифаһына кандидаттар өсөн тауыш биреү ойошторолдо. Күпселек тауыш менән мәғариф, мәҙәниәт, йәштәр сәйәсәте һәм спорт буйынса комитет...\nҠариҙелдә яңы объекттар\nҠариҙел районы Ҡараяр ауылында күп функциялы мәҙәниәт үҙәге эш башланы. Уны асыу тантанаһында Республика Башлығы ҡатнашты. Радий Хәбиров шулай уҡ “Йәшел Башҡортостан” акцияһы сиктәрендә ағас ултыртты һәм ауыл мәктәбен ҡарап сыҡты.Ҡараяр халҡы өсөн яңы мәҙәниәт усағы оло бүләк. Сөнки, 1961...\nБашҡорт ырыуҙары хәрәкәте яңы һулыш кисерә\nРеспубликала йыл башынан 20-нән ашыу йыйын ойошторолған. Туймазы ҡалаһында үткән ҡорҙа башҡарылған эштәргә йомғаҡ яһалды. Башинформ агентлығында съезд һөҙөмтәһе буйынса үткән матбуғат конференцияһында киләсәктә ырыуҙар йыйынын ойоштороу матур йолаға әйләнәсәк тип белдерелде. Туймазы ҡалаһында...\nМалагасилар башҡортостанға ҡайҙан килгән?\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу башланды. Быйылғы компания бик үҙенсәлекле, тип билдәләй белегестәр. 11 йыл элек үткәненән айырмалы рәүештә, яңынан миллтте билдәләгән графа индерелде. Шулай уҡ тәүге тапҡыр иҫәп алыуға үҙ аллы - Дәүләт хеҙмәте порталы аша яҙылырға мөмкин. Кампанияла ҡатнашҡан төрлө...\nАэропорт ҡасабаһында яңы объекттар\nӨфө янындағы Аэропорт ҡасабаһында 1-се поликлиника һәм 2-се балалар поликлиникаһы филиалдарын асыу тантанаһы уҙҙы. Хәҙер медицина ярҙамы артынан урындағы халыҡҡа баш ҡалаға йөрөргә кәрәкмәй. Гөлсәсәк Ғүмәрова Аэропорт ҡасабаһында яңы эшләй башлаған поликлиникала тәүге пациенттарҙың береһе. Яңы...\nКовидҡа ҡаршы указ нисек үтәлә?\nРеспублика башлығы тулы әҙерлек режимы тураһындағы указға үҙгәрештәр индерҙе. Уға ярашлы, 25 октябрҙән 18 йәштәр өлкәндәр вакцинация үтеү тураһында сертификат, һуңғы алты айҙа коронавирус менән ауырыу тураһында белешмә булғанда ваҡлап һатыу баҙарҙарына инә ала. 1 декабрҙән шифаханаларҙа,...\nҮткән тәүлектә Башҡортостанда мәкерле сирҙән тағы 37 кеше һәләк булған\nАуырыуҙың яңы 668 осрағы теркәлгән. Меңдән ашыу кеше әле госпиталдәрҙә ята. Уларҙың 58-е ауыр хәлдә. Пандемия башланғандан алып Башҡортостанда 78 мең 805 кеше яңы коронавирус инфекцияһы менән ауырыған, 2 мең 223-е һәләк булған. Республикала әле 1 миллион 500 мең самаһы кеше вакцинаның беренсе...\nРәсәйҙә 30 октябрҙән 7 ноябргә тиклем ял көндәре иғлан ителә\nВладимир Путин 30 октябрҙән 7 ноябргә тиклем илдә коронавируслы инфекцияға бәйле хәл сәбәпле ял көндәре иғлан итеү тураһындағы ҡарарҙы раҫланы. Рәсәй президенты Хөкүмәт тәҡдимен ыңғай ҡабул итте. Уның фекеренсә, вакцинация кимәле илдә түбән һәм ул коронавируслы инфекцияның киң таралыуына булышлыҡ...


Дыуан районы Мөлкәт ауылында тыуып үҫкән Рахманғоловтар тамырҙарын барларға йыйылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nДыуан районы Мөлкәт ауылында тыуып үҫкән Рахманғоловтар тамырҙарын барларға йыйылды\n15 июня 2015 — 17:45\nЙәмле йәй етеү менән республиканың бик күп ауылдарында халыҡ байрамына әүерелгән Шәжәрә байрамдары ойошторола башланы. Рәмилә Рахманғолова үҙенең ете быуын шәжәрәһен белә. Шәжәрә ағасын ул атаһынан, башҡа өлкән туғандарынан һорашып төҙөй, был эшкә бер туған һеңлеһен дә йәлеп итә. Шулай итеп, балалар һәм ололар ҡасандыр йыйын йыйып, ырыу ҡотон һаҡлауға, туғанлыҡ ептәрен тергеҙеүгә өлгәшә.Байрамдың рәсми өлөшө Арый ауылы мәктәбенең сәхнәһендә башланды. Шәжәрәң юҡ икән – төҙө, төҙөһәң – өйрән, өйрәнһәң – нәҫелдәреңә тарат, тип өндәүсе Рахманғоловтар тоҡомо йыр-моңға маһирлыҡтарын күрһәтте. Телде, рухты һаҡлап ҡалыуҙа милли мәҙәниәттең ҙур урын биләүен күрһәтте.Илгиз, тормош иптәше Илүзә менән былтыр “Байыҡ” республика бейеү бәйгеһендә гран-при яулаусылар. Тоҡомдоң ғорурлығы – Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Раяф Ғәйнетдинов та байрамдан ситтә ҡалмаған. Дәрәжәле хәрбиҙәрҙең, фән һәм мәҙәниәт даирәһендә уңыш ҡаҙанған туғандарҙың, төрлө өлкәләрҙә маҡталып хеҙмәт иткән тоҡомдаштарҙың осрашыуы — ырыуҙың Ағинәйе – Зәлифә Сисанбай ҡыҙының теләге.Байрам хөрмәтенә Әнйәк йылғаһы буйына тирмә ҡоролдо. Уйындар уйнап, йырҙар йырлап, самауырҙы йыҡҡансы сәй эсеп аралашыу һәр кеменә танһыҡ ине. Ике йөҙ йылдан ашыу тарихы бар Мөлкәт ауылында тыуып үҫкән аҫаба башҡорттар нәҡ ошо көндә тыуған ерендә, нәҫел тамырҙарын һанлап, туғанлыҡ тойғоларын кисереүҙәренә һөйөндө. Нәҫел-нәсәпте барлағанда борондан ололарҙың иңенә ике бурыс йөкмәтелгән: беренсенән, быуындар бәйләнешен булдырыу, икенсенән, тыуғандар араһындағы никахтарға юл ҡуймау. Мөлкәт ауылы халҡы беренсе тапҡыр шәжәрә байрамын үткәреп ошо ике бурысты атҡарыуға юл асты.


Сергеевка ауылы эргәһендәге урман эсендә тишелгән торбанан нефть продукттары еҫе сыҡҡан\nБашҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, йәкшәмбе киске 5-се 5 минутта ведомствоның оператив диспетчер хеҙмәтенә Сергеевка ауылы эргәһендәге урман эсендә тишелгән торбанан нефть продукттары еҫе сыҡҡан шыйыҡса ағыуы тураһында шылтыратып хәбәр итәләр.\nВаҡиға урынына шунда уҡ оператив хеҙмәттәр юллана. Асыҡланыуынса, шыйыҡса «Салауат -Ырымбур –Өфө» юғары баҫымлы конденсат үткәргесенә законһыҙ рәүештә тоташтырылған торбаны тишеп сыға. Конденсат үткәргес «ГазпромЫрымбурдобыча» йәмғиәтенә ҡарай. Авария һөҙөмтәһендә 20 квадрат метр ер бысрана. Бынан тыш, конденсат соҡор буйлап ағып 300 метрға тиклем тарала. Хәлде кисектереү өсөн Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы идаралығы көсө менән дамба эшләнә. Нефть пролдукттары һыу объекттарына эләкмәй.\nАлина Ғәниева, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығы матбуғат хеҙмәткәре: «Тишелгән торба ер аҫтынан үтә. Белгестәр тиҙ арала авария эҙемтәләрен бөтөрә. Зыян күреүселәр юҡ. Тирә-яҡ мөхиткә ҡурҡыныс янамай».


Ҡыл ҡумыҙ — Башҡорт Википедияһы\n(Ҡыл-ҡумыҙ битенән йүнәлтелде)\nҠыллы һыҙғыслы музыка ҡоралы\nяҡынса 2.5 октава\nҠыл ҡумыҙ Викиһаҡлағыста\nҠыл ҡумыҙ — төрки ҡәбиләләрендә киң таралған һыҙғыслы-ҡыллы уйын ҡоралы. Был инструмент ҡайын киҫәгенән сүмес формаһында соҡоп эшләнгән. Ҡыл ҡумыҙҙы элегерәк тулыһынса ағастан эшләгәндәр.Оҙонлоғо 650—800 мм тирәһе. Яртылаш асыҡ декаһын быҙау тиреһенән эшләгәндәр. Ҡылдарын ат ялынан тарттырып бәйләгәндәр. Һыҙғысын да ағас таяҡҡа ат ялын тарттырып бәйләп эшләгәндәр.\nАбруйлы бер хеҙмәттә һүрәтләнеүенсә, «Ҡумыҙ — гриф (муйыны) беркетелгән, башы европа скрипкаһына тартым. Кәүҙәһе ағас көп урынына иләнгән тире менән ҡапланған. Уйым муйын тирәһендә генә көпләнгән, ҡалған өлөшө — асыҡ килеш. Ҡылдары өсәү — аҡ ат ҡылынан. Был уйын ҡоралы ҡыҙыл төҫкә буялған, оҙонлоғо 66 см. Тирәһе, килбәте бөкөрөрәк, һыҙғысы ла шулайыраҡ…» Белгестәрҙең фекеренсә, ҡыл ҡумыҙ хәҙерге скрипканың барлыҡҡа килеүенә нигеҙ булған. Тик унан айырмалы рәүештә, ҡыл ҡумыҙҙы яурын башына һалып түгел, тубыҡтарға терәп уйнайҙар.\nҒалимдарҙың билдәләүенсә, V—VIII быуаттарҙа ҡыл ҡумыҙ төрлө шамандарҙың, бағымсыларҙың, арбаусыларҙың төп ҡоралы булып ҡулланылған. Бигерәк тә уғыҙ-төрки теленә ҡараған ырыу һәм ҡәбиләләрҙең (төркмән, әзербайджан, төрөктәрҙең ата-бабалары) уртаҡ ҡомартҡыһы «Ҡорҡот Ата китабы»(«Китабе дәдәм Ҡурҡот») тигән атаҡлы эпик әҫәрендә был асыҡ күренә. Ҡорҡот — ҡыл ҡумыҙҙы барлыҡҡа килтереүсе генә түгел, ә моңо менән кешеләрҙе арбаусы, сихри моңдоң серен халыҡҡа еткереүсе легендар шәхес. Был уйын ҡоралынан һыҙылып сыҡҡан тетрәндергес һуҙынҡы моң теге донъя көстәре менән туранан-тура бәйле, тип иҫәпләнгән. Ябай кеше был ҡоралда уйнау түгел, уға ҡағылырға ла тейеш булмаған. Башҡорттар ҡыл ҡумыҙға ҡушылып ырымлау йырҙарын — һарнауҙарҙы башҡарған. Ислам дине был музыка ҡоралын өнәмәгән, ырымсыларҙы эҙәрләгән, шул сәбәпле ҡыл ҡумыҙ аҡрынлап онотолған, ҡулдан төшкән. Ләкин был изге музыка ҡоралы тураһында мәғлүмәт һәм иҫтәлектәр халыҡ хәтеренән юғалып бөтмәй. Был турала киң билдәле ғалим, яҙыусы Рәшит Шәкүр яҙып сыҡты. Ә Әбйәлил районы үҙәге Асҡарҙа йәшәүсе Илсен Мирхәйҙәров башҡорттарҙың ҡыл ҡумыҙын тергеҙеп, композитор Айрат Ҡобағошовҡа бүләк итә.\nҠыл ҡумыҙҙы донъя кимәленә ҡаҙаҡтар сығара, сөнки был уйын ҡоралы уларҙа бетеү урынына һаҡланған. Улар Ҡорҡот Атаның иҫтәлеген бик хөрмәт итә һәм уның ерләнгән урынында мавзолей төҙөгән. Был мавзолейҙа Ҡорҡот Атаның ҡыл ҡумыҙы һаҡлана, ә тышта ҡыл ҡумыҙға бағышланған уникаль һәйкәл бар — ел иҫкән ваҡытта был һәйкәл ҡыл ҡумыҙ тауышына оҡшағаныраҡ моң сығара. Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы саҡырыуы буйынса, 2005 йылда Өфөгә Ҡаҙағстандан Ҡондоҙ Жаппас ҡыҙы Ҡаламбаева килә. Ул башҡорттарҙа ҡасандыр киң таралып та, хәҙер онотолоп бөтә яҙған музыка ҡоралында уйнау серҙәрен аса. «Ҡыл ҡумыҙҙың моңо тәрән, үҙ тауышы бар. Ул оркестрҙың бер биҙәге», — тип иҫәпләй Башҡортостандың халыҡ артисы, Милли музыка ҡоралдары оркестры етәксеһе Рәмил Ғәйзуллин. Ҡыл ҡумыҙҙа уйнаусы беренсе ҡарлуғастар — икеһе лә Өфө дәүләт сәнғәт академияһында белем алыусы Альбина Вәлиева һәм Зәлиә Яҡупова була.Үҙҙәренә шундай мөмкинлек биргән өсөн ҡыҙҙар башҡорт музыкаһы факультеты деканы, профессор Айрат Ҡобағошовҡа һәм Ҡондоҙ Ҡаламбаеваға рәхмәтлеләр. Бөгөн ҡыл ҡумыҙҙы сәнғәт академияһы эргәһендәге оҫтаханала эшләйҙәр.\nШәкүр Рәшит. Сыңрау торналар иле. Мәҡәләләр һәм очерктар. — Өфө: Башҡортостан "Китап"нәшриәте, 1996. — 416 бит.\nТансулпан Бураҡаева «Ҡыл ҡумыҙҙа — беҙҙең асылыбыҙ»/ «Киске Өфө»- 14-20 август, 2004 йыл.\nЮлай Мәҡсүтов «Ҡыл-ҡумыҙ булған ерҙә» /«Йәшлек», № 33, 24 март, 2005 йыл.\n↑ «Труды музыкально- этнографической комиссии императорского общества любителей естествознания, антропологии и этнографии». Москва, 1911\nҠобағошов А. М. Ҡыл ҡумыҙ // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nҠыл ҡумыҙ Викимилектә\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡыл_ҡумыҙ&oldid=774419 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:45 15 ғинуар 2018 үҙгәртелгән.


Революционерҙар затынан » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Революционерҙар затынан\n25.12.2012 Революционерҙар затынан\nҒәҙәттә, беҙ теге йәки был күренекле шәхес тураһында яҙғанда, йә һөйләгәндә ул өлгәшкән уңыштарға, яулаған еңеүҙәренә иғтибар итәбеҙ ҙә, уның ҡайҙан, ниндәй ғаиләнән сығыуы, ата-әсәһе кем булыуы, үҙенең ғаиләһе тураһында онотоп ебәрәбеҙ. Был вайымһыҙлыҡ исеме башҡорт тел ғилемендә генә түгел, бәлки Рәсәй һәм Европа фән донъяһына ла киң таралыу тапҡан диалектолог, филология фәндәре докторы, профессор Нәжибә Хәйерзаман ҡыҙы Мәҡсүтоваға ла берҙәй ҡағыла. Ошо бушлыҡты бер ни тиклем тултырыу, кем һин, Нәжибә Мәҡсүтова, ҡайҙан һин, ата-бабаларың, туған-тыумасаларың, бала-сағаларың кем, тигән һорауға яуап биреү маҡсатында яҙылды был юлдар.\nШәмсетдиновтар – Мәсетле районының Һөләймән ауылында боронғо һәм танылған араларҙың береһе. Быуаттар төпкөлөнә күҙ һалғанда, Һөләймән ауылы Әйле ҡәбиләһенең ҡошсо ырыуына ҡарай. Нәжибәләр Муҡсин тигән мулла нәҫеленән килә. Унан Теләбай, Теләбайҙан Бикембәт, Зөлҡәрнәй, Биктимер, Ишмөхәмәт тыуа. Бикембәттән – Бикмөхәмәт, Хәсән, Абдулхаҡ, Абдулхалиҡ. Хәсәндең улдары Мифтахетдин, Шәмсетдин, Минһажетдин була. Шәмсетдиндән Хәйерзаман (1880 – 1938), Ғилметдин тыуа.\nХәйерзамандың балалары: тәүге ҡатынынан улы – Вәғиз (1910 – 1934), Һөләймәндә юғары белем алған тәүге кеше, 30-сы йылдарҙа РКП(б)-ның Башҡортостан өлкә комитетында инструктор булып эшләй. ҡыҙы Мөхтәрәмә (1914 – 1983); икенсе ҡатынынан: Рәйҙә, Хамзат, Нәжибә, Тәхийә (табип). Нәжибәнең балалары – Зилә (иҡтисадсы), Руслан (табип), Гүзәлиә (хор дирижеры). Тормош юлдашы Вил Шәрифйән улы Мәҡсүтов матбуғат өлкәһендә эшләне.\nАтаһы Хәйерзамандың байтаҡ холҡон үҙенә һеңдерә Нәжибә. Оло ҡошсо улусын ун йылдан ашыу етәкләй Хәйерзаман. Һуңынан колхоздар ойоштороуҙа әүҙем ҡатнаша, Мәләкәҫ ауылындағы «Красная Башкирия» колхозы рәйесе вазифаһын башҡара. Тура һүҙле, түрәләр алдында кәпәс сөймәҫ, әпкәләйҙәрҙе йәне һөймәҫ кеше була ул.\nБеренсе Бөтә донъя һуғышында ла ҡатнаша Хәйерзаман, ике Георгий тәреһе менән бүләкләнә, унтер-офицер званиеһы ала. Октябрь революцияһынан һуң Колчак бандаларына ҡаршы һуғыша.\nНәжибә лә ҡыйыу, сая ҡыҙ булып үҫә. Һуғышҡа тиклем үк атайһыҙ ҡалған Хәйерзамановтар ғаиләһе, ярлы йәшәһә лә, ауырлыҡтар алдында бәлтерәп, юғалып ҡалмай. Өлкән апайҙары үҫеп етеп, колхоз эшендә ҡатнаша башлай, ә Нәжибә әсәһе Шәһәр әбейҙең төп таянысына әйләнә: йәй ҡул арбаһы, ҡыштарын сана тартып, утын да, бесән-һаламын да ташый. Һуғыш йылдарында ауыл йәштәренән үҙешмәкәр сәнғәт түңәрәген дә ойоштороп ебәрә.\nҺөләймән башланғыс мәктәбен тамамлағас, Нәжибә һәм уның тиҫтерҙәре ауылдан биш саҡрымда ятҡан Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбендә уҡыуын дауам итә. Мәктәптә интернат тигән нәмә булмағанлыҡтан, Һөләймән уҡыусылары, сабата, ҡиндыраҡ, олораҡ туғандарынан ҡалған көпө кейеп, сепрәк тоҡсайға иҫке гәзиттәрҙән тегелгән дәфтәрҙәр янына арыш оно менән алабута ҡушып бешерелгән йәймә тығып һәм бүреләрҙе ҡурҡытырға тип һаламдан ишелгән факел тотоп, төндә яуған ҡарҙы йырып, күрше ауылға атлай. Мәктәпкә килеү менән йылы йомро мейесте һырып алалар. Күптәр, был ауырлыҡты күтәрә алмай, уҡыуын ташлай. Тик Нәжибә кеүек үтә сыҙамлылар ғына ун класты тамамлап, өлгөргәнлек аттестаты алыуға өлгәшә. Ләкин тағы ла ҡаршылыҡ: юғары уҡыу йортона барыу өсөн бер-ике йыл колхозда эшләргә кәрәк. Нәжибә үҙе уҡыған мәктәптә уҡытып ала ла, Башҡорт дәүләт педагогия институтына имтихан тота һәм уны 1951 йылда уңышлы тамамлап, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтына эшкә алына.\nҒилми хеҙмәткәр булараҡ, уның был йылдарҙағы эҙләнеүҙәре башҡорт диалекттарын тикшереүгә һәм өйрәнеүгә арнала. Ә был эш бигүк еңел түгел. Бының өсөн лингвистиканы, ономастиканы, терминологияны, лексикологияны, этнографияны энәһенән ебенә тиклем белергә кәрәк. Әммә Нәжибә уларҙың барыһын да еңеп сыға.\nНәжибә Хәйерзаман ҡыҙы күренекле ғалимә генә түгел, бәлки әүҙем дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре лә ине. Йәштәр, ғаилә, мәктәп, юғары уҡыу йорттары проблемалары буйынса республика матбуғатында үткер һәм ҡыйыу мәҡәләләр менән дә сығыш яһар ине. Йәмғиәтебеҙҙәге кәмселектәрҙе, етешһеҙлектәрҙе, власть даирәләренең вайымһыҙлығын, кемдең-кемлегенә ҡарамай, күҙҙәренә тура бәреп әйтер ине.\nБер генә миҫал. Үткән быуаттың 90-сы йылдары башында Өфөгә Владимир Жириновский килеп төштө. Ижтимағи-сәйәси үҙәк трибунаһынан төкөрөктәрен сәсеп һөйләй башлағайны, мин уны бүлдерҙем дә:\n– Владимир Вольфович, һеҙ үҙегеҙҙең һуңғы китабығыҙҙа башҡорт һәм татарҙарҙы Монголияға ҡыуасаҡмын, тигәнһегеҙ. Быны нисек аңларға? – тип һораным.\nЖириновский был һорауҙы көтмәгәйне, ҡыҙарынып, бүртенде лә:\n– Мин уны яҙманым. Уны минең референттар өҫтәгән булһа кәрәк, – тип аҡланырға тотондо.\nШул саҡ Нәжибә апай ҡулымдағы микрофонды тартып алды ла:\n– Алдашма! – тине бөтә залды яңғыратып. – Һин генә яҙғанһың был пасквилде, ә хәҙер беҙгә килеп, рус, башҡорт, татар араһына шына ҡаҡмаҡсыһың. Беҙ – быуаттар буйы дуҫ-татыу йәшәгән халыҡ. Артабан да шулай йәшәйәсәкбеҙ.\nНәжибә Хәйерзаман ҡыҙының киҫкен тауышы ҡылыс һымаҡ сыңлап китте һәм бөтә залды баҫып алды. Жириновский ҙа ошондай зәһәр дауылдан һуң бүтән рәтле һүҙ әйтә алманы, ҡағыҙҙарын йыйҙы ла китеү яғын ҡараны.\n– Ну, кәрәген бирҙең дә һуң, Нәжибә апай. Ғүмерлеккә булды, – тип маҡтамаҡсы булғайным, ул миңә тишерҙәй итеп ҡараны ла:\n– һ-ы-ы! Апайың бит ул! – тип мине лә урыныма ултыртып ҡуйҙы.\nЙылдар үтте һәм бөгөн дә Нәжибә Хәйерзаман ҡыҙының:\n– Һ-ы-ы! Апайың бит ул! – тигән тауышы ҡолаҡ төбөмдә зыңлап тора һымаҡ.


Еңеү көнөндә Хәйбулла районында яугир яҡташтарға икенсе һәйкәл асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЕңеү көнөндә Хәйбулла районында яугир яҡташтарға икенсе һәйкәл асылды\n15:09, 10 мая 2012 Йәмғиәт\nХәйбулла районының Һамар ауылында Еңеү көнөндә Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҡташтарға икенсе һәйкәл асыу тантанаһы үтте. Беренсе мемориал һуғышта һәләк булған 300-ҙән ашыу ауылдаштарының исемен мәңгеләштерә. Хәҙер иһә фронттан ҡайтып, һуғыштан һуңғы йылдарҙа мәрхүм булған 138 Бөйөк Ватан һуғышы яугирына монумент асылды.\nМемориал район һәм урындағы бюджет аҡсаһына эшләтелгән. Аҡ мәрмәрҙән яһалған һәйкәлдә алтын хәрефтәр менән: «Беҙ барып еттек. Беҙ еңдек!», — тип яҙылған.\nҺәйкәлде асыу тантанаһында Хәйбулла районы хакимиәте башлығы Рөстәм Хәйруллин, яҡташ яугирҙарының исемен мәңгеләштереү буйынса ҙур эштәр башҡарған Һамар ауылы халҡынан үрнәк алырға кәрәк, тип билдәләне. Бындай мемориалдар уҙған быуаттың 90-сы йылдарынан бирле эшләнгәне юҡ.


Ҡоролтай 2021 йылды Башҡорт тарихы йылы тип иғлан итергә тигән тәҡдим индерҙе\n17 Декабрь 2020, 18:30\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы республикала 2021 йылды Башҡорт тарихы йылы тип иғлан итеү башланғысы менән сығыш яһаны.\nБыл турала ойошманың киңәйтелгән ултырышында башҡорт халҡының тарихы һәм үҫеше мәсьәләләре буйынса комиссия рәйесе Азат Ярмуллин белдерҙе. Тәҡдим Башҡортостан Республикаһы хөкүмәтенә ебәрелде. Шуны билдәләп үтәйек: Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башланғысы менән республика етәксеһе Радий Хәбиров 2020 йылды Башҡорт теле йылы тип иғлан иткәйне.\nКомиссия шулай уҡ Өфөнөң — 450, академик, тарих фәндәре докторы, БДУ профессоры, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының беренсе рәйесе Нияз Мәжитовтың тыуыуына 90 йыл тулыуға ҡарата «Өфө ҡаласығы-II» («Башҡорт») музей комплексын асыуҙы ойошторорға тәҡдим итте.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты комиссияларының рәйестәре 2020 йылдағы эш һөҙөмтәләре хаҡында һөйләне һәм киләһе йылға пландары менән таныштырҙы.\nМәҙәниәт һәм киң мәғлүмәт саралары комиссияһы рәйесе, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы директоры урынбаҫары Тәнзилә Үлмәҫбаева ла коллегаларынан тәҡдимдәр менән сығыш яһаны. Комиссия ағзалары фекеренсә, «Журналистика һәм мәғлүмәт» кадрҙарын әҙерләү йүнәлеше буйынса грант белем биреү программалары, киң мәғлүмәт саралары өлкәһендә эшләгән йәш хеҙмәткәрҙәр өсөн грант программаһы булдырырға кәрәк.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был башланғыс хуплау тапҡан да инде – Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы менән берлектә киң мәғлүмәт сараларында, социаль селтәрҙәрҙә башҡорт халҡының телен, мәҙәниәтен, тарихын һәм хәҙергеһен популярлаштырыуға йүнәлтелгән проекттарға грант ярҙамы күрһәтеү өсөн конкурс иғлан итте.\nКомиссия рәйесе урынбаҫары, танылған кинорежиссер Булат Йосопов башҡорт телендәге кинофильмдарҙың тулыһынса дәүләт тарафынан финансланырға тейешлеген билдәләне.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының киңәйтелгән ултырышында Башҡортостан Республикаһы Башлығы хакимиәте етәксеһенең эске сәйәсәт буйынса урынбаҫары Урал Килсенбаев һәм министрлыҡтарҙың вәкилдәре ҡатнашты.


Башҡортостанда «Мәғариф тураһында»ғы федераль закон проектына 60-ҡа яҡын төҙәтмә тәҡдим ителде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда «Мәғариф тураһында»ғы федераль закон проектына 60-ҡа яҡын төҙәтмә тәҡдим ителде\n11:03, 24 октября 2012 Сәйәсәт\nБР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа «Рәсәй Федерацияһында мәғариф тураһында»ғы Федераль закон проекты тикшерелде. Ултырышта Дәүләт Думаһының Мәғариф буйынса комитеты рәйесе Александр Дегтярев ҡатнашты. Республиканың Дәүләт Йыйылышы рәйесе Константин Толкачев билдәләүенсә, әле тикшерелгән проект социаль әһәмиәтле проектарҙың береһе булып тора һәм ул республика парламенты депутаттарында ҙур ҡыҙыҡһыныу уята.\nДәүләт Думаһы депутаты Александр Дегтярев закон проекты һәм уны әҙерләү процесы тураһында ентекле һөйләне.\n— Закон проекты өҫтөндә эшләүгә йөҙләгән белгес һәм эксперт йәлеп ителде, бер нисә проект әҙерләнде, — тип хәбәр итте Александр Дегтярев. – Бөгөн беҙ Дәүләт Думаһында тикшергән проект иҫәп буйынса туғыҙынсыһы. Төшөнсәләр аппараты әҙерләнде, закондың 1992 йылғы элекке редакцияһында булмаған мөмкинлектәр барлыҡҡа килде.\nШул уҡ ваҡытта, Александр Дегтярев иҫәпләүенсә, закон проекты өҫтөндә ентекле эшләүгә ҡарамаҫтан, уны аҙағынаса эшләп бөтөү мөмкинлеге бар әле. Бөгөнгө көнгә Дәүләт Думаһына закон проектына 500-гә яҡын төҙәтмә тәҡдим ителде. Төҙәтмәләр һаны меңгә етәсәк, тип көтөлә.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, октябрь башында республиканың Дәүләт Йыйылышы ҡарамағында эш төркөмө булдырылғайны. Ул закон проектының икенсе уҡыуына бер нисә тәҡдим һәм төҙәтмә әҙерләгәйне.\nЭш төркөмө етәксеһе Лилиә Ғүмәрова һүҙҙәренсә, закон проекты өҫтөндә эшләү процесында 60-ҡа яҡын төҙәтмә тәҡдим ителде. Уларҙың 20-нән ашыуы юридик яҡтан тикшереү үтте һәм Дәүләт Думаһына тәҡдим итеүгә әҙер. Улар араһында – ауыл уҡытыусыларына коммуналь түләүҙәр буйынса ташламаларға, мәктәптәрҙә туған телде өйрәтеүгә, власть органдарының вәкәләттәрен билдәләүгә ҡағылышлы төҙәтмәләр.\nЗакон проекты буйынса эш дауам итәсәк. Константин Толкачев параллель рәүештә Федераль закон үҙ көсөнә ингәндән һуң ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ҡабул ителәсәк республика закон проектын әҙерләй башларға тәҡдим итте.


Гран при Илвир ҡулында!\n12 Август 2021, 17:26\nБындай ҙур еңеүгә уларҙың ирешкәне юҡ ине әле! Инйәр бейеү ансамбленең беренсе һәм юғары наградаһы. Гран при улар ҡулында!\n"Байыҡ" башҡорт бейеүҙәре республика телевизион конкурсы 2008 йылдан алып үткәрелә. Унда Башҡортостандан йылына 500-ән ашыу бейеүсе ҡатнаша. Сит илдәрҙән, күрше ѳлкәләрҙән дә бейеүселәр килә. Башҡортостан халҡы тѳрлѳ йылдарҙа Ирландия, Тѳркиә, Ҡаҙағстан, Үзбәкстан, Украина, Чечня, Греция, Татарстан, Хакасия һәм башҡа бик күп илдәрҙән килгән һәм конкурста ҡатнашҡан бейеүселәрҙе ҡарап һоҡланды. "Байыҡ" башҡорт бейеүҙәре конкурсы ололар ѳсѳн дә, балалар ѳсѳн дә ойошторола. Быйыл пандемияға бәйле "Байыҡ-2021" башҡорт бейеүҙәре республика телевизион конкурсы онлайн форматта үтте. Унда 3 йәштән 15 йәшкә тиклемге 1500 бала ҡатнашты.\nҺүҙебеҙ, Инйәрҙә йәшәгән Илвир Мырҙағәлин тураһында. Илвирға 12 йәш, ул Хәбир Мортазин етәкселегендәге "Хазина" бейеү ансамблендә биш йыл шѳғѳлләнә.\nХәбир Мортазин әйтеүенсә, конкурс һоҡланғыс коллективтар сығышын ҡарарға, үҙебеҙҙе күрһәтергә, аралашырға мѳмкинлек бирә. Йәш бейеүселәр ѳсѳн был конкурс үҫеш нѳктәһе лә. Халыҡ ижады беҙҙең тамырҙан килә, изгелеккә, матурлыҡҡа ѳйрәтә. "Байыҡ" Башҡортостанда иң популяр конкурс. "Инйәр" һәм "Хазина" хореографик ансамблдәре бейеүселәре был конкурста 2009 йылдан бирле ҡатнаша. Инйәрҙәр бер нисә тапҡыр лауреат булыу бәхетенә лә ирештеләр. Был юлы Илвирҙың яңғыҙ бейегән бейеүен видеоға тѳшѳрѳп һайлау турына ебәрҙек. Видеоматериалды ебәргәс, Ѳфѳгә "Башҡортостан" концерт залында үтәсәк концертҡа саҡырыу алдыҡ. Унда республиканың телевизион каналдары сығыштарҙы тѳшѳрѳп алды.\nКонцертта Илвир Мырҙағәлин башҡорт хәрбиҙәренең һуғышҡа керер алдынан бейей торған бейеүен башҡарҙы. Яңғыҙ бейеү бик матур, хисле, тулҡынландырғыс килеп сыҡты. Илвир бейеүгә бар кѳсѳн, дәртен һалды.\nКонцерт аҙағынаса Илвир ҙа, Хәбир Мортазин да үҙҙәренең бейеүенә шулай юғары баһа бирерҙәрен белмәне.\nБына сәхнәгә гран при яулаусыны саҡырҙылар. Был улар ѳсѳн кѳтѳлмәгән һәм бик тулҡынландырғыс мәл булды. Бындай ҙур еңеүгә уларҙың ирешкәне юҡ ине әле! Инйәр бейеү ансамбленең беренсе һәм юғары наградаһы. Гран при улар ҡулында!\nКонцертта Диплом, иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды. Илвирға иң оҡшағаны ҡыйбатлы приз - планшет. Йәш бейеүсегә бындай мәртәбәле тамашала ҡатнашыу дәрт ѳҫтәне. Ул артабан да бейеү менән шѳғѳлләнеүен дауам итергә уйлай.\nШатлыҡлы ваҡиғалар Инйәргә ҡайтҡас та дауам итте. Бындай ҡотлауҙарҙан Илвир бер башҡа үҫеп китте. Илвирҙы һәм уның етәксеһе Хәбир Мортазинды лайыҡлы еңеүҙәре, шатлыҡлы мәлдәре менән ҡотлайбыҙ.


“Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы – 2019” еңеүселәре асыҡланды | Всемирный курултай башкир\nБөгөн, 22 мартта, Өфөнөң Ҡала мәҙәниәт һарайында “Йыл уҡытыусыһы – 2019” республика конкурсы һәм “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы – 2019” төбәк-ара конкурсын йомғаҡлау тантанаһы үтте. Сара бик йылы шарттарҙа республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Ленара Иванова, мәғариф министры Айбулат Хажин, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайы депутаттары һәм мәғариф хеҙмәткәрҙәре ҡатнашлығында уҙҙы.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ла “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте – 2019” төбәк-ара конкурсын үткәреүҙә әүҙем ҡатнашты. Башҡарма комитет ағзаһы Рәйсә Күзбәкова жюри составында эшләне һәм Ҡоролтай конкурсты йомғаҡлау мәлендә үҙенең номинацияһын булдырып, республиканың төрлө төбәгенән килгән 6 уҡытыусыға Маҡтау грамотаһы менән бүләктәр тапшырҙы.\n“Туған телгә һәм һөнәргә тоғролоҡ” номинацияһына оҙаҡ йылдар фәнен яратып, күңел һалып, һөҙөмтәле эшләгән уҡытыусылар лайыҡ булды: Миләүшә Ғәйфуллина (Ҡырмыҫҡалы районы), Рәмилә Шәһәрова (Күгәрсен районы), Гөлсинә Ҡотошова (Ейәнсура районы), Гөлназ Назарова (Хәйбулла районы), Әлфиә Кәримова (Салауат районы), Рәмзилә Хәҙимуллина (Илеш районы).\n“Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы – 2019” төбәк-ара конкурсы еңеүсеһе – Өфө ҡалаһынан Гөлшат Заһир ҡыҙы Ғәбитова. Афарин!\nБелорет ҡалаһынан Ҡаһарманова Сәриә Мөхәмәт ҡыҙы, бөтә ғүмерен башҡорт телен уҡытыуға бағышлаған, һөнәренә тоғро уҡытыусы;\nХәйбуллина Ғилминур Басир ҡыҙы, Межгорье ҡалаһынан, шулай уҡ һайлаған һөнәренә тоғро уҡытыусы;\nХөснуллина Роза Дияс ҡыҙы, Нефтекама ҡалаһынан, фән кандидаты, Нефтекамала башҡорт телен уҡытып ҡына ҡалмай, башҡорт мәҙәниәтен пропаганлауға күп көс һалған, әүҙем уҡытыусы;\nХәлиуллина Гөлназ Ишмөхәмәт ҡыҙы, Ишембай районынан, киләсәктә башҡорт теле уҡытыусылары араһында йондоҙ булып балҡыр тигән өмөт уятыусы уҡытыусы.\nЕңеүселәрҙе ихлас күңелдән ҡотлайбыҙ!\nБашҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығының Милли мәғариф, төбәк-ара хеҙмәттәшлек һәм дәреслектәр нашер итеү бүлеге, БР Мәғарифты үҫтереү институтының башҡорт һәм башҡа туған телдәр кафедраһы конкурсты тейешле кимәлдә ойоштороуға ҙур көс һалған.\nШул уҡ ваҡытта бөгөнгө юғарыла аталған конкурстарҙы ябыу тантанаһында эсте бошорған нәмәләр ҙә булды. Мәҫәлән, ни өсөн Профсоюздарҙың республика комитеты башҡорт теле уҡытыусылары араһынан ике лауреатты грамотаһыҙ ҡалдырҙы? Улар, бәлки, профсоюз ағзаһы түгелдер, ләкин уны тантана барғанда бөтә залға фаш итергәме ни?! Аҡсалата премияһы булмаһа ла, грамота ғына сығарып тотторорға була ине, әлбиттә.\nИкенсе күңелде бик ныҡ ҡырған нәмә: һуңғы финал өлөшөндә башҡорт теле уҡытыусылары ни өсөндөр сәхнәгә саҡырылманы. “Тамашасы һөйөүе” призына лайыҡ булған Сәриә Ҡаһарманова бүләген башҡалар кеүек сәхнәнән тороп түгел, ә залдан сығып алырға мәжбүр булды. Был башҡорт теле уҡытыусыларының бәҫен төшөрөргә маташыу булдымы, – залдағылар аңламаны.\nБашҡорт теле уҡытыусылары араһында ғына түгел, ә рус теле һәм башҡа фәндәрҙең уҡытыусылары араһында ла ҙур һорау тыуҙырған тағы бер күренеш: татар теле уҡытыусылары конкурсында 11 кеше ҡатнашып, шуларҙан 5 кеше финалға үтте, ә ҡалған 6-һы төрлө номинацияларҙа билдәләнде. Йәғни конкурста ҡатнашҡан бөтә уҡытыусылар ҙа Мәғариф министрлығының грамоталары һәм ҡиммәтле бүләктәр менән бүләкләнде.\nӘ башҡорт, рус теле һәм башҡа предмет уҡытыусылары конкурсында ла 40-тан алып 60-ҡа тиклем уҡытыусы ҡатнашты, бүләкләнеүселәр һаны – шулай уҡ 5 финалист һәм 6-7 Мәғариф министрлығы номинацияһы. Ҡатнашыусы һәм бүләкләнеүселәр нисбәте тигеҙ булырға тейештер бит? Күрәләтә шундай ғәҙелһеҙлеккә юл ҡуйыуҙа кемдәр ғәйепле?\nМәғариф министрлығы был һорауҙы яуапһыҙ ҡалдырмаҫ, тигән өмөттәбеҙ.\n« Рәсәй төбәктәрендә ҡоролтайҙар үтә\nҠаҙағстан башҡорттары Башҡортостан Республикаһының юбилейын билдәләне »


Башҡортостанда сыуаш һылыуҡайын һайланылар // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда сыуаш һылыуҡайын һайланылар\n17:33, 4 мая 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостандың Бишбүләк районында «Сыуаш һылыуҡайы — 2011» республика конкурсы үтте. Финалда республиканың алты районынан туғыҙ ҡыҙ ҡатнашты.\nКонкурсанттар халыҡ йырҙарын башҡарыуҙа, үҙ ҡулдары менән бирнәһен әҙерләүҙә, милли сыуаш костюмарын күрһәтеүҙә ярышты.\nКонкурс тарихында беренсе тапҡыр этнографик ярыштар ҙа индерелде. Ҡыҙҙарға мал ҡыуыу, балаларға күҙ тейеүен бөтөрөү, икмәк бешереү, XVIII быуаттағы сыуаш костюмында бейеү һәм башҡа халыҡ йолаларын күрһәтергә тура килде.\nКонкурс жюрийына сыуаш ижади коллективтары, республика һәм район сыуаш мәҙәниәте йәмғиәттәре етәкселәре, юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары инде. Конкурста Бишбүләк районы Киҫтәнле-Ивановка ауылынан 10 класс уҡыусыһы Наталья Павлова еңде. Ул «Сыуаш һылыуҡайы-2011» титулын алды.\nТеги: конкурстар, милли сәйәсәт


Мәктәптәрҙә «Һуңғы ҡыңғырау» байрамын үткәреү көнө раҫланды\n21 Апрель , 08:44\nӨфө хакимиәте башлығы Ратмир Мәүлиев баш ҡала мәктәптәрендә «Һуңғы ҡыңғырау» байрамын уҙғарыу көнөн раҫланы – 25 май. Тейешле документ мэрияның сайтында баҫылған.\nӨфө райондары хакимиәттәре башлыҡтарына, Йәмәғәт хәүефһеҙлеге үҙәгенә, Рәсәй Эске эштәр министрлығының Өфө буйынса идаралығына, Янғын һағы идаралығына, Башҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының күҙәтеү эшмәкәрлеге һәм иҫкәртеү эше бүлегенә Һуңғы ҡыңғырау байрамын үткәргәндә уҡыусылар араһында хоҡуҡ боҙоу осраҡтарына юл ҡуймау, уларҙың ғүмерен һәм һаулығын һаҡлау йәһәтенән саралар күреү бурысы йөкмәтелгән.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, «Һуңғы ҡыңғырау» байрамында Башҡортостанда «ҡоро закон» ғәмәлдә. Был көндө республикала сығарылыш уҡыусыларына спиртлы эсемлектәр һатыу тыйыла. Әлеге закон республикала 2017 йылда ғәмәлгә инде.


"Зәңгәр йәштәр" ағыулы булып сыҡҡан\n13 Июнь 2019, 21:41\nҠытайҙың Мацзу утрауы янындағы мөғжизәле тамашаға күптәр һоҡлана.\nҠытайҙың Мацзу утрауы янындағы мөғжизәле тамашаға күптәр һоҡлана. Һәр йәй ҡабатлана был күренеш. Тик һуңғы йылдарҙа уның күләме арта бара. "Зәңгәр йәштәр" тип билдәле булған күренеш күҙгә күренмәгән диңгеҙ микроорганизмдар - динофлагелляттарҙан сыға. Улар биояҡтыртыу ярҙамында ағыулы диңгеҙ йәшелсәһен эшкәртеп, аммиак һәм башҡа мәтдәләр менән тирә яҡтағы һыуҙы ағыулай, ти океанограф Чанмин Ху. Уның етәкселегендәге ғалимдар оҙаҡ йылдар динофлагелляттарҙы күҙәтеп ғилми эш алып бара. Зәңгәр уттар яр ситенән диңгеҙҙең тәрән ерҙәренә лә күсеп бара. Һыуҙа кислород кәмей һәм башҡаларға тын алыуы ауырлаша.\n"Зәңгәр йәштәр"ҙең таралыуын Чанмин Ху әлегә белмәй, ләкин төп сәбәп - ул Ҡытайҙың ауыл хужалығы тармағының насар ашламалар ҡуллана башлауы. Был тармаҡтың бысраҡтары Янцзы йылғаһына, аҙаҡ Көнсығыш Ҡытай диңгеҙенә эләгә. Динофлагелляттар был токсиндарҙы ашай.\nӘ һеҙ был турала нимә тип әйтер инегеҙ?


Өй эргәһенә ниндәй ағастарҙы ултыртырға ярамай?\n5 Август , 11:30\nСағандың тағы бер үҙенсәлеге бар: ул тирә-яғындағы бөтә файҙалы матдәләрҙе һурып алып бөтә. Уның эргәһендәге башҡа үҫемлектәргә “асығырға “ тура килә.\nБаҡса үҫтерер, ағастар ултыртыр алдынан ҡаралтылар өсөн ниндәйҙәре хәүеф тыуҙырыу мөмкинлеген дә уйларға кәрәк. Биш-ун йыл үткәндән һуң тамыр системаһы көслө үҫешкән ағастарҙың етди проблема тыуҙырыуы, бетон нигеҙҙе, асфальт юлды һис ауырлыҡһыҙ күтәреүе ихтимал. Хатта үләндең дә таш юлдарҙы ярып сыҡҡанын күргәнегеҙ барҙыр. Ә ағастар унан йөҙ тапҡырға ҡеүәтлерәк!\nТөҙөлөш объекттары эргәһенә дардар (ясень) ағасын ултыртмаҫҡа кәңәш итә күпте күргән, күпте кисергән тәжрибәле хужалар. Ни өсөн тигәндә, был ағас бик тиҙ үҫә, ҡеүәтле тамырҙар ебәрә, хатта тотош йортто күтәрергә һәләтле, тиҙәр. Дардар ныҡлығы буйынса имәнгә торошло.\nЙүкә ағасы ла йорттоң ут күршеһе булыу өсөн бармай. Тамырҙары ике йылда уҡ көслө булып тиҙ үҫешә. Тирәктең ныҡ тармаҡлы тамыр системаһы 20 метрға тиклем радиусты алыуы мөмкин. Өҫтәүенә ағастың кәүшәк булыуы дауыллы көндәрҙә ҙур хәүеф тыуҙыра, йыш ҡына ботаҡтары һынып төшә. Өй янына яҡын ултыртылған муйыл ағастары ла тармыш көслө тамырҙары менән маҡтана ала, нигеҙҙәрҙе емереү һәләтенә эйә. Ҡайын, саған, ҡарама, ҡарағас ағастары тамырҙары ла таралып көслө булып үҫә. Сағандың тағы бер үҙенсәлеге бар: ул тирә-яғындағы бөтә файҙалы матдәләрҙе һурып алып бөтә. Уның эргәһендәге башҡа үҫемлектәргә “асығырға“ тура килә.\nӘгәр ҙә был ағастарҙың береһе күңелегеҙгә бик яҡын икән, уны йортоғоҙ өсөн хәүефһеҙ араны иҫәпләп ултыртырға тырышығыҙ, тигән кәңәш бирә тәжрибәле төҙөүселәр.


Өфө һәм Күмертау — балалар өсөн иң яҡшы ҡалалар иҫәбендә — Лилиә Ғүмәрова // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфө һәм Күмертау — балалар өсөн иң яҡшы ҡалалар иҫәбендә — Лилиә Ғүмәрова\n15:57, 22 декабря 2014 Сәйәсәт\nФедерация Советында «Бөтә балалар ҙа ҡәҙерле!» тип исемләнгән V Бөтә Рәсәй конкурсында еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы уҙҙы. Күмертау һәм Өфө 100 мең кешенән кәмерәк халыҡ йәшәгән ҡалалар һәм Рәсәй субъекттарының административ үҙәктәре араһында икенсе урын яуланы.\nТантанала Башҡортостандан сенатор, Федерация Советының Фән, мәғариф һәм мәҙәниәт комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова ҡатнашты. Ғаилә һәм балалыҡ мәсьәләләрен хәл итеүҙә әүҙем ҡатнашҡандары өсөн конкурстың лидерҙарына рәхмәт белдереп, сенатор уның актуаль булыуын һәм әһәмиәтен һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nАғымдағы йылда Рәсәйҙең 51 субъектынан 161 ҡала үҙҙәренең социаль тәжрибәһен тәҡдим итте. Ойоштороусылар конкурс материалдарында эш системаһы, төрлө ведомстволарҙың, йәмәғәт ойошмаларының үҙ-ара килешеп эш итеүе асыҡ сағылырға тейеш тип иҫәпләй.\nЛилиә Ғүмәрова Рәсәй ҡалалары конкурсын мәғлүмәти яҡтан пропагандаларға кәрәк тип билдәләне.\n— Ошо ҡалаларҙың эшмәкәрлеге менән танышыу төбәктәргә ауыр тормош хәлендә ҡалған ғаиләләр һәм балалар менән эшләгәндә иң яҡшы тәжрибәне файҙаланырға мөмкинлек бирәсәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды сенатор.\nТеги: федерация советы,ҡалалар конкурсы


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҠУРАЙСЫЛАР ҠАРТАТАҺЫ – ӘҘҺӘМ ДИНИСЛАМ УЛЫ ИСҠУЖИН - 2018 - Мәҡәләләр\nXIX быуатта йәшәүсе немец яҙыусыһы Вильгельм Раабе - "Матурлыҡ, ысын бәхет менән ысын батырлыҡ матур һүҙҙәргә мохтаж түгел", ә мәшһүр немец ғалимы Альберт Эйнштейн иһә "Һәр даһилыҡ ябай була" тигән. Халҡыбыҙҙың арҙаҡлы улы Әҙһәм Динислам улы Исҡужинды иҫкә алғанда иң тәүҙә ошо ике шәхестең матурлыҡ, бәхет, батырлыҡ һәм даһилыҡ хаҡында әйткән һүҙҙәре иҫкә килеп төштө. Юҡҡа ғына түгелдер. Ни өсөн тигәндә, булмышы менән ябайҙарҙан-ябай, тәбиғәттең үҙе кеүек үтә лә самими, атҡарған ғәмәлдәре менән ҡаһарман йөрәкле, фиҙаҡәр рухлы, баһадир һын-һыпатлы ине Әҙһәм ағай. Шәхесенең ҡаһарманлығы, ысынлап та, матур һүҙҙәргә мохтаж да түгелдер, сөнки кем берәү әйтмешләй, "Һәр бер сағыштырыу аҡһай", улай ғына ла түгел, донъяла һүҙ менән генә ҡылыҡһырлап, аңлатып булмаған төшөнсә-күренештәр ҙә була. Әйтәйек, моңдо һүҙҙәр менән нисек итеп аңлатаһың? Тап шулай, тотошлайы менән моңдан ғына ҡойолғайны уның булмышы, моңдан туҡылғайны уның шәхесе. Шуның өсөн дә беҙ ҡурай, башҡорт моңо, тигәндә - Әҙһәм Исҡужинды, Әҙһәм Исҡужин тигәндә - ҡурайыбыҙҙы, туған моңдарыбыҙҙы күҙ алдына килтерәбеҙ. Ана шундай шәхестәребеҙҙең береһе булды ул. Арҙаҡлы ил ағаһы хаҡындағы иң тулы мәғлүмәт тупланған китаптың исеме "Әҙһәм ҡурайы"("Китап". 2009. Төҙөүселәре: Ф.Ш. Ҡоҙаҡаев, Ю.И. Ғәйнетдинов, китапҡа ҡушылма компакт-диск Әкрәм Алдаров ярҙамы менән әҙерләнә) тип аталыуы ла юҡҡа ғына түгелдер. Уны тыуыуына 80 йыл тулған саҡта уҡыусылары әҙерләп сығарған. Китапта ҡурай сәнғәтен тергеҙеү, һаҡлау һәм уны яңы юғарылыҡтарға күтәреү өсөн күп көс һалған шәхес хаҡында замандаштарының, хеҙмәттәштәренең һәм уҡыусыларының иҫтәлектәре, шулай уҡ Әҙһәм Исҡужиндың хәтирәләре урын алған. Шуға күрә уның шәхесе хаҡындағы күпселеккә таныш булған мәғлүмәттәрҙе ҡабатлап тормайынса, ҡайһы бер фекерҙәремде генә яҙып үтергә булдым.\nАуылдаштары һөйләүенсә, Әҙһәм ағай Темәскә ҡайтҡан сағында мотлаҡ рәүештә тыуған ауылының зыяратына инеп, атай-олатайҙарының, Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙарының, туғандарының ҡәберҙәре янында доға ҡылып, һәр ҡәбер янында оҙаҡ ваҡыт уйға батып, тын ҡалып, һуңынан "Урал", "Әрме" йырҙарын башҡарып, тик үҙенә генә хас йолаһын атҡарыр булған. Уның көслө һәм моңло тауышы ауылға яңғырап ишетелеп торған. Халҡыбыҙ, ватаныбыҙ өсөн йәнен фиҙа ҡылған аҫыл заттарҙың әруахтары өсөн ошонан да ҙурыраҡ ихтирамдың булыуы мөмкинме икән? Ни тиклем оло фиҙаҡәрлек, илһөйәрлек, илаһилыҡ, оло быуынға илтифат, әруахтар рухына иғтибар, ҡәҙер-хөрмәт сағыла Әҙһәм Исҡужиндың ошо изге ғәмәлендә. Дини күҙлектән ҡарағанда, бәлки, зыяратҡа инеп йырлау ситен дә булып тойолор, әммә баҡыйлыҡҡа күсеп, ошондай аҫыл көйҙәребеҙҙе башҡарыуҙан һәм тыңлауҙан мәхрүм ҡалған изге заттарыбыҙ әруахтарына был мөмкинлекте бүләк итеүҙе тере йәндең рухи ҡаһарманлығы тип атарға ғына мөмкиндер. Башҡорт өсөн моңдан мәхрүм ҡалыуҙан да ҙурыраҡ юғалтыу бармы икән был донъяла? Юҡҡа ғына Мостай Кәрим үҙенең бер яҙмаларында шулай тип яҙмаған: "Мин ғүмер буйы боронғо йырҙарҙы яраттым. Теге донъяла йырлайҙармы икән? Йырламаһалар, бик ҡыҙғаныс. Күңелһеҙ булыр" (Көндәлек. - 18. 02. 2002).\nАрҙаҡлы шәхесебеҙҙе яҡындан белеүселәрҙең, уның менән бер-ике тапҡыр булһа ла осрашыусыларҙың һәр ҡайһыһы уның бәләкәй генә ғәмәл-ҡылыҡтарында ла оло фиҙаҡәрлеген, ҡаһарман рухының сағылышын күреүе хаҡында һөйләй. Был, әлеге лә баяғы, ябайлыҡтың бөйөклөгө хаҡындағы һүҙҙәрҙең раҫлығын дәлилләй. "Әҙһәм ҡурайы" китабының бите һайын бар ундай яҡты һәм йылы хәтирәләр, иҫтәлектәр. Шағирә Рәсимә Ураҡсинаның иҫтәлектәренән бер өҙөк: "Әгәр ҙә ул, осоусы булыуын ташлағас, аэропортҡа барып эшкә урынлашҡан булһа - ә бит уның тулы хаҡы бар ине - беҙҙең башҡорт милләте ниндәй ҙур юғалтыу кисерер ине! Әҙһәм ағайҙың ҙур аҡса, башҡа нәмәләр тураһында уйламай, бына шунда, ул ваҡытта ҡанат нығытып ҡына килгән, башҡорттоң йөҙөк ҡашы булған мәктәпкә килеп урынлашыуы беҙҙең халыҡ өсөн шундай ҙур бәхет булған - уны йылдар үткәс бигерәк ныҡ аңлайһың. Беҙҙең йәшәгән бүлмә тәҙрәләре менән ҡапҡаға ҡарап тора һәм мин йыш ҡына Әҙһәм ағайҙың ҡапҡанан килеп ингәнен күҙәтә инем. Ул шундай һалмаҡ ҡына итеп, сәбәләнмәй, матур ғына атлап үтә, оҙаҡламай мәктәпкә барһаң, ҡурай тауышы ишетелә башлай. Мин үҙем дә белмәйем, ни өсөндөр бала ваҡыттан күңелем менән гел Әҙһәм ағайға тартылып йәшәнем. Уның шул хәтлем ябайлығы, балаларға яҡынлығы! Ҡайһы бер тәрбиәселәр ошонда эшләгән ваҡытта бала менән ысын күңелдән ихлас һөйләшеүҙе, уның күҙ йәштәрен һөртөүҙе абруйҙы юғалтыу тигән нәмә һымаҡ итеп ҡаранылар. Ә бит Әҙһәм ағай беҙҙең күҙ йәшебеҙҙе генә һөртмәгән, күңелдәребеҙгә халыҡтың ысын милли холҡон һала белгән. Миңә ҡалһа, Әҙһәм ағай милли холоҡто, ҡурай моңона ҡушып, беҙҙең егеттәргә бүләк иткән..."\nЙәки булмаһа, тыуған ауылына ҡайтып төшөүенә бәйле бына тағы ла бер бәләкәй генә хәтирә. Ҡустыһы Әғзәм Исҡужин һөйләй: "Ауылға килә, бер яҡҡа сыҡтыниһә, бергә арбаға ултырып китәбеҙ. Тап булған һәр бер баланың, һәр бер олоноң хәлен һораша, ауылды сығып киткәнсе, ярты көн үтеп китә торғайны. Һәр ҡайһыһына кәңәш бирә, Өфөләге адресын, эш урынын биреп сығара, ярҙам итергә һәр саҡ әҙер булды. Өфөгә барып, уның ярҙамын күргән кешеләр, туҡтап, үҙҙәре рәхмәт әйтә торғайны. Ә ауылды сыҡҡандан һуң башлана оҙон көйҙәр. Шул иртән китеп барғанда йырлай башлай, барып етә, ҡайта. Көнө буйы ул нисек арымаған, нисек талмаған, ҡайҙан көс тапҡан?.."\nКиләсәктә уның хаҡында ошо "Әҙһәм ҡурайы" кеүек китап яҙыла ҡалһа, ул мотлаҡ яҙылыр ҙа, унда шәхесебеҙҙең "Әҙһәм йолаһы"на хас тағы ла әллә күпме изге ғәмәлдәре хаҡында телгә алыныр. Уның менән аралашып йәшәгән кем менән генә һөйләшһәң дә, барыһы ла уны нәҡ ошо сифатында һағынып иҫкә ала. Сөнки "Әҙһәм йолаһы" - ул кешелеклелек, изгелек йолаһы, дуҫ, туған ҡәҙерен белеү, милли рух, фиҙаҡәрлек, ҡаһарманлыҡ йолаһы.\nҮҙем дә уның менән бәйле булған ике генә ваҡиға хаҡында әйтеп үткем килә. Әле Әҙһәм ағайҙы ишетеп һәм алыҫтан ғына ишетеп-күреп белгән саҡта көҙҙөң ырашҡылы бер шөҡәтһеҙ кисендә "Өфө-Сибай" поезына яҡын туғанымды оҙатырға барҙым. Хушлашып, поезд ҡуҙғалып киткәс, ҡалаға күтәрелер өсөн трамвайға эләгә-һарҡа саҡ-саҡ ултыра алдым. Тимер ат нышып тултырылғандай. Этеш-төртөш. Ҡысҡырыш. Һүгенеү тауыштары. Етмәһә, көн торошо пассажирҙарҙың кәйеф-торошонда туранан-тура сағылыш тапҡан. Кемдер тәбиғәтте, кемдер ҡала түрәләрен әрләй...\nШул саҡ барыһын да кинәт тынып ҡалырға, ауыҙҙарын шапылдытап ябырға, тын алырға оноторға мәжбүр иткән бер күренеш булды. Ҡапыл ғәйрәтле һәм моңло тауыш менән берәү "Урал"ды йырлап ебәрмәһенме! Күңелгә йылы йүгерҙе. Йырсының көслө аһәңе трамвай тәҙрәләрен зыңғылдатты. Салонда себен осҡан да тауыш ишетелмәй. Йыраусы көйҙөң бер бөгөлөн тамамлап, икенсегә тын ялғаған арала бер-ике секунд тынлыҡ арауығында трамвай тәгәрмәстәренең туҡылдағы ғына ишетелеп ҡала. Бер туҡталыш үттек, икенсе туҡталыш, бер аҙҙан тимер ат Ленин урамынан Революция урамына боролош яһай. "Үҙәк баҙар" туҡталышына килеп етәрәк йырсы көйҙөң һуңғы ноталарын яңғыратҡас, трамвай халҡы дәррәү рәүештә ҡул сабырға, йырсыға үҙенең һоҡланыуын еткерергә тотондо. Туҡталышта байтаҡ халыҡ төшөп ҡалды. Шул саҡ ҡына урталыҡта тау кеүек баҫып торған Әҙһәм Исҡужинды таныным. Яҡташым янына барҙым. Шунда таныштыҡ. Ҡосаҡлап уҡ алды. Таңһылыу еңгәйҙе поезға оҙатҡан икән.\nТаңһылыу еңгәй, тигәндән, 1998 йылда ул миңә эшкә шылтыратып, ниндәйҙер мәсьәлә хаҡында һөйләшергә кәрәк, тип саҡырғайны. Барҙым фатирҙарына. Ғалимә Таңһылыу Күсимова ауырып түшәктә ята. Мине Әҙһәм ағай ҡаршыланы. "Баймағым ҡунаҡҡа килде", тип, ишектән ингәс тә үк ҡосаҡлап алды. Баҡтиһәң, мине ул оло ҡунаҡ итеп хөрмәтләргә махсус әҙерләнеп көткән икән. Әҙерләгән табынында ҡош һөтөнән башҡа барыһы ла бар ине. Бишбармаҡҡа һалманы үҙебеҙсә, баймаҡса, шаҡмаҡ итеп үҙ ҡулдары менән тураған. Ҡыш ваҡыты булыуға ҡарамаҫтан, ҡымыҙын да, емеш-еләген дә, башҡаһын да тапҡан. Мине үҙ ғүмеремдә атайымдан өлкән икенсе берәүҙең ошо рәүешле итеп үҙ ҡулы менән табын әҙерләп ҡаршылағаны һәм ҡунаҡ иткәне булманы. Талантлы кеше һәр йәһәттән дә талантлы, тигәндәй, был юлы Әҙһәм ағай миңә аш-һыу әҙерләү, килештереп ҡунаҡ һыйлау оҫталығын күрһәтте. Әллә нисек ине, алпамышалай ил ағаһының кем берәүгә хөрмәт күрһәтәм, тип, ҡала фатиры эсендә йүгермәләп йөрөүе. "Борсолма, ағай", тип әйтеүемде ишетергә лә теләмәй, икенсенән, уның ихтыярына ҡаршы тороуы мөмкин дә түгел ине. Өсөнсөнән, Әҙһәм ағай һиңә шундай итеп хөрмәт күрһәтә, уның ҡунағы булыуыңа ҡыуанаһың, милләттәше булыуыңа шатланаһың, уның рухи атына атланаһың. Халҡыбыҙ ҡунаҡсыллығының милли рухыбыҙҙы күтәрер сара икәнен шунда нығыраҡ аңланым. Яһалмалыҡтың осмото ла юҡ, ихласлыҡ, эскерһеҙлек, ябайлыҡ - хужаның тап ошо сифаттары ҡунағына күсә.\nБеҙ Таңһылыу Хажим ҡыҙы менән төпкө бүлмәлә әңгәмәләштек. Был осрашыуҙа шуныһы үҙенсәлекле булды: ғалимә мине үҙе янына шундай мәсьәләне асыҡлар өсөн әңгәмәгә саҡырған икән. Ул да булһа - "Баймаҡ феномены". Был күренештең асылы, сәбәптәре, тарихи нигеҙҙәре хаҡында барҙы һүҙебеҙ. Ғалимә үҙ дәлилдәрен килтерә, мин үҙемдекен әйтәм. Әҙһәм ағай әленән-әле беҙҙең әңгәмәне өҙөп, әле бер төрлө, әле икенсе төрлө һыйы әҙер булғас, табын янына саҡыра. "Аһ-аһ, Таңһылыу, ҡунағыбыҙҙы асыҡтырабыҙ бит, һин уны хәбәр менән һыйлайһың", - тип бүлмәбеҙгә килә лә инә, килә лә инә. Сираттағы тапҡыр табын янына саҡырғас, мин Әҙһәм ағайға ишаралап:\n- "Баймаҡ феномены" тип әйтәһегеҙ, Баймаҡ феномены бына ошолай була инде, - тинем. Баймаҡ ҡына түгел, милләтебеҙ феномены ине Әҙһәм Исҡужин.\nҺабантуйҙарҙың бил бирмәҫ батыры булған Әҙһәм ағай. Уның майҙанға көрәшергә сыҡҡанын баймаҡтар шулай хәтерләй: алпан-толпан атлап, майҙанға сыға. Дәғүәсеһенә иғтибар ҙа итмәй, йәғни кем менән көрәшһә лә, уға барыбер, сөнки барыбер ул еңәсәк. Шунан һуң таҫтамалының ике осонан тотоп, уны ике яҡҡа тартып, ныҡлығын һынап ҡарай, йәнәһе, өҙөлөрлөк түгелме. Артабан дәғүәсеһенең биленә таҫтамалын һала ла, уны оҙаҡ этләтмәй генә күтәреп, һирпеп ебәрә. Хәрби осоусыға уҡығанда, һуңынан хеҙмәт иткәндә лә төрлө төр көрәштәр буйынса һәр ваҡыт еңеүсе булып йөрөгән.\nӘҙһәм Исҡужиндың 90-сы йылдарҙағы сәйәси көрәштә нисек ҡатнашыуы хаҡында замандашы Марат Хафизовтан ҡыҫҡа ғына бер хәтирә: "90-сы йылдар башында беҙҙең халыҡ суверенитет өсөн ҡеүәтле, көслө көрәш башлаған йылдар ине. Бында беҙҙең башҡорт егеттәре бик ҙур ҡыйыулыҡ, иҫ киткес ҡыйыулыҡ күрһәтте. "Йәшлек" гәзитендә һүрәттәре менән бирелгән шундай хәбәр уҡыным. Университет менән телевидение араһында буш майҙан була торғайны ул йылдарҙа. Шунда беҙҙең йәштәр палаткалар ҡороп, суверенитет өсөн аслыҡ иғлан итеү акцияһы ойошторғандар ине. Шулар араһында Әҙһәм Исҡужиндың да фамилияһын күреп ҡалдым. Икенсе көндө, мин әйтәм, туҡта әле, ысын хәл микән? Киттем шул урынға. Ысынлап та, Әҙһәмдең палаткаһы тора. Оло кешегә үҙенә айырым палатка инде. 60 йәштән үткән ир 17-20 йәштәге егеттәр менән "аслыҡ акцияһы" үткәреп ята. Үҙ күҙҙәрем менән күрҙем уны..."\nБорон-борондан халҡыбыҙҙа ҡаһарман заттарҙы тауҙарға тиңләгәндәр. Урал батырыбыҙҙың исеме менән аталған Урал тауҙары бының иң сағыу миҫалы. Әҙһәм ағайҙың уҡыусыһы Дауыт Амангилдин остазын ауылы янындағы тауға тиңләй: "Мин был кешене үҙемдең тыуған ауылым эргәһендәге Мөлкаман тауы менән сағыштырам. Был тау, бер ниндәй касафатҡа ҡарамайса, үҙенә тәғәйен эште йөҙәр, меңәр йылдар башҡарыуын дауам итә. Дауылын да, ғәрәсәтен дә үткәрә, йәшендән, ел-бурандан ауылымды ҡурсалап тора. Тамырҙары тәрән уның, ныҡ тора - аумаҫ бер ҡасан да. Йөрөмәй генә, тиһәң, йөрөй. Ер менән бергә әйләнә бит. Әҙһәм батыр ҙа изге ниәт менән башҡорт илен арҡырыға-буйға йөрөнө. Башҡортостандан тыш, Һарытау йә Һамар яҡтарында ла, Туҡсоран, Арғаяш, Әлмән, Барҙы ерҙәрендә лә, алыҫ төньяҡта көн иткән ҡәрҙәштәребеҙ янында ла халҡыбыҙ рухын таратып йөрөргә насип булды уға..."\nРухиәт көрәшсеһенең 90-сы йылдарҙағы тынғыһыҙ эшмәкәрлеген "Яҙмышнамә" тип аталған хәтирәләренең ошо өҙөктәрендә лә тойорға була:\n-Ҡаҙағстан президенты Нурсолтан Назарбаевҡа бирер өсөн ҡурай, пластинкаларым бар ине. Ҡулымды күкрәгемә ҡуйып, баш эйҙем дә, бүләктәремде тапшырҙым. "Һеҙ үҙегеҙ уйнай беләһегеҙме?"- тип һораны Назарбаев. "Урал"ды уйнаным. Ул, күкрәгенә ҡулын ҡуйып, "Ҙур рәхмәт!" тине;\n- Каруанһарайҙы ҡайтарып биреүҙәрен һорап, Рәсәй башлығы Б. Ельцинға хат яҙҙыҡ. Әлеге шул Каруанһарайҙы дауайлап, Өфөләрҙән барып митинг ойошторҙоҡ. Педучилищела сығыш яһаным. Каруанһарайҙың акттар залында 3,5 сәғәтлек лекция-концерт бирҙек;\n- Ырымбур өлкәһенең башҡорт ауылдарында сығыштар яһаныҡ. Һунарсы ауылына ҡурай өйрәтергә барып, илай-илай ҡайтып киттем. Аҙаҡ был турала "Башҡортостан" гәзитендә "Оҙаҡ йәшәйем, тиһәң, балалар уҡыт" тигән мәҡәләм баҫылды. Хәтирәләренән алынған был саралар рухиәт көрәшсеһе Әҙһәм Исҡужиндың тынғыһыҙ эшмәкәрлегенең меңдән бер өлөшө лә түгелдер.\nӘҙһәм ағайҙың юҡлығы һуңғы йылдарҙа, бигерәк тә ҡурайыбыҙға уңдан да, һулдан да яҫҡыныусылар күбәйгән ваҡытта ныҡ һиҙелә. Әммә бер хәҡиҡәт бәхәсһеҙ: ҡурай башҡорт рухынан, уның милли булмышынан, асылынан, тарихынан айырылғыһыҙ. Бәлки, булмаған тарихты бар, тип яҙып та булалыр, әммә икенсе берәүҙең фажиғәле яҙмышы аша тыуған әрнеүен, һыҙланыуын үҙләштереп булмай. Шуның өсөн дә ҡурай үҙенең серен тик башҡорт рухы аша ғына асасаҡ, башҡалар ҡулында иһә ул һыбыҙғы ғына булып ҡаласаҡ. Был хаҡта Әҙһәм Исҡужин "Ҡурайсы намыҫы" ("Башҡортостан". 12. 11. 1999 йыл) тигән мәҡәләһендә теге быуатта, улай ғына ла түгел, теге эрала уҡ яҙып ҡалдырған: "Ҡурайҙы "биш кенә тауышы бар, хан заманынан ҡалған көтөүсе ҡоралы", тип хурлаусы ла үҙебеҙҙең аранан сыҡты бит. Һайлауҙарҙа халҡыбыҙ мәнфәғәтен яҡлаусы альтернатив кандидатҡа ярҙам итеп, башҡорт ауылдарында боронғо йыр йырлап, ҡурай уйнап йөрөүселәр ҙә булманы түгел, булды: инаныуы буйынса түгел, аҡса өсөн. Шул уҡ аҡса өсөн ҡурайҙы иблистең үҙенә өйрәтергә әҙер булғандар ҙа юҡ түгел. "Каруанһарай" төркөмө егеттәре һөйләгәненән: беҙгә килеп, ҡурай буйынса махсус белем алып ҡайтҡан ҡаҙаҡ егете Тәлғәт Муҡышев бөгөн башҡорт халыҡ көйҙәрен ҡаҙаҡ көйө тип иғлан итеп уйнап йөрөй икән. Был күренеште халыҡ-ара кимәлдә уғрылыҡ тип атаһаң да артыҡ булмаҫ...\nҠурайсы этикаһы, ҡурайсы намыҫы тураһында уртаға һалып һөйләшергә ваҡыт. Быуаттар аша атай-олатайҙарыбыҙ беҙгә Ҡурайсы тигән оло исемде һаҡлап килтереп еткергән икән, бөгөн беҙ шуны етди аңларға тейешбеҙ: Ҡурайсылар союзында ҡурайсы намыҫына, хәҙергесә әйткәндә, Ҡурайсы кодексына тап төшөрөүселәр ағза була алмай..."\nӘҙһәм Исҡужин әжеренең хаҡын юл сығымдарын ҡапларлыҡ ҡына итеп ҡуйып, республикабыҙ ауылдары һәм ҡалалары, сит өлкәләр буйлап балаларға ҡурай дәрестәре биреп йөрөгән. Бөгөн иһә уның уҡыусылары үҙҙәре үк урындарҙа үҙҙәренең уҡыусыларын булдырған. Социаль селтәрҙәрҙә ағымдағы 2018 йылды Ҡурай йылы итеп атарға тигән тәҡдимдәр барлыҡҡа килде. Унда һәр бер башҡорт ғаиләһендә ҡурай һәм унда уйнаусылар булыуы маҡсаты ҡуйыла. Бик ваҡытлы тәҡдим. Дөрөҫөн әйткәндә, Әҙһәм Исҡужин был изге ғәмәлде әллә ҡасан уҡ башлаған, тик уның эшен дауам итеү генә талап ителә.\nХәтирәләренән алынған был саралар рухиәт көрәшсеһе Әҙһәм Исҡужиндың тынғыһыҙ эшмәкәрлегенең меңдән бер өлөшө лә түгелдер. Уҡыусыһы Юлай Ғәйнетдинов хаҡлы рәүештә остазын "Ҡурайсылар атаһы" тип атай. Ул тәрбиәләгән ҡурайсылар инде күптән үҙҙәренең уҡыусыларын тәрбиәләгән, үҙ мәктәбен булдырған. Тимәк, хаҡлы рәүештә Әҙһәм Исҡужинды "Ҡурайсылар ҡартатаһы" тип атарға булалыр. Быуындар күсәгилешлелегенең ошондай силсиләһе йәшәгәндә ҡурайыбыҙ мәңге йәшәйәсәк.\n1999 йылда ҡурайсыларҙың 1-се съезы үткәрелде. Ҡурайсылар берлеге идараһы рәйесе итеп йәш, талантлы ҡурайсы, һәләтле тележурналист, һоҡланғыс саф күңелле кеше, Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусыһы Вилдан Йомағужин һайланды. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Вилдан йәш кенә көйөнсә яҡты донъяны ҡалдырып китте. Бөгөн Күгәрсен районында Вилдан Йомағужин исемендәге призға ҡурайсыларҙың төбәк бәйгеһе үткәрелә. 2007 йылда үткәрелгән 2-се Ҡурайсылар съезында, башҡа төрлө ҡарарҙар менән бергә, беҙҙеңсә, үтә лә мөһим бер документ ҡабул ителде. "Ҡурайсы кодексы" тип атала ул. Ҡурай сәнғәте - халҡыбыҙҙың рухи доньяһын һутландырған моң шишмәһе һәм ул айырыуса сафлыҡты талап итә. Был турала үткән быуаттың аҙағында беренсе булып мәшһүр ҡурайсы-остаз, йыраусы, оло йөрәкле шәхес Әҙһәм Исҡужин саң ҡаҡты. Йәшерен түгел, бөгөн ҡурайҙы үҙләштереүҙе маҡсат итеп ҡуйған сит ҡәүем вәкилдәре хасил булды, шул уҡ ваҡытта ҡулына ҡурай тотоп йөрөүсе милләттәштәребеҙ араһында кәсепселәр ҙә юҡ түгел, улар инде аҡса өсөн кемгә булһа ла ҡурайҙа уйнарға өйрәтергә әҙер. Әҙһәм ағай 2003 йылда арабыҙҙан китеп барҙы, әммә уның юлын дауам итеүсе күп һанлы уҡыусылары ҡалды. Шуларҙың икәүһе, атап әйткәндә, Ырымбур өлкәһенән Дауыт Амангилдин һәм Өфө ҡалаһынан Рөстәм Рәжәпов остаздарының идеялары нигеҙендә "Ҡурайсы кодексы"ның проектын әҙерләне. Был проект ҡурайсылар съезында бер тауыштан ҡабул ителде.\nҠурайсы исеменә лайыҡ булған кеше түбәндәге ҡанундарҙы ҡабул итергә тейеш:\n1. Һис бер ваҡыт халҡының рухи-мәҙәни мираҫын һаҡлаусы, милләтенең әхлаҡи намыҫының тере сағылышы булыуын онотмаҫҡа;\n2. Ватанын һөйөргә, унда йәшәгән барлыҡ халыҡтарҙы ла тигеҙ хөрмәт итергә, халҡының һәм иленең патриоты булырға;\n3. Һәр ерҙә үҙен лайыҡлы тоторға, үҙе өлгөһөндә халҡына, уның тарихына, мәҙәниәтенә, сәнғәтенә ихтирам уятырға;\n4. Белемен камиллаштырыу өҫтөндә даими эшләргә, халҡы тарихын һәм мәҙәниәтен өйрәнергә һәм башҡаларға өйрәтергә, бар урында пропагандаларға;\n5. Ил тарихын, ырыу-ғаилә шәжәрәһен белергә, киләсәк быуынға өйрәтергә, ғаиләлә, йәмәғәт урындарында балаларҙы шәхес итеп тәрбиәләүгә бар көсөн һалырға;\n6. Башҡорт йыр-көй мираҫын даими өйрәнергә, халыҡсан көйөнсә һаҡларға һәм артабанғы быуындарға тапшырырға;\n7. Ата-бабаларыбыҙҙың меңәр йыллыҡ ижади тәжрибәһе нигеҙендә барлыҡҡа килгән һәм ошо көнгәсә килеп еткән ҡурайҙы камиллаштырыу һылтауы менән изге ҡомартҡыны үҙгәртеүгә, асылда һыбыҙғыға әйләндереүгә, ҡурайҙан айырмаһы булған музыка ҡоралдарына "ҡурай" атамаһы биреү ынтылышына юл ҡуймаҫҡа;\n8. Ҡурай - башҡорт халҡының милли хазинаһы, Башҡортостан дәүләтселегенең символы булыуын һәр саҡ иҫтә тоторға, уны ситтәрҙең үҙләштереүенә юл ҡуймаҫҡа;\n9.Ҡурай һәм ҡурайсы исемен һаҡларға, был төшөнсәләргә тап төшөрмәҫкә, тар мәнфәғәттәрҙән сығып эш итергә ынтылыуҙарға юл ҡуймаҫҡа;\n10. Ҡурай үләненең үҫкән урыны - изге Урал тауҙарын, тәбиғәтен һаҡларға;\n11. Ҡурайсылар һәм ҡурай моңон яратыусылар мөхитен арттырыуҙа, киңәйтеүҙә ҡыйыу эш итергә;\n12. Үҙеңдән алда йәшәгән ҡурайсыларҙы, уларҙың ижадын белергә, хөрмәт менән иҫтә тоторға, мөмкин булғанса уларҙың шәхестәрен мәңгеләштерергә тырышырға.\nЯҙылған: 06.02.18 | Ҡаралған: 1035


Материалы за Ноябрь 2016 года » Страница 2 » Башкортостан кызы\nҠояштыр әсә йөрәге\nКүгәрсен районы Әлемғол ауылы ҡыҙы Фәйрүзә менән Түләбай егете Нурҙың мөхәббәт тарихы ябай. Нур ағай ҡыҙҙы өсөнсө класта уҡ бер сарала күреп оҡшата. Туғыҙынсыла улар осраҡлы ғына тағы күрешә. Бер төркөм әхирәттәре менән уйындан ҡайтып барған ҡыҙҙы...\nРубрика: Яҙмыштарҙан көслөрәк / Тотош уҡырға\nТәндең (кәүҙәнең) бер ҡоро ерен ҡалдырмаҫлыҡ итеп йыуыныуҙы ғөсөл тиҙәр. Бәлиғ булған малайҙарҙың енси ағзаларынан еүешлек килһә (поллюция), ҡыҙҙарҙың ай һайын булған күременән (менструация) һуң мотлаҡ ғөсөл ҡойонорға кәрәк. Ғөсөл алмай тороп: а)...\nИң мөҡәддәс тойғо\nДонъялағы һәр йән эйәһенең әсәһе бар. Кем һәм ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, яҡты донъяға килтереүенә кеше әсәһенә рәхмәтле. Әсә һүҙенән Ҡояш йылыһы, миһырбанлыҡ, яҡтылыҡ тоябыҙ. Сабыйҙың теле лә «әсәй» тип асыла. Ҡурҡыныс килгәндә, ауырығанда һәр...\nСәстәреңдән тотоп ҡарар инем…\nМиңнур Ҡасимова – Бөрйән районы Әбделмәмбәт ауылынан, мөғәллимә, әүҙем йәмәғәт эшмәкәре. Һутлы телебеҙҙең, бәрәкәтле еребеҙҙең Мәккәһе булған хозур төбәктә йәшәгән ижадсының хикәйәләре лә йырлап тора. Мәхмүт Ҡашғари исемендәге Халыҡ-ара хикәйәләр...\nНағыштарҙа – милли асыл\nШишмә районынан Анжела Ғәзизова: «Коллекциямдың төп йәме – сигеү. Башҡорттарҙың тормошонда был ысул менән биҙәлгән әйберҙәр күп булған. Һәр нағыш халыҡтың фәлсәфәүи, әхлаҡи ҡарашын, зауығын сағылдыра. Бар сәнғәт төрө кеүек, сигеү төрҙәре лә...\n«Гөл нурында ҡалды наҙҙары»\nМежгорье ҡалаһынан Ләлә Ғәбделхаҡова: «Апайым Гөлнур Мөхәмәт ҡыҙы гөлдәр үҫтерергә ярата. Хаҡлы ялда булыуына ҡарамаҫтан, һаман металлургия комбинатында эшләүен дауам итә, сәскәләренә лә ваҡыт таба. Эре сәскәле глоксинияларҙың төрлө төҫтәгеләре...\nҺалымды түләү яйы\nЙыл аҙағы етәрәк, 1 декабргә тиклем, халыҡ күсемһеҙ милек (ер, торлаҡ), транспорт өсөн һалым түләргә ашыға. Ләкин һалым хаҡындағы һорауҙар йыл әйләнәһенә көнүҙәк. Журнал уҡыусылар был өлкәләге нескәлектәр хаҡында һорашып йыш мөрәжәғәт итә. Федераль...\nОктябрь 2018 (8)Сентябрь 2018 (47)Август 2018 (21)Июль 2018 (11)Июнь 2018 (21)Май 2018 (32)\nАпрель 2018 (19)Март 2018 (71)Февраль 2018 (20)Январь 2018 (18)Декабрь 2017 (30)Ноябрь 2017 (21)Октябрь 2017 (23)Сентябрь 2017 (23)Август 2017 (25)Июль 2017 (30)Июнь 2017 (34)Май 2017 (28)Апрель 2017 (30)Март 2017 (23)Февраль 2017 (17)Январь 2017 (18)Декабрь 2016 (18)Ноябрь 2016 (23)Октябрь 2016 (24)Сентябрь 2016 (24)Август 2016 (20)Июль 2016 (18)Июнь 2016 (23)Май 2016 (24)Апрель 2016 (25)Март 2016 (25)Февраль 2016 (18)Январь 2016 (21)Декабрь 2015 (17)Ноябрь 2015 (21)Октябрь 2015 (20)Сентябрь 2015 (12)Август 2015 (14)Июль 2015 (4)Июнь 2015 (4)Май 2015 (1)Апрель 2015 (1)Март 2015 (9)Январь 2015 (2)Декабрь 2014 (2)Ноябрь 2014 (22)Октябрь 2014 (2)Сентябрь 2014 (17)Август 2014 (20)Июль 2014 (17)Июнь 2014 (22)Май 2014 (18)Апрель 2014 (15)Март 2014 (17)Февраль 2014 (18)Январь 2014 (17)Декабрь 2013 (14)Ноябрь 2013 (16)Октябрь 2013 (16)Сентябрь 2013 (18)Август 2013 (15)Июль 2013 (18)Июнь 2013 (15)Май 2013 (13)Апрель 2013 (15)Март 2013 (17)Февраль 2013 (16)Январь 2013 (18)Декабрь 2012 (17)Ноябрь 2012 (17)Октябрь 2012 (21)Сентябрь 2012 (17)Август 2012 (14)Июль 2012 (17)Июнь 2012 (16)Май 2012 (15)Апрель 2012 (18)Март 2012 (27)Февраль 2012 (17)Январь 2012 (11)Декабрь 2011 (16)Ноябрь 2011 (12)Октябрь 2011 (14)Сентябрь 2011 (6)


Кеше күңеле игелек | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Кеше күңеле игелек\n« Хандаҡ йәки Әхзәб ғәзүәһе (алышы)\nҒәли хәҙрәт тураһында »\nКеше күңеле игелек\nКеше күңеле игелек биреп яратылған\nШағир Фидус Ямалетдиновтың «Ҡөрьән Кәрим сүрәләренә шиғри аңлатмалар»ынан бер аят:\nБеҙҙең диндең таҙалығы, ихласлығы\nБағланышлы түгелме һуң бер Аллаға?\nТик кем йөрөй башҡаларға өмөт итеп,\nАлланан тыш үҙҙәренә яҡлау көтөп,\n(Шулар) әйтә: «Беҙ (һындарға) табынабыҙ\nХаҡ Сүбехәнә үә Тәғәлә эргәһенә\nУлар беҙҙе яҡынайтһын өсөн генә.\nАллаһ (барын онотмаһын ине һәр кем)\nБарыһына сығарыр Ул ғәҙел хөкөм.\nКемдең йәнен баҫып алған хәйлә, ялған,\nШуны Аллаһ та йөрөтмәҫ тура юлдан.\n«Бәндәләргә ярҙам итә белгән кешеләрҙең аяҡтарына Аллаһ сират күперен үткәндә ҡеүәт бирер».\nБиргән игелектәренә шөкөр итеүҙән туҡтап, унан файҙалана белмәй башлауҙары сәбәпле, игелектәрҙе Аллаһтың кире ала торған ваҡыттары ла булмай тормағандыр.\n«Ә инде игелектәренән бәндәләрҙе мәхрүм итер булһа, уларҙы тағы ла һынау өсөн ергә Аллаһ үҙенең фәрештәләрен ебәрә. Үҙенең йомартлығы, ҡунаҡсыллығы менән халыҡ араһында дан тотҡан берәүҙең тупһа төбөнә баҫып, (кеше сүрәтенә ингән) фәрештәләр йомарт байҙан ярҙам һорар, һорағандарын бай биреп тә торор, йомарт байҙың теңкәһенә тейгәнсе тегеләре яңынан килеп, уны һынай башлар.\nШул саҡта сабырлығы бөткән бай уларға үҙ холҡондағы насар һыҙаттарҙы күрһәтә башлар ҙа, фәрештәләр үтенесе менән Аллаһ уның үҙен дә бар малынан мәхрүм итер».\n«Игелекле ғәмәлдәреңдән туҡталып ҡалыуҙан һаҡлан, — тигәндәр дин ғалимдары, — ундай ғәмәлдәр һине Аллаһы Тәғәләгә яҡынайта».\n«Үҙемдең остаҙым Ғәли әл-Хаууастан мин беҙҙең заманда ҡайһы берәүҙәр тормошонда рухи түбәнлектең арта барыуы, әҙәптең юҡҡа сығыу сәбәптәре тураһында һораным», — тигән элегерәк йәшәп үткән бер ғалим. «Бының сәбәбе, — тине ул, — бәндәләрҙе бер-береһенә яҡынлаштырған, дуҫлыҡ, мөхәббәт, үҙ-ара ярҙамлашып, бүләктәр бирешеп, саҙаҡалар өләшеп тороу ғәҙәтенең юҡҡа сығыуынан булды».\nПәйғәмбәребеҙ өйрәткән: «Кеше күңеле игелек һәм башҡаларға ҡарата һөйөү рухы биреп яралтылған».\nҠәрҙәштәре хаҡына ул бер ваҡытта ла доғанан айырылмай.\n«Эй, Раббым! — ти ул. — Әгәр ҙә өйҙә торорға вәғәҙә биреп тә бик аҙ ғына ваҡытҡа унан сығып торорға мәжбүр булып ҡуйһам, йомошо төшөп йәки хәл белергә тип, иманлы ҡәрҙәштәребеҙҙән йәки (башҡа диндәгеләрҙән) кем дә булһа берәү килә ҡалһа, үҙем ҡайтып еткәнсе уларҙы бер ҡайҙа ла ебәрмә. Әгәр ҙә инде ундайҙарҙың беҙгә килергә сыҡҡҡанын белеп торһаң, улар килеп еткәнсе юлға сығыуҙан мине туҡтатып ҡал», — тип доға ҡылып тора.\nШәриғәттә ҡаралмаған юлдар менән кемдеңдер малын үҙләштерергә ҡыҙығып барма.\nНәжесте алтынға буяп, ағыуға шәкәр яғып, шайтан һеҙҙең күҙегеҙҙе быуып тора. Уларға ҡул һуҙып барыу ахмаҡтар эше.\n«Эй, улым! — тип бурысҡа аҡса алған шәкертенә һабаҡ бирә остаздарҙан берәү. — Әгәр ҙә һин Аллаһ юлында йөрөһәң, кешелекле булыу, ҡыйыулыҡ һинең өсөн иң кәрәкле сифаттарға әйләнер. Әммә ләкин түбәнлек, ҡурҡаҡлыҡ, ебегәнлек юлын артығыраҡ күрһәң, егетлектең дәрәжәһен аңламай түбәнлеккә төшөүең бар.\nШәриғәт бүләктәр алыуҙан тыймағанын белһәм дә, мин уларҙың бик ваҡ ҡыналарын алмай кире ҡағыу, оят булырҙайҙарын ғына алам».\n«Ризығыңды шәриғәт рөхсәт иткән хәләл юлдар менән табып өйрән, — тигән Ибраһим бин Әҙһәм. — Шул ваҡытта һиңә көндәрҙә нәфел ураҙалары тотоуҙың, төндәрҙе ғибәҙәттә үткәреүҙең кәрәге булмаясаҡ».\nҮҙенең сыҙамлығын күрһәтеү өсөн «Мосолмандарҙан кемдер берәү ҡыҙҙырып торған ҡояш аҫтында ураҙа тоторға нәҙер әйтә. Пәйғәмбәребеҙ уға күләгәгә инеп, ураҙаһын тамамлап ҡуйырға кәңәш бирә».\nБындай ураҙаның ғибәҙәткә ҡатнашы юҡ, киреһенсә, шәриғәткә яла яғыуға, аҙашыуға әйләнеүе тураһында хәтергә төшөрә.\n«Кешеләрҙәге әхлаҡи сифаттарҙың иң ҡиммәтлеләре дүртәү, — тип өйрәткән Шәҡиҡ әл-Бәлхи, — асыуың килгәндә тыйылып ҡала белеү — сабырлыҡ; фәҡирлеккә төшкәндә — йомартлыҡтан айырылмау; ниндәй генә хәлдәрҙә лә ғәҙел булып ҡала белеү һәм яңғыҙ ғына тороп ҡалғанда ла тәҡүәлегеңде юғалтмау».\n«Диндә иң мөһиме нәмә була?» — тип һораған кешегә ғалимдарҙан берәү: «Тәҡүәлек», — тип кенә яуап бирә. «Ә һуң дингә килгән бәлә нимә була?» — тиҙәр. «Донъя малына ҡарата булған ҡомһоҙлоҡ», — ти ғалим.\nМусаға индергән аятында ла Аллаһы Тәғәлә: «Миңә яҡынайыу өсөн ҡолдарыма тәҡүәлек менән донъя малына хиреслектән арына белеүҙән дә яҡшыраҡ юл юҡ», — тигән.\n«Тәүҙә ялғанға бирелеүҙән, хыянатсыл һәм мәкерле булыуҙан, ғәйбәттән алыҫыраҡ тор, унан үҙең теләгәнде эшлә».\nБер ваҡыт Муса, ғәләйһис-сәләм, үҙе лә булған бер мәжлестә ике кеше үҙҙәренең затлы нәҫелдән булыуы менән маҡтана башлай: «Мин шундай, шундай кешенең улы булам», — тип береһе, — үҙенең туғыҙ быуынға тиклем булған ата-бабаларын һанап сыға. Шул ваҡыт Мусаға, ғәләйһис-сәләм, Аллаһы Тәғәлә: «Уға әйт: Һин һанап сыҡҡан ата-бабаларыңдың бөтәһе лә йәһәннәм утында яна, ә һин унынсыһы булып улар эргәһенә барасаҡһың», — тиң, ти.\n«Тыйнаҡлыҡ — ул башҡаларҙа көнсөллөк тигәнде тыуҙырмаған игелек. Тәкәбберлек — бәлә. Тәкәббер кешегә бер кем дә теләктәшлек күрһәтеп бармай. Кешенең, бөйөклөгө — уның тыйнаҡ була белеүендә, тәкәбберлектә бөйөклөк эҙләп йөрөгән кеше уны бер ваҡытта ла таба алмай».\n«Дин — ул нәсихәт һәм күңелдәге ихласлыҡ», — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм.\n«Кемгә ҡарата булырға тейеш ул ихласлыҡ?» — тигәндәр сәхәбәләр. «Аллаһы Тәғәләгә, Уның изге Китабы Ҡөрьәнгә, Аллаһ илсеһенә, мосолмандарҙың әмирҙәренә һәм бөтә мосолмандарға ҡарата ихласлыҡ», — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм.\nБәндәләргә нәсихәт бирергә теләгән кешеләрҙең үҙҙәрендә лә дин талап иткән әҙәп булырға тейеш.\n— Нәсихәт ул кешеләр алдында абруй ҡаҙаныу, нәфсе теләктәрен ҡәнәғәтләндереү өсөн түгел, ә Аллаһ ризалығы өсөн генә булырға тейеш.\n— Кешене рәнйетеп ҡуйыуҙан һаҡланыу өсөн нәсихәт алып барғанда Аллаһ үҙе өйрәткәнсә күңелең йомшаҡ булһын. Мөьмингә өгөт-нәсихәт биреп, Ҡөрьән бит өйрәтә: «Эй, мөьминдәр! Үҙегеҙ эшләмәгән нәмә тураһында нимә тип һүҙ ҡуҙғатаһығыҙ? Эшләмәгән эштәрегеҙҙе эшләгән булып һөйләп йөрөүегеҙ Аллаһтың асыуын килтерә», — ти. «Саф» («Бер рәткә теҙелеп тороусылар») сүрәһе, 2—3-сө аяттар\nНәсихәттең иң кәрәклеһе золомға бирелеп, бәләгә юлыға күрмәһен тип үҙеңдең нәфсеңде тыя белеү.\n«Үҙең белмәгәнгә эйәреп барма, сөнки ишетер ҡолаҡтарың да, күрер күҙҙәрең дә, күңелең дә яуапҡа тарттырыласаҡ». «Әл-Исра» («Төндәге күсереү» сүрәһе, 36-сы аят Шәйех Әхмәд-хажи Абдуллаев. «Изгеләрҙәге күркәм холоҡ». Махачкала. «Рисаләт» нәшриәте. 208—236-сы биттәрҙән\n«Кешеләргә ҡарата түбәнселекле бул, уларҙы игелеккә генә өндәп тор, наҙандарҙан алыҫыраҡ йөрө».\nӘгәр ҙә шайтан һиңә ҡотҡо һала башлаһа, Аллаһтың яҡлауына һыйын. Аллаһ Ул Ишетеп һәм Белеп тороусы. «Әл-Әғраф» («Кәртәләр») сүрәһе, 199—200-се аяттар\nЗамандаштарыңдан кеселәргә ҡарата атайҙары һымаҡ кеселекле, олораҡтарына улдары кеүек игелекле бул, дингә саҡырғанда хикмәт һәм күңелгә ятышлы нәсихәт менән саҡыр, бәхәстәр тыуа ҡалһа, матур итеп һөйләшә бел, уларҙың аҡыл дәрәжәһенә ҡарап, улар аңлаған телдә нәсихәт алып бар. Шул ваҡытта ғына Аллаһы Тәғәлә һине Үҙенең ышаныслы кешеләренән береһенә әйләндерер ҙә, ышаныслы ярҙамсылар табырға мөмкинлек бирер.\nЫсынлап та бит, «Беҙҙең Раббыбыҙ — Аллаһ», — тигәндән һуң ғәмәлдәрҙә хаҡ юл менән бара белгәндәргә үлем сәғәте еткән мәлдәрҙә фәрештәләр килер ҙә: «Ҡурҡмағыҙ, борсолмағыҙ, фани донъя тормошонда Аллаһы Тәғәлә тарафынан вәғәҙә ителгән Йәннәттәргә һөйөнөгөҙ», — тиерҙәр. «Фуссиләт» сүрәһе, 30-сы аят\nНисәмә йылдар, хатта быуаттар дауамында дин тип бер ваҡытта ла күҫәк күтәреп йөрөмәгән, ғибәҙәтханаларға ҡағылмаған, ҡан ҡойоуға, йәи ҡыйыуға бармаған, әҙәп ҡыҫаларынан сыҡмаған һәм сығырға ла тырышмаған ата-бабаларыбыҙҙың игелекле тормошонан өлгө алыу, ғәм табыу, игелекте генә юлыбыҙҙа юлдаш итеү теләге менән беҙ иманлы тормош юлына аяҡ баҫып торабыҙ.\nДин ғалимдары өйрәткән: бәндәләр араһында тынғылыҡ булыуын һөйөп, именлек менән ғүмер итә белгән кешенең үлеме лә шәһидтәр үлеменә тиңләшер, тигән, Сөнки күҙ ҡараһы кеүек итеп, кешеләр араһында именлек һаҡлау — изгеләр һәм пәйғәмбәрҙәр әҙәбе. «Ғәҙеллек менән үткән бер сәғәт ғүмер 60 йыл дауамында үтәп килгән ғибәҙәткә тиң», — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм.\n«Эй, Әбү Һөрәйрә! — тигән ул. — Бәндәләрҙе игелеккә генә өндәп тор, тыйғандарҙан тыйып, ауырлыҡтар килгәндә сабыр була бел».\nҺеҙ — минең сәхәбәләрем, шундай бер заманда йәшәйһегеҙ, динебеҙ тарафынан бойоролғандарҙың ундан бер өлөшөн генә үтәй алмай ҡалһағыҙ ҙа һәләкәткә юлығыуығыҙ бар. Шундай бер заман килер, динебеҙ тарафынан бойоролғандарҙың ундан бер өлөшөн генә үтәй алһағыҙ ҙа, ҡотолоп ҡалыу ихтималығыҙ бар.\n«Йәш кешеләрҙән бер өммәт була торғайны, — тип хикәйәт итер шәйех Әхмәд-хажи Абдуллаев. «Изгеләрҙәге күркәм холоҡ» исемле хеҙмәтендә, улар Аллаһы Тәғәләгә генә ғибәҙәттә булды, намыҫлы хеҙмәт, маңлай тирен түгеп тапҡан ризыҡтар менән генә туҡланды. Шул йәштәрҙән кемгәлер берәү яҡыная башлаған һайын, шайтандың тәненә ут ҡаба торған булды. Бер ваҡыт бергә йыйылып, Аллаһты зекер итә башлауҙары менән улар өҫтөнә шайтан яҡын-тирәлә генә йөрөгән фетнәселәрҙе ебәреп, янъял ҡуптарҙы.\nКүҫәктәр күтәреп килгән фетнәселәр ҡанға батырып, бер-береһен туҡмай башланы. Был бола золомонан ҡотҡарып ҡалыу Аллаһты зекер итеүҙән дә файҙалыраҡтыр тип, егеттәр һуғыш суҡмарҙарын араларға ашыҡты. Шайтанға шул ғына кәрәк ине лә. Бола күтәргәндәр уларҙың үҙҙәренә ташланды, егеттәр Аллаһты зекер итеүҙән, ғибәҙәттән туҡталып ҡалды».\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, Ислам донъяһының бөгөн, әлғаяҙы билләһ, ана шул егет-еләнде Аллаһты зекер итеүҙән айырып, һуғыш суҡмарҙары төйәгенә оҡшап киткән саҡтары бар.\nКешенең Аллаһ ризалығына лайыҡ булыуға өмөтөн ҡеүәтләү юлында ярҙам итер ғәмәлдәре биш төрлө нигеҙгә ҡорола, — тигәндәр ғалимдар: беренсеһе — һинең хәл-әхүәлдәреңдән Аллаһтың һәр ваҡыт хәбәрҙар булыуын белеп тороу; икенсеһе — Аллаһтың Ҡөҙрәте киң һәм камил булыуын үҙең аңлау; өсөнсөһө — нимәнелер онотоу һәм хаталаныуҙарҙан Аллаһтың пак булыуына иман; дүртенсеһе — Аллаһтың үҙе биргән вәғәҙәләрҙе үтәмәй ҡалмауына ышаныс; бишенсеһе — Яралтып бар итеүсе булараҡ Аллаһтың үтә лә Йомарт булыуына, беҙгә кәрәкле бөтә нәмәне һорап торғанды көтмәй биреп тороуын белеү.\n«Кешелә, — тигән ғалимдарҙан берәү, — ошо сифаттарҙың береһе генә булмай торһа ла, уның иманы камил була алмай».\nӘ беҙ бөгөн ғүмер буйы ҡаныбыҙға һеңеп бөткән ғәҙәттәрҙән арынып та бөтмәгән хәлдә иманға килеп, намаҙға баҫтыҡ та, Ҡөрьәндән бер нисә аят өйрәнеп алыу менән донъяны үҙгәртә лә башланыҡ тип уйлайбыҙ.\nҠөрьән өйрәтә: «Золомдан да, боланан да Аллаһ тыя», — ти.\n«Һәр кемгә, — ти, — Аллаһ бойороуы менән уның артынан да, алдынан да күҙ-ҡолаҡ булып тороу өсөн фәрештәләр беркетеп ҡуйылған. Әммә әгәр ҙә кешеләр үҙҙәренең хәлен үҙҙәре үҙгәртмәһә, Аллаһ та уны үҙгәртмәҫ. Был хаҡ. Яза бирер булһа, быны булдырмай ҡалыу өсөн бәндә юлын таба алмаҫ. Аллаһтан башҡа уның бер ниндәй Хужаһы юҡ». «Әр-Рәғд» («Күк күкрәү») сүрәһе, 11-се аят\nӘхлаҡи яҡтан сәләмәт, игелектәргә йомарт йәмғиәт кенә Аллаһ рәхмәтенә лайыҡ була ала. Теләһә ниндәй шарттарҙа ла Аллаһтың рәхмәтенә, Уның яҡлауына, фәрештәләрҙең ярҙамына өлгәшеп була икән, тип өмөт бағлап, Аллаһ исеме менән ҡан ҡойоп йөрөүҙәр күбәйеп китте бөгөн. «Юҡ, — ти Китап, — нәфсенде тыя белеү, фекер йөрөтөү рәүешен, иман камиллығын, әхлағыңды, әҙәбеңде, холҡоңдо динебеҙ бойорған игелек тарафына бороу юлы менән генә туҡтауһыҙ килеп торған йәки үҙең эшләп йөрөгән бәләләрҙән ҡотолоп ҡалырға мөмкин».\nФәрештәләр улар бәндәнең ғүмерен генә һаҡ аҫтына алмай, уға уй-теләктәр паклығын, әҙәптә һайлап алған юлдарҙың хаҡлығын, имандағы ҡеүәтте шайтан ҡотҡоһонан ҡурсалап ҡалырға ярҙам итә. Ауырлыҡтарға, уңышһыҙлыҡтарға килеп юлыҡҡанда ла ул үҙ тәбиғәтендәге зәғифлектәрҙе күрә, таба, аңлай белеп һәм Аллаһ алдында тәүбәгә лә килеп, унан ҡотолоу сараһын күрергә тейеш.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, күптәр бөгөн керле күңелдәрен, бысраҡ ҡулдарын эшкә егеп, үҙҙәре бар тип тә белмәгән дин һәм Аллаһ исеме менән һатыу итә башланы.\nХәҙистә әйтелә: «Ғилем тураһында һөйләп кенә йөрөүселәрҙән булмағыҙ, ғилемгә ярҙам итеүсе булығыҙ», — тиелә.\nБашым — сәләмәт, йәнем Йәннәттә, тип тик ятыу менән генә эш барып сыҡмаҫ.\n«Әгәр ҙә бер кеше Аллаһы Тәғәләгә һәм Ахирәт көнөнә иман килтерһә, мосолман ҡәрҙәшен донъя рәхәтлектәренән дә мәхрүм итмәһен», — тигән ул.\n«Ғалимдар — үҙ халҡын именлектә тотоу өсөн Аллаһы Тәғәлә тарафынан билгеләнгән кешеләр», — тигән ул. Ғәбдрәшид Ибраһимов менән Ғариф Биктең был хәҙискә биргән шәрехтәре бик фәһемле: «Ғилемгә өйрәнергә тырышыу һәр кем өсөн фарыз булһа ла, ғилемдә камиллыҡ дәрәжәһенә етеү һәр кемгә насип була алмай. Шуның өсөн дә ғалимдарҙың дәрәжәһе бик юғары. Уларҙың ҡәҙерен белһәләр, нәсихәттәренә ҡолаҡ һалып ҡына торһалар, милләт һәм мәмләкәт именлектә йәшәй. Әммә ни сара, Ислам ғалимдарына ҡарата нигеҙҙә бындай мөнәсәбәт ҡалманы. Сөнки улар үҙҙәре әхлаҡи боҙоҡлоҡ һәм ҡомһоҙлоҡ бәләһенә дусар булып, дәрәжәләрен һәм хөрмәттәрен тамам юйҙылар».\nБеҙҙең заманда Ислам ғалимдарының һүҙенә һис бер мәмләкәттә иғтибар ҡалманы, тиһәк тә ярай.\nХәлбуки, христиан поптары үҙ дәрәжәләрен ғәҙәттән тыш ныҡ һаҡлайҙар. Мәмләкәтгәге сәйәси ваҡиғаларҙа ла халыҡ руханиҙар фекеренә таянып эш итә. Был көн беҙҙең ғалим тип иҫәпләнгән имамдарыбыҙ, ғөмүмән, үҙҙәренең ҡәҙер-хөрмәттәрен юйҙылар. Халыҡ араһында һүҙҙәре үтмәй, мәсеттәрҙә милләт мәнфәғәтенән бер һүҙ һөйләмәй башланылар. Береһе аҙ ғына милләт мәнфәғәтенән бер-ике һүҙ һөйләһә, күрше муллаһы шунда уҡ уның өҫтөнән хөкүмәткә йәшерен ялыу яҙып бирә...\n...Әлбиттә, бындай муллалар «Аллаһтың әминдәре» булыуҙан бик алыҫ тора. Белмәйем, беҙҙең заманда йәки бер нисә йылдан һуң мәсет мөнбәрҙәрендә дөрөҫ (күңелгә ятышлы) вәғәздәр һөйләп, һәр йома һайын хәҡиҡәт хәлдән милләтте хәбәрҙар итәсәк ғалимдар килерме? Әгәр ҙә беҙҙең Ислам ғалимдары тырышлыҡ күрһәтеп, үҙ телебеҙҙә вәғәздәр, бөйөк фекерҙәргә нигеҙләнгән хөтбәләр уҡып, заман хәлдәренән хәбәрҙәр биреп тора алһалар, бөгөнгө әсирлектән ҡотола ла алыр инек...\n...Милләттең бәлешен ашап, саҙаҡаһын алып, башҡа бөтә нәмәнән ситләшеп, фатиха ҡылып ҡына «Аллаһтың әминдәре» булып булмай. Ғалимдарҙың вазифаһы — мөнбәрҙәрҙә, мәжлестәрҙә һәр кеше аңлай торған, халыҡтың үҙ телендә нәсихәттәр биреү...\n«Мең дә бер хәҙискә шәрехтәр», Ҡазан. «Раннур» нәшриәте. 2005 йыл. 221—225-се биттәрҙән ҡыҫҡартып алынды. Башҡортса дини календарь, 2018 йыл\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 29.10.2018 в 18:58, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Өфөлә «Һәҙиә» әҙәби конкурсына йомғаҡ яһалды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Һәҙиә» әҙәби конкурсына йомғаҡ яһалды\n14:19, 16 марта 2018 Мәҙәниәт\nӨфөлә «Һәҙиә» әҙәби конкурсына йомғаҡ яһалды. Конкурсҡа үҫмерҙәр өсөн күләмле проза әҫәрҙәренең ҡулъяҙмалары ҡабул ителде. Әҙәби бәйгелә билдәле яҙыусылар менән бер рәттән китап уҡыусыларға таныш булмаған авторҙар ҙа ҡатнашты.\nБеренсе, икенсе, өсөнсө урындар, ике дәртләндереү премияһы ҡаралғайны. Конкурс аноним рәүештә уҙҙы, хәҙер иһә авторҙарҙың фамилияларын асыҡларға кәрәк.\n«Мин бик ҡәнәғәтмен, 13-17 йәшлек үҫеп килгән быуын өсөн яңы әҫәрҙәр ижад ителде», — тине конкурсты ойоштороусы, танылған башҡорт яҙыусыһы һәм йәмәғәт эшмәкәре Гүзәл Ситдиҡова. 2017 йылда ул әҙәбиәт һәм сәнғәт өлкәһендәге Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге республика дәүләт премияһына лайыҡ булғайны. Яҙыусы Башҡортостандың Яҙыусылар союзы булышлығында ошо премияның аҡсаһына әҙәби бәйге ойошторҙо.\n«Һәҙиә» конкурсы еңеүселәрен 27 мартта Бөрөлә ғилми-ғәмәли конференция барышында бүләкләү ҡаралған.


Ишембай – республика өсөн мөһим ҡала » Архив газеты "Йәшлек"\nХалыҡ менән һөйләшкәндә төбәк Башлығына торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә түләү квитанцияларында буталсыҡ килеп тыуыуы хаҡында еткерҙеләр. Урындағы етәкселек тиҙҙән, моғайын, был хәлде яйлар.\nРөстәм Хәмитов Ишембайҙың 75 йыллығы уңайынан үткәрелгән тантанала сығыш яһағанда, ҡаланың төп һәм үҫешкә өмөтлө предприятиелары эшмәкәрлегенә туҡталды. “Ишембайнефть” йәмғиәте оло, абруйлы предприятие булараҡ телгә алынды. Катализатор заводына ҙур өмөттәр бағланыуы билдәләнде. Бында етештерелгән продукция сит илдекенән бер ҙә ҡалышмай. Эшсәндәре Америка катализаторҙарын баҙарҙан бөтөнләй ҡыҫырыҡлап сығарырға ла әҙер.\n“Инман” – бик үҙенсәлекле предприятие. Ул – Рәсәйҙә берҙән-бер гидроманипуляторҙар сығарыусы. “Витязь” компанияһының эше лә иғтибар үҙәгендә. Тиҙҙән “Ишсталь” тигән ҡорос прокаты заводы төҙөләсәк. Уның проекты әҙер, 850 самаһы эш урыны булдырыу күҙаллана.\nӘлбиттә, хәл итәһе мәсьәләләр ҙә бар. Рөстәм Хәмитов ойоҡ һәм трикотаж фабрикаларына ярҙам итергә кәрәклеген белдерҙе. Башлыса ҡатын-ҡыҙҙар эшләгән предприятие тулы ҡеүәтендә ҡалырға тейеш.\nЯңы бала табыу йорто төҙөлөшөнә бәйле мәсьәләне лә республика етәкселеге иғтибар үҙәгендә тота. Тик проект бик ҡиммәт. Уны мөмкин булғанса арзанайтыу тураһында уйларға кәрәк.\nҠала байрамы уңайынан Ишембайҙың бер төркөм уңғанына төрлө кимәлдәге наградалар ҙа тапшырылды. Улар араһында Ишембай район-ҡала хакимиәте башлығы урынбаҫары Гүзәл Шаһиева, Ишәй амбулаторияһы фельдшеры Зөлфиә Ғөбәйҙуллина, “Ишембай трикотаж әйберҙәр фабрикаһы” йәмғиәте тегенсеһе Зимфера Яхина кеүек хеҙмәтсәндәр бар.\nСтәрлебашта төбәк иҡтисадына тос өлөш и ...\nРөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмә ...\nИшембай районында үҙгәрештәр


Ап-аҡ ҡарҙан Ағай бара, эҙе ҡала...\nУл иртә китте\n6 Февраль 2020, 14:31\nМин тыуғанда ул бик ҡыуанған, тиҙәр.– Ҙурайһа мин уны санаға ултыртып йөрөтәсәкмен! – тип пландар ҡорған. Йөрөттө. Яңы яуған ап-аҡ ҡар өҫтөнән уның эҙе, артынан сана эҙе ҡалды. Ә минең, сабыйҙың, шатлығының иге-сиге юҡ, һөйөнөрлөк тә, ғорурланырлыҡ та шул: минең Ағайым бар!#Шоңҡаржурналы #Улиртәкитте\nМин тыуғанда ул бик ҡыуанған, тиҙәр.\n– Ҙурайһа мин уны санаға ултыртып йөрөтәсәкмен! – тип пландар ҡорған. Йөрөттө. Яңы яуған ап-аҡ ҡар өҫтөнән уның эҙе, артынан сана эҙе ҡалды. Ә минең, сабыйҙың, шатлығының иге-сиге юҡ, һөйөнөрлөк тә, ғорурланырлыҡ та шул: минең Ағайым бар!\nҮҫмер генә ағайымды ҡыуандырып донъяға килгән мин уның ышанысын аҡланыммы икән? Беҙҙең балалыҡты, йәшлекте, бәхетле мәлдәрҙе уртаҡлашҡан Әхәт ағай...\nБашҡалар өсөн Әхәт Мортазин ҡабатланмаҫ тауышлы, яғымлы тембрлы диктор булһа, беҙҙең ғаиләлә лә ул эталон ине. Бала саҡта уның студент тигән исеме үтә лә ҙур дәрәжә кеүек тойола торғайны. Өләсәй менән олатайҙың яратҡан, кинйә балаһы, олпат, мыҡты кәүҙәле, төҫкә матур, тыныс холоҡло һәм тыумыштан, тәбиғәттән зыялы. Ул ғаиләлә лә үҙе берәү ине.\nБеҙ әхирәтем менән һырғалаҡта фигуралы шыуыу күрһәтәбеҙ, ә ул – каникулға ҡайтҡан студент – беҙгә фон итеп ҡысҡырып йыр йырлай. Ул ваҡытта фигуралы шыуыу модала ине, беҙ үҙебеҙҙе данлы фигуристкалар итеп күҙ алдына килтерәбеҙ, ә ағайыбыҙ беҙҙең ғүмерҙә лә тормошҡа ашмаясаҡ хыялды бүлешә... Балаларҙың күңелен күрәйем тигәндер инде. Ағайҙың арҡаһына йәбешеп һыу инеүҙәр, һәр ҡайһыһының айырым тарихы булған бүләктәре – бала саҡтың иң бәхетле, иң сағыу хәтирәләре.\nБала саҡта мин уға үҙем яҙған китапты бүләк иткәйнем. Уны ҡыҙыҡ күреп бөтә дуҫтарына уҡытҡан, әлегәсә һаҡлай ине. “Һаман минең бала саҡ шуҡлыҡтарын һөйләйһең дә ултыраһың!” – тип әйткәйнем һуңғы ваҡыттарҙа. Ниңә тыйҙым икән? Һөйләһен дә һөйләһен ине. Хәҙер бына һөйләмәйәсәк...\nӘхәт ағай студент сағынан уҡ ата-әсәһе һәм туғандары өсөн ҙур ғорурлыҡ ине һәм ғүмере буйы шулай булып ҡалды. Ул үҙен уҡытыусы, педагог итеп күрҙе һәм шул һүҙҙе актерҙар кеүек матур итеп, мәғәнә һалып әйтә торғайны: ПЕДАГОГ! Тик яҙмышы уға тағы ла ҙурыраҡ бурыс йөкмәткән: башҡорт милләтенең ғорурлығы итерлек һөнәр – диктор, алып барыусы булырға насип иткән.\nЯратҡан эше менән бәхетле булғандыр ағайым. Ни өсөн тап уның уҡығандарын тыңлаған һайын тыңлағы килә? Сөнки уның тауышында – кешеләргә сикһеҙ хөрмәт, мөхәббәт, йылылыҡ... Һәм, әлбиттә, зыялылыҡ, һәр һүҙҙең бәҫен, йәмен-тәмен аңлау, сама тойғоһо... Һәр һүҙҙең мәғәнәһен аңлап, башҡорт теленең камиллығын, моңон, матурлығын тыңлаусыға еткереү, тексты уҡығанда бөтә күңелеңде һалыу – эфирға сыҡҡанда ла үҙенә шундай талаптар ҡуя ине. Шуға ла ул халҡының да яратҡан, һөйөклө балаһы булды.\nӨләсәй барыбыҙға ла тел асҡыстары теләй һәм һәр эштең йәмен белеп эшләргә өйрәтә ине. Был теләктәр Әхәт ағайҙың да булмышына һеңгәндер, күрәһең. Тел асҡыстары уны үҙ һөнәренең оҫтаһы тигән кимәлгә күтәрҙе, ул актер ҙа, тел белгесе лә булды. Эшеңдән мәғәнә, ләззәт таба белеү ҙә уның өсөн бик мөһим ине. “Бешерәһең икән, плитә эргәһенән бер минутҡа ла китмә, һин был ризыҡҡа күңелеңде һалырға тейешһең”, – тип өйрәткәне хәтерҙә.\nБеҙҙе, туғандарын, һәр ваҡыт яҡын күрҙе һәм үҙе артынан әйҙәне. Ғаилә ҡорғанда, балалар тыуғанда, диплом алғанда беҙҙең шатлыҡты тәү сиратта ағайыбыҙ менән еңгәбеҙ уртаҡлашты. Туған йәнле булғандары өсөн рәхмәт уларға...\nӘхәт ағай беҙҙе кешенең күңелен ҡыймаҫҡа, һәр нәмәгә тәнҡит күҙлегенән ҡарарға, бер һүҙ менән әйткәндә, зыялы булырға өйрәтте. Тағы ла уның юмор тойғоһо бик юғары кимәлдә ине. Шаярыуҙары һәр ваҡыт урынлы, кинәйәле, интеллектуаль. Беҙҙең хәтерҙә лә ул, моғайын, башын артҡа сайҡап, рәхәтләнеп, ҡысҡырып көлгән шаян, бәхетле, нурлы кеше булып ҡалыр...\nБурыслымын. Әйтелмәгән һүҙҙәр, тапшырылмаған бүләктәр ҡалды. Бәхетле мәлдәрҙең, түңәрәк донъяның, йөрәктең бер өлөшө киҫелеп төштө...\n– Ҙурайһа мин уны санаға ултыртып йөрөтәсәкмен! – тип пландар ҡорған. Йөрөттө. Санала ғынамы, тормош арбаһында мине, башҡа күптәрҙе ултыртып, һелкетмәй, артыҡ борғосламай алып барҙы ул. Тик арбаһы барыр ергә етеп туҡтанымы, әллә уҙып киттеме, әллә һаман туҡтамай барамы?..


Иҙел башында 5-се ҡатай йәштәре йыйыны үтте\nКүләмле сарала Балаҡатай, Ҡыйғы райондары йәштәре, күрше Силәбе һәм Ҡурған өлкәләре вәкилдәре лә ҡатнашты. Майҙанда ҡатайҙарға һәм тотош башҡорт халҡына хас ярыштар ойошторолдо, сәхнәнән милли йыр-моң яңғыраны.\nИҙел башының хозур тәбиғәтле төбәге, йәмле Кирәл итәгенә йыйылды быйыл ҡатай йәштәре. Ҡоҙғон ҡатайҙарға ҡараған Әхмәр ауылында ырыуҙаштар байрамына әҙерлек йыл дауамында барҙы. Халҡыбыҙҙың күркәм йолаһы буйынса ул ололарҙы хөрмәтләүҙән башланды. Байрам ҡунаҡтары республика йыр сәнғәте оҫтаһы, Башҡортостандың халыҡ артисы Ғәли Хәмзиндың ҡәберенә сәскәләр һалды.\nЫрыу йыйыны тарҡаулыҡҡа түгел, киреһенсә, берҙәмлеккә өндәй. Ҡатмарлы геополитик шарттарҙа Рәсәй халҡы өсөн нәҫел тамырҙарын белеү илһөйәрлектең иң сағыу сағылышы тип билдәләнде байрам сәхнәһенән яңғыраған телмәрҙә.\nҠатай йәштәре йыйыны рәсмилектән ситтә. Бишенсе йыл рәттән ул халыҡ ихтыяры һәм көсө менән ойошторола. Байрамда ҡатнашыусы абруйлы шәхестәр йыйынға ни бары ҡунаҡ итеп саҡырыла.\nТарихи мәғлүмәттәрҙән күренеүенсә, ҡатайҙар халҡыбыҙҙың иң боронғо һәм ҡеүәтле ырыуҙарының береһе. Үҙ ваҡытында улар Туҡтамыш хандың ғәййәр һуғышсылары булған. Уларҙың был үҙенсәлеге спорт уйындарында ла сағылыш тапҡан. Һыбайлылар алышы архив сығанаҡтарына таянып, тыуған яҡты өйрәнеүселәрҙең көсө менән тергеҙелгән. Ул «Ҡатай көрәше» тип атала, ти йыйында ҡатнашыусылар. Көс-ғәйрәтте һынаусы тағы ла бер ярыш таш ырғытыу. Ул да таулы-урманлы төбәктәрҙе үҙ иткән ҡатайҙарҙа киң таралған булған. Ваҡыт үтеү менән онотолған, әммә йыйын тарихи үткәндәргә яңынан йән өрөргә мөмкинлек бирә.\nКирәл итәгендә был кистә «Тархан», «Елмерҙәк» төркөмдәренең рухлы йырҙар яңғыраны. Байрамға килеүселәрҙе башҡа эстрада йондоҙҙарының сығышын ҡарап ҡыуанды. Ҡатай йәштәре һәм уҙамандарының иң әүҙемдәренә бүләктәр тапшырылды. Киләһе йыл күркәм байрамды уҙғарыу урыны итеп иһә мәғрүр Ирәмәл итәгендә урынлашҡан Мәхмүт ауылы һайланды.


Башҡортостан режиссеры Рим Шәрәфетдинов илдең иң яҡшы аниматоры тип танылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан режиссеры Рим Шәрәфетдинов илдең иң яҡшы аниматоры тип танылды\n16:11, 13 апреля 2015 Мәҙәниәт\n«Башҡортостан» киностудияһы режиссеры Рим Шәрәфетдинов «Икар» Беренсе Милли анимация премияһы еңеүселәренең береһе тип танылды. Ул «Аниматор» номинацияһында «Ни пуха, ни пера» фильмы өсөн наградаға лайыҡ булды, тип хәбәр итте Башҡортостан Кинематографистар союзының матбуғат секретары Зөһрә Бураҡаева.\nПремиялар Мәскәүҙәге Кино йортонда тапшырылды. Бөтәһе 13 номинация булдырылған: иң яҡшы тауыш режиссеры, актер, композитор, рәссам, аниматор, сценарий яҙыусы, режиссер, продюсер, фильм, прокатҡа сыҡҡан фильм, сериал, персонаж һәм һөнәргә ҙур өлөш индергән өсөн «Оҫта» почетлы премияһы.\nПремия лауреаттарын эксперт советы йәшерен тауыш биреү юлы менән билдәләне. Эксперт советы ағзалары үҙҙәре төшөргән фильмдар өсөн тауыш биреү хоҡуғына эйә түгел ине. Бүләк һыны Федор Хитруктың «Икар һәм аҡыл эйәләре» фильмының геройын кәүҙәләндерә.


60 йәшлек Илдар Ғәбитовтың 14 йәшлек дуҫы бар\n12 Июнь , 10:00\nйәки “Йәшлек”тең даими авторы, публицист, башватҡыстар төҙөү оҫтаһы, иҡтисад фәндәре кандидаты, юғары уҡыу йорто уҡытыусыһы, күп балалы атай Илдар Ғәбитовтың бер көнөнә байҡау\nБеҙҙең гәзит уҡыусыларын уның менән таныштырып тороуҙың кәрәге юҡтыр. Бына нисәмә йыл баҫмабыҙҙы йөкмәткеле мәҡәләләре менән байыта, башватҡыстары менән дуҫтарыбыҙҙың башын ҡатыра. Матбуғат йортонда йыш була ул. “Йәшлек”тән башҡа гәзит-журналда ла уның исем-аты даими күренә. Радио менән телевидениела сығыш яһауын да һанаһаҡ, ҡәләмдәшебеҙҙең ни тиклем әүҙем тормош менән йәшәүен төҫмөрләргә була. “Шым әйткән нәмә яҡшы ишетелә” тигән яратҡан цитатаһынса, артыҡ ҡысҡырмай ҙа, әммә әйтһә, берәгәйле әйтә, гел үҙенең тос фекере бар, гел кеше араһында.\nИлдар Ғәбитов әйтеүенсә, уға тәүлектең 24 сәғәте тап-таман ғына: әҙ ҙә, артыҡ та түгел. Был “йүгерек заман”да ваҡыт менән нисек гармонияла йәшәргә мөмкин? Уның менән шуны асыҡларға теләнек.\nКөнөгөҙ нисек башлана? Күп кешегә шундай һорау бирәләр. Кемдер – “һандуғас”. Ҡайһы берәүҙәр, айырыуса ижади кешеләр, Илһам ҡоштары иңдәренә төндә ҡунғанлыҡтан, ҡояшты һис ҡаршылағандары юҡ. “Мин иртә торам, күп эшемде төшкә тиклем бөтөрәм”, – ти Илдар Миҙхәт улы.\nЭшмәкәрлегенең күп яҡлы булғанын белгәнгә, һүҙҙе уның уҡытыусылығынан башлайым. Күптәребеҙ аңлауынса, тап уҡытыусылар – ып-ысын “һандуғас”тар ул.\nИлдар ағай Башҡорт дәүләт университетының Иҡтисад, финанс һәм бизнес институтында студенттарҙы иҡтисад фәненән уҡыта. Йәштәрҙең белем алырға ынтылышы ниндәй кимәлдә икән? Студенттарының янынан сығыуға иҡтисадсыға шул һорауҙы бирҙек.\n– Бөгөнгө студенттарға баһа бирергә хоҡуғым барҙыр, сөнки 1983 йылдан алып вуз системаһында эшләп киләм. Дәүләт алып барған сәйәсәт арҡаһында юғары белем һәр кем өсөн мотлаҡ нәмәгә әйләнде. Бөтә кешенең дә юғары белемле булыуы мөмкин дә түгел. Әгәр һәр кем вузда уҡый ала икән, йә юғары уҡыу йортоноң, уҡытыуҙың кимәле (“өслө” билдәһенә өлгәшкәндәр өсөн) түбән төшөргә тейеш, йә вузда уҡый алмаған балалар криминаль юлға баҫырға тейеш. Дәүләт беренсе юлды һайланы. Шунлыҡтан хәҙерге студенттар араһында уҡырға теләгән, булдыра алған кеше күп түгел. Бында байтағы башлыса ваҡыт үткәреү өсөн генә йөрөй. Уларҙың алған дипломы бер ни тормай. Уҡытыусы өсөн дә эштең ҡыҙығы бөтөп барғандай. Тиҙерәк пенсияға китеү тураһында уйланыла...\nТәүлектең теләһә ҡайһы ваҡытында...\nИнститутта Илдар Ғәбитовтың дәрестәре күп түгел. Тимәк, мәҡәләләр яҙырға ла, сканворд-кроссворд төҙөргә лә ваҡыты етерлек. Беҙ, журналистар, мәҡәләне башлыса редакцияла яҙабыҙ. Ә журналист булып эшләмәгән, шулай ҙа әүҙем публицист булған кешегә мәҡәлә яҙыу өсөн уңайлы урын һәм шарттар кәрәкме, тигән һорауымды бирмәй булдыра алманы. Сөнки былтыр пандемия арҡаһында журналистар өйҙә эшләне. Унда, үҙ өйө, үҙ мөйөшө булһа ла, һәр кемдең айырым кабинеты, интернет мөмкинлектәре, ҡыҫҡаһы, уңайлы мөхите юҡ ине.\n– Мәҡәлә яҙырҙан алда оҙаҡ ҡына материал йыям, башымда эшкәртәм, уйлайым, ноутбугымдағы айырым папкаға теркәп барам. Ә әҙер фекерҙе ҡайҙа ултырып яҙһаң да барыбер. Өйҙә кемдер булһа ла, булмаһа ла, шул мәҡәлә мөхитенә инеп китәм һәм тиҙ арала яҙып та ҡуям. Әлбиттә, матбуғатҡа тамамланмаған эшемде алып барып тапшырмайым, автор, бигерәк тә публицист булараҡ, мин нимә яҙғаныма яуаплы.\nДондағы Ростов ҡалаһының университетында уҡығанда уҡ беҙҙең өсөн үрнәк булған Карл Маркс, Владимир Лениндың, фәнни эштәрҙән тыш, күпләп публицистика менән шөғөлләнгәнен күреп, был турала ла уйлана торғайным. СССР-ҙа үҙгәртеп ҡороуҙар башланғас, ваҡытлы матбуғат баҫмаларында сыға башлаған публицистиканың йәмғиәт өсөн уйнаған ролен күреп, миңә лә ошондай мәҡәләләр яҙырға кәрәктер, тигән фекергә килдем. Сөнки үҙем һымаҡтар араһындағы зыялыларҙың, ҡалын-ҡалын китаптар сығарыуҙарына ҡарамаҫтан, был ижад менән шөғөлләнмәгәне аптыратты. Вузда алған белем кимәле, тормош тәжрибәһе башҡортса публицистика менән булышырға мөмкинлек бирәлер. Тимерғәле Килмөхәмәтов, Зөһрә Ҡотлогилдина әйтмешләй, мин бында – замана мәғрифәтсеһе. Иҡтисад өлкәһендәге белемемде халыҡҡа аңлатып биреүҙе үҙемдең бурысым итеп һанайым.\nМәҡәләләрҙең темаһына килгәндә, халыҡты ҡыҙыҡһындырған көнүҙәк проблемалар үҙенән-үҙе килеп сыға. Вуз уҡытыусыһы булараҡ, үҙем шөғөлләнгән фәнни темалар ҙа ныҡ ярҙам итә. Публицистика, журналистиканың үҙенсәлекле төрө булараҡ, ниндәйҙер әҙерлек талап итә.\nТема табыуҙа тағы ла бер сер бар. Мин аҙнаһына бер-ике тапҡыр мотлаҡ рәүештә Артур Дәүләтбәков эргәһенә килеп, сәй эсергә яратам. Шунда уның менән төрлө проблема тураһында һөйләшкәндә, Артур Хәсән улы редакция өсөн ҡыҙыҡ булған теге йәки был теманы һиҙҙермәй генә “заказ” итеп бирә. Ғөмүмән, тема эҙләү проблема түгел. Иң мөһиме – алған теманы яҡшы һәм тәрән, халыҡҡа барып етерлек итеп асыу. Ғөмүмән, кеше менән аралашҡанда һәр кем үҙен ҡыҙыҡһындырған проблемаларын миңә белдерергә тырыша.\nИртә, төш, кис\nАңланыҡ инде – Илдар ағайыбыҙ башватҡыстар төҙөүгә лә, мәҡәлә яҙғандағы кеүек, ентекле әҙерләнә. Ғәҙәттә, кеше сканворд, кроссворд сисергә ял мәлендә ултыра. Төҙөүсегә ул ауыр эшме әллә башына ялмы?\n– Был һорауҙы йыш бирәләр. Уны төҙөй белгәс, был шөғөл минең өсөн тик ял формаһы ғына. Башҡа эштәр менән булышып ялҡһам, кроссворд сисеп йәки төҙөп ял итеп алам. Шул уҡ ваҡытта минең баш һәр ваҡыт улар өсөн яңы һүҙҙәр, уларға ҡыҙыҡ аңлатмалар эҙләп табыу менән мәшғүл. Социаль селтәрҙәрҙә ҡыҙыҡлы фотолар күреп ҡалһам да, әһә, быларҙы башватҡыс төҙөгәндә лә ҡулланырға була, тип билдәләп ҡуям. Һүҙлектәрҙән Мөхтәр Хөснөлхаҡ улы Әхтәмовтыҡын йыш ҡулланам. Бик уңайлы.\nАтай-әсәй тәрбиәһе арҡаһында мин ваҡытымды бушҡа үткәрергә яратмайым. Шунлыҡтан уҡытыу, кроссвордтар төҙөү, мәҡәләләр яҙыу, ауылға ял һайын ҡайтып, физик эш менән булыу – бик уңайлы ул. Буш ваҡытым ҡалмай тиһәң дә, хата булмаҫ.\nХыялланған бер ваҡытта...\n– Башҡортостанда минең башватҡыстарымды сисеүсе интеллектуалдар күбәйҙе. Үҙҙәре лә бик яҡшы итеп төҙөй ала. Һәм төҙөйҙәр, урындағы матбуғатта баҫылалар ҙа. Бик күптәре менән дуҫлаштыҡ, аралашабыҙ. Бәйләнеште тағы ла нығытыу, тығыҙыраҡ аралашыу маҡсатында йә берәй клуб, йә һабантуй формаһында осрашыуҙар ойошторорға иҫәп бар. Оҫталыҡ дәрестәре үткәреү ҙә башҡорт телен байытыуға, таратыуға булышлыҡ итер, башватҡыстар оҫталарын тағы ла күбәйтер ине.\nБөгөнгө заман кешеһенең күп ваҡыты (эш буйынса ла) интернетта, социаль селтәрҙәрҙә, телевизор алдында үтә...\n– Юҡ, артыҡ мауыҡмайым. Эйе, интернет кәрәк. Мәҡәләләр яҙғанда, сығанаҡтарҙы теүәлләр өсөн төрлө сайтҡа инәм. Социаль селтәрҙәргә килгәндә, бер мәл “Бәйләнештә” селтәрендә мәҡәләләремде ҡуйҙым. Тик унда фекер алышыуҙар сәләмәт түгел. Йыш ҡына талаш сыға, тәкәбберҙәр күп. Шуға хәҙер әүҙемлегем юғыраҡ. Телевизорҙан күберәк яңылыҡтарҙы, ижтимағи-сәйәси тапшырыуҙарҙы, Соловьевтың программаһын ҡарайым. Мәҡәләләр яҙғанда файҙаһы тейә.\nИлдар Ғәбитовтың күп балалы атай икәнен әйткәйнек. Ғаиләһе тураһында (ғөмүмән, үҙе үҫкән ғаилә тураһында ла) ул ихласлап, яратып, ғорурланып һөйләй.\n– Хәләл ефетем Дилара Самат ҡыҙы сығышы буйынса Нуриман районынан. Бына 25 йыл инде бергә йәшәп, бер бөтөнгә әйләндек. Ул бөгөн Рәми Ғарипов исемен йөрөткән данлыҡлы 1-се республика башҡорт гимназия-интернатында эшләй. Өс балабыҙ – Тимур, Таңсулпан һәм Бәхтийәр – беҙҙе ҡыуандырып үҫте. Тимур улыбыҙ хәҙер магистратурала уҡый, өйләнде. Таңсулпан мәктәпте алтын миҙалға бөтөп, быйыл бакалавриатты тамамлай. Бәхтийәр паспорт алып йөрөй.\nҮҙебеҙ атай-әсәй тәрбиәһендә, бөтә нәмәгә шөкөр итеп, “кешенең бер рәхмәте мең бәләнән ҡотҡарыр” тип йәшәгәс, балаларыбыҙ ҙа тәртипле булып үҫте.\n“Бер мәлдә, улым тигән дуҫ менән...”\n– Бәхтийәрҙең теле асылғас, ул миңә нишләптер “дуҫ” тип өндәште. Олоғайғас, дуҫтар кәмей бара, әйҙә, кинйә малайым миңә дуҫ булып торһон әле, тип, быға ҡаршы булманым. Кешене аптыратып, беҙ әле һаман да дуҫ булып йөрөйбөҙ. Ваҡыты еткәс, “атай” тип әйтә башлар, тип өмөтләнәм. Ауылда яңғыҙ йәшәгән әсәйем дә: “Ярай әле Бәхтийәрҙе табырға башығыҙ еткән, үҙегеҙгә бер йыуаныс”, – тип ҡыуандыра. Бәхтийәр – ысын дуҫ, уның менән һөйләшкән һүҙҙәр ысын мәғәнәһендә миңә йәш булып ҡалырға, ә уға аҡыллы, тәрән фекер йөрөтөрлөк тыныс, олпат шәхес булып үҫергә булышлыҡ итә шикелле. Һуң өйләнгәс, балаларыма атай ҙа, “олатай” ҙа булырға тура килде инде.\nБер ҡасан да...\nИлдар Миҙхәт улы – ауыл балаһы. Ул ғына ла түгел, ә эш менән үҫкән, хеҙмәттең ҡиммәтен аңлаған быуын вәкиле. Ваҡыттың ҡәҙерен белгән, уны бушҡа үткәреүҙең насар икәненә ышанған һәм үҙен гел ниндәйҙер эш менән булырға көйләгән шәхестәрҙән.\n– Эшһеҙ йөрөһәм, үҙемде ғәйепле кеүек тоям. Атайым, әсәйем иҫкә төшә. Уларҙың эшһеҙ мәлен күргәнем булманы. Бер ҡасан да ял иткәнем юҡ. Бөтә шөғөлөм – эш тә, ял да ул миңә. Нимәлер эшләйем икән, ул миңә ялдың бер төрө. Физик эште яратам. Нуриманда йорт төҙөйбөҙ. Ул да миңә – ял. Нимәнелер яҡшы итеп тамамлаһам, ҡәнәғәтлек алам һәм ял да итәм. Алдан план төҙөһәң, ул эштең йә шөғөлдөң бер ауырлығы ла тойолмай.\nИлдар Миҙхәт улына был ваҡыт етә. Дөрөҫ йәшәй белгәнгәлер, ти үҙе. Афарин! Тимәк, ул һәр ваҡыт башҡорт матбуғаты өсөн, һеҙҙең өсөн, ҡәҙерле уҡыусыларыбыҙ, ваҡыт табасаҡ.


Иң популяр уйын күпер төҙөү өсөн бушлай андроид | WikiWon\nИң популяр уйын күпер төҙөү өсөн бушлай андроид\nmujeer Апрель 29, 2017 0 Комментарий\nСәләм, Егет! Ю. У белеү, Бөгөн мин һеҙҙең менән уртаҡлашты күпер төҙөү йәки был темаға мәҡәлә яҙам шатмын.! был уйындар тураһында, Йәки google кибете уйындар булған фекер мәғлүмәт бүленә.. Был уйын һәм күңел бик, идара итеү бик еңел булды төкөрә.\nИмпровизация һәм күнекмәләрен тикшереү, үҙ уйын инженер-башватҡыстар, сөнки унда юғары ставкалары, сөнки улар һеҙ. Был һеҙҙең, буласаҡ кем машиналар өсөн күпер төҙөләсәк, йөк машинаһы, хатта ҡайһы берҙәрен автобус һәм джип... .\nҺеҙ төҙөгән һәм йыйып алыу остроумие!\nФаза осоронда планлаштырыу, ябай ғына уйын, 2D Интерфейсы. Һеҙ һайлаған иң яҡшы материал өсөн нөктәләрҙе тоташтырыу күпер һәм унда нәҡ һеҙҙең өсөн, иң структуралары тотороҡло эшләне, ул һеҙгә. Һәр кимәлдә ҡатмарлы башватҡыстарын һеҙгә нисек мөрәжәғәт итә ала., иң яҡшы һәм һөҙөмтәле хәл итергә мөмкин була ала тип тырыша. Эксперимент да ҡурҡаһы түгел, әммә. Төҙөү ходят менән аҡыл һәм һеҙ генә мөмкин икән, сәйер күренәлер, әммә тағы ла шул-шул эшләй. Был ике ҡарашлы булыуын теләйем..\nҺеҙ ҡасан тамамлана, күпер аша 3D ҡараған машина һәм режимға күсә.. Урта быуаттар? Авария йәки мауыҡтырғыс булды һеҙгә ҡарап?\nБыл программа буйынса иң популяр уйын исемлеген яһайыҡ.\nӨҫтәүенә нормаль режимда, уйын уйын булманы өсөн артыҡ ябай, тыныс режим, импровизация һәм ижады йүнәлтелгән. Һеҙ шулай уҡ аласыз ҡулланырға подсказка системаһы уйнай, әгәр барыһы ла үтә ҡатмарлы булған. Менән 30 сират күпере төҙөү һәм бонусный плюс кимәле, Һеҙ бер нәмә лә булып эшләй, тиҙ арала эшләгән өсөн.\nАғастан төрлө төҙөлөш материалдары өсөн, Металл, Кабель\n36 барыһы кимәлендәге ҡатмарлы бурыс\nТөрлө, интерактив элементтар тулы мөхиттә\nБер нисә машина, конструкция өсөн үҙеңде тикшереү\nРеалистик физика двигателдәр\nМатур, художестволы стиль стилләштерелгән\nАрзан. 13 теле\nАҙ ғына хата исправлено.\nЯңы уйындар яңыртылған. 2017 артабан һүрәттәрҙә күрһәтәм түбән күсә..\nНыҡлы күпер-эстетик ҙур төҙөүселәр менән, әммә бер аҙ уңайһыҙлыҡ идаралығы.\nЯҡшы уйын, ока графика, ләкин ул һаман да һалҡын күпер, бинала уйын\nБыл уйындар уйнайбыҙ, мин инженер просыпается!\nБыл уйында бөтә иң яҡшы, сөнки был ғәҙел текә мин һинең менән, башҡа уйындарға ҡарағанда, уйын өсөн рәхмәт.\nУйын музейы, теләһә ниндәй еңел-елпе уйнай\nМин уйлайым, был нимә булырға тейеш 5* рейтинг, сөнки мин яратам раят\nБыл уйын-көлкө, уйын-көлкө түгел, ә был талау түгел, ә плагиат.\nКүпер төҙөү иң тулы күҙәтеү\nКрутая уйын! Мин йыш ҡына түгел, әммә был уйын ҙа миңә кәңәш, кем йөк уйын придирчивый.\nҠарап, пищать бара, был бөтә йондоҙҙар уйыны бер кем биргән, әлбиттә, бик булырға тейеш һәм глупый 12 йыл, ысынлап сөнки, 1-йондоҙ, сөнки һиңә булған растений? Биреү, улар менән шулай уҡ юғары ғына уйын мин яратам яҡлау, ул хәҙер минең өсөн хобби xD\nКүп тойорға һәм уйнарға, уйын, Туп кеүек-Бридж бушлай уйнарға мобиль уйындар менән ни ҙур ғына.. Шулай ҙа ҡаты\nЯҡшы уйын, әммә ҡайһы берҙәре менән яҡшы идара итә алмай һәм уның туҡтар ине.. Әммә был минең иҫке генә булыуы мөмкин телефон.\nЮҡ кимәлендә ниндәй кимәлдә үткән 30! Күберәк өҫтәп, рәхим. Минең кушымталар актуаль булып тора, әммә күберәк кимәлдә түгел, уйнау өсөн!\nӘгәр был һеҙгә уйын оҡшанымы, Поля ҡарап Бридж. Был мобиль клон, һәм мин уны яратам! Яҡшы уйын!\nУйын уйын да яратам мин шулай изгаживать ева диск басистов\nМин уйлауымса, эшләрбеҙ тип арҡаһынан буйынса атҡаҙанған похлопывание (Мин дә башҡа мөмкин түгел, был хаҡта уйлаған юҡ) был потрясающий һәм ҙур эш уйынында мин йәшәргә, егет.\nЯҡшы уйын. Моғайын., продвинутый күпер төҙөлгән, һәм ул бушлай, телисез икән, тип тағы, кеше, тип зарлана?\nБиреү 5 йондоҙ, сөнки уға кеше бирмәй. 1 йондоҙ, сөнки улар мәсьәләне хәл итә алмаясаҡ, ә һуңынан был уйындарҙа ғәйепләне.\nКушымталар Өсөн Android, Уйын\tbridge building simulator, bridge construction games, bridge it, build a bridge abcya, build the bridge 2, build the bridge unblocked, cargo bridge 4, cargo bridge game\tЗакладка\nКиләһе Мәҡәлә Бесәй: Андроид Өсөн Бушлай Турба Краш Аренала Уйындар Старс\nКиләһе Мәҡәлә Candy Crush Saga Most Popular Android Game For Free


V Ҡоролтай нимәһе менән үҙенсәлекле? | Всемирный курултай башкир\nТәү сиратта, киләсәккә төбәп әҙерләнеүе, башлыса йәштәргә таянырға тырышыуы менән, әлбиттә. Съезға әҙерлек быйыл 1 мартта башланғайны. Башҡортостандан ситтә, республиканың ҡала һәм райондарында ҡоролтай ултырыштары үтте, улар үҙҙәренең делегаттарын билдәләне.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына Рәсәй төбәктәренән – 157, сит илдәрҙән 58 делегат саҡырылды. Башҡортостандың район һәм ҡалаларынан 295 кеше һайлау аша үтте. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты раҫлаған положениеға ярашлы, делегаттар мотлаҡ һайлау аша үтергә һәм уларҙың кәмендә 30 процентын йәштәр тәшкил итергә тейеш ине. Был ҡарар тулыһынса үтәлде.\nШуның менән бергә март айында Ҡоролтай Башҡорт халҡының үҫеш стратегияһын төҙөүҙә ҡатнашыуға конкурс иғлан итте. Иң яҡшы концепция тәҡдим итеп тә съезда ҡатнашыу хоҡуғы алырға мөмкин ине. Билдәле ғалимдар, әүҙем йәмәғәт эшмәкәрҙәре составындағы эксперттар советы стратегияның нигеҙен тәшкил итәсәк һәм уны тулыландырасаҡ ун проектты һайлап алды. Проект авторҙары 5-се съезда ҡатнашыуға саҡырыу алды.\n28-29 июндәге йыйында әүҙем, рухлы йәштәр ҙә күберәк ҡатнашасаҡ. Быға апрелдәге халыҡ-ара йәштәр форумы сәбәпсе. “V Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Йәштәр советы” форумында етди, эшлекле тәҡдимдәр менән сығыш яһаған, милләт киләсәген яҡшыртыуға ҡағылышлы отошло проекттар тәҡдим иткән 20 йәш кеше 5-се съезда ҡатнашыуға хоҡуҡ алды.\nV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының программаһы ла үҙенсәлекле. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Данир Ғәйнуллин билдәләүенсә, был үҙенә күрә йәш, заманса, эшлекле ҡоролтай буласаҡ. Съезда һигеҙ секцияла мәғариф һәм кадрҙар, башҡорт теле, тарих, демография һәм һаулыҡ, медиа-даирә, мәҙәниәт һәм сәнғәт, бизнес, төбәктәрҙәге башҡорттар темалары ҡарала. Әммә иң мөһиме шунда – секция ултырыштары ябай һөйләшеүгә һәм резолюция ҡабул итеүгә генә ҡайтып ҡалмай, делегаттар милләт киләсәген күҙаллаған өр-яңы проекттар, Башҡорт халҡының үҫеш стратегияһы өҫтөндә эшләйәсәк.\nСъезд йомғаҡтары буйынса республика етәкселегенә, дәүләт органдарына талаптар исемлеге түгел, бәлки дәүләт программаһы проекты, эшлекле тәҡдимдәр әҙерләнеп тапшырыласаҡ.\nБашҡорт рухына, йыр-моңона һыуһаған милләттәштәр өсөн бай концерт программаһы ла әҙерләнә.\nУлар икәү. Йәштәр көнө уңайынан 5-се Ҡоролтай сиктәрендә 28 июндә Өфөләге “Ватан” этнопаркында сағыу “Самрау” шоу-фестивале үткәрелә.\nИртәгәһенә, 29 июндә, бөтөн милләттәштәрҙе Торатау йыйынында көтәбеҙ.\nБеҙ, башҡорттар – бөтә ырыуҙарыбыҙ менән изге тауҙа тупланған, ата-бабаларҙан ҡалған зиһен зирәклеге, күңел һиҙгерлеге, быуаттарҙан быуаттарға милләтебеҙҙе һаҡлап алып ҡалыр рухи көсө менән дан алған халыҡ! Тап Торатауҙа һаҡлана ул ҡәүемебеҙҙең ырыҫын ҡурсалар, ғәмен уятыр, моңон таратыр ҡеүәт! Шулай итеп, Ер шарының төрлө төбәгенән йыйылған милләттәштәр өсөн съезд 29 июндә изге тауыбыҙ Торатауҙа тамамлана. Рух байрамында теләгән һәр кем ҡатнаша ала, сикләү юҡ.\n« V Ҡоролтай делегаттарын ҡымыҙ-брейк көтә