N R 3 ( 1 4 ) marzec 2002 BIULETYN INSTYTUTU PAMIĘCI NARODOWEJ ISSN Transport przesiedleńców z obozu Niederlahstein, lipiec 1946 r. - PDF\nN R 3 ( 1 4 ) marzec 2002 BIULETYN INSTYTUTU PAMIĘCI NARODOWEJ ISSN Transport przesiedleńców z obozu Niederlahstein, lipiec 1946 r.\nDownload "N R 3 ( 1 4 ) marzec 2002 BIULETYN INSTYTUTU PAMIĘCI NARODOWEJ ISSN 1641-9561. Transport przesiedleńców z obozu Niederlahstein, lipiec 1946 r."\n1 N R 3 ( 1 4 ) marzec 2002 BIULETYN INSTYTUTU PAMIĘCI NARODOWEJ ISSN Transport przesiedleńców z obozu Niederlahstein, lipiec 1946 r.\n2 ADRESY I TELEFONY ODDZIAŁÓW IPN W POLSCE BIAŁYSTOK Białystok, ul. Warsztatowa 1a Tel. (0-85) GDAŃSK Gdynia, ul. Witomińska 19 Tel. (0-58) KATOWICE Katowice, ul. Warszawska 19 Tel. (0-32) KRAKÓW Kraków, ul. Mikołajska 4 Tel. (0-12) LUBLIN Lublin, ul. Wieniawska 15 Tel. (0-81) ŁÓDŹ Łódź, ul. Orzeszkowej 31/35 Tel. (0-42) POZNAŃ Poznań, ul. Plac Wolności 17 Tel. (0-61) RZESZÓW Rzeszów, ul. Słowackiego 18 Tel. (0-17) WARSZAWA Warszawa, Pl. Krasińskich 2/4/6 Tel. (0-22) WROCŁAW Wrocław, Pl. Powstańców Warszawy 1 Tel. (0-71) * BIULETYN INSTYTUTU PAMIĘCI NARODOWEJ Redaguje Biuro Edukacji Publicznej IPN Zespół redakcyjny: Barbara Polak, Elżbieta Lewczuk, Dorota Mazek, Władysław Bułhak, Paweł Machcewicz Projekt graficzny: Krzysztof Findziński Adres: Warszawa, ul. Towarowa 28 Tel. (0-22) , fax (0-22) e-mil: łamanie i druk: Zakład Wydawniczo-Poligraficzny MPiPS\n3 BIULETYN INSTYTUTU PAMIĘCI NARODOWEJ KALENDARIUM IPN NR 3 (14) MARZEC 2002 SPIS TREŚCI ROZMOWA BIULETYNU O EMIGRACJI I POLONII. Ze Sławomirem Cenckiewiczem i Januszem Wróblem rozmawia Barbara Polak... 4 ŻYLIŚMY NADZIEJĄ. Z byłym Prezydentem Rzeczypospolitej Ryszardem Kaczorowskim rozmawia Tomasz Danilecki PRAWO I HISTORIA Tomasz Danilecki DEPORTACJE LUDNOŚCI CYWILNEJ Z BIAŁOSTOCCZYZNY KOMENTARZE HISTORYCZNE Jarosław Neja POLACY W MANDŻURII Tadeusz Kopyś UCHODŹCY POLSCY NA WĘGRZECH W LATACH Łukasz Kamiński POLACY W BERLINIE Jan Żaryn KOŚCIÓŁ KATOLICKI WOBEC POWOJENNEJ EMIGRACJI ( ) Maciej Pawlak WSPÓŁPRACA WYWIADOWCZA EMIGRACJI POLSKIEJ W LONDYNIE Z PAŃSTWAMI ZACHODNIMI W LATACH Jerzy Eisler FALE EMIGRACJI ŻYDOWSKIEJ Z POWOJENNEJ POLSKI Dariusz Stola MILION STRACONYCH POLAKÓW Artur Ossowski OBÓZ POLSKI W NIEDERLAHSTEIN W LATACH Kornelia Banaś, Adam Dziurok ŚLĄZAK DO WYSIEDLENIA RELACJE I WSPOMNIENIA CZY TO JUŻ POLSKA? Tomasz Rochatka POLSKI KUŁAK W KAZACHSTANIE WYSTAWY Wojciech Trębacz STRACENI NA DOLNYM ŚLĄSKU W LATACH KSIĄŻKI IPN\n4 KALENDARIUM IPN Kalendarium IPN luty lutego prezes IPN prof. Leon Kieres uczestniczył w posiedzeniu Senatu RP, w części dotyczącej zmiany ustawy o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa prof. Leon Kieres oraz prof. Witold Kulesza wzięli udział w spotkaniu z II Sekretarzem Ambasady Austrii Gerhardem Eislem. Celem spotkania było przekazanie przez G. Eisla Głównej Komisji informacji austriackiego Ministerstwa Sprawiedliwości, dotyczącej śledztw przeciw żandarmom Johannowi Berhoferowi i Georgowi Sreicherowi. Dokumenty dotyczące ich zbrodniczej działalności przesłano wcześniej austriackiemu wymiarowi sprawiedliwości, który poinformował Główną Komisję o umorzeniu śledztwa, jednak bez podania podstaw. G. Eisl dostarczył szczegółowe pisemne sprawozdanie sporządzone przez Ministerstwo Sprawiedliwości Austrii, opisujące przyczyny, na podstawie których postępowania zostały umorzone. Omówiono także dalszą współpracę Ambasady Austrii z IPN w zakresie ścigania zbrodni nazistowskich 8 lutego gościem Instytutu Pamięci Narodowej był szef pionu badawczo-edukacyjnego Centrum Badania Ruchu Oporu i Ludobójstwa na Litwie dr Arvydas Anusauskas. Podczas spotkania z prezesem IPN prof. Leonem Kieresem i dyrektorem BEP IPN dr. hab. Pawłem Machcewiczem rozmawiano o perspektywach współpracy naukowej i edukacyjnej IPN z instytucją litewską 13 lutego w Instytucie Pamięci Narodowej zainaugurowano działalność klubu Historycznego imienia generała Stefana Roweckiego Grota. Klub powstał z inicjatywy Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Głównym celem Klubu będzie poszerzanie wiedzy historycznej dzięki najnowszym badaniom i pracom naukowym o Polskim Państwie Podziemnym. Spotkania Klubu będą się odbywały w każdą drugą środę miesiąca w sali konferencyjnej Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie przy ulicy Towarowej lutego Kolegium IPN przyjęło informację o pracach zespołu do spraw przygotowania porozumienia o współpracy między IPN a Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwowych, zapoznało się także z postępami prac nad regulaminami określającymi zasady udostępniania akt znajdujących się w zasobie archiwalnym IPN do celów służbowych oraz do badań naukowych. Członkowie Kolegium pozytywnie zaopiniowali projekt ustanowienia nagrody im. Grzegorza Jakubowskiego (zmarłego w czerwcu ubiegłego roku pierwszego szefa Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN). Nagroda może być przyznana instytucjom, organizacjom społecznym i osobom fizycznym za szczególnie aktywny udział w dziele upamiętniania historii Narodu Polskiego w latach i działalność publiczną zbieżną z ustawowymi celami Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu 2\n5 22 lutego w siedzibie krakowskiego Oddziału IPN prezes IPN prof. Leon Kieres wziął udział w uroczystości wręczenia pani Emilii Szlachcie przez wojewodę małopolskiego Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski za działalność konspiracyjną w czasie drugiej wojny światowej i w pierwszych latach po wojnie. Odznaczenie zostało przyznane przez Prezydenta RP Alek- sandra Kwaśniewskiego na wniosek Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość przy poparciu Oddziału IPN z Krakowa. W trakcie uroczystości prof. Leon Kieres powiedział, że Emilia Szlachta uosabia to, co najszlachetniejsze w duszach ludzi walczących o wolność. Tego samego dnia w Sali Obrad Miasta Krakowa prezes IPN prof. Leon Kieres wziął także udział w uroczystości nadania imienia gen. Emila Fieldorfa Nila Muzeum Armii Krajowej w Krakowie. W uroczystości oprócz prezesa IPN głos zabrali między innymi Ryszard Kaczorowski ostatni Prezydent RP na Uchodźstwie, prof. Lech Kaczyński były minister sprawiedliwości, prof. Adam Strzem- bosz były I prezes Sądu Najwyższego, Andrzej Przewoźnik sekretarz generalny Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. KALENDARIUM IPN 28 lutego prezes IPN prof. Leon Kieres złożył w Sejmie RP Informację o działalności Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w okresie 1 lipca 2000 r. 30 czerwca 2001 r. Wcześniej informacja była rozpatrywana i przyjęta przez Sejmową Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka Dokument w całości dostępny jest na stronie internetowej Instytutu Pamięci Narodowej: opracowali: Anna Bilińska-Gut, Artur Gut, Tomasz Poręba STATYSTYKA WYDAWANIA WNIOSKÓW O UDOSTĘPNIENIE DOKUMENTÓW/ZAPYTANIE O STATUS POKRZYWDZONEGO luty 2002 r. od początku wydawania A/B A/B BIAŁYSTOK 12/11 103/585 GDAŃSK 51/ (854)*/1683(470)* KATOWICE 18/ /955 KRAKÓW 30/ /1087 LUBLIN 23/ /523 ŁÓDŹ 24/ /606 POZNAŃ 37/ /1132 RZESZÓW 26/ /698 WARSZAWA 25(0)*/20(0)* 2199/1227 WROCŁAW 32/ /718 BUiAD 44/ / ** RAZEM 322/ /10461 * wnioski wydawane i przyjmowane w terenie i w delegaturach ** wnioski przesłane z konsulatów A wydane formularze wniosków B wnioski przyjęte Sprostowanie. W poprzednim numerze Biuletynu, w podsumowaniu wydanych i przyjętych wniosków znalazły się błędy. Odpowiednie liczby w rubryce razem są: 460/324. Za błąd przepraszamy redakcja. 3\n6 ROZMOWY BIULETYNU O EMIGRACJI I POLONII ZE SŁAWOMIREM CENCKIEWICZEM I JANUSZEM WRÓBLEM ROZMAWIA BARBARA POLAK B.P.P.. Proszę panów o krótką charakterystykę środowisk Polaków mieszkających w 1939 r.. poza Polską. S.C.C. Przed wrześniem 1939 r. Polacy zamieszkiwali na wszystkich kontynentach. Ówczesnych zagranicznych Polaków można podzielić na dwie grupy: na tych tworzących skupiska autochtoniczne (w Niemczech, Związku Sowieckim, Rumunii czy na Litwie) oraz na tak zwane wychodźstwo europejskie (Francja, Belgia czy Szwajcaria) i zamorskie (USA, Brazylia, Południowa Afryka czy Australia). Rozsiani po świecie Polacy byli zróżnicowani pod względem społecznym, materialnym i politycznym. Na przykład Polonię amerykańską tworzyła przede wszystkim tak zwana emigracja zarobkowa, a więc głównie robotnicy. Nieprzypadkowo życie polonijne w Stanach koncentrowało się wokół wielkich centrów przemysłowych w Filadelfii, Detroit, Nowym Jorku czy Chicago. W sensie kulturowym i politycznym amerykańscy Polacy byli tradycjonalistami byli katolikami, integrowali się wokół polskich parafii i organizacji o charakterze narodowym. W okresie międzywojennym silne tu były tradycje hallerowskie, związane z czynem zbrojnym Polonii amerykańskiej w czasie pierwszej wojny światowej. Nieprzypadkowo więc wielu liderów polonijnych określało swoje poglądy mianem endeckich. B.P.P.. Jak wyglądała działalność organizacji polonijnych w Stanach Zjednoczonych? S.C.C. Pamiętajmy, że słabością Polonusów w Stanach był brak inteligencji, a więc także swego rodzaju kadry przywódczej. Dochodziły do tego silne procesy asymilacyjne, którym sprzyjały władze amerykańskie, a nawet hierarchia Kościoła katolickiego. To wszystko dezintegrowało Polonię, choć trzeba przyznać, że dzięki pracy polskich księży, działalności organizacji weteranów i czołowych organizacji polonijnych Związku Narodowego Polskiego i Zjednoczenia Polskiego Rzymsko- Katolickiego kryzys ten udało się do pewnego stopnia przezwyciężyć. Dodać także należy, że po 1926 r. władze w Warszawie z powodzeniem ingerowały w życie wewnętrzne środowisk polonijnych, w tym także organizacji Polaków w Stanach Zjednoczonych. Chęć podporządkowania sobie diaspory przez kraje macierzyste była zresztą nie tylko specyfiką polską. B.P.P.. Jak środowiska polonijne zareagowały na wiadomość o hitlerowskiej napaści na Polskę? 4\n7 S.C.C. Praktycznie ograniczyły się do protestów, tworzenia Komitetów Ratunkowych, organizacji zbiórek i składek. Myślano wprawdzie o organizacji armii na wzór tej z okresu pierwszej wojny światowej, ale chociażby z powodu nieprzystąpienia Stanów Zjednoczonych do wojny jesienią 1939 r. było to niemożliwe. Koncepcja budowy armii polskiej w Ameryce odżyła po ataku japońskim na Pearl Harbor. Istnieją nawet relacje świadczące o tym, że na przełomie 1941/1942 r. z inicjatywą taką wychodzili amerykańscy wojskowi. Jeśli byłaby to prawda, to pozostaje pytanie, dlaczego zakończyło się to kompletnym fiaskiem. J.W.W. Faktem jest, że w 1939 r. Polonia amerykańska nie przyszła Polsce z tak wszechstronną pomocą jak w okresie pierwszej wojny światowej, kiedy to w szeregi utworzonej we Francji armii gen. Józefa Hallera wstąpiło 20 tys. ochotników z USA. Ci świetnie wyszkoleni i uzbrojeni żołnierze później znaleźli się w Polsce i dzielnie walczyli z bolszewikami i Ukraińcami. Był to autentyczny zbrojny wkład Polonii amerykańskiej w walkę o niepodległość kraju. Trzeba zapytać, dlaczego nie powtórzyło się to w latach drugiej wojny światowej. Częściowo było to skutkiem zadrażnień na linii kraj Polonia amerykańska. Światpol (Światowy Związek Polaków z Zagranicy), kontrolowany przez władze polskie, starał się sterować poczynaniami całej Polonii na świecie, a Polonia amerykańska nie chciała uznać jego zwierzchności. Ważna była też kwestia potraktowania przez II Rzeczpospolitą weteranów, którzy wrócili do Stanów Zjednoczonych. Nie załatwiono odpowiednio sprawy odpraw, emerytur, odznaczeń i to wywołało rozczarowanie. Doszły do tego niepowodzenia ekonomiczne polonijnych inwestorów w Polsce. W efekcie, gdy wybuchła druga wojna światowa, Polacy w Ameryce udzielili pomocy staremu krajowi, ale miała ona przede wszystkim charakter polityczny i finansowy, nie powiodły się natomiast próby rekrutacji do Polskich Sił Zbrojnych. Pamiętajmy, że do grudnia 1941 r. Stany Zjednoczone były formalnie krajem neutralnym, a rząd amerykański nie zezwalał na udział swoich obywateli w walce z Niemcami pod obcymi sztandarami. ROZMOWY BIULETYNU B.P.P.. Dlaczego władze przywiązywały taką wagę do działalności Światpolu? S.C.C. Światpol powstał w 1929 r., jednak idea powołania jednej organizacji polonijnej dojrzewała od początku lat dwudziestych. Chodziło o zintegrowanie środowisk polonijnych wokół tych samych celów, rzecz jasna z zachowaniem specyfiki każdej z grup. W okresie tworzenia Światpolu najważniejszą kwestią było powstrzymanie tak zwanej ofensywy mniejszościowej Niemiec. Niemcy doprowadziły do perfekcji relacje między macierzą a diasporą, dając w ten sposób przykład pozostałym państwom. Emigranci niemieccy stali się dla Berlina wygodnym instrumentem w realizacji Weltpolitik. Mimo wszystkich różnic z doświadczeń niemieckich korzystano w Europie, czyniły to także władze II Rzeczpospolitej, 5\n8 ROZMOWY BIULETYNU a po wojnie do pewnego stopnia także PRL. W polityce zagranicznej jest przynajmniej kilka elementów stałych interesy polityczne, wywiadowcze, gospodarcze. Skupiska polonijne okazywały się więc niezmiernie pomocne zarówno dla rządów przedwojennych, jak i powojennych. B.P.P.. Czy Polacy na Wschodzie też mieli jakąś rolę do spełnienia? J.W.W. Tam sytuacja była diametralnie inna. Polonia we Francji czy Stanach Zjednoczonych miała możliwości wyrażania swoich interesów, zakładania stowarzyszeń społeczno-kulturalnych, instytucji gospodarczych, nawet partii politycznych. Sytuacja na Wschodzie wyglądała inaczej i dlatego rząd polski miał niewielki wpływ na położenie zamieszkałych tam rodaków. Normalne życie polityczne i kulturalne Polaków w Związku Sowieckim było niemożliwe, chociaż formalnie gwarantował im to traktat ryski z 1921 r. Mogli funkcjonować tylko w ramach istniejących struktur, czyli w zasadzie w partii komunistycznej i jej przybudówkach. Z jednej strony Kreml sam inicjował pewne eksperymenty w polityce narodowościowej, czego przykładem były autonomiczne polskie rejony narodowościowe na Ukrainie i Białorusi (tak zwana Marchlewszczyzna w okręgu wołyńskim powstała w 1925 r. i Dzierżyńszczyzna na Białorusi utworzona w 1932 r.), a z drugiej prześladował polskich katolików, czego przykładem było aresztowanie i proces arcybiskupa Jana Cieplaka. Mniej więcej od 1934 r. polityka sowiecka wobec Polaków ma już wyłącznie represyjny charakter. Zaczęto likwidować autonomiczne rejony, w 1936 r. rozpoczęto wywózki ludności polskiej na wschód na wielką skalę, głównie do Kazachstanu, co wiązało się z przymusową kolektywizacją. B.P.P.. Jak wyglądała sytuacja Polaków na Litwie i w innych krajach bałtyckich? J.W.W. Inaczej wyglądała sytuacja Polaków w państwach bałtyckich, zwłaszcza na Łotwie, gdzie mniejszość polska liczyła około 60 tys. osób i stanowiła zwarte skupisko w dawnych Inflantach Polskich (Łatgalii). Na Litwie Polaków było około 200 tys., niewielka mniejszość polska mieszkała również w Estonii. Ponieważ stosunki polsko-łotewskie przez cały okres międzywojenny były dobre, więc i sytuacja mniejszości polskiej na Łotwie była stosunkowo dobra, ciągle trwała też emigracja polska, głównie sezonowa. Dochodziło jednak do tarć w związku z reformą rolną, wprowadzoną w krajach bałtyckich na początku lat dwudziestych, która uderzyła w wielką własność ziemską, także polską. Republiki te były w przeważającej większości chłopskie, zatem reforma rozwiązywała nie tylko problem agrarny, ale i polityczny, stając się środkiem umacniania tożsamości narodowej tych krajów. S.C.C. Poza Związkiem Sowieckim bodaj najtragiczniejsza była sytuacja Polaków na Litwie. Brak stosunków dyplomatycznych między Polską 6\n9 ROZMOWY BIULETYNU Wykaz sierot (Hoover Institution, Ambasada RP w ZSRR, box 25) 7\n10 ROZMOWY BIULETYNU a Litwą przez prawie cały okres międzywojenny sprzyjał represyjnej polityce władz kowieńskich wobec Polaków. Problem dotyczył zagwarantowania praw zupełnie podstawowych polskiego szkolnictwa, dostępu do polskiej książki, swobód językowych, kulturalnych i religijnych. B.P.P.. Powróćmy do września 1939 r.. Klęska wrześniowa doprowa- dziła do niespotykanych dotychczas migracji Polaków olaków. J.W.W.. Wraz z wybuchem drugiej wojny światowej rozpoczęły się przemieszczenia ludności na gigantyczną skalę. Nie było to sprawą przypadku czy okoliczności, które stwarza każda wojna. Oba totalitarne mocarstwa, które zaatakowały Rzeczpospolitą Trzecia Rzesza i Związek Sowiecki od dawna przygotowywały się do masowych przesiedleń. W Niemczech prowadzono na dużą skalę badania demograficzne, z których wyciągano wniosek, że wyludniającym się prowincjom wschodnim Rzeszy grozi zalew ze strony silnego biologicznie narodu polskiego. Tym naturalnym tendencjom zamierzano zapobiec, dokonując masowych akcji wysiedleńczo-kolonizacyjnych oraz eksterminacji ludności żydowskiej i polskiej. Z kolei w Związku Sowieckim od dawna ludzi traktowano jako jeden z elementów systemu państwowego, którym można dowolnie manipulować. Przymusowe przesiedlenia zarówno z przyczyn politycznych, jak i ekonomicznych były praktykowane od pierwszych dni władzy radzieckiej. Układy sowiecko-niemieckie z sierpnia i września 1939 r. dotyczyły również wymiany ludności. Z sowieckiej strefy interesów miała być ewakuowana ludność niemiecka, z terytoriów opanowanych przez Niemcy ludność ukraińska i białoruska. Hitler już w 1940 r. mógł rozpocząć wielką akcję wysiedlania ludności polskiej z Wielkopolski, Pomorza i Łódzkiego. Na miejsce deportowanych do Generalnego Gubernatorstwa i wywiezionych na przymusowe roboty do Niemiec przybywali Niemcy z krajów bałtyckich, Wołynia i Besarabii. Stalin zatem ułatwił Hitlerowi realizację jego zbrodniczych koncepcji polityki narodowościowej. S.C.C. Po przegranej wojnie obronnej w niewoli niemieckiej znalazło się około pół miliona Polaków, w tym 19 tys. oficerów. Według źródeł rosyjskich, liczba jeńców polskich wziętych do niewoli przez Sowietów była porównywalna odpowiednio ponad 450 tys. jeńców, w tym niecałe 19 tys. oficerów WP. Co jakiś czas wyliczenia te podlegają jednak weryfikacjom. W tym samym czasie na terenie Rumunii, Węgier, Litwy, Łotwy i Szwecji wraz z władzami RP internowano ponad 80 tys. żołnierzy, w tym około 10 tys. oficerów. Ich podstawowym celem było przedostać się na Zachód, do Francji, gdzie powstał rząd gen. Władysława Sikorskiego, który niemal od razu przystąpił do odbudowy armii polskiej. B.P.P.. Wojna toczy się dalej. Paradoksalnie, kolejny jej obrót, to znaczy napaść Niemiec na Związek Sowiecki, stworzył perspektywę wyzwolenia tym Polakom, którzy wcześniej stali się ofiarami represji sowieckich. 8\n11 J.W.W.. Aby to zrozumieć, należy wrócić do lat Od lutego 1940 r. do czerwca 1941 r. przeprowadzono kilka wielkich akcji deportacyjnych, trwały też wywózki indywidualne. Do dzisiaj nie wiemy, ilu Polaków po 1939 r. wywieziono w głąb ZSRR. Prof. Albin Głowacki, który zbadał sowieckie dokumenty, utrzymuje, że było ich około 325 tys. Emigracyjne szacunki, robione w czasie wojny i tuż po jej zakończeniu, mówią o tym, że deportowano od 800 tys. nawet do półtora miliona. B.P.P.. Od działaczy polskich w Kazachstanie usłyszałam liczbę dwa i pół miliona. J.W.W. Rozstrzygnięcie sporu będzie możliwe, gdy skonfrontuje się wszystkie źródła nie tylko sprawozdania urzędowe władz sowieckich, ale również dokumentację polskich delegatur Ambasady RP w Związku Sowieckim, przechowywaną po wojnie w kalifornijskim Instytucie Hoovera. Bliższe prawdy są chyba jednak nowsze wyniki badań, oparte na danych z archiwów postsowieckich. ROZMOWY BIULETYNU B.P.P.. Jak doszło do uwolnienia zesłańców? J.W.W. Do czerwca 1941 r. nie było żadnych oficjalnych kontaktów polsko-sowieckich. Nie powiodła się próba utworzenia przez Sikorskiego biura przy ambasadzie brytyjskiej w Moskwie. Sytuacja oczywiście zmieniła się po 22 czerwca 1941 r., kiedy Niemcy napadły na ZSRR. Doszło do rozmów dyplomatycznych i zawarcia 30 lipca układu Sikorski Majski. Efektem tej umowy była tak zwana amnestia. Jej formuła była dosyć dziwaczna, bo przecież obywatele polscy nie byli przestępcami. Zaczęto formować polskie wojsko pod wodzą gen. Władysława Andersa. Niezależnie od tego pojawił się problem wielotysięcznych rzesz ludności cywilnej, głównie kobiet, starców i dzieci. B.P.P.. To był skomplikowany problem o charakterze dyplomatycz- nym, politycznym i logistycznym. Jak go rozwiązano? J.W.W. Była ewakuacja wiosenna, marzec kwiecień 1942 r. i letnia, sierpień wrzesień 1942 r. Sprawa ewakuacji pojawiała się w rozmowach między polskim rządem emigracyjnym a Rosjanami już wcześniej. Chodziło między innymi o to, że Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie cierpiały na brak żołnierzy, przede wszystkim szeregowców i podoficerów. Uważano, że Polacy ze Związku Sowieckiego mogą dostarczyć rekrutów. Rosjanie nie chcieli się na to zgodzić. Armia polska pod dowództwem Andersa miała zostać, by walczyć na froncie wschodnim. Najpierw więc chodziło o wyprowadzenie tylko kilku tysięcy ludzi. Rosjanie w końcu zgodzili się na ewakuowanie części żołnierzy, a potem, na skutek pogarszania się stosunków polsko-rosyjskich całej armii. Przy okazji pojawiła się sprawa wyjazdu ludności cywilnej. Rosjanie godzili się tylko na ewa- 9\n12 ROZMOWY BIULETYNU kuację rodzin wojskowych. Strona polska potraktowała to jako pojemną formułę: uwzględniła więc nie tylko osoby najbliższe, ale również krewnych żołnierzy, którzy znajdowali się w obozach jenieckich, i rodziny wszystkich polskich wojskowych, gdziekolwiek się oni znajdowali. Dochodziło też do licznych sporów w kwestii żydowskiej. Rosjanie i część strony polskiej utrzymywała, że Żydzi tej ewakuacji nie powinni podlegać, niemniej kilka tysięcy Żydów mogło wtedy wyjechać. B.P.P.. Jak wyglądała sytuacja ludności cywilnej? J.W.W. Z ogólnej liczby około 115 tys. ewakuowanych prawie 40 tys. stanowiła ludność cywilna. Ci ludzie zostali wyrwani z piekła. Do tej pory przebywali w sowieckiej Azji Centralnej. W 1942 r. doszło tam do katastrofy humanitarnej umierano z powodu chorób zakaźnych, tyfusu, malarii, straszliwego głodu. Według danych Ambasady RP tylko od początku lutego do kwietnia 1942 r. na 27 tys. obywateli polskich znajdujących się w obłasti samarkandzkiej zmarło z głodu i chorób ponad 1600 osób. Szybka ewakuacja była jedyną szansą ocalenia tych ludzi. Ludzie zabierali się z transportami wojskowymi i koleją jechali do Krasnowodzka. Tam była baza, gdzie przygotowywano dalszy wyjazd, załatwiano formalności, odbierano sowieckie dokumenty i pieniądze. Ludzie na sowieckich statkach płynęli do portu Pahlewi w Iranie, gdzie otworzono duże obozy przejściowe. Stamtąd w ciągu kilku dni wywożono ich do Teheranu, gdzie były już stałe, duże osiedla pod namiotami, w hangarach i niewykończonych halach fabrycznych. W czasie ewakuacji ludzie często umierali, mimo że starano się zapewnić im jak najlepsze warunki. Na brzegu perskim były zorganizowane szpitale, dostarczano pożywienie, od razu zmieniały się warunki życiowe. Zadbali o to Anglicy, ale i Persowie mieli swój duży wkład. B.P.P.. Kto to finansował? J.W.W. W głównej mierze Anglicy, którzy stworzyli organizację do spraw pomocy uchodźcom (Middle East Relief and Refugee Administration). Koszty utrzymania uchodźców były pokrywane z kredytów angielskich udzielanych rządowi polskiemu do spłaty po wojnie. B.P.P.. Czy spłata ta została wyegzekwowana? J.W.W. Polski rząd na uchodźstwie nie mógł oddać tych pieniędzy, gdyż do kraju nie powrócił. Ta sprawa wypłynęła ponownie w rozmowach między Anglikami a Tymczasowym Rządem Jedności Narodowej. Anglicy chcieli, żeby część złota z Banku Polskiego ewakuowanego w 1939 r. trafiła do nich w ramach tych rozliczeń. Rząd polski argumentował, że Polska jest tak biednym krajem, iż nie jest w stanie spłacić długu. Ostatecznie Brytyjczykom wypłacono tylko 3 mln funtów w złocie, chociaż 10\n13 ogólna kwota kredytów udzielonych polskiemu rządowi w Londynie na cele cywilne przekroczyła 30 mln funtów. Spłatę reszty umorzono lub rozłożono na 15 lat. B.P.P.. Co później działo się z cywilami? J.W.W. Rok 1942 to przełomowy okres wojny. Niemcy wchodzą na Kaukaz, idą na Stalingrad, w Afryce atakuje Rommel. Alianci zachodni nie mieli zbyt dużego pola manewru, a jednak i to trzeba docenić w tych trudnych warunkach starali się, żeby ta ludność miała w miarę znośne warunki życia. W Iranie było bardzo trudno, między innymi z powodu niesprzyjającego, gorącego klimatu. Trzeba było Polaków ewakuować gdzieś dalej. Ostatecznie około 20 tys. popłynęło do Afryki, głównie do posiadłości brytyjskich do Tanganiki, Ugandy, Rodezji Południowej i Północnej, Kenii i częściowo do Unii Południowej Afryki. Utworzono kilkanaście obozów dla uchodźców. Zapewniono w nich opiekę lekarską, wyżywienie, nie musieli pracować, chociaż starano się ich jakoś zająć. Administracje obozowe podlegały delegaturom Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej. Z pieniędzy przekazywanych przez Brytyjczyków opłacono koszty utrzymania obozów. Rozwinięto na dużą skalę szkolnictwo, prowadzono w miarę możliwości działalność kulturalną. Uchodźcy mogli przeżyć w obozach całą wojnę w zupełnie przyzwoitych warunkach. Część została w Teheranie i innych miejscowościach Iranu. Dzieci znalazły się w Isfahanie, gdzie powstały ośrodki szkolne, część była w Ahwazie, nad Zatoką Perską. Ośrodek irański liczący ogółem kilka tysięcy ludzi przetrwał do 1945 r. Powstało tam kilka bardzo cennych inicjatyw, między innymi utworzono instytucję naukową o nazwie Towarzystwo Studiów Irańskich, w której działali znani profesorowie: Stanisław Kościałkowski, Zygmunt Klemensiewicz i Stanisław Swianiewicz. Prowadzono badania nad kulturą i historią Persji. W Teheranie wydawano periodyk Studia Irańskie. W Persji powstały komórki PPS, ugrupowania narodowe, piłsudczykowskie, toczono ostre spory polityczne. Rozwinęła się prasa polska. We wszystkich krajach, które przyjęły uchodźców, były polskie czasopisma, a nawet polskojęzyczne programy radiowe. Polacy ewakuowani z ZSRR znaleźli się też między innymi w Indiach Brytyjskich i Nowej Zelandii. Za zgodą gen. Andersa w Palestynie została część polskich oficerów pochodzenia żydowskiego. Około 1500 osób skierowano do osiedla Santa Rosa w środkowym Meksyku. Ważnym ośrodkiem polskim był też Bejrut stolica Libanu. ROZMOWY BIULETYNU B.P.P.. Czy ci ludzie zostali tam po wojnie? J.W.W. Na ogół chcieli wyjeżdżać, bo te kraje były biedne, a oni sami nie bardzo mieli możliwości startu. Przeważali wśród nich niezamożni chłopi 11\n14 ROZMOWY BIULETYNU z Kresów, bez kwalifikacji, bez znajomości języka. Nie uczono się angielskiego, ponieważ uważano, że to jest okres przejściowy. Proces emigracji Polaków z obozów uchodźców do bogatych krajów Zachodu, głównie Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii, Francji, a także Argentyny, był trudny i trwał długo, aż do początków lat pięćdziesiątych. B.P.P.. Utrwala się nowy podział Europy i podział Polaków olaków,, na tych, którzy są w nowej Polsce, i tych, którzy są na emigracji. To jest po- dział przestrzenny i polityczny. S.C.C. Podział ten był dość czytelny dla znacznej części polskiego wychodźstwa już w 1943 r. w przełomowym momencie wojny. Wystarczy sięgnąć do ówczesnej publicystyki Ignacego Matuszewskiego, Stanisława Mackiewicza czy dzienników Tadeusza Katelbacha, by się przekonać, iż nie mieli oni złudzeń co do tego, że niebawem Polska znajdzie się w objęciach Stalina, który nie dość, że ją podbije, to w dodatku zaanektuje Kresy Wschodnie. Decyzje podjęte przez mocarstwa podczas konferencji w Moskwie, Teheranie czy Jałcie były dla nich tylko przypieczętowaniem klęski, której początek stanowiły zwycięstwa Armii Czerwonej pod Stalingradem i Kurskiem. Charakterystyczne, że dla środowisk piłsudczykowskich w Stanach Zjednoczonych, a po części także w Londynie, przełomem jest nie tyle tragiczna śmierć Sikorskiego, ile właśnie sukcesy Armii Czerwonej i październikowa konferencja moskiewska. Nie chcę przez to powiedzieć, że był to pogląd dominujący, niemniej jednak znaczna część wychodźstwa w ten sposób myślała. B.P.P.. Jak można scharakteryzować poglądy Polaków za granicą na nowy ład w Polsce i Europie? S.C.C. W pierwszych latach po wojnie dominowały trzy orientacje. Pierwszą tak zwaną realistyczną uosabiał Mikołajczyk. Jej zwolennicy twierdzili, iż idea legalizmu i pozostania na wygnaniu zbankrutowała, trzeba aktywnie włączyć się w życie polityczne i społeczne kraju, próbując w ten sposób powstrzymać proces sowietyzacji Polski. Drugą tak zwaną legalistyczną tworzyli niezłomni wraz ze wszystkimi instytucjami państwa na wygnaniu (prezydent, rząd, wojsko). Liczyli oni na globalny konflikt między Wolnym Światem a Związkiem Sowieckim. I wreszcie orientacja zdroworozsądkowa, którą praktycznie reprezentowało środowisko Kultury paryskiej. Pozostając na wygnaniu, Jerzy Giedroyc i Juliusz Mieroszewski porzucili legalizm. Sądzili, że ciężar walki o niepodległość spoczywać będzie nie na polskim Londynie, a wyłącznie na Polakach w kraju. Rolę emigracji postrzegali przede wszystkim przez pryzmat pomocy krajowi. W Stanach Zjednoczonych sytuacja wyglądała inaczej. Od 1944 r. działał tu Kongres Polonii Amerykańskiej, który przynajmniej 12\n15 ROZMOWY BIULETYNU Parada Pułaskiego w Nowym Jorku. Tyłem odwrócony kard. O Connor arcybiskup Nowego Jorku (lata dziewięćdziesiąte). Fot. S. Cenckiewicz w pierwszym okresie opowiadał się za współpracą z rządem RP na uchodźstwie, lecz po umowie Rozmarek Mikołajczyk z 1947 r. ograniczył swe kontakty z Londynem. Prezes KPA Karol Rozmarek w dalszym ciągu nie uznawał jednak władz warszawskich i opowiadał się za wyzwoleniem kraju spod komunizmu. W pełni londyńską emigrację na terenie Stanów tworzyły natomiast agendy rządu na uchodźstwie, środowisko nowojorskiego Instytutu Józefa Piłsudskiego i Stowarzyszenia Polskich Kombatantów. Stały one na gruncie legalizmu, protestując zdecydowanie przeciw wszelkim próbom pozyskania Polonii amerykańskiej przez komunistów. B.P.P.. Nie bardzo wierzę, że władze komunistyczne nie zyskały za oceanem żadnego poparcia. S.C.C. Tego nie powiedziałem. Już podczas wojny, głównie na Wschodnim Wybrzeżu USA, dali o sobie znać późniejsi inżynierowie dusz Aleksander Hertz, Oskar Lange, Bolesław Gebert, Stefan Arski czy Julian Tuwim. Za oceanem ukrywali się pod szyldem postępowej części Polonii i obrońców polityki Sikorskiego. Od końca 1941 r. w ostrych słowach atakowali sanację i otwarcie opowiadali się za bliską współpracą ze Związkiem Sowieckim. Jako pierwsi agitowali także za rewizją granicy ryskiej i uznaniem linii Curzona. Po wojnie natomiast zachęcali do powrotu do kraju i zasiedlania ziem odzyskanych. Nieprzypadkowo pierwszym ambasadorem Polski Ludowej w USA został właśnie Lange. Komunistom chodziło o pokazanie, że emigracja i Polonia amerykańska to nie tylko reakcjoniści i sanatorzy, ale też ludzie postępu przyjaźnie nastawieni do Związku Sowieckiego. Specjalną rolę miały tu ode- 13\n16 ROZMOWY BIULETYNU grać tak znane i cieszące się autorytetem postaci jak poeta Julian Tuwim, legenda powstania w getcie warszawskim Jan Galewicz, aktor i malarz Tadeusz Kantor czy nawet Czesław Miłosz, który pełnił po wojnie funkcję attaché kulturalnego w Waszyngtonie. Wszyscy oni zgodnie agitowali za nową Polską i namawiali do powrotu. W walce o wpływy w środowisku polonijnym w Stanach sięgano nawet po straszak antysemityzmu. Lange i Galewicz w 1946 r. próbowali pozyskać do współpracy przyznających się do polskości, lecz nie działających w KPA Żydów. Straszono ich antysemityzmem kierownictwa Kongresu i przybywających do USA zdemobilizowanych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, których obwiniano nawet o pogrom kielecki. W lipcu 1946 r. manipulowanie stosunkami polsko-żydowskimi spotkało się ze zdecydowaną reakcją nowojorskiego środowiska polskich intelektualistów pochodzenia żydowskiego (między innymi Jana Lechonia, Henryka Aschkenazego i Kazimierza Wierzyńskiego). J.W.W. Wymienieni działacze komunistyczni wypłynęli na szersze wody polityczne. Był taki projekt Stalina, żeby członkowie Polonii amerykańskiej, między innymi Oskar Lange i ksiądz Stanisław Orlemański (polski ksiądz urodzony w Stanach Zjednoczonych), weszli w skład przygotowywanego rządu polskiego, tego przyszłego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Zostali zaproszeni do Moskwy i przyjęci przez samego Stalina, który prowadził z nimi rozmowy. Było to niezwykle perfidne posunięcie, wymierzone przeciwko rządowi w Londynie. Trwały przetargi o to, ilu przedstawicieli rządu na uchodźstwie ma wejść do nowego rządu tworzonego w kraju. Rosjanie mówili my jesteśmy gotowi wprowadzić do niego obywateli amerykańskich i nawet księdza katolickiego (Lange i Orlemański mieli obywatelstwo amerykańskie). Użyto ich jako elementu nacisku na polski Londyn. S.C.C. Komuniści nie osiągnęli w Stanach Zjednoczonych zbyt wielkich sukcesów. W 1955 r. do fiaska polityki PRL wobec Polonii przyznał się nawet ambasador Romuald Spasowski. B.P.P.. W 1945 r.. Londyn jest nadal siedzibą Rządu Polskiego na uchodźstwie. W lipcu tego roku alianci cofnęli mu uznanie, przeka- zując je ekipie Bieruta. To jest początek sporu w polskim Londynie. Na czym ten spór polegał? S.C.C. Dotyczył dwóch kwestii powrotu do Polski i uznania nowej, komunistycznej rzeczywistości. W polskim Londynie powstają dwa nieformalne stronnictwa stojących na gruncie legalizmu niezłomnych i opowiadających się za powrotem do kraju realistów (nazywanych czasem zdrajcami ). Pierwsi skupili się wokół legalnych władz prezydenta Władysława Raczkiewicza i rządu Tomasza Arciszewskiego, dru- 14\n17 dzy natomiast razem ze Stanisławem Mikołajczykiem, Stanisławem Kotem, Stanisławem Grabskim i Henrykiem Strasburgerem wyjechali do Warszawy. Co ciekawe, niektórzy z nich wracali później na Zachód, lecz w zupełnie nowej roli. Strasburger i Kot główne filary ekipy Sikorskiego i Mikołajczyka zostali dyplomatami komunistycznej Polski. J.W.W. Henryk Strasburger, były członek rządu gen. Sikorskiego, był pierwszym ambasadorem Polski Ludowej w Londynie, z kolei hrabia Jan Drohojowski, były ambasador na Kubie, z ramienia Polski Ludowej został ambasadorem w Meksyku. Kwestia wyborów politycznych nie była ograniczona tylko do Mikołajczyka i ludowców. Jednak Mikołajczyk, mając ograniczone poparcie Zachodu, próbował wykorzystać możliwości polityczne, które jeszcze pozostały. ROZMOWY BIULETYNU B.P.P.. Czy postawa Mikołajczyka miała jakieś poparcie? S.C.C. Pomijając zwykłych żołnierzy i cywilów powracających do kraju, Mikołajczyk nie mógł liczyć na większe poparcie polityczne w Londynie. Najważniejsze stronnictwa polityczne emigracji PPS, Stronnictwo Narodowe czy Liga Niepodległości Polski okrzyknęły go zdrajcą sztandaru legalizmu i księciem jałtańskim. W pierwszych latach po wojnie do kraju wróciło wprawdzie około 100 tys. żołnierzy PSZ, lecz zarówno elity wojskowe, jak też główne ugrupowania polityczne w Londynie opowiedziały się za kontynuowaniem walki o niepodległość. Sytuacja była dość skomplikowana. Rząd polski był uznawany już tylko przez Watykan oraz rządy Hiszpanii, Portugalii, Irlandii i Chile. Emigracja londyńska i środowiska polonijne w Stanach Zjednoczonych bezskutecznie próbowały odwrócić bieg historii. Jeszcze w kwietniu 1945 r. grono działaczy Komitetu Narodowego Amerykanów Polskiego Pochodzenia na czele z Ignacym Matuszewskim weszło w skład delegacji amerykańskiej na konferencję 46 państw w San Francisco. W trakcie jej trwania mjr Henryk Floyar-Rajchman domagał się od Mołotowa wyjaśnień na temat porwania 16 członków rządu podziemnego. Jednak działania te, choć trzeba przyznać dość spektakularne, nie mogły osiągnąć spodziewanego efektu. Pozostawały więc nadzieje na konflikt Wschód Zachód i wybuch trzeciej wojny światowej. B.P.P. Skąd, po 1945 r.. brały się środki na funkcjonowanie władz emigracyjnych? J.W.W. Większe możliwości finansowe miała w zasadzie tylko Polonia amerykańska, która z racji swojej liczebności i jednak określonego dorobku materialnego mogła wspomóc różnego rodzaju przedsięwzięcia na rzecz sprawy polskiej. Wspomnieć można tu chociażby o utworzeniu Skarbu Narodowego. 15\n18 ROZMOWY BIULETYNU S.C.C. Regularnych wpłat na konto Skarbu Narodowego dokonywano jednak przede wszystkim w polskim Londynie, choć wpływy te były znikome i nie wystarczały nawet na pokrycie kosztów urzędowania prezydenta i rządu. Problemy finansowe pogłębiał w dodatku kryzys polityczny emigracji, który trwał nieprzerwanie od śmierci prezydenta Raczkiewicza w 1947 r. aż do objęcia w 1972 r. prezydentury przez Stanisława Ostrowskiego. Spór dotyczył kwestii sukcesji po Raczkiewiczu, która w 1947 r. przypadła Augustowi Zaleskiemu. Główne stronnictwa emigracyjne zawarły porozumienie, domagając się jednogłośnie ustąpienia Zaleskiego i powierzenia urzędu gen. Kazimierzowi Sosnkowskiemu. Niestety, mimo kilku misji mediacyjnych, kryzysu tego nie zdołano przezwyciężyć, co w jeszcze większym stopniu obniżyło pozycję polskiego uchodźstwa na arenie międzynarodowej. W okresie rozbicia emigracji istniały faktycznie dwa ośrodki władzy (prezydencki i skupiony wokół Rady Trzech obóz zjednoczenia ), a więc także dwa Skarby Narodowe. Po scaleniu obozu niepodległościowego w 1972 r. władze RP na uchodźstwie ponownie powołały wspólny Skarb Narodowy. J.W.W. Podstawy finansowe działalności publicznej emigracji były bardzo wątłe, z wyjątkiem Wolnej Europy, która miała solidne zaplecze, ale to nie były pieniądze polskie. Sporymi środkami finansowymi dysponował w Stanach Zjednoczonych na przykład Związek Narodowy Polski, stanowiący najsilniejszą organizację w ramach Kongresu Polonii Amerykańskiej. Ta wielka instytucja, licząca kilkaset tysięcy członków o majątku kilkuset milionów dolarów, mogła sobie pozwolić na różnego rodzaju akcje charytatywne, wydawnicze, dysponowała własną rozgłośnią radiową, własną prasą. B.P.P.. Powróćmy do relacji między PRL a emigracją i Polonią. Wła- dze w Warszawie nawoływały Polaków do powrotu. Czym się wów- czas kierowały? J.W.W. W chwili zakończenia wojny poza granicami państwa polskiego w nowym kształcie terytorialnym były miliony Polaków. Na roboty przymusowe wywieziono w latach wojny ponad 2,5 mln Polaków, część z nich jeszcze była w Niemczech. Na Wyspach Brytyjskich, we Włoszech i na Bliskim Wschodzie stacjonowały Polskie Siły Zbrojne. Setki tysięcy Polaków znajdowały się w Związku Sowieckim. I jeszcze Polacy w Afryce, Indiach, Meksyku, Nowej Zelandii, w Portugalii itd. Dla nowych władz komunistycznych był to ogromny problem natury politycznej, bo ci uchodźcy mogli stać się zapleczem dla działalności politycznej rządu londyńskiego. Był to również problem o charakterze gospodarczym jeżeli kilka milionów obywateli przebywa poza granicami kraju, to nie uczestniczą oni w dziele odbudowy. W końcu w grę wchodziły względy społeczne rozdzielenia setek tysięcy rodzin. Władze komunistyczne były zaintereso- 16\n19 wane tym, żeby jak najwięcej ludzi powróciło. Rzucono hasło: wszyscy wracajcie, dla każdego jest miejsce w ojczyźnie. Powstały Państwowy Urząd Repatriacji, urząd Głównego Pełnomocnika ds. Repatriacji, urzędy pełnomocników ds. ewakuacji ludności polskiej z terenów Związku Sowieckiego, powołano misje repatriacyjne, które wysyłano do innych krajów. Polacy znajdujący się w krajach zachodnich stawali przed wielkim dylematem. Wracać do kraju, który nie był ani suwerenny, ani demokratyczny, czy też wybrać emigrację. Stali przed trudnym wyborem, ale przynajmniej mogli sami decydować. Jeśli chodzi o dawną ludność kresową, to sprawa była dodatkowo skomplikowana, bo ci, którzy wyszli z armią gen. Andersa, nie mieli dokąd wracać. W latach lubelski PKWN, a potem rząd w Warszawie, zawarł wiele układów z władzami Związku Sowieckiego o repatriacji Polaków zza Buga. Objęto nimi tych Polaków i Żydów, którzy znajdowali się w głębi ZSRR, i tych, którzy mieszkali na Kresach Wschodnich. ROZMOWY BIULETYNU B.P.P.. Czy można zbilansować te powojenne powroty? J.W.W. W latach ze Związku Sowieckiego przyjechało do Polski ponad 1,5 mln przedwojennych obywateli polskich. Repatriacją nie objęto wszystkich, w ZSRR pozostały znaczne skupiska ludności polskiej. Według oficjalnych danych, w 1959 r. mieszkało tam nadal około 1,4 mln Polaków, z czego ponad pół miliona na Białorusi i ćwierć miliona na Litwie. Z Niemiec wróciła ogromna część robotników przymusowych wywiezionych tam w latach wojny. Liczbę tych, którzy powrócili, szacuje się na 1,6 mln osób. Z innych krajów europejskich, w tym Wielkiej Brytanii, przyjechało blisko 300 tys. osób. Kilka tysięcy powróciło z krajów pozaeuropejskich. S.C.C. W 1945 r. w Niemczech było około miliona Polaków, rok później pozostało ich niespełna pół miliona. W 1949 r. na terenie zachodnich Niemiec pozostawało łącznie ponad 100 tys. Polaków. Do opieki nad tak wielką rzeszą rodaków rząd polski na uchodźstwie powołał Społeczny Komitet Pomocy Obywatelom Polskim w Niemczech, który, jak wiele na to wskazuje, dysponował dość pokaźnymi sumami pieniędzy. Powstało tam także Zjednoczenie Polskie, któremu przewodzili deklarujący się wówczas jako niezłomni Klaudiusz Hrabyk i Witold Olszewski. I choć w późniejszym okresie obaj wrócili do kraju, to zaraz po wojnie opowiadali się za pozostaniem na wygnaniu i kontynuowaniem walki z reżimem. Do najbardziej spektakularnych powrotów należał niewątpliwie przyjazd urzędującego premiera rządu na uchodźstwie Hugona Hankego we wrześniu 1955 r. Po latach okazało się, że był on agentem wywiadu PRL o pseudonimie Ważny. Poza Hankem, do kraju wrócił także inny z emigracyjnych premierów Stanisław Cat-Mackiewicz. 17\n20 ROZMOWY BIULETYNU J.W.W.. Toczyła się wielka dyskusja wracać czy nie wracać. Dla robotników przymusowych sytuacja była o tyle prosta, że większość tych ludzi pochodziła z Kieleckiego, Poznańskiego, Łódzkiego, oni mieli dokąd wracać. Dla żołnierzy armii Andersa czy dla cywilów w Afryce repatriacja do Polski oznaczała przybycie do kraju, którego w ogóle nie znali, bo Kresy pozostały po stronie sowieckiej. Władze komunistyczne działały bardzo skutecznie i w sposób przemyślany. W obozach dla uchodźców pojawiali się oficerowie repatriacyjni, którzy najpierw starali się pozyskać przychylność władz angielskich. Apele o powrót drukowano w angielskojęzycznej prasie. Skutek był marny, wracali tylko ci, których część rodziny była już w Polsce. Mówiąc o migracjach okresu powojennego, można wprowadzić pewną periodyzację. Pierwsze powojenne lata to okres dużych ruchów migracyjnych, tak zwana repatriacja ze Wschodu, repatriacja z Zachodu. Wtedy na polskiej granicy chętnie przepuszczano powracających. Zmiana nastąpiła około 1948 r., granice zostały zamknięte i nikogo już nie zachęcano do powrotu. Polaków pozostających na emigracji przedstawiano jako zdrajców, zaczęły się represje wobec tych, którzy wrócili wcześniej. Efekt był taki, iż w 1950 r. powróciło do Polski tylko 3 tys. osób. W połowie lat pięćdziesiątych władze znowu zaczęły nawoływać emigrantów politycznych do powrotu. B.P.P.. Polacy zaczęli też opuszczać Polskę Ludową. J.W.W. Statystyki emigracji z Polski wyraźnie wskazują, że wyjazdy te były związane z przesileniami politycznymi. W pierwszych latach po wojnie wyjazdów było sporo, między innymi z racji łączenia rodzin. W latach liczba emigrantów spadła do kilku tysięcy osób rocznie, więc można powiedzieć, że to było zjawisko marginalne. Po Październiku 1956 r. obserwujemy nasilenie się fali wyjazdów. W latach rocznie wyjeżdżało blisko 150 tys. osób. Potem następuje znaczny spadek i następna fala wyjazdów pojawia się w latach , a kolejna na początku rządów Gierka, w związku z liberalizacją polityki wyjazdowej, w końcu wielka fala emigracji związana była z kryzysem lat Emigrantami w okresie powojennym byli nie tylko Polacy, ale i Żydzi oraz Niemcy, którzy przede wszystkim zostali wysiedleni w latach czterdziestych. Spore ich grupy zostały na Śląsku, Pomorzu i w województwie łódzkim. Ich sytuacja często była skomplikowana, byli związani małżeństwami mieszanymi. Odrębny był problem ludności polsko-niemieckiego pogranicza językowo-kulturowego, zwłaszcza na Opolszczyźnie, Mazurach i Kaszubach. Po 1956 r. i później w decyzjach o wyjeździe do Niemiec dominującą rolę odgrywał częściej czynnik ekonomiczny niż ideologiczny. Niemcy Zachodnie były krajem dobrze prosperującym. Odbywała się też akcja łączenia rodzin, na którą nalegał rząd w Bonn. Z Polski wyjechały tysięce Żydów, którzy przeżyli wojnę na Wschodzie. 18


DWIE ROZBITE GŁOWY! TAJEMNICE SZKOLENIA W TOP HOTEL PRAGA - Kurier Zawierciański\nDWIE ROZBITE GŁOWY! TAJEMNICE SZKOLENIA W TOP HOTEL…\n(Zawiercie, Praga) W dniach 10-12 kwietnia odbyło się szkolenie członków nowej Powiatowej Rady Rynku Pracy powołanej przez Starostę Powiatu Zawierciańskiego na kadencję 2018-23. A jak wiadomo, każde dobre szkolenie musi być przede wszystkim daleko. W tym przypadku to Kłodzko i Praga, stolica Czech. Duża odległość od Zawiercia gwarantuje częściową przynajmniej anonimowość uczestników szkolenia w czasie wolnym. A po trudach szkolenia, można jeszcze coś zwiedzić, np. praską starówkę. Gdyby to samo szkolenie zrobić np. w hotelu w Hucisku, albo w Fajkierze w Lgocie Murowanej, w Villa Verde czy Hotelu Zawiercie, to i nocleg byłby niepotrzebny, zwiedzać nie byłoby czego, bo okolicę wszyscy znają. Brak noclegu (bo blisko) spowodowałby też, że preteksty do celebrowania życia towarzyskiego razem lub w podgrupach też trudno byłoby znaleźć. A tak Praga, słynny Most Karola i to co w szkoleniu Powiatowej Rady Rynku Pracy może okazać się najciekawsze: nocne Polaków rozmowy. O czym uczestnicy szkolenia rozmawiali w 4-gwiazdkowym Top Hotel nie wiemy, ale wiemy jakie były rano skutki tych rozmów: na kilkunastu uczestników szkolenia (rada liczy 11 osób, ale byli też inni, w tym dyr. PUP Zawiercie) aż 2 rozbite głowy, w tym jedna zakończona pomocą chirurga w Czechach!\nPaweł Sokół z Żarnowca jest obecnie radnym powiatowym, członkiem Zarządu Powiatu Zawierciańskiego. W Powiatowej Radzie Rynku Pracy reprezentuje NSZZ Rolników Indywidualnych. W Top Hotel Praga mieszkał w jednym pokoju ze starostą Gabrielem Dorsem. Pytamy, co wie o okolicznościach wypadku, zwłaszcza, że nieoficjalnie mówi się, że miało dojść do kłótni, ktoś miał staroście przyłożyć, tak że na ścianę, o którą miał się otrzeć i uszkodzić głowę starosta miałby wpaść nie tak przypadkiem.\n-Nie było takiego zdarzenia- mówi Paweł Sokół.\nKZ: Pisaliśmy już przed Wielkanocą, o rozbitej głowie starosty Dorsa, co było widoczne na sesji Rady Powiatu 16 kwietnia. Starosta sam przyznał, że „uderzył się w głowę”. Dzisiaj wiemy gdzie, że było to w praskim hotelu TOP podczas szkolenia. Jeden z uczestników szkolenia mówił nam, że coś stało się w Waszym pokoju, że ktoś miałby staroście Dorsowi przyłożyć w kłótni. To prawda?\n-Nie było takiego zdarzenia, naprawdę.\nKZ: -To co robiliście w Pradze na tym szkoleniu? Co tam się działo?\n-Zwiedzanie i tyle. Później było szkolenie w Kudowie. Typowo szkoleniowy wyjazd.\nKZ: Żadnej balangi w hotelu?\nDo miejsca, gdzie odbywało się szkolenie, jeszcze wrócimy. Ale już teraz warto dodać, że firma organizująca szkolenie potwierdza, że miało ono dwie części: w Pradze oraz Kłodzku. Kudowa Zdrój, gdzie jak twierdzi Paweł Sokół się szkolił, była podczas szkolenia podawana jako przykład współpracy transgranicznej w zatrudnieniu.\nMarek Kijas. W Radzie Rynku Pracy reprezentuje OPZZ. Od 2003 roku działa w Międzyzakładowym Samorządowym ZZ Pracowników CMC Poland. Od pocz. 2013 zasiada w Zarządzie ZZ Metalowców i Hutników w Polce. Ze szkolenia w Pradze wrócił z rozbitą głową. Konieczna była nawet interwencja czeskich chirurgów, którzy zeszyli Kijasowi rozcięty łuk brwiowy. Pytamy jak doszło do wypadku.\n-Nikt nikogo nie pobił. Różne sytuacje są w życiu. Ja uderzyłem się o drzwi, mam rozcięty łuk brwiowy. Zgłosiłem się na pogotowie, na tym sprawa się zakończyła. To się nie stało po alkoholu, byłem badany, żadnego alkoholu nie wykryto.\nKZ: -Znamy inną wersję. Że głowę rozbił pan sobie wieczorem, tak przespał do rana, rano pojechał pan rzeczywiście na pogotowie.\n-Starostę widziałem, miał jakieś ślady zadrapania. Ale nie mnie oceniać, z czego to powstało.\nKZ: Starosta w pokoju mieszkał z Pawłem Sokołem.\n-Nie mam pojęcia z kim mieszkał, nie byłem u pana starosty w pokoju. Wieczoru nie spędzaliśmy razem. Nie wiem, jaka była przyczyna zadrapania na czole starosty.\nKZ: -Jeden ze świadków mówi nam, że głowę rozciął pan wieczorem, a do szpitala pojechał rano. To trochę dziwne.\n-Cała sytuacja miała miejsce rano, w momencie, kiedy wstaliśmy z łóżka. Do szpitala pojechałem może 2 godziny później. Zdarzyło to się rano. Nie wiem, od kogo ma pan inne informacje.\nKZ: To duży hotel. Nie byliście sami. Waszą obecność widział personel.\n-Nie mam zielonego pojęcia, jak to komentował ktokolwiek inny. Ja nie za bardzo wiem, ani co się działo, ani dlaczego taka sytuacja miała miejsce. To zdarzyło się rano, kiedy wstałem, później pojechałem do szpitala, zszyto mi łuk brwiowy. Tego nie mam zamiaru ukrywać, bo tak się stało. Mogłem sobie rozbić łuk brwiowy przez nieuwagę.\nKZ: Starosta Dors otarł się o ścianę. Pan uderzył się o drzwi….\n-Przy tym zdarzeniu, które pan próbuje wyciągnąć, z tego różne sytuacje. Nie wiem, jakiego znajdzie pan świadka, który potwierdzi inną wersję. Co się działo u pana starosty w pokoju też nie mogę panu powiedzieć, bo w tym pokoju nie byłem. To wszystko.\nKłodzko i Praga. Choć niektórzy twierdzą, że… Kudowa Zdrój\nSzkolenie w Kłodzku, a nocleg 160 km dalej w stolicy Czech +zwiedzanie. Po co? Chyba, że znaczenie ma atrakcyjność miasta. Nic nie ujmując Kłodzku, to z atrakcjami Pragi chyba jednak przegrywa. Nie tylko w kategorii „życie nocne”. Pytaliśmy więc skąd taka odległość miejsca szkolenia od noclegu? Chodziło o prezentację nt. „współpracy transgranicznej w zakresie zatrudnienia”. M.in. chodzi o to, że wielu Polaków pracuje w Czechach np. w zakładach Skody w Mlada Boleslav.\nUczestnikiem szkolenia był Prezydent Zawiercia Łukasz Konarski. Pytamy więc prezydenta, co sądzi o ekscesach w Pradze: K.Z: -Panie Prezydencie, dwie rozbite głowy podczas szkolenia 11-osobowej Rady Rynku Pracy… Sporo. Czy tak powinny wyglądać szkolenia?\nŁ. Konarski: -To jest Powiatowa Rada Zatrudnienia, ma swoje zasady funkcjonowania, zostałem powołany przez Starostę i czasami uczestniczę w szkoleniach. I tyle.\nKZ:- Tak powinny wyglądać te szkolenia? Wyjazdowe? Że kończą się skandalem. Dwie rozbite głowy podczas jednego szkolenia to sporo…\n-Tak. Raz do roku są wyjazdowe szkolenia rady…\nKZ: -Podobno to pan przytrzymał Dorsa, jak oberwał.\n-Bez żartów… Proszę tak nie insynuować.\nKZ: -O ile to insynuacje. Zapytam inaczej: wie pan w jakich okolicznościach rozbił sobie głowę starosta Dors, a w jakich Marek Kijas?\n-Nie będę tego w żaden sposób komentował. Nie znam sytuacji, nie byłem przy tym.\nOrganizatorem szkolenia w Kłodzku i pobytu w Pradze była warszawska firma szkoleniowa ATUT Rozmawiamy z jej właścicielką, Beatą Kałuską:\n-My byliśmy tylko organizatorem szkolenia, nie odpowiadamy za to, co jego uczestnicy robią wieczorem w hotelu. Następnego dnia, po pierwszym dniu szkolenia zobaczyłam, że pan starosta zawierciański (Gabriel Dors-przyp. red.) ma otartą głowę. Drugi mężczyzna, ale oni nie mieszkali w tym samym pokoju, miał rozbity łuk brwiowy (chodzi o Marka Kijasa -przyp. red.) więc zorganizowałam mu wizytę na pogotowiu, gdzie udzielono mu pomocy.\nW Pradze? -pytamy.\n-Powiem panu tak: my, jako organizator szkolenia nie mamy wiedzy, co się działo. Ten jeden pan mówił, że uderzył się o drzwi. Ale czy o drzwi czy o krzesło, ja nie wnikam, nie widziałam…\nKZ: -Jak się zachowywali uczestniczy szkolenia następnego dnia? Wyrażali jakąś skruchę, że narozrabiali? Albo potwierdzali, do czego doszło?\n-Byli spokojni. To dla mnie najważniejsze. Trudno mi powiedzieć, czy wyrażali skruchę. Dokładnie, co się stało, nikt z nich nie mówił, co się tam stało w pokojach. Wiem, że pan starosta, którego rano zobaczyłam z otartą głową, mieszkał w pokoju z panem Pawłem Sokołem (Członek Zarządu Powiatu, związkowiec i radny z Żarnowca- przyp. red.).Ale powiem panu, że wśród mężczyzn bójka mnie nie dziwi.\nKZ: -Oczywiście, jeżeli doszło do jakiejś bójki. Uczestnicy szkolenia z którymi rozmawialiśmy, zaprzeczają.\n-Tego oczywiście nie wiem. Nie wyczułam też, aby panowie byli (rano) pod wpływem alkoholu. Hotel nie zgłaszał mi też żadnych uszkodzeń w pokojach, za które byłaby konieczność zapłacić.\nNaszych ciężko pracujących w Pradze polityków oprowadzał po starówce Pragi przewodnik Stanisław Gustaw. Pytamy przewodnika, jak zachowywali się uczestnicy wycieczki, czy sprawiali jakieś kłopoty: -Narzekali tylko, że dużo trzeba chodzić. Ale tak się zwiedza Pragę. W hotelu ja śpię w innym skrzydle, nie wiem, co robili w pokojach. To ogromny hotel na 1200 osób.\nDo dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Zawierciu Andrzeja Rusa wysłaliśmy pytania, o program szkolenia, powód, dla którego odbywało się ono aż w Pradze. Oraz koszty szkolenia. Wg serwisu rezerwacyjnego Booking.com koszt dwóch noclegów w czterogwiazdkowym Top Hotel Praha w środku tygodnia to 715 zł za dwie osoby. Śniadanie w cenie. Pełne koszty szkolenia Powiatowej Rady Rynku Pracy w Zawierciu w Pradze i Kłodzku poznamy, gdy otrzymamy dokumenty z PUP Zawiercie. Oprócz już wymienionych osób, w PRRP działają i pewnie byli uczestnikami szkolenia: Małgorzata Benc z Solidarności (nie odebrała telefonu), Jan Molenda, wójt Irządz, Jacek Lipa burmistrz Szczekocin, Adam Szmukier wójt Włodowic, Paweł Skóra Zw. Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych oraz reprezentujący zawierciańskie rzemiosło Jan Witkowski i Paweł Kadłubek. Dyr. PUP Zawiercie Andrzej Rus potwierdził nam, że też brał udział w wyjeździe.


Zaproszenie na film | Rzymskokatolicka parafia pw. Świętego Jakuba Apostoła w Częstochowie\nBardzo serdecznie chciałbym polecić i zachęcić do obejrzenia filmu pt. „Zerwany kłos”, który wszedł na ekrany kin 17 lutego bieżącego roku. Film można obejrzeć w kinie Cinema City Wolność, ul. Kościuszki 1/5. Warto go zobaczyć.\n„Zerwany kłos” jest polskim filmem dramatycznym z 2017 roku. Powstał w oparciu o biografię polskiej błogosławionej Karoliny Kózkównej (2.08.1898 – 18.11.1914). Karolina była wychowana w głęboko wierzącej i religijnej rodzinie. Była szlachetną dziewczyną, praktykującą wiarę, pomagającą innym. W roku 1914 podczas I wojny światowej w okolice Tarnowa dotarli rosyjscy żołnierze, wówczas szesnastoletnia Karolina broniąc swojej wiary i niewinności, poniosła śmierć męczeńską. Ojciec Święty Jan Paweł II ogłosił ją błogosławioną 10 czerwca 1987 r. w Tarnowie.\nFabułę filmu dopełnia historia Teresy, która nosiła w sercu tajemnicę o gwałcie zadanym przez kozaka Sorokina. Karolina staje przy niej, aby ukazać jej sens dalszego życia. „Zerwany kłos” jako film religijny niesie przesłanie o sensie cierpienia, zwycięstwie miłości nad nienawiścią. Piękną postacią jest także kapłan, ówczesny proboszcz.\nFilm został wyprodukowany przez Fundację Lux Veritatis przy wsparciu Telewizji Trwam. Twórcami filmu są studenci i absolwenci Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu.\nNadmienić należy, że reżyserem filmu jest Witold Ludwig, absolwent Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej, nasz parafianin. Po obejrzeniu tego filmu czuję się zobowiązany złożyć serdeczne gratulacje reżyserowi a także gratuluję Jego Rodzicom, którzy mieszkają w naszej parafii; cieszcie się sukcesami swojego syna.


Szepty wiedźmowych pragnień (zmysłowo bardzo)\nStavanger KaftanBlady 02.03.2021\nSiedziałem na fotelu przeglądając teczki ze starymi rachunkami. Chciałem w końcu zrobić porządek i zredukować ilość zbędnych, nieaktualnych dokumentów. Od dawna przymierzałem się do tego, i w końcu wykrzesałem nieco „silnej woli” by to zrobić. Całkiem dobrze mi szło, gdy poczułem intensywny aromat parzonej kawy. Zerknąłem w okno upewniając się, że wieczorny mrok dawno już zawładnął zewnętrznym światem.\n-Czyż nie za późno na kawę moja droga? Toć już wieczór, nie będziesz mogła zasnąć.\nNie zdążyłem do końca wyartykułować swojego pytania, gdy Wiedźma podeszła do mnie z filiżanką kawy, stawiając ją przede mną.\n-Ty też nie będziesz mógł zasnąć.\nStała uśmiechając się do mnie zawadiacko.\n- A cóż to za wyjątkowy wieczór Wiedźmo tajemnicza?\n-Wieczór i noc cała, mój Magu.\nUniosła dłoń, w której trzymała kawałek czekolady i zbliżyła ją do moich ust. Rozchyliłem wargi, by przyjąć wiedźmowy podarek. Czekolada powoli rozpływała się w ustach, a Wiedźma muskała moje wargi delikatnością serdecznego palca. Wtedy do otaczającego mnie zapachu kawy, wmieszała się wyraźna woń wiedźmowych perfum przełamana aromatem świeżo obranej mandarynki. Podała mi rękę i pociągnęła mnie do siebie. Posłusznie stanąłem naprzeciw niej, a ona włożyła sobie ust mandarynkowy półksiężyc, po czym objęła mnie i przywarła ustami do moich ust.\nZłączyliśmy się w mandarynkowo czekoladowym całowaniu, a w mojej głowie zaszumiał szept wiedźmowych słów.\n-Chcę kochać się z tobą mój Magu, chcę byś przywołał dziś we mnie każdy dreszcz, byś otoczył mnie niespieszną czułością i obsypał bezlikiem dotknięć. Zrób to celebrując każdy dotyk, smakując każdy pocałunek, odkrywaj mnie dla mnie i dla siebie, podążaj za mną a ja podążę za tobą. Odszukaj i odkryj moje tajemnice, sięgnij po najgłębiej ukryte skarby naszego w sobie zaplątania. Bądź dla mnie kaskadą zmysłowych doznań, najczulszych, gdy trzeba i najdzikszych, gdy tego zapragnę. Chcę z tobą przemierzać nowe nieba, zapalać nowe gwiazdy, zabłysnąć czerwienią płomienia, zajaśnieć bielą śnieżnego puchu, wysrebrzyć się w księżycu i ozłocić słońcem. Chcę z tobą rozsypać się na atomy, ulecieć z wiatrem i spadać z deszczem, tak by zasiać Miłość ulewą kropel naszego kochania.\nI stało się tak, że spadł deszcz i padał czterdzieści dni i czterdzieści nocy…


IGTE: do 16 mld zł z OFE mogłoby posłużyć realizacji planu rozwojowego - Puls Biznesu - pb.pl\nIGTE: do 16 mld zł z OFE mogłoby posłużyć realizacji planu rozwojowego\nopublikowano: 09-06-2016, 19:31\nW stosunkowo krótkim terminie mogłoby być uruchomione do 16 mld zł kapitału OFE na realizację części zamierzeń Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju - podała w czwartek prezes Izby Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych Małgorzata Rusewicz.\nPodczas debaty w Centrum Prasowym PAP Rusewicz podkreślała potencjał tkwiący w funduszach emerytalnych, który mógłby być wykorzystany do realizacji celów przyjętych w rządowym Planie na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju.\n"Fundusze emerytalne w Polsce istnieją od 17 lat, ten kapitał, który jest zgromadzony od ponad 16 mln Polaków wynosi dzisiaj ok. 140 mld zł. Dzisiaj tymi środkami zarządza 12 towarzystw emerytalnych, które przez te 17 lat zbudowały nie tylko pełną infrastrukturę techniczną, zaplecze do obsługi klientów, ale przede wszystkim posiadają niezbędną ekspertyzę do tego, aby tak istotnym kapitałem zarządzać" - przekonywała. Dodała, że fundusze te inwestują w ok. 300 spółek, a stopa zwrotu przez 17 lat wyniosła średnio ponad 250 proc.\n"Patrząc na cały potencjał, który dzisiaj fundusze emerytalne mają, bylibyśmy na trzecim miejscu, jeżeli chodzi o możliwość pozyskania źródeł finansowania realizacji projektów i celów postawionych w planie rządowym. A one są naprawdę bardzo ambitne" - mówiła Rusewicz.\nJak zaznaczyła, dzisiaj duża część aktywów OFE jest ulokowana w akcjach na polskiej giełdzie. "Natomiast mamy chociażby 11 miliardów ulokowanych w depozytach. Dzisiaj depozyty nie są atrakcyjną formą, jeżeli chodzi o możliwości lokowania, dlatego szukamy innych instrumentów i innych możliwości, do których moglibyśmy te pieniądze wykorzystać" - dodała. "To jest taki płynny kapitał, który w stosunkowo krótkim terminie można uruchomić, podobnie jak część kapitału, który jest ulokowany za granicą. To w sumie daje nam do 16 mld zł, które w stosunkowo krótkim terminie mogłyby być uruchomione na realizację części planów przewidzianych w rządowym Planie na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju" - wyliczyła.\nPodkreśliła, że widzi potencjał funduszy w obszarach takich jak: wsparcie firm innowacyjnych, rozwijanie oszczędności krajowych, rozwiązania w ramach projektów infrastrukturalnych i wykorzystanie pieniędzy na wsparcie spółek, które przygotowują się do ekspansji za granicę.\nW opinii Wiesława Rozłuckiego, prezesa GPW w latach 1991-2006, najważniejsze jest doświadczenie funduszy emerytalnych w realizacji projektów. "Główną słabość planu Morawieckiego widzę nie w celach, tylko w zdolności realizacyjnej. Musimy sobie zadać pytanie, kto ma realizować ten, wygląda na to, dobry plan rozwoju. Bo jeżeli wyjdzie na to, że to mają realizować urzędnicy państwowi, to (...) nie jestem optymistą. Duża część tego planu musi być realizowana przez prywatne podmioty, które mają doświadczenie" - mówił.\nGłówny ekonomista WiseEuropa Maciej Bitner uważa, że konieczna jest "jakaś afirmacja działalności Otwartych Funduszy Emerytalnych", by wykorzystać ich potencjał w tzw. planie Morawieckiego.\n"W pewnym momencie OFE stanęły pod pręgieżem krytyki, często bardzo nieuczciwej, i jeżeli nie zdejmiemy z nich tego odium (...), to ciężko mi wyobrazić sobie, żeby one były włączone w jakieś plany, żeby o tym otwarcie mówiono. To jest według mnie absolutnie pierwotna bariera przed innymi" - powiedział Bitner. "Trzeba pochylić się, skierować część tego aparatu organizacyjno-urzędniczego na odcinek funduszy emerytalnych, ale w tym trzeba mieć jakiś cel, być może tym celem byłoby włączenie OFE do planu Morawieckiego. To nie jest ogólnie zły pomysł" - podsumował ekonomista zwracając uwagę na potrzebę zmian regulacyjnych.\nBitner odniósł się do pytania prowadzącego debatę dziennikarza "Rzeczpospolitej" o groźbę konsolidacji OFE pod zarządem instytucji związanej ze skarbem państwa. Pod koniec maja "Rzeczpospolita", powołując się na nieoficjalne informacje, pisała, że rząd ma pomysł, który miałby polegać na stworzeniu jednego dużego funduszu emerytalnego, do którego włączono by aktywa wszystkich 12 OFE. Informacji tych nie potwierdzili przedstawiciele rządu.\nBitner ocenił, że przynajmniej na razie prawdopodobnie tego zagrożenia nie ma. "Natomiast na razie największym zagrożeniem jest to, że taka szansa się pojawiła. Ona się pojawiła przede wszystkim wraz z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który usankcjonował reformę z 2013 r." - powiedział. "Takie pomysły jeszcze na razie chyba politycznie nie budzą jakiegoś entuzjazmu, bo jednak było to zdementowane i powiedziano, że takich prac nie ma, natomiast są one teoretycznie możliwe i niestety warszawska giełda, w szczególności te spółki, które mają duży udział OFE w akcjonariacie, ten pomysł dyskontują w swoich wycenach" - mówił. Wyjaśnił, że inwestorzy boją się, że skarb państwa pojawi się w akcjonariacie.\nPrezes Altus TFI Piotr Osiecki przyznał, że "OFE są bardzo świadomym inwestorem w spółkach na warszawskiej giełdzie".\nZaś prezes zarządu Izby Domów Maklerskich Waldemar Markiewicz podkreślił, że OFE odgrywają wielką rolę w rozwoju rynku kapitałowego i gospodarki - finansując polskie przedsiębiorstwa. "OFE bardzo pozytywnie wpływają na sposób zarządzania, ze względu na kompetencje, doświadczenie, na alokacje kapitału" - ocenił. Jego zdaniem "ewentualne niedocenienie OFE" byłoby ciosem w rynek kapitałowy i "w możliwość realizacji planu Morawieckiego".\nW lutym po ogłoszeniu Planu, wicepremier Mateusz Morawiecki na pytanie w wywiadzie dla RMF FM, czy zakłada, że jednym z kół zamachowych dla jego programu mogą być pieniądze OFE, odpowiedział: "Nie, tego w ogóle nie było w tym programie".\nSztuczna inteligencja nadal potrzebuje ludzkiego IQ\nRekord na Wall Street jednak jeszcze nie teraz\nW Austrii znaleziono złoty skarb\nMorawiecki: Brexit mógłby wywołać efekt domina\nKapitał , Rozwój , OFE , Fundusze , Fundusz emerytalny\nInne / IGTE: do 16 mld zł z OFE mogłoby posłużyć realizacji planu rozwojowego


European Blackjack od Microgaming ™ 🤪 Gra w Oczko Online\nEuropean Blackjack - Zagraj w Blackjack Online\nEuropean Blackjack recenzja i doświadczenia\nMicrogaming spod swoich skrzydeł wypuściło wiele wspaniałych odsłon Blackjack’a. Pośród nich jest odsłona znana pod tytułem European Blackjack, która stanowi obowiązkowy punkt postojowy na liście różnych gier stołowych. Jeśli znudziły nas automaty wideo, a nie mamy czasu biec do kasyna by zagrać w tą popularną karciankę, to wystarczy, że uruchomimy European Blackjack w jednym z wielu kasyn, które z tej wersji korzysta.\nEuropean Blackjack w wykonaniu Microgaming to bardzo dobrze wykonana gra stołowa. W grę wchodzimy z minimalnym zakładem w wysokości „20”, a maksymalny wynosi 1000. Do dyspozycji mamy żetony do obstawiania od wartości „1” na wartości „200” kończąc. U dołu widzimy nasze żetony, a u góry żetony krupiera.\nInterfejs European Blackjack jest bardzo czytelny i intuicyjny, i jego poznanie nie zajmie zbyt wiele czasu co doceni każdy początkujący gracz, a i hazardzista nie będzie miał żadnych trudności, ponieważ technicznie European Blackjack stanowi doskonałe odwzorowanie gry naziemnej. Microgaming zadbało by gra uruchamiała się tak na komputerze jak i urządzeniach mobilnych jak np. tablet.\nEuropean Blackjack to nic innego jak Blackjack gra w europejskim wydaniu. Generalnie zasady nie odbiegają od klasycznej formuły. Naszym zadaniem jest wciąż pokonanie krupiera poprzez zdobycie wyższej liczby punktów z kart od niego lub doprowadzenie do sytuacji w której suma punktów na kartach krupiera przekroczy „21”. Ułatwieniem dla gracza jest fakt, że krupier jeśli na kartach na 17 punktów i więcej nie może dobrać kolejnej karty, więc w sytuacji gdy on ma 17 a my 18 punktów to my jesteśmy górą i nie musimy więcej ryzykować.\nKażda zwyczajna wygrana owocuje nagrodą w stosunku 2:1, jeżeli postawimy 10 to do naszej kieszeni wraca 20 (10 za zakład i 10 za wygraną). Zdobycie tytułowego blackjack’a następuje gdy w dwóch kartach mamy łącznie „21”, musi więc to być As (liczony za 1 bądź 11) oraz karta wartości 10 (10, król, dama, walet). Blackjack nagradzany jest w stosunku 3:2. W sytuacji gdy i my i krupier mamy blackjack’a postawione żetony wracają do graczy.\nPośród funkcji gry znajdziemy klasyczne podwojenie zakładu na trzecią kartę, opcję spasowania, dorzucenie karty oraz podzielenie. Do podzielenia dochodzi gdy mamy dwie takie same karty obok siebie. Wówczas możemy je rozdzielić na dwa rozdania i grać na „dwie ręce”, a co za tym idzie szybciej i więcej wygrywać.\nEuropean Blackjack to wirtualna karcianka odzwierciedlająca realia gry stołowej. Nie Widzimy tu jednak oponenta (krupiera) z którym gramy sam na sam. Stół do gry ma odcień czerwieni co z pewnością ucieszy wielu graczy. Nie znajdziemy tu specjalnych animacji czy udziwnień, co doceni niejeden hazardzista. Wierność oryginałowi to jest to co każdy gracz ceni.\nCiekawym graficznie urozmaiceniem jest panel sterowania znany ze slotów online umieszczony na dole w srebrnej belce. Karty wyrzuca automat, więc nie boimy się, że krupier podłoży swoje karty. European Blackjack to doskonała okazja dla każdego, kto chciał spróbować swoich sił w kasynie a nie ma na to czasu. Jednocześnie Microgaming dostarczyło nam grę stołową, która zadowoli każdego, ponieważ świetnie odzwierciedla warunki panujące by Blackjack’u.\nEuropean Blackjack to kolejna propozycja od Microgaming, która przenosi nas do stołu z Blackjack’iem. Nie mamy tu fajerwerków czy dziesiątek funkcji, ale mamy tu to co każdy gracz ceni – jakość i wierność oryginałowi. W European Blackjack gra się bardzo przyjemnie, zarówno dzięki głosowi w tle jak i, a może w szczególności, czerwonym nakryciu stołu.\nInterfejs przeniesiony na dolną belkę sprawia, że możemy w pełni skupić się na grze. European Blackjack to propozycja, która przy rozsądnej grze i przemyślanej taktyce pozwoli nam wyjść z portfelem grubszym nawet kilkukrotnie. Warto zaczynać od mniejszych kwot by ostatecznie przenieść się na wyższy poziom i wygrywać prawdziwe pieniądze w grze w blackjacka dobrze się przy tym bawiąc. Polecamy i życzymy szczęścia.\nGraj European Blackjack w kasynie na prawdziwe pieniądze


Niemcy: Kolejna fala upałów już w przyszłym tygodniu » Polski Obserwator\nNiemcy: Kolejna fala upałów już w przyszłym tygodniu\nPrzyszły tydzień w Niemczech zapowiada się pod znakiem słońca i wysokich temperatur. Upały potrwają jednak krótko.\nTemperatury w Niemczech do 35 stopni Celsjusza\nJeszcze tylko do niedzieli w niektórych częściach Niemiec będzie chłodno i deszczowo. Od przyszłego tygodnia nad kraj napłynie gorące powietrze z południa Europy. Nawet w Alpach temperatury mogą osiągnąć 30 stopni Celsjusza, ale naprawdę gorąco zrobi się w najbliższą środę i czwartek, kiedy to na Łużycach temperatury mogą wzrosnąć nawet do 35 stopni Celsjusza.\nJednak tym razem nowa fala upałów potrwa tylko kilka dni, zanim pogoda znów się zmieni. Już w piątek, 9 lipca maksymalne wartości spadną ponownie bardzo drastycznie. Według synoptyków mogą pojawić się znowu gwałtowne burze.\nWedług prognoz długoterminowych wynika, że do połowy lipca, pogoda w Niemczech będzie zmienna i kapryśna. Dopiero po 20 lipca sytuacja powinna się ustabilizować, a temperatury wzrosnąć. Nie wykluczone, że pod koniec lipca może być znowu bardzo gorąco.\nAstraZeneca w Niemczech: Zmieniono zalecenia dotyczące tej szczepionki\nNiemcy: Ruszyła wypłata emerytury podstawowej (Grundrente)


NIVEA Sun Protect & Refresh Przezroczysty spray do opalania SPF 30 200 ml - Tesco Ezakupy\nNIVEA Sun Protect & Refresh Przezroczysty spray do opalania SPF 30 200 ml\nDo koszyka NIVEA Sun Protect & Refresh Przezroczysty spray do opalania SPF 30 200 ml\nDo koszykaDodaj NIVEA Sun Protect & Refresh Przezroczysty spray do opalania SPF 30 200 ml do koszyka\nzawiera skuteczny system filtrów UVA/UVB, by zapewnić natychmiastową i długotrwałą ochronę, pielęgnuje i nawilża, z lekką formułą z efektem chłodzącym, pomaga zredukować ryzyko wystąpienia alergii słonecznej, zapobiega przedwczesnemu starzeniu się skóry, wodoodporny, SPF 30\nPrzezroczysty spray do opalania\nAlcohol Denat., C12-15 Alkyl Benzoate, Homosalate, Octocrylene, Cyclomethicon, Glycerin, Butyl Methoxydibenzoylmethane, Ethylhexyl Salicylate, Menthol, Acrylates/ Octylacrylamide Copolymer, Aqua, Linalool, Limonene, Butylphenyl Methylpropional, Benzyl Alcohol, Alpha-Isomethyl Ionone, Eugenol, Citronellol, Coumarin, Geraniol, Benzoic Acid, Parfum\nMocno wstrząśnij przed użyciem! Unikaj inhalacji produktu, nie nanosząc spray'u bezpośrednio na twarz i oczy. Stosuj obficie na ciało przed wyjściem na słońce. Regularnie powtarzaj aplikacje produktu, szczególnie po pływaniu, spoceniu się lub wytarciu ciała ręcznikiem, aby utrzymać zakładany poziom ochrony. Nałożenie mniejszej ilości produktu istotnie obniża poziom ochrony. Unikaj zbyt długiego przebywania na słońcu, nawet po zastosowaniu ochrony przeciwsłonecznej. Produkty ochrony przeciwsłonecznej nie zapewniają 100% ochrony. Nadmierne przebywanie na słońcu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. Chroń niemowlęta i małe dzieci przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. Unikaj bezpośredniego kontaktu preparatów ochronnych z odzieżą oraz twardymi powierzchniami, aby zapobiec powstawaniu plam. Produkt przebadany dermatologicznie.


27 lipca, 2011 @Zosia\n400 g makaronu pappardelle (może być również inny)\n10-12 suszonych pomidorów\n5-6 łyżek sosu sojowego (jasny)\n1. Gotujemy makaron al dente w dużym naczyniu z wrzącą, osoloną wodą. Pierś z kurczaka kroimy w paski i zalewamy sosem sojowym. Przykrywamy i odkładamy do lodówki na 30 min. Suszone pomidory zalewamy wrzątkiem i odkładamy również na 30 min. Po 30 minutach, odsączamy wodę z pomidorów, kroimy w paski i skrapiamy oliwą z oliwek.\n2. Na patelni na średnim ogniu smażymy kawałki kurczaka, doprawiamy chili. W oddzielnym naczyniu łączymy jajka + żóltko z jogurtem naturalnym. Doprawiamy solą i pieprzem.\n3. Na małym ogniu, łączymy makaron z masą jajeczno-jogurtową, kawałkami smażonego kurczaka i pokrojonymi suszonymi pomidorami (podgrzewamy stale mieszając, aż masa się zetnie, max. 5-6 minut).Przed podaniem posypujemy parmezanem.\nSuszone pomidory zalewamy wrzątkiem i odkładamy na 30 min,\na następnie kroimy w paski i skrapiamy oliwą z oliwek.\nJajka łączymy z jogurtem naturalnym. Doprawiamy solą i pieprzem.\nUgotowany makaron łączymy z masą jajeczno-jogurtową, kawałkami smażonego kurczaka i pokrojonymi suszonymi pomidorami.\nPrzed podaniem posypujemy parmezanem.


Większość ludzi myląc zawód wodzireja z komediantem, traktują go jako zabawę, nie pracę z prawdziwego zdarzenia. – A prawda jest taka, że to ciężki kawałek chleba – przyznaje Wojciech Nikoniuk, który zawodowo trudni się prowadzeniem różnych imprez. Jednego dnia pracy traci na wadze od dwóch do trzech kilogramów. Mimo to zapewnia, że nie zamieniłby profesji na żadną inną, bo po pierwsze daje wielką frajdę ludziom, a po drugie satysfakcję jemu samemu.\nUbrany w czarny, niezwykle eleganci frak. Spokojny i uśmiechnięty, ale równocześnie czujny. Przygotowany na każdą okoliczność i niechcianą przez organizatorów imprezy wpadkę. Tak zaczyna dzień pracy bialski wodzirej i konferansjer Wojciech Nikoniuk.\nJak każda historia tak i ta ma swój początek. Dla Nikoniuka zaczęła się w 1999 roku. Wówczas, jako dyrektor domu kultury w Rokitnie, postanowił zorganizować imprezę plenerową, w jakiej jeszcze mieszkańcy miejscowości nie uczestniczyli. Postawił to sobie za punkt honoru. I udało się. – Dotąd spotykam ludzi, którzy wtedy bawili się na tej imprezie. Miło mi, że ciągle ją wspominają – mówi. Między innymi dlatego zdecydował się robić to dalej. Postawił wszystko na jedną kartę. – Okazało się, że potrafię bawić ludzi, że umiem ich rozruszać. Wtedy postanowiłem zacząć przygodę ze sceną – opowiada. W swojej dziesięcioletniej karierze w zawodzie wodzireja współpracował między innymi z zespołem Ich Troje. Prowadził niezliczoną ilość balów, wesel, imprez plenerowych, promocyjnych i spotkań firmowych. Zleceń jest na tyle dużo, i nie tylko w karnawale, że Nikoniuk swój terminarz ma zapisany na parę miesięcy wprzód, udowadniając tym samym, że jego profesja to nie przeżytek. – Zdarza się, że dzwonią do mnie ludzie z odległych miast, czasem z drugiego końca Polski. Jak się o mnie dowiadują? Z poczty pantoflowej. To najlepsza reklama – uśmiecha się wodzirej.\nPrzyznaje, że ci, którym ktoś go polecił, bo widział jak pracuje i jakie ma umiejętności integrowania ludzi, nie pytają o cenę usługi. Ale to z kolei Nikoniuk chce z góry ustalić. Tak jak inne zasady. – Pierwsze moje pytanie, na przykład do pary młodej, która organizuje wesele, brzmi: czy potraficie mi zaufać? Wiem, co robię, i dlatego o to pytam – wyjaśnia wodzirej. Nigdy nie decyduje się na podjęcie prowadzenia zabawy weselnej z nieznanym mu zespołem. Jeśli z jakimś dotąd nie pracował, wsiada w samochód i jedzie zobaczyć kapelę na żywo. – Muszę sprawdzić, czy muzycy są elastyczni i otwarci, czy grają szablonowo. Jeśli tak, nic z naszej współpracy nie będzie. Wolę jedno zlecenie miej, niż o jedno za dużo – mówi pan Wojtek. Przyznaje, że zdarzały się wpadki właśnie z powodu zespołu, więc nauczony doświadczeniem stara się wybrać właściwych muzyków. Z parą młodą ustala charakter imprezy, bierze pod uwagę ich oczekiwania i solidnie przygotowuje scenariusz spektaklu, bo tak nazywa przyjęcia weselne. Nie zapomina o gadżetach, jakie wykorzystuje podczas zabawy.\nCo się dzieje na zapleczu\n– Para młoda to reżyserzy, ja jestem tylko ich asystentem. Jako konferansjer zapowiadam gościom kolejne odsłony tego spektaklu. Wszystko jest według scenariusza, ale ma wyglądać spontaniczne, żeby ludzie myśleli, że to improwizacja – wyjaśnia Nikoniuk. Zawczasu ustala z obsługą kuchni godziny podawania posiłków i konsultuje to z zespołem. Wszystko po to, by wiedzieć, jak rozplanować zabawę. Dlatego wodzirej nie rozstaje się z zegarkiem. U niego wszystko musi być dopięte na ostatni guzik. – Oczywiście zdarzają się sytuacje niespodziewane. Goście weselni często nie zdają sobie sprawy, co się dzieje na zapleczu. Nawet para młoda na przykład o komplikacjach w kuchni dowiaduje się dopiero po całej uroczystości. Ja jestem od tego, by jakoś zaradzić wpadkom – zapewnia pan Wojciech. W sytuacji opóźnień z podawaniem posiłków wkracza do akcji razem z zespołem. Tak, żeby nikt się nie zorientował, że dzieje się coś niezaplanowanego. – Jak sufler pary młodej muszę być w pogotowiu. Kiedy oni odpoczywają, zajmuję się na przykład dziećmi, z którymi goście przychodzą na zabawę – wyjaśnia.\nMarzena i Michał Piotrowiczowie, który zaangażowali do prowadzenia swojego wesela bialskiego wodzireja, są nim zachwyceni. – Okazało się to strzałem w dziesiątkę. Nie tylko potrafił zabawić wszystkich gości weselnych, ale również nas odciążył w kwestiach organizacyjnych, których dopilnowanie wziął na siebie. Dzięki temu ze spokojem mogliśmy się bawić – chwali młode małżeństwo.\nWesoło, ale bez podtekstów\nNikoniuk o swojej pracy może opowiadać godzinami. Jeszcze więcej czasu poświęca na przygotowanie jednej imprezy. – Staram się nie popaść w rutynę, bo to największe zagrożenie w moim zawodzie – mówi. Dlatego opracowuje układy taneczne z różnych zakątków świata. Na tym się skupia. Bo współczesny wodzirej to nie ktoś, kto prowadzi konkursy czy opowiada dowcipy. Nie jest gwiazdą wieczoru. – To tylko stereotyp. Wodzirej ma animować zabawę, integrować gości. Ja robię to poprzez taniec. Pokazuję ludziom kroki, uczę ich zabawy, ale nigdy poprzez alkohol – wyjaśnia pan Wojtek. Nie pozwala sobie na konkursy oczepinowe z podtestem erotycznym, jak choćby rozpoznawanie panny młodej po kolanku czy przekładnie jajka między nogawkami pana młodego. To na prowadzonej przez niego imprezie niedopuszczalne. – Ze mną jest wesoło, ale nie niesmacznie. Nigdy nie doprowadzam do sytuacji, żeby kogoś ośmieszyć czy postawić w niezręcznej sytuacji. Nikt nie może czuć się skrępowany – zapewnia pan Wojtek. Uważa, że byłoby to nie tylko nieprofesjonalne, ale też niestosowne. Za takie uważa też wznoszenie toastów z gośćmi weselnymi. – Ludzie nie potrafią zrozumieć, dlaczego nie chcę z nimi wypić, a ja jestem przecież w pracy. W przerwach między zabawą nie siedzę przy stoliku i nie zajadam się potrawami. Jakby to wyglądało, gdybym musiał coś w danej chwili powiedzieć, mając kluski w ustach? – zastanawia się Nikoniuk.\nWoli nie ryzykować i na wesele stawia się najedzony. To jego zasada, podobnie jak rozpoczynanie zabawy korowodem. W przypadku prowadzonych przez niego imprez stałym punktem programu jest polonez. – To piękny, bardo dostojny taniec. Każdy jest w stanie go zatańczyć. Najgorszy wynik, jaki odnotowałem, to dziewięćdziesiąt pięć procent tańczących go uczestników zabawy – cieszy się bialski wodzirej. Jak mówi, z reguły pierwsze półtorej godziny zabawy poświęca na integrowanie gości weselnych. Po to, by nie bawili się tylko w parach. – Podgrzewam atmosferę, ucząc wspólnych układów tanecznych. Jest przy tym często dużo śmiechu i to się pewnie ludziom podoba – uważa. I ma rację. Uczestniczka jednego z wesel prowadzonych przez Wojciecha Nikoniuka, Małgorzata Kokoszkiewicz, zapewnia, że nigdy dotąd tak dobrze się nie bawiła. – Wszystko za sprawą wodzireja. Rozruszał sztywniaków, babcię wyciągnął na parkiet. Oczywiście nie ciągnął nikogo za rękę. Swoim podejściem do gości od samego początku sprawił, że wszyscy chętnie się bawili. To się rzadko zdarza – uważa pani Małgorzata.\nWydobyć dziecko z dorosłego\nA teraz wąż. I kółeczko. A teraz panie proszą panów… – Okazuje się, że wodzirej to nie przeżytek. Większość ludzi tak właśnie myśli. Ja też tak uważałam, dopóki nie zobaczyłam w akcji pana Wojtka – przyznaje. Sam Nikoniuk swojego sukcesu upatruje nie tylko w doborze repertuaru, ale przede wszystkim w umiejętności wydobycia z ludzi cech dziecięcych. – Kto się najlepiej bawi na weselach? Dzieci. O to właśnie chodzi, żeby sprawić, aby dorośli poczuli się jak dzieci. Żeby przypomnieli sobie, jak to jest beztrosko, niezależnie od wieku i poczucia rytmu, bawić się na parkiecie – mówi bialski wodzirej. Gościom proponuje tańce country, rosyjskie, kankana, zorbę… Trudno by zliczyć, ile potrafi. – Jestem instruktorem tańca. Skończyłem Akademię Wychowania Fizycznego o tej specjalności. Tańczyłem w Zespole Tańca Ludowego Podlasie, a w Szkole Podstawowej nr 3 prowadzę zespół tańca nowoczesnego. Poza tym, żeby być coraz lepszy w tym, co robię, biorę udział w kursach i warsztatach wodzirejskich – wyjaśnia Nikoniuk. Choć jest po czterdziestce, kondycji mu nie brakuje. – Ale o to też muszę dbać. Chciałbym być wodzirejem jak długo się da – dodaje z uśmiechem pan Wojtek.\nWiadomo, każdy ma gorszy lub lepszy dzień. Źle jeśli złe samopoczucie trafi się gościom weselnym. Ale by to zmienić, potrzebny jest właśnie wodzirej. – Wtedy muszę jakoś to zmienić. Oczywiście nie robię tego nachalnie. Chodzi przecież o to, żeby goście czuli się komfortowo. Nie można dopuścić, żeby zespół ich zamęczył, albo uśpił. Wodzirej ma nad tym czuwać – wyjaśnia Nikoniuk. Dlatego przywiązuje dużą wagę do obserwowania nastrojów panujących na sali. To, że skutecznie potrafi je zmieniać potwierdzają Piotrowiczowie z Białej Podlaskiej. Przyznają, że dzięki wodzirejowi, ich wesele będzie niezapomniane. Nie tylko dla nich samych, ale i gości, od który usłyszeli wiele komplementów. – Największym było stwierdzenie, że jeszcze nigdy tak fantastycznie się nie bawili, a imprezę podsumowali jako wesele oryginalne i szalone. Bardzo się z tego cieszymy – mówi Marzena Piotrowicz i poleca zatrudnienie pana Wojtka. – Pary, którym zależy na zorganizowaniu wesela z jajem oraz na tym, by wszystko na imprezie poszło zgodnie z planem, powinny zatrudnić wodzireja. Z nim na pewno wszystko się uda – chwali. – Kiedy goście są zadowoleni, jest mi niezmierne miło – mówi skromnie Nikoniuk. Zapewnia, że jest to największa nagroda za pracę wodzireja.\nAutorka artykułu: Katarzyna Fronc\nFotografia: Katarzyna Danielewicz\nŹródło: Wspólnota - dziennik internetowy\nLink źródłowy: http://www.e-wspolnota.com/Biala_Podlaska/Spoleczenstwo/Wodzirej__czyli_zawod_niedoceniany-627/


Starające się po raz drugi - Starając się - ogólne - strona 8 - Forum OvuFriend\nWysłany: 25 października 2013, 11:54\nWitam, mam 22 lata, mam 15miesieczna córcie i z męzem stramy się o drugie. Mam PCOS i w 1 ciazy bralam wspomagacz CLO i PREGNYL, udało sie za pierwzym razem. Tym razem jest to 1 cykl staran ale juz probujemy bez lekow, @ wyznaczony termin przyjazdu ma na jutro^^ oby pomylila droge, choc sama chyba sobie zaprzeczam, bo poranny negatywny test nie pozostawia nadziei..\nWysłany: 25 października 2013, 12:00\nTemat "kiedy drugie dziecko?" zaprząta mi głowę od czasu, kiedy jeszcze nawet nie zdecydowałam się na pierwsze Teraz jestem w ciąży, kończę 4 miesiąc, nie do końca to do mnie dociera jeszcze, ale już zastanawiam się, jak to będzie za drugim razem. Czy też tak szybko pójdzie? Czy dam sobie radę w ciąży z np. rocznym maleństwem?\nWyliczyłam sobie - pewnie większość z Was się teraz uśmiecha z politowaniem - że najlepiej byłoby zacząć starania, kiedy 1 dziecko skończy półtora roku. Bo oczywiście pójdzie znowu raz-dwa, kilka miesięcy najwyżej. A teraz czytam Wasze posty, gdzie piszecie "żałuję, że wcześniej się nie zdecydowałam..." i myślę sobie, że może faktycznie lepiej zacząć starania od razu, po kilku pierwszych miesiącach? Ale co, jeśli zaskoczy od razu? Jak pogodzić karmienie piersią z kolejną ciążą?\nWypowiedzcie się szczerze, co myślicie, każda osobista opinia będzie dla mnie cenna.\nWitajcie! Temat "kiedy drugie dziecko?" zaprząta mi głowę od czasu, kiedy jeszcze nawet nie zdecydowałam się na pierwsze :) Teraz jestem w ciąży, kończę 4 miesiąc, nie do końca to do mnie dociera jeszcze, ale już zastanawiam się, jak to będzie za drugim razem. Czy też tak szybko pójdzie? Czy dam sobie radę w ciąży z np. rocznym maleństwem? Wyliczyłam sobie - pewnie większość z Was się teraz uśmiecha z politowaniem - że najlepiej byłoby zacząć starania, kiedy 1 dziecko skończy półtora roku. Bo oczywiście pójdzie znowu raz-dwa, kilka miesięcy najwyżej. A teraz czytam Wasze posty, gdzie piszecie "żałuję, że wcześniej się nie zdecydowałam..." i myślę sobie, że może faktycznie lepiej zacząć starania od razu, po kilku pierwszych miesiącach? Ale co, jeśli zaskoczy od razu? Jak pogodzić karmienie piersią z kolejną ciążą? Wypowiedzcie się szczerze, co myślicie, każda osobista opinia będzie dla mnie cenna.\nWysłany: 25 października 2013, 12:07\nMakcza wlasnie moja za niedługo bedzie miala 18m-cy teraz jej idzie 16, dlatego tez zaczelismy starania, jakby sie udalo w ttym cyklu to obliczylam ze malenstwo urodzilo by sie w tym samym miesiacu co Lenka:D z roznica 2 lat:) w sam raz moim zdaniem:D\nWysłany: 25 października 2013, 12:09\na co do karmienia to zalezy jaki beddziesz miala poród, ja sie nastawialam na karmienie piersia bo wiadomo wygodniej i lepiej dla malucha a jak sie okazalo skonczylo sie na CC w 36tyg i pokarmu nie bylo;/ i musialam na sztuczne sie przerzucić\nWspaniale, kamicia, tylko życzyć powodzenia!\nWysłany: 25 października 2013, 12:12\nzobaczymy jutro czy przyjdzie @, zapewne bede musiala ja wywolywac duphastonem, bo od zawsze mam problem z regularnoscia okresow a to jest 1 cykl po Novonette ktore bralam rowny rok\nWysłany: 25 października 2013, 12:26\nKamicia, bądź spokojna. Masz, moja droga, nad nami sporą przewagę - jesteś taka młodziutka! Ja w Twoim wieku byłam tak pochłonięta innymi sprawami, dziecko nawet by mi przez myśl nie przeszło. Zresztą z kim? Studentem 2 roku wynajmującym pół pokoju w obskurnej kamienicy, oszczędzającym na jedzeniu, bo trzeba fajki kupić i bilet do teatru? Zupełnie inne rzeczy nam były w głowie - "zdobywanie świata", wiedzy i doświadczeń, a nie zabawa w dom\nNo i tak to jest... Potrzeba założenia rodziny przychodzi teraz często późno, koło 30, a wtedy już trudniej...\nAndzia33, BiB lubią tę wiadomość\nKamicia, bądź spokojna. Masz, moja droga, nad nami sporą przewagę - jesteś taka młodziutka! Ja w Twoim wieku byłam tak pochłonięta innymi sprawami, dziecko nawet by mi przez myśl nie przeszło. Zresztą z kim? Studentem 2 roku wynajmującym pół pokoju w obskurnej kamienicy, oszczędzającym na jedzeniu, bo trzeba fajki kupić i bilet do teatru? :) Zupełnie inne rzeczy nam były w głowie - "zdobywanie świata", wiedzy i doświadczeń, a nie zabawa w dom :) No i tak to jest... Potrzeba założenia rodziny przychodzi teraz często późno, koło 30, a wtedy już trudniej...\nDacie rade:D wiadomo każdy ma inne piorytety, połowa kobiet tu jest wykształcona, po studiach a ja co tylko po technikum, za to pracuje na kilka etatów w domu:) my z mężem zdecydowalismy się dość szybko na dziecko, może dlatego że PCO mi stwierdzono a zdaniem Pani ginekolog miało mi być strasznie cieżko zajsc, a jednak udało sie i teraz moge być przykladem dla innych staraczek, że nie zawsze należy brać do siebie podejrzenia i domysły lekarza. trzeba walczyć i dawać nadzieje innym ^^\nAndzia33, Makcza lubią tę wiadomość\nWysłany: 25 października 2013, 13:39\nJa chciałam 2-3 lata różnicy i zaplanowałam sobie dokładnie,że zaczynam starania od maja ,to będę rodziła w lutym i 6 miesięcy macierzyńskiego[jeszcze przed zmianami]to wakacje spędzę w domu z dziecmi.To było 20 cykli temu,wcześniej też bałam sie zacząc starania ,bo co będzie jak się uda od razu,tak jak z córką ,a teraz żałuję.trzeba było dac wolną rękę i iśc na żywioł ,nie zabezpieczac się i jak by było dziecko to dalibyśmy radę.Niestety myślę,że ten czas starań jaki teraz mam ,dał mi tą informację,że należy zdac się na los,bo ,,szczęśliwych chwil nie da się zaplanowac -one przychodza same ,kiedy chcą,,i ,,chcesz rozśmieszyc Boga-powiedz mu o swoich planach,,.\nMakcza, kamicia0101, AnBe, Elinn lubią tę wiadomość\nWitajcie! Ja chciałam 2-3 lata różnicy i zaplanowałam sobie dokładnie,że zaczynam starania od maja ,to będę rodziła w lutym i 6 miesięcy macierzyńskiego[jeszcze przed zmianami]to wakacje spędzę w domu z dziecmi.To było 20 cykli temu,wcześniej też bałam sie zacząc starania ,bo co będzie jak się uda od razu,tak jak z córką ,a teraz żałuję.trzeba było dac wolną rękę i iśc na żywioł ,nie zabezpieczac się i jak by było dziecko to dalibyśmy radę.Niestety myślę,że ten czas starań jaki teraz mam ,dał mi tą informację,że należy zdac się na los,bo ,,szczęśliwych chwil nie da się zaplanowac -one przychodza same ,kiedy chcą,,i ,,chcesz rozśmieszyc Boga-powiedz mu o swoich planach,,.\nTak, tak, słynny filozof Woody Allen\nTak, tak, słynny filozof Woody Allen :)\nGdzieś to znalazłam na forum i bardzo mi się spodobało!\nA jak koleżanka ,która starała się ponad dwa lata mówiła ,zacznij wcześniej,wrazie czego ,to myślałam ,to ,że ona ma problem ,nie znaczy ,że ja też będę miała.I chyba mam karę!\nGdzieś to znalazłam na forum i bardzo mi się spodobało! A jak koleżanka ,która starała się ponad dwa lata mówiła ,zacznij wcześniej,wrazie czego ,to myślałam ,to ,że ona ma problem ,nie znaczy ,że ja też będę miała.I chyba mam karę!\nWysłany: 25 października 2013, 14:51\nAndziu, tak to nie myśl, tu nie mam miejsca na kategorie winy i kary. Po prostu natura nie zdążyła się jeszcze dopasować do zmieniających się tendencji społecznych - średnia wieku matki w 1 ciąży przesunęła się przez ostatnie 50 lat o 10 lat do przodu! Ewolucja nie nadąży\nAndziu, tak to nie myśl, tu nie mam miejsca na kategorie winy i kary. Po prostu natura nie zdążyła się jeszcze dopasować do zmieniających się tendencji społecznych - średnia wieku matki w 1 ciąży przesunęła się przez ostatnie 50 lat o 10 lat do przodu! Ewolucja nie nadąży :)\nWysłany: 25 października 2013, 15:02\nDzięki ,wiem ,ale w pierwszą ciążę też zaszłam w wieku 31 lat tyle,że w pierwszym cyklu.\nCo byś chciała chłopaka czy dziewczynkę?\nPamiętam Cię z początku moich starań ,tylko ,że wtedy tylko czytałam.Ogólnie jak się popatrzy po starych postach ,to jest to pokrzepiające jak dużo dziewczyn w końcu zachodzi i rodzi zdrowe dzieci np.Kancialupa,Stokrotka,Kawowa panienka.\nDzięki ,wiem ,ale w pierwszą ciążę też zaszłam w wieku 31 lat tyle,że w pierwszym cyklu. A Ty jak się czujesz? Co byś chciała chłopaka czy dziewczynkę? Pamiętam Cię z początku moich starań ,tylko ,że wtedy tylko czytałam.Ogólnie jak się popatrzy po starych postach ,to jest to pokrzepiające jak dużo dziewczyn w końcu zachodzi i rodzi zdrowe dzieci np.Kancialupa,Stokrotka,Kawowa panienka.\nWysłany: 25 października 2013, 16:38\nJa dołączyłam do forum jakoś pod koniec czerwca, w lipcu zaczęłam prowadzić wykres - to był 2 cykl bez zabezpieczenia, no i okazał się szczęśliwy. Ty starasz się od czerwca właśnie?\nCzuję się super, dobrze wyglądam - widać działa magia 2 trymestru, bo dawno niewidziani znajomi prawią mi komplementy, nie wiedząc nawet, że jestem w ciąży - brzucha nadal ani śladu. Bo wiadomo - jest obowiązek kadzenia ciężarnej w 1 trymestrze miałam złą cerę, byłam spuchnięta i czułam się wykończona, a i tak słyszałam, jak to niby pięknie wyglądam\nBardzo chciałabym chłopca, ale co dziwne - mam przeczucia na dziewczynkę. 2 razy miałam takie przebłyski, mini-wizje przyszłości, że widziałam dziecko, które noszę w brzuchu, raz jako dziewczynkę, a raz dorosłą już pannę. No zobaczymy. USG w 12 tyg. dało niewielką przewagę na dziewczynkę, USG w 15 tyg. nie powiedziało nic. Teraz mi się jakoś dziwnie nie spieszy do poznania płci.\nkamicia0101, Andzia33, angi_o lubią tę wiadomość\nJa dołączyłam do forum jakoś pod koniec czerwca, w lipcu zaczęłam prowadzić wykres - to był 2 cykl bez zabezpieczenia, no i okazał się szczęśliwy. Ty starasz się od czerwca właśnie? Czuję się super, dobrze wyglądam - widać działa magia 2 trymestru, bo dawno niewidziani znajomi prawią mi komplementy, nie wiedząc nawet, że jestem w ciąży - brzucha nadal ani śladu. Bo wiadomo - jest obowiązek kadzenia ciężarnej :) w 1 trymestrze miałam złą cerę, byłam spuchnięta i czułam się wykończona, a i tak słyszałam, jak to niby pięknie wyglądam :) Bardzo chciałabym chłopca, ale co dziwne - mam przeczucia na dziewczynkę. 2 razy miałam takie przebłyski, mini-wizje przyszłości, że widziałam dziecko, które noszę w brzuchu, raz jako dziewczynkę, a raz dorosłą już pannę. No zobaczymy. USG w 12 tyg. dało niewielką przewagę na dziewczynkę, USG w 15 tyg. nie powiedziało nic. Teraz mi się jakoś dziwnie nie spieszy do poznania płci.\nWysłany: 25 października 2013, 17:01\nMakcza nie ważne czy chłopczyk czy dziewczynka, najważniejsze to aby zdrowe było, ja płeć poznałam coś około 18tyg bo mała nie chciała pokazać pupy:D To gratuluje Ci ze tak ładnie wyglądasz i sie czujesz bo ja dość dobrze rzechodzilam ciąze ale pod koniec zaczęło sie pusc i ta waga 35 kg;/;/;/ ale juz zgubiłam dość dużo i walcze o drugie:D\nWysłany: 25 października 2013, 17:40\nNajważniejsze,ze się dobrze czujesz i że dziecko zdrowo rośnie.\nJa mam córeczkę i teraz też chciałabym dziewczynke ,a jeśli bliżniaki to parkę.Staram się już 20 cykl,czyli jakoś od maja 2012 i najwyższy czas w końcu zajśc w ciaże!\nMakcza Najważniejsze,ze się dobrze czujesz i że dziecko zdrowo rośnie. Ja mam córeczkę i teraz też chciałabym dziewczynke ,a jeśli bliżniaki to parkę.Staram się już 20 cykl,czyli jakoś od maja 2012 i najwyższy czas w końcu zajśc w ciaże!\nWysłany: 26 października 2013, 15:02\nMakcza, cudnie, ze tak dobrze wygladasz - i tak tez sie pewnie czujesz? Super\nKamicia, ja urodzilam w 35tyg, tez CC. 3 dni pokarmu nie bylo, tj zanikl i potem pojawil sie na nowo, modlitwy wysluchane spedzone nad laktatorem, chodzilam po szpitalu zaryczana hehe. Corka lezala w inkubatorze, wiec tym trudniej bylo.\nMi to w sumie obojetna bylaby plec, choc Maz chcialby bardzo synka w sumie ja tez mam 2 braci i fajnie byloby, ale nie to jest najwazniejsze dla mnie\nMakcza, cudnie, ze tak dobrze wygladasz - i tak tez sie pewnie czujesz? Super :) Kamicia, ja urodzilam w 35tyg, tez CC. 3 dni pokarmu nie bylo, tj zanikl i potem pojawil sie na nowo, modlitwy wysluchane spedzone nad laktatorem, chodzilam po szpitalu zaryczana hehe. Corka lezala w inkubatorze, wiec tym trudniej bylo. Mi to w sumie obojetna bylaby plec, choc Maz chcialby bardzo synka ;) w sumie ja tez mam 2 braci i fajnie byloby, ale nie to jest najwazniejsze dla mnie :)\nWysłany: 13 listopada 2013, 22:21\nHej. Ja mam synka - 4 latka, starania o niego 4 lata. Teraz o rodzeństwo dla niego to już 30 cykl. Wszystkie badania ok. a ciąży nie ma.\nWysłany: 14 listopada 2013, 11:53\nAngi, a od razu zaczęliście się starać o drugie? I czemu o synka aż 4 lata? Znacie przyczynę? W jakim jesteście wieku? Opowiedz nam swoją historię\nAngi, a od razu zaczęliście się starać o drugie? I czemu o synka aż 4 lata? Znacie przyczynę? W jakim jesteście wieku? Opowiedz nam swoją historię :)\nJa mam 28l. a mąż 33l. Przed pierwszą ciążą nie znaleziono przyczyny tak długich starań, teraz jak na razie też nie wiadomo dlaczego nie mogę zajść w ciążę.\n4 lata o pierwsze dziecko (mały ma teraz 4 lata), a teraz to już 30cs czyli jakieś 2 i pół roku o drugie.\nMąż badany - zdrowy.\nA ja cały czas w trakcie badań, nawet już po HSG i jak na razie wszystkie wyniki ok. W środę odebrałam wyniki TSH i też idealne 1,260 uIU\_ml (norma 0,27 - 4, 200), FT3 i FT4 też jak najbardziej w normie.\nOwulacja potwierdzona, występuje w każdym cyklu. Hormony w normie.\nJesteśmy ponad 9 lat małżeństwem i nigdy się nie zabezpieczaliśmy, byliśmy zdania że co ma być to będzie. Jak widać mimo to nie ma. Więc teraz przyłożyliśmy się bardziej, czyli przez poprzednie 29 cykli staraliśmy się intensywnie i nadal nic, więc postanowiłam zmienić lekarza, 20 listopada mam wizytę, mam nadzieje, że może nowy gin coś wynajdzie i pomoże.\nJedyny problem, który sama widzę to brak śluzu płodnego, przez kilka wcześniejszych miesięcy nie było go wcale, a teraz może jest go troszkę ale jak na lekarstwo.\nZ każdym kolejnym miesiącem jest coraz trudniej.\nSmutek, łzy i chwile zwątpienia gdy @ się spóźnia a na teście jedna kreska. No ale działamy dalej , bo nic innego nam nie pozostaje.\nWiadomość wyedytowana przez autora: 14 listopada 2013, 19:31\nJa mam 28l. a mąż 33l. Przed pierwszą ciążą nie znaleziono przyczyny tak długich starań, teraz jak na razie też nie wiadomo dlaczego nie mogę zajść w ciążę. 4 lata o pierwsze dziecko (mały ma teraz 4 lata), a teraz to już 30cs czyli jakieś 2 i pół roku o drugie. Mąż badany - zdrowy. A ja cały czas w trakcie badań, nawet już po HSG i jak na razie wszystkie wyniki ok. W środę odebrałam wyniki TSH i też idealne 1,260 uIU\_ml (norma 0,27 - 4, 200), FT3 i FT4 też jak najbardziej w normie. Owulacja potwierdzona, występuje w każdym cyklu. Hormony w normie. Jesteśmy ponad 9 lat małżeństwem i nigdy się nie zabezpieczaliśmy, byliśmy zdania że co ma być to będzie. Jak widać mimo to nie ma. Więc teraz przyłożyliśmy się bardziej, czyli przez poprzednie 29 cykli staraliśmy się intensywnie :) i nadal nic, więc postanowiłam zmienić lekarza, 20 listopada mam wizytę, mam nadzieje, że może nowy gin coś wynajdzie i pomoże. Jedyny problem, który sama widzę to brak śluzu płodnego, przez kilka wcześniejszych miesięcy nie było go wcale, a teraz może jest go troszkę ale jak na lekarstwo. Z każdym kolejnym miesiącem jest coraz trudniej. Smutek, łzy i chwile zwątpienia gdy @ się spóźnia a na teście jedna kreska. No ale działamy dalej , bo nic innego nam nie pozostaje.


Materace piankowe - P.P.U.H. MEBLO-CORT\nStrona główna Sypialnia>Materace>Piankowe\nMaterac Ceres Fresh\nMaterac sprężynowy Ceres Fresh o 7 strefach twardości. Dodatkowo utwardzony warstwą naturalnego kokosu. Więcej ...\nMaterac Harmonic Medicott\nMaterac Harmonic Medicott to materac sprężynowy, obustronne utwardzeniy warstwą naturalnego sizalu. Materac dwustronny, obłożony sprężystą pianką poliuretanową z atestem higienicznym. Więcej ...\nMaterac Lumnis Active\nWkład materaca Lumnis Active stanowią sprężyny "multipocket" o wysokim stopniu twardości. Obustronne utwardzenie warstwą naturalnego kokosu. Materac dwustronny, obłożony sprężystą pianką poliuretanową z atestem higienicznym. Więcej ...\nWkład materaca Sonus Glamour stanowią pracujące niezależnie sprężyny kieszeniowe. Obustronne utwardzenie arkuszami filcu. Materac dwustronny, obłożony sprężystą pianką poliuretanową z atestem higienicznym. Więcej ...\nMaterac Luxurius Solar\nMaterac Luxurius Solar to prestiż i wygoda. Wkład materaca stanowią sprężyny „multipocket”. Materac dwustronny, obłożony sprężystą pianką wysokoelastyczną z atestem higienicznym. Pianka dodatkowo posiada specjalne profilowanie, dopasowane do 7 stref twardości materaca, poprawiające cyrkulację powietrza. Więcej ...\nMaterac Mimas Silver\nWkład materaca Mimias Silver stanowią sprężyny kieszeniowe o wysokim stopniu twardości. Materac dwustronny, obłożony sprężystą, antybakteryjną pianką Ultra-Fresh® z atestem higienicznym. Pokrowiec Silver+ z jonami srebra. Więcej ...\nMaterac sprężynowy Premier bio-ex luxus\nMaterac kieszeniowy, pikowany z włóknem klimatyzującym. Komfortowa PUR-pianka. Zdejmowany pokrowiec AloeVera. Więcej ...\nMaterac termoelastyczny Termopour comfort\nWyjątkowa jakość w przystępnej cenie. Doskonała elastyczność. Właściwe podparcie ciała. Materac zapewnia idealne warunki podczas snu. Posiada dwie strony twardości. Nie wiesz jaką twardość wybrać? Pozostaw sobie wybór. Zdejmowany pokrowiec Aloe Vera. Więcej ...