Zambia w odcieniach miłości, czyli o pracy polskich misjonarzy w Afryce - Adeste\nTrudne warunki pogodowe, dzikie zwierzęta, tropikalne choroby, niestabilna sytuacja polityczna… Praca misjonarza w Afryce wiąże się z licznymi trudnościami. Zdążyliśmy się o tym przekonać już wielokrotnie w naszych wywiadach z cyklu #PoloniaZawszeWierna, które jednak pokazały nam, że wielu naszych rodaków decyduje się pomagać w prowadzeniu do zbawienia dusz mieszkańców Czarnego Lądu. Dlaczego polscy misjonarze podejmują to zadanie? Jak wygląda ich praca w Zambii i z czym się ona wiąże? Na te pytania i inne w rozmowie z Konradem Myszkowskim odpowiadał Bartłomiej Matera z Wolontariatu Misyjnego Salvator.\nKonrad Myszkowski: Czym jest Wolontariat Misyjny Salvator? Jakie ma cele i w jaki sposób działa?\nBartłomiej Matera: Wolontariat Misyjny Salvator to grupa młodych ludzi z całej Polski, w których zrodziło się pragnienie misji, czyli chęć bezinteresownej służby drugiemu, potrzebującemu człowiekowi. Gromadzimy się przy zakonie księży salwatorianów, którzy pomagają nam od strony duchowej właściwie przygotować się do posługi na misjach, jak i w życiu codziennym. Przyświecają nam słowa o. Franciszka Jordana, założyciela zakonu: „Dopóki żyje na świecie choćby jeden tylko człowiek, który nie zna i nie kocha Jezusa Chrystusa Zbawiciela Świata, nie wolno Ci spocząć”.\nDla lepszej organizacji podzieleni jesteśmy na kilka regionów: elbląski, krakowski, lubelski, podkarpacki, śląski, warszawski, wrocławski, a od niedawna również londyński w Wielkiej Brytanii. Rok formacyjny, w czasie którego formujemy i skupiamy się na działalności lokalnej, trwa od października do czerwca. W tym czasie raz w miesiącu odbywają się w każdym regionie spotkania, pomagające nam w lepszy sposób przygotować się do posługi, wzrastać w wierze oraz zacieśniać więzy wspólnotowe, na które również kładziemy nacisk. W ramach formacji nie tylko chcemy się rozwijać, ale także wychodzić do drugiego człowieka.\nCzęsto słyszymy w rozmowach, że „pomagać można wszędzie, nie trzeba do tego wyjeżdżać na misje” – w WMS-ie w pełni się z tym zgadzamy i staramy się tę myśl również realizować. Co więcej, największym owocem misji „tu i teraz”, poza oczywiście dziejącym się dobrem, jest możliwość weryfikacji w sobie, czy chęć wyjazdu misyjnego jest bezinteresowna. W WMS-ie próbujemy unikać zjawiska zwanego „wolonturystyką”, stawiając na pierwszym miejscu szczerą chęć pomocy potrzebującemu człowiekowi w imię Bożej miłości. Dzięki misji „tu i teraz” zdobywamy również doświadczenie w pracy np. z dziećmi, osobami skrajnie biednymi czy niepełnosprawnymi.\nTak zdobyta praktyka jest niezwykle cenna w pracy na placówkach misyjnych rozsianych na całym świecie. Gdzie? Między innymi na Ukrainie, Białorusi, Węgrzech, Albanii, Filipinach, w Kazachstanie, Ziemi Świętej, Rosji czy Zambii. Wyjeżdżamy przede wszystkim w okresie wakacyjnym na krótko- i średnioterminowe misje w celu pomocy stałym misjonarzom w konkretnych projektach lub pracach misyjnych, np. organizacji wakacji z Bogiem, prowadzenia szkoły w slumsach, opieki w ośrodkach pomocy dla niepełnosprawnych czy pracach budowlanych. Wynika to z ogromu zadań przypadających na zaledwie jednego lub dwóch misjonarzy na placówkach, którzy stają przed dylematami, w jaki sposób pogodzić posługę duszpasterską z czasochłonnymi dziełami miłości Caritas. Nie wszędzie można liczyć na zaangażowanie lokalnych społeczności pogrążonych w nieustannej walce o związanie końca z końcem. Zdarza się też, że nie posiadają odpowiedniej wiedzy i umiejętności do niektórych zadań. Misjonarze stają wtedy przed tym samym dylematem, co dwadzieścia wieków temu apostołowie w Dziejach Apostolskich.\n„»Nie jest rzeczą słuszną, abyśmy zaniedbywali słowo Boże, a obsługiwali stoły« – powiedziało Dwunastu, zwoławszy wszystkich uczniów. »Upatrzcież zatem, bracia, siedmiu mężów spośród siebie, cieszących się dobrą sławą, pełnych Ducha i mądrości! Im zlecimy to zadanie«”. I właśnie to jest sens i cel istnienia Wolontariatu Misyjnego Salvator.\nKM: Co przekonało Pana, że Pan Bóg chce Pana posłać właśnie na misje?\nBM: Temat wyjazdów misyjnych w moim życiu pojawił się praktycznie znikąd i jeszcze kilka lat temu nawet przez myśl by mi nie przeszło, że będę działać jako wolontariusz misyjny. Z drugiej strony wpisuje się to idealnie w to, co uznaję za swoje powołanie – służbę, która od dziecka jest częścią mojego życia. Najpierw poprzez wieloletnią służbę ministrancką, później zacząłem posługiwać się talentami, jakie otrzymałem, śpiewając w chórze Cantus Laudabilis, a także jeździć jako opiekun-wolontariusz na wakacje z Bogiem. Na jednej z pielgrzymek do Częstochowy poznałem wolontariuszy z Wolontariatu Misyjnego Salvator, którzy wprowadzili mnie później we wspólnotę WMSu.\nCiężko mi określić, w którym momencie roku formacyjnego zrodziło się we mnie pierwsze pragnienie wyjazdu na misje, ale zaowocowało ono posługą wolontariacką w placówce misyjnej w Albanii sierpniu 2018 roku. Wspominam o tym, bo to właśnie tam miał miejsce początek misji w Zambii. Na jednej z adoracji pojawiła mi się w głowie myśl „Zbuduj kościół”. Nie jestem typem osoby, która jest szczególnie przekonana co do tego typu „personalnych objawień”, mimo to gdzieś te słowa we mnie zostały i nie chciały wyjść mi z głowy. W listopadzie postanowiłem dać tej uporczywej myśli szansę na urzeczywistnienie się i z wielką dozą nieufności podjąłem działania w tym kierunku. Nie mając pomysłu, jak podejść do tematu, otworzyłem spis placówek misyjnych, na które w ubiegłych latach wyjeżdżali wolontariusze WMS-u i zacząłem pisać do misjonarzy, z którymi mamy kontakt, czy mają może w planach projekty budowlane.\nOdpowiedź nadeszła szybciej, niż się mogłem tego spodziewać. Po niespełna piętnastu minutach odpowiedział mi ks. Paweł Fiącek, salwatorianin będący misjonarzem w Zambii. Okazało się, że właśnie szykował się do budowy kaplicy na jednej z podstacji i potrzebował kogoś do pomocy przy realizacji projektu. I tak po niespełna godzinie od naszego pierwszego kontaktu obaj byliśmy zdecydowani na podjęcie współpracy. Ciężko mi zatem wskazać jeden konkretny moment, kiedy coś mnie przekonało do wyjazdu na misje. To był proces, wieloletni zamysł Pana Boga, w którym zaufanie Mu i otwartość na pójście w nieznane i nieoczekiwane były chyba kluczem.\nKM: Jak wygląda codzienne życie w Zambii ? Czym różni się od życia w Polsce?\nBM: Odpowiedź na to pytanie jest dość obszerna, ponieważ jest zależna od tego, o czyje życie pytamy. Przede wszystkim należy zdać sobie sprawę z realiów panujących w Zambii. Sam kraj pod względem terytorium jest dwukrotnie większy od Polski, przy dwukrotnie mniejszej liczbie mieszkańców. W strukturze społecznej, jak chodzi o rdzennych Zambijczyków, brakuje typowej klasy średniej, a dysproporcja pomiędzy naszym rozumieniem klasy bogatej i biednej jest olbrzymia. Zdecydowana większość ludzi zamożnych mieszka w pobliżu dużych miast, takich jak Lusaka – stolica Zambii, czy Livingstone. Ich życie codzienne jest podobne do tego, jakiego doświadczają mieszkańcy Europy Zachodniej czy Ameryki Północnej. Centra handlowe, samochody, przestronne domy nie są im obce. Tych ludzi należy jednak wyjąć poza nawias i traktować ich w dalszych rozważaniach jako wyjątek.\nCałą resztę populacji Zambii można by podzielić na trzy kategorie: ludzi żyjących względnie godnie, ludzi żyjących biednie i takich, dla których pozory normalnego życia są nieosiągalnym luksusem. Większość z Zambijczyków z pierwszej kategorii spotkamy w okolicach miast i miasteczek. Mogą uważać się za szczęśliwców, gdyż mimo że ich domy są małe jak na europejskie standardy (40m2), to jednak zbudowane są z pustaków, mają blaszane dachy przymocowane do krokwi i zapewniają bezpieczeństwo przed światem zewnętrznym. Życie na takim poziomie związane jest jeszcze z dwoma błogosławieństwami. Pierwszym jest brak zmartwień o wyżywienie, co dla przynajmniej połowy Zambijczyków pozostaje jedynie marzeniem. Drugim, który jednocześnie pozwala na życie na takim poziomie, jest stała praca lub posiadany warsztat, narzędzia dające możliwość na odpłatne świadczenie usług innym. Dzięki temu stać ich na posyłanie dzieci do szkół podstawowych czy liceów i na finansowanie nauki (edukacja w Zambii jest płatna) bez konieczności przerywania jej na zdobywanie funduszy. Jednocześnie osoby wykształcone mogą o wiele łatwiej znaleźć pracę w zawodach, gdzie wymagana jest znajomość obsługi komputera (co nie jest tak samo powszechne jak w Europie), czy w miejscach, które wymagają pewnych kompetencji i profesjonalizmu.\nZ drugiej strony miasta to także miejsca, gdzie kontrast społeczny jest najbardziej widoczny. Obok ludzi, którzy żyją na względnie przyzwoitym poziomie, jest całe mnóstwo takich, którzy niejako walczą o życie i godność, często przegrywając. Używki w miastach to poważny problem, zwłaszcza wśród dzieci ulicy. Część z nich żebrze, sprzedaje towary z bazarów na ulicy, żeby zarobić na coś do jedzenia, pomóc rodzinie, inni, żeby mieć na środki odurzające. Warto tu wspomnieć, że średni wiek mieszkańca Zambii obecnie to ok. siedemnastu lat. Ma to nie tyle związek z długością życia, co z ilością rodzących się dzieci. Struktura demograficzna tego kraju wyraźnie pokazuje, że to dzieci i młodzież stanowią większość mieszkańców. Wiele z nich to sieroty, których rodzice albo nie żyją, albo jedno z nich musiało wyjechać za pracą i nigdy już nie wróciło. Stąd tak ważne są różne ośrodki, domy opieki, często prowadzone przez misjonarzy i misjonarki, w których młodzi próbują wyjść z nałogów i zdobyć edukację, mając jednocześnie zapewnione schronienie w zamian za wolność od używek.\nKolejną grupę wśród mieszkańców Zambii stanowią ludzie biedni, którzy szukają i korzystają ze wszelkiej sposobności, aby poprawić jakkolwiek swój byt. Spotkać ich można zarówno w miastach, jak i w wioskach. Niejednokrotnie podejmują się karkołomnych zadań, pracy w bardzo niekorzystnych warunkach za skromne, zdecydowanie nie zaspokajające wszystkich potrzeb wynagrodzenie. Inni trudnią się prowadzeniem maleńkich sklepików w wioskach, w których sprzedają towary zakupione w miastach oraz warzywa i owoce pochodzące z ich własnych ogródków.\nWiększość Zambijczyków nie posiada własnych aut, w związku z tym przemieszczają się przy pomocy transportu zbiorowego, który przybiera różne formy. Od w pełni legalnych i zorganizowanych firm transportowych posiadających autokary (głównie przewożą bardziej zamożnych ludzi pomiędzy dużymi miastami), przez busiki stanowiące główną oś transportu publicznego, ciężarówki i pickupy łapane „na stopa”, aż po taksówki, które jednak różnią się od ich europejskich odpowiedników. Taksówka w Zambii to tzw. shared taxi, to znaczy, że kierowca rusza z punktu A do B, jeżeli uzna, że albo ma wystarczająco zapełniony pojazd (i proszę pamiętać, że do pięcioosobowego samochodu spokojnie może się zmieścić 8-9 osób z bagażem) lub gdy opłata od mniejszej ilości osób będzie go satysfakcjonować. Nie przeszkodzi mu to jednak w zabraniu po drodze innych podróżnych szukających okazji na szybsze dotarcie do celu.\nOstatnią grupą są osoby, które spotkać można przede wszystkim we wsiach i wioskach będących niejednokrotnie pośrodku niczego. Korzystają z każdej okazji, aby zarobić dosłownie kilka groszy, które w zdecydowanej większości przeznaczają na jedzenie. I zapewniam, że starcza to być może na jeden, względnie syty posiłek dziennie, co już jest dla nich powodem do niemałej radości. Mieszkają zazwyczaj w glinianych lub słomianych chatkach, których postawienie nie wymaga żadnego wkładu finansowego, a jedynie czasu. Niejednokrotnie za drzwi służy płachta materiału, a dach to zręczna konstrukcja folii i wyschniętej trzciny. Woda czerpana jest z rzeki lub ze studni napędzanej siłą rąk, a jej czystość pozostawia wiele do życzenia. Warto jednak pamiętać, że wiele z osób, które w ten sposób funkcjonują, żyje w takich warunkach od najmłodszych lat i jest do tego przyzwyczajona. Do takich osad nie dociera na ogół sieć energetyczna, więc życie toczy się od wschodu do zachodu Słońca. Nie oznacza to jednak, że po zmroku całkowicie zamiera. Miejsce zmysłu wzroku zajmuje słuch. I nie tyle ma to związek ze strachliwym wypatrywaniem zagrożenia, co z niosącymi się na wiele kilometrów odgłosami pięknych śpiewów przy akompaniamencie huku bębnów.\nTam, gdzie dotarł prąd, rolę wspólnego muzykowania przejmuje barowe nagłośnienie, które darzy muzyką do późnych godzin nocnych wszystkich niezależnie od ich woli. Ma to jednak nie tylko wymiar kulturalny. Będąc w Zambii, da się zauważyć taki zwyczaj – ogólnie przyjętą zasadę – że im głośniej puszczana jest muzyka, tym większą uwagę przyciąga dany lokal. Ma to zastosowanie począwszy od centrów handlowych dla bogaczy w stolicy, poprzez sklepiki z asortymentem wszelakim, aż po bazarowe stragany i puby – jeżeli ktoś tylko dysponuje jakimś głośnikiem, z pewnością skorzysta z jego pełnej mocy. Zarówno do puszczania muzyki, jak i ogłaszania promocji.\nSami Zambijczycy na przekór wszystkim trudnościom są bardzo przyjaznym i wspólnotowym społeczeństwem. W porównaniu z nimi my, Polacy jesteśmy wręcz chłodno usposobionym narodem. Naturalne jest tam zaczęcie rozmowy z nieznajomym. Niejednokrotnie ktoś obcy szczerze zmartwi się naszymi problemami, ucieszy się z naszych sukcesów albo spróbuje pomóc w kłopocie. Jako przykład podać mogę sytuację, kiedy szukałem po ulicach Lusaki fachowca do naprawy pewnej części elektronicznej. Widząc, jak się rozglądam po okolicy, zatrzymał mnie sprzedawca ze sklepu z częściami motoryzacyjnymi. Po wytłumaczeniu mu, kogo szukam, stwierdził, że zna człowieka, który się tym zajmuje. Zamknął sklep i poprowadził mnie uliczkami i zakamarkami, o których istnieniu wolałbym nawet nie wiedzieć, a co dopiero iść nimi. Po kilku minutach spaceru dotarliśmy na miejsce. Mój „przewodnik” nie tylko doprowadził mnie faktycznie do celu, ale jeszcze skutecznie pomógł w negocjacjach ceny i zaskoczył mnie, nie oczekując niczego w zamian. Cieszył się, że mógł mi pomóc i porozmawiać ze mną.\nSklepiki w zatoce Chanyanya\nDomy w Deepi\nWarto jednak pamiętać, że o ile Zambijczycy są otwarci i przyjaźni i wybaczą wiele nietaktów, których biały nowicjusz się nie ustrzeże, o tyle są też pamiętliwi i jeżeli poczują się urażeni, potraktowani niewłaściwie, to mogą bardzo długo nosić urazę, niekoniecznie o tym mówiąc wprost. Zazwyczaj dowiemy się tego od osoby trzeciej i to w momencie, gdy już niewiele można zmienić. Mimo to są to sytuacje dość rzadkie i jeżeli tylko z życzliwością i szacunkiem będziemy się starać odnosić do Zambijczyków, to prawie na pewno odpłacą nam tym samym.\nBariery językowe utrudniające komunikację w Zambii istnieją, ale zazwyczaj nie stanowią większego problemu. Na terenie Zambii oficjalnie funkcjonuje siedemdziesiąt sześć języków lokalnych, z czego sześć można wyróżnić jako główne. Są to języki żywe, ludzie porozumiewają się nimi między sobą na co dzień, a nawet część radiostacji nadaje w nich. Nie oznacza to jednak, że przybysz na przykład z Europy zdany jest na jedynie na migi. Językiem urzędowym w Zambii jest język angielski. Obowiązuje on we wszystkich instytucjach rządowych, takich jak np. szkoły, urzędy, czy też w sklepach, czy punktach świadczących różne usługi. W związku z tym sporo Zambijczyków zna język angielski w stopniu komunikatywnym, choć między sobą wciąż wolą rozmawiać w rodzimych językach.\nWarto również zdać sobie sprawę, jaki klimat panuje w Zambii – geografowie określiliby go jako podrównikowy suchy – i z jego konsekwencji dla mieszkańców. Występują tam dwie pory roku – sucha i deszczowa. Pora sucha trwa od maja do listopada i nie uświadczy się wtedy przez sześć miesięcy nawet kropli deszczu. Jednocześnie temperatury na przełomie maja i czerwca są względnie niskie. W dzień co prawda temperatura dochodzi do dwudziestu pięciu stopni, ale w nocy potrafi spaść do pięciu. Jest to trudne, zwłaszcza dla najbiedniejszych mieszkańców, gdyż zazwyczaj śpią w swoich chatkach na gołej ziemi, przykryci jedynie kawałkiem materiału. Pod koniec pory suchej, począwszy już od września, temperatury zaczynają doskwierać przede wszystkim przyjezdnym, kiedy to termometry potrafią wskazywać w cieniu czterdzieści stopni i więcej. Taki klimat sprawia, że poza porą deszczową niemożliwe jest uprawianie żywności, chyba że na farmach posiadających własne studnie głębinowe z potężnymi pompami. Uzależnia to ludzi również od samych opadów, które zarówno w niedomiarze, jak i w nadmiarze mogą być szkodliwe odpowiednio przez suszę, czy powodzie. Dodatkowo na drogach, gdzie w porze suchej bezproblemowo przejadą ciężarówki czy sprzęt budowlany, tam w porze deszczowej żaden, nawet najbardziej off-roadowy pojazd nie da gwarancji, że się nie ugrzęźnie błocie. Skutkuje to tym, że w czasie pory deszczowej przemieszczanie się, zarówno przy pomocy pojazdów, jak i piesze, jest bardzo utrudnione, a prace budowlane wstrzymane. Same opady też są dalekie od tych, których doświadczamy w Europie. Określenie „ściana deszczu” idealnie oddaje to zjawisko i żadna, nawet najlepsza kurtka przeciwdeszczowa przed nim nie ochroni.\nPewna znajoma misjonarka powiedziała, że najwięcej o Afryce wie się i ma do powiedzenia przed wyjazdem do niej. Ciężko mi się z nią nie zgodzić, gdyż nasze europejskie wyobrażenia o Czarnym Lądzie, o ludziach, warunkach, nawet po przeczytaniu wielu książek i artykułów będą wciąż tylko europejskimi wyobrażeniami zbudowanymi na naszym postrzeganiu i pojmowaniu świata. Dopiero obecność na miejscu i kontakt z ludźmi (i niekoniecznie z usłużną obsługą luksusowych hoteli dla turystów) sprawiają, że zaczynamy dostrzegać różnice w mentalności i percepcji otaczającego nas świata. Podsumowując, Zambia to kraj w znacznym stopniu różniący się od Polski. Nie powinniśmy jednak podejmować się jednoznacznych ocen tego południowoafrykańskiego kraju, zwłaszcza oczami Europejczyka. Zbyt wiele o sobie nawzajem nie wiemy, aby móc tego dokonywać.\nKM: W jaki sposób działa Kościół w Zambii, jak jest liczny, jak jest postrzegany przez społeczeństwo?\nBM: Zambia oficjalnie w swojej konstytucji z 1996 roku nazywa samą siebie krajem chrześcijańskim. Ma to pokrycie w rzeczywistości, gdyż ponad 85% Zambijczyków uważa się za chrześcijan. Ponadto są otwartym i przyjaznym społeczeństwem, dzięki temu możliwa jest koegzystencja obok siebie różnych wyznań, w związku z tym można czuć się tam bezpiecznie, zwłaszcza jako chrześcijanin. Nie jest to jednak katolicki monolit. Wręcz przeciwnie, to istna mozaika wyznań chrześcijańskich. Katolicy, którzy stanowią ok. 25% populacji Zambii, są największą grupą spośród nich.\nSkąd taki stan rzeczy? Pierwsze misje chrześcijańskie dotarły na tereny Zambii niespełna sto trzydzieści lat temu. To jednocześnie wiele i niewiele, patrząc na ogrom pracy do wykonania. Z jednej strony przez ten czas udało się sprawić, że chrześcijaństwo stało się dominującą religią na terenie kraju. Powstały diecezje, a w nich seminaria, w których z powodzeniem formują się zambijscy kapłani, pokazując swoją żywą wiarę. Będąc w Zambii, ciężko jest nie zauważyć w przestrzeni publicznej haseł nawiązujących do Ewangelii. Cytaty z niej są widoczne nie tylko przy kościołach, ale też na busach, taksówkach, ciężarówkach czy szyldach sklepów – od warzywniaków po budowlane. Niedzielne msze i nabożeństwa gromadzą pokaźne grupy ludzi, którzy żywo w nich uczestniczą. Angażują się w grupy parafialne, okazują dumę z przynależności do nich, np. specjalnymi strojami.\nZ drugiej strony to bardzo młody Kościół, w którym wciąż są pytania i problemy wymagające pracy misyjnej. Lokalne wierzenia i tradycje dalej są obecne, a dla wielu Zambijczyków nie ma sprzeczności pomiędzy nimi a jedynym Bogiem. Wynika to być może z tego, że są one dla nich nie tyle kwestią wiary, co czymś normalnym, współistniejącym, namacalnym. Praktycznie żaden Zambijczyk nie zje mięsa krokodyla (mimo iż turystom sprzeda), ponieważ wierzą, że w tych zwierzętach są dusze ich przodków. Postrzeganie życia duchowego w tym rejonie świata jest o wiele głębsze niż nasze. Ciężko nam, osobom z zewnątrz, zrozumieć ich kulturę, zwłaszcza, że nie jest to temat, na który ludzie chcą rozmawiać i dzielić się nim ze światem.\nPopularne są także urzędy wędrownych wróżek, wiedźmaków zajmujących się oficjalnie zdejmowaniem klątw (witchcraftem). W praktyce ich praca sprowadza się do mającego duchową otoczkę śledztwa, kto jest winien danej tragedii. Ich osądy często są absurdalne z naszego punktu widzenia, a w dodatku podatne na prośby zamożniejszych mieszkańców społeczności. W wyniku wyroków, zazwyczaj jeszcze przed ich ogłoszeniem, osoby podejrzane, oskarżone muszą uciekać na drugi koniec kraju, zmieniać tożsamość, aby pozostać przy życiu. Często jako winnych podaje się dzieci, które wyróżniają się zdolnościami lub ułomnościami. Koniec końców prowadzi to do wielu ludzkich tragedii.\nCały ten aspekt lokalnych wierzeń powoduje, że współcześni misjonarze stoją wciąż przed trudnym zadaniem katechizacji ludzi i pewnego rodzaju ochrony ich przed nimi samymi, zapobiegając wielu niesprawiedliwym wyrokom. Jest to zadanie o tyle trudne, że problem dotyczy nie tylko osób nowych w Kościele (a warto pamiętać, że roczną liczbę osób, które przyjmują chrzest w przeciętnej parafii podaje się w setkach – i nie mówimy tu o nowonarodzonych), ale także tych silnie zaangażowanych w parafie, regularnie uczestniczących w życiu sakramentalnym.\nStara kaplica na Chanse\nKościół w Chikupi\nInnym wyzwaniem, z jakim mierzą się księża, siostry czy misjonarze świeccy, jest wielość odłamów chrześcijaństwa. W wiosce liczącej około tysiąca mieszkańców – tak, to wciąż jest wioska – było kilkanaście świątyń różnych wyznań, zarówno tych bardziej nam znanych jak np. Adwentyści Dnia Siódmego, Kościół nowoapostolski, jak i lokalnych odłamów. Skutkuje to tym, że ludzie, zwłaszcza młodzież w szkołach, stawiani są przed trudnym dla nich zadaniem bronienia swojej wiary i przynależności do Kościoła katolickiego. Zadawane przez rówieśników pytania o rolę Maryi w Kościele katolickim (odpieranie oskarżeń o czczenie jej jako Boga) czy o kult świętych nie należą do prostych, zwłaszcza dla nastolatków. Dla misjonarzy rodzi to kolejne wyzwania, jakimi są potrzeba katechizacji młodzieży, organizacji grup przyparafialnych oraz prowadzenie ich poprzez formację, konferencje i rekolekcje.\nWidać więc, że zapotrzebowanie na pracę duszpasterską jest ogromne, a misjonarze muszą dbać o rozwój duchowy i świadomość wiary u ludzi na wielu płaszczyznach, dostosowując się do ich różnych potrzeb. Nie można przy tym zapominać o realiach duszpasterskich panujących w Zambii, które są dalekie od polskich. Nie ma tam, tak jak u nas, że prawie w każdym miasteczku lub większej wsi znajdziemy co najmniej jeden kościół i kapłanów. Sytuacja jest niemal odwrotna. W miastach, owszem, większość parafii działa dzięki księżom z zambijskich seminariów. Niestety to wciąż o wiele za mało, aby móc docierać regularnie do wszystkich Zambijczyków rozsianych po całym kraju, czasem 10, 20, 80 km od najbliższej większej miejscowości. To głównie tę przestrzeń, choć nie tylko, wypełniają współcześni misjonarze. Żyją zazwyczaj w pobliżu większych miejscowości, aby mieć stosunkowo łatwy dostęp do zaopatrzenia, ale ich misja polega na pracy w terenie.\nPod pojęciem placówki misyjnej nie kryje się zazwyczaj tylko jedna parafia, ale duży obszar, na którym znajduje się sama placówka – parafia matka – oraz od kilku do czasem ponad siedemdziesięciu podstacji misyjnych, czyli wierzących i praktykujących katolickich społeczności, które niecierpliwie wyczekają wizyty kapłana. Niestety, słowa: „żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało” są tam bardzo widoczne. Wspólnoty na placówkach misyjnych liczą po jednym lub dwóch kapłanów, co przy wspomnianych potrzebach jest zatrważająco niewystarczającą liczbą. W skrajnych przypadkach ludzie czekają dwa lata na wizytę kapłana w ich wiosce, mszę i spowiedź. Wśród żeńskich zgromadzeń zakonnych posługujących misyjnie również brakuje rąk do pracy, służby drugiemu człowiekowi i ewangelizacji.\nPewna siostra zakonna, którą miałem okazję tam poznać, zajmująca się prowadzeniem rekolekcji biblijnych, opowiadała o przypadku, gdy na jedne rekolekcje prowadzone w wiosce w buszu przywędrowała kobieta. Przez cały czas ich trwania robiła nadzwyczaj skrupulatne notatki na konferencjach i widać było, że chłonie każdą chwilę, każdy szczegół. Zaintrygowana siostra postanowiła z nią porozmawiać. Okazało się, że owa kobieta, aby dotrzeć na to wydarzenie, szła trzy dni od świtu do zmierzchu. W wiosce, w której na co dzień mieszka, nie było żadnego kapłana od ponad dziesięciu lat. Wspólnota kilkunastu członków posiadała wyłącznie jedną Biblię, którą dotknął ząb czasu. To było ich jedyne źródło wiary, nadziei i namacalnej przynależności do Kościoła. Gdy dowiedzieli się, że w okolicy (tzn. kilkadziesiąt kilometrów bezdrożami) odbędą się rekolekcje prowadzone przez zakonnicę, wysłali tę kobietę niejako po dobrą nowinę. Na zakończenie, gdy siostra wręczyła jej nowy egzemplarz Pisma Świętego, zalała się łzami ze szczęścia i wdzięczności.\nZobacz też: A każdy chciał tu przecież normalnie żyć | Polonia Zawsze Wierna\nDuszpasterstwo nie jest jednak jedyną pracą misyjną, która czeka w Zambii na posługujących. Misjonarze troszczą się także o rozwój wspólnot. Mądrą pomocą starają się poprawić teraźniejszość i przyszłość wielu ludzi. Powstają dzieła lokalnego Caritasu, budowane są studnie, a przy nich ogrody, które znacząco ułatwiają codzienne funkcjonowanie wielu ludzi. Dzięki wodzie nawet w porze suchej można uprawiać żywność, która pozwala zminimalizować głód wśród najbiedniejszych. Ponadto ewentualne nadwyżki żywności można sprzedawać na targach, pozyskując środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb.\nPowstają community schools, czyli prywatne szkoły należące do parafii, które są w miejscach, gdzie szkół rządowych albo w ogóle nie ma, albo jest w nich niewystarczająco miejsca, aby pomieścić wszystkich chętnych uczniów. Warto tu wspomnieć, że dzięki ofiarności darczyńców takie szkoły mają znacznie niższe czesne od rządowych, w związku z tym wszyscy wykazujący chęć mogą otrzymać edukacje. Oczywiście najbiedniejsze osoby mogą ubiegać się o zwolnienie nawet z tych opłat. Dzięki temu w miejscach, gdzie często nie ma prądu, a źródłem wody jest jedna mała studnia, młodzi Zambijczycy mają szansę na naukę i w przyszłości poprawienie poziomu życia swojego i swojej rodziny.\nPodsumowując, Kościół w Zambii wciąż jest młody i stoi przed nim wiele wyzwań. Ziarno zostało zasiane i trzeba zadbać teraz, żeby owoce były obfite. Z mojej perspektywy uważam, że są spore szanse na dalszy rozwój wiary w tym zakątku świata, zwłaszcza dzięki pracy misjonarzy (duchownych i świeckich), lokalnych księży oraz wolontariuszy, których dane mi tam było spotkać.\nKM: Na czym polegała Pana praca misyjna w Zambii?\nBM: Wylatując na moją półroczną posługę do Zambii, byłem nastawiony na to, że moja praca będzie polegała przede wszystkim na transportowaniu materiałów i „podawaniu cegieł” przy budowie kaplicy. Rzeczywistość, a może raczej Pan Bóg szybko pokazał, że przygotował dla mnie o wiele więcej zadań, przy których niejednokrotnie sam siebie zaskakiwałem, że potrafię je wykonać. Moja posługa w Zambii, trwająca od maja do listopada, skupiała się na pracy przy placówce misyjnej w Mungu. Wioska położona jest w centralnej prowincji Zambii, około 10 km na zachód od miasteczka Kafue. W skład misji, poza samą parafią w Mungu, wchodzą jeszcze podstacje w: Chanyanya, Jeremiah, Chikupi, Kabewezie, Magobie, a także na dwóch wyspach na rzece Kafue: Deepi oraz Chanse. Proboszczem misji jest salwatorianin z Polski ks. Paweł Fiącek, który pomimo bycia obecnie jedynym duchownym na placówce, stara się nie tylko dbać o potrzeby duchowe wiernych, ale także prężnie rozwijać misje.\nEfekty jego pięcioletniej działalności są widoczne już na pierwszy rzut oka. Misja prężnie rozrasta się zarówno pod względem duszpasterstwa, infrastruktury, jak i działalności prospołecznej. W ramach tego ostatniego aspektu utrzymuje trzy szkoły, z czego dwie udało się uruchomić w ostatnich trzech latach. Nie byłoby to możliwe, gdyby nie pomoc świeckiej misjonarki Anny Lasockiej, która „na pełny etat” służy swoją wiedzą i sercem koordynując działania szkół, dbając o ich właściwe funkcjonowanie i rozwój. Mimo nieocenionej pomocy z jej strony ks. Paweł wciąż ma problem z czasem, który niezmiennie ma tylko dwadzieścia cztery godziny w ciągu doby. Wciąż na jego barkach spoczywa bycie kapłanem, szerzenie Ewangelii oraz dbanie o misję i rozwijanie jej.\nPo przyjeździe do Mungu dość szybko stało się dla mnie jasne, że o ile dla księdza Pawła nie ma rzeczy niemożliwych, to problemem jest czas, który uparcie ma tylko dwadzieścia cztery godziny w ciągu doby. Wchodząc w taką rzeczywistość, nie sposób było się lenić. Jedynym słusznym rozwiązaniem było zaangażować się, podobnie jak oni, całym sobą. Wdrożenie w obowiązki i codzienne funkcjonowanie przebiegło bardzo sprawnie i nie zdążyłem się obejrzeć, a samodzielnie załatwiałem kolejne sprawy. Przejąłem znaczną część zadań technicznych i transportowych, a także zakupów – zarówno tych niezbędnych do codziennego funkcjonowania, jak i budowlanych. To były jednak tylko dodatki do moich dwóch głównych zadań – projektów na wyspie Deepi oraz Chasne, które pochłaniały większość mojego czasu.\nPierwsza połowa mojego pobytu związana była z wyspą Deepi, gdzie pomagałem stworzyć system zaopatrujący w wodę wioskę, w szczególności szkołę, zasilany energią słoneczną. Niemal równolegle miało miejsce przywracanie do użytku, niemal od podstaw, dwóch domków dla nauczycieli i wolontariuszy, którzy mieli się tam wkrótce pojawić. Po co budować studnię na wyspie, kiedy dookoła jest woda? W porze suchej, czyli przez większość roku z wioski do brzegu jest około 1,5 km, a jedna mała ręczna studnia jest niewystarczająca na potrzeby trzystuosobowej społeczności. Pobliski kanał mieszczący się tuż przy wiosce wysycha wtedy całkowicie. W związku z tym postanowiliśmy zbudować węzeł wodny składający się z wieży ciśnień wraz ze zbiornikiem na 2000 l, elektrycznej pompy głębinowej zasilanej energią z paneli słonecznych (na wyspę nie ma doprowadzonego prądu) wraz z automatycznym system sterowania oraz kilku kranów w kluczowych punktach oddalonych kilkaset metrów od siebie.\nWieża z wodą na Deepi\nSzkoła na Deepi\nKonsultacje w trakcie budowy kaplicy\nGotowa kaplica na Chanse\nByć może nie brzmi to zbyt wyszukanie, ale należy pamiętać, że są to inne realia niż te, do których jesteśmy przyzwyczajeni w Europie. Praktycznie wszystko zależy od misji i od Ciebie: projekt, znalezienie materiałów, ich transport na brzeg, a później na wyspę, negocjacja cen, montaż, robotnicy. Nie ma tam gotowych rozwiązań podanych na tacy, o wszystko trzeba samemu zadbać. Oczywiście, niemal każdy aspekt jest także konsultowany z mieszkańcami wioski i ludźmi, którzy pracują dla parafii. Ich doświadczenie wielokrotnie okazywało się nieocenione; pozwalało uniknąć wielu błędów, a także zawczasu korygować wizję względem zambijskiej rzeczywistości.\nNie oznacza to, że brakowało problemów i wyzwań. Aby dostarczyć zbiornika wodę na wyspę, najpierw trzeba go było przetransportować z fabryki w Lusace do zatoki w Chanyanya. W tym celu musiałem przejść przyspieszony kurs jazdy z przyczepą, a manewrowanie blisko jedenastometrowym zestawem po zatłoczonych ulicach Lusaki stanowiło niemałą atrakcję. Podobnie jak wciąganie zbiornika na wybudowaną w wiosce pod niego pięciometrową wieżę ciśnień. Sama wieża także była źródłem kilku problemów. Nikt z nas nie spodziewał się, że o ile u podstawy wymiary były zgodne z rysunkiem, o tyle na górze wieża była o kilka centymetrów szersza w obu płaszczyznach. Ów chochlik wyszedł na jaw dopiero w momencie montażu stelaży na paneli słoneczne, które nijak nie chciały się zmieścić w przewidzianym miejscu. Szczęśliwie po wspólnej burzy mózgów i kilku improwizowanych poprawkach wszystko bezpiecznie znalazło się na swoim miejscu, a po rozwiązaniu problemów ze szwankującą elektroniką systemu sterowania mieszkańcy, a zwłaszcza dzieci w szkole mogły się cieszyć wodą w kranach.\nPrzy okazji w wodę zostały zasilone także odbudowywane domki dla nowych nauczycieli oraz wolontariuszy. Warunki, w jakich mieszkają ludzie na wyspach, są jednymi z najtrudniejszych w całym rejonie, więc aby przekonać nauczycieli do przeprowadzki i pracy w tamtejszej szkole, należało im zapewnić pewne wygody, takie jak woda w domu lub przy nim. Z naszej perspektywy słowo „wygoda” w tym kontekście brzmi zapewne dziwnie, ale ów maleńki domek z pustaków, posiadający drzwi, okna, dach z blachy i wodę w kranie mieszkańcy wioski na Deepi nazywali bez cienia ironii willą. Jest to jednak nie tyle prezent dla konkretnych ludzi, co inwestycja w przyszłość. Zapewnienie warunków mieszkaniowych o porównywalnym standardzie co na lądzie pozwoli na łatwiejsze sprowadzenie większej, odpowiedniej do ilości uczniów nauczycieli, a to w perspektywie umożliwi rozwój wioski ich własnymi siłami.\nŁatwy dostęp do wody przez cały rok także umożliwił mieszkańcom stworzenie ogródków warzywnych i uprawę własnej żywności, przez co będą mogli w przyszłości uniezależnić się bardziej od cen żywności i udanych połowów ryb w rzece. Podsumowując, cały projekt nie tylko ułatwi mieszkańcom życie tu i teraz, ale także pomoże im w długofalowym rozwoju wioski.\nDruga część mojego pobytu w Zambii skupiała się na budowie kaplicy na wyspie Chasne. Jadąc do Zambii, byłem nastawiony na pomoc przy budowie, ale moja rola znacząco wykroczyła poza przedwyjazdowe oczekiwania, między innymi zostałem architektem. Pewnego dnia szef fachowców pracujących przy misji przyniósł swoją propozycję projektu kaplicy, bazującego na dwóch innych, już istniejących budynkach. Mój niepokój wzbudziły bardzo małe wymiary budynku względem liczby ludzi w tamtejszej wspólnocie oraz układ pomieszczeń. W porozumieniu z księdzem i ekipą przeprojektowałem kaplicę, wydłużając i poszerzając ją oraz modyfikując układ pomieszczeń. Przy okazji udało się także stworzyć wizualizację 3D, która jeszcze na etapie projektu pozwoliła na wykrycie kilku potencjalnych problemów. Jednocześnie spełniłem dzięki temu swoje młodzieńcze marzenie zaprojektowania kaplicy, które kiedyś porzuciłem, bo wydawało mi się ono zbyt nierealne.\nPo wykonaniu rysunków i kalkulacji przyszedł czas na realizację. W związku z tym, że budowa ponownie dotyczyła wioski na rzecznej wyspie, to transportowanie po raz kolejny było kilkuetapowe. Tym razem wyzwanie było jeszcze większe niż poprzednio w związku z mielizną w kanale prowadzącym do wioski. W związku z tym najpierw należało samochodami dostarczyć materiały na brzeg do zatoki Chanyanya, następnie przenieść je na łódkę, a po dopłynięciu na wyspę jeszcze raz przeładować do mniejszych łódek, którymi mieszkańcy przeprawiali się wraz z towarami do wioski. O ile do zatoki w Chanyanya mogły dojechać ciężarówki, to dalej transport spoczywał na moich barkach. I tak niemal każdego dnia pływałem łódką z jednego brzegu na drugi, wożąc pustaki, blachy dachowe, belki oraz worki z piaskiem, żwirem, kamieniami, czy cementem i wszystko inne, co było potrzebne. Łącznie przetransportowaliśmy i przeładowaliśmy ręcznie ponad 200 ton materiałów. Na wyspie w pomoc licznie zaangażowali się mieszkańcy, natomiast w zatoce grupka młodzieży pomagała nam ładować materiały na łódki, zbierając w ten sposób na czesne, żeby ukończyć szkoły. Poza transportowaniem moją rolą było również doglądanie samej budowy, a także rozwiązywanie, wraz z pracownikami, rozmaitych, trudnych do przewidzenia problemów.\nPisząc ten tekst, wciąż ciężko mi uwierzyć, w jakim tempie przebiegały prace związane z tą budową. W połowie lipca wyznaczałem miejsce, gdzie miała stanąć budowla, a niecałe trzy miesiące później, 20 października, w niedzielę misyjną miało miejsce poświęcenie gotowej i udekorowanej kaplicy. Samo poświęcenie było wielkim wydarzeniem nie tylko dla mieszkańców wioski, ale całej wspólnoty parafialnej. Tego dnia na zapomnianą przez świat wyspę licznie dotarli przedstawiciele wszystkich podstacji misyjnych i wiosek. Radość ludzi, zwłaszcza mieszkańców wyspy Chanse, którą widziałem w tamtą niedzielę, w trakcie konsekracji ich świątyni, pozostanie w moim sercu jeszcze na zawsze.\nKM: Jakie były największe przeszkody, a jakie największe błogosławieństwa w codziennej pracy na misjach?\nBM: Ciekawe pytanie, bo faktycznie posługa misyjna ma wiele zarówno pięknych, jak i trudnych oblicz. Te drugie w zdecydowanej większości wynikają przede wszystkim z naszego własnego nastawienia i postaw. Pewien mądry salwatorianin powiedział mi kiedyś, że wjeżdżając do dowolnego kraju misyjnego, należy zapomnieć wszystko, co wie się o życiu, i zacząć posługę z pustą kartką. Im większe mam doświadczenie misyjne, tym bardziej widzę, jak głęboko należy wymazywać swoje nastawienia i oczekiwania.\nPewne problemy sprawiało mi przestawienie się na wcześniejsze niż na studiach wstawanie czy początkowe przyzwyczajenie się do innego klimatu i pogody, ale z perspektywy czasu były to wyzwania najlżejszego kalibru. Zdecydowanie trudniejsze na dłuższą metę okazywały się różnice w kulturze, mentalności i szeroko rozumianym podejściu do życia. Niemal w każdym aspekcie współpracy z mieszkańcami potrzebny był proces poznawania siebie i wzajemnej nauki. Nie jest możliwe, aby stworzyć w Zambii coś wspólnie bez doświadczenia tego etapu. Uważam go za trudny, bo jest to obustronna nauka na błędach, zawiedzionych oczekiwaniach, niespełnionych nadziejach i niezrozumieniach, mimo, wydawałoby się, wyrażania jasnych i prostych komunikatów.\nTemat punktualności, o którym nawet krąży powiedzenie, że w Europie mamy zegarki, a w Afryce mają czas, to tylko wierzchołek góry lodowej. Wielokrotnie, pomimo umów, zdarzało się, że część ludzi nie przychodziła do pracy, a następnego dnia ci sami przyprowadzali swoich kolegów do pomocy. Najgorsze było to, że z ich perspektywy problem nie istniał, wręcz zachowali się wzorowo, bo we dwóch „nadrabiali” zaległości z dnia poprzedniego.\nInnym, trudnym w codziennym życiu zjawiskiem jest problem bycia proszonym przez Zambijczyków o wsparcie finansowe. Wydawałoby się, że dzielenie się z potrzebującymi jest rzeczą oczywistą, ale prowadzenie rozdawniczej działalności misyjnej jest dobre jedynie na krótką metę. W szerszej perspektywie prowadzi to do pytań „Czemu jemu/ jej dałeś, a mi nie chcesz dać?”, „Dlaczego on dostał tyle, a ja tylko tyle?”, albo do sytuacji, gdzie po jednorazowej pomocy, przy kolejnej wizycie było oburzenie połączone z rozczarowaniem, dlaczego teraz nic się nie przywiozło. Na nic zdają się tłumaczenia i pokazywanie pustego portfela, bo panuje przekonanie, że muzungu, tj. biały człowiek, pieniądze ma zawsze. Trwanie w modelu misji, który inwestuje w ludzi, daje im nie pieniądze do ręki, ale uczy ich zdobywania, zapewnia edukację, narzędzia i bazę do rozwoju, jest mimo wszystko trudne i wymaga dyscypliny. Z drugiej strony, obserwując owoce takiego działania i porównując je z efektami nieprzemyślanego rozdawnictwa, widać, jak wiele korzyści niesie ze sobą mądre działanie.\nByłoby jednak wielkim zakłamaniem i niesprawiedliwością pisać jedynie o trudach misji, zwłaszcza, że im więcej czasu upłynęło od mojego powrotu do Polski, tym bardziej chciałbym ponownie znaleźć się w Mungu w Zambii. Każdego dnia kładąc się spać miałem poczucie dobrze przeżytego dnia. Wszystko było we właściwych proporcjach. Poranne i wieczorne modlitwy, które spinały klamrą dzień, dawały energię i poczucie bycia prowadzonym w każdej chwili przez Pana Boga. Praca, która wypełniała większą część dnia, przynosiła wiele satysfakcji, tym bardziej, że często towarzyszyli mi przy pracy mieszkańcy, co pozwalało cieszyć się nam nawzajem swoją obecnością, a także rozmawiać na wiele tematów. Także wieczory, kiedy można było odpocząć, dawały dość czasu na regenerację i kontakt z bliskimi, ale nie pozwalały na rozleniwienie i marnowanie czasu. Wielkim błogosławieństwem mojej pracy była stała konieczność podróżowania do wielu miejsc: sklepów, składów, manufaktur, wiosek, miasteczek i miast. Dzięki temu miałem okazję zobaczyć przez te pół roku bardzo wiele różnych oblicz Zambii i porozmawiać z wieloma osobami. Wreszcie efekty mojej posługi, które akurat były łatwo zauważalne, dawały mi poczucie sensu wykonywanej pracy, a ciepłe słowa od mieszkańców dodawały tylko chęci do działania każdego dnia.\nKM: Z wywiadów z innymi misjonarzami pracującymi w Afryce dowiedziałem się, że często pomagają w walce z problemami społecznymi tamtejszych społeczeństw, takimi jak epidemie, kryzys rodziny, przemoc domowa, niewłaściwe traktowanie kobiet czy wciąż utrzymująca się popularność szamanów. Czy zetknął się Pan z tymi problemami i działaniami misjonarzy w celu ich rozwiązania?\nBM: Rozmawiając o problemach Afryki, nie można jej traktować jako jednorodnego środowiska. To obszar ponad trzykrotnie większy od Europy, którego dotyczy wiele problemów i często zdarza się, że w różnych obszarach tego kontynentu stoją ze sobą w sprzeczności. Będąc przez te pół roku w Mungu, w centralnej prowincji Zambii, słyszałem jedynie o dwóch problemach z powyższego pytania. Była to obecność funkcji szamanów w społeczeństwie oraz kryzys rodziny w znaczeniu sakramentalnym.\nO problemie szamanów wspominałem już wyżej, jednak warto tutaj przywołać jeszcze kilka aspektów. Po pierwsze, o ile same ludowe wierzenia i o wiele bardziej spirytualne postrzeganie rzeczywistości wciąż są głęboko zakorzenione w tamtejszej kulturze, o tyle szamani wydają się powoli tracić na znaczeniu. Po drugie, postać współczesnego szamana czy wiedźmaka różni się znacząco od europejskich wyobrażeń. Nie jest to osoba w opasce na biodrach z kosturem, którą spotkamy w każdej wiosce. To raczej specjalista, którego usługę można zamówić, dzwoniąc na numer podany na przykład w ogólnokrajowej gazecie. Ich status społeczny jest nadal dość wysoki, a świadczenia, jakie można u nich uzyskać, do tanich nie należą. W związku z tym ich obecność na danym terenie jest raczej sporadyczna, przez co interwencje misjonarzy nie są zbyt często konieczne. Nie oznacza to jednak, że z problemem nie walczą. Rozmowy z ludźmi, ewangelizacja i katechizacja to podstawowy arsenał. Trzeba mieć jednak na uwadze, że nauczanie, przekazywanie, a przede wszystkim pełne i świadome przyjmowanie wiary to procesy wymagające czasu. Prawo to dotyczy to nie tylko pojedynczych osób, ale także całego społeczeństwa, przez co jeszcze wiele wody upłynie, nim funkcja szamanów całkowicie zniknie z zambijskiego krajobrazu.\nDrugim, poważniejszym problemem, który miałem okazję obserwować, jest ilość osób żyjących w związkach niesakramentalnych pomimo bycia katolikami. W Zambii istnieją dwa rodzaje małżeństw: tradycyjne i sakramentalne. Małżeństwo tradycyjne można by porównać w pewnym stopniu do ślubu cywilnego w Polsce. Dwoje ludzi chce się przestać jedynie spotykać i decyduje się oficjalnie na wspólne życie. Dokonują takiego oświadczenia wobec kogoś upoważnionego i rozpoczynają wspólną drogę. Niestety, nawet u katolików, jest to jednak formalizacja związku z pominięciem sakramentu. Wyróżnić można tutaj dwie główne przyczyny niechęci wobec przysięgi przed Bogiem. Pierwszą jest obawa o wierność małżonka lub wątpliwości, czy jest ta właściwa osoba. Nie byłoby to może zbyt dziwne, zwłaszcza, że wiele par decyduje się na tradycyjny ślub dość szybko, nawet po pół roku, jednak takie obawy nie są też niczym rzadkim nawet w związkach z kilkunastoletnim stażem i gromadką dzieci.\nDomy na wyspie Deepi\nDom na wyspie Chanse\nDrugą poważną i powszechną przeszkodą w zawarciu sakramentalnego związku jest zambijska tradycja wykupywania żony od rodziny, zapłaty loboli. Jest to opłata, podarek wdzięczności dla rodziny panny młodej, za przyniesienie jej na świat, utrzymanie i wychowanie. Część rodzin mających córki na wydaniu traktuje ten zwyczaj jedynie symbolicznie i nie staje na przeszkodzie młodym, jednak wiele rodzin traktuje to jako idealną okazję do zyskania dużej ilości pieniędzy. Wysokość loboli zależy od jej wieku, wykształcenia, umiejętności itd. Niejednokrotnie wysokość kwoty, jaką musi zapłacić mężczyzna rodzinie kobiety, to jego pensje z kilku lat pracy. Na domiar złego według tamtejszego prawa, również kościelnego, ksiądz ma obowiązek spytać podczas przedślubnej rozmowy z narzeczonymi, czy lobola została w pełni zapłacona. W związku z tym misjonarze sami wielokrotnie kontaktują się z rodzinami i próbują pertraktować, aby pieniądze nie stawały się powodem niesakramentalnego życia ich dzieci. Często takie indywidualne rozmowy przynoszą skutek, jednak jest to bardzo stresujące i czasochłonne zadanie.\nAby ułatwić sobie pracę w zwiększaniu ilości małżeństw sakramentalnych, mieć lepsze rozeznanie w miejscowych zwyczajach oraz móc łatwiej docierać do ludzi, przy parafiach działają animatorzy małżeństw, czyli zaangażowane w życie parafii pary z pewnym stażem małżeńskim. Bardzo często to oni prowadzą nauki przedmałżeńskie, gdyż znacznie lepiej są w stanie dotrzeć do narzeczonych i poruszyć tematy w sposób odpowiedni dla ich kultury. Niestety takie rozwiązanie ma również swoje wady, gdyż animatorzy nie są niestety wszechstronnie wyedukowani i w pewnych tematach posiadają jedynie szczątkową wiedzę. W związku z tym misjonarze zapraszają osoby, które mogą uzupełnić i skorygować posiadaną przez animatorów wiedzę. Jeżeli to możliwe, proszą o pomoc osoby będące na miejscu w Zambii, ale zdarza się, że zapraszani są pełni wiedzy i doświadczenia wolontariusze na kilka miesięcy, którzy od podstaw omawiają tematy. Zwłaszcza temat naturalnych metod planowania rodziny jest obcy Zambijczykom, a cykl menstruacyjny to czarna magia. W związku z tym bardzo ważna jest edukacja zarówno młodzieży, jak i animatorów, aby mogli właściwie i rzetelnie przekazywać wiedzę dalej.\nKM: W jaki sposób wyjazd na misje zmienił Pana życie? Czego Pana nauczył?\nBM: Wśród wolontariuszy misyjnych utarło się powiedzenie, że na misjach się więcej otrzymuje, niż jest się w stanie samemu dać. Jest w tym ziarno prawdy, bo w przeciągu kilku tygodni, miesięcy intensywnie uczymy się i doświadczamy wdzięczności, pokory, a także umiejętności doceniania tego, co mamy. Byłem świadkiem wielu sytuacji, w których dla ludzi niemających niczego niewiele stawało się wszystkim. Takie momenty wpływają na postrzeganie świata, otwierają oczy. Po powrocie do Polski znacznie bardziej zacząłem doceniać to, co mam, to, co otrzymałem w życiu od innych ludzi. Jeszcze bardziej do mnie dotarło, jak wielkie szczęście mnie spotkało, że mogłem się bawić jako dziecko, jak wiele daje bezpłatny dostęp do edukacji i brak konieczności porzucania jej, aby przetrwać. I tak jak uważam wszystko powyższe za cenne i rozwijające, tak mój półroczny wyjazd na misje zmienił we mnie coś jeszcze. Przestałem postrzegać siebie jako chłopca, a zacząłem jako mężczyznę. Możliwość wykorzystania talentów i zdobytej wiedzy w praktyce dała mi dużo satysfakcji i pokazała, że jestem zdolny do stworzenia czegoś. Różne sytuacje, często na pograniczu ryzyka były niczym książkowe przygody, które kształtują charakter, i jasno pokazały mi, co w praktyce jest dla mnie ważne. Pomimo całej miłości do rodziców, sympatii do znajomych cieszę się, że mogłem przeżyć pół roku z ograniczonym kontaktem. Wsparcie od bliskich jest bardzo ważne i odczuwalne na misjach, ale dłuższy wyjazd w dalekie strony pozwala też oczyścić i uzdrowić wiele relacji.\nNauczyłem się też podczas mojego pobytu, żeby przyjmować życie takim, jakim jest. Próbować zmienić je na lepsze, ale jednocześnie akceptować jego tajemnice i być wdzięcznym za to, co już mam, za to, co otrzymałem od Boga danego dnia. Warto mieć w życiu plany, marzenia, ale trzeba być elastycznym i dostosowywać je do tego, co jest nam faktycznie dane.\nKM: Czy czytelnicy Adeste mogą w jakiś sposób wesprzeć działalność WMS-u, a jeśli tak, to w jaki?\nBM: Wolontariat Misyjny Salvator to ludzie wspierający ludzi dzięki ludziom, a nad tym wszystkim czuwa Pan Bóg. W związku z tym istnieją co najmniej trzy drogi do wsparcia działalności WMS-u, a każda z nich jest ważna i potrzebna w równym stopniu. Po pierwsze, cały czas potrzeba nowych osób, które będą chciały podjąć wyzwanie i zostać wolontariuszami misyjnymi. Najtrudniejszy jest w tym wszystkim pierwszy krok, czyli przełamanie się w sobie i zgłoszenie się do nas. Wszystko, co dalej, wydaje się już z perspektywy czasu tylko prostsze ze względu na wspólnotę. Po drugie, do organizacji wyjazdów misyjnych niestety potrzebne są pieniądze. Bilety lotnicze i ubezpieczenia to tylko wierzchołek góry lodowej kosztów, jakie trzeba mieć na uwadze. Niemniej dzięki ofiarności wielu ludzi nasza działalność na całym świecie jest możliwa, a każdy otrzymany grosz staramy się wykorzystać mądrze. Wreszcie wolontariusze, jak i cały WMS potrzebują nieustannej modlitwy. To Pan Bóg nas posyła na misje na cały świat do drugiego człowieka i bez Niego nie miałoby to sensu. Jednocześnie sytuacje na wyjazdach niejednokrotnie nas po ludzku przerastają i gdyby nie pomoc „z góry” to zapewne byśmy utonęli na misyjnych wodach.\nPo wszelkie informacje związane z WMSem serdecznie zapraszamy na naszą stronę internetową, a także na nasz fanpage na facebooku, przez który można się z nami najłatwiej skontaktować.


Sposoby na rozdwojone końcówki włosów | Simply Fine\nJesteś tutaj: Home / Sposoby na rozdwojone końcówki włosów\nWłosy są jednym z najważniejszych elementów zewnętrznego wygładu człowieka. Odpowiednio dobrana fryzura przyciąga uwagę i stanowi doskonałą oprawę dla twarzy. Zadbane, piękne i zdrowe włosy wpływają na dobre samopoczucie i mogą dodać pewności siebie. Co jednak zrobić kiedy włosy nie wyglądają atrakcyjnie? Jak właściwie pielęgnować suche i rozdwajające się końcówki włosów?\nAby odpowiedzieć na pytanie dlaczego rozdwajają się włosy musimy przyjrzeć się ich budowie. Łodyga jest częścią, która wyrasta ponad powierzchnie skory i to ją potocznie nazywamy włosem. Najbardziej zewnętrzną częścią łodygi jest łuska, która odpowiada za ochronę przed szkodliwymi czynnikami. Zbyt wysoka temperatura, czynniki mechaniczne, przesuszenie, częste farbowanie lub nieodpowiednia pielęgnacja niszczą łuskę i prowadzają do rozdwojenia się końcówek włosów.\nRegularne podcinanie włosów jako sposób na rozdwojone końcówki\nNiestety nie istnieje zabieg lub metoda na powtórne spojenie rozdwojonych końcówek włosów. Warto więc działać profilaktycznie, zapobiegać i codziennie dbać o dobrą kondycje naszej fryzury. Jeśli jednak mamy już rozdwojone końcówki włosów to pierwszym krokiem powinna być wizyta w salonie fryzjerskim. Regularne, nawet delikatne podcinanie pozytywnie wpłynie na wygląd, pozwali na pozbycie się najbardziej zniszczonych partii, a tym samym suchych i rozdwojonych końcówek włosów. Częste skracanie i staranna pielęgnacja sprawią, ze włosy będą zdrowe, lśniące i po prostu piękne.\nOlejowanie włosów z rozdwojonymi końcówkami- co warto wiedzieć?\nOlejowanie to prosty zabieg polegający na delikatnym wcieraniu naturalnych olejków w końcówki lub cale łodygi włosa, a niekiedy nawet skórę głowy. Jest to jeden z domowych sposobów na rozdwojone końcówki. Aby zabieg był udany i przyniósł zamierzone efekty musi być wykonywany prawidłowo. Najczęstszym błędem jaki popełniamy na początku jest zastosowanie niewłaściwego olejku. Mamy wiele opcji wyboru np. olej z awokado, lniany, kokosowy czy oliwa z oliwek. Warto przetestować kilka i w ten sposób wyselekcjonować najbardziej odpowiedni. Aby zregenerować końcówki włosów olejowanie należy powtarzać regularnie. Częstotliwość uzależniona jest od stopnia zniszczenia i przesuszenia łodygi. Włosy uszkodzone i słabe można poddać zabiegowi nawet raz w tygodniu.\nOdżywki i preparaty apteczne- jakie wybrać na rozdwojone końcówki włosów?\nWiele z nas szuka odpowiedzi na pytanie jak odżywić końcówki włosów. Na naszym rynku dostępnych jest wiele preparatów na zniszczone końcówki. Maski oraz odzywki do włosów na zniszczone końcówki możemy znaleźć w popularnych drogeriach, sklepach internetowych, a nawet salonach fryzjerskich. Dla osób z wrażliwą, delikatna, skłonną do łojotoku skórą polecane są preparaty apteczne.\nDermokosmetyki są łagodniejsze, pozbawione sztucznych barwników i konserwantów. Dobierając właściwą odżywkę na zniszczone końcówki musimy prześledzić jej skład. Warto by wybrany preparat zawierał substancje wzmacniające jak np. masło kakaowe i shea. Natomiast ceramidy i keratyna wygładzą pasma, nadadzą im sprężystości i pomogą zregenerować końcówki włosów. Aby cieszyć się pięknymi i zadbanymi włosami należy zapewnić im odpowiednia pielęgnację.\nObok wymienionych wyżej sposobów na rozdwojone końcówki możemy także przyłożyć szczególna dbałość do codziennych czynności, takich jak szczotkowanie czy mycie. Delikatne rozczesywanie przy użyciu akcesoriów z naturalnym włosiem, mycie i spłukiwanie letnia woda pomogą w walce z suchymi i rozdwajającymi się końcówkami włosów. Jeśli świadomie będziemy pielęgnować nasze włosy, przywrócimy im blask, miękkość i naturalny urok.\n2 marca, 2021 /Autor admin


Maj 2005 – Jeż Węgierski\nPisałem niedawno o książce, nad którą pracuje Betsy. Przyszły mi one (Betsy i książka) do głowy kiedy będąc w Baku zostałem zaproszony przez tamtejszą koleżankę Lalę do domu. Mieszka w bakijskim starym mieście w domu, który zbudował, jak nam powiedziała, dziadek jej męża. Rzuciłem natychmiast, żeby pomyślała o napisaniu książki na temat domu, podobnie jak Betsy. Lala zna Betsy więc pomysł nie zabrzmiał tak abstrakcyjnie. Napisała mi potem, że nad nim myśli.\nSam dom Lali, albo może raczej dziadka Lali, to w zasadzie niezła ilustracja historii ostatnich 100 lat. Z zewnątrz typowy mieszczański dom z przełomu 19 i 20 wieków. Trzypiętrowy, o ile pamiętam, obłożony szarym kamieniem stojąc w wąskiej uliczce jest jednym z tych domów, które nadają staremu Baku jego charakter (sporo z tych domów zresztą planowali polscy architekci, których wówczas dużo tam było). W środku widać ciężką rękę ustroju sowieckiego: wszędzie jakieś rury biegnące po ścianie, dyndające kable, obłażący tynk, śmierdzące schody. W mieszkaniu Lali z kolei dominuje styl ikeowo-rustykalny, mimo, że najbliższa IKEA być może jest dopiero w Stambule czy Moskwie. Sporo jasnego drewna, funkcjonalnych sprzętów a także wiejskich naczyń. Symboliczna jest też Lala zupełnie niesowiecka a przy tym świetnie sobie radząca w nowych warunkach.\nPomyślałem sobie o tych dwóch domach dziadków Betsy i męża Lali i przyszło mi do głowy, że w szkołach w ramach lekcji historii powinno sie uczyć też historii miejscowej. Takiej, która opowiada o tym co to się zdarzyło w twoim mieście, dzielnicy czy wsi, kto mieszkał w twoim domu i jaka jest jego historia, czy też może czegoś o miejscowej restauracji (założywszy, że ma więcej niż 10 lat) albo wręcz po prostu o twojej rodzinie. Uczniowie powinni sami zdobywać takie informacje pytając rodziców czy sąsiadów, chodząc do samorządu albo odwiedzając lokalną gazetę. W tej chwili program historii bywa identyczny w całym kraju niezależnie od tego gdzie znajduje się dana szkoła, pewnie głównie dlatego, że historia ma służyć wychowaniu narodowemu. Szkoda, bo przecież różne rzeczy działy się w różnych miejscach.\nMyślę sobie o Chłopaku, co mógłbym mu opowiedzieć o naszej tutaj historii lokalnej? Może o tym, że w czasie wojny w nasz dom uderzyła bomba i do dzisiaj widać gdzie, bo w odbudowanej części inne są okna. Albo też o Rezső Seressu i o pianistach barowych. I o getcie, które tutaj było. Z pewnością przyda mi się wtedy ten blog:)\njezwegierski\tWszystko\tDodaj komentarz 15 Maj 2005\nIdę sobie dzisiaj do pracy, nad czymś się zamyśliłem aż tu nagle dzwonek roweru z tyłu. Odsunąłem się, żeby rower przepuścić ale ten zamiast przejechać koło mnie i zniknąć w oddali zatrzymuje się a rowerzysta – mężczyzna koło czterdziestki o wyglądzie docenta ekonomii – pyta uprzejmie: może pączka? Osłupiałem, bo rzecz to jak na Budapeszt dość niezwykła, żeby ktoś tak sprzedawał z roweru pączki czy też coś innego do jedzenia. Wdałem się w rozmowę. Są to, jak mi wyjaśnił, tradycyjne węgierskie pączki, wyrób domowy, bez środków konserwujących i innych dodatków. Poprosiłem, żeby mi je pokazał: leżały ułożone warstwami w skrzynce na bagażniku. Są bez nadzienia, dodał, ale jeśli chcę to może mi dać dżem w małych pojemniczkach. Podziękowałem za dżem (wyglądał ohydnie) ale kupiłem trzy pączki, dla siebie oraz dla koleżanek z pracy.\nPączki okazały się być znakomite i przez dobre pół dnia miałem potem dobry humor.\njezwegierski\tWszystko\tDodaj komentarz 12 Maj 2005\nDzisiaj spotkałem koleżankę z Nowego Jorku, która na imię ma Merrill. Spytałem ją czy to imię ma taką samą pisownię w wersji dla kobiet jak i dla mężczyzn bo znam też faceta, który nazywa się Merrill, i usłyszałem ciekawą historię.\nDla kobiet, powiedziała mi Merrill, pisownia jak Meryl, tak jak Meryl Streep. Dla mężczyzn jest to Merrill. Jej imię pisze się Merrill ponieważ jej mama, będąc feministką, zdecydowała się dać jej imię, na podstawie którego nikt nie domyśli się, że jest kobietą. Rzecz pożyteczna, na przykład kiedy decydują kogo zaprosić na job interview.\nNieco szokująca była dla mnie ta historia początkowo, ale potem przypomniałem sobie jak Betsy opowiedziała mi, że doktorat zrobiła po to, żeby nie musieć wybierać między Miss a Mrs. (Ms. wtedy jeszcze nie znano), czyli że kwestia identyfikacji kobiet na podstawie pisowni ich nazwisk to nie problem jednostek.\nNa Węgrzech tradycyjnie zamężne kobiety przyjmują imię i nazwisko męża dodając tylko końcówkę -né wskazującą na to, że nie chodzi o mężczyznę ale jego żonę. Na przykład żona Istvána Szabó nazywać się będzie Szabó Istvánné (na Węgrzech nazwisko podaje się najpierw a imię potem). Obecnie trudno powiedzieć jak wiele kobiet dochowuje tej tradycji, ale jest ich sporo. Jak można łatwo zgadnąć, bardziej niezależne kobiety, we wszelkim tego słowa znaczeniu, zachowują raczej swoje nazwisko, na wersję nazwiska męża przechodzą kobiety z bardziej tradycyjnych środowisk.\nCzasami powoduje to kłopoty kiedy na przykład nie wiem jak się zwracać do takiej, dajmy na to, Kovács Zoltánné bo nawet po tym jak się przedstawiła nie wiem jak ma na imię. Największe jednak wrażenie robią na mnie niezmiennie cmentarze. Często patrząc na groby zamężnych kobiet wiem jak się nazywał jej mąż, ale jak ona sama – nie.\njezwegierski\tWszystko\tDodaj komentarz 10 Maj 2005\njezwegierski\tWszystko\tDodaj komentarz 7 Maj 2005\ndzień matki/dzień ojca\nNie przepadam za dniem matki. Podobnie jak z okazji walentynek mam wrażenie, że nagle na trzy-cztery naraz się bardzo wszyscy kochamy. To tak troszkę jakby zarządzać kiedy mówi się ukochanej "kocham cię" (dla zainteresowanych po węgiersku szeretlek). Osobiście składam mamie życzenia w dniu moich urodzin, co jest chyba nieco bardziej naturalnym dniem matki.\nTu dzień ten, obchodzony w pierwszą niedzielę maja, obchodzi się, raczej niezaskakująco, głównie bukietami, więc, poza matkami niecierpliwie wyczekujących na wizytę lub telefon od swoich dzieci, najbardziej święto z pewnością lubią kwiaciarze. Ponadto przedszkolach i szkołach są okolicznościowe, znów raczej niezaskakujące, programy.\nI właśnie przy okazji takiego programu w przedszkolu Chłopaka przyszło mi do głowy, że feministki powinny się domagać staranniejszego obchodzenia dnia ojca. Bo przez to celebrowanie kobiet jako matek pośrednio stwierdza się, że to one są głównie odpowiedzialne za dzieci. Pomijanie ojców oznacza akceptację ich niewielkiego zaangażowania w zajmowanie się dziećmi. Obchody dnia ojca z drugiej strony służyłyby podkreśleniu ich ojcowskiej odpowiedzialności. Sliwka kiedyś wymyśliła, że w dniu ojca ojcowie powinni przez cały dzień zajmować się swoimi dziećmi. A możeby tak wprowadzić dzień rodzica w celu promocji wspólnego zajmowania się dziećmi? Muszę sobie nad tym nieco pomyśleć.\njezwegierski\tWszystko\tDodaj komentarz 6 Maj 2005\nWęgrzy się bawią\nPierwszy maja to na Węgrzech majówka (majális), czyli orgia plebejskości: pikniki w parkach, kiepskie, ciepłe piwo, kiełbasy i parówki z musztardą, wyszuszone obwarzanki w cenie skromnego obiadu, wata cukrowa no i atrakcje w rodzaju pojazdów spacerowych dla całej rodziny na bazie roweru czy też wesołe miasteczka.\nCzasem jednak, ostatnio może nawet coraz częściej, pojawiają się z okazji takich publicznych świąt ciekawsze rzeczy. Było już przechodzenie przez most pontonowy na Dunaju symbolizujące wejście do Unii Europejskiej, był tysiącosobowy chór, lała się woda z mostu na Dunaju, zbudowano też raz podest na moście zamkniętym z tej okazji dla ruchu, żeby był lepszy widok.\nTym razem mieliśmy pocztę powietrznę. W siatkę rozpiętą przy gigantycznej klepsydrze, która nota bene jest jedynym pomnikiem rozszerzenia Unii na świecie, zbierano balony z doczepionymi do nich krótkimi listami. Balony, papier i pisaki były na miejscu, wystarczyło się przyjść i napisać co się chciało. Organizator chodził wśród tłumu pytając piszących wiadomości co też mają do przekazania stąd wiem, że ktoś życzył udanego dnia matki całemu światu (na Węgrzech obchodzi się go w pierwszą niedzielę maja), jakaś Amerykanka wyraziła swe przekonanie o niewinności Michaela Jacksona, pojawiło się parę wyznań miłosnych, rzecz jasna, a ja wyraziłem nadzieję, że Chłopak dostanie wymarzoną rolę Sün Balázsa (Jeża Błażeja) w przedszkolnym przedstawieniu.\nO siedemnastej dzieci pociągnęly za sznur i balony z hukiem (część wleciała wprost na drzewo pękając głośno) wzniosły się w powietrze. Organizatorzy zaprosili wszystkich za rok, a my ruszyliśmy dalej.\nZawsze mnie ujmuje ta chęć Węgrów do brania udziału w takich mniej lub bardziej bezsensownych zabawach. Nic dziwnego, że tutaj tłum jest bardzo spokojny i generalnie pozbawiony agresji, nawet kiedy wszyscy są lekko pijani. Bardzo to miłe.\nPS Chodząc po wesołym miasteczku znów się rozmarzyłem: co by było gdyby tę świątynię kiczu zaprojektował jakiś dobry projektant? Wyobraźmy sobie taką karuzelę zrobioną przez Philippea Starcka. Albo strzelnicę pomalowaną przez jakiegoś malarze pop. Estetyka kiczu, kolorystyka przy tym byłyby w pełni zachowane. Może przyciągnęłoby to zupełnie inną publiczność? Może sam miałbym ochotę przejechać się na takiej karuzeli albo sobie nieco postrzelać do celu (wiatrówkę też możnaby jakoś ciekawiej zaprojektować nie mówiąc już o fantach).\njezwegierski\tWszystko\tDodaj komentarz 4 Maj 2005


Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera - Infor.pl\nStrona główna » Kadry » Wiadomości » Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera\nJak wysokość płacy minimalnej wpływa na gospodarkę? - podcast premiera\nAutorskie podcasty premiera\nNowoczesna gospodarka nie powinna konkurować wyłącznie kosztami pracy, a jakością, produktywnością i innowacyjnością przedsiębiorstw - stwierdził premier Mateusz Morawiecki w autorskim podkaście. Dodał, że minimalne wynagrodzenie na rozsądnym poziomie motywuje firmy. Szef rządu przekazał w piątkowym wpisie na Facebooku, że od dziś w każdy piątek będzie można posłuchać jego autorskiego podkastu. "Mówię o tym, co ważne dla Polski i Polaków" - przekazał.\nBrak godziwej płacy - destabilizacja rynku\nNowoczesna gospodarka a płaca minimalna\nPrawo i Sprawiedliwość - jak stwierdził szef rządu w podkaście - podnosi płacę minimalną. "Tylko w ciągu ostatnich 6 lat podnieśliśmy płacę minimalną aż o 1260 zł, o ponad 70 proc. Jeszcze w 2014 r. wynosiła ona 1680 zł brutto, a od przyszłego roku będzie to 3010 zł, czyli minimalna płaca godzinowa wyniesie 19,7 zł" - powiedział. W 2022 r., jak dodał, "nie tylko wzrośnie płaca minimalna, ale podatek dochodowy będzie opłacany dopiero od poziomu zarobków 30 tys. zł rocznie. W kieszeniach Polaków zostanie dodatkowe 16,5 mld zł".\nW kieszeniach których polaków?


data publikacji: 10.09.2018, 19:58\nJohimbina to alkaloid, który jest czerpany z kory i liści drzewa o tej samej nazwie, które rośnie na terenach Afryki, a w szczególności w Kamerunie. Roślina nazywana jest także drzewem miłości albo potencji. Johimbina jest składnikiem rozpuszczalnym w alkoholu, chloroformie oraz eterze, jednak nie rozpuszcza się w wodzie. Od dawna substancja ta była używana jako afrodyzjak. Była obecna na biesiadach weselnych, rytualnych orgiach, a także dzięki jej działaniu wodzowie mogli udowodnić swoją męskość.\nJohimbina – środki ostrożności i przeciwwskazania\nObecnie w postaci leku johimbina jest dostępna jako chlorowodorek johimbiny. Jest to produkt syntezy chemicznej, który został wyabstrahowany w latach 50. XX wieku. W Polsce produkt ten dostępny jest na receptę. Johimbinę stosuje się przy problemach z potencją.\nJohimbina jest ważnym składnikiem podczas leczenia zaburzeń erekcji u mężczyzn. Wspomniany wcześniej chlorowodorek jest substancją czynną leków przeznaczonych dla osób ze zdefiniowanymi zaburzeniami potencji. Johimbina stymuluje ośrodek w rdzeniu kręgowym, który jest odpowiedzialny za erekcję, a także wzmaga wytrysk nasienia.\nLeków nie można zażywać na własną odpowiedzialność, konieczna jest konsultacja z lekarzem. Pacjent musi zdawać sobie sprawę z różnych działań niepożądanych oraz o konieczności wprowadzenia właściwej diety, by zmniejszyć ryzyko owych skutków ubocznych. Istnieją również przeciwwskazania do przyjmowania johimbiny:\nStosowanie johimbiny może prowadzić do wzmożonego działania innych leków. Połączenie johimbiny z innymi substancjami, takimi jak tyramina, która podnosi ciśnienie krwi, może być niebezpieczne. Substancja ta znajduje się w wielu produktach spożywczych, więc dieta jest bardzo ważnym czynnikiem. Pacjenci zażywający johimbinę powinni unikać dużych ilości:\nSprawdź: Afrodyzjaki - jak stosować? Naturalne afrodyzjaki w jedzeniu i przyprawach\nPrzeprowadzono liczne badania, jednak nie ma jednoznacznej odpowiedzi jaka dawka johimbiny jest bezpieczna, a która może spowodować problemy. W badaniach klinicznych zastosowano johimbinę w ilości 20-100 mg.\nJednak najczęstszą dawką było 50 mg na dobę. Przy takiej ilości johimbiny nie występowały żadne skutki uboczne. Wiele lekarstw, które mają działanie stymulujące, zawierają poniżej 10 mg chlorku johimbiny. Taka ilość nie powinna powodować niebezpiecznych dla życia pacjenta powikłań.\nSpecjaliści zalecają przy leczeniu impotencji, zażywanie około 18 mg johimbiny w trzech podzielonych dawkach.\nNa Medonet Market znajdziesz zestaw suplementów na libido dla niej i dla niego - dostępne preparaty zawierają ekstrakt z korzenia maca oraz ekstrakt z buzdyganka naziemnego.\nJohimbina to substancja, której zażywanie wymaga ostrożności. Osoba przyjmująca leki musi obserwować reakcje swojego organizmu. Johimbina może wywołać wiele skutków ubocznych, takich jak:\nmocne pobudzenie psychoruchowe;\nodczuwalne bóle i zawroty głowy;\nJohimbina skutkuje rozszerzeniem się źrenic, a przy większych dawkach mogą wystąpić nawet halucynacje.\nJohimbina znalazła również swoje zastosowanie w spalaczach i suplementach diety, które redukują tkankę tłuszczową. Jej sprzedaż w takiej postaci jest nielegalna, przez co kupujący nie ma pewności, że dawka substancji będzie dla niego bezpieczna. Dawka chlorowodorku wpływająca na odchudzanie jest bardzo groźna. W najgorszym wypadku może prowadzić do zawału serca, a nawet śmierci.\nDowiedz się więcej: Spalacze tłuszczu – jak działają? Efekty stosowania naturalnych spalaczy tłuszczu\nWiele osób wyraża swoje zdanie na temat tabletek Yohimbine HCL. Głównie są to ludzie uprawiający sport i traktujący produkt jako wspomagacz w spalaniu tkanki tłuszczowej. Użytkownicy dzielą się swoimi, najczęściej pozytywnymi, wrażeniami i opowiadają o tym, jak stosują te tabletki.\nMimo to pojawia się coraz więcej negatywnych opinii, w których pada informacja o skutkach ubocznych, jakich doświadczyła osoba zażywającą ten suplement.\nNazwa leku / preparatu Johimbina\nWstęp Johimbina to alkaloid, który jest czerpany z kory i liści drzewa o tej samej nazwie, które rośnie na terenach Afryki, a w szczególności w Kamerunie. Roślina nazywana jest także drzewem miłości albo potencji. Johimbina jest składnikiem rozpuszczalnym w alkoholu, chloroformie oraz eterze, jednak nie rozpuszcza się w wodzie. Od dawien substancja była używana jako afrodyzjak. Była obecna na biesiadach weselnych, rytualnych orgiach, a także dzięki jej działaniu wodzowie mogli udowodnić swoją męskość. Obecnie w postaci leku johimbina jest dostępna jako chlorowodorek johimbiny. Jest to produkt syntezy chemicznej, który został wyabstrachowany w latach 50. XX wieku. W Polsce produkt ten dostępny jest na receptę. Johimbinę stosuje się przy problemach z potencją.\nPostać, dawka, opakowanie Krople – około 18mg johimbiny w trzech podzielonych dawkach. Tabletki w plastikowym pojemniku - Yohimbina HCL.\nKategoria dostępności Lek na potencje dostępny w aptekach, po otrzymaniu recepty od lekarza. Tabletki spalające tkankę tłuszczową do kupienia nielegalnie.\nWskazanie Problemy z potencją u mężczyzn.\nDawkowanie Około 18mg johimbiny w trzech podzielonych dawkach dla pacjentów z impotencją.\nPrzeciwskazania do stosowania Osoby mające problemy z tarczycą, sercem, nadciśnieniem oraz z wrzodami żołądka i dwunastnicy.\nOstrzeżenia Tytamina znajduje się w wielu produktach spożywczych, więc dieta jest bardzo ważna. Pacjenci zażywający johimbinę powinni unikać dużych ilości: żółtych serów, czerwonego mięsa, ryb, czekolady i wina. Stosowanie johimbiny jako spalacza jest wysoce niebezpieczne. Może prowadzić do zawału serca, a nawet śmierci.\nInterakcje Połączenie johimbiny z innymi substancjami, takimi jak tyramina, która podnosi ciśnienie krwi może być niebezpieczne.\nDziałania niepożądane Johimbina może wywołać wiele skutków ubocznych, takich jak: niepokój czy drażliwość, mocne pobudzenie psychoruchowe, drżenie mięśni, wzrost ciśnienia krwi, uczucie kołatania serca, zaczerwienienie skóry, odczuwalne bóle i zawroty głowy, nadmierne pocenie się, a także nudności oraz wymioty. Johimbina skutkuje rozszerzeniem się źrenic, a przy większych dawkach mogą wystąpić nawet halucynacje.\nAfrodyzjaki to substancje, którym od wieków przypisuje się szczególne właściwości. Już od czasów starożytnych wierzy się, iż niektóre produkty posiadają...


Nasze górskie relacje i fotorelacje. • Inne góry - Forum Bieszczady - BieszczadzkieForum.pl\nNasze górskie relacje i fotorelacje.\nprzez lucyna » 16 maja 2011, o 12:26\nWątek przyszłościowy, to realizacja pomysłu, który narodził się w innym miejscu. Tu umieszczamy swoje achy i ochy, relacje i fotorelacje, opisy i wiersze i wszystko to co chcemy dotyczące wycieczek, połazęgowisk, wypraw, spacerów górskich i okołogórskich.\nRe: Nasze górskie relacje i fotorelacje.\nprzez skazaniec » 16 maja 2011, o 12:40\noj pozamieszczam - na bieżąco przez 14 dni:)


Audi A7 3.0 diesel 245 KM 2011r. (Węgrów) - Autotrader.pl\nWitam SPRZEDAM AUDI A7 Rok Prod.:2011 Kolor: Czarny Perła Metalik 3,0 Diesel 245 KM ========================================= ✔ Automatyczna 7 stopniowa skrzynia S-Tronic ✔ Napęd na 4 koła QUATTRO ✔ Asystent Parkowania ✔ Komfortowe fotele ✔ Climatronic 2 strefowy ✔ Audi Drive Select ✔ Nawigacja Navi+ ✔ MMI Plus ✔ Lampy Led ✔ Czujniki parkowania przód i tył ✔ Lampy Bi-xenon ✔ Tempomat ✔ Pełne oświetlenie wewnętrzne Ambiente ✔ Czarna podsufitka ✔ Nagłośnienie High Quality ✔ Elektryczne przednie fotele z pamięcią i pełną regulacją ✔ Podgrzewane przednie fotele ✔ Skórzana kierownica + łopatki F1 ✔ Skórzana tapicerka ✔ Alufelgi 18 cali ✔ Opony jak nowe ✔ Elektryczna klapa tylna ✔ Bezwypadkowy ✔ Serwisowany do końca ✔ Książka serwisowa ======================================= Cena Brutto: 85 900 zł (Faktura VAT 23%) ======================================= Poważnie zainteresowanym udostępnimy numer VIN Udzielamy 3 miesięcznej pisemnej Gwarancji Możliwość przedłużenia gwarancji do 24 miesięcy. Gwarancja VIP Gold, obejmuje: - wszystkie usterki techniczne (związane z gwarancją) wynikłe po nabyciu pojazdu, - jednostkę napędową - silnik, - skrzynię biegów manualną - skrzynię biegów automatyczną, - przednie i tylne zawieszenie - amortyzatory, sprężyny itp. - mechanizmy różnicowe, - koła dwumasowe, - turbosprężarki, - paski rozrządu, - wały pędne, - obudowy - skrzyni biegów, silników, mostów, miski olejowej itd. - diagnostykę komputerową, - naprawa i wszystkie części w okresie gwarancji usuwane będą bezpłatnie. Auto opłacone, gotowe do rejestracji Opłacona: - akcyza, - tłumaczenia, - wzbogacenie 2% Pozostały koszt rejestracji - koszt tablic w wydziale komunikacji (256zł) Kupujący zwolniony z opłaty skarbowej 2%. Formalności zredukowane do minimum. Wystawiam Fakturę VAT 23% Czysty środek. Piękna ciemna tapicerka Auto zadbane i dopieszczone w każdym calu. Przed przyjazdem, proszę o wcześniejszy kontakt, w celu sprawdzenia aktualności oferty. Możliwość sprzedaży auta na dogodnych warunkach kredytowych. Auto godne uwagi. Zapraszam na jazdę próbną. Aukcje prezentowane w niniejszym serwisie nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu art. 66, § 1 przepisów Kodeksu Cywilnego. Szczegółowych informacji tj.: warunków sprzedaży, oferty kredytowej i leasingowej, wyposażenia sprzedawanych przez nas aut, cen oraz aktualności oferty udzielamy bezpośrednio na miejscu lub telefonicznie. Na życzenie klienta sprowadzę każde auto. Kontakt 514 - wyświetl numer - - Dodatkowe informacje: liczba poduszek powietrznych: 10, liczba miejsc: 5, tapicerka: skora, tapicerka kolor: czarny, status sprowadzonego: dorejestracji_oplacony Numer oferty: #19232\n85 000 PLN · Audi A7 2011 · 130900 km · diesel


Trudne sprawy, czyli jak CM może czynić dobro w służbie NGO\nMarianna Chade, Redaktor\nTrudne sprawy, czyli jak CM może czynić dobro w służbie NGO – cz. I\nWydawałoby się, że prowadzenie biznesu w dobrej wierze to bułka z masłem, a sukces w nim powinien przyjść właściwie sam – wraz z rzeszą osób zainteresowanych zmienianiem świata na lepsze. Ale nie wystarczy pomysł, wsparcie samorządów, zespół pracowitych wolontariuszy i dobre chęci. Trzeba być widocznym i wiedzieć, jak i do kogo kierować swoją działalność.\nCodziennie słyszymy/czytamy/paczymy, co jedzą celebryci, jak ubierają się blogerzy, co robią politycy czy jak wyglądają nowiutkie produkty wielkich koncernów („powinieneś mieć je już teraz!”). Marki coraz zgrabniej potrafią zwracać na siebie uwagę i biznes kręci się bez zastrzeżeń. Tymczasem wiele przedsięwzięć, które w tym natłoku informacji (przynajmniej z moralnego punktu widzenia) powinny znajdować się u samej góry naszych news feedów, z napisem promoted czy łatką trending czasami w sieci istnieją na poziomie co najmniej miernym. Większość organizacji pozarządowych (nawet tych najmniejszych) rozumie już, że powinna jakośtam istnieć w Internecie – strona, fejsik, jakoś to będzie. Ale jak istnieć w nim tak, żeby miało to sens i przynosiło wymierne korzyści – nie kokosy, ale uwagę, która przekuwa się w zaangażowanie, od którego blisko już do realnego wsparcia, również pieniężnego?\nNGO czyli co – fakty i mity\nNie chcemy traktować czytelników jak gimnazjalnych uczniów WOS-u, ale z badań wynika, że niemal połowie Polaków (40%) organizacje pozarządowe „nie kojarzą się z niczym” (źródło: raport z badania „Wizerunek organizacji pozarządowych” Stowarzyszenie Klon/Jawor). To trochę zadziwia, biorąc pod uwagę, że jest kilka potężnych NGO-sów, na których działania, kampanie czy reklamy trudno jest nie wpaść choćby przypadkiem – dla przykładu: Greenpeace, WOŚP czy Amnesty International. Wystarczy wspomnieć świeżutką sprawę wycinania Puszczy Białowieskiej, o której huczy nie tylko w Internetach – zaangażowany jest w nią polski rząd versus Unia Europejska. Dzięki skutecznym działaniom polskiej filii Greenpeace’u być może uda się uratować nasz las pierwotny przed, zupełnie zbędną, ludzką ingerencją (więcej o tym, jak Komisja Europejska staje w szranki z Ministrem Szyszko tutaj). Co, więc, powinniśmy wiedzieć o III sektorze? NGO to wykorzystywany już obiegowo skrót od angielskiego non-govermental organizations. Podmiotami tworzącymi III sektor są rozmaite organizacje pozarządowe – m.in.: charytatywne, non-profit, społeczne czy obywatelskie. Dzielą się na stowarzyszenia i fundacje.\nOto jak wygląda polski III sektor w liczbach:\nZ badań wynika również, że 77% Polaków myśli, że organizacje pozarządowe zajmują się głównie pomaganiem potrzebującym, a 78% stwierdziło, że ich działanie opiera się przede wszystkim na zbiórce pieniędzy. Jak widzimy powyżej fakty są zupełnie inne. Wniosek?\nPo co mi wizerunek/reklama/marketing/strategia, przecież mój cel mówi sam za siebie\nNIC NIE POWIE, DOPÓKI NIE DOTRZE DO ODBIORCY. W Polsce jest kilkadziesiąt tysięcy organizacji pozarządowych, które potrzebują sensownych odbiorców, ale ich nie mają, ponieważ wychodzą z założenia, że „nie potrzebują komunikacji” lub „marketing jest za drogi”, „media powinny się same nimi interesować”, a „na budowanie swojego wizerunku i obecności w sieci nie warto przeznaczać środków z, przecież i tak już niewielkiego, budżetu”. To jest jednak błędne myślenie i przyszedł czas, kiedy NGO powinny wdrażać w swoją działalność konkretną strategię, zupełnie tak jak robią to organizacje nastawione na osiąganie zysków, szczególnie, że ich cele są, jakby nie było, w znacznej mierze wyższe i służą dobru nie tylko jednych i prywatnych rąk. Milczenie ze strony organizacji pozarządowych nie tylko działa negatywnie na ich rozwój, ale może też przyczyniać się do fałszywego oglądu ludu na temat samego III sektora, z którym to oglądem przecież niejednokrotnie się spotykamy – „organizacje pozarządowe to pralnie pieniędzy”, „fundacje nie robią nic dobrego”, „nie ufam w dobre intencje stowarzyszeń”, „nie warto oddawać im moich pieniędzy”. Od lat już mamy możliwość śledzenia Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy – kocha się ją lub nienawidzi, a to drugie wynika w głównej mierze z niskiego poziomu zaufania ogółu do III sektora, będącego skutkiem niczego innego jak zwyczajnego braku wiedzy. Warto tu choćby przytoczyć słowa Magdaleny Dudkiewicz (dr hab. socjologii, adiunkt w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w problematyce organizacji pozarządowych, animacji kultury, pomocy społecznej i pracy socjalnej oraz metodologii badań jakościowych.) przedstawione w „Wizerunek organizacji pozarządowych – raport z badania”:\n[…] negatywny wizerunek organizacji pozarządowych lub — częściej — brak jakiegokolwiek wizerunku to przede wszystkim skutek zaniechań samych działaczy trzeciego sektora. Szczerze mówiąc, nie mam zaufania do argumentów, że na PR nie ma pieniędzy: dobrze prowadzona strona internetowa, aktywność na portalu społecznościowym czy inicjowanie kontaktów z mediami, choćby lokalnymi, to nie kwestia pieniędzy, lecz chęci. Znacznie większym problemem niż pieniądze jest brak przekonania, że działania informacyjne i wizerunkowe są ważne.\nCzy ktoś z Was – czytelników (a więc potencjalnych odbiorców jakiejś organizacji pozarządowej), wpisał kiedyś w pasek guglowski „w czym mogę pomóc?” No właśnie…\nPosiadaczu/członku/współzałożycielu/dyrektorze fundacji lub stowarzyszenia! – to nie Twój target ma znaleźć Ciebie, tylko Ty jego. Dotarcie do odbiorcy musi być Twoim celem. Należy pamiętać, że działalność wielu organizacji opiera się na dobrowolnej pracy wolontariuszy, a ich pozyskanie może być nieporównywalnie bardziej trudne, niż pozyskanie funduszy czy sprzętu. Jeśli fundacja czy stowarzyszenie nie poradzi sobie z dotarciem do swojej grupy docelowej i określeniem persony (zupełnie tak, jak robią to działalności stricte komercyjne) czy też z sukcesywnym rozbudowywaniem grupy swoich odbiorców, jej długotrwałe funkcjonowanie będzie poważnie zagrożone. Również komunikacja z samorządami stanowi tutaj kluczowy element „gry” (NGO w głównej mierze opiera swoją działalność na finansowym wsparciu samorządów i administracji publicznej).\nOrganizacje samorządowe działają dla ludzi i dzięki ludziom, i to właśnie ten pierwiastek ludzki powinien silnie naznaczać ich sposób bycia.\nCzłowiek  komunikat  zaangażowanie  serduszko\nIII sektor to sektor gorszego sortu?\nOrganizacje pozarządowe budują coraz stabilniejszy filar gospodarki, stanowiąc zarówno wsparcie dla rozwoju ekonomicznego państwa, jak i realne miejsce zatrudnienia. Tak więc nic nie stoi na przeszkodzie, żeby fundacje i stowarzyszenia cechowały się strukturami związanymi z ich prężną komunikacją, podobnymi do tych, które możemy spotkać wewnątrz komercyjnych działalności. Co więcej, zauważa się już coraz częściej rosnącą profesjonalizację organizacji pozarządowych, choćby na przykładzie kilku większych NGO-sów w naszym kraju. Ich sposób komunikowania się z odbiorcami powinien stanowić dobry przykład tego, jak można wykorzystać Internet do rozwijania działalności non-profit. Przyglądając się ich metodom, można zauważyć, że zupełnie niczym nie ustępują ani zasięgom, ani jakości niektórych kampanii czy działań prowadzonych przez wielkie marki i koncerny. Co więcej, niejednokrotnie zdarza się, że organizacje pozarządowe potrafią stworzyć content, który nie tylko staje się niesamowicie wiralowy, ale i wywiera ogromny wpływ na opinię społeczną, aktywność polityczną czy szeroko pojęty biznes.\nPRZYKŁAD: Kiedy PETA (fundacja na rzecz obrony praw zwierząt) wypuściła w eter video, na którym widać króliki obdzierane na żywo z futra, wydające tak przeraźliwe dźwięki, że prawdopodobnie twórcy horrorów klasy B chętnie wykorzystaliby je w swoich produkcjach, cały świat modowy zamarł. Pod sporą presją społeczną wiele znanych marek usunęło raz na zawsze z oferty wszelkie produkty z angory (choćby H&M), nie chcąc narażać się na utratę zbyt wielu klientów czy dalszy ostracyzm.\nRespondenci zgodni byli co do tego, iż III sektor powinien uważnie przyglądać się działaniom biznesu, gdyż, przede wszystkim ze względu na większą skalę działania, mogą być one źródłem nowej wiedzy, a także inspiracji dla marketingu społecznego. (źródło)\nMożna, myślę, zaryzykować stwierdzenie, że organizacje pozarządowe nie powinny mieć większego problemu z odnalezieniem się w tworzeniu działań marketingowych. Dlaczego?\nFair play – fair content\nWdrażanie do swoich działań kanałów i sposobów komunikacji, które oferuje marketing treści zdaje się być nie tylko kluczowe dla fundacji i stowarzyszeń, ale zupełnie naturalne. Nie będę się rozpisywać zbyt wiele na temat content marketingu, bo, przypuszczalnie, branża już dawno wyczerpała temat albo jest tego naprawdę blisko (dla tych, którzy przespali złotą erę content is king – artykuł, który rzetelnie podchodzi do tematu i, naprawdę krótka, „Krótka przypowieść o marketingu treści”).Trudne sprawy to tak naprawdę łatwe tematy, które NGO-sy powinny skrupulatnie wykorzystywać w swojej komunikacji. Czym jest fair content? To treści, które zasadniczo powinny być oferowane przez wszystkie organizacje pragnące docierać do wybranych odbiorców i angażować ich, a w efekcie realizować dzięki nim własne cele. Oparte na prawdzie, realnie służące potrzebom grupy docelowej, edukujące ją, rozwijające i pobudzające do działania pomagają osiągać cele organizacji w naturalny sposób. Oto parę przykładów ( w tym artykule jeden, kolejne w następnych częściach) odpowiednich metod tego rodzaju komunikacji, wdrażanych przez wybrane polskie organizacje pozarządowe, i które, moim zdaniem, doskonale realizują poniższe cele:\nPrzyjęcie orientacji marketingowej przez organizacje non profit powinno przy tym służyć tworzeniu wartości i budowaniu relacji z interesariuszami organizacji w czterech głównych wymiarach: odpowiedniości oferty, jej dostępności, prawidłowej komunikacji i kreowania postrzeganych wartości i wizerunku organizacji.” (źródło)\nOgólnopolskie stowarzyszenie istnieje od 2012 roku i ma na celu zrzeszać osoby, które chcą zmienić los zwierząt hodowlanych. Jak wynika z badań (źródło), liczba organizacji pozarządowych zajmujących się niesieniem pomocy zwierzętom stanowi w Polsce jedynie 2% ogółu. Tak, to bardzo mało, a jednak zauważa się na tym polu dość sporą aktywność, a przede wszystkim to, co stanowi meritum tej wypowiedzi – widoczność. Otwarte Klatki znakomicie wykorzystują część swojego budżetu, opłacając niektóre koszty solidnie przygotowywanych i realizowanych kampanii. Patrząc na jakość CM-u stowarzyszenia można swobodnie stwierdzić, że współpracują z prawdziwymi profesjonalistami. Tak, jak większość organizacji pozarządowych, ich działalność opiera się w znacznej mierze na pracy wolontariuszy – „kto co potrafi, kto co może, kto jest w stanie pomóc”. Dotarcie do osób, które nie tylko są chętne do poświęcenia ZA DARMO swojego czasu, ale i wiedzą, co robią wcale nie jest łatwe. Otwarte Klatki jednak radzą sobie z tym znakomicie – są przekonywujące (bo profesjonalne). Ich identyfikacja wizualna mogłaby być przykładem dla wielu komercyjnych marek. MOŻNA? Istniejąca na „rynku” zaledwie od 4. lat organizacja skutecznie przyciąga do siebie grupę docelową, na której może polegać. Wegetarianie i weganie, ekolodzy, miłośnicy zwierząt, wszelkie subkultury liberalne – to od nich wszystko się zaczęło. Wraz jednak z rozwojem organizacji zasięg się powiększył – właśnie dzięki właściwym działaniom.\nPRZYKŁAD: Zaproszeni do współpracy kucharze-celebryci – Magda Gesller i Robert Makłowicz wsparli stowarzyszenie w kampanii „Jak one to znoszą”, która miała na celu obnażać przemysł jajczarski i zachęcać do kupowania tak zwanych zerówek. Coś, co wegetarianie i weganie dawno już wiedzą przenika do świata potencjalnego Kowalskiego i jego żony, którym zależy przecież, żeby ich dziecko jadło najlepsze produkty, a skoro pan i pani z telewizora tak mówią…\nO filmach kręconych przez Otwarte Klatki na fermach futrzarskich jest głośno również w mainstreamowych mediach. Organizacja wspiera marki modowe, które cofają produkty wykonane z futra naturalnego (m.in. Hugo Boss i Armani) – ich infografiki, poradniki, e-booki, przepisy kulinarne codziennie trafiają na różnych kanałach do łącznej ilości niemal 160 000 użytkowników (Facebook, Youtube, Twitter, Instagram). Czy gdyby Otwarte Klatki nie miały profesjonalnej strategii marketingowej i nie przeznaczały regularnie części budżetu na działania CM, to dzisiaj wspierałby je prezydent Słupska, Moby, Paulina Przybysz i inne piosenkarki, modelki czy aktorki, rzesza blogerów i tysiące zwykłych ludzi, do których trafia ich przekaz? Prawdopodobnie nie wiedzieliby o jej istnieniu. Tymczasem Otwarte Klatki stały się marką, która edukuje, informuje, bawi i ANGAŻUJE. Oto świeży post (21.06.2016, 9:02), który naocznie pokazuje, o jakim zasięgu i zaangażowaniu jest tutaj mowa.\nOtwarte Klatki zdają się zawsze być na czasie i zawsze wiedzą, co robić. Zachęcają do „podawania dalej” wprost, pokazując, jak wymiernie wpływa to na realizację ich celów, pozostawiając użytkowników z przeświadczeniem, że:\na) biorą udział w czymś dobrym i ważnym,\nb) ich gest naprawdę się liczy,\nc) to działanie ma sens.\nZadają pytania, na które społeczności chętnie odpowiadają. Zapraszają do współpracy inne organizacje (również komercyjne), prywatnych przedsiębiorców i artystów, którzy niejako odpowiadają na potrzeby ich konsumentów. Z całą pewnością możemy mówić w przypadku tego stowarzyszenia o profesjonalizacji jego działań – tworzą silną, wartościową, wysokiej jakości bazę contentową, która zachęca coraz więcej ludzi do wspierania ich działań czy choćby mówienia o nich.\nR. Makłowicz o chowie klatkowym\nŻeby nie przeciążyć czytelnika natłokiem informacji i DOBRA, zostawiam więcej przykładów realizacji działań CM przez NGO na następne części. Dowiecie się z nich również m.in. o tym, jakie rodzaje komunikacji warto stosować i dlaczego w pewnych przypadkach organizacje pozarządowe „mogą (a nawet powinny) więcej”. Jak radzą sobie najlepiej zarabiające stowarzyszenia i fundacje? Czy ktoś z Was wie, kto, a przede wszystkim dlaczego, jest na ich czele? Jeśli wśród z Was znajdzie się osoba, sama znająca jakąś organizację III sektora, której działania są warte uwagi, będę wdzięczna za pozostawienie jej nazwy w komentarzu, i chętnie przyjrzę się, a nawet opiszę jej poczynania w następnych etapach moich rozważań. Czy sami wspieracie jakieś fundacje lub zarządzacie czy członkujecie w jakimś stowarzyszeniu?\nNa koniec mała zapowiedź następnej części będącej swoistym do niej wstępem – czyli to, z czego NGO powinno czerpać pełnymi garściami – EMOCJE. Świeżutki, mocno wiralowy przykład, jak to się robi #zagranico:


Mocne strony i zalety - lekcja wychowawcza.\nKonspekt godziny wychowawczej dla uczniów kl. IV - VI, dotyczący zalet i mocnych stron uczniów. Lekcja ma na celu podniesienie poczucia własnej wartości uczniów.\nPobierz (docx, 16,7 KB)\nKonspekt zajęć dla uczniów w wieku 10 - 12 lat\nTemat zajęć: Nasze mocne strony i zalety.\nPoznanie swoich mocnych stron i zalet\nZna zbiór nazw zalet i mocnych stron ludzi\nPotrafi wymienić zalety swoje i swoich kolegów/koleżanek z klasy\nPotrafi pozytywnie ocenić kolegów i koleżanki z klasy\nRozumie, że każdy człowiek ma swoje mocne strony i zalety\noparte na słowie: objaśnienia, rozmowa, wykład,\noparte na działaniu: zapisywanie pozytywnych cech charakteru\ndługie paski papieru\nCo to jest wada? Co to jest zaleta? – wypowiedzi chętnych uczniów.\nRozdanie karteczek, na których uczniowie zapisują osobno swoje wady i zalety – czas pracy 3 minuty.\nUczniowie liczą, czego mają więcej – wad czy zalet? Mówią co łatwiej im przychodziło do głowy wady czy zalety?\nZazwyczaj jest tak, że myślimy o sobie negatywnie, a nie pozytywnie i większości ludzi łatwiej przychodzi wymyślenie swoich wad niż zalet, dlatego dziś skupimy się na zaletach.\nUczniowie składają swoje kartki z wadami i zaletami na pół i odkładają na bok.\nPraca w trójkach lub czwórkach, tak jak uczniowie siedzą – w ciągu 5 minut mają wypisać wspólnie jak najwięcej pozytywnych cech charakteru – mogą być w formie przymiotników (np. mądry) lub rzeczowników (np. mądrość).\nPo zakończeniu pracy sumują wypisane zalety. Grupy prezentują swoje wyrazy, zaczynając od grupy, która wypisała najmniej cech, podczas prezentacji nauczyciel zapisuje podane zalety na tablicy, a członkowie pozostałych grup wykreślają cechy, które już padły. Podczas prezentacji kolejnych grup następuje dopisywanie zalet na tablicy.\nPo wykonaniu zadania uczniowie czytają wszystkie wyrazy zgromadzone na tablicy i zastanawiają się, czy jeszcze jakieś cechy można by dopisać – propozycje uczniów, ewentualnie nauczyciel stawia pytania pomocnicze:\nOsoba, która chętnie pracuje - pracowita\nOsoba, która dobrze wykonuje powierzone jej zadania – sumienna, solidna\nOsoba, która nie zdradza swoich znajomych – lojalna\nKtoś, kogo trudno wyprowadzić z równowagi – opanowany, spokojny\nKtoś, kto często się śmieje – śmieszek, wesoły, radosny\nKtoś, kto myśli pozytywnie – optymista\nKtoś, kto pomaga rozwiązać kłótnie – bezstronny, pomocny\nTeraz rozejrzyjcie się po klasie i zastanówcie się, które z wypisanych na tablicy cech pasują do poszczególnych uczniów. A może jeszcze jakieś przyjdą Wam teraz do głowy, kiedy pomyśleliście o konkretnej osobie z klasy? Dopisanie propozycji bez podawania osoby.\nTeraz każdy z Was otrzyma kartkę, którą podpiszecie swoim imieniem i nazwiskiem na dole. Następnie podacie ...


Nasza dupa tzn Nasza Duma za granicą - wiocha.pl absurd 931207\nNasza dupa tzn Nasza Duma za granicą\nDobre wyrabia zdanie o polkach nie ma co\nMower 13-05-13, 15:57 Zgłoś\nDodano: 2013-05-13, 15:57:30 przez: Mower\nOdzwierciedla faktyczny stan części naszego społeczeństwa.\nW pracy się fotografuje :)\nna bank z Polski...dzida nie umie flagi powiesić + białe słitaśne buciki\nfyi ona jest prostytutka flaga wywieszona w burdelu na dzwiach kazdego pokoju czy to ukrainska czy polska , btw calkiem dobra czeresnia xD\nkiedys urzedowala w bełchatowie. pół bełchatowa ją miało. mi się nie podoba\nmoze zle flage powiesila z oczu nie przeczytasz ze ma daltona:) haha\nkozaczki fajne... Jednak Polki sa Najpiekniejsze i najsexowniejsze na świecie:) ale niestety niektore z nich nie maja rozumu albo tylko takie udaja by zwrocona na nie uwage i wyrobiono opinie ktora ciagnie sie za nimi latami:)\nkobieta Z MONAKO, a jakiś palant oczernia nasze polskie zdziry\nza jaką granicą? Chyba wschodnią. Bo na zachodzie nikt nie ma takiej myśli budowniczej,co to jest? jakiś gumolit i szczelina pod drzwiami ,że pies z budą przeleci\ntylko flaga trochę odwrotnie\nCiało super a make up jak zwykle spaprany i przypalony :((((((\nHmmm to z Monako :)\ndajcie jej fon\nwy możecie o niej pisać...ja ruchałbym :D\nLudzie nie widzicie to nie oceniajcie i Ty moderator nie pisz takich głupot na mój temat,bo tak nie można dupy komuś obgadywać i możesz na tym ucierpieć,więc nie pisz...\nnapewno robi lepsze wrazenie niz tusk i kaczynski razem wzieci\ntaa wiocha a zerżnelibyście ją jak dzikie świnie\nHIV HIV huura!!!! powodzenia! ;D.\nDokładnie :) Bardzo fajna i znająca się na rzeczy panienka, do tego te jej powabne tatuaże... masakra i polecam :D\nco sie czepiacie super suczka kazdy by chciał taką miec w łóżeczku\ndo Fszystkich pATRIOTÓW: Flaga w pionie- białe po lewej\nto jest Indonezyjka, flaga czerwono-biała\nUf... kamień z serca, że laska nie z POLSKI. Niech się Monako za nią wstydzi :).\nWidziałeś kiedyś flagę Monako???\nnawet fajna szmata niewiem co wy chcecie\nGryzł bym Cię jak Reksio szynkę :D\ni jeszcze flaga powieszona odwrotnie nie biało czerwono tylko czerwono biało podwójna wiocha takich ludzi powinno się karać!\nKim jest człowiek jak nie ma szacunku nawet dla samego siebie... Co sie dzieje z ludzimi...\nAle jesteście spostrzegawczy, a może by tak flage obrócic tak jak powinna być ale nie ważniejszy dziubek i cycki\nKolejne zdjęcie z serwisu poświęconego najstarszemu zawodowi świata. Jak już ktoś napisał, panie przyjmuje w Łodzi.\nChciała się pochwalić butami;)\nFlaga źle powieszona! brak słów...\nto nie jest flaga polski tylko monako!!! jakby byla polska to biale by bylo po lewej\nznalazła pracę po za granicami polski. trochę to dziwi, bo kobiety wykonujące jej profesje poszukiwane są również w naszym kraju. w rubryce "dam pracę" to zwykle ponad 80% ogłoszeń !\nno co niech podziwiaja jakie mamy w PL super laseczki:) chyba ze wolicie niemieckie plywaczki z czasow NRD ?:\nSorry ale z twarzy bardzo brzydka z niej Polka\nBardzo dobre! W burdelu pewnie przynosi tyle dochodów, co żadna inna k**wa.\nale fajna krowa, bym doił jak rolinik\npolowa komentujacych powinna trafic na wioche razem z wstawiajacym to zdjecie gdzie tam jest flaga Polski?\nBardzo dobre:) ale ona śliczna, mmmm:)\nWszyscy piszą, że na zdjęciu widać flagę Polski. A ja się pytam. GDZIE? Ja widzę flagę Monako.\nTak obcokrajowcy uwazaja,że polski sa bardzo ładne. A Mower widze niedorozwiniety jestes. A przepraszam bardzo skąd to stwierdzenie,że za granicą mieszka? bo Polska flaga wisi?\nCiekawe ilu z was by ją szarpało jak Raksio szynkę?\nProstytutka, poszukać a znajdziecie, za 150 zrobi wam wszystko.\nfajna foka ;)\nnie wiem czego sie czepiacie-porzadna dziewczyna-uda do polowy zasloniete,brzuch tez a ze odwrotnie?-brawa dla tej pani za dobre checi...v v v\na ja bym ja zerżna XD\nciałko ma niezłe ..\na, mało ku,rew za granicą ?\npanienka do towarzystwa na znanej kazdemu stronie... akurat u mnie w łodzi obecnie urzęduje... byłem , POLECAM!!! Mower jak cie nie stać i gul ci skacze to po chooja wrzucasz tu jej foto i dajesz mizerny opis?\nDupcia fajnie Nas reprezentuje. Poza tym,nie tylko Polska ma takie cuda! ;)\n..to ja juz wole ja od poslanki Grodzkiej..\nCiało niezłe, ale twarz i "ubranie" do wymiany...\nprzecież to Polska widać po wykończeniówce\nA niby w Polsce jest lepiej? Na przykład w obiegowej opinii za granicą Kraków jest uważany za burdel Europy. Dużo łatwych studentek, do których wystarczy podejść, zagdakać po angielsku, postawić drinka, obiecać pracę i już są Twoje. I niestety to prawda: mieszkałem w Krakowie 7 lat i wiem, że tak jest. Teraz mieszkam w UK i na każdym kroku od młodych anglików słychać "hey, let's go to Cracow for the weekend, it's cheap and you can f*** a lot of nice chicks"...\nPoczciwosc takich plastikow kończy sie na granicy polsko-niemieckiej\no flaga już jest wystarczy zarzucić na łeb i jechać za ojczyznę.A z tyłu może wyglądać całkiem spoko\nMoże ona z Monako jest, to by tłumaczyło opaleniznę ;)\nSłusznie.Flaga jest odwrócona.


Doda Zabić - Pomponik\nPlotki Pomponik » doda zabić\nArtykuły na temat: doda zabić\n..., że Doda stała się zakupoholiczką. Więcej do powiedzenia na ten temat zapewne mieliby psycholodzy. Jedna z teorii zakłada, że ci, którzy cierpią na tę przypadłość robiąc zakupy chcą zabić wewnętrzną pustkę. Może coś w tym jest... A może po prostu Doda w ten właśnie sposób odreagowuje stres związany z rozpadem jej małżeństwa z Majdanem? Tak czy siak, trzeba przyznać, że Doda wydając na ciuchy...\nDoda otrzymuje wiadomości z pogróżkami. Ktoś grozi jej śmiercią\nNa swoim Instagramie Doda opublikowała treść pogróżek, jakie dostała niedawno w wiadomości mailowej. Ktoś wprost groził jej śmiercią podczas jednego, z nadchodzących koncertów. Czy wokalistka ma się czego obawiać?\nFilmowa - Orzeł za rolę w "Róży"), Eryk Lubos (Najlepszy Aktor MFF Karlovy Wary - "Zabić bobra"), Ireneusz Czop ("Pokłosie"). Scenariusz do filmu, który dosadnie, bez taryfy ulgowej, ale też z dużą...\nDoda i "boskie dzieło"\nO tym zdarzeniu na swojej stronie internetowej informuje Doda: "Nie zabijcie się, kiedy będziecie biec na swoich nieporadnych nóżkach do kiosku, albowiem nadchodzi dzień, kiedy to ukazuje się boskie dzieło" - wokalistka zwraca się do wszystkich żądnych sensacji portali plotka rskich. Poza "wypasionym wywiadem" Doda zgodziła się także na "najbardziej odważną, kontrowersyjną, pełną dystansu...\nZdjęcia na temat: doda zabić\nWideo na temat: doda zabić\n"M jak miłość": Walka o Olka\nAneta (Ilona Janyst) wpadnie jak burza na zaplecze Bistra za Rogiem i rzuci się z pięściami na Olka (Maurycy Popiel). Po chwili doskoczy do Agi (Ina Sobala). - Gówniaro! Zaraz cię załatwię! - krzyknie i zacznie szarpać kelnerkę... - Zabiję ją! I jego... A na końcu siebie - powie Kryńska i doda, że ma dostęp do leków, więc załatwi to szybko, fachowo i bezboleśnie...\nDyskusje na temat: doda zabić\nDoda też już wygląda jak potwór. Jak by miała zamiar kogoś zabić i zjeść. Nawet centymetr tapety nie zakryje jej jadu. To są właśnie ci celebryci POstępowych, Nowoczosnkowych.