Grafika Wrocław | Studia stacjonarne\nStudia i uczelnie w mieście Wrocławiu Kierunki studiów w mieście Wrocławiu Studia artystyczne Wrocław\nGrafika - Wrocław\nOdkryj kierunek grafika we Wrocławiu i sprawdź, gdzie możesz studiować\nGrafika studia Wrocław 2022 | woj. dolnośląskie\nStudia na kierunku grafika to studia licencjackie lub magisterskie, których program kształcenia zazwyczaj trwa 3 lata (studia I stopnia) lub 2 lata (studia II stopnia) lub 5 lat (studia jednolite magisterskie) i kończy się uzyskaniem dyplomu (licencjata lub magistra).\nStudia na kierunku grafika w mieście Wrocławiu\nPoziom studiów studia jednolite magisterskie, studia I stopnia, studia II stopnia\nRekrutacja na uczelnie, które prowadzą studia na kierunku grafika w mieście Wrocławiu rozpocznie się 15 marca 2022 r. i potrwa do 15 października 2022 r. | Grafika Wrocław - terminy rekrutacji >\nWe Wrocławiu grafikę możesz studiować w ramach kierunku lub specjalności na 1 uczelni publicznej: Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu (ASP) oraz 3 niepublicznych (prywatnych) szkołach wyższych w trybie stacjonarnym (dziennym) lub niestacjonarnym (zaocznym).\nStudenci kierunku grafika we Wrocławiu rozwiną specjalistyczną wiedzę z zakresu nauk artystycznych, informatycznych oraz ogólnoplastycznych. W ramach kształcenia nauczą się rysunku, technik malarskich i rzeźbiarskich. Ponadto rozwiną zdolności z zakresu tworzenia grafiki komputerowej z zastosowaniem specjalistycznych narzędzi informatycznych.\nW procesie rekrutacji na studia we Wrocławiu na kierunku grafika w roku akademickim 2022/2023 najczęściej brany pod uwagę jest wynik rozmowy kwalifikacyjnej oraz portfolio.\nStudia stacjonarne na kierunku grafika w uczelniach publicznych są bezpłatne. Z kolei za naukę w uczelniach niepublicznych oraz na studiach niestacjonarnych w uczelniach publicznych będziemy musieli zapłacić.\nPo ukończeniu studiów można podjąć pracę w agencjach marketingowych i reklamowych. Ponadto absolwenci znajdą zatrudnienie w wydawnictwach, mediach, biurach projektowych oraz w branży IT. Dobrym rozwiązaniem będzie również założenie własnej działalności gospodarczej.\nczytaj dalej wszystko o Grafika - Wrocław\nZobacz, na jakich uczelniach w mieście Wrocławiu jest kierunek grafika\nInformatyka stopień: (I) (II), czas trwania: 3,5 roku lub 4 lata • 2 lata • 3 lub 3,5 roku\nInformatyka techniczna stopień: (I) (II), czas trwania: 3,5 roku • 1,5 roku\nSpecjalności na kierunku informatyka techniczna\ngrafika i systemy multimedialne\nWydział Elektroniki, Fotoniki i Mikrosystemów\nJakie wymagania podczas rekrutacji na kierunek grafika we Wrocławiu?\nDla przyszłych studentów grafiki najważniejsze powinno być jak najlepsze przygotowanie do egzaminu wstępnego, to on ma bowiem decydujące znaczenie. Oczywiście, aby móc do niego przystąpić, musisz mieć zdaną maturę, natomiast jej ostateczne wyniki nie mają wpływu na dalszą rekrutację.\nEgzamin wstępny na wrocławskiej ASP jest kilkuetapowy – musisz przedstawić portfolio prac, przystąpić do egzaminu ogólnoplasycznego oraz przejść przez rozmowę kwalifikacyjną. Nie zwlekaj zatem i swoje przygotowania zacznij już dziś, ponieważ liczba miejsc jest ograniczona. Na studia na kierunku grafika przewidzianych jest bowiem około trzydziestu miejsc, więc dostaną się jedynie najlepsi.\nGrafika w mieście Wrocławiu\nGrafika w mieście Wrocławiu - studia stacjonarne\nUczelnie w mieście Wrocławiu - studia stacjonarne na kierunku grafika\nGrafika stopień: (Jednolite), czas trwania: 5 lat\nUczelnie w mieście Wrocławiu, gdzie grafika jako specjalność / ścieżka kształcenia studia stacjonarne\nInformatyka stopień: (I) (II), czas trwania: 3 lub 3,5 roku • 2 lata\nGrafika studia w Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu – rekrutacja 2022/2023\nStudia we Wrocławiu na kierunku grafika oferują nabycie cennych umiejętności warsztatowych oraz artystycznych, a także zdobycie interdyscyplinarnej...\nJak wyglądają studia na kierunku grafika we Wrocławiu?\nStudia artystyczne nie są przeznaczone dla każdego absolwenta szkoły średniej – to oczywiste. Aby wybrać kierunek taki jak grafika, musisz dysponować prawdziwym talentem, finezją oraz wrażliwością na piękno. Grafika stanowi obecnie jeden z najpotężniejszych działów sztuk graficznych, ustąpiły jej bowiem miejsca zarówno malarstwo, jak i rzeźba. Grafika już dawno przestała gościć w galeriach sztuki i muzeach. Spotykamy się z nią na co dzień – na etykietach, ubraniach, plakatach itd.\nOsoby, które poważnie myślą o podjęciu studiów na kierunku grafika, powinny zastanowić się, czy ich zdolności są wystarczające do rozpoczęcia nauki na uczelni artystycznej. Nie każdy, kto lubi sztukę, odnajdzie się na takim kierunku. To studia niewątpliwie wymagające, które wymagają pasji oraz zaangażowania. Jeżeli kochasz sztukę, masz wysoko rozwinięty zmysł artystyczny i chciałbyś mieć wpływ na to, jak wygląda estetyczna strona otaczającej cię rzeczywistości, to studia na kierunku grafika są dla ciebie stworzone.\nStudia na kierunku grafika we Wrocławiu realizowane są zarówno w ramach pierwszego i drugiego stopnia, jak i jednolitych studiów magisterskich. Pierwszy stopień to studia inżynierskie lub licencjackie, które trwają 3 lata. Drugi stopień to natomiast studia magisterskie, trwające 2 lata. Studia jednolite magisterskie trwają pięć lat.\n3. Program kształcenia i gdzie studiować\nStudia artystyczne we Wrocławiu możesz rozpocząć na jednej uczelni artystycznej, czyli na Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta. Oprócz tego możesz także wybrać wąskie kształcenie graficzne jak grafika komputerowa w reklamie w Wyższej Szkole Bankowej, ale pamiętaj o tym, że wtedy znacznie więcej czasu poświęcisz na kwestie związane z informatyką. Przed ostatecznym wyborem profilu kształcenia zastanów się zatem, która propozycja najbardziej odpowiada twoim oczekiwaniom.\nPrzedmioty, z którymi stykać się będą studenci grafiki, będą mieć przede wszystkim praktyczny charakter. Zgłębianie tajników rysunku, malarstwa, technik projektowania itd. czekają na każdego, kto rozpocznie kształcenie na tym kierunku. Oprócz tego studenci otrzymają także bardzo rozbudowaną wiedzę teoretyczną z zakresu historii sztuki i szeroko rozumianej kultury, ponieważ takie podstawy pozwolą na świadome kształtowanie własnej twórczości.\nAbsolwenci grafiki dysponują wszechstronną wiedzą i umiejętnościami, które pozwalają na pracę w wielu różnorodnych sektorach gospodarczych, ponieważ dziś grafika użytkowa ma bardzo potężne oddziaływanie na społeczeństwa. Zatem osoby, które kończą studia na kierunku grafika mogą zająć się szeroko rozumianym projektowaniem. Oczywiście osoby, kończące studia graficzne, przygotowane są przede wszystkim do świadomego rozwoju własnej działalności artystycznej, która może wykraczać poza to, co użytkowe.\nOprócz tego absolwenci tego absolwenci tego kierunku mogą podejmować bardzo owocną współpracę z agencjami reklamowymi, wydawnictwami, ośrodkami kulturalnymi, teatrami, muzeami, galeriami sztuki. Graficy mają bowiem to szczęście, że mogą dowolnie sterować rozwojem kariery – wszystko w zależności od własnych zainteresowań.\nPolskie uczelnie idą coraz częściej z duchem czasu i zdają sobie sprawę z tego, że nie każda zdolna osoba, która chciałby się dalej rozwijać intelektualnie, może uczęszczać na zajęcia w trakcie trwania tygodnia. W ofercie poszczególnych ośrodków akademickich – nawet tych artystycznych – znajdują się propozycje rozpoczęcia kształcenia w trybie stacjonarnym lub zaocznym. Tryb stacjonarny, czyli dzienny, jest obecnie najbardziej popularny i wybiera go większość absolwentów szkół średnich. Z kolei tryb zaoczny zadedykowany jest tym osobom, które równolegle chciałyby na przykład rozwijać inne aktywności i nie mogą uczestniczyć regularnie w zajęciach. Wtedy mogą one kształcić się zaocznie i uczestniczyć w weekendowych zjazdach naukowych. Należy jedynie pamiętać, że studia te mają najczęściej odpłatny charakter.\nStudenci, którzy decydują się na studiowanie grafiki, muszą mieć świadomość, że przed nimi bardzo intensywny czas nauki i rozwijania umiejętności artystycznych nie tylko z obszaru grafiki. Kształcenie na tym kierunku zakłada interdyscyplinarny rozwój talentu plastycznego studentów, którzy swoje indywidualne predyspozycje zaprezentują już podczas rekrutacji. Zatem wszyscy pasjonaci sztuki, którzy fach zdobywać będą na studiach graficznych, mogą przygotować się na uczęszczanie na zajęcia takie jak:\ncyfrowe techniki wspomagające projektowanie itd.\nPodczas tych zajęć warsztatowych, studenci będą przygotowywać swoje własne projekty i prace pod okiem profesjonalistów, którzy inspirują i służą swoim artystycznym doświadczeniem. Pasjonaci graficy uczestniczyć będą także w bloku zajęć teoretycznych, których naczelnym celem jest maksymalne rozbudowanie niezbędnej wiedzy teoretycznej. Będą to zatem przedmioty takie jak:\nteoretyczne podstawy projektowania graficznego;\nhistoria i teoria sztuki;\nczy chociażby marketing promocji sztuki.\nZatem studenci, którzy rozpoczną swoją przygodę z grafiką, otrzymają bardzo rozbudowane i rzetelne wykształcenie, które będą mogli wykorzystywać nie tylko podczas rozwijania swojej kariery arstystycznej, lecz także podczas komunikacji z różnorodnymi ośrodkami kulturalnymi. Podstawowym celem studiów na kierunku grafika we Wrocławiu jest jednak nieustanne pielęgnowanie wrażliwości na piękno oraz tworzenie najbardziej komfortowych i inspirujących warunków dla rozwijania talentu artystów. Talent w trakcie kształcenia na tym kierunku jest niezwykle ważny, jednak należy pamiętać o tym, że aby mógł on w pełni rozkwitnąć, trzeba go nieustannie doskonalić oraz szlifować.\nIle trwają studia na kierunku grafika we Wrocławiu?\nStudia na kierunku Grafika trwają 3 lata (studia I stopnia), 2 lata (studia II stopnia) lub 5 lat (jednolite studia magisterskie).\nStudia dzienne we Wrocławiu na kierunku grafika mają charakter jednolitych studiów magisterskich. Oznacza to w praktyce, że pasjonatów grafiki czeka pięć lat nieprzerwanej nauki (oczywiście nie mamy na myśli wakacji!), jednie tytuł zawodowy, ponieważ będą się oni przygotowywać jedynie do obrony pracy magisterskiej. Podczas jednolitych studiów magisterskich pasjonaci grafiki rozwiną wszystkie niezbędne kompetencje do przyszłej pracy w zawodzie.\nZ kolei studia niestacjonarne na tym kierunku dzielą się dwa cykle kształcenia – trzyletni licencjacki oraz dwuletni magisterski. Studenci spotykają się na zajęciach i warsztatach podczas zjazdów naukowych i wtedy kształcą swoje zdolności. Warto jedynie pamiętać, że większość materiału teoretycznego muszą opanowywać we własnym zakresie, by zniwelować różnice programowe.\nGrafika w mieście Wrocławiu - czas trwania\njednolite magisterskie 5 lat magister\nJaka praca po studiach na kierunku grafika we Wrocławiu?\nKierunki studiów we Wrocławiu takie jak grafika dają bardzo wiele różnorodnych perspektyw zawodowych. Wszystko zależy właściwie od indywidualnych zainteresowań i chęci absolwenta tego kierunku. Współcześnie strona estetyczna produktów odgrywa bardzo ważną rolę. Badania udowadniają, że jesteśmy bardziej skłonni sięgać po ten produkt na sklepowej półce, który ma bardziej estetyczną etykietę niż ten sam, ale pospolicie zapakowany produkt. Oznacza to, że graficy nie powinni mieć problemów ze znalezieniem zatrudnienia, które odpowiadać będzie ich zdolnościom. Mogą oni ubiegać się o pracę w:\nróżnego rodzaju ośrodki kulturalne związane z promocją sztuki;\nwydawnictwa i agencje prasowe;\nbiura projektowe itd.\nGraficy mogą także z powodzeniem prowadzić własną działalność gospodarczą, dzięki której będą mogli rozwijać się jedynie w tych obszarach artystycznych, które są dla nich najbliższe. Ich praca może także znacznie wykraczać poza grafikę użytkową i skupiać się na promocji sztuki samej w sobie. Studia we Wrocławiu dają bardzo dużo możliwości, ponieważ ich celem jest wykształcenie grafików, którzy doskonale będą stawiać czoła różnorodnym wyzwaniom zawodowym.\nGdzie studiować na kierunku grafika we Wrocławiu?\nStudia możesz podjąć na uczelniach publicznych: Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu, jako specjalność na Politechnice Wrocławskiej oraz kilku niepublicznych (prywatnych) szkołach wyższych: jako specjalność w Wyższej Szkole Handlowej we Wrocławiu, jako specjalność we Wrocławskiej Wyższej Szkole Informatyki Stosowanej oraz jako specjalność w Wyższej Szkole Bankowej we Wrocławiu.\nW rekrutacji na studia jednolite na kierunku grafika, w roku akademickim 2022/2023, Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu oferuje miejsca w ramach bezpłatnych studiów stacjonarnych. Ponadto na kandydatów czekają jeszcze miejsca na studiach płatnych (studia I i II stopnia) na ASP we Wrocławiu.\nGrafika studia we Wrocławiu - uczelnie:\nAkademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu (Wydział Grafiki i Sztuki Mediów)\nPolitechnika Wrocławska (Wydział Elektroniki)\nUczelnie w mieście Wrocławiu - kierunek grafika:\nAkademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu (Wydział Grafiki i Sztuki Mediów) stacjonarne, niestacjonarne studia I i II stopnia oraz jednolite więcej\nPolitechnika Wrocławska (Wydział Informatyki i Telekomunikacji) stacjonarne studia I i II stopnia więcej\nWrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej niestacjonarne, stacjonarne studia I i II stopnia więcej\nWyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu niestacjonarne, stacjonarne studia I stopnia więcej\nWyższa Szkoła Handlowa we Wrocławiu niestacjonarne, stacjonarne studia I stopnia więcej\nCo warto sprawdzić przed rekrutacją na kierunek grafika we Wrocławiu?\nStudia artystyczne od wielu lat znajdują się w czołówce najpopularniejszych kierunków. Jednak na kształcenie na nich mogą pozwolić sobie jedynie najzdolniejsi absolwenci szkół średnich. Jeżeli uważasz, że masz duszę artysty to jeszcze zbyt mało, by stać się jednym ze studentów grafiki. Aby uniknąć rozczarowań w przyszłości, odpowiedz sobie na kilka podstawowych pytań:\nCzy twoje zdolności plastyczne są na bardzo wysokim poziomie?\nCzy cechuje cię kreatywne myślenie?\nCzy uwielbiasz zgłębiać tajniki szeroko rozumianej sztuki i kultury?\nProces rekrtuacji i przedmioty\nJeżeli odpowiadasz na te pytania twierdząco, to znaczy, że możesz coraz poważniej zacząć myśleć o rozpoczęciu kształcenia na wrocławskiej ASP. By jednak twoje marzenie się spełniło, musisz wziąć najpierw udział w rozbudowanej procedurze rekrutacyjnej, w którą wpisane są egzaminy wstępne. Przyszli studenci grafiki we Wrocławiu będą uczestniczyć w trzyetapowych kwalifikacjach:\npierwszy etap: przedstawienie portfolio, czyli dotychczasowego dorobku artystycznego\ndrugi etap: egzamin praktyczny z rysunku\ntrzeci etap: rozmowa kwalifikacyjna.\nAby mieć szansę, by znaleźć się na liście osób przyjętych na studia, swoje przygotowania powinieneś zacząć już dziś. Zastanów się, czy nie wziąć udziału w kursie przygotowawczym, które oferują nie tylko prywatne ośrodki kształcenia. Bardzo często jest tak, że przed egzaminami wstępnymi możesz uczęszczać na kurs z rysunku, który organizuje dana uczelnia artystyczna. Tylko uzyskanie pozytywnych wyników podczas każdego etapu egzaminu sprawi, że twoje nazwisko zasili listy osób przyjętych.\nPamiętaj także o tym, by terminowo dokonać wszystkich obowiązkowych opłat rekrutacyjnych oraz po zakończonej już procedurze dostarczyć niezbędne dokumenty do dziekanatu lub sekretariatu uczelni. Będą to na pewno zdjęcia do legitymacji, skany dowodu oraz oczywiście świadectwo maturalne.\nGRAFIKA - ważne informacje\ngrafika studia online\nJakie opinie mają studia na kierunku grafika we Wrocławiu?\nStudiom na kierunku grafika powinna towarzyszyć pasja, nigdy nie są one bowiem wybierane przypadkowo.\nAmelia, studentka czwartego roku, mówi:\nOd przedszkola właściwie przejawiałam miłość do malowania i rysowania. Z wiekiem niewinne prace zaczęły ulegać doskonaleniu, wiedziałam, że świetnie odnajdę się na studiach takich jak te. Nigdy nie żałowałam swojego wyboru. I nie wyobrażam sobie nauki na żadnym innym kierunku.\nGrafika Wrocław studia i stopnia\nGrafika Wrocław studia ii stopnia\nGrafika Wrocław studia jednolite magisterskie\nGrafika Wrocław studia stacjonarne\nGrafika Wrocław studia niestacjonarne\nSpecjalności / ścieżki kształcenia na kierunku grafika w Mieście wrocławiu\nPopularne kierunki artystyczne w mieście Wrocławiu\nAktorstwo – Wrocław\nAktorstwo teatru lalek – Wrocław\nEdukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej – Wrocław\nKierunki artystyczne w mieście Wrocławiu\nWydział Aktorski – Akademia Sztuk Teatralnych im. St. Wyspiańskiego w Krakowie - Filia we Wrocławiu\nWydział Lalkarski – Akademia Sztuk Teatralnych im. St. Wyspiańskiego w Krakowie - Filia we Wrocławiu\nWydział Grafiki i Sztuki Mediów – Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu\nWydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych UWr – Uniwersytet Wrocławski\nWydział Ceramiki i Szkła – Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu\nWydział Malarstwa – Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu\nWydział Rzeźby i Mediacji Sztuki – Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu\nOchrona dóbr kultury – Szkoła Wyższa Rzemiosł Artystycznych i Zarządzania we Wrocławiu\nWydział Architektury Wnętrz, Wzornictwa i Scenografii – Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu\nGrafika w miastach\nGrafika - Kraków\nGrafika - Poznań\nGrafika - Lublin\nGrafika - Gdańsk, Gdynia, Sopot\nGrafika - Katowice i woj. śląskie\nGrafika - Rzeszów\nGrafika - Szczecin\nGrafika - Częstochowa\nGrafika - Zielona Góra\nGrafika - Białystok\nGrafika - Radom


Czterech niewinnych złoczyńców. Rozdział pierwszy – RodzinaKatolicka.pl\nCzterech niewinnych złoczyńców. Rozdział pierwszy\nAsa Lee Pinion, z gazety „Chicago Comet”, przemierzył pół Ameryki, cały Atlantyk, a w końcu nawet Piccadilly Circus w pogoni za sławnym, o ile nie osławionym, hrabią Raoulem de Marillac. Pinion chciał zdobyć tak zwany temat; temat, który miał zamieścić w swojej gazecie. Temat zdobył, ale nie zamieścił go w swojej gazecie. Była to bowiem historia nie z tej ziemi. Być może ta metafora ma niejedno znaczenie, a owa opowieść była jak strzelista wieża kościoła sięgająca gwiazd; zbyt niepojęta i niewiarygodna, nawet jak na „Comet”. W każdym razie Pinion postanowił nie narażać się na komentarze czytelników. Ale to jeszcze nie powód, aby niżej podpisany, piszący dla bardziej szlachetnych, uduchowionych i skłonnych do wierzenia czytelników, miał naśladować jego milczenie.\nAnegdota, którą usłyszał Pinion, była rzeczywiście całkiem nie do wiary, ale nie był on człowiekiem o ograniczonych horyzontach. Mimo że hulaszczy hrabia przedstawiał sam siebie w ciemnych barwach, to możliwe, że wcale nie był tak straszny, jak go malowano. W końcu jego ekstrawagancja i zbytek, jakkolwiek ostentacyjne, nie wyrządzały nikomu poza nim samym żadnej szczególnej szkody; a jeśli nawet zadawał się z rozpustnymi i zdeprawowanymi, to nigdy nie słyszano, żeby wtrącał się do spraw ludzi niewinnych czy przyzwoitych. Choć jednak można było dać wiarę temu, że ów arystokrata nie był tak czarny, jak go malowano, to z pewnością nie mógł być też tak biały, jak go odmalowano w nieprawdopodobnej historii opowiedzianej tego wieczoru. Historię tę opowiedział przyjaciel hrabiego, zdaniem Piniona zbyt życzliwy przyjaciel, którego życzliwość zakrawała na ograniczenie umysłowe. Dziennikarz uznał opowieść za urojenie albo żart; w każdym razie nie zamieścił jej w swojej gazecie. Ale to z powodu tej wielce nieprawdopodobnej anegdoty historia hrabiego de Marillac figuruje na początku tej książki, jako wprowadzenie do czterech podobnych opowieści.\nJeden fakt zaintrygował jednak dziennikarza już na samym początku. Dobrze wiedział, że niełatwo będzie złapać gdzieś hrabiego, który pędził z jednego towarzyskiego spotkania na kolejne i jak słusznie mówiono, czynił to prędko. Dlatego Pinion nie obraził się, kiedy Marillac powiedział, że może mu poświęcić jedynie dziesięć minut w swoim klubie, skąd miał się udać na teatralną premierę i inne imprezy. Jednak podczas tych dziesięciu minut Marillac był całkiem uprzejmy, odpowiedział na dość powierzchowne pytania dotyczące życia wyższych sfer, na które odpowiedzi oczekiwała gazeta „Comet”, i bardzo miło przedstawił dziennikarzowi trzech bądź czterech znajomych czy też kumpli z klubu, którzy stali koło niego w salonie, i nie przestali tam stać, kiedy hrabia ewakuował się z promiennym uśmiechem.\n– Nasz niesforny staruszek pewnie poszedł obejrzeć nową pikantną sztukę razem z całym niesfornym towarzystwem – odezwał się jeden z nich.\n– Tak – burknął rosły mężczyzna stojący przy kominku. – Poszedł z najbardziej niesforną osobą, panią Prague, autorem sztuki; autorką raczej – tak by chyba o sobie powiedziała, bo jest jedynie ukulturalniona, ale nie wykształcona.\n– On zawsze chodzi na premiery tych sztuk – przytaknął jego rozmówca. – Może boi się, że nie będzie więcej przedstawień, jeśli zainterweniuje policja.\n– Co to za sztuka? – spytał łagodnym głosem Amerykanin. Był to spokojny, niewysoki człowiek o bardzo długiej głowie i szlachetnym profilu sokoła; zachowywał się znacznie mniej głośno i swobodnie od Anglików.\n– Nagie dusze – odpowiedział pierwszy mężczyzna, wydając z siebie ciche westchnienie. – Udramatyzowana wersja Fletni Pana, powieści, która wstrząsnęła światem. Zmaga się z ponurą rzeczywistością.\n– Śmiałość, energia i powrót do natury – dodał mężczyzna przy kominku. – Teraz się dużo mówi o lesie bożka Pana. Dla mnie to raczej kloaka.\n– Pani Prague jest tak nowoczesna, że musi wrócić do bożka Pana. Jak twierdzi, nie może znieść myśli, że Pan mógłby nie żyć.\n– Myślę, że Pan nie tylko nie żyje, ale rozkłada się i cuchnie w rynsztoku – odparł z mocną domieszką gwałtowności w głosie potężny mężczyzna.\nCzterech przyjaciół Marillaca stanowiło dla Piniona zagadkę. Było jasne, że są dość bliskimi przyjaciółmi, a jednak, ogólnie rzecz biorąc, nie wyglądali nawet na znajomych. Sam Marillac był o wiele bardziej taki, jakiego można się było spodziewać, raczej bardziej niespokojny i wymizerowany niż sugerowałyby jego przystojne portrety, co było zrozumiałe, wziąwszy pod uwagę jego nocny tryb życia i coraz bardziej zaawansowany wiek. Miał wciąż ciemne i gęste kręcone włosy, ale szpiczastą szarą brodę szybko przyprószała siwizna. Oczy były nieco zapadnięte i wyrażały większy niepokój niż można by sądzić z daleka po jego energicznych gestach i żwawym kroku. Wszystko to pasowało do jego charakteru, ale wrażenie, jakie sprawiała grupa jego znajomych, było inne. Spośród tych czterech mężczyzn jeden tylko wydawał się w jakimś sensie należeć do świata Marillaca, posiadając sposób bycia oficera, z domieszką czegoś sugerującego oficera z obcego kraju. Miał gładko ogoloną twarz o regularnych rysach i wielce beznamiętnym wyrazie. Ukłonił się uprzejmie dziennikarzowi, siedząc, ale po tym ukłonie można było w jakiś sposób odgadnąć, że gdyby stał, to trzasnąłby obcasami. Pozostali byli zupełnie angielscy i zupełnie inni. Jeden był wspomnianym już bardzo rosłym mężczyzną, o szerokich ramionach, silnych, choć przygarbionych, i wielkiej głowie, jeszcze nie wyłysiałej, ale porośniętej pasmami dość rzadkich brązowych włosów. Uderzające było w nim to, że przywodził na myśl owo nieokreślone skojarzenie z kurzem lub pajęczynami sugerujące silnego człowieka prowadzącego siedzący tryb życia, być może naukowca, ale z pewnością pozostającego w cieniu, jeśli chodzi o metody, jeśli nie rezultaty swojej pracy; kogoś w rodzaju przedstawiciela klasy średniej posiadającego hobby, którego jakby wygrzebano z ziemi. Trudno wyobrazić sobie większe przeciwieństwo dla takiego meteoru mody, jakim był hrabia. Mężczyzna obok niego, choć żywszy, miał wygląd równie poważny i szacowny oraz nieskażony modą. Był osobą niską i krępą, o kwadratowej twarzy i w okularach. Wyglądał ni mniej, ni więcej, jak zwykły, zapracowany lekarz z przedmieścia. Czwarty z osobliwych przyjaciół Marillaca był całkiem zwyczajnie obdarty. Szare, zaniedbane ubranie zwisało luźno z jego szczupłej sylwetki, a ciemne włosy i dość nieporządną brodę można by usprawiedliwić co najwyżej przynależnością do bohemy. Miał niezwykłe oczy, osadzone bardzo głęboko, a jednocześnie, paradoksalnie, wyraziste jak semafory. Dziennikarz czuł, że nieustannie go przyciągają, niczym magnesy.\nJednak jako całość grupa niepokoiła go i zadziwiała. Nie chodziło jedynie o różnicę w statusie społecznym, ale o atmosferę powagi, a nawet rzetelnej pracy i solidności, która zdawała się przynależeć do innego świata. Ci czterej ludzie byli mili w sposób skromny, a nawet zakłopotany. Wdali się z Pinionem w rozmowę jak z kimś równym sobie w tramwaju czy w metrze, a kiedy około godziny później zaprosili go na obiad w klubie, dziennikarz nie czuł wcale napięcia, jakie zapewne towarzyszyłoby mu na jednym z tych bajecznie wystawnych przyjęć ich przyjaciela, hrabiego de Marillac.\nJakkolwiek bowiem poważnie lub niepoważnie traktował Marillac poważny dramat o seksie i nauce, to nie ulegało wątpliwości, że kolację potraktuje jeszcze poważniej. Był znany jako smakosz niemal klasycznego i legendarnego formatu, a wszyscy gourmets Europy darzyli go wielkim szacunkiem. Niewysoki mężczyzna w okularach poczynił na ten temat uwagę, kiedy zasiadali do stołu.\n– Mam nadzieję, że zadowoli się pan naszą prostą strawą, panie Pinion – powiedział. – Menu byłoby dobrane o wiele staranniej, gdyby był tu Marillac.\nAmerykanin zapewnił go uprzejmie, że obiad nie pozostawia nic do życzenia, dodając:\n– Domyślam się, że dla niego jedzenie to swoista sztuka?\n– O tak – odpowiedział niewysoki mężczyzna w okularach. – Zawsze je to, co trzeba nie wtedy, kiedy trzeba. To chyba jego ideał.\n– Podejrzewam, że zadaje sobie wiele trudu? – zapytał Pinion.\n– Tak – odpowiedział tamten. – Dobiera posiłki bardzo starannie. Nie z mojego punktu widzenia, co prawda. Ale ja jestem lekarzem.\nPinion nie mógł oderwać wzroku od magnetycznych oczu kudłatego mężczyzny w wytartym ubraniu. W tej właśnie chwili spoglądał on z dziwnym skupieniem ponad stołem, po czym nagle przerwał panującą ciszę.\n– Wszyscy wiedzą, że jest bardzo wymagający, jeśli chodzi o posiłki. Ale założę się, że na milion osób ani jedna nie wie, czym się kieruje w ich wyborze.\n– Proszę pamiętać – powiedział Pinion ze swoim miękkim akcentem – że jestem dziennikarzem i chciałbym być tym jednym z miliona.\nSiedzący naprzeciwko człowiek przez chwilę popatrzył na niego bacznie i dość dziwnie, a potem odparł:\n– No nie wiem… Proszę mi powiedzieć: ciekawi to pana również tak po ludzku, nie tylko po dziennikarsku? To znaczy, chciałby pan wiedzieć jako jedyny, nawet gdyby miliony miały się nigdy nie dowiedzieć?\n– Ależ tak – odpowiedział dziennikarz – jestem bardzo ciekawy, nawet rzeczy, które mówi mi się poufnie. Ale nie do końca rozumiem, dlaczego upodobanie Marillaca do szampana i ortolanów miałoby być tak wielką tajemnicą.\n– Cóż – odpowiedział poważnie tamten – jak pan sądzi, dlaczego on je wybiera?\n– Chyba myślę w pospolity sposób – powiedział Amerykanin – ale podejrzewałbym, że wybiera to, co lubi.\n– Au contraire, jak powiedział inny gourmet, gdy spytano go, czy jadł obiad na statku.\nCzłowiek z osobliwymi oczami przerwał swoją żartobliwą wypowiedź, pogrążył się na chwilę w głębokiej ciszy, a następnie podjął wątek tonem tak odmiennym, jak gdyby nagle przy stole zaczął mówić kto inny.\n– Każda epoka jest bigoteryjna w inny sposób, a przez to ślepa na jakąś potrzebę natury ludzkiej; purytanie na potrzebę zabawy, szkoła manchesterska na potrzebę piękna i tak dalej. W człowieku, a przynajmniej w wielu ludziach, drzemie potrzeba, do której nie jest dziś modnie się przyznawać ani brać jej pod uwagę. Większość osób ociera się o nią, przeżywając w młodości poważniejsze emocje; w niewielu ludziach płonie ona do końca jak ogień, tak jak w tym przypadku. Chrześcijaństwo, zwłaszcza katolickie, obwiniano za narzucanie tej namiętności, ale tak naprawdę ono raczej ją regulowało, a nawet powstrzymywało. Występuje ona we wszystkich religiach, a w niektórych religiach Azji w stopniu dzikim i szalonym. Tam ludzie tną się nożami, wieszają się na hakach albo przechodzą przez życie z uschniętymi rękami twardo trzymanymi w górze, ukrzyżowani w powietrzu. To upodobanie do tego, czego się nie lubi. Marillac to ma.\n– Co też pan… – zaczął zaskoczony dziennikarz, ale tamten kontynuował.\n– Krótko mówiąc, chodzi o to, co nazywają ascetyzmem, a jednym ze współczesnych błędów jest zaprzeczanie jego istnieniu u rzadkich, ale całkiem realnych osób. Prowadzenie życia pełnego nieustannej surowości i wyrzeczenia, jak to czyni Marillac, jest we współczesnym społeczeństwie obarczone niezwykłymi trudnościami i nieporozumieniami. Społeczeństwo jest w stanie zrozumieć jakąś konkretną purytańską fanaberię, na przykład prohibicję, zwłaszcza jeśli się ją narzuca innym, a przede wszystkim biednym. Ale ktoś taki jak Marillac, narzucając sobie nie abstynencję od wina, ale powstrzymując się od wszelkiego rodzaju światowych przyjemności…\n– Przepraszam – powiedział Pinion swoim najbardziej uprzejmym tonem. – Ufam, że nie mógłbym pozwolić sobie na taką nieuprzejmość, by zasugerować, że pan oszalał, więc muszę poprosić, by powiedział mi pan szczerze, czy ja sam nie postradałem zmysłów.\n– Większość ludzi – odparł tamten – odpowiedziałaby, że to Marillac oszalał. Być może tak jest; w każdym razie, gdyby prawda wyszła na jaw, to na pewno tak by o nim myślano. Ale on nie ukrywa swojego pustelniczego ideału pod przebraniem sybaryty tylko po to, żeby uniknąć zakładu dla obłąkanych. To element całej tej idei w jej jedynej znośnej formie. Najgorsze w tych wschodnich fakirach zawieszonych na hakach jest to, że za bardzo rzucają się w oczy. Mogą przez to stać się trochę próżni. Nie przeczę, że słupnicy i niektórzy z pierwszych pustelników mogli być narażeni na to samo niebezpieczeństwo. Ale nasz przyjaciel jest chrześcijańskim anachoretą i rozumie wskazanie: „Kiedy pościsz, namaść sobie głowę i umyj twarz”. Ludzie nie widzą, że pości. Przeciwnie, widzą, że ucztuje. Ale, jak pan widzi, on wynalazł nowy rodzaj postu.\nZaskoczony dziennikarz z gazety „Comet” nagle zaśmiał się krótko, bo był bystry i odgadł dowcip.\n– Chyba nie chce pan powiedzieć… – zaczął.\n– To całkiem proste, prawda? – odpowiedział jego informator. – Zajada się najbardziej wyszukanymi i drogimi rzeczami, których nie lubi. Zwłaszcza rzeczami, których wprost nie cierpi. Pod taką przykrywką nikt nie może oskarżyć go o cnotę. Pozostaje nieprzenikniony pod osłoną szańca z obrzydliwych ostryg i nielubianych aperitifów. Mówiąc krótko, teraz pustelnik może się schronić wszędzie oprócz pustelni. On na ogół ukrywa się w najnowszych pozłacanych hotelach, bo tam właśnie najgorzej gotują.\n– To bardzo niezwykła historia – rzekł Amerykanin, unosząc brwi.\n– Zaczyna pan rozumieć? – spytał tamten. – Jeśli przynoszą mu dwadzieścia różnych przystawek, a on bierze oliwki, to kto może wiedzieć, że nienawidzi oliwek? Jeśli z namysłem przegląda kartę win i ostatecznie wybiera jakieś nieznane wino reńskie, to kto odgadnie, że całą duszą wprost wzdryga się z odrazą na samą myśl o winie reńskim? Do tego jeszcze wie, że to najbardziej paskudne nawet z win reńskich. Ale gdyby poprosił w hotelu Ritz o suszony groch albo spleśniałą skórkę chleba, to prawdopodobnie zwróciłby na siebie uwagę.\n– Nigdy nie mogłem do końca zrozumieć – powiedział nerwowo mężczyzna w okularach – po co to wszystko.\nJego przedmówca spuścił swój magnetyzujący wzrok z pewnym zakłopotaniem. Wreszcie odparł:\n– Sądzę, że potrafię to zrozumieć, ale nie sądzę, bym umiał to wyjaśnić. Sam miałem kiedyś odrobinę tej skłonności, w jednej szczególnej kwestii, i przekonałem się, że wytłumaczenie tego jest prawie niemożliwe. Ale prawdziwego mistyka czy ascetę tego rodzaju poznaje się po jednym: że chce umartwiać tylko siebie. Chce, żeby wszyscy inni mieli wina i cygara, jakich chcą, i jest gotowy splądrować hotel, żeby im to dać. W momencie, kiedy mistyk zaczyna stosować przymus, to upadla się i staje się moralnym reformatorem.\nPo chwili ciszy dziennikarz powiedział nagle:\n– Ale zaraz, to się nie trzyma kupy. Zła sława Marillaca to nie tylko marnowanie pieniędzy na wystawne jedzenie. Chodzi o całą resztę. Dlaczego jest takim wielbicielem tych zgniłych erotycznych sztuk? Dlaczego zadaje się z kobietą taką jak pani Prague? To w każdym razie nie wygląda mi na pustelnictwo.\nMężczyzna siedzący naprzeciwko Piniona uśmiechnął się, a jego potężny sąsiad z prawa wykonał półobrót, chrząkając ze śmiechu.\n– Tak – powiedział – widać jasno, że nigdy nie przebywał pan w towarzystwie pani Prague.\n– Ale o co panu chodzi? – spytał Pinion; tym razem dał się słyszeć ogólny śmiech.\n– Niektórzy mówią, że to jego niezamężna ciotka i że to jego obowiązek być dla niej miłym – zaczął pierwszy mężczyzna, ale drugi przerwał mu szorstko:\n– Dlaczego nazywasz ją niezamężną ciotką, skoro wygląda jak…\n– Właśnie – odpowiedział dość pośpiesznie pierwszy z mężczyzn – i dlaczego „wygląda jak”, skoro o tym mowa?\n– A rozmowa z nią! – westchnął jego przyjaciel. – A Marillac znosi to godzinami!\n– A jej sztuka! – przytaknął tamten. – Marillac ogląda wszystkie pięć śmiertelnie nudnych aktów, a to już męczeństwo…\n– Nie rozumie pan? – zawołał obdarty mężczyzna z pewnym podnieceniem. – Hrabia to wyrobiony, a nawet uczony człowiek. Pochodzi też z romańskiego kraju i jest wprost denerwująco logiczny. A jednak to znosi. Wytrzymuje pięć albo sześć aktów Naprawdę Współczesnego Intelektualnego i Wnikliwego Dramatu. W pierwszym akcie dowiaduje się, że kobieta nie chce już być stawiana na piedestale; w drugim akcie kobieta nie chce być już stawiana pod szklanym kloszem; w trzecim akcie kobieta nie chce być już dla mężczyzny zabawką, a w czwartym własnością; same komunały. A przed nim wciąż jeszcze dwa akty, w których ona nie będzie czymś innym – niewolnicą w domu albo wyrzutkiem wygnanym z domu. Oglądał to sześć razy bez mrugnięcia okiem; nie widać nawet, żeby zgrzytał zębami. A rozmowa z panią Prague! Jak to jej pierwszy mąż nigdy jej nie rozumiał, drugi prawdopodobnie mógłby zrozumieć, a dopiero trzeci sprawiał wrażenie, że rzeczywiście rozumie – i tak dalej, jak gdyby tu było cokolwiek do rozumienia. Wie pan, jacy są egotyczni głupcy. A on nawet ich chętnie znosi.\n– Tak naprawdę – wtrącił refleksyjnie potężny mężczyzna – można powiedzieć, że on wymyślił nowoczesną pokutę. Pokutę nudy. Włosiennice i jaskinie pustelników na dzikim odludziu nie byłyby tak straszne dla współczesnych nerwów.\n– Z tego, co panowie mówią – zastanawiał się Pinion – to uganiałem się za roztańczonym hedonistą, a znalazłem jedynie stojącego na głowie pustelnika.\nPo chwili milczenia dodał nagle:\n– To wszystko prawda? Jak się panowie dowiedzieli?\n– To dość długa historia – odparł mężczyzna siedzący naprzeciwko. – Prawda jest taka, że Marillac folguje sobie raz w roku, w święto Bożego Narodzenia, kiedy je i pije to, co naprawdę lubi. Spotkałem go w spokojnym pubie w Hoxton, gdzie pił piwo i jadł flaki z cebulą i jakoś zaczęliśmy poufną rozmowę. Oczywiście, jak pan rozumie, to jest poufna rozmowa.\n– Na pewno jej nie opublikuję – odpowiedział dziennikarz. – Gdybym to zrobił, uznaliby mnie za szaleńca. W dzisiejszych czasach ludzie nie rozumieją tego rodzaju obłędu i właściwie dziwi mnie, że tak przypadł on panom do gustu.\n– No więc opisałem mu swój własny przypadek – ciągnął tamten. – Był trochę taki jak ten jego, chociaż nie na taką skalę. A potem przedstawiłem go moim przyjaciołom i tak został niejako prezesem naszego małego klubu.\n– O, nie wiedziałem, że tworzą panowie klub – odparł dość zdziwiony Pinion.\n– Nas czterech łączy co najmniej jedno: każdy z nas, tak jak Marillac, znalazł się kiedyś w sytuacji, kiedy wydawał się gorszym niż był w rzeczywistości.\n– Tak – burknął raczej kwaśno potężny mężczyzna – wszystkich nas źle zrozumiano. Jak panią Prague.\n– Ale Klub Ludzi Niezrozumianych jest raczej wesoły – kontynuował jego przyjaciel. – Wszyscy jesteśmy tu całkiem radośni, biorąc pod uwagę, że naszą reputację zszargały ponure i odrażające przestępstwa. Tak naprawdę poświęciliśmy się nowemu rodzajowi opowiadania detektywistycznego lub, jeśli pan woli, usługi detektywistycznej. Nie tropimy przestępstw, ale ukryte cnoty. Czasami, jak w przypadku Marillaca, są one bardzo umiejętnie ukryte. Jak niewątpliwie słusznie pan powie, w ukrywaniu naszych cnót osiągnęliśmy olśniewający sukces.\nDziennikarzowi zaczęło się trochę kołować w głowie, mimo że, jak sądził, przywykł już do otoczenia zarówno szaleńców, jak i przestępców.\n– Zaraz, ale przecież powiedział pan, że waszą reputację zszargały przestępstwa – zaoponował. – Jakiego rodzaju przestępstwa?\n– Morderstwo – powiedział mężczyzna siedzący obok niego. – Ludzie, którzy mnie oczernili, zrobili to najwidoczniej dlatego, że nie pochwalali morderstw. To prawda, że jako morderca byłem nieudacznikiem, jak pod każdym innym względem.\nNieco skonsternowany Pinion powędrował wzrokiem do kolejnego mężczyzny, który odparł wesoło:\n– Tylko zwykłe oszustwo; zawodowe, takie, za które czasami wyrzucają z branży. Coś w stylu rzekomego odkrycia bieguna północnego przez doktora Cooka.\n– Co to wszystko ma znaczyć? – odparł Pinion i spojrzał pytająco na mężczyznę siedzącego naprzeciwko, który do tej pory tak wiele wyjaśnił.\n– Kradzież – odpowiedział obojętnie mężczyzna siedzący naprzeciwko – aresztowali mnie pod zarzutem drobnych kradzieży.\nZapadła głęboka cisza, która w tajemniczy sposób zdawała się skupiać, jak gromadzące się chmury, nad czwartym członkiem klubu, który do tej pory nie powiedział ani słowa. Siedział on prosto, zachowując dość sztywny, zagraniczny styl. Jego beznamiętna, przystojna twarz pozostawała niezmienna, a usta nie ułożyły się choćby w szept. Ale teraz, gdy raptowna i głęboka cisza zdawała się go przynaglać, jego twarz stała się jeszcze bardziej kamienna, a kiedy wreszcie przemówił, jego cudzoziemski akcent brzmiał jeszcze bardziej obco, niemal jak gdyby nie był ludzki.\n– Popełniłem niewybaczalny grzech – powiedział. – Dla jakiego grzechu zachował Dante ostatnie i najniższe piekło, krąg lodu?\nWciąż wszyscy milczeli, a on sam odpowiedział na swoje pytanie tym samym głuchym głosem:\n– Dla zdrady. Zdradziłem czterech towarzyszy i wydałem ich władzom za łapówkę.\nCoś zmroziło wrażliwego gościa, który po raz pierwszy naprawdę poczuł, że atmosfera wokół niego jest złowroga i dziwna. Ten bezruch trwał jeszcze kolejne pół minuty, a potem wszyscy czterej mężczyźni wybuchnęli gromkim śmiechem.\nHistorie, które opowiedzieli, aby uzasadnić swoje przechwałki i wyznania, zostały tu przytoczone w innej formie, tak jak odbierały je osoby pozostające na obrzeżach, a nie w centrum wydarzeń. Ale dziennikarz, który lubił gromadzić wszelkie osobliwości życia, był na tyle zainteresowany, że je zanotował, a następnie przerobił. Czuł, że naprawdę coś osiągnął – choć może niezupełnie to, czego się spodziewał – dzięki pogoni za żwawym i ekstrawaganckim hrabią Raoulem de Marillac.


Trasa Oss - Wrocław - trasa, odległość, czas trwania i koszty - ViaMichelin\nOss > Wrocław\nPodróż powrotna: Wrocław > Oss\nOss − Wrocław\nTrasa Oss - Wrocław\nSzybko oblicz trasę z Oss do Wrocław wraz z ViaMichelin. Dla trasy Oss - Wrocław wybierz spośród różnych opcji Michelin: trasę zalecaną przez Michelin, trasę najkrótszą, najszybszą lub ekonomiczną. Dodaj do swojej trasy Oss - Wrocław informacje o restauracjach, lub hotelach w Warszawie lub w Łodzi.\nJak dojechać z Oss do Wrocław?\nViaMichelin oferuje możliwość obliczenia trasy z Oss do Wrocław samochodem lub motocyklem. Sprawdź odległość z Oss do Wrocław, szacowany czas podróży z uwzględnieniem ruchu drogowego w czasie rzeczywistym, jak również koszt podróży (koszty opłat drogowych i koszty paliwa). Aby dobrze zaplanować pobyt w $DestCity, możesz sprawdzić wybór MICHELIN restauracji (jeśli miejsce docelowe jest w nim uwzględnione), a także zarezerwować nocleg bez dodatkowych kosztów.\nJaka jest odległość od Oss do Wrocław?\nViaMichelin podaje dokładną odległość pomiędzy Oss a Wrocław, w zależności od wybranej trasy. ViaMichelin pomaga określić najlepszą trasę dla Ciebie za pomocą różnych opcji i proponuje domyślnie od 2 do 3 tras, które różnią się pod względem kosztów, odległości i czasu przejazdu. Niektóre trasy (np. najtańsze) mogą proponować korzystanie z mniej ruchliwych dróg lub unikanie płatnych autostrad, inne będą kompromisem między odległością, czasem i kosztem podróży Oss - Wrocław.\nJaka jest najtańsza trasa z Oss do Wrocław?\nViaMichelin proponuje ekonomiczną trasę Oss - Wrocław. Masz również możliwość wyboru najszybszej (pod względem czasu) lub najkrótszej (pod względem pokonanej odległości) trasy.\nIle kosztuje przejazd samochodem Oss - Wrocław?\nW przypadku trasy samochodowej lub motocyklowej ViaMichelin pokazuje szczegółowy koszt podróży Oss - Wrocław: koszt paliwa (ze szczegółowymi informacjami o kosztach paliwa na autostradach i innych drogach) oraz koszt opłat drogowych (informacje dla każdej wybranej trasy). Jeśli podasz dane pojazdu, dane dotyczące kosztów zostaną dostosowane do Twojego pojazdu. Możesz również sprawdzić koszt przejazdu podzielony przez liczbę pasażerów, co jest bardzo praktyczne w przypadku carpoolingu. Aby uzyskać te informacje, wystarczy kliknąć przycisk „Szczegółowy koszt podróży” dostępny w dolnej części podsumowania trasy Oss - Wrocław.\nCzy ViaMichelin oferuje nawigację GPS na trasie Oss - Wrocław?\nPobierając naszą aplikację mobilną z AppStore lub Google Play, zyskujesz dostęp do nawigacji na trasie Oss - Wrocław. Nasza aplikacja oferuje mapy Michelin, trasy z ruchem drogowym w czasie rzeczywistym, nawigację GPS z nawigacją głosową i powiadomieniami dla innych użytkowników. Możesz również przenieść trasę Oss - Wrocław na aplikację na komputerze: aby to zrobić, musisz zapisać ją w Ulubionych za pośrednictwem swojego konta Michelin.\nLokalizacja Oss jest następująca: Nederland, Noord-Brabant, Oss. ViaMichelin oferuje swoim klientom szczegółowe mapy Nederland, Noord-Brabant, Oss. Oprócz klasycznej mapy, znajdziesz tu główne atrakcje miasta (z wyróżnieniem Zielonego Przewodnika MICHELIN, jeśli miasto się w nim znajduje), restauracje przewodnika MICHELIN, informacje o ruchu drogowym w czasie rzeczywistym.\nViaMichelin oferuje Ci możliwość zarezerwowania noclegu w Wrocław bez dodatkowych kosztów. Aby zarezerwować pobyt w Wrocław lub po prostu zrobić przystanek na trasie Oss - Wrocław, możesz zarezerwować pokój w wybranym przez siebie obiekcie (hotel, schronisko, &B, camping, apartament). Ta bezpłatna usługa jest oferowana we współpracy z firmą Booking. Możesz również sprawdzić i zarezerwować jeden z hoteli wybranych przez przewodnik MICHELIN.


Plecak Sling Pro 30 Manfrotto wzmocnione ściany MB MP-S-30BB - sklep fotograficzny Fripers.pl\nSklep fotograficzny Fripers.pl > Torby i plecaki > Plecaki fotograficzne > Plecak fotograficzny na jedno ramię Manfrotto Sling Pro 30\nPlecak fotograficzny na jedno ramię Manfrotto Sling Pro 30\nKod produktu: MB MP-S-30BB\nDo wnętrza zmieścisz bez problemu - aparat z standardowym obiektywem, 2 dodatkowe obiektywy, lampę błyskową, tablet oraz wszystkie inne niezbędne akcesoria.\ncena: 359.00 złProdukt archiwalnyGwarancja 2 lata | Zwrot do 14 dniZakupy na raty | Zapytaj o ten produkt >\nPlecak Manfrotto - Pro 30 to pojemny ergonomiczny plecak z serii Professional Sling Backpack do którego wnętrza zmieścisz bez problemu - aparat z standardowym obiektywem, 2 dodatkowe obiektywy, lampę błyskową, tablet oraz wszystkie inne niezbędne akcesoria. Pojedyncze ramię plecaka pozwala na bardzo szybki dostęp do jego wnętrza. Boczne ścianki oraz spód wzmocnione zostały wielowarstwowym systemem ochrony wnętrza Exo-Tough Construction, dzięki któremu nawet silne uderzenia lub upuszczenie torby nie powinny spowodować uszkodzenia znajdującego się wewnątrz sprzętu. Również wewnętrzne przegrody separacyjne i kieszeń na laptop wzmocnione zostały grubą warstwą tłumiącej wstrząsy pianki. Zewnętrzne pasy plecak pozwalają na montaż średniej wielkości statywu.\nDwukierunkowy zamek kieszeni szybkiego dostępu pozwala na szybki dostęp do komory na sprzęt. Wewnętrzna strona klapy zaopatrzona została w wygodny siatkowy organizer w którym bez problemu znajdziesz zapasowe baterie, karty pamięci, filtry.\nGórna komora sprawdzi się jako miejsce na przedmioty osobiste - telefon, portfel, okulary przeciwsłoneczne. Płaska kieszonka na jednym z boków ułatwi schowanie mapy lub dokumentów.\nWewnętrzne przegrody plecaka możesz dowolnie modyfikować dostosowując do aktualnie przenoszonego wewnątrz sprzętu.\nTył plecaka został specjalnie wyprofilowany, dzięki czemu po dostosowaniu długości ramienia nośnego doskonale pasuje on krzywizny pleców.\nSpecjalny dodatkowy pasek stabilizujący torby pozwala unieruchamiać ją na ciele osoby noszącej, szczególnie w czasie zwiększonego wysiłku - szybszego kroku, biegu, jazdy rowerem.\nWymiary kieszeni na tablet: 37 x 20 x 3 cm\nWymiary 41x21x23 cm


Kolejne zatrzymania w sprawie łapówek za licencję pilota - RMF24.pl\nKolejne zatrzymania w sprawie łapówek za licencję pilota\nŚroda, 17 marca 2010 (09:24)\nW ręce funkcjonariuszy wpadł 32-letni pracownik firmy budowlanej którego CBA podejrzewa, że kupił egzamin na lotnicze prawo jazdy i zdobył samolotową licencją liniową. Mężczyzna został zatrzymany w mieszkaniu w Warszawie.\nWśród zatrzymanych są również: 37-letni przedsiębiorca z Pszczyny oraz 44-letni pracownik prywatnej firmy z Katowic. Mężczyźni zostali przewiezieni do Prokuratury Okręgowej w Warszawie, gdzie usłyszeli zarzuty.\nŚledztwo w sprawie łapówek przy zdobywaniu licencji pilota trwa od grudnia ubiegłego roku. Prowadzi je warszawska prokuratura okręgowa. Wśród zatrzymanych są m.in. pilot, egzaminator i wykładowca przedmiotów lotniczych, przewodnicząca Lotniczej Komisji Egzaminacyjnej oraz pracownicy Urzędu Lotnictwa Cywilnego.


W chwili obecnej biorę Betaloc ZOK, Amlozek, Hydrochlorothiazidum i Aspargin. Mariusz\nWitam Pana, proszę nie brać tego do siebie, ale widzę, że siłownia jest dla Pana ważna, stąd też moje pytanie: czy zażywa Pan sterydy anaboliczne?Czy ciśnienie jest w normie ?Mierzy Pan regularnie ciśnienie krwi? Cierpi Pan na nadciśnienie tętnicze ?Pozdrawiam,Michał.INTERPRETACJA WYNIKÓW BADAŃ. Na następny dzień poszedłem do lekarza rodzinnego który stwierdził że powinienem chodzić częściej mierzyć ciśnienie, i tego samego dnia w szkole bez wysiłku wcześniej poszedłem do pielęgniarki.Holter ciśnieniowy.Diety przy nadciśnieniu..\n. po 140/90, 140/95, a i zdarzaja sie wyzsze po 150/95 .Nefrolog-badanie.ZANIKAJĄCY WZROK.\nDokładnie tak. Często też stosuje się Dihydralazinum lub Cordafen.od kilku lat choruje na nadciśnienie. idiota przepisal mi ketonal i kazal nie cwiczyc tydzien.Zacznij prowadzić zeszyt pomiarów ciśnień i na początek mierz dwa razy dziennie.\nNadciśnienie miałaś minimalne, mozesz spróbować porozmawiać z lekarzem aby spróbować odstawić leki i sprawdzić jak ono teraz będzie wyglądało. Był to mocny pulsujacy ból z tyłu głowy. Jako lek pierwszego rzutu przy nadciśnieniu w ciąży jest stosowany Dopegyt. A więc co to może być?\nNie wiem skąd Ci się wzięło zatrucie, natomiast jeśli masz stwierdzone przez lekarza nadciśnienie tętnicze to właśnie to może być powodem bólu głowy.jakie tabletki antykoncepcyjne powinnam teraz ewentualnie zastosować dziękuję aga\nU większości kobiet stosujących doustne srodki antykoncepcyjne, rośnie zarówno skurczowe (średnio o 5-6 mm Hg) jak i rozkurczowe (średnio o 1-2 mm Hg) ciśnienie tętnicze..prawidłowe ciśnienei?.Jakie następstwa wywołuje choroba ciśnieniowa?. Ten sam ból towarzyszył mi ostatnio przy mas turbacji… nie ma.\n. Dlatego się tym zainteresowałem.Ecstasy a bisocard.Reumatologia.Cardiotensin.\n.Słony Smak.Nadciśnienie tętnicze.Na co te lekarstwa?. dzis zauwazyłem, ze podczas dosc intesywnego treningu, a raczej rozgrzewki na bierzni z miernikiem cisnienia tetniczego, po 5 min miałem skoki cisnienia do 196 ( podawal bez dolnego odczytu ).Krwotok z nosa. Zacząłem wyciskaniem na płaskiej gdy robiłem druga serie ostatnie 9 czy 10 powtórzenie.w pierwszej ciąży brałam dopegyt ale dopiero w drugim trymestrze. Może to być nadciśnienie tętnicze młodzieńcze, ale równie dobrze może być spowodowane chorobą nerek czy zaburzeniami hormonalnymi.nierownomierne bicie serca. Nerki mam zdrowe.co osłabia działanie plastrów antykoncepcyjnych?.Nadciśnienie tętnicze.Na takie uwarunkowania niestety nie mamy wpływu.Enarenal zamiast acurenalu..\nCiśnienie utrzymywało się przez bardzo długi czas, dziś odwiedziłem lekarza, zalecone badania mam takie : MorfologiaMocz badanie ogólneGlukozaCholesterolTSHCiśnienie mierzone sięga nawet do 180/110\nmusisz poczekac na wyniki badań, jesli cisnienie wysokie sie utrzymuje to dostaniesz leki na nadcisnienie, które je obniżą. Mierz ciśnienie dwa razy dziennie i zapisuj w zeszycie.. Mam "wrażliwy żołądek" i często zdarzają mi się zatrucia.\n. W każdym bądź razie ruch wskazany :)Trzymaj się i pisz jak tam :))\nA może zapytałbyś lekarki o badanie metodą holtera? To dość dokładne badanie, dzięki któremu można dowiedzieć się jakie masz ciśnienie przez całą dobę.\nOgólnie tętno jest w normie jednak jak na sportowca u którego teoretycznie doszłoby do mechanizmów adaptacyjnych za duże ( a więc do nich nie doszło) a jak wygląda sprawa ciśnienia jakie to były wartości i czy utrzymują się one cały czas czy raczej występuje podwyższona wartość tylko w sytuacjach stresowych czy po wypiciu kawy\nJuż niestety nie pamiętam jakie to były wartości, ale wiem tyle, że parę razy było wysokie.Benazepril Stada..\nWitam.Re: Bisocard jej nie pomaga.Zwapnienie zastawek..Re: dieta na nadcisnienie.Bisoratio.Dawaj tutaj znać co się z Tobą dzieje :)Pozdrawiam serdecznie, Roksana.Picie płynów przy nadciśnieniu., później Spironol i Metoprolol, lecz skoki nadal były.Nadciśnienie tętnicze.Nadciśnienie złośliwe. Jednak zmiany do jakich dochodzi raczej prowadzą do spadku ciśnienia i tętnaW przypadku jeśli jest ono podwyższone należy wykonać badanie serca i odnaleźć przyczynę takiego stanu rzeczy ( w takim przypadku jest to stan raczej stan patologiczny oczywiście zależy o jakim my tu podwyższeniu ciśnienia mówimy)Czy to dobrze, że uprawia sport, zależy od przypadku i schorzenia a także intensywności i rodzaju aktywności fizycznej.\n.Binazin.Jesli się źle czujesz warto przerwac stosowanie anty. Nie boli mnie non stop, przeważnie jeden dzień boli, potem przerwa 1-2 dni.Betaksolol..Bądźmy raczej czujni i nie dajmy się zwieźć pozorom…Iporel.dopegyt mi obniża ciśnienie ale mam bardzo szybki tętno i jest to uciązliwe a metokard obniża i ciśnienie i tętno. W chwili obecnej leczę się również na niedoczynność tarczycy oraz na colitis ulcerosa. Co w zwiazku z tym?\nZatem proponował bym wykonanie tomografii komputerowej (CT) szyjnego odcinka kręgosłupa. Ciśnienie : 150/90.BEZPŁATNE BADANIA.natursteron lub penigra a nadcisnienie. Moje nadciśnienie określane jest jako ciężkie, ponieważ dochodziło do 190/120 kiedy miałam te 15 lat.\nDziękuję za szybką odpowiedź.Tachykardia, a niskie ciśnienie – jakie leki?.nadciśnienie – czy adaptacja lek.Nadciśnienie tętnicze w ciąży. Nadcisnienie wykryto u mnie jakies 6 miesiecy temu i od tego czasu biore leki rano i wieczorem. Miewa Pan zawroty głowy?Pozdrawiam,Michał\nfrom → apteka


Miło nam poinformować, że nasza szkoła jak i troje naszych nauczycieli zostało nominowanych w plebiscycie Głosu Wielkopolskiego w kategorii "Szkoła Roku" i "Nauczyciel na medal".\nNominowani nauczyciele to:\npan Damian Borowski\npani Paulina Sadowska\npani Małgorzata Kubiatowicz\nGłosowanie kończy się 02-go grudnia o godzinie 21.30\nZagłosować można poprzez link lub sms.\nGlosowanie na szkołę:\nhttps://gloswielkopolski.pl/p/kandydat/szkola-podstawowa-nr-51%2C2248757/ lub sms ??? o treści: SPN.548 na numer 72355\nGłosowanie na pana Damiana Borowskiego:\nhttps://gloswielkopolski.pl/p/kandydat/damian-borowski%2C2277547/#coin-plebiscyty lub sms o ???treści: FPN.59 na numer 72355\nGłosowanie na panią Paulinę Sadowską:\nhttps://gloswielkopolski.pl/p/kandydat/paulina-sadowska%2C2277589/ lub sms o treści FPN.78 na numer 72355\nGłosowanie na panią Małgorzatę Kubiatowicz:\nhttps://gloswielkopolski.pl/p/kandydat/malgorzata-kubiatowicz%2C2288299/ lub sms o treści DPN.741 na numer 72355\nKoszt smsa w głosowaniu 2.46 z VAT\nNominowanym nauczycielom gratulujemy i trzymamy kciuki!\nSzczegółowe informacje na temat plebiscytu znajdują się pod linkiem:\nNadchodzące listopadowe dni skłaniają nas do rozmyślań nad zbliżającym się Narodowym Świętem Niepodległości. Przy tej okazji należy również pamiętać o dzielnych Wielkopolanach i Wielkopolankach, którzy pragnęli, aby Wielkopolska z Poznaniem na zawsze stała się częścią odradzającej się ojczyzny. Powstanie Wielkopolskie było tego pragnienia najlepszym dowodem. Uczniowie klas ósmych mieli okazję posłuchać ciekawego wykładu na temat historii Powstania Wielkopolskiego, który poprowadził historyk Marcin Podemski. Nasza szkoła otrzymała również piękną wystawę dotyczącą omawianego tematu.\n14 października uczniowie klas pierwszych zostali z rąk Pani Dyrektor Kamilli Pony oficjalnie pasowani na Uczniów Szkoły Podstawowej nr 51 . Każdy uczeń zobowiązał się do sumiennego wykonywania obowiązków szkolnych i godnego reprezentowania szkoły. A na twarzach Rodziców cóż.... łzy wzruszenia.\nGratulujemy Pierwszoklasistom i witamy w SP51.\nJak co roku, uczniowie klas pierwszych naszej szkoły zostali uroczyście pasowani na czytelników biblioteki szkolnej.\nZ tej okazji dzieci zwiedziły bibliotekę, zapoznały się z zasadami wypożyczania książek. Podczas uroczystego ślubowania uczniowie klas pierwszych zostali przyjęci do grona czytelników.\nNa pamiątkę tej uroczystości dzieci otrzymały pamiątkowe dyplomy oraz zakładki do książek.\nDzieci bardzo aktywnie uczestniczyły w tej uroczystości. Tego dnia każdy mógł po raz pierwszy wypożyczyć sobie książkę .\n8 października klasa 2a i 2c pojechały na wycieczkę do Mniszek. Uczniowie zwiedzali tam Skansen Zawodów Dawnych, gdzie oglądali przedmioty związane z zawodami, takimi jak kowal, bednarz, praczka, pszczelarz, a także brali udział w warsztatach wikliniarskich. Ognisko z kiełbaskami i wspólne zabawy w jesiennym otoczeniu sprawiły, że długo będziemy wspominać ten udany wyjazd. M.Domagalska, I. Suszek\nWe współpracy z Liceum Ogólnokształcącym Św. Marii Magdaleny oraz Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym "Kossaka" w Poznaniu organizujemy akcję charytatywną dla afgańskich dzieci. W Poznaniu przebywa ok. 150 Afgańczyków, a wśród nich także spora grupa dzieci. Niestety brakuje pożywienia dla dzieci oraz środków higieny osobistej, więc SP 51 rusza z pomocą. Włączamy się do akcji zbierając potrzebne rzeczy do 13 października. Do sali 114 można przynosić:\n* pieluszki dla dzieci,\n* mleko modyfikowane "Bebiko 2" i "Bebiko 3"\n* kaszki dla dzieci\n* żele do kąpieli/prysznic\n* nowe skarpetki dziecięce (każdy rozmiar do 38)\n* czekolady i inne słodycze (nie zawierające żelatyny oraz innych pochodnych wieprzowiny) szampony do włosów dla dorosłych i dzieci,\n* odżywki do włosów, olejki do włosów\n* Plecaki, nerki i plecaczki dziecięce (zachęcamy do wyprania rzeczy przed przekazaniem)\nPo 13 października przekażemy te dary potrzebującym. Prosimy, aby trzymać się listy i przynosić produkty, które zostały wymienione na liście. Wszelkie pytania dotyczące akcji można kierować do pani Pauliny Sadowskiej. Z góry dziękujemy w imieniu dzieci za otwartość i wielkie ❤ ❤ ❤\nŻywa lekcja historii to świetna okazja, żeby poszerzyć swoją wiedzę na temat zagadnień historycznych, a zarazem ciekawie spędzić czas. W tym tygodniu uczniowie klas ósmych brali udział w pokazach historycznych na temat II wojny światowej ze szczególnym naciskiem na historię kampanii wrześniowej i walk Polaków w koalicji antyhitlerowskiej. Szóste klasy przeniosły się w czasie do Rzeczypospolitej szlacheckiej, poznały historię powstania Chmielnickiego i potopu szwedzkiego. Uczniowie mieli też okazję przymierzyć husarską zbroję oraz różne elementy stroju szlacheckiego.


rządy PO-PSL | Pikio\nBenedykt XVI od dawna ma problemy zdrowotne i rozpisują się na ten temat wszystkie ogólnoświatowe media. Do sieci trafiły właśnie aktualne zdjęcia emerytowanego suwerena Watykanu, który ukończył niedawno 92 lata. Widok jest niesamowicie przykry i wyciska łzy z oczu.\nSzczur utknął w studzience kanalizacji. To, co stało się później, zaskoczyło wszystkich\nSzczur nie jest zbyt lubianym zwierzęciem, choć nie brakuje także ich fascynatów. Właśnie dlatego gryzoń bardzo nacierpiał się, zanim ktoś uznał, że warto i jemu udzielić niezbędnej pomocy. Na szczęście zgłoszenie potraktowano bardzo poważnie.\nKolejny sklep dołącza do akcji. "Ciche godziny" w Auchan\nKiedy premiera filmu Gloria Bell? Pokazy przedpremierowe już trwają\nPikio rządy PO-PSL\nPiS chce przykryć temat taśm Kaczyńskiego? Uderzyli "seksaferą" w Niesiołowskiego\nPO Stefan Niesiołowski opozycja rządy PO-PSL\nPokazali, jak wygląda teraz Benedykt XVI. Gdy zobaczycie te zdjęcia, popłaczecie się Ile zarobi Toy Story 4? Prognozy są zaskakujące Te zioła nie tylko leczą. Z nimi też schudniesz Czarownica 2 - nowa odsłona hitu Disneya z Angeliną Jolie w roli głównej Kto wygrał Eurowizję 2019? Zaskakujący werdykt Kiedy premiera filmu "Krew Boga"? Na świecie już była, w Polsce dopiero będzie Kolejny sklep dołącza do akcji. "Ciche godziny" w Auchan Szczur utknął w studzience kanalizacji. To, co stało się później, zaskoczyło wszystkich Kiedy premiera filmu Gloria Bell? Pokazy przedpremierowe już trwają


Odwiedźcie wyspę wiecznego słońca! Tydzień na Cyprze za 828 PLN (loty z Katowic + 4* hotel) - Fly4free.pl - tanie loty i sposoby na tanie bilety lotnicze\nuwaga na Górski Karabach\nOdwiedźcie wyspę wiecznego słońca! Tydzień na Cyprze za 828 PLN (loty z Katowic + 4* hotel)\nZaplanujcie wycieczkę na Cypr przed szczytem sezonu i uniknijcie tłumów turystów. W komfortowych warunkach odwiedzicie park archeologiczny Kato Pafos, zrelaksujecie się na słynnej plaży Nissi Beach oraz zajrzycie jak toczy się życie nad słonym jeziorem Salt Lake w Larnace. Czeka was niezapomniana przygoda pełna atrakcji i słońca!\nGotowi na przyjęcie sporej porcji promieni słonecznych i kilkunastostopniowych temperatur? 🙂 W oparciu o atrakcyjną cenę przelotów do Pafos, przygotowałem dla was propozycję urlopu na Wyspie Afrodyty. Swoją wycieczkę rozpoczniecie wylotem z Katowic. Termin podróży jaki wam proponuję to 29 marca-5 kwietnia. Bilety w podanej przeze mnie cenie możecie nabyć bez konieczności posiadania członkostwa w jakimkolwiek zniżkowym klubie.\nDo mojej propozycji dołączam także ofertę zakwaterowania w 4* hotelu Avlida. Obiekt dysponuje szerokim wachlarzem udogodnień. Znajdziecie tu kryte i odkryte baseny, siłownię, saunę i wannę z hydromasażem. Atutem jest również jego położenie – zaledwie 250 metrów od plaży!\nZa 7 dni na Cyprze zapłacicie 828 PLN za osobę, przy 2 podróżnych śpiących w jednym pokoju.\nHotel1302 PLN/2 osoby/7 nocy\nNa wyspie proponuję wam zakwaterowanie w 4* hotelu Avlida, nieopodal centrum Pafos i 250 m od plaży Lighthouse Beach. W cenę wliczone są śniadania.\nCo warto zwiedzić na Cyprze?\nProponuję zacząć od Pafos, gdzie nie sposób się nudzić. Jeśli jesteście miłośnikami archeologii i historii starożytnej wybierzcie się do parku archeologicznego Kato Pafos! Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, obejmuje większość starożytnego miasta Pafos. Za parkiem, ponad 1,5 km dalej znajdują się Grobowce Królów – warto tam zajrzeć i przywieźć kilka fotek, bowiem atrakcja zlokalizowana jest tuż u wybrzeży wyspy.\nRekomenduję również wynajęcie samochodu i przejechanie nim wzdłuż południowego wybrzeża wyspy, aż do malowniczo położonego parku narodowego Cape Greco. Po drodze czeka cała masa atrakcji: okrzyknięta najładniejszą plażą Cypru – Nissi Beach, słone jezioro Salt Lake w Larnace oraz Petra tou Romiou (Skała Afrodyty) – zachwycająca formacja skalna wyrastająca wprost z Morza Śródziemnego. Wszystkie te miejsca możecie zwiedzić nawet w ciągu jednego dnia! Pokonanie trasy z Pafos do Cape Greco zajmuje zaledwie 2 godziny.\nSamochód194 PLN/7 dni\nFoto: Maryna Pleshkun / Shutterstock\nFoto: ElenVD / Shutterstock\nZ lotniska do centrum miasta dojedziecie autobusem nr 612 za około 7 PLN.\nInspiracją do podróży może być relacja jednego z naszych czytelników.\nW podróży polecam płacić wielowalutową kartą Revolut, by nie tracić pieniędzy na dodatkowych przewalutowaniach.\nTagi cypr pafos ryanair tanie loty do pafos tanie loty na cypr tanie loty w kwietniu tanie loty w marcu tanie loty z katowic\nTanie loty do Brazylii! Fortaleza z Warszawy za 1663 PLN. Zwiedzanie Paryża w bonusie Mieli podbić Europę, właśnie znikają z rynku! Linia ze stajni Qatar Airways idzie na dno


Czy widział świadek krowę? – czyli metody oceny wiarygodności zeznań świadków – Edukacja prawnicza\nTekst pochodzi z numeru: 3 (123) marzec 2011\nPoszukiwanie odpowiedzi na pytanie, jak zdemaskować kłamcę, od dawna fascynuje ludzi. Nie lubimy żyć w poczuciu, że ktoś nas oszukał, i dlatego poszukujemy łatwych do zastosowania w praktyce metod oceny wiarygodności wypowiedzi. Problem ten nabiera wyjątkowego znaczenia, gdy oceniać należy szczególny rodzaj wypowiedzi, jakimi są zeznania świadków składane w procesie karnym. Musimy bowiem pamiętać, że zeznania są jednym z najważniejszych środków dowodowych w procesach karnych. W Polsce każdego roku prowadzi się około 3 mln spraw karnych, w pierwszej poł. 2010 r. tylko do rejonowych sądów karnych wpłynęło 1,2 mln spraw, a osądzono prawomocnie 225 712 oskarżonych1. Zakładając, że w każdym postępowaniu sądowym zeznaje tylko trzech świadków, daje to nam szacunkową liczbę kilku milionów osób przesłuchiwanych przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości rocznie. Czy wszyscy zeznają prawdę?\nW praktyce mamy do czynienia z osobami, które zeznają szczerze i zgodnie ze stanem faktycznym – oczywiście jest to idealna i bardzo pożądana sytuacja. Ale zdarzają się osoby, którym wydaje się, że opowiadają tak, jak było – jednak się mylą. Zeznają szczerze, ale nieprawdziwie. Osobną kategorię stanowią ci, którzy intencjonalnie, świadomie zeznają nieprawdę, zafałszowując rzeczywistość; niekiedy też słuchamy zeznań kłamliwych, które jednak przez przypadek zgodne są z rzeczywistością. Przy poszukiwaniu prawdy w procesie karnym kluczowym problemem jest rozróżnienie tych zeznań, odpowiedź na pytanie, komu należy dać wiarę. Doświadczeni praktycy, wspominając swoje potyczki sądowe, czasami opisują ciekawe, ale i budzące uśmiech sytuacje, w których usiłowali dociekać prawdy, widząc, że świadek myli się lub zeznaje fałszywie.\nHistorię taką przytacza H. Piekarska: „Prof. J. Jamontt, znakomity prawnik, opowiadał przed wojną, że dla zbicia świadka z tropu wystarczy go zapytać np.: »Jeżeli świadek jest taki spostrzegawczy, niech powie, czy widział krowę. Tak? To proszę powiedzieć, czy krowa ma uszy za rogami, czy też rogi za uszami?«. Konsternacja. Namysł. I świadek traci na pewności”2.\nW literaturze kryminalistycznej i z zakresu psychologii sądowej opisuje się różne metody pomocne w badaniu nieszczerości wypowiedzi, które przede wszystkim oparte są na technice zadawania pytań i na nietypowym odpowiadaniu na pytania testów. Modelowo mówi się o wskaźnikach prawdy i fałszu możliwych do zaobserwowania na czterech poziomach: zawartości tekstowej przekazu, werbalnego stylu prezentacji przekazu, towarzyszących przekazowi zachowań niewerbalnych oraz reakcji fizjologicznych3. Twórcami takich modeli byli m.in. W. Stern, U. Undeutsch, A. Trankell, H. Szewczyk i E. Littmann czy G. Kőhnken4. W polskiej literaturze ciekawe propozycje przedstawiali J.M. Stanik oraz Z. Marten5. Modele te, przygotowywane przede wszystkim przez teoretyków, bardziej ukierunkowane były na poszukiwanie schematów, uogólnień, wypracowanie listy kryteriów zeznań wiarygodnych i niewiarygodnych niż na łatwość ich zastosowania w praktyce procesowej. Od takiego podejścia odszedł w swoich propozycjach F. Arntzen. Autor ten kryteria, wg których proponuje oceniaćwiarygodność zeznań, pogrupował w cztery zespoły: pierwszy odnosi się do przebiegu zeznania, drugi do jego treści, trzeci do sposobu zeznawania, zaś czwarty do możliwych motywacji. Jednocześnie wyraźnie zaznacza, że wskazane cechy zeznania stają się właściwym kryterium wiarygodności dopiero wtedy, gdy zostaną powiązane z określonymi cechami osobowości świadka. Spójrzmy pokrótce na ten model.\nW pierwszej grupie znajdują się kryteria wiarygodności wynikające z przebiegu zeznania. Bierze się tu pod uwagę stałość zeznania w wielu czasowo odległych badaniach oraz rodzaj i sposób powstawania późniejszych uzupełnień. Przyjmuje się, że w 2–3-letnim odstępie czasowym stałość wiarygodnego zeznania powinna się przejawiać w następujących elementach: zgodności opisu działań będących istotą zdarzenia; określeniu partnerów działania, którzy bezpośrednio brali w nim udział; danych dotyczących miejsca zdarzenia i przemieszczania się z miejsca na miejsce, gdy wydarzenie rozgrywało się w kilku miejscach; określaniu przedmiotów bezpośrednio związanych z ważnymi działaniami, w odróżnieniu od obiektów będących w spoczynku, na które świadek nie zwracał uwagi i które nie były związane ze zdarzeniem; danych dotyczących oświetlenia czy ciemności; opisach pozycji ciała specyficznej dla danego typu przestępstwa.\nWedług tego modelu wiarygodne zeznania nie różnią się w tych punktach przy kolejnych zeznaniach, nawet składanych w odległym czasie, a wartość dowodowa stałości wzrasta, gdy każde następne zeznania są spontaniczne.\nDruga grupa kryteriów odnosi się do treści zeznań. Tu zasadniczymi elementami przemawiającymi za wiarygodnością zeznań są: stopień szczegółowości i osobliwości treści podawanych przez świadka oraz występowanie treści typowych dla określonego rodzaju przestępstwa. W trzeciej grupie znajdują się kryteria odnoszące się do sposobu zeznawania. Zwraca się uwagę na uczuciowe zaangażowanie świadka, nieudolność i niesterowany sposób zeznawania. Cechami wiarygodności są np.: zaangażowanie uczuciowe w przeżywane jeszcze raz fakty, naturalne zachowanie i emocje, składanie zeznań w szybkim tempie bez dłuższych pauz na zastanowienie. Ostatnia grupa kryteriów to analiza motywacji prowadzących do złożenia zeznań wiarygodnych6.\nInne podejście do omawianych kwestii prezentują badacze amerykańscy. Zdecydowanie mniejsze znaczenie przywiązują oni do treści zeznań, skupiając się przede wszystkim na werbalnym stylu prezentacji i towarzyszącym przekazowi zachowaniom niewerbalnym określanym potocznie językiem ciała.\nW oparciu o prowadzone eksperymenty wyróżnili 14 cech charakterystycznych dla sposobu wypowiadania się osób kłamiących. Pogrupowano je w cztery zespoły: zmniejszającą się częstotliwość zachowań niewerbalnych, dłuższe i częstsze wahania w trakcie wypowiedzi, wzrastającą ilość błędów stylistycznych i gramatycznych występujących w relacji oraz dłuższe przerwy między wypowiedziami7.\nWadą tych propozycji jest nie tylko odejście od analizy treści zeznań, ale przede wszystkim bezkrytyczna wiara, że forma i język wypowiedzi, niekiedy bardzo różnie i rozbieżnie oceniane przez niezależne od siebie grupy badaczy, są wystarczającym kryterium oceniania wiarygodności.\nJaki więc model i jakie kryteria zastosować w praktyce procesowej?\nNa pytanie to nie ma prostej odpowiedzi. Nie ulega wątpliwości, że ocena wiarygodności zeznań świadków musi zawierać dwa elementy; ocenę wiarygodności świadka jako osoby zeznającej oraz treści i sposobu składania zeznań. Aby ocena ta była kompleksowa, powinna odnosić się do trzech etapów: analizy procesu formowania się zeznań zachodzącego przed przesłuchaniem, analizy danych o osobie zeznającej oraz analizy samej czynności przesłuchania i reakcji świadka na zadawane pytania.\nAnaliza wiarygodności zeznań\nPierwszy rodzaj przeprowadzonej analizy związany z etapem formowania się zeznań dotyczyoceny pełności i dokładności zeznań. Dokonuje się jej zgodnie z postępującymi procesami poznawczymi i czynnikami mającymi wpływ na kształtowanie się zeznań, tj. spostrzeganiem, zapamiętywaniem i odtwarzaniem. Nie ulega wątpliwości, że do takiej oceny przesłuchującemu potrzebna jest ponadprzeciętna wiedza z zakresu psychologii. Dodatkowo oceniający zeznania powinien posiadać dużą wiedzę o przebiegu zdarzenia, warunkach panujących w chwili popełnienia czynu, w tym także warunkach czynienia obserwacji. Informacje te powinny być potwierdzone z innych źródeł, np. w drodze czynności procesowych – oględzin, wizji lokalnej, przeszukania, zeznań innych osób – czy informacji wynikających z prowadzonych działań pozaprocesowych. Ustalić zatem należy, czy świadek zeznaje o spostrzeżeniach, czy o wrażeniach, czy kierował swoją uwagę na zdarzenie i na tym się koncentrował, jakim typem pamięci się posługuje, ale także czym zajmował się w trakcie obserwacji czynu, czy stał, poruszał się lub wykonywał jakieś czynności. Wiedzę tę powinny uzupełniać informacje o świadku, a zwłaszcza jego zdolnościach psychofizycznych do czynienia spostrzeżeń (np. wady wzroku, przemęczenie, stany chorobowe, silne emocje itp.), podatności na sugestie lub czy był pod wpływem alkoholu. Dopiero tak wzajemnie uzupełniające się wiadomości umożliwiają przystąpienie do analizy zeznań świadków. Jeżeli przeprowadzona analiza nie wykaże istotnego wpływu czynników destrukcyjnych na każdym z etapów formowania się zeznań, przyjąć można, że zeznanie jest wiarygodne, gdy zaś zostaną ujawnione błędy lub też świadek zeznaje o okolicznościach, których obiektywnie nie mógł zarejestrować, treści przekazywane przez niego uznać należy za mało lub wręcz niewiarygodne. Nie oznacza to oczywiście, że świadek kłamie, zeznania bowiem mogą być szczere, ale nieprawdziwe8.\nKolejnym etapem jest analiza danych osobowych. Potrzebę analizy tych danych mocno akcentował F. Arntzen, którego zdaniem cechy zeznania stają się właściwym kryterium wiarygodności dopiero w powiązaniu z osobowością świadka, nie wolno więc rozpatrywać właściwości zeznań w izolacji od cech osobowości zeznającego.\nAby uznać wypowiedź za wiarygodną, muszą wystąpić przynajmniej trzy jednoznaczne i obiektywnie stwierdzone cechy, wśród których najczęściej występującymi razem są: obfitość szczegółów, szybkie tempo uzupełniania i opis odpowiadający typowi przestępstwa, przy w miarę stałej treści zeznań.\nPodobnie zeznania wiarygodne często charakteryzują takie cechy, jak udział emocji, niesterowany i nieudolny sposób zeznawania przy opisie własnych procesów psychicznych i przedstawianiu niezrozumiałych elementów zeznań, co pozwala brzmieć zeznaniom przekonywająco, choć nie zawierają one zbyt wielu szczegółów9. Wszystko to należy jeszcze połączyć z osobą zeznającego i motywacją świadka do składania zeznań. Analiza cech zeznania na tle indywidualnych cech osobowości pozwoli stwierdzić, czy w danym przypadku pewna właściwość zeznania może być cechą wiarygodności, np. bujna wyobraźnia powiązana z bogactwem szczegółów w zeznaniu nie będzie istotną cechą wiarygodności, ale gdy osoba ma ograniczoną fantazję, a podaje szczegóły skomplikowanego zdarzenia, nie dysponując np. fachową wiedzą na dany temat, wtedy taki opis ma silną cechę wiarygodności. Kontrolujemy także stan umysłowy i zdolności intelektualne świadka. Osoby o niskim stopniu inteligencji z natury nie są w stanie wykreować rzeczywistości od początku do końca czy też modelować jej według własnego uznania, przekazując w ten sposób fałszywe zeznania10.\nWażna jest także motywacja świadka do złożenia zeznań. Elementami istotnymi z tego punktu widzenia są cechy charakteru danej osoby, jej nastawienie emocjonalne, wcześniejsza znajomość świadka i jego otoczenia z obwinionym, zewnętrzna międzyludzka sytuacja świadka, a także sytuacja, w której świadek składał zeznanie, sposób i treść zeznania z punktu widzenia psychologii motywacyjnej oraz widoczne dla świadka skutki zeznania11. Niebagatelny wpływ ma postawa charakterologiczna świadka, jego stopień sprawności umysłowej, afektacji, precyzji, wrażliwości, postawy społecznej i etyczno-obyczajowej.\nPrzyjmuje się, że osoby rozsądne, społecznie przystosowane, o głęboko zakorzenionych wartościach etycznych i moralnych, o silnej osobowości będą bardziej skłonne do zeznawania zgodnego z prawdą. Świadek rozmowny i zarozumiały chętniej będzie konstruował przesadne opisy niż rzeczowy i nieśmiały.\nWażną okolicznością jest ustalenie, jakie wcześniejsze stosunki łączyły świadka z oskarżonym. Jeżeli były to stosunki przyjazne lub neutralne, minimalne jest ryzyko uzyskania zeznań fałszywie oskarżających, ale pozytywne nastawienie może się stać motywem odciążającym, a przez to spowodować składanie fałszywych zeznań. Gdy zaś pomiędzy tymi osobami był konflikt, nie można wykluczyć, że zeznania będą zabarwione, przesadzone, silnie obciążające, o niskiej wiarygodności. Według F. Arntzena obiektywnym zeznaniom sprzyja przynajmniej w równym stopniu to, że nie występuje żaden udowodniony związek między świadkiem a podejrzanym, jak i to, że świadek i podejrzany znają się bardzo słabo albo nawet widzieli się podczas danego zdarzenia po raz pierwszy12. Czynnikiem motywacyjnym może być także zewnętrzna sytuacja, w jakiej znajduje się świadek, a która dotyczy stosunków międzyludzkich. Motywacją do składania nieprawdziwych zeznań może być sytuacja rodzinna lub też zatajenie pewnych okoliczności związanych ze sprawą przed kimś najbliższym. Należy pamiętać, że motywy rzadko okazują się być jednoznaczne, a wśród nich nie można pominąć także zwykłego ludzkiego poczucia obowiązku, wynikającego z pozytywnej postawy13. Czynnikiem wskazującym na składanie obiektywnych i wiarygodnych zeznań przez świadka jest także skłonność do samoobciążania się, podkreślania własnej biernej postawy mimo możliwości wykonania jakichś ruchów czy też akcentowania okoliczności podważających autorytet i dobre imię zeznającego.\nOstatnim, trzecim etapem jest analiza samej czynności przesłuchania i reakcji świadka na zadawane pytania. Dokonujemy tego w dwóch płaszczyznach: werbalnego stylu prezentacji oraz zachowania niewerbalnego. W pierwszej kolejności skupmy się na werbalnej stronie wypowiedzi. Elementem wskazującym, czy osoba mówi szczerze, jest jej zaangażowanie uczuciowe, a treści zeznania towarzyszy spontaniczność i naturalność wyrażania uczuć adekwatnych do omawianych okoliczności. Przyjmuje się, że inaczej angażujemy się emocjonalnie, gdy opisujemy własne przeżycia, a inaczej, gdy mówimy o przeżyciach innych osób czy fantazjujemy. Ważna jest także naturalność wyrażania uczuć, prawidłowość i prostolinijność stylu zachowania się, stopień świadomości, psychologiczne możliwości oderwania się od opisywanego zdarzenia i wczuwania się w opis, różnicowanie w zakresie odczuć oraz stan rozwoju duchowego, który ewentualnie nie pozwala na symulowanie14.\nObserwując zachowanie świadka podczas przesłuchania, należy zwracać uwagę na ton głosu, siłę jego natężenia, płynność wypowiedzi oraz naturalność używanych zwrotów.\nPrzyjmuje się, że stosunkowo często wskazówką nieszczerości są zbyt długie i zbyt częste pauzy, niezdecydowanie przy rozpoczynaniu odpowiedzi na pytanie, błędy językowe oraz nagminne stosowanie różnych dźwięków typu hm, eee.\nIstotną wskazówką jest także ton głosu. W prowadzonych przez psychologów badaniach ustalono, że ok. 70% osób podnosi głos, gdy są zdenerwowane, a najprawdopodobniej zjawisko to występuje najsilniej, gdy zdenerwowanie wyraża się takimi emocjami, jak strach lub złość. Podniesienie tonu głosu i zmiana jego brzmienia jako objawy strachu mogą więc towarzyszyć kłamstwu, ale nie mogą być traktowane jako jego oznaka15. Nieszczerzy świadkowie często udzielają wymijających odpowiedzi, formułując odpowiedź, powtarzają treść pytania, by dać sobie czas na przygotowanie odpowiedniej wersji, stosują liczne pauzy oraz charakteryzuje je zmniejszona gestykulacja ilustrująca wypowiedzi. Świadkowie szczerzy raczej nie kontrolują swojego zachowania, na pytania odpowiadają bezpośrednio i w szybkim tempie, bez dłuższych pauz. Ich zachowanie cechuje niewymuszony sposób zeznawania i swoboda. Gdy mamy do czynienia z osobą impulsywną, widoczne są u niej silne objawy mimiczne i gestykulacja, bardzo często poprzedzająca wypowiadane kwestie. Zeznania świadków szczerych może cechować urywany, bezładny, trochę nieudolny sposób zeznawania, gdyż zeznają oni w sposób skokowy, przedstawiają fragmenty często niebędące w bezpośrednim związku ze sobą, robią dygresje, przez co zeznanie początkowo może być niezrozumiałe. Cecha ta występuje przede wszystkim u świadków mało inteligentnych i o impulsywnej naturze. W efekcie jednak zeznanie takie daje się połączyć w logiczną całość, a prezentowane elementy pasują do siebie16.\nNiezwykle ciekawym aspektem oceny wiarygodności jest obserwacja zachowań niewerbalnych, czyli języka ciała. Już na wstępie należy bardzo wyraźnie zastrzec, że mowa ciała nie może być traktowana jako główny i najważniejszy element oceny wiarygodności zeznań, a do dokonywanych ustaleń trzeba podchodzić z dystansem i ostrożnością. Nie ma bowiem żadnych jednoznacznych niewerbalnych wskazówek kłamstwa, a występujące określone gesty, mimika twarzy czy przyjmowane pozy zawsze muszą być interpretowane w określonym kontekście. Komunikaty pozawerbalne niewątpliwie mają związek z wypowiedziami słownymi, mogą bowiem potwierdzać treść słów, uzupełniać lub precyzować wypowiedź, zastępować ją, akcentować pewne fragmenty przekazów mówionych, ale także zaprzeczać temu, co powiedziano. Oceniający wiarygodność wypowiedzi powinien skupiać się na obserwacji mimiki mówiącego, gestykulacji, mikroekspersji ruchów ciała, rozszerzania się źrenic, oceniać tzw. ilustratory, a także starać się utrzymywać stały kontakt wzrokowy ze świadkiem. Sprzeczność pomiędzy reakcjami ciała a treścią wypowiedzi może wskazywać na ukrywanie czegoś, próbę oszukiwania. Dobrze znamy to z codziennego życia, gdy słuchając kogoś i bacznie mu się przyglądając, wyraźnie odczuwamy dysonans pomiędzy tym, co słyszymy, i tym, co widzimy. Jednakże interpretacja tych zachowań nie jest ani jednoznaczna, ani łatwa. Szczególnie niebezpieczne jest przypisywanie pojedynczym gestom określonego znaczenia. Prawidłowe odczytanie gestu będzie zależało od kontekstu jego użycia, towarzyszących mu innych gestów, konieczne jest więc szersze spojrzenie na całość zachowania, aby dokonać prawidłowej interpretacji17.\nPoszukując narzędzia wspomagającego przesłuchujących w ocenie wiarygodności zeznań świadków, M. Steller i G. Kőhnken sporządzili listę kryteriów oceny wiarygodności zeznań świadków oraz opisali procedurę służącą do oceniania prawdziwości relacji świadków naocznych. Procedura ta znana jest jako SVA (Statement Validity Assessment) i składa się z trzech głównych elementów: strukturalizowanego wywiadu, opartej na kryteriach analizy treści (CBCA), w której ocenia się treść i jakość uzyskanego zeznania, oraz oceny treści analizy CBCA z informacjami zawartymi w zbiorze pytań stanowiących tzw. listę kontrolną wypowiedzi18. Pierwsza faza to przesłuchanie prowadzone na psychologicznych zasadach wywiadu badawczego z pytaniami otwartymi, zaprojektowanymi w taki sposób, aby uzyskać najwięcej informacji. Druga faza to systematyczna ocena wiarygodności zeznania z zastosowaniem kryterialnej analizy treści (CBCA), obejmującej 19 kryteriów pogrupowanych w cztery bloki. Pierwszy to trzy cechy ogólne odnoszące się do danego zeznania jako całości, obejmujące: logiczną strukturę relacji, to, czy wypowiedź pozbawiona jest struktury, oraz liczbę szczegółów. Drugi blok to 10 cech dotyczących konkretnych treści: obsadzenie w kontekście, opisy interakcji, tj. informacji zawierających opisy zachowań osób uczestniczących w zdarzeniu i reakcji innych na te zachowania, odtworzenie mowy, sprawdzenie, czy wypowiedź zawiera elementy w pewnym stopniu nieoczekiwane, jakieś nieprzewidziane komplikacje podczas incydentu, niezwykłe szczegóły, zbędne szczegóły, niezrozumienie dokładnie opisanych szczegółów, powiązane skojarzenia zewnętrzne, opis stanu umysłu świadka oraz przypisywanie sprawcy określonego stanu mentalnego. Kolejny, trzeci blok zawiera treści związane z motywacją. Kontroluje się pięć elementów: występowanie spontanicznych poprawek, przyznawanie się do luk w pamięci, poddawanie w wątpliwość własnych zeznań, autodeprecjację oraz usprawiedliwianie sprawcy. Ostatnią cechą, stanowiącą wyodrębniony czwarty blok, jest występowanie elementów charakteryzujących przestępstwo – szczegółowy opis zdarzenia19. Trzecia faza, mająca na celu strukturalizowanie i standaryzację ostatecznej oceny, to zastosowanie listy kontrolnej prawdziwości, zawierającej 11 punktów pogrupowanych w cztery działy. Pierwszy dział obejmuje cechy psychologiczne, takie jak: niestosowność języka i wiedzy, niestosowność emocji i podatność na sugestię. W drugim analizuje się cechy przesłuchania – czy zadawano pytania w sposób sugerujący odpowiedź, naprowadzający na nią lub zmuszający do niej oraz jaka była ogólna jakość przesłuchania. Kolejno skupia się na motywacji: czy istniały wątpliwe motywy złożenia doniesienia o przestępstwie, czy nie ma wątpliwości co do kontekstu ujawnienia przestępstwa lub złożenia doniesienia i wreszcie czy nie występowały naciski na złożenie fałszywego zeznania. Ostatnia, czwarta grupa obejmuje pytania badawcze dotyczące niezgodności zdarzenia z prawami natury, niezgodności z innymi zeznaniami i niezgodności z innymi dowodami20.\nObecnie procedura SVA ma mocną pozycję w sądach niemieckich, dla których została stworzona, i w zasadzie jej rzetelność oraz wiarygodność nie jest kwestionowana przez oskarżycieli i adwokatów. Akceptowana jest także w Holandii, ale już sądy brytyjskie nie zezwalają na jej stosowanie. Wątpliwości związane ze stosowaniem tej metody zgłaszają niektórzy psychologowie specjalizujący się w psychologii zeznań. Wskazują na dwa istotne mankamenty tej metody – brak standaryzacji tego instrumentu, przez co oceny SVA mają charakter subiektywny, oraz brak teoretycznych podstaw do takiej oceny21. W Polsce metoda ta nie jest stosowana.\nOdkrywanie prawdy i ujawnianie nieszczerości to niewątpliwie fascynujące zajęcia. Badacze poświęcają temu zagadnieniu wiele uwagi, starając się opracować metody i kryteria oceny wiarygodności zeznań najbardziej przydatne w praktyce procesowej. Podsumowując wyniki dotychczasowych badań i chcąc pokusić się o stworzenie uniwersalnej grupy takich kryteriów, należałoby zaliczyć do nich: względną stałość zeznań, oryginalność przekazu, motywację świadka, uczuciowe uczestnictwo (emocje), styl wypowiedzi (język) oraz reakcje niewerbalne22. A kto jest potencjalnie najgorszym świadkiem? Prawnik – bo trudno jest mu ograniczyć się do pamięciowego relacjonowania. Zeznając, wkracza niepostrzeżenie w sferę oceniania i sądzenia23.\n1 Dane statystyczne publikowane na: www.ms.gov.pl, patrz także opublikowany tam „Opis statystyczny działalności sądów powszechnych w I półroczu 2010 r.” (DO-II-0352-021/2010 z 15.11.2010 r.), pobranie 29.1.2011 r.\n2 H. Piekarska, Zmierzch świadków, Prawo i Życie z 5.10.1958 r., Nr 20, 1958, s. 4\n3 G. Kőhnken, Social Psychology and the Law. Applied Social Psychology, Sage Publications Ltd., London 1996, s. 259.\n4 Patrz: E. Gruza, Ocena wiarygodności zeznań świadków w procesie karnym. Problematyka kryminalistyczna, Zakamycze 2003, s. 268–280.\n5 M.J. Lubelski, J.M. Stanik, L. Tyszkiewicz, Wybrane zagadnienia psychologii dla prawników, Warszawa 1986, s. 180 i n.; Z. Marten, Wstęp do psychologii sądowej, Katowice 1990, s. 193 i nt.\n6 F. Arntzen, Psychologia zeznań świadków, Warszawa, 1989, s. 97 i n.\n7 G. Kőhnken, Social Psychology…, op. cit., s. 252.\n8 E. Gruza, Psychologia sądowa dla prawników, Warszawa 2009 s. 180–181.\n9 F. Arntzen, Psychologia zeznań…, op. cit., s. 64–65.\n10 E. Gruza, Psychologia sądowa…, op. cit., s. 181–184.\n11 F. Arntzen, Psychologia zeznań…, op. cit., s. 166 i n.\n12 Ibidem, s. 170.\n13 E. Gruza, M. Goc, J. Moszczyński, Kryminalistyka, czyli rzecz o metodach śledczych, Warszawa 2008, s. 157.\n14 F. Arntzen, Psychologia zeznań…, op. cit., s. 148.\n15 P. Ekman, Kłamstwo i jego wykrywanie w biznesie, polityce, małżeństwie, Warszawa 1997, s. 84–87.\n16 E. Gruza, Psychologia sądowa…, op. cit., s. 186–188.\n17 E. Gruza, Psychologia sądowa…, op. cit., s. 188–192.\n18 A. Memon, A. Vrij, R. Bull, Prawo i psychologia, Gdańsk 2003, s. 15–16.\n19 A. Vrij, Wykrywanie kłamstw i oszukiwania. Psychologia kłamania i konsekwencje dla praktyki zawodowej, Kraków 2009, s. 113.\n20 A. Memon, A. Vrij, R. Bull, Prawo i psychologia…, op. cit., s. 21.\n21 A. Vrij, Wykrywanie kłamstw…, op. cit., s. 110, 136–160.\n22 E. Gruza, Ocena wiarygodności zeznań…, op. cit., s. 231–279.\n23 R. Łyczywek, Szkice z psychologii sądowej, Szczecin 1998, s. 27.


Semeko Grupa Inwestycyjna S.A. - Informacje o deweloperze\nOd 15 lat działamy prężnie na rynku usług związanych z przygotowaniem mieszkań. 15 lat działania to przygotowanie ponad 2400 mieszkań, których łączny metraż równa się 114 tysięcy metrów kwadratowych. Takie wyniki, takie liczby to powód do tego, że warto nam zaufać, że warto postawić na nasze doświadczenie, na nasze usługi.\nKażdy kolejny oddany do użytku budynek to dla nas ogromny zaszczyt i powód do dumy. Stale dbamy o podnoszenie standardów związanych z naszym budownictwem. Jesteśmy elastyczni, przygotowując inwestycje dokładnie wsłuchujemy się w to czego pragną nasi potencjalni Klienci. Oprócz realizacji budownictwa mieszkaniowego realizujemy także budowy w ramach takich opcji jak szkoły, sklepy, salony samochodowe, domy towarowe\nWysoka jakość inwestycji to podstawa naszej działalności. W naszych rozwiązania nie ma żadnego przypadku, już podczas wyboru odpowiedniej lokalizacji stawiamy na wszystko co najlepsze, wybieramy idealne miejsca do zamieszkania, tak aby stały się małą oazą dla naszych Klientów. Realizując inwestycje zawsze wybieramy starannie materiały dzięki czemu każdy nasz budynek powstaje z najlepszych materiałów obecnych na rynku, w pełni ekologicznych, przyjaznych ludziom.\nMożecie mieć pewność co do naszych budynków. To właśnie wybierając realizacje przygotowane w ramach naszej firmy zdobywacie wszystko co najlepsze, ręczymy za każdy detal i element w ramach przygotowanych inwestycji. Zespół specjalistów odpowiada ze przygotowanie projektów i ich realizacje, z kompleksowym nadzorem. Przygotowanie maszyn budowlanych, bogata park maszyn to gwarancja, że na naszych realizacjach nie pojawiają się jakikolwiek problemy z terminowymi pracami. Liczne nagrody branży oraz przyznawane przez Klientów, a także uznanie władz w miastach w których działamy to wystarczające dowody na nasz doskonały profesjonalizm.\nTel: 58 661 90 55


Rozwój nowych technologii komunikacyjnych i energetycznych pociąga za sobą powstawanie coraz to nowszych i ciekawszych usług. Nic dziwnego, w końcu nie od dziś wiadomo, że popyt tworzy podaż. Postanowiliśmy zebrać te najciekawsze, oto efekt naszej pracy.\nDobre łącze internetowe z dala od miasta\nDzięki prężnie rozwijającej się w naszym kraju sieci światłowodowej możliwość posiadania stabilnego i wydajnego łącza Internetowego nie jest już zarezerwowana włącznie dla mieszkańców większych miast. Pomimo tego, nadal istnieją miejscowości pozbawione nawet podstawowej infrastruktury telekomunikacyjnej. Ich mieszkańcy nie są już jednak skazani wyłącznie na sieć komórkową. Dostawcy operujący na sieci radiowej działają praktycznie wszędzie, a jakość łącza nie odbiega już wcale jakością od tego dostarczanego za pośrednictwem linii telefonicznej. Za ich pośrednictwem można mieć naprawdę niedrogi, a dobry internet. Darłowo, Dąbki czy Mielno, nieważne gdzie mieszkasz, na pewno jesteś w zasięgu.\nSpotkania biznesowe i wydarzenia online\nWraz ze zmianą sytuacji na świecie ogromna część naszego życia przeniosła się do Internetu. Nie każde przedsiębiorstwo organizujące spotkania biznesowe czy wydarzenia branżowe posiada jednak sprzęt, wiedzę i infrastrukturę konieczną do przeprowadzania internetowych spotkań. Naprzeciw takim potrzebom wychodzą firmy oferujące kompleksową obsługę streamingu. Organizują one wideokonferencje online od A do Z. Skorzystanie z takich usług pozwala zrezygnować z zakupu sprzętu i oprogramowania, a jednocześnie gwarantuje stabilną i profesjonalną transmisję. Za pośrednictwem usług takich firm możliwe jest także transmitowanie konferencji prasowych, targów branżowych czy nawet koncertów muzycznych i wydarzeń sportowych.\nOd kilku lat panele fotowoltaiczne pojawiają się coraz częściej na naszych domach. Mało kto zdaje sobie jednak sprawę z tego, że podobnie jak sam dach czy elewacja, panele również wymagają okresowego czyszczenia. Nie chodzi tu tylko o kwestię estetyczną. Zacieki zostawiane na fotowoltaice przez deszcz i śnieg z czasem stworzą naprawdę solidną warstwę brudu, która zmniejszy wydajność naszej instalacji. Brud na panelach potrafi skutecznie ograniczyć ilość pochłanianego przez nie światła. Z tego powodu pojawiły się firmy sprzątające, które oferują profesjonalne mycie paneli fotowoltaicznych. Jeśli posiadasz panele od dłuższego czasu, a nigdy ich nie czyściłeś, to naprawdę warto to zrobić. Spadek wydajności wcale nie musi oznaczać awarii, być może wystarczy zadbać o czystość.


Akcesoria dla psów i ich właścicieli | wysoka jakość | duży wybór\nHUNTER (Niemcy) (14)\nDomowe zwierzę to nie tylko towarzysz w czterech ścianach, ale również przyjaciel, którego zabiera się w podróż. Bezpieczny transport psa wymaga kilku akcesoriów, jak szelki lub smycz do samochodu. Ich zaletą jest to, że można je stosować również podczas spacerów. Szelki posiadają odpowiednią końcówkę, którą łatwo przytwierdzi do pasa bezpieczeństwa, jaki znajduje się w miejscach dla pasażera.\nAkcesoria Samochodowe dla psa to szereg produktów, które można zastosować podróżując autem. Odpowiednie smycze i szelki zabezpieczą zwierzę na ewentualność gwałtowniejszego manewru. Doskonałym pomysłem na czas podróżny jest także stosowanie specjalnego pledu lub koca. Polecane modele zabezpieczają tapicerkę auta przed sierścią, brudem czy rozlaną wodą. Stanowią także ochronę na wypadek choroby lokomocyjnej zwierzęcia. Pledy można mocować do zagłówków przednich siedzeń. Bardzo łatwo usuwa się z nich ewentualne zabrudzenia.\nZOLUX ANAH Rolka do zbierania sierści psa\nZOLUX Dzwoneczki dla psa\nHUNTER Saszetka HILO na smaczki - kolor brązowy\nHUNTER Saszetka HILO na smaczki - kolor limonkowy\nHUNTER Saszetka HILO na smaczki - kolor niebieski\nHUNTER Saszetka HILO na smaczki - kolor turkusowy\nTRIXIE Gwizdek ultradźwiękowy cichy dla psa\nTRIXIE Gwizdek ultradźwiękowy dla psa


Park Moniuszki i Staszica - spacer Zielonej Łodzi\nW niedzielę 14 października Zielona Łódź zaprasza na jesienny spacer po dwóch parkach położonych przy dawnej ulicy Dzielnej. Miejsce zbiórki: pod pomnikiem Stanisława Moniuszki w parku Moniuszki o godzinie 12.00.\nII Przegląd Zespołów Ludowych i Śpiewaczych w Czarnocinie\nGmina Czarnocin zaprasza 14.10 o godz. 14 na Przegląd Zespołów Ludowych i Śpiewaczych połączony z otwarciem Wystawy Poplenerowej XI Pejzaż Malowany Ziemi Łódzkiej „Spotkajmy się w Powiecie Piotrkowskim”.\nSiesta W Drodze: Fábia Rebordão - Wieczór Fado w Wytwórni\nMarcin Kydryński prezentuje: SIESTA W DRODZE: FÁBIA REBORDÃO. Kolejny wieczór z Fado w łódzkiej Wytwórni (ul. Łąkowa 29) 14 października (niedziela) o godzinie 18.\nKoncert w Wytwórni: KRÓL\nFormacja KRÓL (Błażej Król) wystąpi w niedzielę 14.10 o godz. 21 w łódzkiej Wytwórni.\n(dodano: 08.10.2018) | więcej\n"Odtworzony warsztat pracy konspiracyjnej J. Piłsudskiego w Łodzi"\nWydarzenie w ramach projektu „Łódzkie Oblicza Niepodległej” obędzie się w niedzielę 14.10 (12.30-14.30) w Muzeum Miasta Łodzi (Ogrodowa 15). Spotkanie będzie poświęcone otwarciu w 1938 roku w Łodzi Muzeum Józefa Piłsudskiego.\nKoncert muzyki klasycznej "W stronę modernizmu"\nW niedzielę 14.10 (godz. 18) w Sali Lustrzanej Muzeum Miasta Łodzi (ul.Ogrodowa 15) odbędzie się koncert z cyklu „Najpiękniejsza jest muzyka polska” w ramach projektu „Łódzkie Oblicza Niepodległej” zatytułowany „W stronę modernizmu”.