Dokument końcowy Zgromadzenia Specjalnego Synodu Biskupów dla regionów Panamazońskich (6-27 października 2019) | eKAI\nDokumenty Dokument końcowy Zgromadzenia Specjalnego Synodu Biskupów dla regionów Panamazońskich (6-27 października 2019)\nDokument końcowy Zgromadzenia Specjalnego Synodu Biskupów dla regionów Panamazońskich (6-27 października 2019)\nAmazonia: nowe drogi dla Kościoła i ekologii integralnej\nROZDZIAŁ I: AMAZONIA: SŁUCHANIE PROWADZĄCE DO INTEGRALNEGO NAWRÓCENIA\nGłos i śpiew Amazonii jako orędzie życia\nLament ziemi i krzyk ludzi biednych\nKościół regionu Amazonii\nWezwani do integralnego nawrócenia\nROZDZIAŁ II: NOWE DROGI NAWRÓCENIA DUSZPASTERSKIEGO\nKościół misyjnego wychodzenia\na. Kościół samarytański, miłosierny, solidarny\nb. Kościół w dialogu ekumenicznym, międzyreligijnym i kulturowym\nKościół misyjny, który służy i towarzyszy społecznościom Amazonii\na. Kościół o obliczu indiańskim, chłopskim i afrolatynoamerykańskim\nb. Kościół o twarzy emigranta\nc. Kościół o młodym obliczu\nd. Kościół, który kroczy nowymi drogami miejskiego duszpasterstwa\ne. Duchowość słuchania i przepowiadania\nNowe drogi nawrócenia duszpasterskiego\nROZDZIAŁ III: NOWE DROGI NAWRÓCENIA KULTUROWEGO\nOblicze Kościoła w społecznościach Amazonii\na. Wartości kulturowe ludów Amazonii\nb. Kościół obecny i sprzymierzony z ludami na ich własnych terytoriach\nDrogi dla Kościoła zinkulturyzowanego\na. Życie wiary wyrażone w pobożności ludowej i w zinkulturyzowanej katechezie\nb. Tajemnica wiary odzwierciedlona w zinkulturyzowanej teologii\nDrogi dla Kościoła międzykulturowego\na. Poszanowanie kultur i praw narodów\nb. Promowanie dialogu międzykulturowego w globalnym świecie\nc. Wyzwania z zakresu ochrony zdrowia, edukacji i komunikacj\nNowe drogi nawrócenia kulturowego\nROZDZIAŁ IV: NOWE DROGI NAWRÓCENIA EKOLOGICZNEGO\nW kierunku ekologii integralnej z perspektywy encykliki „Laudato si”\na. Zagrożenia dla amazońskiego ekosystemu i jego ludów\nb. Wyzwanie jakim jest poszukiwanie nowych modeli sprawiedliwego, solidarnego i zrównoważonego rozwoju\nKościół, który troszczy się o „wspólny dom” w Amazonii\na. Społeczno-środowiskowy wymiar ewangelizacji\nb. Kościół ubogi, z biednymi i dla biednych. Kościół ubogich peryferii\nNowe drogi promocji ekologii integralnej\na. Profetyczna interpelacja i przesłanie nadziei dla całego Kościoła i całego świata\nb. Amazońskie Obserwatorium społeczno-duszpasterskie\nROZDZIAŁ V: NOWE DROGI NAWRÓCENIA SYNODALNEGO\nSynodalność misyjna Kościoła amazońskiego\na. Synodalność misyjna całego Ludu Bożego prowadzonego przez Ducha\nb. Duchowość komunii synodalnej prowadzonej przez Ducha\nc. W kierunku synodalnego stylu życia i pracy w regionie Amazonii\nNowe drogi dla ministerialności eklezjalnej\na. Kościół ministerialny i nowe posługi\nb. Życie konsekrowane\nc. Obecność i czas kobiet\nd. Diakonat stały\ne. Formacja zinkultyryzowana\nf. Eucharystia, źródło i szczyt komunii synodalnej\nNowe drogi synodalności eklezjalnej\na. Regionalne struktury synodalne w Kościele amazońskim\nb. Uniwersytety i nowe struktury synodalne Amazonii\nc. Kościelny posynodalny organ regionalny dla regionu Amazonii\nd. Ryt dla ludów tubylczych\n„I rzekł Zasiadający na tronie: «Oto czynię wszystko nowe». I mówi: «Napisz: Słowa te wiarygodne są i prawdziwe»” (Ap 21,5)\n1. Po długiej synodalnej drodze słuchania Ludu Bożego Kościoła Amazonii, którą papież Franciszek zainaugurował podczas swojej wizyty w Amazonii, 19 stycznia 2018 r., w październiku 2019 r. odbył się w Rzymie Synod trwający 21 dni. Zgromadzenie przebiegało w klimacie otwartości, wolności, było pełną szacunku wymianą zdań i rozmów biskupów z Amazonii, misjonarzy, osób świeckich i przedstawicieli rdzennej ludności amazońskiej. Byliśmy świadkami uczestniczącymi w wydarzeniu eklezjalnym, świadomi wielkiej wadze problematyki i przekonani o konieczności otwarcia nowych dróg dla Kościoła na tym terytorium. Pracę zorganizowano w przestrzeni naznaczonej obecnością Ducha Świętego i będąc otwartymi na Jego głos.\nSynod odbył się w braterskiej i modlitewnej atmosferze. Kilkakrotnie wypowiedziom towarzyszyły oklaski i śpiewy; przeważała jednak głęboka kontemplacyjna cisza. Poza aulą synodalną można było zauważyć obecność ludzi ze świata amazońskiego, którzy organizowali różne wydarzenia wspierające; procesje, jak na przykład ta inicjująca Synod, kiedy to ze śpiewem i tańcem towarzyszono Ojcu Świętemu, w drodze od grobu św. Piotra do auli synodalnej. Dużym wydarzeniem była Droga Krzyżowa męczenników Amazonii; ponadto wydarzeniu temu towarzyszyła obecność środków masowego przekazu na skalę międzynarodową.\n3. Droga synodalna Ludu Bożego na etapie przygotowawczym zaangażowała cały Kościół tego terytorium: biskupów, misjonarzy i misjonarki, członków Kościołów innych wyznań chrześcijańskich, osoby świeckie oraz wielu przedstawicieli rdzennej ludności. Pracowali oni wokół dokumentu konsultacyjnego, który był inspiracją do powstania Instrumentum Laboris. Niezmiernie ważnym było wsłuchanie się w głos Amazonii, poruszonego oddechem Ducha Świętego, i który jest słyszalny w krzyku zranionej ziemi i jej mieszkańców. Odnotowano czynny udział ponad 87.000 osób z różnych miast i wielu kultur, a także udział licznych grup przynależących do instytucji kościelnych oraz należy odnotować znaczący wkład środowisk akademickich i organizacji społecznych odnośnie specyficznych i centralnych tematów.\n„I ukazał mi rzekę wody życia, lśniącą jak kryształ, wypływającą z tronu Boga i Baranka” (Ap 22,1)\n5. „Chrystus wskazuje na Amazonię” (Paweł VI, Orędzie do pielgrzymów z Belén, 10.10.1971). On wszystkich nas uwalnia od grzechu i nadaje godność Dzieci Bożych. Słuchanie Amazonii w duchu właściwym dla ucznia oraz w świetle Słowa Bożego i Tradycji skłania nas ku głębokiemu nawróceniu ku Chrystusowi i Jego Ewangelii i mobilizuje nas do rzetelnego skorygowania naszych modeli działania i istniejących struktur.\n6. W Amazonii życie jest włączone, połączone i zintegrowane z terytorium, która jako niezbędna i życiodajna przestrzeń staje się możliwością, daje pożywienie i wyznacza granice życia. Amazonia, zwana także Regionem Panamazońskim, jest rozległym terytorium, którego populację szacuje się na 33.600.000 mieszkańców, z czego od 2 do 2,5 mln to ludność tubylcza. Przestrzeń ta, geograficznie wyznaczona przez dolinę rzeki Amazonki i wszystkich jej dopływów, obejmuje obszar 9 krajów: Boliwii, Peru, Ekwadoru, Kolumbii, Wenezueli, Brazylii, Gujany, Surinamu i Gujany Francuskiej. Region Amazonii ma zasadnicze znaczenie dla ilości opadów w regionach Ameryki Południowej i przyczynia się do ruchów powietrza na terytorium całej planety. Obecnie jest to drugi obszar na świecie, najbardziej narażony na zmiany wynikające z przemian klimatycznych i mających swoje przyczyny w bezpośrednim działaniu człowieka.\n7. Wody i ziemia tego regionu odżywiają i podtrzymują przyrodę, życie i kulturę setek rdzennych społeczności, rolników, potomków afrolatynoamerykanów, metysów, osadników, mieszkańców obszarów nadrzecznych i mieszkańców miast. Woda, źródło życia, ma bogate znaczenie symboliczne. W regionie Amazonii obieg wody jest osią łączącą. Łączy ekosystemy, kultury i ma bezpośredni wpływ na rozwój całego terytorium.\n8. W regionie Amazonii istnieje wieloetniczna i wielokulturowa rzeczywistość. Różne ludy potrafiły dostosować się do życia na tym terytorium. Wewnątrz każdej kultury tworzono i przebudowywano własny światopogląd, świat znaków, symboli oraz wizję swojej przyszłości. W kulturach ludów tubylczych pradawne praktyki i mityczne wierzenia współistnieją z nowoczesnymi technologiami i wyzwaniami. Oblicza ludzi zamieszkujących Amazonię są bardzo zróżnicowane. Oprócz ludów tubylczych, terytorium to zamieszkują metysi, zrodzeni ze spotkania ludzi różnych ludów.\n9. Poszukiwanie przez rdzenną ludność Amazonii życia w obfitości konkretyzuje się w tym, co jest przez nich nazywane „dobrym życiem”, i co realizuje się w sposób pełny w Błogosławieństwach. Chodzi o życie w harmonii z samym sobą, z przyrodą, z innymi ludźmi i najwyższym Bytem, gdyż istnieje wzajemna komunikacja pomiędzy całym kosmosem, gdzie nie ma tych, którzy wykluczają i nie ma wykluczonych, i gdzie możemy stworzyć projekt życia w pełni dla wszystkich. Takie rozumienie życia wyraża się poprzez łączność i harmonię w relacji z wodą, ziemią i przyrodą, życiem wspólnoty i jej kulturą, Bogiem i różnymi siłami duchowymi. Dla tej ludności „dobre życie” oznacza zrozumienie, że sensem życia jest transcendentny wymiar komunii istniejący pomiędzy osobami ludzkimi i całym stworzeniem, i wyraża się poprzez „dobre działanie”. Ten zintegrowany model życia wyraża się w sposobie organizacji form życia społecznego, począwszy od rodziny i wspólnoty, i zakłada zdolność odpowiedzialnego wykorzystanie wszystkich dóbr stworzonych. Ludność tubylcza dąży do osiągnięcia lepszych warunków życia, szczególnie w zakresie zdrowia i edukacji, do czerpania radości ze zrównoważonego rozwoju, wypracowywanego i planowanego przez nich samych, zachowując harmonię z tradycyjnymi stylami życia i prowadząc dialog między mądrością i technologią przodków a nowymi zdobyczami.\n12. Zjawiskiem, którym należy się zająć, jest migracja. W regionie Amazonii występują trzy jednoczesne procesy migracji. Po pierwsze, mamy do czynienia z przemieszczaniem się rdzennych grup w ramach tradycyjnego systemu ludów wędrownych i obejmującego tradycyjne miejsca zamieszkania, podzielonego obecnie granicami krajowymi i międzynarodowymi. Po drugie, mamy do czynienia z przymusowym wysiedleniem ludności tubylczej, chłopskiej i rzecznej z ich odwiecznych terytoriów. Osiedlają się oni zazwyczaj w najbiedniejszych i najgorzej zurbanizowanych peryferyjnych dzielnicach miast, tworząc slamsy. Po trzecie, mamy do czynienia ze zjawiskiem międzyregionalnej przymusowej migracji i ze zjawiskiem uchodźców zmuszonych do opuszczenia swoich krajów (między innymi z Wenezueli, z Haiti, Kuby); zmuszeni są oni do przekroczenia linii Amazonki stanowiącej korytarz migracyjny.\n13. Przesiedlenie się grup ludności tubylczej, wydalonych siłą z ich terytoriów lub przyciągniętych przez blichtr kultury miejskiej, stanowi wyjątkową specyfikę ruchów migracyjnych w Amazonii. Przypadki, w których mobilność tych grup występuje na terytoriach tradycyjnego ruchu tubylczego, oddzielonego granicami krajowymi i międzynarodowymi, wymaga transgranicznej opieki duszpasterskiej, zdolnej zrozumieć prawo do swobodnego przemieszczania się tych ludów. Mobilność ludzi w Amazonii ukazuje twarz zubożałego i głodnego Jezusa Chrystusa (por. Mt 25, 35), wydalonego i bezdomnego (por. Łk 3,1-3). Natomiast proces migracyjny kobiet sprawia, że tysiące z nich są narażone na stanie się ofiarami handlu ludźmi, jednej z najgorszych form przemocy wobec kobiet i najbardziej przerażających form pogwałcenia praw człowieka. Handel ludźmi związany z migracją wymaga stałej pracy duszpasterskiej.\n14. Życie społeczności amazońskich, które nie zostały jeszcze dotknięte wpływem cywilizacji zachodniej, opiera się na wierzeniach i obrzędach ukazujących działanie duchów nadprzyrodzonych, nazywanych w sposób zróżnicowany, będących w łączności z terytorium i w łączności z naturą (LS 16, 91, 117, 138, 240). Uznajemy, że przez tysiąclecia Indianie troszczyli się o swoją ziemię, wody i lasy i zdołali je zachować do dziś, aby ludzkość mogła korzystać i cieszyć się z darmowych darów Bożego stworzenia. Nowe drogi ewangelizacji należy budować w dialogu z mądrością ludach tubylczych, w której przejawiają się ziarna Słowa.\n19. W ten sposób jedyne nawrócenie na żywą Ewangelię, którą jest Jezus Chrystus, można ukazać jako obejmujące wiele, połączonych ze sobą, wymiarów, które motywują do wyjścia na peryferie egzystencjalne, społeczne i geograficzne Amazonii. Te wymiary to: duszpasterski, kulturowy, ekologiczny i synodalny, które zostaną rozwinięte w następnych czterech rozdziałach.\n„Jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego” (J 3,5)\n21. Kościół ze swej natury jest misyjny i swój początek bierze „ze źródła miłości Boga” (AG 2). Dynamizm misyjny, który wypływa z miłości Boga, promieniuje, rozszerza się i rozprzestrzenia na cały wszechświat. „Poprzez chrzest zostaliśmy włączenia w dynamikę miłości prowadzącą do spotkania z Jezusem, który nadaje życiu nowe horyzonty” (DAp 12). To wylanie miłości prowadzi Kościół do duszpasterskiego nawrócenia i przemienia nas w żywe wspólnoty, które pracują jako zespół i jako więź służąc ewangelizacji. Tak rozumiana misja nie jest czymś fakultatywnym, nie jest jednym z pośród wielu zadań Kościoła, ale jest jego właściwą naturą. Kościół jest misją! «Działalność misyjna jest paradygmatem całego dzieła Kościoła» (EG 15). Bycie uczniem misjonarzem, to coś więcej niż tylko wykonywanie zadań lub robienie określonych rzeczy. Odnosi się do porządku bytu. «Jezus mówi nam, swoim uczniom, że nasza misja na świecie nie może być statyczną, ale jest drogą. Chrześcijanin jest wędrowcem» (Franciszek, Anioł Pański, 30.06.2019).\n22. Chcemy być Kościołem amazońskim, samarytańskim, wcielającym się w ten sam sposób, w jaki Syn Boży stał się wcielony: „On wziął na siebie nasze słabości i nosił nasze choroby” (Mt 8,17b). Ten, który będąc bogaty dla was stał się ubogi (2 Kor 8,9), poprzez swojego Ducha, zachęca dzisiejszych uczniów misjonarzy, aby wychodzili na spotkanie ze wszystkimi, zwłaszcza z ludami tubylczymi, biednymi, wykluczonymi ze społeczeństwa. Chcemy także Kościoła Magdaleny, który czuje się kochany i pojednany, który z radością i przekonaniem głosi Chrystusa ukrzyżowanego i zmartwychwstałego. Kościołem maryjnym, który rodzi dzieci do wiary i kształci je z miłością i cierpliwością, czerpiąc także od bogactwa ludów. Chcemy być Kościołem służebnym, kerygmatycznym, wychowującym, zinkulturowanym pośród ludów, którym służymy.\n23. Wieloetniczna, wielokulturowa i wieloreligijna rzeczywistość Amazonii wymaga postawy otwartego dialogu, uznając również różnorodność rozmówców: ludów tubylczych, społeczeństw nadrzecznych i rolnych, potomków Afrolatynoamerykanów, przedstawicieli innych Kościołów chrześcijańskich i wyznań religijnych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, ruchów społeczno-popularnych, Państwa, czyli wszystkich ludzi dobrej woli, którzy dążą do obrony życia, integralności stworzenia, pokoju, wspólnego dobra.\n24. W Amazonii „relacje między katolikami i zielonoświątkowcami, charyzmatykami i ewangelikami nie są łatwe. Pojawienie się nowych wspólnot, związane z osobowością niektórych kaznodziejów, ostro kontrastuje z zasadami i doświadczeniem eklezjologicznym historycznych Kościołów i może kryć niebezpieczeństwo, że wierni zostaną wciągnięci przez fale emocjonalne chwili lub zamkną doświadczenie wiary w chronionych, wyizolowanych środowiskach. Fakt, że wielu wiernych katolików czuje się przyciągniętymi przez te wspólnoty, rodzi tarcia, ale z naszej strony powinno stać się okazją do przeprowadzenia osobistego egzaminu i odnowy duszpasterskiej” (Papież Franciszek, Do uczestników sesji plenarnej Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan, 28.9.2018). Dialog ekumeniczny, międzyreligijny i międzykulturowy należy uznać za konieczną drogę ewangelizacji w Amazonii (por. DAp 227). Społeczeństwo ludów Amazonii to mieszanka wyznań, w większości chrześcijańskich. Biorąc pod uwagę tę rzeczywistość, otwierają się dla nas drogi prawdziwej komunii: „Nie wystarczy jednak okazywanie sobie dobrych uczuć. Potrzebne są konkretne czyny, które przenikają serca i wstrząsają sumieniami, prowadząc każdego do wewnętrznego nawrócenia, które jest podstawą wszelkiego postępu na drodze ekumenizmu” (Benedykt XVI, Missa pro Ecclesia, Przesłanie na zakończenie celebracji eucharystycznej z kardynałami elektorami w Kaplicy Sykstyńskiej, 20.4.2005). Centralne miejsce Słowa Bożego w życiu naszych wspólnot jest czynnikiem zjednoczenia i dialogu. Wokół Słowa może zrodzić się wiele wspólnych działań: tłumaczenie Pisma Świętego na języki lokalne, wspólne wydania, rozpowszechnianie Pisma Świętego oraz spotkania teologów katolickich i z teologami innych wyznań.\n25. W Amazonii dialog międzyreligijny odbywa się zwłaszcza z miejscowymi religiami tubylczymi i kultami pochodzenia afrykańskiego. Tradycje te zasługują na to, aby je poznać, zrozumieć ich formy ekspresji i ich relacje z lasem i matką ziemią. Wraz z nimi, chrześcijanie, opierając swoją wiarę na Słowie Bożym, wchodzą w dialog, dzielą się życiem, zmartwieniami, zmaganiami, doświadczeniami Boga, aby móc wzajemnie pogłębić wiarę i wspólnie działać na rzecz obrony „wspólnego domu”. W tym celu konieczne jest, aby Kościoły Amazonii rozwijały inicjatywy wzajemnych spotkań, studiowania i dialogu z wyznawcami tych religii. Szczery i pełen szacunku dialog jest pomostem w kierunku budowy „dobrego życia”. Wymiana darów i dzielenie się Duchem prowadzi coraz bardziej do prawdy i dobra (por. EG 250).\n26. Synod Amazoński chce być głosem skierowanym do wszystkich ochrzczonych w Amazonii, aby stawali się uczniami misjonarzami. Powołanie misyjne ściśle wiąże się z chrztem i dotyczy wszystkich ochrzczonych. Przez chrzest wszyscy otrzymujemy tą samą godność bycia synami i córkami Boga, i nikt nie może czuć się wyłączonym z obowiązku wynikającego ze słów jakie Jezus skierował do swoich uczniów. „Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu stworzeniu” (Mk 16,15). Dlatego uważamy, że koniecznym jest wygenerowanie większego impulsu misyjnego wśród rodzimych powołań. Amazonia musi być ewangelizowana także przez samych Amazończyków.\n27. Pilnym zadaniem jest nadanie duszpasterstwu rdzennych społeczności indiańskich szczególnego miejsca w Kościele. Należy wyjść od różnych rzeczywistości i różnorodnych kultur, aby zdefiniować, opracować i przyjąć działania duszpasterskie, które pozwolą nam wypracować projekt ewangelizacji wśród społeczności tubylczych, sytuując się wewnątrz duszpasterstwa plemion indiańskich. Duszpasterstwo ludów tubylczych ma swoją specyfikę. Na przestrzeni lat kolonizacja, motywowana ekstraktywizmem, i wynikający z niej problem migracji, sprawił, że społeczności indiańskie przynależą do grup zagrożonych w swojej egzystencji. W tym kontekście, jako Kościół zobowiązani jesteśmy do wypracowania i utrzymania preferencyjnej opcji na rzecz społeczności indiańskich, dbając o stworzenie i rozwój diecezjalnych struktur duszpasterstwa rdzennej ludności Amazonii, które charakteryzować się będą odnowioną działalnością misyjną, umiejącą słuchać, prowadzić dialog, w pełni z inkulturyzowaną i zdolną zapewnić stałą obecność duszpasterską. Preferencyjna opcja na rzecz społeczności indiańskich, ich kultur, tożsamości i historii, wymaga od nas dążenia do powstania Kościoła indiańskiego, posiadającego własnych kapłanów i ministrów będących zawsze w jedności i zjednoczonych w całkowitej komunii z Kościołem katolickim.\n28. Kościół, uznając ważność problematyki, jakim w Amazonii jest zjawisko urbanizacji oraz związanych z nim zagrożeń i perspektyw, ze szczególną uwagą powinien zwrócić uwagę na środowisko wiejskie jako całość, a w szczególności, na duszpasterstwo wsi. Z duszpasterskiego punktu widzenia Kościół musi reagować na zjawisko wyludniania wsi ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami (utrata tożsamości, wzrastający sekularyzm, wyzysk ludności wiejskiej, rozpad rodziny, itp.).\n29. Z uwagi na wzrost i rozmiary, zjawisko migracji stało się obecnie bezprecedensowym wyzwaniem politycznym, społecznym i eklezjalnym (por. DA 517, a). Biorąc to pod uwagę, wiele wspólnot kościelnych przyjmuje migrantów z otwartymi ramionami pamiętając, że: „Byłem przybyszem, a przyjęliście Mnie” (Mt 25, 35). Przymusowe wysiedlenie rodzin indiańskich, chłopskich, potomków Afrolatynoamerykanów i społeczeństw nadrzecznych, wydalonych z ich terytoriów z powodu wywieranych na nich nacisków lub migrujących z braku możliwości i środków do życia, wymaga podjęcia działań duszpasterskich na peryferiach miast. W tym celu konieczne będzie utworzenie grup misyjnych, aby mogły im towarzyszyć, koordynować pracę w parafiach i współpracę z instytucjami kościelnymi i pozakościelnymi. Migrantom należy zagwarantować liturgię zinkulturyzowaną i w ich własnych językach, organizować przestrzeń wymiany kulturalnej, sprzyjając w ten sposób ich integracji w społeczności miejskiej.\n30. Pośród różnych twarzy panamazońskich społeczności wyróżnia się ta jedna: twarz ludzi młodych, którzy obecni są na całym tym terytorium. Są to między innymi ludzie młodzi posiadający indiańską tożsamością lub potomkowie Afrolatynoamerykanów, mieszkańcy obszarów nadrzecznych lub osoby wysiedlone: migranci i uchodźcy. Są to młodzi mieszkańcy wsi i obszarów miejskich, którzy codziennie marzą i szukają lepszych warunków życia, pragnąc uczynić życie pełniejszym. Są to młodzi studenci i robotnicy, którzy są obecni i aktywni w różnych formach życia społecznego i eklezjalnego. Młodzież Amazonii doświadcza bolesnej rzeczywistości, takiej jak: ubóstwo, przemoc, choroby, dziecięca prostytucja, wykorzystywanie seksualne, przemyt i używanie narkotyków, przedwczesna ciąża, bezrobocie, depresja, handel ludźmi, nowe formy niewolnictwa, handel narządami, trudności w dostępie do edukacji, opieki zdrowotnej i pomocy społecznej. Niestety, w ostatnich latach nastąpił znaczny wzrost liczby samobójstw wśród młodych ludzi, a także wzrost liczby młodych ludzi osadzonych w więzieniach na skutek przestępczości. Dotyczy to zwłaszcza potomków Afrolatynoamerykanów i mieszkańców przedmieść miejskich. Mieszkając na wielkim terytorium Amazonii, młodzi ludzie mają takie same marzenia i pragnienia jak inni młodzi na całym świecie: szukają uznania i szacunku, chcą studiować, mieć dobrą pracę, marzą o przyszłości. Doświadczają jednak ogromnego kryzysu wartości i takiej rzeczywistości, w której zatracone zostają podstawowe wartości etyczne. Zadaniem Kościoła jest towarzyszenie im, aby mogli zmierzyć się z każdą sytuacją, która niszczy ich tożsamość i poczucie własnej wartości.\n31. Młodzi ludzie są również intensywnie obecni na obszarach migracyjnych terytorium Amazonii. Szczególną uwagą należy objąć rzeczywistość młodych ludzi w ośrodkach miejskich. Coraz więcej miast przyjmuje całe grupy etniczne i rosną z tym związane problemy. Wieś Amazonii wyludnia się; miasta borykają się z ogromnymi problemami przeludnienia, przestępczością nieletnich, brakiem pracy, walkami etnicznych i niesprawiedliwością społeczną. Tutaj w szczególności Kościół jest wezwany do proroczej obecności wśród młodych ludzi, oferując im odpowiednie towarzyszenie i dostęp do wykształcenia.\n32. Zakorzeniony w rzeczywistości amazońskiej młodzieży, Kościół głosi młodym ludziom Dobrą Nowinę o Jezusie, proponuje rozeznanie powołaniowe i towarzyszy im, przyznaje właściwe miejsce ich kulturze i tożsamości, zachęca młodzież do walki o swoje prawa. Dba o wzmocnienie kreatywnych, innowacyjnych i zróżnicowanych przestrzeni ewangelizacji poprzez odnowioną i odważną posługę młodzieży. Jest to duszpasterstwo, które nie jest statycznym; jest ono skoncentrowane na Jezusie Chrystusie i ukazuje Jego projekt na życie; zintegrowane i potrafiące nawiązać dialog, zaangażowane we wszystkie istniejące rzeczywistości młodzieżowe na swoim terytorium. Młodzież indiańska ma ogromny potencjał i aktywnie uczestniczy w życiu lokalnych społeczności i różnych organizacji, stając się ich animatorami i liderami, broniąc należnych im praw, szczególnie na swoim terytorium, walcząc o prawo do służby zdrowia i edukacji. Z drugiej strony to ludzie młodzi są głównymi ofiarami braku pewności odnośnie prawa do ziemi oraz wad w polityki społecznej. Uzależnienie alkoholowe i narkotykowe to smutna rzeczywistość wspólnot indiańskich i stanowi poważne zagrożenie dla młodzieży, zabierając im życie w prawdziwej wolności, niszcząc sny i marzenia, i uniemożliwiając im aktywne uczestnictwo w życiu wspólnoty.\n33. Rola młodych ludzi została w sposób wyraźny zauważona i wyakcentowana w dokumencie końcowym XV Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów poświęconego młodzieży (46, 160) w papieskiej adhortacji Christus Vivit (170) oraz w encyklice Laudato Si (209). Młodzi ludzie chcą być bohaterami, a Kościół Amazonii chce uwidocznić przynależne im prawa. Chce być towarzyszem, który umie słuchać, uznającym młodych ludzi jako miejsce teologiczne, jako „proroków nadziei”, zaangażowanych w dialog, wrażliwych ekologicznie i stróżów umiejących dbać o „wspólny dom”. Chce być Kościołem, który przyjmuje młodych ludzi i kroczy z nimi, zwłaszcza na peryferiach. Dlatego też musi uświadomić sobie istnienie trzech wyzwań, którymi są: obowiązek promowania nowych form ewangelizacji za pośrednictwem mediów społecznościowych (por. Franciszek, Christus Vivit 86); pomoc młodym ludziom ze społeczności indiańskich w osiągnięciu właściwej międzykulturowości; pomoc w radzeniu sobie z kryzysem wartości, który niszczy poczucie własnej wartości i powoduje, że młodzi tracą tożsamość.\n34. Silny proces zaludniania miast przez ludność migrującą z mniejszych środowisk do większych, widoczny jest także w Amazonii. Przyspieszonemu rozwojowi metropolii amazońskich towarzyszy tworzenie się dzielnic peryferyjnych. Jednocześnie asymilowane są przez społeczności indiańskie i wiejskie style życia, formy koegzystencji, języki i wartości skonfigurowane przez metropolię. Rodzina miejska jest miejscem syntezy kultury tradycyjnej i nowoczesnej. Jednak rodziny często cierpią z powodu ubóstwa, złych warunków mieszkaniowych, braku pracy, uzależnienia od narkotyków i alkoholizmu, dyskryminacji i samobójstw dzieci. Ponadto w życiu rodzinnym brakuje dialogu między pokoleniami i tradycjami, a język rodzimy ginie. Rodziny borykają się również problemami zdrowotnymi, które wynikają z braku odpowiedniej edukacji seksualnej i wiedzy o planowaniu rodziny. Obserwujemy proces gwałtownych zmian w środowisku rodzinnym społeczności Amazonii. Mamy do czynienia z nowymi formami życia rodzinnego: rodziny niepełne, w których całkowity ciężar utrzymania spoczywa na kobietach; wzrost liczby rodzin, gdzie rodzice żyją w separacji; związki partnerskie; rodziny patchworkowe i ponowne związki; spadek liczby małżeństw zinstytucjonalizowanych. Miasto jest eksplozją życia, ponieważ „Bóg mieszka w mieście” (DAp 514). Miasto to bowiem miejsce naznaczone lękami, konfliktami i poszukiwaniem sensu życia, ale także solidarnością, braterstwem, pragnieniem dobroci, prawdy i sprawiedliwości (por. EG 71-75). Ewangelizacja miasta lub kultury miejskiej polega na tym, aby „mocą Ewangelii zmieniać, dosięgnąć i jakby przewracać kryteria oceny, hierarchię dóbr, postawy i nawyki myślowe, bodźce postępowania i modele życiowe rodzaju ludzkiego, które stoją w sprzeczności ze słowem Bożym i planem zbawczym” (EN 19).\n35. Należy bronić prawa wszystkich ludzi do życia w mieście. Przynależne prawo do życia w mieście definiuje się także przez prawo do równego dostępu do dóbr miasta w ramach zasad zrównoważonego rozwoju, demokracji i sprawiedliwości społecznej. Koniecznym jest jednak wywieranie nacisków na politykę społeczną i promowanie inicjatyw poprawiających jakość życia na wsi, zapobiegając w ten sposób ich niekontrolowanemu wyludnianiu.\n36. Podstawowe wspólnoty eklezjalne były i są darem Boga dla lokalnych Kościołów Amazonii. Trzeba jednak zauważyć, że niektóre wspólnoty eklezjalne z biegiem czasu, straciły na znaczeniu, osłabły, a nawet całkowicie obumarły. Zdecydowana większość z nich jednak ciągle jest aktywna i jest duszpasterskim fundamentem wielu parafii. Aktualnie największe niebezpieczeństwa dla wspólnot eklezjalnych wynikają głównie z sekularyzmu, indywidualizmu, braku odpowiedniego wymiaru społecznego i braku aktywności misyjnej. Dlatego koniecznym jest, aby pasterze zachęcali każdego wiernego do bycia uczniem-misjonarzem. Wspólnota eklezjalna musi być aktywna w przestrzeniach polityki publicznej, w których podejmowane są działania w celu ożywienia kultury, życia wspólnotowego, wypoczynku i świętowania. Musimy walczyć, aby „favele” i „dzielnice nędzy” miały zagwarantowane podstawowe udogodnienia: wodę, energię i mieszkania; należy promować w nich ekologię integralną. We wspólnotach miejskich Amazonii należy ustanowić posługę przyjmującego, którego zadaniem byłaby pomoc braterska i solidarność względem migrantów, uciekinierów, osób bezdomnych i tych, którzy opuścili środowiska wiejskie.\n37. Szczególną troską należy otoczyć osoby przynależące do społeczności indiańskiej, a osiedlające się w ośrodkach miejskich, ponieważ to oni są najbardziej narażeni na problemy związane ze zjawiskiem przestępczości nieletnich, brakiem pracy, walkami etnicznych i niesprawiedliwością społeczną. Jest to obecnie jedno z największych wyzwań: coraz więcej miast jest miejscem docelowym wszystkich grup etnicznych i ludów Amazonii. Należy zorganizować w miastach duszpasterstwo rdzennej ludności indiańskiej potrafiące wyjść naprzeciw tej specyficznej rzeczywistości.\n38. Działalność duszpasterska czerpie z duchowości opartej na słuchaniu Słowa Bożego i krzyku ludu, aby następnie móc przepowiadać z proroczą mocą Dobrą Nowinę. Zdajemy sobie sprawę, że Kościół, który rozpoznaje wołanie Ducha w lamencie Amazonii, może uczynić własnymi radości i nadzieje, smutki i niepokoje wszystkich, a zwłaszcza najbiedniejszych (por. GS 1), którzy są uprzywilejowanymi córkami i synami Boga. Odkrywamy, że potężne wody Ducha, podobne do wód Amazonki, które od czasu do czasu występują z brzegów i wylewają, prowadzą nas obfitości życia, które Bóg nam oferuje, abyśmy dzielili się nim poprzez przepowiadanie.\n39. Wędrowne grupy misyjne w Amazonii organizują i tworzą wspólnotę w drodze, wzmacniając tym samym synodalność Kościoła. Grupy te mogą łączyć w sobie różnorodność charyzmatów, składać się z osób przynależących do różnych instytutów i kongregacji, świeckich kobiet i mężczyzn, zakonników i sióstr zakonnych, księży. Łączą się razem, aby móc dotrzeć tam, gdzie samemu nie sposób dotrzeć. Misyjna wędrówka tych, którzy opuszczają swoją siedzibę i odwiedzają poszczególne wspólnoty w terenie, celebrując sakramenty, jest zalążkiem tego, co nazywa się „duszpasterstwem wizyt”. Jest to rodzaj posługi duszpasterskiej, która odpowiada obecnym warunkom i możliwościom naszych Kościołów. Dzięki tej metodzie i działaniu Ducha Świętego społeczności te rozwinęły także bogatą ministerialność, która jest powodem do dziękczynienia.\n40. Proponujemy stworzenie sieci grup wędrownych, która scali zróżnicowane wysiłki zespołów towarzyszących życiu i wierze wspólnot Amazonii. Wpływy jakie polityka wywiera na zmiany w rzeczywistości muszą być rozeznane przez duchownych i osoby świeckie. W celu przejścia od duszpasterstwa wizyt do stałej obecności, kongregacje i prowincje zakonne na świecie, które nie są jeszcze zaangażowane w misje, są proszone o ustanowienie co najmniej jednej placówki misyjnego w którymkolwiek z krajów Amazonii.\n„A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas” (J 1,14)\n41. Ameryka Łacińska posiada ogromną różnorodność biologiczną i wielkie bogactwo kulturowe. Amazonia to kraina lasów i wód, porośniętych jezior i mokradeł, sawann i pasm górskich, ale przede wszystkim jest to kraina niezliczonych ludów, z których wiele to społeczności o tysiącletniej tradycji, zamieszkujące od najdawniejszych czasów to terytorium: są to ludy o wspaniałej historii, które na tym kontynencie są światłem nadziei wbrew wszelkiej nadziei. Nasze nawrócenie musi być zatem także kulturowe: stajemy się bowiem tym, kim jesteśmy dzięki innym i uczymy się od innych. Naszym zadaniem jest być obecnymi, szanować i rozpoznawać wartości bliźniego, żyć i praktykować inkulturacje i interkulturacje w głoszeniu Dobrej Nowiny. Głosić i żyć wiarą w Amazonii jest zadaniem, które nieustannie musi być odnawiane. Wiara wyraża się nie tylko poprzez duszpasterstwo, ale także poprzez konkretne działaniach na rzecz bliźniego, poprzez opiekę zdrowotną, edukację, solidarność i wsparcie dla najbardziej potrzebujących. Uwagami tymi pragniemy podzielić się w tym rozdziale.\n42. Na terytoriach Amazonii istnieje wielokulturowa rzeczywistość, która wymaga spojrzenia zdolnego objąć całość i użycia wyrażeń, które będą w stanie wskazać na elementy jednoczące wszystkie grupy, a jednocześnie umożliwią identyfikację poszczególnych grup, aby mogły być one rozpoznawane, szanowane i promowane w Kościele i w społeczeństwie, które musi odkryć w ludach Amazonii równoprawnego rozmówcę celem prowadzenia dialogu i spotkania. Konferencja w Puebli mówi o twarzach zamieszkujących Amerykę Łacińską i stwierdza, że w społecznościach tubylczych doszło do zmieszania się różnych ras i kultur, które wzrastają i rozwijają się poprzez spotkanie i rozchodzenie się poszczególnych kultur stanowiących część tego kontynentu. Ta twarz jest także twarzą Kościoła w Amazonii, który zakorzenił się na tej ziemi, ewangelizuje i otwiera nowe drogi, aby społeczności mogły czuć się, że towarzyszy się im w złożonych procesach życia ewangelicznego. Odnowiony zmysł misyjny jest obecny także w świadomości samych mieszkańców tychże społeczności, które realizują proroczą i samarytańską misję Kościoła i którą należy wzmacniać poprzez otwarcie się na dialog i na inne kultury. Tylko Kościół misyjny zakorzeniony w kulturze i w pełni zinkulturyzowany jest w stanie zrodzić rdzenne Kościoły lokalne o amazońskim twarzy i sercu, zakorzenionych w kulturach i tradycjach ludu, zjednoczonych w tej samej wierze w Chrystusa, ale zróżnicowanych pod względem sposobu życia, wyrażania wiary i jej celebracji.\n47. Życie ludności indiańskiej, metysów, ludności z obszarów nadrzecznych, rolników, potomków niewolników i Afrolatynoamerykanów oraz społeczności tradycyjnych jest zagrożone zniszczeniem, eksploatacją środowiska i systematycznym łamaniem ich praw terytorialnych. Konieczna jest obrona prawa tych społeczności do samostanowienia i wyznaczania terytoriów. Konieczne są zagwarantowanie prawa tym społecznościom do konsultacji prawnej, uczciwej i wolnej od wpływów zewnętrznych. Społeczności te żyją w „warunkach społecznych, kulturowych i ekonomicznych, które wyróżniają je od innych grup wspólnoty narodowej i które są całkowicie lub częściowo regulowane przez ich własne zwyczaje, tradycje lub specjalne ustawodawstwo” (cf. Umowa dotycząca ludności indiańskiej i autochtonicznej, n. 169 (1989), Międzynarodowa Organizacja Pracy [OIT], art. 1º, 1.a). Dla Kościoła obrona życia, wspólnoty, ziemi i praw ludów tubylczych jest zasadą ewangeliczną dotyczącą obrony ludzkiej godności: „Ja przyszedłem po to, aby owce miały życie i miały je w obfitości.” (J 10, 10b).\n48. Kościół promuje integralne zbawienie osoby ludzkiej, docenia kulturę ludów tubylczych, wskazuje na ich żywotne potrzeby, wspiera ruchy społeczne w walce o przynależne im prawa. Nasza posługa duszpasterska jest posługą na rzecz pełni życia społeczności indiańskich. Posługa ta obliguje nas do przepowiadania Dobrej Nowiny o Królestwie Bożym i do potępienia grzechu, struktur śmierci, przypadków przemocy i niesprawiedliwości, promocji dialogu międzykulturowego, międzyreligijnego i ekumenicznego (por. DAp 95).\n49. Osobny rozdział powinien być poświęcony Społecznościom Indiańskim w Dobrowolnej Izolacji [Pueblos Indígenas en Aislamiento Voluntario – PIAV] i Społecznościom Indiańskim w Izolacji i w Początkowym Kontakcie [Pueblos Indígenas en Aislamiento y Contacto Inicial – PIACI]. W Amazonii jest około 130 wiosek lub wspólnot, które nie utrzymują systematycznych lub stałych kontaktów z otaczającym społeczeństwem. Nadużycia i systematyczne akty przemocy w przeszłości były przyczyną ich migracji do bardziej niedostępnych miejsc, gdzie społeczności te szukały ochrony, dążąc do zachowania swojej autonomii i decydując się na ograniczenia unikały relacji z osobami trzecimi. Dzisiaj nadal zagrożone jest ich życie przez ekspansję na ich terytoria różnych grup oraz przez niską demografię; narażone są na czystki etniczne i całkowite zniknięcie. Podczas spotkania ze społecznością rdzenną w styczniu 2018 r. w Puerto Maldonado papież Franciszek przypomniał nam: „Wiemy, że są najbardziej podatni na zagrożenia spośród zagrożonych. (…) Nadal brońcie tych najbardziej bezbronnych braci. Ich obecność przypomina nam, że nie jesteśmy absolutnymi panami całego stworzenia i że nie możemy rozporządzać dobrami wspólnymi w rytmie zachłanności i konsumpcji.” (Fr. PM). Opcja na rzecz obrony PIAV / PIACI nie zwalnia Kościołów lokalnych z odpowiedzialności pasterskiej za nie.\n50. Odpowiedzialność ta musi przejawiać się w konkretnych działaniach na rzecz obrony ich praw, wyrażać się w podejmowanych działaniach, których celem jest to, aby poszczególne państwa broniły ich praw, gwarantując im nienaruszalność terytoriów, które tradycyjnie zamieszkują od wieków, co dotyczy również regionów, gdzie istnieją tylko dowody ich obecności i nie jest to oficjalnie potwierdzone, a także poprzez przedsięwzięcie odpowiednich środków zaradczych w celu wprowadzenia mechanizmów obustronnej współpracy między państwami, tam, gdzie zamieszkujące grupy zajmują przestrzenie transgraniczne. Zawsze należy respektować prawo dla samostanowienia i swobody decyzji co do rodzaju relacji, które chcą nawiązać z innymi grupami. W tym celu konieczne będzie uwrażliwienie całego Ludu Bożego, a zwłaszcza mieszkańców sąsiadującymi z terytoriami PIAV/PIACI, aby szanowali te ludy i gwarantowały im nietykalność ich terytoriów. Jak powiedział św. Jan Paweł II w Cuiabá w 1991 roku: „Drodzy indiańscy bracia i siostry, Kościół zawsze był i pozostanie po waszej stronie, aby bronić godności ludzi, ich prawa do pokojowego życia, z poszanowaniem wartości do tradycji, zwyczajów i kultur”.\n51. Chrystus w swoim wcieleniu porzucił to, co właściwe Bogu i stał się człowiekiem w konkretnej kulturze, aby utożsamiać się z całą ludzkością. Inkulturacja jest wcieleniem Ewangelii w kultury tubylcze („to, co nie zostało przyjęte, nie zostało odkupione”, Św. Ireneusz, por. Puebla 400), a jednocześnie wprowadzeniem tych kultur w życie Kościoła. W tym procesie ludzie są protagonistami, a towarzyszą im ich liderzy i duszpasterze.\n52. Pobożność ludowa stanowi ważny środek łączący wiele ludów Amazonii z ich doświadczeniami duchowymi, ich kulturowymi korzeniami i jest formą społecznej integracji. Jest manifestacją, za pomocą której, poprzez obrazy, symbole, tradycje, obrzędy i inne sakramentalia, lud wyraża swoją wiarę. Pielgrzymki, procesje i święta patronalne należy doceniać, towarzyszyć im, promować, a czasem oczyszczać, ponieważ są uprzywilejowanymi środkami ewangelizacji, które powinny doprowadzić do spotkania z Chrystusem. Nabożeństwa maryjne są głęboko zakorzenione w Amazonii i całej Ameryce Łacińskiej.\n53. Brak klerykalizacji jest tym, co charakteryzuje bractwa, stowarzyszenia i grupy związane z pobożnością ludową. Świeccy pełnią rolę protagonistów, jaką z trudnością mogą pełnić w innych obszarach życia kościelnego; wraz z braćmi i siostrami, odprawiają nabożeństwa i kierują modlitwą, udzielają błogosławieństw, inicjują tradycyjne święte pieśni, animują nowenny, organizują procesje, rozpowszechniają kult świętych patronów, itp. Koniecznym jest, aby „odpowiednia katechizacja towarzyszyła wierze już obecnej w pobożności ludowej. Jedną z konkretnych propozycji może tu być umożliwienie procesu inicjacji chrześcijańskiej … która prowadzi nas ku coraz większemu podobieństwu do Chrystusa i przyjmowaniu Jego postaw” (DAp 300).\n54. Teologia indiańska, teologia o amazońskim obliczu i pobożność ludowa są już bogactwem rdzennego, indiańskiego świata, jego kultury i duchowości. Misjonarz i kościelny lider, kiedy niesie słowo Ewangelii Jezusa, identyfikuje się z kulturą i dochodzi do spotkania, z którego rodzi się świadectwo, służba, przekaz i nauka języków. Indiański świat ze swoimi mitami, narracją, obrzędami, pieśniami, tańcem i ekspresjami duchowymi wzbogaca spotkanie międzykulturowe. Konferencja w Puebla mówi nam, że «kultury nie są pustą ziemią, pozbawioną autentycznych wartości. Ewangelizacja Kościoła nie jest procesem destrukcji, lecz konsolidacji i umocnieniem tych wartości; wzmocnieniem wzrostu „ziaren Słowa”» (DP 401, por. GS 57) obecnego w kulturach.\n55. Wszyscy jesteśmy zaproszeni, aby wejść w kontakt z ludami Amazonii jak równy z równym, szanując ich historię, kulturę, styl „dobrego życia” (Franciszek, Otwarcie prac Zgromadzenia Specjalnego, 07.10.19). Kolonializm to narzucanie przez jedne narody drugim, określonych sposobów życia, zarówno w wymiarze gospodarczym, kulturowym, jak i religijnym. Odrzucamy ewangelizację stylu kolonialnego. Głoszenie Dobrej Nowiny Jezusa oznacza uznanie ziaren Słowa obecnych już w kulturach. Ewangelizacja, którą dziś proponujemy Amazonii, jest inkulturowym orędziem, które generuje procesy międzykulturowości, procesy promujące życie Kościoła o tożsamości i amazońskiej twarzy.\n56. W zadaniu ewangelizacyjnym Kościoła, którego nie należy mylić z prozelityzmem, musimy uwzględnić jasne procesy inkulturacji naszych metod i planów misyjnych. W szczególności proponuje się ośrodkom badawczym i duszpasterskim Kościoła, aby w porozumieniu z rdzenną ludnością przestudiowały, uporządkowały i usystematyzowały tradycje amazońskich grup etnicznych, celem wzmocnienia pracy edukacyjnej opartej na tożsamości i kulturze ludów, pomocy w promocji i obronie ich praw, konserwacji i rozpowszechnianiu ich wartości na scenie kulturalnej Ameryki Łacińskiej.\n57. Działania edukacyjne są dziś kwestionowane przez potrzebę inkulturacji. Wyzwaniem jest poszukiwanie metod i treści odpowiednich dla społeczności wobec których pragnie się realizować posługę nauczania. W tym celu ważna jest znajomość ich języków, ich przekonań i aspiracji, ich potrzeb i nadziei; a także wspólne opracowywanie programów edukacyjnych, które zarówno w formie, jak i treści, odpowiadać będą tożsamości kulturową społeczności amazońskich, nalegając na formację z zakresu ekologii integralnej jako elementu łączącego.\nc. Wyzwania z zakresu ochrony zdrowia, edukacji i komunikacji\n58. Kościół uznaje za ważne zadanie promowanie profilaktycznej edukacji zdrowotnej i oferowanie opieki zdrowotnej w miejscach, w których pomoc państwa nie dociera. Konieczne jest sprzyjanie inicjatywom integracyjnym, które są korzystne dla zdrowia mieszkańców Amazonii. Ważne są również promocja i dzielenie się wiedzą przodków w dziedzinie tradycyjnej medycyny ludowej typowej dla każdej kultury plemiennej.\n59. Wśród zawiłości terytorium Amazonii zwracamy uwagę na słabość edukacji, szczególnie wśród rdzennej ludności indiańskiej. Chociaż edukacja jest prawem człowieka, jakość edukacji jest niska, a porzucanie szkoły jest bardzo częste, szczególnie u dziewcząt. Edukacja ewangelizuje, promuje transformację społeczną, wzmacniając ludzi w zdrowym znaczeniu krytycznym. „Dobra edukacja szkolna w dzieciństwie i w młodym wieku rzuca ziarna, które mogą wydać owoce w ciągu całego życia” (LS 213). Naszym zadaniem jest promowanie edukacji na rzecz solidarności, która wypływa ze świadomości wspólnego pochodzenia i wspólnej przyszłości dla wszystkich (por. LS 202). Od rządów należy wymagać wprowadzenia edukacji publicznej, międzykulturowej i dwujęzycznej.\n61. Aby rozwinąć przekaz informacji w całej Amazonią i poprawić komunikację, Kościół chce stworzyć panamazońską sieć komunikacji eklezjalnej, w skład której wchodzić będą różne media wykorzystywane przez lokalne Kościoły i różne organizmy eklezjalne. Przekaz proponowany przez tę sieć może mieć pozytywny oddźwięk i pomóc w nawróceniu ekologicznym Kościoła i planety. REPAM może współpracować w zakresie doradztwa i wspierania procesów szkoleniowych, monitorowania i wzmacniania komunikacji w regionie panamazońskim.\n62. Proponujemy utworzenie sieci szkół edukacji dwujęzycznej dla Amazonii (podobnej do Fe y Alegría), której program zawierać będzie treści odpowiadające potrzebom społeczności, szanując, dowartościowując i integrując wiedzę dotyczącą tożsamości kulturowej i naukę rdzennych języków.\n63. Chcemy zagwarantować, wspierać i sprzyjać międzykulturowej dwujęzycznej edukacji, które już istnieje w eklezjalnych jurysdykcjach Amazonii, zachęcać katolickie uniwersytety do współpracy i utworzenia odpowiedniej sieci.\n64. Będziemy szukać nowych form nauczania konwencjonalnego i niekonwencjonalnego, takich jak kształcenie na odległość, zgodnie z potrzebami miejsc, czasów i osób.\n„Przyszedłem, aby owce miały życie i miały je w obfitości” (J 10,10)\n“Ja w nich, a Ty we Mnie! Oby się zespolili w jedno” (J 17,23)\n86. Kościół, aby iść razem, potrzebuje nawrócenia synodalnego, synodalności Ludu Bożego prowadzonego przez Ducha w Amazonii. Mając na horyzoncie komunię i uczestnictwo poszukujemy nowych dróg eklezjalnych, które odnosić się będą przede wszystkim do ministerialności i sakramentalności Kościoła o amazońskiej twarzy. Osoby konsekrowane, świeccy, a wśród nich kobiety, są dawnymi i zawsze nowymi protagonistami, którzy wzywają nas do tego nawrócenia.\nSynodlaność misyjna Kościoła amazońskiego\n87. „Synod” to starożytne słowo czczone przez Tradycję; wskazuje na drogę, którą członkowie Ludu Bożego przemierzają razem; przywołuje postać Pana Jezusa, który powiedział o sobie, że jest „drogą, prawdą i życiem” (J 14,6), a także odnosi się do chrześcijan, naśladowców Jezusa, którzy zostali nazwani „zwolennikami tej drogi” (Dz 9,2); być osobami synodalnym to znaczy wspólnie kroczyć „drogą Pana” (Dz 18.25). Synodalność jest sposobem bycia pierwotnego Kościoła (por. Dz 15) i musi być naszym sposobem. „Podobnie jak jedno jest ciało, choć składa się z wielu członków, a wszystkie członki ciała, mimo iż są liczne, stanowią jedno ciało, tak też jest i z Chrystusem” (1 Kor 12,12). Synodalność charakteryzuje także Kościół Soboru Watykańskiego II, rozumianego jako Lud Boży, gdzie wszyscy są równi i posiadają tę samą godność pełniąc jednocześnie różne posłannictwa, charyzmaty i posługi. „Ukazuje specyficzny sposób życia i działania (modus vivendi et operandi) Kościoła Ludu Bożego, który realizuje i wskazuje na konkretną formę komunii, kroczenia razem, jednoczenia się w zgromadzeniu i aktywnym uczestnictwie wszystkich jego członków w działaniu ewangelizacyjnym” (…), to znaczy we „współodpowiedzialności i uczestnictwie całego Ludu Bożego w życiu i misji Kościoła” (MKT, Synodalność …, 6-7).\n88. Kościół, aby iść razem, potrzebuje dzisiaj nawrócenia na doświadczenie synodalne. Koniecznym jest wzmocnienie kultury dialogu, nabycia umiejętności wzajemnego słuchania siebie, duchowego rozeznawania, konsensusu i komunii, aby znaleźć miejsca i sposoby wspólnego podejmowania decyzji i szukania odpowiedzi na wyzwania duszpasterskie. Zostanie wzmocniona w ten sposób współodpowiedzialność za życie Kościoła w duchu służby. Koniecznie trzeba poszukiwać dróg, promować sposoby przeciwdziałania i podejmować działania celem przełamywanie klerykalizmu i arbitralnie narzucanych decyzji. Synodalność jest konstytutywnym wymiarem Kościoła. Nie można być Kościołem, przechodząc obojętnie i nie urzeczywistniając sensus fidei całego Ludu Bożego.\n89. Kościół żyje dzięki jedności z Ciałem Chrystusa poprzez dar Ducha Świętego. Tak zwany „Sobór Apostolski w Jerozolimie” (por. Dz 15; Ga 2,1-10) jest wydarzeniem synodalnym, w którym Kościół apostolski, w ważnym momencie swojej drogi, odkrywa swoje powołanie w obecności Zmartwychwstałego Pana w perspektywie misji. Wydarzenie to paradygmatem wszystkich Synodów Kościoła i synodalnego powołania. Podjęta przez apostołów decyzja w obecności całej wspólnoty jerozolimskiej była dziełem Ducha Świętego, który kieruje drogą Kościoła i jest gwarantem wierności Ewangelii Jezusa: „Postanowiliśmy, Duch Święty i my” (Dz 15,28). Cała wspólnota przyjęła decyzję i uczyniła ją swoją własną (Dz 15,22); następnie także wspólnota Antiochii uczyniła to samo (Dz 15, 30-31). Bycie autentycznie „synodalnym” oznacza kroczyć w jedności pod wpływem działania Ducha ożywiciela.\n90. Kościół w Amazonii wezwany jest do postępowania na drodze rozeznawania, które jest centrum wszystkich procesów i wydarzeń synodalnych. Chodzi o wyznaczenie, poprzez teologiczną interpretację znaków czasu, pod przewodnictwem Ducha Świętego i przebycia, jako Kościół, drogi w służbie kierując się Bożym zamysłem. Wspólnotowe rozeznawanie pozwala odkryć wezwanie, które Bóg kieruje w każdej konkretnej sytuacji historycznej. Zgromadzenie to jest czasem łaski, aby wsłuchać się w siebie nawzajem, prowadzić szczery dialog i dokonać wspólnotowego rozeznania dla dobra całego Ludu Bożego zamieszkującego Region Amazonki, a następnie, na etapie wcielania w życie decyzji, nadal pozwalać kierować się Duchowi Świętemu w małych wspólnotach, parafiach, diecezjach, wikariatach, „prałaturach” i w całym regionie.\n91. Z ewangeliczną odwagą pragniemy przygotować nowe drogi dla życia Kościoła i jego posługi dla ekologii integralnej w Amazonii. Synodalność wyznacza styl życia komunii i uczestnictwa w kościołach lokalnych, który charakteryzuje się poszanowaniem godności i równości wszystkich ochrzczonych, wzajemnego dopełniania się charyzmatów i posług, radością gromadzenia się we wspólnocie, aby razem rozeznawać głos Ducha. Obecny Synod jest okazja, aby zastanowić się w jaki sposób zreorganizować struktury kościołów lokalnych każdego regionu i naród i postępować na drodze nawrócenia synodalnego, wyznaczając wspólne kierunki ewangelizacji. Logika Wcielenia uczy nas, że Bóg w Chrystusie łączy się z osobami ludzkimi żyjącymi w „kulturach narodów” (AG 9) i że Kościół, Lud Boży, zakorzeniony pośród narodów, posiada piękno wielobarwnego oblicza, ponieważ wzrasta w wielości i różnorodności kultur (EG 116). Realizuje się to w życiu i misji Kościołów lokalnych, z których każdy zakorzeniony jest w „wielkim terytorium społeczno-kulturowym” (AG 22).\n92. Kościół o amazońskim obliczu potrzebuje, aby jego wspólnoty przesiąknięte były duchem synodalnym, wzmocnione poprzez struktury organizacyjne zgodne z tą dynamiką, jako autentyczne organizmy „komunii”. Formy realizacji synodalności są zróżnicowane i powinny być zdecentralizowane na różnych poziomach (diecezjalnym, regionalnym, narodowym, powszechnym), odnosząc się z szacunkiem i z uwagą wobec zjawisk lokalnych, bez osłabiania więzi z innymi Kościołami siostrzanymi i Kościołem powszechnym. Formy organizacyjne realizacji synodalności mogą być różnorodne, tworząc synchronię pomiędzy komunią i uczestnictwem, współodpowiedzialnością i ministerialnością wszystkich, zwracając szczególną uwagę na rzeczywisty udział świeckich w procesie rozeznawania i podejmowaniu decyzji, promując uczestnictwo kobiet.\n93. Odnowa Soboru Watykańskiego II umiejscawia świeckich wewnątrz Ludu Bożego, wewnątrz Kościoła, który cały jest ministerialny, gdyż to sakrament chrztu jest fundamentem dla tożsamości i misji każdego chrześcijanina. „Pod nazwą świeckich rozumie się … wiernych chrześcijan, którzy jako wcieleni przez chrzest w Chrystusa, ustanowieni jako Lud Boży i uczynieni na swój sposób uczestnikami kapłańskiego, prorockiego i królewskiego urzędu Chrystusowego, ze swej strony sprawują właściwe całemu ludowi chrześcijańskiemu posłannictwo w Kościele i w świecie” LG 31). Z tego potrójnego odniesienia: do Chrystusa, do Kościoła i do świata, wynika powołanie i misja świeckich. Kościół w Amazonii, mając na uwadze urzeczywistnianie społeczeństwa sprawiedliwego i solidarnego, troszczącego się o „wspólny dom”, uprzywilejowanymi aktorami tego procesu pragnie uczynić wiernych świeckich. Ich zaangażowanie było i jest fundamentalne, zarówno w koordynowaniu wspólnotami eklezjalnymi i w sprawowaniu posług, jak również w proroczym zaangażowaniu w świat, gdzie nikt nie byłby odrzucony lub wyobcowany i któremu męczennicy dają świadectwo, stając się dla nas wyzwaniem.\n94. Jako wyraz współodpowiedzialności wszystkich osób ochrzczonych w Kościele i praktykowaniu sensus fidei całego Ludu Bożego, zrodziły się wspólnoty i rady duszpasterskie na wszystkich płaszczyznach życia eklezjalnego, jak również grupy koordynujące różnorodne formy zaangażowania duszpasterskiego i pełnionych przez świeckich posług. Uznajemy potrzebę wzmocnienia i poszerzenia przestrzeni uczestnictwa świeckich, zarówno w procesach konsultacyjnych jak również w procesie decyzyjnym, w życiu i misji Kościoła.\n95. Chociaż realizacji misji w świecie jest zadaniem każdego ochrzczonego, to jednak Sobór Watykański II zwrócił uwagę na misję świeckich: „Oczekiwanie nowej ziemi nie powinno bowiem osłabiać, lecz ma raczej pobudzać zapobiegliwość, aby uprawiać tę ziemię” (GS 39). Kościół w Amazonii powinien bezzwłocznie podjąć działania na rzecz promocji i powinien zacząć udzielać posług mężczyznom i kobietom w sposób zrównoważony. Żywotność tkanki Kościoła, także w Amazonii, gwarantują małe, misyjne, wspólnoty eklezjalne, które kultywują wiarę, słuchają Słowa i wspólnie celebrują tam, gdzie tętni życie ludu. Jest to Kościół ochrzczonych mężczyzn i kobiet, który należy umacniać, promując posługi, a przede wszystkim, wzmacniając świadomość godności bycia ochrzczonym.\n96. Ponadto biskup może powierzyć na określony czas, pod nieobecność kapłanów, sprawowanie opieki duszpasterskiej we wspólnotach osobie nie posiadając święceń kapłańskich, będącej jednak członkiem wspólnoty. Celem uniknięcia stronniczości i faworytyzmów pełnienie funkcji będzie miało charakter rotacyjny. Biskup może wprowadzić w pełnienie tej posługi w obecności przedstawicieli wspólnoty poprzez akt rytualny i oficjalny, tak aby osoba odpowiedzialna za wspólnotę, była rozpoznawalną na szczeblu cywilnym i lokalnym. Kapłan pozostanie jednak tym, który posiada władzę i to on pełni funkcję proboszcza; na nim spoczywa także odpowiedzialność za wspólnotę.\n97. Ewangeliczny tekst – „Duch Pański spoczywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie, abym ubogim niósł Dobrą Nowinę” (Łk 4,18) – wyraża treść ożywiającą posługę misyjną życia konsekrowanego w Amazonii, powołanego, aby głosić Dobrą Nowinę z bliska towarzysząc ludom tubylczych, najsłabszym i najbardziej oddalonym, na drodze dialogu i przepowiadania, które wprowadzi w głębokości życia duchowego. Życie konsekrowane realizowane we wspólnotach złożonych z przedstawicieli różnych kongregacji i różnych instytutów może być odpowiedzią na sytuacje miejsc, gdzie nikt nie chce być i wyzwań środowisk, z którymi nikt nie chce przebywać, ucząc się i szanując kulturę i języki ludności indiańskiej, aby do serc ludów.\n98. Misja, przyczyniając się do budowania i umacniania Kościoła, wzmacnia i odnawia życie konsekrowane i silniej wzywa osoby konsekrowane, aby z nowym entuzjazmem powrócili do tego, co najczystsze w nich z pierwotnego ideału. W ten sposób świadectwo ich życia będzie proroczym znakiem i źródłem nowych powołań zakonnych. Proponujemy zintensyfikować działania na rzecz życia konsekrowanego o amazońskiej tożsamości, wzmacniając lokalne powołania. Wspieramy działania mające na celu większe z integrowania osób konsekrowanych z ludnością tubylczą, z najuboższymi i odrzuconymi, jak również życie wędrowne osób konsekrowanych. Procesy formacyjne muszą obejmować zagadnienia z zakresu interkulturacji, inkulturacji i dialogu duchowości ze światem wierzeń ludów Amazonii.\n99. Kościół w Amazonii pragnie „poszerzyć przestrzenie dla bardziej znaczącej obecności kobiecej w Kościele” (EG 103). «Nie redukujmy zaangażowania kobiet w Kościele, ale promujmy ich aktywny udział we wspólnocie kościelnej. Jeśli Kościół traci kobiety w całkowitym i rzeczywistym wymiarze, Kościół jest narażony na bezpłodność ”(Papież Franciszek, Spotkanie z Episkopatem Brazylii, Rio de Janeiro, 27 lipca 2013 r.).\n100. Magisterium Kościoła od czasu Soboru Watykańskiego II uwydatniło wiodące rolę, jaką zajmują w nim kobiety: „Nadchodzi czas, nadszedł czas, aby powołanie kobiety w zrealizowało się w całej swej pełni; czas, w którym kobieta wywierać będzie wpływ na świat, pełnić rolę, mieć władzę jaka do tej była dla niej nieosiągalna. Dlatego właśnie teraz, kiedy ludzkość zmienia się w sposób tak radykalny, to kobiety przepełnione duchem Ewangelii mogą sprawić, aby ludzkość nie zginęła”(Paweł VI, Przesłanie do kobiet na zakończenie Soboru Watykańskiego II, 8 grudnia 1965).\n101. Mądrość rdzennych ludów głosi, że Matka Ziemia ma kobiecą twarz. W świecie indiańskim i zachodnim funkcje jakie pełni kobieta są wielorakie: to one formują dzieci, przekazują wiarę i Ewangelię, ich obecność jest świadectwem i działaniem na rzecz promocji ludzkiej. Dlatego też należy dążyć do tego, aby głos kobiet był słyszany, należy konsultować się z nimi i mają one brać udział w podejmowaniu decyzji, a tym samym swoją wrażliwością wywierać wpływ na synodalność Kościoła. Cenimy rolę kobiet i uznajemy ich fundamentalną wkład w kształtowaniu i zapewnieniu ciągłości kulturom, wkład jaki wywierają na duchowość, życie wspólnot i rodzin. Koniecznym jest, aby jeszcze silniej objęły zadania przewodzenia w strukturach Kaścioła i żeby zostały w nich uznane i promowane poprzez wzmacnianie ich uczestnictwa w radach duszpasterskich parafii i diecezji, a także w zakresie sprawowania władzy.\n103. W licznych konsultacjach przeprowadzonych we wspólnotach regionu uznano i podkreślono fundamentalną rolę kobiet, zakonnych i świeckich, w Kościele Amazonii i w poszczególnych wspólnotach tego Kościoła, wskazując na różnorodność pełnionych przez nie posług. W dużej ilości konsultacji przedstawiono prośbę o stały diakonat dla kobiet. Z tego też powodu temat ten był obecny także w czasie Synodu. Już w 2016 r. Papież Franciszek powołał komisję studyjną do spraw diakonatu kobiet, która jako gremium, wypracowało częściowo wnioski dotyczące funkcji diakonis w pierwszych wiekach Kościoła i konsekwencji diakonatu kobiet dzisiaj. Dlatego też chcielibyśmy podzielić się z Komisją naszymi doświadczeniami i refleksjami, i oczekujemy rezultatów pracy.\n104. Ze względu na rolę, jaką diakoni stali pełnią we wspólnocie, dla Kościoła Amazonii pilnym zadaniem jest promocja, formacja i wspieranie osób pełniących tę posługę. Jest to szczególnie ważne ze względu na posługę eklezjalną jakiej potrzebuje wiele wspólnot, zwłaszcza ludów tubylczych. Specyficzne potrzeby duszpasterskie amazońskich wspólnot chrześcijańskich pomagają nam w pełniejszym zrozumieniu diakonatu jako posługi, która istnieje już od początku Kościoła, i została przywrócona jako autonomiczny i stały stopień przez Sobór Watykański II (por. LG 29, AG 16, OE 17). Obecnie diakonat musi promować także ekologię integralną, rozwój ludzki, społeczny wymiar duszpasterstwa, służbę względem tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji i ubóstwie, upodabniając się do Chrystusa Sługi, stając się Kościołem miłosiernym, samarytańskim, solidarnym i diakonalnym.\n105. Prezbiterzy powinni pamiętać, że diakon służy wspólnocie, będąc zależnym od biskupa i jest przez niego delegowanym. Dlatego też obowiązkiem prezbiterów jest wspierać stałych diakonów i działać z nimi w jedności. Należy pamiętać o obowiązku utrzymania stałych diakonów. Dotyczy to także promocji powołań do diakonatu stałego i kryteriów dopuszczenia do święceń. Kandydaci muszą kierować się pragnieniem poświęcenia się służbie i oddaniem się specyficznej misji diakona w Kościele i w dzisiejszym świecie. Program formacji musi obejmować studia akademickie i praktykę duszpasterską, i być realizowany pod okiem grupy formacyjnej i wspólnoty parafialnej. Program ten musi zawierać treści odpowiadające konkretnej rzeczywistości lokalnej i musi być do niej zaadaptowany. Zaleca się, aby żona i dzieci uczestniczyły w procesie formacyjnym.\n106. Program studiów (curriculum) w formacji do diakonatu stałego, oprócz przedmiotów obowiązkowych, musi obejmować także tematy pomagające nawiązać dialog ekumeniczny, międzyreligijny i międzykulturowy, jak również tematy z zakresu historii Kościoła w Amazonii, zagadnienia dotyczące afektywności i seksualności, kosmologii ludów tubylczych, ekologii integralnej i inne kwestie właściwe posłudze diakonatu. Grupy formatorów składać się będą z osób wyświęconych oraz kompetentnych świeckich, którzy kierować się będą programem formacyjnym do diakonatu stałego zatwierdzonym w danym kraju. Pragniemy, wraz z proboszczami, braćmi i siostrami zakonnymi, zachęcać, wspierać i towarzyszyć osobiście na drodze rozeznawania powołania i formacji przyszłych stałych diakonów wywodzących się ze społeczności nadrzecznych i tubylczych. Należy także pamiętać, aby proces formacji był kontynuowany pod kierunkiem biskupa w ramach formacji ciągłej. Proces ten powinien obejmować zagadnienia z zakresu duchowości, teologii, kwestii duszpasterskich, najnowszych dokumentów kościelnych, itp.\ne. Formacja zinkulturyzowana\n107. „Dam wam pasterzy według mego serca” (Jer 3,15). Obietnica ta, będąc Bożą, jest obowiązującą w każdym czasie i we wszystkich kontekstach, a to znaczy, że także w Amazonii. Formacja kapłańska, której celem jest ukształtowanie prezbitera na wzór Chrystusa, musi być wspólnotową szkołą braterstwa, doświadczenia, duchowości, duszpasterstwa i doktryny, przeżywanego w kontakcie z rzeczywistością ludu, w harmonii z lokalną kulturą i religijnością, blisko ludzi biednych. Musimy koniecznie przygotować dobrych pasterzy, którzy żyją Dobrą Nowiną Królestwa, znają prawa kanoniczne, potrafią współczuć, jak tylko jest to możliwe podobni są do Jezusa, który pragnął jedynie wypełnić wolę Ojca, karmią się Eucharystią i Pismem Świętym. Znaczy to, że formacja ta powinna być przede wszystkim biblijna, a której celem jest asymilacja postawy Jezusa, według tego, jak został On przedstawiony w Ewangelii: szuka ludzi, umie słuchać, uzdrawia, pociesza, pełen cierpliwości, nie wywierając nacisku, lecz manifestujący czułość serca swego Ojca.\n109. Według Soboru Watykańskiego II, uczestnictwo w Eucharystii jest źródłem i szczytem całego życia chrześcijańskiego; jest symbolem jedności Ciała Mistycznego; jest centrum i zwieńczeniem całego życia wspólnoty chrześcijańskiej. Eucharystia zawiera w sobie pełnię duchowego dobra Kościoła; jest źródłem i szczytem wszelkiej ewangelizacji. Powtórzmy zdanie św. Jana Pawła II: „Kościół żyje Eucharystią” (Ecclesia de Eucharistia, 1). Instrukcja Kongregacji Kultu Bożego Redemptoris sacramentum (2004) kładzie nacisk na prawo jakie przysługuje wiernym, aby mogli uczestniczyć w Eucharystii sprawowanej zgodnie z księgami i normami liturgicznymi. Kuriozalnie jednak brzmi mówienie o prawie do celebrowania Eucharystii zgodnie z normami, nie wspominając jednocześnie o bardziej fundamentalnym prawie jakie powinno przysługiwać wszystkim wiernym, a którym jest prawo dostępu do Eucharystii: «W Eucharystii już zrealizowana jest pełnia. Stanowi ona centrum życia wszechświata, centrum wypełnione miłością i niewyczerpanym życiem. Cały wszechświat złączony z Synem Wcielonym, obecnym w Eucharystii, oddaje chwałę Bogu. W istocie sama Eucharystia jest aktem kosmicznej miłości» (LS 236).\n110. Wspólnota ma prawo do celebracji, które wynika z natury Eucharystii i jej miejsca w ekonomii zbawienia. Życie sakramentalne to złączenie różnych aspektów życia ludzkiego z Tajemnicą Paschalną, która nas umacnia. Dlatego też żywe wspólnoty autentycznie błagają o umożliwienie im uczestnictwa w celebracji Eucharystii. Jest ona niewątpliwie punktem docelowym (szczytem i pełnią) wspólnoty; ale jednocześnie stanowi dla niej punkt wyjścia: spotkania, pojednania, uczenia się i katechezy, tworzenia wspólnoty.\n111. Wiele wspólnot eklezjalnych na terytorium Amazonii ma ogromne trudności z dostępem do Eucharystii. Czasami mijają nie tylko miesiące, ale nawet wiele lat, zanim kapłan na nowo powróci do wspólnoty, aby celebrować Eucharystię, sprawować sakrament pojednania lub namaścić chorych danej wspólnoty. Wysoko cenimy wartość celibatu jako daru od Boga (Sacerdotalis Caelibatus, 1) dzięki któremu uczeń-misjonarz, wyświecony na prezbitera może całkowicie poświęcić się na służbę Świętemu Ludowi Bożemu. Potęguje on miłość pasterską i dlatego też modlimy się, aby było wiele powołań do życia w kapłaństwie bezżennym. Wiemy, że dyscyplina ta, „nie wynika z samej natury kapłaństwa…. to jednak z wielu względów odpowiada kapłaństwu” (PO 16). W encyklice na temat celibatu kapłańskiego św. Paweł VI utrzymał jego wymóg i przedstawił racje teologiczne, duchowe i duszpasterskie, które za nim przemawiają. W 1992 r., św. Jan Paweł II w posynodalnej adhortacji na temat formacji kapłańskiej na nowo potwierdził tę tradycję obowiązującą w Kościele łacińskim (PDV 29). Biorąc pod uwagę, że uzasadniona różnorodność nie narusza wspólnoty i jedności Kościoła, ale raczej manifestuje ją i jej służy (LG 13; OE 6), co wyraża się w wielości istniejących rytów i praktyk dyscyplinarnych, proponujemy, aby kompetentne władze opracowały kryteria i przepisy, w ramach Lumen Gentium 26, umożliwiające wyświęcanie na kapłanów odpowiednich mężczyzn, cieszących się dobrą opinią we wspólnocie, posiadających stały i owocny diakonat, którzy przeszli odpowiednią formację przygotowującą do prezbiteratu, żyjących w prawnie ukonstytuowanej i stałej rodzinie, tak aby mogli zagwarantować życie wspólnoty chrześcijańskiej poprzez głoszenie Słowa i celebrację Sakramentów w najbardziej oddalonych regionach Amazonii. Odnośnie tego aspektu, niektórzy [z Ojców Synodalnych] opowiadali się za uniwersalnym podejściem do tej kwestii.\n112. Większość Diecezji, Prałatur i Wikariatów Amazonii rozciąga się na ogromnych terytoriach, gdzie jest niewielu duchownych i brakuje środków finansowych, przez co istnieją poważne trudności z utrzymaniem misji. „Amazonia kosztuje” i ma to poważny wpływ na ewangelizację. W kontekście tym koniecznym jest ponowne przemyślenie sposobu funkcjonowania lokalnych kościołów oraz pogłębiona refleksja nad strukturami komunii na szczeblu prowincji, regionu, kraju, a także na poziomie całej Amazonii. Koniecznym jest wypracowanie przestrzeni synodalnych i stworzenie więzi pomocy solidarnej. Konieczny jest przekroczenie granic jakie narzucone zostały przez geografię i przerzucenie mostów, które łączą. Dokument z Aparecidy zalecał już, aby poszczególne Kościoły lokalne łączyły się razem tworząc wspólnoty między diecezjalne, zarówno na poziomie krajowym, jak i na poziomie regionu, zacieśniając w ten sposób współpracę pomiędzy Kościołami siostrzanymi (por. DAp 182). Z myślą o stworzeniu Kościoła żywego, solidarnego i samarytańskiego proponujemy: zmniejszyć powierzchnię geograficzną diecezji, wikariatów i „prałatur”; stworzyć fundusz na rzecz Amazonii, z którego środki przeznaczane byłby na cele ewangelizacyjne; rozbudzać świadomość i zachęcać międzynarodowe, katolickiej, organizacje charytatywne, aby wspierały nie tylko projekty socjalne, ale także ewangelizacyjne.\n113. W 2015 r., z okazji 50. rocznicy ustanowienia przez św. Pawła VI Synodu Biskupów, papież Franciszek zaprosił do odnowienia komunii synodalnej na różnych poziomach życia Kościoła: lokalnym, regionalnym i powszechnym. Kościół wypracowuje nowe rozumienie synodalności na szczeblu regionalnym. Opierając się na tradycji, Międzynarodowa Komisja Teologiczna, stwierdza: „Wymiar regionalny urzeczywistniania synodalności realizowany jest poprzez wspólnotę poszczególnych Kościołów partykularnych tego samego regionu: prowincji – tak, jak to miało miejsce w pierwszych wiekach Kościoła – lub też kraju, kontynentu lub jego części” (Międzynarodowa Komisja Teologiczna, Synodalność w życiu i misji Kościoła, 2018, n. 85). Realizacja synodalności na tym poziomie wzmacnia więzi duchowe i instytucjonalne, sprzyja wymianie darów i pomaga wypracowywać wspólne kryteria duszpasterskie. W diecezjach znajdujących się w granicach krajów, należy zintensyfikować wspólne działania o charakterze społecznym, aby stawić czoła wspólnym problemom przekraczającym wymiar lokalny, jak na przykład wykorzystywanie osób i degradacja środowiska, przemyt narkotyków, korupcja, handel ludźmi, itd. Z problemem migracji muszą zmierzyć się w sposób skoordynowany Kościoły przygraniczne.\n114. Proponujemy utworzenie Katolickiego Uniwersytetu Amazońskiego, którego celem byłoby prowadzenie badań interdyscyplinarnych (w tym prowadzenie prac badawczych w terenie) w zakresie inkulturacji i dialogu międzykulturowego; teologia zinkulturyzowana powinna stanowić program wspólnej formacji świeckich przygotowujących się do przyjęcia posług jak i duchownych, i powinna być oparta przede wszystkim na Piśmie Świętym. Prowadzone badania, edukacja i rozwój powinny obejmować także zagadnienia dotyczące środowiska (wiedzę teoretyczna należy rozszerzyć o mądrość ludów zamieszkujących Amazonię) i studia etniczne (opis różnych języków itp.). Formacja profesorów, sposób nauczania i przygotowanie pomocy dydaktycznych musi odzwierciedlać zwyczaje i tradycje rdzennej ludności, poprzez wypracowywanie zinkulturyzowanych materiałów dydaktycznych i prowadzenie zajęć poszerzających wiedzę w różnych krajach i regionach. Prosimy katolickie uniwersytety Ameryki Łacińskiej o pomoc w utworzeniu Amazońskiego Uniwersytetu Katolickiego i towarzyszenie jego rozwojowi.\n115. Proponujemy stworzenie organu zależnego od episkopatów, który promować będzie synodalność pomiędzy Kościołami regionu i pomaże wypracować specyficzny charakter Kościoła tego regionu, wypracowując nowe ścieżki dla misji ewangelizacyjnej, zajmując się tym wszystkim, co dotyczy ekologii integralnej i wzmacniając w ten sposób specyfikę Kościoła Amazonii. Byłoby to stała i reprezentatywna organizacja zależna od episkopatów, promująca synodalność w regionie Amazonii, w ramach CELAM-u, posiadająca nieskomplikowaną strukturą i złączoną z REPAM-em. Organ ten mógłby przeanalizować z perspektywy Ameryki Łacińskiej i Karaibów, a także wcielić w życie wiele propozycji jakie zrodziły się na tym Synodzie. Byłby to organ mogący koordynować wiele inicjatyw kościelnych i społeczno-środowiskowych na poziomie kontynentalnym i międzynarodowym.\n117. W Kościele katolickim istnieją 23 różne ryty, które są jednoznacznym znakiem tradycji, która od pierwszych wieków próbowała inkulturować treść wiary i celebracji wyrażając poprzez język symboli w sposób możliwie najpełniejszy ogrom Tajemnicy. Wszystkie te tradycje biorą swój początek w tym, co jest misją Kościoła: «Kościoły tego samego obszaru geograficznego i kulturowego zaczęły celebrować misterium Chrystusa, stosując szczególne formy wyrazu, typowe dla danej kultury: w tradycji „depozytu wiary”, w symbolice liturgicznej, w organizowaniu wspólnoty braterskiej, w teologicznym rozumieniu misteriów i w różnych formach świętości» (KKK 1202, por. także KKK 1200-1206).\n118. Konieczne jest, aby Kościół w swojej niestrudzonej pracy ewangelizacyjnej, czynił wszystko, aby proces inkulturacji wiary wyrażał się w najbardziej spójny sposób, to znaczy, aby można było celebrować i przeżywać wiarę we własnych językach ludów Amazonii. Bezzwłocznie należy powołać komisję mające na celu przygotowanie tłumaczeń i redakcję tekstów biblijnych i liturgicznych na języki używane w poszczególnych regionach. Komisje te powinny posiadać wystarczające środki i ich zadaniem będzie, aby zachowując materię sakramentów, dostosować ich formę, nie tracąc z oczu tego, co istotne. Dlatego też ważnym jest, aby ożywić i propagować muzykę i śpiew oraz to wszystko, co jest częścią liturgii i ją ożywia.\n119. Zadaniem nowo utworzonego organu Kościoła w Amazonii będzie powołanie kompetentnej komisji, której celem będzie przestudiowanie i skonsultowanie możliwości opracowania rytu amazońskiego, odzwierciedlającego obyczaje i tradycje dawnych ludów, i wyrażającego liturgiczne, teologiczne, dyscyplinarne i duchowe dziedzictwo Amazonii, biorąc pod uwagę to, co Lumen Gentium mówi odnośnie Kościołów wschodnich (por. LG 23). Ryt ten dołączyłby do istniejących już rytów w Kościele, ubogacając dzieło ewangelizacji, zdolność wyrażania wiary we własnej kulturze oraz przyczyniłby się do lepszego zrozumienia decentralizacji i kolegialności, które to zasady wyrażają katolickość Kościoła. Należałoby się także zastanowić i zaproponować, w jaki sposób ubogacić ryty Kościoła o formy, którymi ludy te wyrażają troskę o swoje terytorium i wchodzą w relację z wodami.\n120. Kończymy, zawierzając się opiece Maryi, Matki Amazonii, czczonej pod różnymi tytułami w całym regionie. Przez jej wstawiennictwo prosimy, aby Synod ten stał się konkretnym wyrazem synodalności, aby pełnia życie, które Jezus przyniósł światu (por. J 10, 10), dotarła do wszystkich, a zwłaszcza do ubogich, i wspierała w trosce o „wspólny dom”. Niech Maryja, Matka Amazonii, towarzyszy naszej drodze. Świętemu Józefowi, wiernemu stróżowi Maryi i jej syna Jezusa, ofiarowujemy naszą eklezjalną obecność w Amazonii, w Kościele o amazońskim obliczu i wychodzącym na zewnątrz.\n[tłum. Kasper Mariusz Kaproń OFM, Michał Gontar]\nAL Posynodalna adhortacja apostolska Amoris Laetitia Ojca Świętego Franciszka o rodzinie (19.03.2016)\nFr.PM Przemówienie Ojca Świętego Franciszka w czasie spotkania z spotkanie z Ludami Amazonii – Puerto Maldonado (19.01.2018)


LEGO.pl - Bob wjeżdża, but przedłużony! - FanKlocków.pl\nPromocje\tBrewa\t 7 miesięcy temu 9 lipca 2021\nDzisiaj trochę cichcem na LEGO.pl uaktualniona została oferta promocyjna:\nPo pierwsze, w dniach 24.06-20.07 za zakupy z serii Minions na kwotę minimalnie 175 zł otrzymamy polybaga 30387 Bob Minion z ramionami robota. Nie wiem, czemu promocja obowiązuje wstecznie, ale jeśli zamawialiście coś z Minionków na tę kwotę po 23.06, to możecie odezwać się do sklepu. Zwłaszcza, że to całkiem ciekawy polybag.\nPo drugie, została przedłużona promocja na 40486 But Adidas Originals Superstar w wersji miniaturowej. Teraz promo obowiązuje do 20.07 (przypomnę: na zakupy od kwoty 420 zł).\nStojącym w blokach przypomnę, że w najbliższy poniedziałek czeka nas podwojenie punktów VIP oraz – być może – powrót GwP z Charlesem Dickensem, także jeszcze warto się wstrzymać z zakupami.\nTagi: Adidas, Dla młodszych, Dla starszych, LEGO S@H, Minions


Opony letnie 255/60 R18 - Wulkanista.pl\nPoniżej lista opon letnich dostępnych w rozmiarze 255/60R18. Średnica osadzenia takiej opony letniej wynosi 18, profil 60, natomiast szerokość to 255 milimetrów. W ofercie znaleźć można propozycje takich producentów jak Continental, Pirelli czy Michelin.\nOpony letnie 255/60 R18 firmy Kormoran należą do klasy ekonomicznej. Model SUV Summer został wyposażony w symetryczną rzeźbę bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty zakupu. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "W" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 270 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony letnie 255/60R18 Tigar zaliczane są do klasy ekonomicznej. Model SUV Summer został wyposażony w symetryczną rzeźbę bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty zakupu. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "W" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 270 km/h. (więcej)\nOpony letnie marki Uniroyal 18 255x60 to ogumienie należące do klasy średniej. Model RainExpert 3 posiada bieżnik o konstrukcji asymetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "V" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 240 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony w rozmiarze 255/60/R18 letnie firmy Continental zaliczane są do segmentu premium (najlepsze osiągi). Model ContiSportContact 5 posiada asymetryczną rzeźbę bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "V" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 240 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony (letnie) w rozmiarze 255/60R18 marki Nokian zaliczane są do segmentu premium (najlepsze osiągi). Model zLine SUV został wyposażony w bieżnik o rzeźbie asymetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty zakupu. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "V" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 240 km/h. (więcej)\nOpony letnie 255/60 R18 marki Goodyear to ogumienie należące do klasy premium. Model Eagle F1 Asymmetric 3 SUV został wyposażony w bieżnik o rzeźbie asymetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "108" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1000 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "W" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 270 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony 255/60R18 letnie marki Bridgestone to ogumienie należące do segmentu premium. Model Dueler H/T 684 III posiada symetryczny wzór bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "T" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 190 km/h. (więcej)\nOpony 255/60R18 (letnie) firmy Continental należą do segmentu premium. Model PremiumContact 6 posiada bieżnik o rzeźbie asymetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "V" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 240 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony 255/60 R18 letnie Bridgestone to ogumienie należące do klasy premium (dla profesjonalistów). Model Dueler H/T 840 ma symetryczną rzeźbę bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "108" pozwala na obciążenie opony do 1000 kg. Indeks "H" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 210 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony letnie w rozmiarze 255/60 R18 marki Goodyear to ogumienie należące do klasy premium. Model Wrangler HP All Weather został wyposażony w bieżnik o budowie asymetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "H" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 210 km/h. (więcej)\nOpony w rozmiarze R18 255x60 letnie marki Michelin należą do segmentu premium (dla wymagających kierowców). Model Latitude Tour HP został wyposażony w bieżnik o konstrukcji symetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty zakupu. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "V" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 240 km/h. (więcej)\nOpony letnie w rozmiarze 255/60R18 firmy Pirelli należą do segmentu premium. Model Scorpion Zero został wyposażony w bieżnik o budowie symetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "V" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 240 km/h. (więcej)\nOpony letnie marki Yokohama 255/60 R18 to ogumienie należące do segmentu premium. Model Geolandar H/T G056 wyposażony został w bieżnik o konstrukcji symetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "V" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 240 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony 255/60 R18 (letnie) firmy Continental pozycjonowane są w klasie premium (najlepsze osiągi). Model CrossContact UHP ma asymetryczną kostrukcję bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "H" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 210 km/h. (więcej)\nOpony letnie firmy Goodyear 255/60 R18 zaliczane są do klasy premium (dla profesjonalistów). Model Eagle F1 Asymmetric SUV AT ma asymetryczną rzeźbę bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "W" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 270 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony w rozmiarze 255/60 R18 letnie firmy Bridgestone należą do segmentu premium (najlepsze osiągi). Model Dueler H/P Sport został wyposażony w bieżnik o konstrukcji symetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "108" pozwala na obciążenie opony do 1000 kg. Indeks "W" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 270 km/h. (więcej)\nOpony 18 255x60 (letnie) firmy Continental pozycjonowane są w segmencie premium (najlepsze osiągi). Model ContiCrossContact LX Sport posiada asymetryczną rzeźbę bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "V" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 240 km/h. (więcej)\nOpony w rozmiarze 255 60 18 letnie Bridgestone zaliczane są do segmentu premium (najlepsze osiągi). Model Dueler H/P Sport ma bieżnik o konstrukcji symetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "H" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 210 km/h. (więcej)\nOpony w rozmiarze 18 255/60 (letnie) Pirelli to ogumienie należące do klasy premium (najwyższa jakość). Model Scorpion Verde wyposażony został w bieżnik o rzeźbie asymetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "108" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1000 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "W" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 270 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony letnie w rozmiarze 255/60 R18 firmy Bridgestone to ogumienie należące do klasy premium. Model Dueler H/P Sport posiada bieżnik o konstrukcji symetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "108" pozwala na obciążenie opony do 1000 kg. Indeks "Y" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 300 km/h. (więcej)\nOpony (letnie) w rozmiarze 255/60 R18 Continental pozycjonowane są w klasie premium. Model ContiCrossContact LX Sport wyposażony został w bieżnik o budowie asymetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "V" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 240 km/h. (więcej)\nOpony letnie 255/60R18 Continental to ogumienie należące do segmentu premium. Model ContiCrossContact LX Sport posiada asymetryczny wzór bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "108" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1000 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "W" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 270 km/h. (więcej)\nOpony letnie w rozmiarze 255 60 R18 Michelin pozycjonowane są w segmencie premium (najlepsze osiągi). Model Latitude Sport 3 wyposażony został w asymetryczną rzeźbę bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty zakupu. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "V" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 240 km/h. (więcej)\nOpony letnie 255/60R18 marki Continental to ogumienie należące do klasy premium (dla profesjonalistów). Model ContiCrossContact LX został wyposażony w bieżnik o budowie asymetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "V" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 240 km/h. (więcej)\nOpony (letnie) 255/60R18 firmy Michelin to ogumienie należące do klasy premium. Model Latitude Cross posiada bieżnik o rzeźbie asymetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty zakupu. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "H" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 210 km/h. (więcej)\nOpony 255/60 R18 letnie firmy Pirelli zaliczane są do segmentu premium (dla profesjonalistów). Model Scorpion ATR posiada symetryczny wzór bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "T" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 190 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony letnie 255/60 R18 firmy Pirelli zaliczane są do klasy premium (najwyższa jakość). Model Scorpion Verde wyposażony został w bieżnik o budowie asymetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" pozwala na obciążenie opony do 1120 kg. Indeks "W" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 270 km/h. (więcej)\nOpony 255 60 18 letnie marki Continental pozycjonowane są w klasie premium (dla profesjonalistów). Model ContiSportContact 5 wyposażony został w asymetryczną rzeźbę bieżnika. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "108" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1000 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "Y" umożliwia poruszanie się pojazdem z prędkością do 300 km/h. (więcej)\nOpony letnie 255 60 R18 firmy Continental to ogumienie należące do klasy premium (najlepsze osiągi). Model CrossContact ATR posiada bieżnik o rzeźbie symetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty produkcji. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "V" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 240 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)\nOpony letnie w rozmiarze 255/60R18 Nokian to ogumienie należące do klasy premium (najlepsze osiągi). Model Rotiiva AT wyposażony został w bieżnik o rzeźbie symetrycznej. Opona objęta jest pełną gwarancją producenta, której okres wynosi 5 lat od daty zakupu. Nośność "112" informuje o maksymalnym obciążeniu (do 1120 kg) jakie może przenieść ogumienie podczas jazdy. Indeks "H" informuje o maksymalnej dopuszczalnej prędkości (do 210 km/h) z jaką może poruszać się auto. (więcej)


Strona główna / Wyścigi motocyklowe / MotoGP / Aktualności / POLandPosition zaprasza fanów MotoGP na imprezę\nAutor: Jarek "BENITO" Czech 2019.03.08, 02:13 Drukuj\nPOLandPOSITION ma bardzo barwną historię na licznych torach wyścigowych. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom motocyklistów, zorganizowali imprezę w swojej siedzibie, gdzie w gronie zacnych zawodników z naszego podwórka, będziemy mogli śledzić poczynania tych najlepszych na świecie.\nJuż o godzinie 15:00 naszego czasu startuje wyścig Moto3, o 16:20 Moto2, by o 18:00 rozpoczął się inaugurujący sezon wyścig klasy królewskiej. Sugerujemy oczywiście wcześniejsze przybycie, by zająć dobre miejsce, oraz posilić się przed seansem. Organizator zadbał również o dające kopa napoje.\nJest jeszcze jeden ważny powód by się tam pojawić. Jeden z najlepszych polskich zespołów wyścigowych, reprezentujące barwy narodowe na światowych torach będzie miał tam swoją prezentację. Paweł Szkopek, Patryk Pazera, Radek Brandebura i Sebastian Krzeski pokażą nam swoje nowe motocykle Yamaha R1. Ekipa Ścigacza jest już gotowa i mamy nadzieję Was tam spotkać.\nSzczegóły znajdziecie w wydarzeniu utworzonym na FB.\nYamaha (2325) MotoGP (763) POLandPOSITION (13) impreza (10) Yamaha POLandPOSITION (7) sezon 2019 (22) polczynska120c (1)


Grudzień 2009 - Edukacja-Klasyczna.PL\nDariusz Zalewski - Gru 28, 2009 0\nMyśl klasyczna w zasadzie oparła wychowanie na czterech cnotach kardynalnych: roztropności, sprawiedliwości, męstwie i umiarkowaniu. Cnotom tym przyporządkowano cnoty pokrewne: sprawiedliwości – wdzięczność, męstwu – cierpliwość itp. Współczesna pedagogika, odrzuca klasyczny kanon cnót, bądź nadaje im nowe znaczenie. Umiarkowanie w początkach XXI wieku z trudem koegzystuje ze współczesnym „luzem”, „spontanicznością” i z wielkimi oporami przebija się do\nKlinika dla komputerowych graczy\nDariusz Zalewski - Gru 19, 2009 0\nHolenderska firma Smith and Jones Addiction Consultants z Amsterdamu otwiera pierwszą w Europie kilinikę leczącą uzależnienia od gier\nDariusz Zalewski - Gru 18, 2009 3\nW polskich szkołach (i nie tylko) dużym problemem są uczniowskie zabawy telefonami komórkowymi. Dzwonek telefonu w środku zajęć skutecznie rozbija tok lekcji. Szkoły radzą sobie z tym problemem różnie. Oto jak poradził sobie z nim pewien wykładowca (dla tych, którzy jeszcze nie widzieli). Sposób, jak widać radykalny, ale skuteczny. ________________________\nDariusz Zalewski - Gru 17, 2009 2\nNa forum wielodzietni.org znalazłem ciekawy “domowy dekalog”, który wisiał podobno w domu znanej pisarki Marii Rodziewiczówny. Poniżej wklejam go (bo wart jest rozpropagowania) wraz z krótkim komentarzem\nKopały wychowawczynię i ciągnęły ją za włosy\nDariusz Zalewski - Gru 16, 2009 0\nW połowie listopada została zatakowana przez swoje podopieczne wychowawczyni z Placówki Oświatowo-Wychowawczej we Franciszkowie\nKurs dla agresywnych uczniów\nDariusz Zalewski - Gru 15, 2009 2\nBrytyjski rząd będzie prześladował uczniów za złe zachowanie w klasie! Departament ds. Dzieci, Szkół i Rodzin opublikował dokument konsultacyjny\nKontrowersje Polityka oświatowa Zagrożenia dla dzieci\nDariusz Zalewski - Gru 9, 2009 4\nW ostatnich dekadach coraz częściej mówi się o nowej kompetencji kluczowej nazywanej „umiejętnością uczenia się przez całe życie”.


Ayvacık | Turcja w Sandałach\nWysłane przez Iza w ndz., 25/11/2012 - 20:18. Ostatnia modyfikacja: ndz., 25/11/2012 - 20:31\nWspółrzędne GPS: 39.600925, 26.400833\nMiasteczko w prowincji Çanakkale, położone w pewnym oddaleniu od wybrzeża morskiego. Z powodu swojej lokalizacji u podnóża gór - na wysokości 251 metrów n.p.m., miasteczko może zaskoczyć podróżników gwałtownymi zmianami pogody, a nawet ulewnym deszczem w środku lata.\nZ historią miasta związana jest opowieść o Ümmühan Hanım, pochodzącej z Tbilisi (obecna stolica Gruzji) właścicielki okolicznego zajazdu. Podczas wojny prowadzonej przez wojska osmańskie z irańską dynastią Safawidów w 1514 roku, Ümmühan Hanım poślubiła jednego z żołnierzy tureckich, którzy często zatrzymywali się w jej zajeździe i wraz z nim przeniosła się do Ayvacık. Odwiedzając lokalne wioski nakłaniała wieśniaków do przeprowadzki do Ayvacık, w ten sposób wspomagając rozwój miasta.\nObecnie 7,5 tysiąca mieszkańców czyni z Ayvacık niewielkie miasto, o mocno wiejskim charakterze. Zresztą jeszcze w latach 80-tych XX wieku John Freely w książce The Western Shores of Turkey pisał o Ayvacık, że to 'największa wieś w południowej części Troady'. Podobno ta okolica jest miejscem spotkań nomadów z zachodniej Anatolii, którzy przybywają do Ayvacık, aby świętować panayir czyli trwający cały tydzień wiosenny festiwal. Owi nomadzi nazywani Yürük prowadzą życie wędrowne, przemieszczając się konno i na wielbłądach wraz ze stadami kóz i owiec.\nNomadzi spędzają zimę na nizinach położonych na wybrzeżach mórz Egejskiego i Śródziemnego, a wiosną ruszają ze stadami na tzw. yayla czyli wysokogórskie łąki w górach Taurus i innych pasmach górskich. Po drodze na pastwiska zatrzymują się, aby świętować tę coroczną migrację w starych anatolijskich miasteczkach targowych. Nazwa ich wiosennego święta pochodzi od greckiego słowa panegyria, które przejęli na swój użytek przodkowie Yürüków. Przybyli oni na tereny Anatolii po zwycięstwie Seldżuków nad wojskami bizantyjskimi pod Manzikertem w 1071 roku.\nNoclegi i wyżywienie: w centrum miasteczka znajduje się Dom Nauczyciela (tel. +90 286 71 21 203), dysponujący 25 miejscami noclegowymi w 12 pokojach gościnnych. W 2012 roku cena za pokój 3-osobowy wynosiła 50 TL. Pokój był dość przestronny, z łazienką, ale bez klimatyzacji, która zresztą nie była konieczna. W pokojach jest dostępna darmowa sieć bezprzewodowa.\nŚniadanie jest dodatkowo płatne (7,5 TL). Ładnie zagospodarowana restauracja w ogrodzie Domu Nauczyciela serwuje kilka dań, niestety zamówione przez nas zapiekane pieczarki (tr. kiremitte mantar) i zapiekany kurczak (tr. kiremitte tavuk) okazały się ładne z wyglądu, ale okropnie przesolone. Dodatkowo, cena za taki zestaw plus jedna sałatka i trzy małe wody wyniosła aż 36,50 TL! Zdecydowanie nie warto tak przepłacać.\nWypożyczalnia samochodów o nazwie Göktuğ (tel. +90 541-454-45-30) ma siedzibę naprzeciwko Domu Nauczyciela. Do wyboru oferuje kilka modeli Fiata oraz motocykle.\nOprócz targu zakupy można zrobić w nowoczesnym sklepie samoobsługowym, położonym w samym centrum miasteczka. Należy on do sieci sklepów Uysal działających w prowincji Çanakkale.\nW Ayvacık znajduje się historyczny meczet Ümmühan Hatun Camii, który został zbudowany na polecenie słynnej 'założycielki' miasta. Jej pomnik stoi w centralnym punkcie miasteczka.\nAyvacık i jego okolice słyną z wyrobu tradycyjnych dywanów o niewielkich rozmiarach, wytwarzanych przez lokalne społeczności, w tym przez potomków nomadów. 2 km przed Ayvacık na drodze do Çanakkale znajduje się siedziba tzw. Projektu Dobag czyli Projektu Badania i Rozwoju Naturalnych Barwników (tr. Doğal Boya Arıstırma ve Geliştirme Projesi). Ta inicjatywa, rozpoczęta w 1982 roku, ma na celu zachęcenie lokalnych wytwórców dywanów do wykorzystania wełny barwionej naturalnymi roślinnymi farbami. W budynku można zwiedzić wystawę oraz kupić dywany wykonane z takiego materiału. Ceny, chociaż wysokie, są korzystne w porównaniu z tymi, jakie trzeba zapłacić za podobne dywany na bazarach w dużych miastach. Jakość lokalnych produktów jest nadzorowana i gwarantowana przez Uniwersytet Marmara w Stambule, a każdy dywan posiada odpowiedni znak jakości oraz jest oznaczony symbolem wsi, z której pochodzi i osoby, która go wyprodukowała.\nCo piątek odbywa się w Ayvacık duży targ wiejski, podczas którego zjeżdżają się okoliczni rolnicy, aby sprzedać warzywa, owoce oraz koszyki wytwarzane w formie rękodzieła. Wśród sprzedawców można zauważyć potomków nomadów, których wyróżniają satynowe płaszcze i jaskrawo kolorowe chusty na głowach u kobiet.\nAyvacık może być bazą wypadową do zwiedzania Assos, Babakale i świątyni Apollon Smintheion w Gülpınar.\nAutokarem: z Çanakkale (10 TL, 1,5 godziny jazdy).\nDolmuszem: z Ezine, Behramkale i Küçükkuyu.\nSamochodem: ze stolicy prowincji Çanakkale należy jechać trasą E87 na południe, przez Ezine. Długość przejazdu to 70 km, ale ta droga prowadzi trasą oddaloną od wybrzeża Morza Egejskiego, a tym samym omija najciekawsze zabytki południowej części Troady (Assos, Babakale, świątynię Apollon Smintheion, Neandrię i Aleksandrię Troas). Aby je obejrzeć, należy wybrać dłuższą drogę, wzdłuż wybrzeża egejskiego.\nZ kierunku wschodniego do Ayvacık można dojechać z Edremitu, tą samą trasą E87. Początkowy odcinek tej trasy prowadzi przez góry i jest nieco uciążliwy ze względu na duże natężenie ruchu ciężarowego i utrudnione wyprzedzanie spowodowane ostrymi zakrętami i tylko jednym pasem w każdym kierunku. Po 25 km, w okolicach Küçükkuyu droga schodzi na wybrzeże i wiedzie wzdłuż zatoki Edremit po całkowicie płaskim terenie, zabudowanym dość dokładnie miejscowościami letniskowymi. Całkowita odległość z Ayvacık do Edremitu wynosi 63 km.


Masaż jako niezbędny detal oddziałujący na odchudzanie | adventuresandtravelinmexico\nHome » Masaż jako niezbędny detal oddziałujący na odchudzanie\nMasaż jako niezbędny detal oddziałujący na odchudzanie\nSpecjaliści z dbałości o nasze zdrowie i świetne samopoczucie w każdym miejscu poszukują czynników wspomagających odchudzanie. Badania wykazały, że jednym z nich może być masaż zrobiony w określony sposób. Nie należy jednak zawyżać jego odchudzającego wpływu.\njednak podkreślić, iż masaż sam w sobie nie pomaga zrzucić niepotrzebnych kilogramów, ale okazuje się istotnym elementem skutecznych terapii odchudzających, wspomagającym modelowanie ciała oraz zachowanie pięknej formy tuż po kuracji. Dlatego też warto wykonywać masaż całego ciała albo też masaż częściowy, to jest brzucha, pośladków czy ud. Wyodrębia się wówczas trzy jego rodzaje,zależnie od celu, jaki pragniemy pozyskać. Masaż odchudzający ma na celu zminimalizowanie tkanki tłuszczowej poprzez jej rozbicie, modelujący – ulepszenie kształtu ciała,przede wszystkim w okolicach ud, pośladków i brzucha oraz przeciwdziałający cellulitowi – wspierający ładniejszy wygląd obszarów skórnych ogarniętych cellulitem. Na wątpliwości, w jaki sposób masaż oddziałowuje na odchudzanie, powinno się udzielić odpowiedzi, iż wspomaga on gospodarkę wodno-elektrolitową, ułatwia przepływ krwi, dotlenia, poprawia odprowadzanie toksyn z organizmu. Masaż, który polega na wykonywaniu silnych i rytmicznych ruchów, sprawnie minimalizuje tłuszcz, jak również pomaga usunąć guzy i złogi tłuszczowe. Wpływa on na odchudzanie również poprzez regularną aktywizację tkanki łącznej. Włókna odpowiadające za napięcie powłoki skórnej sprawiają wtedy, że robi się ona jędrniejsza.\nKolejną dobrą konsekwencją jest wpływ masażu na krążenie krwi, co powoduje minimalizację opuchnięć, poprawę ukrwienia skóry, tkanki tłuszczowej i mięśni, dokładniejsze dotlenienie i skuteczniejsze usuwanie toksyn z organizmu. Zaś, skóra sprężysta, napięta i pozbawiona opuchnięć oddziłuje na ogół prezentacji naszej figury, sprawiając, że wygląda ona szczuplej i atrakcyjniej.\nMasaż w procesie starań o piękną, wysportowaną i smukła figurę,na pewno nie zastąpi diety i gimnastyki, jednakże nie ulega wątpliwości, że może być on znaczącym i przynoszącym wspaniałe skutki dodatkowym elementem do naszej terapii.\nInteresuje Cię zamieszczony w tym serwisie tekst? Kliknij więc dodatkowo tutaj i zobacz więcej info kraków wybielanie zębów na omawiany problem.\nTrzeba bowiem pamiętać, że odchudzanie to nie bezmyślne tracenie wagi, ale również troska o zdrowie, kondycję naszego organizmu oraz samopoczucie.