Głębokie dna komórki, lub wydłużonej komórki w kontekście wychowu witalniejszej pszczoły - strona 2 - Forum - Forum POLANKA\nGłębokie dna komórki, lub wydłużonej komórki w kontekście wychowu witalniejszej pszczoły\ndodany przez Pszczółka Agata, 5 Marca 2019 w Forum\n":Przyjmijmy hipotezę, że z jakiegoś powodu pszczoły składają w każdej komórce taką samą ilość mleczka.\nWtedy uprawnione jest rozumowanie, że larwa z głębszego dołka więcej go skonsumuje."\n"Inna rzecz - jesli rzeczywiscie pszczoly do głebszej/innej komórki składają 2.5 raza wiecej mleczka, to - ile wiecej robotnic jest potrzeba do wychowu czerwiu ?"\nTo się da łatwo oszacować - 345 więcej robotnic potrzeba, tak jak 345 Porterów, by zrozumieć wasze chore spekulacje\ni przyjąć je za wytyczne do prowadzenia pasieki.\nDo czarga - poprawiam o wygaszany, powinienem napisać przyjmijmy na chwilę bzdurną hipotezę. Ale po ostatnich ustaleniach chcę być delikatny aż do wzruszenia forumowiczów. Nawet nie wiesz, jak długo myślałem czy napisać o milionach lat ewolucji, by nie naruszyć hipotezy stworzenia pszczoły jedorazowym aktem w ciągu jednego z sześciu dni, co zresztą było dobre.\nTo, że jak piszesz - dolewają, zaprzecza hipotezie gromadzenia się mleczka w dołku denka, bo tego mleczka nie ma aż tyle i jest ono raczej zjadane na bieżąco. Zresztą jeżeli przedobrzy się z mleczkiem w denkach, to zamiast robotnic wylęgną się nie witalniejsze robotnice, a cieniuchne królewny. Budowa matecznika jawnie przeczy hipotezie grawitacyjnego gromadzenia się mleczka w najniższym punkcie naczynia. Kształt lustra mleczka w komórce nie wynika z sił grawitacji. Prawdopodobnie z sił wpływających na kształt menisku relatywnie bardzo gęstej cieczy. Być może denko komórki jest wcześniej w tym celu ekstra czymś wymazane dla korekty tych sił (propolis, dodatkowo jako dezodorant pieluch?)\nMówiąc szczerze jestem zaskoczony popularnością tematu z jaką jest TU podnoszony. Jakież to praktyczne skutki może wnieść do produkcji? Dyskusja czysto akademicka bez szans na praktyczne wdrożenie. Pszczoły przez wiele, wiele pokoleń, w drodze dopasowywania się do warunków w jakich przyszło im żyć tworzą takie komórki jakie mają zakodowane w mózgownicy... W starszych plastrach mniejsze... i co?\nMoże nie w temacie komórek ale... grozi nam że w ciągu paru lat 800 000 ha rzepaków stanie się kwitnącą pustynią dla pszczół. I jakież znaczenie będzie miał kształt denka w komórce plastra a jakoś nikt nie podnosi tematów jak praktycznie zwiększać ilość pożytków?\nChodzi o to, że ta głębsza komórka to właśnie ma być ta tworzona przez pszczoły przez miliony lat, a nie odbudowywana, sztucznie stworzona przez człowieka, komórka na zwykłej węzie, którą pszczoły zmuszone są adaptować do swoich celów i która, być może, nie jest dla nich komfortowa. Myślę, że w utrudnianiu życia pszczołom mamy już tak wielkie zasługi, że odwoływanie się do ich długiej ewolucji nie jest tu żadnym argumentem, w świetle tego, że na pewnych obszarach już wyginęły i Chińczyki biegają po drzewach z pędzelkami z piórek. O ile jestem w stanie zmienić węzę, o tyle nie czuję się na siłach zbronić wysiewać rzepaku gmo lub karczować lasu. To w kwestii pożytków.\nTo jaka w koncu ta mityczna prastara komorka pszczela jest ?\nMniejsza od obecnej ?\nSzersza, dłuższa ?\nNa moje wiejskie oko nie ma to najmniejszego znaczenia.\nPszczoly slabna przez warroze i choroby odwarozowe a nie przez dziwny/inny ksztalt komorki.\nPs. Mniejsza komorka miala skrócić cykl rozwoju pszczoły i przez to pozbawic mozliwosci rozmnazania wsrrozy.\nPozniej dopiero dobudowano ideologię.\nSkąd mam wiedzieć co stanowi szczególny komfort dla pszczół? Co do pożytków - są tysiące hektarów gdzie mogłaby pszczoła coś znaleźć ale człowiek w tym nie pomaga. Jakby tak zamiast topól sadzić klony, zamiast brzóz - lipy zamiast ch.. jaków akacje czy wierzby? Czy do tego potrzeba uchwały ONZ-tu czy wystarczy inicjatywa w sołectwie.\nMam wrażenie, że wiele osób najchętniej zajmuje się sprawami, na które nie ma wpływu i to usprawiedliwia bezczynność. Też się łapię na takim "bezpiecznym myśleniu".\nAle skoro jest taki startowy okres to może komuś przygotować jakieś sztobry wierzbowe? Albo wysłać siewki derenia jadalnego?\nA jaką wierzbę polecasz?\nSzanowna Agatko, ujęła Cie wzruszająca idea zrobienia z każdej robotnicy Pudziana metodą dokarmiania dopingiem w postaci mleczka z naczynia z tak głebokim dnem, że nie wiadomo, czy larwa tam watknie gębę. Przecież napisałem Ci, jak najprościej zweryfikować tą ideę. Dziewiczy plasterek, nagrzana żyletka, jedno ciach i wszystko jasne. To jeżeli chodziłoby o powrót do natury. Jeżeli jeszcze bardziej chcesz pogłębiać denko, to działanie wbrew naturze. Dno komórki w której wychowały się pszczoły "z drugiego tłoczenia" jest zawalone pieluchami i nie może mieć głębszego dna. Pogłębienie dna komórki pogorszy warunki higieniczne larw "drugiego i następnych tłoczeń". Ruska węza dla takiej argumantacji jak w tytule wątku jest dla mnie pozbawiona sensu.\nWyobraź sobie abstrakt: pszczołę długości 1m, o powierzchni skrzydeł 1m2 i ciężarze 1 kg.\nJeżeli mleczkiem powiększysz jej długość do 2m, to powierzchnia jej skrzydeł wzrośnie nie 2, a 4 razy, a waga - 8 razy. A więc dwukrotnie wzrośnie obciążenie powierzchni skrzydeł ciężarem pszczoły (bez podwieszeń pyłkowych i niesionego nektaru). Pszczoła nie jest w stanie wznieść się do lotu, bo musiałaby dwa razy szybciej machać skrzydełkami. Jest to niemożliwe, bo końcówki skrzydełek przekroczyłyby prędkość dźwieku i fala uderzeniowa rozniosłaby ul. Morał z tej bajki jest taki:\n- powiększanie pszczoły nie prowadzi do wzrostu produkcji miodu również z tego powodu, że do ula wlezie mniej dużych pszczół.\n- dwukrotny wzrost wymiaru liniowego pszczoły nie powoduje dwukrotnego wzrostu udźwigu robotnicy i nie da rady skompensować tego dwukrotnym zwiększeniem ilości wylotów po pożytek.\nZmiejszanie wymiarów pszczoly ma też pewne hamulce i odniesie podobny skutek. Przyroda zadbała na przestrzeni wieków o optymalizację procesu zapylania poprzez dopasowanie wymiarów pszczoly do kwiatów i kwiatów do pszczoły. Wynika to prawdopodobnie z gęstości powietrza i wielkości grawitacji (formuła na której opiera się zjawisko lotu owada wielkości pszczoły). Samolot w kształcie pszczoły, oparty na formule lotu wynikającej z machania 4-ma skrzydełkami nie oderwie się od pasa startowego nawet bez ładunku - to Ci gwarantuję.\nZa Gierka pamiętam "program Wisła". Polegał on na tym, by też pogłebić dno i być bliżej koryta. Pozostała po tym m. in tama we Włocławku, która stała się powodem powodzi i gromadzenia się w zalewie osadów, które normalnie spłynęłyby do Bałtyku. Któregoś dnia tama nie wytrzyma i mądrzy mają duży problem jak to czargowi rozwiązać . Piszę o tym, bo poprawianie natury często drogo nas kosztuje. Za namową marberta wybiliśmy wilki i mamy plagę ASF dzików. Normalnie to wilk selekcjonował chore dziki nosem, a dziś chcemy, by to za niego zrobili slepi i głusi myśliwi. Jak wybijemy dziki, zeżrą nas myszy, a las szkodniki ze ściółki leśnej. Wtedy uznamy , ze ratunek tylko w neonikotynoidach i pocałujemy w dupę Bayera.\nBrnijmy dalej w poprawianie natury...\nAle przecież nikt tu nie mówi o powiększaniu pszczoły. Na wykładzie w Wiśle usłyszeliśmy wprost, że zbadanie stopnia odżywienia pszczoły jest bardzo trudne, bo chodzi o konkretne proporcje w ciele białkowo-tłuszczowym. Jednak naukowcy są to w stanie zrobić i okazuje się, ze pszczoła może być nawet duża, ale kompletnie niedożywiona. Koncepcja zwiększenia ilości mleczka nie dotyczy wychowu dużych pszczół, ale pszczół właściwie odżywionych czyli z jak najmniejszymi niedoborami mikro i makro elementów. Temat jest ważny, bo nawet ludzie mając dostęp do różnorodnego pokarmu chorują, nie tylko z powodu chemii w produktach spożywczych, ale również dlatego, że w tych produktach brak tego, co w nich być powinno. Skoro u pszczół jest podobnie, to może braki jakościowe można by, w jakimś stopniu, zastąpić większą ilością.\nAkurat nie mam w domu żyletki, ale jeszcze dziś kupię i sprawdzę co z tą dziką komórką. Bo lasera chyba też nie mam.\nPszczoły uzupełniają mikroelementy pijąc taką lub inną wodę, jeżeli mają wybór, niestety, czasem nawet gnojówkę.\nOk. Czyli upada teza Portera - wiecej mleczka poprzez dluzsza komórkę.\nBo nie da sie wychodowac mniejszej pszczoly w wiekszej komórce.\nKolezance chodzi o to zeby kształtem dna komórki zmusic pszczoly do złozenia wiekszej tej pierwszej kropli mleczka, tak ?\nMam sporo mieszańców. Ogólnie to p. Stanisław Zbieg zbierał różnego rodzaju wierzby, cenne dla pszczół, m.in. od prof. Jabłońskiego. Część się wykrzyżowało i są bardzo mocno oblatywane, poza tym ładne. Dostałem od Pana Stanisława mnóstwo sztobrów i rozsadzałem je u siebie i po okolicy. Z tego co pamiętam stan wyjściowy to były wierzby: Smitha, Lipińskiego, IBL3, IBL7, IBL8, Wawrzyniaka, Uszata, Migdałowa trójpręcikowa, Wiciowa ekologiczna, Laurowa pięciopręcikowa... ale teraz to już jest mieszanka firmowa...\nOtóż żyletka się znalazła, dno komórki nijak nie jest miseczkowate, tylko ostre. W tym plastrze oczywiście nie było czerwiu, więc trzeba by sprawdzić po zapropolisowaniu. Czysty dziewiczy plasterek ma ostre dno komórki. Sprawdziłam.\nJeśli chodzi o dłuższą komórkę, to na pewno matki potrafią czerwić na szerokiej ramce i żadna matka się z tego nie wygryza. Geometrycznie jednak wydaje się, że można tam zmagazynować taką samą ilość mleczka jak w zwykłej komórce.\nNiektórzy w nadstawkach stosują poszerzone ramki grubości plastrów 35-40 mm, po to żeby zniechęćić pszczoły do zaczerwienienia.Zdarzało się że pszczoły przygotują w takich ramkach komórki pszczele do złożenia jajeczek ale wpierw zmniejszą wysokość komórek pszczelich.tak że nie zdarza się żeby została wyższa komórka zaczerwiona i wylęgła się z takiej komórki większa pszczoła .\nNigdy nie zdarzyło mi się zauważyć większą pszczołę,ale często w gospodarce bezwęzowej niejednokrotnie spotykałem proporcjonalne do dorosłych pszczół mniejsze pszczoły. Dzieje się to wtedy gdy pszczoły budują nowy plaster to zaczynają z dwóch miejsc ,dwa języki które przy połączenie w jeden plaster nie zawsze współgra układ komórek pszczelich i na połączeniu znajdują się komórki pszczele węższe i szersze. Czasami można zauważyć że węższe komórki pszczele są zaczerwione z których wylęgają sie podobne do dorosłej robotnicy pszczelej zmniejszone pszczoły. Nigdzie w literaturze nie spotkałem . Jaką role spełniają w rodzinie pszczelej mniejsze pszczoły? Komórki szersze niż normalne pszczoły wykorzystują na wychów towarzyszy.\nSzanowna i wielce mi miła pszczółko\nMasz już żyletkę, to powtórz doświadczenie z plastrem nieczerwionym i czerwionym odbudowanym na węzie, w tym wielokrotnie czerwionym. Prawdopodobnie dojdziesz do wniosku, że wkładając do ula ruską węzę z lepszymi czubaszkami masz szansę odchować tylko jedno pokolenie dorodniejszej i zdrowszej pszczoły. O ile oczywiście całe założenie z tym mleczkiem w dołku ma sens. Mi się wydaje, że mleczko w ulu jest tak deficytowym towarem, że prawie natychmiast jest zjadane i nie ma miejsca magazynowanie jego nadmiaru w czubaszku. Ten młody ruski pokazał na zielonej węzie, że pszczoły budują plaster na węzie pyszczkami i nie potrafią nimi wyrzeźbić ostrego, wklęsłego czubaszka. Tak jak ja nie potrafię wygryźć głębiej i na ostro dołka w łyżce, mimo braków w uzębieniu . Gdy pszczoły kleją plaster dziewiczy z płytek, cała komórka z dnem ma plus minus jednakową grubość. Komórka zbudowana na węzie ma grubsze dno, a wosk z tej węzy migruje po całym ulu. Nie wydaje mi się, by istniał jakiś związek przyczynowy między czubaszkiem, a zdrową pszczołą. Większość pszczół wywodzi się z kopułki, nie z czubaszka. Nawet jak podsuniesz ruską węzę. Masz cyfrówkę, lub komórkę? Wrzuć jakieś kolorowe zdjątko czubaszków pliz.\nTaki znalazłam akurat plasterek jednostronny.\nMoże tu coś jeszcze widać.\nA młodemu ruskiemu na ruskiej węzie (prawdopodobnie) wyszło tak:\nWyraźne czaszki kuliste, prawdopodobnie przemielone z ostrych czubaszków denek ruskiej niepogrubionej węzy, która się Tobie tak podoba.\nMnie się podoba koncepcja. Jak wyjdzie, to się zwykle okazuje w praniu i nie zawsze tak, jak się spodziewamy. Na razie badam temat. Tak naprawdę trzeba by porównać te pszczoły. Oglądanie węzy, odbudowanych komórek i przeczerwionych plastrów, a nawet porównanie ilości mleczka, to tylko pewne wskazówki. Jeden znany i szanowany hodowca pszczół twierdzi natomiast, że z takiej "ostrej" komórki wygryzają się trutnie, z których 80% ma nasienie dobrej jakości i w dobrej ilości. Z komórek budowanych na zwykłej węzie, tylko 10. I to jest jakaś konkretna informacja. Pytanie jest tylko ile ich będzie przy budowie na "ostrej" węzie. Z filmu wychodzi że bliżej tych 10%.\nA Ruscy twierdzą, że bliżej 80. Kto ma rację? Trzeba by sprawdzić i może w tym sezonie się to uda. Nie mnie, bo ja oczywiście nie jestem hodowcą i nie sprawdzam trutni.\nPragnę donieść, że "ruskie" walce zostały zakupione i sprowadzone. Pierwsze arkusze węzy z pogłębionym dnem komórki są już gotowe. Było parę problemów, ale w końcu się udało. W efekcie powstała węza, która jest nieco grubsza, ale komórki mają faktycznie głębsze dno. W tym sezonie będziemy robić porównania. Pan Bogdan Macewicz u siebie, a ja pewnie na paru swoich odkładach. Rokowania są ostrożnie opymistyczne.\nByłbym wdzięczny Pszczółko za zdjęcie stosownie rozkrojonego arkusza nowej węzy. Będę przyglądał się eksperymentom w Twej pasiece badawczej życzliwie, choć lekko sceptycznie. Dno komórki ma znaczenie tylko bardzo krótko na początku życia larwy. Poczwarka robotnicy, trutnia i mamusi nie sięga dna swoim jamochłonem, szczególnie przez pieluchy i jego kształt może mieć wpływ na długość żądła (nie dotyczy trutnia). Myślę, że problem zrozumiemy, gdy uda się uzasadnić, dlaczego matecznik jest umieszczony w polu grawitacyjnym wyjściem do dołu, bo to leży w głebokiej sprzeczności z omawianą teorią ostrego denka. Czy ktoś obracał beleczkę z ramki hodowlanej? Dla zwiększenia ilości mleczka startowego? A może po zasklepieniu matecznika poczwarka mamusi pałaszuje dalej mleczko spływające grawitacyjnie na zasklep matecznika? Czy ktoś zbadał menisk na granicy mleczka matecznego, trutowego i robotniczego z woskiem wnętrza komórki (napięcie powierzchniowe)? Czy zdarza się, że opuszczony matecznik jest ponownie miejscem złożenia jajeczka matecznego? (czy matecznik to jednorazówka). Na razie niestety zakładam, że teoria ostrego dna komórki to jeden z forteli w walce producentów ogólnie kiepskiej węzy o rynek. Temat zastępczy. Bardziej rajcuje mnie woskomat.\nWrzucę, jak tylko moja węza do mnie dotrze, bo na razie leży sobie spokojnie i czeka na wysyłkę w sprzyjającej atmosferze.\nDenko ma tyle znaczenia w rozwoju pszczół co "Y" .\nMam zdjęcie dzikiej zabudowy pszczół które nie czytały książek .\nNajważniejsze jest żeby to był wosk .\nGeometria denka komórki rozrodczej pszczoły miodnej tzn "Y" i jego usytuowanie kątowe w przestrzeni, jak również kąt uniesienia podłużnej osi komórki w stosunku do poziomu były testowane w praktyce w węgierskim ulu Lajosa Konya z obrotową ramką. W tym przypadku jednak pod kątem walki z warrozą traktowaną w kategorii U-boota na zmiennej głebokości peryskopowej, a nie wychowu superpszczoły przekarmionej mleczkiem w dzieciństwie. Przekarmienie robotnicy mleczkiem z ostrego czubaszka może mieć skutki groźne dla jej "gender" i przydatności na zajmowanym stanowisku w ulu. Do zagrożenia śmiertelnego od mamusi włącznie .


Jak wyszukać lokale pod wynajęcie? - EMojemieszkanie.pl\nJak wyszukać lokale pod wynajęcie?\nMożliwość komentowania Jak wyszukać lokale pod wynajęcie? została wyłączona\nGdy chce się wynajmować lokale niezbędne jest zapoznanie się z warunkami, które występują na rynku.\nObecnie można z takimi informacjami zapoznać się znacznie bardziej wygodnie, gdyż wiele informacji można znaleźć na stronach poświęconych rynkowi lokali usługowych czy mieszkaniowych. Na takich stronach można wygodnie sprawdzić jakie są przeciętne warunki cenowe, które występują na rynku.\nWykorzystanie stron specjalistycznych pozwala:\n– sprawdzić różne oferty dostępne na rynku,\n– porównać poszczególne oferty pod kątem kosztów wynajmu.\nSprawdzenie takich informacji pozwala następnie podejmować znacznie lepsze decyzje w kontekście zdecydowania się na takie oferty, które są dostępne na dużo lepszych warunkach cenowych. Ma to duże znaczenie w kontekście wybrania takich lokali, które spełniają oczekiwania. Natomiast zapoznanie się z warunkami cenowymi bardzo często jest w stanie zapewnić możliwość znacznego ograniczenia wydatków, które trzeba będzie regularnie ponosić na korzystanie z wynajmowanego lokalu.\nZanim podejmie się ostateczną decyzję o wybraniu określonego lokalu pod wynajem można zdecydować się na zrealizowanie kalkulacji kosztów. Pozwala to podejmować znacznie lepsze decyzje w kontekście wybrania takich, które są dostępne na dużo lepszych warunkach finansowych. W tym względzie można postawić na takie lokale, które dostępne są w optymalnych lokalizacjach, ale mogą być znacznie tańsze przy długoterminowym wynajmowaniu. Bywa to ważne zarówno dla osób indywidualnych, które są zainteresowane korzystaniem z wynajmowanych lokali mieszkaniowych, jak też dla firm, które zamiast kupować wolą wynajmować lokale. W tym względzie lokale Bydgoszcz, które są wynajmowane są w stanie oferować znacznie większą elastyczność. Nie ma konieczności decydowania się na korzystanie z jednego lokalu, ale można bez problemów zmienić miejsce, w którym znajduje się wynajmowany lokal.\nCzy wasz zgryz zębów jest dokładnie taki jaki być powinien?\nMiej zdrową skórę dzięki tym wspaniałym wskazówkom\nWybranie odpowiedniego miejsca do nocowania\nGazetki promocyjne są skutecznym sposobem na marketing


Strona główna Afryka Liberia\nRepublika Liberii – państwo położone w Afryce Zachodniej kilkaset kilometrów na północ od równika.. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Połowa powierzchni pokryta jest lasem tropikalnym. Ukształtowanie terenu zmienia się wraz z oddaleniem od wybrzeża, równina przechodzi stopniowo w pofałdowany płaskowyż, a następnie w niewysokie góry w północno-wschodniej części kraju. W Liberii jest 40% dżungli Zachodniej Afryki. Średnia temperatura 21 stopni Celsjusza, maksymalna 37 °C. Występują dwie pory roku: sucha i deszczowa; pora deszczowa od kwietnia do października i sucha od listopada do marca.\nKraj jest administracyjnie podzielony na 15 hrabstw (counties): Bomi, Bong, Gbarpolu, Grand Bassa, Grand Cape Mount, Grand Gedeh, Grand Kru, Lofa, Margibi, Maryland, Montserrado, Nimba, Rivercess, River Gee, Sinoe. Stolicą i centrum finansowo-administracyjnym jest Monrovia.\nLiczba obywateli wynosiła pod koniec 2014 r. 3 mln 480 tysięcy, roczny przyrost naturalny 2,1%. Około 47% mieszka w miastach.\nLiczne grupy etniczne. Żyją tam potomkowie uwolnionych amerykańskich niewolników oraz niewolników z Karaibów (ok. 5%), nazywanych Amerykano-liberyjczykami, którzy stanowili w Liberii wyższą warstwę społeczną, a także liczne plemiona tubylcze (95%), w tym: Kpelle, Bassa, Gio, Kru, Grebo, Mano, Krahn, Gola, Gbandi, Loma, Kissi, Vai, Dei, Bella, Mandingo oraz Mende. Ponad 20 języków (urzędowym jest język angielski). Blisko 40% ludności kultywuje animizm, ale wg oficjalnych danych: protestantyzm – 76,0%, islam – 12,0%, katolicyzm – 7,2%.\nNajstarsza republika w Afryce, powstała w 1821 r. w wyniku umowy między Amerykańskim Towarzystwem Kolonizacyjnym i tubylcami.\nWyzwoleni niewolnicy ze Stanów Zjednoczonych mieli się osiedlać na wykupionych przez Towarzystwo terenach i żyć w zgodzie z plemionami tubylczymi. Początkowo Liberia była mocno zależna od Stanów Zjednoczonych. W 1847 r. Amerykano-liberyjczycy uchwalili konstytucję, deklarując niepodległość. Przez ponad stulecie ludność tubylcza stanowiła drugą kategorię mieszkańców, często wykorzystywaną jako niewolnicza siła robocza i pozbawioną praw wyborczych. Rdzenni Afrykańczycy uzyskali prawo do głosowania w 1947 roku, Amerykano-liberyjczycy sprawowali jednak władzę nieprzerwanie do 1980 roku.\nW wyborach w roku 2005 zwyciężyła Ellen Johnson-Sirleaf, pierwsza w Afryce kobieta-prezydent. W 2011 r. Liberyjczycy wybrali ją na drugą kadencję. Prezydent cieszy się poparciem i szacunkiem międzynarodowym, ale jej poparcie spada, co wynika z dużej różnicy między zapowiedziami i planami, a praktycznymi wynikami w terenie. 12 lat po wojnie społeczeństwo nadal boryka się z podstawowymi problemami: jak odbudować domy i zniszczona infrastrukturę, jak przeżyć za kilka dolarów dziennie. Głównymi celami rządu są odbudowa infrastruktury, w tym transportowej, mieszkaniowej, szkół i szpitali, zmniejszenie masowego bezrobocia, reintegracja uchodźców i byłych żołnierzy oraz ustanowienie funkcjonującej administracji państwowej na terenie całego kraju.\nSystem sądowy ma podobną organizację do systemu USA. Prawo jest oparte na prawie zwyczajowym anglosaskim. Najwyższa instytucją jest Sąd Najwyższy. Zasady i precedensy prawa zwyczajowego często wchodzą w konflikt z często stosowanym prawem lokalnym, opartym o niepisane praktyki, tradycje. Z tego powodu dochodzi do sporów między interpretacją prawa miedzy sądami w Monrovii i sądami na prowincji. Personel sądowy jest słabo wyszkolony i wykształcony, brakuje sędziów i innych urzędników sadowych, którzy są ponadto słabo nagradzani. Stwarza to warunki dla korupcji. Otrzymanie daty w sądzie może się ciągnąć miesiącami, z powodu zaległości i powolności systemu.\nW przypadku gdy firma zagraniczna wchodzi w spór prawny z firmą lokalną, a nawet z rządem Liberii, strony mogą zdecydować o wyborze instancji arbitrażu poza Liberia. Jest to dozwolone w Investment Act of 2010.\nJako element reformy systemu sądownictwa, parlament przyjął nowy Commercial Code oraz powołał Commercial Court w 2011 r. W teorii Sąd ten rozstrzyga sprawy z zakresu finansów, kontraktów i handlowe, jednak w praktyce brakuje przepisów i legislacji w tych dziedzinach ,co powoduje że niektóre sprawy pozostają nierozstrzygnięte. Np. przepisy o bankructwie są dopiero na etapie przygotowania. Bez nich brakuje podstaw by rozstrzygać w sądzie skargi ze strony wierzycieli firm które zbankrutowały.\nOd odejścia Charlesa Taylora w 2003 r., wolność prasy i mediów jest znacznie wieksza, ale rząd poddano krytyce w 2011 r. za zamknięcie po wyborach czterech stacji radiowych i TV. Pod naciskiem związku dziennikarzy prasowych The Press Union of Liberia i polityków opozycji, stacje otwarto ponownie pod koniec roku. Międzynarodowa organizacja Freedom House opisuje Liberię jako „częściowo wolny” kraj w rankingu Freedom of Press Report za 2013 r. W 2010 r. przyjęto ustawę o wolności informacji - The Freedom of Information Bill, która gwarantuje obywatelom dostęp do informacji. Wg Freedom House, zdarzają przypadki prześladowania i dyskryminacji dziennikarzy którzy krytykują polityków, w formie napaści fizycznych lub pozwów sądowych.\nKraj kontynuuje odbudowę po wojnach domowych. Strategia jest określona w Vision Liberia Rising 2030 – celem jest stanie się krajem średniozamożnym (middle-income country) poprzez rozwój sektora prywatnego opartego o przemysł wydobywczy, oraz szeroko zakrojone reformy sektora publicznego. Przyjęty przez rząd strategiczny plan rozwoju Agenda for Transformation 2012-2017 (PRSP II) ma poparcie międzynarodowe i określa pięć podstawowych obszarów poprawy: 1) pokój, sprawiedliwość, bezpieczeństwo i rządy prawa; 2) ekonomiczna transformacja przez rozwój gospodarki rynkowej, sektora prywatnego i odbudowę infrastruktury; 3) służba zdrowia i szkolnictwo; 4) dobre zarządzanie, w tym walka z korupcją; 5) podniesienie umiejętności i wiedzy młodego pokolenia, ochrona dzieci, równouprawnienie płci i prawa człowieka.\nEpidemia eboli, która pojawiła się w Liberii w marcu 2014 r. , zagroziła przyspieszającemu rekonstrukcji gospodarczej kraju. Skutki gospodarcze wynikają z wysokich kosztów opieki zdrowotnej oraz zaniechania działalność gospodarczej na wsiach i w miastach. Epidemia pogorszyła deficyt budżetowy i podniosła ceny żywności. W rezultacie wzrost PKB, który w 2014 r. przewidywano na poziomie 5,8% , spadł do 2,3%. Sektory najmocniej dotknięte przez zagrożenie ebolą to rolnictwo, usługi i górnictwo. Wzrost gospodarczy w 2013 r. był napędzany głównie przez wydobycie rud żelaza oraz budownictwo. Ponadto w 2014 r. spadła produkcja i eksport kauczuku spadły z powodu eboli lecz niższych cen światowych, a produkcja przemysłu drzewnego spadła z powodu moratorium na eksport drewna, wprowadzonego przez rząd z powodu wydawania licencji niezgodnie z prawem. Przemysł i wytwórczość drobna są spowalniane przez braki w energii elektrycznej. W rezultacie eboli zamknięto wiele ważnych targów z żywnością oraz wzrosły ceny ryżu i innych podst. produktów. Średnia cena ryżu importowanego wzrosła w całym kraju w 2014 r. o 18%, (w 2013 r. o 12%). Wzrost cen żywności był szczególnie znaczny w rejonach bezpośrednio zagrożonych ebolą: wzrost między 25 i 79% w 2014 r.\nKryzys odbił się też na wynikach budżetowych, w 2013 r. deficyt wyniósł nieznaczne 1,6% PKB, w porównaniu z 3,4% PKB w 2012 r. Udało się to głównie dzięki ograniczonym nakładom kapitałowym (na budynki, maszyny, sprzęt). Jednak kryzys eboli spowodował wyraźny sadek dochodu budżetu , w wyniku spadku aktywności gosp. Oraz niższych wpływów podatkowych. Dochody z podatków w roku fiskalnym 2014-2015 będą prawdopodobnie niższe o 10% od normalnych, przy wzroście o kilkanaście procent wydatków budżetu na opiekę zdrowotną i programy opieki socjalnej. Krótko – i średnio-terminowe perspektywy rozwoju gospodarczego kraju zostały poważnie utrudnione. Planowane inwestycje zagraniczne zostały odłożone. Przewidywany deficyt budżetowy na koniec br. wyniesie ok. 11% PKB.\nZmniejszenie produkcji oraz inwestycji doprowadzi do spadku eksportu, co przy jednoczesnym wzroście importu pogorszy deficyt handlowy, z około 760 mln USD w 2014 r. do 850 mln USD w 2015 r.\nwskaźniki makroekonomiczne (wg Międzynar. F. Walutowego)\nPKB (parytet siły nabywczej):\n2 mld USD (2014 r.)\nstopa rzeczywistego wzrostu PKB:\n7% (2014 r.)\n8% (2013 r.)\n8,2% (2012 r.)\nroczny PKB per capita:\n511 USD (2014 r.)\nźródła PKB wg sektorów (2012 r. – wg CIA World Factbook):\nrolnictwo – główne produkty:\nkauczuk, kawa, kakao, ryż, maniok, trzcina cukrowa, banany, owce, drewno\nprzemysł – główne produkty:\ngórnictwo fosfatów, przetwórstwo kauczuku, rzemiosło, drewno, diamenty\nzatrudnienie (2013 r.):\nw rolnictwie: 60%\nw przemyśle: 7%\nw usługach: 33%\n65% (2012 r.)\nludność poniżej progu ubóstwa\n50% (2012 r.)\n438,1mln USD (2013 r.)\ndług publiczny (długi brutto rządu jako % PKB):\n33% PKB (2014 r.)\n29% PKB (2013 r.)\n8% (2014 r.)\n7,6% (2013 r.)\n930 mln USD (2013 r.)\ngłówne towary eksportowe:\nkauczuk, drewno, rudy żelaza, diamenty, kakao\ngłówni partnerzy eksportowi (2013 r.):\nChina 24%, USA, Hiszpania\n2,457 mld USD (2013 r.)\ngłówne towary importowane:\nprodukty naftowe, chemiczne, maszyny, żywność\ngłówne kierunki importu: (2013 r.)\nKorea Płd (26%), Chiny, Singapur, Japonia\n493 mln USD (2013 r.) (wg Banku Światowego)\nbilans rach. bieżącego:\nminus 1,03 mld USD (2014 r.)\nzagraniczne inwestycje bezpośrednie (FDI):\n1,06 mld USD (2013 r.)\n900 mln USD (2012 r.)\nWzrost gospodarczy opiera się na rosnącym eksporcie rud żelaza i kauczuku oraz produkcji przemysłu drzewnego. Rośnie FDI. Ogólny strony stan gospodarki jest jednak bardzo zły, kraj nadal silnie zależy od pomocy zagranicznej, która w 2013 r. wyniosła prawie 39% wartości PKB. Poziom bezrobocia jest bardzo wysoki i nie wykazuje tendencji zniżkowej, 2/3 obywateli żyje w skrajnej nędzy (za mniej niż 2 USD dziennie).\nW 2008 r., rząd z sukcesem wynegocjował plan redukcji długu program z Bankiem Światowym i MFW. W 2012 r., po realizacji przez Liberie zadań czteroletniego Extended Credit Facility (ECF) (2008 - 2012), MFW zaakceptował drugi, 3-letni ECF, warty 78,9 mln USD. Główne cele obecnego Extended Credit Facility to makroekonomiczna stabilizacja, poprawa infrastruktury oraz inwestycje w sferę socjalną.\nW 2013 r. zawarto umowę z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym o odbudowie hydroelektrowni z zapory Mt. Cofee, w celu zwiększenia do 2016 r. liczby gospodarstw domowych z dostępem do prądu z 10 do 100 tysięcy. Niemiecka firma Voith Hydro GmbH & Co. KG jest realizatorem projektu.\nOd początku swojej prezydencji Sirleaf uczyniła redukcję krajowego długu zagranicznego kwestią priorytetową dla swojego rządu. Dług w 2006 r. wynosił 4,9 mld USD. USA jako pierwszy kraj anulowały Liberii dług, w pełnej kwocie 391 mln USD. Państwa G-8 spłaciły Międzynar. Funduszowi Walutowemu 324,5 mln USD, redukując 60% długu Liberii wobec MFW. W 2009 r. zredukowano dług o kolejne 1,2 mld USD. Od 2008 r. kraj korzysta z międzynarodowego programu dla biednych państw mocno zadłużonych (Heavily Indebted Poor Countries initiative). Do końca 2010 r. Bank Światowy, MFW i Klub Paryski stopniowo anulowały cały dług Liberii. Prezydent Sirleaf zobowiązała się ograniczyć zaciąganie pożyczek przez wprowadzenie rocznego limitu 3% PKB oraz branie pożyczek tylko na celów infrastrukturalne.\nW Liberii działa 9 licencjonowanych banków i 19 licencjonowanych firm ubezpieczeniowych. W ostatnich dwóch latach banki otworzyły kilkadziesiąt oddziałów na terenie całego kraju, jednak szczególnie na obszarze południowo-wschodnim usługi bankowe są mało dostępne. MFW kontynuuje techniczna pomoc dla Banku Centralnego (BCL), który utworzył departament ochrony klientów, w celu zwiększenia zaufania obywateli do banków. Wg danych Banku Centralnego Liberii, w latach 2013 i 2014 rosła wartość aktywów bankowych, kapitału, pożyczek i depozytów, co w opinii BCL jest zasługą wzrostu gospodarczego. Płynność banków jest na wysokim poziomie.\nPoważnym problemem jest wysoki odsetek niespłacanych (przeterminowanych) pożyczek. Wprawdzie banki nadal udzielają inwestorom pożyczek na rynnowych zasadach, rosnące pożyczki niespłaconych w terminie powodują wprowadzanie kredytów krótkoterminowych i o wysokim oprocentowaniu. Banki mają małe doświadczenie w udzielaniu kredytów, brakuje skutecznego i aktualizowanego systemu ratingu kredytów, wiele lokalnych firm nie ma też danych biznesowych które mogą przekonać bank do udzielenia pożyczki. Nie pomaga brak dobrych połączeń drogowych w kraju, trudne warunki pogodowe prze wiele miesięcy i częste wątpliwości dot. własności ziemi.\nAmerykańska Overseas Private Investment Corporation (OPIC) w 2007 r. utworzyła Liberian Enterprise Development Finance Company (LEDFC). LEDFC posiada fundusz w wysokości 20 mln USD. Zainwestowała 5 mln USD w szereg małych i średnich liberyjskie przedsiębiorstwa i kontynuuje dawanie pożyczek.\n- kolejowy : brak.\n- drogowy: 11 000 km, w tym asfaltowane: 900 km. Bardzo zły stan, z powodu deszczów oraz zniszczeń. Trwają prace nad autostradą Trans–West African Coastal Highway , która połączy Liberię z Freetown w Sierra Leone, Abidżanem i innymi państwami ECOWAS.\n- morski: National Port Authority of the Republic of Liberia jest rządową agencją która zarządza portami morskimi w Liberii. 4 porty: w Monrovii, Buchanan, Greenville i Harper. Rząd inwestuje miliony USD w rozbudowę terminali portu w Monrovii oraz modernizację parku kontenerowego. W 2011 r. utworzono w porcie centrum "One-Stop Shop", co umożliwia ograniczenie biurokratycznych procedur i kontakt z urzędnikami Min. Handlu i Przemysłu oraz Banku Centralnego na terenie portu. Modernizowany jest też port w Buchanan, drugi największy port Liberii, 270 km na południowy wschód od Monrovii. Wg danych władz portowych Liberii, wartość przeładunków w portach w Monrovii i Buchanan rosła w latach 2012-13 w tempie 100% rocznie. Port w Greenville jest położony ok. 500 km od Monrovii. Służy głównie do wywozu drewna. Port Harper znajduje się blisko granicy z Wybrzeżem Kości Słoniowej, ok 600 km od Monrovii; podobnie jak port w Greenville, służy do wywozu drewna.\n- Lotniczy: 29 lotnisk (2013 r.), z tego tylko dwa z utwardzonymi pasami startowymi: międzynarodowy port lotniczy Roberts w Monrovii (Roberts International Airport) oraz James Spriggs Payne Airport pod Monrowią. W 2014 r. Europejski Bank Inwestycyjny zapowiedział pakiet pomocy o wartości 19,6 mln Euro dla lotniska Roberts, w celu modernizacji pasa startowego i systemu drenażu wody.\nLiberia jest międzynarodową tanią banderą dla statków handlowych. Obecnie pod banderą Liberii jest zrejestrowanych ok. 3,5 tys. statków, co daje Liberii drugie miejsce na świecie, za Panamą. W 1999 r. rząd prezydenta Taylora podpisał kontrakt z Liberian Shipping and Corporate Registry (LISCR) od tamtej pory firma ta prowadzi rejestrację statków pod banderą narodową Liberii. Stanowi to poważne źródło dochodu narodowego. Siedziba główna LISCR jest w Virginii w USA.\nLiberian International Ship & Corporate Registry oraz amerykańska firma konsultingowa Efficient Ship Finance opracowały nową ofertę dla armatorów, chcących pływać pod tą tanią banderą. Oferują zniżki podatkowe dla jednostek, które spełniają kryteria przyjaznych środowisku naturalnemu. W pierwszym roku statek korzysta z 50 proc. rabatu, w drugim i trzecim – z 25 proc. W ten sposób Liberia ma szansę zostać liderem pod względem liczby zarejestrowanych statków przyjaznych środowisku.\nStatki pod banderą Liberii powinny zatrudniać obywateli Liberii, ale wg danych Liberian Seafarers and Port Workers Union of Liberia jest to bardzo rzadkie.\nW 2014 r. pod liberyjską banderą pływało 13 polskich statków. Najwięcej niemieckich: 1185, greckich: 505, rosyjskich: 109 i japońskich: 110.\nW 2009 r. przyjęto rządowy program którego celem jest zrównanie kobiet w prawach z mężczyznami. Zakłada się poważne przybliżenie do tego celu do 2025 r. Indeks Mo Ibrahim w 2013 r. daje Beninowi pod tym względem 28-e miejsce na 52 kraje Afryki. Kobiety stanowią 25% zatrudnionych w sektorze usług publicznych i 11% na wyższych stanowiskach. Stanowią większość klientów IM, co wynika przed wszystkim z tego, iż kobiecie trudniej uzyskać pożyczkę w banku.\nWojna domowa zniszczyła większość infrastruktury, zwłaszcza wokół stolicy kraju. Liberia posiada bogate zasoby wody pitnej, surowców mineralnych, kauczuku, lasy, klimat korzystny dla rolnictwa i duży potencjał turystyczny. Prezydent Johnson Sirleaf, wykształcona w Harvardzie bankier i zdolna administrator, stara się ograniczyć korupcję i przyciągać zagraniczne inwestycje. Gospodarka osiągnęła wysokie tempo wzrostu w latach 2010-13, jednak stało się tak głównie dzięki wysokim cenom światowym surowców. Liberia w 2015 r. jest krajem kompletnie innym niż jeszcze 10 lat wcześniej, kiedy ekonomia była zrujnowana, nie było sił porządkowych, administracji ani podstawowych usług sanitarnych, a z lotniskiem w Monrovii było tylko jedno połączenie tygodniowo. Dzisiejsza Liberia, mimo że bardzo biedna, jest funkcjonującą wielopartyjną demokracją z gospodarką rynkową. Wprowadzane przepisy prawa dot. zarządzania, prowadzenia interesów, własności prywatnej, swobody informacji są jednymi z nowocześniejszych na kontynencie. Lotnisko w Monrovii ma kilkadziesiąt połączeń tygodniowo do Europy, USA i Azji, obsługiwanych przez uznane linie lotnicze.\nWyraźne zmiany na lepsze doceniają zagraniczni inwestorzy. Rok 2014 był zły dla gospodarki kraju z powodu epidemii eboli, ale inwestycje zagraniczne i gospodarka powinny szybko odrobić te straty.\nW 2014 r. Liberia zajęła 174-te miejsce (na 189) w indeksie Doing Business Banku Światowego. W poszczególnych kategoriach:\n-łatwość rozpoczęcia biznesu: 30 miejsce\n-egzekwowanie kontraktów: 174 m.\n-rejestracja własności: 177 m.\n-uzyskanie kredytu: 160 m.\n-ochrona inwestorów należących do mniejszości (etnicznych/religijnych): 181 m.\n-handel transgraniczny: 149 m.\n-płacenie podatków: 77 m.\n-uzyskiwanie pozwoleń budowlanych: 143 m.\n-dostępność energii el.: 166 m.\nW 2014 r. eksport Polski do Liberii spadł o ponad 83 % do poziomu nieco ponad 41,5 mln Euro. Import z Liberii w tym samym okresie zmalał o 66,7 % do poziomu ok. 100 mln Euro.\nTowary o największej wartości eksportu z Polski do Liberii:\n wyroby przemysłu elektromaszynowego (36 mln Euro),\n artykuły rolno-spożywcze (4,5 mln Euro),\n wyroby metalurgiczne (0,5 mln Euro).\n produkty mineralne (0,2 mln Euro).\nTowary o największym wzroście eksportu z Polski do Liberii:\n wyroby metalurgiczne (wzrost o 7 000 % - niewielka wartość),\n wyroby ceramiczne (wzrost o 116 % - prawdopodobnie jedna transakcja; niewielka wartość na poziomie 4,5 tys. Euro),\n artykuły rolno-spożywcze (wzrost o 61 %)\n produkty mineralne (wzrost o 31 % - niewielka wartość).\nTowary, których eksport z Polski do Liberii zanotował spadek:\n wyroby przemysłu lekkiego (spadek o 98 % - niewielka wartość na poziomie 1 tys Euro),\n wyroby przemysłu elektromaszynowego (spadek o 86 %),\n wyroby przemysłu chemicznego (spadek o 70% - niewielka wartość na poziomie 91 tys Euro),\n wyroby przemysłu drzewno-papierniczego (spadek o 41 % - niewielka wartość na poziomie 57,9 tys Euro)\nObroty handlowe Polski z Liberią w 2014 r. wyniosły 142,2 mln Euro (spadek o 392% w stosunku do 2013 r., gdzie obroty osiągnęły poziom 557,4 mln Euro).\nW 2014 r. znacznie spadły obroty w handlu w związku z kryzysem wywołanym przez epidemię eboli. Liczba statków zawijających do Liberii drastycznie spadła. Epidemia odbiła się fatalnie na obrotach handlowych kraju i pokazała też, że władze Liberii słabo sobie radzą z tego typu kryzysem.\nW związku z wprowadzeniem przez Rosję w sierpniu 2014r. embarga na eksport z UE, w tym i Polski na szereg towarów rolno-spożywczych, w II połowie 2014r. odnotowano wzrost dynamiki eksportu (wartościowo) z Polski do Liberii na mięso i podroby drobiowe (CN 0207).\nLiberia jest jedynym krajem w Afryce Zachodniej który nie należy do WTO. Negocjacje są w toku, z poparciem Unii Europejskiej. Liberia przewiduje wystąpienie do ECOWAS o zgodę na wyłączenie kraju z pewnego stosowania CET przez kilka lat, w celu stopniowego dostosowania się. Liberia stosuje wysokie taryfy, średnia ważona plasuje je na 12-tym miejscu w świecie. Ministerstwo Handlu i Przemysłu oraz Ministerstwo Finansów, w celu dostosowania taryf oraz reorganizacji administracji celnej i granicznej, korzystają z pomocy z firmy IBI and Deloitte. Celem jest przygotowanie kraju do przystąpienia do WTO oraz do pełnej realizacji reżimu taryfowego ECOWAS. Liberia przystąpiła do wspólnej taryfy zewnętrznej strefy ECOWAS (Common External Tariff). W związku z tym powinna stosować 4 podstawowe stawki taryf: 0, 5%, 10% i 20%, zależnie od grupy towarów, plus piąta stawka 35%.\nImport do Liberii wymaga procedury Pre-Shipment Inspection (PSI), w celu uzyskania zezwolenia importowego (Import Permit Declaration - IPD). Inspekcja jest przeprowadzana w porcie w kraju eksportera i jest dokonywana przez agentów BIVAC International/ Bureau Veritas Group – agencji inspekcyjnej która zawarła umowę z rządem Liberii. Nadzór nad PSI sprawuje Ministerstwo Finansów Liberii.\nBIVAC International - oddział w Monrovii:\nTel. +231 77080670 www.bureauveritas.com/gsit\nKoszt inspekcji wynosi ok. 1,5% wartości importowanego towaru.\nDodatkowo, przed inspekcją PSI importer powinien wystąpić do Ministerstwa Handlu Liberii (Ministry of Commerce) o zezwolenie na import do Liberii danej partii danego towaru.\nCzas przekraczania granicy Liberii z importowanym towarem uległ skróceniu w 2012 r. , wraz z wprowadzeniem formularzy celnych on-line w systemie automatycznej wymiany danych celnych ASYCUDA.\nBureau of Standards w Min. of Commerce odpowiada za jakość towarów sprzedawanych w Liberii, jednak nie ma obecnie w kraju odpowiedniego laboratorium do przeprowadzania kontroli.\nInspekcja PSI jest obowiązkowa dla importu o wartości powyżej 3500 USD (cena FOB).\nZwolniony z P-SI jest:\n- import poniżej 3500 USD (FOB),\n- żywych zwierząt,\n- żywności pochodzącej z Zachodniej Afryki,\n- używanych samochodów.\nImport następujących towarów wymaga dodatkowych zezwoleń:\n-oleje napędowe - Liberia Petroleum Refinery Corporation\n-środki wybuchowe - Environmental Protection Agency\n-lodówki, klimatyzatory i kuchenki gazowe - Min. Of Justice and Land, Min. Of Mines and Energy\n-lekarstwa - Pharmaceutical Board\n-żywność - Bureau of Customs & Excise, Min. Of Agriculture\nThe National Investment Commission Act of 2010\nThe Investment Act of 2010\nLiberia Revenue Code (Approved September 14, 2009)\nConsolidated Tax Amendment\nInvestment Law z 2010 oraz Revenue Code of 2000, z poprawkami w formie Consolidated Tax Amendment Act z 2010 r., regulują inwestowanie w Liberii. Zagraniczni inwestorzy mają prawa i obowiązki równe z inwestorami miejscowymi, ale istnieją wyjątki.\nProwadzenie dział gospodarczej jest zarezerwowane dla Liberyjczyków w następujących specjalnościach:\n- dostarczanie piasku,\n- bloki budowlane,\n- handel obnośny,\n- agencje turystyczne,\n- produkcja lodu,\n- punkty naprawy opon,\n- naprawa obuwia,\n- wypożyczalnie filmów DVD,\n- firmy taksówkowe,\n- import odzieży używanej,\n- import samochodów używanych,\n- sprzedaż i dystrybucja produktów wytworzonych w Liberii\n- sprzedaż detaliczna ryżu, cementu, drewna i desek.\nZagr. inwestorzy mogą inwestować w następującą działalność, pod warunkiem, że zainwestują nie mniej niż pół mln USD: kamieniołomy, produkcja lodu, kina, drobiarstwo, piekarnie, sprzedaż farmaceutyków, obsługa dużych ciężarówek, sprzedaż karmy dla zwierząt i drobiu, centra rozrywki niezwiązane z hotelami, fabryki uzdatniania i butelkowania wody, agencje reklamowe. Jeśli liberyjski partner posiada przynajmniej 25% udziałów, zagr. inwestor musi zainwestować tylko 300 tys. USD.\nInvestment Act z 2010 r. oficjalnie skończył z wymogiem zatrudnienia Liberyjczyków na każdym poziomie w firmie, łącznie z poziomem zarządzania. W praktyce jednak większość umów inwestycyjnych wymusza taką sytuacje.\nW celu uzyskania koncesji, obcokrajowcy muszą wchodzić w długie procedury przetargowe. Międzyministerialna Komisja Koncesyjna (IMCC) jest odpowiedzialna za te procedury. Przygotowany tekst umowy koncesyjnej jest przesyłany do Prezydenta kraju, który wysyła go do parlamentu w celu ratyfikacji. Może to trwać długo, czasem może być potem konieczna renegocjacja i kolejna ratyfikacja.\nOficjalną walutą jest zarówno dolar liberyjski (LD) jak i USD. Większe transakcje oraz transakcje z udziałem rządu są przeprowadzane w USD, umowy podatkowe również kalkuluje się w USD.\nInvestment Act zezwala na nieograniczony transfer kapitału, zysków i dywidend zagranicę, za pośrednictwem konta w liberyjskim banku i w dowolnie wybranej walucie powszechnie uznawanej w świecie. Bank Centralny Liberii często interweniuje na rynku walutowym za pośrednictwem tygodniowych aukcji wymiany walut i miesięcznych aukcji bonów skarbowych, w celu stabilizacji kursy wymiany i regulacji inflacji. Wprawdzie nie ma ograniczeń ilościowych odnośnie wymiany waluty, w praktyce inwestorzy mogą czekać nawet tydzień aby wymienić większą sumę. Ponadto środki muszą być zdeponowane w banku liberyjskim na co najmniej 3 robocze dni przed dokonaniem transferu zagranicę.\nInvestment Act gwarantuje, że zagr. firmy nie stracą własności w drodze wywłaszczenia czy nacjonalizacji, „chyba że będzie to w interesie narodowym” - ale wtedy musi to być przeprowadzone w sposób jak najmniej szkodliwy dla firmy, niedyskryminacyjnie i w zgodzie z prawem.\nRząd powołał Commercial Court, w celu poprawy klimatu inwestycyjnego i zwiększenia bezpieczeństwa transakcji handlowych.\nKraj jest członkiem The International Centre for Settlement of Investment Disputes (ICSID) i sygnatariuszem Multilateral Investment Guarantee Agency Convention, która gwarantuje ochronę zagranicznych inwestycji. Ponadto utworzono komitet Business Reform Committee: złożony z przedstawicieli ministerstw, sektora prywatnego i organizacji międzynarodowych, który odbywa konsultacje odnośnie potrzebnych zmian w legislacji, uproszczenia procedur i generalnie ułatwienia biznesu.\nZagraniczna firma zainteresowana w robieniu interesów w Liberii powinna zatrudnić agenta, prawnika lub dystrybutora ze znajomością lokalnego rynku. W rankingu Doing Business kraj poprawił miejsce na 144-te ze 149-tego rok wcześniej. Mimo że nadal jest poniżej średniej regionalnej, znacznie poprawiły się procedury rejestracji własności, płacenie podatków, egzekwowanie kontraktów.\nWyeliminowano opłaty licencyjne dla nowych firm, stworzono komputerowy system danych - Center for National Documents and Records Agency (CNDRA). Ilość procedur biurokratycznych potrzebnych do rejestracji firmy zmniejszyła się do 2 z 4, a czas oczekiwania z 6 dni do 48h. Zmiany te stawiają Liberię na 2-gim miejscu w Afryce pod względem łatwości rejestracji nowej firmy, za Ruandą.\nRząd Liberii preferuje zawieranie umów o koncesji na grunt na zasadzie nie-wyłączności, w celu umożliwienia podpisania podobnych umów dot. tego samego obszaru z innymi inwestorami, których interesują inne zasoby. Np. rząd może podpisać umowę w celu uprawy ziemi, ale jednocześnie zawrzeć inne umowy z innym inwestorem dot. wydobycia minerałów na tym samym terenie.\nThe Revenue Code 2000 wraz z Consolidated Tax Amendment z 2010 r. wprowadzają zwolnienia z podatków na okres do 15 lat i ulgi inwestycyjne, w przypadku następujących sektorów priorytetowych:\n- kurorty turystycznych, hotele i centra kultury;\n- wytwórczość z udziałem min. 30 % surowców liberyjskich, poza wodą i energią;\n- szpitale i kliniki;\n- zabudowa mieszkaniowa dla ubogich i średniozamożnych;\n- infrastruktura transportowa, w tym porty;\n- nowoczesna technologia informacyjna i komunikacyjna;\n- bankowość w południowo-wschodniej części kraju;\n- drobiarstwo i sadownictwo;\n- eksport owoców morza;\n- uprawy, w tym kakao i kawy;\n- produkcja kauczuku i oleju palmowego oraz ich przerób;\n- produkcja przeznaczona na eksport;\n- utylizacja odpadów.\nUlgi inwestycyjne i zwolnienia są następujące:\n30% kosztu sprzętu i maszyn (ulga kapitałowa)\n30% kosztu budowy nowego hotelu lub kurortu\n10% kosztu postawienia budynku\n10% kosztu produkcji o ile 60% wykorzystanych surowców było pochodzenia miejscowego;\nDodatkowe ułatwienia, wg stref ekonomicznych:\nStrefa (zone) 1 (rzeka Gee, Gbarpolu, Kru and Rivercess) – 12,5%\nstrefa 2 (Maryland, Gr. Gedeh, Sinoe, Bong, Nimba, Lofa) –5%\nstrefa 3 (Bomi, Margibi, Bassa, Cape Mt., Mont.) – 5%\nDodatkowe ułatwienia, wg zatrudnienia – stworzenie każdych 100 miejsc pracy:\nstrefa 1 (River Gee, Gbarpolu, Gr. Kru and Rivercess) – 10%\nZwolnienia z opłat celnych:\nsprzęt i maszyny, pojazdy specjalistyczne, surowce, kapitałowe części zamienne – zwolnienie ze 100% cła.\nZwolnienie z opłaty manipulacyjnej:1,5% i opłaty handlowej ECOWAS: 0,5%.\nMinimalny wymagany kapitał, by obcokrajowiec mógł posiadać firmę, wynosi 1 mln USD. W przypadku gdy firma jest własnością Liberyjczyka min. wymagany kapitał wynosi 300 tys. USD. Poziom ten jest znacznie niższy w przypadku szpitala lub kliniki: 50 tys. USD.\nW latach 70-tych rząd utworzył państwową Liberia Industrial Free Zone Authority (LIFZA), która jest typową państwową firmą istniejącą bez większego uzasadnienia. Nie ma obecnie działających stref wolnego handlu ani specjalnych stref inwestycyjnych, poza Monrovia Industrial Park (MIP). MIP to obszar 450 ha na którym działa już kilka fabryk, w tym rafineria. Obszarem tym zarządza Liberia National Investment Commission (LNIC) Zachęca się inwestorów zagranicznych do dokonywania tam bezpośrednich inwestycji lub otwierania firm na zasadzie spółki ze skarbem państwa.\nW przygotowaniu jest ustawa o specjalnych strefach inwestycyjnych, gdzie będą oferowane pakiety zwolnień i ułatwień dla inwestorów (Special Investment Zones (SEZ) Act). Celem jest uruchomienie przez LIFZA nowej strefy ekonomicznej, w której powstanie produkcja przemysłowa na rynek krajowy oraz na eksport. Eksport ze strefy ma być zgodny z wytycznymi National Export Strategy (NES) - koncepcją rozwoju eksportu, opracowaną przez Min. Handlu w 2014 r. NES przewiduje zwiększenie produkcji oleju palmowego, kauczuku, kakao i owoców morza oraz modernizację sektora przetwórstwa i pakowania tych produktów, w celu ich eksportu nie tylko w formie podstawowej lecz także jako produktów o wyższej wartości dodanej.\nW Liberii jest ponad 20 państwowych przedsiębiorstw, które w swoich sektorach odgrywają kluczową role. Do najważniejszych należą National Port Authority, Liberia Electricity Corporation, Roberts International Airport, Liberia Civil Aviation Authority, National Oil Company of Liberia, Forestry Development Authority oraz Liberia Maritime Authority. Charakteryzuje je korupcja, złe zarządzanie, nepotyzm i niska rentowność.\nRząd Liberii wymaga od prywatnych firm by świadczyły usługi socjalne dla społeczności w której działają. Przewidują to zapisy w umowach koncesyjnych. Może to być naprawa dróg i infrastruktury, budowa szkoły lub świadczenie podst. usług zdrowotnych. Nawet po ratyfikowaniu umowy koncesyjnej, lokalna społeczność może oczekiwać od inwestora dodatkowych negocjacji na ten temat. Może to znacznie podwyższyć koszty.\nLiberyjska Krajowa Komisja Inwestycyjna (Liberian National Investment Commission - LNIC) ustala zasady rejestracji firm w Liberii. Jest agencją rządową, która prowadzi Liberia Business Registry (LBR) – biuro zorganizowane na zasadzie ”wszystko w jednym” (One-stop-shop) dla rejestracji przedsiębiorstw w Liberii (www.lbr.gov.lr). Inwestor może tam załatwić wszystkie potrzebne formalności. Czas potrzebny na formalności rejestracyjne nie powinien przekroczyć 2 dni, a koszt dla firm zagranicznych waha się miedzy 400 i 900 USD. Inwestor może wybrać jedna z następujących form prawnych przedsiębiorstwa:\n-Partnership or Limited Partnership\n-Limited Liability Company (LLC)\n-Foreign Maritime Entity\nAby zdecydować która formę wybrać, należy odwiedzić stronę Liberia Business Registry: www.lbr.gov.lr .\nInwestorzy rejestrujący się mogą wybrać jedną z trzech ścieżek:\nstandard (bez ułatwień)\nInwestor nie występuje o żadne ułatwienia/ulgi ze strony rządu Liberii\nDotyczy małych firm, z kapitałem mniejszym niż 500 000 USD\nRejestracja i wpis do rejestru firm zajmuje do 1 tygodnia\nZależnie od sektora, mogą być wymagane osobne licencje i zezwolenia.\nspecjalne zachęty inwestycyjne (Special Investment Incentives)\nPrzedsiębiorstwa o kapitale początkowym poniżej 10 mln USD , które chcą specjalnych ułatwień inwestycyjnych\nUzyskanie takich ułatwień inwestycyjnych zajmuje do 3 miesięcy\nPrzyśpieszony tryb jest możliwy poprzez LNIC; w tym celu należy skontaktować LNIC.\nPrzedsiębiorstwa która chcą zainwestować więcej niż 10 mln USD i zależy im na szczególnym wsparciu ze strony rządu Liberii\nproces może zabrać do 30 miesięcy.\nWnioskodawca proponuje nazwę pod jaką firma ma być zarejestrowana, sprawdza dostępność nazwy online lub osobiście w biurze Liberian Business Registry (LBR). Rezerwacja nazwy kosztuje 1,400 LRD i trwa do 120 dni.\nNastępnie wnioskodawca lub jego liberyjski przedstawiciel (upoważniony notarialnie) składa w biurze LBR wniosek rejestracji, wraz z wymaganymi załącznikami.\nUrzędnicy LBR sprawdzają treść wniosku i zał. dokumentów oraz występują do przedstawiciela Ministerstwa Finansów o przyznanie numeru identyfikacji podatkowej (Tax Identification Number - TIN).\nPrzedsiębiorca opłaca w banku koszt rejestracji.\nPo przedstawieniu dowodu opłaty w LBR, urzędnik LBR uruchamia proces rejestracji. Przedsiębiorca może śledzić stan procesu online. Po rejestracji firma otrzymuje świadectwo rejestracji (Business Registration Certificate). Świadectwo kosztuje 4,000 LRD.\nkwestie własności ziemi\nSą trzy rodzaje własności ziemi w Liberii: publiczna (państwowa), prywatna i plemienna (komunalna). Weryfikacją tytułów własności ziemi zajmują się Archiwa Państwowe.\nPosiadanie ziemi jest zarezerwowane dla obywateli Liberii, zgodnie z art. 22 Konstytucji. Wszystkie surowce mineralne są własnością państwa, nawet te wydobywane na terenie prywatnym. Cudzoziemcy mogą korzystać z ziemi jedynie w formie dzierżawy. Wprawdzie władze wprowadziły moratorium na sprzedaż ziemi państwowej w 2010 r., ale rząd udziela koncesji na korzystanie z gruntów prywatnym przedsiębiorcom i wydobywanie kopalin. Jest wiele przypadków gdzie rząd wydał koncesje ale wg miejscowych tradycji ziemia ta jest własnością wsi czy lokalnej wspólnoty. Jest to wynikiem krzyżowania się praw statutowych do ziemi (statutory) i zwyczajowych (customary). Dochodzi wówczas do sporów i konfliktów, strajków, a nawet przemocy.\nW celu regulacji kwestii własności nieruchomości, powstałych w wyniku wojen domowych oraz konfliktu miedzy prawami statutowymi i zwyczajowymi, utworzono Land Commission (LC). LC przygotowała projekt zbioru przepisów pod nazwą Land Rights Policy, na podstawie którego rząd opracował projekt ustawy Lands Rights Law. Było to w 2012 r,. ale nadal projekt nie został przyjęty przez parlament.\nLiberia należy do World Intellectual Property Organization i African Regional Intellectual Property Organization oraz jest stroną konwencji i traktatów o ochronie praw intelektualnych, w tym z Berna, Paryża oraz Madrytu. Konstytucja kraju gwarantuje ochronę własności prywatnej, a ustawa New Copyright Law of Liberia z 1997 r. gwarantuje prawa autorskie i własności przemysłowej. Ministerstwo Handlu i Przemysłu (Min. of Commerce and Industry) przygotowuje poprawioną wersję New Copyright Law of Liberia, która przewiduje scalenie dwóch instytucji zajmujących się ochroną praw własności, czyli The Copyright Office i Industrial Property Office. Import własności intelektualnej musi być wyraźnie zaznaczony na zezwoleniu importowym (import permit), a przedsiębiorstwa zajmujące się własnością intelektualną muszą to napisać na wniosku rejestracyjnym. Mimo to przepisy i prawa dot. własności intelekt., znaków firmowych i patentów są często łamane i lekceważone. Brakuje świadomości co stanowi własność intelektualną. Stacje radiowe nie płacą za korzystanie z cudzego materiału muzycznego, powszechna jest sprzedaż nielegalnych kopii filmów, albumów muzycznych i książek, podrobionych lekarstw, kosmetyków, telefonów kom. i sprzętu komputerowego.\nW 2014 r. w indeksie Transparency International’s Corruption Perception Index Liberia była na dalekim 94-tym miejscu.\nJedną z konsekwencji lat wojen domowych było załamanie się rządów prawa i sądownictwa. W społeczeństwie zanikł nawyk posłuszeństwa dla przepisów prawa, w dodatku brakuje przepisów odnoszących się do wielu sektorów gospodarki, jak leśnictwo, przemysł wydobywczy i rybołówstwo. Mimo braku podstaw prawnych, w sektorach tych od kilku lat czynione są znaczne inwestycje; w sytuacjach spornych i niejasnych mogą być podejmowane mylne decyzje. Prezydent Sirleaf musiała nałożyć moratorium na eksport drewna z powodu wydawania licencji w sprzeczności w reformowanymi przepisami.\nW celu ograniczenia korupcji w sektorze wydobywczym, Liberia należy do Extractive Industries Transparency Intitiative (EITI) i była pierwszym państwem afrykańskim, które spełniło wymogi EITI. Liberyjska Extractive Industries Transparency Intitiative od 2007 r. udostępnia coroczny raport na temat procedur i kontraktów w przemyśle wydobywczym.\nMimo wysiłków rządu, korupcja jest zjawiskiem powszechnym. Wg Transparency International, Liberia jest pod tym względem poniżej średniej regionalnej. Często urzędnicy otwarcie żądają łapówek (nazywanych „cold water” lub „my Saturday”). Postęp w tej mierze jest znikomy, z powodu niskiego wykształcenia społeczeństwa, biedy, wieloletniej kultury korupcji oraz niewydolnego sądownictwa.\nPrzyczyny dla których warto rozważyć inwestowanie w Liberii:\n-stabilna sytuacja polityczna,\n-bezpośrednie połączenia lotnicze z Europą, USA i Azją\n-korzystne położenie: porty dające dostęp do Afryki zachodniej,\n-duży potencjał turystyczny (579 km piaszczystego wybrzeża, ciepły klimat, dżungla),\n-rząd wprowadza zachęty i ulgi dla inwestorów oraz przepisy chroniące własność prywatną i transfer środków zagranicę.\n-brak przepisów dyskryminujących inwestorów zagranicznych - z pewnymi wyjątkami,\n-pomoc rządowa w uzyskaniu dzierżawy terenu w celach inwestycyjnych,\n-bogactwo surowców naturalnych, w tym rud żelaza, drewna, złota i diamentów,\n-dobre warunki klimatyczne dla rolnictwa,\n-wiele produktów wyprodukowanych w Liberii ma bezcłowy dostęp do niektórych rynków światowych, (np .USA - na podstawie umowy handlowej AGOA).\n-tania siła robocza.\nThe Liberian National Investment Commission\n+231 770-INVEST +231 770468378\n1 Enterprise square, Front & Nelson Streets,\nP.O. Box 9041 Monrovia\nTel: +231 27007000 info@lbr.gov.lr\nLiberian Chamber of Commerce (LCC)\nCapital Hill, Monrovia\nMassa R. Lansanah, Acting Secretary General\n+ 231 77 857-805 liberiachamber2006@yahoo.com\nLiberia Industrial Property Office\nCarey & Mechlin Streets\n+ 231 886525562 +231 886728174\nLiberian Business Association (LIBA)\nC/o Corina Hotel, Tubman Boulevard, Monrovia\nSam Mitchell, President,\nMobile: +231 6 514708; 77514708 samamitchelljr@yahoo.com\nLiberian International Ship and Corporate Registry (LISCR)\n80 Broad St, Monrovia\nTelephone: +231 7700 0400 +231 7700 0403\nFax: +231 7 7000 422 info@liscr.com\n10 kwietnia 2015 (ostatnia aktualizacja: 10 kwietnia 2015)


Repirol SR Ropinirolum hydrochloridum - ulotka - dawkowanie, zastosowanie, opis leku - www.doz.pl\nStrona główna Poradnik o zdrowiu Encyklopedia leków Repirol SR\nRepirol SR - Ropinirolum hydrochloridum\nDoustnie. Dawkę i częstotliwość stosowania leku ustala lekarz. Lek może być przyjmowany z jedzeniem lub bez jedzenia, o tej samej porze, każdego dnia. Tabletkę (tabletki) o przedłużonym uwalnianiu leku Repirol SR należy połykać w całości, popijając szklanką wody.\nUwaga! Nie zaleca się picia alkoholu w czasie stosowania leku Repirol SR. Należy powiedzieć lekarzowi o rozpoczęciu lub zaprzestaniu palenia tytoniu podczas stosowania leku Repirol SR. Lekarz może stwierdzić potrzebę dostosowania dawki.\nGdy masz uczulenie na ropinirol lub którykolwiek z pozostałych składników leku Repirol SR, zaburzenia czynności nerek i/lub wątroby, choroby serca, zaburzenia psychiczne, nietypowe skłonności i/lub zachowania (takie jak nałogowy hazard lub wzmożona aktywność seksualna), nietolerancję niektórych cukrów.\nGdy stosujesz inne leki. Niektóre leki mogą mieć wpływ na działanie leku Repirol SR lub też zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Lek Repirol SR może też mieć wpływ na działanie innych leków. Do tych leków należą: fluwoksamina (lek przeciwdepresyjny), leki stosowane w leczeniu innych zaburzeń psychicznych (np. sulpiryd), hormonalna terapia zastępcza, metoklopramid, antybiotyki (cyprofloksacyna lub enoksacyna), inny lek stosowany w chorobie Parkinsona. Ponadto należy poinformować lekarza o wszystkich aktualnie lub ostatnio przyjmowanych lekach, nawet tych dostępnych bez recepty.\nGdy jesteś lub przypuszczasz, że jesteś w ciąży, a także, gdy karmisz piersią. Lek Repirol SR nie jest zalecany do stosowania w ciąży chyba, że lekarz stwierdzi, że korzyść ze stosowania leku Repirol SR przewyższa ryzyko dla nienarodzonego dziecka. Lek Repirol SR nie jest zalecany w czasie karmienia piersią, ponieważ może mieć wpływ na wytwarzanie mleka.\nLek może niekorzystnie wpływać na sprawność psychomotoryczną. Lek Repirol SR może powodować senność. Może wystąpić niepohamowana senność, a także nagłe i niespodziewane napady snu pojawiające się bez żadnego wyraźnego ostrzeżenia.


Nie ma sensu podawać tak zasilania - USB ma 4 żyły: 2 sygnałowe i 2 zasilania. Kabelek Y podaje zasilanie z drugiego źródła, z pierwszego (HUBa czy routera) żadne zasilanie nie idzie wtedy. To się nie sumuje.\n02-06-2018, 00:58 (Ten post był ostatnio modyfikowany: 02-06-2018 01:01 przez szopen.)\nProblem polega właśnie na tym, że się sumuje, tyle że zgodnie z prawami fizyki, a nie życzeniami podpinającego… (więc prąd może płynąć w odwrotną stronę niż nam się wydaje).\nSzkoda, że nikt nie produkuje zmodyfikowanych kabelków "Y" z przeciętą żyłą zasilającą na wtyczce, która ma wyprowadzone linie data - to załatwiałoby absolutnie problem potencjalnego niebezpieczeństwa takiej kombinacji.\nNatomiast jeśli chodzi o doświadczenia praktyczne - poza anomaliami w działaniu niektórych routerów (które działały całkowicie lub częściowo po odłączeniu ich zasilania, a pozostawieniu włączonego zasilania zewnętrznego USB) nie stwierdziłem dotąd poważniejszych problemów przy stosowaniu kabli Y i zewnętrznego zasilacza 5V 2A (ale głowy sobie nie dam uciąć, że nigdy żadne uszkodzenie nie wystąpi), hub aktywny jest zbędny przy bezpośrednim podaniu zewnętrznego zasilania do modemu za pomocą kabelka Y.\nZasięg przez TNI i aplikację Play online StRaDiVaRiUs 2 2 610 08-06-2013 23:11\nINSERT INTO threadviews (tid) VALUES('5281')


Ciasto z owocami - szybkie i pyszne - JaWagabunda.pl\nCiasto z owocami – szybkie i pyszne\nPrzepis na szybkie i pyszne ciasto z owocami najbardziej smakuje latem i jesienią, gdy świeże owoce wylegują się na straganach, kusząc smakiem, kolorem i aromatem.\nCiasto przygotowuję praktycznie z wszystkimi owocami, czasem z pojedynczym rodzajem, a czasem robię „mieszankę” owoców – na co akurat mam ochotę lub co jest w domu:).\nJedynie o czym trzeba pamiętać, to o tym, aby wcześniej wyjąc masło – musi być miękkie.\nI jeszcze parę słów o owocach. Przed włożeniem do ciasta owoce muszą być umyte i osuszone. Jabłka i gruszki lepiej smakują, gdy są obrane ze skórki, ale oczywiście można zostawić ze skórką – według upodobań.\nDuże owoce pestkowe, jak morele, brzoskwinie i śliwki przekrawamy na pół, pozbawiamy pestek i układamy na cieście skórkami do dołu ( aby wypływający z owoców sok pozostał w skórce).\nCzereśnie i wiśnie koniecznie należy wydrylować. Ale ostrożnie z kwaśnymi owocami – jak właśnie wiśnie, agrest czy porzeczka – nie każdemu smakować będzie takie kwaskowate ciasto. Aczkolwiek ja lubię takie:).\nIlość owoców na ciasto powinna być taka, aby pokryć całą powierzchnię.\nI proszek do pieczenia. Zazwyczaj używam ekologicznego tzw. bio proszku do pieczenia – nie zawiera fosforanów i ciasto nie pozostawia takiego lekko szczypiącego smaku na języku.\nZ takiej ilości wychodzi ciasto do formy o średnicy 26 cm. Używając większej formy, należy odpowiednio zwiększyć ilość składników.\nPrzepis na danie : Ciasto z owocami – szybkie i pyszne\nSkładniki dania: Ciasto z owocami – szybkie i pyszne\n140 gram cukru – ja używam ksylitolu, ale może być zwykły biały lub trzcinowy\nowoce na wyłożenia na ciasto\nPrzygotowanie dania: Ciasto z owocami – szybkie i pyszne\nDo naczynia włożyć pokrojone na małe kawałki miękkie masło, dodać całe jajka, cukier, mąkę, proszek do pieczenia i miksować na najwyższych obrotach, aż ciasto bardzo dokładnie połączy się.\nWlać ciasto do formy i równo rozprowadzić po powierzchni.\nNa górę ułożyć owoce.\nWłożyć do nagrzanego piekarnika i piec przy włączonym termoobiegu 30 – 40 minut w temperaturze 180 stopni Celsjusza. Sprawdzić patyczkiem, czy jest wystarczająco upieczone, wyjąć i pozostawić w formie na kilka minut do ostygnięcia.\nMożna posypać cukrem pudrem – jeśli ktoś lubi:).\nPoprzedni artykułSurówka z kalafiora z koperkiem\nNastępny artykułLemoniada z arbuza bez cukru\nMam jeszcze kilka śliwek to zrobię ciasto z przepisu. ; ) Dziękuję i pozdrawiam serdecznie\nWitaj, mam nadzieję, że będzie pyszne:)Dziękuję za komentarz pozdrawiam dana


Nie zgodni czy niezgodni? - JakSięPisze.pl\nNie zgodni czy niezgodni?\nJeden komentarz do “Nie zgodni czy niezgodni”?\nPowyższe opracowanie w temacie nie zgodni czy niezgodni zostało przygotowane przez redakcję serwisu JakSięPisze celem rozwiania wszelkich wątpliwości językowych związanych z tym jaka jest nie zgodni zasada pisowni. Nasz serwis wyjaśnia również inne kwestie, w szczególności skupiając się na poprawna pisownia nie zgodni, zaś dla słów występujących w języku polskim mniej powszechnie (których znaczenie i etymologia mogą być dla niektórych niejasne) funkcjonujemy jako słownik nie zgodni. Dzięki przystępnemu przedstawianiu jaka jest nie zgodni definicja nasz serwis znajduje uznanie wśród wielu użytkowników. Jeśli nasza pomoc była przydatna dajcie nam o tym znać w dziale z komentarzami. Przypominamy także, że w sekcji tej możecie zadawać naszej redakcji dowolne pytania - na wszystkie staramy się odpowiadać w możliwie najkrótszym czasie. Co więcej, nasza strona udostępnia bezpłatnie narzędzia do sprawdzania pisowni w długim tekście oraz sprytną wyszukiwarkę słówek, która rozpoznaje również błędnie wpisane słowa - czyli w przypadku nie zgodni czy niezgodni wpisanie dowolnej z form wyświetli związane z nią wyjaśnienia.\nZarzóć czy zarzuć\nDziewionty grudnia czy dziewiąty grudnia\nChirurg czy hirurg\nPotrójnie czy po trójnie


Global Legal Hackathon - Polacy zwyciężyli w światowym finale\nNa zdjęciu zespół inteliLex podczas finału Global Legal Hackathon w Nowym Jorku\n4 maja, podczas gali finałowej Global Legal Hackathon swoje rozwiązania przed międzynarodowym jury zademonstrowało 12 zespołów. Wygrały trzy z Europy: Niemiec, Polski i Rumunii.\nPolacy podbili serca jurorów aplikacją inteliLex. - Algorytm bazuje na słowach, które używamy w trakcie pisania umowy – tłumaczy Agnieszka Poteralska, liderka siedmioosobowego zespołu inteliLex, aplikantka radcowska. - Gdy wpisujemy kilka słów, narzędzie podpowiada nam w bocznej kolumnie klauzule, które już kiedyś napisaliśmy, albo ktoś z naszej organizacji. - Przyspieszamy, usprawniamy i optymalizujemy pracę prawników, a w przyszłości nie tylko – dodaje Agnieszka Poteralska. Tymczasem z najnowszego raportu pt. „Future Ready Lawyer” przygotowanego przez Wolters Kluwer wynika, że dla 71 proc. ankietowanych wyzwaniem jest poprawa wydajności i produktywności, a 62 proc. korzystanie z zasobów wewnętrznych w działach prawnych. InteliLex pozwala sprostać obu.\nCzłonkami zespołu Agnieszki Poteralskiej byli: Maciej Zalewski (programista z zawodu, prawnik z wykształcenia), Tomasz Żmuda (programista), Ignacy Janiszewski (programista) Artur Tanona (programista z zawodu, prawnik z wykształcenia), Yaroslaw Shmarov z Ukrainy (menadżer do spraw rozwoju, w Polsce od 4 lat) i Karol Kłaczyński (zawodowo i na GLH scrum master zwycięskiej drużyny, jego zadaniem jest wspieranie członków zespołu, dzięki niemu wiedzą dlaczego i w jakim celu realizują konkretne działania).\nWersja polska raportu jest dostępna tutaj >>\nCzytaj więcej o polskiej edycji GLobal Legal Hackathon 2019 >>\nZ kolei Niemcy wymyślili Uthority. To aplikacja, która ułatwia zrozumienie pism urzędowych czy sądowych. Według jej autorów aż 82 proc. osób ma trudności ze zrozumieniem prawniczego języka. Aplikacja umożliwia przetłumaczenie najważniejszych informacji na zrozumiały język i sugeruje kolejne kroki, które należy uczynić po otrzymaniu takiego pisma.\nNatomiast zespół z Rumuni stworzył Lawrelai, czyli pierwszego zaufanego doradcę prawnego w podróży zagranicznej. Doradca dostępny jest przez aplikację Facebook Messenger. Zdaniem jury wyjątkowość pomysłu polega na globalnym zasięgu i bezpłatnej pomocy. Choć Lawrelai pomaga też znaleźć za opłatą lokalnego prawnika, o ile jest taka potrzeba.\nGlobal Legal Hackathon to międzynarodowy konkurs dla tych, którzy potrafią połączyć prawo z nowoczesnymi technologiami. Najpierw przez trzy dni w ponad 40 miastach na całym świecie prawnicy i informatycy spotkają się, by stworzyć nowoczesne rozwiązanie dla branży prawniczej. W tym roku krajowe maratony prawniczego programowania odbyły się w dniach 22-24 lutego. Do nowojorskiego finału trafiły tylko wybrani przez jury zwycięzcy.


Jaki materac dla… | Domowy styl życia | publicons.pl\nJaki materac dla malucha?\nJakie są najlepsze materace dla maluchów? Znalazłam materac piankowy specjalnie przeznaczony dla dzieci, ale zastanawiam się też nad innymi opcjami. Co wybrać dla małego dziecka?\nPytanie też, jak małego. Ogólnie trzeba patrzeć, żeby był antyalergiczny. Najlepiej dość szeroki, żeby dziecko się nie zsunęło, jeśli jest już łóżeczko bez prętów. Pianka jest standardem od lat i się sprawdza, więc myślę, ze nie ma co się długo zastanawiać. Tylko trzeba pamiętać, że powinna być oddychająca i zapewniać cyrkulacje powietrza. Poza tym pianka się nie odkształca, ani nie wyrabia, ani nie psuje, jak czasem to sie dzieje ze sprężynami. Moim zdaniem nie ma co wydziwiać. Bierz piankowy.\nZgadzam sie, piankowy najlepszy, zwłaszcza, że jest tani w porównaniu do innych typów. Z tym, że oprócz samego materaca dobrze jest też pomyśleć o stelażu. Są też takie uginające się z elastycznego drewna, więc najlepiej wybrać taki.\nA jaka grubość materaca będzie najlepsza?\nMyślę, że wystarczy spokojnie 7-10 centymetrów, żeby był wygodny dla dziecka. JEszcze dodatkowo pamiętaj żeby zwrócić uwagę na pokrowiec. Można wybrać taki do prania w wysokich temperaturach albo niewchłaniający wody, który można łatwo wyczyścić. Tylko pamiętaj, że powinien być dopuszczony do użycia przez dzieci. Mieć odpowiednie certyfikaty itd.\nJa również jestem za piankowym. Tani, sprawdzony, wygodny, łatwy do utrzymania w czystości i przechowywania, jeśli już nie będzie potrzebny, a nie będziesz chciała wyrzucić. MOżna go zwinąć i np. przechowywać w szafie czy na pawlaczu, zwłaszcza jeśli weźmiesz cieńszy.


[RECENZJA] TP-LINK Archer C9 – AC1900\nRodzina routerów firmy TP-LINK regularnie powiększa się o coraz to ciekawsze pozycje. Wraz z rozwojem technologii wzrasta też zapotrzebowanie na sprzęt sieciowy o lepszych osiągach z dodatkowymi funkcjami i możliwościami rozbudowy. Router domowy to nie tylko rozdzielacz sygnału na wiele komputerów, ale też stacja zarządzająca kamerami IP, serwerem wydruku, bazą plików itp. Bohater tego wpisu jest aktualnie najdroższym przedstawicielem z portfolio TP-LINK’a. Łączy w sobie wiele ciekawych rozwiązań, upraszczających budowę zaawansowanej sieci domowej. Mowa oczywiście o modelu Archer C9 – AC1900.\n1. Specyfikacja i wyposażenie 4. Wybrane funkcje\n2. Wygląd i jakość wykonania 5. Metodologia i testy wydajności\n3. Wstępna konfiguracja 6. Podsumowanie\nW zestawie poza samym routerem otrzymujemy: – trzy anteny, – zasilacz, – przewód ETH, – instrukcje obsługi, – płytę konfiguracyjną, – pozostałe karty informacyjne. Nic więcej nie jest wymagane do uruchomienia podstawowej sieci domowej. Jest to standardowy pakiet spotykany w prawie każdym zestawie, umożliwiający dalszą rozbudowę poprzez sieć bezprzewodową.\nDynamiczne IP/Statyczne IP/PPPoE/PPTP(Dual Access)/\nDopuszczalna temperatura pracy: 0°C-40°C (32°F-104°F)\nDopuszczalna temperatura przechowywania: -40°C-70°C (-40°F-158°F)\n5Metodologia i testy wydajności


Kółka meblowe: do fotela, stolika - sklep online Mrówka\nKółko meblowe (1)\nDo wózków (1)\nPłyta obrotowa (1)\nKółko meblowe 42 mm/15 kg płyta obtotowa DOMINO 4,69 zł/szt Nowość Podgląd Dodaj do koszyka Porównaj\nKółko meblowe 50 mm RADER 4,59 zł/szt Nowość Podgląd Dodaj do koszyka Porównaj\nKółka do mebli to niezwykle praktyczne i potrzebne elementy. Można je zamontować do różnego rodzaju mebli, aby można je było swobodnie przestawiać z miejsca na miejsce. W naszym sklepie można nabyć kółka przeznaczone do różnego typu mebli m.in. do szafek, krzeseł, stolików, regałów.\nJak wybrać odpowiednie kółka meblowe?\nKółka do mebli można znaleźć w wielu rozmiarach, typach i formach. Dostępna są kółka stałe lub obrotowe. Są one przystosowane do udźwignięcia sporych ciężarów. Przy wyborze kółek warto przede wszystkim określić do jakich mebli będą one przeznaczone. Inne są kółka do fotela, a inne kółka do stolika. Wiąże się to z odmiennymi parametrami. Bardzo ważna jest średnica kół, bieżnik, solidność i wytrzymałość, a także sposób w jaki mocuje się elementy. Jest to bardzo istotne z uwagi na bezpieczeństwo i komfort.\nNa co zwrócić uwagę podczas wyboru kółek?\nWybierając kółka meblowe trzeba też zwrócić uwagę na materiał, z którego są wykonane. Kółka nie powinny rysować i niszczyć podłogi, dlatego dobrym pomysłem jest zdecydowanie się na elementy gumowe. Świetnie się sprawdzają na płytkach i panelach. Ponadto kółka do fotela lub innych mebli, która są wykonane z gumy, zapewniają ciszą pracę. Jest to ważne szczególnie w biurach. Bardzo ciekawym rozwiązaniem są kółka wyposażone w specjalne hamulce. Pełnią one rolę blokad, która można w dowolnym momencie uruchomić i tym samym zabezpieczyć meble przed przemieszczaniem się z miejsca na miejsce.\nOdpowiednio dobrane kółka do stolika, mogą sprawić, że zmieni się on w niezwykle użyteczny i praktyczny mebel. Zgodnie z aktualna modą, meble na kółkach to doskonały wybór. Jednak nie ma potrzeby kupowania nowych szaf, foteli czy stolików, tylko dlatego, że te które już posiadamy nie mają kółek. Zamienne kółka należy dokupić również, kiedy poprzednie uległy zniszczeniu. Znacznie tańszym rozwiązaniem będzie zakup odpowiednich kółek i zamontowanie ich. Należy jednak pamiętać, że nie każdy mebel jest dostosowany do zamontowania kół.\nDlaczego warto zdecydować się na meble z kółkami?\nMeble, które są wyposażone w kółka przede wszystkim są niezwykle funkcjonalne. Można je łatwo przemieścić z miejsca na miejsce, bez konieczności dźwigania, czy zarysowania podłogi. Ponadto domowe porządki mogą się okazać o wiele łatwiejsze i szybsze, jeśli zamontuje się kółka do mebli. Można swobodnie przesuwać fotele i szafy, aby pozamiatać i umyć podłogę. Dzięki wymiennym kółkom, można stare i zapomniane meble, odmłodzić i dać im drugie życie! Ponadto meble na kółkach to doskonałe rozwiązanie, dla pomieszczeń, która mają małą powierzchnie. Z łatwością można zakamarków, czy części pokoju, która znajduje się za jakimś meblem.\nWarto skorzystać z oferty naszego sklepu i zdecydować się na najlepsze kółka meblowe, dopasowane do naszych potrzeb. Odpowiednia wielkość, typ bieżnika, rodzaj łożyska i wytrzymałość to najbardziej istotne parametry. Idealne dopasowanie kół nie jest trudne, podobnie jak montaż. Najczęściej nie ma potrzeby korzystania z bardziej skomplikowanych i zaawansowanych narzędzi. Wystarczy tradycyjny śrubokręt, kilka śrubek i instrukcja.


Ziołowy zawrót głowy. - Flowerpots.pl\nZiołowy zawrót głowy.\nJeść każdy lubi. Gotować już nie. Kuchnia jest miejscem łączącym jednych i drugich – jedni pracują, aby drudzy łasować mogli.\nChoć większość pomieszczeń tego typu w naszych domach nie grzeszy wielkością i szaleństwa aranżowania mamy przez to nieco ograniczone, to dodatek roślin w doniczkach jest nie tylko ozdobą – to praktyczne rozwiązanie dla kucharzy.\nWłasna hodowla ziół na blacie kuchennym przypomni nam babciny zielnik a dodanie ich do potraw wyjdzie wszystkim na zdrowie.\nCelofanowym mordercom zdecydowane NIE!\nZioła w doniczkach większość z nas nabywa przy okazji zakupów w markecie. Wyglądają na zdrowe i świeże – posadzone w lekkich doniczkach z celofanową otuliną chroniącą roślinę przed uszkodzeniem jadą z innymi produktami do domu. Niesione do samochodu na mrozie, rzucone byle jak do bagażnika, spieszą aby służyć swojemu człowiekowi.\nA ten co robi? Dobrze jest, gdy zużywa je natychmiast oszczędzając tym szlachetnym roślinom cierpienia. Gorzej, gdy w tym celofanie tkwią całymi tygodniami wciśnięte w kąt na parapecie kuchennego okna. Słońce je rozgrzewa i wręcz pali przez folię, brak powietrza osłabia – wyglądają jak ściśnięte gorsetami wychudzone szlachcianki z dawnych czasów, co chwilę mdlejące z braku tlenu.\nAle one przynajmniej miały sole trzeźwiące – takie przydałyby się ludziom, którzy źle traktują rośliny.\nKrólewskie ziół traktowanie.\nZioła ludziom towarzyszyły od zawsze, ale dzisiaj przyzwyczajeni do ich obecności traktujemy je przedmiotowo zapominając o tym, że to jest fragment przyrody ożywionej. Nikt nie namawia do niejedzenia ziół – przeciwnie, ale dajmy im w naszych domach poczesne miejsce.\nStojące na kuchennym oknie lub blacie albo zwisające przymocowane do sufitu lub ściany rośliny jadalne mogą służyć nam przez długie lata – no jeśli nie lata, to przynajmniej miesiące.\nNajważniejszy jest dobór doniczki – odpowiednia wielkość no i kolor harmonizujący z rośliną i kuchennymi meblami. Firma HAGSEN wypuściła na rynek serię Square Herbal w naturalnych kolorach i prostych geometrycznych kształtach, które umożliwiają zestawianie kilku doniczek w dowolnych konfiguracjach. Doniczki do ziół wykonane z tworzywa mają ukryty spodek zbierający nadmiar wody.\nWprawdzie wody w kuchni pod dostatkiem, jednak nie zawsze pamiętamy o podlaniu roślin. Dla zapominalskich poleca się doniczki z inteligentną wewnętrzną warstwą absorpcyjną IPSA produkcji HAGSEN. We wnętrzu doniczki gromadzona jest woda, którą roślina może pobierać w czasie braku zewnętrznej dostawy.\nZobaczcie jak pięknie prezentują się ziołowe doniczki HAGSEN:\nNiezapominajki, czyli doniczki...\nWłasna oczyszczalnia powietrza...\n18,45 zł 15,99 zł\nDoniczka Hanging PLANET 290 A2\n45,51 zł 38,13 zł\nSpryskiwacz + Konewka 1,5L C3\nDoniczka Sphere 390 A3\n45,10 zł 36,90 zł


Dobry zwyczaj – myśl i czytaj - ::4lomza.pl:: Regionalny Portal\n4lomza.pl » jeju » Jacek Babiel\nWywiad z prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej\nRozmowy w miesięczniku „Benefit”\nŁomżyńska debata prezydencka\nE-BOOK „Motywacja droga do sukcesu”\n„Jak wygrać wybory?” - poradnik wyborczy - e-book\nBabiel.com.pl - kontakt\nDobry zwyczaj – myśl i czytaj\nInternet to potęga XXI wieku. Jeszcze nie wszyscy o tym wiedzą, ale ci, którzy już o tym się przekonali znają jego wartość. Można pod pseudonimem, na forum napisać wszystko, i na wszystkich. Ja, kiedy piszę, pamiętam by się podpisać. Imieniem i nazwiskiem. Bo się nie wstydzę.\n„IV Rzeczpospolita” i „Łomżyński temat” to dwie kategorie mojego komentarza do tego co dzieje się wokół nas. W IV Rzeczpospolitej publikuję mój komentarz do tego co dzieje się w naszym kraju, w Polsce. Każdy tydzień przynosi coś nowego – ciekawego, śmiesznego i strasznego, co spisuję i oceniam, komentuję i krytykuję.\nŁomżyński temat to pomysł, który powstał w mojej głowie wówczas gdy byłem w Poznaniu. Tam obserwując codzienność pomyślałem, że warto kiedyś ten pomysł wdrożyć w życie. I tak się stało, po powrocie do rodzinnego miasta tak się zaczęła historia Łomżyńskiego tematu. Tam można przeczytać to co mnie boli, o czym myślę, co chiałbym by się zrealizowało, albo nigdy nie stało.\nDlaczego piszę? Bo myślę, jestem i czuję się częścią tej Ziemi, łomżyńskiej ziemi.\nAcha, jeszcze jedno – mam imię i nazwisko, którego się nie wstydzę – jestem za nie odpowiedzialny. Dlatego się go nie wstydzę. Zawsze, gdy piszę tak się podpisuję\nps. Jeszcze jedno. Wszystkich, którzy czytają moje teksty zachęcam do uważnego czytania tekstów, w całości.\ncz, 04 października 2007 22:41


Lampa wisząca Essence czarna E14 Italux - Żyrandole, lampy wiszące i sufitowe - w atrakcyjnej cenie w sklepach Leroy Merlin.\nLampa wisząca Essence czarna E14 Italux\nNr ref. 44325862\n4,5 14 9 0 0 1 24\nMaksymalna moc światła (w W): 3 x 40\nOzdobna, przykuwająca wzrok lampa, odpowiednia do tradycyjnych wnętrz. Szklane elementy dekoracyjne dodają jej elegancji, a dodatkowo rozświetlają pomieszczenie atrakcyjnymi odblaskami. czytaj cały opis ...\nMaksymalna moc światła (w W)\t 3 x 40\nWysokość (w cm)\t 100\nDługość całkowita (w cm)\t 100\nŚrednica klosza / abażura (w cm)\t 40\nKod EAN: 5900644335122\nNumer referencyjny: 44325862\nLampa wisząca Essence biała E14 Italux\n529 zł /szt. 13\nKinkiet ESSENCE biały E14 ITALUX\n172 zł /szt. 3\nKinkiet ESSENCE czarny E14 ITALUX\n172 zł /szt. 4\nLampa podłogowa ESSENCE biała z kryształkami E14 ITALUX\n648 zł /szt. 4\nOpinie o produkcie Lampa wisząca Essence czarna E14 Italux\nLampa jest ładna, ale oświetlenie jest tragicznie. W dużym salonie nie sprawdza się kompletnie\npiękna lampa, szybka dostawa, jestem bardzo zadowolona\nszybka dostawa,lampa bardzo ladna


Jasnowidzenie w przestrzeni niezależne od woli człowieka | Zmień Swoje Życie\nZgrupujemy tu wszystkie przykłady, w których widzenie jakiegoś, odległego w przestrzeni zdarzenia przejawia się zupełnie niespodziewanie i bez żadnego przygotowania. Są ludzie, którym wizja taka zdarza się bardzo często, i inni, którym przytrafia się zaledwie raz w życiu. Wizje te mogą być różnego rodzaju i różnego stopnia dokładności, a spowodować je może wiele różnorodnych przyczyn. Nieraz przyczyna jest wyraźna i oczywista, a przedmiot wizji dużej wagi i doniosłości; czasem znów nie można się zupełnie dopatrzyć przyczyny, a zdarzenie czy sceny widziane należą do najbanalniejszych i nie posiadają zupełnie znaczenia.\nCzasem te przebłyski jasnowidzenia pojawiają się jako widzenie na jawie, kiedy indziej znów jako wyraźne, powtarzające się i pełne znaczenia sny. W tym drugim przypadku mamy najczęściej do czynienia z widzeniem, które należy do czwartej z wymienionych przez nas kategorii jasnowidzenia w przestrzeni, gdyż w tym przypadku człowiek wędruje swobodnie podczas snu w organizmie astralnym do miejsc czy ludzi, z którymi łączy go mocne przywiązanie lub zainteresowanie, i tam po prostu patrzy na to, co się dzieje; jeśli chodzi o pierwszy przypadek, to jest to widzenie na jawie, to prawdopodobnie należy on do drugiej kategorii jasnowidzenia w przestrzeni, jasnowidzenia przy pomocy “prądu astralnego”, lecz prąd ten czy też tuba-teleskop tworzy się zupełnie nieświadomie i jest automatycznym skutkiem prądu silnej myśli albo uczucia od jednej ku drugiej stronie – tj. od widzącego ku osobie widzianej lub odwrotnie.\nNajlepiej będzie, jeśli przytoczę parę różnych przykładów i podam równocześnie ich wyjaśnienie. Stead zgromadził w swojej książce “Prawdziwe historie o duchach”, bogaty zbiór współczesnych, uczciwie stwierdzonych i autentycznych przykładów, z nich też zaczerpnę kilka, skracając je w miarę możliwości. W niektórych z tych przykładów pozna każdy, kto trochę zna teozofię, działanie jednej z istot spośród zastępu tak zwanych przez nas “niewidzialnych pomocników”, która to istota, chcąc sprowadzić pomoc dla człowieka znajdującego się w niebezpieczeństwie lub w skrajnej potrzebie, wywołuje odosobniony przypadek jasnowidzenia. Do tego rodzaju należy niewątpliwie historia, opowiedziana przez kapitana Yonnta z Napa Valley w Kalifornii znanemu dr Bushnellowi, który powtarza ją w “Naturę and the Supernatural”.\n,, – Sześć lub siedem lat temu, pewnej zimowej nocy miałem sen, w którym widziałem, jak gdyby grupę emigrantów, zatrzymanych przez śniegi w wysokich górach, ginących z głodu i zimna.\nZapamiętałem szczegółowo wygląd krajobrazu, odznaczającego się charakterystycznym, nagim, spadzistym, białym zboczem skały; widziałem ludzi ścinających coś, co wyglądało na wierzchołki drzew, wystające z głębokich śnieżnych zasp. Zauważyłem wyraźnie rysy ludzi i wyraz smutku, grozy i rozpaczy na poszczególnych twarzach.\nZbudziłem się głęboko wstrząśnięty wyrazistością i oczywistą prawdziwością snu. Gdy wreszcie powtórnie usnąłem, ten sam sen powtórzył się z uderzającą jasnością. Rano nie byłem w stanie myśleć o niczym innym. Spotkałem wkrótce starego przyjaciela, myśliwego i znawcę gór, opowiedziałem mu swój sen. i tym głębiej zostałem wstrząśnięty, gdy mój przyjaciel z mego opisu poznał od razu miejsce, które mi się śniło; była to mianowicie przełącz Carson Valley w głębi gór Sierra. Nie namyślałem się dłużej. Zebrałem ludzi, kazałem wziąć muły, koce i wszelkie nieodzowne zapasy. Sąsiedzi śmiali się z mojej łatwowierności.\n– Nic mnie to nie obchodzi – odpowiadałem – stać mnie na to i chcę to zrobić, gdyż wierzę, że tak jest, jak mi się śniło.\nWyprawa poszła wprost do przełęczy Carson Valley, odległej o około 150 mil. Po przybyciu znaleziono grupę ludzi dokładnie w tych samych warunkach, jakie widziałem we śnie, i wyratowano resztę osób, pozostałych przy życiu”.\nPonieważ dr Bushnell nie wspomina, czy kapitan Yonnt miewał wizje, wydaje się jasne, że ktoś z niewidzialnych pomocników, widząc rozpaczliwą sytuację marznących w górach ludzi i szukając w pobliżu dostatecznie wrażliwego, a przy tym pod innymi względami odpowiedzialnego człowieka, natrafił na kapitana i zaprowadził go w jego organizmie astralnym na miejsce wypadku, oraz postarał się, aby całe widzenie odbiło się wyraźnie w pamięci kapitana po obudzeniu. Pomocnik mógł wprawdzie i “prądem astralnym” połączyć kapitana z danym miejscem, ale pierwsza metoda jako najprostsza wydaje się najbardziej prawdopodobna. W każdym razie wyraźny jest tu motyw i metoda działania. Czasem ów “prąd astralny” może powstać jako skutek silnej myśli i napięcia uczucia po drugiej stronie tuby, nawet jeśli człowiek znajdujący się po tej drugiej stronie, nie ma w tym kierunku żadnego zamiaru. W historii, którą za chwilą przytoczę, oczywiste jest, iż łącznik został stworzony przez czystą myśl doktora o pani Broughton, choć wcale mu nie chodziło specjalnie o to, aby widziała co w danym momencie robi. Dowodem tego jest szczegół, iż pani Broughton widzi doktora z tyłu i nie poznaje go. Cytuję to z “Roczników Towarzystwa Badań Psychicznych”.\n“Pewnej nocy 1844 r. pani Broughton obudziła swojego męża, że coś strasznego stało się we Francji. Max prosił ją, aby zasnęła z powrotem i nie przeszkadzała mu. Pani Broughton zapewniła go, że wcale jeszcze nie spała, gdy zobaczyła coś, co musi mu opowiedzieć. Najpierw był wypadek z powozem, którego właściwie nie widziała, bo zobaczyła tylko jego skutek – rozbity powóz, zbierający się tłum, postać, którą ludzie podnoszą z szacunkiem i przenoszą do najbliższego domu; potem ta sama postać, położona na łóżku; w tej chwili poznała, że to jest książę Orleanu. Do łoża zbliżają się bliscy i przyjaciele – między nimi członkowie francuskiej rodziny królewskiej – królowa, potem król, wszyscy w milczeniu i ze łzami w oczach otaczają umierającego widocznie księcia. Jakiś mężczyzna (widziała go z tyłu i nie mogła go poznać), widocznie doktor pochyla się nad księciem, badając jego puls. Za chwilę widzenie znikło. Pani Broughton zapisała je jak najdokładniej rano. A że to było przed wynalezieniem telegrafu, minęło dwa lub więcej dni, zanim “Times” na swoich łamach ogłosił śmierć Księcia Orleanu. Niedługo po tym będąc w Paryżu, pani Broughton zobaczyła i poznała miejsce wypadku, ujrzane w wizji, oraz znalazła jej wyjaśnienie. Oto doktor, który znajdował się przy księciu, był jej dawnym bliskim przyjacielem, którego teraz spotkała; opowiadał on jej, iż podczas czuwania przy łożu księcia wciąż myślał o niej i o jej rodzinie”.\nNależy to do częstych przypadków, że silne przywiązanie, jak wzajemna miłość, wytwarza wyżej wspomniany “prąd”; zapewne płynące wciąż wzajemnie ku sobie myśli i uczucia wytwarzają dostatecznie trwały łącznik, tak że jakaś nagła potrzeba lub niebezpieczeństwo, po tej lub owej stronie, naładowuje niejako ów stały łącznik choćby na chwilę dodatkową siłą polaryzującą, co jest konieczne do zbudowania teleskopu astralnego. Dla ilustracji przytoczę przykład z tego samego źródła.\n“Dnia 9 września 1848 r. przy oblężeniu Modtan generał R. adiutant pułku, został bardzo ciężko ranny, a sądząc, że umiera, prosił jednego z oficerów, aby mu zdjął pierścień z palca i odesłał żonie, która się wtedy znajdowała w Ferozepore odległym o 150 mil”.\n“W nocy 9 września 1848 r. – pisze jego żona – leżałam w łóżku nie śpiąc, gdy nagle ujrzałam wyraźnie mego męża, ciężko rannego, znoszonego z pola bitwy i usłyszałam jego głos:\n“ – Zdejmij ten pierścień i odeślij go żonie”.\nCałą noc i następny dzień nie mogłam uwolnić się od tego obrazu i głosu. Wkrótce dowiedziałam się, że generał R. został poważnie raniony podczas ataku na Modtan, jednak utrzymał się przy życiu i żyje dotąd. Po dłuższym czasie dowiedziałam się od generała L., który był oficerem pomagającym wynieść mego męża z pola bitwy, że prośba o zdjęcie i odesłanie pierścienia wyrażona wtedy przez męża, brzmiała dokładnie tak, jak słyszałam w tym samym czasie w Ferozepore”.\nIstnieje też bardzo obszerna kategoria jasnowidzenia przypadkowego, gdzie trudno odnaleźć właściwą przyczynę, a wizja, nieraz nic nie znacząca, zdaje się nie mieć żadnego związku z żadnym ze znanych danemu człowiekowi zdarzeń. Do tej kategorii należą różne krajobrazy, widywane przez wielu ludzi przed zaśnięciem, przytoczę bardzo realistyczne opowiadanie o takim widzeniu z książki W. T. Steada “Prawdziwe opowieści o duchach“.\n“Położyłem się do łóżka, ale nie mogłem zasnąć. Zamknąłem oczy i czekałem cierpliwie na sen; zamiast snu zjawił się przede mną szereg wyraźnych i żywych obrazów. W pokoju było zupełnie ciemno i oczy miałem zamknięte, a jednak byłem świadom, że patrzę na przepiękną scenę. Było to tak, jak gdybym oglądał żywą miniaturę o rozmiarach przeźrocza do rzutnika. Przypominam sobie tę scenę w tej chwili, jak gdyby to dopiero co się stało. Był to brzeg morza. Księżyc świecił, a woda lśniła w jego poświacie, biegnąc drobnymi falami ku brzegowi. Naprzeciw mnie długie molo wrzynało się w głąb morza.\nPo każdej stronie mola wznosiły się, wystając ponad powierzchnię wody, duże, nieregularne skały.\nNa brzegu stało parę prostych, kwadratowych domów; nie przypominam sobie bym kiedykolwiek widział jakiś dom o podobnej architekturze. Spokój był niezmącony, widziałem tylko księżyc, morze i poświatę księżyca w drgającej wodzie tak, jak gdybym patrzył na rzeczywistość. i tyle było w tej scenie czaru, że pamiętam, jak pomyślałem: Jeśli to będzie trwać dłużej, widok ten pochłonie mnie tak mocno, że nie zasnę wcale”. Byłem zupełnie trzeźwy i wyraźnie słyszałem plusk deszczu za oknem, podczas gdy równocześnie wpatrywałem się z zachwytem w cudowny krajobraz. Aż nagie, pozornie bez żadnej przyczyny, scena zmieniła się.\nZnikł księżyc i morze. Miałem teraz przed sobą wnętrze pokoju, rodzaj biblioteki. Odniosłem wrażenie, że w ciągu dnia używano go jako sali szkolnej, a wieczorem jako biblioteki. Pamiętam dobrze twarz mężczyzny, dziwnie podobnego do Tima Harringtona, choć to nie był on. Trzymał czasopismo czy też książkę i śmiał się serdecznie. Nie był to odległy obraz, a wprost żywa scena, jakbym sam tam był albo jakbym patrzył przez lornetkę; widać było grę muskułów na tej nieznanej twarzy, blask oczu, każdy gest nieznanych ludzi w tym nieznanym mi miejscu. Widziałem to wszystko, nie otwierając oczu. Zresztą oczy moje nie miały z tym w ogóle nic wspólnego. Widzi się tego rodzaju rzeczy jakby innym zmysłem, znajdującym się bardziej w głowie, niż w oczach.\nByło to drobne, nieznaczne doświadczenie, ale więcej mi dopomogło do zrozumienia, w jaki sposób widzą jasnowidzący, niż długie wywody i tłumaczenia. Obrazy, które widziałem nie były z niczym związane, nie były mi poddane przez nic, co bym słyszał, czytał lub o czym bym z kimś rozmawiał; było to po prostu tak, jakbym naraz spojrzał przez jakieś szkła na coś, co się działo gdzieś w świecie”.\nStead nazywa to “drobnym, nieznacznym doświadczeniem” i może w porównaniu z innymi znacznie większymi i poważniejszymi: można by je za takie uważać, niemniej znam wielu ludzi, którzy byliby niezmiernie zadowoleni i wdzięczni, gdyby choć tyle osobiście doświadczyć. Choć samo przez się drobne, daje ono widzącemu rodzaj klucza do zrozumienia całego procesu. Jasnowidzenie będzie zawsze rzeczą stokroć żywszą dla człowieka, który choć raz w życiu czegoś podobnego doświadczył, niż byłoby bez tego, choćby drobnego, dotknięcia niewidzialnego świata.\nObrazy te były zbyt wyraźne, by mogły być odbiciem czyichś myśli, a przy tym opis ich nieomylnie wskazuje na to, że były widziane przez teleskop astralny; a więc albo Stead stworzył zupełnie nieświadomie prąd, idący od niego, albo (co jest prawdopodobniejsze) jakaś życzliwa istota astralna uczyniła to za niego, dając mu możliwość obejrzenia dla rozrywki tego, co się znalazło przypadkowo po drugiej stronie tuby.