Awangarda wrażliwości | Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej\nAwangarda wrażliwości. O „Drzewach” Grzegorza Królikiewicza\nAutorka: Sylwia Borowska-Kazimiruk\nNajłatwiej rozpocząć tekst o Grzegorzu Królikiewiczu od rozpoznania podstawowego braku – nieobecności reżysera w głównym obiegu historii polskiego filmu, a także szerszej świadomości odbiorców. Co prawda o jego filmach na łamach prasy krytycznofilmowej pisano sporo, nigdy jednak na tyle skutecznie, by na dobre wprowadzić reżysera do kanonu. Dlatego właśnie tekstom poświęconym Królikiewiczowi stale towarzyszy formuła „przywracania pamięci” o zapomnianym lub odrzuconym artyście 1. Dzięki niej można też swobodnie poruszać się pomiędzy węzłowymi problemami towarzyszącymi recepcji jego filmów: słabo znaną, autorską teorią przestrzeni pozakadrowej, trudnymi w odbiorze dziełami, będącymi przykładem zastosowania tej teorii, wreszcie kontrowersyjnymi poglądami reżysera, wyrażającego się nieraz w radykalny, często nieakceptowalny dla części widzów sposób2.\nPisanie o twórczości Królikiewicza z perspektywy braku ustanawia jednak nie tylko punkt wyjścia, lecz także efekt, jaki chce się osiągnąć. Pozostawionym w domyśle, ale wyraźnie wyczuwalnym zadaniem krytyka czy filmoznawcy jest wówczas przywrócenie pamięci o dziele, które znalazło się na marginesie historii polskiego kina. Konsekwencją formuły przywracania jest selekcja materiału, z którego do głównego dyskursu zasłużenie wprowadzamy najważniejsze i bezsprzecznie udane dzieła: prezentowany w prestiżowym Tygodniu Krytyki festiwalu w Cannes Na wylot (1972), Tańczącego jastrzębia (1977) czy Przypadek Pekosińskiego (1993), by wymienić najczęściej przywoływane. Siłą rzeczy twórczość Królikiewicza poddana zostaje rekonfiguracji, w której na dalszy plan schodzą filmy słabo rezonujące z oczekiwaniami badaczy, krytyków czy widowni. Z tego względu bardzo łatwo jest (celowo) pominąć Drzewa (1995).\nTrzeba to powiedzieć: film okazał się artystyczną porażką, prawie całkowicie przemilczaną już w chwili premiery3. Jeżeli bywa wspominany, to na listach najgorszych polskich filmów4. Sam autor również przyznawał, choć niechętnie, że Drzewa są filmem nieudanym. Na pytanie Piotra Kletowskiego o enigmatyczność filmu czy trudności z jego odczytaniem, wynikające z celowej strategii artystycznej, odpowiedział:\nRyzykowałem i widocznie to się nie udało. Wszystkie wyobrażenia, które miałem na temat sąsiedztwa istnień roślinnych, być może nie przeszły tak płynnie w opis zła, które nawiedziło ludzi. Same rośliny są oczywiście w tym filmie metaforą, reprezentują ludzi słabszych, tych, którym odjęto wiele możliwości, choćby chodzenia, zmiany miejsca, obrony. Drzewa są silne, mocne, ciężkie, a jednocześnie bezbronne. Istnieje także, o czym nie wolno zapominać, mściwość tych drzew, tych ludzi bezradnych, za własną bezradność5.\nDotkliwość porażki filmu odczuwalna jest jeszcze wyraźniej, gdy spojrzy się na jego założenia twórcze. Niemałej odwagi wymagało sięgnięcie po gatunek horroru, który w polskiej kinematografii nigdy nie był ani popularny, ani szczególnie ceniony. Jego nieliczne przykłady, takie jak Wilczyca (1982) i Klątwa Doliny Węży (1987) Marka Piestraka czy późniejsze, bardziej niszowe Arche. Czyste zło (2002) Grzegorza Brauna, jeżeli weszły do historii polskiego kina, to tylko na prawach filmowych kuriozów. Pomimo tej niechlubnej tradycji oraz niewielkiego budżetu Królikiewicz zdecydował się nakręcić ekohorror, w którym źródłem zagrożenia stają się drzewa, uzbrojone w zmysł odczuwania i świadomość spotykającej ich odwiecznej krzywdy. Roślinna metafora miała w zamyśle być trzonem fabularnym łączącym kilka wymiarów znaczeniowych Drzew. Ten dosłowny, wyrażający empatię wobec roślin, z trudem łączy się jednak zarówno z wyraźnie zaznaczonym porządkiem biblijnej opowieści o niezbywalnym dla ludzkiej natury złu, jak i z odniesieniami do rzeczywistości po przełomie 1989 roku.\nPo co zatem pisać o filmie nieudanym, wyciągniętym z filmografii i tak mozolnie przywracanej szerszemu kręgowi odbiorców? Odpowiedź na to pytanie wynika z rozproszonych intuicji. Pierwszą z nich podsuwają słowa samego reżysera, którymi opatrzono przeprowadzony z nim wywiad-rzekę ‒ „Pracuję dla przyszłości”6. Trafnie sygnalizują podstawowy dla tej twórczości rozdźwięk między teraźniejszością a przyszłością – celowe kontestowanie aktualności wraz z obowiązującymi w niej narracjami światopoglądowymi to podstawowa własność awangardowego podejścia do filmu Królikiewicza. Z powstałych w ten sposób pęknięć w ideologicznych monolitach wydobywał na światło dzienne wszystkich tych, o których historia zapomniała lub o których pamiętać nie chciała: pozbawionego tożsamości i pamięci Bronisława Pekosińskiego czy kolejnych bohaterów Sąsiadów (2014), by wymienić najbardziej oczywiste przykłady.\nW kontekście Drzew czas ma szczególne, tym razem negatywne znaczenie. Umożliwia on nie tyle charakterystyczny dla metody Grzegorza Królikiewicza produktywny spór z normami ideologicznymi epoki, ile wywołuje bolesne rozminięcie się z nimi. Trop ten podkreśla reżyser, który w rozmowie z Piotrem Kletowskim i Piotrem Mareckim kilkukrotnie powtórzy, że Drzewa powstały za wcześnie: „za wcześnie w Polsce, i być może dla siebie za wcześnie”7. Czego dokładnie symptomem jest ta niewczesność filmu o relacji między człowiekiem a roślinami?\nSłowa te mogłyby dotyczyć świadomości ekologicznej, dopiero torującej sobie drogę do szerszej świadomości społecznej. Najbardziej prawdopodobnym ich odniesieniem wydaje się jednak kontekst polityczno-społeczny. To oczywisty dziś paradoks pierwszych lat polskiej transformacji: gdy zniknęło zagrożenie cenzury i wydawało się, że można powiedzieć wszystko, polska kinematografia – ku swojemu zdziwieniu – zderzyła się z „niewidzialną ręką rynku”, wyznaczającą ograniczone warunki jakiejkolwiek wypowiedzi. Jeżeli jednak wymóg zysków i zachłyśnięcie się zachodnioeuropejskim modelem nowoczesności to podstawowe, a także najbardziej ogólne przyczyny niepowodzeń polskiego kina lat 90.8, to przypadek Drzew prowokuje do postawienia bardziej zniuansowanych pytań o warunki i granice filmowej opowieści w pierwszych latach ustrojowej transformacji.\nJeżeli warto pisać o Drzewach, to wreszcie nie po to, by wprowadzić je do krytycznofilmowego obiegu na prawach ważnego, choć zapomnianego dzieła wielkiego mistrza. Idiomatyczność wyobraźni twórcy poświadczają nie tylko znane i uznane awangardowe arcydzieła, lecz także – bywa, że nie mniej spektakularne – porażki. Przypomnienie o istnieniu jednej z nich pozwala zapamiętać filmografię Królikiewicza nieco inaczej, niż pozwalałaby na to dotychczasowa formuła pisania o nim – staje się ona indeksem jego krętych, niespokojnych poszukiwań artystycznych i światopoglądowych, intrygujących również wtedy, gdy prowadzą ku filmowym katastrofom.\nW artykule Michał Toporny, czyli Foster Kane na miarę naszych możliwości Jakub Majmurek zwrócił uwagę na szczególne właściwości autorskiej poetyki filmowej Grzegorza Królikiewicza, za której pomocą reżyserowi udaje się przenieść na ekran inny, bliższy strukturze snu wymiar polskiej historii. Z tej perspektywy Tańczący jastrząb (1977) byłby wyjątkowym świadectwem „prześnionej rewolucji” 1944–1956, o której pisał Andrzej Leder:\nPrzeprowadzona została przez Innych, bez tego, żeby najbardziej podmiotowe części narodu utożsamiły się z decyzjami, działaniem i odpowiedzialnością za to, co się stało. W efekcie rewolucja została doświadczona przez polskie społeczeństwo niczym koszmarny sen; sen, w którym spełniają się najskrytsze i najokropniejsze marzenia i lęki. Sen jednak, w którym to spełnienie marzeń i lęków doświadczane jest pasywnie, bez podmiotowego udziału, jakby wszystko zdarzyło się samo9.\nDawny układ społeczny, którego kapitał symboliczny pozostawał głównie w dyspozycji elit ziemiańskich oraz wojskowo-urzędniczych, uległ zniszczeniu. W rozciągniętym na wiele lat procesie przemocowego zawiązywania się nowej Rzeczypospolitej po wielkiej czystce, jaką była druga wojna światowa, do tworzonych obcymi rękoma struktur społecznych rekrutowani byli przedstawiciele klasy ludowej – bierni beneficjenci nowych porządków, a zarazem ofiary terroru stalinowskiego. Pokrótce streszczony tu splot kilku czynników – działań wojennych, wymiany elit, wyzwolenie klas ludowych wraz z nagromadzonymi przez wieki pokładami nienawiści oraz budowanie nowego imaginarium społecznego rękami Innych – składa się, zdaniem Majmurka, na nadrealistyczny naddatek historii, wobec którego „każdy prawdziwy realizm musi być mrocznym, okrutnym surrealizmem”10. Rewolucyjny charakter lat 1944–1956 niemal całkowicie umyka opowieściom chcącym zbliżyć się do bezpośredniości historycznego konkretu.\n„Prześniona” historia Polski po drugiej wojnie światowej domaga się innej formuły wypowiedzi, oddającej fantazmatyczną strukturę rzeczywistości czasu przemian, na co właśnie pozwala autorska poetyka Królikiewicza. Według jego teorii przestrzeń filmowa dzieli się na dwa poziomy: to, co mieści się w kadrze (jawa filmu), oraz to, co poza nim, przestrzeń pozakadrowa (jego sen). Wykorzystanie drugiego, niewidocznego obszaru wytwarzania znaczeń w czasie projekcji zmusza oglądającego do czynnego uczestnictwa we współtworzeniu filmu, a nawet więcej – aktywnego przepracowywania zarówno treści filmowych, jak i własnych doświadczeń. Poetyka przestrzeni poza kadrem ustanawia zatem inne, bardziej demokratyczne11 relacje widza z obrazem filmowym, a zarazem umożliwia wgląd w czas historyczny, niemożliwy do pokazania inaczej niż poza realistycznym porządkiem przedstawienia – w sennych, fantazmatycznych naddatkach opowieści.\nNa ten aspekt pracy obrazu w filmach Grzegorza Królikiewicza zwracał też uwagę Kuba Mikurda, gdy analizował film poświęcony Pekosińskiemu w kontekście polskiego kina po przełomie 1989 roku. Dla krytyka autorska teoria filmu reżysera była jednak przede wszystkim projektem wyrabiania w widzu indywidualnej umiejętności porządkowania poznawczego chaosu „protohistorii” pierwszych lat transformacji ustrojowej – historii wciąż jeszcze traumatycznej, bo zbyt bliskiej, a zatem niegotowej, dopiero poszukującej swojej stabilnej narracji. Wysiłki reżysera nie prowadziłyby jednak ku stworzeniu jednoznacznej, ogólnej wykładni historycznej. Miałyby raczej na celu wspieranie jednostkowej, niekończącej się pracy stabilizowania siebie wobec przytłaczającego, dezorientującego doświadczenia historyczności12.\nWarto jednak zastanowić się, czy to zbyt krótki dystans czasowy jest największą przeszkodą w tworzeniu opowieści o początkach lat 90. i czy Przypadek Pekosińskiego byłby najlepszym zapisem tych trudności. Tekst Majmurka, jak sądzę, znacznie trafniej niż Mikurdy wskazuje na szczególną właściwość poetyki filmów Królikiewicza, najczulej rezonującej z fantazmatycznym charakterem czasów rozchwianych przez poprzełomowe wstrząsy. Jeżeli jednak w Tańczącym jastrzębiu współśnimy anomię lat 1944–1956, to materią Drzew jest już zupełnie inny bezczas – polska transformacja. Jak wskazuje lektura wywiadu-rzeki z reżyserem, film był właściwą próbą uporządkowania traumy gwałtownych przemian ustrojowych i, jak stwierdza Kletowski, „metaforą Polski po 1989 roku”13. Ambicją reżysera było też coś więcej niż tylko ćwiczenie widza w poznawczych trudach zrozumienia chaosu historii. Chodziło również o wydobycie na powierzchnię przemilczanych opowieści o społecznych kosztach reformy gospodarczo-ustrojowej, „pokazanie ludzi słabszych, tych, którym odjęto wiele możliwości”.\nO tym dziwnym momencie historycznym, rozpinającym się gdzieś między 1986 a 1994 rokiem14, ulepionym ze zderzeń i przepływów dwóch różnych porządków politycznych, pisała między innymi Olga Drenda w Duchologii polskiej. Chcąc zademonstrować widmowy charakter pierwszych lat transformacji, autorka pisze o zwykłej widokówce z NRD, która uruchamia „maszynerię duchów”:\nTo pocztówka z kończącej się utopii, utrwalonej w charakterystycznej, nasyconej kolorystyce ORWOCOLOR. Kiedyś, pisząc o tym zjawisku, zaczęłam się głośno zastanawiać, jak wyglądałoby na polskim gruncie. Urywki wspomnień, usterki pamięci wyleciały jak tuman kurzu ze starej kotary […] okazało się, że połączenie osobliwości, absurdu, nostalgii i niepokoju jest znajome wielu ludziom, którzy doświadczyli momentu małego końca pewnego świata, entropii na gruzach utopii, albo tym, którzy przynajmniej umieją to sobie wyobrazić15.\nW tych kilku zdaniach mieści się cała wieloznaczność doświadczenia zmiany ustrojowej, która – jak sądzę, szczególnie w przestrzeni wizualnej – nabiera cech niepokojącego snu. Dlatego odtwarzaniu anatomii polskiej transformacji towarzyszy zwykle poczucie nadrzeczywistego, widmowego rozchwiania historii. W wytworzonej po systemie komunistycznym pustce, w której możliwości awansu społecznego szły często w parze z eskalacją przemocy, wszystko mogło się wydarzyć. Jednocześnie proces społeczno-politycznych przemian tamtego czasu szczelnie spowijało marzenie o postępie i „dogonieniu” Europy. Opisany przez Drendę duchologiczny, bliski marzeniu sennemu charakter pierwszych lat transformacji wskazuje zatem na właściwy, niezależny od dystansu czasowego splot trudności w ustanawianiu opowieści o doświadczeniu historycznego przełomu roku 1989, z którym za pomocą roślinnej metafory będzie próbował mierzyć się w Drzewach Królikiewicz.\nRozsupłanie zasadniczej metafory należałoby zacząć od głównej bohaterki – ciężarnej naukowczyni Ewy (Ewa Kasprzyk), badającej rośliny w nowoczesnym Edenie16. Pod oszklonym dachem przeprowadza ona badania na żywych organizmach, zdegradowanych do funkcji odpodmiotowionego materiału eksperymentu. Laboratorium staje się więc miejscem, gdzie z pobudek racjonalistycznych dokonuje się masowego testu wytrzymałości na tych, którzy pozbawieni są prawa głosu.\nW artykule Ekologie roślin i wiedzy Małgorzata Sugiera przybliża problem skomplikowanych relacji między światem roślin a kolejnymi etapami rozwoju nauk eksperymentalnych oraz praktyk kolonialnych. Za Anną Lowenhaupt Tsing pisze o reżimie skali w badaniach naukowych – kumulacji wiedzy uniwersalnej kosztem lokalnego stanu różnorodności biologicznej. To na gruncie nowoczesnej botaniki, powstającej w korelacji z imperialną ekspansją produkcji takich dóbr jak trzcina cukrowa czy kawa, powstał wzorcowy dla wszystkich nauk system taksonomiczny, nastawiony przede wszystkim na samopotwierdzenie. W „efekcie system jako taki – nie zaś jego części składowe, konkretne rośliny – stał się podstawowym źródłem wiedzy i uwzględniał nowe okazy tylko w takim zakresie, w jakim potwierdzały one jego podstawowe założenia”17. W przywoływanym przez Małgorzatę Sugierę artykule On Nonscalability Anna Lowenhaupt Tsing idzie nieco dalej. Skalowalność źródłowo wywodzi się z modelu biznesowego, gdzie określa niezmienną, niezależną od zróżnicowanych warunków naturalnych, społecznych czy gospodarczych praktykę ekspansji. Daleko posunięta reorganizacja lokalnego krajobrazu pod uprawy trzciny cukrowej miała na celu wytworzenie swego rodzaju terrae nullius, ziemi wyczyszczonej z biologicznego czy kulturowego zróżnicowania, z „wrogów postępu”18. Model ten nie zniknął wraz z końcem europejskich podbojów kolonialnych – skalowalność wciąż jeszcze, zdaniem Tsing, jest ideologiczną podstawą progresywnych scenariuszy rozwoju nie tylko biznesu, lecz także technologii i polityki.\nRozpoznania te pozwalają zatem spojrzeć na Drzewa Królikiewicza jednocześnie z dwóch ściśle powiązanych perspektyw: ekokrytycznych rozważań nad mechanizmem redukcji badanych roślin do roli materiału doświadczalnego (i szerzej – refleksji nad stosunkiem człowieka do natury) oraz krytyki modernizacyjnych wstrząsów początku lat 90. Za słusznością przyjęcia pierwszej z nich przemawiałyby słowa reżysera, opowiadającego o osobistym stosunku do roślin, co miało dać pierwotny impuls do stworzenia filmu:\nW dzieciństwie otaczał mnie cudowny świat roślin – jak u Faulknera. Całymi dniami wsłuchiwałem się w drzewa, przyglądałem się tamaryszkowi. W ten sposób tworzyła się pewna zażyłość między mną a roślinami.\nPomyślałem sobie, zanim jeszcze zacząłem robić filmy, że trzeba tę zażyłość zbadać. I zacząłem od strony naukowej. […] Zacząłem to czytać i odsłonił mi się obszar niesamowitego okrucieństwa człowieka i dotarło do mnie, że rośliny mają powód, żeby się na nas mścić. Straciliśmy wrażliwość: aborcję nazywa się nie zabiciem płodu, a jego wyskrobaniem, i tak samo robimy z roślinami. […] Bardzo mnie też dotknęło okrucieństwo naukowców – stąd wzięła się ta kobieta, grana przez Ewę Kasprzyk19.\nProjekt naukowy Ewy jest jednym z głównych wątków fabularnych Drzew, najwyraziściej zdającym sprawę ze stosunku człowieka do natury. Niemal na początku filmu widz staje się świadkiem epokowego odkrycia bohaterki, której udaje się zarejestrować reakcję roślin na ból. Torturuje ona podłączone do aparatury liście i kłącza, z fascynacją obserwując na ekranie zmiany w amplitudach przepływających przez ekran fal – zapis zadawanych cierpień. Miarą sukcesu jej badań są gwałtowne załamania wyświetlanej na czarnym monitorze krzywej. To właśnie wyświetlane na ekranie, bezdźwięczne zmienne zapisu będą niczym refren wracać w filmie jako wizualne świadectwo krzywdy roślin.\nOdkrycie emocjonalnego wymiaru życia roślin w wyniku rejestracji ich bólu prowadzi ku pytaniom o wymiar etyczny podobnych eksperymentów naukowych. W rozmowie telefonicznej bohaterka zwierzy się Profesorowi (Leon Niemczyk), z którym dotychczas współpracowała: „Teraz się boję, że to wykracza poza kodeks nauki. Nie jestem pewna, czy nauka jest moralnie obojętna”. Zaledwie sygnalizowana niepewność co do moralnych granic pozyskiwania wiedzy stanie się zasadniczym tematem spotkania Profesora i Ewy nad brzegiem morza. W tej ważnej dla Drzew scenie, rozpisanej na kanwie starotestamentowego kuszenia pierwszej kobiety, Profesor będzie usiłował przekonać badaczkę do wspólnego opublikowania wyników jej odkrycia. W przepisanej przez niego, ostatecznej wersji tekstu wnioski całkowicie odbiegają jednak od rzeczywistych rezultatów – przerobione zostały „przeciw roślinom, przeciw życiu”, jak stwierdzi bohaterka, od razu stawiając pytanie o sumienie: bezpiecznik, chroniący naukę przed etycznym wykolejeniem. Profesor będzie starał się kusić Ewę perspektywą nie tyle nawet naukowej sławy („będzie Nobel!”), ile wiedzy dającej władzę nad istnieniem. Powie wyraźnie, że „opanowanie tego lęku [przed śmiercią – przyp. S. B-K.] daje tylko władza, władza nad czyjąś śmiercią. Obserwacja czyjejś śmierci to opanowanie własnego lęku”. Dla Profesora wiedza jest jedynie narzędziem ekspansji, koniecznym i elastycznym środkiem zarządzania rzeczywistością. By osiągnąć zamierzony cel, bez wyrzutów sumienia będzie dowolnie manipulował odkryciem Ewy. Zebrane na polu nauki eksperymentalnej dane zostaną dostosowane do takiej wizji świata, w której drzewa, jeżeli nie wrogie, muszą przynajmniej być zbędne. O sukcesie jego wizji nie decydują jednak bezpośrednie materialne korzyści, a sama sprawczość dowolnego ustanawiania skali, poza której ramy konsekwentnie wyrzucać będzie słabsze i nieme rośliny.\nPostać Profesora to w Drzewach najbardziej radykalnie przedstawiona figura ludzkiego okrucieństwa wobec natury, wyostrzonego egzystencjalnym nihilizmem i wciąż niezaspokojoną potrzebą władzy. Tę uniwersalną skazę nosi jednak, zdaniem Królikiewicza, każdy człowiek. Reżyser ustanowił bezkarny brutalizm wobec roślin, chętnie wskazywany przez niego na ekranie jako jeden z nadrzędnych impulsów napędzających w filmie gatunkowy mechanizm grozy. Już w jednej z pierwszych scen obserwujemy błąkającego się po lesie Pawła (Paweł Wawrzecki) – nauczyciela biologii, partnera głównej bohaterki i, jak się zdaje, swego rodzaju opiekuna okolicznych lasów – który staje się przypadkowym świadkiem nielegalnej wycinki drzew. Próba interwencji kończy się gwałtownym wybuchem gniewu winnego i szeregiem inwektyw: „Na czym piszesz ten mandat? Na papierze, durniu, nie? Przecież ktoś musiał wyciąć to drzewo, żeby był papier i żebyś mógł sobie mazać ten mandat, ty gnido”. To jeden z wielu momentów Drzew szerzej przedstawiających relację człowieka z roślinami. Oparta jest ona na nieograniczonej, usankcjonowanej wielowiekową praktyką dominacji człowieka, przerabiającego naturę wedle własnych potrzeb. Z władzy tej nie ma on zamiaru rezygnować, a jakakolwiek próba naruszenia jego pozycji wywołuje agresję. W takim układzie lasy traktowane są jedynie jako zasób pożytecznego, dowolnie eksploatowanego surowca naturalnego, nie zaś jako bioróżnorodna przestrzeń życia roślin. Profesora od innych przedstawionych w Drzewach ludzi różni zatem jedynie skala i obszar działania.\nWobec tak niesymetrycznej relacji władzy między człowiekiem a światem przyrody Królikiewicz konsekwentnie będzie stawiać kamerę właśnie po tej drugiej, odpodmiotowionej stronie konfliktu. W Drzewach patrzy ona i z lotu ptaka, i z poziomu gruntu. Charakterystyczna dla reżysera nadrealistyczna poetyka filmowa wytwarza tu przestrzeń, w której współśniący obrazy widz zmuszony jest przyjąć perspektywę roślin: współodczuwać ich krzywdę i współdzielić gniew. Wraz z nimi miałby się także przebudzić do zemsty, w efekcie której drzewa – doprowadzone do ostateczności na tyle, by upomnieć się o krwawą sprawiedliwość, a zarazem na tyle słabe, by nie móc bronić się przed odwetem – dosłownie spadają ludziom na głowy.\nPróba rozrachunku prowadzi ostatecznie ku tragedii – śmierci dziecka – która uruchamia łańcuch przemocy wobec roślin, samosąd dokonany przez okolicznych mieszkańców. Ostatnim nieprzekonanym do konieczności masowej wycinki „zbrodniarzy” będzie Paweł. Do ostatniej chwili powtarza, że „nie wolno się mścić, to niegodne ludzi”. Obrońca lasów, edukujący dzieci o konieczności harmonijnego współżycia z roślinami, w kolejnej scenie stanie już jednak na czele grupy uzbrojonej w piły mechaniczne, głośno krzycząc: „Zwyciężyliśmy! Ludzi nie da się pokonać!”. Moment kapitulacji światopoglądowej – rezygnacji z wiary w możliwość ustanowienia bardziej równościowej relacji między człowiekiem a naturą – jest ważny, ponieważ łączy się z innymi tropami (o których będzie jeszcze mowa) pozwalającymi na bardziej społeczno-historyczną interpretację Drzew. Przynajmniej częściowo scenę tę miał zapewne na myśli Piotr Kletowski, który określił Pawła (a w innym miejscu cały film) jako figurę Polski po 1989 roku:\nJak my wszyscy, urodzeni w PRL-u, a więc skażeni złem, nie może budować czegoś nowego […]. Być może do tego potrzeba pokolenia, które będzie miało, owszem, świadomość tego, co było, ale nie będzie tym osobiście obciążone. Tak jak stare pokolenie Żydów, którzy wędrowali do Ziemi Obiecanej, nie mogło tam wejść, bo nosiło w sobie ślady egipskiej niewoli – dopiero nowemu pokoleniu było to dane20.\nW filmie partner Ewy („łachudra inteligencka”, jak obraźliwie rzuci w jego kierunku człowiek nielegalnie ścinający drzewa w lesie) reprezentuje pokolenie ukształtowane i doświadczone przez komunistyczny porządek polityczny, które wkroczyło do rzeczywistości polskiej po przełomie z nadzieją na nowy, sprawiedliwszy porządek społeczny. Aktywnie brało ono zresztą udział w tworzeniu tego porządku, kontrolując, edukując i realizując ideał międzyklasowej koegzystencji. Wydaje się jednak, że kwestia PRL-owskiego spadku, wciąż jeszcze obciążającego polityczną świadomość budowniczych polskiej transformacji, problematyzowana jest w Drzewach w dużo bardziej zniuansowany sposób. Niekoniecznie też wnioski tożsame byłyby z diagnozą Kletowskiego i prowadziłyby do orzeczenia o konieczności pokoleniowej wymiany polskiej inteligencji.\n„My” i „oni"\nPierwsze pytanie, które w przywoływanym już artykule stawia Anna Lowenhaupt Tsing, brzmi: „Dlaczego wszyscy nazywają ekspansję rozwojem [growth], tak jakby była procesem biologicznym?”21. Zawiera w sobie najważniejszą myśl badaczki prowadzącej badania nad relacjami między kolonialnymi praktykami plantacji a porządkiem kapitalistycznym – śledzi ona bowiem sposoby, dzięki którym praktyki podboju ulegają naturalizacji, nie tylko w perspektywie historycznej, lecz także współczesnej.\nPodobna intuicja wydaje się obecna w Drzewach, w których badania naukowe nad materią biologiczną stają się reprezentacją transformacji ustrojowej, skalującą żywą tkankę społeczną ze względu na docelowy efekt „wejścia” do Europy. Innymi słowy zasadniczy koncept filmu polega na postawieniu znaku równości między przeprowadzanym przez Ewę eksperymentem badawczym a eksperymentem ustrojowym wdrażanym w Polsce po 1989 roku. Nieustannie nawracający w Drzewach czarny monitor, na którym rejestrowane są efekty badania, daje wgląd w psychikę roślin – można sądzić, że symbolizujących polskie społeczeństwo. A dokładniej pozwala zobaczyć to, co nie mieściło się w normach widzialności22 pierwszych lat polskiej transformacji: wszystkich tych, którzy okazali się za słabi, by skorzystać z szans wygenerowanych przez naddatek historii, a tym samym wypadli z porządku reprezentacji, zorientowanej na umacnianie dyskursu „doganiania Zachodu”. Sprowadzenie ich krzywdy jedynie do danych – wyabstrahowanych z konkretu rzeczywistości zaburzeń prostej, neonowej linii przecinającej czarny ekran – umożliwia przerobienie pojedynczych biografii na wartości statystyczne, a tym samym swobodne wpisanie ich w system zysków i strat gospodarczej terapii szokowej. Królikiewiczowi udaje się tym samym unaocznić to, co starano się wyprzeć poza obszar widzenia, a zarazem wydobyć na pierwszy plan grozę mechanizmu przerabiania pojedynczych istnień na proste wykresy. Zarejestrowany krzyk pozostaje ostatecznie niemy i poświadcza tylko bezsilność ofiar wobec siły naukowo-politycznego skalowania.\nBrak nadziei tych, którym przyszło zostać materiałem eksperymentu, pogłębia przewrotność, z jaką skalibrowane zostały badania. Dwie sceny z filmu wydają się szczególnie znaczące w tym kontekście. W pierwszej z nich kamera została ustawiona tak, by usta Ewy, czule szepczącej: „Proszę, zaufaj mi”, przesłonięte były lusterkiem, odbijającym czarny monitor rejestrujący reakcję rośliny na kolejną falę tortur. W drugiej zaś kilkuletni syn Ewy zwraca uwagę, że obserwowana przez niego sadzonka drży ze strachu, i sugeruje, że to matka jest jego źródłem. Bohaterka odpowie mu trochę protekcjonalne: „Głuptasku, przecież ja to robię dla ich dobra”. Nie jest to deklaracja fałszywa, jeśli weźmiemy pod uwagę to, że to przede wszystkim niepewność co do etycznego wymiaru własnych działań zaważy ostatecznie na odrzuceniu przez Ewę propozycji Profesora, by wspólnie opublikować rezultaty badań. Jej działania rzeczywiście wydają się podyktowane „dobrem” roślin, choć jedynie potencjalnym, osiągniętym na drodze bolesnego, ale też koniecznego procesu zdobywania wiedzy. Ta z kolei miałaby prowadzić do ich (przynajmniej częściowej) emancypacji względem ludzi. Z drugiej strony, jako bezwolny materiał badawczy rośliny pozbawione są wyboru – to na nie scedowane zostają koszty przejściowego zaledwie procesu, o którego zasadności i intencji decyduje przeprowadzająca go naukowczyni. Dla własnego dobra muszą one zatem „zaufać”, uwierzyć w sensowność poświęcenia się dla wyższego celu. Zarówno nieme rośliny w Drzewach, jak i człowiek stojący za Królikiewiczowską metaforą pozostają zakładnikami postępu.\nNa tę samą logikę normalizowania strat poniesionych w efekcie transformacji wskazywała także Magda Szcześniak, gdy opisywała mechanizm działania podstawowej dla dyskursu modernizacyjnego lat 90. formuły egzorcyzmującej jakiekolwiek wątpliwości wobec powszechnie akceptowanej, dominującej opowieści politycznej, skupionej na pospiesznym przeszczepianiu wolnorynkowego modelu demokracji zachodniej na rodzimy grunt:\nGłosy krytyczne wobec przeprowadzanych reform rynkowych były (…) systematycznie tłumione przez zwolenników terapii szokowej, wyczekujących przewidzianego przez liberalnych ekonomistów wzrostu gospodarczego. Dominująca wizja okazała się zaskakująco ograniczona, opierała się na wierze w równającą siłę mechanizmów rynkowych i stopniową neutralizację problemów społecznych przez sam rynek23.\n„Ciemnogród” czy homo sovieticus to główne filary protekcjonalnej wobec oponentów narracji (publicystycznej, naukowej, a także wizualnej) zlepionej z fraz o „dorastaniu do demokracji”, „uczeniu się demokracji”, „abecadła gospodarki wolnorynkowej”24. Z takich właśnie haseł utkana była szczelna materia zbiorowego snu polskiej transformacji wyznaczająca horyzont wyobraźni społecznej.\nKrólikiewicz, znając te towarzyszące transformacji opozycje, nie mniej wyraziście oddzieli w Drzewach „nas” – słabe, pozbawione sprawczości politycznej rośliny/osoby – od „ich”, na różne sposoby aktywnie uczestniczących w budowaniu nowego układu społecznego. Tak jak Ewa, dla „wyższego dobra” działał także Paweł, chociaż przypadła mu w udziale funkcja raczej wykonawcy niż prawodawcy ideologii postępu, co będzie jednym z głównych powodów awantur między nim a partnerką. Nie własne ambicje, lecz podejrzenie o podwójnej naturze działalności (i relacji) Ewy z Profesorem będzie napędzać frustrację Pawła. Zdaje on sobie mgliście sprawę z tego, że idea wyższego dobra przechwytywana i przerabiana jest w laboratorium przez siły dążące do realizacji własnych, sprzecznych z nią interesów. Częściowo też przewiduje konsekwencje eksperymentalnej eksploatacji wykluczanych, mogącej doprowadzić do eskalacji przemocy. Jako reprezentant pokolenia budowniczych nowej Polski Paweł wystąpi przeciwko swoim ideałom nie dlatego (jak chciałby Piotr Kletowski), że ciąży na nim trudny spadek peerelowskiej przeszłości. Powodem jego ostatecznej kapitulacji wydaje się kompromitacja praktyk modernizacyjnych, skutkujących nie tyle dorastaniem do demokracji, ilepodsycaniem społecznych konfliktów. Za pośrednictwem swoich bohaterów Królikiewicz wyraźnie sugeruje, że w projekcie transformacji ustrojowej polska elita intelektualna odegrała rolę pożytecznego idioty, wykonawcy obcego planu („lokaja do wypisywania mandatów”, jak powie o sobie Paweł), który zwiedziony obietnicą lepszej przyszłości częściowo nieświadomie popychał społeczeństwo w kierunku katastrofy. Do odkrycia swojej negatywnej roli każde z nich dochodzi jednak za późno: w przypadku Ewy dopiero, gdy zrozumiała właściwy cel, jakiemu jej (odpowiednio zmanipulowane) badania mają służyć, u Pawła zaś w momencie, gdy zemsta roślin i eskalacja przemocy po obu stronach ostatecznie rozwiały nadzieję na możliwość zadzierzgnięcia trwałej wspólnoty.\nReżyserska sugestia staje się jeszcze wyraźniejsza, gdy przyjrzeć się bliżej roli Profesora w metaforycznie rozpisywanym w Drzewach procesie polskiej transformacji po 1989 roku. Jako ekspert zasiadający w oglądanym przez Pawła programie publicystycznym, mówi o roślinach jako niepotrzebnym, a nawet groźnym obiekcie ludzkich sentymentów. Jawnie przeinacza wyniki badań Ewy o istnieniu sfery emocji roślin, wplątując je w postapokaliptyczny scenariusz o fantastycznych konsekwencjach zmian klimatycznych. W jego scenariuszu podniesienie temperatury planety (o 20 stopni!) spowodowałoby całkowite odwrócenie zasad działania ekosystemu i uaktywniłoby ekspansywną naturę roślinnej psychiki. Na koniec bohater powie dosadnie, że są one „pasożytem, który ulokował się wygodnie między nami a minerałami. Większość z nich wymarłaby, gdybyśmy przestali im dostarczać niezbędny do fotosyntezy dwutlenek węgla” – a gdyby zapewnić im odpowiednie warunki wzrostu, zwróciłyby się przeciwko człowiekowi.\nScena ta przebiega wedle dobrze znanej z publicystyki lat 90. logiki wykluczania wstydem: afektywnego egzorcyzmowania „przeciwników postępu” jako – z jednej strony – tlącego się zaledwie, ale stale obecnego na horyzoncie zagrożenia dla oświeceniowego projektu modernizacji, z drugiej jako roszczeniowego beneficjenta wypracowywanych rękami klasy średniej zysków. Jednocześnie, jak wskazuje Majmurek, „pasożyt” ten był niezbędnym elementem sceny politycznej:\nPrzez pedagogikę wstydu ciemnogród w latach 90. ustawiony był nawet nie tyle jako przedmiot transformacji i modernizacji (nie mówiąc o roli podmiotowej), ile jako jej radykalne zewnętrzne, tło, od którego Polska ma się odbić, żywa skamielina, której należy się wstydzić i którą jak najszybciej trzeba zostawić za sobą na drodze do modernizacji. A przy tym to zewnętrze ciągle, na zasadzie „wkluczającego wykluczenia”, pozostawało częścią politycznej i społecznej rzeczywistości po roku 198925.\nNaukowiec byłby więc w Drzewach najpełniejszym wyrazicielem praktyk politycznych elit lat 90., aktywnie uczestniczących w podtrzymywaniu wyrazistych granic podziału na „my” i „oni”. W filmie Królikiewicza diagnoza ta wybrzmiewa tym posępniej, że to Profesor, a nie Paweł najbardziej obciążony jest złem komunizmu. Reżyser nie przebierał w tej kwestii w słowach:\nZastanawiały mnie też kariery ubeków, którzy cudownie się poczuli w akademiach nauk, w organizacjach ekologicznych, w Zielonych – rewelacyjni zbrodniarze, którzy pod pozorem ratowania świata roślin, znowu je skatują, wyeksperymentują na nich swoje kariery, jak hitlerowcy eksperymentowali w Auschwitz na kobietach. Okrucieństwo26.\nJest w Drzewach kilka mocnych sygnałów, wskazujących na podwójne status Profesora w procesie wdrażania nowego systemu politycznego i narzucania tonu publicznego dyskursu. Jak choćby to, że grany przez Leona Niemczyka bohater zostanie nazwany przez Pawła „asem siedmiu wywiadów”. W innym miejscu sam zwróci się do Ewy: „Nie wierz w to, co inni mówią o mojej przeszłości”. Te drobne wtrącenia w kontekście opowieści o polskich przemianach ustrojowych lat 90. sugerują, że przeprowadzona odgórnie i kosztem słabszych transformacja była zakulisowo nawigowana – jeżeli nie przez obce polityczne siły, to przez skorumpowane osoby wysoko postawione w hierarchii wpływów. Innymi słowy Królikiewicz nakręcił film zarówno o społecznych kosztach eksperymentu reformy gospodarczo-ustrojowej, jak i o „prześnionych” mechanizmach jego wdrażania. W Drzewach terapia gospodarczego szoku jest przedłużeniem niewidocznego już co prawda, ale wciąż wpływowego reżimu komunistycznego, którego trwanie zagwarantowane jest zarówno przez jego agentów, jak i wykorzystywane przez nich elity polityczne.\nW stronę awangardowej wrażliwości\nTego rodzaju radykalna krytyka społeczno-polityczna, wyjątkowa na tle polskiej kinematografii lat 90., przeprowadzona w dodatku z samego serca systemowego eksperymentu, jeszcze raz zmusza do postawienia pytania o (także pozafilmowe) warunki jej przedstawiania. Wydawać by się mogło, że filmowa poetyka Królikiewicza i tym razem poradzi sobie z materią fantazmatycznego, „prześnionego” czasu pierwszych lat po 1989 roku, do którego wniknięcia mechanizm mikroprzebudzeń – za pośrednictwem zgrzytów, zacięć i drobnych przebłysków na styku marzenia o Zachodzie i niedostatków realiów, konsekwentnie wypieranych poza społeczną świadomość – tak dobrze by się nadawał. Teoria przestrzeni pozakadrowej opiera się na założeniu, że widz aktywnie uczestniczy we współtworzeniu filmu, wywołując to, co pozornie niedopowiedziane, dzięki własnym wizjom i emocjom. Reguły tak pomyślanej współpracy muszą opierać się na pewnej (przynajmniej częściowej, zawiązanej chociażby na czas trwania seansu) wspólnocie wrażliwości, stwarzającej warunki identyfikacji z filmową materią. Czy takie porozumienie było jednak możliwe do zawiązania na terenie dwóch marginalnych narracji – ekokrytycznej i antytransformacyjnej?\nZ perspektywy 1995 roku, kiedy powstały Drzewa, trudno wyobrazić sobie, by porównywalna krytyka czasów polskiej transformacji mogła być opowiedziana w polskim kinie bezpośrednio27, bez uciekania się do mocno zawoalowanej metafory. Nie tylko dlatego, że diagnoza Królikiewicza (pozorna wymiana elit po 1989 roku, trwanie PRL-owskich układów) współgra z krytyką III RP przedstawianą przez prawicowe środowiska. Nawet najbardziej wartościowe jej elementy, składające się dzisiaj na podstawowy repertuar krytyków polityki lat 90., nie mogłyby wybrzmieć w 1995 roku z powodu charakteru tego okresu: powszechnie obowiązującego marzenia o „dogonieniu Europy” z jednej strony, z drugiej dyscyplinującego publiczny dyskurs przymusu modernizacyjnego skutecznie egzorcyzmujących krytykę politycznych zmian.\nJeżeli więc możliwości bezpośredniej ekspresji były ograniczone, to tyleż ambitną, co nadal zaskakującą decyzją wydaje się wybranie jeszcze mniej oczywistej, nieantropocentrycznej perspektywy opowieści. Przesunięcie kamery w stronę punktu widzenia tego, co pozaludzkie, miało w ambitnym założeniu Królikiewicza otworzyć widza na „awangardową wrażliwość”28, wciąż jeszcze trudną do (innego) pomyślenia i zwerbalizowania perspektywę widzenia rzeczywistości. W tym miejscu natrafiamy jednak na splot trudności: na granicę, oddzielającą świat człowieka i roślin, a także niedostatki słownika, za pomocą którego można było podjąć próbę jej upłynnienia. Przejęcie spojrzenia drzew, jak mogłoby się zdawać, pozwoliłoby zmierzyć się przynajmniej z pierwszym z tych problemów. Już na pierwszym, ekokrytycznym poziomie odbioru filmowej metafory widz został jednak ustawiony w trudnej do zaakceptowania pozycji karzącego i karanego. W konstruowanym przez Królikiewicza koszmarze zacieranie granic biosfery prowadzi do poznawczego dysonansu, blokującego pracę filmowego marzenia. Otóż widz jest zmuszony uznać siebie za odwiecznego człowieka-kata, eksploatującego zasoby środowiska naturalnego, a zarazem ofiarę, której oczami obserwujemy świat i wraz z nią odczuwamy dziejową krzywdę powodowaną przez nas samych. Wybór nieantropocentrycznej, innej niż realistyczna, formuły, w jakiej krytyka transformacji miałaby wybrzmieć, jedynie podminował możliwość empatycznego wniknięcia w zaprogramowaną przecież na współudział widza strukturę filmu.\nDo porażki Drzew przyczyniły się zatem co najmniej dwa czynniki. Najbardziej oczywisty wynika z wewnętrznej słabości filmu, w którym „wszystkie wyobrażenia […] na temat sąsiedztwa istnień roślinnych, być może nie przeszły tak płynnie w opis zła, które nawiedziło ludzi”29. Drugi, znacznie bardziej zastanawiający i wciąż warty uwagi, dotyczyłby ograniczeń zewnętrznych względem filmu, zawczasu przykrawających autorską wypowiedź do transformacyjnych norm widzialności. Innymi słowy za pośrednictwem produkcji Królikiewicza można spojrzeć na pierwszą połowę lat 90. nie tylko jako serię gwałtownych przeobrażeń ekonomicznych rynku filmowego, lecz także jako swego rodzaju słownik wyznaczający szczelne granice opisu nowej rzeczywistości.\n1 Z perspektywy braku o filmach Królikiewicza pisano wielokrotnie, zob. Jakub Majmurek, Awangarda wiecznie żywa!, „Filmweb.pl” z 18 marca 2015, https://www.filmweb.pl/review/Awangarda+wiecznie+żywa-17137, dostęp 4 lutego 2019; Jakub Socha, Powrót Królikiewicza, „Dwutygodnik.com” 2015, nr 3(155), https://www.dwutygodnik.com/artykul/5787-powrot-krolikiewicza.html, dostęp 4 lutego 2019; Krzysztof Świrek, Program Królikiewicza, „Dwutygodnik.com” 2011, nr 9 (64), https://www.dwutygodnik.com/artykul/5787-powrot-krolikiewicza.html, dostęp 4 lutego 2019; Łukasz Ronduda, Skolimowski, Królikiewicz, Żuławski, Uklański, czyli wypisy z historii polskiej nowej fali, „Obieg.pl” z 1 listopada 2007, http://archiwum-obieg.u-jazdowski.pl/teksty/2031, dostęp 4 lutego 2019.\n2 Za wyrazisty przykład licznych kontrowersji towarzyszących reżyserowi w jego karierze filmowej niech posłuży zdarzenie z 2010 roku, kiedy Królikiewicz ostentacyjnie wycofał film Kern (2009) z Festiwalu Nowe Horyzonty. Gest ten był wyrazem sprzeciwu wobec decyzji dyrektora Festiwalu Romana Gutka o rezygnacji firmy dystrybucyjnej Gutek Film z rozpowszechniania filmu Ewy Stankiewicz, Nie opuszczaj mnie (2009). Powodem tej decyzji były gorące dyskusje po emisji współtworzonego przez Stankiewicz dokumentu Solidarni 2010 (2010), który przedstawiał żałobę narodową po katastrofie smoleńskiej i został odebrany przez środowiska liberalne jako prawicowa agitka polityczna.\n3 Wedle danych z serwisu „Filmpolski.pl” zdawkowe komentarze o Drzewach opublikowano jedynie na łamach „Kina” (1997, nr 1, s. 40–41) oraz „FilmPro” (1996, nr 11–12, s. 14). W późniejszych latach o filmie wspomniała Magdalena Podsiadło przy okazji omawiania posthumanistycznych historii miłosnych we współczesnym kinie. Zob. eadem, Miłość w czasach posthumanizmu, „Ekrany” 2017, nr 6 (40), http://ekrany.org.pl/kino_wspolczesne/milosc-w-czasach-posthumanizmu/, dostęp 6 lutego 2019.\n4 W 2018 roku magazyn „Co Jest Grane 24” stworzył zestawienie najgorszych filmów wszechczasów na podstawie głosów internautów w serwisie „Filmweb.pl”. W zestawieniu znalazły się dwa polskie filmy: Yyyreek! Kosmiczna nominacja Jerzego Gruzy (2002) oraz właśnie Drzewa. Zob. Najgorsze filmy wszech czasów według polskich internautów [PRZEGLĄD], „Co Jest Grane 24” z 12 kwietnia 2018, http://cojestgrane24.wyborcza.pl/cjg24/1,13,23228785,146943,Najgorsze-filmy-wszech-czasow-wedlug-polskich-inte.html, dostęp 6 lutego 2019. Film Królikiewicza znalazł się także na liście nominowanych w plebiscycie serwisu „Film.org.pl” na najgorszy polski film. Zob. Jakub Piwoński, Zagłosuj w plebiscycie na NAJGORSZE POLSKIE FILMY!, „Film.org.pl” z 9 września 2018, https://film.org.pl/plebiscyt/zaglosuj-w-plebiscycie-na-najgorsze-polskie-filmy-174886/, dostęp 6 lutego 2019.\n5 Królikiewicz. Pracuję dla przyszłości, red. P. Marecki, P. Kletowski, Korporacja Ha!art, Kraków 2011, s. 315.\n6 Kletowski tłumaczył je w nieco bliższym Królikiewiczowi sensie: Pracuję dla przyszłości „pokazuje, w jakim kierunku może iść nie tylko sztuka, ale i rozwój duchowy narodu”. Królikiewicz…, s. 344.\n7 Królikiewicz…, s. 315.\n8 To główne przyczyny fatalnej kondycji kina polskiego czasów transformacji wymieniane przez Piotra Mareckiego. Innymi konsekwencjami wolnorynkowych przekształceń w dziedzinie filmu było przejście najważniejszych reżyserów – Andrzeja Wajdy, Kazimierza Kutza – na pozycje konserwatywne, z zachowaniem „wiernego tradycji słownika, ideologii i zestawu ikonograficznego”. Katastrofą okazało się także przeorganizowanie systemu pracy, czyli rezygnacja z zespołów prowadzonych zarówno przez kierownika artystycznego, jak i literackiego, na rzecz wzmocnienia pozycji reżysera (spełniającego często funkcję producenta). Zob. Piotr Marecki, „Nad rzeką, której nie ma” Andrzeja Barańskiego, czyli przyliteracki status kina, w: Kino polskie 1989–2009. Historia krytyczna, red. A. Wiśniewska, P. Marecki, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010, s. 12–13.\n9 Andrzej Leder, Prześniona rewolucja. Ćwiczenia z logiki historycznej, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2013, s.17.\n10 Jakub Majmurek, Michał Toporny, czyli Foster Kane na miarę naszych możliwości, „Krytyka Polityczna” z 23 września 2017, http://krytykapolityczna.pl/kultura/film/michal-toporny-czyli-foster-kane-na-miare-naszych-mozliwosci, dostęp 14 października 2018.\n11 Przez „demokratyzację” obrazu filmowego Królikiewicz rozumie wpisywanie odbiorcy w samo dzieło jako jego współtwórcę: „Przestrzeń filmowa poza kadrem jest (…) demokratyczna. Każdy z nas ma władzę nad swoim osobistym domysłem, że może w międzyczasie poza kadrem ktoś się potknął, zgubił pantofel. Powstaje możliwość pewnego rodzaju polifonii, domysłu, wolności”. Królikiewicz…, s. 31–32.\n12 Kuba Mikurda, „Przypadek Pekosińskiego” Grzegorza Królikiewicza, czyli ćwiczenia z historii, w: Kino polskie…, s. 52–54.\n13 Królikiewicz…, s. 344.\n14 Ustalenie ram czasowych polskiej transformacji nastręcza badaczom sporo problemów. Duchologia polska dotyczy tylko jednego jej fragmentu, wyróżnionego przede wszystkim ze względu na „widmowy” charakter wskazanych przez autorkę zjawisk. Zob. Olga Drenda, Duchologia polska, Karakter, Warszawa 2016, s. 13–14. O kłopotach z ustaleniem cezur transformacji oraz samej jej definicji pisała Magda Szcześniak, Normy widzialności. Tożsamość w czasach transformacji, Bęc Zmiana, Warszawa 2016, s. 16–19.\n15 Olga Drenda, Duchologia polska…, s. 9.\n16 „Wydaje mi się, że na tym polega kalectwo współczesnego Edenu: Ewa również nie zadaje sobie pytania, co właściwie robi, dlaczego zamiast zwyczajnie hodować rośliny, buduje laboratorium-katownię i je dręczy. Ta myśl towarzyszyła mi, kiedy tworzyłem z Krzysiem Tyszkiewiczem całą galerię scenograficzną”. Zob. Królikiewicz…, s. 314.\n17 Małgorzata Sugiera, Ekologie roślin i wiedzy, „Teksty Drugie” 2018, nr 2, s. 47.\n18 Anna Lowenhaupt Tsing, On Nonscalability. The Living World Is Not Amenable to Precision-Nested Scales, „Common Knowledge” 2012, nr 3, s. 506, 513.\n19 Królikiewicz…, s. 312.\n20 Ibidem, s. 318.\n21 Anna Lowenhaupt Tsing, On Nonscalability…, s. 506.\n22 Termin ten zapożyczam od Magdy Szcześniak. „Normy widzialności” definiuje jako złożony system praktyk i wzorców „normalności”, wytwarzanych przez klasę średnią, który „opiera się przecież między innymi na mechanizmie różnicowania i wykluczania – rysowania granicy pomiędzy tym, co uznaje się za normalne, a tym, co nienormalne, czy też w kategoriach wizualnych: pomiędzy wyuczoną przezroczystością a ekscesem, naddatkiem, przesadą, wulgarnością, manifestacją lub – to druga strona medalu – niewidzialnością, usunięciem z pola widzenia”. Zob. Magda Szcześniak, Normy widzialności…, s. 23.\n23 Magda Szcześniak, Normy widzialności…, s. 88–89.\n24 Zob. Jakub Majmurek, III RP, czyli dwie cele wstydu, „Krytyka Polityczna” z 13 lipca 2013, https://krytykapolityczna.pl/kraj/majmurek-iii-rp-czyli-dwie-cele-wstydu/, dostęp 19 lutego 2019.\n26 Królikiewicz…, s. 312.\n27 „Długie trwanie” komunizmu w demokratycznych już strukturach władzy przedstawiał kilka lat wcześniej Władysław Pasikowski. W Psach (1992) zainteresowany był on jednak przede wszystkim konfliktem w obrębie aparatu państwowego uwikłanego w brudne interesy biznesowego półświatka. Nieprzypadkowo w jego filmie trudno o reprezentację zwykłego obywatela – ten miał bowiem zachować wygodny dystans wyłączonego ze spektaklu, oceniającego widza. „Układ” miał pozostać czymś zewnętrznym wobec niego samego, bez związku z jego kondycją społeczną. Z tego też względu krytyka Pasikowskiego obejmowała tylko jeden aspekt problemu polskiej transformacji i nie miała prowadzić, jak sądzę, do podważenia zasadności samej „terapii szokowej”, opartej na anachronicznym micie self-made mana, a do takich wniosków prowadziłoby rozpoznanie na ekranie siebie jako pozbawionej sprawczości ofiary przeobrażeń ustrojowych. Tymczasem w Drzewach temat społecznej krzywdy wyrządzonej rękoma elit stanowi samo sedno filmu, co wydaje się znacznie bardziej radykalną diagnozą Polski po 1989 roku.\n28 Królikiewicz…, s. 314.\n29 Królikiewicz…, s. 315.\nDrenda Olga. Duchologia polska. Warszawa: Karakter, 2016.\nKletowski Piotr, Piotr Marecki. Królikiewicz. Pracuję dla przyszłości. Kraków: Korporacja Ha!art, 2011.\nLeder Andrzej. Prześniona rewolucja. Ćwiczenia z logiki historycznej. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2013.\nMarecki Piotr. „Nad rzeką, której nie ma Andrzeja Barańskiego, czyli przyliteracki status kina”. W Kino polskie 1989–2009. Historia krytyczna, red. Agnieszka Wiśniewska, Piotr Marecki, 11–24. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2010.\nMikurda Jakub. „Przypadek Pekosińskiego Grzegorza Królikiewicza, czyli ćwiczenia z historii”. W Kino polskie 1989–2009. Historia krytyczna, red. Agnieszka Wiśniewska, Piotr Marecki, 47–58. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2010.\nSugiera Małgorzata. „Ekologie roślin i wiedzy.” Teksty Drugie 2 (2018): 41–56.\nSzcześniak Magda. Normy widzialności. Tożsamość w czasach transformacji. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana – Instytut Kultury Polskiej UW, 2016.\nTsing Anne L. „On Nonscalability. The Living World Is Not Amenable to Precision-Nested Scales.” Common Knowledge 18, nr 3 (2002): 505–524.


Zbyszek Klawikowski ma dziewczynę | ZnanePary.pl\nZbyszek Klawikowski ma dziewczynę\nPrawie wszyscy rolnicy z drugiej edycji popularnego programu „Rolnik szuka żony” planują wesela, a panowie z edycji pierwszej wciąż wolni. Wyjątkiem jest Zbyszek Klawikowski (37 l.)!\nRolnik z Kaszub nie kryje, że od pewnego czasu jest zakochany!\n– To delikatna i świeża sprawa. Nie chcę o tym opowiadać, żeby nie zapeszyć – mówi, zdradzając, że numer do Judyty, bo tak ma na imię dziewczyna, dostał od znajomych.\nDo telefonu dołączono informację, że może śmiało zadzwonić i zaprosić ją na kawę. Tak zrobił, choć miał tremę.\nJudyta okazała się sympatyczna, a na dodatek mieszka na Kaszubach, tak jak on!\n– Miło mieć dziewczynę, która rozumie, co to szacunek do ziemi, zwierząt, rodziny i pracy – mówi rolnik.\nW programie Zbyszek wybrał Kasię. Związek nie miał szans na powodzenie, gdyż dziewczyna nie miała ochoty opuszczać miasta.\n– Po co idą do programu, w którym ktoś mieszkający i pracujący na wsi szuka żony? Ja powiedziałem producentom, że biorę w tym udział na poważnie – denerwuje się Zbyszek.\nPo programie zgłaszała się do niego w internecie cała masa dziewczyn, ale gdy widział niepoważny podpis: „szlachta nie pracuje”, albo wulgarne zdjęcia, z miejsca kasował zaproszenie.\nZ Judytą spotyka się od pół roku i stara się chronić ją przed skutkami popularności programu.\nNa początku musiał oswoić ją z tym, że obcy ludzie, a zwłaszcza kobiety, podchodzą do niego w miejscach publicznych, by zrobić zdjęcia albo prosić o autograf.\n– Moja kobieta musi czuć się przy mnie najważniejsza i zrobię wszystko, by tak było – zapewnia Zbyszek.\nAutor adminData publikacji 04/02/2016 Kategorie Newsy o znanych parach\nPoprzedni Poprzedni wpis: Anna Dereszowska i Daniel Duniak są już po ślubie?\nNastępny Następny wpis: Maja Hyży i Mateusz Wesołowski są razem?


Kapitanie prowadź! – division-warsaw.pl\nHome / Inne / Kapitanie prowadź!\nKapitanie prowadź! 31/07/2014\tDajer\nWczoraj mieliśmy okazje zobaczyć jak Legia ogrywa rudych ogórasów wielki Celtic. Trzeba przyznać, że przed meczem każdy brałby taki wynik w ciemno. 1-0 dobrze, 2-0 uuu to już niepoprawny optymizm, oby wygrać nawet 2-1 to już będzie kanada. Każdy miał takie marzenia. Boisko zweryfikowało wszystkie spekulacje. Celtic okazał się podobno „słabszy niż Bełchatów z pierwszej kolejki”, więc aż prosiło się, aby wypracować dobrą zaliczkę przed rewanżem. Druga połowa z przewagą jednego zawodnika, na tablicy 2-1. Atak i jeszcze raz atak. Wyszło bardzo dobrze, ale mogło być zdecydowanie lepiej, gdyby nie „kapitan”. Łysy pokazał, że jest liderem zespołu i nawet trzeciego karnego nikomu by nie dał. Gdy myślę czego brakuje Legii w awansie do Ligi Mistrzów zawsze widzę facjatę tego długowłosego łysola. Rok temu rumuny pokazały czego brakuje kapitanowi a w tym roku sam postanowił pokazać swoje braki. Pierwszy hamulcowy, defensywny obrońca, który nie potrafi porządnie odebrać piłki, cały czas jakieś obcinki. Szanuje go za to, że czasem potrafi wziąć odpowiedzialność na swoje barki, ale z takim „degenerałem” nie mamy czego szukać w poważnych meczach o stawkę. Ten milion euro cały czas odbija się czkawką. Najdroższy piłkarz sprowadzony do naszej ligi odpowiednio zadbał o emocje w meczu rewanżowym. Oby tylko tych emocji nie było przesadnie dużo…


Powiat inowrocławski. Gdy obrączka za ciasna, dzwoń po strażaków | Gazeta Pomorska\nPowiat inowrocławski. Gdy obrączka za ciasna, dzwoń po strażaków\nTegoroczne święta Bożego Narodzenia upływają w Inowrocławiu i rejonie spokojnie. Od rana do godz. 18.00 straż pożarna interweniowała zaledwie dwa razy.\nStrażacy musili przeprowadzić nietypową akcję ratowniczą. Zgłosiła się do nich kobieta, która nie mogła ściągnąć obrączki z puchnącej dłoni. Pani została przetransportowana do izby przyjęć szpitala w Inowrocławiu i tam w asyście lekarza, ratownicy rozcięli "złoty kążek".\nRatowników z PSP wzywano też na ul. Kleeberga 10 na inowrocławskim Rąbinie. Na skutek podmuchów wiatru obluzowała się blacha na opierzeniu dachu wieżowca. Usunięto ją przy użyciu specjalistycznego sprzętu.


Świat kobiety i jej dziecka: Mydło Glicerynowe Lavenda & Ylang Ylang - recenzja.\nKolejne mydełko u mnie. Tym razem glicerynowe marki Choisee.\nMydło Glicerynowe Lavenda & Ylang Ylang\nOlejek ylang ylang wykazuje działanie antycellulitowe. Działa uspokajająco i odprężająco. Doskonałe mydło po dniu pełnym stresu i napięcia. Zapach kwiatowy ylang ylang jest używany w aromaterapii jako doskonały zapach antysresowy. Olej lawendowy działa rozkurczowo na spięte mięśnie, relaksuje. Pomaga skórze w odbudowie i regeneracji komórek. Likwiduje nadmiar tłuszczu na skórze, oczyszcza pory. Działa ściągająco na skórę. Relaks i odprężenie to niewątpliwe zalety tego wyjątkowego mydła. W 100% naturalne, ręcznie robione.\nProducent: Choisee Natural Cosmetics\nAQUA, PROPYLENE GLYCOL, COCOS NUCIFERA OIL, STEARIC ACID, GLYCERIN, SORBITOL, SODIUM LAURETH SULAFATE, LAVENDULA ANGUSTIFOLIA OIL, RICINUS COMMUNIS SEED OIL, CACANGA ODORATA FLOWER OIL, ALOE BARBADENSIS LEAF JUICE, C.I.60725, C.I..77891.\nKiedyś w moim domu gościły jedynie żele pod prysznic. A jak mydełko to tylko w płynie. Jednak od jakiegoś czasu coraz więcej w moim domu kostkowych produktów tego typu. Tym razem trafiło mi się mydło glicerynowe.\nZacznę oczywiście od zapachu, który jest już wyczuwalny przez papierowe opakowanie. Pachnie w głównej mierze lawendą. Kto lubi będzie zadowolony. Ja akurat nie do końca przepadam za tym zapachem.\nUżywałam go do mycia rąk. Jak widzicie - ładnie się pieni. Taką delikatną, miękką pianą.\nRęce po osuszeniu nie były wysuszone. Przez chwile pozostaje na na nich też zapach lawendy.\nCałkiem fajne mydełko, ale osobiście wolałabym, by pachniało inaczej.\nJak u Was z mydełkami? Stosujecie?\nEtykiety: Choisee, Kosmetycznie, Kosmetyki damskie, MYDŁO\nŻaneta Serocka 20 czerwca 2013 09:10\nwygląda bardzo ciekawie, ja też często używam takich w kostce. To mydełko to dla mnie nowość,\nRudaMaruda 20 czerwca 2013 09:31\nświetny ma kolor to mydełko :) Ja głównie używam mydeł w płynie, chociaż w kostce też mi się czasami zdarzy używać :)\nbalsamowo 20 czerwca 2013 10:26\nJa uwielbiam mydełka w kostkach :)\nA. 20 czerwca 2013 10:55\nMmmm Lawenda - musi obłędnie pachnieć. Już je uwielbiam :)\nMonika Dz. 20 czerwca 2013 12:07\nwygląda ciekawie, ja jednak nie przepadam za lawendą :)\nmiraga 20 czerwca 2013 12:30\nJa też, dlatego trafiło do mycia rąk.\nUnknown 20 czerwca 2013 13:47\nCiekawe jak pachnie, bo lawendę to lubię tylko w płynie dla dzieci J&J.\nP.S. W życiu bym nie pomyślała, ze krem z kwasami tak dobrze podziała na moją cerę.\nGreg 20 czerwca 2013 14:20\nMadziakowo 20 czerwca 2013 16:33\nZ mojego punktu widzenia 20 czerwca 2013 20:31\nPodejrzewam, że zapach mydełka przypadłby mi do gustu, uwielbiam lawandę :)\nZ mojego punktu widzenia 20 czerwca 2013 20:32\nmiraga 20 czerwca 2013 20:45\nTo chyba coś dla Ciebie :)\nUnknown 20 czerwca 2013 21:21\nWygląda ładnie, ale nie lubię kosmetyków z gliceryną :/\nAngelika M. 20 czerwca 2013 22:40\nMiałam takie mydełko. Uwielbiam lawendę a więc w moim przypadku się sprawdziło :)\nCiekawska Magdalena 20 czerwca 2013 22:43\nod czas do czasu stosuje mydełka ;D


Artur Górski - Przemytnik premiera książki, polska data wydania\nDataPremiery.pl » Książki » Sensacja i Kryminał » Artur Górski - Przemytnik\nPoczątek lat 90. – Polska przechodzi z szarości PRL do rzeczywistości, w której nic nie jest niemożliwe, i nic – przynajmniej pozornie - nie jest zabronione. "Na mieście" pojawiają się wielkie zorganizowane grupy przestępcze, do Warszawy przyjeżdżają gangsterzy ze Wschodu Europy i z Azji.\nW jakim terminie ma zadebiutować Przemytnik?\nKsiążka Przemytnik ma być dostępna 26 stycznia 2022 (data wydania w Polsce). Obecnie wyświetlaną datę można zmienić klikając we flagę. Dodatkowe ustawienia regionalne dostępne są w zakładce "Moje konto".\nCenę książki Przemytnik można poznać na Skąpiec lub Ceneo.\nPrzemytnik jest do dostania tutaj. Wszystkie sklepy sprzedające ten produkt znajdują się w polu "Gdzie kupić?".\nAby ocenić książkę należy wyznaczyć odpowiednią wartość w pięciopunktowej skali, a następnie zapieczętować wybór kliknięciem. Głos mogą oddać tylko zarejestrowani użytkownicy serwisu.\nPremiera książki Przemytnik nie dostała jeszcze oceny. Użytkownicy mogą oceniać tytuły jeszcze przed pojawieniem się ich na rynku, wyrażając w ten sposób swoje oczekiwania. System umożliwia późniejszą modyfikację przyznanych głosów – w tym celu użytkownik powinien wybrać inną wartość w polu "Ocena". Ocena w serwisie to średnia ważona, gdzie waga głosu zależy przede wszystkim od stażu użytkownika.\nArtur Górski to osoba odpowiedzialna za napisanie książki. W celu wyświetlenia listy książek tego autora przejdź do pola "Informacje" i kliknij w jego nazwisko albo kliknij utaj.\nWydawnictwo Skarpa Warszawska sprawuje nadzór nad wydaniem książki. Kliknięcie utaj spowoduje wyświetlenie listy innych książek od tego wydawcy. Z funkcji tej można również skorzystać udając się do pola "Informacje" i klikając w nazwę wydawnictwa.\nKiedy premiera Artur Górski - Przemytnik? Kiedy wychodzi Artur Górski - Przemytnik?\nData wydania książki zaplanowana została na 26.01.2022. Nowa książka Artur Górski z 2022 roku to główny temat tego artykułu i tej podstrony. U nas znajdziesz fragmenty tego utworu literackiego. Pooglądaj zwiastun i przeczytaj naszą zapowiedź. Znajdziesz tutaj również galerię zdjęć, zwiastuny, trailery, klipy wideo, nasze recenzje oraz oceny, dzięki czemu poznasz interesujące nowości oraz zapowiedzi, a także wszystkie nadchodzące premiery 2022 roku.\nData ostatniej aktualizacji: 2021-12-27 16:53:12\nNowa książka Artur Górski - Przemytnik data premiery


Fru Blu zestaw motylek + płyn 0,5 zabawka Tm Toys w Bee.pl\n> Zabawki > Zabawki ogrodowe > Bańki mydlane > Fru Blu zestaw motylek + płyn 0,5\nFru Blu Ogromne bańki Motylek + płyn do baniek 0,5 litra\nI dorośli, i dzieci uwielbiają robić bańki mydlane.\nOkres wiosenno - letni to najlepsza pora, żeby całą rodziną wyjść przed dom i zorganizować zawody: kto wydmucha większą i piękniejszą bańkę.\nJest to wspaniały sposób na wspólne, aktywne spędzenie czasu na świeżym powietrzu.\nwygodna rączka ułatwia zabawę\nwysokiej jakości płyn pozwala na wytworzenie baniak mydlanych o średnicy przekraczającej 2 metry\nBańki wyprodukowane zostały w Polsce, z nietoksycznych materiałów, są w pełni bezpieczne dla dzieci.\nSzczegóły - Fru Blu zestaw motylek + płyn 0,5 Tm Toys\nPowiązane tematy: Produkty na lato, Lato - Zabawki, Zabawki ogrodowe - wyprzedaż\nKod producenta: GXP-584969


Nowa książka Khaleda Hosseiniego | wirtualnywydawca.pl\nNowa książka Khaleda Hosseiniego\nNowa książka Khaleda Hosseiniego już w sprzedaży 23 października!\nKhaled Hosseini, światowej sławy pisarz amerykański urodzony w Afganistanie, jest autorem trzech powieści: Chłopiec z latawcem, Tysiąc wspaniałych słońc oraz I góry odpowiedziały echem. Na tę trzecią, która ukazała się w USA i kilku krajach Europy w maju bieżącego roku, czytelnicy musieli czekać aż sześć lat! Łączna sprzedaż dwóch pierwszych powieści przekroczyła 38 mln egzemplarzy. Wiele wskazuje na to, że sprzedaż trzeciej w przeciągu następnych lat osiągnie podobny wynik. Chłopiec z latawcem został sfilmowany, a ekranizacja Tysiąca wspaniałych słońc znajduje się w fazie przedprodukcyjnej.\nW swej najnowszej książce Hosseini nie stosuje żadnych nowych rozwiązań. Tak jak w pierwszych dwóch, tragiczna historia Afganistanu stanowi zaledwie tło dla opowieści o ludzkich losach i rodzinnych relacjach, w których miłość przeplata się ze zdradą, poświęcenie z wyborem lepszego zła, a „okrucieństwo i dobroć to odcienie tego samego koloru”. Tło historyczne jest tu przedstawione jeszcze bardziej mgliście niż w pierwszych dwóch książkach Hosseiniego, za to kreacje bohaterów – tym razem nie tylko Afgańczyków – są zdecydowanie bardziej złożone, podobnie jak wielopłaszczyznowa narracja.\nProblemy poruszone w I góry odpowiedziały echem mają wymiar ogólnoludzki, ale czy przedstawiona tam historia – a raczej historie – mogłaby się wydarzyć gdzie indziej? Być może, ale Khaled Hosseini, choć mieszka w USA i pisze po angielsku, trwa przy swoich korzeniach zarówno jako pisarz, jak i społecznik. Wraz z żoną założył fundację organizującą pomoc humanitarną dla Afgańczyków, na którą przeznacza część swoich dochodów. Hosseini jest także „wysłannikiem dobrej woli” w Biurze Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców.\nDW Rebis poleca "Wiedeń Hitlera"\nCela – Nowe wydanie książki poleca Wydawnictwo W.A.B.\nDuch Ramzesa w nowym wydaniu książki Christiana Jacqa


Wbrew regułom (1999) - FDB\nWbrew regułom 1999\nEkranizacja powieści Johna Irvinga "Regulamin tłoczni win". Homer Wells, dziecko pozbawione rodziców, wychowuje się w sierocińcu. Dr Wilbur Larch, wspaniały lekarz, uwielbiany przez dzieci, troskliwy dyrektor tegoż sierocińca przekazuje Homerowi swą wiedzę medyczną. Wiedzę życiową Homer musi zdobyć sam. Opuszcza sierociniec i… zobacz więcej\nHBO3, 28 styczeń 2018, niedziela 07:50 (Polska) zobacz więcej\njako Dr Wilbur Larch\njako Pielęgniarka Edna\njako Pielęgniarka Angela\nEkranizacja powieści Johna Irvinga "Regulamin tłoczni win". Homer Wells, dziecko pozbawione rodziców, wychowuje się w sierocińcu. Dr Wilbur Larch, wspaniały lekarz, uwielbiany przez dzieci, troskliwy dyrektor tegoż sierocińca przekazuje Homerowi swą wiedzę medyczną. Wiedzę życiową Homer musi zdobyć sam. Opuszcza sierociniec i wyrusza w świat, w którym otwierają się przed nim nowe perspektywy i możliwości. Zawiera przyjaźnie, i pierwszy raz się zakochuje... opis dystrybutora\nprzyjaciel, pielęgniarka, miłość, przyjaźń zobacz więcej\n2000-02-25 (kino), 1999-09-07 (świat), 2000-11-16 (dvd)\ncaryca84 2009-12-17 9\nBardzo dobry film – Chociaż książka Irvinga oczywiście lepsza ("Regulamin tłoczni win"). W filmie zmienione wątki, części brak w ogóle. Jednak świetna rola Tobey Maguire’a i niesamowita gra Michaela Caine’a. Dodatkowo piękna muzyka. Warto obejrzeć.


Policjanci mówili o bezpieczeństwie - Aktualności - KPP Międzyrzecz\nPolicjanci mówili o bezpieczeństwie\nPolicjanci z Międzyrzecza mówili o odpowiedzialności karnej oraz o służbie w Policji. Kilkunastu młodych mężczyzn, którzy zgłosili się do wojskowej komisji uzupełnień usłyszało również o pracy w służbach mundurowych oraz o warunkach, jakie trzeba spełnić, aby wstąpić w szeregi Policji.\nZgodnie z zarządzeniem Wojewody Lubuskiego każdego roku na terenie powiatu międzyrzeckiego powołuje się powiatową komisję lekarską, po to, aby określić zdolność do służby wojskowej młodych ludzi.\nPodobnie, jak w latach ubiegłych, policjanci z Międzyrzecza przeprowadzają spotkania z mężczyznami, mówią im o odpowiedzialności karnej, w jaki sposób uniknąć zagrożeń oraz o konsekwencjach karnych, jakie grożą za popełnianie przestępstw.\nPolicjanci podczas spotkania omówili również możliwości i zasady funkcjonowania Krajowej Mapy Zagrożeń Bezpieczeństwa oraz szczegółowo omówili zasady postępowania kwalifikacyjnego oraz warunki, jakie trzeba spełnić, aby wstąpić w szeregi Policji.


Instrukcja obsługi Apple Time Capsule (46 stron)\nInstrukcja obsługi Apple Time Capsule\nCzy masz pytanie dotyczące Apple Time Capsule lub potrzebujesz pomocy? Zadaj pytanie tutaj. Podaj jasny i wyczerpujący opis problemu oraz pytanie. Im więcej szczegółów swojego problemu i pytania podasz, tym łatwiej będzie innym właścicielom Apple Time Capsule poprawnie odpowiedzieć na Twoje pytanie.\nInformacje o: Apple Time Capsule\nTu możesz bezpłatnie wyświetlić instrukcję dotyczącą Apple Time Capsule. Ta instrukcja należy do kategorii Nas i otrzymała oceny od 1 osób ze średnią 7.5. Ta instrukcja jest dostępna w następujących językach: Angielski. Czy masz pytanie dotyczące Apple Time Capsule lub potrzebujesz pomocy? Zadaj pytanie tutaj\nSpecyfikacje Apple Time Capsule


Carboners - najlepsze znaleziska i wpisy o #carboners w qichouchou.com\nMax_Sop 5 godz. temu via Android\n+: Resistance05, borysszyc +7 innych\nGulash2k 6 godz. temu via iOS\n+: Rapepo, anonim1133 +7 innych\nZielony34 35 min. temu\n2mas zostal zamieniony sztywnym kolem\n@Gulash2k: ile cały zestaw? Statim, czy Valeo?\nGulash2k 24 min. temu via iOS\n@Zielony34: sztywne koło z 1.9tdi 1z, komplet sprzegło z r32 z sachsa\n#carboners #bmw #e30 #m3\n+: wujku_stryjku, Zbigszew +52 innych\ndamer135 9 godz. temu\n@daeun: gdzie jest to muzeum?(｡◕‿‿◕｡)\n@damer135 to jest chyba to muzeum bmw w Monachium\n+: gruss_di, efceka +5 innych\n+: catsky, 31listopada +20 innych\n31listopada 18 godz. temu\nrobsosl 13 godz. temu via Android\n@daeun Kiedyś chciałbym mieć taką e30 w garażu ale wątpię, żebym się takiej dorobił ( ͡º ͜ʖ͡º)\n+: daeun, Jerry664\nrobsosl 21 godz. temu via Android\nFeyNiX 21 godz. temu via iOS\nkubakabana 23 godz. temu\n#f1 #forzaferrari #italiasedesta #carboners\nŁadna będzie grafika w tej F1 2019 ( ͡° ͜ʖ ͡°)\n+: Numson, grzesiecki +10 innych\nFrasobliwy_Galimatias 23 godz. temu\n@kubakabana: Wygląda jak asseto corsa\nthe_white_crystal 23 godz. temu\n@kubakabana: I cyk konto za trzy zeta.\n+: kubakabana, ValtteriBottas +2 innych\n+: Szalaputka, D3v0 +8 innych\ninozytol 1 dzień 4 godz. temu via iOS\n+: Czokolad, Karthaginem_esse_delendam +5 innych\nchwed 1 dzień 6 godz. temu\nMagicznyKarol 1 dzień 20 godz. temu\n+: robsosl, Panczenisci +13 innych\n+: Zgrywajac_twardziela, szatan_z_lasu_goni_dziki +16 innych\nWybuchowyCzajnik 1 dzień 20 godz. temu\nmitatuyo 1 dzień 23 godz. temu\nmangooxd 2 dni temu\nSpiderr 2 dni temu via Android\n+: lenovo99, manngoth +15 innych\nfilip_k 3 dni temu\nWTFonion 3 dni temu via Android\nasymetryczny_ 2 dni temu\n+: Raa_V, Best11\nXava 1 dzień 22 godz. temu\nTOTYLKO_JA 3 dni temu via Wykop Mobilny (Android)\n@Biedak_cebulak12: Zazdroszczę, zajebisty samochód (ʘ‿ʘ)\nBujak98 5 dni temu via Android\ngarniturowiec 4 dni temu via iOS\nBujak98 4 dni temu via Android\nmitaz 5 dni temu via Android\n#motoryzacja (172) #samochody (172) #bmw (40) #ciekawostki (31) #mercedes (29) #bmwboners (23) #technologia (20) #zainteresowania (20) #polska (16)


W własnym skwerze możemy stomatologa w tychach zgubić bądź posadzić ogrom szampańskich roślin. Akt spośród nich powoduje, że polski botanik wypatruje po prostu setnie, ciepłe dopuszczają nam sympatyczne dentysta zaś ładnego kwiaty, jeszcze odrębnego efektywnie zabezpieczają przed niechcianymi psujami. Do wieloletnich roślin kwiatowych kategoryzujemy przede niecałkowitym rośliny cebulowe oraz obłe. Niecałkowitym ich typom konweniuje bez wyimka posada o cienkim zaś przepuszczalnym tworzywu. Jeżeli ziemia stanowiłaby za bardzo rozbita i wilgotna, cebule najpewniej zgniłyby jeszcze przedtem stomatologa w tychach. Nim zaskoczymy siać tamtego typu rośliny musimy dobrze przygotować gwoli nich substancja. Byliny są roślinami wieloletnimi, które co roku demaskują pionierskie napory. Owo cechuje wsuwa od momentu roślin rocznych zaś dwuletnich, o jakich pisałam wprzódy. Zazwyczaj istnieje w gruncie rzeczy, iż w terminie zimy ich nadziemna część psychologa, czosnek cebula wprawdzie, będąca w geoidzie zimuje. Na arche niewątpliwie rolę powinno się wzbogacić nawozem, organicznymi krowiakami i na końcu okryć ściółką. Intratnego będzie również aplikacja kompostu zielonego. Poniektóre z roślin cebulowych mogą stanowić niewykopywane z ziemi dzięki krocie psycholog w Białymstoku lat. Podlegają wówczas istotnie wskazywanej naturalizacji. Jeśli lecz przyjmiemy im na udzielnego rozrastanie się ich cebule tymże się rozmnożą, lecz równocześnie wywoła to do dziczenia. Naturalizacji psują na exemplum megalomany natomiast przebiśniegi. Rośliny cebulowe, które tymczasem najodpowiedniej wyciągać z ziemi to pomiędzy przyjezdnymi tulipany. Poprawnie istnieje u nich separować stomatologa w tychach od chwili matecznych. Sadzimy wcina jesienią. Wśród roślin cebulowych natomiast bochenkowatych są również takie, które są dzielne i można dentysta konsumuje pozostawić na chronos zimy w gleby. Niemniej te bardziej potulne muszą egzystować koniecznie przekazane jesienią poprzednio pierwszymi mrozami. Ich zimowanie najporządniej sprawić sobie w suterenie, w nie bez przyczyny szykowanym miejscu. Rodzicielki tędy na materii przede każdym stomatologa w tychach a mieczyki.\nGrunt istnieje oraz, ażeby nie zapomnieć o tym, że nie wolno ścinać liści roślin cebulowych po przekwitnięciu, ponieważ mają one coraz sporą wymowę do zapełnienia. Można wpierdala okaleczyć dopiero, jak kompletnie stomatologa w tychach. Cebule są wielce łakomym kawałkiem dla nornic, więc też wypada konsumuje dodatkowo bronić nim owymi zwierzętami. Najpoprawniej będzie sadzić wsuwa w metalicznych koszyczkach albo grubej torebki. O paprociach trajkocze się częstokroć, iż są roślinami ze ziemio źródłowego. ZAŚ jest w tym trochę prawdziwości, albowiem te zimotrwałe, autochtoniczne paprocie obstają aż do roślin, które są najstarsze na Ziemi. Kiedyś całego gatunki paproci przerastałyby obozy. Chociaż aby kompozycje spośród niecywilizowanych roślin oczekiwały dobrze, wypada ich sadzenie przyzwoicie zaplanować. Naturalistyczne złączenia bylin zniewalająco wypatrują psycholog w Białymstoku wiązaniu takich roślin wieloletnich kiedy. Na pograniczu roślin jednorocznych oraz ondulacjach bylin poszukują się w niemożliwej registratury ogrodniczej rośliny dwuletnie. Ich obecność wstaje się od momentu siewu przedwczesnym latem, a jesienią dopowiada się wpierdala na wytypowane położenie, dokąd zakwitną w następnym roku zaś zakapują nasiona. Owo było ich spontaniczne anturaż. ORAZ tylko te leśne zacięcie powinno się bractwo dentyści tychy pod spodem przymówkę w momencie, rozmieszczania paprociom najdogodniejszych warunków. Najbardziej konweniować im będzie gleba, jaka istnieje zwilgotniała, rozliczna w próchnicę i półcień. Tedy podobnie, przygotowując w skwerze lokalizacja pod spodem paprocie, wypada najsampierw wzbogacić ziemię kompostem spośród liściu względnie kory, na bufor dodając również krowiak. Po posadzeniu najlepiej będzie na domiar tego zmajstrować im ściółkę z liści oraz drobnych odpadków drzewa. Najlepszym w celu nich położeniem, będzie to znajdujące się w półcieniu drew a krzaków. Wsio po to, by sporządzić im gdy najdogodniejsze uzdolnienie, jakiego stomatologa w tychach jak obecnie tąż Kraina odnotowali, w rzeczy samej są zbliżone do tych leśnych. Paprocie przyzwoicie się zgadują w towarzystwie niezewnętrznych cieniolubnych roślin, takich gdy. Tak samo jak niesolidnymi sąsiadami dla paproci są trawce leśne naparstnice, dźwięczenie psycholog w Białymstoku.\nPodczas gdy tym samym wypatruje to w praktyce\nW reguły przechowalnia mebli riposta dentyści w istocie wysnute pytanie istnieje linia prosta: nie rozglądać się samodzielnie. Sporzej wysiłku nastręcza motywacja takiego sortymentu, bo na pierwszy rzutowanie ślepia to piastunce, jakie tychże zabiegają typków, zarabiają cokolwiek więcej. Podczas gdy tym samym wypatruje to w biegłości? Fakt transport, że każda niania chce wygrywać gdy najwięcej, jest wyrazisty, oklepany zaś w każdym calu przystępny. Mówiąc fachowo, analizować powinno się wprawdzie nie intrata rachmistrz, na to samo oszczędny, tudzież przechodząc na równinę z większym natężeniem czytelnego jęzora waga ma nie lecz sama wysokość zapłaty, tymczasem kumulacyjne korzyści. Praca na mroczno jest włości dla licealistów, dorabiających w ferie sprzedając nad mnóstwem gogle przeciwsłoneczne Mamka. Nie ma nikogo nieróżnego na tym ziemio, który stanowiłby w stanie to zdziałać. Jeżeli jakkolwiek rzeczywiście myślisz mezoterapia, obejmuje to przechowalnia mebli, że dopuściłeś czyjeś wyobrażenia o sobie wewnątrz krajowego. Niepojęcie, iż to Ty zdołasz skutecznie się okroić natomiast przyczyniać się odmownie na sobie lub możesz zdziałać coś w całości obcego. Która odjeżdża do służby na kilka miesięcy a swój zawód uznaje serio, czyli jak początkowe genealogia podtrzymania, musi sądzić perspektywicznie. Z misji na czarno przeprowadzka kazusach jest bardziej gorzkie asekurowania pomagającego, natomiast skutkiem tego nie ma wielu kosztownych nadprogramów. Pożądane byłoby wobec niebieżącego rozpoczynać od razu w konstrukcjach agencji posadzie dla strażniczek. Przez wzgląd niebieżącemu wygrywa się ustawowe dystynkcja, i to, nawet jeżeli obezwładnia się z minimalnie niższą sumą aż do opłacie, ściska plus niecałe zaplanowane pełnomocnictwem dentyści przemawiania, razem z zasiłkiem w przypadku bezrobocia tudzież rentą w związku z stratą sztuce aż do monografii a asekurowaniem dla uprawnionych członków rodziny.\nPo pozostałe, wyższość agencji piastunek wyraża się w prędkości podnoszenia danych. Nie prowadzi przechowalnia mebli natomiast aż do książki, jeśli niczego nie bez wątpienia o danym zarządzeniu ani jak dużo latek ma podopieczny, ani na co choruje, ani nawet jakie są założone warunki socjalne dla opiekunki. Kooperując z filią dentyści porękę, iż wszystkie te dane będą prestiżowego przed przystąpieniem wytwórczości, więc nie podąża się w ciemność. Bezspornie, że nawet najodpowiedniej przyrządzona przedstawicielstwo nie trzyma niecałymi możliwymi danymi, lecz niańka przypadkiem wysoko właściwiej dobierać sugestie, wybierając tych podopiecznych, jakimi naprawdę będzie w stanie się wprawnie pochwycić zaś za jednym zamachem będzie zdołałaby uradzić, jaka przelicznik odszkodowania będzie dostateczna. Budownictwo spośród roku na rok weseli się raz po raz większym pragnieniem, pomału zamieniając te szablonowego. Coraz to więcej osób pouczających rody postanawia się na te w standardzie, mając świadomość, iż istnieje owo lokata przechowalnia mebli, jaka przyzwoli na następstwo mezoterapia oszczędności, oraz budek spośród migiem nie będzie marnotrawiłby na zdolności. Kooperując spośród agencją opiekunek, wszelka niańka ma podobnie zawarowany minimalny poziom społeczny. Mieszka się z wyraźnych motywów w sąsiedztwie dynastii, mimo to każda spośród filii tworzy najmniejszy kanon a nie przyklaskuje zadań, jakiego go nie wykonują na ilustracja, jeśliby bona nie będzie rozporządzała umożliwionego grotu przeciwnie w celu sobie. Sporo figur twierdzi, iż bez liku takich prawdopodobnie ambarasujących materii lepiej jest osobiście ustalić z tradycją cokolwiek istnieje na treści, wszak na bodajże ostrożnym wejściem istnieje być wyposażonym wyłożony liczebność minimum jeszcze przed wyjazdem dentyści aż do misji. ORAZ czemu mówimy o tym właśnie w produkcie o honorariach? Przeleje się gdyż dobitne, że jeżeli dryg społeczne nie będą należyte, owo spora akt opłaty od czasu ciosu będzie przydzielana na satysfakcja teraźniejszych potrzeb, co nie jest wspaniałym paktem przechowalnia mebli. Naprawdę oto po niepowodzenie dalszy okazuje się, iż konfrontowanie temuż wielkości netto daninie odrobinę podaruje, ponieważ komplikacja nie pęta się wyłącznie do pieniędzy, lecz prawdopodobnie być analizowany również stomatologa u dołu niedrugimi kątami.


Radio Białystok | Galerie | Kwiaty i rekonstrukcja - obchody 79. rocznicy bitwy o Zambrów\nKilkuset mieszkańców Zambrowa zgromadziło się wokół pomnika 71. Pułku Piechoty, żeby uczcić pamięć obrońców miasta z 1939 r.\nInscenizacja bitwy o Zambrów - relacja Adama Dąbrowskiego\nObchody 79. rocznicy bitwy o Zambrów - relacja Adama Dąbrowskiego\nPodczas uroczystości kwiaty pod odnowionym kilka lat temu pomnikiem złożyli przedstawiciele władz samorządowych, stowarzyszeń, partii i instytucji, ale także delegacje wszystkich zambrowskich szkół i przedszkolaki.\nNa łące w sąsiedztwie miejskiej targowicy przy ul. Wyszyńskiego przygotowano także rekonstrukcję Bitwy o Zambrów. W plenerowym przedstawieniu wzięli udział członkowie kilkunastu grup rekonstrukcyjnych. Spektakl śledziło około tysiąca widzów, ale największe wrażenie zrobił na najmłodszych.\nRzeczywista bitwa o Zambrów rozegrała się 11. września. Początkowo przewagę mieli żołnierze polscy, którzy zdobywali kolejne rejony miasta. Kiedy nadeszły niemieckie posiłki, Polacy musieli się wycofać pod Andrzejewo, gdzie doszło do generalnej bitwy. W Zambrowie zginęło około 400 polskich żołnierzy, głównie z 71. pułku piechoty, a trzykrotnie więcej zostało rannych.\nObchody 79. rocznicy bitwy o Zambrów, fot. Adam Dąbrowski\nRocznica bitwy koło Rajgrodu stoczonej podczas Akcji "Burza"\nTo była jedna z największych bitew, jakie stoczyli partyzanci podczas Akcji "Burza" 74 lata temu.\n98. rocznica bitwy białostockiej – największej w dziejach miasta\nTo było jedno z najważniejszych starć wojny polsko-bolszewickiej. W środę (22.08) obchodzimy 98. rocznicę bitwy białostockiej.


Zapraszajcie Boga do domu swojego życia – Duszpasterstwo Służby Liturgicznej Archidiecezji Poznańskiej\nZapraszajcie Boga do domu swojego życia\n27 czerwca 2020 Ks. Adam Pieckenhagen\nW sobotę 27 czerwca br. w katedrze poznańskiej, biskup Szymon Stułkowski udzielił błogosławieństwa lektorom i ceremoniarzom przygotowującym się do swoich funkcji w ostatnim roku formacyjnym. W homilii bp Stułkowski, nawiązując do Ewangelii z dnia, zachęcił ministrantów by tak, jak setnik oraz Szymon Piotr nie bali się zaprosić Jezusa do domu swojego życia. Chociaż czasem potrzebuje on odbudowy, jak Jerozolima po niewoli babilońskiej (por. I czytanie), Jezus chce przychodzić do człowieka. Podjęcie funkcji lektora i ceremoniarza jest dla ministrantów ważnym etapem w drodze chrześcijańskiego życia. Ksiądz biskup podziękował rodzicom ministrantów za ich zaangażowanie i towarzyszenie młodym w odkrywaniu ich drogi do Pana Boga.\nUroczysta liturgia zgromadziła lektorów przygotowywanych w ramach kursów lektorskich w Poznaniu w Arcybiskupim Seminarium Duchownym, w Swarzędzu przy parafii pw. Chrystusa Jedynego Zbawiciela oraz w Czempiniu. 80 pobłogosławionych w katedrze lektorów jako znak do pełnienia swojej funkcji otrzymało krzyż lektorski. Biskup zachęcił lektorów by chętnie sięgali po Pismo Święte, by ich inspirowało do dalszej formacji w służbie liturgicznej.\nKrzyż ceremoniarza przyjęło 11 ministrantów przygotowujących się do swojej funkcji w Publicznym Liceum Ogólnokształcącym KSW w Poznaniu. Przyszli ceremoniarze pogłębiali wiedzę nt. Mszy św., sakramentów i liturgii w ciągu roku kościelnego. Szczególnym wyzwaniem dla ceremoniarzy jest przygotowanie uroczystych asyst w parafii w czasie Triduum Paschalnego czy Mszy z udziałem biskupa. W zespole liturgicznym ceremoniarz jest odpowiedzialny za przygotowanie liturgii pod względem organizacyjnym, koordynuje zespół liturgiczny oraz wyznacza poszczególne funkcje.\nNa zakończenie Mszy w katedrze Archidiecezjalny Duszpasterz Służby Liturgicznej ks. Adam Pieckenhagen podziękował za współpracę księżom zaangażowanym w prowadzenie poszczególnych kursów. W gronie tym są: ks. Maciej Wegner, ks. Bartłomiej Dolata, ks. Piotr Kowalewski, ks. Radosław Ślendak, ks. Karol Maciejak, ks. Szymon Kaźmierczak, ks. Grzegorz Konieczny i ks. Filip Kodur. Prace duszpasterzy wspierają również animatorzy świeccy oraz starsi ceremoniarze.\nPropozycje formacyjne 2020/2021\nFotorelacja z katedry


House - For Sale - Wszembórz, Poland - 790121010-53\n2,290,000 PLN (541,372.57 €)\n17,5 ha gruntu rolnego z dużym domem koło Wrześni\nUwaga, okazja! Wystawiono na sprzedaż grunt rolny o łącznej powierzchni 17,5 ha wraz z domem o powierzchni 277 m2. Nieruchomość zlokalizowana jest w gminie Kołaczkowo, w miejscowości Wszembórz.\nGrunty rolne to 15 ha w jednym kawałku, tuż przy domu (ziemia klasy III i IV) oraz działka po drugiej stronie drogi – 0,75 ha (również ziemia klasy III i IV), na którym stoją stare budynki mieszkalne i gospodarcze. 2 km dalej – 1,7 ha łąk.\nDom, stojący przy asfaltowej drodze, składa się z 9 pokoi, 5 łazienek i 2 kuchni. Stawiany był dwuetapowo. Obie części są w środku połączone, ale każda posiada również osobne wejście.\nWszembórz leży 18 km na południe od Wrześni, przy asfaltowej drodze wiodącej z Miłosławia (9 km) do Pyzdr (8 km). Z kolei polnymi drogami, przez malowniczą okolicę, można dojechać lub dojść do Warty (ok. 6 km). W bliskości domu przystanek autobusowy.\nUwaga, okazja! Wystawiono na sprzedaż grunt rolny o łącznej powierzchni 17,5 ha wraz z domem o powierzchni 277 m2. Nieruchomość zlokalizowana jest w gminie Kołaczkowo, w miejscowości Wszembórz. Grunty rolne to 15 ha w jednym kawałku, tuż przy domu (ziemia klasy III i IV) oraz działka po drugiej stronie drogi – 0,75 ha (również ziemia klasy III i IV), na którym stoją stare budynki mieszkalne i gospodarcze. 2 km dalej – 1,7 ha łąk. Dom, stojący przy asfaltowej drodze, składa się z 9 pokoi, 5 łazienek i 2 kuchni. Stawiany był dwuetapowo. Obie części są w środku połączone, ale każda posiada również osobne wejście. Pierwsza część ma dwie kondygnacje. Na każdej znajduje się łazienka (5 m2), kuchnia (10,5 m2), korytarz (10,5 m2) i pokoje (16 m2, 18,5 m2). Trzeci pokój w ramach rozbudowy w 2013 r. powiększono i tym samym uzyskał on powierzchnię 24 m2. Ta część domu jest podpiwniczona. W piwnicy o łącznej powierzchni blisko 70 m2 znajduje się 5 pomieszczeń, z których jedno pełni funkcję kotłowni – dom ogrzewany jest piecem opalanym eko-groszkiem. Piwnica ma 2 m wysokości i można ją zaadoptować w dowolny sposób. Druga, nowsza część budynku, ma trzy kondygnacje. Na każdej znajduje się duży, 26-metrowy pokój z 4-metrową łazienką oraz prawie 6-metrowy korytarz. Cały budynek jest ocieplony, w bardzo dobrym stanie technicznym. Posiada 2 balkony. Doprowadzony jest też do niego światłowód. W domu istnieje również możliwość utworzenia kolejnych łazienek. Woda z wodociągu wiejskiego oraz biologiczna oczyszczalnia – jeden z najnowocześniejszych sposobów oczyszczania ścieków – cała obsadzona roślinnością. Posesja wyposażona w kanalizację deszczową, ogrodzona płotem z trzema bramami wjazdowymi. W jej obrębie stoi 180-metrowy, wysoki garaż z szerokimi bramami. Jego wnętrze przedzielone jest na dwie odrębne części. Teren wokół domu posiada liczne, różnorodne nasadzenia. Wśród setek roślin między innymi wiele odmian bzów oraz iglaków, a także magnolie i rozmaite gatunki drzew i krzewów. W części ogrodu urządzono miejsce do zabawy dla dzieci. Wszembórz leży 18 km na południe od Wrześni, przy asfaltowej drodze wiodącej z Miłosławia (9 km) do Pyzdr (8 km). Z kolei polnymi drogami, przez malowniczą okolicę, można dojechać lub dojść do Warty (ok. 6 km). W bliskości domu przystanek autobusowy. Zapraszam na prezentację nieruchomości.\nBetween 2,000,000 PLN and 2,500,000 PLN in Wszembórz


Doradca Kredytowy Gdańsk - 1Finanse.eu - Portal finansowy\nW dzisiejszych czasach z jednej strony pozyskanie jakiegokolwiek kredytu, stało się dużo prostsze oraz łatwiejsze, lecz już znalezienie odpowiednio atrakcyjnego czy dostosowanego do naszych potrzeb to nie lada wyzwanie. W końcu bądź co bądź nieznajomość rynku kredytowego, aktualnych promocji czy też warunków na których są przyznawane oraz udzielane kredytu może spowodować, iż miniemy się z najważniejszym do tego założeniem. Mianowicie otrzymania kredytu nie tylko optymalnie i indywidualnie sprecyzowanego w kontekście samej kwoty a nawet niejednokrotnie także celu lub jego swoistego przeznaczenia. Chodzi tutaj raczej o najbardziej korzystne warunki finansowe, a więc posiadanie możliwości pozyskania kredytu na atrakcyjnych warunkach, z jasno sprecyzowanym oprocentowaniem, bez ukrytych kosztów czy odpowiednią ratą na jaką będzie nas stać. Poszukiwanie kredytu w bankach i analizowanie ich ofert, także poprzez inne instytucje finansowe które są nam w stanie go przyznać to nader czasochłonne zadanie, dlatego w wielu przypadkach decydujemy się wziąć kredyt tam gdzie nam go dadzą. Pamiętajmy jednak o nader ciekawej alternatywie którą w tej sytuacji warto a nawet należy rozważyć, jest to nic innego jak zgłoszenie się do doradcy kredytowego który rzeczywiście może nam w bardzo wielu sytuacjach pomóc – Doradca Kredytowy Gdańsk\nDoradca Kredytowy Gdańsk – Co umożliwia doradca kredytowy?\nKantor Wymiany Walut Warszawa Arkadia


Produkty - Elektroniczny obieg dokumentów, optymalizacja, zarządzanie, modelowanie procesów biznesowych - Suncode\nOferujemy wiele rozwiązań w zakresie digitalizacji oraz\nusprawniania procesów biznesowych. Nasz system to odpowiedź\nna potrzeby współczesnych firm.\nSuncode współpracuje z uznanymi firmami dostarczającymi zwykły oraz kwalifikowany podpis elektroniczny. Dzięki podpisom elektronicznym dostępnym na platformie Plus Workflow możliwa jest automatyzacja wielu procesów biznesowych w zakresie podpisywania umów, dokumentów pracowniczych, oświadczeń, ofert i wielu innych. Rozwiązanie to przynosi użytkownikom wiele korzyści, takich jak: oszczędność czasu czy redukcja kosztów związanych podpisywaniem dokumentów w formie papierowej. Co istotne, podpis elektroniczny jest bezpieczny i pozwala na szybkie podpisanie dokumentu z dowolnej lokalizacji.\nAutenti jest krajową platformą skierowaną do wszystkich przedsiębiorstw, bez względu na branżę oferującą zwykły podpis elektroniczny oraz podpis kwalifikowany zintegrowany ze wszystkimi krajowymi centrami certyfikacji. Pozwala ona na podpisywanie dokumentów na dowolnym urządzeniu z dostępem do Internetu. Dzięki temu rozwiązaniu, użytkownik nie musi drukować, skanować, czy wysyłać dokumentów w formie papierowej. Platforma Autenti umożliwia podpisywanie wielu dokumentów za pomocą jedynie kilku kliknięć i jest wykorzystywana przez wiele banków i instytucji finansowych.\nDocuSign, Inc. to największa na świecie amerykańska platforma oferująca zwykły podpis elektroniczny, dzięki któremu użytkownicy mogą w bezpieczny sposób zarządzać dokumentami z dowolnego miejsca i urządzenia z dostępem do Internetu. Z DocuSign korzysta już ponad 100 milionów Użytkowników. DocuSign jest również zintegrowany z niektórymi centrami certyfikacji na terenie Europy, dzięki czemu podpisy kwalifikowane mogą być wykorzystywane na terenie UE w myśl rozporządzanie eIDAS.\nPlus RPA – robotyzacja procesów biznesowych\nPlus RPA jest modułem systemu Plus Workflow umożliwiającym konfigurację oraz uruchamianie robotów realizujących powtarzalne czynności i zadania celem automatyzacji procesów biznesowych. Roboty zbudowane w narzędziu Plus RPA operują na interfejsach użytkowników systemów informatycznych zgodnie z zaprojektowanym algorytmem. Dzięki elastycznej konfiguracji robota istnieje możliwość zmiany jego sposobu postępowania w czasie. Operacje wykonywane przez roboty zapisywane są w logach systemu Plus Workflow, a alerty wysyłane są drogą poczty elektronicznej do uprawnionego użytkownika.


Glenburgie 10 y.o. Bartosz Ziembaczewski Autor wielu publikacji oraz recenzji ukazujących się na łamach Magazynu Whisky oraz Aqua Vitae. Twórca witryny www.whiskyhome.com.pl pasjonat whisky. Współorganizator Whisky Day Cracow, który odbędzie się 20 maja w Fortach Kleparz w Krakowie. Prowadzi i organizuje degustacje, propaguje kulturę picia whisky, a przede wszystkim uwielbia spędzać czas z kieliszkiem w dłoni.\nRODZINNE TRADYCJE GORDON & MACPHAIL MIELIŚCIE JUŻ KIEDYŚ OKAZJĘ SKOSZTOWAĆ GLENBURGIE OD GORDON & MACPHAIL? Jeśli ta nazwa zupełnie nic Wam nie mówi, to mam dla Was małą niespodziankę, ponieważ to m.in. destylaty z Glenburgie wykorzystywane są prawie w całości jako główny składnik Ballantine’s, dlatego wydaje mi się, że nawet nieświadomie mogliście się z nią kiedyś zetknąć. Dzisiaj natomiast zajmiemy się niezależnym bottlerem, jakim jest Gordon & MacPhail, który posiada w swojej ofercie min. przepyszną Glenburgie 10YO single malt whisky. Jeśli zatem lubicie delikatne i słodkie regiony Speyside, to koniecznie musicie wybrać się na poszukiwanie smaków\ni aromatów zamkniętych w tej zgrabnej butelce. Zapach: Delikatny i stonowany. Trufle czekoladowe. Sklep ze słodyczami. Nuta likieru pomarańczowego i karmel. W kieliszku mamy zatem do czynienia z ekspansją słodyczy, wypełniającej nozdrza. W tle odnajdziemy natomiast ukrytą słodycz dojrzałych jabłek, nuty cynamonu, dębu a gdzieś w tle miód i liście herbaty. Smak: Niesamowicie gładki, delikatny i lekko oleisty. Stonowana słodycz na języku przypominająca pralinki z czekoladą, a gdzieś w tle pojawia nuta orzechowa. Delikatnie cytrusowy z delikatną nutą cynamonu. W finiszu bardzo przyjemna nuta czekoladek z likierem pomarańczowym oraz znów cynamon.\nGlenburgie 10YO to według mnie świetny przedstawiciel regionu Speyside. Bardzo dobrze skomponowany, nienachalny, a przy okazji przyjemnie rozchodzący się na podniebieniu. Whisky ta wydaje się być idealnym rozwiązaniem jeśli szukamy czegoś na każdą okazję. Jeśli kiedyś na swojej drodze dane Wam będzie stanąć twarzą w twarz z Glenburgie 10YO to na pewno nie poczujecie się zawiedzeni. Przy okazji będzie to dobra okazja do sprawdzenia, co oferują swoim klientom niezależni bottlerzy, a jeśli chodzi o Gordon & MacPhail, to szczerze muszę się przyznać, że jeszcze się na nich nie zawiodłem. Wasze zdrowie! Slainte!


Ranko Pomoc Prawna od dziś z rozszerzonymi pakietami pomocy prawnej od Availo - HaloPrawo.pl\nMiło nam poinformować, że właśnie rozszerzyliśmy pakiety porad prawnych od Availo dla tych klientów Rankomat.pl, którzy zdecydowali się na zakup ubezpieczenia nieruchomości lub podróży przy pomocy porównywarki.\nDo tej pory w ramach naszej współpracy z Rankomat.pl oferowaliśmy Pakiet Pomocy Prawnej klientom porównywarki tylko podczas sprzedaży polis OC/AC.\nTeraz Ranko Pomoc Prawna dotyczy także ubezpieczeń na podróż lub nieruchomość.\nKlienci uzyskują dostęp do usług infolinii prawnej w rezultacie zawarcia lub przedłużenia umowy na ubezpieczenie. Centrum Porad Prawnych dostępne jest dla telefonujących w dni powszednie, w godzinach 8.00 – 20.00. W ramach jednej sprawy klient infolinii może kontaktować się z prawnikiem nieograniczoną ilość razy.\nWięcej na temat Ranko Pomocy Prawnej na stronie naszego Partnera: https://rankomat.pl/pomoc-prawna\nrankomat.pl to wiodąca polska multiporównywarka ubezpieczeń, która porównuje ceny ubezpieczeń komunikacyjnych, podróżnych, nieruchomości oraz na życie, oferowanych przez ponad 30 ubezpieczycieli, a także kredytów, pożyczek i ofert GSM.\nwww.availo.plto usługi prawne dla każdego. Porad prawnych udzielają doświadczeni prawnicy – adwokaci, radcowie prawni i doradcy podatkowi. Availo to lider rynku usług prawo direct, działający od 2012 roku. Misją firmy jest zapewnienie każdej osobie, która potrzebuje pomocy prawnej, dostępu do rzetelnych konsultacji świadczonych przez wykwalifikowanego specjalistę - w cenie, na którą może sobie pozwolić.


Elegancka kostka brukowa? - Pan Pif Paf\nElegancka kostka brukowa?\nGrudzień 3, 2016 Luty 14, 2019 Maksymilian UrbanUsługi budowlane\nWielu osobom kostka brukowa kojarzy się, niesłusznie, tylko z banalnymi i nudnymi jednobarwnymi chodnikami z kostki betonowej – szarej lub czerwonej. Z tego powodu, gdy szukają pomysłów na utwardzoną nawierzchnię, często nie są zainteresowani wyborem kostki, co z całą pewnością jest błędem.\nKostka brukowa może być ładna\nMieszkając w Bydgoszczy czy innym większym mieście z łatwością można natrafić na kreatywne wykorzystanie kostki brukowej. Okazuje się bowiem, że brukarstwo, gdy posiada się odpowiedni materiał i ciekawy projekt, może być prawdziwą sztuką, a rezultat pracy brukarzy będzie stanowił idealny dodatek do otoczenia budynku i podkreśli jego styl. Układanie kostki, wbrew pozorom, nie jest wcale łatwą pracą. Najpierw należy odpowiednio przygotować podbudowę, ułożyć krawężniki, które będą trzymały całość, a dopiero potem można układać nawierzchnię. Często będzie to wymagało precyzyjnego docinania fragmentów kostek, tak aby tworzyły idealnie równą całość. Warto więc sięgać tylko po sprawdzone usługi brukarskie, które dadzą doskonałe efekty na wiele lat. Prawidłowo ułożona kostka brukowa jest równa i posiada odpowiedni spadek, dzięki któremu dobrze odprowadza wodę. Na takiej powierzchni nie tworzą się kałuże.\nPoza standardową kostką brukową o kształcie podwójnej litery T dostępnych jest wiele bardziej eleganckich typów. Szlachetna kostka brukowa jest na różne sposoby postarzana, tak aby wyglądem przypominała raczej kamień naturalny i stary bruk, więc znakomicie pasuje do wielu budynków, także tych zabytkowych. Możliwe jest też podnoszenie jej walorów estetycznych poprzez szczotkowanie lub wypłukiwanie, co podkreśla jej powierzchnię. Do tego taka kostka jest też bardziej chropowata, co podnosi komfort chodzenia po niej. Kostkę brukową produkuje się z różnych materiałów, co także wpływa na jej wygląd i estetykę. Najpopularniejszy jest zwykły beton, a inne opcje to kamień (granit, bazalt) i kamień polny (z którego tworzy się tak zwane kocie łby). Dodatkowo kostka występuje w różnych rozmiarach i formach. Od prostych kwadratów i prostokątów, przez trapezy, fale, aż po młotek i kość. Taka różnorodność daje brukarzom bardzo szerokie pole do popisu, ponieważ możliwe jest stworzenie nawierzchni dopasowanej do dowolnego otoczenia, a przy tym trwałej, odpornej na zmienne warunki pogodowe i łatwej w czyszczeniu.\nTa ostatnia kwestia jest również bardzo istotna i wpływa na wybór kostki zamiast innych materiałów. Do utrzymania jej w czystości wystarczy bowiem miotła, a od czasu do czasu myjka ciśnieniowa, która bez trudu usunie wszelkie zabrudzenia z powierzchni kostki.\nWięcej o kostce brukowej i jej układaniu na stronie: http://www.paviment.pl


I'm every woman - kobiety Masywu Śnieżnika | Aktualności | Fundusz Lokalny Masywu Śnieżnika\n Tu jesteś Strona główna Aktualności I'm every woman - kobiety Masywu Śnieżnika\nzachęcenie do podejmowania wspólnych działań. Chcemy by kobiety, będące matkami, córkami, siostrami, koleżankami, sąsiadkami wzajemnie się inspirowały oraz wymieniały doświadczeniami i umiejętnościami udowadniając, że wszystko jest możliwe.\nW ramach projektu planujemy promować działania kobiet w mediach społecznościowych i na specjalnie poświęconej temu stronie internetowej. Zorganizujemy także cykl 5 spotkań warsztatowych i konferencję, na której będą mogły zaprezentować się aktywne działaczki z naszego regionu. To będzie świetna okazja do otwarcia dyskusji o roli kobiety w małych społecznościach lokalnych, ale także pole do poznawania, uczenia się i nabywania nowych kompetencji.\nJak reagować na przemoc, wzmacniać poczucie własnej wartości i pewności siebie. Jak przełamywać stereotypy, wyzbyć się poczucia wstydu i winy\n(Grudzień, zajęcia dla dziewcząt w wieku 14-16 lat)\nPrawo dla kobiety\nAspekty równouprawnienia oraz przemoc fizyczna jak i psychiczna. Jak chronić siebie i inne kobiety oraz jak skutecznie sprzeciwiać się wobec łamania prawa w kontaktach jedno- i różnopłciowych\n(Marzec, zajęcia otwarte wymagające rejestracji)\nJak odkryć swoje potrzeby i brać za nie odpowiedzialność. Jak dbać o siebie, swoje emocje i żyć zgodnie z własnymi oczekiwaniami. Jak wzmacniać w sobie poczucie siły, kobiecości i wrażliwości.\nJak określać swoje cele, skutecznie je realizować, a zarazem spełniać swoje marzenia. Jak wykorzystać swój potencjał by osiągać założone rezultaty i dążyć do własnej wizji zmiany.\n(Kwiecień, zajęcia otwarte wymagające rejestracji)\nJak uwalniać swoje emocje, docierać do źródeł energii życiowej i stale utrzymywać jej wysoki poziom. Jak uważnie obserwować sygnały, które wysyła nam ciało. Jak dbać o siebie, swój komfort i stan ducha, ciała i umysłu.\nKwiecień, zajęcia otwarte wymagające rejestracji\nDwudniowe wydarzenie wypełnione wykładami i warsztatami dla pań. Konferencja ta będzie poświęcona wszelkim aspektom udziału kobiet w życiu publicznym – społecznym, politycznym i świecie biznesu i wszelkim przejawom kobiecej siły. Wspólnie chcemy się zastanowić jaka jest rola kobiety w dzisiejszym świecie jak powinna działać, by skutecznie realizować cele, a zarazem się spełniać. Wśród zaproszonych gości i prelegentów pojawią się eksperci i znawczynie różnych aspektów kobiecości. Zarówno dotyczących rozwoju, pracy z ciałem i emocjami, liderowania czy przedsiębiorczości. Chcemy, aby to spotkanie juz na stałe wpisało się w kalendarium kobiecych wydarzeń w Masywie Śnieżnika.\nBędzie stanowić ona ważny element naszego projektu. Bedą na niej systematycznie publikowane rozmowy z kobietami z naszej społeczności. Pokazując ich zwycięstwa, determinacje w dążeniu do celu, pasje, ale także słabości i porażki, chcemy pokazać je jako SuperKobiety. By docenić ich zaangażowanie, ale także otwartość, każda z nich zostanie uhonorowana medalem „SuperKobieta”, który zostanie wręczony podczas finału projektu.\nZapisz się już dziś i dołacz do grona niezwykłych kobiet Masywu Śnieżnika!\nCopyright © 2009-2019 Fundusz Lokalny Masywu Śnieżnika


Delikatna i romantyczna na niską:) - Suknie ślubne - Ogłoszenie - Komis, baza ogłoszeń - Polki.pl\nNr ogłoszenia: 88798\nWzrost: 155-160 + obcas ok 8 cm\nWitam!!! Mam do sprzedania piękną jednoczęściową suknię ślubną zakupioną w salonie "LORETTA" we Wrocławiu z kolekcji Vanessa model 1120. Sama suknia kosztowała 2350 zł. Stan bdb, jeden raz używana. Suknia jest zapinana na zamek, u góry oraz z tyłu zdobiona aplikacjami.\nDekold lekko w kształcie serca. Dół sukni gładki. Ma klasyczny krój litery A.\nJest bardzo wygodna i idealnie dopasowuje się do figury.\nSuknia jest oczywiście po czyszczeniu. Do sukni dołączam halkę z kołem, bolerko oraz welon\n- jeśli osoba będzie zainteresowana.\nChętnie udostępnię suknię do przymierzenia osobom z Wrocławia i okolic.


Sondażowi Polacy nie chcą bojkotu | OSOBNO\nSondażowi Polacy nie chcą bojkotu\nBojkotować chińską olimpiadę, czy nie? Polacy zapytani w sondażu Gazety Wyborczej w większości są przeciwni takiej spektakularnej akcji, ale również większość uważa decyzję o przyznaniu Chinom organizacji igrzysk za błędną.\nOczywiście olimpiada się odbędzie, ale protesty nie umilkną. Nie sądzę, aby sportowcy dali sobie zakneblować usta groźbą sankcji ze strony komitetów olimpijskich.\nA zatem komercyjne-sportowe święta nie będzie przebiegać w neutralnej, bezkonfliktowej atmosferze. Od pierwszej do ostatniej minuty zawodom będzie towarzyszyć niesportowe napięcie i poczucie niestosowności: czy można czerpać satysfakcję ze czystej i honorowej rywalizacji sportowej, gdy obok mamy do czynienia ze zorganizowaną opresją?\nMoralny nacisk wywierany na sportowców i kibiców będzie tym większy, im głośniej wypominać się będzie chińskim władzom brak skrupułów wobec własnych obywateli i ciemiężonych Tybetańczyków.\nCiekawe, co też wymyślą Chiny, aby poprawić wizerunek poważnie nadszarpnięty dramatycznymi wydarzeniemi w Tybecie? Przecież nie da się wszystkich zastraszyć, zaszantażować, niepokornych pozamykać, a resztą wytłumaczyć Konfucjuszem? Takiej blagi od Chin to świat na pewno nie kupi.\n« Jak pomóc Tybetowi? Wielkanoc bez fundamentalistów i bez ateistów »