Może być różnie - Zbigniew Machej | Nowy Napis\nNowy Napis Co Tydzień #011 / Może być różnie\nObejrzyj całe wystąpienie Zbigniewa Macheja oraz debatę o twórczości\nKiedyś pisywałem wiersze i interesowałem się poezją. Zaczęło się to w drugiej połowie lat 70. ubiegłego wieku, kiedy jako siedemnastolatek porzuciłem naukę gry na instrumentach, a dojmującą pustkę po rozstaniu z muzyką próbowałem zapełniać lekturą książek. Teraz jednak były to inne książki niż w moich latach chłopięcych, kiedy czytywałem powieści Jamesa Fenimore’a Coopera, Karola Maya, Jules’a Verne’a, Alfreda Szklarskiego i Edmunda Niziurskiego. Teraz przede wszystkim chciałem się dowiedzieć, kim mam zostać, kiedy dorosnę, co mam robić, jaki mam być, jak mam żyć. Teraz gorączkowo szukałem dla siebie istotnej wiedzy życiowej, jakiegoś azymutu na drogę, jakichś sensownych drogowskazów i – oczywiście – dalekosiężnego celu, którego nie umiałem jeszcze wskazać ani sformułować. Z własnej nieprzymuszonej woli sięgnąłem wtedy po Odyseję Homera i Ulissesa Joyce’a, Zbrodnię i karę Dostojewskiego i Zmartwychwstanie Tołstoja, Demiana Hessego i Mdłości Sartre’a, Zamek Kafki i Śniadanie mistrzów Vonneguta. Ktoś bardziej uduchowiony polecił mi lekturę Myśli Pascala, ktoś lepiej zorientowany podrzucił Aforyzmy o mądrości życia Schopenhauera, ktoś bardziej oczytany wskazał wreszcie Outsidera Wilsona. Nie od razu się rozpoetyzowałem, nakręciłem na poezję, nastroiłem na poetyckość, nie tak łatwo dałem się złapać na lep poezji. Czytałem jednak obsesyjnie, lawinowo, bez opamiętania, w każdej wolnej chwili. Czytałem maniakalnie, odurzałem się lekturą, książkami, literaturą. Czytałem głównie powieści i pisma filozoficzne. Kupowałem książki z serii Biblioteka Klasyków Filozofii: Platona, Arystotelesa, Kierkegaarda. Jako osiemnastolatek czytałem Ucztę Platona i próbowałem czytać Albo–albo Kierkegaarda. Teraz trudno mi powiedzieć, czy to było czytanie ze zrozumieniem. Jednak coś niecoś z czytanych wówczas książek musiałem zrozumieć, coś musiałem w nich dosłyszeć, zobaczyć i przeczuć, skoro mnie tak absorbowały.\nWkrótce jednak do filozofii zaczęła mnie zrażać jej spekulatywna analityczność i logika formalna. Coraz częściej sięgałem po wiersze. Pewnego zimowego dnia kolega ze szkolnej ławki wyjął z torby książkę Wszystko jest poezja Edwarda Stachury. Jej tytułowa teza wydała mi się w swojej prostocie rewelacyjna. Poszedłem do księgarni i sobie również kupiłem książkę Stachury. Wszystko jest poezja, każdy jest poetą – przeczytałem na jej początku, na wejście, na otwarcie. I dałem się uwieść temu objawieniu. Książkę pochłonąłem jednym tchem i natychmiast stała się ona moją ewangelią. Z niej dowiedziałem się mniej więcej, co powinienem czytać. Ale w szkolnej bibliotece nie było książek Pounda czy Lautreamonta. Były natomiast Kwiaty zła Charles’a Baudelaire’a i wiersze wybrane Zbigniewa Herberta, wydane w zgrabnej serii LSW. Z biblioteki publicznej wielokrotnie wypożyczałem antologię Surrealizm Adama Ważyka oraz dwujęzyczną książkę Wizjonerzy i buntownicy – wybór współczesnej poezji amerykańskiej. To mi na początek wystarczyło.\nW wierszach dostrzegałem coś niezwykłego, dziwnego, lecz istotnego. Poprzez słowne zderzenia i skróty często zmierzało się w nich do odkrywczej pointy. Czytało się tylko chwilę, zaczynając od szczegółu, konkretu i niemal od razu osiągało się intelektualną i uczuciową niespodziankę. Szybko rozkręcał się w nich kalejdoskop znaczeń i roztaczała niezwykła atmosfera. Procedura tej niemal alchemicznej syntezy nie była żmudna i długotrwała, ale w najlepszych wierszach oferowała wyniki wręcz rewelacyjne. Takie oddziaływanie niektórych wierszy bardziej kojarzyło mi się z energią niż z pięknem. Tę szczególną energię niektórych wierszy, niektórych fragmentów, chciałem przy sobie zatrzymać, aby z niej jakoś później czerpać.\nKsiążki z „energetycznymi” wierszami zazwyczaj nie były moją własnością i musiałem je oddawać, dlatego też wiersze, które zrobiły na mnie szczególnie mocne wrażenie, przepisywałem sobie do zeszytu. Nawet przez myśl mi nie przeszło, żeby uczyć się ich na pamięć. Uczenie się wierszy na pamięć zawsze szło mi opornie. Wiedziałem ze szkoły, że pamięć mam słabą, niespolegliwą, dziurawą. W tym przepisywaniu było coś z rytuału i coś ze wspólnictwa. Może też jakaś gotowość do podjęcia służby skryby, sekretarza, przysposabianie się do wykonywania pracy kopisty. Może też kult samego pisma. A także radość pisania – skąd my to znamy? – która wibrowała nie tyle pomiędzy okiem i ręką, ile iskrzyła w moim młodocianym jeszcze umyśle.\nWybierałem do przepisania takie wiersze, które szczególnie działały na moje zmysły i wyobraźnię, właśnie takie, co rozjaśniały na chwilę mój umysł, sprawiały mi coś w rodzaju ulgi, zdejmowały ze mnie jakiś dławiący ciężar, wyjmowały z mojego czasu i przestrzeni i lekko unosiły nad ziemią. Taki przemyślny drobiazg ułożony ze słów, którego można było uchwycić się uchem, okiem, a przede wszystkim umysłem, notowałem ręką wyposażoną w długopis. Przyswajałem go swoim charakterem pisma. Imitowałem duktem swojej niezręcznej, niewprawnej, niedouczonej, wiejskiej kaligrafii. Stosując technikę imitacji, wyuczonym ruchem własnej ręki budowałem echowe relacje możliwych powinowactw, trochę z wyboru, trochę z przypadku. W grubych brulionach w kratkę przybywało przepisanych odręcznie wierszy Friedricha Hölderlina, Arthura Rimbauda, Jules’a Laforgue’a, Georga Trakla, Johannesa Bobrowskiego, Osipa Mandelsztama, Aleksandra Wata, Czesława Miłosza (przepisałem niemal całe Ocalenie), Sylvii Plath, Ryszarda Krynickiego i Rafała Wojaczka. Czy to był ciemny pęd do niemal ślepego naśladowania niekoniecznie dla mnie jasnych czy oczywistych wzorów? Czy kopiując wiersze innych poetów, odprawiałem jakąś magię? Czy nie było w tym żadnego snobizmu, fałszu, pretensji? Czy chciałem uciec w ten sposób od swojej siermiężnej, małomiasteczkowej codzienności? Czy chciałem znaleźć dla niej jakąś alternatywę? Czy chciałem się nauczyć magii poezji na potrzeby mojego życia, które dopiero się przepoczwarzało, osiągało biologicznie dojrzalszą formę? Czy chciałem zostać buntownikiem i wizjonerem w moim małym, rodzinnym mieście na granicy? Czy jeszcze nie wiedziałem, że próby bycia prorokiem we własnym kraju zazwyczaj kończą się fiaskiem, żenadą albo nawet tragedią? Nie myślałem o tym wszystkim. Dużo było tego przepisywania, bo najciekawsze książki pozostawały trudno dostępne, jakby w ukryciu. Trzeba było za nimi chodzić, szukać ich, wyciągać je z jakichś prowincjonalnych bibliotek publicznych, antykwariatów i prywatnych księgozbiorów.\nDużo więc było tego przepisywania na początku, także z czasopism, bo dużo było we mnie młodzieńczej, entuzjastycznej ciekawości. Wciąż pojawiały się jakieś nowe nazwiska, które obiecywały rozkosze poetyckiego wtajemniczenia, nazwiska poetów jak hasła do sezamów kalejdoskopowych olśnień, klucze do dziwnie kwitnących ogrodów, bramy do innych światów, a nawet zaświatów. Może wydawało mi się, że kolekcjonuję zbiór zaklęć, dzięki którym tajemnicza rzeczywistość nie tylko odsłoni się przede mną, ale przede wszystkim, że dzięki nim ta niesamowita, zwykle banalna, lecz czasem dziwna, zwykle bezpieczna, lecz nieraz straszna rzeczywistość będzie mniej groźna i bardziej zrozumiała, że dzięki nim będę wiedział, dokąd iść, co robić i co mówić. Przepisywanie było koniecznością, jeśli miało się słabą pamięć do literatury. Pisałem także dziennik, żeby zapamiętać i może potem łatwiej pojąć, co się ze mną dzieje. Coraz bardziej przyzwyczajałem się do pisania. Pisałem więc dziennik, przepisywałem sporo wierszy, ale sam jeszcze swoich wierszy nie pisałem. Po raz pierwszy zdarzyło mi się to dopiero po maturze.\nPierwszy wiersz napisałem w lipcu 1977 roku. Był to rok szczególny, dla mnie na pewno przełomowy. Właśnie skończyłem liceum i dostałem się na studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Zapisany na studia, musiałem jeszcze w lecie, przed rozpoczęciem roku akademickiego, zaliczyć obowiązkową praktykę robotniczą, żeby się dowiedzieć, jak pachnie proletariacki pot. Czekałem na to ze spokojem, aczkolwiek w pewnym napięciu, ponieważ wiedziałem, co się stało w Krakowie w maju tego samego roku. Niewyjaśnione zabójstwo studenta Stanisława Pyjasa miało charakter polityczny i obciążało nie tylko nieznanych sprawców z bezpieki, lecz także ich partyjnych mocodawców. Po Czarnym Marszu krakowskich studentów, który był zarazem żałobną procesją i protestacyjnym pochodem, zawiązała się w Krakowie pierwsza w PRL niezależna, opozycyjna organizacja studencka – Studencki Komitet Solidarności. Chciałem się przyłączyć do tego ruchu, ale na razie mieszkałem z rodzicami i młodszą siostrą w Cieszynie, małym mieście na polsko-czechosłowackiej granicy, podzielonym pomiędzy dwa państwa, które określały siebie jako socjalistyczne. W obu tych państwach rządziły partie komunistyczne, a właściwie pseudokomunistyczne, ale za to poddane Kremlowi. Porządku w nich pilnowały podległe tym pseudokomunistom milicje i służby bezpieczeństwa. Te państwa miały charakter totalitarny, władza dyktowała ludziom, co mają robić. Posługiwała się przy tym rozpoznaną przez George’a Orwella nowomową, która nadawała zwykłym pojęciom ludzkiego języka opaczny sens. W języku totalitarnej władzy dyktaturę nazywano wolnością, kłamstwo uznawano za prawdę, bezprawie za sprawiedliwość, wojskową agresję za akcję pokojową. Wiedziałem coś o tym, bo niemal codziennie słuchałem zagranicznych rozgłośni nadających w języku polskim, Radia Wolna Europa i Głosu Ameryki, które odkłamywały PRL-owskie porządki. Czytywałem też wtedy „Tygodnik Powszechny”, jedyne niezależne od pseudo-komunistów, choć przez nich cenzurowane, w miarę liberalne, choć katolickie, pismo społeczno-kulturalne, które poświęcało dość dużo miejsca literaturze. Słuchanie radia i oglądanie PRL-owskiej telewizji stanowiło uzupełnienie lektury książek i czasopism.\nMiałem wtedy radio tranzystorowe Unitra i magnetofon szpulowy marki Grundig i – oczywiście – nie wiedziałem, że w Ameryce zaczęto właśnie masową produkcję i sprzedaż komputerów osobistych takich jak Commodore PET czy Apple. Nadal słuchałem jazzu, ale z radia dochodził też jazgot rebelii punk rocka. Był to rok, kiedy Sex Pistols wydali singiel God Save the Queen i debiutował zespół The Clash. Prezydentem USA był demokrata Jimmy Carter, obrońca praw ludzkich i obywatelskich, a w Związku Radzieckim twardą ręką rządził Leonid Breżniew. Po 1975 roku, po Konferencji Helsińskiej, pojawiła się nadzieja na pewne poluzowanie w stosunkach między Zachodem i Wschodem, lekkie odkręcenie śruby. Łatwiej dostawało się paszport i bez problemu, na pieczątkę w dowodzie osobistym jeździło się do innych krajów socjalistycznych. Mniej mówiło się także o wojnach gwiezdnych, a częściej o wspólnym badaniu kosmosu. W 1975 roku doszło do wspólnej amerykańsko-radzieckiej misji kosmicznej Sojuz-Apollo. To działało na wyobraźnię młodych ludzi na Wschodzie. Wkrótce pojęcie Star Wars nabrało nowego sensu, bo w kinach na całym świecie robiła furorę hollywoodzka produkcja George’a Lucasa pod właśnie takim tytułem. W polskim kinie tymczasem, z dala od Hollywood i międzygalaktycznych batalii, lecz po ciemnej stronie mocy za żelazną kurtyną, narastała fala moralnego niepokoju. W rok po protestach robotników w Radomiu i Ursusie, parę miesięcy po powstaniu opozycyjnego Komitetu Obrony Robotników, komuniści niespodziewanie pozwolili Andrzejowi Wajdzie nakręcić Człowieka z marmuru, bardzo ważną dla ówczesnego polskiego społeczeństwa, choć jeszcze oględną próbę rozliczenia się z polskim stalinizmem. Wśród ówczesnych polskich komunistów, w ekipie Edwarda Gierka, też było paru liberałów.\nNie czułem się wtedy jakoś specjalnie zniewolony. Odnosiło się wrażenie, że pole wolności w PRL poszerza się, a oficjalna propaganda jest tylko grą pozorów. Komuniści prowadzili politykę kija i marchewki. Owszem, wprowadzono właśnie reglamentację cukru i jego sprzedaż w systemie kartkowym, ale braki na rynku spożywczym starano się społeczeństwu osłodzić szerszym dostępem do rozrywki i popkultury. Na przykład w telewizyjnym Studio 2 na żywo wystąpił zespół ABBA. Polski realny socjalizm w gierkowskiej dekadzie był mocno spękany i wewnętrznie sprzeczny. Owszem, trzeba było ścierpieć partyjną nowomowę i powszechne dwójmyślenie, ale w masowych nakładach wydawano świetną literaturę i w kinach wyświetlano wybitne zachodnie filmy. Owszem, obowiązkowo organizowano dni kina radzieckiego i w dużych nakładach drukowano pisarzy NRD, ale było wiadomo, że to propagandowe serwituty związane ze współpracą z bratnimi państwami socjalistycznymi, do których, zresztą, zwłaszcza na Węgry i do Bułgarii, jeździło się chętnie na wczasy. Owszem, gdzieś tam w Polsce były PGR, lecz ja sam wychowałem się na wsi, gdzie moi dziadkowie mieli małe gospodarstwo, które zaopatrywało rodzinę w zdrową żywność. Małe, prywatne piekarnie piekły smakowity chleb.\nÓwczesne polskie, PRL-owskie dwójmyślenie wynikało z dialektycznego bądź co bądź porządku rzeczywistości społecznej i politycznej. Został on wszak narzucony przemocą przez Wielkiego Brata ze Wschodu, ale radzieccy żołnierze, których nie widywało się na ulicach, wydawali się raczej odległą abstrakcją. Dwójmyślenie to przejawiało się w moim życiu rodzinnym przede wszystkim faktem, że mój ojciec, który pracował jako księgowy w jednej z miejscowych fabryk, był członkiem PZPR, ale co niedziela jeździł z rodziną do kościoła na mszę i na święta przystępował do spowiedzi i do komunii. Nie wiem, z czego się spowiadał, ale wyglądało na to, że katolicki Kościół rozgrzeszał go z jego komunizmu. W tym czasie kościoły w Polsce były pełne. Może większość społeczeństwa czuła się przez to rozgrzeszona ze swojej współpracy z komunizmem.\nZ kościoła zwykle wracaliśmy do domu samochodem zastava, którego szczerze nie lubiłem, ale nie chciało mi się „drałować” do kościoła na piechotę. Było tak również w tę pamiętną niedzielę w lipcu 1977 roku, kiedy napisałem swój pierwszy wiersz. Nasz rodzinny domek z garażem w piwnicy i małym ogrodem znajdował się już właściwie za miastem. Jeszcze dwa lata wcześniej, przed reformą administracyjną Gierka, mieszkaliśmy we wsi Pastwiska, niedaleko za cieszyńskim cmentarzem komunalnym, przy drodze do Katowic. Teraz ta droga awansowała do rangi ulicy, która nosiła nazwę Armii Ludowej. Po drugiej stronie, vis-à-visnaszego domu, dyskretnie w głębi za parkingami stał motel „Orbis”, wybudowany niedawno przez Austriaków. Przez okno naszej kuchni widywało się autokary zajeżdżające do motelu. Tuje posadzone przez moją mamę wzdłuż płotu jeszcze nie zasłaniały widoku na drogę. Pod oknem stał stary, prostokątny stół z dwiema wielkimi szufladami pod blatem. W każdą niedzielę zasiadaliśmy we czwórkę przy tym stole do niedzielnego obiadu. Tym razem za oknem padał deszcz. Po obiedzie, który moja mama ugotowała z moją niewielką pomocą – a mógł to być wyborny, dymiący rosół z lanym ciastem i pietruszką, pieczony kurczak z młodymi ziemniakami posypanymi drobno posiekanym koperkiem i z mizerią, na deser zaś kompot z agrestu oraz pyszny sernik – najpierw z ojcem pozmywaliśmy naczynia, a potem odszedłem do swojego pokoiku. Tam miałem biurko, niezbyt wygodne krzesło, zawsze rozłożony tapczan i książki, których zbiór rozrastał się z tygodnia na tydzień. Pokoik w sam raz dla początkującego skryby, cela niemal mnisia. Z okna widziało się szpaler jeszcze niestarych, owocowych drzew, krzaki agrestu i czarnej porzeczki. Z boku, przy płocie, za wjazdem do garażu, stał niewielki kurnik, za którym w oddali, na horyzoncie majaczył ciemny zarys Beskidu Śląskiego z masywną sylwetką Czantorii. Teraz to wszystko tonęło w szarozielonym, monotonnym deszczu. I może właśnie ten wytrwały, monotonny, spokojny, szeleszczący deszcz skłonił mnie do napisania pierwszego w moim życiu wiersza.\nNiewiele mogę dziś, po ponad czterdziestu latach, powiedzieć o moim pierwszym wierszu. Jego tekst się nie zachował. Pisałem go, rzecz jasna, odręcznie, długopisem, na jakiejś wyrwanej ze szkolnego zeszytu kartce. Jako nastolatek miałem zwyczaj palenia zeszytów zaraz po zakończeniu roku szkolnego. To moje małe dzikie święto przypadało co roku w okolicy nocy świętojańskiej. Odprawiałem je bez celebry i skoków przez ogień, ale ze złośliwą satysfakcją. Palenie zeszytów szkolnych miało charakter symbolicznego odwetu, a nawet zemsty za miesiące szkolnego mozołu, lekcyjnej nudy, tortury zadań domowych i moich licznych uczniowskich niepowodzeń, zwłaszcza z przedmiotów ścisłych. Chodziło też o zatarcie śladów, zniszczenie kompromitujących dowodów mojego nieuctwa. Rozpalałem małe ognisko w ogrodzie za domem i wrzucałem do ognia zapisane, podarte zeszyty, żałosne dokumenty moich zmagań ze szkołą. Przedtem jednak wyrywałem z nich niezapisane kartki. Było mi ich żal, więc zostawiałem je sobie, nie tyle do pisania, ile do rysowania, bo w latach chłopięcych robiłem to często. Wyrywałem więc kartki białe i w kratkę. Nie lubiłem natomiast zeszytów w linie, zwłaszcza z różowymi lub fioletowymi marginesami. Kojarzyły mi się z chodzeniem po linie, z mrozem, z linią wysokiego napięcia, ze śmiercią. Skazywałem je na spalenie, nawet jeżeli miały sporo niezapisanych kartek.\nNajchętniej pisałem na kartkach w kratkę, które kojarzyły mi się z pszczelimi plastrami. I prawdopodobnie właśnie na takiej lekko żółtawej kartce w kratkę stawiałem litery swojego pierwszego wiersza. Było niedzielne popołudnie na przedmieściu małego, prowincjonalnego miasta. Padał deszcz. Trochę inny niż w popularnym wierszu Leopolda Staffa. Owszem, jednostajny i monotonny, ale przede wszystkim łagodnie szumiący w listowiu ogrodowych drzew. Siedziałem w swoim pokoju przy biurku, zwrócony prawym profilem do otwartego okna. Wielokrotnie wstawałem od biurka, odsuwałem firankę i wyglądałem przez okno. Próbowałem bowiem opisać deszcz, a właściwie nie tyle deszcz, ile kałużę, która nazbierała się na płycie betonowego wjazdu do garażu na tyłach domu moich rodziców. Widziałem niepoliczalną ilość spadających kropel deszczówki i rozpościeranych przez nie niewielkich kręgów na tafli kałuży. W tej tafli, w tysiącach kropel, które rozbryzgiwały się i rozszerzały w jedną kałużę, odbijał się okoliczny świat, mój świat, znajomy, lecz jednak nieznany, a jego odbicie, bombardowane przez nieustannie spadające krople deszczu, rozbijało się i rozlewało w kolistych fałdach wody. Powstawała z tego delikatna mgiełka, przesłaniająca rozbryzg kropel delikatną poświatą. Teraz opisuję to bardzo nieporadnie, ale wtedy byłem sto razy bardziej bezradny wobec tej kałuży obserwowanej przeze mnie z długopisem w ręku z okna mojego pokoju. Pamiętam, że miał to być wiersz wolny. I nie chciałem, żeby był długi. Podzielony na krótkie wersy miał mieć co najwyżej trzy zwrotki. Rym wydawał mi się niedopuszczalny i nawet o nim nie pomyślałem. Jedno zdanie, drugie zdanie, bez dużych liter i interpunkcji, zdania poprzycinane w wersy, wersy rozdzielone na nieregularne zwrotki. Tak się wtedy pisało. Tak było nowocześnie.\nWedług jakich zasad jakiej poetyckiej sztuki chciałem napisać swój wiersz? Według jakich wzorców? Jakiego poetę chciałem wtedy naśladować? Trudno mi to teraz po wielu latach zrekonstruować, ale nie tylko dlatego, że nie dopisuje mi pamięć. Nie miałem konkretnych wzorców ani ulubionych mistrzów. Byłem młodym eklektykiem, choć trafniej i precyzyjniej mówiąc: byłem po prostu ignorantem. Bardzo ogólnej orientacji i jakichś niejasnych, wyrywkowych intuicji na temat polskiego wiersza nabrałem głównie z ówczesnego programu szkolnego oraz z kilku książek, które dopiero co przeczytałem. Oprócz Wszystko jest poezja Stachury, wyboru wierszy Herberta, były to jeszcze wybór poezji Józefa Czechowicza z Biblioteki Narodowej, wybór wierszy Tadeusza Nowaka z żółtej, celofanowej serii PIW, wybór z utworów Norwida zatytułowany Poezja i dobroć oraz zredagowana przez Andrzeja Lama antologia Kolumbowie i współcześni. Niedługo przedtem kartkowałem też „Historię filozofii” Tatarkiewicza, a nawet podczytywałem Platona.\nChciałem napisać wiersz podobny do tych wierszy współczesnych z antologii Lama, ale nie udało mi się. Dlaczego? Ano dlatego, że chciałem napisać wiersz o rzeczywistości, a mogłem co najwyżej napisać o sobie. Bo ja chciałem być obiektywny, a nie subiektywny. Chciałem być realistą, a nie lirykiem. Nie chciałem pisać o swoich uczuciach, ale o tym, co jest. Nie dziwota, że moja pierwsza próba wiersza zakończyła się fiaskiem. Mój pierwszy wiersz próbował się zacząć, ale nic z tego nie wyszło. Do niczego nie doszło. Myśli i litery rozbijały się o twardą jak beton niemożność. Inspiracja była konkretna, ale nie znalazłem dla swojego pierwszego wiersza odpowiednich słów, nie wymyśliłem dla niego skutecznej formy, nie wiedziałem, jak go napisać. Odczułem nijaki, bezbarwny smak niewyrażalności, iluzoryczność ludzkiego języka, nieadekwatność literatury, nietykalność żywiołów, niedostępność otaczającej mnie rzeczywistości. Zostawiłem swoje notatki o deszczu i kałuży zniecierpliwiony daremnością swoich usiłowań, niepowodzeniem próby. Byłem głupi, bo próbowałem deszcz ująć w słowa. Utknąłem w niemożności pomiędzy kartką na biurku, oknem, deszczem i kałużą. A jednocześnie czułem, że nie trzeba dramatyzować, nie trzeba się tym jakoś szczególnie przejmować. Należało spróbować jeszcze raz.\nTymczasem zapadł zmierzch, a deszcz ciągle padał. Zza okna dolatywał tylko jego szum. Łagodny szum w ciemności. Możliwe, że jeszcze tego samego wieczoru kartki z nieudaną próbą opisania deszczu i kałuży wyrzuciłem do kosza. Nie byłem poetą. Gdybym był poetą, wziąłbym niezapisaną kartkę, wyszedłbym przed garaż bez parasola na deszcz i włożyłbym tę kartkę do kałuży, na którą patrzyłem z okna mojego pokoju. Potrzymałbym ją w deszczówce przez pół chwili albo i dłużej, a następnie odniósłbym ją spokojnie do swojego pokoju, żeby przez noc odparowała na moim biurku.\nMimo fiaska pierwszej próby mojego wiersza, nie czułem niechęci do pisania. Wręcz przeciwnie. Pierwsze swoje poetyckie niepowodzenie potraktowałem jako wyzwanie. Trochę zawiedziony własną bezradnością, ale nie zrażony do poezji, niebawem zacząłem pisać wiersze, które udało mi się nie tylko zacząć, ale nawet dokończyć. Przynajmniej w moim ówczesnym mniemaniu. Wziąłem sobie do serca zalecenie „najmniej słów” awangardysty Juliana Przybosia, tym bardziej, że Przyboś był przed wojną nauczycielem w moim rodzinnym mieście. Jeszcze tego samego lata napisałem więc kilka krótkich wierszy. Owszem, napisałem kilka wierszy, jednak nadal nie uważałem się za poetę, a w każdym razie nie mówiłem tak o sobie. Wiedziałem, że można układać wiersze, ale z tego nie wynika, że jest się poetą.\nMusiałem jednak pisać, nie mogłem poddać się pochopnie, bo właśnie zaczynałem studia polonistyczne w Krakowie. W Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego czyli w słynnym Gołębniku, który jesienią 1977 roku stał się niemal moim drugim domem, nie tylko roiło się od początkujących poetów, ale przede wszystkim była to wówczas siedziba wielu tuzów ówczesnego literaturoznawstwa z profesorem Janem Błońskim na czele. Istniały tam więc świetne warunki do czerpania teoretycznej wiedzy o literaturze, z których mógłbym gorliwie korzystać, gdyby nie cały ambaras intelektualnego bogactwa i napięcia, jakie Kraków oferował wtedy ubogiemu studentowi i zarazem trochę dzikiemu adeptowi sztuki poetyckiej. Już wtedy wszystkiego było za dużo, zwłaszcza w takim miejscu jak Kraków. Na przykład na Wawelu w jednej małej krypcie za dużo było wieszczów. Na uniwersytecie za dużo było studentów. Po ulicach chodziło za dużo ludzi, a w piwnicach za dużo siedziało artystów popijających piwo i wódkę. W Sukiennicach za dużo było pamiątek, w Muzeum Narodowym za dużo obrazów, w Bibliotece Jagiellońskiej za dużo książek. Nie dawało się tego w żaden sposób ogarnąć, nawet pobieżnie przejrzeć. W dodatku zawiązywały się wtedy struktury niezależnej, nieocenzurowanej kultury, do której chciałem mieć dostęp, bo chciałem wiedzieć, co się tak naprawdę dzieje, jak sobie z nadmiarem świata i jego absurdami radzą starsi, bardziej ode mnie doświadczeni, wrażliwi i wykształceni ludzie. Formował się więc drugi obieg literatury, powstawały podziemne wydawnictwa, które w zgrzebnej, powielaczowej formie publikowały także poetów dotąd zakazanych, na przykład Miłosza czy Barańczaka. Zajmowałem się trochę kolportażem tych publikacji wśród moich kolegów z roku, uczestniczyłem w nielegalnych spotkaniach z opozycjonistami i w wykładach powstającego Uniwersytetu Latającego, za co byłem trochę ciągany i goniony przez esbeków. Nie strugałem bohatera, ale też nie „dałem ciała”.\nCzułem jakiś wewnętrzny niepokój, byłem trochę zbuntowany (chciałem być wizjonerem i buntownikiem jak amerykańscy poeci), ale zarazem pamiętałem z Tołstoja, że nie należy przeciwstawiać się złu. Interesowała mnie prawda o otaczającym świecie, ale czułem, że tej prawdy jest za dużo i że jest za bardzo zróżnicowana. Intrygowało mnie pytanie Piłata przesłuchującego Jezusa. Brzydziłem się kłamstwem, ale prawda wydawała mi się coraz bardziej niejednoznaczna i ulotna. Świata było za dużo i nie wiedziałem, jak się przedrzeć do rzeczywistości przez jego mnogie i wciąż przyrastające warstwy. Kłamstwo wydawało mi się gwałtem na naturze. Wiedziałem, że powinienem przeciwstawić się kłamstwu i przemocy, ale nie chciałem z tym programem się obnosić, bo wydawał mi się zbyt oczywisty i wtórny, banalny, szlachetny, ale płytki. Mało wizjonerski i twórczy.\nZ paroletnim opóźnieniem, wylegując się na leżaku pod czereśniami przed domem moich rodziców w Cieszynie, czytałem wtedy Świat nie przedstawiony Kornhausera i Zagajewskiego, ale robiłem to ze znacznie mniejszym przejęciem niż tamto, które towarzyszyło mi podczas lektury Wszystko jest poezja Stachury. Krytyczno-literacka książka tandemu z grupy „Teraz” wydała mi się zbyt akademicka, zbyt ideologiczna, zbyt kurczowa i namolna w swoich tezach, jakoś tak po wojskowemu natarczywa, pisana z przegranych pozycji, na co wskazywała biała flaga na okładce, smętnie zwisająca na czarnym tle. Taką książką nie dało się zachłysnąć. Najlepiej zapamiętałem z niej właśnie okładkę. To była kapitulacja. Tymczasem Stachura nie marudził, tylko pisał opowieść-rzekę o świecie, który w każdym miejscu, o każdej porze i w każdych warunkach był poetycki. Pojmował poezję dynamicznie i holistycznie. Natomiast jego czytane osobno wiersze nie rzuciły mnie na kolana. Nie słuchałem też jego piosenek. Wiersze Stachury – paradoksalnie – były najsłabszym obszarem jego poezjowania. Choć trochę mnie żenowały jego egzaltacje, jego szczerość bardzo mnie przekonywała. Jego opowiadania i powieści, które wydawały się autobiograficzne, promieniowały silną poetycką aurą. Jego heraklitejska, dziennikowo-eseistyczna metapoetycka proza, forma – jak mówią uczeni – sylwiczna, lecz zarazem ogniście akwatyczna, miała charakter otwarty i dialogowy. Stachura dialogował nie tylko z poetami, ale też na przykład z pewnym biofizykiem. Który z polskich poetów prowadził od tamtego czasu dialog z biofizykami? Życiopisanie Stachury okazało się jednak postawą ekstremalną i tragiczną. Samobójstwo poety sprawiło, że przestałem go czytać.\nOpowieść Wszystko jest poezja wydała mi się zatem sprzeczna ze Światem nie przedstawionym. Tam, gdzie wszystko jest poezją, świat jest przedstawiony i nie przedstawiony zarazem, bo przecież świata nie można przedstawić w literaturze do końca, do dna, całkowicie. A poza tym rozchodziło się nie tyle o świat, ile o rzeczywistość. Stachura przedstawiał świat w całym jego labiryntowym, tajemniczym, cudownym i straszliwym skomplikowaniu bez ideologicznych czy politycznych przesłon. I przez to wydawał mi się bliższy przedstawienia rzeczywistości. Kornhauser i Zagajewski mieli do świata podejście materialistyczne i antymetafizyczne. W polskiej literaturze lat 70. poprzedniego stulecia, która z perspektywy czasu wydaje mi się wyjątkowo bogata, pomiędzy tymi dwoma poetyckimi interpretacjami świata wytworzyło się pewne napięcie, które z pewnością wywarło wpływ na moje pierwsze próby poetyckie. Wahałem się, w którą stronę się skierować. Byłem studentem, ale nie pociągał mnie akademizm. Pozostawałem raczej naturszczykiem, przesadzonym z podmiejskiego ogródka na wielkomiejski uniwersytet. Nie chciałem zostać zawodowym literatem, pierwszy wiersz próbowałem napisać w niedzielę. Czy może to znaczyło, że miałem zadatki przynajmniej na niedzielnego poetę? Czy poezja – zapytywałem sam siebie – służy do opisywania świata? Czy jest odgłosem i odblaskiem świata? Czy jej zadaniem jest opanowywanie namiętności regularną formą i tłumaczenie ciemnego bełkotu na spokojny, ludzki język? Czy ma mówić wprost, czy nie wprost? Czy można jej używać do walki politycznej i denuncjowania propagandy? Czy może raczej jest zapisem niezwykłej, błyskawicowej wizji? Czy ma przynosić wiedzę, czy pociechę? Czy jest grą na nastrojach, czy przedrzeźnianiem języków? A może powinna być tylko odświętną, pobożną pieśnią? Czy jest metodą poznawania rzeczywistości? Czy nawet tzw. wyrażanie siebie w liryce nie jest formą opisywania świata i zarazem rozpoznawania rzeczywistości? Czy ja mówiące w wierszu ma być bardziej emocjonalne czy racjonalne? Czy ma sens przy pomocy słów opisywać, a nawet rekonstruować uczucia? W jakim stopniu uczucia zamazują nam obraz świat? Czy raczej unikać uczuciowości, jak tego chcieli awangardyści? Czy opisywanie świata to dopiero pierwszy akt poznawania rzeczywistości? I czy nie ma na to lepszych sposobów? Nasuwały mi się ciągle te same pytania. Skąd się bierze wiersz i po co? Czy trzeba go misternie wypracować zgodnie z regułami jakiejś poetyckiej sztuki, czy jedynie czekać, aż się sam objawi, i tylko go złapać w siatkę języka? Ale co to jest język? Czy człowiek może nad nim panować? A może to raczej język podporządkowuje sobie człowieka? Pytać można było w nieskończoność i nie było prostych, jednoznacznych odpowiedzi. Ale czy trzeba było odpowiedzieć sobie na te wszystkie pytania, aby układać i pisać wiersze? Wtedy jednak nie niepokoił mnie dylemat, czy poezję trzeba pisać, czy raczej uprawiać ją poza pismem. Wierzyłem w alfabetyzm, kulturę pisma, książki i czytelnictwa. Wierzyłem w literaturę. Nawet w teorię literatury.\nPo pierwszym roku studiów polonistycznych wydawało mi się, że już wiem, jak się pisze wiersze. W lecie, podczas wakacji napisałem chyba ze cztery tuziny wierszy, lecz również i te teksty okazały się tylko młodzieńczymi zaczątkami, nieudanymi próbami. Wyrzuciłem je później do kosza. Najpierw byłem zadufany w sobie, ale potem poszedłem po rozum do głowy i po radę do starszych i bardziej doświadczonych osób zajmujących się literaturą, takich, które szanowałem i ceniłem. Dawałem im do czytania moje wiersze. Pytałem je, co mam robić: pisać dalej czy nie? Pisać, pisać, ale spokojnie – odpowiadali moi mentorzy – nie nerwowo, nie na siłę. Nie zawracać głowy, nie zawracać „gitary”, nie „pieprzyć”, nie gadać głupot. Przyglądać się badawczo, słuchać uważnie, ale nie brać wszystkiego do siebie. Trzymać siebie na dystans, nie dać się zwariować, pozwolić wierszowi dojrzeć, przespać się z nim do rana, a może przez całą zimę, poczekać, nie wyrywać się.\nWziąłem sobie te rady jeśli nie do głowy, to przynajmniej do serca. W końcu jednak zebrałem kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt wierszy, które zacząłem podsuwać redakcjom czasopism drukujących poezję. Pod koniec maja 1980 roku dwa wydrukował „Tygodnik Powszechny”, trzeci nie został dopuszczony do druku przez cenzurę. Jeszcze w tym samym roku, późną jesienią po wybuchu „Solidarności”, kilka moich wierszy ukazało się w krakowskim „Studencie”. Wybrał je do druku redaktor Jerzy Pilch. Mój debiut nie spotkał się z jakimś szczególnym zainteresowaniem. Nie pamiętam, aby ktoś mi wtedy gratulował tych publikacji. Zdarzało się, że ktoś mówił, że widział moje wiersze w „Tygodniku”… W odpowiedzi zaczynałem coś przebąkiwać, jakby to nie o mnie chodziło, a potem zapadało kłopotliwe milczenie. Czułem się zażenowany. Może jeden czy drugi z moich kolegów zazdrościł mi tego, że debiutowałem w „Tygodniku Powszechnym”, ale właśnie zaczynała się sesja egzaminacyjna, więc już nie spotykaliśmy się na zajęciach. Niebawem rozjechaliśmy się na wakacje. Niedługo potem czekał nas wstrząs. Sierpień 1980 roku.\nMój literacki debiut był ważny przede wszystkim dla mnie, stanowił coś w rodzaju przepustki do literackiego ni to salonu, ni to półświatka Krakowa. Ale w tym czasie w Polsce szalała rewolucja „Solidarności”. Wszyscy byli pochłonięci zmianami. Pojawili się nowi przywódcy rozentuzjazmowanego społeczeństwa, które coraz bardziej chciało się demokratyzować, ale stale szukało odpowiednich autorytetów. Należał do nich już nie tylko papież Jan Paweł II, który kilkanaście miesięcy wcześniej pod stalinowskim Pałacem Kultury i Nauki przywołał zstąpienie Ducha Świętego na Polskę, ale także mąż opatrznościowy, elektryk ze stoczni gdańskiej Lech Wałęsa, przywódca „Solidarności”. Teraz można już było bez większych przeszkód gromadzić się, wiecować i zrzeszać, a także legalnie kupować i czytać zakazaną do niedawna literaturę. Można było, również swobodnie i legalnie, fetować Czesława Miłosza, któremu w październiku 1980 Akademia Szwedzka przyznała Nagrodę Nobla. Mój zeszyt z przepisanymi wierszami Miłosza stał się niebawem bezużyteczny.\nAle kiedy w czerwcu następnego roku Miłosz w noblowskiej glorii przyjechał do Polski, przytrafiło mi się coś dziwnego – wiersze Miłosza zaczęły mnie jakoś mierzić. Jeszcze niedawno fascynowałem się nimi, teraz zaczęły mnie odpychać. Miłosz zaspokajał wówczas niemal całe polskie zapotrzebowanie społeczne na poezję. W tych burzliwych latach, kiedy polskie społeczeństwo chciało uzyskać gwarancje wolności, demokracji, praw i maksymalnej podmiotowości, literaturę, która się do tego otwarcie nie przyczyniała, masowo ignorowano. Pamiętam, że w dniu, kiedy Miłosz przylatywał z Ameryki na Okęcie, wpadł mi w ręce obszerny wybór jego wierszy, wydany właśnie oficjalnie przez wydawnictwo „Czytelnik”. Zacząłem kartkować, czytać już dobrze znane mi wiersze… i nagle poczułem się dziwnie: poczułem zażenowanie. Wiersze, które przedtem przepisywałem do swojego zeszytu, które dotąd zdawały mi się tak drogocenne, pełne energii, subtelnej mądrości i wytrawnej słodyczy, wywołały we mnie coś w rodzaju mdłości. Nagle trudno mi je było przełknąć. Wydały mi się nieprzyjemnie zadufane, przemądrzałe, fałszywe, toksyczne. Czytając je w czytelnikowskim wyborze, niespodziewanie odczułem coś w rodzaju kaca, jak po przedawkowaniu. Może się przejadłem, za wiele już przeczytałem i przepisałem wierszy? Oto ujawnił się we mnie jakiś dziwny drobnoustrój czy nawet nieznany mi wymiar, jakiś wewnętrzny ruch oporu. Było to coś jakby tajemniczy obcy z filmu Obcy – ósmy pasażer Nostromo, który kilka miesięcy przedtem pojawił się w polskich kinach. Przeżyłem pierwszy poważny kryzys smaku, kryzys odbioru, kryzys estetyki, kryzys poezji. Może tak przejawiał się atak antypoezji. Coś musiało być nie w porządku ze mną albo z tymi wierszami. Może poezja to tylko infekcja, z której trzeba się wyleczyć, wirus, na który należy się uodpornić, objaw jakiejś gorączki, alergii, słabości? Może wiersze wymagają szczególnego dozowania? Może nie należy ich aplikować w nadmiarze? Może przedawkowanie jest niebezpieczne dla zdrowia, zwłaszcza psychicznego? Może poezja w nadmiernej ilości grozi śmiercią, katastrofą, tak jak przedawkowanie młodzieży poezją Słowackiego w dwudziestoleciu międzywojennym poskutkowało hekatombą Powstania Warszawskiego? Odłożyłem książkę Miłosza. Czułem się nieswojo. I choć zaburzenie nie trwało długo, pozostała we mnie po nim rysa, szmer, pęknięcie. Uśpiony wirus w mojej głowie, który czekał na odpowiedni moment, aby się znowu uaktywnić. Oczywiście zaraz się ocknąłem z tego stanu i wróciłem do różnych lektur, także do książek noblisty, na przykład jego przekładów biblijnych, ale jego czytelnikowskiego wyboru wierszy sobie nie kupiłem. Kupiłem natomiast obszerny Wybór pism Guillaume’a Apollinaire’a, pisarza, do którego czułem słabość. Miłosz zaś po tournée po Polsce wrócił do Kalifornii.\nMinęło lato, które częściowo spędziłem z moją dziewczyną w Pradze, minęła jesień, w Polsce coraz bardziej strajkowa, a potem w grudniu zapadła noc stanu wojennego, po którym zdegenerowana bestia PRL zdychała jeszcze co najmniej przez dekadę. W tym okresie kończyłem pracę magisterską o Bezrobotnym Lucyferze Aleksandra Wata, pracowałem w piekarni, studiowałem religioznawstwo, wymigiwałem się od wojska, pracowałem na plantacji leszczyny oraz jako nauczyciel języka polskiego w zawodówce. Wiersze pisałem rzadziej i jakby mniej chętnie. Chętniej niż Miłosza czytywałem wtedy wiersze Pounda i Podróż do kresu nocy Céline’a. Lata 80. w polskiej poezji po stanie wojennym krytyka literacka określiła później malowniczo i dobitnie jako „czarną dziurę”. Ja przetrwałem jakoś w środku tej czarnej dziury. Przez bez mała cztery lata po debiucie prasowym nie opublikowałem ani jednego tekstu, za to jesienią 1984 roku wydawnictwo „Czytelnik” opublikowało pierwszy zbiór moich wierszy. Książka nosiła tytuł Smakosze, kochankowie i płatni mordercy i zawierała moje krótkie teksty z okresu pomiędzy 1978 a 1981 rokiem. Cenzura wycięła ze zbioru cztery wiersze, na co musiałem przystać. Wydrukowano ją w nakładzie 2320 egzemplarzy i otrzymałem za nią godziwe honorarium.\nAtaki antypoezji zdarzały mi się od czasu do czasu. Kiedy w 1986 roku służyłem w Ludowym Wojsku Polskim, nie napisałem ani jednego wiersza, ale za to przeczytałem całą masę prozy, głównie amerykańskiej, która w wielu przypadkach wydawała mi się bardzo ciekawa. Stanowiła dobrą odtrutkę na wojskowy reżim. Niemniej jednak nawet w wojsku nie wyrzekłem się czytania wierszy, a na poligonie, kiedy w oddziałach LWP podczas manewrów „Przyjaźń” cierpliwie ćwiczyłem atak wojsk Układu Warszawskiego na oddziały NATO, tomiki poezji nosiłem ze sobą w bocznej kieszeni spodni moro.\nPodczas ćwiczeń wyznaczono mi rolę dowódcy plutonu piechoty zmechanizowanej, który zostaje ranny i trzeba go ewakuować na tyły. Był to temat nieszczególnie bohaterski, nadający się raczej na opowiadanie niż na poemat. Proza nie jest jednak antypoezją, to po prostu inna dziedzina literatury. Proza powinna raczej opowiadać, a wiersze raczej śpiewać. Dawni poeci śpiewali wojenne eposy, zagrzewali pieśnią do walki, ale pieśń jest lepsza wtedy, kiedy nie musi wspierać walczących. Używanie pieśni w walce stawia poezję w pozycji wyjątkowo ambiwalentnej. Poetami byli nie tylko Jezus z Nazaretu i Mahomet. Wiersze chętnie czytali i pisali także Osama bin Laden i Radovan Karadžić. Najlepiej jest więc, kiedy wiersz nic musi i nikomu nie służy. Dopiero wtedy może wyzwolić się z więzów literatury, lekce sobie ważyć jej konwencje, zignorować jej rygory, a jego materią nie są słowa, lecz los. Wtedy słowa, ich znaczenie, rytm i melodię, oddech przenosi w harmonii z milczeniem do krwi i do mózgu. W najgłębszą, najczarniejszą dal. Za horyzont zdarzeń.\nMoja wiara w poezję nigdy nie była ślepa, nigdy nie miałem poetyckiego credo i w sytuacjach publicznych, kiedy występowałem jako „poeta”, zawsze – czasami mniej, a czasami bardziej – odczuwałem zażenowanie. To zażenowanie związane z poezją jest może wynikiem bezradności, nieuświadomionego wstydu i poczucia winy. Wielkie, boskie milczenie bytu zostało naruszone, a może nawet sprofanowane. Boskie milczenie jest stanem pierwotnym. W swojej boskości Bóg milczy. Zbyt łatwo uwierzyliśmy, że na początku było Słowo. O początku nie mamy najmniejszego pojęcia i jakiegokolwiek wyobrażenia. Nawet nie wiemy o początek czego miałoby chodzić. Poeci uzurpują sobie dostęp do mowy bogów. To wielkie złudzenie.\n„Poeta, którego przeszłością jest przeszłość wszystkich światów i zaświatów i który zawsze jest wpatrzony w czasy pierwotne – powinien tworzyć swe wiersze tak, jakby nie było druku” – zalecał Bolesław Leśmian w eseju Z rozmyślań o poezji. Wynalazek druku – ruchoma czcionka Gutenberga – umożliwiał zarówno szybszy rozwój cywilizacji, jak i jej upadek. Druk upowszechniał masowo nie tylko Biblię, ale i Mein Kampf Hitlera. Ludzka komunikacja ma charakter gatunkowy, społeczny, ziemski, ewolucyjny. Cywilizacje są śmiertelne, giną często wskutek najazdów barbarzyńców, czasem z powodu żywiołowych kataklizmów, czasem z powodu degeneracji i wewnętrznego rozkładu. Kulturę trudno odbudować na ruinach i zgliszczach. Człowiek Zachodu ze swoim chrześcijaństwem i poezją, ogniem i mieczem eksterminował ludy Ameryk i Afryki. Próby komunikacji międzykulturowej zazwyczaj kończyły się rzezią. Nie umiemy komunikować się z ludźmi, choć dysponujemy ogromnym, globalnym przemysłem komunikacyjnym. Dopiero od niedawna domyślamy się, jak mogą porozumiewać się rośliny i zwierzęta. Nie rozumiemy, co mówi do nas ziemia – nasza planeta, którą cywilizacja eksploatuje i niszczy. Jak zatem możemy rozumieć, co mówi do nas niebo? Nie rozumiemy sami siebie. Nie wiemy, kim jesteśmy. Niestety, poeci najczęściej traktują słowa jako pułapki, w które próbują coś uchwycić, złapać, wyrazić. Mistrz zen Mumon Ekai zalecał odrzucenie mowy i słowa uważał, że:\nSłowa nie dają pojęcia o rzeczywistości,\nKto lgnie do słów, jest stracony.\nKto upiera się przy pismach, grzęźnie w niewiedzy.\nFilozof Martin Heidegger twierdził, że człowiek Zachodu zapomniał o byciu, postawił byt naprzeciw siebie, aby go zbadać. Tak oczywiście zdarzało się w tym lepszym, nieszczególnie częstym przypadku, kiedy, dostrzegając byt naprzeciw siebie, człowiek nie chciał go posiąść, pożreć lub zniszczyć. Mistrzowie zen nauczają, że człowiek w ten sposób uniemożliwił sobie dostęp do prawdziwego, bezpośredniego poznania. Poezja, której zen nie neguje, nie może być celem, lecz co najwyżej środkiem, dzięki któremu jak w lustrze odbija się to, co Lukrecjusz nazywał natura rerum, naturą wszechrzeczy, czyli jej rozliczne, konkretne przejawy, także wrażenia, uczucia i myśli, czyli przejawy świadomości i nieświadomości.\nCzłowiek Zachodu żyje częściej nieświadomie niż świadomie. Ma teraz demokrację, wolny rynek, struktury państwowe, banki, karty płatnicze, korporacje, samochody, Wall Street, służby specjalne, marketing i reklamę, autostrady i instalacje, all inclusive, mafie, samoloty, stadiony piłkarskie, promocje, wyrzutnie rakietowe, bomby i elektrownie atomowe, telewizję, internet i inne elektroniczne media. Wszystko to bardzo rozpraszająco wpłynęło na poezję, pozbawiło ją atrakcyjności i uprzywilejowanej pozycji w życiu społecznym, które stało się szybkie, bezwzględne, brutalne i nastawione na pieniądz. Najlepiej szybki pieniądz. Wiersze go nie dają. Tradycyjnie pojęta poezja bardzo straciła na znaczeniu. Już nie fascynuje społeczeństw, nie jest niebezpieczna dla reżimów i nie zagraża młodzieży.Teraz poetów już nie trzeba wyrzucać z państwa, jak chciał tego Platon, bo ich głos i tak nie znajduje posłuchu wśród mas elektoratu. Elektoratu nie przekupuje się wierszykami. W Polsce wiersze mogą ostatnio stanowić nawet argument do publicznego „gnojenia” przeciwników politycznych. Fascynujące światło poezji zostało przez państwa rozproszone, zabrudzone, zamglone, ściemnione. Wydaje się, że poezja jest – szczególnie w naszym kraju – domeną wygnania, szczególnego uchodźstwa, że została zepchnięta na margines, na tyły ludzkiej uwagi, na zaplecze społecznej świadomości, w mgłę nieświadomości. W każdym razie wszystko wskazuje na to, że dla tradycynie pojętej poezji nie ma miejsca w brutalnym świecie materialnych interesów, ideologicznego fanatyzmu, populizmu i krwiożerczej walki o władzę. Zwłaszcza tej władzy, która siłą, choć pod pozorem demokratycznej legitymacji chce narzucić społeczeństwu swój rząd zarówno nad duszami, jak i nad ciałami. Taka władza chce podporządkować sobie ludzi przez media, bo potrzebne jej jest poparcie wyborców. Taka władza ma więc swój wydział propagandy, swoich piarowców i ghostwriterów. Taka władza ma swoich trolli. Teraz władza nie potrzebuje poetów, ale trolli. Poeci zostali więc wyparci z państw, miast, kościołów, szkół, urzędów i korporacji, a poezja w widzialnym świecie podległa ściemnieniu. W życiu społecznym zepchnięta została na margines marginesów. W świecie zaś słyszalnym poezja została zagłuszona tysiącem zagłuszarek marketingu i popkultury, które swoją hałaśliwością biją na głowę sławetne zagłuszarki utrudniające niegdyś odbiór Radia Wolna Europa. Poezja jest gdzie indziej, ale tak na dobrą sprawę nie wiadomo gdzie. Czy przerzuciła się ze świata realnego do świata wirtualnego? Czy jest na Facebooku, na Twitterze i Instagramie? Nie wydaje mi się, aby mogła tam być. A może zbiera siły w jakimś podziemiu? Może szykuje się, wyklęta, w jakiejś konspiracji, w głębokim uchodźstwie, do decydującego ataku? Jakieś jej echa czasem do nas docierają. Czasem zamigoce na jakimś niszowym portalu, błyśnie na jakimś profilu. Pamięć o niej przebija się do naszej świadomości z coraz większym trudem w złowrogich warunkach globalnego – realnego i wirtualnego – ściemniania i zagłuszania, populistycznego marketingu i trollingu.\nŚciemnianie i zagłuszanie, marketing i trolling to akcje wymierzone w prawo do prawdy o rzeczywistości. Poezja – jak mi się wydaje – ma związek z prawdą. Jednak obecnie żyjemy w świecie wszędobylskiej postprawdy. Najpopularniejsze są narracje oparte na nieprawdziwych informacjach. Problem polega na tym, że nieprawdziwe wiadomości są bardzo efektywne. Powtarzane tysiące razy, zgodnie z przekonaniem Josepha Goebbelsa niepostrzeżenie przyjmowane są jako prawda. I – jak powiedział ostatnio Timothy Garton Ash – dramatyczne jest to, że istnieją tysiące Goebbelsów różnych frakcji, tendencji i poglądów. Prawda jest pojęciem ambiwalentnym, jest obosieczna. Czy ma tylko dwa końce? Hm, zdaje się, że ma nieskończenie wiele początków i końców. Albo inaczej: prawda jest płynna, dynamiczna, pojawia się i nie wiadomo, gdzie jest. Czy na przykład leży pośrodku? Fundamentalny problem języka, jego nieusuwalny kłopot i zasadnicza trudność polegają na tym, że nie ma jednej prawdy o rzeczywistości, a nawet gdyby była, to i tak pozostawałaby nieuchwytna i niewyrażalna w ludzkim języku. I tego problemu dotyczy właśnie mission impossible poezji.\nCzy właśnie dlatego racja bytu poezji w życiu człowieka nie ustaje? Czy można jednak ją obronić przed chamstwem i wulgarnością fanatycznego motłochu? Czy sama potrafi się obronić przed splugawieniem? Może jakiś jaśnie oświecony absolutyzm powinien jej zakazać? Zakazana przez państwo może odzyskałaby społeczne znaczenie.\nNie wiem, czy to, co teraz mówię, jest prawdziwe. „Cokolwiek się powie o poezji, jest błędem” – powtarzam za Leśmianem, który tak sparafrazował słynny aforyzm Nietzschego. Może jest tak, jak tego chcą kognitywiści, kiedy mówią o języku: mowa jest czynnością, trzeba ją postrzegać jako coś, co ludzie robią, a nie posiadają. Poezja jest szczególną mową, a wiersz jest zdarzeniem mownym. Można założyć, że poezja wynika ze zdolności poznawczych ludzkiego umysłu.\nCzy zatem poezja nie istnieje obiektywnie, idealnie, poza ludzkim umysłem? Czy poezja nie jest przejawem Ducha, o którym wiadomo tylko, że unosi się w ciemności nad wodami i wieje kędy chce? Jakież mogę mieć o tym pojęcie? Czy poezja jest – zgodnie z tym, co głoszą kognitywiści – jak poznanie, czyli ucieleśniona i usytuowana? Mówię teraz o poezji w czasie przeszłym, ale w głębi duszy stale wyczekuję jej hybrydowego kontrataku. Mówię „w głębi duszy”, ale traktuję to wyrażenie metaforycznie. Nie wierzę już w kościoły, teologie i świętość pism. To wszystko uważam teraz za literaturę, armię metafor w ruchu, czyli w gruncie rzeczy fikcję. Ta fikcja ma też charakter wirtualny i jest aktywna, przenośna, zakaźna, hybrydowa, niedostrzegalna, nieobliczalna. Ta fikcja potrafi być niewiarygodnie prawdziwa. Może tę fikcję rejestrują neurony lustrzane, chociaż sama jest grą odbić i symulacji? Może ta fikcja potrafi być epigenetyczna? Zdaje się, że można ją dziedziczyć, kumulować, przekazywać potomstwu. Ta fikcja może być niewiarygodnie żywotna, wędrować w łańcuchu pokarmowym, ewoluować. Czy może nawet przemieniać ludzi w anioły? Czy jest to tylko bal widmowych wampirów? Coś jakby poezja skrywa się więc „w głębi mojej duszy”, w podświadomej głębi mojego umysłu, może w jego wieczystej – jakby powiedział Aldous Huxley – podstawie. W tamtej okolicy zachodzą jakieś dziwne, nieuświadomione przeze mnie procesy. Co do poezji, to jeszcze może być różnie. Przyznam się, że nadal wyczekuję na jej hybrydowy kontratak. Mam nadzieję, że to będzie akcja pokojowa i nie przyniesie wielu ofiar w ludziach.\nCieszyn, 12–14 maja 2018\nŹródło tekstu: Zbigniew Machej, Może być różnie, „Nowy Napis Co Tydzień”, 2019, nr 11\nNastępnyNowy Napis Co Tydzień #011Czytanie w łóżku\nPoeta wiary tragicznej\nW 1998 roku minęła 25. rocznica śmierci ks. Janusza Pasierba.\nWiersz z tomu „Repetytorium“


• klipsy classic blue - handmade - bead story\nart-Madam.plbiżuteriaklipsyclassic blue - modne klipsy klipsy z chwostami\nKlipsy Classic Blue\nhandmade klipsy classic blue\nclassic-blue modne-klipsy klipsy-z-chwostami niebieskie klipsy srebrne klipsy\nLekkie klipsy z chwostami w pięknym niebieskim kolorze. Oprawa w kolorze srebrnym. Długość 9,5cm\nBead Story - klipsy runi Kobieta w nich tylko zyskuje blasku.\n• Handmade ciekawe klipsy • biżuteria - klipsy • Handmade bead story •\nKlipsy - druzy burgund - duże.40,00 zł Klipsy etno boho wiszące polecam box x1.45,00 zł\nKlipsy z czerwonymi chwostami. Klipsy handmade Klipsy z chwostami w ciepłym odcieniu czerwieni, Oprawa mosiężna, Kaboszony szklane68,00 zł Klipsy lucy. Klipsy handmade Efektowne klipsy w ciekawym połączeniu czerwieni i granatu, nieco meksykańskie, folkowe75,00 zł\nKlipsy wiwiana. Klipsy handmade Eleganckie klipsy z chwostami w brązowym kolorze, Szklanym, wzorzystym kamieniem75,00 zł Klipsy maja. Klipsy handmade Klipsy z chwostami w kolorze wina, Kaboszon jedeitowy, owalny, Lekkie70,00 zł


Wątek Romeo i Julii w polskiej piosence na Dzień Po Walentykach | piosenkarnia.pl\nWątek Romeo i Julii w polskiej piosence na Dzień Po Walentykach\nadmin 15 lutego, 2020 No Comments\nKalendarz świąt rozmaitych obchodzonych w kraju i na świecie bywa bardzo ironiczny. I tak, dzisiaj, 15 lutego, świętujemy Dzień Singla, i nie ma to nic wspólnego z utworami pochodzącymi z nowej płyty. Dlaczego by nie zmienić nieco perspektywy i nie zacząć świętować także życia bez związku? Przecież to także może być życie bardzo udane. Mając jednak w pamięci wczorajsze święto zakochanych, posługując się przykładem najsłynniejszej pary kochanków, Romea i Julii, spójrzmy jak ten motyw wykorzystuje polska piosenka.\nW koncercie z okazji 1 rocznicy wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, „Anioły Europy” w reżyserii Romana Kołakowskiego pojawił się utwór z tekstem reżysera i muzyką Siergieja Prokofiewa z baletu „Romeo o Julia”. „Anioł zgody” w wykonaniu Janusza Radka przedstawia parę kochanków jako tytułowe Anioły Zgody, których losy nie rodzieliły się po śmierci, następującej nie w wyniku samobójstwa z miłości, ale po długim i szczęśliwym życiu. W ten sposób Romeo i Julia zostali odczarowani z tragizmu nadanego im przez Szekspira i stali się symbolem szczęśliwej miłości, o którą zabiega świat.\nPiosenka z repertuaru Andrzeja i Elizy, „Julia” pierwotnie wykonywana przez (Wacława Masłyka i Partitę) opowiada o poszukiwaniu miłości. Romeo szuka Julii tu i teraz, i taką parę mogą stworzyć ludzie spotykający się w którymkolwiek miejscu na Ziemi. Na zakończenie, autorzy tekstu (Mirosław Łebkowski i Stanisław Werne) przypominają, że nie musi nas spotkać los Romeo i Julii, choć z ttreści wynika, że miłość zakochanych z Werony jest niezwykle inspirująca.\nTrzeci wariant opowieści o Romeo i Julii przedstawia piosenka z repertuaru Kabaretu Starszych Panów, „O Romeo”, która w Romeo widzi miłość z marzeń. Daleką, wyśnioną, wyczekiwaną, a kobietę stawia w roli marzycielki, szukającej czegoś jeszcze poza tym, co już posiada. Jest więc to pogoń za czymś nieuchwytnym, co jednak dodaje życiu tajemniczości.\nW utworze „Julia”, śpiewanym przez Katarzynę Jamróz, tytułowa bohaterka przedstawiona jest w opozycji do Lady Makbet i ma pokazać dyrektorowi teatru umiejętności aktorskie podmiotu lirycznego. „Julia” jest utworem o sile teatru, o jego splataniu się z rzeczywistością i o trudach, przez jakie musi przejść młoda kobieta-aktorka, by móc w pełni rozbłysnąć. To także opowieść o złożoności ludzkiej natury i trudach bycia sobą mimo wszystko.\nPiąty utwór, o którym chciałabym wspomnieć, również nawiązuje do Julii, ale zaprzeczając reprezentowanym przez nią cechom: łagodności i wierności mimo wszystko. „Nie będę Julią” („Wanda i Banda”) to piosenka kobiety silnej, niezależnej, przekornej i wolnej, zasługującej na inteligentnego, kochającego mężczyznę.\nPięć piosenek, pięć różnych nawiązań do pary kochanków z Werony. A przecież można ich odnaleźć o wiele więcej w polskiej muzyce. Polecamy poszukiwanie nowych wątków o tej tematyce. I życzymy wszystkim wiele miłości, jakiej tylko pragniecie.\n← Pięknych Świąt!\nSpędźcie czas z naszymi koncertami →


HomeEdukacjaSeminaria międzynarodoweEdukacjaOferta edukacyjnaKonferencjearchiwumJednostka wobec zbrodni\nPonad 120 osób z całej Polski zgromadziła zorganizowana po raz trzeci Ogólnopolska Konferencja „Auschwitz i Holokaust na tle zbrodni ludobójstwa w XX wieku. Jednostka wobec zbrodni.”\nPrzedstawiciele różnych dyscyplin naukowych i liderzy organizacji pozarządowych szukali odpowiedzi na pytanie o motywy działań sprawców, ofiar i świadków zbrodni podczas wojen, konfliktów zbrojnych oraz w systemach totalitarnych.\nKonferencję otworzył wykład prof. Andrzeja Zolla.\nTo tutaj doszło do najbardziej brutalnego podeptania praw podstawowych, doszło do zanegowania prawa do życia setek tysięcy, tylko z tego powodu, że byli członkami określonego narodu w pojęciu etnicznym lub obywatelami państw okupowanych przez niemieckich nazistów - powiedział były Rzecznik Praw Obywatelskich.\nUważam, że nie ma lepszego miejsca, gdzie o prawach człowieka należy debatować. Bliskość okrutnej zbrodni pokazuje, że nie są to debaty oderwane od rzeczywistości, a podnoszenie problemu praw człowieka i uświadamianie sobie zagrożeń, jakie dla tych praw występowały i występują, nadal ma znaczenie praktyczne. Umiejętność rozpoznawania zagrożenia, wyczulenie na niebezpieczne dla praw człowieka ideologie, musi stać się właściwością kolejnych pokoleń – podkreślił.\nAdam Bodnar, wiceprezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, zwrócił uwagę na poważne zagrożenie:\nZgodnie z doktryną, prawa człowieka dzielą się na te, które mogą być ograniczane oraz te, które mają charakter absolutny i w żadnych okolicznościach nie mogą być ograniczane. Do tych ostatnich należy przykładowo zakaz tortur, czy prawo do życia, tam gdzie nie stosowana jest kara śmierci. Niestety widzimy, że dogmat absolutnego charakteru tych praw został zakwestionowany.\nO znaczeniu edukacji nie tylko o Auschwitz i Holokauście, ale i innych zbrodniach ludobójstwa mówiła dr Alicja Bartuś, przewodnicząca Zarządu Fundacji MDSM.\nUcząc o Holokauście słyszę często pytanie, szczególnie od młodych ludzi: po co to robimy? Nad tym pytaniem unosi się wniosek: to przeszłość, trzeba żyć dalej. Z oczywistych względów nie zgadzam się z takim rozumowaniem. Jestem jednak przy tym świadoma, iż jest ono dość powszechne. Po latach doświadczeń żywię przekonanie, że nie wystarczy samo przekazywanie informacji. Edukacja musi zawierać w sobie - oprócz dawki rzetelnej wiedzy - coś na kształt szczepionki przeciwko złu.\nNa rolę, jaką odgrywa na tym polu Miejsce Pamięci Auschwitz, wskazał Andrzej Kacorzyk, dyrektor Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście.\nW Muzeum z oczywistych przyczyn skupiamy się przede wszystkim na edukacji dotyczącej historii obozu Auschwitz, odsuwając na nieco dalszy plan takie kwestie, jak inne zbrodnie ludobójstwa. Są one jednak bardzo istotne, dlatego tak ważna jest dla nas współorganizacja takich konferencji. Możemy tu traktować historię Auschwitz jako punkt wyjścia do rozważań w znacznie szerszym historycznym, czy społecznym kontekście - podkreślił.\nDr Piotr Setkiewicz z Działu Historycznego PMA-B opisał, co mieszkający wokół niemieckiego obozu wiedzieli na temat zbrodni dokonywanych tam przez SS i jak się zachowywali.\nPolacy pochodzący z Oświęcimia i okolicznych wiosek, ale też robotnicy z niemieckich firm, przynależeli do grupy „obserwatorów”, lecz ich zachowanie trudno nazwać obojętnym – powiedział.\nJedni angażowali się w działalność zorganizowanego ruchu oporu lub samodzielnie starali się pomagać więźniom. Inni w różnym stopniu stali się beneficjantami reżimu. Większość jednak zachowywała się biernie, z czego jednak nie powinno się czynić zarzutu. Zachowania determinował strach przed donosicielami i ogólna atmosfera bezprzykładnego terroru panująca w pobliżu Auschwitz.\nPostać wybitnego Polaka, Jana Karskiego, przybliżył jego biograf, prof. Andrzej Żbikowski. Wielkie poruszenie wywołał wykład prof. Jana Grabowskiego, który zacytował obszerne fragmenty pamiętnika 12-letniej Melanii, Żydówki uratowanej przez polską rodzinę. Wielu uczestników konferencji było zaszokowanych zapiskami dziewczynki, które jednakowoż dobrze oddają skomplikowaną rzeczywistość czasów wojny.\nDopełnieniem tematyki Holokaustu stało się wystąpienie psychiatry dr Krzysztofa Szwajcy. Omówił on następstwa traumy wojennej zarówno dla uczestników wydarzeń, jak i dla następnych pokoleń.\nProf. Wiesław Kozub-Ciembroniewicz wprowadził uczestników konferencji w słabiej znaną tematykę faszyzmu we Włoszech.\nObok naukowców w konferencji wzięli udział przedstawiciele organizacji działających bezpośrednio w strefach konfliktów zbrojnych. Marek Krupiński, dyrektor generalny UNICEF Polska, opowiedział o dzisiejszej sytuacji dzieci, skupił się zwłaszcza na Haiti, skąd właśnie wrócił. Draginja Nadażdin, szefowa Amnesty International Polska, podkreślała odpowiedzialność państw za handel bronią. Dr Alicja Bartuś przybliżyła sylwetki trzech kobiet oskarżonych w XX wieku o zbrodnię ludobójstwa. Z tematem bohaterów i antybohaterów podczas wojny na Bałkanach zmierzyli się Dominika Ćosić i Jan Piekło, mający osobiste doświadczenia związane z tym konfliktem.\nW tym roku znaczna część konferencji poświęcona była zbrodniom komunizmu. Prof. Mariusz Wołos przypomniał wciąż zbyt mało znaną nawet w Polsce „Operację polską” NKWD z 1937 roku. Próbę spojrzenia na sytuację jednostki w okresie stalinowskim podjął w bogatym w przykłady wykładzie prof. Jacek Chrobaczyński.\nOrganizatorami Konferencji byli: Fundacja na rzecz MDSM, Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście w PMA-B oraz Fundacja Pamięci Ofiar Zagłady Auschwitz Birkenau.\nWsparcia od lat projektowi udziela Fundacja Róży Luksemburg.


Snow Lake - ja.gram.pl/NintendoPassion\ninstagram, fotografia, iPhone 4\nZdjęcie zrobione koledze podczas spaceru w Sylwestra. Telefon całkowicie zastąpił mi potrzebę profesjonalnego aparatu, a profesjonalistą nie jestem.\nkomentarzy: 23 08 stycznia 2012, 19:28\nXSky0 :\t08 stycznia 2012, 20:41\nCzyżby jakaś aluzja do reklamy najnowszego Ip ;) ?\nNintendoPassion :\t08 stycznia 2012, 20:56\nBlutok :\t08 stycznia 2012, 20:51\nNa pewno nie z tegorocznego sylwestra! Tu NIE MA śniegu! fghhghfgfghfg ;(\nU mnie też nie ma śniegu. Tam gdzie byliśmy (czytaj: góry :) był.\ntrenth :\t08 stycznia 2012, 21:43\nNintendoPassion :\t09 stycznia 2012, 16:59\nJak w tagach :P\ntrenth :\t09 stycznia 2012, 19:24\ngłupi ja ;)\nBodzio-gracz :\t08 stycznia 2012, 21:52\nZdjęcie - pierwsza klasa, po prostu the best :).\nNintendoPassion :\t09 stycznia 2012, 17:00\nDzięki. Może nie aż tak super ale bardzo podoba mi się nastrój. Tym bardziej, że (jak dla mnie) zdjęcie oddaje w pełni atmosferę tamtego dnia.\nGraszcz :\t08 stycznia 2012, 22:06\nZdjęcie byłoby fajne, gdyby nie ta tandetna rameczka\nNintendoPassion :\t09 stycznia 2012, 19:22\nRamka jest tylko nakładką i można ją usunąć ze zdjęcia. Wedle gustu.\nmarcinpsx3 :\t09 stycznia 2012, 00:07\nNo cóż szału nie ma fajnie, że linia horyzontu pokrywa się z zasadą mocnych lini trójpodziału. Kadr dobrze dobrany, perspektywa też ujdzie. Jakiś tam bokeh wyszedł w tle, trochę ziarna poszło, więcej tu pewnie obróbki niż zdjęcia.\nNie zrozum mnie źle, wolał bym np. nosić SONY TX-100V, 3Dsa/PSPgo/Ipada nano na ręce jako zegarek i porządne lustro na boku, ba nawet nikona D40 z obiektywem standardowym lub jaśniejszym np. do 8 stówek. Zasada jest taka, że cena podobna, a kieszenie przeważnie mamy dwie. Teraz pytanie o net mobilny i leże :) hehe Pozdro :)\nmarcinpsx3 :\t09 stycznia 2012, 00:09\nPo prostu Iphone kojarzy mi się z 99 x 36mcy a za to mogę mieć wszystko to co napisałem i jeszcze frytki duże podwójne do tego za 5.50pln ;)\nNintendoPassion :\t09 stycznia 2012, 19:23\nCoś w tym jest :) Jak nie jadłbyś w McD to zaoszczędził byś jeszcze więcej. Każdy ma inne potrzeby. Ale "point taken" :)\nmarcinpsx3 :\t09 stycznia 2012, 22:08\nTak się tylko mówi o tych frytkach :)\nmarcinpsx3 :\t09 stycznia 2012, 00:45\nIphone to jak k750i kiedyś, dobrze mieć coś takiego w kieszeni ale wszystkiego nie zastąpi. Pomyśl jak wyszło by zdjęcie ze statywem i dobrym aparatem/obiektywem. Niby oba mają mp3, neta, gry 3D, radio, aparat ale tak naprawdę nie nadają się do niczego oprócz ściągania na egzaminie, sprawdzenia rozkładu autobusu ze zdjęcia czy latarki. Zawsze lepiej było by mieć konsolę przenośną przy sobie, aparat lustro, dobre kawałki mp3, radio które łapie wszędzie, wygodne nie wypadające słuchawki. Warto mieć Iphona w kieszeni, zawsze tam na chwilę nudę, czekanie zabije ale nie zastąpi urządzeń do tego dedykowanych. Najgorzej to nie mieć nic w kieszeni, pod ręką, wtedy idzie zapalić się z nudów do maksymalnej zgagi w żołądku. Jak tu kurcze rozsądnie dobrać gadżety do ubrania to jest największy problem. A przecież telefon często jest potrzebny np. kiedy umówiliśmy się z kimś na spotkanie a jego/jej nie ma itd. Będę go hejtował bo ani ekranem nie wygrywa z konkurencją, ani cena nie jest odpowiednia, zwłaszcza w abonamencie. Chwalenie i usprawiedliwianie telefonu jakie to zajęcie nie wyszło, to tak jak by chwalić się jajecznicą zrobioną na odwróconym mac booku pro...\nNintendoPassion :\t09 stycznia 2012, 19:26\nNo, to było dobre. Szczególnie ostatnie zdanie.\nmarcinpsx3 :\t09 stycznia 2012, 22:49\nOstatnie zdanie sama prawda, bo miałem nieprzyjemność na tym czymś popracować.\nMKRaven :\t09 stycznia 2012, 12:42\nPowiem Ci, że po zmianie telefonu też tak mówiłem, ale... potem tak czy siak musiałem kupić aparat i jak zrobiłem nim kilka zdjęć niemal identycznych do tych z telefonu (a tak, na próbę) to się puknąłem w czoło :) . Kolory, głębia, odwzorowanie - nawet dla laika i amatora jak ja różnica jest kolosalna. Także stwierdziłem, że "wystarczanie" mi aparatu z fona było kwestią mojej nieświadomości o odzwyczajenia od normalnego aparatu, a nie rzeczywistych jego własności.\nPoza tym zdjecie fajne :) .\nNintendoPassion :\t09 stycznia 2012, 19:25\nMuszę wydobyć aparat i wybrać się z nim zamiast telefonu. Albo wziąć oba i zrobić porównawcze zdjęcia.\nMKRaven :\t10 stycznia 2012, 23:16\nWierz mi ja to ogromne różnice widziałem już między moim aparatem a aparatem kumpla na zdjęciach z zimowego wyjazdu (różnica kolorów była KOLOSALNA), a w różnice między telefonem a aparatem to nie wątpię :) .\nmarcinpsx3 :\t09 stycznia 2012, 22:07\nTak się tylko mówi :) o tych frytkach ofc.\nmarcinpsx3 :\t09 stycznia 2012, 22:46\nSłuchaj ja nie zazdroszczę nikomu nic materialnego (tak mi pewna osoba napisała o moich wypowiedziach tu). Mam wybór, mogę mieć, mogę odłożyć. Ktoś zarabia, to wydaje lub odkłada jego sprawa. Poznałem już różnych ludzi, trzymanie w ręce iPada 2 czy Nikona D90 z lunetą, gripem i lampą nie powoduje u mnie drgawek albo jakiegoś podniecenia/zazdroszczenia/pocenia rąk. Hejtuję apple bo koliduje z moją religią sony. Tyle...


Internet - junior china\nInternet w Chinach\nMają już 172 mln internautów - to oficjalne dane z września tego roku, w 2009 r prześcigną Stany Zjednoczone. Jednocześnie są krajem o najbardziej rozbudowanej Ścianie Ognia świata, z setkami tysięcy zablokowanych stron. Spróbujmy wystukać „prawa człowieka” czy „zbrodnie Mao” na ekranie a pokaże się komunikat „brak dostępu do strony”. Jak sobie radzą chińscy internauci? Spytała o to Laura Lin w jednej z serii swoich reportaży z Chin\n10:57, juniorchina , Internet


Oświadczamy, iż koszt szkolenia organizowanego przez DMS Sp. z o.o.\njest finansowany ze środków publicznych\nw 100% zgodnie z art. 43 ust.1 pkt 29\nlitera c) Ustawy o podatku od towarów i usług\nz dnia 11 marca 2004 ze zmianami.\nw części 70% zgodnie z paragrafem 13 ust. 1\npkt 20 Rozporządzenia Ministra Finansów\nz dnia 22.12.2010 ze zmianami w sprawie\nwykonania niektórych przepisów ustawy\nSZKOLENIE Z ZAKRESU PIERWSZEJ POMOCY PRZEDLEKARSKIEJ\n"Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu\nnie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażania siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega\nZgodnie z art. 2091 znowelizowanej Ustawy Kodeks Pracy\n(Dz. U. Nr 223, poz. 1460 z 18 grudnia 2008 r.)\nOBOWIĄZKIEM KAŻDEGO PRACODAWCY jest wyznaczenie pracowników odpowiedzialnych za udzielanie pierwszej pomocy oraz zapewnienie\nPracowników wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej.\nCele szkolenia pierwszej pomocy:\nprawidłowe rozpoznanie i sprawne reagowanie w stanach zagrożenia życia,\nopanowanie uczucia strachu i niepewności przy udzielaniu pomocy,\npostępowanie zgodnie z normami obowiązującymi w Europie\n(wg wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji).\nSamokształcenie kierowane jest efektywną formą szkolenia, która polega na samodzielnym przyswajaniu przez uczestnika wiedzy i jej utrwalaniu. Metoda ta obecnie cieszy się coraz większym zainteresowaniem wśród pracodawców korzystających z nowoczesnych rozwiązań szkoleniowych.\nWprowadzenie samokształcenia kierowanego w firmie daje korzyści w postaci:\nprzeprowadzania szkolenia w dogodnych dla pracowników i firmy porach nie powodujących dezorganizacji czasu pracy i obowiązków służbowych oraz uniknięcia kosztów wynikających z organizacji szkolenia stacjonarnego,\nprzeprowadzania konsultacji ze wskazanym przez organizatora szkolenia specjalistą z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej.\nSZKOLENIE zawarte na płycie CD (alternatywnie wersja drukowana) z:\nankietą uczestnika szkolenia (do wypełnienia i odesłania przez uczestnika szkolenia),\ntestem egzaminacyjnym (do wypełnienia i odesłania przez uczestnika szkolenia),\nInstrukcja apteczki pierwszej pomocy,\nInstrukcja postępowania w przypadku porażenia prądem elektrycznym.\nPo odbyciu szkolenia uczestnicy otrzymują zaświadczenie potwierdzające ukończenie szkolenia z zakresu pierwszej pomocy przedlekarskiej, spełniające założenia wynikające z przepisów prawa: znowelizowany Kodeks Pracy art. 209 (zmiany od 18 stycznia 2009 r.); ustawa z 21 Listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks Pracy (Dz. U. 223, poz. 1460 z 2008 r.); Obwieszczenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 sierpnia 2003 r., które nakłada na pracodawców obowiązek zorganizowania systemu pierwszej pomocy, w skład którego wchodzą punkty pierwszej pomocy i apteczki, których obsługa może zostać powierzona tylko i wyłącznie pracownikom przeszkolonym z zakresu udzielania pierwszej pomocy.\nWarunkiem otrzymania zaświadczenia jest uzyskanie odpowiedniej liczby punktów na teście egzaminacyjnym.\nSzkolenie koordynuje inż. Piotr Antos – instruktor ratownictwa pierwszej pomocy, główny specjalista ds. BHP i PPOŻ.\nKoszt zestawu zawierającego szkolenie oraz wymagane instrukcje wynosi 590 zł\nAby zgłosić uczestnictwo\n32 / 728 67 00\n33 / 486 32 00


Lowepro Highline RL X400 Grey - sklep Fotozakupy.pl\nLowepro Highline RL X400 Grey\nOdporna na warunki atmosferyczne, 37-litrowa podręczna walizka idealna do transportu Twoich fotograficznych przygód! Dopasowana do transportu nowoczesnego sprzętu foto – video!\nw ciągu 5 dni 12 godz. 29 min Sprawdź czasy i koszty wysyłki\nPlecak Lowepro Tahoe BP 150 niebieski Produkt dostępny u naszego dostawcy\nOdporna na warunki pogodowe przenośna walizka kołowa. Zaprojektowana z myślą o potrzebach współczesnego podróżnika, wydajna i inteligentna, zbudowana z tych samych materiałów co torby fotograficzne Lowepro.\nSolidna konstrukcja i przemyślana organizacja wnętrza zbudowanego z najwyższej jakości materiałów ułatwiających pakowanie i częste zmiany miejsca podróży.\nTrwała i odporna na warunki atmosferyczne i czynniki zewnętrzne.\nKomora z systemem CradleFit ™ chroni 15-calowy laptop i 10-calowy tablet\nKółka i chowany uchwyt zapewniają wygodę przemieszczania.\nObszary użytkowania: Wideo, Podróże, Natura, Bezlusterkowiec, Obiektyw, DSLR, Dron i Quad FPV, CSC\nSerie toreb: Highline\nWaga (g): 3100 g\nWymiary zewnętrzne: (gł x szer x wys)353 x 232 x 548 mm\nSzerokość wewnętrzna (mm): 518 mm\nWysokość wnętrza (mm): 203 mm\nGłębokość wnętrza (mm): 323 mm


Strona główna > Produkty > Jestem ECO #waterless > Regenerujący olejek 100% aktywna formuła\nOlej babassu – nadaje miękkości i elastyczności.\nOlej z konopi – ujędrnia skórę, przywracając jej równowagę hydrolipidowa.\nOlej z awokado – ogranicza utratę wody z naskórka i pozwala utrzymać naturalna barierę ochronna.\nOleje: bawełniany, winogronowy, migdałowy, canola – doskonale odżywiają i pielęgnują cerę.\nnawilża do 24h\n100% wygładza naskórek\nStosowanie: 1-2 krople olejku nałóż na dłoń i rozprowadź na oczyszczonej skórze twarzy.\n200908: Prunus Amygdalus Dulcis (Sweet Almond) Oil*, C15-19 Alkane*, Canola (Canola) Oil*, Cannabis Sativa (Hemp) Seed Oil**, Persea Gratissima (Avocado) Oil*, Agave Tequilana Stem Extract*, Gossypium Herbaceum (Cotton) Seed Oil*, Orbignya Oleifera (Babassu) Seed Oil*, Vitis Vinifera (Grape) Seed Oil**, Helianthus Annuus (Sunflower) Seed Oil*, Moringa Oleifera Seed Oil*, Tocopherol*, Parfum (Fragrance)*, Limonene*, Linalool*, Geraniol*.\n7,2% wszystkich składników pochodzi z upraw organicznych\nPobierz png (412,74 KB)\npng (412,74 KB)\n300 DPI Regenerujący olejek 100% aktywna formuła\nPobierz png (1,13 MB)\npng (1,13 MB)


Zakup rowera MTB - MTB - Kolarstwo górskie - BikeForum.pl\n→ MTB - Kolarstwo górskie\nZakup rowera MTB\nRozpoczęty przez Ademator , mar 20 2017 17:02\nNapisano 20 marzec 2017 - 17:02\nWitam mam pytanie co do kupna roweru MTB. Mam na oku http://nrowery.pl/ro...27,5/gravity-al . Czy sprzęt jest warty tej ceny czy lepiej coś innego. Będzie to pierwszy rower MTB który ma służyć do jazdy po górzystych zalesionych terenach. Z góry dzięki za pomoc\nNada się. Jedyne o co będziesz musiał zadbać po ostrzejszej jeździe, to amortyzator, bo XCM lubi częste serwisy, chyba że spróbujesz go zalać olejem (jak to się dawniej robiło ze sprężynowcami). Tylna przerzutka ma dolny odcinek zbudowany z tworzywa, więc po jakimś tam czasie złapie powiększające się z czasem luzy i będzie wymagała wymiany. Wtedy polecam Deore. Suport nie lubi kontaktu z wodą, więc omijaj go myjąc rower myjką.\nOk. Dalej męcząc temat zapytam jeszcze o coś takiego http://rowery.shop.p...&product_id=456 http://rowery.shop.p...duct_id=443 http://rowery.shop.p...product_id=453. Chce wiedzieć czy w ogóle jest sens iść w coś takiego czy nie bardzo\nNapisano 21 marzec 2017 - 13:53\nAlbo R4, albo ten northtec z pierwszego posta. Tu już odpowiedzieć musisz sobie sam co do rozmiaru kół (27.5 czy 29), ja bym jednak pozostał przy tym Gravity, hamulce Shimano tak nie ciekną jak avidy.\nNapisano 16 kwiecień 2017 - 09:11\nW sklepie doradzono mi http://rowery.shop.p...&product_id=600. I w sumie jego kupiłem. Narazie po zrobieniu ok 200 km mogę powiedzieć że naprawdę jest mega wygodny i w sumie dobrze sprawuje się na zjazdach. Zobaczymy ile wytrzyma osprzęt. Pozdrawiam i dzięki za pomoc\nWróć do MTB - Kolarstwo górskie


Paderborn - Werder Brema transmisja na żywo. Gdzie oglądać live online?\nPaderborn - Werder Brema\n3:4 2. Bundesliga22.01.2022 13:30Paderborn - Werder Brema2022-01-22T13:30:00+01:002022-01-22T15:30:00+01:00\nPaderborn - Werder Brema na żywo. Transmisja live stream online w internecie. Gdzie oglądać?\nNa naszej stronie każdego dnia możesz znaleźć takie mecze jak Paderborn - Werder Brema na żywo w tv i live stream online. Gdzie oglądać mecz Paderborn - Werder Brema w Internecie? Najbliższy mecz o którym mowa odbędzie się 22.01.2022 13:30. Dużą ilość wydarzeń, spotkań i meczów na żywo do których należy zaliczyć między innymi wydarzenie Paderborn - Werder Brema można oglądać za darmo na żywo w telewizji i na kanałach live stream online przez Internet. Tylko u nas wszystkie najlepsze mecze online na żywo, dostępne są legalnie na kanałach online . Są one dostępne w płatnych pakietach jak również wybrane kanały za free z transmisjami za darmo.\nTransmisja online meczu Paderborn - Werder Brema w ramach popularnych rozgrywek jakim jest 2. Bundesliga można oglądać na wielu kanałach tv , w transmisji online, relacjach tekstowych jak również relacjach radiowych. Wszyscy użytkownicy mogą oglądać każdego dnia od kilkunastu do kilkuset wydarzeń a Piłka nożna to jeden ze sportów wśród najpopularniejszych transmisji.\nPaderborn - Werder Brema na żywo i live stream online\nGdzie obejrzeć Paderborn - Werder Brema na żywo w tv i online?\nWydarzenie Paderborn - Werder Brema to jedne z najczęściej wyszukiwanych spotkań dostępnych w transmisjach na żywo w tv i online. Początek wydarzenia został zaplanowany na 22.01.2022 13:30. Masz do wyboru wiele opcji, dzięki którym będziesz mógł obejrzeć na żywo na kanałach online i telewizji . Wśród dostępnych transmisji znajdują się popularne drużyny i rozgrywki takie jak 2. Bundesliga.\nKanały do wydarzenia Paderborn - Werder Brema zostały wyselekcjonowane w oparciu o legalne źródła a w nich między innymi kanały online na których bukmacherzy oferują transmisje live stream, kanały w płatnych telewizjach online. Ponadto oferujemy także wiele darmowych transmisji z rozgrywek 2. Bundesliga i dyscypliny sportowej Piłka nożna, a w nich między innymi tekstowe i radiowe relacje live.\nPaderborn - Werder Brema transmisja na żywo i online - gdzie oglądać?\nW dniu 22.01.2022 13:30 odbył się mecz między Paderborn i Werder Brema. Aby zobaczyć skrót z tego wydarzenia kliknij miniturkę poniżej.\n18:30 2. BundesligaFC Heidenheim - Hannover 96\n18:30 2. BundesligaFC Nurnberg - Ingolstadt 04\n13:30 2. BundesligaSchalke 04 - Regensburg\n13:30 2. BundesligaSV Sandhausen - Erzgebirge Aue\n13:30 2. BundesligaWerder Brema - Karlsruher\n20:30 2. BundesligaFc St. Pauli - Paderborn\n13:30 2. BundesligaSV Darmstadt - Hamburger SV\n13:30 2. BundesligaHolstein Kiel - Fortuna Düsseldorf\n18:30 2. BundesligaKarlsruher - SV Sandhausen\n18:30 2. BundesligaErzgebirge Aue - Holstein Kiel\n13:30 2. BundesligaKarlsruher - FC Nurnberg\n13:30 2. BundesligaHamburger SV - FC Heidenheim\n13:30 2. BundesligaPaderborn - Dynamo Drezno\n20:30 2. BundesligaRegensburg - Fc St. Pauli\n13:30 2. BundesligaHannover 96 - SV Darmstadt\n13:30 2. BundesligaFortuna Düsseldorf - Schalke 04\n13:30 2. BundesligaIngolstadt 04 - SV Sandhausen


Gdy PIP znajdzie uchybienia - Puls Biznesu - pb.pl\nZdecydowana większość pracodawców stosuje się do nakazów pokontrolnych inspekcji pracy. Jak poinformowała „Puls Biznesu” Danuta Rutkowska, rzecznik prasowy Głównego Inspektora Pracy (GIP), według wstępnych danych za ubiegły rok zrealizowali oni 95 proc. decyzji spośród 75,5 tys. wydanych w wyniku kontroli i objętych sprawdzeniem. Wniosków pokontrolnych, których realizację poddano sprawdzeniu w 2018 r., było więcej niż decyzji, bo aż 119,5 tys. Pracodawcy dostosowali się do 89 proc. z nich.\nPracodawca, który odwoła się od decyzji pokontrolnej do okręgowego inspektoratu pracy po niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciu, może kontynuować spór na drodze sądowej. Agnieszka Bagieńska-Petryka, radca prawny, zwraca uwagę, że gdy sąd uchyli zaskarżoną decyzję, sprawa — wraz z uzasadnieniem takiego wyroku — trafi do ponownego rozpoznania przez PIP. Fot. Szymon Łaszewski\n— W ubiegłym roku inspektorzy pracy na terenie województwa świętokrzyskiego wydali tylko 46 upomnień. Oznacza to, że pracodawcy starają się realizować decyzje inspektorów pracy w ustalonym terminie. Przedsiębiorca ma obowiązek poinformowania o wykonaniu pokontrolnych środków prawnych. W razie braku takiej informacji inspektor musi przeprowadzić rekontrolę — mówi Barbara Kaszycka, nadinspektor pracy w Okręgowym Inspektoracie Pracy (OIP) w Kielcach.\nJednocześnie przypomina, że podczas pierwszych kontroli w zakładach działających nie dłużej niż pięć lat prowadzony jest tzw. audyt bez sankcji karnych. Jego celem jest kompleksowa identyfikacja nieprawidłowości w przestrzeganiu prawa pracy, w tym przepisów bhp, a także dotyczących legalności zatrudnienia, a następnie podjęcie działań instruktażowo-doradczych służących wyeliminowaniu przez pracodawców lub przedsiębiorców stwierdzonych uchybień i zapewnieniu przestrzegania ww. przepisów prawa w przyszłości.\n— Później sprawdzamy realizację decyzji i wniosków inspektora pracy. Chcę podkreślić, że taka filozofia kontroli okazała się bardzo skuteczna w poprawie warunków pracy — ocenia przedstawicielka kieleckiego inspektoratu.\nJak już pisaliśmy, wiele kontroli przeprowadzanych przez Państwową Inspekcję Pracy (PIP) jest reakcją na kierowane do niej skargi. Problemy zgłaszane kieleckiemu OIP najczęściej dotyczą pracy bez żadnej umowy i później niewypłacania wynagrodzenia.\n— Inspektorzy ostrzegają przed zatrudnianiem bez zawarcia umowy na piśmie. Inną ważną sprawą jest wykonywanie pracy przez sześć, siedem dni w tygodniu. W takiej sytuacji łamane są zasady prawa do wypoczynku i przeciętny pięciodniowytydzień pracy. Poza tym urlopy często nie są udzielane w terminie, tj. do 30 września następnego roku, a w razie ich niewykorzystania po rozwiązaniu umowy ekwiwalenty są niewypłacane. Wreszcie problemem jest zawieranie umów cywilnoprawnych w warunkach wskazujących na istnienie stosunku pracy. Natomiast pozytywnie należy ocenić wprowadzenie minimalnej stawki godzinowej dla zleceniobiorców — mówi Barbara Kaszycka.\nDotychczasowe decyzje pokontrolne w regionie świętokrzyskim dotyczyły głównie obiektów i pomieszczeń pracy, maszyn i urządzeń technicznych, stanowisk i procesów pracy, urządzeń i instalacji energetycznych, przygotowania do pracy oraz zaplecza higieniczno-sanitarnego. Najwięcej wykroczeń stwierdzano w zakładach branży budowlanej, handlu i napraw, w przetwórstwie przemysłowym i w transporcie. Przyczynami stwierdzonych nieprawidłowości były przede wszystkim: minimalizowanie nakładów ponoszonych przez pracodawców na sprawy związane z bezpieczeństwem pracy, nieznajomość i niezrozumienie przepisów prawa pracy u pracodawców — przede wszystkim prowadzących małe zakłady, brak dostatecznych kwalifikacji pracowników służby kadrowo-płacowej i bhp, a także brak samokontroli pracodawców.\n— W zakresie bhp inspektorzy pracy negatywnie oceniali przedstawianą ocenę ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy w danym zakładzie. Tymczasem jest ona niezbędna do zastosowania skutecznych działań profilaktycznych i do przeciwdziałania negatywnym czynnikom wpływających na bezpieczeństwo i zdrowie pracowników. Niestety, ten obowiązek ciągle jest wykonywany szablonowo bez uwzględnienia warunków pracy i występowania czynników szkodliwych i niebezpiecznych. Czasami oceny ryzyka są po prostu drukowane z internetu bez żadnej analizy — mówi nadinspektor.\nKontrole PIP trwają od dwóch do kilkunastu dni, w zależności od badanych zagadnień. Z danych GIP wynika, że w 2018 r. prowadzono je średnio przez 2,6 dnia.\n— Pamiętajmy, że zgodnie z prawem pracownicy PIP powinni poinformować pracodawcę o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli oraz uprawnieniach inspektora pracy — przypomina Agnieszka Bagieńska-Petryka, radca prawny z kancelarii prawnej Petryka.\nZ doświadczeń i obserwacji nadinspektora z kieleckiego OIP wynika, że na ogół pracodawcy znają kompetencje inspektorów pracy. Niektórzy mają jednak zastrzeżenia do sposobu przeprowadzania kontroli.\n— W województwie świętokrzyskim takich skarg na inspektorów pracy jest niewiele, bo ok. kilkunastu w ciągu roku na niemal 3 tys. kontroli prowadzonych rocznie. Zwykle są one nieuzasadnione. Należy pamiętać, że inspektor pracy opiera się na przedstawionych dokumentach, przesłuchaniach pracowników, zdjęciach i dowodach zebranych w czasie kontroli. Inspektor pracy nie jest organem do rozstrzygania sporów pracowniczych i nie zastępuje sądu pracy. Skarżący w wielu przypadkach, pracując bez umowy, po ustaniu zatrudnienia domagają się od inspektora potwierdzenia takiej pracy i wypłaty wynagrodzenia — zwraca uwagę Barbara Kaszycka.\nPodkreśla, że nie jest również możliwe potwierdzenie przez inspekcję zarzutów wobec przedsiębiorców, którzy wyrejestrowali działalność lub np. zamknęli zakład.\n— Wszystkie ustalenia dokonane podczas kontroli PIP muszą być udokumentowane i utrwalone. Oczywiście najlepsza dla pracodawcy jest sytuacja, gdy w jej wyniku inspektor nie stwierdzi jakichkolwiek naruszeń prawa. W takim przypadku sporządzi on i podpisze notatkę urzędową, która powinna zawierać opis stanu faktycznego stwierdzonego w czasie kontroli, a jego kopię przekaże pracodawcy — mówi Agnieszka Bagieńska-Petryka.\nUchybienia i zastrzeżenia\nJeżeli kontrolujący stwierdzą jakieś uchybienia, przygotowują tzw. protokół pokontrolny. Muszą w nim opisać m.in. stwierdzone naruszenia prawa i inne informacje mające istotne znaczenie dla wyników kontroli, podać informację o pobraniu próbek surowców i materiałów używanych, wytwarzanych lub powstających w toku produkcji, przedstawić treść decyzji ustnych i poleceń oraz terminy ich realizacji, a także zamieścić informację o liczbie i rodzaju udzielonych porad z zakresu prawa pracy.\nPracodawca ma prawo zapoznać się z treścią protokołu przed jego podpisaniem.\n— Nigdy nie podpisujmy protokołu bez dokładnego przeczytania. Sprawdźmy, czy jego treść odpowiada faktom. Poza tym pracodawcy przed złożeniem podpisu przysługuje prawo zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń w nim zawartych. Może to zrobić na piśmie w ciągu siedmiu dni od przedstawienia tego dokumentu — zwraca uwagę radca.\nInspektor przeprowadzający kontrolę musi zbadać zgłoszone zastrzeżenia. Gdy okażą się zasadne, ma obowiązek je zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu. Jeśli tego nie zrobi, pracodawca może kwestionować dokument z nieuzupełnioną treścią przy odwoływaniu się od decyzji inspektora PIP — wykazując, że daną decyzję wydano wskutek błędnego nieuwzględnienia zastrzeżeń kontrolowanego podmiotu.\n— Pamiętajmy, że protokołu nie można poprawiać, skreślać ani uzupełniać bez omówienia takich zmian na końcu dokumentu, z wyjątkiem sprostowania oczywistych omyłek pisarskich i rachunkowych, które parafuje inspektor pracy — podkreśla Agnieszka Bagieńska-Petryka.\nZwraca uwagę, że nawet w razie odmowy podpisania protokołu przez przedstawiciela pracodawcy czy samego pracodawcy inspektor pracy może zastosować wobec kontrolowanego określone środki prawne, np. nałożyć grzywnę. Kopię tego dokumentu musi przekazać kontrolowanemu. Odwołanie od decyzji pracownika PIP pracodawca powinien złożyć do okręgowego inspektora pracy. Jeżeli w pierwszej instancji wyda ją okręgowy inspektor, należy odwołać się do GIP. Kontrolowany ma na to tylko siedem dni od otrzymania decyzji. Organ odwoławczy może ją utrzymać w mocy, uchylić, zmienić lub umorzyć postępowanie. Ma też prawo przekazać sprawę do ponownego rozpoznania inspektorowi, który wydał decyzję. W razie niekorzystnego dla pracodawcy rozstrzygnięcia przysługuje mu prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego — w terminie 30 dni od doręczenia decyzji drugiej instancji.\n— Orzeczenie wydane przez sąd nie będzie rozstrzygać sprawy merytorycznie. Jeżeli zgodzi się on z zarzutami, będzie mógł wyłącznie uchylić zaskarżoną decyzję i następnie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Istotne jednak jest to, że w uzasadnieniu wyroku muszą być podane powody, dla których orzeczono o uchyleniu decyzji. Są to wytyczne wiążące dla PIP — mówi Agnieszka Bagieńska-Petryka.\nSąd oddali skargę, jeśli uzna ją za nieuzasadnioną. Pracodawcy zostaje wówczas wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w Warszawie.\nMandaty za naruszenia\nGrzywny nakładane przez inspektorów wynoszą od 1 tys. zł do 2 tys. zł. W przypadku co najmniej dwukrotnego ukarania za wykroczenie określone w Kodeksie pracy i popełnienia kolejnego takiego w ciągu dwóch lat od ostatniego ukarania, maksymalna kwota mandatu karnego może sięgnąć 5 tys. zł.\nInne / Gdy PIP znajdzie uchybienia


Pulmonolog Dziecięcy w Rzeszowie na NFZ. Terminy - stan na 25.06.2022 | Rzeszów Nasze Miasto\nPulmonolog Dziecięcy w Rzeszowie na NFZ. Terminy - stan na 25.06.2022\nChcesz dostać się na wizytę do Pulmonologa Dziecięcego możliwie, jak najszybciej? Przedstawiamy listę placówek, gdzie terminy oczekiwania na wizytę do lekarza w Rzeszowie są najkrótsze. Zwykle na termin do specjalisty trzeba długo czekać. Nie sprawdzamy jednak zwykle wszystkich możliwości. Zobacz naszą listę, dzięki której dostaniesz się do Pulmonologa Dziecięcego w Rzeszowie najszybciej.\nKolejki na NFZ do Pulmonologa Dziecięcego w Rzeszowie - stan na 25.06.2022


Obłędna odpowiedź, rekomendowane prezenty na urodziny taty, rocznicę ślubu rodziców. \nŚwietne życzenia z okazji urodzin i piosenka na tę okazję z imieniem solenizantki, solenizanta, jubilatki, jubilata, jubilatów. Profesjonalne nagranie, plik MP3\nNiebywałe prezenty. Na każdą rocznicę ślubu brata. Innowacyjne życzenia\nObłędna odpowiedź, rekomendowane prezenty naniemały dylemat, co dać np. na urodziny żony.\nTu znajdziesz pomysłowe rozwiązanie. Oferujemy słodkie souveniry z okazji urodzin.Sklepy oferują sporo rozwiązań, sugestii na urodzinową niespodziankę.\nWiadomo, że każde urodziny są niepowtarzalne, trzeba więc podarować coś miłego i szczególnego.\nDoniosłe są również wypisane życzenia na obchodzone urodziny. To próba twórczej wyobraźni. Byłoby słodko, gdyby były wyjątkowe i sprawiły wiele radosnej satysfakcji.\nDalej nie szukaj, w wyjątkowej ofercie znajdziesz magiczne piosenki, które mają w słowach wybrane imię jubilata, np. szefa z pracy. Przed, lub w trakcie utworu, dodajemy niezwykłe życzenia, które są czytane przez lektora.\nTo otwieranie okna do świata dorosłych, to pełna dojrzałość i wszystko co się z tym życiowo sprzęga.\nTrafić można na stronach internetowych multum pomysłów na miły prezent, niespodziankę np. na osiemnastkę siostry.\nNasz oryginalny projekt, nasza propozycja pomysłu na prezent jest zupełnie inna. Odwiedź naszą stronę muzyka24h.pl i wybierz, możesz darować jubilatce, jubilatowi piosenkę, w której usłyszy swoje imię\nSłowa wpadających w ucho piosenek mówią właśnie o tym niebywałym, historycznym święcie. W treści piosenki jest wybrane imię i życzenia czytane przez lektora.\nTa ważna data, następna rocznica ślubu twoich teściów, to bezsprzecznie piękny czas.\nWysyła się piękne życzenia niezwykłego, wesołego, sielankowego, wspólnego, ręka w rękę, długotrwałego, harmonijnego i w zgodzie pożycia.\nNie ważne to raczej, ile lat temu ślubowali nawzajem sakramentalne, tradycyjne TAK. To prawda, każda rocznica ślubu ma swój ciężar gatunkowy i powinna być cudownie uczczona.\nTo czas, kiedy analizujesz, jaki perfekcyjny prezent chcesz przy tej wyjątkowej okazji, dacie, ofiarować.\nSuper pomysł, coś oryginalnego, prawdziwie wyjątkowego! Tego na pewno nie trafisz w żadnej innej ofercie z prezentami na rocznicę ślubu krewnych.\nGorąco polecamy, nasze autorskie, okazjonalne piosenki, tylko na tę szczególną okazję.\nJest kilka możliwości, do wyboru. Na początku, albo później, w trakcie, jubilaci usłyszą fajne, wybrane przez Ciebie życzenia. Przykładowe, jest ich dużo, są na naszej stronie: muzyka24h.pl\nDzieci mogą pięknie wyrazić swoją wdzięczność rodzicom, za ciężki, ale wspaniały wysiłek, cudowne wychowanie, matkowanie i ojcostwo.\nTo może być fantastyczna i przemiła dla nich niespodzianka, ponadto znakomita pamiątka.\nZnakomity prezent na rocznicę ślubu, bez dwóch zdań musi być super dowodem, że myślami i sercem jesteście z najdroższymi jubilatami, macie do nich ogromne pokłady czułości, pamiętacie o nich. Łączycie się z nimi wielkim szczęściem.\nMożecie tutaj sami wymyśleć nieoczekiwane, własne życzenia na rocznicę ślubu. Dobierzcie sobie coś z tych, które widzisponiżej, wyszukanych zdań:


Przegląd pogody w Rubanki. Pogoda Rubanki na dziś, jutro. Szczegółowy przegląd pogody na 16 dni w Rubanki. | METEOPROG.PL\nPrzegląd pogody na 16 dni w Rubanki\nPogoda w Rubanki\n/ Pogoda w Rubanki\nPogoda Rubanki – prognoza pogody na dzisiaj, na jutro, na tydzień, na miesiąc. Wychodząc z domu albo planując podróż, warto sprawdzić prognozę pogody, żeby nie znaleźć się w niezręcznej sytuacji bez parasola albo lekko ubranym w chłodną pogodę.\nPrognoza pogody Rubanki dzisiaj pomożemy sprawdzić temperaturę powietrza, prawdopodobieństwo opadów, otrzymać informacje dotyczące prędkości i kierunku wiatru, ciśnienia atmosferycznego i wilgotności powietrza, i jak te wskaźniki będą zmieniać się w ciągu dnia.\nPogoda v Rubanki na tydzień, na 10 dni albo na miesiąc pokazuje tendencje zmian pogody w ciągu kilka dni. Wykresy pogody, prawdopodobieństwo wystąpienia opadów i ciśnienie atmosferyczne pokazują ścisłą sytuację pogodową na 3, 10, 14 dni albo na miesiąc. Duży zakres danych na stronie – Temperatura powietrza, kierunek i prędkość wiatru, zachmurzenie, typy opadów i je intensywność w Rubanki - pomożemy Ci zorientować się w sytuacji pogodowej. Także możesz znaleźć informacje o wschodzie i zachodzie słońca, długości dnia i fazie Księżyca.\nDzięki ludzikom w naszym serwisie możesz zdecydować „jak ubrać się”, brać ze sobą parasol czy okulary przeciwsłoneczne w zależności od prognozy pogody. Codzienna prognoza pogody w Rubanki pomoże Ci nie przeziębić się jeśli wieczorem nastąpi ochłodzenie albo wzmoże się wiatr.\nPogoda długoterminowa Rubanki – ścisła i szczegółowa prognoza pogody na dzisiaj, jutro i dwa tygodnie. Także istnieje funkcja pogoda w Rubanki tylko na weekend, żeby zaplanować wypoczynek. Dane pogodowe ze stacji synoptycznych przetwarzane są co godzinę – to daje możliwość udostępnienia najbardziej ścisłej prognozy pogody, w tym godzinowej.\nPrzegląd pogody w Rubanki\n55° 18′ 47″ N 27° 54′ 29″ E


Plusy z kąpieli w ciepłej wodzie | Salon kosmetyczny Bielsko-Biała\nZ pewnością można wymieniać osoby, które jednak nie są zwolennikami szybkiego wzięcia prysznica. Ten czas wolą zamienić na bezczynne leżenie w wannie. Czy to rozwiązanie jest dobre? Oczywiście, że tak. Można wyróżnić wiele korzyści, które płyną z brania kąpieli w ciepłej wodzie.\nDlaczego niektórzy tak często decydują się na wzięcie kąpieli? Przede wszystkim to bardzo dobry sposób na to aby minimalizować skurcze, różnego rodzaju napięciowe bóle głowy a dodatkowo wzmacniać cała elastyczność swoich mięśni. Czy kąpiel jest wyłącznie przeznaczona dla sportowców? Oczywiście, że NIE! W tym przypadku decydować się mogą także osoby pracujące na co dzień w inny sposób aniżeli uprawiając swoją najlepszą dyscyplinę. Na pewno siedząc w wannie można w idealny sposób rozmyślać o swoim życiu a także planach. Dzięki temu kąpiel może w sposób doskonały wpływać na stres a właściwie na jego obniżenie.\nZ pewnością kąpiel da każdemu coś niewyobrażalnie skutecznego. O czym dokładnie jest mowa? Przede wszystkim odetchnięcia od wszystkich dotychczasowych problemów a także napięć dnia codziennego. Na pewno bardzo dobrym sposobem na pozbycie się toksyn z organizmu należy przypisywać do ciepłej kąpieli. Po systematycznym korzystaniu z takich kąpieli można wręcz w sposób doskonały poprawiać jędrność swojej skóry, przeciwdziałać występowaniem przeziębień.\nCzy branie kąpieli musi się wiązać z nudnym zajęciem? Oczywiście, że nie. W tym przypadku należy powiedzieć o tym iż można się świetnie odprężyć poprzez czytanie jakiejś ciekawej książki, poradnika a to właśnie za tą sprawą można w sposób doskonały zapomnieć o wszystkich występujących problemach – kwestie finansowe lub miłosne. Czy trzeba coś czytać przebywając w wannie? Oczywiście, że nie! Ten czas może przypadać na całkowity relaks, warto na ten moment wyłączyć swoje myślenie. Poprzez takie podejście można doskonale podejść do swojego życia patrząc na wszystko w zdecydowanie inny sposób.\nAby kąpiel była ciekawsze warto się zdecydować na to aby dodać więcej piany lub po prostu oliwę z oliwek. To bardzo dobry sposób na to aby uatrakcyjnić i wzmocnić przeżycia w wannie. Takie specjalne dodatki świetnie będą oddziaływać na ciekawszy pobyt w gorącej kąpieli. Czy można się jeszcze zdecydować na innego rodzaju dodatki? Oczywiście, że tak. W tym przypadku można pomyśleć o tym aby wszystkie gadżety były dość interesujące. W tej kwestii warto pomyśleć o tym aby kupić sobie mniejszą kaczuszkę czy gąbkę i to właśnie za jej sprawą dokładniej zacząć mycie ciała.\nDla tych, którzy mają specjalne wymagania co do kąpieli mogą się decydować na to aby wybrać specjalnego rodzaju masaże. Dlaczego to jest aż tak konieczne? Przede wszystkim dzięki temu można liczyć na to, że wszystkie najbardziej bolące miejsca ulegną niesamowitej redukcji a my będziemy mogli idealnie się odprężyć. Pomimo tego, że takie rozwiązanie należeć będzie do trochę droższych to warto się nad tym zastanowić ponieważ taka kąpiel może bardzo dobrze oddziaływać na całe nasze ciało.\nJak się bezpośrednio zachować po wyjściu z wanny? Na pewno warto się wytrzeć do sucha. To szczególnie istotne w czasie zimy. Za tą sprawą można w idealny sposób pozbyć się kłopotów, które występują z nagłym pojawieniem się przeziębienia. Czy coś jeszcze można zrobić po wyjściu z wanny? Oczywiście, że TAK! W tym przypadku należy także pomyśleć o tym aby skorzystać z odpowiedniego rodzaju balsamów. Nasza skóra poprzez takie użycie może być w niesamowity sposób nawilżona. Nie należy o tym zapominać ponieważ wysuszenie ciała bez względu na porę roku do najprzyjemniejszych praktyk z pewnością należeć nie będzie. Trzeba w jak najszybszym czasie zaopatrzyć się w specjalnie do tego przeznaczony kosmetyk. To za jego sprawą można liczyć na to, że pierwszą i kolejną kąpiel można zaliczyć do jak najbardziej udanych. Warto się na to zdecydować gdyż to wręcz coś świetnego. Specjalnego rodzaju kosmetyki można odnaleźć w wielu sklepach internetowych lub stacjonarnych. Warto skorzystać z porad sprzedawców albo po prostu przeczytać stosowne opinie na forum.


Emocje w procesie w związku z morderstwem na Bocianowie. Przedłużony areszt dla oskarżonego | Metropolia Bydgoska\nMetropolia BydgoskaBydgoszczNa sygnaleEmocje w procesie w związku z morderstwem na Bocianowie. Przedłużony areszt dla oskarżonego\nProces w sprawie morderstwa zbliża się do końca.\nNa zdjęciu: Kolejną rozprawę w bydgoskim sądzie wyznaczono na 25 kwietnia.\nZbliża się do końca proces Romana Sz., oskarżonego o brutalne zamordowanie kobiety na bydgoskim Bocianowie.\nPodczas środowej rozprawy, odtworzono wizję lokalną na której oskarżony precyzyjnie pokazywał, jak wszedł do mieszkania 38-latki, a następnie zadawał jej ciosy. Podczas wizji, tłumaczył następnie co zrobił po dokonaniu tego czynu. – Ubrałem się, powyrzucałem z szafek wszystkie ubrania. Wziąłem nóż i włożyłem go do plecaka, wraz z ręcznikiem – mówił Roman Sz. Jak dodał następnie opuścił mieszkanie zamordowanej, a nóż wyrzucił do pobliskiego kontenera przy ul. Rycerskiej, zaś klucze – w innym z kontenerów.\nNa sali sądowej mężczyzna podtrzymał swoje wyjaśnienia z wizji lokalnej, ale przyznał, że nie wie skąd wzięły się obrażenia na głowie i brzuchu kobiety, a taką opinię wydał biegły. – Zadawałem ciosy od tyłu i tylko w szyję – argumentował Roman Sz. Podkreślił, że po obróceniu kobiety na plecy nie zadawał już jej ciosów.\nPodczas odtwarzania wizji lokalnej, emocji nie umieli powstrzymać rodzice zamordowanej 38-latki, którzy w sprawie są oskarżycielami posiłkowymi. Matka kobiety co chwila płakała. Z kolei ojciec Patrycji już po zakończeniu rozprawy przyznał wprost: – Jeśli sąd wymierzy oskarżonemu karę 15 lub 25 lat więzienia, to na pewno będę składał apelację. Podczas rozprawy, wnioskował o wymierzenie Romanowi Sz. najwyższej kary – dożywocia. – Czytałem zeznania oskarżonego, w których jest niespójność – mówił przed sądem ojciec Patrycji.\nJednocześnie sąd przychylił się do wniosku prokuratury o przedłużenie tymczasowego aresztu dla Romana Sz. o kolejne trzy miesiące – do 20 lipca. Wniosek śledczych został umotywowany tym, że na wolności mógłby on mataczyć w sprawie, a następnie ukrywać się przed wymiarem sprawiedliwości.\nKolejną rozprawę wyznaczono na 25 kwietnia, najprawdopodobniej już wtedy mogą być wygłoszone mowy końcowe obu stron.\nPowiat żniński: Strażacy prowadzą akcję poszukiwawczą dwóch osób na jeziorze chomiąskim\nLekkoatleci bydgoskiego Zawiszy startowali w mityngach międzynarodowych. Jak im poszło?