Światowe media o porażce polskiego rządu - Nowa TV\nŚwiatowe media o porażce polskiego rządu\nDonald Tusk zostaje na stanowisku szefa RE\nNowa TV24 godziny / Światowe media o porażce polskiego rządu\nSzefem Rady Europejskiej ponownie został Donald Tusk. Za przedłużeniem jego kadencji opowiedziało się 27 krajów, poza jednym – Polską. To wydarzenie odbiło się szerokim echem w zagranicznych mediach.\nZagraniczne media podkreślają, że zachowanie polskiego rządu (którego kandydatem na szefa RE był europoseł Jacek Saryusz-Wolski) wywołało spore zamieszanie i zdziwienie na świecie.\nWiadomość o reelekcji Donalda Tuska została odnotowana w najważniejszych tytułach prasowych i portalach informacyjnych w różnych częściach świata. W większości z nich podkreślono fakt, że stało się to wbrew woli Polski.\nW znacznej części publikacji zacytowane zostało także ostrzeżenie szefa Rady Europejskiej dotyczące „spalonych mostów”.\nCzytaj także: Tusk zostaje na drugą kadencję w Radzie Europejskiej!\n„Polska reaguje z furią na reelekcję Tuska” – napisał brytyjski „Guardian”. BBC podkreśla natomiast, że Polska została zostawiona w unijnej izolacji przez „awanturę o Tuska”.\n„Polska, której nie udało się zdyskredytować Tuska, zapędziła się w kozi róg” – ocenia portal Politico.\nW publikacjach niemal jednogłośnie podkreśla się osamotnienie naszego kraju na europejskiej arenie. Cytowane są też komentarze polityków partii rządzącej dotyczące m. in. „niemieckiego dyktatu” w Unii Europejskiej. Uwadze mediów nie umknęło także widocznie niezadowolenie premier Beaty Szydło, która nie kryła go po sukcesie Donalda Tuska.


finlandia | mototrends.pl\nEgzotycznie #1: Fisker Karma\nPosted By: Sławek Farbaniecon: 9 lipca 2016 In: Artykuły, Ciekawostki, WiadomościNo Comments\nRozgłos po małych firmach znika zazwyczaj tak szybko, jak szybko się pojawił. Wszystkie emocje związane z takimi niszowymi producentami wypalają się zazwyczaj po pierwszym przedstawionym samochodzie. Powodem tego jest najczęściej brak funduszy na dalszy rozwój. Jednak istnieją firmy, które pomimo swoich niewielkich rozmiarów, mają spore ambicje. Jedną z nich jest amerykański Fisker Automotive – twórca zjawiskowej hybrydy, która kryje się pod nazwą „Karma”.\nFirma ma podobną wizję na rozwój, co bardziej populara Tesla. Jednak istnieją również różnice pomiędzy tymi dwoma producentami – Tesla produkuje samochody elektryczne, a Fisker korzysta z technologii hybrydowej, aby w pełni wykorzystać potencjał połączenia silników elektrycznych ze spalinowymi. Siedziba tej drugiej firmy znajduje się w Kalifornii, jednak samochody są również produkowane w fińskiej fabryce – w tej samej, z której pochodzą Porsche Boxster i Cayman.\nModel Karma został zaprezentowany na międzynarodowych targach motoryzacyjny w Detroit w 2008 roku. Jego projektantem był Duńczyk – Henrik Fisker, który pracował również przy tworzeniu takich modeli, jak BMW Z4, Aston Martin DB9 Volante i V8 Vantage.\nKarma to czterodrzwiowa limuzyna, która pod pięknym nadwoziem kryje bardzo rewolucyjne, jak na czasy swojej premiery, rozwiązania. Za napęd Fiskera odpowiedzialne są trzy silniki: spalinowy i dwa elektryczne. Motor spalinowy zasila jedynie akumulatory, pracując na stałych obrotach z dużą siłą. Natomiast silniki elektryczne, które generują moc 400 koni mechanicznych, napędzają tylną oś. Pozwala to na osiągnięcie pierwszej „setki” w czasie około 6 sekund i prędkości maksymalnej 201 km/h. Być może V-max nieco rozczarowuje, ale należy pamiętać, że Karma jest limuzyną, a nie typowym samochodem sportowym.\nProdukcja Fiskera Karmy przypadała na lata 2011-12. W tym czasie wyprodukowano około 7 tysięcy egzemplarzy. Jako ultranowoczesny samochód był on również stosunkowo tani, ponieważ nabywca nie martwił się akcyzą, iż silnik Karmy ma mniej niż 2 litry pojemności, a także nie obejmowało go cło, co zawdzięcza produkcji na terenie Unii Europejskiej. Być może, w tamtym czasie, Fisker był jednym z najbardziej rozsądnych sposobów na wydanie 80 tysięcy dolarów? Szkoda tylko, że nie w Polsce.\nKalendarz WRC 2016\nNie z tego świata – Bugatti Chiron\nEgzotycznie #2: Hindustan Ambassador\nWarsaw MotoShow – Drift Masters, Mustang Klub PL oraz BMW Klub Warszawa\nDTM: Hockenheim – pierwszy weekend za nami\nKlaudia Podkalicka – Duch rywalizacji!\nERC 2016 – Kajto w podsumowaniu video\nNowy regulamin KJSów\nPo co jechać na Poznań Motor Show 2019?\n8 rzeczy, które musisz zrobić przed wyjazdem na wakacje


Autor: Kuba Wojajczyk\tOpublikowano: 24.01.2020 13:31Aktualizacja: 21.01.2022 20:31\nMoje poszukiwania idealnych słuchawek Bluetooth trwają. Liczy się dla mnie oczywiście jakość dźwięku, ale także i wygoda użytkowania oraz cena. Po długich testach niemal wszystkie z tych wymogów spełniły dla mnie Skullcandy Indy.\nBezprzewodowe słuchawki dokanałowe Skullcandy to na pierwszy rzut oka kolejny klon Apple AirPods jakich wiele. Tak zresztą zatytułowałem nawet swoje pierwsze wrażenia. Jednak im więcej czasu spędzałem z tym modelem, tym bardziej przekonywałem się o jego indywidualnym charakterze.\nSkullcandy w ostatnim czasie porzuciło imidż producenta budżetowych, wręcz infantylnych, przewodowych nauszników na rzecz lifestyle’owych, prawie wyłącznie bezprzewodowych, słuchawek z duszą sportów ekstremalnych. Segment truly wireless reprezentują trzy modele, z czego najtańsze są Skullcandy Sesh, a najdroższe — Skullcandy Push. Indy plasują się w środku tej stawki — w Polsce trzeba za nie zapłacić ok. 350 zł. To atrakcyjna cena jak na ich możliwości.\nSłuchawki dostępne są w trzech kolorach — czarnym, granatowym i (bardzo pastelowym) zielonym. Skullcandy jednak nie ogranicza się do tej gamy barw i co jakiś czas oferuje też edycje specjalne w wyjątkowych aranżacjach kolorystycznych. To jeden z elementów wspomnianej wcześniej nowej polityki.\nTyp słuchawek: Truly Wireless\nŚrednica przetworników: 6 mm\nWaga: 10,5 g (słuchawki) 59,5 g (etui)\nWysokość: 45 mm (słuchawki), 60 mm (etui)\nZawartość zestawu: Słuchawki, etui z funkcją powerbanka, kabel micro USB do ładowania, gumki w rozmiarze S/M/L\nW pudełku Skullcandy Indy znajdziemy dokładnie to, czego można spodziewać się od wszystkich słuchawek w stylu Apple AirPods. Są oczywiście słuchawki, do tego etui-powerbank, gumowe nakładki w różnych rozmiarach oraz kabel do ładowania.\nSame słuchawki są lekkie i dobrze wykonane. Ich konstrukcja przypomina rozwiązanie Apple — oprócz zasadniczej części mamy tu jeszcze wystające „łodygi”. W okrągłej części widać niewielkie, subtelne logo producenta.\nPo włożeniu słuchawek do uszu bardzo łatwo o nich zapomnieć. Dobrze dopasowują się do małżowiny i nie wypadają z niej, o ile nie wykonujemy bardzo dynamicznych ruchów. Zestaw sprawdził się podczas jazdy rowerem, ale już np. podczas biegania czy ćwiczenia w siłowni musiałem co chwilę poprawiać słuchawki. Szkoda, tym bardziej jeśli weźmiemy uwagę ich odporność na zachlapania i sportowe ukierunkowanie firmy. Na szczęście nie jest to deal breaker.\nŻadnych zastrzeżeń nie można mieć już za to do etui. Pudełko „odhacza” wszystkie wymagania dla tego typu urządzenia — jest lekkie i wytrzymałe. Słuchawki sprytnie wskakują do środka dzięki wbudowanym magnesom. Z kolei umieszczone z przodu diody pokazują stan wbudowanej baterii. Dzięki niej możemy cieszyć się muzyką bez konieczności ładowania urządzenia przez nawet kilkanaście godzin.\nGesty, Bluetooth i jakość dźwięku\nSłuchawki obsługujemy przy pomocy dotyku. Na ich powierzchni nie ma żadnych przycisków — wszystkie komendy wykonujemy wyłącznie poprzez delikatne uderzanie w lewą bądź prawą słuchawkę. Możemy w ten sposób przełączać utwory, włączać i wyłączać muzykę lub odbierać połączenia. Polecenia potwierdzane są przez krótkie „piknięcie” w uszach, a połączenie z urządzeniem czy stan baterii — przez nagrany kobiecy głos.\nObsługa dotykowa wymaga przyzwyczajenia (głównie pod kątem dobrania odpowiedniego poziomu nacisku), ale sprawdza się na dłuższą metę. Dodatkową zaletą jest to, że działa nawet jeśli mamy na dłoniach rękawiczki.\nDużą zaletą recenzowanego modelu jest jakość połączenia. Specjalnie użyłem tego sformułowania, ponieważ nie mam na myśli wyłącznie dźwięku. Indy operują na Bluetooth 5.0, co, jak się okazało, jest ogromnym plusem w przypadku słuchawek bezprzewodowych. Dzięki temu modelowi mogłem spędzić dłuższy czas na testowaniu nowej wersji Bluetooth i powiem krótko: 5.0 naprawdę robi różnicę. Połączenie jest dużo stabilniejsze, a jakość dźwięku (przynajmniej w moim odczuciu) – zauważalnie lepsza niż w poprzednich generacjach.\nNo i teraz najważniejsze — jak grają Skullcandy Indy? „Prosto z pudełka” wydobywający się ze słuchawek dźwięk jest czysty i przyjemny, choć w moim odczuciu za bardzo dominuje w nim bas. Wystarczyło jednak kilka minut zabawy korektorem dźwięku i uzyskałem satysfakcjonujący efekt.\nPo moich poprawkach dźwięk tych słuchawek stał się dla mnie wyznacznikiem jakości dla tego typu konstrukcji. Nadal trudno mi w to uwierzyć, ale słuchawki za mniej niż 400 zł grają dla mnie dużo lepiej niż większość innych słuchawek Bluetooth, które testowałem. Dźwięk jest szczegółowy, dobrze słychać środek i góry, a bas uderza tam, gdzie powinien. Może to zaleta dokanałowej konstrukcji lub Bluetooth 5.0, ale jakość sygnału jest tutaj pierwszorzędna.\nW tej beczce łącznościowego miodu znalazła się niestety łyżka dziegciu. Mimo że słuchawki mają wbudowany mikrofon, to niestety trudno ich używać jako zestawu głośnomówiącego. Jakość głosu jest podobna (jeśli nie gorsza) do wbudowanego trybu głośnomówiącego w smartfonie. Jeśli poruszamy się dodatkowo np. na rowerze, rozmowa staje się wręcz niemożliwa ze względu na słabą redukcję szumów. Producent nie zdecydował się też wykorzystać mikrofonu do zdalnej obsługi Google Assitant czy Siri.\nNajlepsze słuchawki do 400 zł\nSkullcandy Indy mają oczywiście swoje wady. Największą z nich jest stosunkowo słabe trzymanie się słuchawek w uszach. Nie jest to co prawda model, który producent umieścił w segmencie fitness, jednak dobre dopasowanie podczas aktywności fizycznych byłoby w tym wypadku miłym dodatkiem.\nKolejna rzecz to brak Google Assistant — to relatywnie prosta funkcja do wprowadzenia w słuchawkach, ale bardzo przydatna. Dziwne, że Skullcandy zrezygnowało z niej w tym modelu, choć możemy się domyślać, że firmie zależało na utrzymaniu atrakcyjnej ceny dla klienta. Podejrzewam, że z tego samego powodu pominięto kwestię jakości mikrofonu.\nCała reszta jednak — jakość dźwięku, ergonomia, czas pracy na baterii, design i ogólna przyjemność z użytkowania — zasługują moim zdaniem na najwyższe noty. Skullcandy Indy to dowód na to, że za ok. 300 zł możemy już dostać naprawdę nieźle wykonane i świetnie grające małe słuchawki Bluetooth.


przez DrJ » niedziela, 18 czerwca 2017, 15:47\nStaryFan napisał(a): Co musiał zrobić JJ, że im się nie podobało, a byli zachwyceni MF https://youtu.be/aUmw6anaSps.\nPs. nie dostaną od Suns, nic za co warto byłoby stracić najlepszego atletę i obrońcę z klasy. To musiałby być pick top 5 2018, a to raczej niemożliwe. Suns nie bardzo mają assety na taki deal. Nie wierzą w PG zupełnie, więc ruski i Deng jeszcze posiedzą w LAL.\nWidziałem na żywo ten trening online i ceglił nieźle, ale też nie przesadzajmy z tymi workoutami. Scouci obserwują ich od wielu miesięcy i wiedzą o nich wszystko, również cały background, a workouty to są zazwyczaj jakieś gierki 1-na-1 i rzutówka. Zbyt wielu rzeczy nie jesteś w stanie z tego wywnioskować.\nSuns od biedy daliby Bledsoe i wzięli jakiś toksyczny kontrakt plus zamienili się pickami, ale pod warunkiem, że są bardzo napaleni na Lonzo, a nasi zrezygnowali całkowicie z JJ i z Lonzo.\nprzez StaryFan » niedziela, 18 czerwca 2017, 16:10\nDrJ napisał(a): ale też nie przesadzajmy z tymi workoutami.\nAleż ja nie przesadzam, po prostu śmieszą mnie opinie, gdzie po jednym treningu ktoś jest słaby lub fenomenalny.\nDrJ napisał(a): Suns od biedy daliby Bledsoe i wzięli jakiś toksyczny kontrakt plus zamienili się pickami, ale pod warunkiem, że są bardzo napaleni na Lonzo, a nasi zrezygnowali całkowicie z JJ i z Lonzo.\nPo co Ci Bledsoe? Albo wyczyszczą miejsce na 2 maksy i dadzą szansę na grę o coś. Albo nie ma szans na PG (moim zdaniem Indiana dostanie propozycję - nie do odrzucenia w tym roku - nie od LAL).\nWiem jak rzuca JJ, ale on miał 38%, a w drugiej połowie grubo ponad 40 (ostatnio 48). To ile ma rzucać 60? aby nie mieć czerwonej flagi.\nZawsze kupujesz prospekt i nadzieję. Elitarny atletyzm i obrona jest pewna, granie na piłce też. W najgorszym razie będzie 3 opcją z elitarną obroną na już. Rzut poprawiał z miesiąca na miesiąc. Suns nie zawalą SC Dengiem, bo sytuację mają niewiele lepszą, a z Dengiem/ruskim o wiele gorszą http://hoopshype.com/salaries/phoenix_suns/\nDeal z Sac tak, deal z PHX nie. Tym bardziej, że wydymali Kupchaka bez mydła, nasz Brooklyn już był i wystarczy.\nprzez january » niedziela, 18 czerwca 2017, 16:15\nJest Pelinka nie Kupchak, a ja Pelinkę pamiętam jako mordercę negocjacyjnego\nCo do Josha - FT gorsze od Shaqa w college wyraźnie pokazują, że z jego techniką rzutu jest źle. Dodatkowo suche cyfry, suchymi cyframi, ale on trafia dobrze totalnie open rzuty, natomiast ma fatalną skuteczność gdy ktoś jest w pobliżu (mówimy o catch and shoot). A jedna z jego zalet czyli pnr ballhandler będzie zabijana przez under, gdyż JJ ma fatalny pullup.\nPod wieloma względami wolę Tatuma i Smitha, więc przy korzystnym dealu klepię 2kę bez wahania.\nNo i LAL raczej skłaniają się ku Lonzo, więc pamiętaj o tym.\nprzez StaryFan » niedziela, 18 czerwca 2017, 17:11\njanuary napisał(a): Jest Pelinka nie Kupchak, a ja Pelinkę pamiętam jako mordercę negocjacyjnego\nMordercę który zerżnął Kupchaka - takich to akurat nie brakuje.\nCo do całej reszty - klepiemy to samo, każdy o tym wie, gdyby miał pullup i kontestowany catch and shoot, siedziałby w Bostonie z 1. DA nie oddałby #1 za worek picków.\nCo do Lonzo w LAL - wolałbym spuścić 2 1rd z tego roku (#2 i#28) z Ruskim i Brytolem, niż oglądać BBB przez 4 lata.\nTo archaiczny gracz bez obrony i największa nadzieja na pudło od czasu AB. Nigdy nie był w moim top 5, u mnie poszedłby za NTILIKINĄ.\nLonzo i DAR - obrona Smusha Parkera i Vujačića, jak nie gorsza.\nZapisz sobie - za rok, dwa, rozstrzygną to na parkiecie.\nprzez Darek » niedziela, 18 czerwca 2017, 17:18\nMnie w Lonzo odrzuca przede wszystkim taki sobie pierwszy krok - D'Angelo powinien mieć na obwodzie kogoś, kto będzie lepiej mijać rozgrywających rywali. O p'n'r jakoś mocno się nie obawiam, bo on jest na tyle dobrym passerem, że powinien ogarnąć.\nDokopałem się na lakersground do ciekawych statystyk (co prawda nie wiem na jakiej próbce), więc wrzucę i tutaj:\nFultz: 9/29, 31% aFG%\nBall: 13/27, 59.3% aFG%\nFox: 17/41, 42.7% aFG%\nSmith: 28/83, 40.4% aFG%\nFultz: 58/117, 54.7% eFG%\nBall: 14/25, 62% eFG%\nFox: 48/106, 45.8% eFG%\nSmith: 38/88, 46% eFG%\nFultz: 8/28, 28.6%\nBall: 24/53, 45.3%\nFox: 3/13, 23.1%\nSmith: 9/31, 29%\nFultz: 4/7, 57.1% (that offense)\nBall: 10/26, 38.5%\nFox: 3/17, 17.6% (wow)\nSmith: 6/13, 46.2% (that offense)\nPerformance on floaters\nFultz: 8/24, 33%\nBall: 2/4, 50%\nFox: 11/29, 38%\nSmith: 4/12, 33%\n(Data vs man to man defense)\nFultz: 42/104, 40.4%\nBall: 13/28, 46.4%\nFox: 18/63, 28.6%\nSmith: 28/86, 32.6%\nFultz: 48/82, 58.5%\nBall: 43/61, 70.5%\nFox: 60/105, 57.1%\nSmith: 53/91, 58.2%\nBreakdown of 154 shots from pass outs Roll man: 77 Spot up shooter: 60 Cutter: 17 Lonzo: 49/93, 1.145 PPP Rest of team: 30/61, 0.811 PPP\nGeneralnie wnioski są znane - gość ma problem z kreowaniem sobie pozycji do rzutu, nie nawykł do grania p'n'r na uczelni, ale jednocześnie reszta zawodników ucla wraz z nim na parkiecie potrafiła wejść na wyższy poziom.\nTak patrzę na te wjazdy i on statystycznie nie wygląda źle, na oko wydaje się gorszy.\nWszystko stąd: https://twitter.com/T1m_NBA/status/872492353084428288\nprzez szymken » niedziela, 18 czerwca 2017, 19:04\nTakie coś mi wpadło w ręce. Ja już jestem pogodzony. Będzie co będzie, wziąłem się za materiały takie mniej popularne.\nprzez StaryFan » niedziela, 18 czerwca 2017, 19:49\nZnaczy, że Fultz: 9/29, 31% aFG% izolacji, tyle trafił przez sezon? Sam widziałem w dwóch meczach więcej. To chodzi w sieci jakiś czas i było robione pod Lonzo.\nCo do Lonzo, z doświadczenia wiem, że "nawiedzonych" ludzi omija się bardzo szerokim łukiem.\nKontekst "nawiedzenia" nie jest istotny, to mogą być $, szacunek, mania wielkości, pycha itd. itp.\nPo jakimś czasie przesłania to rzeczywistość. To nie tylko LaVar p....i głupoty. Młody chlaszcze wyuczonymi kawałkami i wcale nie jest lepszy.\nCo do starego i jego 3 potomstwa w LAL, no cóż:\nNigdy nie walcz z durniem, ponieważ sprowadzi cię do swojego poziomu i pokona doświadczeniem. Mam nadzieję, że dadzą sobie spokój.\nprzez DrJ » niedziela, 18 czerwca 2017, 21:18\nStaryFan napisał(a): Po co Ci Bledsoe? Albo wyczyszczą miejsce na 2 maksy i dadzą szansę na grę o coś. Albo nie ma szans na PG (moim zdaniem Indiana dostanie propozycję - nie do odrzucenia w tym roku - nie od LAL)\nBo dostajesz dobrego gracza do wyjściowej piątki z dobrą umową, rok krótszą od Moz/Denga. Jeśli Suns są tak bardzo napaleni na Balla, to przełkną ten dodatkowy rok, a max Bookera i tak później wchodzi. Ale tu jest dużo jeśli, głównie czy nasi w ogóle myślą o handlu pickiem i olaniem JJ/LB.\nO tych "miejscach na dwa maxy" to słyszę od dawna. Typowe myślenie Kupchaka. Wolni agenci się jakoś nie pchali do nas. Teraz w końcu miał elastyczność na dwa maxy, to nas załatwił...na maxa. To myślenie jest też oparte na przeświadczeniu, że młodzi zrobią jakiś mega progres w przyszłości. Ja mam mieszane uczucia, może Ingram jedynie.\n"Albo wyczyszczą miejsce na dwa maxy i dadzą szanse na grę o coś"-my to może wpierw chociaż obijmy się o PO jak Utah w ubiegłym roku, wtedy może kogoś na maxie podpiszemy i pomyślimy o czymś.\nprzez StaryFan » niedziela, 18 czerwca 2017, 21:27\nNo, na pewno. Zwłaszcza ja mam "typowe myślenie Kupchaka" Coraz bardziej zabawnie.\nprzez DrJ » niedziela, 18 czerwca 2017, 21:30\nNie mówię, że Ty, ale on co chwilę chwalił się "flexibility", mówił o maksymalnych umowach, ale jak wyszło to wszyscy wiemy.


Wywóz szamba Chełmo\nMapa firm z miejscowości Chełmo\nFirmy z miejscowości Chełmo\nTa strona jest stworzona specjalnie po to by ułatwić Ci odnaleźć firmę jaka trudni się wywozem szamb w mieście Chełmo - ale jeżeli widzisz tą wiadomość znaczy że jeszcze nie ma w naszej bazie żadnej firmy w tym miejscu - Dodaj firmę asenizacyjnej\nZawiadomienie dla mieszkańców miejscowości Chełmo\nPosiadacze domów jednorodzinnych jeżeli nie mają dostępu do kanalizacji miejskiej jest obowiązek podłączenia kanalizacji do bezodpływowych pojemników na ścieki. Najważniejszą rzeczą jest aby zbiornik był atestowany i miał aktualną aprobatę Instytutu Technologi Budownictwa(ITB) oraz atest Państwowego Zakładu Higieny (PZH). Rekomendowane firmy które wykonywają w miejscowości Chełmo to ABC Szamba Betonowe, Eurobet, BetoneX.\nFaktem jest że w tym roku coraz częstsze odbywają się inspekcje sprawności pojemników na szamba, weryfikowane po pierwsze czy nieczystości nie są wylewane do rowów czy na pola dodatkowo czy zbiorniki są atestowane i mają aprobatę Instytutu Technologi Budownictwa(ITB) oraz atest Państwowego Zakładu Higieny (PZH).\nDodaj do tej strony szambiarkę z miejscowości Chełmo kliknij\nWywóz szamba Chełmo, Opróżnianie szamba Chełmo, usługi asenizacyjne Chełmo, Szambiarka Chełmo, Szambowóz Chełmo.\n© Wywóz szamba Chełmo


Koncepcja nowego transportera piechoty morskiej WMF Rosji | Wydawnictwo militarne ZBIAM\nWizja projektowanego w Omsku bojowego wozu piechoty morskiej BMMP.\nPojazdy piechoty morskiej ZSRR ściśle spełniały wymagania, które wynikały z taktycznych i operacyjnych założeń operacji desantowych. Małe i średnie okręty desantowe, które stanowiły przytłaczającą większość parku jednostek tej klasy WMF, podchodziły na jak najmniejszą odległość od brzegu, a więc dzielność morska desantowanych pojazdów mogła być niewielka. Dlatego nie konstruowano ich specjalnie dla piechoty morskiej, a co najwyżej jedynie w pewnym stopniu dostosowywano, montując np. podwyższone czerpnie powietrza do silników i przedłużone rury wydechowe. Do końca istnienia ZSRR standardem były czołgi pływające PT-76, gąsienicowe transportery BTR-50 i kołowe BTR-60/-70/-80. Używano także opancerzonych pojazdów rozpoznawczych BRDM‑1/-2. Natomiast bojowe wozy piechoty BMP‑1/-2 oraz czołgi T‑54/-55/-62/-72 desantowano za pomocą barek desantowych, które podchodziły bezpośrednio do brzegu, a później także za pomocą poduszkowców.\nDopiero w połowie lat 80. podjęto próby głębszej modernizacji standardowych wozów bojowych, aby lepiej sobie radziły na wzburzonym morzu. Pierwszymi poddanymi modyfikacjom miały być bojowe wozy piechoty BMP-3F – odciążone (m.in. demontaż wyposażenia do samookopywania) i zaopatrzone w: falochron o innej konstrukcji, teleskopowy maszt mieszczący czerpnie powietrza, odbijacze fal na wieży, a także dodatkowe zbiorniki paliwa służące także jako komory wypornościowe. Rozpad ZSRR wstrzymał prace nad nimi, a późniejsze próby zainteresowania tym pomysłem kontrahentów zagranicznych, głównie Indii, spełzły na niczym. Niewielką partię takich pojazdów udało się sprzedać jedynie Indonezji (54 wozy, dostarczone w 2010 i 2014 r.).\nW międzyczasie liczba jednostek desantowych rosyjskiej floty drastycznie się zmniejszyła, ubyło głównie jednostek o niewielkiej wyporności. Większe okręty gorzej nadają się do wychodzenia bezpośrednio na atakowany brzeg, są bardziej narażone na ataki nieprzyjaciela, a ich utrata pociąga za sobą poważne koszty. Dlatego w Rosji uważniej przyjrzano się amerykańskiej koncepcji desantowania, zgodnie z którą pojazdy desantowe opuszczają ładownie okrętów w znacznej odległości od brzegu. Do tego są jednak potrzebne pojazdy o większej dzielności morskiej.\nIstnieją dwa sposoby realizacji tego celu: można zaadaptować do nowych zadań wybrane typy wozów bojowych ogólnego przeznaczenia lub skonstruować od podstaw wyspecjalizowane pojazdy o odpowiednich cechach. W Stanach Zjednoczonych już w czasie II wojny światowej wybrano tę drugą drogę, projektując i produkując rodziny amfibii Landing Vehicle, Tracked (LVT). Ostatnim ogniwem w łańcuchu rozwojowym podobnych pojazdów jest AAV7 (WiT 8/2017).\nRosyjscy konstruktorzy bez trudu mogliby skopiować amerykański pojazd lub zaprojektować wóz o podobnych osiągach. Początkowo zakładano, że nowy pojazd zostanie opracowany od podstaw (patrz ramka), biorąc pod uwagę, że będzie on bazował na nowych uniwersalnych okrętach desantowych typu Władiwostok (Mistral). Fiasko tego projektu spowodowało jednak zmianę podejścia także do koncepcji nowego wozu bojowego piechoty morskiej.\nWszystko wskazuje na to, że po odmowie dostarczenia Mistrali niewielka liczebność rosyjskich jednostek piechoty morskiej i współpracujących z nimi jednostek pływających nie uzasadnia inwestowania w projektowanie od podstaw wyspecjalizowanego transportera desantowego. Zamiast tego najwyraźniej zdecydowano się na głęboką adaptację pojazdu uniwersalnego, jakim ma być gąsienicowa platforma średniej nośności Kurganiec. Jak dotąd powstały przedseryjne wozy tej rodziny, należące do kategorii bojowych wozów piechoty i ich uproszczona wersja, która może pełnić rolę transportera opancerzonego (szerzej w WiT 5 i 6/2017). Według dostępnych informacji planowana jest budowa na tej platformie co najmniej kilku, a zapewne kilkunastu typów pojazdów specjalnych – pojazdów wsparcia działań, nośników różnorodnego specjalistycznego wyposażenia i uzbrojenia. Mają być wśród nich m.in.: zestawy przeciwlotnicze i przeciwpancerne, wozy wsparcia ogniowego, pojazdy rozpoznawcze, wozy łączności i dowodzenia, pojazdy ewakuacji medycznej itp. W ZSRR znaczną część pojazdów specjalnych budowano w oparciu o nośniki uniwersalne niebędące bojowymi wozami czy transporterami piechoty (MT-LB, MT-LBu). Dzięki temu można je było łatwiej dostosować do nowych zadań. Obecnie taki nośnik nie jest najwyraźniej projektowany, a więc wybór Kurgańca jako bazy do transportera piechoty morskiej jest niemal oczywisty.\nNawet na obecnym stadium rozwoju pojazdu podstawowego pojawiają się spekulacje, że niewielkie zmiany w konstrukcji K‑25 dadzą mu większą dzielność morską od najlepszych pod tym względem starszych radzieckich konstrukcji. Miałyby to zapewnić ekrany burtowe o dużych rozmiarach, które oprócz osłony balistycznej mają pełnić funkcje dodatkowych komór wypornościowych. Można byłoby też rozważać zastosowanie rozwiązań podobnych do wdrożonych, np. w ChRL, gdzie w latach 80. i 90. modyfikowano zwykłe transportery i bwp przez dodanie im pływaków, falochronów, ograniczających zalewanie przedniego pancerza i doczepnych silników. W skrajnym przypadku można byłoby nawet zredukować odporność balistyczną ekranów burtowych Kurgańca, za cenę zwiększenia ich objętości, przez usunięcie części wewnętrznych elementów kuloodpornych i zastąpienie ich lekkim tworzywem sztucznym. Montaż większego falochronu i doczepnych silników byłby nieskomplikowany i nie wpłynąłby znacząco na możliwości bojowe wozu. Ostatecznie silniki wraz z ich zbiornikami paliwa mogłyby być odrzucane po osiągnięciu brzegu.


Przegląd słuchowisk: druga dziesiątka - Gallifrey.pl - wszystko o serialu Doctor Who\nPrzegląd słuchowisk: druga dziesiątka\n22 maja 2016 2 listopada 2020 Blownie\nZapraszamy na kolejny przegląd słuchowisk autorstwa Blownie.\nJakiś czas temu ułożyłam listę moich 10 ulubionych doktorowych słuchowisk. Teraz, po przesłuchaniu sporej ilości kolejnych odcinków, wybrałam dalszych faworytów. I tak powstał dopisek do tamtego rankingu, jego poszerzenie o następną garść pozycji wartych uwagi: niniejsza druga dziesiątka.\nTo był ciężki wybór – serię Gallifrey uważam za absolutnie genialną, i długo zastanawiałam się, który odcinek wybrać jako „reprezentanta” do poniższego zestawienia – może słynne Ascension, a może The Inquiry, smakowity kąsek dla amatorów politycznych intryg? W końcu zdecydowałam się jednak na Disassembled – z dwóch powodów. Po pierwsze, jest to kolejna odsłona jednego z ciekawszych wątków w całym spin-offie – odcinek ukazujący alternatywną wersję Gallifrey, historię Władców Czasu, która potoczyła się inaczej od tej, którą znamy. Po drugie, oraz przede wszystkim – ze względu na Colina Bakera w roli Lorda Burnera. Ci z was, którzy znają słuchowiska z Szóstym i Evelyn, z pewnością pamiętają dość mroczną i niepokojącą wizję Doktora w The Sandman; twórcy Disassembled poszli o krok (lub kilka) dalej, prezentując nam opowieść o tym, jak nasz bohater został „Burnerem”, płatnym zabójcą na usługach Lorda Prezydenta… Zdecydowanie warto posłuchać, najlepiej całej serii.\n2. Second Chances (The Companion Chronicles)\nZoe Heriot, genialne dziecko obdarzone niezwykłym umysłem, pamięta wszystko.\nZoe Heriot, dorosła kobieta, wciąż nie pamięta czegoś bardzo ważnego. Nie pamięta dlaczego 40 lat wcześniej, gdy na stacji kosmicznej spotkała niejakiego Doktora, nie wybrała się w podróż razem z nim, chociaż tak bardzo chciała… Bo przecież tak właśnie było, nieprawdaż? Wcale nie zakradła się na pokład TARDIS, a natarczywie powracające sny o szalonych przygodach w czasie i przestrzeni są tylko wytworem jej wyobraźni… A jeśli nie? Gdy agentka tajemniczej korporacji oferuje jej szansę odzyskania utraconych wspomnień, Zoe się zgadza – i zostaje wciągnięta w niebezpieczną intrygę, po drodze odkrywając prawdę o swojej przeszłości. Razem z The Glorious Revolution, analogiczną historią opowiedzianą z punktu widzenia Jamiego, Second Chances to punkt obowiązkowy – tylko, jeśli jeszcze nie wiecie, w jakich okolicznościach Drugi Doktor rozstał się ze swoimi ostatnimi towarzyszami, uwaga na spoilery!\n3. The Fall of the House of Pollard (Charlotte Pollard)\nZasugerowana tytułem, spodziewałam się wariacji na temat opowiadania The Fall of the House of Usher Edgara Allana Poe – powiedzmy, czegoś w rodzaju Nevermore z Ósmym Doktorem i Tamsin Drew, tyle że, jak miałam nadzieję, lepszego. Ku mojemu zaskoczeniu, dostałam coś zupełnie innego. Po latach podróżowania przez czas i przestrzeń, najpierw z Ósmym, potem z Szóstym, aż w końcu na własną rękę, Charley niespodziewanie wraca do podupadającego rodzinnego domu, oraz bliskich opłakujących jej domniemaną śmierć w katastrofie R-101. Nie powiem, łezka się w oku zakręciła…\n4. The Queen of Time (The Lost Stories)\nToymaker też była kobietą! No, może nie do końca, ale to pierwsze, co przychodzi na myśl, podczas słuchania The Queen of Time. Posłuchajcie: mamy sztucznie wykreowaną surrealistyczną rzeczywistość, skrzyżowanie niebezpiecznego wirtualnego świata z makabrycznym parkiem rozrywki, gdzie bohaterowie zmuszeni są grać o najwyższą stawkę. Do tego szalony czarny charakter, uprawiający swoistą sztukę dla sztuki, zło dla zabawy, bez odrobiny głębszej motywacji, i na domiar wszystkiego z tendencją do wybuchania demonicznym śmiechem – słowem wszystko, o co zwykle bym się czepiała, ale tutaj pasuje idealnie. W rezultacie otrzymujemy kolejną wariację na temat jednego z tych motywów, do których mam szczególną słabość: wszelkie skojarzenia z The Celestial Toymaker, The Mind Robber, The Deadly Assassin czy The Ultimate Foe są jak najbardziej na miejscu. Brzmi dobrze?\n5. Castle of Fear (Piąty Doktor & Nyssa)\nXIX wiek. Ku swojemu zaskoczeniu Doktor odkrywa, że został bohaterem średniowiecznej sztuki teatralnej – oraz że w nowej wersji starej legendy to smok zabił świętego Jerzego.\nSiedemset lat wcześniej pan na zamku Stockbridge powraca z krucjaty, by odkryć, że jego rodzinna posiadłość najwyraźniej została opanowana przez demony z głębi piekieł – nie wspominając już o Turkach, dzikich świniach oraz zbuntowanych rycerzach. W historii nieodparcie przypominającej mi The King’s Demons – bo w końcu też Piąty, podobna lokacja, i tak samo prowadzona wartka akcja przetykana absurdalnym humorem – Doktor musi zmierzyć się z atakiem Rutan. Tak, tych od Sontarian. Tak, mówimy o lewitujących, fosforyzujących meduzach strzelających piorunami. W średniowieczu. Jeśli to nie brzmi zachęcająco, to się poddaję.\n6. Upstairs (The Companion Chronicles)\nTARDIS ląduje na, wydawałoby się, zwyczajnym strychu. Jednak szukając schodów na dół, Doktor, Steven i Vicki szybko gubią się w pozornie nieskończonym labiryncie zakurzonych korytarzy oraz nieomalże identycznych pokojów. Mistrzowsko oddana niepokojąca atmosfera wciągnęła mnie już po pierwszych kilku minutach, i przyznam się, że dreszcz przebiegł mi po plecach więcej niż raz… A potem ani się obejrzałam, i słuchałam opowieści o inteligentnym grzybie z kosmosu, który zalęgł się na 10 Downing Street, by wysysać życie z brytyjskich polityków, rosnąć w siłę i snuć własne plany podboju; historii zwariowanej w ten szczególny doktorowy sposób, który tak kocham. Polecam.\n7. 1963: Fanfare for the Common Men (Piąty Doktor & Nyssa)\nDoktor zabiera Nyssę do lat sześćdziesiątych, by pokazać jej jeden z najbardziej kultowych zespołów muzycznych na Ziemi. Ale na scenę wychodzi ktoś inny, niż Doktor się spodziewał, a Nyssa wpada w tłumie na mężczyznę z laserową bronią i urządzeniem do teleportacji. Krótko mówiąc, z latami sześćdziesiątymi zdecydowanie jest coś nie tak.\nZabawna, przewrotna opowieść o tym, jak potoczyłyby się losy Ziemi, gdyby… Beatlesi nigdy nie stali się sławni. Drobny szczegół, powiedzą być może niektórzy z was, a jednak – zdziwilibyście się, jak wiele zmienia. Zwłaszcza kiedy ich miejsce na listach przebojów zajmie zespół złożony z przebranych za ludzi kosmitów, którzy całkiem dosłownie żerują na tłumach fanów. I, jak zwykle, tylko Doktor może uratować świat – a także, oczywiście, karierę czterech chłopaków z Liverpoolu.\n8. The Time Museum (The Companion Chronicles)\nIan Chesterton budzi się w muzeum poświęconym… jemu samemu, jako pierwszemu człowiekowi, który podróżował w czasie. Nawet dla niego (a co dopiero dla słuchacza) brzmi to trochę podejrzanie, i nie do końca prawdziwie, ale nasz bohater ma w tej chwili ważniejsze problemy na głowie. Na przykład kwestię, jak właściwie znalazł się w tym miejscu – albo dlaczego, patrząc na wystawę dedykowaną swojemu życiu, tak niewiele sobie z niego przypomina. Wraz z tajemniczym kustoszem zapuszcza się w całkiem dosłowną podróż aleją wspomnień…\nDobrze napisana historia o, że się tak wyrażę, dużej wartości sentymentalnej.\n9. The Wrath of the Iceni (Czwarty Doktor & Leela)\nCoś, co równie dobrze mogło być kolejnym przydługim odcinkiem historycznym, nieco nieoczekiwanie zamieniło się w fascynujący dramat rozgrywający się pomiędzy Doktorem, a jego towarzyszką. Jakkolwiek zaprawiona w swoich podróżach, Leela wciąż czuje się obco w miejscach, do których zabiera ją TARDIS – aż do czasu, gdy ląduje w obozie Boudiki. W wojowniczej królowej Icenów znajduje idolkę, a wkrótce też przyjaciółkę, i za wszelką cenę próbuje pomóc jej sprawie. Doktor tymczasem usiłuje zapobiec katastrofalnej w skutkach zmianie biegu historii. Oboje stają przed tym samym dylematem, rozdarci pomiędzy lojalnością dla siebie nawzajem, a różnie pojmowanym wyższym celem. Warto.\n10. The Light at the End (Doctor Who Specials)\nSłuchowisko na 50. rocznicę serialu, z Doktorami od Czwartego do Ósmego?Brzmi niezwykle obiecująco, i podeszłam do sprawy z wielkim entuzjazmem… by się, niestety, nieco rozczarować. Nie zrozumcie mnie źle – wciąż warto The Light at the End posłuchać, nie znalazło się w poniższym zestawieniu bez powodu, ale trzeba przyznać, że w porównaniu z chociażby propozycją Big Finish na 40-lecie (słynny Zagreus) ta zaledwie godzinna, prosta historia wypada dość blado; a odnosząc ją do odcinka telewizyjnego napisanego na tę samą okazję, no cóż… mniej problematyczny, ale też nie aż tak interesujący. Ale dość narzekania – jeśli czymś The Light at the End przerosło Dzień Doktora, to wspomnianą obsadą: mamy Czwartego z Leelą, Piątego z Nyssą, Szóstego z Peri, Siódmego z Ace oraz Ósmego z Charley, ze wszystkimi konsekwencjami spotkania galerii tak temperamentnych postaci i żal mi niezmiernie, że oni wszyscy nie stanęli u boku Dziesiątego i Jedenastego. A co do samej fabuły – jak już powiedziałam, jest dość prosta, ale niepozbawiona typowych dla odcinków rocznicowych machinacji Władców Czasu, a do tego Mistrza na dokładkę. Mimo wszystko polecam.\nCzwarty Doktor Drugi Doktor Ósmy Doktor Piąty Doktor Pierwszy Doktor Recenzja Siódmy Doktor Słuchowiska Szósty Doktor Whoniversum\nbig finish Classic Who słuchowiska\n12 thoughts on “Przegląd słuchowisk: druga dziesiątka”\n22 maja 2016 o 22:47\nTak może nieco z innej beczki zapytam – czy autor artykułu obejrzał całe Classic Who przed zapoznawaniem się ze słuchowiskami? Albo przynajmniej z tymi, które dotyczyły znanej (obejrzanej) inkarnacji Doktora i innych postaci?\n23 maja 2016 o 12:07\nZ tego co mi wiadomo – tak, i to chyba nieraz.\n30 maja 2016 o 18:59\nZazwyczaj staram się słuchać najpierw audio z postaciami, które już znam, za wyjątkiem Ósmego, którego serie przesłuchałam kiedy jeszcze byłam w połowie klasyków, ale:\ndomyślam się, że zmierzasz do pytania, czy trzeba znać klasyki zanim zacznie się słuchać main range (czyli słuchowisk z klasycznymi doktorami, a nie np. spin-offów). odpowiem: i tak, i nie. jeśli obejrzysz klasyki, będziesz prawdopodobnie bardziej zainteresowany losami konkretnych bohaterów, plus będziesz łapał wszystkie aluzje. jeśli nie, to pewnych rzeczy możesz nie skojarzyć, ale generalnie rzecz biorąc ogarniesz. a już jak przeczytasz sobie w internecie np. backstory towarzyszy albo skrót fabuły co ważniejszych odcinków (chociaż oczywiście polecam obejrzeć klasyki), to już spokojnie. bardziej bym się martwiła że w drugą stronę, po słuchaniu możesz mieć spoilery do odcinków. ale to też nie jest wielki problem, większości audio da się słuchać bez szerszego kontekstu, podstawowa wiedza wystarczy. za to jak już słuchasz czegoś z konkretnym doktorem, to trzymałabym się chronologii, bo nawiązań między odcinkami serii słuchowisk będzie sporo. generalnie, trochę jak ze spin-offami.\nmam nadzieję że pomogłam, jakby co to wal śmiało z pytaniami :)\n30 maja 2016 o 20:04\nNo właśnie ja też generalnie staram się słuchać to z postaciami, które znam, więc Ósmy, trochę Companion Chronicles z Pierwszym i Drugim. Oglądałem też trochę odcinków z Trzecim i Czwartym z wyprzedzeniem, więc słuchałem Jago & Litefoot i Gallifrey, podobnie parę słuchowisk z Unbound (wiem, że to alternatywne, ale choćby dwa pierwsze słuchowiska i ich kontynuacje są fajniejsze gdy zna się Pierwszego i Trzeciego).\nWiele dobrego słyszałem o niektórych słuchowiskach z Szóstym, ale chyba sobie jednak zostawię jak w klasykach do niego dojdę.\n6 z Evelyn można słuchać totalnie bez kontekstu klasyków. Tak zupełnie. Jeśli słuchałeś już audio z 8, to znasz Charley, więc jej serię z 6 też polecam ;)\nWybaczcie, że komentarz ten nie jest powiązany z artykułem, ale chciałem o coś zapytać whomanistów zaznajomionych z Doctor Who oraz Classic Who. Pytam tu, bo strona ta, nie posiada żadnego forum, chatu, czy shoutboxa, a do grupy facebookowej nie chcę dołączać.\nOk to przechodzę do sedna: Nie wiem czy ktoś z was czytał stosunkowo nową książkę Stephena Kinga pt. “Bazar złych snów”. Jest to zbiór 20 krótkich opowiadań. W pierwszym z nich noszącym tytuł “130 kilometr”, znajduje się nawiązanie do Doktora Who! Co ciekawe wcześniej także do Star Treka i gdy czytałem to opowiadanie i doszedłem do tego miejsca w którym nawiązano do ST, to zastanowiłem się, czemu do ST, a do DW nie? Autor jakby czytał w moich myślach i kilka stron dalej dał nawiązanie także do DW. Owo nawiązanie wygląda następująco. (Tu cytat z książki):\n“Przypomniał mu się odcinek Doktora Who o planecie, na której przez cały czas było ciemno.”\nObejrzałem wszystkie odcinki New Who, od “Rose” do “Mężowie River Song” włącznie, niektóre nawet po kilka razy, ale kompletnie nie kojarzę odcinka o takiej planecie, jak ta z cytatu. Może był to odcinek pochodzący z Classic Who? Ale raczej to niemożliwe, bo akcja opowiadania dzieje się współcześnie (Jeden z bohaterów ma iPada), a jedną z głównych postaci jest dzieciak. Nie mógłby zatem pamiętać DW Classic, a odcinki z serii Classic nie są emitowane przez żaden kanał telewizyjny i w necie też jest problem by je znaleźć. A może to jednak był odcinek New Who, ale jakimś cudem go nie pamiętam? A może takiego odcinka w ogóle nie było i autor, pan King, sobie to wszystko wymyślił lub się pomylił? Czy ktoś z was jest w stanie odpowiedzieć mi na te pytania i wyjaśnić sprawę?\nDziękuje i pozdrawiam i czekam na odpowiedź. :) Jeszcze raz przepraszam za drobny spam i komentarz, którego treść nie dotyczy bezpośrednio tej recenzji.\nMój strzał: chodzi o „Midnight”, tylko coś się pokićkało w tłumaczeniu.\n30 maja 2016 o 19:07\nmożliwe. z klasyków przychodzi mi na myśl chyba tylko underworld, ale czemu ktoś miałby robić aluzję akurat do underworld, nie mam pojęcia, bo odcinek taki sobie. zresztą nie do końca na planecie było ciemno, tylko wszyscy żyli pod ziemią… czy coś takiego było w the mutants? nie pamiętam, zresztą to jeszcze mniej znany/ważny odcinek… poważnie, teraz mnie to gryzie, właśnie przeglądam listę wszystkich odcinków i nic mi nie wpada w oko, ale teraz to jestem zdeterminowana, żeby to rozgryźć xD możesz podrzucić mi więcej kontekstu? w sensie, co konkretnie przypomniało bohaterowi opowiadania ten odcinek?\np.s. nie martw się, że piszesz off-topic, pod jednym z moich artykułów o klasykach rozkręciła się długa dyskusja o power rangers, po tym już mnie nic nie zaskoczy.


Fachowe sklepy okulistyczne w Gdyni | Aktywne życie\nSubmitted by admin on Fri, 06/03/2016 - 13:44\nW dzisiejszych realiach, pełno ludzi cierpi na większą lub mniejszą wadę wzroku. Jest to spowodowane naszym stylem życia - nasze narządy wzroku są nieustannie narażone na oddziaływanie sztucznych bodźców - czy to od komputera czy telewizora.\nPomimo najświeższej generacji urządzeń, znacznie bardziej przyjaznych niż te dawne, kineskopowe, wciąż ich działanie nie pozostaje bez znaczenia dla naszych oczu. Z tego powodu znacznie więcej ludzi potrzebuje nosić okulary Gdynia posiada na swoim terenie całe szczęście mnóstwo odpowiednich salonów.\nJeśli potrzebujemy nabyć właściwe szkła korekcyjne, trzeba najpierw przejrzeć ofertę w sieci online. Wprowadzając do wyszukiwarki odpowiednią sentencję, np. "badanie wzroku Gdynia" lub "sklep okulary przeciwsłoneczne Gdynia", odszukamy wykaz interesujących nas placówek. Można już z perspektywy internetu przewertować ich ogólną ofertę, zakres kosztów, marki prezentowanych oprawek. Dzięki temu znacznie szybciej będziemy mogli dokonać ostatecznego wyboru. Ciekawą opcją na urlop, jeśli jesteśmy osobą o sporej wadzie wzroku, jest zaopatrzenie się w korekcyjne okulary przeciwsłoneczne Gdynia w każdym swoim salonie ma takie oferty. Jest to wspaniała opcja dla osób, które z konkretnego powodu nie używają szkieł kontaktowych, a chcą ochronić swoje oczy przed refleksami słonecznymi. Więcej na www.opticalchristex.pl https://opticalchristex.pl/sklep/ https://opticalchristex.pl/pl/badanie-wzroku/\nJeśli stwierdzasz, że twój wzrok pogorszył się ostatnimi czasy, powinieneś udać się na badanie wzroku Gdynia mieści na swym terenie liczne, specjalistyczne placówki. Możesz wybrać się do okulisty w przychodni publicznej, lecz przyjdzie ci na wizytę poczekać nawet kilka miesięcy. Jednak jest dobra alternatywa na to - jeżeli pragniesz nabyć okulary Gdynia jest twoim miastem zamieszkania, wybierz się do salonu z oprawkami. Tam będziesz miał szansę umówić się na badanie z okulistą, całkowicie za darmo, zobowiązany będziesz tylko w danej placówce nabyć swoje szkła korekcyjne. Poza tym, jeśli twoja praca wymaga od ciebie przebywania wiele godzin przed komputerem, najprawdopodobniej masz szansę dostać od przełożonego dofinansowanie na nabycie oprawek - wszystko zależy od tego czy masz umowę o prace, oraz na jaki zakres godzin jesteś zatrudniony.\nJeżeli niezbędne ci są okulary Gdynia to dobre miejsce na ich zakupienie. Znajdziesz tutaj mnóstwo różnego rodzaju sklepów optycznych, w których dodatkowo będziesz miał szansę zbadać sobie wzrok, zupełnie za darmo!


API TRAVEL Biuro Podróży - Gruzja 9 dni\nGRUZJA (9 dni)\nTbilisi- Bodhe- Signagi- Weliscyche- Ananuri- Kazbegi- Gori- Gelati- Kutaisi- Batumi-Mccheta\nSpotkanie na lotnisku Fryderyka Chopina na około 3 godziny przed wylotem i lot na trasie Warszawa- Tbilisi.\nGodziny wylotu uzaleznione od terminu.\nDzień 2: Przelot – Tbilisi\nSpotkanie z przewodnikiem. Zakwaterowanie. Śniadanie w Hotelu. Zwiedzanie miasta Tbilisi od cerkwi Metechi (XIII w) (stąd rozciąga się piękny widok na tbiliską starówkę). Następnie przejazd kolejką do twierdzy Narikala (IV w), z której rozpościera się fantastyczny widok na całe miasto, a z drugiej strony otwiera się widok na ogród botaniczny. Piesza droga do Abanotubani (znane łaźnie siarkowe) i wąskimi uliczkami tzw. Szardeni (popularna ulica w Tbilisi), Bazylika Anczyschati - najstarszej cerkwi miasta (VI w). Kolacja w restauracji z programem artystycznym. Nocleg w hotelu w Tbilisi.\nDzień 3: Tbilisi – Bodbe – Signagi – Weliscyche – Tbilisi\nŚniadanie. Wyjazd do Kacheti - najbardziej znanych regionów w Gruzji. Zwiedzanie Klasztoru w Bodbe. Dojazd do Signagi - „miasta wiecznej miłości” Położona na wzgórzu, w środku rozległej winnej równiny, mur Sighnaghi oferuje spektakularne widoki we wszystkich kierunkach. Tutaj można podziwiać widoki wciśniętej pomiędzy pasmem Głównego Wielkiego Kaukazu i Górami Gomborskimi Równiny Alazani. Przejazd na obiad połączony z degustacją lokalnych alkoholi do Welistsikhe. Nocleg w Tbilisi.\nDzień 4: Tbilisi– Ananuri– Kazbegi\nŚniadanie. Zwiedzanie Ananuri (XVII w.) z przepięknym widokiem na jezioro Żinwali. Dojazd do miasta Kazbegi - główne miasto w regionie Khewi. Przejazd lokalnymi jeepami do Cerkwi Gergeti (XIV w.). Następnie Kazbeg (5047 m) trzeci w Gruzji szczyt ze względu na wysokość. Kolacja i nocleg w Kazbegi.\nDzień 5: Kazbegi– Gori– Upliscyche– Gelati– Kutaisi\nŚniadanie. Wyjazd do Gori - miejsca urodzenia J. Stalina - postój przy jego domu-muzeum. Przejazd na zwiedzanie Upliscyche (II tys. p.n.e.) - najstarszego skalnego miasta na terenie Gruzji i jednego z najważniejszych handlowych punktów na Jedwabnym Szlaku. Dojazd do zespół klasztornego Gelati (1106) z trzema cerkwiami i budynkiem Akademii Nauk, gdzie studiowali wybitni myśliciele gruzińscy i greccy. Kompleks powstał w złotych czasach gruzińskiej monarchii. Jego fundatorem był król Dawid Budowniczy. Kolacja i nocleg w Kutaisi.\nDzień 6: Kutaisi– Batumi\nŚniadanie. Przejazd nad Morze Czarne do Batumi - czarnomorska perła Gruzji, która fascynuje turystów swoimi widokami na morze i góry. Zwiedzania miasta: Piazza, nadmorska promenada, czas wolny. Kolacja i nocleg w Batumi /Ureki - uzdrowisko nad Morzem Czarnym. Sama plaża jest czarna/szara. Bogate dary natury – mały, "aksamitny" piasek, magnetyczny robią uzdrowisko Ureki wspaniałym miejscem do wypoczynku i leczenia. Kolacja i nocleg w Batumi/Ureki.\nDzień 7: Batumi/Ureki– Kutaisi\nŚniadanie. Czas wolny. Koło 16:00 wyjazd do Kutaisi. Kolacja i nocleg w Kutaisi.\nDzień 8: Kutaisi– Kutaisi- Mccheta– Tbilisi\nŚniadanie. Rano zwiedzanie Kutaisi. Nstępnie Wyjazd do Mcchety - pierwszej stolicy i absolutnego centrum religijnego Gruzji. Zwiedzanie Monastyru Dżwari (VI w) i Katedry Sweticchoweli (XI w), gdzie wg. legendy pochowana jest Szata Chrystusa. Cała Mccheta z jej zabytkami jest wpisana na listę UNESCO. Kolacja i nocleg w Tbilisi.\nDzień 9: Tbilisi- Warszawa\nTranasfer z hotelu na lotnisko. Przylot do Warszawy według rozkładu godzin przelotu na trasie Tbilisi- Warszawa.\nTERMIN 29.04- 07.05.2022\nCENA 3650 zł/ osoba\n- przelot na trasie Warszawa- Tbilisi- Warszawa\n- transport: autokar z barkiem kawowym (napoje dodatkowo płatne), opłaty drogowe, parkingi\n- zakwaterowanie: 4 noclegi w Tbilisi, 1 nocleg w Kazbegi, 2 noclegi w Kutaisi, 1 nocleg w Batumi (lub Ureki) w hotelach 3* klasy turystycznej, pokoje 2, 3 osobowe z łazienkami\n- wyżywienie: 7 śniadań i 6 obiadokolacji, 1 obiad w tym 1 kolacja z tradycyjną muzyką i programem artystycznym.\n- przewodnik lokalny na całej trasie\n- degustacja lokalnych napojów alkoholowych w Weliscyche\n- dobrowolnego ubezpieczenia od kosztów rezygnacji + 3,75% ceny imprezy\n- ubezpieczenia od chorób przewlekłych 5 zł za dzień\n- dopłata do pokoju 1 osobowego – 450 zł\n- biletów wstępu, przewodników lokalnych ok. 60 euro\n- napiwków dla kierowcy i gruzińskiego przewodnika, ok. 5 euro/dzień\n- Paszport musi być ważny minimum 6 miesięcy!\n- Loty mogą odbywać się w późnych godzinach wieczornych,\n- osoby podróżujące samotnie mogą być- w miarę możliwości- zakwaterowane w pokoju 2, 3- osobowym:\n- obiadokolacje w formie otwartego bufetu lub serwowane składające się z dwóch dań gorących i deseru (napoje płatne są dodatkowo);\n- program jest ramowy i może ulec zmianie, kolejność zwiedzania może ulec zmianie


Słynne ucieczki Polaków - Andrzej Fedorowicz - ebook - Legimi online\nWiadomość o wybuchu walk zastała Beniowskiego na Spiszu, gdzie znalazł się, wracając z Węgier po kolejnej bezskutecznej próbie odzyskania majątku po ojcu. Gdy w drodze powrotnej zachorował, gościny udzielił mu szlachcic Heński, ojciec trzech córek. W jednej z nich, Zuzannie, Maurycy się zakochał i nie namyślając się długo, wziął z nią ślub. Nie minął jednak miesiąc miodowy, jak Beniowskiego znaleźli na Spiszu wysłannicykonfederacji i w imię posłuszeństwa władzom sprzysiężenia wezwali do zbuntowanego Krakowa, pod który nadciągały już rosyjskie wojska.\nBeniowski, chociaż osłabiony raną, postanawia zadziałać w bezwzględny sposób. Potajemnie wysyła do miasta oddział dwudziestu ludzi z rozkazem wyciągnięcia z domów wszystkich kobiet oraz dzieci i zamknięcia ich w cerkwi, która ma wcześniej zostać obłożona suchymi gałęziami i na jego rozkaz podpalona. Zadanie zostało wykonane bez problemu; w osadzie nie było ani jednego zdolnego do walki mężczyzny, gdyż wszyscy Kozacy poszli oblegać fort. Gdy tylko dotarła wiadomość, że wszystko jest gotowe, Beniowski kazał zabrać z cerkwi sześć kobiet i wysłać je z poselstwem do obozu Hetmana dowodzącego oblężeniem. Spisane w liście żądania nie podlegały dyskusji – Kozacy mieli uwolnić czterech spiskowców, których wzięli do niewoli, zakończyć oblężenie, złożyć broń i przyjść do fortecy, by spiskowcy mogli wybrać spośród nich zakładników. W przeciwnym wypadku cerkiew z kobietami i dziećmi miała zostać spalona.\nOdpowiedź długo nie nadchodziła, Beniowski rozkazał więc rozpalić ognisko pod kościołem. Była już noc i widok ognia wystarczył, by pod twierdzą pojawił się las przytwierdzonych do pik białych flag. Chwilę później Kozacy sami przywlekli do twierdzy rozbrojonego Hetmana. Okazało się, że odpowiedź na ultimatum nie przychodziła tak długo, gdyż dowódca chciał siłą odbić uwięzionych w kościele ludzi. Między oblegającymi wybuchła wówczas wielka kłótnia zakończona aresztowaniem Hetmana. Kiedy oblężenie się skończyło, Beniowski nakazał wypuszczenie kobiet i dzieci z cerkwi oraz opróżnienie fortecznego więzienia, w którym siedziało kilkudziesięciu żołnierzy i urzędników. Zamiast nich w twierdzy miało pozostać pięćdziesięciu zakładników, którzy za każde wymierzone przeciw buntownikom działanie mieli zapłacić głową.\nGdy sytuacja została opanowana, przyszła pora na realizację planu. Rozwój wydarzeń był o wiele bardziej nieoczekiwany, niż spodziewali się spiskowcy. Nie tylko byli już wolnymi ludźmi, ale w ich ręku była w praktyce władza nad Kamczatką. Zdobycie twierdzy oznaczało także przejęcie skarbca, magazynów z tysiącami cennych futer, a także tajnych archiwów guberni, w których opisane były szczegółowo wszystkie handlowe i wojskowe wyprawy z tego rejonu oraz transakcje handlowe z sąsiadującymi z Rosją krajami. Buntownik Beniowski musiał teraz szybko przemienić się w administratora. Mimo źle gojącej się rany Polak rozkazał wykonanie spisu wszystkich przejętych w twierdzy dóbr, a także zorganizowanie pogrzebów zabitych, w tym gubernatora Niłowa. Najważniejszą sprawą było jednak przejęcie statku. Odpowiednia jednostka czekała już od paru miesięcy w przystani u ujścia rzeki łączącej Bolszereck z morzem.\nStał tam uwięziony przez całą zimę przez kry żaglowiec „Święty Piotr i Paweł”. Był to nowo wybudowany duży kupiecki statek dowodzony przez podszturmana Kuźmę Chołostiłowa. Jego współwłaścicielem oraz cichym udziałowcem w spółce handlu skórami był sam gubernator Niłow, który nalegał na kapitana, by ten jeszcze przed zimą wypłynął na Wyspy Aleuckie, gdzie zaczynał się sezon polowań na lisy i bobry morskie. Z powodu złej pogody i wcześniejszych uszkodzeń statku Chołostiłow jednak odmówił, za co został przez gubernatora osadzony w twierdzy w Bolszerecku, skąd uwolnili go dopiero ludzie Beniowskiego. Teraz był bezcennym źródłem informacji o wodach wokół Kamczatki, a także nieznanych dotąd, odkrytych w czasie łowieckich rejsów wyspach. 28 kwietnia po skończonych uroczystościach pogrzebowych gubernatora Niłowa i innych ofiar buntu Beniowski kazał zabrać Panowowi wiszącą w cerkwi ikonę świętego Mikołaja i w towarzystwie miejscowego popa udać się z nią na statek, by odprawić na nim mszę, dokonując tym samym uroczystego przejęcia jednostki w imieniu powstańców.\nPrzez kolejne dni Polak dochodził do zdrowia po postrzale, gdy tymczasem wydelegowani przez niego ludzie przewozili tratwami do przystani przejęte w bolszereckim forcie skóry, archiwa, pieniądze i towary. Samych cennych futer było 12 tysięcy, do tego dochodziło 140 beczek z żywnością, wodą i innymi artykułami niezbędnymi w czasie długiego rejsu, 3 armaty, 848 worków prochu, ołów, kuźnia polowa, strzelby, topory oraz narzędzia stolarskie i ślusarskie, a także pełne podwójne ożaglowanie i olinowanie statku. Zapas żywności stanowiły setki kilogramów suszonej i solonej ryby, solonego mięsa, wielorybiego tłuszczu, dziesiątki worków cukru i herbaty, beczki sera i masła, a także trzydzieści sześć baryłek wódki. Dowodzony przez Polaka zbrojny bunt nie tylko miał przynieść wolność kilkudziesięciu zesłańcom, ale także oznaczał poważny uszczerbek dla majątku rosyjskiego rządu. Nikogo to nie martwiło.\nNajważniejsze było jednak skompletowanie załogi „Świętego Piotra i Pawła”. Oprócz Kuźmy Chołostiłowa i jego marynarzy chęć ucieczki z Kamczatki zadeklarowała ogromna liczba ludzi; nie tylko spiskowców, ale także zwykłych mieszkańców Bolszerecka. Statek nie byłby jednak w stanie pomieścić wszystkich. Po starannej selekcji Beniowski zdecydował, że z Kamczatki odpłynie z nim dziewięćdziesiąt pięć osób, w tym dziewięć kobiet. Wśród nich miała być także przebrana w męski strój Afanazja. Chociaż po tragicznej śmierci ojca dziewczynę czekał jeszcze jeden szok: Maurycy wyznał jej, że ma w Polsce żonę, zdecydowała się na rozstanie z rodziną i płynięcie razem z nim, już nie jako narzeczona, ale przyjaciółka.\n11 maja 1771 roku Beniowski rozkazał wywieszenie na maszcie przygotowanej wcześniej chorągwi konfederacji barskiej i podniesienie kotwicy. „Święty Piotr i Paweł”, oddając pożegnalne salwy z ośmiu dział, podniósł żagle i popłynął w rejs, jakiego nie odbył wcześniej żaden statek.\nPort, z którego wyruszył statek, znajdował się na zachodnim wybrzeżu Kamczatki, nad Morzem Ochockim. Aby wydostać się na Pacyfik, Beniowski skierował „Świętego Piotra i Pawła” na południe. Kiedy znaleźli się koło przylądka Łopatka, nadeszła pora decyzji. Dalej płynąć można było na dwa sposoby: na południe, okrążając Azję i Afrykę, albo na północ przez nieznane rejony odkryte dopiero niedawno przez duńskiego żeglarza w rosyjskiej służbie, Vitusa Jonassena Beringa. Rosjanie nalegali na rejs drogą północną, twierdząc, że zbyt gorący klimat z pewnością ich zabije. Beniowski zgodził się i po ośmiu dniach od wyjścia w morze uciekinierzy dobili do brzegu Wyspy Beringa.\nCzęść załogi wyszła na ląd i zaczęła poszukiwania ludzkich osiedli. Pierwszego dnia znaleziono jednak tylko pięć krzyży i napis „Na cześć Boga i świętego Mikołaja w roku 1769 28 kwietnia krzyż ten został wystawiony przez Piotra Kreniczyna, komenderującego ekspedycją wysłaną w celu odkrycia Kalifornii”. Dopiero następnego dnia zbiegowie natknęli się na zamieszkały obóz. Jak się okazało, była to tymczasowa siedziba sławnego awanturnika Piotra Ochotyna, zbuntowanego kapitana rosyjskiego statku „Święta Elżbieta”, który razem z załogą osiedlił się na Wyspach Aleuckich, trudniąc się piractwem i pozyskiwaniem cennych skór. Ochotyn, który w rzeczywistości nazywał się Leuchtenfeld i był wcześniej saskim oficerem w służbie rosyjskiej, widząc podobnego sobie awanturnika, natychmiast zaproponował Beniowskiemu wspólny piracki wypad na Kamczatkę i złupienie kilku tamtejszych osad. Polak był jednak zdecydowany płynąć dalej. Po wymienieniu informacji oraz towarów z Ochotynem „Święty Piotr i Paweł” podniósł kotwicę i ruszył na północ.\nMinęli Cieśninę Beringa i płynąc wzdłuż wybrzeży Alaski, znaleźli się na Oceanie Arktycznym. Tam jednak statkowi zaczęły zagrażać lodowe góry; kontynuowanie rejsu groziło katastrofą. W końcu Beniowskiemu udało się przekonać Rosjan, że trzeba zawrócić. Zrobili kilka postojów na Alasce, dokupili więcej skór i pożeglowali na południe. Po pięciu tygodniach od ucieczki z Bolszerecka dotarli do wyspy Wielki Kadyk, a potem Umnak, gdzie zrobili dłuższy postój. Był już koniec czerwca, a oni wciąż byli na wysokości Kamczatki.\nTymczasem wśród załogi zaczął się ferment. Po kilku tygodniach na morzu ludzie zaczęli domagać się zwiększenia przydziałów żywności i wódki. Nie pomagały tłumaczenia, że po minięciu archipelagu Aleutów „Święty Piotr i Paweł” znajdzie się na wodach zupełnie nieznanych kapitanowi i jego marynarzom. Pewnego dnia zbuntowani Rosjanie po prostu napadli na magazyn i zabrali wódkę, a potem, by ugasić pragnienie, rozbili beczki z wodą, przy okazji niszcząc część żywności. Kiedy następnego dnia wytrzeźwieli i dotarła do nich groza położenia, w jakim się znaleźli, było już za późno. Z tak uszczuplonymi zapasami nie było szans na długi rejs ku Chinom. Nieprecyzyjne informacje i niedokładne mapy mówiły, że gdzieś po drodze będzie Japonia, nikt nie wiedział jednak, ile czasu zajmie dotarcie do niej.\nZ początkiem lipca zaczął się rejs przez nieznane wody, bez żadnych wysp. Zabrana z Kamczatki mąka, suchary i mięso dawno się już skończyły. Solona ryba zaczęła psuć się od gorąca, ale najgorzej było z wodą. Dopóki żeglowali przez północne rejony, dla uzupełnienia zapasów mogli zawsze natopić śniegu lub lodu. Teraz takiej możliwości nie było. Część beczek została zniszczona przez pijanych Rosjan, część rozszczelniła się z powodu gorąca. Setce ludzi na statku zaczęła grozić śmierć z pragnienia i głodu. Ratowali się, łowiąc ryby, gotując skóry bobrów i zbierając deszczówkę. W końcu po dwóch tygodniach koszmarnej żeglugi na południowy zachód „Święty Piotr i Paweł” dotarł do wybrzeży wyspy. Beniowski nazwie ją Isle d’Eau – Wyspą Wody ze względu na doskonałe źródła, które uratowały uciekinierów przed niechybną śmiercią.\nBezludną wyspą była najprawdopodobniej Aogashima leżąca kilkaset kilometrów od wschodnich wybrzeży Japonii. Tam też po tygodniowym postoju i naradzie z kapitanem Beniowski skierował statek. Do Japonii dotarli pod koniec lipca. Miejscowy książę przyjął zbiegów gościnnie i zaproponował korzystną wymianę skór na złoto, porcelanę i perły. Beniowski był też dla Japończyków cennym źródłem informacji. Duże wrażenie zrobiło jego „tajne ostrzeżenie” – spisany własnoręcznie przez Polaka dokument zawierający wiele cennych danych o ekspansywnych planach Rosji na Dalekim Wschodzie. Po około dwutygodniowym pobycie w Japonii „Święty Piotr i Paweł” z cennym ładunkiem i uzupełnionymi zapasami popłynął w stronę Chin.\nW połowie sierpnia na drodze statku pojawił się zarys lądu, który załoga wzięła początkowo na kontynent. W rzeczywistości była to wyspa Tajwan. Środkową część jej wschodniego wybrzeża zamieszkiwały prymitywne plemiona „łowców głów”. Niestety nieświadoma zagrożenia załoga właśnie w tym miejscu postanowiła zrobić postój. Trzech ludzi, którzy poszli na zwiady – Panow, Popow i Łoginow – zostało wkrótce brutalnie zamordowanych przez krajowców. Beniowski postanowił wziąć za ich śmierć krwawy odwet. Podzielona na trzy oddziały i uzbrojona w broń palną załoga „Świętego Piotra i Pawła” zaatakowała o wiele większą armię tubylców, rozpędziła ją, a następnie spaliła prawie tysiąc chat w wiosce. Wkrótce okazało się, że tym atakiem Beniowski oddał wielką przysługę miejscowemu księciu, Huapie, którego wrogiem było właśnie plemię pokonane przez uciekinierów z Kamczatki. Wdzięczny władca podarował Polakowi 70 cennych pereł, 5 kilogramów złota i około 200 kilogramów srebra, które ten rozdzielił pomiędzy ludzi biorących udział w walkach.\nTajwan pożegnali na początku września, opływając wyspę i kierując się na zachód. Tak dotarli do portugalskiej enklawy Makau. Niestety pierwszy kontakt z europejską cywilizacją nie wyszedł uciekinierom na dobre. Wygłodniali i osłabieni wielomiesięcznym rejsem dosłownie rzucili się na obfite jedzenie, owoce i wino, co spowodowało u wielu z nich tragiczne konsekwencje; tym bardziej, że w kolonii panowała w tym czasie epidemia cholery. Chociaż Beniowski wezwał na pomoc trzech najlepszych lekarzy, zmarło aż dwadzieścia jeden osób z załogi „Świętego Piotra i Pawła”, w tym Afanazja. Śmierć przyjaciółki Polak przeżył głęboko, pochował ją w ogrodach niedaleko miejscowej katedry.\nNie był to jednak koniec dramatu. Makau było znanym w Azji ośrodkiem hazardu, któremu część uciekinierów oddała się bez reszty. Prawdopodobnie właśnie hazardowe długi sprawiły, że swojego przywódcę postanowiło zdradzić kilku zaufanych dotąd ludzi, między innymi major Wynbladth, jeden z pierwszych wtajemniczonych w spisek zesłańców. Podjudzony przez innego uciekiniera, Stiepanowa, Wynbladth skontaktował się z angielskimi agentami, którzy za dostarczenie wszystkich papierów będących w posiadaniu Beniowskiego byli gotowi zapłacić zdrajcom pięć tysięcy funtów szterlingów. Spisek został wykryty dzięki czujności lojalnego wobec Polaka Kuzniecowa. Stiepanow i Wynbladth zostali aresztowani i zamknięci w twierdzy w Makau.\nWokół Beniowskiego i resztek jego załogi zaczęło się jednak robić gorąco. Po wykryciu spisku angielscy agenci zaczęli rozpowszechniać wśród chińskich władz informacje, że Polak jest piratem i dezerterem z rosyjskiej armii. To groziło już poważnymi konsekwencjami z więzieniem, deportacją i karą śmierci włącznie. Chociaż początkowo Beniowski zamierzał wraz z załogą osiedlić się na którejś z wysp archipelagu Marianów lub na Tajwanie i założyć tam europejską kolonię, a nawet chwilowo rozważał sprowadzenie Rosjan na Węgry, teraz musiał porzucić te plany i pomyśleć o szybkiej ewakuacji z Makau. Załoga była przetrzebiona przez choroby, morale upadło z powodu hazardu i zdrad, a sam statek był już mocno zniszczony. O samodzielnym, dalekim rejsie do Europy wzdłuż wybrzeży Azji i Afryki nie było więc sensu myśleć.\nBeniowski sprzedał więc „Świętego Piotra i Pawła” oraz część ładunku, a następnie zawarł z dyrekcją francuskiej kompanii handlowej tajną umowę na przewóz wszystkich uciekinierów do Europy za kwotę jedenaście i pół tysiąca liwrów. Pokrył też koszty pogrzebów zmarłych na Makau członków załogi, a pozostałym sprawił nowe ubrania i kupił prowiant na dalszą drogę. Tak wyekwipowani wyruszyli w styczniu 1772 roku do Europy na pokładach statków „Daphin” i „Laverdi”, zatrzymując się po drodze na należącym do Francji Mauritiusie i niepodbitym jeszcze Madagaskarze. Do Europy dotarli po kilku miesiącach morskiej podróży.\nPrzyjazd Maurycego Beniowskiego do Francji na czele grupy przybyszów z końca świata stał się ogromną sensacją. Polak przywoził ze sobą nie tylko historię niesamowitej ucieczki, ale też bezcenną wiedzę na temat nieznanych dotąd wód i wysp. Zredagowaniem części pamiętnika Beniowskiego dotyczącej żeglugi przez Pacyfik zajął się Jean Hyacinte de Magellan, potomek słynnego żeglarza, który pierwszy opłynął świat dookoła, a obecnie główny sekretarz pierwszego ministra Francji. Nie mniejszą sensację wzbudziły tajne akta Kamczatki. Wynikało z nich, że miejscem, w którym Rosja pozyskuje zapewniające jej ogromne zyski skóry zwierząt, nie jest wcale Syberia – jak dotychczas sądzono – ale wyspy na Morzu Beringa, do tego leżące blisko kontynentu amerykańskiego. Co więcej, z dokumentów wynikało, że Rosja ukrywała przed światem zarówno ogromne dochody, które przynosił jej handel skórami z Chinami, jak i fakt, że nie dysponowała żadną flotą, która pomogłaby jej strzec cennych terytoriów łowieckich.\nTo były informacje o wielkim strategicznym i handlowym znaczeniu. Nic więc dziwnego, że gdy wiadomość o przybyciu zbiegów z Kamczatki do Francji dotarła na dwór w Petersburgu, rosyjskie służby natychmiast rozpoczęły operację zmierzającą do zdyskredytowania Polaka i przywiezionych przez niego rewelacji. Agenci przekupili kilku uciekinierów z Kamczatki, skłaniając ich do powrotu do Rosji i opublikowania zaprzeczającego wersji Beniowskiego opisu wydarzeń. O skali akcji dezinformacyjnej świadczy fakt, że rosyjskie służby ingerowały nawet w złożone w kilku wydawnictwach rękopisy pamiętników Beniowskiego, dokonując w nich fałszerstw i przekłamań.\nTymczasem trzydziestojednoletni Polak pławił się w sławie przyjęty na dworze francuskiego króla Ludwika XV. Tam zaproponowano mu, by wrócił na znany już sobie Madagaskar na czele zbrojnej ekspedycji i zajął dla Francji tę czwartą co do wielkości wyspę świata. W lutym 1774 roku dowodzony przez Polaka statek z 367 żołnierzami na pokładzie przybił do brzegów wyspy. Gdy obiecane przez władze posiłki nie nadeszły, dowódca wyprawy, by uniknąć krwawych starć z o wiele liczniejszymi Malgaszami, postanowił się z nimi dogadać.\nTa część życiorysu Beniowskiego jest dziś lepiej znana niż historia jego brawurowej ucieczki z Kamczatki. Polak przekonał bowiem część plemion, że jest potomkiem starożytnego rodu Ramini, który w przeszłości władał Madagaskarem. Jesienią 1774 roku na liczącym trzydzieści tysięcy ludzi zgromadzeniu Malgaszów został wybrany przez wodzów kilku plemion królem wyspy – Ampansakabe. Swoją władzę na wyspie zaczął od powołania centralnego rządu i policji oraz podzielenia Madagaskaru na województwa. Rozpoczął też budowę nowej stolicy nazwanej na cześć króla Francji Louisbourgiem. Karczowano lasy, osuszano bagna, budowano mosty, drogi i kanały, postawiono pierwszy na wyspie szpital oraz fabrykę tkanin. Docierające do Wersalu informacje o tych działaniach wzbudziły konsternację; wyglądało na to, że Polak zamiast zająć wyspę dla Francji mianował się jej władcą. Wkrótce do Beniowskiego dotarła niepodlegająca dyskusji decyzja: ma jechać do Francji, by uzyskać od króla akceptację dla swoich działań na Madagaskarze.\nW rzeczywistości był to jedynie pretekst, by pozbyć się nieobliczalnego Polaka. Beniowski nie dostał już zgody od Francuzów, aby powrócić na Madagaskar. Pojechał więc do Stanów Zjednoczonych, gdzie spędził kilka lat. Jakiś czas mieszkał też na Węgrzech. W Paryżu zaprzyjaźnił się z Benjaminem Franklinem, wówczas ambasadorem USA we Francji, także zapalonym szachistą. Namawiał go do akcji mającej na celu zdobycie Madagaskaru dla Stanów Zjednoczonych. Chociaż oficjalnej zgody nie dostał, w końcu przy wsparciu Amerykanów powrócił na wyspę po dziesięciu latach, w czerwcu 1785 roku. Dla Malgaszów wciąż był legalnym królem, jednak Madagaskar był już w większości podbity przez Francuzów. Nie przejmując się tym, zajął francuską faktorię handlową w zatoce Antongila oraz stolicę kraju. Zaczął też budować kilka fortów, tworząc konkurencyjną kolonię. Co pewien czas wybuchały potyczki między jego ludźmi a francuskimi oddziałami i właśnie w czasie jednej z nich, 23 maja 1786 roku, Beniowskiego śmiertelnie raniła zbłąkana kula. Czterdziestopięcioletni polski powstaniec, żołnierz, awanturnik, podróżnik i autor brawurowej ucieczki został pochowany na wyspie, która już na zawsze kojarzyć się będzie z jego nazwiskiem.\nRufin Piotrowski, 1846\nByła jasna, księżycowa noc, lato 1845 roku. Trzydziestoparoletni polski zesłaniec, Rufin Piotrowski, niezauważony przez nikogo przekradł się nad rzekę Irtysz, gdzie w gęstych zaroślach czekała przygotowana wcześniej łódka. Mijał właśnie rok, od kiedy z wyroku rosyjskiego sądu znalazł się tu, na Syberii, w guberni omskiej, gdzie – prawie cztery tysiące kilometrów od rodzinnych stron – miał spędzić resztę życia. Polak nie zamierzał pogodzić się z wyrokiem. Myśl o ucieczce powziął od razu, gdy tylko sędzia w Kijowie odczytał mu wyrok za działalność polityczną: dożywotnie zesłanie wspaniałomyślnie darowane mu przez cara zamiast kary śmierci. Teraz, w lipcową noc, zamierzał wydostać się z syberyjskiego więzienia, płynąc Irtyszem na zachód aż do Tobolska albo i dalej, do któregoś z portów nad Morzem Białym, gdzie miał nadzieję wsiąść na jakiś europejski statek.\nPiotrowski nie był szaleńcem, chociaż niektórzy go za takiego uważali. Doskonale znał z lektur niesamowity wyczyn Maurycego Beniowskiego, który zesłany na Kamczatkę – ówczesny koniec świata – wzniecił tam bunt, porwał rosyjski statek i wrócił nim do Europy, budząc nieopisaną sensację – oraz wściekłość rosyjskiego ambasadora. Od tamtych czasów minęło już ponad siedemdziesiąt lat, a w tym czasie tysiące Polaków trafiło na syberyjskie pustkowia, z których ucieczka też wydawała się niemożliwa. A jednak Rufin Piotrowski był zdeterminowany, by przynajmniej spróbować.\nMógł co prawda, tak jak inni, czekać na łaskę cara, gdyż rosyjski władca, chcąc osłabić wolę Polaków, wprowadził system stopniowego łagodzenia reżimu zesłania. Po kilku latach dobrego sprawowania można było liczyć na przeniesienie w bardziej cywilizowane miejsce i zamianę strażników na łagodniejszy dozór policyjny. Potem można było uzyskać prawo do osiedlenia się w wybranym przez siebie miejscu, a po wielu latach – kto wie – może nawet prawo powrotu w rodzinne strony... Piotrowski wiedział jednak, że nawet w takiej sytuacji wróciłby do Polski jako starzec. Miał już prawie czterdzieści lat i nie zmierzał biernie czekać, przystosowywać się do narzuconych mu reguł ani tym bardziej porosić o łaskę. Był człowiekiem walki, a tą z rosyjskim państwem rozpoczął już kilkanaście lat wcześniej.\nUrodził się we wsi Malina na Ukrainie, w powiecie radomyskim, ale jego rodzice pochodzili z warszawskiej Pragi. Musieli z niej uciekać, gdy pod koniec powstania kościuszkowskiego zdobywające Warszawę rosyjskie wojska Suworowa dokonały masakry ludności, mordując dwadzieścia tysięcy cywilów. Rufin, od kiedy pamiętał, chciał walczyć z Rosjanami. Okazja trafiła się, gdy skończył dwadzieścia cztery lata.\nW powstaniu listopadowym walczył z korpusem Dwernickiego pod Ostrołęką, potem w obronie Warszawy. Po przejściu Dwernickiego do Austrii i złożeniu przez niego broni wyjechał do Francji. Tam zaangażował się w działalność Towarzystwa Demokratycznego, biorąc udział w gorących dyskusjach, jak wzniecić w Polsce kolejne powstanie. Był radykałem, uważał, że pierwszym krokiem jest likwidacja pańszczyzny i uświadomienie ludu, że jego wrogiem jest nie szlachcic, a obca władza. Piotrowski był jednak zbyt niespokojnym duchem, aby poprzestać na słowach. Kiedy poczuł, że ma już dość jałowych dyskusji paryskich emigrantów, postanowił samotnie przekraść się na polskie ziemie i rozpocząć konspiracyjną pracę. To właśnie wtedy niektórzy ze znajomych uznali go za szaleńca.\nW 1843 roku Piotrowski, z fałszywym angielskim paszportem na nazwisko Józef Catharo i niewielką kwotą w kieszeni, wyjechał z Paryża i przedostał się przez Niemcy oraz Austrię do węgierskiego Pesztu. Tam skończyły mu się pieniądze, więc dalej ruszył na piechotę. Po kilku tygodniach dotarł na Podole, niedaleko rodzinnych stron, i zatrzymał się na dłużej w Kamieńcu. Pracował trochę jako nauczyciel francuskiego, trochę jako księgowy, ale szybko zaczął szukać ludzi, których mógłby wciągnąć w konspiracyjną robotę. Miał pecha – miasto było pełne rosyjskich szpiclów i o podejrzanym Polaku szybko dowiedziały się miejscowe władze. Kiedy policja ustaliła, że Piotrowski posługuje się fałszywym paszportem i dotarł na Podole z Francji, aresztowano go ostatniego dnia 1843 roku i przewieziono do Kijowa, gdzie rozpoczęło się trwające siedem miesięcy śledztwo. Wyrok, który zapadł w lipcu 1844 roku, był bezwzględny: kara śmierci przez rozstrzelanie zamieniona w akcie łaski na dożywotnie roboty na zesłaniu. Dalsza droga wiodła z Kijowa na Syberię, aż do niewielkiej osady położonej w guberni omskiej koło miasta Tara. Była to kolonia skazanych na przymusową pracę przestępców, w tym morderców, do której carskie władze zsyłały również takich politycznych więźniów jak Piotrowski. Kiedy tam dotarł, natychmiast sobie poprzysiągł – musi wydostać się na wolność lub zginąć.\nTeraz siedział w małej łódce, którą samotnie zamierzał popłynąć najdalej, jak się da. Trasę ucieczki miał w głowie. Przez ostatnie miesiące na pamięć uczył się pożyczonej od kogoś mapy Rosji. Zdobył dwa komplety fałszywych dokumentów, jedne z nich były całkiem dobrze podrobione. Zgromadził też trochę rubli i zapuścił brodę, by bardziej przypominać miejscowych syberyjskich mużyków. Wiedział, że broda jest traktowana przez prostych Rosjan jako symbol mądrości, a starsi ludzie – a takiego właśnie zamierzał udawać – traktowani są z szacunkiem nawet przez policjantów, co pomogłoby mu uniknąć ryzykownej kontroli dokumentów. Rosyjski znał dobrze, miał zamiar podawać się za idącego w poszukiwaniu pracy syberyjskiego chłopa, Ławrientija Kuźmę. Liczył też na łut szczęścia. „Odważnym Bóg dopomaga” – to była jego maksyma.\nJeden z rosyjskich strażników śmiał się, widząc coraz dłuższą brodę polskiego zesłańca.\n– Kiedy ją zgolisz? – pytał przy każdej okazji.\n– Kiedy będę wolnym człowiekiem! – odpowiadał Piotrowski.\n– To nie zgolisz jej nigdy! – mówił z przekonaniem Rosjanin.\nTo jeszcze bardziej motywowało Polaka. Brodę zamierzał zgolić, gdy tylko opuści granice Rosji.\nPierwsza próba była jednak nieudana. Rzekę spowiła w nocy gęsta mgła. Gdy nad ranem Rufin zorientował się, że wciąż błądzi, postanowił zawrócić. Spróbował kolejny raz, ale mgła znów pokrzyżowała mu plany. W końcu doszedł do wniosku, że trzeba wybrać inny sposób ucieczki. Ale jaki?\nBył w środku wielkiego, dzikiego syberyjskiego pustkowia. Od najbliższego portu, w którym mógłby dostać się na jakiś statek płynący do Europy, dzieliły go ogromne odległości. Wariantów drogi ucieczki opracował aż pięć. Pierwszy – iść prosto na północ i próbować złapać tam jakiś amerykański statek wielorybniczy płynący przez Morze Karskie. Drugi – iść na południe, do Indii. Trzeci – dostać się nad Morze Kaspijskie, a stamtąd statkiem do Iranu i dalej do Turcji. Czwarty – przejść przez Ural do jakiegoś portu nad Morzem Czarnym. I w końcu piąty wariant – iść do Archangielska, ruchliwego portu nad Morzem Białym, i tam dostać się na statek do Anglii, Francji, Holandii lub Skandynawii. Ta ostatnia droga wydała mu się najlepsza. Chociaż była też jedną z najkrótszych, Tarę od Archangielska i tak dzieliło ponad trzy tysiące kilometrów.\nKiedy ucieczka łodzią przez Irtysz się nie powiodła, Piotrowski postanowił całkowicie zmienić sposób dotarcia do celu. Teraz uciekać zamierzał już nie latem, nie jesienią, ale w środku zimy. Na pierwszy rzut oka plan, by uciekać samotnie o takiej porze roku mógł wydać się szaleństwem, ale zesłaniec przemyślał wszystko dokładnie. Błotniste i grząskie drogi Syberii zimą zamieniały się w prawdziwe autostrady. Rosyjscy woźnice zwani „jaszczykami” potrafili pędzić saniami po ubitym śniegu z prędkością, z jaką nikt nie byłby w stanie podróżować latem. A do tego na przełomie stycznia i lutego w oddalonym o niespełna tysiąc kilometrów od Tary mieście Irbit odbywał się wielki, trwający miesiąc targ. Z całej Syberii i nie tylko z niej zmierzały tam tłumy ludzi, wśród których łatwo się było ukryć. W okolicy Tary nie brakowało też „jaszczyków” chętnych do podwiezienia podróżujących.\nPrzez kolejne miesiące Piotrowski znów oszczędzał pieniądze, zdobył kilka kompletów ciepłych ubrań, a nawet perukę, aby trudniej go było rozpoznać, ponieważ zdradzić mogła go charakterystyczna łysina. Na początku lutego 1846 roku, po ponad szesnastu miesiącach syberyjskiej niewoli, Polak podjął decyzję: Uciekam!\nRachuby go nie zawiodły. Kiedy w mroźną, księżycową noc wyszedł na drogę z Tary do Irbitu, nie musiał długo czekać, aż trafi się pierwszy „jaszczyk”. Potem był następny i następny… Podróż nie była tania, mogła pochłonąć większość odłożonych rubli, trzeba się było czasem mocno targować. Ale za to tempo, w jakim zaprzężone w małe, ale piekielnie silne i wytrzymałe syberyjskie koniki sanie pokonywały kolejne etapy trasy, było imponujące. Drogę do Irbitu Polak pokonał zaledwie w trzy dni, podróżując z ogromną jak na tamte czasy prędkością 300 kilometrów dziennie! W ruchliwym targowym mieście wmieszał się w tłum ludzi. Dla bezpieczeństwa obwiązał sobie część twarzy chustą, jak często robili ci, których bolały zęby. Potem jednak zrezygnował z tego: nikt tu nie zwracał na niego uwagi.\nNie wszystko szło zgodnie z planem. Do Irbitu ściągnęło też wielu złodziei. Siedział właśnie w karczmie, gdy zaczęło się jakieś zamieszanie – ktoś go potrącił, ktoś popchnął – i kiedy potem Piotrowski sięgnął do kieszeni, okazało się, że został właśnie okradziony. Stracił czterdzieści rubli, jeden z dwóch paszportów i narysowany plan trasy. Szczęśliwie resztę pieniędzy i drugi dokument miał schowane w innym miejscu, a trasę ucieczki znał na pamięć. Jednak siedemdziesiąt pięć rubli, które mu zostały, to było o wiele za mało, by jechać dalej saniami lub ukryć się w mieście do wiosny. Te pieniądze musiały mu teraz starczyć aż do samego Archangielska. Trzeba było czym prędzej ruszać w drogę przez mroźną syberyjską tajgę – na własnych nogach.\nPiotrowski kupuje chleb, sól i rusza z Irbitu na północny zachód, w stronę odległego o ponad pół tysiąca kilometrów pasma Uralu, za którym zaczyna się już Europa. Nocuje w lasach, w wykopanych w śniegu jamach. Dopiero gdy łapie przeziębienie i gorączkę, wchodzi do wsi. Pierwszy od dawna nocleg w ciepłej chacie wydaje mu się rajem, ale chociaż ludzie są w większości gościnni i pomocni, trzeba uważać. W tej pierwszej chacie omal nie padł ofiarą donosu, szczęśliwie udało mu się zniknąć, zanim przybyła policja. W leśnych zakamarkach nikt go nie szukał, szedł więc dalej na zachód, starając się omijać wioski i jak najrzadziej korzystać z gościny przypadkowych ludzi. Przyzwyczaił się do nocowania po lasach, kiedy już jednak nie było innego wyjścia, kończyło się jedzenie lub był tak słaby, że po prostu bał się, że w nocy zamarznie, prosił o pomoc. Gospodarzom mówił wtedy, że jest chłopem, który idzie szukać pracy w fabryce w odległym o kilkaset kilometrów mieście Wierchoturje.\nTak zbliżał się do Uralu. Mijał już drugi tydzień jego wędrówki z Irbitu. W tym czasie tylko trzy razy jadł coś ciepłego i dwa razy nocował pod dachem. Mimo to wciąż był zdeterminowany iść dalej. Kolejny gospodarz, u którego poprosił o gościnę, podsunął mu pomysł.\n– Wielu ludzi idzie teraz do sołowieckich świętych monastyrów. Wy też? – zagaił w rozmowie.\n– Ja też – odpowiedział Polak.\nSłynący z cudów klasztor na Wyspach Sołowieckich, święte miejsce religii prawosławnej, w Wielkanoc przyciągał tłumy wiernych z całej Rosji. Chociaż do świąt był jeszcze ponad miesiąc, już teraz w tamtym kierunku ruszały setki pielgrzymek. W tłumie pątników łatwo się było ukryć, można też było liczyć na to, że policjanci nie będą zbyt skrupulatni przy kontrolowaniu ich dokumentów. A poza tym na Wyspy Sołowieckie kursowały statki z Archangielska, można więc było dostać się do ruchliwego portu, nie budząc niczyich podejrzeń.\nPóki co wciąż był jednak na Syberii. Aby się z niej wydostać, musiał przejść Ural i dotrzeć do leżącego na jego zachodnich stokach Solikamska. Pasmo górskie, które pojawiło się na horyzoncie, było potężne, a drogę pokrywał coraz głębszy śnieg. Miało to jednak swoje dobre strony: wożący towary „jaszczycy” gubili czasem drogę i wypadali poza trakt. Wtedy sanie zapadały się w zaspy tak głęboko, że czasem koniom ze śniegu wystawały tylko głowy. Żeby je wydobyć, potrzebna była każda rąk i Piotrowski chętnie ruszał z pomocą. Wdzięczni woźnice podwozili go za to do najbliższej miejscowości, a czasem i dalej.\nWiększość trasy Polak musiał jednak wciąż pokonywać na własnych nogach, sam wśród dzikiej, surowej przyrody. W końcu poczuł, że droga zaczyna schodzić w dół. Kończyła się Syberia. Po trzech tygodniach ucieczki i pokonaniu półtora tysiąca kilometrów schodził z powrotem do Europy.\nW Solikamsku Piotrowski z radością zauważył, że miasto jest pełne pielgrzymów zmierzających do świętego monastyru. Od Wysp Sołowieckich, drogą przez leżące niedaleko Morza Białego miasto Kiem, dzieliło go prawie dwa tysiące kilometrów, co oznaczało co najmniej czterdzieści dni drogi piechotą. Była też jednak trasa o wiele szybsza. Niespełna 900 kilometrów na zachód od Solikamska leżało bogate, handlowe miasto Wielki Ustiug. Stamtąd można było popłynąć ponad 600 kilometrów rzeką Dwiną aż do Archangielska. Wymiana towarów między oboma miastami – jak zapewniali doświadczeni podróżni – jest tak duża, że nie ma żadnego problemu ze znalezieniem płynącej do Archangielska łodzi, statku lub tratwy. Pod warunkiem oczywiście, że rzeka nie jest skuta lodem. Ale ponieważ wiosna była już blisko, można było liczyć na to, że do momentu dotarcia pielgrzymów do Wielkiego Ustiuga lody puszczą.\nZ Archangielska na Wyspy Sołowieckie kursowały statki i chociaż podróż morzem była dłuższa niż z Kiemu, ten kierunek obierała właśnie większość pątników. Piotrowski postanowił ruszyć z nimi. Szybko zorientował się, że daje to wiele korzyści. Policjanci nie zwracali uwagi na pielgrzymów, nikt nie pytał ich o dokumenty, miejscowa ludność traktowała ich z szacunkiem, pomagała i gościła. Po tej stronie Uralu, wzdłuż dróg prowadzących do Wielkiego Ustiugu, było też wiele tak zwanych „izbuszek” – małych chat pełniących funkcję schronisk dla podróżnych. Można się było w nich ogrzać, ugotować coś ciepłego, uprać ubranie, wyspać pod dachem, a nawet – co za luksus po tygodniach spania w śnieżnych jamach – wziąć kąpiel w ruskiej bani, znanej tu od wieków łaźni, w której na rozgrzane kamienie wylewało się wiadro wody i siedziało godzinami w gorącej parze.\nJednak towarzystwo pielgrzymów zaczęło szybko doskwierać Piotrowskiemu. Przyzwyczaił się do samotności, w tłumie ludzi czuł się nieswojo. Bał się, że ktoś może w końcu rozpoznać, iż nie jest rdzennym Rosjaninem, za jakiego się podawał. Pewnego dnia odłączył się więc od grupy i – nie zważając na śnieżną zamieć – ruszył w drogę. Szybko tego pożałował. Zabłądził i przez wiele godzin próbował bezskutecznie znaleźć drogę powrotu, aż w końcu – wyczerpany głodem i mrozem – stracił przytomność gdzieś w lesie.\nŻycie uratował mu myśliwy. Półprzytomnego, z odmrożeniami okrył ciepłymi skórami, dał jeść i napoił jakąś piekielnie mocną miksturą.\n– Kto wychodzi sam w taką zamieć? – dziwił się Rosjanin. – Mogłeś zginąć.\nPiotrowski w duchu przyznał mu rację. Postanowił, że odtąd będzie trzymał się grup pielgrzymów aż do Wielkiego Ustiugu.\nZima powoli się kończyła. Jednak im cieplejsze były dni, tym gorsze stawały się drogi. Równe, śnieżne trakty powoli zamieniały się w grząskie i śliskie, pełne błota i lodu bajora. Wygodnie można było iść tylko korytami zamarzniętych jeszcze rzek, takich jak Kama, jednak były to krótkie odcinki. Piotrowski szedł z grupą pielgrzymów, której nieformalnym przywódcą był Maksym. Pod koniec marca, ubłoceni i brudni, dotarli wreszcie do Wielkiego Ustiugu. Tam mogli liczyć na opiekę i gościnę – dla miejscowych, bogatych kupców była to już wieloletnia tradycja – jednak ku rozczarowaniu pielgrzymów rzeka Dwina była wciąż skuta lodem i wcale nie wyglądało na to, by kry szybko miały ruszyć. Wielkanoc Piotrowski musiał więc spędzić w mieście. Mimo gościnności miejscowych nie były to wesołe święta. Powoli topniały też fundusze: z siedemdziesięciu pięciu rubli, które miał jeszcze w Irbicie, zostało mu pięćdziesiąt. Chociaż wydawał niewiele, czekała go jeszcze daleka droga do Archangielska.\nCoraz bardziej zniecierpliwiony przymusową bezczynnością Piotrowski chodził codziennie nad Dwinę patrzeć, czy lody w końcu puszczają. Dzięki tym wycieczkom zorientował się szybko, że w rzecznym porcie jest wielkie zapotrzebowanie na flisaków. Na nabrzeżu stały już wielkie barki – prawdziwe pływające spichlerze – które zaraz po ruszeniu rzeki należało spławić do Archangielska. Gdy lody puściły, Piotrowski zatrudnił się na jednej z nich jako sternik i tak – po kilkunastodniowej żegludze Dwiną – w maju dotarł do położonego nad Morzem Białym miasta.\nPlan, by w Archangielsku dostać się na europejski statek i w ten sposób uciec z Rosji, okazał się jednak niemożliwy do zrealizowania. Statków pod banderami Francji, Holandii, Szwecji, Wielkiej Brytanii czy Niemiec stały przy nabrzeżu dziesiątki. Piotrowski chciwym wzrokiem patrzył szczególnie na jednostki francuskie. Mogły go zabrać do kraju, z którego wyjechał trzy lata wcześniej, rozpoczynając swoją dramatyczną przygodę, która doprowadziła go aż tu – nad Morze Białe. Jednostki te były jednak dobrze strzeżone przez policję, by nikt niepowołany nie dostał się na ich pokłady; najwyraźniej chętnych do opuszczenia Rosji tą drogą nie brakowało.\nPiotrowski dobrze znał francuski i niemiecki, mógł więc próbować nawiązać w mieście kontakt z załogami obcych żaglowców. Szybko jednak zorientował się, że taka akcja mogła skończyć się wielką wpadką. Kto by uwierzył, że pielgrzym, wyglądający jak syberyjski chłop i podający się za niego, zna obce języki? W najlepszym wypadku zagraniczni marynarze mogli go wziąć za szpicla lub prowokatora i po prostu spławić. W najgorszym – ktoś mógł donieść policji, a to oznaczałoby powrót na syberyjskie pustkowia.\nPlan ucieczki trzeba było więc zmienić. Pozostawała znów droga na piechotę. W rozpoczynający się właśnie długi, polarny dzień Rufin Piotrowski ruszył wzdłuż Morza Białego na zachód, w stronę odległego o 200 kilometrów miasta Onega. Droga był prosta, ale smagana przez polarne wichry i sztormy. W Onedze zatrzymał się na krótko, by rozważyć warianty dalszej trasy. Mógł stąd iść na północ do będącej pod rosyjskim panowaniem Finlandii, a z niej przedostać się do Szwecji. Drugi wariant był krótszy, ale o wiele bardziej ryzykowny. Była to droga nad wybrzeże Bałtyku, na Litwę, z której mógł przedostać się do Prus. To wymagało jednak przejścia przez sam Petersburg, stolicę rosyjskiego imperium, siedzibę znienawidzonego przez jego samego i Polaków cara. I właśnie ten wariant postanowił wybrać.\nDalsza droga prowadziła na południe, do oddalonego o niespełna 600 kilometrów miasta Wytiegra nad wielkim jeziorem Onega. Stamtąd kursują już barki do samego Petersburga. Zdobyte na Dwinie doświadczenie przydało się – Piotrowski znów zatrudnia się na jednej z nich i tak – płynąc jeziorem Onega, a potem rzeką Świr – dociera do drugiego wielkiego jeziora Rosji – Ładogi. Przygód po drodze nie brakuje. Raz ratuje tonącego chłopca, co zapewnia mu wdzięczność pasażerów. Są też chwile pełne napięcia.\n– Mówiłeś dziś w nocy w jakimś dziwnym języku – zaczepił go pewnego ranka jeden z podróżnych.\nPiotrowski zbył go:\n– Pewnie coś tam bełkotałem.\nZorientował się jednak, że musiał mówić przez sen po polsku. Podróż na przepełnionej barce w towarzystwie obcych ludzi była cały czas ryzykowna.\nW końcu, płynąc od jeziora Ładoga rzeką Newą, dotarł do Petersburga. Miasto było uroczyście udekorowane na zaręczyny księżniczki Olgi, dwudziestoczteroletniej córki Mikołaja I Romanowa, która miała poślubić wirtemberskiego księcia Karola. Gdy Piotrowski chodził po ulicach rosyjskiej stolicy, nagle naszła go myśl, że w czasie uroczystości mógłby przecież spróbować zabić znienawidzonego cara! Pokusa była tak wielka, że uciekinier przestraszył się własnych myśli. „Do serca Polaka żadna zbrodnia, nawet usprawiedliwiona, przystępu mieć nie może” – tłumaczył się sam przed sobą, starając się oddalić palące go pragnienie zemsty.\nByła już połowa czerwca, mijał miesiąc, od kiedy wyruszył z odległego o 1200 kilometrów Archangielska. Z Petersburga, idąc wzdłuż wybrzeża Bałtyku, miałby piechotą do Prus prawie 900 kilometrów. Była jednak lepsza możliwość: popłynąć z rosyjskiej stolicy statkiem do Rygi. Wtedy pozostała do przebycia trasa skróciłaby się do zaledwie 250 kilometrów. Tylko jak dostać się na statek, mając fałszywe dokumenty? Gdzieś na Syberii policjanci zapewne nie przyglądaliby się długo jego paszportowi, ale tu, w samej „jaskini lwa”, mogli być o wiele bardziej skrupulatni, a kontrole bardziej dokładne. Było się czego obawiać, bo w coraz cieplejsze dni nie można już było skryć się, jak wcześniej, pod grubymi zimowymi ubraniami, a w czasie liczącej już ponad cztery tysiące kilometrów eskapady Piotrowski zgubił też perukę.\nW Petersburgu był już piąty dzień, korzystając z poleconej mu przez znajomych z barki kwatery i wciąż nie wiedział, co robić dalej. Podjąć decyzję pomogła wizyta w porcie i szczęśliwy traf. Marynarz fińskiego statku, który następnego dnia miał odpływać z Petersburga do Rygi, z nieznanych powodów postanowił pomóc Polakowi, chociaż Piotrowski uprzedził go, że może mieć problem z dokumentami. Być może zadziałała tu wspólnota losów dwóch zniewolonych przez Rosję narodów? Fin za niewielkie pieniądze zdobył bilet do Rygi i następnego dnia rano kazał Piotrowskiemu stawić się na nabrzeżu. Kiedy rozpoczęła się kontrola dokumentów, dosłownie przepchnął go przed sobą na pokład, udając, że prowadzi jakiegoś spóźnionego członka załogi. Następnego dnia uciekinier był już w Rydze.\nDalej na zachód znów szedł pieszo. Na drodze do Mitawy jacyś dwaj ludzie zaproponowali mu, że podwiozą go powozem. Kiedy Piotrowski usłyszał, że rozmawiają między sobą po polsku, opanowało go wielkie wzruszenie. Opowiedział swoją historię, ale odmówił skorzystania z podwózki z obawy o bezpieczeństwo rodaków.\n– Gdyby złapali was, kiedy mnie podwozicie, wysłaliby was tam, skąd ja uciekam – ostrzegł.\nPodróżni zbledli, słuchając jego słów, nie wiedzieli, co mają powiedzieć. W końcu odjechali, życząc mu szczęśliwego zakończenia niesamowitej podróży.\nDalsza droga wiodła przez łotewską Kurlandię. Coraz częściej słyszał tam polską mowę, był już przecież w granicach dawnej Rzeczpospolitej. Kiedy wszedł na Litwę, wyrzucił w końcu stare, zużyte ubrania. Stąd do granicy z Prusami było już bardzo blisko. Tylko gdzie ją przekroczyć? Początkowo chciał to zrobić, idąc nad samym morzem, plażą od Połągi na zachód. Szybko jednak zrozumiał, że ten odcinek wybrzeża jest wyjątkowo dobrze pilnowany. Powodem byli przemytnicy. Z rozmowy z jednym z pilnujących granicy żołnierzy Piotrowski dowiedział się, że patrole w nocy są rozstawiane bardzo gęsto. Ryzyko wpadki było zbyt duże. Należało szukać innego miejsca.\nRuszył więc na południe, minął Niemen i 3 lipca 1846 roku dotarł do jakiejś posiadłości z małym dworkiem. Mijały właśnie cztery miesiące, od kiedy uciekł z Tary i fakt, że wolność była tak blisko, powodował, że Piotrowski działał niemal jak w gorączce. Nie namyślając się długo, poszedł do dworku i wprost spytał, gdzie jest rosyjsko-pruska granica. Właściciele okazali się Polakami. Ich odpowiedź zaszokowała zbiega: granica przebiegała tuż za dworkiem, przez sąsiednie pole! Patrolowali ją uzbrojeni żołnierze, ale Rufin nie zamierzał czekać ani chwili. Wybiegł jak szalony i ukrył się w małym lasku tuż przy samej granicy.\nPrzez chwilę obserwował krążące wzdłuż pasa granicznego patrole. W głowie miał gonitwę myśli, serce biło mu jak młot. W pewnym momencie wstał, zebrał siły i jak szalony ruszył pędem przed siebie, przeskakując dzielący oba kraje rów. Nigdy w życiu nie biegł tak szybko. Żołnierze nie zdążyli nawet podnieść karabinów, kiedy zbieg był już po drugiej stronie granicy. Wszystko trwało może dwadzieścia sekund. Najważniejsze dwadzieścia sekund z liczącej pięć tysięcy kilometrów i trwającej cztery miesiące ucieczki.\nW Prusach ukrył się w lesie. I wtedy nadeszła ta chwila. Piotrowski wyjął zakupioną wcześniej brzytwę i – korzystając z jakiejś kałuży – zgolił hodowaną przez ponad rok brodę. Był wolny, chociaż wciąż nie wiedział, co może go spotkać. Nie miał miejscowych dokumentów, postanowił więc udawać Francuza, który przyjechał do pracy i zgubił paszport. Tak miał zamiar dostać się na jakiś statek płynący z Prus do Francji. Z tą myślą ruszył w stronę Królewca.\nCztery miesiące ucieczki przez rosyjskie pustkowia pozostawiły jednak na nim wyraźny ślad. Wymizerowany, chudy, blady, w zniszczonym ubraniu budził podejrzenia i zwracał na siebie uwagę. Zahartowany w ukrywaniu się, omijał niebezpieczne dla siebie miejsca, jednak w Królewcu w końcu wpadł w oko żandarmów. Został aresztowany. Na przesłuchaniu prowadzonym przez dwóch starszych oficerów wyznał w końcu, że uciekł z Syberii. Ci omal nie spadli z krzeseł.\nW mieście wybuchła sensacja. Jak temu Polakowi udało się pokonać pięć tysięcy kilometrów przez wrogi kraj? Dziennikarze natychmiast wyczuli rewelacyjny temat. Eskapada Rufina Piotrowskiego trafiła na pierwsze strony gazet, o sensacyjnej ucieczce z syberyjskiego zesłania stało się głośno w całej Europie. Chociaż Prusy i Rosja miały zawartą umowę o wydawaniu zbiegów, mieszkańcy Królewca nie dopuścili, by Piotrowski został deportowany i wrócił na Syberię. Pod naciskiem opinii publicznej rząd podjął decyzję, że nie wyda Polaka Rosjanom. Dzięki zbiórce pieniędzy zorganizowanej przez królewieckich mieszczan Piotrowski kupił bilet na statek do Gdańska, a stamtąd – przez Szczecin, Berlin i Lipsk – w końcu udało mu się dotrzeć do Francji.\nW tej swojej drugiej ojczyźnie mieszkał jeszcze przez dwadzieścia lat. Napisał pamiętniki, które szybko stały się bestsellerem. Pracował jako nauczyciel w Szkole Narodowej Polskiej – polskim liceum działającym w paryskiej dzielnicy Batignolles z inicjatywy tamtejszej emigracji. Ale bojowy duch go nie opuszczał. Już w grudniu 1848 roku Piotrowski przybył na Węgry, gdzie z rozkazu generała Józefa Bema brał udział w organizowaniu polskich oddziałów w Marmaros i Bereg. Klęska węgierskiego powstania sprawiła, że znów musiał wrócić do Francji. Gdy jednak w 1853 roku wybuchła wojna krymska między Rosją a Wielką Brytanią i Francją, czterdziestosiedmioletni wówczas Piotrowski udał się do Stambułu. Tam dzięki finansowemu wsparciu księcia Adama Jerzego Czartoryskiego, kluczowej postaci polskiej emigracji, formował pułk kozaków sułtańskich, zbrojną formację walczącą po stronie Francji i Anglii składającą się z ochotników polskich, ukraińskich i bułgarskich.\nTęsknota za krajem nie opuszczała go jednak. W końcu, w wieku ponad sześćdziesięciu lat, Rufin Piotrowski postanowił wrócić na polskie ziemie. Został nauczycielem w majątku Adolfa Jordana w Błoniu pod Tarnowem. W 1871 roku rozpoczął nauczanie języka francuskiego w tarnowskim gimnazjum. W tym czasie w jego pamiętnikach, w których opisał ucieczkę z Syberii, zaczytywała się już cała Europa. Dla Polaków była to lektura obowiązkowa. Przydała się, gdy po następnych powstaniach i wojnach kolejne tysiące polskich zesłańców zaczęły trafiać na syberyjskie pustkowia. Mieli już w głowach opis brawurowej podróży Piotrowskiego i wiedzieli, że ucieczka stamtąd jest możliwa.\nRufin Piotrowski żył w Tarnowie otoczony powszechnym szacunkiem do śmierci w 1872 roku. Zmarł w wieku sześćdziesięciu sześciu lat i został pochowany na tamtejszym cmentarzu.\nFerdynand Ossendowski, 1920–1921\nMieszkał w jamie pod korzeniami ogromnego, obalonego przez wichurę cedru. Jedną ścianę i dach schronienia tworzył kilkumetrowej średnicy pień, dwie boczne – gęsta siatka korzeni uszczelniona gałęziami, mchem, wzmocniona kamieniami i przysypana grubą warstwą śniegu. Z przodu przy wejściu tliła się bez przerwy najda, syberyjski „kominek” z rozłupanego częściowo pnia, w który wetknięte były żywiczne, modrzewiowe gałęzie. Środek jamy wymościł sobie skórami upolowanych jeleni, a poroże największego z nich służyło mu za wieszak na karabin, worki z amunicją, sucharami, herbatą i cukrem.\nBył początek 1920 roku. Mijały już dwa miesiące, od kiedy polski uciekinier zamieszkał w tajdze w bezpiecznej odległości od opanowanego przez bolszewików Krasnojarska i daleko od najbliższej zamieszkałej osady. Tu, żyjąc jak pierwotny człowiek, ukrywał się przed tajną policją Czeka, która polowała na niego od prawie dwóch lat. Samotny myśliwy nazywał się Ferdynand Ossendowski. Był pisarzem, dziennikarzem i antykomunistycznym działaczem politycznym, a z wykształcenia chemikiem, absolwentem paryskiej Sorbony, gdzie w 1900 roku poznał Marię Skłodowską-Curie. Polka robiła właśnie badania, które doprowadziły ją do odkrycia radioaktywnego radu i nagrody Nobla.