Dom łańcuchów. Opowieści z Malazańskiej Księgi Poległych - Steven Erikson - ebook - Legimi online\nDom łańcuchów. Opowieści z Malazańskiej Księgi Poległych ebook\nAutor pragnie podziękować swej kadrze czytelników: Chrisowi Porozny’emu, Richardowi Jonesowi, Davidowi Keckowi i Markowi Paxtonowi MacRae. Jak zwykle Clare i Bowenowi. Simonowi Taylorowi oraz ekipie z Transworld. A także wspaniałemu (i cierpliwemu) personelowi z Baru Italia Tony’ego: Erice, Steve’owi, Jessemu, Danowi, Ronowi, Orville’owi, Rhimpy, Rhei, Cam, Jamesowi, Dornowi, Konradowi, Darrenowi, Rusty’emu, Philowi, Toddowi, Marnie, Chrisowi, Leah, Adzie, Kevinowi, Jake’owi i Jamiemu. Dziękuję też Darrenowi Nashowi (gdyż drożdże zawsze wyrastają) oraz Peterowi Crowtherowi.\nTeblorzy z plemienia Urydów\nKarsa Orlong: młody wojownik\nBairoth Gild: młody wojownik\nDelum Thord: młody wojownik\nDayliss: młoda kobieta\nPahlk: dziadek Karsy\nSynyg: ojciec Karsy\nPięść Tene Baralta\nPędrak: jego adoptowany syn\nNul: wickański czarnoksiężnik\nNadir: wickańska czarownica\nTemul: Wickanin z Klanu Wron (ocalony ze Sznura Psów)\nPatrzałek: żołnierz Gwardii Areńskiej\nLostara Yil: oficer Czerwonych Mieczy\nGall: wódz wojenny Khundrylów z Wypalonych Łez\nImrahl: khundrylski wojownik z Wypalonych Łez\nŻołnierze z 9 kompanii 8 legionu\nFlaszka: mag drużyny\nKoryk: żołnierz, półkrwi Seti\nWybrani żołnierze średniozbrojnej piechoty\nSierżant Thom Tissy\nInni żołnierze Imperium Malazańskiego\nSierżant Postronek: Druga Kompania, Pułk Ashocki\nEbron: Piąta Drużyna, mag\nKulas: Piąta Drużyna\nDzwon: Piąta Drużyna\nKapral Odprysk: Piąta Drużyna\nKapitan Milutek: Druga Kompania\nPorucznik Pryszcz: Druga Kompania\nJibb: Gwardia Ehrlitańska\nMewiślad: Gwardia Ehrlitańska\nBazgroł: Gwardia Ehrlitańska\nStarszy sierżant Wyłam Ząb: Miejski Garnizon Malazański\nKapitan Irriz: renegat\nHandlarz niewolników Silgar\nInni na Genabackis\nArmia Apokalipsy sha’ik\nSha’ik: Wybrana przez Boginię Tornada (ongiś Felisin z rodu Paranów)\nFelisin Młodsza: jej adoptowana córka\nLeoman od Cepów\nWielki mag L’oric\nWielki mag Bidithal\nWielki mag Febryl\nKamist Reloe: mag Korbolo Doma\nMathok: wódz wojenny Pustynnych Plemion\nT’morol: jego osobisty strażnik\nCorabb Bhilan Thenu’alas: oficer z kompanii Leomana\nKorbolo Dom: napański renegat\nKasanal: jego wynajęty skrytobójca\nKalam Mekhar: skrytobójca\nTrull Sengar: Tiste Edur\nOnrack: T’lan Imass\nNożownik: skrytobójca (znany też jako Crokus)\nRellock: ojciec Apsalar\nKotylion: patron skrytobójców\nDarist: Tiste Andii\nBa’ienrok (Strażnik): pustelnik\nIbra Gholan: wódz klanu T’lan Imassów\nMonok Ochem: rzucający kości T’lan Imassów Logrosa\nHaran Epal: T’lan Imass\nOlar Shayn: T’lan Imass\nSzara Żaba: demon chowaniec\nApt: demonica (matrona Aptorian z Cienia)\nAzalan: demon z Cienia\nPanek: dziecko Cienia\nMebra: szpieg z Ehrlitanu\nIskaral Krost: kapłan Cienia\nMogora: jego żona, d’ivers\nMappo Konus: Trell\nJorrude: seneszal Tiste Liosan\nMalachar: Tiste Liosan\nEnias: Tiste Liosan\nOrenas: Tiste Liosan\nNa pograniczu Zaczątku, 943 dzień Poszukiwań 1139 rok snu Pożogi\nSzare, rozdęte, pokryte plamami ciała pokrywały muliste wybrzeże tak daleko, jak okiem sięgnąć. Na gnijących zwłokach – zarówno wyrzuconych na brzeg niczym drewno, jak i kołyszących się jeszcze na falach – roiło się od czarnych krabów o dziesięciu nogach. Małe niczym monety stworzenia dopiero rozpoczynały sutą ucztę, którą zawdzięczały rozdarciu się groty.\nKolor morza stanowił zwierciadlane odbicie zachmurzonego nieba. Matowa, łaciata szarość na górze i na dole, mącona gdzieniegdzie ciemniejszą barwą mułu oraz – w odległości trzydziestu ruchów wiosła – ochrowymi plamami ledwie widocznych górnych pięter budynków zatopionego miasta. Sztormy minęły i pośród szczątków pochłoniętego przez fale świata panował teraz spokój.\nTutejsi mieszkańcy byli niscy i krępi. Twarze mieli płaskie, a długie, jasne włosy opadały im na ramiona. Sądząc po ciepłym odzieniu, w ich świecie panowały chłody. Po rozdarciu temperatura zmieniła się jednak drastycznie. Było tu teraz gorąco i parno, a w powietrzu unosił się odór rozkładu.\nMorze zrodziło się z rzeki płynącej w innym królestwie. Potężna, szeroka słodkowodna arteria biegła zapewne przez cały kontynent, niosąc ze sobą równinny muł. Jej mroczne głębie były siedliskiem ogromnych sumów i wielkich jak koło wozu wodnych pająków, a na płyciznach roiło się od krabów oraz drapieżnych roślin pozbawionych korzeni. Potem niosący niezmierną masę wody nurt wdarł się do tej bezkresnej, płaskiej krainy. Płynął przez dni, tygodnie, miesiące.\nBurze, wywołane przez gwałtowne starcie tropikalnych prądów powietrznych z miejscowym umiarkowanym klimatem, dały początek szalonym wichrom, które pędziły wody wciąż dalej i dalej. Razem z niepowstrzymanym potopem nadeszły epidemie, odbierające życie tym, którzy nie utonęli.\nOstatniej nocy rozdarcie w jakiś sposób się zamknęło. Rzeka z innego królestwa wróciła do pierwotnego koryta.\nCiągnąca się przed Trullem Sengarem linia brzegowa zapewne nie zasługiwała na tę nazwę, lecz żadne inne określenie nie przychodziło mu do głowy. Brzeg składał się wyłącznie z mułu gromadzącego się pod wysokim murem, który sięgał od horyzontu po horyzont. Mur oparł się powodzi, choć z jego szczytu spływały na drugą stronę kaskady wody.\nPo lewej stronie miał ciała, a po prawej pionowy spadek wysokości siedmiu, może ośmiu mężczyzn. Szczyt muru liczył sobie niespełna trzydzieści kroków szerokości. Fakt, że ta konstrukcja powstrzymała całe morze, sugerował czary. Szerokie, płaskie kamienie, z których ją zbudowano, były usmarowane błotem, schnącym już na upale. Na powierzchni muru tańczyły ciemnobrązowe owady, które uskakiwały z drogi Trullowi Sengarowi i jego oprawcom.\nTrullowi ta myśl nadal nie chciała się pomieścić w głowie. Moi oprawcy. Niełatwo mu było się z tym pogodzić. Przecież to byli jego bracia. Rodzina. Znał ich twarze przez całe życie, widział, jak się uśmiechają, słyszał ich śmiech, a niekiedy dostrzegał też na ich obliczach żal stanowiący zwierciadlane odbicie tego, który sam czuł. Stał u ich boku podczas wszystkiego, co się wydarzyło, czy były to chwalebne triumfy, czy też rozdzierające duszę straty.\nTeraz nie było uśmiechów, nie było śmiechu. Twarze tych, którzy go pilnowali, były zimne i nieruchome.\nJak nisko upadliśmy.\nMarsz dobiegł końca. Mężczyźni obalili Trulla Sengara na ziemię, nie zważając na jego siniaki, na zadrapania i rany, z których nadal sączyła się krew. Nieżyjący już mieszkańcy tego świata umieścili w jakimś nieznanym celu na szczycie muru masywne żelazne pierścienie, umocowane w sercu wielkich kamiennych bloków. Rozmieszczono je wzdłuż muru co jakieś piętnaście kroków, tak daleko, jak Trull mógł sięgnąć wzrokiem.\nTeraz miały znaleźć nową funkcję.\nOpletli Trulla Sengara łańcuchami. Jego ręce i nogi zakuli w kajdany. Wokół talii boleśnie zacisnęli mu nabijany gwoździami pas. Potem przewlekli łańcuchy przez żelazne kółka pasa i naciągnęli je mocno, by unieruchomić go obok pierścienia. Do szczęki przytwierdzili mu metalowe imadło. Następnie zacisnęli je, zmuszając go do otwarcia ust, i wepchnęli do nich metalową płytkę, która przyciskała język.\nPóźniej nastąpiło odcięcie. Na czole Trulla wyrysowali sztyletem krąg, który potem przecięli zygzakowatą linią, wbijając czubek noża tak głęboko, że aż naruszył kość. W rany wtarli popiół. Długi, pojedynczy warkocz obcięli brutalnymi uderzeniami, od których jego kark pokryły krwawe rany. W resztę włosów wtarli gęstą, lepką maść. Za kilka godzin wszystkie włosy odpadną i Trull Sengar na zawsze stanie się łysy.\nOdcięcie było absolutnym, nieodwracalnym aktem odrzucenia. Był teraz wyrzutkiem. Dla swych braci przestał istnieć. Nikt nie będzie obchodził po nim żałoby. Jego czyny zostaną zapomniane, tak jak jego imię. Jego rodzice wydali na świat jedno dziecko mniej. To była najsurowsza kara znana jego ludowi, znacznie straszliwsza od egzekucji.\nAle Trull Sengar nie popełnił żadnej zbrodni.\nOto jak nisko upadliśmy.\nStanęli nad nim. Być może dopiero w tej chwili dotarło do nich, co uczynili.\nCiszę zmącił znajomy głos.\n– Teraz o nim pomówimy, a gdy już opuścimy to miejsce, przestanie być naszym bratem.\n– Teraz o nim pomówimy – zaintonowali inni.\n– On cię zdradził – dodał jeden z nich.\nPierwszy głos był chłodny, nie było w nim słychać triumfu, choć Trull Sengar wiedział, że mówiący go czuje.\n– Twierdzisz, że mnie zdradził.\n– Tak, bracie.\n– Słyszałem to z jego ust.\n– Czy tylko ty jeden utrzymujesz, że słyszałeś owe słowa zdrady?\n– Nie, ja również je słyszałem.\n– I ja, bracie.\n– A co nasz brat wam powiedział?\n– Że przeciąłeś łączące cię z nami więzy krwi.\n– Że służysz ukrytemu panu.\n– Że twoja ambicja przywiedzie nas wszystkich do zguby…\n– Cały nasz lud.\n– To znaczy, że wystąpił przeciwko mnie.\n– Własnymi ustami oskarżył mnie o zdradę naszego ludu.\n– A czy jestem winny? Rozważmy ten zarzut. Południowe ziemie ogarnął ogień. Armie nieprzyjaciela zrejterowały. Nasi wrogowie klęczą przed nami, błagając nas, byśmy pozwolili im zostać naszymi niewolnikami. Z niczego stworzyliśmy imperium, a nasza siła nadal rośnie. Co musicie czynić, byśmy stali się silniejsi, bracia?\n– Musimy poszukiwać.\n– Tak jest. A gdy już znajdziecie to, czego szukacie?\n– Musimy to oddać tobie, bracie.\n– Czy rozumiecie, dlaczego trzeba tak postąpić?\n– Czy rozumiecie, jak wiele poświęciłem dla was, dla naszego ludu i naszej przyszłości?\n– A mimo to podczas poszukiwań ten mężczyzna, nasz były brat, wystąpił przeciwko mnie.\n– Co gorsza, próbował bronić tych nowych wrogów, których znaleźliśmy.\n– Próbował. Zwał ich Czystymi Kuzynami i twierdził, że nie powinniśmy ich zabijać.\n– A gdyby rzeczywiście byli Czystymi Kuzynami…\n– Nie ginęliby tak łatwo.\n– On cię zdradził, bracie.\n– Zdradził nas wszystkich.\nAch, chcesz się z nimi podzielić swą zbrodnią. A oni się wahają.\n– Zdradził nas wszystkich, nieprawdaż, bracia?\n– Tak – rozległ się chór wątpiących głosów, wypowiadających chrapliwie, niemal szeptem, to słowo.\nPrzez długą chwilę nikt się nie odzywał. Potem rozległ się głos, w którym pobrzmiewał z najwyższym wysiłkiem tłumiony gniew.\n– To prawda, bracia. Czy mamy zlekceważyć to niebezpieczeństwo? Tę groźbę zdrady, tę truciznę, tę zarazę, która próbuje zniszczyć naszą rodzinę? Czy będzie się ona szerzyć? Czy jeszcze tu przyjdziemy? Musimy być czujni, bracia. Uważać na swoje myśli. Na siebie nawzajem. Tak oto pomówiliśmy o nim. Już go nie ma.\n– Nigdy nie istniał.\n– Opuśćmy więc to miejsce.\n– Tak, opuśćmy.\nTrull Sengar wytężał słuch, aż wreszcie przestał słyszeć ich kroki, wyczuwać drżenie kamienia pod ciężkimi butami. Został sam. Nie mógł się poruszyć, widział tylko ubłocony kamienny mur u podstawy żelaznego pierścienia.\nTrupy kołysały się leniwie na falach u brzegu. Biegały po nich kraby. Woda nadal przesączała się przez zaprawę murarską, wnikała w cyklopowy mur, szepcząc niczym duchy, a potem spływała z niego po drugiej stronie.\nJego lud od dawna znał tę prawdę, być może jedyną prawdę. Natura toczy tylko jedną, wieczną wojnę. Ma tylko jednego wroga. Uświadomić to sobie znaczyło zrozumieć świat. Każdy świat.\nNatura ma tylko jednego wroga.\nI jest nim nierównowaga.\nMur powstrzymywał morze.\nKryją się w tym dwa znaczenia. Bracia, czyż nie dostrzegacie tej prawdy? Mur powstrzymuje morze.\nTemu potopowi nie da się zapobiec. On się dopiero zaczął. Jego bracia tego nie pojmowali. Być może nigdy to do nich nie dotrze.\nWśród jego ludu utonięcie było częstą przyczyną śmierci. Nie obawiano się go. Trull Sengar również miał utonąć. Wkrótce.\nPodejrzewał, że cały ich lud niedługo pójdzie w jego ślady.\nJego brat naruszył równowagę.\nA tego natura nie będzie tolerowała.\nTwarze w skale\nIm wolniej toczy swe wody rzeka, tym czerwieńszy jej nurt.\nDzieci z mrocznego domu wybierają ścieżki skryte w cieniu.\nNathijskie porzekadło ludowe\nPies rozszarpał kobietę, starca i dziecko, nim wojownicy zdołali zapędzić go do opuszczonego pieca do wypalania gliny na skraju wioski. Do tej pory wierność zwierzęcia była niezachwiana. Strzegło ono ziem Urydów z gwałtownym zapałem odpowiednim do jego twardych, lecz sprawiedliwych obowiązków. Na jego ciele nie widziało się ran, które mogłyby się paskudzić, wpuszczając do żył ducha szaleństwa. Pies nie zapadł też na pieniącą chorobę. Żadne inne zwierzę nie rzuciło wyzwania jego pozycji w sforze. Nie było nic, zupełnie nic, co mogłoby wytłumaczyć tę nagłą zmianę.\nWojownicy osaczyli psa pod łukowatą tylną ścianą pieca i kłuli włóczniami ujadające szaleńczo, próbujące kąsać zwierzę, aż wreszcie padło martwe. Gdy przyjrzeli się włóczniom, zobaczyli, że drzewca są pogryzione i mokre od krwi i śliny, a żelazne okucia powgniatane i porysowane.\nWiedzieli, że szaleństwo może się czaić ukryte głęboko pod powierzchnią, a nawet jego nieznaczna domieszka obraca stopniowo krew w coś gorzkiego. Szamani zbadali trzy ofiary. Dwie z nich zmarły, lecz dziecko jeszcze się trzymało życia.\nOjciec zaniósł chłopca do Twarzy w Skale. Towarzyszył mu posępny orszak. Położył syna na polanie przed Siedmioma Bogami Teblorów i zostawił je tam.\nChłopiec wkrótce skonał, sam ze swym bólem wobec bezlitosnych twarzy wykutych w ścianie urwiska.\nLos, który go spotkał, nie był niespodzianką. Chłopiec był jeszcze za mały, żeby się modlić.\nRzecz jasna, wszystko to zdarzyło się przed wielu wiekami.\nNa długo przed tym, nim Siedmiu Bogów otworzyło oczy.\nRok Urugala Utkanego 1159 snu Pożogi\nOpowieści były pełne chwały. Płonące gospodarstwa rolne, dzieci włóczone za końmi przez długie mile. Trofea z owych dawnych dni zdobiły ściany długiego domu jego dziadka. Pokiereszowane czerepy, delikatne żuchwy. Dziwne fragmenty ubrań z jakiegoś nieznanego materiału, poczerniałe od dymu i wystrzępione. Małe uszy przybite do każdego z drewnianych słupów, na których wspierała się niska strzecha.\nTe dowody świadczyły, że Srebrne Jezioro istnieje w rzeczywistości, za lesistymi górami i ukrytymi przesmykami, tydzień – a może dwa tygodnie – drogi od ziem klanu Urydów. Droga tam była pełna niebezpieczeństw, wiodła przez terytoria Sunydów i Rathydów. Sama podróż stała się legendą. Trzeba było przemykać się bezgłośnie i niepostrzeżenie przez wrogie obozowiska, przesuwając po drodze kamienie z palenisk, co stanowiło najstraszliwszą zniewagę, dniem i nocą wymykać się myśliwym albo tropicielom. Dalej ciągnęło się pogranicze, które również należało sforsować, a za nim dopiero leżały nieznane krainy pełne bogactw, o jakich nikomu się nawet nie śniło.\nKarsa Orlong od dziecka nasiąknął opowieściami dziadka. Były one niczym legion, nieustraszony i wojowniczy, wobec bladego, pustego dziedzictwa Synyga, syna Pahlka i ojca Karsy. Synyga, który nie dokonał w życiu niczego, który pasł konie w swej dolinie i ani razu nie wypuścił się na nieprzyjacielskie ziemie. Synyga, który był największą hańbą zarówno dla ojca, jak i dla syna.\nCo prawda, Synyg nieraz bronił swego stada koni przed rabusiami z innych klanów. Robił to dobrze, wykazując się honorową walecznością i godnymi podziwu umiejętnościami. Tego jednak wymagano od wszystkich, w których żyłach płynęła krew Urydów. Twarzą w Skale tego klanu był Urugal Utkany, uważany za najgwałtowniejszego z siedmiu bogów. Inne klany miały powody, by się bać Urydów.\nSynyg wykazał się też mistrzostwem w nauczaniu jedynego syna tańców walki. Karsa władał mieczem z krwawego drewna z biegłością znacznie przewyższającą jego lata. Był jednym z najlepszych wojowników w klanie. Urydowie gardzili łukami, lecz za to byli mistrzami włóczni i atlatla, zębatego dysku i czarnego sznura. Synyg nauczył syna znakomicie walczyć każdą z tych broni.\nNiemniej jednak tego typu szkolenia oczekiwano od każdego ojca z klanu Urydów. Karsa nie znajdował w tym wszystkim powodów do dumy. W końcu tańce walki były tylko przygotowaniem. Chwałę przynosiło to, co następowało później – pojedynki, wypady i okrutne wendety.\nNie miał zamiaru naśladować ojca. Nie będzie bezczynny. Podąży szlakiem dziadka. Dalej, niż się komukolwiek wydawało. Zbyt wielka część sławy klanu wywodziła się z dalekiej przeszłości. Urydowie stali się zanadto pewni siebie, swej pozycji pierwszych między Teblorami. Pahlk nieraz mamrotał pod nosem, gdy kości bolały go od starych ran, a wstyd, jaki przynosił mu syn, palił go szczególnie dotkliwie.\nPowrót do dawnych zwyczajów. Ja, Karsa Orlong, poprowadzę klan tą drogą. Delum Thord jest ze mną. Bairoth Gild również. Wszyscy jesteśmy w pierwszym roku naznaczenia bliznami. Dokonaliśmy pierwszego czynu. Zabiliśmy wrogów. Ukradliśmy konie. Przenieśliśmy kamienie z palenisk Kellydów i Burydów.\nA teraz, z nastaniem nowego księżyca, w roku twojego imienia, Urugalu, ruszymy do Srebrnego Jeziora, by zabić dzieci, które tam mieszkają.\nKlęczał na polanie, chyląc głowę przed Twarzami w Skale. Wiedział, że na obliczu Urugala, wykutym wysoko na ścianie klifu, odbija się jego gwałtowne pragnienie, a inni bogowie spoglądają na młodego Uryda z zazdrością i nienawiścią. Każdy z nich miał bowiem własny klan – pomijając ‘Siballe, która była Nieznaleziona – a żadne z ich dzieci nie klękało przed nimi, by złożyć tak śmiałe śluby.\nKarsa podejrzewał, że samozadowolenie jest plagą nękającą wszystkie klany Teblorów. Mieszkańcy świata leżącego za górami nie odważyli się wkraczać na ich tereny. Podobnych prób nie podejmowano już od dziesięcioleci. Ziem Teblorów nie odwiedzali goście, a oni sami nie spoglądali z mrocznym głodem na tereny leżące za pograniczem, co przed pokoleniami zdarzało się często. Ostatnim mężczyzną, który dokonał wypadu na obce terytorium, był jego dziadek, który dotarł aż do brzegów Srebrnego Jeziora. Gospodarstwa rolne przycupnęły tam niczym przegniłe grzyby, a dzieci pierzchały przed nim jak myszy. Wtedy były tam tylko dwa gospodarstwa, na terenie których stało sześć budynków. Karsa był przekonany, że teraz będzie ich więcej. Trzy, może nawet cztery. Nawet rzeź Pahlka zblednie wobec tej, której dokonają Karsa, Delum i Bairoth.\nOto moja przysięga, umiłowany Urugalu. Przyniosę ci wspaniałe trofea, jakie nigdy jeszcze nie czerniły gleby na tej polanie. Być może to wystarczy, by uwolnić cię z kamienia, byś mógł znowu zstąpić między nas i nieść śmierć naszym wrogom.\nTak ślubuję ja, Karsa Orlong, wnuk Pahlka Orlonga. Jeśli wątpisz w moje słowa, Urugalu, dowiedz się, że wyruszamy dzisiejszej nocy. Zaczniemy podróż, gdy tylko zajdzie to właśnie słońce. I gdy tylko słońce każdego dnia zrodzi słońce następnego, wszystkie one będą kolejno spoglądały z góry na trzech wojowników z klanu Urydów, którzy poprowadzą swe rumaki przez wąwozy ku nieznanym krainom. Po z górą czterech stuleciach Srebrne Jezioro znowu zadrży, słysząc kroki nadchodzących Teblorów.\nKarsa uniósł powoli głowę, wodząc wzrokiem po wyszczerbionej powierzchni urwiska, aż wreszcie odnalazł bezlitosną, zwierzęcą twarz Urugala, widoczną między obliczami jego kuzynów. Czarne otwory oczodołów były skierowane na Karsę i wojownik miał wrażenie, że dostrzega w nich chciwą satysfakcję. Był wręcz tego pewien i zamierzał powtórzyć to jako prawdę Delumowi i Bairothowi, a także Dayliss, albowiem bardzo pragnął usłyszeć jej błogosławieństwo, jej zimne słowa…\n„Ja, Dayliss, która jeszcze nie znalazłam nazwiska, błogosławię ciebie, Karso Orlong, przed twą straszliwą wyprawą. Obyś zabił legion dzieci. Oby twe sny karmiły się ich krzykami. Oby ich krew sprawiła, że zapragniesz jej więcej. Oby ścieżkę twego życia spowiły płomienie. Obyś wrócił do mnie z ciężarem tysiąca śmierci na duszy i wziął mnie za żonę”.\nByć może rzeczywiście pobłogosławi go tymi słowami. To byłby z jej strony pierwszy niezaprzeczalny przejaw zainteresowania Karsą. Z pewnością nie pobłogosławi Bairotha. Bawiła się tylko z nim, co często zdarzało się młodym, niezamężnym kobietom. Rzecz jasna, nie wyjęła jeszcze z pochwy Noża Nocy, gdyż Bairothowi brakowało wyrachowania. Mógł przeczyć, jakoby posiadał tę wadę, było jednak jasne, że nie potrafi dowodzić, a jedynie słuchać. To nie zadowoli Dayliss.\nNie, ona będzie należała do niego, do Karsy, z chwilą jego powrotu znad Srebrnego Jeziora. To będzie kulminacja jego triumfu. Dla niego, i tylko dla niego, Dayliss wyjmie z pochwy Nóż Nocy.\n„Obyś zabił legion dzieci. Oby ścieżkę twego życia spowiły płomienie”.\nKarsa wyprostował się. Nie było wiatru, który szeleściłby liśćmi otaczających polanę brzóz. Powietrze było ciężkie i nieruchome, nizinne powietrze, które wspięło się w ślad za maszerującym słońcem i teraz, gdy dzień już się kończył, zostało uwięzione na polanie przed Twarzami w Skale. Niby oddech bogów miało wkrótce wniknąć w butwiejącą glebę.\nKarsa nie wątpił, że Urugal jest tu obecny, że zbliżył się do kamiennej powierzchni swej twarzy bardziej niż kiedykolwiek dotąd. Przyciągnęła go moc ślubowania Karsy, obietnica powrotu chwały. Pozostali bogowie również byli blisko. Beroke Cichy Głos, Kahlb Milczący Łowca, Thenik Strzaskany, Halad Noszący Łubki, Imroth Okrutna i ‘Siballe Nieznaleziona. Wszyscy oni się przebudzili i łak-nęli krwi.\nA ja dopiero wstępuję na tę ścieżkę. Niedawno wkroczyłem w osiemdziesiąty rok życia i wreszcie zostałem prawdziwym wojownikiem. Słyszałem najdawniejsze słowa, szepty, o Wybrańcu, który zjednoczy Teblorów, połączy klany w jedno i poprowadzi je na niziny, by rozpocząć wojnę ludu. Owe szepty wyrażają obietnicę, a ta należy do mnie.\nNiewidoczne ptaki oznajmiły nadejście zmierzchu. Była pora, by stąd odejść. W wiosce czekali na niego Delum i Bairoth. A także Dayliss, milcząca, lecz wierna słowom, które miał od niej usłyszeć.\nBairoth się wścieknie.\nWyspa ciepłego powietrza utrzymywała się na polanie jeszcze długo po odejściu Karsy Orlonga. Z miękkiej, błotnistej gleby nie znikały odciski jego kolan oraz obutych w mokasyny stóp, a na surowe oblicza bogów wciąż padał blask opadającego w dół słońca, mimo że na samą polanę wypełzły cienie.\nZ ziemi wynurzyło się siedem postaci. Skórę miały pomarszczoną i pokrytą ciemnobrązowymi plamami, mięśnie wyschnięte, kości masywne, a z czerwonych jak ochra włosów skapywały krople czarnej, cuchnącej stęchlizną wody. Niektórym przybyszom brakowało kończyn, inni stali na rozłupanych, skruszonych bądź rozszarpanych nogach. Jeden z nich nie miał żuchwy, natomiast lewą kość policzkową i lewą połowę czoła drugiego spłaszczyło potężne uderzenie, które zniszczyło gałkę oczną. Każdy z siedmiu był w jakiś sposób uszkodzony. Niedoskonały. Wadliwy.\nGdzieś za skalną ścianą kryła się szczelnie zawarta jaskinia, która przez wiele stuleci była dla nich grobowcem. Okazało się jednak, że uwięziono ich w nim jedynie tymczasowo. Nikt się nie spodziewał, że mogliby powrócić. Byli zbyt uszkodzeni, by nadal towarzyszyć swym kuzynom, zostawiono ich więc, zgodnie z obyczajem ich rodzaju. Wyrokiem za przegraną było porzucenie, unieruchomienie na wieki. Jeśli porażka była honorowa, nadal świadome szczątki zostawiano pod otwartym niebem, gdzie miały widok na świat zewnętrzny i znajdowały ukojenie w obserwacji mijających eonów. Tych siedmioro nie zachowało jednak honoru. Dlatego skazano ich na ciemność grobowca. Nie czuli z tego powodu goryczy.\nMroczny dar pojawił się później, spoza ich pogrążonego w ciemnościach więzienia. Razem z nim nadeszła szansa.\nTrzeba było tylko złamać śluby i przysiąc wierność komuś innemu. Nagrodą za to miały być ponowne narodziny i wolność.\nIch kuzyni oznaczyli miejsce pochówku rzeźbionymi w skale twarzami. Każda z nich stanowiła szyderczą podobiznę, spoglądającą na świat niewidzącymi oczyma. Potem wypowiedzieli imiona winowajców, by dokończyć rytuał więzi. Imiona te po dziś dzień zalegały w tym miejscu z siłą wystarczającą, by wypaczyć umysły szamanów ludu, który schronił się w tych górach oraz na płaskowyżu o starożytnej nazwie Laederon.\nSiedmioro siedziało bez słowa i ruchu na polanie, a wokół nich zapadał mrok. Sześcioro czekało, aż przemówi jeden, ale jemu się nie śpieszyło. Wolność dawała szaloną radość, nawet gdy była ograniczona do tej polany. Wkrótce już skruszą ostatnie łańcuchy: krótki zasięg wzroku wyrzeźbionych w skale oczu. Służba nowemu panu niosła ze sobą obietnicę podróży. Mieli na nowo odkryć cały świat i zadać śmierć niezliczonym wrogom.\n– On jest odpowiedni – odezwał się wreszcie Urual, którego imię znaczyło Omszała Kość i którego Teblorzy znali jako Urugala.\nSin’b’alle – Porost Dla Mchu – która była ‘Siballe Nieznalezioną, nie kryła sceptycyzmu.\n– Pokładasz zbyt wielką wiarę w tych upadłych Teblorach. Teblorach! Oni nic nie wiedzą. Nawet nie znają swego prawdziwego imienia.\n– I ciesz się, że nie znają – poradził Ber’ok chrapliwym głosem dobiegającym ze zmiażdżonego gardła. Miał skręcony kark i głowę skierowaną w bok, musiał więc obrócić całe ciało, by spojrzeć na skalne urwisko. – Masz zresztą własne dzieci, Sin’b’alle, i one są powiernikami prawdy. Jeśli chodzi o pozostałych, dla naszych celów lepiej byłoby, gdyby nie przypomnieli sobie zapomnianej historii. Ich ignorancja jest dla nas najlepszą bronią.\n– Martwy Jesion mówi prawdę – poparł go Urual. – Nie udałoby się nam tak wypaczyć ich wiary, gdyby byli świadomi swego dziedzictwa.\nSin’b’alle wzruszyła wzgardliwie ramionami.\n– Ten, który zwie się Pahlkiem, również był… odpowiedni. Twoim zdaniem, Urualu. Wydawał się godnym kandydatem na wodza moich dzieci. A mimo to zawiódł.\n– Nie z własnej winy, lecz z naszej – warknął Haran’alle. – Byliśmy niecierpliwi, zanadto pewni swych możliwości. Zerwanie ślubów ograbiło nas ze znacznej części mocy…\n– I co nam dał w zamian nasz nowy pan, Poroże Z Lata? – zapytał Thek Ist. – Tylko wątłą strużkę.\n– A czego się spodziewałeś? – skontrował cicho Urual. – Dopiero wraca do sił po swych przejściach, tak samo jak my.\n– Wierzysz więc, Omszała Kości, że ten wnuk Pahlka utoruje nam drogę ku wolności? – odezwała się Emroth. Jej głos był gładki jak jedwab.\n– A jeśli znowu spotka nas rozczarowanie?\n– Zaczniemy od nowa. Z dzieckiem Bairotha w macicy Dayliss.\n– Kolejne stulecie czekania! – syknęła Emroth. – Niech szlag trafi tych długowiecznych Teblorów!\n– Sto lat to nic…\n– Nic, a zarazem wszystko, Omszała Kości! Doskonale wiesz, co mam na myśli.\nUrual przyjrzał się kobiecie, którą trafnie zwano Zębatym Szkieletem. Przypomniał sobie jej jednopochwyconą postać, której głód był niezaprzeczalną przyczyną ich pradawnej porażki.\n– Powrócił rok mojego imienia – oznajmił. – Kto spośród nas zaprowadził teblorski klan po naszej ścieżce tak daleko, jak ja? Ty, Zębaty Szkielecie? Porost Dla Mchu? Noga Z Włóczni?\nNikt się nie odezwał.\nWreszcie z ust Martwego Jesiona wydobył się dźwięk, który można było uznać za śmiech.\n– Jesteśmy cisi jak Czerwony Mech. Droga przed nami się otworzy. Tak obiecał nasz nowy pan. Jego moc powraca. Wybrany przez Uruala wojownik już w tej chwili prowadzi w swym łańcuchu zabójcy dwadzieścia dusz. I to teblorskich. Pamiętajcie też, że Pahlk wyruszył w drogę sam, a Karsa będzie miał za towarzyszy dwóch straszliwych wojowników. Gdyby zginął, zostanie jeszcze Bairoth albo Delum.\n– Bairoth jest stanowczo za sprytny – warknęła Emroth. – Przypomina syna Pahlka, swego wuja. Co gorsza, jego ambicje dotyczą tylko własnej osoby. Udaje, że podąża za Karsą, ale w rzeczywistości trzyma rękę na jego plecach.\n– A ja z kolei na jego – wyszeptał Urual. – Zapada już noc. Musimy wrócić do grobowca. – Pradawny wojownik odwrócił się. – Zębaty Szkielecie, trzymaj się blisko dziecka w macicy Dayliss.\n– Właśnie w tej chwili karmię ją piersią – oznajmiła Emroth.\n– To dziewczynka?\n– Tylko w ciele. To, co ukształtuję w jej wnętrzu, nie będzie dziewczynką ani dzieckiem.\nSiedem postaci wróciło do ziemi, gdy tylko na niebie rozbłysły pierwsze gwiazdy. Rozbłysły i spojrzały na polanę, na której nie było bogów. Na której nigdy nie było żadnych bogów.\nWioska leżała na kamienistym brzegu rzeki noszącej nazwę Laderii. Jej rwący, lodowaty nurt spływał z gór, rzeźbiąc głęboką dolinę, która przecinała iglasty bór, a potem kierował się ku jakiemuś odległemu morzu. Budynki miały podwaliny z głazów, a ściany z grubo ciosanych cedrów. Ich zaokrąglone, kryte grubą strzechą dachy porastał mech. Wzdłuż brzegów ustawiono stojaki, na których pełno było suszących się, pokrajanych w paski ryb. Za wąską zasłoną lasu kryły się polany, które wyrąbano, by stworzyć pastwiska dla koni.\nPrzez podnoszącą się między drzewami mgłę można już było wypatrzyć migotliwy blask ognisk. Karsa dotarł do domu ojca, mijając około tuzina koni, które stały na polanie, spokojnie i bezgłośnie. Jedyne zagrożenie dla nich stanowili rabusie, gdyż te olbrzymie zwierzęta hodowano na zabójców i górskie wilki dawno już nauczyły się ich unikać. Od czasu do czasu z gór schodził niedźwiedź o rdzawej kryzie, ale działo się to na ogół w okresie tarła łososi i bestie nie były wtedy zainteresowane rzucaniem wyzwania koniom, psom z wioski ani jej nieustraszonym wojownikom.\nSynyg przebywał w korralu służącym do tresury. Czesał Havoka, swojego najlepszego rumaka. Zbliżając się, Karsa wyczuwał ciepło ciała zwierzęcia, choć było ono jedynie czarną plamą w ciemności.\n– Czerwonooki nadal pozostaje na swobodzie – warknął Karsa. – Czy nie chcesz nic zrobić dla syna?\nJego ojciec nie przestawał czesać Havoka.\n– Czerwonooki jest za młody na tak długą podróż. Jak już mówiłem…\n– Nie. Brak mu niezależności i nie towarzyszył jeszcze wierzchowcom Bairotha i Deluma. Będziesz jak cierń dla jego nerwów.\n– Mam więc iść na piechotę?\n– Dam ci Havoka, synu. Nocą trochę go rozruszałem i nie zdjąłem mu uzdy. Idź po ekwipunek, nim koń zanadto ostygnie.\nKarsa milczał. Prawdę mówiąc, był zdumiony. Odwrócił się i ruszył w stronę domu. Ojciec zawiesił jego sakwę na belce kalenicy obok drzwi, żeby nie przemokła. Obok niej wisiał na szelkach miecz z krwawego drewna. Naoliwiono go, a na szerokiej klindze namalowano świeżą farbą godło wojenne Urydów. Karsa wziął oręż i założył szelki, tak by opleciona skórą rękojeść oburęcznego miecza sterczała mu nad lewym barkiem. Sakwa pojedzie na kłębie Havoka, przytroczona do pasa strzemion, choć większą część ciężaru będą dźwigały kolana Karsy.\nW skład teblorskiego rzędu dla konia nie wchodziło siodło. Wojownik jechał na oklep, z nogami w wysokich strzemionach, tak że większa część jego ciężaru spoczywała tuż za kłębem wierzchowca. Wśród pochodzących z nizin łupów były siodła, lecz gdy założono je mniejszym nizinnym koniom, okazało się, że przenoszą ciężar jeźdźca znacznie do tyłu. Prawdziwy rumak powinien mieć zad swobodny, by móc wykonywać szybkie kopnięcia. Co więcej, wojownik musiał osłaniać szyję i głowę wierzchowca mieczem, a jeśli zaszła taka potrzeba, również chronionymi przez naramienniki przedramionami.\nKarsa wrócił do oczekującego przy Havoku ojca.\n– Bairoth i Delum czekają na ciebie u brodu – oznajmił Synyg.\n– A Dayliss?\n– Dayliss pobłogosławiła Bairotha, gdy tylko poszedłeś do Twarzy w Skale – odpowiedział Synyg pozbawionym wyrazu głosem. Karsa nie widział jego ukrytej w mroku twarzy.\n– Chyba źle ją oceniłem – przyznał Karsa, walcząc z nieznanym mu dotąd uciskiem w gardle.\n– Nic w tym dziwnego. Przecież jest kobietą.\n– A ty, ojcze? Czy udzielisz mi swego błogosławieństwa?\nSynyg wręczył Karsie pojedynczą wodzę i odwrócił wzrok.\n– Pahlk już to uczynił. Niech to cię zadowoli.\nSynyg znieruchomiał w ciemności. Wydawało się, że nad czymś się zastanawia.\n– To prawda, nie jest – przyznał.\n– Czyli że mnie pobłogosławisz?\n– A co właściwie miałbym pobłogosławić, synu? Siedmiu Bogów, którzy są fałszem? Chwałę, która jest pusta? Czy ucieszę się, gdy będziesz zabijał dzieci? Czy uradują mnie trofea, które przytroczysz sobie do pasa? Mój ojciec, Pahlk, chciałby odświeżyć blask swej młodości. Osiągnął już ten wiek. Jak brzmiały słowa jego błogosławieństwa, Karso? Czy życzył ci, byś zaćmił jego czyny? Nie sądzę. Rozważ starannie jego słowa. Podejrzewam, że przekonasz się, iż służyły raczej jemu niż tobie.\n– „Pahlk, odkrywca ścieżki, którą podążysz, błogosławi twą podróż”. Tak brzmiały jego słowa.\nSynyg milczał przez moment, a gdy się odezwał, syn wyczuł w tonie jego głosu cień smutnego uśmiechu, którego nie mógł zobaczyć.\n– A nie mówiłem?\n– Matka by mnie pobłogosławiła – warknął Karsa.\n– Taka już dola matki. Ale uczyniłaby to z ciężkim sercem. Idź już, synu. Czekają na ciebie towarzysze.\nKarsa warknął ze złością i wskoczył na szeroki grzbiet rumaka. Havok odwrócił głowę, czując ciężar nieznanego jeźdźca, po czym prychnął donośnie.\n– On nie lubi nosić gniewu – dobiegł z mroku głos Synyga. – Uspokój się, synu.\n– Co za pożytek z bojowego rumaka, który boi się gniewu? Havok będzie się musiał przyzwyczaić do nowego pana.\nKarsa przełożył nogę przez koński grzbiet i szarpnięciem za wodzę zawrócił zgrabnie wierzchowca. Skinął dłonią, w której trzymał wodzę, i koń ruszył prowadzącą do wioski ścieżką.\nStały przy niej cztery krwawe słupy, upamiętniające złożone w ofierze rodzeństwo Karsy. W przeciwieństwie do innych Synyg niczym nie ozdobił rzeźbionych pali. Wyrył na nich tylko znaki składające się na imiona trzech synów i jednej córki, których oddano Twarzom w Skale, i rozlał odrobinę krewniaczej krwi, która nie przetrwała pierwszego deszczu. Nie było tu warkoczy owiniętych wokół wysokich jak mężczyzna słupów zwieńczonych zszytymi sznurem z jelit pióropuszami. Zwietrzałe drewno pokrywały jedynie pnącza, a tępe szczyty były usmarowane ptasimi odchodami.\nKarsa uważał, że jego rodzeństwo zasługuje na lepsze upamiętnienie. Gdy nadejdzie pora ataku, będzie pamiętał imiona wszystkich czworga, by wykrzykiwać je w chwili zabójstwa. Kiedy nadejdzie ów czas, jego głos stanie się ich głosem. Zbyt długo już cierpieli z powodu ojcowskiego zaniedbania.\nŚcieżka stała się szersza. Z obu stron ograniczały ją stare pniaki oraz niski jałowiec. Przed sobą widział czerwony blask ogni wioski i mroczne, przysadziste, stożkowate domostwa spowite kłębami dymu. Obok jednego z dołów na ogień czekały dwie dosiadające koni postacie. Trzecia, piesza, stała nieco z boku owinięta w futra.\nDayliss. Pobłogosławiła Bairotha Gilda, a teraz przyszła się z nim pożegnać.\nKarsa podjechał do nich, zmuszając Havoka do zwolnienia kroku. Był wodzem i zamierzał dać wyraz tej prawdzie. W końcu Bairoth i Delum czekali na niego. I który z nich trzech poszedł do Twarzy w Skale? Dayliss pobłogosławiła podwładnego. Czyżby Karsa otoczył się zbyt wysoką barierą? Taka jednak była dola tych, którzy dowodzili. Z pewnością to rozumiała. Jej zachowanie nie miało sensu.\nBez słowa zatrzymał rumaka przed nimi.\nBairoth był masywniej zbudowany od Karsy, choć nie tak wysoki jak on, czy nawet jak Delum. Dawno już zdał sobie sprawę, że przypomina niedźwiedzia, i zaczął świadomie naśladować to zwierzę. Zakołysał ramionami, jakby chciał je rozluźnić przed podróżą, i uśmiechnął się szeroko.\n– Zaczynasz od śmiałego czynu, bracie – zagrzmiał basem. – Ukradłeś konia własnemu ojcu.\n– Nie ukradłem go, Bairoth. Synyg dał mi Havoka wraz ze swym błogosławieństwem.\n– Chyba mamy noc cudów. A czy Urugal wyszedł ze skały, by pocałować cię w czoło, Karso Orlong?\nDayliss żachnęła się na te słowa.\n– Gdyby rzeczywiście zstąpił na ziemię śmiertelników, zastałby u swych stóp tylko jednego z naszej trójki.\nKarsa nie odpowiedział ani słowem na sarkazm towarzysza. Skierował powoli spojrzenie na Dayliss.\n– Pobłogosławiłaś Bairotha?\nWzruszyła lekceważąco ramionami.\n– Żal mi, że straciłaś odwagę – oznajmił Karsa.\nSpojrzała nań z nagłą furią.\nWojownik uśmiechnął się i spojrzał na Bairotha i Deluma.\n– „Gwiazdy zataczają krąg. Ruszajmy”.\nBairoth zignorował te słowa. Zamiast udzielić rytualnej odpowiedzi, warknął:\n– Nierozsądnie postąpiłeś, mszcząc się na niej za swą zranioną dumę. Gdy wrócimy, Dayliss zostanie moją żoną. Uderzając ją, uderzasz mnie.\n– Ależ, Bairoth, uderzam, kogo zechcę – zaczął cichym, gładkim głosem. – Brak odwagi może się szerzyć jak zaraza. Czy jej błogosławieństwo okazało się dla ciebie klątwą? Jestem wodzem wojennym. Zachęcam cię, byś rzucił mi wyzwanie teraz, nim jeszcze opuścimy dom.\nBairoth zgarbił się i pochylił.\n– To nie brak odwagi powstrzymuje moją rękę, Karso Orlong… – wychrypiał.\n– Słyszę to z radością. „Gwiazdy zataczają krąg. Ruszajmy”.\nBairoth skrzywił się zły, że mu przerwano. Chciał dodać coś jeszcze, ale się powstrzymał. Uśmiechnął się uspokojony, zerknął na Dayliss i skinął głową, jakby łączyła ich jakaś tajemnica.\n– „Gwiazdy zataczają krąg. Prowadź nas, wodzu wojenny, ku chwale” – zaintonował.\n– „Gwiazdy zataczają krąg. Prowadź nas, wodzu wojenny, ku chwale” – powtórzył po nim Delum, który dotąd przyglądał się temu wszystkiemu bez słowa, z pozbawioną wyrazu twarzą.\nTrzej wojownicy przejechali przez wioskę. Karsa prowadził, a dwaj pozostali podążali za nim. Starsi plemienia byli przeciwni tej wyprawie, nikt więc nie przyszedł ich pożegnać. Karsa wiedział jednak, że wszyscy słyszą ciężki, głuchy tętent kopyt ich rumaków i że pewnego dnia będą sobie czynili wyrzuty, iż nie widzieli ich odjazdu. Bez względu na wszystko żałował, że nie było żadnego świadka oprócz Dayliss. Nawet Pahlk się nie pojawił.\nMimo to mam wrażenie, że ktoś nas obserwuje. Być może Siedmiu. Urugal wzniósł się ku gwiazdom i mknie z prądem ich kręgu, spoglądając na nas z góry. Wysłuchaj mnie, Urugalu! Karsa Orlong zabije dla ciebie tysiąc dzieci! Złoży u twych stóp tysiąc dusz!\nNieopodal jakiś pies jęknął przez sen, ale się nie obudził.\nPo północnej stronie doliny, nad wioską, na samym skraju lasu, stało dwudziestu trzech milczących świadków odjazdu Karsy Orlonga, Bairotha Gilda i Deluma Thorda. Widmowe postacie rysowały się niewyraźnie w mroku pod szerokolistnymi drzewami. Czekały bez ruchu jeszcze przez długi czas po tym, jak trzej wojownicy zniknęli im z oczu na wschodnim trakcie.\nW ich żyłach płynęła krew Urydów, lecz zostali złożeni przez plemię w ofierze. Wszyscy byli spokrewnieni z Karsą, Bairothem albo Delumem. Każdego z nich w czwartym miesiącu życia oddano Twarzom w Skale. Matki położyły ich na polanie o zachodzie słońca, ofiarowały Siedmiu. Dzieci znikały przed świtem. Wszystkie trafiały w objęcia nowej matki.\nStawały się dziećmi ‘Siballe, ‘Siballe Nieznalezionej, jedynej spośród Siedmiu, która nie miała własnego plemienia. Dlatego stworzyła je dla siebie, tajemne plemię powstałe z sześciu pozostałych. Każdego informowała o jego pochodzeniu, by zachowali więź łączącą ich z niezłożonymi w ofierze krewniakami. Mówiła im również o ich szczególnym celu, przeznaczeniu, które należało wyłącznie do nich.\nZwała ich Znalezionymi i sami siebie również znali pod tym mianem, które było nazwą ich ukrytego plemienia. Mieszkali w ukryciu pośród kuzynów. Nikt w sześciu plemionach nawet sobie nie wyobrażał, że mogą istnieć. Wiedzieli, że niektórzy mogą coś podejrzewać, ale na podejrzeniach się kończyło. Mężczyźni tacy jak Synyg, ojciec Karsy, który traktował żałobne krwawe słupy z obojętnością albo wręcz wzgardą, z reguły nie stanowili poważnego zagrożenia, niekiedy jednak ryzyko było realne i konieczne stawały się drastyczne kroki. Tak było w przypadku matki Karsy.\nDwudziestu trzech Znalezionych, którzy obserwowali początek podróży wojowników ukryci między drzewami, było braćmi i siostrami Karsy, Bairotha albo Deluma, lecz jednocześnie byli dla nich obcy, choć w tej chwili ów szczegół wydawał się mało istotny.\n– Jeden powróci – zapowiedział najstarszy brat Bairotha.\nBliźniacza siostra Deluma wzruszyła ramionami.\n– Będziemy więc czekali na jego powrót – stwierdziła.\nWszyscy Znalezieni mieli jeszcze jedną wspólną cechę. ‘Siballe naznaczała swe dzieci straszliwą blizną, zrywając ciało i mięśnie po lewej stronie od skroni aż po żuchwę. Uszkodzone w ten sposób twarze miały znacznie zmniejszoną zdolność wyrażania uczuć; ich lewe połowy na zawsze zamarły w grymasie przypominającym wyraz permanentnej trwogi. Z jakiegoś dziwnego powodu owo fizyczne uszkodzenie pozbawiało również intonacji ich głosy – albo może to bezbarwny głos ‘Siballe odciskał na nich swój wpływ.\nPozbawione intonacji słowa nadziei nawet dla ich uszu brzmiały fałszywie. Wystarczyło to, by uciszyć tego, który przemówił.\nJeden powróci. Być może.\nDrzwi otworzyły się nagle za plecami Synyga, który nie przestał mieszać gotującego się nad ogniem gulaszu. Usłyszał cichy charkot, powłóczenie nogą, stukot laski uderzającej o framugę. Potem padło ochrypłe, pełne wyrzutu pytanie:\n– Czy pobłogosławiłeś syna?\nPahlk zdołał w jakiś sposób nasycić to jedno słowo wzgardą, niesmakiem i podejrzliwością jednocześnie.\nSynyg nadal się nie odwracał. Słuchał, jak jego ojciec wlecze się ze straszliwym wysiłkiem ku krzesłu stojącemu najbliżej paleniska.\n– Havok zasługiwał na ostatnią walkę, a wiedziałem, że ja mu jej nie dam.\n– Tak jak myślałem. – Pahlk usiadł ze stęknięciem na krześle. – Zrobiłeś to dla konia, nie dla syna.\n– Może coś zjesz? – zapytał Synyg.\n– Nie odmówię ci tego gestu.\nSynyg pozwolił sobie na gorzki uśmieszek. Wyjął drugą miskę i postawił ją obok swojej.\n– On zrównałby z ziemią górę, żebyś tylko ruszył się ze swego siennika – warknął Pahlk.\n– Tego, co robi, nie robi dla mnie, ojcze, tylko dla ciebie.\n– Uważa, że wyłącznie największa możliwa chwała pozwoli mu osiągnąć to, co konieczne. Zmazać hańbę, którą jesteś ty, Synygu. Jesteś karłowatym krzewem, który wyrósł między dwoma potężnymi drzewami, dzieckiem jednego, a ojcem drugiego z nich. Dlatego właśnie wyciągał rękę do mnie. Czy gryziesz się i zamartwiasz w cieniu między Karsą a mną? No cóż, wybór zawsze należał do ciebie.\nSynyg napełnił obie miski i wyprostował się, by jedną wręczyć ojcu.\n– Blizna, którą zarosła stara rana, nic nie czuje – stwierdził.\n– Nieczułość nie jest cnotą.\nSynyg usiadł z uśmiechem na drugim krześle.\n– Opowiedz mi jakąś historię, ojcze, tak jak robiłeś to kiedyś. W dniach po twoim triumfie. Raz jeszcze opowiedz mi o dzieciach, które zabiłeś. O kobietach, które powaliłeś. O płonących domostwach, ryku bydła i beczeniu owiec ginących w płomieniach. Chcę znowu ujrzeć w twych oczach odbicie tego ognia. Rozpal go na nowo, ojcze.\n– Synu, gdy wspominasz tamte dni, słyszę tylko tę cholerną babę.\n– Jedz, ojcze, bo inaczej obrazisz mnie i mój dom.\n– Zawsze byłeś sumiennym gościem.\nObaj mężczyźni nie powiedzieli już ani słowa, dopóki nie skończyli posiłku. Potem Synyg odstawił miskę. Wstał, uniósł naczynie, z którego jadł Pahlk, odwrócił się i cisnął je w ogień.\nJego ojciec wybałuszył oczy.\nSynyg przeszył go groźnym spojrzeniem.\n– Żaden z nas nie dożyje chwili powrotu Karsy. Łączący nas most został zerwany. Jeśli jeszcze kiedyś przyjdziesz do mych drzwi, zabiję cię, ojcze.\nWyciągnął ręce, podniósł Pahlka na nogi, pchnął prychającego ze złością starca ku drzwiom i bezceremonialnie wyrzucił go na dwór. Laska pofrunęła w ślad za nim.\nWędrowali starym szlakiem, który biegł równolegle do grzbietu gór. Tu i ówdzie blokowały go osypiska pozostałe po dawnych skalnych lawinach, które uniosły ze sobą jodły i cedry ku leżącym niżej dolinom. Na głazach wyrosły krzewy i szerokolistne drzewa utrudniające przejście. Dwa dni i trzy noce drogi przed nimi leżały ziemie Rathydów, a ze wszystkich teblorskich plemion to z Rathydami Urydowie wojowali najczęściej. Napady i okrutne morderstwa połączyły oba plemiona motkiem nienawiści, który ciągnął się całe stulecia w przeszłość.\nKarsa bynajmniej nie zamierzał przemknąć się niepostrzeżenie przez tereny należące do Rathydów. Planował utorować sobie krwawą ścieżkę, pomścić prawdziwe i urojone zniewagi, a także dodać do swej kolekcji dwadzieścia lub więcej teblorskich dusz. Świetnie wiedział, że dwaj podążający za nim wojownicy sądzą, iż ich podróż będzie pełna ukrywania się i forteli. W końcu było ich tylko trzech.\nAle jest z nami Urugal. Nastała jego pora. I w jego imię oznajmimy swą obecność, znacząc ją krwią. Brutalnie obudzimy szerszenie w ich gnieździe. Rathydowie poznają imię Karsy Orlonga i nauczą się go bać. A po nich również Sunydowie.\nRumaki stąpały ostrożnie po luźnym osypisku pozostałym po niedawnej skalnej lawinie. Ostatnia zima była bardzo śnieżna. Karsa w całym swym życiu nie widział takich ilości śniegu. Na długo przed tym, nim Twarze w Skale przebudziły się, by objawić starszym w snach i podczas transów, że pokonały dawne duchy Teblorów i żądają teraz hołdów, na długo przed tym, nim zdobywanie nieprzyjacielskich dusz zajęło pierwsze miejsce wśród aspiracji ich ludu, duchami, które władały krainą i jej mieszkańcami, były kości ze skały, ciało z gleby, włosy i futro z lasów i łąk, a ich oddech był zmieniającym się z każdą porą roku wiatrem. Zima przychodziła i odchodziła, wywołując wysoko w górach gwałtowne burze – odbicie wysiłków toczących ze sobą wieczną wojnę duchów. Lato i zima były jak jedno: nieruchome i suche, ale to pierwsze zdradzało oznaki wyczerpania, natomiast zima przynosiła ze sobą niepewny, lodowaty pokój. Dlatego Teblorzy traktowali lato z sympatią należną zmęczonym walką duchom, natomiast zimą gardzili za słabość jej ascendentnych wojowników, gdyż iluzja pokoju nie ma żadnej wartości.\nZostało jeszcze niespełna dwadzieścia dni wiosny. Częstotliwość i furia nawałnic słabły. Choć Twarze w Skale już przed wiekami unicestwiły dawne duchy, a im samym upływ pór roku wydawał się obojętny, Karsa wyobrażał sobie po cichu, że on i jego dwaj towarzysze są zwiastunami ostatniej burzy. Ich miecze z krwawego drewna staną się dla niespodziewających się ataku Rathydów i Sunydów echem starodawnego gniewu.\nZostawili za sobą osypisko. Ścieżka schodziła zakolami do płytkiej doliny. Rozciągająca się w niej górska łąka lśniła jasno w blasku popołudniowego słońca.\n– Powinniśmy rozbić obóz na drugim końcu tej doliny, wodzu wojenny – odezwał się jadący za plecami Karsy Bairoth. – Konie potrzebują odpoczynku.\n– Być może twój koń go potrzebuje, Bairoth – warknął Karsa. – Dźwigasz na swych kościach zbyt wiele nocy spędzonych na ucztowaniu. Mam nadzieję, że ta wyprawa znowu zrobi z ciebie wojownika. Twoje plecy za często ostatnio spoczywały na słomie.\nKiedy Dayliss cię dosiadała.\nBairoth roześmiał się, lecz nie odpowiedział ani słowem.\n– Mój koń również potrzebuje odpoczynku, wodzu wojenny! – zawołał Delum. – Ta łąka świetnie się nadaje na obozowisko. Są tu królicze nory. Zastawię sidła.\nKarsa wzruszył ramionami.\n– Widzę, że muszę taszczyć za sobą dwa ciężkie łańcuchy. Ogłuszyły mnie bojowe okrzyki waszych żołądków. Niech i tak będzie. Rozbijmy obóz.\nNie mogli palić ognisk, zjedli więc na surowo złapane przez Deluma króliki. W dawnych czasach taka uczta byłaby ryzykowna, gdyż króliki często przenosiły choroby – na ogół śmiertelne dla Teblorów – które zabijała tylko wysoka temperatura. Ale od czasu nadejścia Twarzy w Skale członkowie plemion nie chorowali już na nic. Co prawda, nadal zdarzał się wśród nich obłęd, lecz takie przypadki nie miały nic wspólnego z tym, co jedli albo pili. Starsi tłumaczyli, że brzemiona nakładane przez Siedmiu okazywały się niekiedy zbyt ciężkie. Umysł musi być silny, a siłę znajdowało się w wierze. Dla słabego mężczyzny, który znał zwątpienie, reguły i rytuały mogły stać się klatką, a brak wolności prowadził do szaleństwa.\nUsiedli wokół wykopanego przez Deluma małego dołka, do którego wrzucali królicze kości. Podczas posiłku nie mówili wiele. Niebo nad ich głowami traciło powoli kolor, a gwiazdy zaczęły zataczać swój krąg. Karsa słuchał w gęstniejącym mroku, jak Bairoth wysysa króliczą czaszkę. Zawsze kończył jeść ostatni i nigdy nic nie zostawiał. Następnego dnia obgryzie nawet cienką warstwę tłuszczu z wewnętrznej powierzchni skóry. Wreszcie Bairoth cisnął opróżnioną czaszkę do dołu i usiadł, oblizując palce.\n– Zastanawiałem się nad kwestią czekającej nas drogi przez ziemie Rathydów i Sunydów – odezwał się Delum. – Nie powinniśmy wędrować ścieżkami, na których będzie nas można dostrzec na tle nieba albo nawet gołej skały. Znaczy to, że musimy wybierać niżej położone szlaki, ale te z kolei prowadzą bliżej obozów. Uważam, że od tej chwili powinniśmy wędrować nocą.\nBairoth skinął głową.\n– Lepiej od razu zaliczmy honorowy czyn. Odwróćmy kamienie w paleniskach i ukradnijmy pióra. Być może też kilku śpiących samotnie wojowników odda nam swe dusze.\n– Jeśli za dnia będziemy się ukrywać, nie ujrzymy dymu i nie będziemy wiedzieli, gdzie są obozy – stwierdził Karsa. – Nocą wiatr często zmienia kierunek i nie pomoże nam odnaleźć palenisk. Rathydowie i Sunydowie nie są głupcami. Nie będą rozpalać ognisk pod nawisami ani u stóp skalnych ścian. Nie wypatrzymy plam światła na skalnej powierzchni. Ponadto nasze konie lepiej widzą i pewniej stąpają, kiedy jest jasno. Będziemy jechać za dnia.\nBairoth i Delum nie odzywali się przez pewien czas.\nWreszcie Bairoth chrząknął.\n– Znajdziemy tam wojnę, Karsa.\n– Będziemy jak lanydzka strzała, która mknie przez las, zmieniając kierunek na każdej gałązce, konarze i pniu. Będziemy zbierali dusze niczym straszliwa burza, Bairoth. Wojna? Tak. Czy boisz się wojny, Bairothu Gild?\n– Jest nas tylko trzech, wodzu wojenny – wskazał Delum.\n– Zaiste, jesteśmy Karsa Orlong, Bairoth Gild i Delum Thord. Walczyłem już z dwudziestoma czterema wojownikami i zabiłem ich wszystkich. Nikt nie dorówna mi w tańcu. Czy temu zaprzeczysz? Nawet starsi plemienia z bojaźnią wymawiają moje imię. A ty, Delum? Widzę, że na rzemieniu u twego biodra wisi osiemnaście języków. Potrafisz odczytać ślad ducha i słyszysz stukot toczącego się kamyka z odległości dwudziestu kroków. A ty, Bairoth? Czy w dniach, gdy nie dźwigałeś niczego oprócz mięśni, nie złamałeś Burydowi kręgosłupa gołymi rękami? Czy nie obaliłeś jego rumaka? Owa gwałtowność śpi w tobie, ale ta wyprawa ją przebudzi. Gdyby chodziło o innych trzech… tak, powinni przemykać się po zmroku krętymi ścieżkami, odwracać kamienie z palenisk, kraść pióra i zmiażdżyć kilku śpiącym wrogom tchawicę. Dla innych trzech wojowników byłby to wystarczający tytuł do chwały. Ale dla nas? Nie. Wasz wódz wojenny przemówił.\nBairoth uśmiechnął się do Deluma.\n– Spójrzmy w górę, by zobaczyć krąg, Delumie Thord, gdyż niewiele już razy ujrzymy podobny widok.\nKarsa wstał powoli.\n– Wodza wojennego należy słuchać, Bairothu Gild, a nie kwestionować jego rozkazy. Twa słabnąca odwaga może zatruć nas wszystkich. Uwierz w zwycięstwo, wojowniku, albo wracaj do domu.\nBairoth wzruszył ramionami i położył się, rozprostowując ukryte w nogawicach z niewyprawionej skóry nogi.\n– Jesteś wielkim wodzem, Karso Orlong, ale, niestety, brak ci poczucia humoru. Wierzę w to, że naprawdę znajdziesz chwałę, której szukasz, i że Delum i ja będziemy księżycami mniejszymi, ale również lśniącymi własnym blaskiem. To nam wystarczy. Przestań w to wątpić, wodzu wojenny. Jesteśmy z tobą…\n– Kwestionujecie moją mądrość!\n– Tematu mądrości dotąd nie poruszaliśmy – odparł Bairoth. – Sam mówiłeś, że jesteśmy wojownikami, Karso. I jesteśmy młodzi. Mądrość przynależy starcom.\n– Tak, starszym plemienia – warknął Karsa. – Którzy nie chcieli pobłogosławić naszej wyprawy!\nBairoth parsknął śmiechem.\n– Taka jest nasza prawda i musimy nieść ją w swych sercach, gorzką i niezmienioną. Po powrocie przekonamy się jednak, że pod naszą nieobecność prawda się zmieniła, wodzu wojenny. Okaże się, że jednak nas pobłogosławili. Przekonasz się.\nKarsa wybałuszył oczy.\n– Twierdzisz, że starsi skłamią?\n– Oczywiście. I będą od nas oczekiwali, że zaakceptujemy ich nowe prawdy. Zrobimy to… nie, musimy to zrobić, Karso Orlong. Nasz chwalebny sukces musi scalić Urydów. Gdybyśmy zatrzymali go wyłącznie dla siebie, byłoby to nie tylko samolubne, lecz potencjalnie również śmiertelnie groźne. Pomyśl tylko, wodzu wojenny. Wrócimy do wioski ze swymi opowieściami. Tak, zapewne przyniesiemy też kilka trofeów, które będą dowodami ich prawdziwości, ale jeśli nie podzielimy się chwałą, starsi zatrują ją jadem niedowierzania.\n– Zaiste. Uwierzą w naszą chwałę, ale tylko pod warunkiem, że otrzymają w niej swój udział. Uwierzą nam, jeśli my z kolei uwierzymy w ich nową wersję przeszłości, w to, że otrzymaliśmy błogosławieństwo, którego nam odmówili, i że wszyscy w wiosce wyszli nas pożegnać. Powiedzą ci, że wszyscy tam byli, i z czasem sami siebie przekonają, że to prawda. Ta scena zostanie wyryta w ich pamięci. Nadal tego nie pojmujesz, Karso? Jeśli tak, to lepiej nie mówmy o mądrości.\n– Teblorzy nie plamią się oszustwem – warknął Karsa.\nBairoth przyglądał mu się przez chwilę, po czym skinął głową.\n– Zaiste, nie plamią się.\nDelum zasypał dołek glebą i kamieniami.\n– Pora spać – oznajmił, wstając, by po raz ostatni sprawdzić spętane konie.\nKarsa popatrzył na Bairotha.\nJego umysł jest jak lanydzka strzała mknąca przez las, ale czy to mu w czymś pomoże, gdy nadejdzie pora, by dobyć mieczy z krwawego drewna, i ze wszystkich stron zabrzmią bojowe okrzyki? Tak właśnie się dzieje, gdy mięśnie obracają się w tłuszcz, a do pleców przylega słoma. Mieszkanie pośród słów nic ci nie da, Bairothu Gild, poza być może tym, że twój język nie wyschnie tak szybko u pasa rathydzkiego wojownika.\n– Co najmniej ośmiu – wyszeptał Delum. – I może też jeden młodzieniec. Rzeczywiście palą dwa ogniska. Upolowali szarego niedźwiedzia, z tych, które żyją w jaskiniach. Niosą ze sobą trofeum.\n– To znaczy, że są bardzo zadowoleni z siebie. – Bairoth skinął głową. – To dobrze.\n– Dlaczego? – zapytał Karsa, marszcząc brwi.\n– Od nastroju nieprzyjaciela wiele zależy, wodzu wojenny. Czują się niezwyciężeni i dlatego będą nieostrożni. Czy mają konie, Delum?\n– Nie. Szare niedźwiedzie za dobrze znają tętent kopyt. Jeśli polowali z psami, to żaden z nich nie przeżył.\n– To jeszcze lepiej.\nWszyscy trzej zsiedli z koni i ukryli się na skraju lasu. Potem Delum ruszył na zwiady w stronę obozu Rathydów. Przemykając się przez porośnięte wysoką trawą i chaszczami, pełne sięgających kolan pniaków zbocze za lasem, nie poruszył ani jednym źdźbłem czy listkiem.\nSłońce stało wysoko na niebie. Było upalnie, sucho i bezwietrznie.\n– Ośmiu – stwierdził Bairoth, uśmiechając się do Karsy. – I młodzieniec. – Jego powinniśmy załatwić najpierw.\nŻeby zawstydzić tych, którzy przeżyją. Spodziewa się, że przegramy.\n– Zostawcie go mnie – polecił Karsa. – Moja szarża będzie gwałtowna. Przemknę na drugi koniec obozu. Wszyscy ocalali wojownicy zwrócą się w moją stronę. I wtedy wy zaatakujecie.\n– Chcesz, żebyśmy powalili ich ciosami w plecy?\n– Tak, żeby wyrównać liczebność. Potem przyjdzie pora na pojedynki.\n– Czy będziesz uchylał się przed ciosami podczas szarży? – zapytał Bairoth z błyskiem w oczach.\n– Nie, będę uderzał.\n– Spętają cię, wodzu wojenny. Nie przedrzesz się przez cały obóz.\n– Nie pozwolę się spętać, Bairothu Gild.\n– Jest ich dziewięciu.\n– Ujrzycie mój taniec.\n– Dlaczego nie zaatakujemy konno, wodzu wojenny? – zapytał Delum.\n– Dość już mam gadania. Idźcie za mną, ale wolniej.\nBairoth i Delum wymienili spojrzenia. Ten pierwszy wzruszył ramionami.\n– Będziemy twoimi świadkami.\nKarsa zdjął z pleców miecz z krwawego drewna i zacisnął obie dłonie na oplecionej skórą rękojeści. Drewno miało ciemnoczerwoną, prawie czarną barwę. Wypolerowano je na taki połysk, że wydawało się, iż malowane godło unosi się na szerokość palca nad powierzchnią klingi. Sam brzeg był prawie przezroczysty. Wcierany weń krwawy olej zestalił się, zastępując drewno. Na klindze nie było rys ani szczerb, a tylko lekko faliste linie w miejscach, gdzie uszkodzenia naprawiły się same. Krwawy olej trzymał się zapamiętanej postaci i nie był skłonny tolerować zniekształceń ani uszkodzeń. Karsa uniósł miecz przed sobą, a potem pomknął w dół zbocza, przyśpieszając kroku, by przejść w taniec.\nGdy dotarł do wydeptanej przez dziki ścieżki, którą wskazał mu Delum, pochylił się nisko i popędził twardym, ubitym szlakiem, ani na moment nie zwalniając kroku. Wydawało się, że szeroki, zwężający się na końcu sztych miecza prowadzi go za sobą, torując sobie, bezgłośnie i bezbłędnie, drogę przez cienie i snopy światła. Karsa przyśpieszył kroku.\nTrzech z ośmiu dorosłych wojowników przykucnęło pośrodku rathydzkiego obozu wokół kawału niedźwiedziego mięsa, który właśnie wyjęli z zawiniątka zrobionego z jeleniej skóry. Dwaj następni siedzieli obok z bronią na kolanach, wcierając w klingi gęsty krwawy olej. Trzej pozostali zatrzymali się pogrążeni w rozmowie, w odległości niespełna trzech kroków od wylotu wydeptanej przez dziki ścieżki. Młodzieniec był na przeciwległym końcu obozu.\nKarsa wypadł pełnym sprintem na polanę. Na dystansie do siedemdziesięciu kroków biegnący Teblor był w stanie wytrzymać tempo cwałującego rumaka. Atak przypominał nagłą eksplozję. W jednej chwili ośmiu wojowników i jeden młodzieniec odpoczywało spokojnie na polanie, a w następnej poziome cięcie miecza pozbawiło dwóch stojących Rathydów czubków głów. Włosy i kości pofrunęły w powietrze, a krew i mózgi trysnęły na twarz trzeciego z nich. Mężczyzna zatoczył się do tyłu, obrócił w lewo i nadział na wracający miecz Karsy. Ostrze trafiło go pod podbródek. W tym momencie ujrzał, że świat wokół niego przechylił się gwałtownie. Potem nadeszła ciemność.\nNie zwalniając kroku, Karsa podskoczył, by nie potknąć się o głowę wojownika, która potoczyła się po ziemi.\nDwaj Rathydowie wcierający w miecze olej poderwali się już, unosząc broń. Rozdzielili się i pomknęli ku napastnikowi, chcąc zaatakować go z obu stron.\nKarsa roześmiał się tylko i skręcił gwałtownie, by przemknąć między trzema wojownikami, którzy w okrwawionych dłoniach trzymali jedynie rzeźnickie noże. Pochylił się nisko, trzymając miecz przed sobą. Trzy krótsze ostrza trafiły w cel. Przebiły skórzany strój i skórę Karsy, sięgając mięśni. Wojownik przedarł się przez grupkę przeciwników dzięki impetowi. Zabrał też ze sobą trzy sterczące z ciała noże. Następnie odwrócił się, uciął mieczem parę rąk, a potem wbił go pod pachę, wyrywając kończynę ze stawu. Uniósł na sztychu łopatkę – purpurowy kawał oplecionej żyłami kości, połączony motkiem więzadeł z mknącą ku niebu kończyną.\nNastępny przeciwnik rzucił się z warknięciem na ziemię, oplatając krzepkie ramiona wokół nóg napastnika. Nie przestając się śmiać, wódz wojenny Urydów uderzył w dół gałką miecza i rozłupał czubek czaszki wojownika. Ramiona zadrżały spazmatycznie i zwolniły uścisk.\nPo prawej stronie rozległ się świst miecza, który mknął ku szyi Karsy. Uryd odwrócił się błyskawicznie, by sparować cios. Powietrze przeszył dźwięczny kurant uderzenia.\nKarsa usłyszał za sobą kroki zbliżającego się Rathyda, poczuł, że powietrze rozstępuje się przed ostrzem mknącym ku jego lewemu barkowi. Natychmiast rzucił się na ziemię w prawą stronę. Padając, wyciągnął ręce i zatoczył mieczem krąg. Ostrze przemknęło nad bronią przeciwnika, który chciał właśnie wyprowadzić straszliwy cios w dół, przecięło dwa grube nadgarstki, a potem rozpruło poprzecznie brzuch od pępka do punktu położonego w połowie odległości między żebrami a biodrem.\nKarsa obrócił się jeszcze w powietrzu i ponowił zatrzymane przez ciało i kości cięcie. Wykręcił kończyny w barkach, by ostrze przesunęło się pod nim, a potem ciął w drugą stronę. Miecz przemknął nisko nad ziemią, przecinając w kostce lewą nogę ostatniego Rathyda. Potem Karsa uderzył prawym barkiem o glebę. Przetoczył się, zataczając mieczem łuk nad ciałem, i udało mu się sparować wymierzony w dół cios, ale nie do końca. Jego prawe biodro ogarnął ogień. Potem znalazł się poza zasięgiem przeciwnika. Potykając się, mężczyzna wycofał się z głośnym krzykiem.\nKarsa zerwał się i przykucnął. Z jego prawej nogi tryskała krew, a w ranach w lewym boku, pod prawą łopatką i w lewym udzie czuł kłujący ból. Nadal sterczały z nich noże.\nUjrzał przed sobą młodzieńca.\nMógł on mieć najwyżej czterdzieści lat i nie osiągnął jeszcze pełnego wzrostu. Kończyny miał szczupłe, co często zdarzało się u niegotowych. Oczy wypełniała mu groza.\nKarsa zamrugał i odwrócił się w stronę jednonogiego wojownika.\nKrzyki tamtego przeszły tymczasem w histeryczne wrzaski. Karsa zobaczył, że Bairoth i Delum dopadli już Rathyda i przyłączyli się do zabawy, ucinając mu drugą nogę oraz obie ręce. Wojownik leżał na ziemi, miotając spazmatycznie kikutami. Tryskająca z nich krew zbroczyła zdeptaną trawę.\nKarsa odwrócił wzrok i spostrzegł, że młodzieniec umyka do lasu. Wódz wojenny uśmiechnął się.\nBairoth i Delum ucinali po kawałku kończyny usiłującego uciekać rathydzkiego wojownika.\nKarsa wiedział, że są wściekli. Nic im nie zostawił.\nWyrwał sobie nóż z uda, ignorując obu towarzyszy i brutalne tortury, którymi się zabawiali. Krew wypłynęła z rany, ale nie trysnęła z niej, co świadczyło, że ostrze nie przebiło żadnej ważnej tętnicy ani żyły. Nóż, który wbił mu się w lewy bok, ześliznął się po żebrach. Ostrze ugrzęzło pod skórą i kilkoma warstwami mięśni. Karsa wyciągnął broń i odrzucił ją na bok. Ostatni nóż, który tkwił głęboko w plecach, sprawił mu więcej trudności. Potrzebował kilku prób, nim wreszcie chwycił pewnie usmarowaną krwią rękojeść i wyszarpnął ostrze. Gdyby nóż był dłuższy, zapewne sięgnąłby do serca. I tak z trzech pomniejszych ran ta zapewne okaże się najbardziej dokuczliwa. Rana zadana przez miecz, który wbił się w biodro i przeszył część pośladka, była nieco poważniejsza. Trzeba ją będzie starannie zaszyć i przez pewien czas chodzenie i jazda konna będą mu sprawiały ból.\nUtrata krwi bądź śmiertelny cios wreszcie uciszyły ćwiartowanego Rathyda. Karsa usłyszał ciężkie kroki zbliżającego się Bairotha. Kolejny krzyk zaświadczył, że Delum dobija resztę powalonych wrogów.\n– Wodzu wojenny.\nGłos Bairotha przesycał gniew.\nKarsa odwrócił się powoli.\n– Bairothu Gild.\nTwarz potężnie zbudowanego wojownika miała złowrogi wyraz.\n– Pozwoliłeś młodzieńcowi uciec. Musimy go dopaść, a to nie będzie łatwe, gdyż jest na swojej ziemi.\n– Zrobiłem to celowo – oznajmił Karsa.\nBairoth skrzywił się wściekle.\n– Jesteś z nas najbystrzejszy – stwierdził Karsa. – Czemu cię to tak dziwi?\n– Dotrze do wioski.\n– I opowie o ataku. Trzech urydzkich wojowników. Nastąpi wybuch gniewu i rozpoczną się gorączkowe przygotowania. – Bairoth skinął leciutko głową. – Zaczną się łowy na trzech Urydów. Wędrujących pieszo. Młodzieniec jest tego pewien. Gdyby Urydowie mieli konie, z pewnością by je wykorzystali. Było ich trzech przeciw ośmiu. Byłoby szaleństwem, gdyby postąpili inaczej. To przekonanie ograniczy myśli i poczynania łowców. Będą szukali trzech urydzkich wojowników wędrujących pieszo.\nDelum podszedł do nich i wbił w wodza pozbawione wyrazu spojrzenie.\n– Delum Thord chce przemówić – stwierdził Karsa.\n– Chcę, wodzu wojenny. Stworzyłeś w umyśle tego młodzieńca obraz, który będzie się utrwalał. Jego kolory nie wyblakną z czasem, lecz nabiorą jeszcze ostrości. Echa krzyków pod jego czaszką będą się stawały coraz głośniejsze. Znajome twarze na zawsze znieruchomieją w grymasie bólu. Ten młodzieniec, Karso Orlong, kiedyś dorośnie. I nie zadowoli się podrzędną rolą, lecz zostanie wodzem. Musi nim zostać. Nikt nie odważy się rzucić wyzwania jego gwałtowności, lśniącemu drewnu jego woli, olejowi jego pożądania. Karso Orlong, stworzyłeś Urydom wroga, przy którym zbledną wszyscy, jakich znaliśmy w przeszłości.\n– Pewnego dnia ten wódz wojenny Rathydów uklęknie przede mną – oznajmił Karsa. – Przysięgam na krew jego kuzynów, którzy tu leżą.\nPowietrze wypełnił nagły chłód. Nad polaną zapadła cisza, mącona jedynie cichym bzyczeniem much.\nDelum wybałuszył oczy w grymasie strachu.\nBairoth odwrócił się do niego plecami.\n– Ta przysięga cię zniszczy, Karso Orlong. Żaden Rathyd nigdy nie klęknie przed Urydem. Chyba że oprzesz jego trupa o pniak ściętego drzewa. To, czego pragniesz, jest niemożliwe. To prosta droga do szaleństwa.\n– To tylko jedna z wielu przysiąg, które złożyłem – oznajmił Karsa. – A wszystkich dotrzymam. Będziesz tego świadkiem, jeśli się odważysz.\nBairoth oderwał wzrok od futra szarego niedźwiedzia oraz jego odartej z mięsa czaszki – rathydzkich trofeów – i spojrzał na Karsę.\n– Jeśli jeszcze oddychasz, to odpowiedź brzmi „nie”, Bairothu Gild.\n– Przypomnij mi pewnego dnia, bym ci o czymś opowiedział, Karso Orlong.\n– O tym, jak wygląda życie tych z nas, którzy znaleźli się w twym cieniu.\nDelum podszedł do Karsy.\n– Trzeba opatrzyć twoje rany, wodzu wojenny.\n– Zaiste, ale na razie tylko tę od miecza. Musimy wrócić do koni i odjechać stąd.\n– Jak lanydzka strzała.\n– Właśnie tak, Delumie Thord.\n– Karso Orlong, zbiorę dla ciebie trofea – zaproponował Bairoth.\n– Dziękuję, Bairothu Gild. Weźmiemy też futro i czaszkę. Możecie je sobie z Delumem zatrzymać.\nDelum spojrzał na Bairotha.\n– Weź je, bracie. Szary niedźwiedź pasuje ci bardziej niż mnie.\nBairoth skinął głową na znak podziękowania, po czym wskazał na poćwiartowanego wojownika.\n– Jego uszy i język należą do ciebie, Delumie Thord.\nZe wszystkich teblorskich plemion Rathydowie hodowali najmniej koni, lecz mimo to było tu pod dostatkiem szerokich, prowadzących od polany do polany przesiek, którymi Karsa i jego towarzysze mogli swobodnie jechać. Na jednej z polan natknęli się na dorosłego mężczyznę i dwóch młodzieńców, którzy pilnowali sześciu rumaków. Ruszyli do szarży z błyskiem mieczy i zatrzymali się tylko po to, by zebrać trofea i zabrać konie. Każdy z nich prowadził po dwa za swym wierzchowcem. Godzinę przed zapadnięciem zmroku natknęli się na rozwidlenie szlaku. Przejechali trzydzieści kroków prowadzącą niżej ścieżką, po czym odwiązali rathydzkie rumaki i popędzili je przodem. Następnie urydzcy wojownicy połączyli szyje swych wierzchowców krótkim sznurem, zawiązanym tuż nad obojczykami, i szarpiąc delikatnie za postronek, skłonili konie do cofnięcia się ku rozwidleniu. Później ruszyli górną ścieżką. Po pięćdziesięciu krokach Delum zsunął się z rumaka i cofnął, by zatrzeć ślady.\nNad ich głowami formował się już krąg, zboczyli więc ze skalistej ścieżki i znaleźli małą polanę, na której rozbili obóz. Bairoth uciął im na kolację po plastrze niedźwiedziego mięsa. Potem Delum oporządził konie, wycierając je wilgotnym mchem. Zwierzęta były zmęczone, nie spętali ich więc, by mogły swobodnie chodzić po polanie i rozprostować szyje.\nKarsa przyjrzał się swym ranom i zauważył, że już zaczynają się goić. U Teblorów było to normalne. Usatysfakcjonowany wydobył manierkę z krwawym olejem i zabrał się do naprawy broni. Delum wrócił do nich i razem z Bairothem poszli za przykładem wodza.\n– Jutro opuścimy ten szlak – oznajmił Karsa.\n– Czy zamienimy go na szybsze i łatwiejsze, które biegną doliną? – zapytał Bairoth.\n– Jeśli będziemy jechać szybko, możemy przemknąć przez ziemie Rathydów w ciągu tylko jednego dnia – zasugerował Delum.\n– Nie, poprowadzimy konie wyżej, na ścieżki dla kóz i owiec – odparł Karsa. – I przez cały ranek będziemy podążać w przeciwną stronę. Potem wrócimy w dolinę. Bairothu Gild, jeśli myśliwi wyruszą na łowy, to kto zostanie w wiosce?\nPotężnie zbudowany mężczyzna owinął się w swe nowe niedźwiedzie futro, nim odpowiedział na to pytanie.\n– Młodzieńcy. Kobiety. Starcy i kaleki.\n– Nie, je łowcy zabiorą ze sobą. Chcesz zaatakować wioskę, wodzu wojenny?\n– Tak. A potem znajdziemy ślad łowców.\nDelum zaczerpnął w płuca głęboki haust powietrza i wypuścił je dopiero po chwili.\n– Karso Orlong, wioska naszych ofiar nie jest tu jedyna. W samej tylko pierwszej dolinie są przynajmniej trzy inne. Wieści się rozejdą. Każdy wojownik chwyci za miecz. Wszystkie psy ruszą za nami w las. Wojownicy mogą nas nie znaleźć, ale psy to co innego.\n– Do tego mamy przed sobą jeszcze trzy doliny – warknął Bairoth.\n– Ale małe – wskazał Karsa. – Do tego przetniemy je przy południowych końcach, co najmniej dzień szybkiej jazdy od północnych wylotów i serca rathydzkich ziem.\n– Gniew ścigających będzie tak wielki, wodzu wojenny, że podążą za nami do dolin Sunydów – ostrzegł Delum.\nKarsa odwrócił leżący mu na udach miecz i zabrał się do pracy nad jego drugą stroną.\n– Mam taką nadzieję, Delumie Thord. Powiedz mi, kiedy ostatnio Sunydowie widzieli Uryda?\n– Kiedy przejeżdżał tędy twój dziadek – odpowiedział Bairoth.\nKarsa skinął głową.\n– A my dobrze znamy rathydzki okrzyk wojenny, nieprawdaż?\n– Chcesz sprowokować wojnę między Rathydami a Sunydami?\n– Zaiste, Bairoth.\nWojownik pokręcił głową.\n– Jeszcze nie skończyliśmy z Rathydami, Karso Orlong. Twoje plany wybiegają zbyt daleko w przyszłość, wodzu wojenny.\n– Bądź świadkiem tego, co się wydarzy, Bairothu Gild.\nBairoth podniósł z ziemi czaszkę niedźwiedzia. Żuchwa zwisała z niej na pasemku chrząstki. Zerwał je i odrzucił kość na bok. Potem wydobył pęk rzemieni i owiązał je mocno wokół kości policzkowych czaszki, tak że ich długie końce zwisały poniżej.\nKarsa obserwował z zainteresowaniem te poczynania. Czaszka była za ciężka na hełm, nawet dla Bairotha. Musiałby też wyłamać kości z jej podstawy, a tam właśnie były najgrubsze wokół dziury, przez którą wchodził stos pacierzowy.\n– Idę spać – oznajmił i odszedł.\n– Karso Orlong, czy masz trochę zapasowych rzemieni? – zapytał Bairoth.\n– Możesz je sobie wziąć – odparł Karsa, również wstając. – Tylko nie zapomnij dziś się wyspać, Bairothu Gild.\n– Nie zapomnę.\nPodczas pierwszej godziny dnia słyszeli dobiegające z lesistej doliny na dole ujadanie psów. Potem, gdy zawrócili w stronę, z której przybyli, jadąc biegnącą wysoko na stoku ścieżką, odgłosy ucichły. Kiedy słońce stało nad ich głowami, Delum znalazł krętą, wiodącą w dół dróżkę. Ruszyli nią ku dolinie.\nPo południu dotarli do pełnych pniaków polan i poczuli woń wioskowego dymu. Delum zsunął się z konia i ruszył na zwiady.\nWrócił po chwili.\n– Jest tak, jak przewidziałeś, wodzu wojenny. Widziałem jedenastu starców, trzykrotnie więcej kobiet i trzynastu młodzieńców. Wszyscy są bardzo młodzi. Starsi pewnie pojechali na łowy. Nie ma koni ani psów.\nWspiął się na koński grzbiet.\nTrzej urydzcy wojownicy wydobyli miecze. Potem sięgnęli po manierki z krwawym olejem i wylali po kilka kropel na skórę wokół nozdrzy rumaków. Wierzchowce odchyliły łby i napięły mięśnie.\n– Ja wezmę prawą flankę – zaproponował Bairoth.\n– Ja środek – oznajmił Karsa.\n– W takim razie ja lewą – rzekł Delum i zmarszczył brwi. – Rozpierzchną się przed tobą, wodzu wojenny.\n– Jestem dziś szczodry, Delumie Thord. Chwała z tej wioski przypadnie tobie i Bairothowi. Dopilnujcie, żeby nikt nie uciekł z drugiej strony.\n– Jeśli któraś kobieta spróbuje podpalić dom, żeby zaalarmować łowców, zabijcie ją.\n– Nie zrobią czegoś tak głupiego – zapewnił Bairoth. – Jeśli nie będą się opierały, przyjmą nasze nasienie, ale ocalą życie.\nWszyscy trzej zdjęli koniom wodze i owinęli je sobie wokół nadgarstków. Potem pochylili się niżej nad kłębami wierzchowców, unosząc kolana.\nKarsa przełożył nadgarstek przez rzemienną pętlę miecza i zakręcił bronią w powietrzu, by zacieśnić uścisk. Pozostali postąpili tak samo. Havok drżał pod jeźdźcem.\n– Prowadź nas, wodzu wojenny – rzekł Delum.\nKarsa ścisnął lekko nogami Havoka, który pognał naprzód, po trzech krokach przechodząc w powolny galop, przypominający niemal bieg psa. Przemknęli przez usianą pniakami polanę, a potem skręcili lekko w lewo, na główną ścieżkę. Kiedy na nią wpadli, wojownik uniósł miecz, tak by rumak go ujrzał. Zwierzę przeszło w cwał.\nPo siedmiu coraz dłuższych krokach znaleźli się w wiosce. Towarzysze Karsy rozjechali się już na boki, by przemknąć za zabudowaniami. Główną drogę zostawili dla niego. Widział już zwracające ku niemu głowy postacie. Usłyszeli krzyk i ujrzeli, jak dzieci rozpierzchają się na wszystkie strony.\nZamachnął się mieczem, bez trudu przecinając młodą kość. Spojrzał w prawo i Havok zmienił kierunek, wyciągając kopyta, by stratować starca. Potem pomknęli dalej, ścigając i mordując. Zza domostw i wykopanych za nimi dołów na odpadki dobiegły dalsze krzyki.\nKarsa dotarł do końca wioski. Zobaczył uciekającego do lasu młodzieńca i popędził za nim. Chłopak miał ćwiczebny miecz. Słysząc ciężki tętent zbliżającego się szybko Havoka – i widząc, że bezpieczny las jest jeszcze daleko – odwrócił się błyskawicznie.\nOręż Karsy przeciął ćwiczebny miecz, a potem szyję. Havok uderzył łbem i zdekapitowane ciało młodzieńca padło na ziemię.\nTak właśnie straciłem kuzyna. Dopadł go Rathyd. Zabrał uszy i język, a ciało powiesił za nogę na gałęzi. Głowę ustawił na ziemi, wspartą o patyk i wysmarowaną ekskrementami. Odpłaciłem za ten czyn. Odpłaciłem.\nHavok zwolnił, a potem zawrócił.\nKarsa spojrzał na wioskę. Bairoth i Delum zakończyli już rzeź i zaganiali teraz kobiety na polanę otaczającą wioskowe palenisko.\nHavok zaniósł go kłusem do wioski.\n– Żona wodza należy do mnie – oznajmił Karsa.\nBairoth i Delum skinęli głowami. Łatwość, z jaką odstąpili mu ten przywilej, świadczyła, że ich nastrój znacznie się poprawił. Bairoth spojrzał na branki i skinął mieczem. Z grupy wystąpiła przystojna kobieta w średnim wieku, za którą podążała jej młodsza wersja – dziewczyna zapewne nie starsza niż Dayliss. Obie przyjrzały się Karsie równie uważnie, jak on przyglądał się im.\n– Bairothu Gild i Delumie Thord, wybierzcie sobie po pierwszej kobiecie spośród pozostałych. Ja będę stał na straży.\nObaj wojownicy uśmiechnęli się szeroko, zsiedli z koni i weszli w grupę kobiet, by wybrać po jednej dla siebie. Potem zniknęli w chatach, prowadząc branki za ręce.\nKarsa przyglądał się temu z uniesionymi brwiami.\nŻona wodza prychnęła pogardliwie.\n– Twoi towarzysze nie byli ślepi na zapał tych dwóch – zauważyła.\n– Ich wojownicy, czy to ojcowie, czy mężowie, nie będą zadowoleni z takiego zapału – stwierdził Karsa.\nUrydzkie kobiety nigdy by…\n– O niczym się nie dowiedzą, wodzu wojenny – odparła żona wodza. – Chyba że wy im powiecie, a jaka jest na to szansa? Nie dadzą wam czasu na urąganie, zanim was zabiją. Ach, pojmuję – dodała, podchodząc bliżej, by spojrzeć mu w oczy. – Chciałeś wierzyć, że urydzkie kobiety są inne, a teraz zrozumiałeś, że to fałsz. Wszyscy mężczyźni są głupcami, ale ty mogłeś się teraz stać trochę mniejszym głupcem, gdyż prawda wniknęła do twego serca. Jak masz na imię, wodzu wojenny?\n– Za dużo gadasz – warknął Karsa. Wyprostował się. – Jestem Karsa Orlong, wnuk Pahlka…\n– Zaiste. – Karsa uśmiechnął się. – Widzę, że go pamiętasz.\n– Byłam wtedy dzieckiem, ale, tak, zachowaliśmy pamięć o nim.\n– On żyje jeszcze i śpi spokojnie, mimo że przeklęliście jego imię.\n– Przeklęliśmy? Nie było powodu. Pahlk pokłonił się nam nisko, błagając, byśmy pozwolili mu przejść…\nPrzyjrzała mu się uważnie, po czym wzruszyła ramionami.\nJedna z zaprowadzonych do domów kobiet krzyknęła głośno, raczej z przyjemności niż z bólu.\nŻona wodza odwróciła głowę.\n– Ile z nas przyjmie wasze nasienie, wodzu wojenny?\nKarsa usiadł wygodnie.\n– Wszystkie. Po jedenaście na każdego.\n– A ile dni to potrwa? Czy mamy też dla was gotować?\n– Dni? Myślisz jak stara kobieta. Jesteśmy młodzi. A jeśli zajdzie taka potrzeba, mamy też krwawy olej.\nKobieta otworzyła szeroko oczy. Inne, stojące za jej plecami, zaszeptały nerwowo. Żona wodza odwróciła się nagle i uciszyła je spojrzeniem, po czym znowu zwróciła się ku Karsie.\n– Nigdy jeszcze nie używałeś krwawego oleju w tym celu, mam rację? To prawda, że twoje lędźwie ogarnie ogień i sztywność nie ustąpi przez wiele dni. Ale, wodzu wojenny, nie wiesz, jak to podziała na nas. Ja to wiem, bo też byłam kiedyś młoda i głupia. Nawet siła mojego męża nie wystarczyła, by ochronić jego gardło przed moimi zębami. Nosi blizny po dziś dzień. I nie koniec na tym. To, co dla was trwa niespełna tydzień, nas prześladuje przez długie miesiące.\n– To znaczy, że jeśli my nie zabijemy waszych mężów, wy to uczynicie po ich powrocie – stwierdził Karsa. – Bardzo mnie to cieszy.\n– Żaden z was trzech nie przeżyje nocy.\n– Ciekawie będzie się przekonać, kto z nas pierwszy będzie go potrzebował – ciągnął z uśmiechem Karsa. – Bairoth, Delum czy ja? – Zwrócił się ku grupie kobiet. – Sugeruję, byście wszystkie wykazały się zapałem. Żadna z was nie chce chyba być pierwszą, która nas zawiedzie.\nBairoth wyszedł z chaty i skinął głową do Karsy.\nŻona wodza westchnęła i wezwała córkę skinieniem dłoni.\n– Nie – sprzeciwił się wódz wojenny Urydów.\nKobieta znieruchomiała nagle zbita z tropu.\n– Ale… czy nie chcesz mieć z tego dziecka? Ta, która będzie pierwsza, przyjmie najwięcej twego nasienia…\n– Zaiste. A czy ty już jesteś za stara?\nPo długiej chwili pokręciła głową.\n– Karso Orlong – wyszeptała. – Mój mąż rzuci na ciebie klątwę. Spali krew na kamiennych wargach samej Imroth.


CDC twierdzi, że powolne rozpowszechnianie szczepionki Covid-19 na obszarach wiejskich może zniweczyć koniec pandemii.\nOsoby mieszkające na obszarach wiejskich są narażone na zwiększone ryzyko hospitalizacji i śmierci z powodu Covid-19, ale od kwietnia wskaźnik szczepień na obszarach wiejskich pozostawał w tyle za miastami – co może utrudnić zakończenie epidemii, według nowy raport z Amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom.\nOd poniedziałku około 60% ludzi w wieku 18 lat lub starszych otrzymało co najmniej jedną szczepionkę przeciwko Covid-19 w Stanach Zjednoczonych, według dyrektora CDC dr Rochelle Walinski – „historyczny dzień”, jeśli o tym mówi. Jednak naukowcy szacują, że kraj będzie musiał zaszczepić 70% i 85% populacji USA, aby osiągnąć odporność stadną, a obszary wiejskie w Ameryce pozostają daleko w tyle.\nWedług opublikowanego we wtorek cotygodniowego raportu Centers for Disease Control and Prevention, opublikowanego przez Centers for Disease Control and Prevention, tygodniowego raportu dotyczącego chorób i śmiertelności opublikowanego przez Centers for Disease Control and Prevention, wyszczepialność wynosi prawie 39% w hrabstwach wiejskich, w porównaniu z ponad 46% w hrabstwach miejskich. Dotyczyło to hrabstw w całym kraju, we wszystkich grupach wiekowych oraz wśród mężczyzn i kobiet. Jednak we wrześniu zapadalność na Covid-19 w powiatach wiejskich przewyższyła występowanie w powiatach miejskich.\nUzyskanie szczepionki dla ludzi na obszarach wiejskich może być trudne. Około 80% Amerykanów zamieszkujących obszary wiejskie mieszka na obszarach wcześniej sklasyfikowanych jako „pozbawione zdrowia” Rząd Stanów Zjednoczonych. W wielu częściach kraju trudno jest dostać się do lekarza na regularne wizyty.\nJest też kwestia niezdecydowania.\nW kwietniu przeprowadziła ankietę, którą przeprowadził Fundacja rodziny Kaiser Wykazał ciągłą oporność na szczepienia Covid-19 na wiejskich terenach Ameryki. Około 3 na 10 mieszkańców stwierdziło, że „zdecydowanie nie” otrzyma szczepionki Covid-19 lub otrzyma tylko jedną szczepionkę, jeśli ktoś o to poprosi. Odsetek ten jest wyższy niż na obszarach miejskich lub podmiejskich.\nJednak ludzie mieszkający na tych obszarach wiejskich są bardziej narażeni na zarażenie ciężkim Covid-19, częściowo z powodu braku dostępu do opieki oraz ponieważ: Ogólnie, Więcej osób na tych obszarach cierpi na podstawowe schorzenia, a mniej osób jest ubezpieczonych.\nPlik kierunek W ciągu ostatniego stulecia ludzie przenosili się do dużych miast, jednak w hrabstwach wiejskich mieszka około 60 milionów ludzi – jedna piąta populacji Stanów Zjednoczonych. Jeśli ten niski wskaźnik szczepień będzie się utrzymywał, może to mieć negatywny wpływ na ogólne wysiłki kraju w zakresie zwalczania Covid-19.\n„Ponieważ mieszkańcy społeczności wiejskich są narażeni na zwiększone ryzyko chorób i zgonów związanych z COVID-19, różnice w szczepieniach między obszarami miejskimi i wiejskimi mogą utrudniać wysiłki na rzecz zmniejszenia zachorowalności i śmiertelności z powodu COVID-19 na poziomie krajowym” – czytamy w raporcie. .\nREAD Czy podczas pracy w domu należy nosić filtry przeciwsłoneczne?\nCDC zaleca, aby przywódcy zdrowia publicznego współpracowali z lokalnymi lekarzami i wpływowymi osobami na obszarach wiejskich w celu rozwiązania problemu wahań, zapewnienia równego dostępu do szczepionki i zachęcenia większej liczby osób do otrzymania szczepionki Covid-19.\n„Pozostajemy zaangażowani w słuchanie i kontaktowanie się ze społecznościami w każdym zakątku Stanów Zjednoczonych oraz naszą pracę nad zawężeniem tych różnic i upewnieniem się, że zakres szczepień jest sprawiedliwy, niezależnie od tego, czy mieszkasz na obszarach wiejskich, czy miejskich” – powiedział Walinsky.\nWallinski powiedział, że ważne byłoby „spotykać ludzi, gdziekolwiek i kiedykolwiek się znajdują”. Jednym z przykładów były szczepienia i próby przeprowadzane przez rząd federalny we współpracy z Departamentem Zdrowia Publicznego stanu Alabama i Gwardią Narodową stanu Alabama w Talladega SuperSpeedway.\nWedług dr Marcely Nunez Smith, głównego doradcy Białego Domu zespołu reagowania na COVID-19, inne wysiłki mające na celu spotkanie ludzi ze szczepionkami w ich miejscu pobytu wydają się mieć znaczenie.\nNaciskając na administrację Bidena, aby udostępniła online więcej federalnych witryn szczepień prowadzonych przez FEMA, i otrzymując szczepienia dla lokalnych ośrodków zdrowia rządu federalnego, więcej osób kolorowych uzyskało dostęp i opłaciło się.\nW ciągu ostatnich dwóch tygodni 51% osób zaszczepionych w Stanach Zjednoczonych było ubarwionych – to więcej niż 40% ogólnej reprezentacji populacji w tych grupach.\n„Zdajemy sobie sprawę, że kod pocztowy jest silniejszym wskaźnikiem stanu zdrowia” – powiedział Nunez Smith na spotkaniu informacyjnym na temat koronawirusa w Białym Domu we wtorek. „Wiemy, że musimy iść naprzód i aby to zrobić, musimy upewnić się, że w tym momencie docieramy do wszystkich”.\nPrev post Koszykówka: gwiazda NBA Stephen Adams w swoim debiutanckim sezonie z New Orleans Pelicans - „Byłem jeszcze cięższy”\nNext post Szczenię królowej Elżbiety Dordże umiera w wieku pięciu lat | 1 aktualności\nSonda Curiosity NASA uchwyciła oszałamiające obrazy chmur na powierzchni Marsa\nPrzedstawiciele zdrowia publicznego ujawniają w migawce danych większość mniej zaszczepionych części hrabstwa Dane\nAktualizacje na żywo szczepionek Covid-19 w USA: CDC bada potencjalne problemy z sercem, loterię szczepień …


Deweloperzy Wrocław — Lista firmy deweloperskie\nDeweloperzy w Wrocławiu\n— 122 firmy\nKsięcia Witolda 46Ogrody Grabiszyńskie\nod 7 740 zł / m2\nOsiedle KomedyOsiedle Zielna\nOsiedle CzartoryskiegoNowa Zatorska\nPort PopowiceCieszyńska 97\nod 5 334 zł / m2\nParkowy DwórBielany House\nod 5 441 zł / m2\nApartamenty SzaferaDomy na Schuberta\nSołtysowicka 21CHalo Apartamenty\nRobyg JagodnoWojszyckie Alejki\nMiędzy ParkamiMist House\nod 5 407 zł / m2\nKępa Mieszczańska MilartOsiedle Szczodre\nPolarna 10Kurkowa Micro Concept\nod 5 004 zł / m2\nOsada Kolorowa2M Apartments\nmicroHOME PromenadyGardino Park\nKępa MieszczańskaWybrzeże Reymonta\nod 9 104 zł / m2\nKominiarska 15Oxford 24\nGagarina 17Nefrytowa 77\nKto buduje we Wrocławiu ― deweloperzy stolicy województwa dolnośląskiego\nStolica Dolnego Śląska plasuje na trzecim miejscu na liście najprężniej rozwijających się pod względem deweloperskim miast Polski, tuż po Warszawie i Krakowie. Z roku na rok ilość aktywnych firm deweloperskich we Wrocławiu rośnie w związku ze wzrostem popytu.\nJakie firmy deweloperskie działają na rynku Wrocławia?\nNa terenie Wrocławia działają zarówno duże holdingi z kapitałem krajowym bądź zagranicznym, jak i małe lokalne firmy budowlane, najczęściej rozwijające określony sektor nieruchomości mieszkaniowych. Wśród lokalnych deweloperów Wrocławia są firmy “wojewódzkie”, realizujące projekty tylko na terenie Dolnego Śląska, jak i przedsiębiorstwa regionalne, działające na terenie południowej i południowo-zachodniej Polski. Dziś na rynku Wrocławia jest obecnych ponad 130 deweloperów.\nJak wybrać dobrego dewelopera we Wrocławiu?\nWybór wiarygodnej firmy deweloperskiej jest gwarancją terminowego i jakościowego wykonania prac budowlanych. Klient może sformułować opinię o uczciwości dewelopera już na etapie wstępnych negocjacji ― wtedy warto poprosić o zapoznanie się z treścią przykładowej umowy deweloperskiej i wyciągnąć wnioski o firmie na podstawie treści tej umowy. Taki dokument musi zawierać między innymi prospekt informacyjny ― jest to obowiązkowy załącznik do umowy, w którym podane są wszystkie informacje dotyczące standardu wykonania inwestycji. Oprócz tego, dobre firmy deweloperskie przetwarzają płatności z tytułu umów z klientami za pomocą otwartego rachunku powierniczego ― ten sposób rozliczania się z deweloperem chroni nabywcę przed ewentualnością straty pieniędzy. Rzeczą naturalną jest też to, że każde nowe przedsięwzięcie deweloperskie musi posiadać pozwolenie na budowę ― należy się upewnić, że wybrana przez nas inwestycja także ma takie pozwolenie.\nWeryfikacji firmy deweloperskiej możemy dokonać za pomocą kilku państwowych rejestrów ― KRD (Krajowego Rejestru Długów) i rejestru ksiąg wieczystych. Obydwa źródła są dostępne online na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. Z tych rejestrów dowiemy się, czy firma nie jest w stanie upadłości i czy uczciwie płaci podatki, oraz znajdziemy dane o działce, na której znajduje się wybrana inwestycja (jaką formą własności jest objęta, czy obciąża ją hipoteka itd.).\nDobre firmy deweloperskie też często są członkami stowarzyszeń branżowych, zwłaszcza Polskiego Związku Firm Deweloperskich (PZFD), i posiadają wyróżnienia w konkursach deweloperów (Inwestycja Roku, Deweloper Roku i inne).\nJakie sektory inwestycji mieszkaniowych są najpopularniejsze wśród deweloperów Wrocławia?\nStolica Dolnego Śląska charakteryzuje się różnorodnością nowych nieruchomości ― deweloperzy Wrocławia dążą do zaspokojenia potrzeb w każdym sektorze rynku. Bliżej zabytkowego centrum są realizowane inwestycje apartamentowe o wysokim standardzie, w zurbanizowanych dzielnicach powstają nowoczesne wielorodzinne osiedla mieszkalne, na obrzeżach miasta wnosi się dużo inwestycji typu jednorodzinnego (domy szeregowe, bliźniacze i wolnostojące).\nMerytoryczne przygotowanie nabywcy do kupna mieszkania jest gwarancją udanej transakcji. W tym też wiedza o reputacji dewelopera poniekąd staje się kluczowym argumentem w procesie dokonania wyboru.


Projekt „koszary” zmierza do finału\nGÓRA KALWARIA Przedsiębiorca z Lesznowoli wynajął niewielki budynek dawnej wojskowej poczty w centrum miasta. Zdradza, że to wstęp do dzierżawy... sąsiedniego, większego „koszarowca”\nNa należącym do powiatu piaseczyńskiego terenie powojskowym ciągnącym się wzdłuż ul. Dominikańskiej do ubiegłego tygodnia były jeszcze dwa budynki do wydzierżawienia. W tej chwili pozostał tylko jeden – obiekt nr 3, dawna siedziba łącznościowców. Krzysztof Urban, właściciel firmy Allegis z Lesznowoli kilka dni temu podpisał 30-letnią umowę dzierżawy liczącej 41 m kw. byłej wojskowej poczty (a potem sklepiku). W pakiecie wziął również sąsiadujący z budynkiem las liczący 1200 m kw. W starostwie cieszą się, ponieważ obiekt ten poprzedni zarząd powiatu w 2013 roku wynajął przedsiębiorcy, który kompletnie nic z nim nie zrobił (płacąc przy tym 1500 zł rocznie). – Mając takie doświadczenie, w kolejnej umowie zapisaliśmy konieczność wykonania remontu w ciągu 2 lat – informuje wicestarosta Arkadiusz Strzyżewski. Do tego nowy dzierżawca zapłaci powiatowi 6800 zł rocznie.\nKrzysztof Urban współpracuje z dużymi bankami, magazynuje i sprzedaje przedmioty, które windykatorzy odebrali dłużnikom. Mówi nam, że planuje rozbudowę niedużego powojskowego budynku o przeszklony pawilon i otwarcie niewielkiej restauracji. – A może pizzerii? Muszę skonsultować się jeszcze ze specjalistami w tej kwestii. Nie wiem też, na ile pozwoli mi konserwator zabytków, który trzyma pieczę nad tym terenem – tłumaczy. Inwestor zdradza, że dzierżawa dawnej poczty jest tylko wstępem do najmu sąsiedniego, znacznie większego budynku. 14 maja starostwo planuje rozstrzygnąć kolejny już przetarg na dzierżawę parteru i pierwszego piętra dawnej koszarowej „trójki”. Właściciel firmy Allegis już myśli o przygotowaniu w niej lokali użytkowych do wynajęcia. Najwyżej położoną kondygnację „trójki” powiat zamierza wyremontować samodzielnie i stworzyć w niej większą siedzibę dla warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) dla dorosłych osób niepełnosprawnych.\nJeśli rzeczywiście władzom powiatu uda się wydzierżawić dawną siedzibę wojsk łączności, to już wszystkie budynki powojskowe w centrum Góry Kalwarii będą miały swoich gospodarzy. Jeden z głównych „koszarowców” został wyremontowany na hotel, w drugim powstaną mieszkania na wynajem. Przebudowę ma przejść także dawna hydrofornia (powstaną tu sklepy i lokale biurowo-użytkowe), a także była stołówka i areszt (Polsport zamierza w nich umieścić swój dział handlowy i magazyn).\ntagi: wojskowa poczta teren powojskowy Krzysztof Urban\nInwestor gotowy do rozpoczęcia remontu. Starostwo: Trochę za późno (2019-02-15)


Ginekomastia forum | Ginekomastia\nCzytaj dalej „Naturalne sposoby na pozbycie się ginekomastii.” →\nTagi: ginekomastia, Ginekomastia forum, Ginekomastia leczenie, Ginekomastia progesteronowa, Ginekomastia zdjęcia, meskie piersi\nChirurgiczne metody redukcji przerośniętego gruczołu sutkowego, to bardzo skuteczny sposób trwałego pozbycia się problemu. Zabieg ten nie należy do tanich i jeśli nie mamy refundacji z NFZ, wówczas musimy się nastawić na znaczny wydatek. Są na szczęście inne rozwiązania, które nie wymagają użycia chirurgicznego skalpela. Sprawdź jak pozbyć się ginekomastii w naturalny sposób. Stosując odpowiednią dietę i ćwiczenia bez trudu wygrasz walkę z ginekomastią.\nPoniższa prezentacja w prezentuje problematykę profilaktyki i leczenia ginekomastii.\nTagi: ginekomastia, Ginekomastia forum, redukcja męskich piersi\nJeśli problem z przerostem tkanki na piersiach dotyczy także Ciebie, może warto zadać sobie pytanie, jaki wpływ na to ma nasz styl życia. Zrozumienie i poznanie przyczyn, które wywołują zmianę wyglądu męskich piersi może być kluczem w leczeniu. Wiedząc, dokładniej dlaczego nasze piersi upodobniają się do kobiecego biustu możemy efektywniej przeciwdziałać procesowi przemiany i zlikwidować problem raz na zawsze.\nWyróżniamy dwa podstawowe typu ginekomastii, które są przyczyną wielu nieprzyjemności i pogarszają komfort życia. Pierwszy rodzaj to ta typowa ginekomastia, która spowodowana jest przez zachwianie równowagi między testosteronem i estrogenem w organizmie mężczyzny. Męski hormon testosteron i żeński estrogen występują w określonych proporcjach. Zmniejszenie ilości testosteronu lub zwiększenie estrogenu powoduje zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu efektem, czego jest przerost gruczołu sutkowego. Drugim rodzajem ginekomastii jest tzw. pseudo ginekomastia. Jest ona wynikiem nadmiernego przyrostu ciała. Zbyt duża ilość tkanki tłuszczowej powoduje zmianę wyglądu piersi. Czytaj dalej „Jak styl życia wpływa na ginekomastię?” →\nTagi: ginekomastia, Ginekomastia forum, Ginekomastia leczenie, Ginekomastia progesteronowa, Ginekomastia zdjęcia, meskie piersi, Zdjęcia ginekomastii\nJest wiele osób, mężczyzn, którym ginekomastia nie jest obca. Ukrywają swój problem, przez co czują się osamotnieni. Nie bardzo wiedzą, do kogo zgłosić się po pomoc. Niepokój i skrywanie ginekomastii jest całkowicie nie potrzebne, jest wiele osób mających ten sam problem, co my. Mało tego część z nich to osoby sławne, które mimo to osiągnęły sukces zawodowy. Jedni ginekomastię mają spowodowaną przez nadwagę inni mają genetyczne skłonności do jej tworzenia się.\nPrzykładowo Jack Nicholson, jest jednym z niewielu aktorów, który niepokazywany jest bez koszuli. Jednak ze zdjęć zrobionych na plaży, wynika, że i on ma problemy z przerostem gruczołu sutkowego. Dodatkowo jego wiek i waga wpływają na zwiotczenie skóry, co da się łatwo zauważyć.\nCzytaj dalej „Znani ludzie z ginekomastią” →


Hotel Angelo Hotel Prague - Turez Hotele\nAdres: ul. Radlicka 1g, Praga, 15000, Czechy\nTen przyjazny klientom hotel zlokalizowany jest w odległości 2 km od centrum Pragi w dzielnicy Smichov. W pobliżu hotelu znajduje się Kino Multipleks, Praski Tańczący Dom, Teatr Narodowy, Most Karola, Zamek Vysehrad oraz Katedra Św. Wita. Do najbliższego przystanku tramwajowego jest 100 m, do przystanku metra 200 m.\nTen siedmiopiętrowy hotel oddaje do dyspozycji 168 klimatyzowanych pokoi, wyposażonych w telewizory plazmowe z TV satelitarną, odtwarzacze DVD. Ponadto w pokojach znajduje się sejf, biurko, telefon z faksem, czajnik do kawy/herbaty i minibar. W łazienkach są prysznice, suszarki do włosów, lusterka do makijażu/golenia i markowe przybory toaletowe. Dostępny jest bezpłatny bezprzewodowy Internet. Dostarczana jest codzienna prasa.\nKażdego ranka hotel serwuje swoim Gościom bezpłatne śniadania w formie bufetu. Przytulny Lobby Bar oferuje posiłki przy kominku oraz wybór zakąsek, drinków i lekkich przekąsek. Dania kuchni europejskiej przygotowywane są w bezstresowej atmosferze i przy blasku słońca. W wyznaczonych godzinach do dyspozycji gości jest obsługa pokojowa.\nW Centrum biznesowym można skorzystać z faksu, ksero, drukarki i usług kurierskich.\nIstnieje możliwość zaaranżowania za dodatkową opłatą transferu na i z lotnisko/a Ruzyne.\nHotel dysponuje promocyjnymi karnetami do pobliskiego centrum fitness.\nGoście zmotoryzowani za opłatą 28 EUR/dobę mogą skorzystać z podziemnego parkingu hotelowego.\n- podatek nałożony przez miasto: 15 CZK za osobę za dobę - opłata klimatyczna: 4 CZK za osobę\nKino Multiplex - 50 m\nPrzystanek metra - 200 m\nCentrum Handlowe Nový Smichov - 100 m\nTeatr - 500 m\nCentrum Pragi - 2 km\nDejvická (stacja kolejowa) - 5 km\nBrowar Staropramen - 600 m\nPlac Wacława: 2,7 km\nMost Karola: 2,4 km\nŚciana Johna Lennona - 2,2 km


Wyrok na frankowiczów wyrokiem na banki? "Studio Biznes" pyta o konsekwencje igrania z walutami | Biznes na Next.Gazeta.pl\nŁukasz Kijek 28.04.2021 11:58\nPrzed polską gospodarką dwie kluczowe zmiany. Pierwsza to wyroki dotyczące frankowiczów. Orzeczenie TSUE i Sądu Najwyższego mogą być finansowym ciosem dla sektora bankowego. W najczarniejszym scenariuszu będzie musiał udźwignąć zobowiązania liczone w miliardach złotych. Maj jest też miesiącem rozmrażania gospodarki. Jakie będą skutki likwidacji restrykcji? Łukasz Kijek spyta o to swoich gości - mec. Barbarę Garlacz, radczynię prawną specjalizująca się w tematyce kredytów frankowych i Macieja Wituckiego, prezydenta Konfederacji Lewiatan.\nCzy wyrok TSUE dotyczący kredytów frankowych będzie wyrokiem na polską branżę bankową? Obawy nie są na wyrost, możliwe bowiem, że sektor będzie musiał sięgnąć wyjątkowo głęboko do kieszeni. Orzeczenia, które najpierw ogłosić ma Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a potem polski Sąd Najwyższy, mogą być bowiem potężną bronią dla osób, które zaciągnęły kredyty hipoteczne w walutach obcych. Sądy mogą bowiem zyskać kluczowy argument, by umowy masowo zawierane przed mniej więcej dekadą równie masowo uznać za nieważne.\nWedług najczarniejszego dla branży scenariusza banki mogą być "przyciśnięte do muru" i bardziej skłonne do zawierania ugód. Skala "strat" zależy jednak od tego, co konkretnie usłyszymy z ust sędziów TSUE i SN. O możliwych konsekwencjach ważnych wyroków Łukasz Kijek, redaktor naczelny serwisów informacyjnych Gazeta.pl, rozmawia z mec. Barbarą Garlacz, radczynią prawną.\nRząd odmraża gospodarkę, ekspert komentuje\nDrugi, równie ważny dla gospodarki aspekt, to odchodzenie od obostrzeń. Premier Mateusz Morawiecki ogłosił na konferencji prasowej w środę plan powrotu do normalności. W maju działalność będą mogły wznowić hotele i restauracje. Lokale gastronomiczne początkowo gości będą mogły przyjmować jedynie w ogródkach. Z końcem maja będzie możliwa obsługa wewnątrz lokali.\nJak te zmiany oceniają przedsiębiorcy? Wyjaśni to kolejny gość programu "Studio Biznes" - Maciej Witucki, prezydent konferencji Lewiatan. W programie nie zabraknie też stałych pozycji: felietonu motoryzacyjnego, technologicznego oraz najnowszych doniesień ze świata sportu.


Prawo i gospodarka | Fajsławice24.pl\nCategory Archives: Prawo i gospodarka\nOd 4 stycznia 2016 r. można skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej, która udzielana jest w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej w Trawnikach nr 630, (budynek byłego ośrodka zdrowia), w dniach: poniedziałek od…\nMasz dość masówki globalnych koncernów? Szukasz lokalnych firm tworzących unikalne produkty? Pola pomoże Ci odnaleźć polskie wyroby. Zabierając Polę na zakupy odnajdujesz produkty “z duszą” i wspierasz polską gospodarkę. Kupując…\n26 sierpnia, 2015 - Aktualności, Prawo i gospodarka, Region - no comments\n26 sierpnia br. URSUS S.A. zawarł umowę ze spółką Ethiopian Sugar Corporation (ESC) na dostawę ciągników, przyczep i części zamiennych do transportu trzciny cukrowej. Umowa na łączną kwotę 30,672 mln…\nKombajnujesz u sąsiada – musisz założyć działalność gospodarczą\n28 lipca, 2015 - Aktualności, Prawo i gospodarka, Rolnictwo - no comments\nNaczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie informuje, że każdy rolnik świadczący w celach zarobkowych usługi kombajnowania lub inne usługi rolnicze na rzecz innych osób ma obowiązek zarejestrować działalność gospodarczą w…\n14 lipca, 2015 - Aktualności, Infrastruktura i inwestycje, Prawo i gospodarka, Region - 1 comment\nW Polsce mają zostać zbudowane nowe kopalnie. Będą opłacalne, bo wolne m.in. od przestarzałych układów zbiorowych, za to z systemami płac premiującymi za wyniki i wykonanie konkretnych zadań. W tych…\nNowelizacja prawa budowlanego (art. 29 ustawy Prawo budowlane – Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) zakłada zniesienie wymogu uzyskiwania pozwolenia na budowę i przebudowę domu jednorodzinnego….\nZmiany w polskim prawie karnym. Co oznaczają?\n4 lipca, 2015 - Aktualności, Kraj, Prawo i gospodarka - no comments\n1 lipca weszła w życie nowelizacja kodeksu postępowania karnego, która w znacznym stopniu zmienia dotychczasową formę procesu karnego. Nowelizacja postępowania karnego zwiększa kontradyktoryjność procesu, co oznacza, że sąd nie będzie prowadził…


Liga Europy UEFA w Super Polsacie i Polsacie Sport - Polsat.pl\nMecze Lecha Poznań i Jagiellonii Białystok na żywo. Tylko u nas!\nTransmisja rewanżowego spotkania Lecha Poznań z ormiańskim Gandzasarem Kapan w pierwszej rundzie eliminacji do Ligi Europy UEFA na antenach Super Polsat i Polsatu Sport w czwartek 19 lipca od godziny 16:50. Stacje pokażą również pierwszy mecz eliminacyjny w tych rozgrywkach Jagiellonii Białystok z portugalskim Rio Ave w czwartek 26 lipca. Początek transmisji spotkania na antenach Super Polsat i Polsatu Sport od godziny 19:20.\nW pierwszym spotkaniu, rozegranym 12 lipca w Poznaniu, zawodnicy „Kolejorza” wygrali z zespołem z Armenii 2:0. W przypadku awansu, w kolejnej rundzie eliminacji Ligi Europy UEFA zespół Lecha Poznań zmierzy się ze zwycięzcą pary Connah's Quay Nomads FC - Shakhtyor Soligorsk. Na razie bliżsi awansu są zawodnicy białoruskiego zespołu z Soligorska, którzy w pierwszym meczu wygrali na wyjeździe z walijskim Connah’s Quay Nomads FC 3:1.\nJagiellonia Białystok rozpocznie rywalizację w europejskich pucharach od drugiej rundy eliminacji do Ligi Europy UEFA. Przeciwnikiem wicemistrza Polski będzie portugalskie Rio Ave FC. Pierwsze spotkanie zostanie rozegrane w Białystoku w czwartek 26 lipca. Transmisja od godziny 19:20 w Super Polsat i Polsacie Sport. Początek studia przedmeczowego na antenie Polsatu Sport od godziny 18:30.\nOd nowego sezonu 2018/2019 Liga Mistrzów UEFA i Liga Europy UEFA będą dostępne w Grupie Polsat. Dzięki wyjątkowej ofercie telewizyjnej Cyfrowego Polsatu fani najlepszych klubowych rozgrywek piłkarskich będą mogli oglądać po raz pierwszy w Polsce wszystkie mecze Ligi Mistrzów UEFA na żywo oraz spotkania Ligi Europy UEFA. Wszystko to w ramach pakietu Polsat Sport Premium – na nowych kanałach Polsat Sport Premium 1 i Polsat Sport Premium 2 w jakości Super HD oraz w czterech serwisach telewizyjnych premium. Łącznie przez trzy lata w ofercie Telewizji POLSAT, platformy Cyfrowy Polsat, sieci Plus i IPLI będzie można zobaczyć ponad tysiąc meczów.\nWięcej informacji na www.cyfrowypolsat.pl/uefa i www.plus.pl/mistrzowska-oferta.