SZKOLENIE SIEMENS #1 Jadę do Gliwic • iAutomatyka.pl\n3260 wyświetleń, autor: Marcin Faszczewski • iAutomatyka.pl.\nTreść tego artykułu powstała w drodze pociągiem z Białegostoku do Gliwic 13.06.2016. Jestem zaraz po otworzeniu laptopa, czyli jeszcze na dworcu w Białymstoku. Z tytułu tego wpisu można wyczytać jaki jest cel tej podróży :). Tak się złożyło, że mam okazję odbyć certyfikowane szkolenie z programowania sterowników PLC Siemens S7-1200.\nDostaję od Was dość sporo pytań w stylu „Czy opłaca się inwestować w płatne szkolenia”. Cóż, co ja mogę odpowiedzieć skoro na żadnym poważnym szkoleniu nie byłem. Automatyki, programowania PLC i innych pokrewnych umiejętności uczono mnie w pracy lub musiałem opanować to sam. Odpowiadałem zatem zaczynając od „Wydaje mi się, że…„. Pisząc ten artykuł nadal nie posiadam odpowiedniej wiedzy aby poważnie odpowiedzieć na to pytanie. Wydaję mi się, że w takie szkolenia powinno się inwestować dopiero w ostatnim semestrze studiów lub po studiach. Wcześniej ta wiedza nie zostanie odpowiednio przyswojona. Lepszą opcją jaka nadal mi się wydaje, jest odbycie takiego szkolenia po przepracowaniu minimum kilku miesięcy w branży jakiej dotyczy to szkolenie. Najlepszą opcją o której jestem przekonany jest odbycie takiego szkolenia na koszt pracodawcy 🙂 choć ze względu na cenę szkolenia mniejsze firmy nie mogą sobie na to pozwolić 🙁 a nawet jeśli, to wymagają bandyckiego podpisania tzw. lojalnościówki, fu! Kończąc ten akapit wyjeżdżam z Czyżewa.\nWygodne fotele, półeczka, gniazdo 230V – podróżuje się bardzo przyjemnie.\nSZKOLENIE SIEMENS – JADĘ DO GLIWIC\nMimo sporego doświadczenia z ze sterownikami Siemens S7-1200 zaczynam kurs od poziomu podstawowego. Tak! Zaprogramowałem już dziesiątki tych sterowników o różnym stopniu zaawansowania bez wcześniejszej edukacji z zewnątrz. Czyli do wszystkiego dochodziłem sam na podstawie dostępnych książek i darmowej publikacji bezpośrednio od SIEMENSA. Najwięcej jednak nauczyłem się używając metody prób i błędów co chwila wciskając w TiaPortal klawisz F1. Mimo to, jadę na poziom podstawowy z nadzieją, że dowiem się więcej tak zwanych haczyków, smaczków, metod i sztuki programowania PLC. Później, mam nadzieję, uda mi się odbyć szkolenie na poziomie zaawansowanym itd.\nNa podstawie tego szkolenia postaram się o tłustą relację wraz ze zdjęciami stanowisk o ile dostanę pozwolenie na fotografowanie sali szkoleniowej. W sieci można znaleźć odpicowane zdjęcia „na pokaz” ale bardziej wiarygodne będą takie „od środka” i OKIEM AUTOMATYKA :). Możecie liczyć na konkretne wnioski, wszelkie za i przeciw. No i postaram się odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: czy warto? Myślę, że moja ocena i wypowiedź będzie o tyle atrakcyjna, ponieważ po szkoleniu będę miał realny kontrast przed i po, czyli jaką wiedzę można uzyskać z takiego szkolenia. Stacja Łochów.\nSzkolenie odbędzie się w centrum szkoleń inżynierskich EMT-SYSTEMS w Gliwicach. Po prześledzeniu ich strony mogę spodziewać się dobrej jakości szkolenia – okładka bardzo ładna a treść się okaże. W repertuarze szkolenia podstawowego S7-1200 są następujące punkty:\nInformacje ogólne o produktach S7 1200\nMontaż, instalacja i użytkowanie sterownika PLC\nInstalacja oprogramowania Step7 Basic\nKonfiguracja i uruchamianie sprzętu\nDostępne edytory i architektura blokowa\nOperacje binarne i cyfrowe (wliczając timery i liczniki)\nBloki organizacyjne (OB) i bloki z danymi (DB)\nWprowadzenie tematyki HMI i podstawy sieci Profinet\nZarządzanie zmiennymi PLC i HMI\nDokumentacja, archiwizacja i zapisywanie programu.\nIdentyfikacja podstawowych błędów użytkownika\nWszystkim tematom towarzyszyć będą ćwiczenia praktyczne\nI wiecie co? Tak patrzę na to zestawienie i generalnie ze wszystkimi punktami musiałem mieć do czynienia. Przecież programując te sterowniki w kombinacji z panelami HMI musiałem zacząć od konfiguracji sterownika, znać architekturę PLC, używać symboli, bloków OB, DB itd. Nie mniej jednak pokładam wielką nadzieję, że dowiem się wiele nowego lub chociaż doszlifuję już nabyte umiejętności. Może po szkoleniu dojdę do wniosku, że przez cały czas pisałem programy „nie zgodnie ze sztuką”. Co wtedy? Nic! Będę zadowolony ze szkolenia i następne programy będą lepsze. Ot co! Miejscowość Tłuszcz.\nCZY TAKIE SZKOLENIE COŚ DAJE?\nEMT-SYSTEMS zapewnia, że tak. Szkolenie kończy się certyfikatem:\n„Po zakończeniu szkolenia, każdy z Uczestników otrzymuje dwujęzyczny, imienny certyfikat opisowo potwierdzający nabyte umiejętności zgodnie z wdrożonymi procedurami ISO 9001:2009 oraz ISO 29990:2010 TüV NORD Polska.”\nTaki certyfikat do bardzo cenny wpis w dokumentach kwalifikacyjnych. Jeżeli staramy się o posadę, gdzie jeden z wymogów to programowanie PLC, to jak zareaguje pracodawca czy babka z HRu na taką sytuację:\nNa biurku leżą dwa dokumenty zawierające spis osiągnięć młodych osób. Tak, dwa CV. Jeden i drugi to Franek, obaj ukończyli tą samą uczelnię, mają podobne kwalifikacje i doświadczenie. Oboje mają wpis, że doskonale władają pakietem MS Office itd. Jest mała różnica w dokumentach. Jeden Franek w rubryce Szkolenia ma wpis o uzyskaniu certyfikatu Siemens! Oboje są zaproszeniu na rozmowę kwalifikacyjną ale pracę dostaje tylko jeden Franek a Ty już wiesz który 🙂\nPięć dni szkolenia to nie tylko dłubanie programów na stanowisku dydaktycznym w TiA PORTAL. Organizator zapewnia wyżywienie, daje też możliwość korzystania ze stanowiska dydaktycznego po godzinach (EMT-SYSTEMS: „Dodatkowe godziny bezpłatnych ćwiczeń dla uczestników szkoleń”). Zaraz Warszawa. A po wszystkim oprócz przybicia grzecznościowej piątki w podarunku dostajemy tłusty skrypt ze szkolenia, w którym zanotowaliśmy jak najwięcej cennej wiedzy od prowadzącego. Wszystkie zagadnienia i ćwiczenia mają być oparte o praktyczne przykłady.\nEMT zapewnia wykwalifikowaną i doświadczoną w przemyśle kadrę co według mnie jest bardzo istotne, jak nie najważniejsze. Każdy z nas potwierdzi, że na studiach część wykładowców nie zetknęła się w praktyce z tematyką, o której naucza.\nWczoraj byłem na weselu, gdzie pół wieczoru przegadaliśmy z kolegą ze studiów przy wiejskim stole :). Powspominaliśmy stare dobre czasy ale też poruszyliśmy podobną kwestię. Obaj skończyliśmy Automatykę i Robotykę. Nauczyli nas masę zagadnień laboratoryjnych i naukowych: transmitancje, całki, macierze, logarytmy, efekty Coriolisa czy transformaty Fouriera. OK! Nie twierdzę że to źle (więcej). Ale do mogli by nam pokazać jak działa stycznik czy przekaźnik! Albo jak to podłączyć czy odczytać układ na schemacie elektrycznym. O! Od tego powinni zacząć. Nawet obok mnie siedzi biedny student i wpaja skomplikowane wzory z matematyki dyskretnej.\nTrzeba zorganizować jakiś FlashMob na wszystkich uczelniach w Polsce aby zwrócić uwagę na ilość zajęć praktycznych – nawet jak nic to nie da to będzie fajnie :). Dobra pakuję laptopa do torby bo mam przesiadkę w Warszawie.\nWysiadając z pociągu w Warszawie wita mnie z oddali logo SIEMENS 🙂\nNa szkoleniu każdy uczestnik posiada własne stanowisko, które na pokładzie ma oczywiście sterownik PLC SIMATIC S7-1200 wraz z modułami wejść i wyjść, zarówno cyfrowych jak i analogowych. Do testowania wejść cyfrowych uczestnik korzysta z przycisków i przełączników, wejścia analogowe można symulować za pomocą potencjometrów a do wyjść cyfrowych podłączono kilka elektrozaworów do sterowania siłownikiem i chwytakiem. Zapowiada się niezła zabawa. Jak będzie? Zobaczymy, tym czasem resztę podróży spędzę w towarzystwie Książąt 🙂\nINSTALACJA W GLIWICACH\nPo dojechaniu na miejsce wraz z moim kompanem stwierdziliśmy, że do hotelu mamy tak blisko iż spokojnie dojdziemy tam pieszo. Był do bardzo dobry pomysł ponieważ Gliwice okazały się ładnym miastem mimo tego, że wiele budynków błaga o remont :). Szliśmy ulicą Zwycięstwa do hotelu Royal, który znajdował się blisko rynku. Wybór tego legowiska był dobrym kompromisem pomiędzy dotarciem z hotelu do centrum szkoleniowego EMT-SYSTEM i spędzania wieczorów w ogródkach pubów pod ratuszem :). Jak się pewnie domyślacie, po instalacji w hotelu czyli rzucenia toreb na podłogę, niezwłocznie udaliśmy się na starówkę celem sprawdzenia jakości obsługi w tym pięknym mieście. Mimo prób, nie udało nam się ocenić wszystkich lokali w okół ratusza… nic straconego – mamy jeszcze pięć dni!\n11 lipca 2016 / Kategoria: OKIEM AUTOMATYKA, PROGRAMOWANIE PLC, SIEMENS • TIA Portal • S7, WYWIADY I RELACJE


Fragmenty książki Joanny Mueller Stratygrafie, która ukazała się nakładem Biura Literackiego w serii "Szkice" 16 września 2010 roku.\n“Odleżyna w znaku równości”. Fizjologia lektury Tymoteusza Karpowicza [fragment]\npodcieranie słowa papierem\ndaje literaturę ubikacjami są\nwydawnictwa a babki klozetowe cenzorami\ndla hodujących w sobie papierowe róże\nsprawy stolcowe mogą się układać\ntak jak za dawnych lat bywało\nale kto połknął jednorożca\nten wyje wewnątrz nadziewany\nna ostrą kupę gombrowicza\n(Tymoteusz Karpowicz, “Kupa”)\nAutor pomieszczonego wyżej wiersza (paralaksa 42 z tomu Słoje zadrzewne), debiutował w roku 1957 książeczką Gorzkie źródła i wraz z pokoleniem “Współczesności” został przez niektórych badaczy zaliczony do grona turpistów. O ile jednak turpizm Grochowiaka, Bursy, Brylla czy Śliwonika objawia się głównie w motywach skatologicznych, epatowaniu metaforyką fizjologiczną, pisaniu “okrucieństwem i bólem”, jednym słowem – w eksponowaniu szeroko pojętej cielesności, o tyle turpizm Karpowicza (podobnie jak Białoszewskiego) polegałby – dla odmiany – na pokazywaniu bolesnych ran i skatologii języka. Tak właśnie pojmuje go Edward Balcerzan, autor pojęcia “strategia pacjenta”, do którego to nurtu poetyckiego wpisuje również turpizm lingwistyczny1. Lingwistyczny gabinet doktora Tulpa nie ogranicza się do abstrakcyjnych operacji na systemie języka. To być może spostrzeżenie paradoksalne, ale najczęściej poeci najradykalniej przewiercający język są jednocześnie twórcami najgłębiej, najboleśniej cielesnymi.\nDo czego potrzebny jest Karpowiczowi najważniejszy trop jego poezji – metafora fizjologiczna? Odpowiedź jest prosta – dzięki fizjologii poeta przenicowuje filozofię i tak staje się fizjozofem. Nieufność to pierwsze przykazanie każdego lingwisty, każe mu odzierać abstrakcyjne, puste słowa aż do krwi, mięsa, kości. W tej gigantycznej metaforze historia filozofii przybiera postać procesu trawiennego. Tak jest chociażby w wierszach pomieszczonych w tomie Odwrócone światło. Na przykład w “Moczopędnym wywarze (z konesera)”, gdzie kartezjańska samowiedza zostaje sprowadzona do aktu wydalania (“jego genialny instynkt samowiedzy/ sika z pamięci/ pod beczkę diogenesa/ filozof mu spływa/ jak ta lala z członka”). Z kolei w “Siedmiu dniach stworzenia” Księga Rodzaju zamienia się w relację fizjologiczną (“dzwoni/ wyługowana prawda wargi/ nad bezwstydnym zadem filozofii/ całuje jej kroczy poniedziałek”), filozofia nabiera (kobiecego) ciała (“filozofia/ z niewiadomych przyczyn nagle w piątek/ w pełni odsłania wargom piersi/ bedłka sutki podpiera jak może tak rośnie/ obok tych dwóch wysiłków zdławienia/ odwrotnych kalendarzy wzrostu i z poługu/ warga przechodzi na zadane prostym ciosem mleko/ skąd śliski bełt języka zda się nie ma wyjścia/ oprócz samozassania”), natomiast poszczególni filozofowie zostają pozbawieni podmiotowości i stają się “sylogistyczną pierwszą więźbą żeber sokratesa” albo “podrobami seneki”.\nZabieg personifikowania filozofii przy jednoczesnym odpodmiotowieniu samych filozofów to charakterystyczny chwyt Karpowicza. Filozofia urasta w ten sposób do rangi Wielkiego Żarłoka, który żywi się poszczególnymi jednostkami twórczymi, trawi je, a następnie wydala. Przykładem niech będzie wiersz “Dania ze szkłem”, gdzie Feuerbach spada do roli smażonej cebulki (“i krótki raj wychodków/ na ogniach tłustych zasmażanych/ z cebulką feuerbachem”), a Heraklit staje się “popitką” (“wgryzał się w rdzeń wieprzowy/ i w bród szedł a na sucho/ przez kaszę skąd zapijał/ całego heraklita/ wraz z nałożniczą rzeką”), czy utwór “Schodzenie wyschniętym potokiem”, gdzie proces przyswajania (czerpania) wiedzy został potraktowany z całą dosłownością idiomu “czerpać”:\nw dziurawej misie czasu\numywa ręce z wieczności\nfilozofowie pod nim manierkami\nzbierają próżne krople\nna mydliny i też umywają\nbrakujące ręce sensu więc przecieka\na pod nim mistrze komentarza już konie\nswoje poją na pustyni śledziony gdzie samum\nszakale po kaktusach przegania więc cieknie a pod tym\npragnieniem brać studencka zdawało się szczelna\npojona odbytowo parska cieknie niewspółmiernie dalej\npod wzrastającą suchość maturzystów […]\nAndrzej Falkiewicz, opisując ten typ metaforyki fizjologicznej Karpowicza2, powołuje się na twierdzenia G. Lakoffa, kognitywisty wywodzącego swoje przekonania ze sprzeciwu wobec generatywizmu. Według kognitywistów języka nie wolno sprowadzać do reguł czysto składniowych, dzięki którym można wygenerować wszystkie możliwe wypowiedzi. Gdyby było tak, jak chcieli generatywiści, dogmatem języka stałaby się gramatyczna poprawność, a poezja zostałaby sprowadzona do czystej kombinatoryki.\nOdwrócone światło (najważniejszy tom Karpowicza, przez którego pryzmat należy patrzeć na cały dorobek zmarłego 29 czerwca 2005 roku poety) można by, przy odrobinie złej woli, przeczytać na sposób generatywistyczny. W ten sposób dałoby się udowodnić, że 424 strony tej wielkiej Księgi/Xięgi to jedynie ciągi odwracalnych układów składniowych, generowanie struktur ze wciąż tych samych słów, działanie poparte dodatkowo prymatem logiki sugerowanej w kalkach logicznych. Tyle że ten rygor poprawnej i logicznej składni nie wystarcza. Poezja Karpowicza wpisuje się w stworzoną niegdyś przez Jerzego Kwiatkowskiego opozycję “wizji i równania”, ale jednocześnie ją obala, opowiadając się po każdej ze stron (mamy więc “równanie” kalek logicznych, ale mamy też “wizję” kopii artystycznych). W logicznym “równaniu” składni pojawia się pęknięcie. Może być ono nazwane “wizją”, metaforą, tropem, fałdką, nierozstrzygalnikiem – ważne, że to właśnie ta szczelinka nie pozwala sprowadzić języka do samej składni, to ona przywraca głos retoryce.\nTę (Derridiańską) fałdkę nazywa Karpowicz “odleżyną” i czyni ją niemal obsesyjnym motywem swego tomu. Mamy więc “odleżynę formy”, “senną odleżynę ewy w adamie”, “odleżyny w podskórnym widoku żebra” oraz “wieczną odleżynę”. Autor ofiaruje nam niemal dekonstrukcyjnie brzmiącą definicję “Prawdopodobieństwa wyróżniającego” (według której “trzeba zrastać się/ w każdej szczelinie/ nieobecności i wykładać/ sobą odleżyny to z ratunku/ może jeszcze do nas dotrwać”) oraz rozwinięcie “Terminu obserwacyjnego” (“jest w każdym wizjerze/ szacunek dla szczeliny/ szansa chwili kiedy/ można zdjąć cel/ z odleżyny i na żywe pole/ ciepło krzyż położyć/ i pochodzić po nim”). Na koniec spotykamy tu najbardziej interesującą w tej chwili “odleżynę z znaku równości”. Przypatrzmy się całej kalce logicznej, w której pada ta fraza, pokazuje ona bowiem klęskę generatywizmu w walce z tropologią – i fizjologią – samego języka.\nodleżyna w znaku równości albo cios\nkopytem w centrum odlewu\nzbiorowej stajni i stąd zaczadzony\npościg za brzegami wybiegu\ni okrutne wiązanie na końcu\npowalonego dwubocznie każdy dżokej\nwie o tym a więc i każde wiedzenie\njest dżokejem trafiają na siebie\npróbują się dołożyć i to naprzeciwko\nKontrapozycja, którą definiuje się w tej kalce logicznej, w logice nazywana jest też antytezą i polega na przekształceniu zdania kategorycznego przez zastosowanie kolejno konwersji i obwersji (również definiowanych w innym miejscu Odwróconego światła). Dla przykładu zdanie “każdy człowiek jest ssakiem” przekształca się we frazę “żaden człowiek nie jest niessakiem” (obwersja), a następnie w konwersję “żaden niessak nie jest człowiekiem”. O ile logika stawia między tymi zdaniami znak równości, o tyle u Karpowicza w kontrapozycyjnym równaniu tworzy się rozstęp: odleżyna tropu (semantyki) zakłóca idealną przyległość składniową. Klęskę kontrapozycji pokazuje się też w odpowiadającej “Kontrapozycji” kopii artystycznej, gdzie domniemany idiom “koń czystej krwi arabskiej”, mimo że składniowo przekłada się na kontrapozycyjny chiazm “czysty arab krwi”, semantycznie zupełnie się z nim nie pokrywa. Inwersja sprawia, że koń arab metonimicznie zostaje sprowadzony do samej krwi (po przekształceniu zdania pozostaje trop – metonimia), to z kolei wzmaga wieloznaczność (“czystość” odnosi się do tego, że koń nie jest brudny, oraz do jego niezmąconego rodowodu), cała sytuacja zaś staje się bardziej metaforyczna, senna, obłąkana (w końcu wiersz jest parafrazą powiedzenia szalonego Ryszarda Trzeciego “królestwo za konia”).\nChiazm jest fundamentalnym tropem Odwróconego światła (ale też całej twórczości Karpowicza) – na nim opiera się figuratywność tomu, którego najważniejszą zasadę stanowi właśnie odwrócenie. Inwersja, która w logice wygląda na zabieg czysto formalny (i w ten sposób zdaje się umacniać jej prymat), okazuje się wielkim zwycięstwem semantyki. Dzięki chiazmatycznej nieprzyległości odwracalnych struktur tworzą się Karpowiczowskie metonimie, sylleptyczne neologizmy frazeologiczne, często oparte po prostu na skrzyżowaniu (gr. chiasmós) i inwersji kilku idiomów. To właśnie te “odleżyny w znaku równości” pozwalają na spiętrzanie metafor w symboliczne kalambury, to dzięki odwróceniom eliptyczne “minimum słów” przemienia się w polifoniczne “maksimum treści”. Okazuje się, że przekorny Karpowicz przenicował również starą zasadę pielęgniarek: one odwracają chorego z boku na bok po to, by odleżyn nie było lub żeby były n i e z n a c z n e, poeta natomiast właśnie po to dokonuje ciągłych odwróceń, żeby zostały tropy-odleżyny, gdyż wyłącznie one naprawdę bolą, a jeśli bolą – z n a c z ą.\n E. Balcerzan, Poezja polska w latach 1939-1965, cz. 1: Strategie liryczne, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1984, s. 190.\n A. Falkiewicz, “Metafora metafor. O poezji Tymoteusza Karpowicza”, “Teksty Drugie” nr 3/1991, s. 75-87.\nStratygrafia, czyli w jakie chowanki gra wiersz lingwistyczny? [fragment]\n…Żądać nawet Najwięcej – to mało,\nale zawrzeć Najwięcej w Najmniej tak, ażeby\nMiał w sobie rozpasaną bujność i Przypadek…\nZ najmniejszej cząstki, prawie że z Niczego\nZ Nieistniejącym idąc noga w nogę\nbyć i zarazem nie być…\nJ. Przyboś, “Chowanka”1\nMotto mojego tekstu – fragment “Chowanki” Juliana Przybosia – zjawiło się z taką samą bezczelnością, z jaką opisana w tymże wierszu córeczka poety przerwała mu rozmyślania nad pismami niemieckiego filozofa. To wkroczenie dziecięco mądre: zarazem nagłe i przewidziane, przypadkowe, ale zawłaszczające logikę. W obliczu tego wtargnięcia na nic już poecie “stół podparty mądrościami”, tak jak i mi nie przydadzą się – przygotowane zawczasu – podpórki definicyjne, którymi przez lata próbowano podbudować kategorię poezji lingwistycznej. Pod wpływem małego intruza “nicestwieje słowo, / martwieje filozof”, który jeszcze chwilę wcześniej groził poecie “kostką palca” i zapędzał “spłoszoną myśl do myślej dziury”. Podobnie i na moim biurku nicestwieją poukładane skrupulatnie terminy: lingwizm, słowiarstwo, poezja słowa, poezja obrazów językowych, sztuka niemożliwa… Ot, daje nam po przemądrzałym słowie Uty strofująca strofa:\nPrzestań, nie mów tym językiem jakimś ptasim!\nSzczyglim, sroczym, niesłowiczym\nco o niczym\ni mi myli\nJak więc, dziewczynko, nie pit-pit-pilić, a cechy lingwizmu wyliczyć? Jakim słowem opowiedzieć starą o tej poezji bajkę? “Raz, dwa, trzy” – weź tylko jedno założenie, jedno pragnienie, jeden wiersz – “kryjesz ty!” – “Bawmy się w chowankę!” – mówi ona. – “Możesz?” – Mogę…\nTeoretyczne założenia określające polską poezję lingwistyczną składają się na całkiem sporą wyliczankę. Sztandarowe teksty, by wymienić trzy najstarsze i najważniejsze, wskazują na takie cechy tego nurtu poetyckiego, jak:\n1. uważanie poezji za “układ sprawdzeń dla języka”, “permanentny rewizjonizm językowy”, skupianie się na tym, co w systemie nieprzetłumaczalne lub podejrzane, wreszcie traktowanie języka jako autonomicznej rzeczywistości, a nie tylko jako narzędzia potrzebnego do jej opisu2;\n2. kładzenie nacisku na “stronę znaczącą znaku językowego” oraz “nieufność wobec języka (…) pojmowanego jako system oraz jako pewna wizja świata”3;\n3. “zdziwienie polszczyzną” oraz bunt przeciwko niej – nastawienia te każą poecie traktować własny język jak obcy i osobliwy, a także ujawniać jego brzydotę i kłamliwość (stąd krytycyzm, autotematyzm oraz swoisty turpizm tego stylu); poezja lingwistyczna, w odróżnieniu od mniej radykalnego słowiarstwa, staje się w ten sposób formą filozofii mowy, “traktatem językoznawczym” i “filologią wierszem”4.\nUczone definiowanie lingwizmu mogłoby toczyć się dalej, na szczęście każdą wyliczankę ucina szybko jakieś “kryjesz ty!”. Na kogo wypadło tym razem? Na jakie założenie bęc?\nPrzybosiowe motto każe mi wybrać spośród wielu założeń jedno najważniejsze. Jest to – wymieniane przez wszystkich teoretyków – zagadnienie wieloznaczności. Wieloznaczność poezji lingwistycznej to oczywiście spadek po awangardzie, która dążyła do “maksimum aluzji wyobrażeniowych w minimum słów” i – jak w “Chowance” – nie tylko “żądała Najwięcej”, ale też pragnęła “zawrzeć Najwięcej w Najmniej”.\nW ciekawy sposób ujmuje tę cechę poezji lingwistycznej Stanisław Barańczak. Autor Nieufnych i zadufanych przedstawia za pomocą terminów muzycznych narastanie wieloznaczności w twórczości Tymoteusza Karpowicza. Droga Karpowicza od jednoznacznej, jednogłosowej monodii, przez dwuznaczny, alegoryczny kanon, do wieloznacznej, polifonicznej fugi – okazuje się nieoczekiwanie drogą całej polskiej poezji lingwistycznej, jaką ta przeszła w XX wieku od awangardowego słowiarstwa do nowofalowej nieufności. O “różnicy stopnia” dzielącej te dwa projekty wspomina Edward Balcerzan. Dla niego Przybosiowe wznoszenie “masywów semantycznych” poprzez “grę homonimem” to zaledwie wstęp do działań nowych lingwistów, którzy w awangardowym “maksimum treści w minimum słów” zmieszczą całą gamę nieznanych dotąd emocji. Z kolei Janusz Sławiński podkreśla, że o ile dla Peipera i Przybosia ekonomicznie pojęta wieloznaczność była radością, punktem dojścia i efektem słowiarskich działań, o tyle na przykład dla Karpowicza okazała się dopiero początkiem poetyckiej drogi, “stanem, na który poezja jest skazana przez język”, przekleństwem, a przynajmniej czymś wysoce podejrzanym.\nCzym jest dla poezji lingwistycznej wieloznaczność i co różni ją od tej, która istnieje w każdym przecież przekazie poetyckim? Zamiast terminów muzycznych pozwolę sobie użyć niezobowiązującej metafory chemicznej i potraktować utwór poetycki jako roztwór o różnym stopniu stężenia semantycznego. W takim ujęciu poeta lingwista byłby kimś, kto dąży do jak największego nasycenia wiersza znaczeniami i nie przestaje eksperymentować nawet tam, gdzie inni autorzy mówią “pas!”. Proces nasycania tekstu lingwistycznego wieloznacznością przebiega na wszystkich jego poziomach. W tym celu poeta-chemik stosuje cały katalog chwytów: składniowych (metaforyka oparta na magii “międzysłowia”, rozbijanie tworzydeł frazeologicznych), leksykalnych (sztuczki homonimiczne i paronomastyczne, mnożenie fałszywych etymologii), morfologicznych i fleksyjnych (igranie z tożsamością słów przez grę wewnątrzwyrazową), wreszcie fonetycznych (wynikających z mimologicznego wejścia w głąb struktury fonemu) itd.\nPróba zawarcia “Najwięcej w Najmniej tak / ażeby Rygor / Miał w sobie rozpasaną bujność i Przypadek” najczęściej prowadzi poetę lingwistycznego do granicy, poza którą znaki ukazują najciemniejsze odmęty swego mare tenebrarum i stają się przesycone, czyli niezrozumiałe. Niebezpieczeństwo takiego eksperymentu językowego wynika stąd, że roztwory poetyckie łatwo przechodzą ze stanu nienasycenia do nasycenia i – wreszcie – przesycenia wieloznacznością. Problem ten dotyczy twórców tak radykalnych jak choćby Tymoteusz Karpowicz, którzy przekroczyli obowiązującą w danym czasie granicę zrozumiałości i za swe poetyckie “Najwięcej” – ze strony czytelników otrzymali “Najmniej”.\nNa szczęście, jak pokazuje historia pracowni lingwistycznej, pojęcie przesycenia wieloznacznością jest względne i zmienia się wraz z przesuwaniem horyzontu odbiorczych oczekiwań. Naddatek, który jeszcze wczoraj nie mieścił się w granicach roztworu i dlatego został z niego wytrącony (jednocześnie wytrącając z równowagi dawnego odbiorcę), już jutro może się okazać całkiem drogocennym kryształkiem. To, co wczorajsi czytelnicy odrzucili jako zarozumiały bełkot, ekscentryzm gramatyki albo niemożliwą utopię, dzisiaj okazuje się niedocenionym eksperymentem – pozarozumowym językiem Chlebnikowa, mowocentryczną gramaturgią Białoszewskiego czy zrealizowaną w pełni “poezją niemożliwą” Karpowicza. Ale tutaj powstaje drugi problem, który dotyczy już nie twórcy, lecz badacza poezji lingwistycznej. Skoro bowiem określanie wiersza jako roztworu nienasyconego, nasyconego czy przesyconego opiera się nie na wyraźnych rozgraniczeniach, lecz na względnej różnicy stopnia stężenia, to być może w ogóle nie ma sensu dociekanie, gdzie zaczyna się, a gdzie kończy wiersz lingwistyczny?\nDociekanie istoty wiersza lingwistycznego być może rzeczywiście nie będzie mieć sensu, jeśli ograniczymy się do samych założeń, a zapomnimy o tym, co ma zostać nasycone, czyli o pragnieniu. Na szczęście jednak znowu w sukurs przychodzi nam Przybosiowa “Chowanka”. – Czego pragniesz? – pyta ojciec córeczkę, a my pytamy wiersz lingwistyczny. – Bawmy się w chowankę! Możesz? – Mogę.\nTytułowa zabawa rozgrywa się w wierszu na kilku poziomach i wyłącznie jeden z nich dotyczy małej Uty i jej taty. Chowankowe inkantacje stają się między innymi ironiczną konstatacją słów niemieckiego filozofa, a także fragmentu dziewiątej elegii duinejskiej Rilkego o rzeczach, które nigdy nie są tym, czym wydają się być. Chowanka to jednak przede wszystkim metafora pragnienia awangardowego poety. Twórca ten – igrając homonimią, paronomazją, przejęzyczeniem itd. – narusza tożsamość słów, każe im “z Nieistniejącym idąc noga w nogę / być i zarazem nie być”, dociera do ich “najmniejszej cząstki”, by z niej “rozwinąć Całość”, pokazuje, że wyrazy nigdy nie są tym, czym się nam z wierzchu wydają. By jednak dokonać demaskacji, poeta musi nauczyć się zasad słownej chowanki. Jakie to zasady? Najtrafniej sformułował je inny wielki awangardzista – Wielimir Chlebnikow, który nazywał słowa “lalkami dźwiękowymi”, a poetów odróżniał od innych użytkowników języka po tym, że traktują słowne zabawki jak żywe istoty, a nie jak zwykły zbiór gałganków. Zaumny twórca pisał o chwytach artystycznych, że mają one “nadawać pojęciu uwięzionemu w jednym rdzeniu zarysy słowa innego rdzenia. Przez co pierwsze zyskuje postać, pozór drugiego”5. Efekty zabawy w chowankę Chlebnikow nazywał “słowami dwulicowymi”, a samą lingwistyczną grę określał jako “mową dwuwypukłą”.\nNadeszła pora, aby wprowadzić jeszcze jeden pseudonim, w którym chowa się lingwistyczna chowanka/mowa dwuwypukła, a mianowicie przywołaną w tytule mojego tekstu “stratygrafię”. Słowo to ma w języku polskim tę szczęśliwą właściwość, że prócz łacińskiej “warstwy” (stratum) kryje w sobie także – na zasadzie fałszywej etymologii – swojsko brzmiącą “stratę”. Do czego jednak ma służyć przeniesienie pojęcia stratygrafii z geologii w poetyckość? Co łączy ze sobą wieloznaczność, chowankę i stratygrafię? I jak wreszcie odnieść te przenośnie do istoty wiersza lingwistycznego?\nInspiracją mojego tekstu – obok “Chowanki” Przybosia – jest wydana w Polsce w 2004 roku książka Gramatyki tworzenia George’a Steinera. Ważkie, choć przemilczane idee tej rozprawy mogą, jak myślę, stać się odpowiedzią na niektóre pytania o lingwizm, mimo że nie zostały zadane przez samego Steinera. Filozofa interesuje dzieło (językowe, muzyczne, malarskie, rzeźbiarskie) pojęte jako splot tego, co zaistniało, i tego, czemu nie dane było zaistnieć. Na każdy twór artystyczny, obok jego formy ostatecznej, składają się wszystkie odrzucone, nienarodzone, zaniechane wersje. Mówiąc inaczej: każdy wiersz i obraz, każda rzeźba czy kompozycja to rodzaj stratygraficznego układu, w którym spod warstw najbardziej powierzchniowych (sygnowanych autorskim “tak”) wyłaniają się naznaczone negacją “warstwy-straty” skazane na niezaistnienie.\nSteiner nie opowiada się w ten sposób po stronie zwolenników genetycznej, psychoanalitycznej czy dekonstrukcyjnej metody badania dzieł artystycznych. Mało interesują go nieświadomość twórcy i jej wpływ na wytrącanie się w dziele zanegowanych przez świadomość osadów semantycznych. Gramatyki tworzenia sytuują się właśnie po stronie świadomości autora, który zawiera w ostatecznym kształcie dzieła jego odrzucone wersje nie przez freudowską omyłkę, ale z pełną trzeźwością i premedytacją.\nO paradoksie chowania “nieistniejącego w istniejącym” Steiner pisze: “Najbardziej radykalne są te tradycje estetyczne i ci artyści, którzy paktują z nicością, to znaczy ci, którzy składnikiem swych dzieł czynią jej obecność”6. Czyż nie w podobnym duchu Przyboś wypowie w swej “Chowance” słowa twórczego pragnienia: “być i zarazem nie być” oraz “Zniszczyć narzędziem słowa nawet swą Zagładę/ nazywając ją”?\n J. Przyboś, “Chowanka”, w: Utwory poetyckie. Zbiór, Warszawa 1975, s. 590-591.\n J. Sławiński, “Próba porządkowania doświadczeń”, w: Przypadki poezji, Kraków 2001, s. 294-300; autor jest odpowiedzialny za wprowadzenie terminu “poezja lingwistyczna” i oddzielenie zjawiska od awangardowego, peiperowsko-przybosiowego “słowiarstwa”.\n S. Barańczak, Nieufni i zadufani. Romantyzm i klasycyzm w młodej poezji lat sześćdziesiątych, Wrocław 1971, s. 46-48; Barańczak także wyróżnia w tak zwanej poezji słowa dwa odłamy: ufne wobec mowy słowiarstwo, reprezentowane przez Przybosia czy Bieńkowskiego, oraz nieufny lingwizm, m.in. Wirpszy, Barańczaka, Karpowicza i Balcerzana.\n E. Balcerzan, “Poezja “słowiarska – poezja lingwistyczna”, w: Poezja polska w latach 1939-1965. Ideologie artystyczne, cz. II, Warszawa 1988, s. 77-96.\n Cyt. za: B. Lönnquist, Karnawałowe przebrania, przekł. A. Pomorski, “Literatura na świecie”, 1984 nr 2(151), s. 99-100.\n G. Steiner, Gramatyki tworzenia, przekł. J. Łoziński, Poznań 2004, s. 123.\nPierworodny świata na Ultima Thule [fragment]\njakiejś utopii. Również naród.\nT. Karpowicz, “Twórcza negacja”1\nW “Epitafium słowiańskiego poety” Miodraga Pavlovića (który wtedy, gdy go na język polski przekładał Tymoteusz Karpowicz, czyli w latach 60., był jeszcze “poetą jugosłowiańskim”) padają słowa łatwo dające się przetłumaczyć z epitafijnego czasu przeszłego na mroczne proroctwo:\nZ powodu naszych starych pieśni\nw tej nowej wierze nazwano mnie\nodszczepieńcem i wrogiem (…)\nW ubóstwie przeminąłem\nnocą mnie pochowano\nzjawiam się w ich snach jako czarnoksiężnik\nchoć nie mogę powstać z grobu! (…)\nInni niech dadzą prawdę bogom\nDla mnie jest dobra moja nora\ncieszą mnie tu krety słów prastarych\ni potajemne gęśle chowam pod ziemią2.\nProroctwo to, które arbitralnie czynię zarysem dalszego losu Tymoteusza Karpowicza, spełnia się w jego przypadku w latach 70. Urodzony w 1921 roku Mistrz Mowy Polskiej (jak go nazywał w dedykacji do swego tomu Nie skończona krucjata Rafał Wojaczek) był wtedy autorem tomów: Żywe wymiary (1948), Gorzkie źródła (1957), Kamienna muzyka (1958), Znaki równania (1960), W imię znaczenia (1962) oraz Trudny las (1964). Za tytułem ostatniej książki można by powiedzieć, że im dalej w las, tym więcej trudów – kolejne zbiory są coraz bardziej straceńczą i mroczną wyprawą ku Matkom, a Karpowiczowska autonomiczność staje się coraz boleśniej nabrzmiałą autochtonicznością. Łagodne przejście od etapu monodii, przez kanon, do fugi – jak z ducha muzycznego nazwał proces wieloznacznienia w poezji Karpowicza Barańczak3 – nagle umyka logice omówień, gdy w roku 1972 ukazuje się tom niepodległy żadnej z krytycznych podpórek terminologicznych – Odwrócone światło. Smugę cienia poezji dopełnia rok później zachwycająco mroczne dzieło teoretyczne – Poezja niemożliwa. Modele Leśmianowskiej wyobraźni. Karpowicz, ten słowny czarnoksiężnik (w znaczeniu: autor czarnych ksiąg), nie zostaje wprawdzie wówczas nazwany “odszczepieńcem i wrogiem”, ale opinia czytelnicza funduje mu epitafium znacznie bardziej dotkliwe. Zbudowane z przemilczenia. Niedługo potem słowiański poeta opuszcza kraj na zawsze, by do chwili, w której piszę te słowa, przebywać w “dobrej swej norze”, wraz z “kretami słów prastarych”, w dalekim Chicago.\nA cóż za słowa pisze się “w tej chwili” (by przywołać tytuł wiersza pomieszczonego w Słojach zadrzewnych wydanych w 1999 roku)? W tej chwili polskiej publiczności literackiej zostały zadane rozliczne pytania sygnowane nazwiskiem Mistrza. Zapisał je w formie “Kwestionariusza Karpowiczowskiego” Zbigniew Machej we Wspomnieniach z poezji nowoczesnej (2005). Po zbyt długim czasie, jaki upłynął od – jedynie pozornego!!! – zamilknięcia Karpowicza i od pierwszego aktu przemilczania jego dzieła w dyskursie krytycznym, ironiczno-zaczepne pytania Macheja spotykają się ze zdziwieniem, niezrozumieniem lub zgoła zażenowaniem.\nBo jak się teraz czyta teraźniejsze wiersze?\nI jak się teraz pisze o teraźniejszej poezji? […]\nO kim się mówi w wysokim\nnakładzie? O kim się mówi w stylu wysokim? […]\nKomu się daje Nike,\na komu się daje figę z makiem z pasternakiem?\nCzy Tymoteusz Karpowicz lubi figi z makiem?\nCzy czytał Pasternaka? […]\nIle linijek ma hasło “Karpowicz” w “Nowej\nEncyklopedii PWN”? Czy ma tyle linijek, na ile zasługuje?\nPytanie o liczbę linijek w dzisiejszej recepcji dzieł Karpowicza (w encyklopedii wersów tych jest 22, o wiele mniej niż w poemacie Macheja) należy zamienić na pytanie o gorzkie źródła nijakości tej recepcji. Proroczej odpowiedzi udzielił sam poeta, który w eseju “Sztuka niemożliwa”4 opisywał wysiłek twórczy prehistorycznego artysty i błędy w późniejszym rozumieniu jego intencji. Na skalnej ścianie sprzed tysiącleci narysowano zwierzę o ośmiu nogach. Obraz ten człowiek współczesny odczytuje z wyższością, jako przykład błędu czy braku umiejętności prymitywnego jaskiniowca. Tymczasem Karpowicz widzi w owym szkicu, wykonanym w mrocznym czasie wyłaniania się kultury z natury, pierwszą próbę zrealizowania twórczej utopii. Dziki malarz chciał namalować zwierzę w biegu, dlatego właśnie – z rozmysłem wyobraźni, a nie przez pomyłkę lub przeoczenie – dał mu cztery dodatkowe kończyny. Prehistoryczny artysta niewiele różni się od mitycznego Pigmaliona, który chciał zatrzeć granicę między rzeczą a jej przedstawieniem. Co więcej, według Karpowicza każdy prawdziwy artysta powinien usłuchać odwiecznego bogobójczego pragnienia, które każe podejmować wciąż nowe próby ożywienia tego, co jest sztucznym obrazem życia. Poruszyć namalowane, dotknąć napisanego – oto powołanie każdego, kto pojął, że tworzyć – to znaczy wiecznie zmagać się z Niemożliwością, tak by w każdym akcie twórczym zdobywać kolejne jej granice i przyczółki.\nArtysta z pradawnej groty okazuje się nadspodziewanie podobny do opisującego go poety. Karpowicz wie, że do Ultima Thule możliwości poetyckich dociera się straceńczo i samotnie, że polowanie na “krety słów prastarych” opłaca się zejściem w ślepotę jasnowidzenia, a za “odwrócenie światła” grozi więzienie odwróconych pleców ludzi światłych. Poeta ma także świadomość, że wbrew proroctwom o nadwyrażalności, która ponoć czeka na nas w ziemi obiecanej, znajdziemy tam wyłącznie to, czego doświadczamy od zawsze: grzech pierworodny niewyrażalności. Wiedzą tą dzieli się ze swoimi czytelnikami, lecz tylko nieliczni z jego uczniów godzą się dostąpić tej gorzkiej komunii. Karpowicz, jak przed nim polski Leśmian czy rosyjscy będzianie z Chlebnikowem i Kruczonychem na czele, pragnie sprowadzić język poetycki do jego gorzkich źródłosłowów, do punktu już nawet nie zerowego, lecz przedzerowego. Jak sam pisze w odniesieniu do Leśmiana, chodzi o to, by poeta choć przez chwilę stał się “pierworodnym świata”5, żeby wypowiedział “zaklęcie prenatalne”, a finalnie – podjął próbę “ukazania ruchu poprzedzającego pierwszy ruch, kształtu poprzedzającego pierwszy kształt, uczucia poprzedzającego pierwsze uczucia”6.\nTa prenatalność języka jest w przypadku Karpowicza niezwykle znamienna. Nie chodzi w niej o uproszczenie przedstawienia, ale przeciwnie – o jego maksymalną, niemożliwą wręcz komplikację. Podobnie jak artysta z prehistorycznej groty nie był autorem kilku prostackich, niezdarnych kresek, lecz pomnożonego, skomplikowanego i dzięki temu poruszającego się – jak w dzisiejszej kreskówce – zwierzęcia, tak Karpowicz nie szuka pierworodnego wyrazu wśród takich form, jak teatr ubogi Grotowskiego, “podrozmowa” Nathalie Sarraute, język przedznaczeniowy Becketta i Ionesco czy “śmierć poezji” Różewicza. Odwrócone światło najlepiej ukazuje, że przejrzystość źródła można osiągnąć jedynie wtedy, gdy podejrzy się każde z jego zmąceń. “Ja chciałbym” – mówi Karpowicz, a tom z 1972 roku pokazuje w sposób oślepiający, jaka siła realizacji drzemie w tym pragnieniu – “wrócić do dnia narodzin słowa, ale zachować w nim pamięć tego, co już ono Ťpo drodzeť przeżyło. Maksimum asocjacji jest nadzieją mojego logos”7.\nKarpowiczowska utopia słowa poetyckiego, które (jak kabalistyczny Alef) kryje w sobie wszelkie zdarzone oraz potencjalne historie wszechświata i które właśnie przez to jest słowem najpierwotniejszym – to jedno z najbardziej szalonych marzeń polskiej poezji. Nie dziwi zatem, że każda z prób opisania tego pragnienia i jego realizacji w wierszu skazana jest na niepełność i nieprzystawalność. Może należałoby nastroić w tym celu swój krytyczny język tak, jak nastraja swą czarnoksięską mowę autor Słojów zadrzewnych? “Czyli jak?” – zapytają niewtajemniczeni, a w ten sposób dopiszą jeszcze jedno wahanie do kwestionariusza Zbigniewa Macheja. Nauka płynie z chicagowskiej groty, gdzie osamotniony 83-letni poeta otacza się stosem kartonowych pudełek z fiszkami, na których spisuje wszystkie (z)użyte w polskiej poezji słowa. “Po co to robi?!” – pyta kwestionariusz z przeczuciem jeszcze głębszych szaleństw. Być może – i niech to będzie moja jedyna w tej ankiecie odpowiedź – robi to dlatego, by odwrócić niesprawiedliwą percepcję najważniejszych, a uznanych za najbardziej chybione, dokonań sztuki. Być może to tylko lęk przed wpływem, wydarcie z kajdan cudzości swej oryginalności. A może (nadejdź, Niemożliwości!) w jego amerykańskim Patmos spełnia się jedno z większych proroctw? Pismo pierworodne wypełnia się ostatnimi fiszkami znaczeń. Oto odwraca się Światło, Wezwany połyka Księgę, a Słowo Początku zaczyna swe zaranie. Amen, mówimy, Alef.\n “Twórcza negacja. Rozmowa o poezji. Z Tymoteuszem Karpowiczem rozmawia Ryszard Sawicki”, w: “Wieloczas. Le temps plurier”, nr 1-2/1983, s. 71.\n M. Pavlović, “Epitafium słowiańskiego poety”, w: M. Pavlović, Sobowtóry, przeł. T. Karpowicz, P. Vujicić, Warszawa 1965, s. 30-31.\n S. Barańczak, “Tymoteusz Karpowicz albo polifonia”, w: Nieufni i zadufani. Romantyzm i klasycyzm w młodej poezji lat sześćdziesiątych, Wrocław 1971.\n T. Karpowicz , “Sztuka niemożliwa”, “Odra” nr 12/1976.\n “Twórcza negacja…”, s. 67.\n T. Karpowicz: Poezja niemożliwa. Modele Leśmianowskiej wyobraźni, Wrocław 1973, s. 6.\n Ibidem, s 69.\nten głos? Do czego\ntę i tamtą stronę? (…)\n[Paul Celan, początek wiersza “Co zszywa…”\nw tłumaczeniu Tymoteusza Karpowicza]\nMogę rozpocząć tak:\nW jakimkolwiek miejscu – był sobą. Z czasem się nie liczył. I wygrał, choć jeszcze nie raz będzie zapomniany, by mieć skąd ciągle powracać.1\nBędę pisać o tajemnicy spotkania, sekrecie daty.\nSłowna kolebka brzózki\nW rozmowie z Wandą Sorgente z 1985 roku Tymoteusz Karpowicz opowiada zadziwiającą historię ze swego dzieciństwa. Gdy był chłopcem, matka zaprowadziła go do miejsca, w którym jego dziadek wypowiedział ostatnie przed śmiercią zdanie. A właściwie nie zdanie, lecz słowo, które brzmiało: “brzoza”. I oto tam, gdzie zasiano słowo, wyrosło drzewo – dorodna brzózka, której w tym miejscu (jak zaświadczała matka, jak święcie wierzył syn) za życia dziadka na pewno nie było [Żus 14].\nTa prosta, bajeczna opowieść, która porusza tylko pod warunkiem, że jej zawierzymy, pokazuje, w jaki sposób zdarzenie (śmierć dziadka) wchodzi w słowo (“brzoza”), a słowo (“brzoza”) staje się zdarzeniem (narodzinami brzózki). Matczyna historia domaga się od syna (a on domaga się od nas) wiary w jednoczesność. Brzózka w sferze zawierzenia nie mogła ukorzenić się ani p r z e d ostatnim słowem dziadka, ani p o nim – musiała narodzić się jako drzewo dokładnie w t y m s a m y m m o m e n c i e, gdy umarła jako słowo. Po latach zdumiony w tej chwili chłopczyk napisze:\ntylko w tej chwili rodzisz się obciągając delikatną skórką swój puls\ntylko w tej chwili ssiesz pierś matki łącząc się z mleczną drogą\ntylko w tej chwili idziesz do pierwszej komunii a Bóg trzyma cię zbyt mocno\nw ramionach abyś nie skręcił w bok\ntylko w tej chwili zdajesz maturę wypowiadając posłuszeństwo wiedzy\ntylko w tej chwili zasiewasz się po raz pierwszy w dziewczynę no bo jaką\ntylko w tej chwili widzisz swoje ręce krzyżowane na twojej piersi przez nią\nnie do zastąpienia i po śmierci\nnigdy nie będzie wczoraj nigdy nie będzie jutra\njest tylko dziś ten moment w którym piszesz lub czytasz te słowa (…)\nPoeta nie zapomniał w sobie zdziwienia dziecka. Więcej – on to zdziwienie przemienił w fascynację, a fascynację zasiał w słowo. Oba fakty – botaniczny i poetycki – noszą w sobie tajemnicę spotkania i sekret daty.\nSpotkanie i datę, a także parafrazę pierwszego zdania wywołuję do poznania z tekstu Szibbolet. Dla Paula Celana Jacques’a Derridy2. Filozof, podążając za “Południkiem” poety, pozwala się uwodzić nieustannym odrodzeniom tego, co pozornie zdarza się “tylko jeden raz”. Pisze o obrzezaniu, pisze o dacie, pisze o jednej szansie, jaką był szibbolet, oraz o idiomie, którym jest wiersz. Jednak już w łonie jednorazowości dokonuje się według Derridy znacząca cezura:\n“Jeśli obrzezanie zdarza się tylko raz, to ten raz jest: z a r a z e m, j e d n o c z e ś n i e, at the same time, pierwszym i ostatnim razem. Taki jest pozór – archeologia i eschatologia – wokół którego będziemy krążyć, jak wokół pierścienia, który on wykreśla, odcina lub odłącza. Ten pierścień to obrączka przymierza, daty rocznicy i powrotu roku”.\nUważnie odczytawszy fascynację Celana, Derrida zadaje także kilkakrotne razy dacie. W “Południku” tą zasadniczą datą jest 20 stycznia – z a r a z e m dzień, w którym opisywany przez Celana (a wcześniej przez Büchnera) Lenz udaje się na spacer w góry, j a k i j e d n o c z e ś n i e dzień, w którym śladami Lenza wyrusza na symboliczną przechadzkę sam Celan. A wyrusza po to, by na drodze (w tajemnicy spotkania, w sekrecie daty) dogonić innego – samego siebie.\nCo tak pociąga Derridę w powrocie jednorazowej daty i co sprawia, że historię Karpowiczowskiej brzózki spokrewniam ze styczniowym spacerem Lenza-Celana? To, co ja chętnie określiłabym jako “zawierzenie dacie”, filozof mianuje “koncentracją”. Tajemnicę spotkania wyjaśnia w ten sposób:\n“Wiele niepowtarzalnych zdarzeń może się zejść przypadkowo, połączyć, s k o n c e n t r o w a ć s i ę pod tą samą datą, która staje się zarazem ta sama i inna, zdolna przemawiać do innego o innym, do tego, kto nie może odszyfrować daty całkowicie zapieczętowanej, grobowca zdarzenia, które ona zaznacza”.\nAby jednak doszło do magicznej koncentracji, potrzebne jest szczególne miejsce-topos, które Celan w “Południku” określa jako utopię, a które Karpowicz mógłby ochrzcić mianem “słownej kolebki brzózki”. Derrida wybiera najprostszą z onomastyk i miejsce tajemnego styku nazywa wierszem:\n“(…) koncentracja gromadzi wokół tego samego centrum anamnezy wielość dat, ‘wszystkie nasze daty’, które łączą się przypadkowo, układają się w konstelacje tylko jeden raz, tylko w jednym miejscu: w prawdę tylko w jednym wierszu, wierszu j e d y n y m, tym, który za każdym razem, jak widzieliśmy, jest sam, jedyny, samotny i pojedynczy”.\nSłowo jedyne, pojedyncze, samotne. Słowo jako szibbolet. Tak jednorazowe, tak ostre, że decyduje o życiu i śmierci. Niepowtarzalna szansa na lingwistycznej granicy. Derrida składa je Celanowi jako dar, wziąwszy do serca zarówno wiersz Szibbolet poety, jak i wagę tego słowa w tradycji żydowskiej. Księga Sędziów (12, 1-7) podaje, że po pokonaniu Efraimitów Gileadczycy postanowili odciąć swym wrogom drogę do brodów Jordanu. Kiedy w ręce żołnierza z Gileadu wpadał podejrzany uciekinier, otrzymywał pytanie: “Czy jesteś z Efraimu?”. Gdy zaprzeczał, Gileadczyk kazał mu wypowiedzieć słowo szibbolet, które oznacza “kłos”. Efraimita n i e m ó g ł wymówić go inaczej niż niepoprawnie, gdyż w jego systemie językowym nie istniał właściwy (z punktu widzenia Gileadczyka) fonem sz. Dźwięk efraimskiego sibboletu nie zdążył dobrze wybrzmieć w powietrzu, gdy u nóg zwycięzcy padał kolejny pokonany, ścięty słowem jak kłos. Za pomocą tej wyrafinowanej lingwistyki wymordowano nad brodami Jordanu czterdzieści dwa tysiące mieszkańców Efraimu.\nPodobnych pomysłów nie trzeba zresztą szukać tak daleko. Okazuje się, że karty polskiej historii również poznaczyły chytre szibbolety. Po stłumieniu buntu mieszczan krakowskich w 1312 roku żołnierze Władysława Łokietka dostali zadanie wyszukania mieszkańców obcego (głównie niemieckiego) pochodzenia, których oskarżono o wywołanie zamieszek. Polskim “kłosem”, który miał wytropić niemieckie “plewy”, było niemożliwe do wypowiedzenia przez cudzoziemca zdanie: “soczewica koło miele młyn”. I znowu słowo dało początek uciskowi: ci, którzy n i e m o g l i go wypowiedzieć, byli pozbawiani majątków, wypędzani, szykanowani, a niekiedy nawet – tracili życie.\nDerridę fascynuje w szibbolecie to, że słowo – jak obrzezanie – naznacza sobą mówiącego “tylko jeden raz”. Ta jednorazowość szansy, jej albo-albo rozpięte między śmiercią a życiem, nie daje człowiekowi wyboru. Mówi mu zawsze: “musisz, nie możesz inaczej”. Na drugim biegunie języka istnieje jednak inne żydowskie słowo, o którym Derrida nie wspomina – słowo timszel. Hebrajskie “możesz”, znane dziś bardziej z powieści Na wschód od Edenu Johna Steinbecka niż z Biblii, symbolizuje wolność wyboru, jaką człowiek został naznaczony przez Boga. Tę sytuację, zawężoną tutaj do swobodnego wyboru między dobrem a złem, można rozszerzyć na każde z ziemskich zdarzeń. Timszel to uniwersalne odwrócenie szibboletu, które mówi człowiekowi zawsze: “nie musisz, możesz inaczej”. Zawsze – a więc nie tylko wtedy, gdy mierzą się na słowa Gileadczyk i Efraimita, Bóg i człowiek. Także wtedy, gdy na granicy języka stawką życia i śmierci okazuje się wiersz.\nArcheologia tworzenia, eschatologia odkrywania\nZdanie, do którego chcę się odwołać, by powrócić do Karpowicza, przyciąga mnie swą paradoksalnością tak, jak Derridę przyciągnęła niegdyś cytowana przez Montaigne’a fraza “O, moi przyjaciele, nie ma na świecie przyjaciół”3. Myślę o otwarciu książki George’a Steinera Gramatyki tworzenia 4, które jest zarazem zaprzeczeniem możliwości otwarcia. Filozof daje swemu tekstowi początek: “Nie ma już początków”. Ta przewrotna melancholia jest zwrócona przeciwko kulturze współczesnej, która – zapomniawszy o początku – ślepo zafascynowała się schyłkiem, końcem, śmiertelnością i zmierzchem.\nW perspektywie ludzkiego doświadczenia wiek XX można by nazwać terrorem szibboletów, które nigdy wcześniej nie okazały swej śmiertelnej mocy w sposób tak rozległy i zorganizowany jak w minionym stuleciu. Co ciekawe, Steiner widzi w masowych zbrodniach nieoczekiwaną realizację pewnych utopii (narodowosocjalistycznej, komunistycznej itd.). To, co dotąd było projektowane jako mało realna przyszłość, stało się przerażającą teraźniejszością. Traumatyczne doświadczenie samospełniającej się utopii sprawiło, że dzisiaj – zamiast marzeń o jutrze – człowiek pozwala sobie jedynie na wspominanie złowieszczych, lecz na szczęście pozostawionych za sobą “minionych przyszłości”. Ten strach, dobrze oddany przez Steinerowski termin, wpłynął na przemianę czasowej struktury ludzkich języków. Przyszłość (a więc wszelkie utopie, projekty, programy pozytywne oraz mesjanizmy) jest obecnie przeżywana jako zatrważająca teraźniejszość i natychmiast, w odruchu lęku, zostaje wygnana z syntaksy i ujrzana na powrót jako obezwładniona, oswojona przeszłość (czy raczej – “miniona przyszłość”). Odtąd każda dobra nowina zwiastująca nadejście początku będzie jednocześnie ostrzeżeniem – kasandryczną wróżbą apokalipsy.\nSteiner pisze również o innych nieodwracalnych zmianach, jaki zaszły w gramatyce ludzkiego doświadczenia pod wpływem dwudziestowiecznych rzezi. Dostrzega w języku sfery, które poraniła elipsa historii. Podobnie jak poeta pokazywał zmieniony status “poezji po Oświęcimiu”, tak filozof odmawia dawnej stabilności słowu “być”, a także ukazuje niemoc leksemów związanych z nadzieją, istnieniem, pierwotnością, jednoznacznością, prawdą czy tworzeniem. Na tym poziomie rozważań Steiner wydaje się nie odbiegać zanadto od myśli humanistów wielbiących śmiertelność języka, takich jak Barthes, Derrida czy Foucault. W rzeczywistości jednak różni się od nich (i chce się różnić) w sposób zasadniczy. Jego gramatyka twórczości nie jest gramatologią. To nie tylko tropienie trupów, “podróż do kresu nocy”. To powrót do matecznika, do rajskiego źródła, do utraconych wrót początku. Głód narodzin, któremu wciąż opierają się przesyceni schyłkiem filozofowie, odczuwają według Steinera przedstawiciele innych dziedzin współczesnej nauki. Astrofizycy próbują zrekonstruować pierwsze chwile istnienia wszechświata, biolodzy molekularni sięgają do pierwocin genetyki, psychiatrzy podążają za Freudem i Jungiem w coraz ciemniejsze głębiny ludzkiej psychiki, a językoznawcy, pospołu z socjologami i kulturoznawcami, powrócili do zakazanych badań nad prajęzykiem i kulturą społeczeństw prymitywnych. Autor widzi w tym renesansie początków próbę radzenia sobie z kresem historii. Bardziej jednak niż zarysowana wyżej perspektywa historycznego doświadczenia człowieka interesuje Steinera sfera sztuki. I to właśnie jej poświęci większą część swoich Gramatyk twórczości.\nSztuka, jak zauważa autor, w myśleniu dekonstrukcyjnym została ograniczona do odkrywania, wynalazczości. Ideałem Derridiańskiego artysty stał się bricoleur, czyli ten, który odkrywa istniejące już skrawki i układa z nich (montuje, recyklinuje) wtórny kolaż słów, kolorów, dźwięków czy kadrów. Steiner na odwrót – pragnie wskrzesić zapomniany ideał artysty jako twórcy, kreatora, czyli tego, kto swe dzieło wznosi z niczego, kto je w sobie poczyna, kto je rodzi, wyrywa z siebie, przywołuje do istnienia po raz absolutnie pierwszy. Eschatologia odkrywania/odtwarzania, głoszona przez dekonstrukcję, a najpełniej wyrażona w haśle “śmierć autora”, nie dopuszcza “logocentrycznych” pytań o archeologię tworzenia. Steiner uparcie zadaje te niepopularne pytania, jednak – by nie zostać posądzonym o naiwny logocentryzm – próbuje uczynić kreację i wynalazek dwiema scenami tego samego aktu artystycznego. By to ukazać obrazowo, a jednocześnie wpisać “gramatykę twórczości” w grę słów szibbolet i timszel, musimy uczynić swą wyobraźnię bardziej okrutną i skłonną do tortur. Musimy ujrzeć twórcę, a będzie nim Tymoteusz Karpowicz, w drastycznym rozpięciu między dwoma biegunami lingwistycznego narzędzia tortur. Między archeologią a eschatologią. Między “odkrywam” a “tworzę”. Między timszel a szibbolet.\nJestem pisarzem narodzin, który nigdy nie użył słowa “połóg” [Żus 8]\nWidzę Steinerowskiego twórcę w otoczonym Leśmianowskim ogrodem, pozbawionym wewnętrznej symetrii domu w Oak Park koło Chicago. Narzędzie tortur, do którego został przykuty, to własny warsztat pisarski. Ruchy krępują przepełnione książkami regały, a także dziwaczne przyrządy, które sprawiają, że przybysz wchodzący tu po raz pierwszy zaczyna się czuć nieswojo. To niby zwykłe suszarki do naczyń, jednak w ich przegródkach – zamiast talerzy – poukładane są kartki papieru. Zgromadzono ich tu nie setki, ale tysiące, miliony. Biją w oczy nieporządkiem kolorów: żółci, brązów, czerwieni, fioletów, zieleni. Zapytany o sens tego totalnego katalogu poeta będzie się wymigiwał względami praktycznymi: układ fiszek pozwala szybciej dotrzeć do poszukiwanej notatki, a kolorystyczny podział na dziedziny wiedzy porządkuje nieco erudycyjny chaos. W rzeczywistości twórca Odwróconego światła ukryje przed intruzami najgłębsze szaleństwo metody. Metody, która każe mu gromadzić cudze zdania po to, by uniknąć wszelkiej wtórności i żeby dotrzeć – w jedynie własnym akcie tworzenia – do upragnionego Ur-Sprache: naprawdę pierworodnego, niewypowiedzianego nigdy wcześniej, Adamowego słowa.\nPrześwity tej szalonej idei pojawiają się w przywoływanej już rozmowie Tymoteusza Karpowicza z Wandą Sorgente. Poeta nazywa sam siebie “pisarzem narodzin” i – równie mocno jak Steiner – domaga się przywrócenia sztuce, a zwłaszcza słowu poetyckiemu, prawa do prapoczątku, wbrew modnym hasłom “śmierci poezji” czy “końca języka”. Historia o narodzinach brzozy ze słowa zostaje przywołana jako przeciwwaga dla wydumanych, śmiertelnych projektów antyjęzyka (w wykonaniu np. T. Różewicza, N. Sarraute, E. Ionesco czy S. Becketta). Karpowicz chce podążać za szalonym pragnieniem Rilkego, który z rozpaczą wołał: “Prawie wszystko, co się zdarza, jest niewyrażalne i dokonuje się na obszarach, których nigdy nie sponiewierało słowo”. Możemy się domyślać, że gromadzenie przez poetę fiszek jako słów już wypowiedzianych to swoiste limitatio – wyznaczanie prywatnych granic między wyrażonym (cudzym, martwym) a niewyrażalnym (swoim, mającym się narodzić). Dopiero to odgraniczenie, okopanie się, to niemal mistyczne ogołocenie pozwala zacząć tworzyć. Jakże mylą się ci, którzy – źle zrozumiawszy naukę fiszek – uznali Karpowicza za wcielenie Derridiańskiego bricoleura, ideał odtwórcy-wynalazcy, wielkiego kombinatora! Jakże przeczy im szczera spowiedź twórcy:\n“(…) znaczenia moich słów, zdań, fragmentów, wreszcie utworu są całkowicie uzależnione od moich, a nie c z y i c h ś p o z a m n ą, decyzji twórczych. Pracuję “przy drzwiach zamkniętych” z sobą samym. (…) Jest to moja wewnętrzna konieczność. W tym, co piszę, rozprawiam się z sobą samym, a nie z innymi. Nie mogą więc być ‘ci inni’ obok mnie w czasie pisania”. [Żus 15]\nWymazanie cudzych tekstowych światów, by można było zrodzić pierworodne słowo – to szalona idea, która zaowocowała totalnym projektem poetyckim, ale też po prostu zwykłe ludzkie marzenie. Marzenia zaś niestety mają to do siebie, że są nieziszczalne, gdyż biorą pod uwagę tylko jedną stronę rzeczywistości. Pragnienie Karpowicza ukierunkowuje się na archeologię (nie eschatologię) języka poetyckiego, a akt tworzenia (nie odkrywania czy odtwarzania) jest ukazany jako narodziny, jako “słowna kolebka brzózki”. Ta jedna strona wiąże się również z szibboletem – wiersz nie ma wolnego wyboru, nie zostało mu ofiarowane żadne timszel. W ostatecznym rozrachunku poetyckim albo okaże się słowem swoim, pierworodnym i wówczas ocaleje, albo też ujawni swą obcość, cudzość, wtórność i zostanie skazany na śmierć. W tej sytuacji jedynym ratunkiem dla marzyciela – zarówno poety (np. Karpowicza), jak i filozofa (np. Steinera) – okazuje się, paradoksalnie, druga, niechciana strona twórczej rzeczywistości.\n“Stworzenie, nawet w sposób najbardziej oczywisty mityczne czy mitopoetyckie, trzeba przeciwstawić montażowi, przypadkowej konstrukcji, odkryciu”\n– napisze Steiner.5 Aby narzędzie tortur zadziałało, do upragnionego bieguna archeologii, tworzenia i szibboletu musi dołączyć budzący obawy biegun eschatologii, odkrywania i timszelu. Tylko ten, kto dobrowolnie zgodzi się między nimi rozpiąć, zasłuży na miano prawdziwego poety.\nAby lepiej poczuć w sobie bolesny ruch tortury, wczytuję się po raz kolejny w Steinerowską definicję twórczości. Myśliciel podkreśla, że prawdziwy akt twórczy odznacza się dwoma atrybutami. Po pierwsze – jest absolutnie wolny, aż do tego stopnia, że m o ż e odmówić sobie racji istnienia. Steiner nie wierzy artystom, którzy zapewniają, że “n i e m i e l i w y b o r u” i dlatego – nawet wbrew sobie – m u s i e l i stworzyć dokładnie takie, a nie inne dzieło. Nieograniczona wolność aktu twórczego, którą chciałabym nazwać “perspektywą timszel“, łączy się z jego drugim niezbędnym biegunem. Autor Gramatyk tworzenia pisze o nim w ten sposób:\n“Drugim z owych niezbędnych atrybutów jest obecność jawnie paradoksalnego elementu: stworzone dzieło niesie w sobie mniej lub bardziej jawną deklarację, że mogło nie zaistnieć lub też zaistnieć zupełnie inaczej. Ukształtowany byt zawiera przypomnienie nieustannie obecnej możliwości niestworzenia (‘nienarodzenia’). Zewnętrznym przejawem owej istotnej wspólnoty jest obecność niedoskonałości nawet w najbardziej wyszukanych produktach estetycznych. We wzorzec dywanu jest wpleciona mniej czy bardziej subtelna luka; architekt gwałci grecki kanon świątyni, przystając na niewłaściwą jej wielkość lub zezwalając na błąd w rozstawieniu kolumn. Perfekcja, nawet gdy jest osiągalna, niesie śmierć. To właśnie obecność oraz stała możliwość niebycia nadaje twórczości charakter cudownego ‘daru’ i bolesnej prawdziwości”.6\nSteinerowskie myślenie jest zakorzenione w tradycji żydowskiej, a jego definicja dzieła artystycznego okazuje się bardzo bliska jednej z egzegez rabinicznych, według której Jahwe, zanim stworzył ostateczną wersję świata, wykreował 26 jego nieudanych wersji. Ślad zniszczonych kreacji wciąż jednak prześwituje przez materię ostatecznego dzieła Boga. Podobnie rzecz ma się z każdym tworem artystycznym: w rzeźbie ujawniają się przypadkowe lub zaniechane ruchy dłuta, na płótnie malarskim toczą walkę ostateczne i zamazane warstewki pigmentu, w harmonijnej linii melodycznej przebija się dysharmonia zagłuszanych głosów, a między kadry przemyślanych sekwencji filmowych wciskają się niekonsekwentnie klatki innych potencjalnych narracji.\nUjęcie wpisane w Gramatyki tworzenia każe spojrzeć inaczej nie tylko na dzieło, ale przede wszystkim na stworzyciela, miotającego się wśród ogromnej ilości własnych “światów możliwych”. Timszel, słowo wolności, napełnia go – zamiast radością – niepokojem i rozpaczą. Przypuśćmy, że jest poetą. Niezależnie od metody pisania, którą sobie obrał, nie może się uchronić przed “paktowaniem z nicością”. W głowie, na karteczkach, w stosach fiszek, w mamrotanych pod nosem formułkach, w niespokojnych snach – mnożą się kolejne wersje potencjalnego wiersza. Kiedyś jednak opętany wielością wersji pisarz musi przerwać proces rośnięcia (pęcznienia) i otworzyć się na perspektywę narodzin. Steiner wielokrotnie podkreśla ból tego “trudnego rozstania”, które każe jednym okrutnym ruchem pióra (szibboletu?) unicestwić niemal samodzielne już niewiniątka, żeby z rzezi ocalało jedno jedyne dziełko.\nMyśliciel wspomina też o “potrójnym splocie tworzenia, samookaleczenia w procesie tworzenia oraz wygnania twórcy z dzieła”7. Warto zwrócić uwagę na przewrotność ostatniego z określeń. To nie dzieło zostaje wygnane z twórcy, tak jak dziecko jest wydzierane z łona matki, lecz matka zostaje wygnana z dziecka. Trauma porodu silniej rani rodzącą niż noworodka. To jej psychika boleśniej, bo świadomie, znosi rozdzielenie na dwoje ciała, które przez okres tylu miesięcy stanowiło całość. Kiedy po odcięciu pępowiny dziecko wydaje pierwszy, samodzielny krzyk, ona w milczeniu rodzi ostatni ślad połączenia – zbędne już łożysko. Ona-matka i on-artysta muszą pogodzić się z faktem, że to, co niedawno było nią/nim, teraz całkiem nieźle radzi sobie samo. Każdy je może oglądać, dotykać, podziwiać, głaskać, czytać. I choćby nie wiadomo jak wielka była radość z narodzin, dołącza do niej coraz większy połogowy żal. “W sercu formy – pisze Steiner – mieszka smutek, ślad utraty”.8 (…)\n Ostatnie, poświęcone Leśmianowi, zdania z książki T. Karpowicza, Poezja niemożliwa. Modele Leśmianowskiej wyobraźni. Wrocław 1975.\n J. Derrida, Szibbolet. Dla Paula Celana. tł. A. Dziadek. [w:] “Literatura na świecie” 1998 nr 11-12, s. 138-153.\n A. Legeżyńska, P. Iliwiński, Poezja polska po 1968 roku, Warszawa 2000, s. 152.\n Zob. J. Derrida: Polityka przyjaźni. tł. T. Zarębski. [w:] “Odra” 2001 nr 7-8, s. 46-52.\n G. Steiner, Gramatyki tworzenia. tł. J. Łoziński. Poznań 2004, s. 7.


Konkurs na stanowisko starszego wykładowcy historii sztuki w Zakładzie Teorii i Historii Sztuki - ZAKOŃCZONY - Czytaj całość\nAkademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłasza konkurs na stanowisko starszego wykładowcy historii sztuki w Zakładzie Teorii i Historii Sztuki. Termin składania dokumentów na konkurs do 01.09.2015\nkonkurs na stanowisko asystenta - ZAKOŃCZONY - Czytaj całość\nAkademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłasza konkurs na stanowisko asystenta w Katedrze Grafiki w pracowni Druku Wypukłego. Termin składania dokumentów na konkurs do 20.08.2015\nkonkurs na stanowisko wykładowcy w Katedrze Malarstwa - ZAKOŃCZONY - Czytaj całość\nAkademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłasza konkurs na stanowisko wykładowcy w Katedrze Malarstwa w Pracowni Rzeźby. Termin składania dokumentów na konkurs do 20.08.2015\nNabór na stanowisko technologa - Czytaj całość\nAkademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłasza nabór na stanowisko technologa.\nNabór na stanowisko kustosza bibliotecznego - ZAKOŃCZONY - Czytaj całość\nAkademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłasza nabór na stanowisko kustosza bibliotecznego.\nNabór na stanowisko portiera - ZAKOŃCZONY - Czytaj całość\nAkademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłasza nabór na stanowisko portiera w wymiarze 3/4 etatu.\nNabór na stanowisko technik / konserwator - ZAKOŃCZONY - Czytaj całość\nAkademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłasza nabór na stanowisko technik/konserwator w wymiarze pełnego etatu.\nNabór na stanowisko porządkowej pomieszczeń - ZAKOŃCZONY - Czytaj całość\nAkademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłasza nabór na stanowisko porządkowej pomieszczeń w wymiarze 3/4 etatu.\nNabór na stanowisko specjalisty ds.informatyki - zakończony - Czytaj całość\nAkademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłasza nabór na stanowisko specjalisty ds. informatyki. Termin składania dokumentów mailowych do 12.05.2015\nNabór na stanowisko portiera-zakończone - Czytaj całość\nAkademia Sztuk Pięknych w Katowicach ogłasza nabór na stanowisko portiera. Wymagania: pełna zdolność do czynności prawnych oraz lekki stopień niepełnosprawności. Termin składania dokumentów mailowych do 10.05.2015


wyprawa do raju – Wyprawy ze smakiem\nWyprawy ze smakiem > Moja Ameryka > wyprawa do raju\nAgnieszka3 kwietnia 2019Moja Ameryka#adventure, #belize, #cozumel, #cruise, #food, #friends, #fun, #karaiby, #kulinarnie, #meksyk, #mexico, #NCL, #NOLA, #Norwegian, #Norwegiancruise, #NowyOrlean, #podróż, #spring, #travel, #USA, #vacation, #wiosna, #wyprawyzesmakiem\nGosia 3 kwietnia 2019 - 07:17\nO tak Karaiby są mega a wy jeszcze macie je ns wyciągnięcie ręki. Tylko pozazdrościć. Tosia ma nogi do nieba…. masakra\nAgnieszka (Post autora) 6 kwietnia 2019 - 21:34\nTo prawda Gosiu, że to jest niesamowite ile niesamowitych miejsc tak niedaleko. A Tosia rosnie jak szalona. Co miesiąc nowe spodnie 🙂


Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn - ESD - Forum dyskusyjne | Gazeta.pl\nkopiecarleta 18.10.19, 03:50\nCzytelniczka (forum i Jeżycjady) od dawna, piszę pierwszy raz.\nOtóż, chciałam poruszyć sprawę, która mnie od dłuższego czasu nęci. Mianowicie, jak to jest że niemal każda bohaterka ma kręcone (i to bardzo!) włosy, w ilustracjach pokazywane wręcz jak żydowskie „Jewfro”?!? Zdarza się to w przypadku młodej Elki, Nutrii, Pulpecji, Idy, Łucji, Anieli, i wielu innych. Czy w Polsce naprawdę tak często występują włosy tak gęste, mocne, wspaniałe i ciasno skręcone niczym Afro?!? Bardzo to mało prawdopodobne. Raczej widzę że większość Polek ma włosy proste, czasem “falujące,” *czasem* kręcone ale żeby do tego stopnia?? Z ilustracji wynika że prawie każda panna ma na głowie po prostu afro gęstych wspaniałych kręconych włosów (patrzcie np. na ilustrację Natalii w Nutrii i Nerwus).\nP.S. Nota bene, fryzury Pulpy i Nutrii opisywane w „Noelce” to po prostu ohyda: „wysoko podgolony karczek i mnóstwo włosów nad brwiami”?!? Co to ma w ogóle być? W jakiej dekadzie to uchodziło jako „modne” uczesanie dla młodej kobiety?\nbupu Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 18.10.19, 21:47\n> Czytelniczka (forum i Jeżycjady) od dawna, piszę pierwszy raz.\n> Otóż, chciałam poruszyć sprawę, która mnie od dłuższego czasu nęci. Mianowicie,\n> jak to jest że niemal każda bohaterka ma kręcone (i to bardzo!) włosy, w ilust\n> racjach pokazywane wręcz jak żydowskie „Jewfro”?!? Zdarza się to w przypadku mł\n> odej Elki, Nutrii, Pulpecji, Idy, Łucji, Anieli, i wielu innych. Czy w Polsce n\n> aprawdę tak często występują włosy tak gęste, mocne, wspaniałe i ciasno skręcon\n> e niczym Afro?!? Bardzo to mało prawdopodobne. Raczej widzę że większość Polek\n> ma włosy proste, czasem “falujące,” *czasem* kręcone ale żeby do tego stopnia??\n> Z ilustracji wynika że prawie każda panna ma na głowie po prostu afro gęstych\n> wspaniałych kręconych włosów (patrzcie np. na ilustrację Natalii w Nutrii i Ner\n> P.S. Nota bene, fryzury Pulpy i Nutrii opisywane w „Noelce” to po prostu ohyda:\n> „wysoko podgolony karczek i mnóstwo włosów nad brwiami”?!? Co to ma w ogóle by\n> ć? W jakiej dekadzie to uchodziło jako „modne” uczesanie dla młodej kobiety?\nNora ma proste, przynajmniej w CZ, chociaż we wcześniejszych tomach miała loki. Tygrys na ilustracjach ma łagodne fale, prościznę na głowie obnosi Agnieszka - Jeżycka Miss Wytworności, proste włosy ma też Derotka, największy cud kobiecości od czasu św Gabryjeli Wszechuciśnionej.\nkopiecarleta Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 18.10.19, 22:01\nMasz rację ale zgodzisz się chyba że kręcone włosy („wspaniałe loki koloru jakiegoś tam”) żywo przypominające afro to jest „default” fryzura większości bohaterek, zwłaszcza w starej Jeżycjadzie. Z trzech Borejkówien, na przykład, tylko Gabon ma proste, krzywo podcięte włosy (w ogóle jestem zdania że autorka przez cały cykl przedstawia Gabona jako gigantyczną lesbijkę typu „butch” — not that there’s anything wrong with that — ale to już inny temat). Ida i Nutria mają niby mieć ciasno skręcone loki niczym „miedziane druciki” czy „góra miedzianych pierścionków” na łbie, Pulpa zaś podobno ma „złote loczki.” Z ilustracji wynika że też są gęste, spiętrzone, i ciasno skręcone niczym afro. Które z rodziców dało im niby dar genetyczny takich wspaniałych włosów??? Czy Ignac lub pani Kalemba-Borejko ma może korzenie żydowskie o których autorka nie wspomniała?\nbupu Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 18.10.19, 22:22\n> Które z rodziców dał\n> o im niby dar genetyczny takich wspaniałych włosów???\nNo przecie lgnac, on ma loki. Znaczy miał, teraz ma łysinę.\n> Czy Ignac lub pani Kalemb\n> a-Borejko ma może korzenie żydowskie o których\n> autorka nie wspomniała?\nA coście się tak kumo uczepili tych żydowskich korzeni? Primo, one wcale nie gwarantują afro, co wiem bo mam takowe po kądzieli i wlosy proste jak zbrojeniowe pręty. Nawet lokówki nie dają tym cholerom rady.\nSecundo, loki można mieć i bez korzeni z Bliskiego Wschodu, acz przyznam, że zagęszczenie w Jezycjadzie posiadaczy ściśle skręconego uwłosienia, podobnie jak rudzielców, jest zastanawiające.\nkopiecarleta Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 18.10.19, 22:35\n„Secundo, loki można mieć i bez korzeni z Bliskiego Wschodu, acz przyznam, że zagęszczenie w Jezycjadzie posiadaczy ściśle skręconego uwłosienia, podobnie jak rudzielców, jest zastanawiające.”\nNo widzisz, kumo, i o to właśnie chodzi! To dokładnie miałam na myśli. Bardzo zastanawiające jest, że i trzy Borejkówny i na przykład Elka Orzechowa mają po prostu na głowie afro. Co do żydowskich korzeni to też je dumnie mam (po ojcu). I też mam szopę gęstych, ciasno poskręcanych czarnych włosów (Tatuś też, choć teraz to Jewfro ma raczej siwe), ale to tłumaczą moje korzenie.\nkopiecarleta Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 18.10.19, 23:48\nA do bupu re: rudzielce. Absolutnie. Autorka ma po prostu obsesję z rudymi włosami, piegami, i „rumianymi.” Nigdy nie widziałam w jednym mieście, ba, w jednej dzielnicy tylu różnorodnych rudzielców. A wy?\nmarutax Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 09:57\nOK, bo może mam sklerozę - gdzie te rudzielce POZA Borejkami? Naprawdę są takie chmary, a ja to wyparłam? Bo tylko Robrojka potrafię wymienić tak z marszu.\nbupu Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 10:26\n> OK, bo może mam sklerozę - gdzie te rudzielce POZA Borejkami? Naprawdę są takie\n> chmary, a ja to wyparłam? Bo tylko Robrojka potrafię wymienić tak z marszu.\nJa miałam na myśli Borejklan akurat. Liczba rudych w jego łonie nie kompiluje mi się z zasadami dziedziczenia. No bo:\nBlond Milicja, rudy lgnac - dwa dziecka na cztery rude.\nBlond Gaba, szatyn Pypypyziak - jedno dziecko na dwa rude.\nRuda lda, brunet Mareczek - na trzy dziecka dwie marchewy.\nRuda Nutria, rudy Robroj - same rude dziecka i tu przynajmniej coś się zgadza.\nBlond Pulpet, szatyn Baltona - zależnie od tomu jedno do dwóch rudych dziecek.\nNo, młodsze pokolenie nieco odpuszcza, gdyż ruda Pyza i blond Roboszop mają dwa jasnowłose dziecka, Norka Kalarepianka zaś też jest nieruda. Nie wiemy także jak umaszczony jest Juleczek państwa Karton-Fidelis.\nNiemniej jednak liczba rudych w Borejklanie zastanawia, albowiem jest to umaszczenie kodowane zestawem genów recesywnych, o ile pamiętam, co oznacza że trzeba mieć rude geny i po mieczu i po kądzieli, by posiadać płomienną czuprynę. To skąd w Posen tylu nosicieli marchewkowych genów?\nmarutax Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 13:56\n> To skąd w Posen tylu nosicieli marchewkowych genów?\nNie piszmy więc ogólnie "w Posen", bo chodzi o jedną rodzinę, przy której MM nie uwzględniła, że rude włosy to cecha recesywna i uznała ją za dominującą. Przy czym nie jest to niemożliwe naukowo - wystarczy, że osoba nie-ruda ma "rudy" gen, który może uaktywniać się co kilka pokoleń. Żadne z rodziców rudego dziecka nie musi być rude. Tu to jest wyjaśnione: zdrowie.radiozet.pl/Ciaza-i-dziecko/Zdrowie-dziecka/Sekret-dziedziczenia-rudych-wlosow-odkryty\nbupu Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 14:20\n> Nie piszmy więc ogólnie "w Posen", bo chodzi o jedną rodzinę, przy której MM nie\n> uwzględniła, że rude włosy to cecha recesywna i uznała ją za dominującą. Przy czym nie\n> jest to niemożliwe naukowo - wystarczy, że osoba nie-ruda ma "rudy" gen, który może\n> uaktywniać się co kilka pokoleń. Żadne z rodziców rudego dziecka nie musi być rude. Tu to > jest wyjaśnione: <a href="zdrowie.radiozet.pl/Ciaza-i-dziecko/Zdrowie-\n> dziecka/Sekret-dziedziczenia-rudych-wlosow-odkryty" target="_blank"\nPrimo, o tym przecież właśnie pisałam. Secundo, nie wiem czy przeczytałaś ten tekst, ale ów rudy gen jest, jak pisałam, genem recesywnym. To znaczy, że oboje rodzice muszą takowy gen posiadać i przekazać potomkowi, przy czym sami nie muszą być rudzi. Zatem nosicielami marchewkowego genu muszą być Kalemba Melania, Pyziak Janusz, Górski Florian i Pałys Marek. Zatem skąd w Posen tylu NOSICIELI (nierudych posiadaczy genu) genu rudości?\nmarutax Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 15:00\n> Secundo, nie wiem czy przeczytałaś ten t\n> ekst, ale ów rudy gen jest, jak pisałam, genem recesywnym. To znaczy, że oboje\n> rodzice muszą takowy gen posiadać i przekazać potomkowi, przy czym sami nie mus\n> zą być rudzi.\nWłaśnie z tekstu: "Oznacza to, że nawet jeśli tylko w jednej rodzinie występowała ruda osoba, to nasze dziecko może być rude" oraz "wśród osób rudowłosych dominują te z dwoma allelami MC1R (odziedziczyli gen od obojga rodziców) i odsetek ten wynosi aż 92 proc. Zaś dziedziczenie od jednego z rodziców dotyczy 6,3 proc. badanych."\nCzyli genu nie muszą posiadać oboje rodzice. Owszem, to procentowa mniejszość, ale sytuacja realna. A gen rudości może być nieaktywny przez na przykład trzy pokolenia. Czyli wystarczy, jeśli - dajmy na to - jedna z prababek Melanii była ruda i Borejkówny dostają geny po obojgu rodzicach.\nPrawdopodobnie MM nie zwróciła uwagi na recesywność genu, jednak nie stworzyła niczego, co jest niemożliwe lub bardzo nieprawdopodobne.\njentyk_trawiasty Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 22.10.19, 22:11\nNa pewno Krystyna - i jej córeczka też ma włoski rudawe. Mały Tomcio jest określony jako "rudawy myśliciel" (później chyba ściemniał - w "Noelce" jest szatynem?). Beata w klasie Cesi. Majaczy mi się też, że Nowakowski był rudy i piegowaty, ale nie potrafię znaleźć tego fragmentu - ktoś coś kojarzy? Tak czy owak, dodając do tego Robrojka, wychodzi, że w pierwszych dwóch tomach było trochę rudych lub rudawych osób drugo- lub dalszoplanowych, później zaś na scenę wkraczają Borejkowie i zaspokajają wszelkie zapotrzebowanie. W dalszych tomach rudzielcem spoza rodziny był już chyba tylko ten chłopczyk, który grał świętego Józefa.\nprzymrozki Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 18:39\n> Nora ma proste, przynajmniej w CZ, chociaż we wcześniejszych tomach miała loki\nOna się chyba czasem zamienia na włosy z siostrą. A siostra jeszcze czasem z Łucją, bo przecież Ania za dzieciaka była ruda.\nMam pewną teorię na ten temat. Rzymscy patrycjusze, zwłaszcza ci bardziej en vogue, mogli sobie zamówić u rzeźbiarzy swoje zacne popiersia z opcją zmiany fryzury. Czyli ta stara była zdejmowalna i można sobie było do niej dokupić nową, modniejszą. Dzięki temu nikt na mieście nie mówił, że Caius czy tam inny Marcus ma popiersie sprzed trzech sezonów, żenada.\nByć może Ignacy, czołowy miłośnik rzymskiej kultury, zamówił sobie rodzinę u takiego rzeźbiarza i teraz czasem coś sobie zmienia, z roztargnienia lub dla zgrywy.\nprościznę na głowie obnosi Agnieszka\n> - Jeżycka Miss Wytworności, proste włosy ma też Derotka, największy cud kobieco\n> ści od czasu św Gabryjeli Wszechuciśnionej.\nAle tutaj też jest wzór. Nowe amantki mają bardzo krótkie włosy, fryzury wręcz chłopięce. Wyjątkiem jest Nora ze swoim jasnym kucykiem. No i Laura, ale to kokietka. Chociaż, z drugiej strony, gdy Tygrys obciął włosy, Józinek nie pochwalił tej zmiany. I nie chodziło mu wyłącznie o kolor.\narmari Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 18:49\nSwoją drogą, Laura konsekwentnie rysowana jest z długimi, prostymi, co najwyżej podkręconymi na końcach włosami - tymczasem w "Czarnej polewce", gdy włosy odrastają jej po radykalnym ścięciu w JT, ma wokół głowy charakterystyczną musierowiczowską "chmurkę", która raczej w jej wypadku nie miałaby racji bytu.\nprzymrozki Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 21:16\n> Swoją drogą, Laura konsekwentnie rysowana jest z długimi, prostymi, co najwyżej\n> podkręconymi na końcach włosami - tymczasem w "Czarnej polewce", gdy włosy odr\n> astają jej po radykalnym ścięciu w JT, ma wokół głowy charakterystyczną musier\n> owiczowską "chmurkę", która raczej w jej wypadku nie miałaby racji bytu.\nW sumie nie jest to niemożliwe. Długie włosy, zwłaszcza grube, prostują się pod swoim ciężarem. A Laura do JT miała włosy do pasa. Mogła mieć potem przez jakiś czas lekko kręcone.\nkopiecarleta Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 21:28\nTak, ale nie aż tak kręcone. Ta szopa sugeruje (tak, będę się przy tym upierać) afro, które nie ma prawa istnieć u osoby która dotychczas była pokazywana z mniej więcej prostymi włosami.\narmari Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 21:28\nW to, że mogły zacząć się kręcić po skróceniu, uwierzę bez większego problemu, bom widziała to naocznie u koleżanki z pracy; chodzi mi tu raczej o sam rodzaj fryzury, bo takie chmurki u MM mają głównie postacie o lokach - sprężynach. U Tygrysa spodziewałabym się raczej fal okalających twarz, acz nie upieram się przy tej wizji, bo sama mam włosy idealnie proste, pokonujące każdą lokówkę.\nmarutax Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 18.10.19, 23:26\nWydaje mi się, że to po prostu wada autorska ilustracji pani MM, która każde włosy nie-proste rysuje jako coś w rodzaju chmury wokół głowy, czyli fryzury, do której zazwyczaj potrzeba trwałej lub codziennego lakierowania.Tyle że owa "chmura" nie równa się masie loczków. Tak narysowana jest Cesia, Mamertowie w "Kłamczusze", Piotruś i Pawełek w "Noelce"... Loczki wyraźne i naturalne mają: Ignacy, Ida, Natalia, czasem Patrycja, Łusia i Ania - jedna rodzina. Plus Elka - po ojcu. Tyle chyba. Czyli większość to osoby o wspólnych genach i taka dziedziczna cecha jest jak najbardziej możliwa bez żadnych nietypowych korzeni.\nkopiecarleta Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 18.10.19, 23:43\nMasz rację z tą „chmurą” bądź „szopą” którą stale MM rysuje, to mnie zawsze potwornie irytowało. Ale ja nie mówiłam tylko o stricte kręconych włosach. Mówiłam właśnie o takim afro które ma np. Grzegorz (i po nim Elka). Dokładnie takie afro/Jewfro miał mój tata w swoim czasie ale, jak wspomniałam, mój ojciec właśnie ma żydowskie korzenie. Popatrz na ilustrację Elki w Noelce i Nutrii w NiN. To nie są falujące, lekko poskręcane „loki.” I to jest więcej niż ta „chmura” u Czesi, Pawełka, Wiesi, itd. To są wyraźnie takie afro które zwykła Polka by za nic nie osiągnęła bez trwałej i lakieru, jak właśnie piszesz. To nie jest ten typ włosów. Nigdy nie spotkałam Polaka z korzeniami 100% polskimi któremu by się naturalnie udało z taką fryzurą. A oczywiście wiemy że ani Elka w 1991 r. ani Nutria w 1994 r. napewno nie robiły trwałej ani nie używały lakieru do włosów.\nmarutax Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 09:56\nAle nadal 80% tych loczków to przedstawiciele jednej rodziny. Co więcej, już Hanna Borejko ma na głowie taką rudą szopę - loczków wyraźnie nie widać, bo to malunek, a MM robi je (loczki) tylko na rysunkach. Po prostu autorka wymyśliła sobie rodzinę z bardzo silnymi cechami dziedzicznymi. Możliwe, że widziała/znała osobę o takiej fryzurze, spodobało jej się, wykorzystała. Ja sama pracuję z dziewczyną, która z włosów pasuje na Natalię ;-). Jeśli ma jakieś niepolskie korzenie to wiele pokoleń wstecz. Gdyby afro pojawiało się u przypadkowych osób to mógłby być to błąd. Ale jest ograniczone właściwie do jednej rodziny, bo Elka i Grzegorz owszem, mają loki, ale nie afro, po prostu krótkie kręcone włosy.\nciotka.scholastyka Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 29.10.19, 10:09\n> To są wyraźnie takie afro które zwykła Polka by za ni\n> c nie osiągnęła bez trwałej i lakieru, jak właśnie piszesz. To nie jest ten typ\n> włosów. Nigdy nie spotkałam Polaka z korzeniami 100% polskimi któremu by się n\n> aturalnie udało z taką fryzurą.\nPrimo, nie ma kogoś takiego jak "Polak z korzeniami 100% polskimi".\nSecundo, mój brat stryjeczny miał piękne naturalne afro (dopóki nie wyłysiał). bez trwałej i lakieru.\ndziennik-niecodziennik Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 02.11.19, 09:01\nzapraszamy na fejsbukowe grupy dla CurlyGirls - zdziwisz sie :)\nbupu Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 10:34\n> Loczki wyraźne i naturalne mają: Ignac\n> y, Ida, Natalia, czasem Patrycja, Łusia i Ania - jedna rodzina. Plus Elka - po\n> ojcu. Tyle chyba. Czyli większość to osoby o wspólnych genach i taka dziedziczn\n> a cecha jest jak najbardziej możliwa bez żadnych nietypowych korzeni.\nJa wiem, że Gregorio di Callareppa jest trudny do zauważenia, tak bardzo przypomina urządzenie AGD, ale on też posiada loki. Jak sprężynki. I wciąż żyje, choć trudno w to chwilami uwierzyć.\nmarutax Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 13:45\nPrzecież napisałam, że Elka ma loki po ojcu? Ja wiem, że trudno w to uwierzyć, ale ojcem Elki jest właśnie Grzegorz ;-)\nbupu Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 14:22\n> Przecież napisałam, że Elka ma loki po ojcu? Ja wiem, że trudno w to uwierzyć,\n> ale ojcem Elki jest właśnie Grzegorz ;-)\nAle nie wymieniłaś go na liście osób posiadających loki z imienia, co sprawiło na mnie wrażenie, jakbyś nie postrzegała go jako osoby, co poniekąd zrozumiałe :D\njakgdyby.nigdynic Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 11:51\n> racjach pokazywane wręcz jak żydowskie „Jewfro”?!?\nParadnych loków nie mają: Cesia, Julia, Mama Żakowa, ciocia Wiesia, Aniela, Tosia, Gaba, mama Borejko, Bebe, Kreska, Geniusia (i jej babcia), Ewa Jedwabińska, robaczywa Paulinka oraz równie robaczywa Matylda, Roma, Pyza, Laura, Bella. Oraz tabuny postaci drugoplanowych. Z nowych nabytków - to już panie bezlokowe zostały wymienione.\nJa akurat bardzo lubię takie fryzury i uważam, że pięknie podkreślają loki właśnie. Dodatkowo wysyp cięcia, które cię tak obrzydza w Polsce miał miejsce właśnie w 1. poł. lat 90., kiedy pojawia się masowo w Jeżycjadzie.\njakgdyby.nigdynic Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 11:58\nI jeszcze jedno: w Jeżycjadzie (zwłaszcza nowej) jest masa rzeczy, które mogą wkurzać, denerwować, irytować itd. Ale wygląd i fryzury bohaterek??? Serio? Czy obce osoby na ulicy też klasyfikujemy w ten sam sposób, jeśli nam się nie podoba czyjaś fryzura?\nNiby "czepiamy się aż miło", ale to już nie jest "miło". To poziom komentarzy w necie w stylu "wyglądasz w tym grubo".\nprzymrozki Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 19.10.19, 15:54\nTo jest akurat dosyć popularna fryzura wśród kobiet, które mają bardzo kręcone włosy (mam na myśli włosy prawie jak sprężyny, a nie jak fale). O ile mi wiadomo, ma ona dwie decydujące zalety.\nPo pierwsze, fryzjerzy ponoć nie bardzo sobie radzą z kręconymi włosami klientek, a takiej fryzury w zasadzie nie da się zepsuć.\nPo drugie, przycięte w ten sposób włosy łatwo ułożyć bez czasochłonnego modelowania. Nie bardzo się znam, ale ponoć kręcone długie włosy trzeba myć czymś specjalnym, suszyć w specjalny sposób, rozczesywać w długim i bolesnym procesie, umiejętnie używać specjalnych pianek i liczyć, że loki nie mają akurat złego dnia, bo wtedy będą stały na sztorc wokół głowy i nie ma negocjacji. Zgolenie tyłu usuwa ten problem w sposób najprostszy z możliwych - jeżeli włos za krótki, by się skręcić, to się nie skręci. Dzięki temu włosy są puszyste tam, gdzie mają być puszyste, a z tyłu, przycięte najkrócej jak się da, zawsze sprawiają wrażenie ułożonych.\nTa burza loków u czubka głowy może się podobać lub nie, ale alternatywą jest ścięcie na jeżyka, a to już bardzo nie każdy w tym dobrze wygląda.\nminerwamcg Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 28.10.19, 13:51\nTo raz, a po drugie taka fryzura naprawdę była kiedyś bardzo modna. Nawet, jeśli burzę na czubku trzeba było osiągać przez trwałą ondulację.\ndziennik-niecodziennik Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 02.11.19, 08:58\n> Zdarza się to w przypadku młodej Elki, Nutrii, Pulpecji, Idy, Łucji, Anieli, i wielu innych. Czy w Polsce naprawdę tak często występują włosy tak gęste, mocne, wspaniałe i ciasno skręcone niczym Afro?!?\nw obrębie rodziny owszem, występuje. Elka miala loki, ale Aniela to bardziej falowane, ktore tez są dosc popularne, a na pewno popularniejsze niz gładka tafla prostych wlosów.\n> P.S. Nota bene, fryzury Pulpy i Nutrii opisywane w „Noelce” to po prostu ohyda: „wysoko podgolony karczek i mnóstwo włosów nad brwiami”?!? Co to ma w ogóle być? W jakiej dekadzie to uchodziło jako „modne” uczesanie dla młodej kobiety?\noj było modne, było. takie przeciwieństwo fryzury "na Modern Talking", ktora była modna u panów - czyli krotki przód i dlugi tył.\nprzymrozki Re: Kręcony „loki” u wszystkich dziewczyn 02.11.19, 14:03\n> oj było modne, było. takie przeciwieństwo fryzury "na Modern Talking", ktora by\n> ła modna u panów - czyli krotki przód i dlugi tył.\nJak pisał poeta, "a najlepsza fryzura, jeśli jeszcze nie wiecie - krótko z przodu, długo z tyłu i wąsy na przedzie".\nWąsy u Borejków są, zresztą, modne do dziś.\nDzialka po rozwodzie ..pytanie ?


Piwo zapobieganie alkoholizm dla nastolatków - Ile czasu przestać pić przed ciążą\nJak kupić alkohol będąc niepełnoletnim bez dowodu Samica alkoholizm jest artykuł w gazecie\nKodowanie z alkoholizmem Mozyrzu pomocy z uzależnienia od alkoholu, Leczenie alkoholizmu pobrania alkoholizm dziecko zdjęcie. Straszne napoje mąż Pomoc dla żon alkoholików, alkoholizm daje więcej zniszczeń niż eseju palenie rzucić picia miłość.\nIle promili jest po jednym piwie? Jak długo wódka utrzymuje się w organizmie? Czy modlitwa pomaga przestać pić\nRzuciłem picie alkoholu stouter Ceny dla kodowania alkoholu w Mohylewie, modlitwa w pomocy z alkoholizmem łatwy sposób rzucić picie dźwięku. Wydostać się z ciała MCPFE Soki leczenie alkoholizmu, Rzuciłem picia i palenia próżnują alkoholizm i dzieci Film.\npijanstwo nastolatkow alkoholizm i prawa dzieci piwo zapobieganie alkoholizm dla nastolatków\nPrzepisy o alkoholizmie jakieś leki na alkoholizm jest lepiej, Leczenie alkoholizmu Borysow Leczenie alkoholizmu na Łotwie. Janine pękło napój jak rozmawiać mój mąż nie pije, napisać coś do męża, że nie pić Kodowanie alkoholizmu w Ługańsku.\nAN ADOLESCENT BUYS ALCOHOL (social experiment) ile kodowanie z alkoholizmem w Smoleńsku\nAlkohol kodowania hipnoza Novosibirsk alkoholizmu u szczurów, picia ciężko picia ojca, co robić Głosy w mojej głowie w delirium tremens. Jak sprawić, by mój mąż przestał pić kodowanie z alkoholizmem w Krzyworoska, łatwy sposób przestać pić darmowy film Kodowanie alkoholu akupunktury.\nPIWO - KIEDYŚ vs DZIŚ MCPFE analogowy Kup piwo zapobieganie alkoholizm dla nastolatków\nKodowanie implantu alkoholizm Rzuciłem picie i teraz niepokoje, Kamienny amulet dla uzależnionych od alkoholu występ zespołów propagandowe alkoholizm. Zakup leków MCPFE audiokurs antikoder jak rzucić picie zawsze wszystkie 6 klas, alkoholizm leczenie uzależnień leczenie alkoholizmu Samara szpitalu.\nNastolatek nie chciał się przyznać, że ma problem alkoholowy [Szkoła odc. 398] niebezpieczeństwa alkoholizmu piwa\nKodowanie alkoholizmu w Sierowa Mąż pił dziennie przed poczęciem, szyć torpedę z alkoholizmem w Twerze na program profilaktyki alkoholizmu i palenia wśród nieletnich. Profil dla nastolatków na alkoholizm zatrzymać wskazówki picia, Chcę przestać pić piwo jako Celem leczenia alkoholizmu.\nTEST- Alkohol w Piwie Bezalkoholowym ? + Alkomat . najlepszych lekarzy do walki z alkoholizmem\nCentrum leczenia alkoholizmu w Władywostoku przezwyciężenie uzależnienia od alkoholu, nadużywanie narkotyków i alkoholu Tobolsk kodowania z alkoholizmem Leczenie alkoholizmu w opinii Czeboksary. Europejski korzeń Wild Ginger alkoholizmu Kodowanie z kaliningradzkim alkoholizm, toksyczne zaburzenia alkoholizm Aktau kodowania alkoholizm.\nGimbusy o alkoholu Opinie leczenia alkoholizmu uzdrowicieli piwo zapobieganie alkoholizm dla nastolatków\nWywar z owsa alkoholizmu Herbaty w alkoholizm, mąż, przyjaciół wódka kodowanie z alkoholizmu Vladimir ceny. Mąż rzucić palenie i zaczął pić jako psycholog może pomóc alkoholowego przestać pić, Jak leczyć alkoholizm ukłucie można przekonać osobę przestać pić.\nNaukowo o alkoholu Leczenie alkoholizmu w Charkowie\nNajnowsza leczenia alkoholizmu Leczenie alkoholizmu Wołgodońsk, priparaty z alkoholizmem jak pomóc facetowi, że przestał pić. Gdzie Samara kodują alkoholizmu Feng Shui dla alkoholizmu, Alkoholizm w osobowości psychopatycznych Leczenie alkoholizmu w domu Uljanowsk.\n5 mitów o alkoholu Jak przestać pić przez Wiaczesława\nPić we śnie jego siostra jeśli pić mleko żonę, Rzuciłem palenie pić dlaczego istnieje uzależnienie od alkoholu. Nowe leki stosowane w leczeniu alkoholizmu Leczenie alkoholizmu Anatolij Berestov, Klinika w Wołgograd leczenia alkoholizmu przestać pić recenzje środków ludowej.\nVoodoo i leczenie alkoholizmu


Faszerowany bakłażan - Inne gotowanie\n12 sierpnia 2020 15 marca 2021 inne-gotowanie.pl\nBakłażan, zwany popularnie również oberżyną, to warzywo, które w Polsce stało się znane głównie na skutek wpływów kuchni śródziemnomorskiej, arabskiej i żydowskiej. Ro dosyć dużych rozmiarów warzywo, w swojej najpopularniejszej odmianie charakteryzuje się ciemnofioletową skórką i stosunkowo dużymi rozmiarami. Od lat rożne kraje starają się wyhodować nowe odmiany tego warzywa eksperymentując z jego barwą, kształtem i rozmiarem, dlatego na rynku znajdziemy coraz więcej różnorodnych odmian.\nO czym pamiętać przygotowując bakłażana?\nBakłażan to warzywo, które nie nadaje się do spożycia na surowo! Nieobrobiony termicznie zawiera substancje chemiczne, które w większej ilości mają negatywny wpływ na organizm człowieka. Bakłażany przed spożyciem należy też pozbawić gorzkiego smaku który może być bardzo intensywny. W tym celu pokrojone w plastry warzywo należy natrzeć solą, którą trzeba po 10-15 minutach spłukać pod bieżącą wodą. W ten sposób pozbędziemy się niepożądanej goryczki.\nPrzepis na bakłażan faszerowany kaszą, warzywami i fetą\nłyżki passaty pomidorowej\nprzyprawy: sól, pieprz, cząber, słodka papryka wędzona\nBakłażana przekrój na pół w poziomie, wydrąż łyżką wnętrze i posmaruj solą. Odstaw na około 10-15 minut, potem opłucz pod bieżącą wodą i osusz ręcznikiem papierowym.\n2. Kaszę gryczaną ugotuj i odcedź na sitku.\n3. Pokrój w drobną kostkę cebulę, a czosnek w cienkie plasterki. Smaż na patelni w rozgrzanym oleju aż warzywa się zarumienią. Dodaj posiekaną drobno papryczkę.\n4. Do zawartości patelni dodaj kaszę, passatę i pomidory. Dołądnie wymeiszaj i duś całość pod przykryciem na małym ogniu przez około 10-15 minut.\n5. W międzyczasie rozgrzej piekarnik do 210-220 stopni celsjusza.\n6. Przygotuj brytfankę . Wyłóż ją papierem do pieczenia.\n7. Zewnętrzną stronę bakłażana posmaruj oliwą. Podpiecz warzywo około 10 minut w rozgrzanym piekarniku.\n8. Wyjmij bakłażana z piekarnika. Nadziej połówki warzywa farszem i posyp pokruszonym serem feta. Włóż do piekarnika i piecz kolejne 15 minut.\nSposób podania i przechowywanie\nTak przygotowane danie można podawać posypane świeżymi ziołami lub delikatnie polane oliwą z oliwek. Jeżeli chcemy przygotować większą ilość dania i przechować je do zjedzenia na kolejne dni, należy po dokładnym wystudzeniu włożyć danie do szczelnie zamykanego pojemnika, w którym zachowa swoje walory smakowe przez jeden-dwa dni trzymane w lodówce.\nKurczak w miodowo-musztardowej marynacie →


Wspomniana eliminacja wykluczenia cyfrowego będzie polegać na zwiększeniu dostępu do internetu całej społeczności miasta, a szczególnie dzieci i młodzieży, które z różnych względów, w tym materialnych, mają do niego utrudniony dostęp i nie mogą przez to korzystać z np. nowoczesnych narzędzi edukacyjnych, jakie internet oferuje. I tak dzięki zdobytym środkom 100 osób (w tym 10 niepełnosprawnych ) z terenu miasta, wyłonionych przez specjalnie do tego celu powołaną komisję, otrzyma z komputer z dostępem do internetu. Zostaną również przeprowadzone szkolenia dotyczące obsługi komputera i korzystania z zasobów internetowych. Pod tym kątem przeszkolonych zostanie 150 członków gospodarstw domowych i 150 uczniów.\nPonadto zostanie utworzonych w mieście 14 pracowni komputerowych w następujących instytucjach publicznych: przedszkolach, podstawówkach, gimnazjach, Miejskim Ośrodku Kultury, Domu Dziennego Pobytu Seniora, Miejskiej Bibliotece Publicznej, budynku Fundacji Rozwoju Sportu, Kultury Fizycznej i Turystyki. W budynku MOK-u, MBP i Urzędzie Miasta zaczną działać hotspoty, czyli ogólnodostępne punkty dostępu do Internetu. Zbudowana zostanie sieć miejska , która przyczyni się do poprawienie parametrów łącz internetowych łączących jednostki. Będzie ona wykorzystywana do realizacji rożnych zadań miasta, takich jak np. monitoring, szkolenia , e-usługi.\nW ramach programu eliminacji wykluczenia cyfrowego miasto kupi w sumie 259 komputerów


Amazon Prime Day 12 i 13 lipca także w Polsce. Zniżki na zamówienia dla subskrybentów programu Prime - GF24.pl\nAmazon Prime Day 12 i 13 lipca także w Polsce. Zniżki na zamówienia dla subskrybentów programu Prime\nAmazon ogłasza kolejną edycję wydarzenia Prime Day, które w tym roku odbędzie się 12 i 13 lipca, między innymi w Polsce. Operator platformy zapowiada atrakcyjne zniżki na różne produkty.\nPrime Day dostępny będzie dla subskrybentów programu Prime, który do Polski zawitał w październiku 2021 roku. Jego członkowie mogą liczyć przede wszystkim na szybkie dostawy bez minimalnej wartości zamówienia. Usługę można wypróbować, rejestrując się na stronie amazon.pl/prime. Po zakończeniu 30-dniowego okresu próbnego koszt programu wynosi 49 zł rocznie lub 10,99 zł miesięcznie.\nWiosną w Polsce wystartował program zniżek Amazon Super. Jeśli klient w jednym zamówieniu wybierze pięć produktów z takim oznaczeniem, będzie mógł liczyć na 5 proc. przeceny. Osoba korzystająca z Prime musi zamówić przynajmniej dziesięć takich produktów. Zniżka wzrasta wtedy do 10 proc. Rabat zostanie zastosowany do maksymalnie 20 produktów objętych promocją w jednym zamówieniu. W trakcie Prime Day klienci Prime mogą skorzystać z 15 proc. obniżki na produkty ze wspomnianym oznaczeniem.\nPoprzedni artykułFirma Omdia: Rynek telewizorów w 2022 roku zmniejszył się. Samsung dominuje 16 lat z rzędu\nNastępny artykułCo czwarty zakup kontrolowany skończył się mandatem


Pogoda dla Niedźwiady na 5 października 2021 - Meteo w INTERIA.PL\nPogoda dla Niedźwiady na 5 października 2021\nWe wtorek 5 października, w Niedźwiadzie będzie przeważnie słonecznie.\nCzeka nas kolejny bardzo ciepły dzień. Jednak nad ranem będzie raczej chłodno. O siódmej termometry wskażą 10 stopni Celsjusza. Najwyższa temperatura 20 stopni przewidywana jest około godziny trzynastej. Temperatura zacznie spadać pod wieczór i o 22:00 będzie wynosiła 14 ºC.\nWschód słońca będzie o 6:40, a zachód o 18:03. Dzień potrwa 11 godzin i 23 minuty i będzie dłuższy od najkrótszego dnia w roku o 3 godziny i 19 minut.\nKsiężyc pojawi się na niebie o 4:53, a zajdzie o 18:05. Jego widoczność jeden dzień przed nowiem wyniesie 2%. Nasz naturalny satelita zbliża się do Ziemi, w perygeum będzie za trzy dni.