Azerbejdżan - Azerbaijan - qaz.wiki\nAzerbejdżan - Azerbaijan\nKraj na Kaukazie\nTen artykuł dotyczy niepodległego kraju na Kaukazie. Dla innych zastosowań, patrz Azerbejdżan (ujednoznacznienie) .\nAzərbaycan Respublikası ( azerbejdżański )\nPołożenie Azerbejdżanu (zielony) z samozwańczą Republiką Górskiego Karabachu (jasnozielony).\n40 ° 23'43 "N 49 ° 52'56" E  /  40,39528 49,88222 N ° ° E / 40,39528; 49,88222\nJęzyki mniejszości etnicznych\nJednostkowy dominująca partia-\n• Republika Demokratyczna\n• Socjalistyczna Republika Radziecka\n• Niepodległość od Związku Radzieckiego\n30 sierpnia 1991 (zadeklarowany)\n18 października 1991 (niepodległość)\n25 grudnia 1991 (zakończone)\n• Pełne członkostwo w WNP\n21 grudnia 1991\n• Przyjęty do Organizacji Narodów Zjednoczonych\n2 marca 1992\n• Przyjęto konstytucję\n86,600 km 2 (33,400 2) ( 112-ty )\n• szacunek 2019\n10.127.874 ( 91st )\n115 / km 2 (297,8 / 2) ( 99-ty )\n189,050 miliardów dolarów\n45,284 miliarda dolarów\nwysoki · 87\nAZT ( UTC + 04 )\nAzerbaijan ( UK : / ˌ ® oo ər b aɪ dʒ ɑː n , - ʒ ɑː n / ( słuchania ) , USA : / ˌ ɑː z ər b aɪ dʒ ɑ n , °° æ Z - / ; Azerbejdżanin : Azərbaycan [ɑːzæɾbɑjˈd͡ʒɑn] ), oficjalnie Republika Azerbejdżanu ( azerbejdżański : Azərbaycan Respublikası [ɑːzæɾbɑjˈd͡ʒɑn ɾespublikɑˈsɯ] ), to kraj w regionie Kaukazu w Eurazji . Położone na skrzyżowaniu dróg Europy Wschodniej i Azji Zachodniej , od wschodu graniczy z Morzem Kaspijskim ,odpółnocyz rosyjską republiką Dagestanu, od północnego z Gruzją, od zachodu z Armenią i Turcją orazod południa z Iranem .\nDemokratyczna Republika Azerbejdżanu proklamowała swoją niezależność od Imperium Rosyjskiego w 1918 roku i stał się pierwszym demokratycznym państwem świeckim muzułmańską większością. W 1920 roku kraj został włączony do Związku Radzieckiego jako Azerbejdżańska Socjalistyczna Republika Radziecka . Współczesna Republika Azerbejdżanu ogłosiła niepodległość 30 sierpnia 1991 r., Na krótko przed rozpadem ZSRR w tym samym roku. We wrześniu 1991 r. Armeńska większość spornego regionu Górnego Karabachu odłączyła się, tworząc Republikę Artsakh . Region i siedem sąsiednich okręgów poza nim stały się de facto niezależne wraz z zakończeniem wojny w Górskim Karabachu w 1994 r. Regiony te są uznawane na arenie międzynarodowej za część Azerbejdżanu w oczekiwaniu na rozwiązanie kwestii statusu Górskiego Karabachu w drodze negocjacji ułatwionych przez OBWE. .\nAzerbejdżan jest jednolitą republiką półprezydencką . Jest jednym z sześciu niezależnych państw tureckich i aktywnym członkiem Rady Tureckiej i społeczności TÜRKSOY . Azerbejdżan utrzymuje stosunki dyplomatyczne ze 182 krajami i jest członkiem 38 organizacji międzynarodowych, w tym Organizacji Narodów Zjednoczonych (od 1992 r.), Rady Europy , Ruchu Państw niezaangażowanych , OBWE i programu NATO Partnerstwo dla Pokoju (PdP). Jest jednym z członków założycieli GUAM , Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP) i Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej . Azerbejdżan posiada również status obserwatora w Światowej Organizacji Handlu .\nPodczas gdy około 97% populacji to muzułmanie , Konstytucja Azerbejdżanu nie określa oficjalnej religii, a wszystkie główne siły polityczne w kraju są świeckie . Azerbejdżan jest krajem rozwijającym się i zajmuje 87. miejsce w rankingu Human Development Index . Charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem rozwoju gospodarczego i umiejętności czytania , a także niską stopą bezrobocia . Jednak rządząca partia, Partia Nowego Azerbejdżanu , rządząca od 1993 r., Została oskarżona o autorytarne przywództwo i pogorszenie sytuacji w zakresie praw człowieka w kraju , w tym zaostrzenie ograniczeń wolności obywatelskich, zwłaszcza wolności prasy i represji politycznych.\n2.2 Od okresu Sasanidów do okresu Safavid\n3.2 Różnorodność biologiczna\n4.3 Największe miasta\n6.1 Energia i zasoby naturalne\n6.5 Nauka i technologia\n7.1 Grupy etniczne\n8.1 Muzyka i tańce ludowe\n8.3 Sztuka ludowa\n8.6 Sztuki wizualne\n8.8 Media i wolność mediów\n8.9 Prawa człowieka w Azerbejdżanie\n13.1 Informacje ogólne\n13.2 Główne zasoby rządowe\n13.3 Główne media informacyjne\nDalsze informacje: Atropatene , Kaukaska Albania i Azerbejdżan (toponim)\nZgodnie z nowoczesną etymologią, termin Azerbejdżan wywodzi się od nazwy Atropates , perskiego satrapy za czasów Imperium Achemenidów , który później został przywrócony jako satrapa Mediów pod rządami Aleksandra Wielkiego . Uważa się, że oryginalna etymologia tej nazwy ma swoje korzenie w dominującym niegdyś zaratusztrianizmie . W latach Avesta „s Frawardin Yasht («Hymn do Aniołów Stróżów»), nie ma wzmianki o âterepâtahe ashaonô fravashîm ýazamaide , co dosłownie tłumaczy się z Avestan jako«czcimy frawaszi świętego Atropatene ». Sama nazwa „Atropaty” jest grecką transliteracją starorańskiej, prawdopodobnie mediany , nazwy złożonej ze znaczeniem „Chroniony (Świętym) Ogniem” lub „Kraina (Świętego) Ognia”. Grecką nazwę wymienili Diodorus Siculus i Strabon . Na przestrzeni tysiącleci nazwa ewoluowała do Āturpātākān ( środkowoperski ), a następnie do Ādharbādhagān , Ādharbāyagān , Āzarbāydjān (nowy perski) i dzisiejszy Azerbejdżan .\nNazwa Azerbejdżan została po raz pierwszy przyjęta dla obszaru dzisiejszej Republiki Azerbejdżanu przez rząd Musavata w 1918 r., Po upadku Imperium Rosyjskiego , kiedy powstała niepodległa Azerbejdżańska Republika Demokratyczna . Do tego czasu oznaczenie to było używane wyłącznie do identyfikacji sąsiedniego regionu współczesnego północno-zachodniego Iranu , podczas gdy obszar Demokratycznej Republiki Azerbejdżanu był wcześniej nazywany Arran i Shirvan . Na tej podstawie Iran zaprotestował przeciwko nowo przyjętej nazwie kraju.\nW okresie rządów sowieckich kraj był również zapisywany po łacinie z rosyjskiej transliteracji jako Azerbaydzhan ( ros . Азербайджан ). W latach 1940-1991 nazwa kraju była zapisywana cyrylicą jako „Азәрбајҹан”.\nOsobny artykuł: Historia Azerbejdżanu\nDalsze informacje: Kaukaska Albania\nPetroglify w Parku Narodowym Gobustan z 10. tysiąclecia pne wskazują na kwitnącą kulturę. Jest wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, uważane za „o wyjątkowej wartości uniwersalnej”.\nNajwcześniejsze dowody osadnictwa na terytorium terminach Azerbejdżan powrotem do późnej epoki kamiennej i jest związany z kulturą Guruchay z Azokh Cave .\nWczesne osady obejmowały Scytów w IX wieku pne. Podążając za Scytami, irańscy Medowie zdominowali obszar na południe od rzeki Aras . Medowie stworzyli rozległe imperium w latach 900-700 pne, które zostało włączone do Imperium Achemenidów około 550 rpne. Obszar ten został podbity przez Achemenidów, co doprowadziło do rozprzestrzenienia się zaratusztrianizmu .\nOd okresu Sasanidów do okresu Safavid\nMaiden Tower i The Palace of the Shirvanshahs w Old City Baku jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO zbudowany w 11-12th wieku.\nSasanidzi okazało kaukaskiej Albanii do wasala w 252, podczas gdy król Urnayr oficjalnie przyjęła chrześcijaństwo jako religię państwową w 4 wieku. Pomimo rządów Sasanidów, Albania pozostawała podmiotem regionu do IX wieku, będąc w pełni podporządkowaną Sasanidowi Iranowi i zachowała swoją monarchię. Pomimo tego, że był jednym z głównych wasali cesarza Sasanian, król albański miał tylko pozory władzy, a sasański marrzban (gubernator wojskowy) posiadał większość władzy cywilnej, religijnej i wojskowej.\nW pierwszej połowie VII wieku kaukaska Albania , jako wasal Sasanian, znalazła się pod nominalnymi rządami muzułmanów z powodu muzułmańskiego podboju Persji . Umajjadów Kalifat odparte zarówno Sasanians i Bizancjum z Zakaukazia i odwrócił kaukaskiej Albanii do wasala po oporu kierowanego przez króla Christiana Javanshir , został stłumiony w 667. Próżnia moc pozostawione przez upadku kalifatu Abbasydów wypełniony był licznymi lokalnymi dynastii takich jako Sallaridzi , Sajidzi i Shaddadids . Na początku XI wieku terytorium stopniowo opanowały fale Turków Oghuz z Azji Środkowej , którzy przyjęli wówczas turkmański etnonim. Pierwszą z tych tureckich dynastii ustanowionych było Imperium Seldżuków , które w 1067 r. Wkroczyło na obszar znany obecnie jako Azerbejdżan.\nPre-tureckich populacja, który żył na terytorium współczesnego Azerbejdżanu mówił kilka indoeuropejskie języki i Kaukazu, a wśród nich ormiańskiego i języka irańskiego , Starego azerskich , który został stopniowo zastąpiony języka tureckiego , wczesnym prekursorem języka azerskiego z dzisiaj. Niektórzy lingwiści stwierdzili również, że dialekty Tati w irańskim Azerbejdżanie i Republice Azerbejdżanu, podobnie jak te używane przez Tatsów , pochodzą ze Starego Azerbejdżanu. Lokalnie, posiadłości późniejszego Seldżuków imperium rządzone były przez Eldiguzids technicznie wasalami sułtanów seldżuckich, ale czasami de facto sami władcy. Pod rządami Seldżuków lokalni poeci, tacy jak Nizami Ganjavi i Khaqani, dali początek rozkwitowi literatury perskiej na terenie dzisiejszego Azerbejdżanu.\nLokalna dynastia z Shirvanshahs stał się wasalem stan imperium Timura i wspiera go w jego wojnie z władcy Złotej Ordy Tochtamysz . Po śmierci Timura wyłoniły się dwa niezależne i rywalizujące ze sobą stany: Kara Koyunlu i Aq Qoyunlu . Shirvanshahowie powrócili, zachowując wysoki stopień autonomii jako lokalni władcy i wasale od 861 roku, przez wiele następnych stuleci. W 1501 r. Dynastia Safawidów w Iranie podbiła Shirvanshahs i zdobyła ich posiadłości. W ciągu następnego stulecia Safawidzi nawrócili ludność, która wcześniej była sunnicka, na islam szyicki , podobnie jak ludność współczesnego Iranu. Safawidzi pozwolili Shirvanshahs pozostać u władzy pod zwierzchnictwem Safavidów do 1538 r., Kiedy to Safawid król Tahmasp I (1524–1576) całkowicie ich obalił i przeszedł do prowincji Safavid w Shirvan . Osmanom sunnickim udało się na krótko zająć części dzisiejszego Azerbejdżanu w wyniku wojny osmańsko-Safawidów w latach 1578-1590 ; na początku XVII wieku zostali wyparci przez Safawida irańskiego władcę Abbasa I (1588–1629). W wyniku upadku imperium Safawidów Baku i jego okolice zostały na krótko zajęte przez Rosjan w wyniku wojny rosyjsko-perskiej w latach 1722–1723 . Pomimo krótkich przerw, takich jak te ze strony sąsiadów Safavida Iranu, ziemia dzisiejszego Azerbejdżanu pozostawała pod rządami Iranu od najwcześniejszego pojawienia się Safawidów aż do końca XIX wieku.\nGłówne artykuły: wojny rosyjsko-perskie , traktat z Gulistanu i traktat turkmeński\nZobacz także: Azerbejdżańska Republika Demokratyczna , Azerbejdżańska SRR i Operacja Edelweiss\nTerytoria chanatów (i sułtanatów) w XVIII – XIX wieku\nPo Safawidach obszar ten był rządzony przez irańską dynastię Afszarydów . Po śmierci Nadera Szacha (1736–1747) wielu z jego byłych poddanych wykorzystało wybuch niestabilności. Na tym terenie powstały liczne chanaty samorządne z różnymi formami autonomii. Władcy tych chanatów byli bezpośrednio spokrewnieni z rządzącymi dynastiami Iranu, byli wasalami i poddanymi irańskiego szacha. Chanaci sprawowali kontrolę nad swoimi sprawami za pośrednictwem międzynarodowych szlaków handlowych między Azją Środkową a Zachodem.\nNastępnie obszar ten był pod kolejnymi rządami irańskich Zandów i Kadżarów . Od końca XVIII wieku imperialna Rosja przeszła na bardziej agresywną geopolityczną postawę wobec swoich dwóch sąsiadów i rywali na południu, a mianowicie Iranu i Imperium Osmańskiego. Rosja usiłowała teraz aktywnie przejąć region Kaukazu, który był w większości w rękach Iranu. W 1804 r. Rosjanie najechali i złupili irańskie miasto Ganja , wywołując wojnę rosyjsko-perską w latach 1804–1813 . Przeważający pod względem militarnym Rosjanie zakończyli wojnę rosyjsko-perską w latach 1804–1813 zwycięstwem.\nOblężenie twierdzy Ganja w 1804 r. Podczas wojny rosyjsko-perskiej w latach 1804–1813\nPo przegranej Kadżar Iran w wojnie 1804–1813 został zmuszony do oddania zwierzchnictwa nad większością chanatów, wraz z Gruzją i Dagestanem, Imperium Rosyjskiemu , na mocy traktatu z Gulistanu .\nObszar na północ od rzeki Aras , wśród którego leży współczesna Republika Azerbejdżanu, był terytorium irańskim do czasu okupacji przez Rosję w XIX wieku. Około dekady później, z pogwałceniem traktatu z Gulistanu, Rosjanie najechali irański Chanat Erivan . Doprowadziło to do ostatecznego starcia między nimi, wojny rosyjsko-perskiej w latach 1826–1828 . Powstały traktat turkmeński zmusił Kadżar Iran do zrzeczenia się suwerenności nad Chanatem Erivan, Chanatem Nachiczewańskim i pozostałą częścią Chanatu Lankaryńskiego , obejmującą ostatnie części ziemi współczesnej Republiki Azerbejdżanu, które wciąż znajdowały się w rękach Iranu. Po włączeniu wszystkich terytoriów kaukaskich z Iranu do Rosji, nowa granica między nimi została wyznaczona na rzece Aras , która po rozpadzie Związku Radzieckiego stała się następnie częścią granicy między Iranem a Republiką Azerbejdżanu.\nKadżar Iran został zmuszony w XIX wieku do scedowania swoich kaukaskich terytoriów na rzecz Rosji, która obejmowała tym samym terytorium współczesnej Republiki Azerbejdżanu, podczas gdy w wyniku tej cesji azerbejdżańska grupa etniczna jest obecnie podzielona między dwa narody: Iran i Azerbejdżan. Niemniej jednak liczba etnicznych Azerbejdżan w Iranie znacznie przewyższa liczbę w sąsiednim Azerbejdżanie.\nPo upadku imperium rosyjskiego w czasie I wojny światowej ogłoszono krótkotrwałą Zakaukaską Demokratyczną Federacyjną Republikę , stanowiącą obecne republiki Azerbejdżanu, Gruzji i Armenii. Został on następnie przez marzec Dni masakr, które miały miejsce pomiędzy 30 marca i 2 kwietnia 1918 w mieście Baku i przyległych obszarach Baku Gubernatora w Imperium Rosyjskim . Po rozwiązaniu republiki w maju 1918 r. Wiodąca partia Musavat ogłosiła niepodległość jako Azerbejdżańska Republika Demokratyczna (ADR), przyjmując nazwę „Azerbejdżan” dla nowej republiki; nazwa, która przed ogłoszeniem ADR była używana wyłącznie w odniesieniu do sąsiedniego północno-zachodniego regionu współczesnego Iranu . ADR była pierwszą nowoczesną republiką parlamentarną w świecie muzułmańskim. Jednym z ważnych osiągnięć Parlamentu było rozszerzenie prawa wyborczego na kobiety, co uczyniło Azerbejdżan pierwszym krajem muzułmańskim, który przyznał kobietom równe prawa polityczne z mężczyznami. Kolejnym ważnym osiągnięciem ADR było utworzenie Baku State University , który był pierwszym nowoczesnym uniwersytetem powstałym na muzułmańskim Wschodzie.\nMapa przedstawiona przez delegację Azerbejdżanu na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 roku\nJuż w marcu 1920 roku było oczywiste, że Rosja Sowiecka zaatakuje Baku. Władimir Lenin powiedział, że inwazja była uzasadniona, ponieważ Rosja radziecka nie mogłaby przetrwać bez ropy z Baku . Niepodległy Azerbejdżan trwał tylko 23 miesiące, aż do ataku bolszewickiej 11. Armii Czerwonej , ustanawiającej Azerbejdżańską SRR 28 kwietnia 1920 r. Chociaż większość nowo utworzonej armii azerbejdżańskiej była zaangażowana w stłumienie ormiańskiej rewolty, która właśnie wybuchła w Karabachu , Azerbejdżanie nie zrezygnowali z krótkiej niepodległości z lat 1918–2020 szybko i łatwo. Aż 20 000 azerbejdżańskich żołnierzy zginęło, stawiając czoła temu, co faktycznie było rosyjskim rekonkwistą.\n13 października 1921 r. Republiki radzieckie: Rosja, Armenia, Azerbejdżan i Gruzja podpisały z Turcją porozumienie znane jako Traktat z Karsu . Wcześniej niepodległa Republika Arasu stała się również Nachiczewan Autonomiczną Socjalistyczną Republiką Radziecką w ramach Azerbejdżańskiej SRR na mocy traktatu z Karsu. Z drugiej strony Armenii przyznano region Zangezur, a Turcja zgodziła się na zwrot Gyumri (wówczas znanego jako Aleksandropol).\nPodczas II wojny światowej Azerbejdżan odegrał kluczową rolę w strategicznej polityce energetycznej Związku Radzieckiego, a 80% ropy naftowej Związku Radzieckiego na froncie wschodnim dostarczane jest z Baku. Dekretem Rady Najwyższej ZSRR z lutego 1942 r. Za zaangażowanie ponad 500 robotników i pracowników przemysłu naftowego Azerbejdżanu przyznano odznaczenia i medale. Operacja Edelweiss przeprowadzona przez niemiecki Wehrmacht wycelowała w Baku ze względu na jego znaczenie jako dynamo energetyczne (ropne) ZSRR. Jedna piąta wszystkich Azerbejdżańczyków walczyła w drugiej wojnie światowej od 1941 do 1945 roku. Około 681 000 ludzi, w tym ponad 100 000 kobiet, wyszło na front, podczas gdy całkowita populacja Azerbejdżanu wynosiła wówczas 3,4 miliona. Na froncie zginęło około 250 000 ludzi z Azerbejdżanu. Ponad 130 Azerbejdżan zostało nazwanych Bohaterami Związku Radzieckiego . Azerbejdżański generał dywizji Azi Aslanov został dwukrotnie odznaczony Bohaterem Związku Radzieckiego.\nSpadochroniarze Armii Czerwonej podczas tragedii Czarnego Stycznia w 1990 roku\nW ślad za polityką głasnosti , zainicjowaną przez Michaiła Gorbaczowa , narosły niepokoje społeczne i konflikty etniczne w różnych regionach Związku Radzieckiego, w tym w Górnym Karabachu , autonomicznym regionie Azerbejdżańskiej SRR. Zakłócenia w Azerbejdżanie, będące odpowiedzią na obojętność Moskwy na już gorący konflikt, zaowocowały wezwaniami do niepodległości i secesji, których kulminacją były wydarzenia Czarnego stycznia w Baku. Później w 1990 roku Rada Najwyższa Azerbejdżańskiej SRR usunęła z tytułu słowa „Socjalista Radziecki”, przyjęła „Deklarację suwerenności Republiki Azerbejdżanu” i przywróciła flagę Azerbejdżańskiej Republiki Demokratycznej jako flagę państwową. W konsekwencji nieudanego zamachu stanu, który miał miejsce w sierpniu w Moskwie , 18 października 1991 r. Rada Najwyższa Azerbejdżanu przyjęła Deklarację Niepodległości, która została potwierdzona w ogólnokrajowym referendum w grudniu 1991 r., Podczas gdy Związek Radziecki oficjalnie przestał istnieć 26. Grudzień 1991. Obecnie kraj obchodzi Dzień Niepodległości 18 października.\nWczesne lata niepodległości zostały przyćmione przez wojnę o Górski Karabach, w której armeńska większość etnicznych Ormian poparła Armenia. Pod koniec działań wojennych w 1994 r. Ormianie kontrolowali do 14–16% terytorium Azerbejdżanu, w tym sam Górny Karabach. W czasie wojny wiele okrucieństwa popełnione zostały w tym masakry w Malibeyli i Gushchular , masakry Garadaghly, w Agdaban i masakr Khojaly . Ponadto szacuje się, że około 30 000 osób zginęło, a ponad milion zostało przesiedlonych. Cztery rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ ( 822 , 853 , 874 i 884 ) żądają „natychmiastowego wycofania wszystkich armeńskich sił zbrojnych ze wszystkich okupowanych terytoriów Azerbejdżanu”. Wielu Rosjan i Ormian wyjechało i uciekło z Azerbejdżanu jako uchodźcy w latach 90. Według spisu z 1970 roku w Azerbejdżanie było 510 000 etnicznych Rosjan i 484 000 Ormian.\nAktualna sytuacja militarna w separatystycznym Górskim Karabachu\nW 1993 r. Demokratycznie wybrany prezydent Abulfaz Elchibey został obalony w wyniku powstania wojskowego pod wodzą pułkownika Surata Huseynova , co doprowadziło do dojścia do władzy byłego przywódcy radzieckiego Azerbejdżanu , Hejdara Alijewa . W 1994 r. Premier Surat Huseynov podjął kolejną próbę zamachu stanu przeciwko Gejdarowi Alijewowi, ale został aresztowany i oskarżony o zdradę. Rok później, w 1995 r., Dokonano kolejnego zamachu stanu na Alijewa, tym razem przez dowódcę jednostki specjalnej OMON Rovshana Javadova . Zamach stanu został zażegnany, co doprowadziło do zabicia tego ostatniego i rozwiązania azerbejdżańskich jednostek OMON. W tym samym czasie kraj był skażony szalejącą korupcją w rządzącej biurokracji. W październiku 1998 r. Alijew został ponownie wybrany na drugą kadencję. Pomimo znacznie lepszej koniunktury, szczególnie w przypadku eksploatacji złoża Azeri-Chirag-Guneshli i gazu Shah Deniz , prezydentura Alijewa była krytykowana z powodu podejrzeń o oszustwa wyborcze, wysoki poziom nierówności ekonomicznych i korupcję w kraju .\nIlham Aliyev , syn Gejdara Alijewa, został przewodniczącym Partii Nowego Azerbejdżanu, a także prezydentem Azerbejdżanu po śmierci ojca w 2003 roku. W październiku 2013 roku został ponownie wybrany na trzecią kadencję jako prezydent.\nMapa klasyfikacji klimatu Köppena-Geigera dla Azerbejdżanu.\nGłówne artykuły: Geografia Azerbejdżanu , Środowisko Azerbejdżanu , rezerwaty państwowe Azerbejdżanu i parki narodowe Azerbejdżanu\nZobacz też: Skrajne punkty Azerbejdżanu\nKaukaz w północnym Azerbejdżanie\nGeograficznie Azerbejdżan leży w regionie Kaukazu Południowego w Eurazji , na granicy Azji Zachodniej i Europy Wschodniej. Leży między 38 ° a 42 ° szerokości geograficznej północnej i 44 ° a 51 ° długości geograficznej wschodniej . Całkowita długość granic lądowych Azerbejdżanu wynosi 2648 km (1645 mil), w tym 1007 km z Armenią, 756 km z Iranem, 480 km z Gruzją, 390 km z Rosją i 15 km z Turcją. Linia brzegowa rozciąga się na 800 km (497 mil), a długość najszerszego obszaru azerbejdżańskiego odcinka Morza Kaspijskiego wynosi 456 km (283 mil). Terytorium Azerbejdżanu rozciąga się na 400 km (249 mil) z północy na południe i 500 km (311 mil) z zachodu na wschód.\nW Azerbejdżanie dominują trzy cechy fizyczne: Morze Kaspijskie, którego linia brzegowa stanowi naturalną granicę na wschodzie; Greater Caucasus pasmo górskie na północy; oraz rozległe równiny w centrum kraju. Istnieją również trzy pasma górskie, Wielki i Mały Kaukaz oraz Góry Talysh , które razem pokrywają około 40% kraju. Najwyższym szczytem Azerbejdżanu jest Góra Bazardüzü (4466 m npm), najniższy zaś znajduje się na Morzu Kaspijskim (−28 m). Prawie połowa wszystkich wulkanów błotnych na Ziemi koncentruje się w Azerbejdżanie, wulkany te były również nominowane do konkursu New7Wonders of Nature .\nGłówne źródła wody to wody powierzchniowe. Jednak tylko 24 z 8350 rzek mają więcej niż 100 km (62 mil) długości. Wszystkie rzeki wpływają do Morza Kaspijskiego na wschodzie kraju. Największym jeziorem jest Sarysu (67 km 2 ), a najdłuższą rzeką Kur (1515 km), która graniczy z Armenią . Cztery główne wyspy Azerbejdżanu na Morzu Kaspijskim mają łączną powierzchnię ponad trzydziestu kilometrów kwadratowych.\nOd uzyskania niepodległości Azerbejdżanu w 1991 roku, rząd Azerbejdżanu podjął działania mające na celu ochronę środowiska Azerbejdżanu. Krajowa ochrona środowiska przyspieszyła po 2001 r., Gdy budżet państwa wzrósł dzięki nowym wpływom z rurociągu Baku-Tbilisi-Ceyhan . W ciągu czterech lat obszary chronione podwoiły się i stanowią obecnie osiem procent terytorium kraju. Od 2001 roku rząd utworzył siedem dużych rezerw i niemal podwoił sektor budżetu przeznaczony na ochronę środowiska.\nGłówne artykuły: Orografia Azerbejdżanu , klimat Azerbejdżanu i zbiorniki wodne Azerbejdżanu\nMount Bazarduzu , najwyższy szczyt Azerbejdżanu, widziany z góry Shahdagh\nKrajobraz doliny Khinalug\nAzerbejdżan jest domem dla różnorodnych krajobrazów. Ponad połowa lądu Azerbejdżanu składa się z grzbietów górskich , grzbietów , jaili i płaskowyżów, które w niektórych miejscach (Talis, Jeyranchol-Ajinohur i Langabiz-Alat) wznoszą się do poziomów hipsometrycznych 400–1000 metrów (w tym Niziny Środkowe i Dolne) ) do 100–120 m, a inne od 0–50 m wzwyż ( Qobustan, Absheron ). Reszta terenu Azerbejdżanu składa się z równin i nizin. Znaki hipsometryczne w regionie Kaukazu wahają się od około -28 metrów na linii brzegowej Morza Kaspijskiego do 4466 metrów (szczyt Bazardüzü).\nNa kształtowanie się klimatu w Azerbejdżanie wpływają zwłaszcza zimne arktyczne masy powietrza antycyklonu skandynawskiego , umiarkowane masy powietrza syberyjskiego antycyklonu i środkowoazjatyckiego antycyklonu. Zróżnicowany krajobraz Azerbejdżanu wpływa na sposób, w jaki masy powietrza docierają do kraju. Wielki Kaukaz chroni kraj przed bezpośrednimi wpływami mas zimnego powietrza napływających z północy. Prowadzi to do ukształtowania się klimatu subtropikalnego na większości podgór i równin kraju. Tymczasem równiny i pogórze charakteryzują się wysokim współczynnikiem promieniowania słonecznego .\n9 z 11 istniejących stref klimatycznych znajduje się w Azerbejdżanie. Zarówno absolutną minimalną temperaturę ( -33 ° C lub -27,4 ° F ), jak i absolutną temperaturę maksymalną ( 46 ° C lub 114,8 ° F ) zaobserwowano w Julfa i Ordubad - regionach Autonomicznej Republiki Nachiczewańskiej . Maksymalne roczne opady przypadają na Lankaran (1600 do 1800 mm lub 63 do 71 cali), a minimum w Absheron (200 do 350 mm lub 7,9 do 13,8 cala).\nMurovdağ to najwyższy masyw górski w Mały Kaukaz .\nRzeki i jeziora stanowią główną część systemów wodnych Azerbejdżanu, powstały w długim okresie geologicznym i znacznie się zmieniły w tym okresie. Świadczą o tym zwłaszcza pozostałości dawnych rzek występujące w całym kraju. Krajowe systemy wodne podlegają ciągłym zmianom pod wpływem sił przyrody i działalności przemysłowej wprowadzonej przez człowieka. Sztuczne rzeki (kanały) i stawy są częścią systemów wodnych Azerbejdżanu. Pod względem zaopatrzenia w wodę Azerbejdżan plasuje się poniżej średniej na świecie z około 100 000 metrów sześciennych (3 531 467 stóp sześciennych) wody rocznie na kilometr kwadratowy. Na Kur zbudowane są wszystkie duże zbiorniki wodne . Hydrografia Azerbejdżanu zasadniczo należy do basenu Morza Kaspijskiego .\nKura i Aras są główne rzeki w Azerbejdżanie, biegną przez Kura-Aras Niziny . Rzeki, które bezpośrednio wpływają do Morza Kaspijskiego, wywodzą się głównie z północno-wschodnich stoków Wielkiego Kaukazu i Gór Talysh i biegną wzdłuż nizin Samur-Devechi i Lankaran.\nYanar Dag , tłumaczone jako „płonąca góra”, to ogień gazu ziemnego, który nieustannie płonie na zboczu wzgórza na Półwyspie Apszerońskim na Morzu Kaspijskim w pobliżu Baku , znanego jako „kraina ognia”. Płomienie wzbijają się w powietrze z cienkiej, porowatej warstwy piaskowca. Jest atrakcją turystyczną dla odwiedzających okolice Baku.\nGłówny artykuł: Wildlife Azerbejdżanu\nDalsze informacje: Fauna Azerbejdżanu i Flora Azerbejdżanu\nKarabach koń to zwierzę obywatela Azerbejdżanu.\nPierwsze doniesienia o bogactwie i różnorodności życia zwierząt w Azerbejdżanie można znaleźć w notatkach z podróży wschodnich podróżników. Rzeźby zwierząt na zabytkach architektonicznych, starożytnych skałach i kamieniach przetrwały do naszych czasów. Pierwsze informacje o florze i faunie Azerbejdżanu zostały zebrane podczas wizyt przyrodników w Azerbejdżanie w XVII wieku.\nW Azerbejdżanie odnotowano i sklasyfikowano 106 gatunków ssaków, 97 gatunków ryb, 363 gatunki ptaków, 10 gatunków płazów i 52 gatunki gadów. Narodowym zwierzęciem Azerbejdżanu jest koń karabachski , endemiczny dla Azerbejdżanu koń wyścigowy i jeździecki. Koń karabaski słynie z dobrego temperamentu, szybkości, elegancji i inteligencji. Jest to jedna z najstarszych ras, której przodkowie sięgają starożytnego świata. Jednak dzisiaj koń jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem.\nFlora Azerbejdżanu składa się z ponad 4500 gatunków roślin wyższych . Ze względu na unikalny klimat Azerbejdżanu flora jest znacznie bogatsza pod względem liczby gatunków niż flora pozostałych republik Kaukazu Południowego. Około 67 procent gatunków rosnących na całym Kaukazie występuje w Azerbejdżanie.\nGłówny artykuł: Polityka Azerbejdżanu\nZobacz też: Wybory w Azerbejdżanie i prawa człowieka w Azerbejdżanie\nBudynek rządowy w Baku\nSyn byłego prezydenta Hejdara Alijewa , Ilham Aliyev , zastąpił swojego ojca i utrzymuje u władzy od 2003 roku.\nStrukturę polityczną Azerbejdżanu dopełniło przyjęcie nowej konstytucji 12 listopada 1995 r. Zgodnie z art. 23 konstytucji symbolami państwowymi Republiki Azerbejdżanu są flaga , herb i hymn państwowy . Władza państwowa w Azerbejdżanie jest ograniczona ustawowo jedynie w sprawach wewnętrznych, ale w sprawach międzynarodowych jest dodatkowo ograniczona postanowieniami umów międzynarodowych.\nKonstytucja Azerbejdżanu stanowi, że jest to republika prezydencka z trzema gałęziami władzy - wykonawczą, ustawodawczą i sądowniczą. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowe Zgromadzenie Narodowe i Najwyższe Zgromadzenie Narodowe w Autonomicznej Republice Nachiczów. Parlament Azerbejdżanu, zwany Milli Majlis, składa się ze 125 deputowanych wybieranych większością głosów , na kadencję 5 lat dla każdego wybranego członka. Wybory odbywają się co pięć lat, w pierwszą niedzielę listopada. Sejm nie jest odpowiedzialny za tworzenie rządu, ale Konstytucja wymaga zatwierdzenia Rady Ministrów przez Milli Majlis. Partia Yeni Azerbejdżan i niezależni lojalni wobec rządzącego rządu posiadają obecnie prawie wszystkie ze 125 mandatów w parlamencie. Podczas wyborów parlamentarnych w 2010 roku partie opozycyjne Musawat i Azerbejdżański Front Ludowy nie zdołały zdobyć ani jednego mandatu. Europejscy obserwatorzy stwierdzili liczne nieprawidłowości w okresie poprzedzającym wybory oraz w dniu wyborów .\nWładzę wykonawczą sprawuje Prezydent , wybierany na siedmioletnią kadencję w wyborach bezpośrednich, oraz Prezes Rady Ministrów . Prezydent jest upoważniony do utworzenia gabinetu, kolegialnego organu wykonawczego, odpowiedzialnego zarówno przed prezydentem, jak i przed Zgromadzeniem Narodowym. Gabinet Azerbejdżanu składa się przede wszystkim z premiera, jego zastępców i ministrów. Prezydent nie ma prawa rozwiązywać Zgromadzenia Narodowego, ale ma prawo zawetować jego decyzje. Aby odrzucić prezydenckie weto, parlament musi mieć większość 95 głosów. Władzę sądowniczą sprawują Trybunał Konstytucyjny , Sąd Najwyższy i Sąd Gospodarczy . Prezydent mianuje sędziów tych sądów. Raport Europejskiej Komisji ds. Skuteczności Sprawiedliwości (CEPEJ) odnosi się do azerbejdżańskiego modelu wymiaru sprawiedliwości w zakresie wyboru nowych sędziów jako najlepszej praktyki, odzwierciedlając szczególne cechy i kierunek rozwoju w kierunku zapewnienia niezależności i jakości wymiaru sprawiedliwości w nowej demokracji .\nSystem rządów Azerbejdżanu nominalnie można nazwać dwupoziomowym. Najwyższym lub najwyższym szczeblem rządu jest władza wykonawcza, na której czele stoi prezydent. Prezydent mianuje Radę Ministrów i innych wysokich rangą urzędników. Lokalna władza wykonawcza jest tylko kontynuacją władzy wykonawczej. Status prawny lokalnej administracji państwowej w Azerbejdżanie określa Zarządzenie o lokalnych władzach wykonawczych ( Yerli Icra Hakimiyati ), przyjęte 16 czerwca 1999 r. W czerwcu 2012 r. Prezydent zatwierdził nowe rozporządzenie, które przyznało Samorządom Wykonawczym dodatkowe uprawnienia, wzmacniając ich dominująca pozycja w sprawach lokalnych Azerbejdżanu Rozdział 9 Konstytucji Republiki Azerbejdżanu odnosi się do głównych problemów samorządu terytorialnego, takich jak status prawny gmin, rodzaje organów samorządu terytorialnego, ich podstawowe uprawnienia i relacje z innymi podmiotami oficjalnymi . Drugim nominalnym poziomem zarządzania są gminy ( Bələdiyə ), a członkowie gmin są wybierani w głosowaniu powszechnym w wyborach samorządowych co pięć lat. Obecnie w całym kraju istnieje 1607 gmin. Ustawa o wyborach samorządowych i ustawa o statusie gmin jako pierwsze zostały przyjęte w dziedzinie samorządu terytorialnego (2 lipca 1999 r.). Ustawa o służbie komunalnej reguluje działalność pracowników komunalnych, ich prawa, obowiązki, warunki pracy i świadczenia socjalne oraz określa strukturę aparatu wykonawczego i organizację służby miejskiej. Ustawa o statusie gmin reguluje rolę i strukturę organów gmin oraz określa państwowe gwarancje autonomii prawnej i finansowej. Ustawa zwraca szczególną uwagę na przyjmowanie i realizację gminnych programów dotyczących ochrony socjalnej, rozwoju społeczno-gospodarczego i środowiska lokalnego.\nRada Bezpieczeństwa jest organem opiniodawczym prezydenta i organizuje je zgodnie z Konstytucją. Został utworzony 10 kwietnia 1997 r. Wydział administracyjny nie jest częścią gabinetu Prezydenta, ale kieruje działalnością finansową, techniczną i pieniężną Prezydenta i jego urzędu.\nChociaż Azerbejdżan przeprowadził kilka wyborów od czasu odzyskania niepodległości i posiada wiele formalnych instytucji demokratycznych, Freedom House nadal klasyfikuje go jako „niewolny” (na granicy z „częściowo wolnym”) . W ostatnich latach wielu azerbejdżańskich dziennikarzy, blogerów, prawników i obrońców praw człowieka zostało zatrzymanych i uwięzionych za krytykę prezydenta Alijewa i władz rządowych. Rezolucja przyjęta przez Parlament Europejski we wrześniu 2015 r. Określa Azerbejdżan jako „który doświadczył największego upadku demokratycznych rządów w całej Eurazji w ciągu ostatnich dziesięciu lat”, zauważając również, że jego dialog z tym krajem na temat praw człowieka „nie przyniósł żadnego znaczny postęp ”. Prezydent Azerbejdżanu 17 marca 2016 r. Podpisał dekret ułaskawiający kilkanaście osób uznanych za więźniów politycznych przez niektóre organizacje pozarządowe. Dekret ten został przyjęty z zadowoleniem jako pozytywny krok przez Departament Stanu USA. W dniu 16 marca 2017 r. Podpisano kolejny dekret ułaskawienia, który doprowadził do uwolnienia dodatkowych osób uznanych za więźniów politycznych.\nAzerbejdżan był surowo krytykowany za przekupywanie zagranicznych urzędników i dyplomatów w celu promowania swoich spraw za granicą i legitymizacji wyborów w kraju, praktykę określaną jako dyplomacja kawiorowa . Jednak 6 marca 2017 r. ESISC (Europejskie Centrum Wywiadu Strategicznego i Bezpieczeństwa) opublikowało raport zatytułowany „The Armenian Connection”, w którym zaatakował organizacje pozarządowe zajmujące się prawami człowieka i organizacje badawcze, krytykując łamanie praw człowieka i korupcję w Azerbejdżanie. ESISC w tym raporcie stwierdziło, że raport "Caviar Diplomacy" opracowany przez ESI miał na celu stworzenie atmosfery podejrzeń opartej na oszczerstwach w celu stworzenia sieci posłów, która zaangażuje się w wojnę polityczną z Azerbejdżanem i że sieć, składająca się z europejskich premierów, Władze Armenii i niektóre organizacje pozarządowe (Human Rights Watch, Amnesty International, „Human Rights House Foundation”, „Open Dialog, European Stability Initiative i Helsiński Komitet Praw Człowieka”) były finansowane przez Fundację Sorosa. Według Roberta Coalsona (Radio Free Europa), ESISC jest częścią lobbingu Baku, aby rozszerzyć wykorzystanie frontowych think tanków do zmiany opinii publicznej. Centrum Analityczne Plików Wolności powiedział, że „Raport jest napisany w najgorszych tradycjach autorytarnej propagandy”.\nGłówny artykuł: Stosunki zagraniczne Azerbejdżanu\nZobacz też: Azerbejdżan i Unia Europejska\nPrezydent İlham Aliyev z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoğanem , 31 października 2017 r\nKrótkotrwałej Demokratycznej Republice Azerbejdżanu udało się nawiązać stosunki dyplomatyczne z sześcioma krajami, wysyłając przedstawicieli dyplomatycznych do Niemiec i Finlandii. Proces międzynarodowego uznania niepodległości Azerbejdżanu od rozpadającego się Związku Radzieckiego trwał około roku. Ostatnim krajem, który uznał Azerbejdżan, był Bahrajn, 6 listopada 1996 r. Pełne stosunki dyplomatyczne, w tym wzajemne wymiany misji, zostały najpierw nawiązane z Turcją, Pakistanem, Stanami Zjednoczonymi, Iranem i Izraelem. Azerbejdżan położył szczególny nacisk na swoje „ szczególne stosunki ” z Turcją.\nAzerbejdżan utrzymuje dotychczas stosunki dyplomatyczne ze 158 krajami i jest członkiem 38 organizacji międzynarodowych. Posiada status obserwatora w Ruchu niezaangażowanych i Światowej Organizacji Handlu oraz jest korespondentem w Międzynarodowym Związku Telekomunikacyjnym . W dniu 9 maja 2006 r. Azerbejdżan został wybrany na członka nowo utworzonej Rady Praw Człowieka przez Zgromadzenie Ogólne ONZ . Kadencja rozpoczęła się 19 czerwca 2006 r. Azerbejdżan został po raz pierwszy wybrany niestałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ w 2011 r. Przy poparciu 155 krajów.\nIlham Aliyev z prezydentem Rosji Władimirem Putinem na szczycie Morza Kaspijskiego w Aktau , Kazachstan , sierpień 2018\nPriorytety polityki zagranicznej Azerbejdżanu to przede wszystkim przywrócenie jego integralności terytorialnej; likwidacja skutków okupacji Górnego Karabachu i siedmiu innych regionów Azerbejdżanu otaczających Górny Karabach; integracja ze strukturą europejską i euroatlantycką; wkład w bezpieczeństwo międzynarodowe; współpraca z organizacjami międzynarodowymi; współpraca regionalna i stosunki dwustronne; wzmocnienie zdolności obronnych; promocja bezpieczeństwa środkami polityki wewnętrznej; wzmocnienie demokracji; zachowanie tolerancji etnicznej i religijnej; polityka naukowa, edukacyjna i kulturalna oraz ochrona wartości moralnych; rozwój gospodarczy i społeczny; wzmocnienie bezpieczeństwa wewnętrznego i granic; oraz polityka dotycząca migracji, energii i bezpieczeństwa transportu.\nAzerbejdżan jest aktywnym członkiem międzynarodowych koalicji zwalczających międzynarodowy terroryzm. Azerbejdżan był jednym z pierwszych krajów, które zaoferowały wsparcie po atakach z 11 września . Kraj przyczynia się do utrzymania pokoju w Kosowie, Afganistanie i Iraku. Azerbejdżan jest aktywnym członkiem NATO „s Partnerstwa dla Pokoju programu. Utrzymuje również dobre stosunki z Unią Europejską i potencjalnie może kiedyś ubiegać się o członkostwo.\nGłówny artykuł: Podział administracyjny Azerbejdżanu\nAzerbejdżan jest podzielony na 10 regionów gospodarczych; 66 rajonów ( rayonlar , jednostkowe sztuczny jedwab ) i 77 miast ( şəhərlər , jednostkowe şəhər ), z których 12 znajdują się pod bezpośrednim nadzorem Rzeczypospolitej. Ponadto Azerbejdżan obejmuje Republikę Autonomiczną ( muxtar respublika ) Nachiczewanu . Prezydent Azerbejdżanu powołuje prezesów tych jednostek, natomiast rząd Nakhchivan zostaje wybrany i zatwierdzony przez parlament Nachiczewańska Republika Autonomiczna.\nRegion gospodarczy Absheron\nRegion gospodarczy Aran\nZardab ( zərdab )\nSiyazan ( Siyəzən )\nAzerbejdżan jest podzielony na 10 regionów gospodarczych.\nUwaga: miasta pod bezpośrednim zwierzchnictwem republiki zaznaczone kursywą .\nNajwiększe miasta lub miasteczka w Azerbejdżanie\n2013 Statystyka demograficzna według podziałów administracyjnych , Państwowy Komitet Statystyczny Azerbejdżanu\n1 Baku Absheron 2.150.800 11 Khachmaz Guba-Khachmaz 64,800\n2 Sumqayit Absheron 325,200 12 Agdam Górny Karabach 59,800\n3 Ganja Ganja-Qazakh 323 000 13 Jalilabad Lankaran 56 400\n4 Mingaczewir Aran 99,700 14 Khankandi Górny Karabach 55 100\n5 Lankaran Lankaran 85,300 15 Agjabadi Aran 46 900\n6 Shirvan Aran 80,900 16 Shamakhi Daglig-Shirvan 43,700\n7 Nakhchivan Nakhchivan 78,300 17 Fuzuli Górny Karabach 42 000\n8 Shamkir Ganja-Qazakh 69,600 18 Salyan Aran 37 000\n9 Shaki Shaki-Zaqatala 66,400 19 Barda Aran 38,600\n10 Yevlakh Aran 66,300 20 Neftchala Aran 38,200\nGłówny artykuł: Azerbejdżańskie Siły Zbrojne\nFlota marynarki wojennej Azerbejdżanu podczas defilady wojskowej w Baku w 2011 roku\nHistoria współczesnej armii Azerbejdżanu sięga czasów Demokratycznej Republiki Azerbejdżanu w 1918 r., Kiedy 26 czerwca 1918 r. Utworzono Armię Narodową nowo utworzonej Azerbejdżańskiej Republiki Demokratycznej. Kiedy Azerbejdżan uzyskał niepodległość po rozpadzie Związku Radzieckiego , Siły Zbrojne Republika Azerbejdżanu została utworzona zgodnie z Ustawą o Siłach Zbrojnych z dnia 9 października 1991 r. Pierwotna data utworzenia krótkotrwałej Armii Narodowej obchodzona jest w dzisiejszym Azerbejdżanie jako Dzień Armii (26 czerwca). Od 2002 roku Azerbejdżan miał 95 000 czynnych pracowników w swoich siłach zbrojnych. Jest też 17 000 żołnierzy paramilitarnych. Siły zbrojne mają trzy gałęzie: Wojska Lądowe , Siły Powietrzne i Marynarkę Wojenną . Dodatkowo siły zbrojne obejmują kilka podgrup wojskowych, które w razie potrzeby mogą być zaangażowane w obronę państwa. Są to Wojska Wewnętrzne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Państwowej Służby Granicznej , w skład której wchodzi również Straż Przybrzeżna . Azerbejdżan Gwardia Narodowa jest dodatkowo jednostki paramilitarne. Działa jako półniezależny podmiot podległej Prezydentowi Specjalnej Służby Ochrony Państwa.\nKontyngent armii azerbejdżańskiej podczas parady z okazji Dnia Zwycięstwa w Moskwie , 9 maja 2015 r\nAzerbejdżan przestrzega Traktatu o konwencjonalnych siłach zbrojnych w Europie i podpisał wszystkie najważniejsze międzynarodowe traktaty dotyczące broni i broni. Azerbejdżan ściśle współpracuje z NATO w programach takich jak Partnerstwo dla Pokoju i Indywidualny Plan Działania Partnerstwa . Azerbejdżan rozlokował 151 sił pokojowych w Iraku i 184 w Afganistanie.\nBudżet obronny Azerbejdżanu na 2011 rok został ustalony na 3,1 mld USD. Oprócz tego na potrzeby przemysłu obronnego planowano przeznaczyć 1,36 mld dol., Co da łączny budżet wojskowy do 4,6 mld. Prezydent Azerbejdżanu Ilham Aliyev powiedział 26 czerwca 2011 r., Że wydatki na obronność osiągnęły w tym roku 3,3 mld USD.\nBudżet obronny Azerbejdżanu na 2013 rok wynosi 3,7 miliarda dolarów.\nAzerbejdżański przemysł obronny produkuje broń strzelecką, systemy artyleryjskie, czołgi, opancerzenie i urządzenia do noktowizji , bomby lotnicze, pojazdy bez pilota, różne pojazdy wojskowe oraz samoloty wojskowe i helikoptery.\nGłówny artykuł: Gospodarka Azerbejdżanu\nPo uzyskaniu niepodległości w 1991 r. Azerbejdżan został członkiem Międzynarodowego Funduszu Walutowego , Banku Światowego , Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju , Islamskiego Banku Rozwoju oraz Azjatyckiego Banku Rozwoju . System bankowy Azerbejdżanu obejmuje Bank Centralny Azerbejdżanu , banki komercyjne i niebankowe organizacje kredytowe. Narodowy (obecnie Centralny) Bank został utworzony w 1992 roku na bazie Azerbejdżańskiej Państwowej Kasy Oszczędności, filii byłej Państwowej Kasy Oszczędności ZSRR. Bank centralny służy jako bank centralny Azerbejdżanu, upoważniony do emisji waluty krajowej, manata azerbejdżańskiego , oraz do nadzorowania wszystkich banków komercyjnych. Dwa główne banki komercyjne to UniBank i Międzynarodowy Bank Azerbejdżanu będący własnością państwa , prowadzony przez dr Jahangira Hajiyeva .\nPodwyższony wzrostem wydatków i popytu, inflacja w I kw. 2007 r. Wyniosła 16,6%. Dochody nominalne i miesięczne płace wzrosły odpowiednio o 29% i 25% w stosunku do tej liczby, ale wzrost cen w przemyśle innym niż naftowy pobudził inflację. Azerbejdżan wykazuje pewne oznaki tak zwanej „ choroby holenderskiej ” ze względu na szybko rozwijający się sektor energetyczny, który powoduje inflację i podraża eksport nieenergii.\nNa początku pierwszej dekady XXI wieku udało się opanować chronicznie wysoką inflację. Doprowadziło to do wprowadzenia nowej waluty, nowego manatu azerbejdżańskiego, w dniu 1 stycznia 2006 r., Aby utrwalić reformy gospodarcze i wymazać ślady niestabilnej gospodarki.\nW 2008 roku Azerbejdżan został wymieniony jako jeden z 10 czołowych reformatorów w raporcie Doing Business Banku Światowego .\nAzerbejdżan był światowym liderem w dziedzinie reform w latach 2007/08, poprawiając siedem z 10 wskaźników reformy regulacyjnej. Azerbejdżan rozpoczął prowadzenie punktu kompleksowej obsługi w styczniu 2008 roku, co skróciło o połowę czas, koszty i liczbę procedur niezbędnych do rozpoczęcia działalności. Rejestracje firm wzrosły o 40% w ciągu pierwszych sześciu miesięcy. Azerbejdżan zlikwidował również minimalną granicę pożyczki w wysokości 1100 USD, co oznacza ponad dwukrotne zwiększenie liczby pożyczkobiorców objętych rejestrem kredytowym. Ponadto podatnicy mogą teraz składać formularze i płacić podatki online. Obszerne reformy Azerbejdżanu przesunęły go daleko w górę, z 97 do 33 w ogólnej łatwości prowadzenia działalności.\nAzerbejdżan zajmuje również 57. miejsce w globalnym raporcie konkurencyjności za lata 2010–2011, wyprzedzając inne kraje WNP. Do 2012 roku PKB Azerbejdżanu wzrósł 20-krotnie w porównaniu z poziomem z 1995 roku.\nWedług Banku Światowego „s Doing Business Report 2019, Azerbejdżan poprawiła swoją pozycję w łatwości prowadzenia działalności gospodarczej rangi od 57 do 25. W wyniku realizacji rekordową liczbę reform obejmujących głównie zmiany instytucjonalne wśród 10 najlepszych dodatków uszlachetniających, aby robić interesy w Azerbejdżanie stało się łatwiejsze, m.in. czas i koszty uzyskania pozwolenia na budowę znacznie się skróciły (czas o 80 dni i koszt o 12,563 AZN ), zracjonalizowano proces przyłączania do sieci elektroenergetycznej, a także uproszczono uzyskanie kredytu.\nGłówny artykuł: Energia w Azerbejdżanie\nDalsze informacje: Przemysł naftowy w Azerbejdżanie\nZespół pompowy do mechanicznego wydobycia ropy naftowej na obrzeżach Baku\nDwie trzecie Azerbejdżanu jest bogate w ropę i gaz ziemny.\nGazociąg Południowokaukaski jest doprowadzenie gazu ziemnego do Europy przez Turcję\nHistoria przemysłu naftowego w Azerbejdżanie sięga czasów starożytnych. Arabski historyk i podróżnik Ahmed Al-Belaruri omówił starożytną gospodarkę Półwyspu Apszerońskiego, wspominając w szczególności o jego ropie. W Azerbejdżanie jest wiele rurociągów .\nW regionie Małego Kaukazu znajduje się większość złota, srebra, żelaza, miedzi, tytanu , chromu , manganu , kobaltu , molibdenu , złożonej rudy i antymonu . We wrześniu 1994 r. Podpisano 30-letni kontrakt między Państwowym Przedsiębiorstwem Naftowym Republiki Azerbejdżanu (SOCAR) a 13 koncernami naftowymi, w tym Amoco , BP , ExxonMobil , Lukoil i Equinor . Ponieważ zachodnie koncerny naftowe są w stanie czerpać z głębokowodnych pól naftowych nietkniętych przez sowiecką eksploatację, Azerbejdżan jest uważany za jedno z najważniejszych miejsc na świecie pod względem poszukiwań i rozwoju ropy . W międzyczasie utworzono Państwowy Fundusz Naftowy Azerbejdżanu jako fundusz pozabudżetowy zapewniający stabilność makroekonomiczną , przejrzystość w zarządzaniu dochodami z ropy naftowej oraz zabezpieczenie zasobów dla przyszłych pokoleń.\nDostęp do zdolności biologicznych w Azerbejdżanie jest mniejszy niż średnia światowa. W 2016 roku Azerbejdżan miał 0,8 globalnego hektara zdolności biologicznej na osobę na swoim terytorium, co stanowi połowę średniej światowej wynoszącej 1,6 globalnego hektara na osobę. W 2016 r. Azerbejdżan wykorzystał 2,1 hektara zdolności biologicznej na osobę na świecie - ich ekologiczny ślad konsumpcji. Oznacza to, że zużywają więcej biopojemności niż Azerbejdżan. W rezultacie w Azerbejdżanie występuje deficyt zdolności biologicznej.\nAzeriqaz, spółka zależna SOCAR, zamierza zapewnić pełne zgazowanie kraju do 2021 r. Azerbejdżan jest jednym ze sponsorów korytarzy transportowych wschód – zachód i północ – południe. Linia kolejowa Baku – Tbilisi – Kars połączy region Morza Kaspijskiego z Turcją, ma zostać ukończona w lipcu 2017 r. Transanatolijski gazociąg (TANAP) i transadriatycki (TAP) dostarczą gaz ziemny z azerbejdżańskiego Shah Deniz gazu do Turcji i Europy.\nAzerbejdżan przedłużył umowę na rozwój ACG do 2050 r. Zgodnie ze znowelizowaną umową PSA podpisaną 14 września 2017 r. Przez SOCAR i co-ventures ( BP , Chevron , Inpex , Equinor , ExxonMobil , TP , ITOCHU i ONGC Videsh ).\nGłówny artykuł: Rolnictwo w Azerbejdżanie\nAzerbejdżan posiada największy basen rolny w regionie. Około 54,9 procent Azerbejdżanu to grunty rolne. Na początku 2007 r. Użytki rolne zajmowały 4755,1 tys. Ha. W tym samym roku całkowite zasoby drewna wyniosły 136 mln m³. Rolne naukowe instytuty badawcze Azerbejdżanu skupia się na łąkach i pastwiskach, ogrodnictwie i subtropikalnych roślin, zielone warzywa, uprawy winorośli i produkcji wina , uprawy bawełny i roślin leczniczych . Na niektórych obszarach opłaca się uprawiać zboże, ziemniaki, buraki cukrowe , bawełnę i tytoń. Zwierzęta gospodarskie, nabiał oraz wino i napoje spirytusowe są również ważnymi produktami rolnymi. Rybołówstwo kaspijskie koncentruje się na kurczących się stadach jesiotra i bieługi . W 2002 r. Azerbejdżańska marynarka handlowa miała 54 statki.\nNiektóre produkty importowane wcześniej z zagranicy zaczęły być produkowane lokalnie. Wśród nich są Coca-Cola firmy Coca-Cola Bottlers LTD., Piwo firmy Baki-Kastel, parkiet firmy Nehir oraz rury olejowe firmy EUPEC Pipe Coating Azerbaijan.\nGłówny artykuł: Turystyka w Azerbejdżanie\nShahdag Mountain Resort to największy ośrodek zimowy w kraju.\nTurystyka jest ważną częścią gospodarki Azerbejdżanu . W latach 80. kraj był znanym miejscem turystycznym. Upadek Związku Radzieckiego i wojna o Górski Karabach w latach 90. zaszkodziły jednak przemysłowi turystycznemu i wizerunkowi Azerbejdżanu jako destynacji turystycznej.\nDopiero w pierwszej dekadzie XXI wieku przemysł turystyczny zaczął się odradzać i od tego czasu kraj odnotowuje wysoki wzrost liczby wizyt turystycznych i noclegów. W ostatnich latach Azerbejdżan stał się również popularnym celem turystyki religijnej, uzdrowiskowej i zdrowotnej . Zimą ośrodek Shahdag Mountain oferuje narciarstwo z najnowocześniejszymi udogodnieniami.\nRząd Azerbejdżanu postawiła na rozwój Azerbejdżanu jako elita turystycznym jako priorytet. Strategią narodową jest uczynienie turystyki głównym, jeśli nie największym, czynnikiem przyczyniającym się do gospodarki Azerbejdżanu. Działania te są regulowane przez Ministerstwo Kultury i Turystyki Azerbejdżanu . W 63 krajach obowiązuje ruch bezwizowy. Wiza elektroniczna - na wizytę cudzoziemców z krajów objętych obowiązkiem wizowym w Republice Azerbejdżanu.\nWedług raportu Światowego Forum Ekonomicznego o konkurencyjności w turystyce i podróży 2015, Azerbejdżan zajmuje 84 miejsce.\nWedług raportu World Travel and Tourism Council, Azerbejdżan znalazł się w pierwszej dziesiątce krajów wykazujących największy wzrost eksportu odwiedzających w latach 2010-2016. Ponadto Azerbejdżan zajął pierwsze miejsce (46,1%) wśród krajów o najszybciej rozwijających się podróżach i gospodarek turystycznych, z mocnymi wskaźnikami dla zagranicznych wydatków odwiedzających w zeszłym roku.\nGłówne artykuły: Transport w Azerbejdżanie i transport kolejowy w Azerbejdżanie\nDogodne położenie Azerbejdżanu na skrzyżowaniu głównych międzynarodowych arterii komunikacyjnych, takich jak Jedwabny Szlak i korytarz południe-północ, podkreśla strategiczne znaczenie sektora transportu dla gospodarki kraju. Sektor transportu w kraju obejmuje drogi, kolej, lotnictwo i transport morski.\nAzerbejdżan jest również ważnym ośrodkiem gospodarczym w transporcie surowców. Baku-Tbilisi-Ceyhan (BTC) rozpoczęła działalność w maju 2006 roku i rozciąga się ponad 1774 km przez terytorium Azerbejdżanu, Gruzji i Turcji. BTC jest przeznaczony do transportu do 50 milionów ton ropy naftowej rocznie i transportuje ropę z pól naftowych Morza Kaspijskiego na rynki światowe. Gazociąg Południowokaukaski również rozciąganie przez terytorium Azerbejdżanu, Gruzji i Turcji, rozpoczął działalność pod koniec 2006 roku i oferuje dodatkowe dostawy gazu na rynek europejski z pola gazowego Shah Deniz . Oczekuje się, że Shah Deniz będzie produkował do 296 miliardów metrów sześciennych gazu ziemnego rocznie. Azerbejdżan odgrywa również ważną rolę w finansowanym przez UE projekcie Jedwabnego Szlaku.\nW 2002 r. Rząd Azerbejdżanu powołał Ministerstwo Transportu, pełniące szereg funkcji politycznych i regulacyjnych. W tym samym roku kraj został członkiem Konwencji Wiedeńskiej o ruchu drogowym . Priorytety to modernizacja sieci transportowej i poprawa usług transportowych w celu lepszego ułatwienia rozwoju innych sektorów gospodarki.\nBudowa linii kolejowej Kars – Tbilisi – Baku w 2012 r. Miała na celu usprawnienie transportu między Azją a Europą poprzez połączenie kolei Chin i Kazachstanu na wschodzie z europejskim systemem kolejowym na zachodzie przez Turcję. W 2010 r. Szerokotorowe i zelektryfikowane koleje rozciągały się odpowiednio na 2918 km (1813 mil) i 1278 km (794 mil). Do 2010 r. Istniało 35 lotnisk i jeden heliport .\nGłówne artykuły: Nauka i technologia w Azerbejdżanie , Komunikacja w Azerbejdżanie , Narodowa Agencja Lotnicza Azerbejdżanu oraz Lista wynalazków i odkryć Azerbejdżanu\nObserwatorium Astrofizyczne Shamakhi\nW XXI wieku nowy boom na ropę i gaz pomógł poprawić sytuację w azerbejdżańskim sektorze nauki i technologii, a rząd rozpoczął kampanię mającą na celu modernizację i innowacje . Rząd szacuje, że zyski z przemysłu informatycznego i komunikacyjnego wzrosną i staną się porównywalne z zyskami z produkcji ropy.\nAzerbejdżan posiada duży i stale rozwijający się sektor internetowy, w większości niezależny od kryzysu finansowego w latach 2007–2008 ; przewidywany jest szybki wzrost przez co najmniej pięć lat.\nKraj poczynił również postępy w rozwoju sektora telekomunikacyjnego. Ministerstwo Komunikacji i Technologii Informacyjnych (MCIT), będąc operatorem poprzez swoją rolę w Aztelekom, jest zarówno decydentem, jak i regulatorem. Publiczne automaty telefoniczne są dostępne do połączeń lokalnych i wymagają zakupu tokena w centrali telefonicznej lub w niektórych sklepach i kioskach. Tokeny umożliwiają połączenie na czas nieokreślony. W 2009 r. Istniało 1 397 000 głównych linii telefonicznych i 1 485 000 użytkowników Internetu. Jest czterech operatorów GSM : Azercell , Bakcell , Azerfon ( Nar Mobile ), operatorzy sieci komórkowych Nakhtel i jeden CDMA .\nW XXI wieku wielu wybitnych azerbejdżańskich naukowców zajmujących się geodynamiką i geotektoniką , zainspirowanych podstawowymi pracami Elchina Khalilova i innych, zaprojektowało setki stacji prognozowania trzęsień ziemi i budynków odpornych na trzęsienia ziemi, które obecnie stanowią większość Republikańskiego Centrum Służby Sejsmicznej.\nAzerbejdżan Narodowa Agencja lotnicza uruchomiła swój pierwszy satelita AzerSat 1 na orbitę w dniu 7 lutego 2013 od Gujana Centrum Kosmicznego w Gujanie Francuskiej w pozycjach orbitalnych 46 ° E. Satelita obejmuje Europę oraz znaczną część Azji i Afryki i służy do transmisji programów telewizyjnych i radiowych oraz Internetu. Wystrzelenie satelity na orbitę jest pierwszym krokiem Azerbejdżanu w realizacji celu stania się krajem z własnym przemysłem kosmicznym, zdolnym do pomyślnej realizacji większej liczby projektów w przyszłości.\nGłówny artykuł: Demografia Azerbejdżanu\nDalsze informacje: Mniejszości etniczne w Azerbejdżanie\nOd stycznia 2019 r. 52,8% całkowitej populacji Azerbejdżanu, liczącej 9981 457, to miasta , a pozostałe 47,2% to obszary wiejskie. 50,1% całej populacji to kobiety. Stosunek płci w tym samym roku było 0,99 mężczyźni za kobiety.\nTempo wzrostu populacji w 2011 roku wyniosło 0,85%, w porównaniu z 1,09% na całym świecie. Istotnym czynnikiem ograniczającym wzrost populacji jest wysoki poziom migracji. W 2011 roku w Azerbejdżanie wyemigrowało -1,14 / 1000 osób.\nAzerbejdżański diaspora znajduje się w 42 krajach, a to z kolei istnieje wiele ośrodków dla mniejszości etnicznych wewnątrz Azerbejdżanu, w tym niemieckiego społeczeństwa kulturalnego „Karelhaus”, słowiańskiego centrum kultury, azerski-izraelskiej społeczności, kurdyjskiej centrum kultury, Międzynarodowy Tałyskiej Stowarzyszenia, Lezgin krajowego centrum „Samur”, społeczność azerbejdżańsko- tatarska , stowarzyszenie Tatarów krymskich itp.\nKompozycja etniczna (2009)\nazerbejdżański 91, 6%\nInne narody 2,4%\nPochodzenie etniczne Azerbejdżanu\nSkład etniczny ludności według spisu ludności z 2009 roku: 91,6% Azerbejdżanie , 2,0% Lezgowie , 1,4% Ormianie (prawie wszyscy Ormianie mieszkają w ucieczkowym regionie Górskiego Karabachu ), 1,3% Rosjanie , 1,3% Talisz , 0,6 % Awarzy 0,4% Turks 0,3% Tatarzy , 0,3% Tats , 0,2% Ukraińcy , 0,1% Tsakhurs , 0,1% Gruzini , 0,1% Żydzi , 0,1% Kurdowie , inne 0,2%.\nGłówny artykuł: Lista miast w Azerbejdżanie\nW sumie Azerbejdżan ma 78 miast, 63 okręgi miejskie i jedno miasto o specjalnym statusie prawnym. Za nimi znajduje się 261 osad typu miejskiego i 4248 wiosek.\nGłówny artykuł: Języki Azerbejdżanu\nJęzykiem urzędowym jest azerbejdżański , który jest językiem tureckim . Azerbejdżański jest używany przez około 92% populacji jako język ojczysty . Mówi się również po rosyjsku i ormiańsku (tylko w Górskim Karabachu), a każdy z nich jest językiem ojczystym odpowiednio dla około 1,5% populacji. Rosyjski i angielski odgrywają znaczącą rolę jako drugi lub trzeci język w edukacji i komunikacji. W kraju używa się kilkunastu innych języków mniejszości narodowych. Avar , Budukh , gruziński , Juhuri , Xınalıq , Kryts , Lezgian , Rutul , Tałyskiej , Tat , Tsakhur i Udi wszyscy są wypowiedziane przez małe mniejszości. Niektóre z tych społeczności językowych są bardzo małe, a ich liczba maleje. Ormiański jest używany prawie wyłącznie w separatystycznym regionie Górskiego Karabachu.\nGłówny artykuł: Religia w Azerbejdżanie\nBibi-Heybat Meczet w Baku. Meczet jest zbudowany nad grobem potomka Mahometa .\nOkoło 97% populacji to muzułmanie. 85% muzułmanów to szyici, a 15% sunnici ; Republika Azerbejdżanu ma drugi co do wielkości odsetek muzułmanów szyickich spośród wszystkich krajów na świecie. Inne wyznania są praktykowane przez różne grupy etniczne w kraju. Zgodnie z art. 48 swojej konstytucji Azerbejdżan jest państwem świeckim i zapewnia wolność wyznania. W ankiecie Gallupa z lat 2006–2008 tylko 21% respondentów z Azerbejdżanu stwierdziło, że religia jest ważną częścią ich codziennego życia.\nSpośród mniejszości religijnych w kraju szacuje się, że 280 000 chrześcijan (3,1%) to w większości rosyjscy i gruzińscy prawosławni oraz ormiańscy apostolowie (prawie wszyscy Ormianie mieszkają w separatystycznym regionie Górskiego Karabachu). W 2003 roku było 250 rzymskich katolików . Inne wyznania chrześcijańskie od 2002 r. To luteranie , baptyści i molokanie . Jest też mała społeczność protestancka . Azerbejdżan ma również starożytną populację żydowską z 2000-letnią historią ; Organizacje żydowskie szacują, że w Azerbejdżanie pozostało 12 000 Żydów. Azerbejdżan jest również domem dla członków społeczności Baháʼí , Hare Kryszna i Świadków Jehowy , a także wyznawców innych wspólnot religijnych. Niektórym wspólnotom religijnym nieoficjalnie ograniczono wolność religijną . Departament Stanu USA raport w tej sprawie wspomina zatrzymanie członków pewnych grup muzułmańskich i chrześcijańskich, a wiele grup ma trudności z zarejestrowaniem się na SCWRA.\nGłówny artykuł: Edukacja w Azerbejdżanie\nSala lekcyjna w szkole Dunya\nStosunkowo wysoki odsetek Azerbejdżanów uzyskał jakąś formę wyższego wykształcenia, zwłaszcza w zakresie przedmiotów ścisłych i technicznych. W czasach radzieckich, pomimo dwóch zmian w standardowym alfabecie, z alfabetu persoarabskiego na łacinę w latach dwudziestych XX wieku i z rzymskiego na cyrylicę w latach trzydziestych XX wieku , poziom umiejętności czytania i pisania oraz średni poziom wykształcenia wzrósł dramatycznie . Według sowieckich danych 100 procent mężczyzn i kobiet (w wieku od 9 do czterdziestu dziewięciu lat) posiadało umiejętność czytania i pisania w 1970 roku. Według raportu Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju z 2009 roku, wskaźnik alfabetyzacji w Azerbejdżanie wynosi 99,5 procent.\nOd czasu uzyskania niepodległości jednym z pierwszych przepisów, które parlament Azerbejdżanu uchwalił w celu odłączenia się od Związku Radzieckiego, było przyjęcie zmodyfikowanego alfabetu łacińskiego, który zastąpił cyrylicę. Poza tym system azerbejdżański przeszedł niewielkie zmiany strukturalne. Początkowe zmiany obejmowały przywrócenie edukacji religijnej (zakazanej w okresie sowieckim) oraz zmiany w programach nauczania, które ponownie podkreślały użycie języka azerbejdżańskiego i wyeliminowały treści ideologiczne. Oprócz szkół podstawowych wśród placówek oświatowych znajdują się tysiące przedszkoli, liceów ogólnokształcących i szkół zawodowych , w tym liceów profilowanych i techników. Edukacja do ósmej klasy jest obowiązkowa.\nGłówne artykuły: Kultura Azerbejdżanu i literatura Azerbejdżanu\nZobacz także: Lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO w Azerbejdżanie\nAzerski dywan i Kalaghai , A UNESCO Arcydzieło Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości .\nKultura Azerbejdżanu rozwinęła się w wyniku wielu wpływów; dlatego Azerbejdżanie są pod wieloma względami wielokulturowi. Dziś tradycje narodowe są dobrze zachowane w kraju pomimo wpływów zachodnich, w tym zglobalizowanej kultury konsumenckiej. Niektóre z głównych elementów kultury Azerbejdżanu to: muzyka, literatura, tańce ludowe i sztuka, kuchnia, architektura, kinematografia i Novruz Bayram . Ten ostatni pochodzi z tradycyjnych obchodów Nowego Roku w starożytnym irańskiej religii Zoroastrianizm . Novruz to rodzinne wakacje.\nProfil populacji Azerbejdżanu składa się, jak wspomniano powyżej, z Azerbejdżańczyków, a także innych narodowości lub grup etnicznych, zamieszkujących zwarty obszar różnych obszarów kraju. Narodowe i tradycyjne stroje Azerbejdżanu to Chokha i Papakhi . Nadawane są audycje w językach rosyjskim, gruzińskim , kurdyjskim , lezgijskim i talysh , które są finansowane z budżetu państwa. Niektóre lokalne stacje radiowe w Balakan i Xaçmaz organizować transmisje w Avar i Tat . W Baku kilka gazet publikowane są w języku rosyjskim, kurdyjski ( Dengi Kurd ), Lezgian ( Samur ) i języków Tałyskiej. Stowarzyszenie żydowskie „Sokhnut” wydaje gazetę Aziz .\nGłówne artykuły: Muzyka tańców azerbejdżańskich i azerbejdżańskich\nUzeyir Hajibeyov połączył tradycyjną muzykę azerbejdżańską ze stylami zachodnimi na początku XX wieku.\nMuzyka Azerbejdżanu opiera się na prawie tysiącletnich tradycjach ludowych . Muzyka azerbejdżańska przez wieki ewoluowała pod znakiem monodii , tworząc zróżnicowane rytmicznie melodie. Muzyka azerski ma rozłożyste trybu systemu, gdzie chromatization z większych i mniejszych skalach ma wielkie znaczenie. Wśród narodowych instrumentów muzycznych jest 14 instrumentów smyczkowych , osiem instrumentów perkusyjnych i sześć instrumentów dętych. Według The Grove Dictionary of Music and Musicians „pod względem pochodzenia etnicznego, kultury i religii Azerbejdżanie są muzycznie znacznie bliżsi Iranowi niż Turcji”.\nAzerbejdżański Mugam , A UNESCO Arcydzieło Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości 16-ty wieku miniaturą Nizami „s Khosrow i Shirin tragicznego romansu\nSztuka mugham , meykhana i ashiq to jedne z wielu muzycznych tradycji Azerbejdżanu. Mugham to zazwyczaj suita z poezją i przerywnikami instrumentalnymi. Wykonując mugham, śpiewacy muszą przekształcić swoje emocje w śpiew i muzykę. W przeciwieństwie do tradycji mughamów w krajach Azji Środkowej, mugham azerbejdżański jest bardziej swobodny i mniej sztywny; często porównuje się go do improwizowanej dziedziny jazzu . UNESCO ogłosiło azerbejdżańską tradycję mugham arcydziełem ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości w dniu 7 listopada 2003 r. Meykhana to rodzaj tradycyjnej azerbejdżańskiej, charakterystycznej pieśni ludowej bez akompaniamentu, wykonywanej zwykle przez kilka osób improwizujących na określony temat.\nAshiq łączy poezję, opowiadanie historii, taniec oraz muzykę wokalną i instrumentalną w tradycyjną sztukę performansu, która jest symbolem kultury Azerbejdżanu. To mistyczny trubadur lub podróżujący bard, który śpiewa i gra na sazie . Ta tradycja ma swoje źródło w wierzeniach szamańskich starożytnych ludów tureckich . Piosenki Ashiqs są na wpół improwizowane wokół wspólnych podstaw. Sztuka ashiq Azerbejdżanu została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO 30 września 2009 roku.\nOd połowy lat sześćdziesiątych XX wieku azerbejdżańska muzyka popowa z zachodnimi wpływami w jej różnych formach zyskuje na popularności w Azerbejdżanie, podczas gdy gatunki takie jak rock i hip hop są szeroko produkowane i lubiane. Azerbejdżański pop i azerbejdżańska muzyka ludowa zrodziły się dzięki międzynarodowej popularności wykonawców takich jak Alim Qasimov , Rashid Behbudov , Vagif Mustafazadeh , Muslim Magomayev , Shovkat Alakbarova i Rubaba Muradova . Azerbejdżan jest entuzjastycznym uczestnikiem Konkursu Piosenki Eurowizji. Azerbejdżan zadebiutował na Konkursie Piosenki Eurowizji w 2008 roku . Kraju wpis zdobyte trzecie miejsce w latach 2009 i piątego roku następnego. Ell i Nikki zdobyły pierwsze miejsce na Konkursie Piosenki Eurowizji 2011 z piosenką „ Running Scared ”, uprawniającą Azerbejdżan do organizacji konkursu w Baku w 2012 roku. Zakwalifikowali się do każdego wielkiego finału aż do edycji konkursu w 2018 roku , występując z X My Heart wokalistki Aisel .\nIstnieją dziesiątki tańców ludowych Azerbejdżanu . Występują podczas formalnych uroczystości, a tancerze noszą narodowe stroje, takie jak Chokha , która jest dobrze zachowana w tańcach narodowych. Większość tańców ma bardzo szybki rytm. Taniec narodowy ukazuje cechy narodu azerbejdżańskiego.\nGłówny artykuł: literatura azerbejdżańska\nMalarstwo Khurshidbanu Natavan , jednego z najwybitniejszych poetów azerbejdżańskich. Była także córką ostatniego władcy chanatu karabaskiego .\nWśród średniowiecznych autorów urodzonych w granicach terytorialnych współczesnej Republiki Azerbejdżanu był perski poeta i filozof Nizami , zwany Ganjavi od jego miejsca urodzenia, Ganja , który był autorem Khamseh („ Kwintuplet ”), składającego się z pięciu romantycznych wierszy, w tym „Skarb tajemnic”, „Khosrow i Shīrīn” oraz „Leyli i Mejnūn”.\nNajwcześniejszym znana postać w literaturze Azerski był Izzeddin Hasanoglu , który składa się divan składają perskiego i tureckojęzycznych Ghazals . W perskich ghazalach używał swojego pseudonimu, podczas gdy jego tureckie ghazale były komponowane pod jego własnym imieniem Hasanoghlu.\nKlasyczna literatura w Azerbejdżanie powstała w XIV wieku na podstawie różnych wczesnośredniowiecznych dialektów Tabriz i Shirvan . Wśród poetów tego okresu byli Gazi Burhanaddin , Haqiqi (pseudonim Jahan-shah Qara Qoyunlu ) i Habibi . Koniec XIV wieku to także okres rozpoczęcia działalności literackiej Imadaddina Nesimiego , jednego z najwybitniejszych tureckich poetów mistycznych Hurufi przełomu XIV i XV wieku i jednego z najwybitniejszych mistrzów wczesnej dywanów w historii literatury tureckiej, komponował poezję w języku perskim i arabskim . Styl dywanu i ghazal został dalej rozwinięty przez poetów Qasima al-Anvara , Fuzuli i Khatai (pseudonim Safavid Shah Ismail I ).\nBook of Dede Korkut składa się z dwóch rękopisów skopiowanych w 16 wieku, nie została napisana wcześniej niż w 15 wieku. Jest to zbiór 12 opowiadań odzwierciedlających ustną tradycję nomadów Oghuz. XVI-wieczny poeta Muhammed Fuzuli stworzył swoje ponadczasowe filozoficzne i liryczne Qazals w językach arabskim, perskim i azerbejdżańskim. Korzystając niezmiernie z doskonałych tradycji literackich swojego środowiska i opierając się na spuściźnie swoich poprzedników, Fizuli miał stać się wiodącą postacią literacką swojego społeczeństwa. Jego główne dzieła to Divan of Ghazals i The Qasidas . W tym samym stuleciu literatura azerbejdżańska dalej rozkwitła wraz z rozwojem poetyckiego gatunku bardów Ashik ( azerbejdżański : Aşıq ). W tym samym okresie pod pseudonimem Khatāī ( arab . خطائی dla grzesznika ) Shah Ismail napisałem około 1400 wersetów w języku azerbejdżańskim, które zostały później opublikowane jako jego Divan . Unikalny styl literacki znany jako qoshma ( azerski : qoşma do improwizacji ) został wprowadzony w tym okresie, a opracowane przez Shah Ismail, a później przez jego syna i następcy, Shah Tahmasp I .\nNa przestrzeni 17 i 18 wieku, unikalne gatunki Fizuli, jak również Ashik poezji zostały objęte przez wybitnych poetów i pisarzy, takich jak Qovsi Tabriz , Shah Abbas Sani , Agha Mesih Shirvani , Nishat , Molla Vali Vidadi , Molla Panah Vagif , Amani , Zafar i inni. Wraz z Turkami , Turkmenów i Uzbeków , Azerowie też obchodzić epopei Koroglu (od azerski : kor Oglu dla syna niewidomego mężczyzny ), legendarnego bohatera ludowego. Kilka udokumentowanych wersji eposu Koroglu pozostaje w Instytucie Rękopisów Narodowej Akademii Nauk Azerbejdżanu .\nWspółczesna literatura w Azerbejdżanie opiera się głównie na dialekcie Shirvani, podczas gdy w Iranie na dialekcie tabrizi. Pierwsza gazeta w Azerbejdżanie, Akinchi, została opublikowana w 1875 roku. W połowie XIX wieku nauczano jej w szkołach w Baku , Ganja , Shaki , Tbilisi i Erewaniu . Od 1845 r. Jest również wykładany na Uniwersytecie w Sankt Petersburgu w Rosji.\nGłówny artykuł: Azerbejdżańska sztuka ludowa\nTradycyjna azerska odzież i instrumenty muzyczne\nAzerbejdżanie mają bogatą i charakterystyczną kulturę, której znaczną część stanowi sztuka dekoracyjna i stosowana . Ta forma sztuki jest reprezentowana przez szeroką gamę rzemiosł, takich jak gonitwa, jubiler, grawerowanie w metalu, rzeźbienie w drewnie, kamieniu i kości, wyrób dywanów, laserowanie, tkanie i drukowanie wzorów, dziewiarstwo i haft. Każdy z tych rodzajów sztuki dekoracyjnej, będący świadectwem darów narodu azerbejdżańskiego, jest tutaj bardzo przychylny. Wiele interesujących faktów dotyczących rozwoju sztuki i rzemiosła w Azerbejdżanie zostało podanych przez wielu kupców, podróżników i dyplomatów, którzy odwiedzali te miejsca w różnym czasie.\nAzerski dywan jest tradycyjnym ręcznie tekstylny o różnych rozmiarach, z fakturą gęstą i stos lub kruszenie mniej powierzchni, których wzory są charakterystyczne dla wielu regionów dywan podejmowania Azerbejdżanu. W listopadzie 2010 r. Dywan azerbejdżański został uznany przez UNESCO za arcydzieło niematerialnego dziedzictwa .\nMiedziany ręcznie w Lahic\nAzerbejdżan od czasów starożytnych był znany jako centrum różnorodnych rzemiosł. Wykopaliska archeologiczne na terenie Azerbejdżanu świadczą o dobrze rozwiniętym rolnictwie, hodowli bydła, obróbce metali, garncarstwie, ceramice i tkaniu dywanów, które sięgają 2 tysiąclecia pne. Stanowiska archeologiczne w Dashbulaq, Hasansu, Zayamchai i Tovuzchai odkryte z rurociągu BTC ujawniły artefakty z wczesnej epoki żelaza.\nDywany azerbejdżańskie można podzielić na kilka dużych grup i wiele podgrup. Badania naukowe dywanu azerbejdżańskiego są związane z nazwiskiem wybitnego naukowca i artysty Latifa Kerimova . To właśnie jego klasyfikacja wiązała cztery duże grupy dywanów z czterema strefami geograficznymi Azerbejdżanu, Guba-Shirvan, Ganja-Kazachstan, Karabach i Tabriz.\nGłówny artykuł: kuchnia azerbejdżańska\nDushbara , tradycyjny posiłek azerbejdżański\nTradycyjna kuchnia słynie z obfitości warzyw i zieleni wykorzystywanych w potrawach sezonowo. Świeże zioła, w tym mięta, kolendra (kolendra), koperek, bazylia, pietruszka, estragon, por, szczypiorek, tymianek, majeranek, zielona cebula i rukiew wodna są bardzo popularne i często towarzyszą głównym daniom na stole. Różnorodność klimatyczna i żyzność ziemi znajdują odzwierciedlenie w potrawach narodowych, których podstawą są ryby z Morza Kaspijskiego , lokalne mięso (głównie baranina i wołowina) oraz obfitość sezonowych warzyw i zieleni. Szafran, ryż plov jest flagowym jedzenie w Azerbejdżanie i czarna herbata jest narodowym napojem. Azerbejdżanie często używają tradycyjnego szkła armudu (w kształcie gruszki), ponieważ mają bardzo silną kulturę herbaty . Popularne tradycyjne dania to bozbash (zupa jagnięca występująca w kilku regionalnych odmianach z dodatkiem różnych warzyw), qutab (smażony obrót z nadzieniem z zieleniny lub mięsa mielonego) oraz dushbara (rodzaj pierogów z ciasta nadziewanego mielonym mięsem i smakiem) .\nGłówny artykuł: Architektura Azerbejdżanu\nMauzoleum Momine Khatun w Nachiczewanie zbudowane w XII wieku\nArchitektura azerbejdżańska zazwyczaj łączy elementy Wschodu i Zachodu . Architektura azerbejdżańska ma silne wpływy z architektury perskiej. We współczesnym Azerbejdżanie przetrwało wiele starożytnych skarbów architektonicznych, takich jak Wieża Leandra i Pałac Szirwanów w otoczonym murami mieście Baku . Zgłoszenia przesłane na wstępną listę światowego dziedzictwa UNESCO obejmują Ateshgah of Baku , Momine Khatun Mausoleum , Hirkan National Park , Binegadi National Park , Lökbatan Mud Volcano , Baku Stage Mountain , Caspian Shore Defensive Constructions , Shusha National Reserve , Ordubad National Reserve and the Palace Shaki Khans .\nWśród innych skarbów architektury są Czworokątny Zamek w Mardakanie , Parigala w Yukhary Chardaglar , wiele mostów nad rzeką Aras i kilka mauzoleów. W XIX i na początku XX wieku powstała mała monumentalna architektura, ale w Baku i innych miejscach powstały charakterystyczne rezydencje. Wśród najnowszych zabytków architektury metra w Baku słyną z bogatego wystroju.\nZadaniem współczesnej architektury Azerbejdżanu jest różnorodne zastosowanie nowoczesnej estetyki, poszukiwanie własnego stylu artystycznego architekta oraz uwzględnienie istniejącego środowiska historyczno-kulturowego. Główne projekty, takie jak Heydar Aliyev Cultural Center , Flame Towers , Baku Crystal Hall , Baku White City i SOCAR Tower , zmieniły panoramę kraju i promują jego współczesną tożsamość.\nGłówny artykuł: Sztuki wizualne Azerbejdżanu\nMalarstwa miniaturowego sceny bitwy na murach Pałac chanów szekijskich , 18 wieku, miasto Shaki\nSztuka azerbejdżańska obejmuje jeden z najstarszych obiektów artystycznych na świecie, który został odkryty jako petroglify Gamigaya na terytorium regionu Ordubad Rayon z I do IV wieku pne. Około 1500 przemieszczonych i wyrzeźbionych malowideł naskalnych z wizerunkami jeleni, kóz, byków, psów, węży, ptaków, fantastycznych istot, a także ludzi, powozów i różnych symboli znaleziono na bazaltowych skałach. Norweski etnograf i poszukiwacz przygód Thor Heyerdahl był przekonany, że ludzie z tego obszaru udali się do Skandynawii około 100 rne, zabrali ze sobą swoje umiejętności budowania łodzi i transmutowali je w łodzie Wikingów w Europie Północnej.\nNa przestrzeni wieków sztuka azerbejdżańska przeszła wiele zmian stylistycznych. Malarstwo azerbejdżańskie tradycyjnie charakteryzuje się ciepłem koloru i światła, czego przykładem są prace Azim Azimzade i Bahruz Kangarli , a także zainteresowanie postaciami religijnymi i motywami kulturowymi. Malarstwo azerbejdżańskie cieszyło się dominacją na Kaukazie przez setki lat, począwszy od okresu romańskiego i osmańskiego , poprzez okres sowiecki i barok , z których dwa ostatnie urzeczywistniły się w Azerbejdżanie. Inni znani artyści, którzy należą do tych okresów, to Sattar Bahlulzade , Togrul Narimanbekov , Tahir Salahov , Alakbar Rezaguliyev , Mirza Gadim Iravani , Mikayil Abdullayev i Boyukagha Mirzazade .\nNieznany malarz Azerbejdżanu (1479) - Khosrow wygląd bathering Shirin\n(azerski Miniatura z Nizami „s Khosrow i Shirin , Nizami Muzeum Literatury Azerbejdżanu )\nUsta Gambar Karabakhi - Drzewo Życia\n( Pałac Shaki Khans )\nMirza Gadim Iravani - Portret siedzącej kobiety\n( Narodowe Muzeum Sztuki Azerbejdżanu )\nBahruz Kangarli - Krajobraz z górami\nScena z filmu Azerbejdżanu W królestwie ropy i milionów , 1916\nGłówne artykuły: Kino Azerbejdżanu , animacja Azerbejdżanu i Telewizja w Azerbejdżanie\nPrzemysł filmowy w Azerbejdżanie sięga 1898 roku. W rzeczywistości Azerbejdżan był jednym z pierwszych krajów zaangażowanych w kinematografię . Nic więc dziwnego, że ten aparat wkrótce pojawił się w Baku - na początku XX wieku to zatokowe miasto nad Morzem Kaspijskim produkowało ponad 50 proc. Światowej podaży ropy. Przemysł naftowy, podobnie jak dziś, przyciągał obcokrajowców chętnych do inwestowania i pracy. W 1919 roku, w Demokratycznej Republice Azerbejdżanu , w pierwszą rocznicę odzyskania niepodległości Azerbejdżanu od Rosji, 27 maja, został nakręcony dokument Obchody rocznicy niepodległości Azerbejdżanu , a premiera odbyła się w czerwcu 1919 roku w kilku teatrach w Baku. Po ustanowieniu władzy radzieckiej w 1920 r. Nariman Narimanov, przewodniczący Komitetu Rewolucyjnego Azerbejdżanu, podpisał dekret nacjonalizujący kino Azerbejdżanu. To także wpłynęło na powstanie animacji azerbejdżańskiej .\nW 1991 roku, po odzyskaniu przez Azerbejdżan niepodległości od Związku Radzieckiego, odbył się w Baku pierwszy Międzynarodowy Festiwal Filmowy Wschód-Zachód w Baku. W grudniu 2000 r. Były prezydent Azerbejdżanu Hejdar Alijew podpisał dekret ogłaszający 2 sierpnia świętem zawodowym filmowców z Azerbejdżanu. Dziś azerbejdżańscy filmowcy znów mają do czynienia z podobnymi problemami, z którymi borykali się operatorzy przed powstaniem Związku Radzieckiego w 1920 roku. Po raz kolejny zarówno wybór treści, jak i sponsorowanie filmów są w dużej mierze pozostawione w gestii twórcy.\nMedia i wolność mediów\nGłówne artykuły: Media w Azerbejdżanie i wolność mediów w Azerbejdżanie\nIstnieją trzy państwowe kanały telewizyjne: AzTV , Idman TV i Medeniyyet TV . Jest jeden kanał publiczny i 6 kanałów prywatnych: İctimai Television , ANS TV , Space TV , Lider TV , Azad Azerbaijan TV , Xazar TV i Region TV .\nPrawa człowieka w Azerbejdżanie\nGłówny artykuł: Prawa człowieka w Azerbejdżanie\nRashadat Akhundov , współzałożyciel Ruchu Obywatelskiego w Nidzie , został skazany 6 maja 2014 r. Na 8 lat pozbawienia wolności.\nKonstytucja Azerbejdżanu twierdzi zagwarantowanie wolności słowa, ale ten odmawia się w praktyce. Po kilku latach spadku wolności prasy i mediów, w 2014 r. Środowisko medialne Azerbejdżanu gwałtownie się pogorszyło w wyniku rządowej kampanii mającej na celu uciszenie opozycji i krytyki, nawet gdy kraj stał na czele Komitetu Ministrów Rady Europy (maj-listopad 2014). Fałszywe zarzuty prawne i bezkarność wobec dziennikarzy pozostają normą. Wszystkie transmisje zagraniczne są zakazane w kraju.\nWedług raportu Freedom House Freedom of the Press z 2013 r. , Azerbejdżan ma status wolności prasy „nie jest wolny”, a Azerbejdżan zajmuje 177. miejsce na 196 krajów.\nChrześcijaństwo jest oficjalnie uznawane, ale w praktyce często jest uciskane. Wszystkie wspólnoty religijne muszą się zarejestrować, aby móc się spotkać, pod groźbą kary więzienia. Ta rejestracja jest często odrzucana. „Dyskryminacja rasowa przyczynia się do braku wolności religijnej w kraju, ponieważ wielu chrześcijan to raczej Ormianie lub Rosjanie, a nie azerbejdżańscy muzułmanie”.\nRadio Wolna Europa / Radio Liberty i Głos Ameryki są zakazane w Azerbejdżanie. Dyskryminacja osób LGBT w Azerbejdżanie jest powszechna.\nW ciągu ostatnich kilku lat trzech dziennikarzy zginęło, a kilku zostało postawionych w stan oskarżenia w procesach określonych jako niesprawiedliwe przez międzynarodowe organizacje praw człowieka. Według Komitetu Ochrony Dziennikarzy Azerbejdżan miał największą liczbę dziennikarzy uwięzionych w Europie w 2015 r. I jest piątym najbardziej cenzurowanym krajem na świecie, przed Iranem i Chinami. Niektórzy krytyczni dziennikarze zostali aresztowani za relację z pandemii COVID-19 w Azerbejdżanie .\nRaport badacza Amnesty International z października 2015 r. Wskazuje na „... poważne pogorszenie praw człowieka w Azerbejdżanie w ciągu ostatnich kilku lat. Niestety Azerbejdżanowi pozwolono uciec z bezprecedensowym poziomem represji, a tym samym prawie zniszczył społeczeństwo obywatelskie ”. W rocznym raporcie Amnesty International na temat tego kraju za rok 2015/16 stwierdzono: „... prześladowanie politycznego sprzeciwu trwa. Organizacje praw człowieka nadal nie są w stanie wznowić swojej pracy. Co najmniej 18 więźniów sumienia pozostało w areszcie pod koniec roku. W kraju i za granicą utrzymywały się represje na niezależnych dziennikarzach i działaczach, a członkowie ich rodzin byli również prześladowani i aresztowani. Międzynarodowym obserwatorom praw człowieka zakazano i wydalono z kraju. Nadal istnieją doniesienia o torturach i innych formach znęcania się ”.\nThe Guardian poinformował w kwietniu 2017 r., Że „elita rządząca Azerbejdżanu prowadziła tajny program o wartości 2,9 mld dolarów (2,2 mld funtów), aby płacić prominentnym Europejczykom, kupować towary luksusowe i prać pieniądze za pośrednictwem sieci nieprzejrzystych firm brytyjskich ... Wyciekające dane pokazują, że kierownictwo, oskarżone o seryjne łamanie praw człowieka, systemową korupcję i fałszowanie wyborów, dokonało ponad 16 000 tajnych płatności w latach 2012–2014. Część tych pieniędzy trafiła do polityków i dziennikarzy w ramach międzynarodowej operacji lobbingowej mającej na celu odrzucenie krytyki prezydenta Azerbejdżanu, Ilham Aliyev i promować pozytywny wizerunek jego bogatego w ropę kraju ”. Nie było sugestii, że wszyscy odbiorcy byli świadomi źródła pieniędzy, ponieważ dotarły one ukrytą drogą.\nGłówny artykuł: Sport w Azerbejdżanie\nShakhriyar Mamedyarov był mistrzem świata w szachach szybkich 2013 i trzykrotnym mistrzem Europy w szachach drużynowych .\nTeimour Radjabov był mistrzem świata 2019 i trzykrotnym mistrzem Europy w szachach drużynowych .\nZapasy w stylu dowolnym są tradycyjnie uważane za narodowy sport Azerbejdżanu , w którym Azerbejdżan zdobył do czternastu medali , w tym cztery złote od czasu przystąpienia do Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego . Obecnie do najpopularniejszych sportów należą piłka nożna i zapasy.\nPiłka nożna to najpopularniejszy sport w Azerbejdżanie, a Związek Federacji Piłki Nożnej Azerbejdżanu z 9122 zarejestrowanymi graczami jest największym związkiem sportowym w kraju. Piłce nożnej Azerbejdżanu wykazuje stosunkowo niską skuteczność na arenie międzynarodowej w porównaniu do klubów piłkarskich naród. Najbardziej utytułowane azerbejdżańskie kluby piłkarskie to Neftchi Baku , Qarabağ i Gabala . W 2012 roku Neftchi Baku został pierwszą azerbejdżańską drużyną, która awansowała do fazy grupowej europejskich rozgrywek, pokonując w dwumeczu APOEL Cypru 4: 2 w rundzie play-off Ligi Europejskiej UEFA 2012-13 . W 2014 roku Qarabağ został drugim azerbejdżańskim klubem awansującym do fazy grupowej Ligi Europejskiej UEFA . W 2017 roku, po pokonaniu Kopenhagi 2: 2 ( a ) w rundzie barażowej Ligi Mistrzów UEFA , Qarabağ został pierwszym azerbejdżańskim klubem, który przeszedł do fazy grupowej. Futsal to kolejny popularny sport w Azerbejdżanie. Reprezentacja Azerbejdżanu w futsalu osiągnęła czwarte miejsce w mistrzostwach UEFA w futsalu 2010 , a krajowy klub Araz Naxçivan zdobył brązowe medale na Pucharze UEFA w futsalu 2009–10 i Pucharze UEFA w futsalu 2013–14 . Azerbejdżan był głównym sponsorem hiszpańskiego klubu piłkarskiego Atlético de Madrid w sezonach 2013/2014 i 2014/2015, partnerstwo, które klub opisał, powinno „promować wizerunek Azerbejdżanu na świecie”.\nAzerbejdżan jest jedną z tradycyjnych potęg światowych szachów, był gospodarzem wielu międzynarodowych turniejów i zawodów szachowych i został zwycięzcą Mistrzostw Europy w Szachach Drużynowych w 2009, 2013 i 2017 roku. Znani szachiści z krajowych szkół szachowych, którzy wywarli ogromny wpływ na grę na świecie obejmuje Teymur Rəcəbov , Shahriyar Mammadyarov , Władimir Makogonow , Vüqar Həşimov i były szachowy mistrz świata Garri Kasparow . Począwszy od 2014 roku, krajowa siedziba Shamkir Chess była wydarzeniem kategorii 22 i jednym z najwyżej ocenianych turniejów wszechczasów. Backgammon odgrywa również ważną rolę w kulturze Azerbejdżanu. Gra jest bardzo popularna w Azerbejdżanie i jest szeroko stosowana przez lokalną publiczność. Istnieją również różne odmiany backgammona opracowane i przeanalizowane przez ekspertów azerbejdżańskich.\nStadion Narodowy w Baku był używany do pierwszych Igrzysk Europejskich w czerwcu 2015 roku.\nAzerbejdżańska Super Liga Siatkówki Kobiet to jedna z najsilniejszych kobiecych lig na świecie. Jej reprezentacja kobiet zajęła czwarte miejsce na Mistrzostwach Europy w 2005 roku . W ostatnich latach kluby takie jak Rabita Baku i Azerrail Baku odniosły wielki sukces na europejskich pucharach. Siatkarki z Azerbejdżanu to m.in. Valeriya Korotenko , Oksana Parkhomenko , Inessa Korkmaz , Natalya Mammadova i Alla Hasanova .\nInne znane Azerbejdżański sportowców namiq abdullayev , Toğrul Əsgərov , Rövşən Bayramov , Sharif Sharifov , Mariya Stadnik i Fərid Mansurov w zapasach , Nazim Hüseynov , Elnur Məmmədli , Elxan Məmmədov i Rustam Orujov w judo, Rafael Aghayev w karate , Magomedrasul Majidov i Aghasi Mammadov w boksie , Nizami Paşayev w podnoszenie ciężarów , Azad Asgarov w Pankration , Eduard Mammadov w kickboxingu i K-1 myśliwiec zABIT SAMIEDOW .\nAzerbejdżan ma tor wyścigowy Formuły 1 , zbudowany w czerwcu 2012 roku, a kraj był gospodarzem pierwszego Grand Prix Formuły 1 w dniu 19 czerwca 2016 roku oraz Grand Prix Azerbejdżanu w 2017, 2018 i 2019 roku. Inne coroczne wydarzenia sportowe odbywające się w tym kraju to Turniej tenisowy Baku Cup i wyścig kolarski Tour d'Azerbaïdjan .\nAzerbejdżan gospodarzem kilka ważnych zawodów sportowych od końca 2000 roku, w tym F1 Motorowodne Mistrzostwa Świata 2013 , 2012 Mistrzostwa świata U-17 w piłce nożnej kobiet , Mistrzostwa Świata w Boksie 2011 , Mistrzostwa Europy w Zapasach 2010 , 2009 Mistrzostwa Europy w gimnastyce artystycznej , 2014 European Championships Taekwondo , Mistrzostwa Europy w Gimnastyce Rytmicznej 2014 i Olimpiada Świata w Szachach 2016 . 8 grudnia 2012 r. Baku zostało wybrane na gospodarza Igrzysk Europejskich 2015 , pierwszych w historii konkursu. Baku ma również być gospodarzem czwartych Igrzysk Solidarności Islamskiej w 2017 i 2019 Letniego Festiwalu Olimpijskiego Młodzieży Europy w 2019 roku, a także jest jednym z gospodarzy UEFA Euro 2020 .\nIndeks artykułów związanych z Azerbejdżanem\nZmiana nazwy z Aran na Azerbejdżan\nLista miejsc światowego dziedzictwa w Azerbejdżanie\nAltstadt, Audrey. Sfrustrowana Demokracja w postsowieckim Azerbejdżanie (2018)\nOlukbasi, Suha. Azerbejdżan: historia polityczna . IB Tauris (2011). Skoncentruj się na czasach postsowieckich.\nGoltz, Thomas . Dziennik azerbejdżański: Przygody zbuntowanego reportera w bogatej w ropę, rozdartej wojną republice postsowieckiej . ME Sharpe (1998). ISBN 0-7656-0244-X\nWikibook Wikijunior: Countries AZ ma stronę na temat: Azerbejdżan\nFundacja Hejdara Alijewa\nAzerbejdżan w Curlie\n„Azerbejdżan” . The World Factbook . Centralna Agencja Wywiadowcza .\nAzerbejdżan na University of Colorado w Boulder\nProfil kraju z BBC\nKluczowe prognozy rozwoju dla Azerbejdżanu na podstawie międzynarodowych kontraktów terminowych\nDane geograficzne dotyczące Azerbejdżanu w OpenStreetMap\nMedia związane z Azerbejdżanem w Wikimedia Commons\nDuże zasoby rządowe\nStrona prezydenta Azerbejdżanu\nPaństwowy Komitet Statystyczny Azerbejdżanu\nBiuro Narodów Zjednoczonych w Azerbejdżanie\nGłówne media informacyjne\nSieć AKTUALNOŚCI Azerbejdżan\nAzerbejdżańska Agencja Prasowa\nAgencja Wiadomości Trend\nPortal Turystyki Azerbejdżanu\nWikimedia Atlas Azerbejdżanu\nPodróżuj po Azerbejdżanie w Visions of Azerbaijan Journal\nWspółrzędne : 40 ° 18'N 47 ° 42'E  /  40,3 ° 47,7 ° PL N / 40,3; 47.7\nTę stronę ostatnio edytowano 19 października 2020 o 19:07 (UTC) .


Półbuty damskie BIOECO 05809 beż - sklep Butico\n» Półbuty damskie BIOECO 05809 beż\nKod produktu: SUB31925\nWysokiej jakości półbuty damskie, polskiej produkcji marki BIOECO. Czółenka wykonano z wysokiej jakości materiałów, cholewka i wyściółka - skóra naturalna. Miękka, skórzana i komfortowa wkładka. Cholewka jest w kolorze beżowym z delikatnymi wzorkami, a obcas ma wysokość 5,5 cm. Czółenka mają delikatną ozdobę - kokardkę z przodu. Komfort zapewnia elastyczna wielowarstwowa podeszwa i System SoftStep. Kobiecy fason na co dzień zapewniający wygodę.\nKod producenta 05809 0810+1404\nRozmiar/długość wkładki (cm) 35/23 36/23,5 39/25,5 40/26


Ukraina – ważny eksporter organicznych warzyw i owoców do UE - Fresh-market.pl\nTu jesteś: Start » Ukraina – ważny eksporter organicznych warzyw i owoców do UE\nWarzywa i owoce, źródło foto: east-fruit.com\n2020-09-10 12:54 | Źródło: www.fresh-market.pl (ms) za http://east-fruit.com\nUkraina staje się jednym z głównych eksporterów organicznych owoców i warzyw na rynki UE – badanie.\nDzięki korzystnemu położeniu geograficznemu, a także sprzyjającym warunkom dla rolnictwa, Ukraina w ostatnich latach stała się jednym z głównych dostawców ekologicznych owoców i warzyw na rynki Europy Zachodniej, zajmując od początku ubiegłego roku 4 miejsce wśród krajów dostawców do UE.\nTak wynika z raportu „Badania ukraińskiego rynku organicznych produktów owocowo-warzywnych-2019”, które zostało przeprowadzone z inicjatywy Ukraińskiego Projektu Rozwoju Biznesu Owoców i Warzyw (UHBDP) przy udziale specjalistów z jednostki certyfikującej „Organic Standard”, a także projektu edukacyjno-doradczego Organic Business School.\nZdaniem autorów badania ukraińscy eksporterzy ekologicznych owoców i warzyw dziś aktywnie wykorzystują zalety Układu Stowarzyszeniowego między UE a Ukrainą oraz Głębokiej i Wszechstronnej Strefy Wolnego Handlu, która jest częścią Porozumienia.\nW badaniu podkreślono, że dodatkowe środki kontroli produktów ukraińskich wprowadzone w UE w styczniu 2016 r. nie dotyczą upraw owoców i jagód oraz warzyw, a to oczywiście upraszcza eksport produktów owocowo-warzywnych do UE. Jednocześnie w badaniu zauważono, że konkurencja, zwłaszcza na rozwiniętym rynku UE, jest dość duża. „Dlatego ukraińscy eksporterzy muszą bardzo starannie przygotować się do dostaw i promocji swoich produktów na tym rynku” - czytamy w raporcie.\nBadanie zauważa, że największe rynki ekologiczne na świecie koncentrują się w USA, Niemczech i Francji. W ujęciu procentowym rynek produktów ekologicznych w USA ma więc 47 procent udziału w rynku światowym, a rynek produktów ekologicznych w UE - 37 procent.\n„Są to obszary eksportu produktów ekologicznych z Ukrainy, które mogą być priorytetowe.\nChociaż ukraińscy eksporterzy powinni również zwrócić uwagę na takie kraje jak Szwajcaria, Kanada i kraje azjatyckie, w szczególności Zjednoczone Emiraty Arabskie, Japonia i Chiny”- czytamy w raporcie.\nUHBDP zauważa również, że warzywa organiczne mają największy udział w rynku spośród wszystkich kategorii produktów ekologicznych.\nW krajach takich jak Szwajcaria, Austria, Dania i Szwecja warzywa ekologiczne stanowią 10 procent lub więcej całkowitej sprzedaży asortymentu warzyw, podczas gdy ekologiczne świeże marchewki i dynie stanowią prawie 30 procent odpowiedniego segmentu produktów w Niemczech.\nAnalizując ukraiński rynek organicznych owoców i warzyw, autorzy badania zwracają uwagę, że niektóre kategorie produktów mają przewagę w sprzedaży na rynku zewnętrznym, a inne na rynku krajowym.\nW szczególności ukraińscy producenci ekologicznych warzyw sprzedają swoje produkty głównie na rynku krajowym - poprzez sieci supermarketów (Silpo, Auchan, Good Wine, WineTime), małe wyspecjalizowane sklepy (Natur Boutique, Eco Lavka), Internet, poprzez bezpośrednią dostawę do konsumentów końcowych, przez koncepcję ekologicznego koszyka lub przez sklep w pobliżu gospodarstwa.\nSprzedawane są przede wszystkim produkty świeże. Asortyment świeżych warzyw organicznych na rynku ukraińskim obejmuje ziemniaki, buraki, marchew, pomidory, pomidorki koktajlowe, ogórki, paprykę, cebulę, czosnek, rzodkiewkę, fasolę, sałatę, rukolę, szpinak, boćwinę, kolendrę, koper, bazylię, bakłażan, cukinię , kukurydza cukrowa, kapustę białą, brokuły, jarmuż, brukselkę, kalafiory, kapustę pekińską, kapustę jarmużową.\nOwoce ekologiczne, w tym jagody, są sprzedawane głównie na eksport do UE i Szwajcarii. Częściowo produkty te można również spotkać na rynku krajowym - przykładowo to takie produkty jak: arbuz, melon, dynia, winogrona, borówka wysoka, borówka brusznica, jeżyny, maliny, truskawki. Te produkty są sprzedawane głównie w postaci świeżej, chociaż jagody są również sprzedawane w stanie zamrożonym ”- czytamy w badaniu.\nZwraca się uwagę, że świeże jabłko ekologiczne dostarczane z Ukrainy na rynki zagraniczne jest przeznaczone wyłącznie do dalszego przetworzenia w kraju eksportu. „Decyzja, czy eksportować świeży koncentrat jabłkowy lub koncentrat jabłkowy z Ukrainy jest uzależniona od sytuacji rynkowej i kosztów logistyki” - wyjaśniają autorzy opracowania.\nNależy zauważyć, że poza uprawianymi ekologicznymi owocami (maliny, truskawki, aronia, jabłka) ukraińscy operatorzy sprzedają również dzikie rośliny: jagody, jeżyny, borówki brusznice, żurawiny, bez czarny, aronię, tarninę, dziką różę, rokitnika zwyczajnego, jarzębinę, poziomki, jabłko, orzechy.\n„Łącznie ok. 20 ukraińskich operatorów (stan na 2019 rok) eksportuje tylko dzikie jagody. Jednocześnie 3 ukraińskie podmioty eksportują orzechy włoskie, które pozyskiwane są wyłącznie jako produkty dzikich roślin. Głównym powodem braku takich dostaw jest młody wiek plantacji orzecha włoskiego i niewystarczające ilości na eksport”- wyjaśnia badanie.\nPonadto z badania wynika, że w 2018 roku 8 eksporterów dostarczało na rynki UE ekologiczne maliny uprawiane przez 28 ukraińskich producentów.\n„Analiza krajów importujących te owoce pokazuje, że ukraińscy producenci eksportują swoje produkty do krajów takich jak Polska, Czechy, Francja, Niemcy, Szwajcaria, Włochy, Serbia i Wielka Brytania” - zauważają autorzy badania, podkreślając, że co roku geografia ukraińskiego eksportu organicznej maliny rośnie.\nSłowa kluczowe: warzywa, warzywa organiczne, warzywa ekologiczne, owoce, owoce organiczne, owoce ekologiczne, eksport owoców, eksport warzyw, Ukraina\nAzjaci coraz bardziej zainteresowani organicznymi owocami i warzywami\nUkraina – organiczne maliny\nMaliny są najpopularniejszymi owocami wśród organicznym jagodowych, informuje portal east-fruit.com.\nHolandia – organiczne warzywa do przetwórstwa\nProdukcja organicznych warzyw, ale z przeznaczeniem do przetwórstwa, to dobry biznes, przekonuje na łamach portalu www.freshplaza.com, Cees Geven z z holenderskiej kooperatywy De Schakel. „Mamy kupca na wszystko, co uprawiamy", mówi.


1000 zł na lokacie najwięcej przyniesie w Meritum Banku - Puls Biznesu - pb.pl\n1000 zł na lokacie najwięcej przyniesie w Meritum Banku\nBanki nie rozpieszczają klientów, którzy chcą zdeponować swoje oszczędności na lokatach.\nKolejny miesiąc z rzędu najwyższe oprocentowanie, na jakie można liczyć, to 2,4 proc. Tylko cztery banki działające na polskim rynku oferują oprocentowanie powyżej 2 proc. Dostaną je ci klienci, którzy dokupią do lokaty dodatkowe produkty.\nTradycyjnie, nowy miesiąc rozpoczynamy zestawieniem najlepszych lokat o okresie zapadalności wynoszącym jeden miesiąc. Bez zmian pozostaje reguła, według której prezentujemy jedynie te oferty depozytów, które nie wymagają od klienta spełnienia dodatkowych warunków, takich jak założenie konta czy aktywne korzystanie z kart płatniczych.\nKolejny miesiąc z rzędu najwyższe oprocentowanie wśród lokat miesięcznych na kwotę 1000 zł oferuje Meritum Bank. Otwierając miesięczną lokatę internetową (za pośrednictwem serwisu online), oprocentowaną na 2,4 proc., można w przeciągu 30 dni zyskać 1,49 zł. Bez zmian obeszło się także na dalszych miejscach zestawienia. Podium należy do banków, które zaproponowały oprocentowanie powyżej 2 proc. Lokaty z pierwszych czterech miejsc można założyć przez internet — bez konieczności wychodzenia z domu.\nKażdy, kto chciałby zyskać na miesięcznym depozycie więcej niż w powyższych ofertach, musi zgodzić się na dodatkowe warunki stawiane przez banki. Najlepszą lokatą w tym wypadku jest SMART Lokata na powitanie dostępna w Banku SMART. Zamrażając pieniądze na miesiąc, przy oprocentowaniu wynoszącym 4,4 proc. w skali roku, można zyskać 2,73 zł, czyli prawie dwa razy więcej niż w przypadku najlepszej lokaty Meritum Banku z powyższego zestawienia. Oferta dotyczy jednak tylko nowych klientów.\nBank Meritum również oferuje lokatę dla tych, którzy zechcą otworzyć w nim nowy ROR, jednakże jest to opcja na 2 miesiące. Lokata Start gwarantuje 5-procentowy zysk w skali roku, co przekłada się na 6,54 zł zysku po 60 dniach trwania lokaty. Niewiele mniejszy zysk można znaleźć także w GetinOnline na Lokacie na Start (4,5 proc.). © Ⓟ\nRząd poszerzył tarnobrzeską strefę\nRPP na celowniku\nWektory (4 lutego)\nOprocentowanie , Bank , Lokaty , Karty , Oferta , Archiwum , Zestaw\nPuls Inwestora / 1000 zł na lokacie najwięcej przyniesie w Meritum Banku


Wodniacy w akcji: znikający kabel; sarenka w studni\nPiętnasty listopad - była to pracowita sobota dla strażników z Referatu Wodnego. Już z samego rana, około godziny 7.30 zaskoczyli amatorów łatwego zarobku przy "pracy". Na ulicy Przestrzennej (która to już stała się ulubionym miejscem wykopywania kabli z ziemi przez złomiarzy) przepłoszyli złodziejaszków próbujących ukraść znaczne ilości kabla - prawdopodobnie telefonicznego.\nObchody Święta Niepodległości w Szczecinie. Znikające kwiaty spod pomnika\nObchody Święta Niepodległości w Szczecinie w tym roku miały niezwykle uroczysty przebieg. Pierwszy raz uroczystość 11 listopada wzbogacona została o historyczną inscenizację obrony Lwowa.\nStraż Miejska zakupiła odblaski dla dzieci, które będą rozdawane najmłodszym uczniom szkół podstawowych podczas prelekcji na temat "Bezpieczna droga do szkoły".\nStraż Miejska w akcji "Znicz" 2008\nOd 30 października rozpoczęła się akcja "Znicz". Jak co roku przed Świętem Zmarłych okolice szczecińskich nekropolii i drogi dojazdowe do nich, będą pod szczególną uwagą służb mundurowych: Policji, Straży Miejskiej, Żandarmerii, Straży Granicznej.\nCzytają dzieciom również strażnicy szkolni. W dniu dzisiejszym takie czytanie odbyło się w Publicznej Szkole Podstawowej nr 54, w "Maciusiu". Aktywnie w akcję promującą czytelnictwo włączyli się funkcjonariusze służb mundurowych, którzy zachęcali najmłodszych do takiej formy spędzania wolnego czasu.\nPo raz kolejny strażnicy szkolni prowadzą prelekcje na temat "Bezpiecznej drogi do szkoły". W miesiącach wrzesień - październik odbyło się ponad 50 spotkań, w których uczestniczyło prawie 1800 najmłodszych uczestników ruchu drogowego. Nauka poprzez zabawę to taka forma edukacji, w której chętnie i aktywnie uczestniczą nasi milusińscy.\nPodium dla strażników\nW dniach od 18 do 19 października na boisku Zespołu Szkół przy ul. Kusocińskiego odbył się Turniej Piłkarski o Puchar Przewodniczącego Rady Osiedla Turzyn z udziałem drużyn osiedlowych szkolnych i służb mundurowych (Policja, Straż Miejska, Straż Pożarna, Ratownictwo Medyczne).\nW sobotę, 4 października w ćwierćmaratonie ulicznym, który odbył się w Policach, funkcjonariusz Straży Miejskiej, Józef Zabielski zajął w swojej kategorii wiekowej (30-39 lat) pierwsze miejsce! Brawo! Zwycięzcy serdecznie gratulujemy.\nPotrącona sarna i dzik w bagażniku\nW dniu wczorajszym, około godziny 13.00, jadąc na interwencję do Wielgowa ulicą T. Żuka patrol straży miejskiej został zatrzymany przez kilkoro ludzi. Początkowo strażnicy myśleli, że zostali wezwani do wypadku rowerzysty leżącego na poboczu drogi. Okazało się jednak, że poszkodowana jest... sarna.\nNowe kombinezony dla strażników na skuterach\nDzisiaj nowe kombinezony przekazał Prezydent Piotr Krzystek szczecińskim policjantom i strażnikom miejskim. To nowy rodzaj uniformu, o lepszych parametrach przepuszczalności powietrza, tzw. " oddychające", ocieplane i bardzo wygodne w użyciu.