Szczepienia | IOZ\nAktualna strona Porozumienia znajduje się pod adresem:\n„Nie pozwalajcie faktom znaczyć więcej, niż to, czego istotnie dowodzą”\nPodczas debaty Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach z udziałem: Beaty Małeckiej-Libery, senator RP, przewodniczącej Senackiej Komisji Zdrowia, prof. Teresy Jackowskiej, konsultanta krajowego w dziedzinie pediatrii, Agaty Polińskiej, wiceprezes Fundacji Alivia, prof. Mariusza Bidzińskiego, konsultanta krajowego w dziedzinie onkologii klinicznej oraz prof. Jarosława Pinkasa, konsultanta krajowego w dziedzinie zdrowia publicznego mówiono/dyskutowano o raku szyjki macicy, jak zapobiegać tej chorobie, a także odniesiono się do powszechnych szczepień przeciwko HPV, które wpisane są do Narodowej Strategii Onkologicznej.\nZachorowalność na raka szyjki macicy jest to niezwykle ważny problem, który w dużej mierze dotyczy kobiet, ale to również nowotwory głowy i szyi, które występują u mężczyzn.\nW Polsce, ok 1500 kobiet umiera co roku z powodu raka szyjki macicy, czemu możemy zapobiec, między innymi dzięki szczepieniom ochronnym przeciwko HPV, które trzeba pilnie wdrożyć.\nW Australii, gdzie wprowadzono powszechne szczepienie przeciwko HPV, zachorowania\nna raka szyjki macicy nie występują.\nWedług prof. Jarosława Pinkasa dostęp do szczepienia przeciwko HPV powinien być maksymalnie szeroki, a wdrożeniu szczepień powinny towarzyszyć działania edukacyjne.\nNarodowa Strategia Onkologiczna zakłada szczepienie dziewczynek od 2021 r., a następnie chłopców od 2026 r. oraz określa cel: „do końca 2028 r. zaszczepimy przynajmniej 60% dziewcząt i chłopców w wieku dojrzewania przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV)”.\nObecnie toczy się dyskusja, czy szczepienie przeciwko HPV powinno być wdrożone w ramach Narodowego Programu Profilaktycznego czy poprzez refundację apteczną.\nAby powstała odporność zbiorowiskowa, poziom zaszczepienia populacji docelowej przeciwko HPV powinien wynosić ok 80% w przypadku dziewczynek - mówi prof. Mariusz Bidziński. Ponadto prof. M. Bidziński dodaje, że szczepienia przeciwko HPV powinny zostać wdrożone w ramach ogólnonarodowego populacyjnego programu, bez podziału na podgrupy refundacyjne.\nProf. Teresa Jackowska wskazuje, że samorządowe programy profilaktyki zdrowotnej w niektórych miastach są całkowicie bezpłatne. Pani Profesor zwraca również uwagę, że przy 50% odpłatności szczepionki w refundacji apetycznej nie zostanie osiągnięty założony w NSO cel wyszczepienia 60% populacji docelowej, a tym samym eliminacji nowotworów zależnych od zakażenia HPV.\nGłówny Inspektor Sanitarny w komunikacie z dnia 22 grudnia 2020 roku wskazuje zalecenie dla szczepień HPV: „Szczepienie zalecane do realizacji w ramach programów profilaktyki zdrowotnej”.\nPonadto realizacja szczepień w POZ jest zdecydowanie łatwiejsza do wdrożenia, podczas gdy refundacja apteczna może przyczynić się do obniżenia wyszczepialności.\nZdaniem Pani Senator Beaty Małeckiej-Libery szczepienia przeciwko HPV powinny być całkowicie finansowane i dostępne. Przy tak dużej ilości różnych programów powinna być również dostępna sprawozdawczość. Ewaluacja programu jest bardzo istotna, tak aby po kilku latach można było wprowadzić zmiany, tam gdzie dany program nie wykonał założonego celu.\nWedług prof. J. Pinkasa, Polski nie stać na to, aby program Narodowej Strategii Onkologicznej był nieefektywny. Odpowiednie wdrożenie szczepień może zakończyć się spektakularnym sukcesem.\nPolska jest krajem na ostatnim miejscu wśród państw z byłego bloku wschodniego, który nie wprowadził rozwiązań i zdobyczy medycyny, które ocalają życie – mówi Agata Polińska. Fundacja Alivia jako organizacja, będzie przyglądać się realizacji zapisanych celów\nw Narodowej Strategii Onkologicznej.\nPonadto Agata Polińska mówi, że przy spadku zaufania do szczepień, które obserwujemy od dłuższego czasu, wyszczepialność małych dzieci się zmniejsza oraz powracają choroby, z którymi nie mieliśmy do czynienia przez wiele lat, należy podjąć takie kroki, aby ułatwić rodzicom proces zaszczepienia.\nOpublikowany na początku lutego br. Europejski Plan Walki z Rakiem zakłada promocję działań na rzecz eliminacji zachorowań na raka szyjki macicy i nowotwory zależne od zakażenia HPV poprzez szczepienia ochronne. Celem ww. planu jest zaszczepienie przeciw HPV co najmniej 90% populacji docelowej dziewcząt oraz znaczne zwiększenie liczby szczepień wśród chłopców do 2030 r.\nOd choroby do szczepionki\nSzczepienia ochronne odrywają bardzo ważną rolę w zmniejszeniu globalnego obciążenia wieloma chorobami zakaźnymi. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) szczepienia są jedną z najskuteczniejszych i najbardziej opłacalnych oraz dostępnych interwencji medycznych w zakresie zdrowia publicznego.\nSzczepionka to preparat biologiczny, który w swoim założeniu imituje naturalną infekcję i prowadzi\ndo rozwoju odporności, analogicznej do tej, którą organizm uzyskuje w czasie kontaktu z prawdziwym drobnoustrojem. Stosowana jest w profilaktyce chorób zakaźnych, wywoływanych zarówno przez wirusy, jak i przez bakterie. Szczepionki dzieli się na żywe, zawierające całe, pozbawione właściwości chorobotwórczych drobnoustroje oraz szczepionki inaktywowane, w których skład wchodzą zabite lub osłabione wirusy/bakterie lub ich fragmenty, np. pojedyncze białka.\nSzczepionki żywe: dur brzuszny, grypa, MMR (odra, świnka, różyczka), rotawirusy, ospa wietrzna, BCG (gruźlica). Zawierają całe, ale osłabione drobnoustroje. Cechuje je fakt, iż po jednorazowym podaniu odpowiedź immunologiczna jest silna, imitują naturalny przebieg choroby. Skuteczność żywych szczepionek wynika z namnażania się drobnoustrojów w ludzkim organizmie.\nSzczepionki inaktywowane: DTP (błonica, tężec, krztusiec), Hib Haemophilus influenzae typu b, wirusowe zapalenie wątroby typu A i B, HPV, Poliomyelitis (IPV), pneumokoki, cholera, grypa, dur brzuszny, japońskie zapalenie mózgu, meningokoki. Zawierają wyizolowane antygeny. Odpowiedź immunologiczna wywołana po podaniu tego rodzaju szczepionki jest słabsza, co skutkuje koniecznością kilkukrotnego podania szczepionki.\nWprowadzanie szczepionki na rynek to bardzo długi i zaangażowany proces, który wymaga wkładu wielu ekspertów, w tym badań, produkcji, łańcucha dostaw i komunikacji. Długa droga produkcji szczepionek rozpoczyna się w laboratorium, gdzie preparaty do produkcji szczepionki przechodzą szczegółowe badania. Jeśli wyniki są obiecujące, ochotnicy zapisywani są do udziału w dokładnie monitorowanych badaniach klinicznych.\nPreparat wykorzystywany do produkcji szczepionki przechodzi kilka faz badań klinicznych, których ukończenie może zająć czasami lata. Badanie kliniczne składa się z kilku etapów:\nFaza pierwsza: obejmuje ocenę bezpieczeństwa, a także dawki i schematy podawania, ocenę przeprowadza się na małej grupie ochotników.\nFaza druga: obejmuje badania na większej grupie osób, ocenia się również odpowiednią dawkę leku.\nFaza trzecia: na tym etapie badanie obejmuje już bardzo dużą grupę osób w wybranej populacji (ilość osób może liczyć ponad 10 000).\nFaza czwarta: zwana także badaniami porejestracyjnymi, kiedy szczepionka jest już dopuszczona do obrotu.\nJeżeli wszystkie wcześniejsze etapy wykazały bezpieczeństwo oraz dały obiecujące wyniki rozpoczyna się proces rejestracji szczepionki.\nW czasie ostatniej, czwartej fazy badań klinicznych ma miejsce:\nmonitorowanie bezpieczeństwa szczepionki;\nweryfikowanie wyników uzyskanych we wcześniejszych fazach badania klinicznego;\nPo przejściu wszystkich etapów, organ zarządzający danego kraju dokonuje przeglądu danych i decyduje, czy zezwolić na szczepienie danym preparatem. Proces rejestracji szczepionki trwa od 1 do 1,5 roku.\nProces ten może przebiegać:\nw procedurze centralnej przez Europejską Agencję Leków – decyzja ta jest ważna we wszystkich krajach Unii Europejskiej.\nBezpieczeństwo szczepionki jest kontrolowane na każdym etapie, nie tylko przed wprowadzeniem szczepionki na rynek, także kiedy szczepionka jest już w sprzedaży. Europejska Agencja Leków lub Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oceniają\nw prowadzonym procesie rejestracji wyniki badań bezpieczeństwa oraz skuteczności i jakości.\nKolejny etap to produkcja szczepionki, który również wymaga koordynacji wielu osób i poszczególnych działań. Integralną częścią procesu produkcji jest zapewnienie, że wszystkie produkty spełniają niezbędne wymagania regulacyjne i są przede wszystkim bezpieczne. W trakcie procesu produkcji oraz po jego zakończeniu szczepionki podlegają ciągłej regulacji w celu kontroli jakości.\nSzczepionki uczyniły znaczną poprawę w globalnym zdrowiu publicznym, znacznie zmniejszając obciążenie wieloma poważnymi chorobami zakaźnymi na całym świecie. Nie byłoby to jednak możliwe bez talentu i zaangażowania wszystkich osób na każdym etapie produkcji.\nO polityce związanej ze szczepieniami w różnych obszarach porozmawiamy z dr hab. n. med. Agnieszką Mastelerz-Migas, krajowym konsultantem w dziedzinie medycyny rodzinnej oraz ekspertem Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach.\nJeśli chodzi o pracowników ochrony zdrowia, nie mamy się czym pochwalić, gdyż poziom wyszczepialności przeciw grypie jest bardzo niski. Jak powinna wyglądać prawidłowa polityka dla tej grupy zawodowej?\nWyszczepialność pracowników ochrony zdrowia przeciwko grypie to trudny i wzbudzający wiele emocji temat, dlatego, że pierwszym szczepieniem, o którym myślimy w aspekcie odpowiedzialnej profilaktyki oraz polityki epidemiologicznej jest szczepienie przeciwko grypie. Jest to szczepienie, które zabezpiecza nie tylko zaszczepionego, ale przerywa łańcuch epidemiologiczny, zmniejsza szerzenie się wirusa w populacji, w związku z czym jest szczepieniem bardzo pożądanym wśród osób, które zajmują się najsłabszymi, starszymi, chorymi przewlekle. Faktycznie wyszczepialność wśród pracowników ochrony zdrowia jest dramatycznie niska - jest niewiele wyższa niż w populacji ogólnej, co zdumiewa ponieważ mamy bardzo dużo danych nt. bezpieczeństwa oraz skuteczności tych szczepień. W tym miejscu należałoby się zastanowić, jakie czynniki mogłyby wpłynąć, aby więcej osób się szczepiło. Pozytywny jest fakt, że coraz więcej pracodawców finansuje szczepienia dla personelu medycznego, ale są i takie przypadki, że w niektórych szpitalach mimo zakupu, nie zostały one w całości zrealizowane, albo zostały wykorzystane w połowie. Ta sytuacja pokazuje, że brakuje nam wiedzy i przekonania, że jest to ważna kwestia. Smutny jest fakt, że wielu pracowników ochrony zdrowia posługuje się bardziej wiarą niż wiedzą. Jeśli przedstawiciel personelu medycznego mówi: „ja nie wierzę w szczepienia”, to jest przerażające.\nJest to kwestia edukacji, musimy wykonać dużą pracę w tym temacie.\nDokładnie tak, pojawiają się postulaty obowiązku szczepień ochronnych wśród personelu medycznego, ale może nie jest to ten moment, aby szczepienia były obligatoryjne, ale na pewno musimy edukować, rozmawiać i zachęcać do szczepień ochronnych.\nCzy nie sądzi Pani że czas pandemii koronawirusa pokazał nam, jak istotne są szczepienia dla dorosłych? Mamy kalendarz szczepień dla dzieci i w Polsce ten system jest dobrze zorganizowany. Jakie zmiany powinny nastąpić w kalendarzu szczepień dla dorosłych?\nSzczepienia dla dorosłych to temat, o którym mówimy dopiero od kilku lat. Są to pewne szczepienia, które zalecamy w tej grupie pacjentów. Gdybyśmy mieli budować kalendarz szczepień dla dorosłych, to jest kilka szczepień, które warto wziąć pod uwagę w pierwszej kolejności. Jeśli bierzemy pod uwagę pandemię, na pierwszym miejscu będzie to szczepienie przeciw grypie. Jeśli zabezpieczymy pacjentów przed wirusem grypy, to zmniejszamy ryzyko ciężkiego przechorowania oraz powikłań. Kolejnymi szczepieniami, które należałoby rozważyć, są szczepienia w grupach ryzyka, czyli dla osób 65 plus oraz osób z chorobami przewlekłymi, m.in.: z chorobami układu krążenia, układu oddechowego, cukrzycą oraz chorobami z zaburzeniami odporności. Do rozważenia pozostaje szczepienie przeciw pneumokokom, ponieważ pneumokokowe zapalenie płuc jest bardzo częstą przyczyną zachorowań infekcyjnych u pacjentów z chorobami przewlekłymi oraz w wieku podeszłym.\nKwestia, o której warto mówić, to są dawki przypominające szczepionki przeciwko krztuścowi. Mamy już taki zapis, że co 10 lat każda dorosła osoba powinna otrzymać dawkę przypominającą, ponieważ odporność na tą chorobę wygasa i pałeczka krztuśca krąży w populacji. Obecnie coraz więcej dzieci szczepimy szczepionkami acelularnymi, które są dużo bezpieczniejsze, ale również mniej immunogenne, co powoduje, że odporność po szczepieniu krócej trwa. W związku z tym należy podnosić poziom przeciwciał. Musimy budować poziom świadomości wśród osób dorosłych zwłaszcza, wśród tych, którzy mają kontakt z małymi dziećmi. Są to trzy szczepienia, które w pierwszej kolejności powinny się znaleźć w kalendarzu szczepień dla dorosłych. W przypadku innych szczepień określamy indywidualne ryzyko i rekomendujemy konkretne szczepienia.\nCzy opieka nad kobietami w ciąży w rozumieniu szczepień ochronnych jest w Polsce dobrze realizowana?\nKolejny trudny temat, gdzie mamy bardzo dużo do zrobienia. Przez lata utarło się takie podejście do kobiet ciężarnych, że jeśli nie musimy, nie podejmujemy żadnych interwencji medycznych, nie stosujemy leków i nie szczepimy. Mamy bardzo dużo danych z badań naukowych o bezpieczeństwie oraz korzyściach płynących ze szczepień w ciąży. Czeka nas dużo pracy w tym zakresie, edukacji społeczeństwa w celu zmiany narracji. Należy podkreślić, że zachodzą pozytywne zmiany i coraz więcej kobiet zgłasza się do POZ na szczepienia przeciwko grypie oraz pod koniec ciąży przeciwko krztuścowi. Bardzo dużo pracy wkładamy w edukację lekarzy rodzinnych, aby ich zachęcać do rozmowy z pacjentkami ciężarnymi nt. szczepień. Musimy położyć nacisk na współpracę z kolegami ginekologami, gdyż w wielu miejscach jest opór przed szczepieniami. Jest to istotny problem, ponieważ, jeśli pacjentka nie otrzyma rekomendacji od lekarza ginekologa, prowadzącego ciążę lub otrzyma negatywną opinię to na pewno się nie zaszczepi.\nZdaniem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) szczepienia ochronne są jednym z najbardziej skutecznych sposobów zapobiegania chorobom zakaźnym. Szczepionka pomaga układowi odpornościowemu rozpoznawać i zwalczać patogeny, takie jak wirusy lub bakterie. Dzięki szczepionkom możemy czuć się bezpiecznie, jeśli chodzi o rozprzestrzenianie się m.in. takich chorób jak: gruźlica, odra, polio, tężec, błonica, grypa, dur brzuszny, infekcje rotawirusowe czy rak szyjki macicy.\nJak Polska wypada na tle innych krajów europejskich pod kątem szczepień ochronnych? Obowiązkowe szczepienia przeciw gruźlicy całej populacji niemowląt realizowane jest w 14 z 37 krajów europejskich. W większości krajów podawana jest 1 dawka BCG. Jedynie na Ukrainie w Rosji oraz w Bułgarii szczepionka jest uzupełniana poprzez podanie kolejnej dawki. W 1 dobie życia dziecka szczepionka BCG podawana jest w pięciu krajach tj. w Bośni i Hercegowinie, Chorwacji, na Węgrzech, w Polsce oraz Serbii. W Bułgarii oraz Estonii niemowlęta szczepi się odpowiednio w 1.–2. oraz 1.–5. dobie życia. W pozostałych 7 krajach noworodki szczepi się po 1. dobie życia (2.–7. dż.), a najpóźniej na Ukrainie i Białorusi oraz w Rosji (nie wcześniej niż w 3. dż.). Szczepienia noworodków przeciw gruźlicy obowiązkowe są w Polsce, Bułgarii na Łotwie oraz na Węgrzech. W 6 z 37 analizowanych krajów (Austria, Niemcy, Hiszpania, Islandia, Włochy oraz Słowacja) całkowicie zrezygnowano ze szczepienia dzieci przeciwko gruźlicy.\nKrajowe Programy Szczepień Ochronnych w Europie w zakresie zapobiegania zakażeniom pneumokokowym obejmują całą populację niemowląt i małych dzieci. Profilaktykę ww. zakażeń realizuje się według dwóch schematów szczepień podstawowych: 3+1 albo 2+1. Od 2017 roku w Polsce obowiązują obowiązkowe szczepienia przeciw pneumokokom w populacji ogólnej dzieci i są realizowane szczepionką PVC-10 (schemat 2+1). Szczepienie dzieci urodzonych przedwcześnie (<37 tyg. ciąży) również są realizowane preparatem PCV-10 (schemat 3+1). Wyjątkiem są dzieci urodzone <27. tygodnia ciąży, oraz dzieci z grup wysokiego ryzyka zachorowania na zakażenia pneumokokowe, które są szczepione preparatem PCV-13. Wg danych Krajowego Ośrodka Referenyjnego ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerowowego (KOROUN) wzrasta liczba zakażeń serotypami obecnymi w nierefundowanej szczepionce 13-walentnej. Polska na tle innych krajów europejskich wypada niestety bardzo niekorzystnie, gdyż większość krajów UE wykorzystuje w krajowych programach szczepieńPCV-13. Ciekawym przykładem jest Belgia, która chcąc obniżyć koszty, wróciła do szczepionki 10-walentnej. Jednak analizy efektywności wskazały na tyle istotny wzrost liczby zakażeń wywoływanych przez serotypy 19A i 3, że podjęto decyzję do powrotu do szczepionki 13-walentnej. Natomiast w Hiszpanii, gdzie stosowana jest szczepionka 13-walentna, dane z lat 2010–2016 pokazują, że problemu serotypu 19A nie ma, czyli nie ma wzrostu zachorowań na IChP wywołaną przez ten serotyp. Nadal czekamy na zmiany, aby szczepionka PCV-13 była w Polsce wykorzystywnaa w powszechnych, obligatoryjnych szczepieniach zapobiegających zakażeniom pneumokokowym a nie jak do tej pory tylko w wybranych grupach ryzyka.\nSzczepienia przeciwko inwazyjnym zakażeniom meningokokowym są natomiast realizowane na terenie krajów UE według schematu 2+1, począwszy od wczesnego wieku niemowlęcego (w Grecji, Irlandii, Portugalii i Wielkiej Brytanii), lub poprzez podanie jednej dawki w 2. roku życia (Belgia, Cypr, Niemcy, Luksemburg, Holandia).\nWe wszystkich programach szczepień ochronnych krajów europejskich obowiązuje profilaktyka błonicy (D), tężca (T), krztuśca (P), zakażeń wywoływanych przez Haemophilus influenzae typu b (Hib), poliomyelitis (IPV) oraz wirusowego zapalenia wątroby (WZW) typu B. Biorąc pod uwagę aspekt ekonomiczny (koszt wizyt lekarskich, przechowywania i ewentualnej utylizacji szczepionek) w PSO krajów europejskich (a także Norwegii i Szwajcarii) – z wyjątkiem Polski – wprowadzono szczepionki wieloskładnikowe DTPa-IPV-Hib lub DTPa-IPV-Hib-HBV, które ułatwiają realizację dodatkowych szczepień oraz stosowanie powszechnej profilaktyki, ograniczając liczbę wstrzyknięć do 2 lub maksymalnie 3 podczas jednej wizyty. W Polsce szczepionka przeciw krztuścowi podawana jest w jednym wstrzyknięciu jako szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP) i jest obowiązkowa dla dzieci. 6 i 14 latki otrzymują w ramach PSO obowiązkowe szczepienie przeciw krztuścowi realizowane szczepionką acelularną (DTPa). W celu utrzymania odporności przeciw krztuścowi zalecane jest również szczepienie przypominające w 19 roku życia oraz dla osób dorosłych co 10 lat, jednakże te szczepienia nie są już finansowane z budżetu Państwa i dlatego poziom wyszczepialności przeciw krztuścowi u osób powyżej 18 r.ż. jest znikomy, co odbiega od standardów europejskich.\nAspekt minimalizacji liczby wstrzyknięć i związanego z nimi bólu oraz stresu dziecka jest jednym z najważniejszych we wszystkich krajach europejskich. Szczepionki 5-składnikowe zarejestrowano w Europie w latach 90. XX wieku, a 6-składnikowe w 2000 roku. Ich wprowadzenie do PSO krajów europejskich dało możliwość skorzystania z kilku różnych wariantów zastosowania ww. preparatów. Choć w ramach realizacji profilaktyki WZW typu B w wielu krajach tj. w Hiszpanii, Irlandii, Belgii, Niemczech, Luksemburgu, w Czechach, Austrii, Włoszech, Grecji oraz na Słowacji i Łotwie stosuje się szczepionkę 6-składnikową (DTPa-IPV-Hib-HBV), to w krajach, w których rozpoczyna się ją w okresie poporodowym (np. w Bułgarii, Estonii, na Litwie), kontynuuje się szczepienia monowalentnym preparatem przeciwko WZW typu B, a pozostałe uodpornienia realizuje się szczepionką 5-składnikową (DTPa-IPV-Hib). Standardowy schemat obu rodzajów szczepionek to 3+1, jednak niektóre kraje stosują schemat 2+1 dla szczepionek 6-składnikowej (Włochy, Słowacja) lub 5-składnikowej (Szwecja, Dania, Finlandia). Różnice istnieją również pod względem wieku, w którym rozpoczyna się szczepienie. W większości krajów europejskich pierwsza dawka podawana jest w 2. miesiącu życia, natomiast tylko w kliku (Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Islandia, Norwegia, Słowenia oraz Szwecja) rozpoczęcie immunizacji odbywa się w 3. miesiącu życia dziecka.\nJuż 13 krajów UE europejskich wprowadziło powszechne szczepienia niemowląt przeciwko rotawirusom. Jest to: Austria, Belgia, Estonia, Finlandia, Grecja, Irlandia, Wielka Brytania, Litwa, Luksemburg, Niemcy, Szwecja, Włochy oraz Norwegia. W Polsce szczepienia doustne przeciw rotawirusom są wpisane do kalendarza szczepień jako zalecane. Rotawirusy są najczęstszą przyczyną ostrych biegunek zakaźnych u dzieci do 5 r. ż. oraz wielu hospitalizacji. W Austrii, wprowadzenie szczepienia przeciw rotawirusom w 2007 r., jako powszechne szczepienie ochronne i uzyskanie wysokiego odsetka zaszczepienia, przełożyło się na znaczące zmniejszenie liczby hospitalizacji z powodu infekcji rotawirusowych: o 41% w pierwszym roku i 75% w drugim roku od wprowadzenia szczepienia Na świecie rotawirusy są jednym z najczęstszych powodów zgonów dzieci do 5 roku życia, z powodu złego dostępu do opieki szpitalnej.\nPolski Program Szczepień Ochronnych na tle programów profilaktycznych innych krajów UE wyróżnia się przede wszystkim m.in.: ograniczonym, a nie powszechnym dostępem do bezpłatnych bezkomórkowych szczepionek przeciwko krztuścowi (DTPa); a także większą liczbą wstrzyknięć u dzieci w pierwszych dwóch latach życia. W celu ujednolicenia programów profilaktyki chorób zakaźnych, słusznym rozwiązaniem byłaby centralny rejestr szczepień i zunifikowany kalendarz szczepień ochronnych. Jednak różnice w sytuacji epidemiologicznej oraz możliwości ekonomiczne krajów nie pozwalają na opracowanie jednolitego europejskiego programu szczepień.\nNa stronie internetowej European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) dostępne jest interaktywne narzędzie służące do porównywania programów szczepień realizowanych w poszczególnych krajach Unii Europejskiej. Mogą z niego skorzystać lekarze opiekujący się pacjentami szczepionymi zgodnie z programami obowiązującymi w innych krajach UE lub wyjeżdżającymi do tych krajów.\nSzczepienia są odpowiedzią na wyzwania płynące z chorób zakaźnych, jednakże zdaniem prof. Jarosława Pinkasa, Głównego Inspektora Sanitarnego jest zdecydowanie za wcześnie, aby powiedzieć, że Covid-19 zmieni świadomość wielu przeciwników szczepień ochronnych.\n- Należy przeprowadzić szereg badań, ale to co można stwierdzić na pewno, to fakt, że społeczeństwo zachowało się bardzo odpowiedzialnie – powiedział Główny Inspektor Sanitarny.\nEpidemia spowodowała, że uwierzyliśmy, że choroby zakaźne mogą nam nadal zagrażać. Czas epidemii to dobry moment na umocnienie pozycji szczepień ochronnych. Zdaniem profesora Pinkasa niezwykle ważna jest oferta edukacyjna, jak również współpraca ze środowiskiem lekarzy rodzinnych.\nWażnym punktem w dyskusji była rola personelu medycznego w budowaniu zaufania do szczepień ochronnych. Szczególnie w tym aspekcie podkreślono rolę pielęgniarek, która wciąż jest w pełni niewykorzystana. Modyfikacje systemu kształcenia pielęgniarek i położnych wpłynęły na zmianę oczekiwań społecznych względem całej opieki zdrowotnej. Prezes Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych, Zofia Małas przypomniała, że to właśnie ta grupa zawodowa oczekuje, aby wykorzystano jej kompetencje. W tym celu w Ministerstwie Zdrowia oraz Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego - PZH złożono projekt, dzięki któremu pielęgniarki będą mogły kwalifikować do szczepień populację dorosłych.\nWirus SARS-CoV-2 wpłynął na zmianę podejścia do szczepień ochronnych. Pomimo, rekomendacji przez WHO szczepień przeciwko grypie, wciąż szczepi się na nią zaledwie 4% populacji. Co więcej, wciąż brakuje zaleceń oraz kalendarza szczepień dla osób dorosłych.\n- Zaszczepiając na grypę eliminujemy ryzyko ciężkich powikłań – powiedziała podczas Szczytu Zdrowie 2020 profesor Agnieszka Mastalerz-Migas.\n- U pacjenta mającego wirusową infekcję układu oddechowego, często dochodzi do nadkażeń bakteryjnych. Posiadając takie narzędzie jak szczepienie przeciw pneumokokom, możemy zmniejszyć ryzyko tych nadkażeń - dr hab. Agnieszka Mastalerz-Migas, Konsultant krajowy ds. medycyny rodzinnej\nEdukacja, jednolity front personelu medycznego to kierunek jakim powinniśmy podążać, aby wyeliminować negatywne myślenie o szczepieniach ochronnych. W ocieplaniu wizerunku niewątpliwie pomocny okazałby się farmaceuta, świadczący szczepienia w aptekach. W Europie oraz w Stanach Zjednoczonych zaangażowanie farmaceuty w obszarze szczepień jest bardzo powszechne, w Polsce taka możliwość jeszcze nie występuje, mimo iż wyniki badań pokazują, że 65 % badanych skorzystałoby z takiego rozwiązania.\n- Jako grupa zawodowa przygotowujemy się do tej roli – powiedział Michał Byliniak, Prezes Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie, ale mamy też świadomość, że jest to długi proces.\n- Ważnym krokiem jest, także zminimalizowanie wizyt, co niesie za sobą wprowadzenie szczepionek 5-cio czy 6-cio składnikowych – podkreśliła konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii, prof. Teresa Jackowska.\n-Odsetek szczepionych dzieci przeciwko grypie jest poniżej 1% a przebieg grypy u dzieci jest często nietypowy. Rozszerzenia kalendarza szczepień ochronnych dla dzieci w wieku żłobkowym, przedszkolnym oraz wczesnoszkolnym jest bardzo dobrą decyzją - prof. Teresa Jackowska, Konsultant krajowy ds. pediatrii\nWażną decyzją Ministerstwa Zdrowia byłoby również zaszczepienie osób w wieku 19 lat, którzy nie zostali zaszczepieni w wieku 14 lat, szczepionką przeciw krztuścowi. Nie zapominając przy tym o grupach ryzyka tj. dzieciach, chorych na nowotwory, z zaburzeniami odporności, które mają zapewnioną szczepionkę przeciw pneumokokom do 5 r.ż.\nJak bumerang wracają również szczepienia ochronne przeciwko HPV. Cały świata się szczepi, natomiast w Polsce dostęp do nich jest utrudniony. Zdaniem prof. Jarosława Pinkasa oraz prof. Teresy Jackowskiej szczepionka przeciw HPV powinna być ujęta w Programie Szczepień Ochronnych.\nNa zakończenie dyskusji poruszono temat dot. rejestru szczepień indywidualnych. Mając na względzie lepsze systemy informatyczne, a także możliwość wprowadzenia szczepień w aptekach powinniśmy zainwestować w systemy rejestrujące szczepienia ochronne. Do tego kluczowe jest jednak posiadanie wiedzy nt. wyszczepialności społeczeństwa.\nPanująca epidemia, nie tylko pokazuje jak ważną rolę odgrywa zintegrowane środowisko medyczne, lecz również pozwala dostrzec problem niewykorzystanego potencjału personelu pielęgniarskiego. Rozszerzony zakres kompetencji pielęgniarek powinien zostać uzupełniony o nowe obowiązki, które w przyszłości pozwolą wzmocnić działania służby zdrowia na rzecz zabezpieczenia kraju przed następną epidemią. Ogólnopolski system monitorowania szczepień ochronnych, który umożliwiłby sprawdzenie czy pacjent ma wykonane szczepienie zgodnie z kalendarzem, to jeden z elementów, który dodatkowo udoskonaliłby system ochrony zdrowia.\nP.Ż.: Gdy mówimy o naszych doświadczeniach w prowadzeniu powszechnych szczepień ochronnych w ramach POZ to najważniejsze jest, aby zarówno lekarz, jak i pielęgniarka, położna, asystent medyczny, rehabilitant czy farmaceuta mówili jednym głosem.\nDrugą istotną sprawą jest podział obowiązków oraz kompetencji pomiędzy lekarzem, pielęgniarką i położną. Ważne jest, aby informacje, które przekazujemy naszym pacjentom były ustrukturyzowane. Pielęgniarka oraz położna są ważnym elementem tego procesu i nie powinno się ograniczać ich roli wyłącznie do wykonania samej czynności szczepienia. Kolejną kwestią jest informacja w ogólnokrajowych systemach o statusie immunizacji danego pacjenta, przebytych szczepieniach i potencjalnych poszczepiennych działaniach niepożądanych. Prowadzenie odpowiednich rejestrów w systemie opieki zdrowotnej jest bardzo ważne, zarówno dla pacjenta, lekarza, jak i dla systemu opieki zdrowotnej. Na podstawie zawartych w nich danych można będzie łatwiej dokonywać analiz dotyczących bezpieczeństwa i efektywności szczepień ochronnych i podejmować decyzje w sprawie ich finansowania. Poprawi to znacząco kontrolę chorób zakaźnych w naszym kraju oraz zjawiska uchylania się od szczepień.\nP.Ż.: W obecnej sytuacji epidemiologicznej rola Porozumienia jest kluczowa. Ważne jest, aby zbudować wspólną platformę porozumienia opartą o wiedzę profesjonalistów medycznych, a także instytucje zdrowia publicznego czy szeroko pojęte ośrodki wpływania na opinię społeczną i edukację. Są to obszary, w których bardzo ważne jest podkreślenie stałej i nieprzemijającej roli szczepień w ochronie populacji.\nW celu podniesienia świadomości znaczenia szczepień ochronnych w zapobieganiu chorobom zakaźnym i ochronie życia, Światowa Organizacja Zdrowia każdego roku organizuje Europejski Tydzień Szczepień (European Immunization Week – EIW), który w tym roku przypada w dniach 20–26 kwietnia. Podczas tego tygodnia podkreślana jest wartość szczepionek w wielu aspektach dobrego zdrowia oraz samopoczucia przez całe życie.\nRok 2020 został ogłoszony przez WHO „Rokiem pielęgniarki i położnej” upamiętniając tym samym 200. rocznicę urodzin twórczyni nowoczesnego pielęgniarstwa, Florence Nightingale.\nObecnie w Polsce toczą się liczne dyskusje na temat wagi i roli pielęgniarek i położnych w systemie opieki zdrowotnej oraz potrzeby rozszerzenia ich kompetencji i uprawnień zawodowych. Zapowiadana nowelizacja ustawy o chorobach zakaźnych na mocy której, pielęgniarki kwalifikacyjnych przed i położne miałyby uzyskać szersze uprawnienia do wykonywania badań szczepieniem przeciw grypie osób dorosłych mogłaby się znacząco przyczynić do podniesienia poziomu wyszczepialności oraz do wzrostu poziomu bezpieczeństwa epidemiologicznego.\nTo właśnie pielęgniarka jest bardzo często pierwszym źródłem informacji nt. szczepień. To ona w sposób rzetelny informuje rodziców o wartości szczepień oraz rozwiewa obawy dot. zdarzeń niepożądanych. To bardzo ważne, aby doceniać wysiłki i zaangażowanie tej grupy pracowników ochrony zdrowia.\n- Pielęgniarkom i położnym przypadła ważna rola w propagowaniu wiedzy na temat szczepień ochronnych, czego dowodzą badania, gdyż aż 86% ankietowanych wiedzę na temat obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych otrzymało podczas indywidualnych rozmów z personelem medycznym. Nasze środowisko powinno rzetelnie informować o szczepieniach oraz rozwiewać obawy na ich temat. Istotną rolę odgrywa tutaj dobra komunikacja oraz umiejętność dzielenia się wiedzą. Bardzo ważne jest zbudowanie z rodzicami małego dziecka relacji pełnej wspólnego szacunku i zaufania – podkreśla Zofia Małas, przewodnicząca, Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych.\nOd samego początku Europejski Tydzień Szczepień jest jedną z najbardziej widocznych kampanii zdrowia publicznego w regionie europejskim, której celem jest podniesienie poziomu wyszczepialności poprzez budowanie świadomości na temat potrzeb każdego dziecka i prawa do ochrony przed chorobami, którym można zapobiec poprzez szczepienia ochronne.\nSzczepienia ochronne są cudem medycznym, za którym stoi niezawodny i oddany zespół ludzi. Każda strzykawka podanego preparatu – to zbiorowy wysiłek ludzi, procesów oraz zasobów na rzecz wspólnego celu: ochrony siebie, dzieci i dorosłych na całym świecie od chorób zakaźnych.\n- Szczepionka to preparat biologiczny, który w założeniu imituje naturalną infekcję i prowadzi do rozwoju odporności analogicznej do tej, którą uzyskuje organizm w czasie pierwszego kontaktu z prawdziwym drobnoustrojem (bakterią lub wirusem) - źródło: https://szczepienia.pzh.gov.pl.\nDo kampanii są zaproszone wszystkie kraje regionu poprzez zaangażowanie publicznych instytutów zdrowia, pracowników służby zdrowia, decydentów, a także rodziców i opiekunów.\nW tym roku temat jest szczególnie ważny z uwagi na sytuację, w jakiej znalazł się cały świat – pandemię koronawirusa. Mimo, że nie wszystkie wydarzenia będą mogły się odbyć, warto mówić o korzyściach stosowania szczepień ochronnych, gdyż leży to w interesie nas wszystkich. Dlatego też Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach włącza się do tej do rzetelnej i merytorycznej dyskusji, mając na celu poprawę świadomości zdrowotnej w przestrzeni publicznej, zwłaszcza w tym trudnym czasie epidemii.\n- Po wielu latach opieki nad pacjentami z poważnymi chorobami postanowiłam skupić się na tym, jak zapobiegać chorobom zakaźnym. W ostatnim stuleciu wpływ szczepionek na zmniejszenie obciążenia chorobami na poziomie globalnym jest bardzo duży i trudny do opisania słowami – mówi dr Alejandra Gurtman, MD. VP. Vaccine Research & Development, Pfizer Inc. USA.\nW dniu 5 października 2017 roku z inicjatywy Instytutu Ochrony Zdrowia, w partnerskiej współpracy z firma Pfizer powołano Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach. Porozumienie jest niezależną platformą ekspertów medycznych, klinicystów, osób związanych ze światem nauki oraz przedstawicieli organizacji pacjentów, którym przyświeca idea merytorycznej dyskusji nt. szczepień.\nInicjator i pomysłodawca\nPomysłodawcą i inicjatorem Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach jest Instytut Ochrony Zdrowia. Instytut Ochrony Zdrowia przystępuje obecnie do realizacji przedsięwzięcia z zakresu zdrowia publicznego pt. „Medyczne zdobycze cywilizacji: szczepienia”. Jest to kontynuacja realizacji projektu Instytutu pn. „Zdrowie priorytetem politycznym państwa”, który Instytut prowadzi z sukcesem od 2013 roku, publikując kolejne raporty analityczne oraz organizując seminaria i konferencje naukowe z udziałem liderów opinii z obszaru zdrowia. Instytut Ochrony Zdrowia, działając jako ośrodek analityczny typu think-tank, wspiera swoim głosem doradczym działalność Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach, zapewniając jego społeczny i edukacyjny charakter. Bazując na zasadzie transparentności i niezależności wszystkich członków, Instytut Ochrony Zdrowia będzie wspierał Porozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach, rozwijając autonomiczny głos w dyskusji.\nPowołanie Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach, w opinii Instytutu Ochrony Zdrowia, stanowi ważny krok ku podjęciu publicznej debaty na temat znaczenia szczepień ochronnych w wymiarze zdrowia publicznego i zdrowia indywidualnego – szczególnie w obliczu stale narastającej liczby ich przeciwników szczepień. Podczas spotkania 5 października nakreślono cele inicjatywy oraz przedsięwzięcia planowane przez Porozumienie. Społeczny charakter inicjatywy umożliwia włączenie się do działalności Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach przedstawicieli organizacji pozarządowych, ekspertów medycznych oraz indywidualne osoby, które swoim autorytetem i wiedzą będą wspierać cele i priorytety Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach.\nIntencją członków Porozumienia na Rzecz Dobry Praktyk w Szczepieniach jest zebranie wspólnego głosu ekspertów systemu, klinicystów oraz przedstawicieli organizacji pacjentów w dyskusji nt. stosowania szczepień ochronnych w Polsce przy wykorzystaniu potencjału merytorycznego i społecznego każdego z członków inicjatywy. Stworzenie platformy o charakterze edukacyjnym i społecznym ma na celu dotarcie do opinii społecznej, rodziców, a także osób odpowiedzialnych za kreowanie systemu ochrony zdrowia w Polsce z możliwie pełnym obrazem dot. właściwości szczepień ochronnych, ich znaczenia i wpływu dla zdrowia społeczeństwa, a także sprostanie aktualnym wyzwaniom systemowym wynikającym z priorytetów zdrowia publicznego.\nInicjatorzy Porozumienia zwracają w szczególności uwagę na narastającą liczbę przeciwników szczepień, a tym samym konieczność dotarcia z merytoryczną informacją do rodziców i szerokiej opinii publicznej, konieczność wypracowania rekomendacji niezbędnych działań w polskiej opiece profilaktycznej oraz kwestię zapewnienia rozwiązań systemowych zgodnych z europejskimi i światowymi standardami. Sprostanie tym zadaniom możliwe będzie jedynie w oparciu o merytoryczną dyskusję, otwarty dialog oraz społeczną debatę, do której zachęcać będą inicjatywy podejmowane przez Porozumienie.\nz udziałem ekspertów Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach\nDziałalność Porozumienia oficjalnie zainaugurowano podczas spotkania ekspertów, zorganizowanego przy okazji Konferencji Warszawska Jesień Pediatryczna odbywającej się w Warszawie w dniach\n20-21 października 2017 r. Jednym z głównych mówców konferencji był prof. Ron Dagan, wybitny naukowiec, od wielu lat związany z Soroka University Medical Center w Beer Szewie.\nO wyzwaniach związanych z popularyzowaniem wiedzy o szczepieniach ochronnych, ich znaczeniu\ni wpływie na zdrowie społeczeństw podczas spotkania prasowego z mediami dyskutowali:\nprof. Ron Dagan - Pediatric Infectious Disease Unit Soroka University Medical Center, Israel, prof. dr hab. n.med. Ewa Bernatowska – Kierownik Kliniki Immunologii, Instytut Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka, prof. dr hab. Waleria Hryniewicz – Konsultant Krajowy ds. mikrobiologii lekarskiej, prof. dr hab. Anna Skoczyńska – Kierownik Zakładu Epidemiologii i Mikrobiologii Klinicznej Narodowego Instytutu Leków, kierownik KOROUN.\nW obliczu toczącej się dyskusji nt. zasadności szczepień dzieci, spotkanie w gronie wiodących ekspertów dziedziny stanowiło szczególnie cenny głos w debacie publicznej.\nPanel Dyskusyjny „Szczepienia ochronne zdobyczą cywilizacji”\nW grudniu 2017 r. eksperci Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach uczestniczyli\nw kolejnych wydarzeniach dedykowanych propagowaniu działań profilaktycznych i promowaniu szczepień ochronnych, w tym przeciw pneumokokom.\n7 grudnia 2017 r. na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym odbył się kolejny Kongres Zdrowia Publicznego. W panelu dyskusyjnym „Szczepienia Ochronne Zdobyczą Cywilizacji” moderowanym przez red. Renatę Furman, udział wzięli polscy eksperci skupieni wokół problemów dostępu do nowoczesnej i skutecznej profilaktyki szczepiennej w Polsce.\n8 grudnia 2017 r. założenia inicjatywy zostały zaprezentowane podczas Konferencji Głównej Ogólnopolskiego Dnia Szczepień. Aktualne problemy polskiego systemu szczepień ochronnych zostały podjęte w wystąpieniu Głównego Inspektora Sanitarnego, Marka Posobkiewicza, poświęconemu Funduszowi Kompensacyjnemu oraz prof. Ewy Bernatowskiej, dedykowanemu priorytetom Programu Szczepień Ochronnych na 2018 r. Cele i zadania Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk\nw Szczepieniach omówiła z ramienia inicjatora – Instytutu Ochrony Zdrowia - red. Renata Furman.\nNowy rok przyniósł Porozumieniu nowe wyzwania – zawężenie definicji grupy ryzyka w szczepieniach przeciw pneumokokom. Temat ten podejmowany był m.in. podczas II Międzynarodowego Kongresu Patient Empowerment, który odbył się w Warszawie w dniach 9-10 kwietnia 2018 r. w panelu „Nieufny pacjent wobec systemu. Wyzwania Programu Szczepień Ochronnych na 2018 rok”.\nO konsekwencjach związanych z zawężeniem grup ryzyka w szczepieniach przeciw pneumokokom w Programie Szczepień Ochronnych na rok 2018 dyskutowali: Marek Posobkiewicz, Główny Inspektor Sanitarny, prof. dr hab. n med. Ewa Helwich, Krajowy Konsultant w dziedzinie Neonatologii, Kierownik Kliniki Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka IMiDz w Warszawie, prof. nadzw. dr hab. n. med. Teresa Jackowska, Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii, Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, Kierownik Kliniki i Ordynator Oddziału, Katedra Kliniki Pediatrii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Szpital Bielański oraz Aneta Górska-Kot, Ordynator Oddziału Pediatrycznego w Szpitalu Dziecięcym im. prof. Bogdanowicza przy ul. Niekłańskiej w Warszawie.\nW dniach 23 - 29 kwietnia 2018 r. obchodziliśmy XI Europejski Tydzień Szczepień. Celem inicjatywy, której patronuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), jest zwiększenie wiedzy i świadomości społeczeństwa na temat znaczenia szczepień ochronnych dla zdrowia.\nW ramach obchodów Europejskiego Tygodnia Szczepień w Polsce odbyło się XXXVI Sympozjum: „Szczepienia Ochronne”, podczas którego, eksperci omówili aktualne wyzwania dla polskiego systemu szczepień ochronnych.\nPatronat społeczny Porozumienia nad raportem „Szczepienia przeciw Streptococcus pneumoniae: konsekwencje epidemiologiczne wprowadzenia powszechnych szczepień ochronnych przeciw Streptococcus pneumoniae, w pytaniach i odpowiedziach"\nInstytut Ochrony Zdrowia objął Patronatem społecznym raport dot. szczepień przeciwko pneumokokom autorstwa dr hab. n. med. Dominika Golickiego, mgr Ewy Kamińskiej oraz dr hab. n. med. Macieja Niewady, z ośrodka analitycznego w obszarze rynku ochrony zdrowia HealthQuest.\nWprowadzenie z początkiem 2017 r. powszechnych obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko pneumokokom to krok milowy w ochronie zdrowej populacji dzieci do 2. roku życia, które są w tym wieku szczególnie narażone na wystąpienie inwazyjnej choroby pneumokokowej (IChP). Pediatrzy i wakcynolodzy są zgodni – wprowadzenie w Polsce powszechnego, finansowanego z budżetu państwa szczepienia przeciw pneumokokom, to decyzja korzystna nie tylko dla zdrowia dzieci,\nale także całego społeczeństwa.\nRaport przygotowany w oparciu o gruntowne badania naukowe i doświadczenia praktyki klinicznej, przedstawia konsekwencje epidemiologiczne wprowadzenia powszechnych szczepień ochronnych przeciw Streptococcus pneumoniae. Autorzy raportu w sposób kompleksowy i obiektywny, zgodnie z najnowszą wiedzą naukową, prezentują stosowane obecnie szczepionki w ramach Programu Szczepień Ochronnych.\nWe wstępie do Raportu red. Renata Furman podkreśla „To niezmiernie ważne, aby obowiązkowe szczepienia oferowały najnowsze i najstateczniejsze rozwiązania, które będą odpowiadały na wyzwania współczesnych systemów ochrony zdrowia. (…) Wiedza naukowa poparta gruntownymi badaniami i doświadczenia praktyki klinicznej jednoznacznie dowodzą skuteczności szczepień ochronnych i to zarówno w wymiarze zdrowia indywidualnego, jak i publicznego. Pamiętajmy, że w walce z chorobami zakaźnymi wygrywamy wszyscy – dzieci, rodzice, dziadkowie, całe społeczeństwo – lub przegrywamy wszyscy. Wygrywamy, kiedy utrzymujemy wyszczepialność na odpowiednim poziomie, przegrywamy w przypadku pandemii”.\nRekomendacje konsultanta krajowego w dziedzinie pediatrii oraz Pediatrycznego Zespołu ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia (PZEdsPSO) dot. zmian w kalendarzu Powszechnych Szczepień Ochronnych w zakresie szczepienia przeciwko pneumokokom\nKomentarz Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach\nPorozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach z ogromną radością przyjęło rekomendację konsultanta krajowego w dziedzinie pediatrii oraz propozycję Pediatrycznego Zespołu ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia (PZEdsPSO) dotyczącą zmian w Programie Szczepień Ochronnych na 2019 rok. Zarówno konsultant krajowy, jak i Ministerialny Zespół apelują o przywrócenie szczepienia wszystkich wcześniaków szczepionką 13-walentną zapewniającą skuteczną ochronę przed inwazyjną chorobą pneumokokową (IChP) oraz wprowadzenia szczepień obowiązkowych przeciw pneumokokom w wybranych grupach ryzyka u dzieci i młodzieży od 6. do 19. roku życia z pierwotnymi i wtórnym niedoborami odporności.\nStanowisko Konsultanta Krajowego w sprawie zmian w PSO 2019\nStanowisko Pediatrycznego Zespołu ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia (PZEdsPSO)\nKrajowy konsultant w dziedzinie pediatrii w Stanowisku dotyczącym propozycji zmian w Programie Szczepień Ochronnych w 2019 roku wskazuje: „Przy wyborze szczepionki do Programu Szczepień Ochronnych (PSO) najważniejszym celem powinno być dobro dziecka, a także interes społeczny, czyli m.in. korzyści dla innych osób”. Dlatego wśród rekomendowanych zmian do PSO wymienia konieczność rozszerzenia definicji grup ryzyka w szczepieniach przeciw pneumokokom na wszystkie wcześniaki. „Zgodnie z międzynarodową definicją wcześniak to noworodek urodzony przed 37.tygodniem ciąży z masą ciała poniżej 2500 g. Wcześniaki są grupą wysokiego ryzyka” oraz „konieczne jest wprowadzenie obowiązkowych szczepień przeciw pneumokokom dla osób do 19. roku życia, narażonych w sposób szczególny na zakażenie.”\nDebata: „Program szczepień ochronnych w Polsce: szanse i wyzwania"\n5 lipca 2018 roku eksperci Porozumienia uczestniczyli w debacie „Program szczepień ochronnych w Polsce: szanse i wyzwania" zorganizowanej w siedzibie „Rzeczpospolitej”.\nUczestnicy spotkania przedstawili najnowsze dane dotyczące zachorowań wywołanych przez pneumokoki, zaprezentowane w raporcie „Szczepienia przeciw Streptococcus pneumoniae. Konsekwencje epidemiologiczne wprowadzenia powszechnych szczepień ochronnych przeciw Streptococcus pneumoniae, w pytaniach i odpowiedziach".\nUczestnicy debaty zgodzili się, że decyzja o refundacji szczepionki stosowanej w ramach kalendarza szczepień obowiązkowych powinna być oparta na najnowszych danych epidemiologicznych i uwzględniać długofalowe skutki zdrowotne, również ekonomiczne.\n– Przez lata skuteczną bronią w walce z bakterią była penicylina, ale – jak większość bakterii – pneumokok znalazł sposoby wykształcenia antybiotykooporności – wyjaśniła prof. Waleria Hryniewicz, była konsultant krajowa ds. mikrobiologii lekarskiej, inicjatorka Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków oraz członkini Rady Sanitarno-Epidemiologicznej przy Głównym Inspektoracie Sanitarnym.\n– Dlatego w dobie antybiotykooporności szczepionki są jedyną odpowiedzią na to, co się dzieje w świecie. Przez wiele lat pneumokok był wrażliwy na penicylinę i nie było potrzeby tworzenia i produkcji szczepionek. Wzrost spożycia antybiotyków sprawił, że bakteria staje się coraz bardziej oporna na penicylinę. Narasta też jej oporność na antybiotyki drugiej generacji, czyli cefalosporyny. Dla wielu pacjentów jedyną drogą jest więc profilaktyka, czyli szczepienie – argumentowała prof. Jackowska, konsultant krajowa w dziedzinie pediatrii, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego i kierownik Katedry i Kliniki Pediatrycznej Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego .\nDr Aneta Górska-Kot, ordynator Oddziału Pediatrycznego w Szpitalu Dziecięcym im. prof. Bogdanowicza na Niekłańskiej w Warszawie wspomniała o kosztach pośrednich. Przytoczyła historię 2,5-letniej dziewczynki, która zaraziła się serotypem pneumokoka, przed którym nie chroni PCV10. Rodzice przywieźli ją do szpitala na początku maja z powodu gorączki i narastającej duszności.\nNa zdjęciu rentgenowskim widać było zupełne zaciemnienie prawego płuca. Badania laboratoryjne wykazały bardzo wysokie wykładniki stanu zapalnego. Dziewczynka było ciężko chora. Rozpoznano inwazyjną chorobę pneumokokową z zespołem hemolityczno-mocznicowym o nietypowym przebiegu. Gdy do objawów dołączyła niewydolność trzustki i wątroby, lekarze z CZD zdecydowali się zastosować najdroższy lek świata – przeciwciało monoklonalne. – Żeby uratować życie temu dziecku, podano mu lek, który kosztuje 1 mln zł. Należałoby się zastanowić, ile dzieci można by wyszczepić za tą kwotę szczepionką PCV13 – mówiła dr Górska-Kot.\nDr hab. Anna Skoczyńska, kierownik Zakładu Epidemiologii i Mikrobiologii Klinicznej Narodowego Instytutu Leków i kierownik KOROUN, podkreśliła, że liczba zakażeń pneumokokowych jest w Polsce niedoszacowana – Dziś więcej próbek wysyłają do KOROUN duże ośrodki o wysokim stopniu referencyjności, gdzie zwykle trafiają chorzy z najcięższymi zakażeniami wywołanymi przez pneumokoki. Nie ma wątpliwości, że pneumokok jest przyczyną ciężkich powikłań i zgonów pacjentów leczonych także w pozostałych szpitalach.\nZdaniem prof. Rona Dagana, kierownik Oddziału Zakaźnych Chorób Dziecięcych (Pediatric Infectious Disease Unit) w Soroka University Medical Center w Izraelu,choć obie szczepionki – PCV10 i PCV13 – są dobre, podejmując decyzję o refundacji jednej z nich do szczepień populacyjnych, decydenci powinni wziąć pod uwagę potrzeby populacji ich kraju. Uczestnicy dyskusji zgodzili się, że w świetle najnowszych danych epidemiologicznych decydenci powinni rozważyć refundację szczepionki, która pokrywa serotypy najbardziej niebezpieczne dla polskiej populacji. W jego kraju dzięki zastosowaniu szczepionki PCV13 udało się znacznie obniżyć zachorowania na IChP. – To przekaz, który powinien dotrzeć i do dziennikarzy, i do ich czytelników, do nas wszystkich. Mamy do czynienia ze szczepionką 13-walentną, która chroni nas przed niebezpiecznym, powszechnym i przebiegłym serotypem. Powoduje chorobę u małych dzieci, które przeniosą chorobę na dziadków, których może zabić – mówiła dyrektor Furman, Działu Analiz Systemowych Fundacji Instytutu Ochrony Zdrowia (FIOZ)\nStanowisko Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk mw Szczepieniach w sprawie kryteriów wyboru preparatu do szczepień przeciw pneumokokom w ramach PSO na 2019 rok\nKarta Praw Wcześniaka z okazji Światowego Dnia Wcześniaka\n17 listopada obchodzimy Światowy Dzień Wcześniaka. Z tej okazji eksperci Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach opracowali Kartę Praw Wcześniaka, zgodnie z którą w kontekście szczepień ochronnych rodzice wcześniaków mają prawo do tego, aby:\nW szczególny sposób chronić życie swoich dzieci, które są słabsze ponieważ nie urodziły się o czasie\nDecyzje o zdrowiu ich dziecka zapadały w oparciu o rzetelne informacje zgodnie z najlepszą wiedzą medyczną, światowymi standardami i doświadczeniami praktyki klinicznej\nIch dzieci miały dostęp do najlepszych możliwych metod ochrony życia i zdrowia\nOtrzymać pełną informację dotyczącą najlepszej możliwej opcji ochrony dla ich dzieci\nIch dzieci otrzymywały ochronę taką, jaką dzieci za granicą\nW ciągu ostatnich lat nie maleje liczba dzieci urodzonych przedwcześnie, czyli przed ukończeniem 37 tygodnia ciąży i z małą masą ciała – mniejszą niż 2500 g, które wykazują podwyższoną wrażliwość na zakażenia. Są one szczególnie narażone na krztusiec, inwazyjną chorobę pneumokokową i grypę. Jedną z istotnym zmian w Programie Szczepień Ochronnych na 2019 roku jest rozszerzenie grupy ryzyka w kontekście szczepień przeciwko pneumokokom. W PSO na 2019 r. wszystkie wcześniaki znajdują się w tzw. grupie ryzyka. W praktyce oznacza to, że bezpłatne szczepienia przeciwko pnuemokokom dla tej grupy dzieci będą realizowane z użyciem szczepionki 13-walentnej, chroniącej przed 13 serotypami, w tym przed serotypami 3, 6A, 19A.\nPorozumienie na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach to niezależna grupa złożona z przedstawicieli kluczowych instytucji, organizacji i stowarzyszeń, mająca na celu zabranie wspólnego głosu w dyskusji na temat stosowania szczepień ochronnych w Polsce przy wykorzystaniu potencjału merytorycznego i społecznego każdego z członków inicjatywy.\nStworzenie platformy o charakterze edukacyjnym i społecznym ma na celu dotarcie do opinii społecznej, rodziców,\na także osób odpowiedzialnych za kreowanie systemu ochrony zdrowia w Polsce z możliwie pełnym obrazem dot. właściwości szczepień ochronnych, ich znaczenia i wpływu dla zdrowia społeczeństw oraz sprostanie wyzwaniom systemowym wynikającym z priorytetów zdrowia publicznego. Intencją inicjatorów Porozumienia jest wywołanie dyskusji na temat potrzeb oraz wyzwań związanych z zapewnieniem rozwiązań systemowych zgodnych z europejskimi i światowymi standardami, a także praca nad rekomendacjami działań w polskiej opiece profilaktycznej w oparciu\no merytoryczną dyskusję, otwarty dialog oraz społeczną debatę.\nPomysłodawcą i inicjatorem Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach jest Instytut Ochrony Zdrowia w partnerskiej współpracy z firmą Pfizer, która od lat wspiera działania na rzecz skutecznej profilaktyki szczepiennej\nw Polsce. Instytut Ochrony Zdrowia, działając jako ośrodek analityczny typu think-tank, wspiera swoim głosem doradczym działalność Porozumienia na Rzecz Dobrych Praktyk w Szczepieniach, zapewniając jego społeczny i edukacyjny charakter.


Gdzie wyjechać, gdy cena nie gra roli? – Psie wędrowki\nBogaczy w naszym kraju przybywa, nie liczą się oni z kosztami szczególnie gdy chodzi o podróże lub wakacje. W przypadku gdy cena nie gra roli, świat staje przed nami otworem. Wszystko co najlepsze i luksusowe jest w naszym zasięgu.\nLuksusowe wakacyjne pobyty zaczynają się już od 1500 dolarów za dobę, kończą na kwotach niebotycznych ale osiągalnych dla bogaczy, którzy są klientami najbardziej wymagającymi. Proponowane dla nich kierunki to:\nEmiraty Arabskie, Karaiby, Zanzibar, Tanzania, Malediwy, Seszele, Kenia, Fidżi, Dominikana, Meksyk czy Bora – Bo – ra.\nNa wakacjach najdroższych, otrzymujemy największy luksus i najlepsze rozrywki, mieszkamy w miejscach najlepszych, jemy potrawy najsmaczniejsze, spędzamy czas na rozrywkach najdziwniejszych i otrzymujemy jak najlepszą obsługę. Te wszystkie miejsca, w które wyjeżdżamy dają nam spokój i intymność, zapewniają anonimowość i celową samotność.\nRejsy statkiem to dzisiaj forma super luksusowego wypoczynku, wynajmując luksusowy jacht można pływać omijając wszelkie granice i poznawać różne wyspy, nawet te niezamieszkałe, odkrywać ich tajemnice i zachwycać się ich przyrodą. Dzisiaj takie jachty wynajmuje się z załogą, dlatego też osoba decydująca się na taką wyprawę, nie musi posiadać patentu na sterowanie jachtem. Razem z osobami bliskimi lub przyjaciółmi możemy oddać się wypoczynkowi, na którym nic poza rozrywką nie będzie nas interesowało.\nBiura turystyczne oferują propozycje dla każdego turysty, jednak dla tych najbardziej wymagających wymyślają coraz to ciekawsze kierunki i coraz bardziej wyrafinowane rozrywki. Noclegi w hotelu na sztucznej wyspie, czy w willi otoczonej białymi plażami i turkusową wodą na bezludnej wyspie wynoszą ponad 10 tys zł. za dobę za jedną osobę. Dodatkowo klienci mają do dyspozycji SPA, baseny, restauracje serwujące wspaniałe potrawy, odpowiednie programy sportowe i cały szereg ciekawych rozrywek zajmujących im czas, wszystko może być to przy obsłudze osobistego kamerdynera.\nRejsy turystyczne na ogromnych statkach wycieczkowych, które są dzisiaj całymi kompleksami rozrywki, to też odpowiednia forma wyjazdu dla osób najbardziej wymagających. Na statkach mamy wszystko co jest w mieście, a dodatkowo płyniemy przez morza i oceany i zwiedzamy cały świat.\nLuksusowe pobyty dla zamożnych to nie tylko egzotyka i odległe miejsca świata. To także miejsca w Europie, niezwykle atrakcyjne greckie wyspy, zamki nad Loarą lub Włochy. Tam też odnajdziemy spokój i najbardziej luksusowe miejsca, którymi też zachwycą się bogacze.


Być na liście Forbesa | Prestiż Szczecin\nMariusz Łuszczewski to szczeciński przedsiębiorca i działacz gospodarczy. Od dzieciństwa marzył o pracy w branży hotelarskiej i gastronomicznej. W tym kierunku się kształcił i zdobywał doświadczenie. Dzięki ciężkiej pracy udało mu się osiągnąć sukces. Jest znany między innymi z prowadzenia sieci Exotic Restaurants, a w tym roku został ekspertem ds. relacji indyjskich w Centrum im. Adama Smitha. Prócz tego, jest koproducentem w Akson Studio, wiceprezesem zarządu Kaushual & Partners, prezydentem Zachodniopomorskiej Indyjskiej Izby Gospodarczej i od niedawna dyrektorem zarządzającym oraz większościowym udziałowcem Ehrle India. Biznesmen to syn Anity Agnihotri – Szczecinianki Roku 2017, która od wielu lat uczy nas smaków Indii.\nSłyszałam, że od dziecka był Pan przedsiębiorczy i pierwszą „firmę” stworzył w wieku 7 lat. Proszę opowiedzieć o swoich początkach.\nKiedy miałem siedem lat wraz z moim najlepszym przyjacielem otworzyliśmy firmę, która się nazywała „Kobra Błysk”. Poprosiłem swoją mamę o pomoc w wydrukowaniu wizytówek. Na naszym osiedlu myliśmy ludziom samochody i okna sklepowe. Mieliśmy bardzo dużo klientów, będąc w drugiej klasie już zatrudnialiśmy pierwszoklasistów. Firma się szybko rozwijała. A co najciekawsze, teraz, po wielu latach, zostałem szefem Ehrle India, największej firmy zajmującej się myjniami samochodowymi na całym świecie. To chyba jakaś karma. (śmiech)\nPamięta Pan swój przełomowy moment na ścieżce kariery?\nPrzełomowym momentem dla mnie było, kiedy doznałem największego upadku życiowego. Zacząłem pracę w wieku siedemnastu lat. Dosyć łatwo wpadałem na różnego rodzaju pomysły. Moim błędem było jednak to, że w zbyt młodym wieku miałem dostęp do dużych pieniędzy. Będąc dwudziestolatkiem wszedłem na złą drogę. Wyszedłem z tego, tylko dzięki mądrości rodziców. Mój tata wpadł na pomysł, by założyć się ze mną o dwa tysiące dolarów, czy będą w stanie wyjechać do Stanów Zjednoczonych i dać sobie radę Ameryce. Myślałem, że podbiję USA w jeden miesiąc.\nI jak wspomina Pan początki klarowania się drogi zawodowej?\nKiedy tam wylądowałem, miałem 500 dolarów w kieszeni. Nie miałem zezwolenia na pracę, przez co nikt mnie nie mógł oficjalnie zatrudnić. Próbowałem w różnych miejscach. Pewnego dnia byłem w polskim sklepie i zobaczyłem ogłoszenie „Zatrudnimy sprzątaczki do hotelu”. Kiedy zobaczyłem słowo „hotel” to postanowiłem, że muszę tam zadzwonić. Powiedziałem, że chcę pracować na recepcji, tak jak wcześniej w Polsce. Początkowo nie chciano dać mi tej posady, ale zatrudniono mnie. Stałem na recepcji, co było dla mnie bardzo ważnym doświadczeniem. Pamiętałem beztroskiego siebie sprzed kilku miesięcy, a teraz stałem w kamizelce w palmy, której nienawidziłem. Za zarobione pieniądze trudno było mi przetrwać, więc zajmowałem się różnymi rzeczami. Początki były bardzo trudne, ale ciężko pracowałem. Pewnego dnia zostałem Front Office Managerem. Od razu pojechałem spalić kamizelkę w palmy (śmiech). Na drugi dzień ubrałem garnitur i przyszedłem do pracy jako główny kierownik całego działu. Później hotel zorganizował targi pracownicze. Moja znajoma poradziła mi, by odezwać się do właściciela 37 hoteli. Powiedział, że mam mu dać jeden powód, by mnie zatrudnił. Odpowiedziałem, że dam mu dwa. Powiedziałem: Po pierwsze, będę lojalny jak syn, a po drugie będę zarabiał więcej niż jakikolwiek pana pracownik. Dostałem tę pracę. Następnego dnia ubrałem garnitur i wziąłem ze sobą teczkę. Była pusta, bo nie miałem nic do zabrania. Chciałem zostać vi-ce dyrektorem. Dostałem i to stanowisko, sam zarządzałem hotelem, a właściciel przyjeżdżał sprawdzać wszystko raz w tygodniu. Któregoś dnia go spytałem, czy jest ze mnie zadowolony. Poprosiłem, by dał mi stanowisko dyrektora. Zostałem nim i tak moja kariera nabrała tempa. Później zostałem dyrektorem operacyjnym na 37 hoteli. Można powiedzieć, że jak się chce, to można, ale pracowałem siedem dni w tygodniu, 20-18 godzin na dobę. Bardzo dużo się tam nauczyłem.\nMiałem 20 dolarów w kieszeni. Nie wiedziałem, czy zatankować, czy kupić coś do jedzenia. Dziś wiem, że Ameryka nauczyła mnie pokory i szacunku do ciężkiej pracy. Można powiedzieć, że wtedy dorosłem.\nKieruje Pan Exotic Restaurants, prowadzi firmę konsultingową, zarządza nieruchomościami, jest koproducentem filmu „Taka karma”. Podejmuje się Pan wielu wyzwań. Co Pana motywuje?\nPrzede wszystkim marzenia. Wierzę, że w życiu wszystko jest możliwe, ale też podchodzę do tego bardzo pragmatycznie. Ustalam sobie cel i nie idę na skróty, dążę do tego krok po kroku. Musiałem nauczyć się cierpliwości i pragmatyzmu.\nŚwietnie orientuje się pan nie tylko w branży restauratorskiej i hotelarskiej, ale też sprawach biznesowych. Skąd czerpie Pan wiedzę na ten temat? Korzysta Pan z doświadczeń innych?\nMam to we krwi, jestem pół-Hindusem, pół-Polakiem. Mam w sobie dwukulturowość (uśmiech). Jestem dobrym obserwatorem i słuchaczem. Obserwuję i uczę się na błędach innych ludzi. Staram się przyglądać ludziom sukcesu, wyciągam z tego wnioski. Łatwo nawiązuję kontakty. Myślę też, że otwarty, uczciwy oraz szczery sposób prowadzenia biznesu to coś, co mi pomaga. Robię interesy z ludźmi, którym ufam i którzy ufają mi.\nCzy wspomniana przez Pana dwukulturowość pomaga w biznesie? I czy mieszkańcy Indii mają jakąś cechę, która według Pana jest szczególnie przydatna w prowadzeniu interesów?\nTak, bardzo mi pomaga. Jestem pomostem między Polską a Indiami. Świetnie poruszam się w drugim z wymienionych krajów. Rozumiem kulturę Indii, tok myślenia ludzi. Podobnie w Polsce, więc łączę te dwa światy z dużą łatwością. Dzięki temu m.in. zauważyła mnie Ambasada Indyjska. Budowa Zachodniopomorskiej Indyjskiej Izby Gospodarczej to też ważny dla mnie etap. Najpierw przygotowałem stronę indyjską, później została powołana Izba. Co do drugiego pytania – w Indiach bardzo ważny jest szacunek do osób starszych i nie tylko. Musi być jednak szczery. Ludzie wyczuwają, czy jest prawdziwy, czy nie. Szacunek pozwala zbudować dobry zespół, mocny team, dzięki czemu łatwiej jest rozwijać firmę.\nOd lat działa Pan na rzecz współpracy polsko-indyjskiej. Podobno te relacje rozwijają się coraz lepiej. Czy może Pan powiedzieć, nad czym obecnie pracuje Zachodniopomorska Indyjska Izba Gospodarcza?\nPomagamy polskim firmom zaistnieć na rynku indyjskim, bądź pomagać obsługiwać indyjskie, lub wspierać te, które wchodzą do Polski. Przykładowo firma WineLand jest dystrybutorem indyjskich win i dzięki Izbie dotarła do sieci restauracji w Polsce. Wprowadzamy korporacje polskie do Indii, sprowadzamy tamtejszych inwestorów do Polski. Przede wszystkim mocno popularyzujemy Zachodniopomorskie i Szczecin. To jest główny cel Izby, by promować nasz region. Dzięki naszej inicjatywie powstaje np. fabryka opakowań w Goleniowskim Parku Przemysłowym. Uważam, że trzeba wyjeżdżać i mówić o naszym regonie, gdyż znajduje się on w środku Europy. Mamy dostęp do Skandynawii i na Zachód. Gdy zwróciliśmy na to uwagę innym, nagle się nami zainteresowali. Co więcej, ZIIG jest apolityczny, ale dobrze współpracujemy też z władzą miasta, województwa i staramy się jeszcze lepiej działać.\nCzyli można powiedzieć, że udowadnia Pan, że Szczecin ma potencjał?\nSzczecin ma duży potencjał, ale samo mówienie o tym, nie jest wystarczające. Wszyscy od lat to powtarzają. Wspominają też o bliskości Berlina. Tylko to, że o tym wiemy, nie wystarcza. Musimy wychodzić na świat, spotykać się, jeździć na duże imprezy gospodarcze. To fakt, że jesteśmy bardzo dobrze położeni, ale jak ktoś o tym nie wie, to z tego nie skorzysta. Dlatego mocno zachęcam władze miasta i szczecińskie firmy do współpracy. W lutym odbędzie się Globalny Szczyt Gospodarczy w Delhi. Będą tam premierzy krajów oraz 700 prezesów najważniejszych firm. Ważne panele dyskusyjne i biznesowe. W tym roku będziemy mieli bardzo silny zespół. Pojedzie premier Polski, najważniejsi ministrowie i 12 prezesów polskich spółek. Wspólnymi siłami postaramy się podbić część Azji.\nÁ propos podbojów, co uważa Pan za swój największy sukces?\nW ostatnim okresie bardzo ważne było dla mnie zostanie ekspertem w Centrum im. Adama Smitha. Zarekomendował mnie pan Piotr Andreas, mój mentor biznesowy, od którego dużo się nauczyłem. Instytut słusznie zauważył, że kierunek Indii jest przyszłością. Znalazłem się w gronie 50 ekspertów, doradzam jako ekspert CAS rządowi RP w sprawach związanych z Indiami. Trzeba jednak pamiętać, że centrum jest apolityczne. Daje mi to nie tylko prestiż, ale też ogromną siłę przebicia. Centrum i ZIIG pozwalają mi uczestniczyć w wielu projektach. Staram się więc, działać na korzyść obu państw, zarówno Polski, jak i Indii.\nCo poradziłby Pan osobie, która jest początkującym przedsiębiorcą? Jakimi wartościami warto się kierować?\nPowinien zacząć karierę w dobrej firmie, ale nie swojej (uśmiech). Nauczyć się jak najwięcej i dopiero wtedy otworzyć coś swojego. W dzisiejszym świecie trzeba być profesjonalistą. Najważniejsze to mieć marzenia i obrać sobie drogę do ich realizacji. Potrzebne jest też dużo energii, samozaparcia i pokory. Ważne też, by się nigdy nie poddawać. Porażki są bardzo ważne w biznesie, trzeba z nich wyciągać wnioski. Nie można się załamywać, ale należy je wykorzystywać, by się wzmacniać.\nCiągle jest Pan w pracy. Ma Pan czas na relaks? Co Pan robi w wolnym czasie?\nTo fakt, że dużo pracuję, bo realizuję wiele projektów, ale wieczorami znajduję czas na relaks. Staram się robić przerwy, wyjeżdżać. Chętnie medytuję, spędzam czas z rodziną i podróżuję. Lubię odwiedzać Azję,\na z nieco bliższych Szczecinowi miejsc – Amsterdam.\nJakie ma Pan plany na najbliższą przyszłość? Nad czym Pan obecnie pracuje?\nZostałem szefem niemieckiego koncernu myjni samochodowych Ehrle w Indiach. Zaczynam realizować pierwsze projekty, wprowadzamy najnowsze technologie do Indii. To dla mnie duży sukces.\nA marzenia – bliższe i dalsze?\nObiecałem komuś dla mnie ważnemu, że w ciągu 3 lat znajdę się w pierwszej dziesiątce Forbesa. Mówię to z przymrużeniem oka, ale jest to prawdopodobne. Oczywiście, wiem, że pieniądze to nie jest coś, co daje nam szczęście. Kiedyś moim marzeniem było robić interesy międzynarodowe. Myślę, że to zrealizowałem. Dlatego też zachęcam innych do tego, żeby mieli marzenia, bo wszystko jest możliwe.\nCo do dalszych marzeń, na koniec mojej kariery zawodowej, chciałbym kupić piękny hotel na wyspie. Zapraszałbym tam najbliższych przyjaciół i rodzinę. Tak wyobrażam sobie koniec mojej kariery zawodowej.


TREX TOUCHLESS LED oświetlenie ścienne 77cm 12W, czujnik bezdotykowy, aluminium\n» TREX TOUCHLESS LED oświetlenie ścienne 77cm 12W, czujnik bezdotykowy, aluminium\nKod produktu: ED472 \nLiniowa oprawa LED TREX TOUCH\nPrzeznaczony do montażu nad lustrem. Napięcie zasilające 12 V doprowadzane jest do oprawy poprzez wsporniki oprawy ze stali nierdzewnej. Wsporniki są zakotwiczone, a złącze przewodu zasilającego jest ukryte za ramą lustra. Korpus oprawy wykonany jest z cienkiego anodowanego aluminium o wymiarach 15,2 × 6 mm. Oprawę można przesuwać na uchwytach ze stali nierdzewnej i jednocześnie pochylać. Oprawa wyposażona w bezkontaktowy włącznik / ściemniacz. Czujnik znajduje się po stronie wlotowej (-) poniżej nawiewnika i jest podświetlany na niebiesko. Zasięg czujnika to 2-3 cm. Poprzez krótkie zbliżenie dłoni lub nawet dotknięcie obszaru czujnika, oprawa włącza się lub wyłącza. Trzymając rękę w pobliżu czujnika przez ponad ok. 3 sekundy, natężenie światła zaczyna się zmieniać w sposób ciągły.


Sąd Apelacyjny w Rzeszowie skazał 37-letnią Brazylijkę Andreę Cristinę P. na 25 lat więzienia za zabójstwo 2-letniego synka w Śliwnicy | Nowiny\nSąd Apelacyjny w Rzeszowie skazał 37-letnią Brazylijkę Andreę Cristinę P. na 25 lat więzienia za zabójstwo 2-letniego synka w Śliwnicy\nŁukasz Solski 30 lipca 2020, 19:41\nRzeszowski sąd utrzymał wyrok sądu I instancji. Wyrok jest prawomocny.\nPrzypomnijmy. Do tragedii doszło w lutym 2018 roki. Strażacy otrzymali informację o pożarze domu w Śliwnicy. Jeszcze przed przyjazdem jednostek, sąsiadowi udało się wydostać z domu 2-letniego Wiktora, rozpoczęła się jego reanimacja. Chłopiec, po przewiezieniu do szpitala, zmarł. Z domu wyniesiona została również jego matka, 35-letnia Andrea P. Dziecko miało osiem ran kłutych.\nWedług ustaleń prokuratury, kobieta najpierw zaatakowała synka, potem podpaliła mieszkanie, a następnie próbowała popełnić samobójstwo. 35-latka miała rany kłute.\nKobieta jest Brazylijką, od 7 lat przebywa w Polsce. Wraz z mężem mieszkali razem z rodziną mężczyzny, zajmowali piętro domu.\nBrazylijka trafiła na obserwację psychiatryczną, biegli uznali, że jest poczytalna i może odpowiadać przed sądem za swoje czyny.\nJak podaje Polskie Radio Rzeszów, czwartkowa rozprawa odbyła się bez udziału 37-latki. Kobieta zasłabła w konwoju policyjnym wiozącym ją z aresztu śledczego w Lublinie do sądu w Rzeszowie, i trafiła do szpitala.\nMatka przyznała się do zabójstwa Wiktorka [WIDEO, FOTO]\nW rodzinie ze Śliwnicy były nieporozumienia [WIDEO]\nZobacz też: Prokuratura postawiła zarzuty parze spod Lęborka. Matka i jej konkubent mieli brutalnie znęcać się nad 5-letnimi bliźniaczkami


sinice nad polskim morzem | WP abcZdrowie\nWielu z urlopowiczów mimo zagrożeń kąpie się w morzu. Argumentują, że "sinice były, są i będą". (...) Lepiej zweryfikować plany i postawić na spacery brzegiem morza lub zwiedzanie, niż uparcie trzymać...\nTemat sinic nad Morzem Bałtyckim co roku wraca jak bumerang. Tym razem szczęścia nie mają turyści wypoczywający w Zatoce Puckiej. (...) Warunki pogodowe, jakie teraz obserwujemy nad morzem, są idealne...\nDlaczego sinice pojawiają się w wodzie? Czy sinice są niebezpieczne? (...) Sinicom nie przeszkadza też kwaśne podłoże. Sinice pojawiają się zarówno w zamkniętych akwenach, takich jak...\nPierwsze badania polskich naukowców na temat występowania przecinkowców w wodach Zatoki Gdańskiej i Puckiej będą opublikowane za kilka miesięcy. (...) Zdecydowanie większym, letnim problemem są dzisiaj sinice w Bałtyku...\nRodzaje sinicy sinica centralna - widoczna na ustach i tułowiu, sinica obwodowa - widoczna na palcach i kończynach. (...) Rozpoznanie i leczenie sinicy Najważniejsze w zdiagnozowaniu...\nAlergia na ryby i owoce morza najczęściej pojawia się u osób dorosłych. (...) Objawy alergii na ryby i owoce morza Symptomy alergii na ryby i owoce morza dotyczą całego organizmu i mogą być bardzo niebezpieczne.\nCzy mogę kąpać się w morzu mając zespół nerczycowy?\nWitam. Mam pytanie odnośnie moich nerek . Choruje już od 18 lat na zespół nerczycowy .teraz jestem od dwóch lat w remisi. Czy jadac nad wakacje mogę się kopać w naszym polskim morzu ?Witam tak\nBakterie • zatrucie bakteryjne • zatrucie sinicami • zamknięte kąpieliska nad morzem • Bakterie chorobotwórcze • sinica • bezpieczne wakacje • wakacje z dzieckiem • Zatrucie pokarmowe • Zatrucie pokarmowe na wakacjach • zdrowie_indeks • czym można się zatruć • Choroby skorne • Choroby skóry • bóle brzucha • Biegunka • bóle brzucha biegunki • Choroby krążenia • Niewydolność krążenia • sine palce • sine usta przyczyny • zasinione usta • zasinione palce • Odporność organizmu • Układ odpornościowy • jak wzmocnić organizm • rodzina na wakacjach • Leczenie oparzenia • Kremy na oparzenia • oparzenie przez meduzę • objawy oparzenia przez meduzę • ratownik wodny • stwardnienie rozsiane • Zdrowe jedzenie • Ryby morskie • Zdrowa kuchnia • Owoce morza • Zdrowa żywność • indeks_zdrowie


W gospodarce dominuje oraz prężnie rozwija się przemysł, turystyka, i rolnictwo. Pozytywna gospodarczo jest bliskość aglomeracji (Katowice, Kraków, Wrocław), międzynarodowych tras (droga nr1, autostrada A4) i stolic europejskich (Praga, Budapeszt, Bratysława, Wiedeń).\nJednak potężnie rozwijająca się infrastruktura nie przeszkadza w kultywowaniu regionalnej kultury i dbaniu o tereny zielone.\nRegion posiada znaczny potencjał turystyczny, co pozwala turystykę uznać za jedną z głównych dziedzin rozwoju gospodarczego. Ale powiat bielski może poszczycić się także korzystnymi warunkami dla prowadzenia biznesu. Funkcjonuje tu ponad 15 700 podmiotów gospodarczych, nie brakuje tu małych przedsiębiorstw, średnich i dużych firm funkcjonujących na europejskim poziomie.\nWiększość z nich radzi sobie bardzo dobrze, głównie w dziedzinie hotelarstwa, gastronomii oraz budownictwa i rolnictwie. W porównaniu z ubiegłymi latami nastąpił wzrost liczby podmiotów gospodarczych o ponad 4%. Trudno się temu dziwić, gdyż największym bowiem bogactwem tej ziemi są ludzie – ich operatywność, zaangażowanie i wytrwałość. Istniejący na terenie powiatu Bielski Park Techniki Lotniczej w Kaniowie stanowi odpowiedź na współczesne wyzwania cywilizacyjne.


ARiMR: mija termin składania wniosków o dopłaty bezpośrednie - Money.pl\nStrona głównaARiMR: mija termin składania wniosków o dopłaty bezpośrednie\n15 maja upływa termin składania przez rolników wniosków o unijne dopłaty bezpośrednie. Choć rolnicy będą mogli składać wnioski po tej dacie jeszcze do 9 czerwca, muszą się liczyć, że wówczas za każdy dzień roboczy spóźnienia płatność będzie pomniejszona o 1 proc. - przypomina Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).\n*15 maja upływa termin składania przez rolników wniosków o unijne dopłaty bezpośrednie. Choć rolnicy będą mogli składać wnioski po tej dacie jeszcze do 9 czerwca, muszą się liczyć, że wówczas za każdy dzień roboczy spóźnienia płatność będzie pomniejszona o 1 proc. - przypomina Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). *\nJak informuje rzecznik Agencji, Radosław Iwański, wnioski o dopłaty można także wysyłać pocztą (liczy się data stempla pocztowego).\n"Aby ułatwić i usprawnić składanie wniosków, większość biur powiatowych Agencji pracuje już w systemie dwuzmianowym. Biura ARiMR są czynne do późnych godzin wieczornych" - poinformował rzecznik w komunikacie prasowym.\nWg danych ARiMR, do 9 maja br. rolnicy złożyli 900 tys. wniosków o przyznanie płatności do gruntów rolnych za 2007 r. ARiMR wysłała do rolników blisko 1,5 mln spersonalizowanych formularzy wniosków.\nZgodnie z przepisami, realizacja płatności za 2007 r. odbędzie się od 1 grudnia 2007 r. do 30 czerwca 2008 r.\nARiMR już po raz czwarty przyjmuje wnioski o dopłaty bezpośrednie. W minionym roku rolnicy złożyli w ARiMR ponad 1,4 mln takich wniosków.\nW tym roku po raz pierwszy zostaną wprowadzone nowe płatności: paszowa i do roślin energetycznych. O dopłaty te rolnicy mogą ubiegać się na tym samym formularzu, co o dopłaty bezpośrednie.(PAP)\nKredyty studenckie. Dziś mija termin składania wniosków


Wrocław: Tlenek węgla na Psim Polu. Matka z dwójką małych dzieci w szpitalu | Gazeta Wrocławska\nWrocław: Tlenek węgla na Psim Polu. Matka z dwójką małych dzieci w szpitalu\nMAL 13 lutego 2014, 7:14\nStraż pożarna w nocy interweniowała przy ul. Poleskiej. Do szpitala trafiła matka, z dwójką dzieci w wieku - rok i cztery lata. Wszyscy mieli objawy zatruciem tlenkiem węgla. Strażacy podejrzewają, że mogło się tak zdarzyć, przez niewielki pożar w mieszkaniu. Sprawa jest jednak jeszcze wyjaśniana.\nO TYM SIĘ MÓWI Rząd dopłaci do węgla. Ustalono jedną cenę dla wszystkich Polaków\nPrzyjęliśmy ustawę, która gwarantuje cenę węgla na polskim rynku - poinformowała na konferencji prasowej po posiedzeniu rządu minister klimatu i środowiska Anna...\n14 czerwca 2022, 15:00\ndopłata do węgla


Shirt z dłuższymi bokami, rękawy 3/4 Dł • 49.99 zł • bonprix\nShirt z dłuższymi bokami, rękawy 3/4 49,99 zł Shirt z rękawami kimonowymi 59,99 zł Shirt z długim rękawem 59,99 zł Shirt, długi rękaw 59,99 zł Shirt polo z krótkim rękawem 37,99 zł Shirt kimonowy 59,99 zł Shirt z falbaną 89,99 zł Shirt ciążowy i do karmienia 69,99 zł Długi shirt, krótki rękaw 37,99 zł Długi shirt, krótki rękaw 34,99 zł Shirt z krótkim rękawem 29,99 zł Shirt z długim rękawem 29,99 zł Długi shirt 54,99 zł Shirt z długim rękawem 69,99 zł Shirt "oversize" 54,99 zł\njeżynowy z nadrukiem\njeżynowy z nadrukiem (49,99zł) matowy jasnoróżowy z nadrukiem (54,99zł)\nNumer artykułu 95497181\nDługość 76 cm cm (w rozm. 40/42)\nKolor jeżynowy z nadrukiem\nShirt z długim rękawem John Baner JEANSWEAR od 24,99 zł\nwszystkie kolory ciemnoniebieski z nadrukiem czerwony klonowy jasnoszary melanż z nadrukiem matowy jasnoróżowy z nadrukiem morski pastelowy z nadrukiem\nJoanna / 06-09-2012\nNie jest workowata!!!! Po kroju widać że nie będzie dopasowana. Świetnie okrywa i tuszuje nadmiar ciałka na biodrach i brzuszku. Mam czarną,kolor i jakość bawełny jest super. Nie jest cienka i przeźroczysta , jest miła w dotyku i noszeniu.\nJustyna / 13-10-2013\nzamówiłam juz 3 kolor.......super ........tuszuje krągłości polecam jak lubicie luzniejsze to rozmiar wiekszy ja noszę 50 ....a tu zamowiłam 52........i jest fajna\nmarta / 06-08-2012\nzamówiłam kolor matowy turkus a. est rozmyty zielony Workowaty.Jestem rozczarowana.Odsyłam.\nTeresa / 10-09-2013\nkupiłam zieleń morską.jest śliczna.Rozmiar zgodny z podanym na metce.Rozważam zakup następnej ,w kolorze żółtym.\nEwa / 23-11-2012\nZamówiłam brunatny kolor, ale , niestety, zupełnie jest inny w rzeczywistości niż na zdjęciu - nie brunatny, tylko beż, i to taki nie za ciekawy. Byłaby fajna, gdyby nie ten kolor. Kiedyś zamówiłam sukienkę dzianinową brunatną i ten kolor jest ekstra, a tu, zupełnie coś innego, odesłałam :(\ngrażyna / 26-01-2013\njestem bardzo rozczarowana tym że zamawiałam produkt o nr 941729 a dostałam o nr 945621. Nie będę odsyłać i ponosić dodatkowe koszty - może oddam komuś- Na przyszłość nic więcej nie kupię.\nPulchna / 15-09-2014\nPierwszy raz jestem zachwycona bluzką.Mam ciemno-turkusową z aplikacją i kolor jest dokładnie taki jak na zdjęciu na modelce.Co do długości to przy moich 155 cm sięga mi do połowy uda.Nareszcie bluzka dobra do spodni dla "puszystej "osoby.U mnie rękawy są długie bo mam krótkie ręce Rozmiar wzięłam jaki noszę i jest dobra..Bluzka fajna i ja ją polecam! Warto kupić.\nmagda / 10-05-2014\njest naprawdę fajna wg mnie trzeba brać swój rozmiar - fason luźny , po praniu nic się z tkaniną nie dzieje (tkanina w prążek), ja jestem zadowolona choć wzięłam większą 56/58 a noszę 54/ 56 , kolor turkus i wzór kwiatów wzbudza uwagę . zamówię sobie drugą bo cena dobra ale tym razem mniejszą\nŚwietna bluzeczka, w sam raz na ciepłą wiosnę. Mam 2, limonkową i czarną. Noszę 40/42 i takie zamówiłam, podoba mi się taki luźny, opływający fason. Nie wiem, czy bardziej dopasowane wyglądałyby korzystnie. Kolor limonki jest dość intensywny, ale mi odpowiada. Szkoda, że turkusowa ma nadruk, gdyby była gładka - zamówiłabym kolejną.\nIRENA / 22-12-2015\nGrubsza bawełna. Dobrze lezy na Paniach z brzuszkliem po przejściach,\naneta / 25-08-2015\ntym razem bardzo się zawiodłam - krój i rozmiar (oczywiście jeden niżej) się zgadza, ale ... chyba dostałam jakąś gorszą partie, oglądam to zdjęcie koloru jasnoszarego z białymi motylkami pod mega już dużym powiększeniem i uważam że ma się to nijak do tego co ja odebrałam dzisiaj, materiał jest beznadziejny gatunkowo - widać że na zdjęciu jest ładniejszy, do tego kolor jest brzydki brunatno szary tak samo jak motylki taki brudny biały, odesłanie - koszty, ale wygląda to wstrętnie :/ - nie wiem\nJoanna / 27-06-2014\nBluzka turkusowa z kwiatami jest po prostu urocza. Idealna na większy biust, tuszuje wszystkie mankamenty figury. Mam duży biust 80 E, ale rozmiar 40/42 jest idealny, a nawet ciut szeroki w biodrach. ale te dłuższe boki dodają jej uroku i lekkości.\nBluzeczka, to raczej tunika. Ładnie się układa i tuszuje niedoskonałości. W trakcie noszenia trochę się rozciąga, ale po praniu wraca do poprzedniego formatu. Polecam\nrozmiar: 52, kolor: morski pastelowy z nadrukiem\nWg mnie kolor morski jest bardziej siny. Albo ja mam nieodpowiednią do tego odcienia karnacje albo zamieniłam się w topielca. Rozszerzenie dołem tym razem nie tuszuje bioder lecz je uwydatnia. Rozmiar brać taki jak się nosi. Nie opina. Materiał dość gruby.\nBluzka nie powala, układa się tak sobie, myślałam, że będzie nieco dłuższa. Sugeruję brać swój rozmiar, bądź większy jeśli ma się szerokie biodra. Trochę za gruby materiał, w związku z czym nieco sztywny, ale ogólnie bluzka ujdzie, tak do pochodzenia w domu.\nBluzka jest świetna. Materiał grubszy, bardzo ładnie leży na grubszej osobie. Brać romiar mniejszą.\nBarbara / 29-05-2014\nKupiłam czarny w rozmiarze 52/54 jest idealny.Polecam\nrozmiar: 56 (odpowiedni), kolor: morski pastelowy z nadrukiem\nŚwietna tunika.Pięknie się układa .Polecam\nrozmiar: 52 (odpowiedni), kolor: morski pastelowy z nadrukiem\nDoskonała tuniczka, tuszuje wszystkie moje fałdki, również uważam za dobry zakup,jest luźna i dobrze się w niej czuję a to jest przecież najważniejsze.Rozmiar taki jak noszę.\nrozmiar: 40 (odpowiedni), kolor: morski pastelowy z nadrukiem\nrozmiar: 48 (odpowiedni), kolor: morski pastelowy z nadrukiem\nbluzeczka bardzo ładna, luzna ale taka chciałam, miła w dotyku i kolorek też taki jak na zdjeciu\nrozmiar: 44 (odpowiedni), kolor: morski pastelowy z nadrukiem\nBluzka nie zafajna ponieważ ten dół mocno dziwnie odstaje więc odesłałam!\nDoskonały shirt!!! Ukrywa to co trzeba i pięknie leży. Wzięłam mniejszy rozmiar - od tego, który noszę i jest w porządku. Nie przylega do ciała - jest mały luz - no i ten kolor :). Poza tym przesyłki w końcu dochodzą szybciej do klienta - to z kolei plus dla sklepu, bo wcześniej było kiepsko...\nBeata / 10-11-2013\nkupiłam - jestem bardzo zadowolona - polecam\nrozmiar: 56 (za duży), kolor: morski pastelowy z nadrukiem\nBardzo ładne kolory i ładnie się układa. Rozmiar ciut za duży, ale za to luźny.\nELZBIETA / 19-01-2016\nFAJNA , rozmiar zawszę biore mniejszy\ngodna polecenia mam granatową bardzo ładny kolor twarzowy rozmiar taki jak w opisie prezentuje sie bardzo ładnie idealna do spodni lub leginsów polecam\nrozmiar: 56, kolor: czerwony klonowy\nZamówiłam 56/58 super .Polecam.Granatowa do Jegginsy wyglada b. ładnie\nBardzo dobrze się nosi. Dobrze zakrywa mankamenty figury. Polecam\nLUIZA / 11-11-2015\nNoszę rozmiar 52, a tunika musi mieć nieco luzu. Bardzo wygodna tunika, idealna długość, bardzo dobra jakość materiału. Doskonale układa się na większej sylwetce. Kupiłam dwie - granatowa i szarą z nadrukiem. Obydwie świetne. Polecam\nJestem bardzo zadowolona nic dodac nic ujac i kolor i rozmiar ,jestem zadowolona\nKolor rozmiar jakość doskonała.\nTunika bardzo ładna.Mam rozmiar 42/44,a kupiłam 40/42 i jest dobra.Bawełna porządna.\nrozmiar: 40 (odpowiedni), kolor: matowy jasnoróżowy z nadrukiem\nTERESA / 10-09-2017\nrozmiar: 52 (odpowiedni), kolor: matowy jasnoróżowy z nadrukiem\nFajnie się nosi. Materiał trochę grubszy ale na jesień akurat. Po praniu nic się nie dzieje. Polecam.\nMIROSŁAWA / 02-09-2017\nShirt bardzo fajny ,rozmiar troszkę większy,ale taki lubię,materiał gatunkowo dobry,w praniu nic się nie dzieje,kolor ok!Polecam!\nHALINA / 01-09-2017\nZamówiłam ciemnoniebieski z nadrukiem i shirt jest ładny , także materiał dobry , tylko za duży . Szkoda nie lubię takich luźnych . Bonprix mógłby się postarać wysyłać zgodnie z tabelą rozmiarów. Już nie mam siły odsyłać. Trudno , może po praniu się zbiegnie a jak nie to zwężę .\nJOLANTA / 28-08-2017\nTuniczka z miękkiego materiału, średniej grubości bawełna. Fason nie dopasowany. Ten rozmiar odpowiada typowej rozmiarówce / noszę 42- w biuście, zaś 40 - w biodrach /. Tunika w tym kolorze odpowiada temu na zdjęciu. POLECAM jako codzienny sportowy strój.\nrozmiar: 44 (odpowiedni), kolor: matowy jasnoróżowy z nadrukiem\nCoś jest nie tak z rękawami za szerokie Odeslalam\nAGNIESZKA / 23-08-2017\nBluzeczka przyjemna,swobodna, raczej do chodzenia po domu. Kolor taki jak na zdjęciu.Rozmiar można wziąć o jeden mniejszy chyba ,że ktoś lubi swobodne ciuszki.Ja zostawiam.\nrozmiar: 44 (za duży), kolor: morski pastelowy z nadrukiem\nBluzeczka dobra do chodzenia po domu.Przyjemna bawełna. Trochę za duża, raczej brać rozmiar mniejszy.Kolor jak na zdjęciu. Ja zostawiam.\nFajna bluzka. Mam dwie jasnoszarą i malinowa. Według tabeli bonprixa mam rozmiar 52 , bluzki wzięłam 48/50 i są dobre, maskują niedoskonałości.\nWIESŁAWA / 19-08-2017\nBluzka a właściwie tunika bo przy moich 155 cm sięga mi do połowy uda byłaby bardzo fajna gdyby nie dekolt do pasa. Ja mam krótkie ręce i rękawy są u mnie długie i myślałam ,że będzie fajna tunika do spodni na jesień bo i materiał nie należy do tych cieniutkich. Niestety dekolt jest tak głęboki ,że widać rowek biustu i jak w takim czymś wyjść do pracy? Mam też swoje lata (60 lat) i nie jest to wiek na takie dekolty. Wzięłam rozmiar jaki noszę i jest dość luźna.\nTuniczka super! Dobrze się pierze, nie zmienia koloru, wyszczupla. Mozna nosić do spodni, leginsów i spódniczki.\nrozmiar: 48 (za duży), kolor: morski pastelowy z nadrukiem\nZa duży. Odesłałam\nFajna i miła w dotyku tunika. Jednak trzeba brać rozmiar mniejszą.\nCiepła, długa, zakrywa niedoskonałości.\nZamawiać rozmiar mniejszy a nawet 2 poza tym fajny krój\nnr art. 95497181\nkolor: jeżynowy z nadrukiem\nKolor * 954971


Kuchnia wtedy nie tylko pomieszczenie. Obecne w niej wywołujemy, że tworzone przez nas posiłki smakują naszym znajomym. Śmiało można pokusić się o stwierdzenie, iż stanowi zatem pewne z istotniejszych stanowisk w naszych domach. Niezmiernie ważne dla każdego będącego bycie czy dom jest urządzenie i urządzenie kuchni. Niestety jest wtedy nic łatwe.\nSklepy mijają się w możliwościach, jakie zamierzają zrobić, że polska kuchnia będzie wyposażona we całość to, czego potrzeba, aby przygotować wszelkiego rodzaju posiłki.\nDrinkiem z faktów wyposażenia kuchni, bez którego nie odda się obyć jest krajalnica. Ze powodów przede każdych bezpieczeństwa powinna być zautomatyzowana. Taka jest dopiero bizerba krajalnica. Krojenie nożem nie raz sprawiło, że nie byliśmy do kraju zadowoleni z wyników wykonanej pracy. Któż z nas nie przeciął się, choć raz nożem krojąc szynkę czy ser na plasterki. Automatyczna krajalnica sprawia, że eliminujemy ryzyko skaleczeń.\nInną ważną rzeczą przy krojeniu nożem jest fakt, że krojone plasterki nie zawsze wychodzą takie, jakie byśmy chcieli. O ile szykując sobie kanapkę na śniadanie czy kolacje nie pamięta toż niesamowitego znaczenia oczywiście w sukcesie przygotowywania przyjęć już jest. Nie damy przecież gościom sera, którego plasterki znacznie dzielą się pod względem grubości. Albo chleba, którego części są znacznie niższe niż powinny. Jak oczywiście nie od dziś jemy nie tylko buzią, lecz także oczami. Tak, więc aspekt wizualny jest dla nas niezmiernie ważny.\nKrajalnicę bizerba charakteryzuje bezpieczeństwo, precyzja krojenia i jakość. Jest efektywna w krojeniu chleba, wędlin, mięs i serów.\nSwoje zastosowanie nosi nie ale w gospodarstwach domowych, ale też nadaje się do sklepów wędliniarskich czy na stoiska do krojenia sera. Sprawia, że mężczyzna czuje się stanowić w właściwym polu i bierze dobry produkt.


82m2 2 1 1 Wspólny Prywatny\nNa sprzedaż szereg z 2 sypialniami, 1 łazienką i toaletą na parterze. Z ogrodu wchodzi się głównymi drzwiami do jasnego i przytulnego salonu z niezależną kuchnią. Z kuchni jest dostęp do tylnego ogrodu ze schowkiem i miejscem na pralkę. Na piętrze znajdują się 2 sypialnie dwuosobowe, główna sypialnia ma prywatny taras. Na tym piętrze znajduje się również duża łazienka z narożną wanną. Obie sypialnie mają szafy wnękowe. Dom jest gotowy do wprowadzenia się, na sprzedaż z pełnym umeblowaniem i wyposażeniem. Nieruchomość posiada licencję na wynajem turystyczny.\nObiekt dysponuje prywatnym ogrodem z miejscem do siedzenia. W ogrodzie na tyłach znajduje się pomieszczenie do przechowywania. Jest to popularna urbanizacja w Dona Pepa, w niewielkiej odległości od centrum Ciudad Quesada. Zamknięte osiedle z 4 basenami dla mieszkańców. To idealny dom wakacyjny, a także duży potencjał na wynajem turystyczny.\n: 130.375 CHF\nChiński Yuan: 904.938 CNY\nWe have received your request regarding the property reference: BH432429. One of our agents will contact you as soon as possible.\nOtrzymaliśmy Twoją prośbę o wysłanie informacji w przypadku spadku ceny tej nieruchomości: BH432429


Opiekun Seniora w Niemczech- Spotkajmy sie w Kielcach!\nSzukasz pracy jako Opiekunka Seniorów? Spotkaj się z naszym Koordynatorem w Twojej okolicy! Już 1 września będziemy w Kielcach. Zapisz się na spotkanie! Dlaczego Aktivmed24? Aktivmed24 jest firmą rodzinną , która od 2012 roku zajmuje się usługami opiekuńczymi nad osobami chorymi, niedołężnymi i niepełnosprawnymi na terenie Niemiec. Zaufało nam już około 500 rodzin, które powierzyły nam pod opiekę swoich najbliższych. Nasza agencja zatru ... więcej »\nDomy seniora Szczecin zapewniają opiekę nad osobami starszymi, gdzie zapewniamy ochronę. Cała opieka jest przeprowadzana w sposób akuratnie zaadaptowany do oczekiwań pacjentów, co dotyczy akceptowania odpowiednich warunków do zamieszkiwania ,a także świadczenia również ciekawych atrakcji. Nasz dom seniora to dodatkowo znamienita lokalizacja, która ma nied ... więcej »\nMyślisz, że już za późno, by opanować komputer? Uważasz, że to jedynie domena młodzieży? Absolutnie nie – właśnie prowadzimy nabór na BEZPŁATNE zajęcia z obsługi komputera przygotowane specjalnie z myślą o seniorach! Gwarantujemy na piśmie brak ukrytych opłat i profesjonalną kadrę specjalistów, którzy odpowiedzą na wszystkie pytania! Zapisz się do grupy seni ... więcej »


Dalia kaktusowa Yellow Star - Sadowniczy.pl\nOszczędzasz 43% (3,26 zł).\nNazwa tej pięknej rośliny pochodzi od nazwiska szwedzkiego botanika Dahla. Jej ojczyzną jest Meksyk, którego klimat sprzyja bujnemu wzrostowi i długiemu kwitnieniu. Rośliny osiągają wysokość 100 cm, a średnica kwiatostanów może wynosić 20cm. Częścią podziemną są karpy złożone z kilku grubych, bulwiastych korzeni. Pod względem budowy koszyczków kwiatostanowych odmiany podzielono na grupy: pojedyncze (typu Mignon), półpełne (podwójne, anemonowe i kołnierzykowe) i pełne, które są najliczniejszą grupą i obejmują dalie dekoracyjne, półkaktusowe, kaktusowe, kuliste (Ball) i pomponowe. Oprócz dalii wysokich i średnio wysokich bardzo poszukiwane są także odmiany karłowe. Kwitnienie dalii przypada od końca czerwca do jesieni. W naszym klimacie dalie nie zimują w gruncie i są wrażliwe nawet na niewielkie przymrozki. Dlatego karpy sadzi się dopiero w maju, w miejscach ciepłych, słonecznych, w glebę głęboko uprawioną, niezbyt ciężką i nie nadmiernie wilgotną. Karpy odmian silnie rosnących sadzi się co 50cm, a odmian niskich co 20-30cm. Głębokość sadzenia zależy od wielkości karpy; pąki widoczne w górnej części bulwiastych korzeni muszą znajdować się tuż pod powierzchnią ziemi. Dalie powinny być systematycznie podlewane i kilkakrotnie zasilane nawozami mineralnymi, zwykle do końca lipca. Na 1m2 daje się łącznie około 80g mieszanki nawozowej. Na początku uprawy trzeba odchwaszczać glebę, a później dalie silnie się rozrastają i nie ma takiej konieczności. Odmiany silnie rosnące wymagają palikowania, gdyż pędy łatwo się wyłamują pod ciężarem kwiatostanów. Już od czerwca prowadzi się selekcję i usuwa rośliny słabo rosnące, o odbarwionych i zniekształconych liściach. Przyczyną takich objawów są choroby wirusowe, łatwo przenoszone przez mszyce. Pod koniec września pędy ścina się nad ziemią i ostrożnie wykopuje karpy. Po podsuszeniu i oczyszczeniu układa się je luźno w dużych skrzynkach, w pomieszczeniu o temperaturze 5-8oC. Przysypanie piaskiem lub trocinami skutecznie chroni przed przesychaniem. Wiosną, bezpośrednio przed sadzeniem do gruntu, można podzielić duże karpy na kilka części, z których każda musi mieć po 2-3 pąki. Jest to najłatwiejszy sposób rozmnażania. Dalie są ceniolubnymi roślinami o wszechstronnym zastosowaniu. Doskonale nadają się do tworzenia grup ogrodowych na trawnikach, na rabaty, na kwiat cięty, a niskie odmiany na obwódki i do pojemników na tarasy i balkony. Kolor: różowy Okres kwitnienia: VII-X Termin sadzenia: IV-V Nasłonecznienie: słoneczne Wysokość rośliny: 110 cm Funkcje tekstowe Obrót tekstu (Tył, do góry nogami) Wielkie i małe UTF-8 czcionki i style


Saksonia, Saara i Brema - poznaj regiony Niemiec - AktivMed24\nHome Aktualności Saksonia, Saara i Brema – poznaj regiony Niemiec\nSaksonia, Saara i Brema – poznaj regiony Niemiec\n1. Saksonia – Region muzeów i sztuki\nStolicą tego regionu jest Drezno położone nad Łabą. Miasto jest ośrodkiem turystycznym, przyciąga turystów, którzy słysząc o "Florencji Północy", albo "Mieście Baroku" chętnie chcą je odwiedzić!. Znajduje się tu wiele zabytków i muzeów, takich jak Galeria Obrazów (Gemäldegalerie Alte Meister), a także fabryka jednych z najpopularniejszych marek samochodów – Volkswagen.\nKolejne miasto – Miśnia – stało się popularne dzięki znanej na całym świecie porcelanie, która jest tu produkowana aż od 1710 roku! Założono wtedy Królewsko – Polską i Elektorsko – Saską Manufakturę Porcelany (Königlich – Polnische und Kurfürstlich – Sächsische Porzellan – Manufaktur).\n2. Saara – Centrum przemysłu, hutnictwa i górnictwa\nStaarbrucken powstało w 1909 przez połączenie trzech miast: Saarbrücken, St. Johann oraz Malstatt – Burbach Jednym z najciekawszych znajdujących się tam zabytków jest częściowo zachowany Most kamienny, który pochodzi aż z 1546 roku!\n3. Brema – "Mały" tylko z pozoru\nBremerhaven, to Największe miasto w Niemczech leżące, które leży nad Morzem Północnym. Jest on ważnym ośrodkiem naukowym, bo znajduje się tutaj Morski Instytut Naukowy – Alfred – Wegener – Institut.\nJednymi z ciekawszych zabytków, jakie można odnaleźć w mieście, są posąg Rolanda, bohatera "Pieśni o Rolandzie" oraz "Muzykanci z Bremy" ( baśń autorstwa braci Grimm) – pomnik słynnych osła, psa, kota i koguta, które odnaleźć można po zachodniej stronie ratusza.