Pismo Regionalnego Towarzystwa Powiślan w Wilkowie - Dzieci\nNr 1(57)/2014 – styczeń 2014\n* Posiedzenia Zarządu RTP\n* Powiślańskie dobra benedyktyńskie\n* Przejęcie majątku Wrzelów-Zagłoba\n* 7 Nowych Cudów Polski\n* Przełom Wisły\n* 70 rocznica pacyfikacji Wrzelowa\n* Ksiądz-góral administratorem\n* „BioGrim” z Wojciechowa\n* Akcja charytatywna w gminie Łaziska\n* Jubilaci z Kątów\n* Aktywni seniorzy\n* Sportowe sukcesy\nRezerwat Krowia Wyspa widziana z Albrechtówki\nRegionalne Towarzystwo Powiślan rozpoczyna 19-ty rok swojej działalności. Przez ten czas wiele się zmieniło w naszym\nmini regionie. Na pewno ważną cezurą była powódź 2010 roku. Ale też ewoluuje tematyka naszych artykułów i profil naszej działalności. Przeszliśmy od wstępnych badań nad regionem do pogłębionych – opartych o archiwa. W niniejszym numerze publikujemy\ndwa takie dokumenty. Wzbogacił się też profil naszej aktywności. Nie tylko chcemy pisać o przeszłości, ale mamy ambicje w sposób\ntrwały upamiętniać dawne wydarzenia. Inicjowane przez RTP tablice i monumenty stają się powoli stałym elementem naszych działań. Próbujemy też angażować lokalne społeczności do opieki nad już istniejącymi pomnikami i grobami.\nA więc interesuje nas historia, ale też – dzień dzisiejszy, zwłaszcza produkcji rolnej. Okazuje się, że jest między nimi ścisła\nzależność. Przypominając w wielu tekstach działalność Jana i Witolda Kleniewskich nie raz wskazywaliśmy na opłacalność przetwórstwa a nie tylko prostej produkcji rolnej, na której zarabiają pośrednicy. Taka była idea powołania w Podgórzu w 2008 roku Stowarzyszenia Winiarzy Małopolskiego Przełomu Wisły odwołującego się do wielowiekowej tradycji uprawy winorośli nad Wisłą. W tym\nroku po raz pierwszy będzie można kupić wina z powiślańskiej „Winnicy Małe Dobre” Janusza Jakubowskiego, członka SWMPW.\nSoki firmy „BioGrim” Grzegorza Maryniowskiego z Wojciechowa koło Kamienia zyskują uznanie za granicą, właściciel przymierza\nsię do produkcji cydru. Chce zdobyć dla swych produktów europejski certyfikat. A do tego potrzebne jest właśnie historyczne uzasadnienie ciągłości takiej produkcji, odwołanie się do działalności Kleniewskich. Nasze publikacje okazują się tu niezwykle ważne.\nSzkoda, że zanika tak kiedyś popularne na Powiślu suszenie owoców, a szczególnie węgierek, w specjalnych dołach zwanych lassami.\nDziś jedynie w okolicach Szydłowa w Kieleckiem uprawia i suszy się węgierki na dużą skalę. Węgierki zdziesiątkowane chorobą\nwirusową zwaną szarką zniknęły nawet z Podkarpacia, a przecież przez stulecia zastępowały w ubogich gospodarstwach słoninę,\nsmalec i masło. Dziś powidła, ale także przetwory z malin, mogą być atrakcyjnym produktem – marką Powiśla. Atrakcją może być\nmiejscowy browar. Produkcja piwa na małą lokalną skalę zdobywa coraz więcej zwolenników. Już teraz chętnie wykorzystują oni\npowiślański chmiel. Od 1 stycznia 2014 roku obowiązuje wszystkich rolników w Unii Europejskiej (a więc i w Polsce) system Integrowanej Ochrony, której celem jest ograniczenie zanieczyszczania środowiska i maksymalne zmniejszenie pozostałości środków\nochrony roślin w płodach rolnych. To kolejny symptom zachodzących przemian. A wyróżnienie Małopolskiego Przełomu Wisły „cudem Polski” wyraźnie wskazuje, że musimy chronić nasz krajobraz także przed szpecącą zabudową.\nZ tej perspektywy refleksja nad przeszłością, historia i tradycja stają się ważną częścią współczesnego rolnictwa i nowoczesnej turystyki. A nasz kulturowy krajobraz staje się bardziej atrakcyjny i inspirujący.\n____________________________ POWIŚLE LUBELSKIE – nr 1(57), styczeń 2014 ___________________________\nPosiedzenia Zarządu RTP\nPosiedzenie Zarządu RTP w dniu 16 grudnia 2013 roku. Od lewej: Wojciech Włodarczyk – prezes, Maria Cupyt, Grażyna Jarska – sekretarz,\nJanina Walencik – członek Zarządu, Zofia Markiewicz – skarbnik i nowy redaktor „Powiśla Lubelskiego” Monika Mędrek. Fot. Władysław Mądzik.\nW dniu 16 grudnia odbyło się\nostatnie w 2013 roku posiedzenie Zarządu\nRegionalnego Towarzystwa Powiślan. Poświęcone było podsumowaniu zeszłorocznej działalności, planom na przyszłość,\nrozpatrzeniu kandydatur do dorocznej\nnagrody RTP i wyborom nowego redaktora naczelnego „Powiśla Lubelskiego”.\nZarząd postanowił nie przyznawać nagrody RTP za rok 2013. Na miejsce\npana Władysława Mądzika redaktorem\nnaczelnym „Powiśla Lubelskiego” Zarząd\njednogłośnie wybrał panią Monikę Mędrek.\nObrady zdominowały dyskusje\nnad niestabilnym stanem finansowym\nTowarzystwa. Wpłynęła na to bogata działalność RTP w roku ubiegłym. Zeszły rok\nmożna bowiem nazwać nadzwyczajnym.\nUdało się nam przygotować dwie ważne\nuroczystości: w styczniu wmurowanie tablicy pamiątkowej ku czci księdza Józefa\nBłażowskiego i w październiku – odsłonięcie tablicy na symbolicznym grobie kapitana Mikołaja Komarewicza. Oba te przedsięwzięcia wymagały ogromnego nakładu\npracy organizacyjnej i zdobycia niemałych\nśrodków. Udało się to dzięki wsparciu bardzo wielu osób – podziękowania ofiarodawcom umieściliśmy w zeszłorocznym 1szym i 5-tym numerze „Powiśla Lubelskiego”.\nAle to nie koniec tego wyjątkowego w historii RTP roku. Udało się nam\nwydać aż 6 numerów naszego kwartalnika\nw nakładzie od jednego do półtora tysiąca\negzemplarzy i niespotykanej dotąd objętości – numer szósty, specjalny poświęcony\nzagładzie Żydów z Powiśla – miał aż 28\nstron (spotkał się zresztą z żywą i pozytywną reakcją czytelników). Zarząd postanowił, aby w miarę możliwości każdy numer „Powiśla Lubelskiego” liczył 20 stron\ni wychodził w nakładzie półtora tysiąca\negzemplarzy. Nadmiar pracy związany z\nprzygotowaniem ostatniego zeszłorocznego numeru „Powiśla Lubelskiego” spowodował, że nie udało się doń dołączyć, tak\njak robiliśmy co roku, spisu artykułów i\nindeksu nazwisk osób występujących we\nwszystkich zeszłorocznych numerach\n„Powiśla Lubelskiego”. Mamy nadzieję\ndołączyć taki spis w jednym z najbliższych\nI jeszcze jedno. Dzięki Władysławowi Mądzikowi RTP posiada już własną\nstronę internetową z archiwalnymi numerami „Powiśla Lubelskiego”:\nPanu Wojciechowi Włodarczykowi\nPanu Władysławowi Mądzikowi\nOraz całemu zespołowi redakcji\nNależą się podziękowania i gratulacje\nZa szczególne i cenne informacje.\nTowarzystwo ma również\nNa łamach gazety – upamiętnia działalność\n„Wielkich” dla Powiśla ludzi.\nW roku 2013 odbyła się podwójna\nW wilkowskim kościele – po 150 latach\nMa swoje miejsce – tablica pamięci\nKsiędza Józefa Błażowskiego\nBohatera Powstania Styczniowego.\n15 września na wilkowskim cmentarzu\nPrzy głównej alei\nW 70-tą rocznicę śmierci\nOdbyła się doniosła chwila\nTen społeczny wysiłek wszystkich Uroczystość odsłonięcia pomnika\nczłonków RTP (do Towarzystwa należy Kapitana Mikołaja Komarewicza.\nobecnie 58 osób) oddała w specjalnym\nwierszu zaproszona na grudniowe posie- „Powiśle Lubelskie”\ndzenie Zarządu pani Marii Cupyt z Małego Tym się cechuje\nI tradycje pielęgnuje.\nRegionalne Towarzystwo Powiślan w\n„Powiśle Lubelskie” –\npismo Regionalnego Towarzystwa\nPowiślan w Wilkowie\nTo wielkie dzieło – Wam powiem.\nTo Wilkowa duma\nNiech dalej „kwitnie”\nI sponsorów ma.\nOmawiano też plany na obecny –\n2014 rok. Na stulecie wybuchu pierwszej\nwojny światowej planujemy wydanie\nksiążki Dzwonkowskiego, jednak brak\nśrodków i czasu może spowodować opóźnienie tego wydawniczego przedsięwzięcia. Chcielibyśmy też odsłonić kolejny\npomnik, tym razem ofiar II wojny światowej z Zastowa Karczmiskiego i Polanowskiego. Uroczystości odsłonięcia monumentu planujemy na siedemdziesiątą rocznicę wydarzeń – 27 lipca (niedziela). Przygotowując się do czerwcowych wyborów\nnowych władz RTP zwrócono uwagę na\nkonieczność podwyższenia przez Walne\nZgromadzenie członków RTP składek\nczłonkowskich – obecnie wynoszą one\nzaledwie 10 zł za cały rok.\n16 stycznia 2014 roku odbyło się\nspotkanie opłatkowe członków RTP. Kontynuowano dyskusje nad planami wydawniczymi i współpracą z nowymi autorami a\ntakże nowymi środowiskami. Ksiądz proboszcz parafii Piotrawin zgodził się pomóc\nw dystrybucji naszego pisma na terenie\nPiotrawina. W niniejszym numerze rozpoczynamy nowy cykl: prezentację archiwaliów odkrytych i przygotowanych do druku\nprzez prof. Wiktora Z. Łyjaka. Brakuje\nnatomiast eseju Janusza Węgiełka, który\nzajęty jest kończeniem swej kolejnej powieści Spław. Jej drobny fragment opublikowaliśmy w numerze 4(39) z 2010 roku.\nOmawialiśmy też nowe teksty do „Powiśla\nLubelskiego”, miedzy innymi o obozie\npracy w Wilkowie w czasie okupacji hitlerowskiej, o obrazach wotywnych z Piotrawina, o mniej znanych mieszkańcach Powiśla, wreszcie o wspólnym artykule\nwszystkich członków RTP na temat nazw\nmiejscowych Powiśla. Łatwo zauważyć, ze\npoza nazwami administracyjnymi wiosek\njest w ich obrębie wiele zwyczajowych\nnazw określających konkretne miejsca i\nstrony. Niektóre z tych nazw są już trudne\ndo wytłumaczenia, inne znajdują swoje\nuzasadnienie w dawnej historii. Uznaliśmy, że warto zrobić mapę Powiśla nanosząc na nią takie wszystkie używane zwyczajowe nazwy lokalne.\nMiłym akcentem spotkania noworocznego był recytowany przez panią Marię Cupyt kolejny wiersz, opisujący spotkanie grudniowe.\nRegionalnego Towarzystwa Powiślan\nMiałam zaszczyt uczestniczenia\nTowarzystwa Powiślan w Wilkowie\nI byłam bardzo dumna Wam powiem.\nZ wielką uwagą słuchałam\nA co zauważyłam\nPodzielić się postanowiłam.\nSprawy poruszane ważne\nGłównym tematem „Powiśle Lubelskie”\nCo w nim napisać można jeszcze\nKomu doroczną nagrodę przyznać\nI wielkich tajemnic odkrywanie\nW naszym lubelskim regionie.\nPan prezes Włodarczyk – tematy akceptuje\nPani sekretarz Jarska – skrzętnie notuje\nA pan redaktor Mądzik – analizuje.\nTo dzięki nim –\n– Historia na nowo się „budzi”\nTo piórem walczący patrioci\n– dla nas ludzi.\nBacząc na trud pracy\nStarania i poświęcenia\n– cała nasza społeczność\nNiech go wspiera i docenia.\nPowiślańskie dobra benedyktyńskie w dobie kasaty. Część I.\nBoiska, Braciejowice i Głodno na mapie z 1839 roku\nJest już 2014 rok, a mało kto wie\no tym, że za pięć lat można będzie odnotować dwusetlecie kasaty klasztoru benedyktynów na Świętym Krzyżu (inaczej na\nŁysej Górze). Pomyśli ktoś: a co może\nmieć wspólnego odległa góra z naszymi\nstronami? No właśnie, teraz nie ma już\ntakich związków, lecz niegdyś było ich\nbardzo wiele. Do połowy 1819 roku, Braciejowice i Głodno, a także okoliczne\nmniejsze wioski pozostawały w dobrach\nbenedyktyńskich, a nadto, wsie te należały\ndo parafii w Solcu. Inaczej płynęła Wisła,\na ślady jej dawnych nurtów odnaleźć można studiując mapy, nawet te najnowsze.\nZmienny bieg Wisły pozostawił na jej\nprawym brzegu część dóbr zakonnych.\nAdministrowano nimi z folwarku w Boiskach, gdzie rezydował jeden z benedyktynów. W celu utrzymania komunikacji z\nprawobrzeżnymi posiadłościami utrzymywano przewóz na Kłudziu Boiskim (którego nie wolno mylić z Kłudziem pod Solcem). Służył on przede wszystkim transportowi: ludzi, zwierząt i płodów.\nNadszedł jednak pamiętny dzień 17 maja 1819 roku, gdy w imieniu prymasa Franciszka Skarbka-Malczewskiego\nwydano edykt supresyjny. Grabież mienia\nduchownego motywowano następująco:\n„skarb państwa wyczerpany wydatkami o\ncharakterze politycznym i wojskowym nie\nbył w stanie zapewnić duchowieństwu\nodpowiedniego utrzymania. Z tego powodu cesarz Rosji i król Polski Aleksander I\nzwrócił się z prośbą do papieża o przeznaczenie dóbr zakonnych i beneficjów prostych na istotne potrzeby Kościoła oraz\nuzupełnienie uposażenia biskupów, kapituł\ni seminariów duchownych. Pius VII\nuwzględnił prośbę Aleksandra I, a wykonanie całego zadania powierzył arcybiskupowi Malczewskiemu jako swemu delegatowi”. I właśnie 17 maja 1819 r. skończyła\nsię kilkuwiekowa era ścisłej łączności\nadministracyjnej Powiśla z centralą benedyktyńską na Świętym Krzyżu.\nAkta tyczące się kasaty (zwanej\nwymiennie supresją) są bogate, lecz w\nkontekście Powiśla dotąd nie dostrzeżone\nprzez historyków i regionalistów-amatorów. Dlatego postawiłem sobie ambitny\ncel zaprezentowania Państwu takich spraw\nza pośrednictwem kilku tekstów. Sądzę, że\nzajmie mi to dwa lata. Na początek - bowiem Wasz kwartalnik wydawany jest w\nWilkowie - pokłonię się Gospodarzom i\ntwórcom pisma omawiając sprawę nabycia\nżywego inwentarza przez wilkowskiego\nproboszcza. Zacznę jednak od uwagi natury zasadniczej. Bezwzględnie należy skorygować rzekome nazwisko tego księdza Sużdalski, które pojawiło się w artykule\nŚlub córki arendarza z Podgórza („Powiśle Lubelskie”, nr 6 (56/2013), listopad\n2013, s. 9). Ówczesnym proboszczem\nwilkowskim był w rzeczywistości ksiądz\nJózef Świtalski (Switalski), urodzony w\n1777 i wyświęcony na kapłana w 1803\nroku. W charakterze proboszcza wilkowskiego - do 1826 r. włącznie - notują go\nschematyzmy Diecezji Lubelskiej. Zapewne w tym roku przestał on pełnić tę funkcję, a stanowisko administratora objął\nksiądz Albert Sadkowski (ur. 1787, wyświęcony 1815). Nie prowadziłem odnośnych badań zmierzających do ustalenia,\nkiedy ksiądz Świtalski otrzymał parafię w\nWilkowie, wiem jedynie, że w 1813 r., gdy\nWilków należał do Diecezji Kieleckiej\n(znajdował się w Dekanacie Chodelskim),\nproboszczem był ksiądz Jan Pawłowski, a\ntak zwanym kooperatorem ksiądz Marcin\nJak już wspomniano, 17 maja\n1819 r. ogłoszono edykt kasacyjny. Należało teraz spisać majątek posiadany przez\nklasztor benedyktyński, ustanawiając w\ntym celu komisję. Dopiero po przeszło\nmiesiącu, 24 czerwca 1819 r. dokonano\nrejestru zwierząt od przynajmniej roku\nznajdujących się na folwarkach w Braciejowicach i w Głodnie. Jest to pasjonująca\nlektura, która na pewien czas zaprzątnęła\nmoją uwagę, gdyż nie wszystkie zapisy\nbyły dla mnie oczywiste. Będąc z miasta\nusiłowałem mimo wszystko dociec, co\noznacza określenie sada lub sady, w kontekście maści koni i krów. Nieoceniony\nInternet wskazywał na krzyżówkę czerwonego z siwym pod nazwą szady, a słownik\nłemkowsko-polski na jasnosiwą krowę\nszadylię. Nie ustawałem w poszukiwaniach\ni nagabywałem w tym kontekście rodzinę:\nz Puław, Braciejowic, Piotrawina i Opola\nLubelskiego. Bezskutecznie. Wreszcie, po\nprzeszło miesięcznych zabiegach udało mi\nsię skontaktować z Panią Mecenas Anną\nMadej z Opola Lubelskiego, której Matka,\nPani Bernarda Chodyra z Trzcińca pod\nChodlem, znała odpowiedź na nurtujące\nmnie pytanie. Otóż zwierzę o maści określanej jako szada, to krzyżówka koloru\njasnobrązowego ze stalowym, coś na wzór\nubarwienia myszy polnej. Owa mysz nasunęła mi odpowiedź na pytanie, dlaczego\nbraciejowickie i głodzieńskie konie oraz\nkrowy były sade, a nie szade. Powszechnie\nwiadomo, że określenia lokalne rządzą się\nswymi prawami, te zaś wymykają się spod\nkontroli językoznawców. Przecież na Powiślu nie mówi się mysz, lecz mys; sam w\ndzieciństwie nie raz słyszałem od Babci:\nwnusiu zamknij drzwi, bo wleci mysa, gdy\nbynajmniej nie chodziło o nietoperza.\nPo tak wyczerpującym wstępie\nnależy zaprezentować anonsowane inwentarze. Jeżeli ktoś z Państwa zechce po\nlekturze tych tekstów sięgnąć do pamięci\nwłasnej, bądź swoich najbliższych i podzieli się spostrzeżeniami, być może, uda\nsię w przyszłości zredagować słownik\ngwary tej części Powiśla. W dzisiejszej\ndobie nie należy z tym zwlekać, gdyż okazuje się, że nie wszystkie z podanych tu\nokreśleń znajdują właściwą interpretację.\nZnayduiącego się Bydła na Folwarku Braciejowskim w Roku 1818./19. czyli do 24 Czerwca 1819 Roku\nKrowa Siwa rok1 ieden do gory a drugi na doł\ndto Płowo Czerwona rogi wienczaste\nCzarna rogi na doł ku Sobie\ndto Sada rogi wienczaste\ndto Sada rogi urznięte\ndto Czerwona Graniasta rogi małkusowate\nCzerwona Rogi proste\nSada Płowa rogi do gory\nKlacz biała mała\nBiała tarantowata dychawiczna\nBiała zwana Zydowska oko lewe płowe\nBiała zwana Fidalika\nKara 11 Maja 819 zDechła\nNinieyszy Inwentarz przezemnie w Imieniu Przełozonych y Zgromadzenia Klasztoru So Krzyża, sporządzony pod\nSłowem Kapłanskim iako rzetelny podpisuię/podpisano/ X Bernard Suwalski Prowizor\nNinieyszy Inwentarz w Imieniu Zgromadzenia podany w 3ch Exemplarzach y skonfrontowany /: z ktorych ieden\nna Groncie zostawiony :/ dwa zas do Kommissyi Woiewodzkiey odesłane podpisany /: podpisano :/ Josef Rataiewicz KomDel: - X J Pułgrabski K[omisarz] deleg[owany]\nExemplarz ninieyszego Inwentarza odebrałem swiadczę /podpis/ X Ber: Suwalski Prowiz[or]\nZa zgodność Sekretarz J[enera]lny Kom[isji] W[ojewódz]twa Sand[omierskiego]\nDrugiego spisu dokonano tego samego dnia w Głodnie:\nZnayduiącego się Bydła na Folwarku Głodzienskiem w roku 1818/19. czyli do 24 Czerwca 1819. Roku\nKrowa Sada rogi ku Ziemi gęba biała\nKrowa Mroziasta rogi do siebie\nSada siwa rogi do gory troche pouzynane\ndto Graniasta z czarnemi y białemi Kropkami rogi wcinowate\ndto Sado Płowa rogi do siebie\nWoł Płowy z gwiazdą na Czole\nKon duzy Kary garbaty\nKon biały Baraniasty\nPszczoł starych pni No 12.\nmłodszych pni N. 6.\nNinieyszy Inwentarz Bydła Koni y Pszczoł przezemnie w Imieniu Przełozonych y Zgromadzenia Klasztoru So\nKrzyza, sporządzony pod Słowem Kapłanskiem iako rzetelny podpisuię/podpisano/ X Bernard Suwalski Prowizor\nNinieyszy Inwentarz czyli Wykaz podany w trzech Exemplarzach y skonfrontowany z ktorych ieden na Groncie\nzostawiony a dwa do Kommissyi Woiewodzkiey odesłane, podpisuiemy./: podpisano :/ Josef Ratajewicz /podpis/ X J Pułgrabski K[omisarz] Deleg[owany]\nOdebrałem Exemplarz iedno zgodny ninieyszego Inwentarza Swiadczę\n/podpisano/ X Bernard Suwalski Prowizor\nZa zgodność Sekretarz J[enera]lny Kommissyi W[ojewódz]twa Sand[omierskiego]\nJeszcze przed dokonaniem spisów, 9 czerwca 1819 r., proboszcz wilkowski ksiądz Jan Świtalski zapłacił za\ndziesięć sztuk bydła stanowiących dotąd\nwłasność klasztoru. Tego dnia, od ojca\nBernarda Suwalskiego z zakonu benedyktynów świętokrzyskich odebrał dyspozycję\nna odbiór zakupionego inwentarza, skie-\nrowaną do Marcina Mementowicza, ekonoma zamieszkałego w Braciejowicach.\nBydło odegnano dopiero 26 czerwca 1819\nroku. Na marginesie wzmianki o ekonomie\nfolwarku braciejowickiego, można zauważyć, że 12 sierpnia 1816 r. urodzony (zatem pochodzenia szlacheckiego) Marcin\nMomantowicz liczył 39 lat2, rok później\nmiał ich już 473, a w 1819 r. – 494. Przekręcanie imion, nazwisk oraz nagminne\nlekceważenie dat należało - niestety - do\nnormy w tamtych czasach i nikt nie robił\nsobie wyrzutów z takiego tytułu. W 1821\nroku, 8 listopada, liczący sobie 50 lat ur.\nMarcin Momantowicz mieszkał w Boiskach5 po drugiej stronie Wisły.\nW 1820 r. zarzucono nieuczciwość księdzu Świtalskiemu nakazując przy\ntym, by zwrócił nabyte bydło. Proboszcz\nwilkowski zrzucił odpowiedzialność na\nojca Bernarda Suwalskiego, na tyle skutecznie, że nie musiał oddawać krów i\nkoni. Sprawę uznano za przedawnioną w\n1832 r. i zaniechano dalszych czynności\nZe względu na to, że rzecz dotyczy Wilkowa, Braciejowic i Głodna, podaje się w tym miejscu pełne wypisy z ręko-\npiśmiennych akt dóbr pobenedyktyńskich.\nCzytającemu, ze względu na terminologię i\nskładnię, mogą one nastręczać pewnych\nkłopotów, lecz proszę mi wierzyć, równie\nniełatwo jest „odcyfrowywać” poszczególne wyrazy z oryginałów.\nPrześwietna Kommissya Województwa Lubelskiego.\nOdebrawszy podpisany w dniu 3. Sierpnia r.b. zalecenie Przes: Kommissyi W[ojewódz]twa Lubelskiego z dnia\n18 Lipca 820 r. do No 19.687. wydane z mocy Decyzyi Deputacyi S[praw] Z[niesionych] I[nstytutów]\nD[uchownych] z daty 13. Lipca r.b. Nro 2106. względem odstawienia dziesięcin sztuk bydła na grunt do Głodna:\nzdumiałem się gdy niewiedząc o niczem nic nikomu nie będąc winnym, swoim własnym kawałkiem Chleba i\nszczupłym maiątkiem jakiem Mię Wszechmocna Prawica opatruie kontentuiąc się: iakoby przechowuiący cudzą\nwłasność chytrym sposobem nabytą do zwrocenia Jéy bez zapytania, iakobym prawnie o jakieś wspólnictwo i\nkorzyść niesprawiedliwą przekonany wezwanym zostałem na co tak się tłómaczę\nDziesięć Sztuk Bydła, które tu dla mocniéyszego przekonania Przeświętnego Rządu z Imienia lat i ceny wyliczam iako to:\n1. Krowa Kozlicha gniada\nlat 8 Złł 72.\n2. Krowa Wisniocha\nlat 12 Złł 72.\nlat 8. Złł 80.\nlat 7. Złł 80.\nlat 8 Złł 80. 456.\n7. Ciołek Sady\nlat 4 Złł 80.\n8. d Sady przebodzony\nlat 2. Złł 45.\n9. do Sady\nRok 1. Złł 27.\n10. d Sady\ndo 1. Złł 27.\nPotrzebuiąc polepszenia mego gospodarstwa, iako wiadome, pewne, zdrowe, podług przepisów Rządu a do tego\nz iednéy Paszy ugodziwszy się z WJX Suwalskiem Prowizorem i Pełnomocnikiem Dóbr Klasztoru So Krzyża,\ntakowe ieszcze przed naięciem Dóbr Klasztora Podług ceny tu wyrażonéy zapłaciłem i w dniu 9. Czerwca\n819 r. odebrałem od niego Dyspozycyą do JP. Momentowicza Ekonoma w Braciejowicach którą tu pod /.\nsub fide sacerdotali co do słowa wypisaną załączam, a dla stwierdzenia téy prawdy niech Przeswietny Rząd\nwezwie WJX. Suwalskiego: że zaś dopiero w dniu 26 Czerwca 1819 w sobotę toż bydło odegnanemi zostało, taż\nsama dyspozycya obiaśnia, gdy Krowy były w pukt6 wypuszczone i taka umowa przy kupnie była, mylnie więc\nwywód słowny bez przyzwoitego wyiaśnienia zrobiony i Prześwietnemu Rządowi trudność i mnie plamę przynosi, czego znieść bez czucia nie mogę, gdy staraiąc się o zalety Rządu i Obywateli, nie tylko w opaczne porozumienie podany ale Exekucyą i Sekwestracyą iakoby podeyrzany i nie pewny zagrożony zostałem.- Znam to dobrze że w mocy Rządu nietylko majątek lecz osoba każdego obywatela zostaie, lecz nierównie o tém przekonany\niestem że Prześwietny Rząd zapewniwszy prawém bezpieczeństwo własności każdego, niedozwoli mi téy krzywdy czynić, ażeby w tém iakiemsiś zamięszaniu moią własnością cudze uchybienia ieżeli iakie zayść mogły, wynadgrodzone były. Że WJX. Suwalski w czasie okupacyi Dobr powyższych dziesięciu Sztuk bydła niepodał do\nspisu to prosta rzecz, gdy iuż nie były własnością klasztoru, mimo tego wszakże w Regestrach WJX Suwalskiego\npieniądze za ten Inwentarz muszą bydź umieszczone więc i te o prawdzie przekonuią, gdzie się podziały: a gdy\nJa zadnego związku ani z dobrami ani z członkami klasztoru So Krzyża niemiałem, i Inwentarz ten przed zaięciem Dóbr, nie żadnym podstępem, lecz prostą drogą kupiłem, przeto go oddawać nie mogę chyba że Prześwietny Rząd rozkaże mi zwrócić pieniądze, więc gotów iestem odstąpić, gdy ten mam oprócz iednéy Sztuki\nprzebodzonéy, którą dla Szwanku straciłem.- Z takowych powodów dopraszam się Prześwietnéy Kommissyi\nażeby raczyła przedstawić Wys: Deputacyi S.ZI.Duch[ownych] iżby ta wezwawszy WJX Suwalskiego do zdania\nsprawy z swego urzędowania, na nim ieżeli w czém uchybiał odpowiedzialności poszukiwać, mnie zaś iako niewinnego i niewdaiącego się w żadne interessa, krzywdzić nie dozwoliła i w spokoyności zostawić raczyła.- Takowe tłomaczenie niosąc przed oblicze Rządu - Majątek i Osobę moią na łono sprawiedliwości Jego składam i\noddaię protekcyi ażebym niebył pokrzywdzonym dopraszam się.Dan w Wilkowie dnia 5. Sierpnia 1820 R /: podpisano :/\nX J. Switalski Pleban Wilkowa.Za zgodność /: podpisano ;/ Krzyzanowski S. (: LS: )\nZa Sekretarza J[enera]ln[e]go Deputacyi\nNa taką odpowiedź następująco zareagowano w Warszawie:\nSpraw zniesionych Instytutów Duchownych.\nKommissyi Województwa Sandomierskiego.Gdy z rapportu nadesłanego od Kommissyi Województwa Lubelskiego okazało się, iż X. Switalski kupił w dobréy wierze Inwentarze pozostałe w dobrach Głodnie i Braciejowicach, a JX. Suwalski niesłusznie takowe uronił,\nprzeto załączaiąc w kopÿ pismo X. Switalskiego, z którego się Kommissya Wojewódzka o wartości straty przekona, poleca Deputacya Kommissyi Wojewódzkiéy, iżby X. Przeora Gryglewicza i X. Suwalskiego Prowizora,\nktórzy oba administrowali w ów czas dobra Głodno i Braciejowice do odpowiedzialności za stracony Inwentarz\npociągnęław Warszawie na Sessyi Deputacyi d. 22. Listopada roku 1820.Prezes Deputacyi\nMinister Wyznań i Oświecenia\nw Zastę: Arcyb. War. Sr. Kr. Pol:7\nPrzedmiot zbyt zadawniony a nawet poznieyszemi korrespondencyami obiasniony, dziś zaś z powodu nieexystowania Osób dalszego dochodzenia niewymagaiący złożyć do Akt 15/11 32.\nTak oto kończy się pierwsza część\npowiślańskich relacji posupresyjnych.\nMateriału dostarczyły fascykuły o sygnaturach 1457 (strony 98, 105-106) i 1458 (s.\n80, 81-83) z zespołu Zarząd Dóbr Państwowych, przechowywanego w Archiwum Państwowym w Radomiu.\nW następnej części podzielę się z\nPaństwem wiedzą na temat folwarków w\nBraciejowicach i w Głodnie, na podstawie 3. AP Kielce, ASC Solec nad Wisłą, sygn.\nopisów z 1819 roku.\n13, urodzenia, nr 142.\n4. AP Kielce, ASC Solec nad Wisłą, sygn.\n15, urodzenia, nr 70.\n5. AP Kielce, ASC Solec nad Wisłą, sygn.\n17, urodzenia, nr 151.\n6. Powinno być: pucht.\n1. Powinno być: róg.\n2. AP Kielce, ASC Solec nad Wisłą, sygn. 7. W zastępstwie Arcybiskupa Warszawskiego Senator Królestwa Polskiego.\n12, urodzenia, nr 96.\nPrzejęcie majątku Wrzelów-Zagłoba w 1945 roku\nPoniżej publikujemy rękopiśmienny, trzy i pół stronicowy Protokół przejęcia majątku Wrzelów-Zagłoba z 8 lutego 1945 roku\nz Archiwum Państwowego w Lublinie. Tak zwana reforma rolna wiązała się z natychmiastowym wyrzuceniem dotychczasowych\nwłaścicieli – nie wolno było im się pojawić na terenie powiatu, w którym mieli posiadłość (stąd jako kpinę należy uznać miejsce na\nich podpis w poniższym dokumencie), a z wyposażenia domu mogli wziąć w zasadzie tylko podręczne rzeczy. Wkrótce okazało się,\nże nowa władza obciążyła rolników większymi kontyngentami niż Niemcy (zob. „Powiśle Lubelskie” nr 1(36) 2010, s. 10-11) a dobrze rozwijające się przed wojną majątki uległy dewastacji.\nW sprawie przejęcia na cele Reformy Rolnej na mocy Dekretu Polskiego Komitetu\nWyzwolenia Narodowego z dn. 6. 9. 1944\nr. o wprowadzeniu Reformy Rolnej majątku Wrzelów-Zagłoba własność spadkobierców Jana Kleniewskiego przez podko-\nmisarza ziemskiego Kazimierza Wołyńcewicza w Puławach i przekazania go w\nzarząd [Kidy?] Antoniego oraz przedstawiciela miejscowej władzy administracji\npublicznej Kufla Franciszka.\nPodkomisarz ziemski działający z\npolecenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Lublinie opierając się na pkt 1\nart. 2 i art. 8 Dekretu P.K.W.N. z dn. 6. 9.\n1944 r. o wprowadzeniu Reformy Rolnej,\nprzystąpił do protokolarnego przejęcia\nmajątku Wrzelów-Zagłoba własność spadkobierców Kleniewskiego Jana.\nwedług stanu niżej ustalonego.\n1) Opisanie granic według działów. Grunta majątku w dwóch działach nie graniczących z sobą.\nDział I 638, 96 ha z północy graniczy z\ngruntami wsi Kłodnica i majątku Szczekarków, z zachodu ze wsią Lubomirka i Majdany, z południa ze wsią Grabowiec, Wrzelów i Rybaki ze wschodu Żurawiska [!] i\nDział II o obszarze 70 ha graniczy z północy z rzeką Wisłą, z zachodu ze wsią Kępa i\nKąty, z południa Majdany. Ze wschodu\nGrabowiec, Rybaki i Majdany.\nDział II w odległości od działu I ok. 1 km\nw kierunku zachód.\n2) Ogólny obszar – 638,96 ha\n3) Rodzaj i ilość poszczególnych użytków.\nGrunty orne – 544,13 ha, łąki dwukośne –\n15 ha, pastwiska 8 ha, lasy 16,7 ha, sady\n27,93 ha, ogrody warzywne – 1 ha, podwórza zabudowane i drogi 19,60 ha, wody\ndzikie 6,5 ha.\nLas silnie zdewastowany o drzewostanie\nsosnowym w wieku ok. 70 lat\nSad – jabłonie zimowe w wieku od 7 do 9\nlat w stanie średnim (częściowe zniszczenia na skutek działań wojennych).\n4) Zakłady przemysłowo-rolne Fabryka\nBudynek fabryki przetworów owocowych\n1no piętrowy mur(wapniak), papa, stan\nśredni 44x13 mt wraz z przybudówką,\ncegła, budynek parterowy papa, 13x4,5.\nDruga przybudówka, cegła, budynek parterowy, stan średni 28,5x9 mt.\nUrządzenia wewnętrzne w stanie średnim z\nczęściowemi uszkodzeniami zdatnemi po\nremoncie do użytku. Do pełnego uruchomienia fabryki brak dwóch kotłów do\nStudnia artezyjska – stan dobry. Kotły\nparowe 2 z nich 1 czynny o 2 paleniskach\nstan średni, jeden zły. 2 pąpy [pompy] na\nwodę ssąco-tłoczące parowe. Stan średni.\nUrządzenia transmisyjne stan średni. Pąpa\n[pompa] o napędzie transmisyjnym ssącotłocząca stan średni. Maszyna parowa o\nsile 30 koni mechanicznych. Dynamomaszyna do wytwarzania prądu maszyna\nparowa o sile 120 koni mechanicznych. 2\npąpy [pompy] próżniowe – 2 [przecieranki?] – 2 transmisje z trybami i urządzenia\n[wezoręczne?]. Fabryka o napędzie parowym.\na) Zabudowania folwarku Zagłoba a) dom\nmieszkalny dla służby mur(wapniak) 1no\npiętrowy, papa, stan średni 14x33 mt. b)\nDom mieszkalny dla służby mur(wapniak)\n1no piętrowy, papa, stan średni 14x33 mt c)\nMagazyn żelazny okrągły, stan średni o\nśrednicy 10,5 mt d) Magazyn żelazny,\nokrągły, stan średni, średnica 9,5 mt e)\nmagazyn mur(wapniak), papa, stan średni\n73x31,5 mt f) obora mur(wapniak), papa,\nstan średni 23x10,60 mt. g) chlew i warsztaty mur(wapniak), papa, stan średni\n75x12 mt h) Biuro fabryczne 1no piętrowe\nmur(wapniak), papa, stan dobry 25x10 mt\ni) chlew, mur(wapniak), papa, stan średni\n8x5 mt j) Szopa mur(wapniak), papa, stan\nśredni 20x8 mt k) [oficyna?], drzewo,\npapa, stan średni 17,5x49 mt l) chlew\nmur(wapniak), […], stan średni 6x13 mt.\nm) Oficyna mur(wapniak), papa, stan\nśredni, 12,5x31 mt. n) Komin do cukrowni\n– cegła, stan dobry o) chlew,\nmur(wapniak) papa, stan średni 52x8 mt.\nInne urządzenia na terenie fabryki Zagłoba\nPiwnica murowana 1 stan dobry. Studni\ncembrowanych w stanie średnim 3. Brak\npłotów. Mur z wapniaka w stanie średnim\notacza częściowo zabudowania folwarczne.\nb) Zabudowania folwarku Wrzelów\n1) Stajnia i stodoła mur(wapniak), trzcina,\nstan średni 89,70x10,90 mt 2) [dom]\nmieszkalny, drzewo, trzcina, stan niżej\nśredni 20,5x10 mt 3) chlew drzewo, gont,\nstan niżej średni 10,3x2 mt 4) Szopa na\nwozy. Słupy bez ścian, gont, stan niżej\nśredni 6,90x48,90 5) Kuźnia i stelmasznia,\nmur, dachówka, stan średni 21,50x8 mt 6)\nObora, mur, papa, stan średni 1[…x..]59\n7) Dom mieszkalny dla służby mur (cegła)\ntrzcina, stan niżej średni […]x47,70 mt 8)\nDom mieszkalny dla służby, drzewo, słoma,\nstan średni […]x10,10 mt 10) [!] chlew,\ndrzewo, papa, stan niżej średni 25x5 mt.\nInne urządzenia na Terenia folwarku\nPiwnica murowana stan średni. Dwie\npiwnice murowane stan niżej średni. Brak\nc) Zabudowania folwarku Dratów\n1) Dom mieszkalny dla służby, drzewo,\npapa, stan średni 26,5x10,5 mt. 2) Dom\nmieszkalny dla służby, drzewo, dachówka,\nstan dobry 15,20x14,40 3) Obora\nmur(wapniak i cegła), gont stan średni\n30,5x13 mt. 4) Suszarnia chmielu i magazyn zbożowy, mur z cegły, dachówka 2\npiętra, 11x27,70 mt 5) chlew, wapniak i\ncegła, 1no piętrowy 30x12,90 mt 6) Dom\nmieszkalny właściciela 1no piętrowy stan\ndobry. Mur(wapniak i cegła) dachówka,\n17,5x16 mt wraz z czterema przybudówkami, mur(wapniak i cegła) papa, [4x8?]\nInne urządzenia folwarku Dratów\nCieplarnia, mur z cegły, stan średni 1\nstudnia na pąpę [pompę] 1 na żuraw. Dwie\nstudnie wraz z żurawiem stan średni. Piwnica murowana stan średni. Mur z cegły w\nstanie średnim i siatka na słupach z cegły\notacza zabudowania folwarczne.\nd) Zabudowania folwarku Brzozowa.\n1) Śpichrz – drzewo na podmurówce, gonty, stan średni 21,30x10 mt 2) Obora\ndrzewo, trzcina, stan średni 9,5x40 mt 3)\nStodoła. Drewniane słupy bez ścian, gont,\nstan średni 58x13 mt 4) Szopa na wozy.\nSłupy bez ścian, trzcina, stan średni 47,5x7\nmt 5) Stajnia, drzewo, gont, stan średni\n33,5x9,5 mt. 6) Dom mieszkalny dla służby\n20,5x10,5 mt, drzewo, trzcina, stan średni\n8) [!] Dom mieszkalny dla służby, cegła,\ntrzcina, stan niżej średni 11,70x45 mt 9)\nChlew, drzewo, trzcina, stan niżej średni\n5x20 mt 10) Chlew, drzewo, trzcina, stan\nniżej średni 5x20 mt.\nInne urządzenia folwarku Brzozowa Studnie z żurawiem trzy stan średni, piwnica\nmurowana 1. Brak płotów.\n6) Inwentarz martwy 1) Lokomobila 1\nf[irmy]. Gamper1 30 koni mechanicznych\nmocy. Stan niżej średni 2) Traktory 2 f.\nLantz Buldog2 35 i 45 koni mechanicznych\nstan dobry. 3) Siewnik 1 lejowy 4ro konny f.\n[Szevin?], stan średni. Siewnik 1 lejowy 4ro\nkonny f. Pretzner stan zły (nie do użytku).\n4) Siewnik 1 lejowy parokonny f. Denego\nstan niżej średni 5) Siewnik do nawozów\nsztucznych 2 f. Westwalia3 3konne stan średni 6) Żniwiarki 2 4ro konne f. Mac Cromick4 stan niżej średni 7) Żniwiarka wiązałka motorowa f. Lantz stan średni\n(uszkodzona) 8) Kosiarka 1 f. Dering5\nparokonna stan dobry 9) Młockarnai na\nparówkę f. Cromick stan średni 10) Młynek\n1 (bez firmy) stan niżej średni 11) Wialnia\n1 (bez firmy) stan niżej średni 11) [!]\nSieczkarnia 1 f. Wolski6 stan dobry 12)\nPługów dwuskibowych f. Wentzki7 10 stan\nśredni 13) Pług jednoskibowy 1 (bez firmy)\nstan średni 14) Pług specjalny do głębokiej\norki (bez firmy) stan średni 15) Pług\n3skibowy firmy Dering stan dobry 16) Korpus\ndo pługa 7mio skibowy17) Brona motorowa\n[tabnowa?] bez części (stan zły) 18) Wał\nCambell8 stan średni 19) [Otrzydności] 3\nstan średni 20) Młyn na razówkę 1 kieratowy stan średni na parówkę.\nNarzędzia do przewozu wozy parokonne 2\nstan średni Sanie robocze 3 pary stan\ndobry Sprzęt i uprząż pomocnicza Kąplet\n[komplet] na 4 konie stan niżej średni.\nRóżne Waga wirowa 1 stan średni Wagi\ndziesiętne 2 stan średni\n7) Inwentarz żywy Koni 5 a z nich 4 w\nstanie średnim 1 w złym\nRzeczy stanowiące osobistą własność właściciela i jego rodziny nie związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego nie podlegają przejęciu.\n8) Stan kasy na dzień 8 II 1945 r. – brak\n9) Jakość i ilość krestencii, przewidywany\nomłot oraz w magazynie – nie ma.\n10) Jakość i ilość paszy słomy – nie ma.\n11) Ilość drobnych dzierżawców – nie ma\n12) Położenie: Odległość od miasta powiatowego Puławy […] km. Szosy Karczmiska-Szczekarków – na miejscu. Stacji kolejowej wąskotorowej w Karczmiskach 11\nkm. Urzędu pocztowego w Wilkowie […]\nSzkoły powszechnej w Wilkowie 5 km.\nMajątek Wrzelów-Zagłoba według\nwyżej opisanego stanu […] podkomisarz\nZiemski przekazuje w administrację Kidy\nAntoniego który zobowiązał się do ochrony\nwszelkiego mienia, jego […] racjonalnego\ngospodarowania, prowadzenia rachunkowości i wykonywania świadczeń.\nNiniejszy protokół sporządzony w\n4 egzemplarzach z których jeden otrzymuje\nwłaściciel majątku, drugi zarządca, trzeci\nPowiatowy Urząd Ziemski, czwarty Wojewódzki Urząd Ziemski\nWrzelów-Zagłoba. Dn. 8 II 1945 r.\nPodpis właściciela majątku lub pełnomocnika właściciela [brak]\nPodpis obejmującego Zarząd Majątku\nPodpis przedstawicieli miejscowej władzy\n1. Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i\nK. Gamper założona została w 1880 roku\nna obrzeżach Konstantynowa (Zagłębie).\nW 1928 roku połączyła się z firmą L.\nZieleniewski SA w Krakowie.\n2. Lantz Bulldog – jeden z najbardziej\npopularnych ciągników produkowany od\n1921 roku przez firmę Heinrich Lanz AG\nw Mannheim. Firma produkowała także\ninne maszyny rolnicze.\n3. Firma Westfalia założona w 1844 roku.\nObecnie produkująca haki.\n4. Amerykańska firma Mac Cromick założona w 1831 roku, jej ciągniki i maszyny\nrolnicze zrewolucjonizowały światowe rolnictwo.\n5. Firmę Deering Harvester Company\nzałożył w 1894 William Deering. W 1902\nroku połączyła się z firmą Mac Cromick.\n6. Firma M. Wolski i S-ka została założona\nw 1874 roku w Lublinie przez Mieczysława Wolskiego i Mieczysława Łabęckiego,\nostatniego z Łabęckich właścicieli Polanówki. Zob. „Powiśle Lubelskie” nr 4(39)\n7. Fabryka Maszyn i Narzędzi Rolniczych\nzałożona w 1882 roku w Grudziądzu przez\ninż. Augusta Ventzkiego. Jej „kultowym”\nproduktem był właśnie wypuszczony na\nrynek w 1882 roku pług dwuskibowy.\n8. Wał Campbella – ugniatacz podskibia.\n„7 Nowych Cudów Polski” wybrane\n– sukces Małopolskiego Przełomu Wisły\nW lipcu 2013 r. miesięcznik „National Geographic Traveler”, polska wersja\nnajpopularniejszego i najstarszego magazynu geograficznego na świecie (założone\nw Waszyngtonie Towarzystwo NG istnieje\nod 1888 r.), po raz trzeci przeprowadził\nplebiscyt na „7 nowych cudów Polski”.\nCzytelnicy do końca września mogli wybierać spośród 32 najciekawszych, a wciąż\nniewystarczająco znanych miejsc w Polsce. Nad przygotowaniem nominacji czuwali patroni merytoryczni - Polska Organizacja Turystyczna i Generalna Dyrekcja\nOchrony Środowiska. W tym roku organizatorzy do konkursu wprowadzili kategorię\nspecjalną „Natura”. Wybrali do niej 16\nnajpiękniejszych miejsc w Polsce, które\nchronione są w ramach sieci Natura 2000.\n„Dzikie, tajemnicze, dziewicze. Tak można\nopisać wszystkie obszary kandydujące do\nmiana cudu. Ich wybór nie był przypadkowy. Zarekomendowaliśmy miejsca niezwykłe - 16 obszarów Natura 2000, charakteryzujących się wyjątkowym bogactwem\nroślin i zwierząt. Zostały wybrane spośród\nprawie tysiąca obszarów, które wchodzą w\nskład Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, chroniącej bezcenne i zagrożone w skali całej Europy, siedliska i gatunki” - podkreślił Michał Kiełsznia, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.\nZgłoszono następujące obszary z\n„Natura 2000”: Dolina Baryczy (woj dolnośląskie), Bory Tucholskie (kujawsko-\npomorskie), Małopolski Przełom Wisły\n(lubelskie), Ujście Warty (lubuskie), Lasy\nSpalskie (łódzkie), Małe Pieniny (małopolskie), Ostoja Nadbużańska (mazowieckie),\nGóra Św. Anny (opolskie), Puszcza Białowieska (podlaskie), Bieszczady (podkarpackie), Ostoja Słowińska (pomorskie),\nOstoja Nidziańska (świętokrzyskie), Ostoja Olsztyńsko-Mirowska (śląskie), Dolina\nNoteci (wielkopolskie), Puszcza Piska\n(warmińsko-mazurskie), Uroczyska Puszczy Drawskiej (zachodniopomorskie).\nRedakcja otrzymała tysiące SMSów, dzięki którym plebiscyt został rozstrzygnięty. Spośród 32 nominacji internauci i czytelnicy „National Geographic\nTraveler” wybrali 7 nowych cudów Polski\noraz trzech laureatów w kategorii specjalnej – „Natura”. 18 października 2013 r.\nodbyła się uroczystość ogłoszenia wyników plebiscytu.\nW kategorii specjalnej – „Natura”\nna zielonym podium znalazły się: III miejsce – Małe Pieniny, II miejsce – Małopolski Przełom Wisły (ten 80-kilometrowy\nodcinek królowej polskich rzek od Zawichostu po Puławy jest najdalej na wschód\nwysuniętym fragmentem Wisły. Najlepiej\npodziwiać go z górujących nad Kazimierzem Dolnym ruin zamków, lub pomiędzy\nJanowcem a Męćmierzem, gdzie Wisła\nwymodelowała plątaninę mrocznych wąwozów lessowych), I miejsce – Dolina\nNoteci. Nagrody wręczał Generalny Dy-\nrektor Ochrony Środowiska Michał\nKiełsznia. Nagrodę dla obszaru Natura\n2000 Małopolski Przełom Wisły odebrali\nBeata Sielewicz – Regionalny Dyrektor\nOchrony Środowiska w Lublinie, Waldemar Pietrasik – Regionalny Dyrektor\nOchrony Środowiska w Kielcach oraz\nPaweł Bondarowski – przedstawiciel Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w\nZ wielką przyjemnością możemy\npoinformować, że w promocję naszego\nregionu zaangażowało się\nTowarzystwo Powiślan. Otóż 10 września\n2013 r. ekipa Telewizji Regionalnej Lublin\npracowała na terenie Powiśla nad materiałem filmowym do popołudniowego wydania „Panoramy Lubelskiej”, dotyczącym\nwyżej opisanego konkursu i promującym\nMPW. Prezes naszego stowarzyszenia, pan\nprof. Wojciech Włodarczyk wystąpił\nwprawdzie jako przedstawiciel Stowarzyszenia Winiarzy Małopolskiego Przełomu\nWisły, ale zaapelował do telewidzów do\ngłosowania na nasz region, podkreślając\njego wyjątkowe walory. Z kolei autor\nniniejszego artykułu reprezentując RTP, po\nudzielonym wywiadzie przekazał ekipie\nwydania kwartalnika „Powiśle Lubelskie”\nwraz z zaproszeniem na uroczystości religijno-patriotyczne związane z odsłonię-\nciem symbolicznego grobu kapitana Miko- tych audycji telewizyjnych są dostępne na\nłaja Komarewicza. Efektem tego było internetowej stronie „Panoramy Lubelprzedstawienie naszego czasopisma i za- skiej”.\nproszenia w cyklicznym programie „Poranek z Panoramą” w dniu 11 września (speWładysław Mądzik\ncjalne serdeczne podziękowania dla pani\nAnny Rapcewicz). Archiwalne wydania\nPrzełom Wisły przez średniogórze Polski\nOd Redakcji: od pana Lecha Królikowskiego otrzymaliśmy „Zeszyty Sandomierskie. Biuletyn Towarzystwa Naukowego Sandomierskiego” (rok XIX, nr\n35, październik 2013), a w numerze bogato\nilustrowany i ze stosowną bibliografią\nartykuł pana Królikowskiego Przełom\nWisły przez średniogórze Polski (str. 8388). Artykuł ten doskonale współgra z\ndecyzją o uznaniu Małopolskiego Przełomu Wisły za 7 cud polskiej natury a co za\ntym idzie z koniecznością ochrony tego\nwyjątkowego regionu przed szpecącą i\nnielegalną zabudową. A także z budowanym mostem w Kamieniu, o którym autor\nw swoim tekście nie wspomina. Dlatego\npozwalamy sobie przytoczyć niewielki\nfragment dotyczący także naszego odcinka\nWisły. Pan dr hab. inż. Lech Królikowski\njest honorowym prezesem Towarzystwa\nPrzyjaciół Warszawy (był prezesem w\nlatach 1993-2013) i przewodniczącym\nRady Dzielnicy Ursynów m. st. Warszawy.\n„Kazimierz Dolny położony nieco\nponad sto kilometrów od Warszawy (i\ntyleż od Sandomierza), jest modny co\nnajmniej od lat międzywojennych, szczególnie wśród artystów. Zabytki, położenie\ni krajobrazy Kazimierza przyciągały i\nprzyciągają śmietankę towarzyską Warszawy. Ceny nieruchomości są niebotyczne, toteż coraz więcej ludzi szuka nieruchomości w bliższym i dalszym sąsiedztwie Kazimierza, m.in. w Janowcu, leżącym na drugim brzegu Wisły. Ma miejsce\ncicha i często nielegalna (Kazimierski Park\nKrajobrazowy) urbanizacja okolic, co\nwyraźnie wskazuje na wzmożony popyt na\nlokalizację w tym rejonie.\nWisła na odcinku od Sandomierza\ndo Kazimierza jest zachowana w prawie\npierwotnym stanie. Z tego względu istnieje\nsilna społeczna presja, aby objąć ten odcinek szczególną ochroną i pozostawić tak\nna wieki (Kazimierski Park Krajobrazowy,\nWrzelowiecki Park Krajobrazowy, Rezer-\nwat Przyrody „Wisła pod Zawichostem”,\nRezerwat Przyrody „Góry Pieprzowe”).\nObecnie rzeką sporadycznie przemieszczają się jednostki pływające, ale przed I wojną światową, w okresie międzywojennym,\na nawet jeszcze w początkach lat pięćdziesiątych XX w. z Sandomierza regularnie\nkursowały statki pasażerskie i towarowe\ndo Warszawy. Było to tym ważniejsze, iż –\njak wspomniano wcześniej – tereny te\npozbawione są infrastruktury kolejowej,\ncierpią na niedostatek dróg bitych w najbliższym sąsiedztwie Wisły. Stacja kolejowa w Sandomierzu i przystanek w Dwikozach, a następne dopiero w Puławach i\nDęblinie. Podobnie jest z mostami drogowymi przez Wisłę. Sandomierz i Annopol\nna południu i dopiero Puławy na północy.\nPrawie sto kilometrów bez stałej przeprawy przez dużą rzekę i bez kolei – to ewenement w Europie.”\n70. rocznica pacyfikacji Wrzelowa koło Zagłoby\n27 października 2013 r. w kościele parafialnym p.w. Matki Bożej Królowej\nPolski w Zagłobie (dekanat opolski) odbyły się uroczystości upamiętniające pacyfikację miejscowości Wrzelów.\nW czasie okupacji niemieckiej w\nrejonie Wrzelowa (obecnie gmina Łaziska)\nUrząd Wodny w Puławach (Wasserwirtschaftsamt) przeprowadzał prace melioracyjne, w których brali udział m.in. pracownicy nie będący stałymi mieszkańcami\ntych okolic. Ponadto w przetwórni warzyw\ni owoców w pobliskiej Zagłobie pracowało\nwiele osób przyjezdnych i wysiedlonych,\nzwłaszcza z Poznańskiego i Zamojszczyzny, dla których schronienie przygotowała\nrodzina Marii Kleniewskiej, właścicielki\nZagłoby i innych dóbr ziemskich na Powiślu. Wśród nowo zamieszkałych dość\nliczną grupę stanowili polscy oficerowie i\npodoficerowie służby czynnej i rezerwy.\nLegalne zatrudnienie w firmach kontrolo-\nwanych przez Niemców stwarzało im\ndogodne warunki do prowadzenia konspiracji, stąd też wielu z nich aktywnie włączyło się w działalność Związku Walki\nZbrojnej, przekształconego później w\nArmię Krajową. Początkowo struktury\nlokalne przyjęły bardzo ostrożną i odpowiedzialną strategię. M.in. z obawy przed\ndziałaniami odwetowymi ze strony niemieckiej nie podejmowały bezpośrednich\nakcji zbrojnych, przygotowując się bar-\ndziej do planowanego powstania powszechnego. Niewystarczające było też\nzabezpieczenie oddziałów partyzanckich w\nodpowiednią ilość broni. I właśnie podczas\njednej z takich prób jej pozyskania, w maju\n1943 r. w zasadzce zorganizowanej przez\nNiemców i własowców, pod Zagrodami\nkoło Opola Lubelskiego zginęło dwóch\nAK-owców z Wrzelowa: Bolesław Maciąg\ni Aleksander Wojciechowski oraz dwóch\nbraci Piątkiewiczów, wysiedlonych z Poznańskiego, a zamieszkałych we Wrzelowie. Miesiąc później, oddział BCh z niedalekiego Zakrzowa, Jana Jabłońskiego ps.\n,,Drzazga”, rozbił niemiecki obóz junaków\nw Rozalinie koło Poniatowej. 4 miesiące\npóźniej, 12 września pod Gołębiem koło\nPuław został wysadzony niemiecki pociąg\npancerny. W akcji tej brali udział także\npartyzanci BCh z Powiśla.\nTe trzy fakty najprawdopodobniej\nspowodowały, że Niemcy na Powiślu\nrozpoczęli intensywne działania śledcze i\nwywiadowcze w celu rozpracowania struktur konspiracyjnych. Mieli ku temu wystarczające środki, gdyż od początku 1943\nr. wzmocnili swoją obsadę wojskową na\ntym terenie, głównie przy pomocy licznych\nJurek Buczkowski (z prawej), fotografia z lata 1942 roku\nI tak 70 lat temu, w środę 27 października 1943 r., Wrzelów nieszczęśliwie\nznalazł się na kierunku niemieckich działań odwetowych. Pewne okoliczności\nwskazują, że do tego przyłożyła rękę także\nkontrowersyjna osoba cywilna, pochodząca spoza Powiśla, a wykorzystana jako\nWydarzenia potoczyły się tragicznie. Najpierw wczesnym rankiem z pobliskiej plebanii w Dratowie (dziś Zagłoba)\nzabrano 26-cio letniego studenta Jerzego\nBuczkowskiego, członka AK, syna miejscowego organisty. Potem pod Wrzelów\npodjechało kilka niemieckich samochodów\nz żołnierzami SS i własowcami. Wieś\nzostała otoczona ze wszystkich stron. W\ntrakcie przeszukiwań domów i zabudowań\ngospodarczych został zastrzelony 34-letni\nTeofil Wrona, który ukrył się w na terenie\nswojej posesji. Wszystkich dorosłych mężczyzn zgromadzono pod remizą, gdzie z\ndużą pomocą jednego z własowców, z\nszeregu wybrano: 35-letniego Stefana\nAdamskiego, 19-letniego Władysława\nKrzyszkiewicza i 34-letniego Klemensa\nGórskiego. Do nich Niemcy dołączyli\nwcześniej zatrzymanego Jerzego Buczkowskiego i po załadowaniu na samochód,\nodjechali z nimi w kierunku Zagłoby. Po\njakimś czasie pozostali zgromadzeni usłyszeli kilkanaście wystrzałów, po czym\nnastąpiła cisza. Po upewnieniu się, że samochody odjechały daleko w kierunku\nWilkowa, mieszkańcy z pobliskiego budynku dworskiego przybiegli do zagajnika\nprzy drodze i zobaczyli trzy martwe ciała\nrozstrzelanych: Adamskiego, Buczkowskiego i Krzyszkiewicza. Czwartego zatrzymanego, Górskiego, Niemcy zabrali ze\nsobą i zamordowali, najprawdopodobniej\nw Kazimierzu Dolnym, gdzie w budynku\nklasztoru franciszkanów swoją siedzibę\nmiało niemieckie gestapo. Czterej zastrzeleni mieszkańcy Wrzelowa i Dratowa\nzostali pochowani we wspólnej mogile na\ncmentarzu parafialnym w Dratowie. Jakiś\nczas po wojnie, rodziny zamordowanych i\nmieszkańcy Wrzelowa upamiętnili miejsce\nrozstrzelania swoich bliskich poprzez postawienie krzyża i wykonanie tablicy\ninformującej o tragicznym wydarzeniu z\nPacyfikacja Wrzelowa przyspieszyła scalenie Batalionów Chłopskich z\nArmią Krajową na Powiślu Opolskim.\nWidmo olbrzymiego zagrożenia zmuszało\ndo konsolidacji sił powiślańskiego podziemia – tak podsumował po latach wrzelowską tragedię członek ZWZ/AK, lublinianin\nTadeusz Gierczak ps. „Szarak”, współtwórca podziemnych struktur konspiracyjnych na terenie Powiśla, autor wspomnień\nW podobwodzie „C” Armii Krajowej.\nW 70. rocznicę tych tragicznych\nwydarzeń w kościele parafialnym w Zagłobie odprawiono mszę świętą w intencji\npomordowanych mieszkańców Wrzelowa i\nksiądz proboszcz Piotr Wiracki w koncelebrze z księżmi: Tomaszem Adamczykiem i\nMichałem Knapikiem. Na uroczystość\nzainicjowaną przez Regionalne Towarzystwo Powiślan w Wilkowie nad Wisłą\nprzybyli przedstawiciele władz gminy\nŁaziska z wójtem Zygmuntem Pyciem,\nsekretarzem gminy Tomaszem Czyżem i\nradnym Stanisławem Możdżeniem. Dość\nlicznie zebrali się parafianie i wierni z\ninnych miejscowości powiatu opolskiego.\nW uczestnictwo mszy św. aktywnie włączyła się młodzież ze szkoły podstawowej\nw Zagłobie. W wygłoszonej homilii ks.\nproboszcz nawiązując do tragicznych wydarzeń okupacyjnych zwrócił szczególną\nuwagę na konieczność poznawania historii\nnaszego narodu. „Z historii powinniśmy\nuczyć się, jak żyć i jak postępować, aby\nuniknąć zadawania cierpień i bólu innym.\nKażdy człowiek jest świątynią Boga i nie\nmamy żadnego prawa decydować o niszczeniu drugiego człowieka ze względu na\njego rasę, narodowość, pochodzenie społeczne, poglądy polityczne czy też dlatego,\nże jest stary lub chory. Z historii powinniśmy wyciągać wnioski także na dziś: nie\nulegać różnym ideologiom, które chcą\nbudować świat i przyszłość bez Boga i bez\nposzanowania Jego praw. Złudne ideologie, spychające Boga i Kościół na margines próbują współczesnemu człowiekowi\nsugerować, że powinien on budować swój\nświat po swojemu. A przecież każdy\nochrzczony w Chrystusie swoją przyszłość\nwinien budować na najlepszym fundamencie: na Bogu, gdyż tylko Bóg jest Panem\nŻycia i Śmierci”.\nNa zakończenie mszy św. przedstawiciel Regionalnego Towarzystwa Powiślan, Władysław Mądzik przypomniał\nokoliczności i przebieg pacyfikacji Wrzelowa. Podkreślił też znaczenie utrwalania i\nkultywowania pamięci o wydarzeniach z\n„Dziś, w 70 lat po tych wydarzeniach, powinnością Naszą i następnych\nmłodych pokoleń, jako szczęśliwych, że nie\ndoświadczyły dramatyzmu i okrucieństwa\ntamtych lat, jest pamiętać! Pamiętać także\no naszych lokalnych ofiarach. Zwłaszcza\nteraz, w czasach, gdy często w zagranicznych, a nawet niektórych polskich, a raczej\npolskojęzycznych mediach przedstawia się\nnieprawdziwy obraz okupacji niemieckiej.\nJedynie pamięć może zapobiec temu, aby w\nprzyszłości katów nie uznano za ofiary.\nPamięć jest ważną częścią składową naszej\ntożsamości narodowej. I taki też cel przyświeca naszemu stowarzyszeniu: pamiętać\ni kultywować pamięć! W 1999 roku w\nBydgoszczy, Ojciec Święty Jan Paweł II\napelował o zbieranie świadectw wierności\nBogu i Ojczyźnie w najbardziej bolesnych\nczasach. Dzisiejsza uroczystość jest tylko\nskromnym odzewem mieszkańców Powiśla\nna ten apel naszego wielkiego świętego\nNastępnie udano się na cmentarz\nparafialny, gdzie znajduje się zbiorowa\nmogiła 4 zabitych mieszkańców. Wcześniej, staraniem członków RTP udało się\nodtworzyć napisy na nagrobku tak, aby\nbyły bardziej czytelne. Po odmówieniu\nmodlitwy za poległych złożono wieńce i\nwiązanki kwiatów oraz zapalono znicze.\nPo uroczystościach na cmentarzu,\nmodlitewny orszak ruszył do pobliskiego\nlasku, gdzie na miejscu zbiorowej egzekucji znajduje się krzyż z tablicą pamiątko-\nwą. Tu także odmówiono modlitwę w\nintencji zabitych, złożono wieńce i zapalono znicze. W krótkim wystąpieniu wójt\ngminy Łaziska, pan Zygmunt Pyć przytaczając słowa papieża Jana Pawła II „Kto\nnie pamięta o przeszłości, ten nie zasługuje\nna teraźniejszość” podkreślił, że „warto\nwiedzieć i pamiętać o tej zbrodni, która\nprzyniosła nie tylko ból, cierpienie i łzy\nrodzinom i bliskim ofiar, ale także przerażenie i strach wszystkim mieszkańcom\nokolicy”. Złożył też podziękowania Regio-\nnalnemu Towarzystwu Powiślan i księdzu\nproboszczowi za wspólne zorganizowanie\ntej patriotycznej uroczystości, a wszystkim\nzebranym za liczny udział i modlitwę.\nUroczystości zakończono odśpiewaniem\nhymnu „Jeszcze Polska nie zginęła”. Wiadomość o rocznicowych obchodach zorganizowanych przez RTP, przekazała wielokrotnie na pasku informacyjnym telewizyjna „Panorama Lubelska” w wydaniu\npopołudniowym i wieczornym.\nksiądz-góral administratorem parafii Dratów\nW tym roku mija 75. rocznica\nśmierci ks. Władysława Walencika, ówczesnego proboszcza parafii Dratów\n(obecnie Zagłoba). Dla przypomnienia:\nurodził się 31 maja 1892 roku w Zosinie\nparafia Opole Lubelskie. Po święceniach\nkapłańskich w 1916 roku był kolejno wikariuszem w Piotrawinie, Prawnie, w Lublinie (parafia św. Agnieszki), Bystrzycy i\nponownie w Lublinie (parafia św. Michała). 9 czerwca 1925 roku został probosz-\nczem w Dratowie i był nim do tragicznej\nśmierci 24 stycznia 1939 r. Został zabity\nprzez nieznanych sprawców (niektóre\nźródła wskazują na Cyganów), którzy w\nokresie kolędy spodziewali się u księdza\nwiększej ilości pieniędzy zbieranych na\nbudujący się kościół. Pod nieobecność\nksiędza Walencika wtargnęli na plebanię,\nokradli ją, a wracającego proboszcza zastrzelili. Pogrzeb księdza Władysława\nWalencika odbył się 25 stycznia 1939\nroku. Msza święta, której przewodniczył\nbiskup Władysław Goral (1898-1945), dziś\njuż błogosławiony, była pierwszą w nowo\nwybudowanym dratowskim kościele. W\ntych uroczystościach uczestniczył także\nautor poniższych wspomnień, ksiądz\nMarcin Bardel. Urodził się 7 października\n1912 roku w Kobielniku, parafia Wiśniowa\n(na południowy wschód od Myślenic w\nkierunku Mszany Dolnej) w archidiecezji\nkrakowskiej, jako syn Jakuba i Zofii z\ndomu Ślósarz. Do szkoły podstawowej\nuczęszczał w sąsiedniej Węglówce. Po jej\nukończeniu zdał egzamin do trzeciej klasy\ngimnazjalnej w Myślenicach i tu w 1933\nroku zrobił maturę. Zgodnie z własnym\npostanowieniem i rodzinną tradycją (w\nrodzinie było 4 księży) Marcin Bardel\npostanowił zostać kapłanem. Złożył stosowne dokumenty w Seminarium Duchownym w Krakowie. Z uwagi na dużą\nliczbę zgłoszonych (132 chętnych) i mało\nmiejsc wolnych na I roku (30) nie został\nprzyjęty. Ponieważ w owym czasie, na\nterenie diecezji lubelskiej pracował jako\nksiądz jego wujek Marcin Ślósarz, postanowił studiować w lubelskim Seminarium\nDuchownym.A oto fragmenty wspomnień\nksiędza Marcina Bardela, które napisał w\n1974 r. na podstawie własnych notatek.\nZostały one opublikowane w opracowaniu\nks. Edwarda Walewandera Kapłani Zamojszczyzny okresu okupacji, wydanym w\nLublinie w 1996 r. przez Oddział Lubelski\nStowarzyszenia „Wspólnota Polska”.\nPierwsza podróż w Lubelskie.\nLubelskie to koniec świata dla chłopaka,\nktóry poza Kobielnikiem, Myślenicami i\nraz Kalwarią Zebrzydowską nigdzie nie\nbył. Postanowiłem jechać. Gdzieś wytrzaśnięto jakąś starą walizkę. Tata pożyczył w\nJaworzu 200 złotych i dał mi to. Wydawało\nmi się, że to strasznie mało, wszak nie\nmiałem ani bielizny, ani ubrania, poza\njednym jedynym ,które mi sprawili do\nmatury. Zaczęliśmy studiować mapę, jak to\njechać. Wujek był w Prawnie, koło Józefowa nad Wisłą. Naturalnie Prawna na mapie nie znaleźliśmy –dziura – ale Józefów\nznaleźliśmy. Wystudiowaliśmy, że trzeba\njechać koleją z Kasiny Wielkiej do Sandomierza, zaś z Sandomierza statkiem do\nJózefowa. Pożegnałem dom. Z Kasiny\nwyjechałem o piątej po południu i przez\nNowy Sącz, Tarnów, Dębicę dojechałem\ndo Sandomierza o godzinie drugiej w nocy.\nStacja kolejowa w Sandomierzu jest pewnie o dwa kilometry od miasta. Żywej duszy o tej porze na stacji nie było. Wysiadłem sam jeden. Trzeba szukać Wisły i tego\n„portu”, a tu ciemna noc. Znalazłem Wisłę, to nie było takie trudne, bo wiedziałem,\nżeśmy Wisły nie przejechali. Szedłem więc\nna północ w kierunku miasta. Z mostu\nzobaczyłem statek. Ucieszony tym zacząłem raźniej iść na drugą stronę Wisły, a\npóźniej jej brzegiem. Doszedłem tam\ngdzieś około godziny czwartej. Z rozkładu\njazdy statków wyczytałem, że odchodzi raz\ndziennie o siódmej rano. Naturalnie żadnej\npoczekalni nie było. Zaczęto znosić i zwozić paczki i skrzynki i w końcu statek od-\npłynął. Wszystko było bardzo ciekawe, a\nnigdy przecież takiej strasznej wody nie\nwidziałem, a mama zawsze ostrzegała\nprzed wodą. Raz po raz statek przybijał do\nbrzegu i wciąż ładowano nowe paczki z\nowocami, jarzynami, a ja miałem cichy\nstrach, że tego za dużo i statek zatonie.\nGdzieś około południa dobiliśmy do Józefowa. Cały port to mocny pal na brzegu, do\nktórego przywiązywało się statek. Wysiadam i styrmam na ten ostry brzeg. Pytam o\nPrawno, i o dziwo, zapytany wiedział,\ngdzie jest Prawno. Ten ostatni odcinek\ntrzeba odbyć pieszo – odległość pięciu\nW drodze do seminarium. Wieczorem wujek ułożył plan działania. O\ngodzinie szóstej wstanie, o godzinie w pół\ndo siódmej stały furman wujka pan Teofil\nodwiezie mnie do autobusu do Józefowa,\nautobus do Lublina odchodzi o godzinie\nsiódmej. Gospodyni kazał zapakować materiał na płaszcz, żebym miał w czym chodzić w zimie. Sutannę i płaszcz uszyją\nsiostry zakonne. Na drugi dzień w myśl\nustalonego planu wyprawił mnie do Lublina do seminarium. Wołałbym, by on ze\nmną pojechał, ale nie zdradzał chęci, a ja\nnie śmiałem go o to prosić. Z Józefowa do\nLublina jechało się cztery godziny (ok. 100\nkilometrów) przez Opole, Kazimierz nad\nWisłą, Puławy, Końskowolę, Markuszów i\nGarbów. Dość było czasu, by mnie namęczyły różne obawy, jak to się wszystko\nDrugi raz u wujka. W listopadzie\notrzymaliśmy sutanny na uroczystość świętego Stanisława Kostki. W październiku zaś\nodbyły się tygodniowe rekolekcje. Prowadził je jezuita, słynny misjonarz ojciec\nMarcin Dominik z Wierzbanowej, a więc\nteż krajan. Miałem wielką ochotę z nim\npogadać jako z rodakiem, ale się wstydziłem pójść do niego, czego do dziś żałuję.\nPotem przyszła chandra: tęsknota za domem, za górami i lasami. Wszyscy swoi, a\nzarazem wszyscy obcy, żadnego kolegi z\ngimnazjum ani swoich stron: trochę czułem się jak błędna owca. Pisałem listy do\nwujka dość rozpaczliwe, ale on się tym\nwidać nie przejmował, a może tylko czekał\nco dalej. W końcu przyszły święta Bożego\nNarodzenia i wyjazd do swych domów. Ku\nwielkiej mej radości zjawił się wujek, by\nmnie zabrać na święta do siebie. Autobusy\nnie chodziły z powodu dużych śniegów i\ntrzeba było jechać koleją do Nałęczowa,\npóźniej wąskotorówką do Opola, a stamtąd\nkońmi 20 kilometrów. Nigdy bym tej trasy\nsam nie odbył, dlatego przyjechał po mnie\nkochany wujek! Spotyka mnie na korytarzu\ni mówi: Nie wiedziałem, czy tu jeszcze\njesteś? No, ale byłem….\nŚwięcenia. Seminarium trwało\npięć lat, ale jeszcze w 1936 r. przyszła\nreforma i studia zostały przedłużone o\njeden rok. Właśnie mój rocznik był tym,\nktóry miał mieć pierwszy kurs sześcioletni.\nW sumie jednak wyszło pięć i pół roku, bo\nksiądz biskup Fulman zarządził na początku roku szkolnego 1938/39, by kurs zakończyć na Boże Narodzenie, gdyż odczuwał\nwielki brak księży do pracy. I tak się stało.\n(…) Ostatni rok seminarium, a względnie\nto półrocze, było najprzyjemniejsze. Byliśmy tak na wpół klerykami starszymi już i\ntroszkę czuliśmy się na pół-księżmi. Ostatnie dopinanie guzików. Święcenia zapowiedziano na 17 grudnia 1938 roku. Czas\njuż szybko leci, a nawet za szybko, czuło\nsię, że stajemy na progu przełomowym w\nżyciu. To, o czym się marzyło, miało się\nziścić. Święcenia. Trochę smutno, że z\ndomu nikt nie przyjedzie, a chciałoby się\ndzielić radość ze wszystkimi, ale z drugiej\nstrony byłem zadowolony, że nie narażę\nnikogo na duże zmęczenie, jazdę tak daleką\ni do tego w zimie, przyjechał wujek, z czego się bardzo ucieszyłem. Święceń udzielił\nnam ksiądz biskup Marian Fulman w swojej prywatnej kaplicy. Co się wtedy przeżywa, to tylko wie ten i ten zrozumie, kto to\nprzechodził. To trzeba zamknąć i zachować\ngłęboko dla siebie. Wujek był bardzo zadowolony. Piąty ksiądz w rodzinie. Co\npokolenie jeden. Cały mój rocznik dopiero\nco wyświęcony – 16, a zaczynało nas 32 –\nwyjeżdżał do Częstochowy, by tam następnego dnia u Matki Najświętszej odprawić\nswą pierwszą mszę świętą.\nPonownie w Prawnie. Umówiliśmy się z wujkiem, że po moich prymicjach\nw Kobielniku, przyjadę do niego na Trzech\nKróli i tam w jego parafii urządzimy też\nprymicje. I tak się stało. Po tych trzech\nprymicjach pozostałem u niego z tym, że\nbędę czekał, aż mnie ksiądz biskup skieruje\nna jakąś parafię. Pod koniec stycznia zdarzył się w sąsiedniej parafii przykry wypadek. Cyganie zabili księdza proboszcza.\nWujek był chory. Miał grypę i gorączkę,\nmówi więc do mnie: „Pojedziesz na pogrzeb, to mój dobry sąsiad. Pojedziesz za\nmnie”. Pojechałem. Po pogrzebie ksiądz\nbiskup Władysław Goral mówi do mnie:\n„Ksiądz Marcin nie ma jeszcze przydziału,\na jest tu blisko (znał wujka dobrze i wiedział, że ja jestem u niego), to ksiądz przyjedzie tu i obejmie parafię, dopóki nie\nzostanie tu mianowany ksiądz proboszcz”.\nWróciłem do wujka z tą wieścią. Wybrałem\nsię tam 1 lutego 1939 r.\nPogrzeb księdza Władysława Walencika proboszcza parafii Zagłoba, styczeń 1939 rok\nKsiądz Marcin Bardel administrator parafii Zagłoba w 1939 roku\nADMINISTRATOR W ZAGŁOBIE. [tytuł podrozdziału w oryginale] I tak\nznalazłem się na mej pierwszej quasiparafii, jako tymczasowy administrator\nparafii Zagłoba nad Wisłą koło Kazimie-\nrza. Była to nowa parafia. Kościół budowała dziedziczka, pani Klementowska\n[Maria Kleniewska]. Był już wybudowany\nduży, piękny kościół, ale nie urządzony\nwewnątrz i w nim się jeszcze nie odprawia-\nło. Odprawiało się w tymczasowym prowizorycznym kościółku, drewnianym baraku.\nChyba budowa tego kościoła była powodem śmierci księdza proboszcza [Władysława Walencika], a w kasie było tylko 122\nzłotych i 50 groszy. Po takich smutnych\nwypadkach tu się znalazłem. Na plebanii\nbałem się zamieszkać, nieprzyjemnie po\ntym wypadku, zwłaszcza, że ta plebania i\nkościół usytuowane były na odludziu, na\ngruntach dworskich, wokół lasek, a dopiero dalej wioski. Zaprosiła mnie do siebie\nstara Klementowska i u niej zamieszkałem.\nPierwszy mój „występ” był na uroczystość\nMatki Boskiej Gromnicznej (2 lutego).\nOdprawiłem ranną mszę i sumę z poświęceniem gromnic. Zobaczyłem po raz pierwszy parafian. Zorientowałem się, że to\nparafia duża. Ludzi pełny kościół. I tak\nzacząłem. Nie wiedziałem, jak długo tu\nbędę, może tydzień, może miesiąc i nie\nmożna było nic planować na dłuższą metę.\nMimo to spotkało mnie pierwsze rozczarowanie. Był karnawał, a więc ślubów dużo.\nLudzie ,jak ludzie, mieli różne wymagania i\nżyczenia, które w miarę możliwości chciałem spełnić. Ile za ślub? Postanowiłem\nsobie w seminarium, że nigdy nie będę\nmówił ile, bo dość się nasłuchałem narzekań z tego powodu, choć nie zawsze prawdziwych: muszę dodać, że tego postanowienia dotrzymałem. Mówiłem zawsze: ile\ndacie. Dawali przeważnie 20 złotych. Ale\nrazu pewnego przyszła młoda para i prosiła o różne rzeczy, jak dywan na cały kościół itp. Dobrze, niech będzie i tak. – Ile\nślub? – Ile dacie. I dali 10 złotych. Wkrótce przybiega organista i mówi: – „Niech\nksiądz bierze za ślub ile chce, to księdza\nsprawa, ale ja mam rodzinę i muszę żyć. Ja\nmogę wziąć tylko jedną trzecią z tego co\nksiądz bierze, a ten ślub, za który dali 10\nzłotych – to są najbogatsi w parafii. Żeni\nsię jedynaczka najbogatszego gospodarza\nw parafii z jedynakiem też najbogatszego\ngospodarza w sąsiedniej parafii”. I okazało się jacy są ludzie. Uznałem racje organisty, ale jak to rozwiązać. Ja zadowoliłem\nsię 10 złotymi, a organiście powiedziałem\nniech bierze, ile uważa za słuszne. Bywało\ni odwrotnie. Raz odprawiałem pogrzeb.\nProszono mnie o parę słów na cmentarzu.\nZdarzenie bardzo niedobre, bo trudno\nmówić na każdym pogrzebie, zwłaszcza,\ngdy się o zmarłym nic nie wie. W tym wypadku widziałem rodzinę, udzielając choremu sakramentu namaszczenia. Zrobiło to\nwszystko na mnie duże wrażenie (pierwszy\nraz), później nie lubiłem pogrzebów, bo\nzawsze kosztują wiele nerwów i przeżywa\nsię je. Mówię im, że dobrze, powiem. Po\npogrzebie przyszli podziękować i dodali 10\nzłotych oświadczając, że uradzili, iż za\nmało dali. A więc bywa i odwrotnie. Bywały i inne sprawy, poważniejsze, z których\nnie wiedziałem, jak wybrnąć, bo teoria\nteorią, a praktyka i życie swoją drogą. Raz\nprzed jakimś ślubem przychodzi do mnie\nmłoda dziewczyna i mówi, że jutro w czasie\nślubu wypali w kościele kwasem siarkowym oczy panu młodemu, bo on ma z nią\ndziecko i obiecywał się z nią ożenić. Nie\nwiedziałem, co z tym fantem zrobić. Żal mi\nsię zrobiło tej dziewczyny. Na szczęście\nmiałem bardzo dobrego sąsiada i w wątpliwościach do niego dzwoniłem. Naturalnie i w tej sprawie. On mi na to: „Dziecko,\nnie martw się, ona mu oczu nie wypali, a\non ma prawo żenić się z kim chce. Szkoda,\nże przedtem nie była taka mądra”. Ślub się\nodbył, oczu nie wypaliła, ale była w kościele i leżała krzyżem. W sumie też nieprzyjemna sprawa. Później był Wielki\nPost. Mówiłem kazanie pasyjne i jakoś\nKsiądz Walencik i budowany przez niego\nkościół w Zagłobie\nW Wielki Czwartek przyjechał\nwłaściwy proboszcz [ks. Adam Fabisiak].\nPrzekazałem mu wszystko i odjechałem do\nwujka. Po prawie dwumiesięcznym pobycie\nw parafii Zagłoba czułem się mądrzejszy o\nto doświadczenie, które tam nabyłem. W\ntym czasie wujek został przeniesiony z\nPrawna do Bobów. Była to ładna parafia.\nPrzyjechałem więc do Bobów. Wujek był\nzadowolony i z nowej parafii i z tego, co\nmu opowiedziałem. Pomogłem mu przez\nWielki Tydzień i Wielkanoc. Zaraz po\nWielkanocy otrzymałem nominacje do\nKrasnobrodu na wikarego. Wujek znał tę\nparafię, bo tam swego czasu był wikarym.\nMówił, że Krasnobród jest ładnie położony, lasy i górki, a ludzie bardzo dobrzy.\nUcieszyłem się, że to właśnie Krasnobród\nmi przypadł, bo ja coś o nim słyszałem, a\nmianowicie o cudownym tam obrazie Matki Boskiej Krasnobrodzkiej. Toteż niedługo\ntam chętnie wyjechałem.\nKs. Marcin Bardel\nA jak potoczyły się dalsze losy\nksiędza-górala Marcina Bardela? Był aktywnym świadkiem dwu ostatnich bitew w\nrejonie Krasnobrodu, stoczonych przez\npolskich żołnierzy z niemieckim najeźdźcą\nw czasie kampanii wrześniowej 1939 r.\nDoznał też „dobrodziejstwa” kilkudniowych komunistycznych rządów „komitetów rewolucyjnych” organizowanych po\nwkroczeniu Armii Czerwonej do Krasnobrodu.\nList księdza Bardela\n19 czerwca 1940 r. ksiądz Marcin\nBardel został aresztowany w Krasnobrodzie wraz z wieloma innymi przedstawicielami miejscowej inteligencji i wywieziony do więzienia w Zamojskiej Rotundzie, a następnie do więzienia na Lubelskim Zamku. Więzienie to należało do\nnajwiększych miejsc gehenny na ziemiach\nokupowanej Polski. W latach 1939-1944\nprzeszło przez nie ok. 40 tysięcy więźniów\nz całej Polski. W gmachu przeznaczonym\ndla ok. 700 więźniów bytowało często\nponad 3 tysięcy osób aresztowanych przez\ngestapo. Więźniów bito i torturowano,\nskazywano na karę śmierci lub wywożono\ndo innych miejsc kaźni, niemieckich obo-\nzów na Majdanku, Oświęcimia lub położonych w głębi Rzeszy. Stąd wczesnym\nrankiem 30 czerwca wraz z liczną grupą\nwięźniów (ok. 550 osób) został wywieziony pociągiem do niemieckiego obozu koncentracyjnego Sachsenhausen koło Oranienburga (20 km od Berlina), do którego\ndotarł 1 lipca rano. W obozie tym, założonym w 1936 r. przebywało przeciętnie ok.\n50 tysięcy więźniów (pierwotnie była to\nwioska olimpijska, z której korzystali sportowcy uczestniczący w berlińskiej olimpiadzie w 1936 r. – po olimpiadzie zamieniony na „luksusowy” obóz koncentracyjny). Ogółem przez bramę obozu przeszło\nok. 200 tysięcy osób wielu narodowości, w\ntym znaczna liczba Polaków. Liczba ofiar\nwynosi ok.100 tysięcy. Był jednym z\npierwszych obozów koncentracyjnych, w\nktórych dokonywano zbrodniczych eksperymentów medycznych. Warto nadmienić,\nże już 9 listopada 1939 r., z Krakowa\nprzywieziono tu podstępnie aresztowanych\n172 pracowników naukowych, głównie z\nUniwersytetu Jagiellońskiego. W obozie\ntym, na początku grudnia 1939 r. znaleźli\nsię m.in. lubelscy biskupi Marian Fulman i\nWładysław Goral wraz z grupą innych 11\nwięźniów lubelskiego Zamku, w większości księży, osadzeni w izolowanych bunkrach obozowych, więzieni wcześniej w\nhitlerowskim obozie Stutthof (Sztutowo na\nW Sachsenhausen ksiądz Marcin\nBardel otrzymał do ręki obozowy numer\n26 719. 1 grudnia 1940 r. ks. Marcina wraz\nz liczną grupą innych księży wywieziono z\nSachsenhausen do położonego pod Monachium Dachau, pierwszego obozu koncentracyjnego założonego już w marcu 1933 r.\nWięziono w nim ok. 250 tysięcy osób\nróżnej narodowości, a w tym ponad 1600\npolskich księży. Tu ks. Marcin otrzymuje\nnr 22 743. Był młody, więc nie podlegał\n„transportom śmierci”, w których starszych ludzi, schorowanych, wycieńczonych i inwalidów wywożono do „sanatorium na lepsze warunki”. Widział, jak tym\n„transportem” odjeżdżał m.in. jego profesor z lubelskiego seminarium ksiądz A.\nZawistowski. Nie uniknął jednak pobytu w\nrewirze doświadczeń medycznych („królików nie trzeba, jest tańszy element –\nwięźniowie”), gdzie przeprowadzano straszliwe eksperymenty malarii, flegmony i\nlotnicze. Szczęśliwie, z powodu słabych\npłuc wykrytych podczas wstępnych badań,\nnie wzięto go dalszych doświadczeń.\nkrematorium żołnierze amerykańscy zobaczyli dwa ogromne stosy trupów – ok. 10\ntysięcy –których Niemcy nie zdążyli spalić. To prawdopodobnie dlatego Himmler\nwydał rozkaz, że „żaden więzień Dachau\nnie może wpaść żywy w ręce aliantów. O\ngodzinie ósmej należy rozstrzelać wszystkich więźniów, a obóz spalić, by po nim nie\nzostał żaden ślad”. Amerykanie zdobyli\nobóz półtorej godziny wcześniej, aniżeli\nprzewidywał niemiecki rozkaz. Zostaliśmy\nuwolnieni z obozu śmierci. Teraz stanęła\nrównie twarda nowa rzeczywistość. Co\ndalej? Sądziliśmy, że cierpimy za Polskę,\nza wolność narodu, za wiarę. A wiadomości były wręcz tragiczne. Wszystko na\npróżno. – tak podsumował tamte wydarzenia ksiądz Marcin Bardel po otrzymaniu\ninformacji o sytuacji w Polsce po zajęciu\njej terenów przez Armię Radziecką.\nPo uwolnieniu z obozu w Dachau\npracował wśród Polaków w Austrii, we\nWłoszech i w Anglii. Do kraju powrócił\ndopiero w 1967 r., gdzie przeżył ostatnie\n20 lat. Zmarł 1 września 1987 r. w rodzinnej wsi w Kobielniku. Warto podkreślić, że\nksiądz Bardel był współautorem wyjątkowego tekstu „Aktu oddania się Najświętszemu Sercu Pana Jezusa”, który polscy\nksięża złożyli 3 marca 1944 r. w obozie\nkoncentracyjnym w Dachau.\nWyboru fragmentów wspomnień i\nnadania im śródtytułów dokonał Władysław Mądzik. Serdecznie dziękuję ks. Piotrowi Wirackiemu, proboszczowi z Zagłoby za użyczenie ww. opracowania i panu\nKsiądz Marcin Bardel\nTadeuszowi Stankiewiczowi z Milanówka\nW niedzielę 29 kwietnia 1945 r. w k/Warszawy za przesłane zdjęcia.\n„cudowny sposób” obóz w Dachau został\nzajęty przez Amerykanów. Uratowało się\nok. 32 tysięcy więźniów z 34 krajów, w\ntym ok. 11 tysięcy Polaków. Przy budynku\nRodzinna firma „BioGrim”\nPodczas X Międzynarodowej\nKonferencji Sadowniczej w Kraśniku (31 I\n– 1 II 2014 r.), na której przedstawiłem\nrozwój winnic w regionie winiarskim Małopolskiego Przełomu Wisły (zob.:\nwww.winiarzeMPW.pl), obok stoiska Stowarzyszenia Winiarzy MPW było stoisko\nfirmy „BioGrim” Ireny i Grzegorza Maryniowskich z Wojciechowa koło Kamienia\n(6 km od brzegu Wisły). To uznana, założona w 2010 roku firma rodzinna, jedna z\nnielicznych, która nie tylko sprzedaje owoce, ale je przetwarza. Ich naturalny sok\njabłkowy „Soczysta natura” otrzymał\npierwszą nagrodę w konkursie „Nasze\nKulinarne Dziedzictwo – Smaki Regio-\nnów”, który odbył się 15 lipca 2012 r. w\nJanowcu pod patronatem Urzędu Marszałka Województwa Lubelskiego oraz Polskiej Izby Produktu Regionalnego i Lokalnego. Kolejny laur otrzymali 16 czerwca\n2013 r. w konkursie na najlepszy produkt\nlokalny w kategorii kulinaria w ramach\n„Święta Produktu Lokalnego” zorganizowanego przez LGD „Owocowy Szlak” w\nOpolu Lubelskim za sok jabłkowoburaczkowy. W planach firmy jest produkcja cydru.\nNa stronie internetowej firmy czytamy: „Wapienne podłoże gleby, na której\nrosną jabłonie powoduje, że owoce z tego\nrejonu charakteryzują się wspaniałym\nsmakiem i niepowtarzalnym kolorem.\nSpecyficzny mikroklimat sprawia, że okresy intensywnych opadów przeplatają się tu\nz okresami długotrwałych susz. Korzenie\ndrzew sięgające nawet do 2 metrów, pobierają wodę bogatą w makro i mikroelementy z głębszych warstw gleby. Wody opadowe w wyniku naturalnej filtracji przez\npokłady kamienne, pozbawione są wszelkich zanieczyszczeń pochodzących z powietrza.” Trzy unijne certyfikaty znane\njako chroniona nazwa pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne i gwarantowana tradycyjna specjalność dające\nogromny atut przy sprzedaży produktu,\nmuszą być w specjalnym wniosku uzasad-\nnione historycznie i kulturowo. Badania z tego winiarze MPW podejmujący wysiłki ski. To nie tylko czysty zysk, ale także\ntradycji i historii przez RTP, przywrócenie uzyskania statusu apelacji dla regionu znakomita promocja regionu.\npamięci o innowacyjnej, ogrodniczej dzia- MPW jak i ci producenci, którzy nie chcą\nłalności Kleniewskich, dają ważne argu- poprzestać na prostej uprawie, ale swoimi\nmenty dla takiej argumentacji. Korzystają produktami chcą wejść na rynek europej------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------\n– akcja charytatywna w gminie Łaziska\nW 2001 r. i w 2010 r. naszą gminę\nnawiedziła powódź. Mieszkańcy gminy\nŁaziska ponieśli wówczas znaczne straty w\nbudynkach mieszkalnych oraz w uprawach\nrolnych. Sami byli w trudnej sytuacji materialnej. Doskonale wiedzą co to jest bieda.\nW tym trudnym okresie, to właśnie Pani\nRedaktor Ewa Dados udzieliła nam wielkiego wsparcia. Nasi mieszkańcy sami\nodczuli ogromną pomoc ze strony Pani\nRedaktor Ewy Dados działającej przy\nMieszkańcy naszej gminy, doskonale znają Ogólnopolską Akcję Charytatywną „Pomóż Dzieciom Przetrwać Zimę”\nprzy Polskim Radiu Lublin S.A., i z wielkim zaangażowaniem co roku włączają się\nw tę Akcję. Bardzo chętnie dzielą się tym\nco urodzi im ziemia czyli owocami i warzywami.\nGmina Łaziska po raz kolejny do\nAkcji włączyła się w dniu 6 grudnia 2013\nr. Zbiórka owoców, warzyw i innych darów odbyła się we wszystkich miejscowościach gminy Łaziska. Udział w tej Akcji\nwzięli Władze Gminy, a także wszyscy\nsołtysi, przedstawiciele Rady Gminy Łaziska , Ochotnicza Straż Pożarna ze wszystkich gminnych jednostek, także mieszkańcy gminy.\nNależy podkreślić, że Ogólnopolska Akcja Charytatywna” Pomóż Dzieciom Przetrwać Zimę” jest wyjątkowa,\nwszyscy uczestniczą w niej z wielkim\nzaangażowaniem i nikogo nie trzeba namawiać. Przeprowadzana Akcja stała się\njuż tradycją, ponieważ jest organizowana\njuż od 12 lat. Mieszkańcy naszej Gminy\nchcą pomagać , dlatego też organizowana\njest z wielkim rozmachem. Co roku udaje\nsię zebrać ogromne ilości owoców , warzyw, trwałej żywności, zabawek i innych\ndarów średnio ok. 12 ton. Podczas tej\nAkcji wszyscy integrujemy się i czujemy,\nże jesteśmy jedną wielką rodziną .\nPragniemy aby w tym przedświątecznym okresie wszystkie dzieci potrzebujące pomocy miały radosne święta.\nTerenowy Sztab Nr 233 Ogólnopolskiej Akcji Charytatywnej Pomóż Dzieciom Przetrwać Zimę ‘2013 przy Ośrodku\nPomocy Społecznej w Łaziskach składa\nserdeczne podziękowania Władzom Gminy Łaziska Panu Henrykowi Kołodziejczykowi – Przewodniczącemu Rady Gminy Łaziska, Panu Zygmuntowi Pyć –\nWójtowi Gminy Łaziska za pomoc w koordynacji zbiórki darów na terenie Gminy\nŁaziska a także Pani Annie Michalik\nDyrektorowi Szkoły Podstawowej w Braciejowicach i Pani Barbarze Lipie Dyrektorowi Szkoły Podstawowej w Kamieniu.\nSkładamy szczególne podziękowania wszystkim mieszkańcom naszej\ngminy za okazane serce i przekazane dary.\nSerdeczne podziękowania składamy wszystkim osobom biorącym udział\nw dzisiejszej zbiórce darów tj.: Łaziska:\nPan Bolesław Jackowski – Radny Gminy\nŁaziska, Pan Jan Słowik – Naczelnik OSP\nŁaziska, Pan Woś Krzysztof – OSP Łaziska, Pan Możdżeń Jerzy zam. Łaziska,\nPani Zofia Smagieł – Sołtys, Pan Leszek\nKrukowicz zam. Łaziska; Janiszów: Pan\nDaniel Tomala – Sołtys, OSP Łaziska, Pan\nKupis Robert – OSP Łaziska, Pan Grzebiński Stefan zam. Janiszów; Głodno: Pan\nHenryk Kołodziejczyk – Przewodniczący\nRady Gminy Łaziska, Pan Dębiec Andrzej\n– OSP Głodno, Pan Włodarczyk Zbigniew\n– OSP Głodno, Pan Witczak Krzysztof –\nOSP Głodno, Pan Mosiński Grzegorz –\nPrezes OSP Głodno; Kosiorów i Kępa\nPiotrawińska: Pan Mieczysław Kurleto –\nRadny, Pan Toczek Tomasz – Sołtys, Pani\nToczek Anna zam. Kępa Piotrawińska;\nKolonia Łaziska Pan Wiesław Piłat –\nSołtys; Kopanina Kaliszańska: Pan Marek Kułaga – Sołtys, Pan Krzysztof Hemperek zam. Kopanina Kaliszańska; Zgoda:\nPani Renata Łoniewska – Sołtys, Pan Sobka Mateusz – OSP Zgoda, Sobka Zbigniew\n– Radny, OSP Zgoda; Piotrawin: Pan\nStanisław Owcarz – Radny Gminy Łaziska, Pan Robert Myszka – Naczelnik OSP\nPiotrawin; Wrzelów: Pani Mazurek Elżbieta – Sołtys, Pan Przemysław Wach –\nNaczelnik OSP Wrzelów; Braciejowice:\nPani Ewa Złotucha – Radny Gminy Łaziska, Pani Elżbieta Żywicka – Sołtys, Pan\nAndrzej Wróbel; Pan Owcarz Tomasz –\nOSP Braciejowice, Pan Wiesław Jakubczyk – OSP Braciejowice; Trzciniec: Pan\nDariusz Jakóbczyk – Radny Gminy Łaziska, Pan Gozdór Henryk – OSP Trzciniec,\nPan Włodarczyk Marcin – OSP Trzciniec,\nPani Jakóbczyk Marta zam. Trzciniec; Las\nDębowy: Pan Kośla Edward – Sołtys, Pan\nZbigniew Filipek – Radny Gminy Łaziska;\nPan Czerwonka Tadeusz- Prezes OSP w\nLesie Dębowym, Pan Sochaj Henryk –\nNaczelnik OSP w Lesie Dębowym, Pan\nGoral Michał zam. Las Dębowy; Grabowiec: Pan Henryk Czapla – Sołtys; Kopanina Kamieńska: Pan Andrzej Świerkosz – Sołtys; Wojciechów: Pan Czuba\nGrzegorz – Sołtys; Koło: Pan Waldemar\nAdrianek – Sołtys, Pan Sochaj Andrzej\nzam. Koło, Pan Gazda Michał zam. Koło;\nKamień i Kamień Kolonia: Pan Janusz\nSzkutnik – Sołtys, Pan Banaś Rafał – OSP\nKamień, Pan Sałasiński Grzegorz – OSP\nKamień, Pan Maciąg Paweł – OSP Kamień, Pan Rudzki Robert – OSP Kamień;\nKępa Gostecka: Pan Dariusz Jaśkowski –\nRadny Gminy Łaziska, Pan Wiesław\nSkrzypczyński – Sołtys, Naczelnik OSP w\nKępie Gosteckiej, Pan Mężyk Krzysztof –\nOSP w Kępie Gosteckiej, Pan Mroczkowski Marcin – OSP w Kępie Gosteckiej;\nKępa Solecka: Pan Andrzej Banaś – Sołtys; Nieciecz: Pani Elżbieta Łyjak – Sołtys; Niedźwiada Mała Pan Edward Nowak – Sołtys; Niedźwiada Duża: Pan\nKrzysztof Kłak – Sołtys, Pan Sarna Franciszek – Prezes OSP Niedźwiada Duża,\nPan Sońta Robert – OSP Niedźwiada Duża; Zakrzów: Pani Stępień Anna – Sołtys,\nPan Gazda Marcin –Radny Gminy Łaziska, Pan Zygan Leszek – OSP Zakrzów\nDziękuję także wolontariuszom\nbiorącym udział w Akcji tj. Pani Anecie\nGoliszek, Pani Dominice Saran, Pani Krystynie Jurak, Pani Jolancie Tomala i Pani\nOśrodka Pomocy Społecznej w Łaziskach\nJubilaci z Kątów\nPaństwo Czesława Teresa Stefanek i Stanisław Łukasik zawarli związek\nmałżeński 19 stycznia 1963 roku w Kościele Parafialnym w Wilkowie. Przeżyli\nwspólnie 50 lat i hucznie w gronie rodziny\nświętowali złote gody. Pani Czesława\nurodziła się w 1944 r. w Szczekarkowie a\npan Stanisław urodził się 7 maja1939 roku\nOjciec pana Stanisława uczestniczył w dwu wojnach walcząc z bolszewikami, zginął w 1939 roku, osierocając\nPięciomiesięcznego syna. Dziadek pana\nStanisława zginął tragicznie u schyłku\nwojny 25 września 1944 roku. Wyszedł z\ndomu po bydło na pobliskie pastwisko\ngdzie został przypadkowo zastrzelony\nprzez żołnierzy radzieckich.\nObydwoje pochodzą z rodzin\nchłopskich. Ich rodzice uprawiali chmiel,\nsad, zboża i oni także zamieszkali na Kątach. Prowadzili 7-hektarowe gospodarstwo specjalizujące się w uprawach chmielu i sadu.\nCiężko pracując zmechanizowali\nswoje gospodarstwo. Dochowali się\nczworga dzieci ale los zgotował im tragiczne chwile. W 1997 roku syn Paweł\nzginał śmiercią tragiczną na placu Gminnej\nSpółdzielni, a w 2003 roku zmarł syn Kazimierz po ciężkiej chorobie.\nObecnie państwo Łukasikowie\nprzekazali swoje gospodarstwo córce Małgorzacie. Druga z córek Dorota, przeniosła\nsię na Śląsk.\nJako emeryci wiodą spokojne\nżycie i jak powiedziała pani Czesława\nrelaksują się uprawiając warzywa i kwiaty.\nDoczekali się dziewięciorga wnuków i\nsiedmioro prawnuków, którzy nie zapominają o swoich dziadkach.\nNa podstawie rozmowy z panią\nNa umieszczonej obok komunijnej fotografii z 1973 roku widzimy Czesława i Stanisław Łukasik z córką Małgorzatą\nStowarzyszenie Klub Seniora bardzo aktywnie włącza się w życie naszej\ngminy, uczestnicząc w ważnych wydarzeniach.\nW sierpniu grupa seniorów wystąpiła przed gośćmi i mieszkańcami Rogowa na lokalnych Chmielakach przedstawiając scenki rodzajowe i śpiewając obrzędowe przyśpiewki ludowe. Nasza poetka Maria Czupyt odczytała napisany specjalnie na tę okazję wiersz.\n7 września 2013 r. seniorzy\nuczestniczyli w spotkaniu „Słowiańskie\nbabie lato” organizowanym przez Oddział\nMuzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu\nDolnym Grodzisko Żmijowiska. Spotkanie\nmiało charakter podsumowania już IX\nWarsztatów Archeologii Doświadczalnej.\nNa zgromadzonych czekały liczne\natrakcje pozwalające w bezpośredni sposób przybliżyć życie Słowian zamieszkujących te tereny. W pokazach uczestniczyli\ngoście z Czech i Ukrainy. Uczestnicy imprezy, także Stowarzyszenie Klub Seniora\nmogli zobaczyć z bliska skansen archeologiczny, dawne chaty, urządzenia a nawet\nobejrzeć na żywo procesy wypalania naczyń glinianych i wytapiania żelaza w\npiecu dymarskim. Ciekawy był też występ\nteatru ognia Dyptam z Puław. Na zakończenie oficjalnych uroczystości grupa\nnaszego Klubu seniora wykonała kilka\npiosenek w promieniach zachodzącego\nPrawdziwą atrakcją spotkania\nbyły przygotowane przez nasze członkinie\npotrawy nazwane przez gości „Smakołykami z Wilkowa”. Na wielkich stołach\nrozłożone były wypieki, swojski smalec,\npierogi i hit poczęstunku „pęcak” przygotowany przez panie Wiesię i Lodzię. Wielkim powodzeniem cieszyły się smaczne i\nekologiczne warzywa i owoce, szczególnie\nśliwki i pomidorki koktajlowe pani Jadzi.\nTradycyjnie nasza poetka pani Mari Czupyt napisała na tę okoliczność piękny\nwiersz, który nagrodzono gromkimi oklaskami. Wesoła zabawa trwała do zmierzchu. Świadczą o tym poniższe zdjęcia.\nSwoją aktywnością staramy się\nintegrować wszystkich mieszkańców gminy.\nAby osiągnąć sukces w sporcie\npotrzebne są przede wszystkim: talent,\ntreningi i wytrwałość w dążeniu do bycia\nnajlepszym. W sportach zespołowych\nważne jest również współdziałanie zawodników lub zawodniczek całej drużyny.\nW naszej małej społeczności jaką\njest gmina rzadko zdarza się jakimś sportowcom na miarę wojewódzką a nawet\nogólnopolską, a taki właśnie sukces w\nswoich kategoriach osiągnęły siostry\nAleksandra i Agata Drąg z Zarudek.\nOla ma 12 lat i uczy się w szkole\npodstawowej, a Agata 14 i jest uczennicą\ngimnazjum w Wilkowie. Jak pisaliśmy w\nnumerze 3/53-2013 „Powiśla Lubelskiego”, swą przygodę ze sportem rozpoczęły\nw LKS Wilki, gdzie z drużyna dziewcząt\nmłodszych (10-11 lat) , osiągnęły pierwsze\nsukcesy w Pucharze Orange Cup, a Ola\nbyła wtedy najmłodsza zawodniczką drużyny.\nPo powodzi w 2010 roku większość dziewcząt i trener Starczynowski\nprzeszli do powstałego przy Szkole Podstawowej nr 2 w Opolu Lubelskim UKS\nDubler bo w Wilkowie nie było warunków puchar, a na ich szyjach zawisły złote\ndo dalszej działalności drużyny.\nmedale, bo zwycięstwo w tym turnieju jest\nSiostry Drągówny w klubie tym równoznaczne z mistrzostwem Polski w tej\ntrenują, a w ligowych meczach występują, kategorii wiekowej. Na tym samym turniew wojewódzkiej lidze młodzików lub ju w drużynie dziewcząt starszych wystętrampkarzy w drużynie chłopców bo dru- powała siostra Oli - Agata i drużyna ta\nżyny dziewcząt w tych kategoriach wie- zajęła V miejsce.\nkowych nie ma. W turniejach dziewczyny\nTalent Oli został dostrzeżony\n10-11 letnie występują jako dziewczęta przez trenera kadry województwa lubelmłodsze, a 12-13 letnie jako dziewczęta skiego i dostała powołanie do drużyny\ndziewcząt w swojej kategorii wiekowej.\nNajwiększym osiągnięciem druSukcesy dziewczyn z Zarudek\nżyny Oli (wówczas jeszcze 11 letniej) powinny być zachętą i przykładem dla\nktórej była kapitanem było zwycięstwo w innych sportowców z Lubelskiego Powiogólnopolskim turnieju Orlików o puchar śla, dla trenerów i nauczycieli WF mobilipremiera Donalda Tuska, który odbył się w zacją do wyszukiwania i szkolenia młodniach 10-13 października 2012 roku w dych sportowych talentów, a sygnałem dla\nWarszawie w Hali Torwaru. W turnieju władz gminnych i samorządowych że\nfinałowym wzięło udział ponad 700 inwestowanie w działalność sportową i jej\nuczestników (64 drużyny dziewcząt i popieranie wśród dzieci i młodzieży jest\nchłopców) z całej Polski. Finał w którym celowe i potrzebne.\ndziewczyny UKS Dubler pokonały 3 : 0\nRegionalne Towarzystwo Powidrużynę Cerkiewki Polska Cerkiew (woj. ślan składa Oli i Agacie gratulacje i życzy\nopolskie) był pokazywany w telewizji, a dalszych sportowych sukcesów.\njedna z bramek zdobyła Ola Drąg. Po meczu dziewczyny z rąk minister sportu pani\nJoanny Muchy otrzymały pamiątkowy\npatriotycznych uroczystości związanych z\nodsłonięciem symbolicznego grobu kapitana Mikołaja Komarewicza. W jej treści\npomyłkowo wpisano, że nasz gość honorowy pan Tadeusz Stankiewicz, syn Stanisława „Sośniaka”, kwatermistrza podobwodu „C” Armii Krajowej, przybył z Limanówka. Winno być z Milanówka koło\nPonadto w części dotyczącej podziękowań w wyniku błędu komputeroweOd lewej: Tadeusz Stankiewicz, Małgorzata\nGierczak-Zdunek, Władysław Rokicki,\ngo w wersji do wydruku pominięto część\nTomasz Walusiński i Władysław Mądzik,\nzdania, którego prawidłowa treść winna\nWilków 15 września 2013\nbrzmieć: Dziękujemy gościom honorowym:\nW październikowym wydaniu panu Tadeuszowi Stankiewiczowi, panu\n„Powiśla Lubelskiego” (nr 5/55-2013) Tomaszowi Walusińskiemu i pani Małgoukazała się relacja z naszych religijno- rzacie Gierczak-Zdunek oraz kombatan-\ntom: „zaporczykowi” Zbigniewowi Matysiakowi ps. „Kowboj” z Lublina, ułanowi\nAntoniemu Matuszewskiemu z Wąwolnicy i\n96-letniemu płk Władysławowi Rokickiemu\nps. „Zbyszek” z Lublina. Dziękujemy za\nudział w naszych uroczystościach także\npanu Adamowi Brońskiemu z Lublina (syn\nsłynnego „Uskoka” Zdzisława Brońskiego), Stanisławowi Łukasikowi z Bełżyc\n(syn „zaporczyka” „Rysia”, Stanisława\nŁukasika) i Wojciechowi Tudrujowi z Lublina (bratanek Edmunda Tudruja).\nnr konta: 24 8731 0001 0200 0606 2002 0001\nRedaguje zespół, redaktor naczelny: Monika Mędrek, Szczekarków 37, 24-313 Wilków\ne-mail: [email protected] Nakład: 1500 egzemplarzy\nStrona internetowa RTP z archiwalnymi numerami „Powiśla Lubelskiego“: rtpwilkow.wordpress.com\nRoczna składka członkowska Regionalnego Towarzystwa Powiślan wynosi 10 zł., wpisowe – 6 zł.\negzemplarz nr 6/2007 - powislelubelskie.pl\negzemplarz nr 4/2011 - powislelubelskie.pl\nPismo Regionalnego Towarzystwa Powiślan w Wilkowie Nr 2(48)/2012 – kwiecień 2012\nZabytki - Lębork i okolice3.18 MB\nPLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI HAWŁOWICE NA LATA 2013-2020


Tablica multimedialna i interaktywna podłoga. Na jakich lekcjach sprawdzą się najlepiej? - MommyDraws.pl\nBlog parentingowy - Portal dla rodziców MommyDraws.pl > Edukacja > Tablica multimedialna i interaktywna podłoga. Na jakich lekcjach sprawdzą się najlepiej?\nNowoczesne pomoce dydaktyczne to w dzisiejszych realiach oświatowych w zasadzie norma. Prawie każda z pracowni w szkołach wyposażona jest w tablicę multimedialną. Dzięki dofinansowaniom, coraz więcej placówek jest także w stanie zakupić podłogę interaktywną. Sprawdzamy, na jakich zajęciach nowe technologie zdają egzamin, a na jakich lepsze efekty dają tradycyjne metody!\nTablica multimedialna czy podłoga interaktywna – co wybrać?\nTrudno mówić tutaj o wyborze, każde z urządzeń działa inaczej i każde sprawdza się w różny sposób w poszczególnych obszarach nauczania. Tablica multimedialna, z odpowiednim wykorzystaniem dostosowanych do niej podręczników i programów, sprawdzi się na większości zajęć. Urozmaici lekcje języka polskiego, poprzez poszerzenie treści dostępnych w papierowych podręcznikach, pozwoli lepiej wyobrazić sobie figury przestrzenne na lekcjach matematyki czy zobrazuje przekrój komórki na biologii. Podłoga interaktywna ma jeszcze szersze zastosowania! Pozwala na tworzenie quizów z każdego przedmiotu, przenosi do świata wirtualnego laboratorium, umożliwia bajkoterapię, udział w cyfrowych zawodach pływackich czy tworzenie sztuki za pomocą ruchów dłoni i nóg.\nO ile tablica multimedialna nie daje możliwości użycia jej na zajęciach wymagających od dzieci ruchu czy tych, o charakterze artystycznym, o tyle wszelkie interaktywne projektory mogą być wykorzystywane na wychowaniu fizycznym, technice czy plastyce. Odpowiednie pakiety aplikacji dostępne na urządzenia, są w stanie wzbogacić zajęcia z informatyki ucząc kodowania czy pozwalając na obcowanie z robotem!\nOba narzędzia natomiast świetnie sprawdzą się w nauce języków obcych. Dzięki połączeniu nauki z zabawą, słówka i struktury gramatyczne pozostaną z uczniami na dłużej. Użycie multimedialnych quizów czy zabawa na podłodze poprzez wskakiwanie na odpowiednie słówka, sprawi, że uczenie się języka nie będzie nudnym obowiązkiem, a genialną rozrywką!\nNowoczesne pomoce dydaktyczne – rozwiązanie dla nauczycieli i uczniów\nNowoczesna szkoła to także wielkie ułatwienie dla nauczycieli. Dzięki wykorzystaniu nowych technologii, mogą oni przygotować niekonwencjonalne zajęcia, które zaciekawią uczniów i sprawią, że zdobyta wiedza pozostanie z nimi na dłużej. Producenci tablic multimedialnych czy interaktywnych podłóg chcę odciążyć pedagogów – do swoich urządzeń często dołączają specjalne scenariusze zajęć, które można przeprowadzić z wykorzystaniem danego sprzętu, a także karty pracy do wypełnienia dla uczniów.\nWiele przeprowadzonych badań dość jednogłośnie wskazuje, że to właśnie interaktywne zajęcia, które bezpośrednio angażują dzieci, umożliwiają przyswojenie od 40% do nawet 80% więcej informacji niż te prowadzone w tradycyjny stylu. Ponadto, udział jak największej ilości zmysłów w procesie nauki zdecydowanie przyspiesza ten proces! Poprzez grę zespołową lub rywalizację, uczniowie poznają zasady fair-play i uczą się współpracy. Zacieśniają się więzi między rówieśnikami, a nauczyciele są w stanie szybko i sprawnie przygotować zajęcia, których maluchy długo nie zapomną!\nPoprzedni artykuł Jak radzić sobie z alergią skórną?\nNastępny artykuł Bezpłatne szkoły policealne – na naukę nigdy nie jest za późno!


Łóżko piętrowe - niezastąpione rozwiązanie zapewniające przestrzeń i komfort - Artykuły i informacje\nDecydując się na wystrój mieszkania powinniśmy zadbać o to, aby było ono przede wszystkim praktyczne. Każda osoba, która chce zapewnić sobie dużą przestrzeń musi dobierać elementy wyposażenia tak, aby zajmowały one jak najmniej miejsca.\nRewelacyjnym rozwiązaniem są meble wielofunkcyjne takie jak np. łóżka piętrowe z biurkiem, które cechują się nie tylko oryginalnymi walorami wizualnymi, ale również niesamowitą praktycznością. Warto mieć na uwadze, jak wygodnym rozwiązaniem jest lozko pietrowe, jakie idealnie nadaje się np. w przypadku sypialni dzielonych przez rodzeństwo. Dzięki tego rodzaju łóżkom możemy cieszyć się świetnym rozwiązaniem gwarantującym przestrzeń, jak też ciekawy wystrój wnętrza. Niezwykle ciekawą opcją są również łóżeczka dziecięce, za sprawą których mamy możliwość, aby połączyć dwa ważne meble, pozwalające na przyjemny relaks oraz efektywną pracę. Musimy mieć na uwadze, iż łóżka piętrowe są też ciekawym elementem wystroju, dzięki czemu mamy możliwość, aby za ich sprawą połączyć praktyczność z oryginalnymi walorami wizualnymi.\nZ pewnością zainteresuje Cię ta pełna notka (https://snmw.pl/skup-banknotow-krakow/) na ten temat, więc nie zwlekaj – kliknij tutaj i przeczytaj więcej na taki temat!\nŁóżko piętrowe jest świetnym rozwiązaniem nie tylko ze względu na fakt, iż zajmuje one bardzo mało przestrzeni, ponieważ jest ono także niezwykle komfortowe oraz zapewnia komfortowy sen. Warto także mieć na uwadze, że łóżka piętrowe dla młodzieży to opcja bardzo kreatywna, za sprawą czego będziemy mogli zaskoczyć naszych gości zdumiewającą pomysłowością. Biorąc pod uwagę łóżka piętrowe musimy mieć świadomość, iż pozwalają one cieszyć się większą przestrzenią, jaką nasze dzieci mogą wykorzystać np. na rzecz wspólnych zabaw.\nWarto również zdawać sobie sprawę, że wielofunkcyjne meble wykonane są z najwyższej materiałów, dzięki czemu są one wytrzymałe na wszelkie uszkodzenia mechaniczne i cechują się niesamowitą żywotnością.\nKliknij ten link i sprawdź tu polecana strona www podobne informacje na opisywany temat – one na pewno Cię zaintrygują, więc nie zwlekaj za długo:)\nŁóżka piętrowe nie bez powodu cieszą się tak ogromną popularnością. Musimy mieć na uwadze, iż są one nie tyko bardzo wygodne, ale też praktyczne, gdyż pozwalają zaoszczędzić sporą przestrzeń, jaką możemy wykorzystać dla innych celów. Poza tym wielofunkcyjne meble są aktualnie dostępne w bardzo przystępnych cenach, co również doskonale wpływa na ich atrakcyjność. Zdecydowanie powinniśmy wykorzystać możliwości, jakie niosą za sobą łóżka piętrowe, ponieważ gwarantują one nam oraz naszym najbliższym zarówno komfort, jak też bezpieczeństwo.


Džeko: Teraz City rządzi w Manchesterze! • Aktualności Ligi Mistrzów • LM Liga Mistrzów wyniki\nAutor: Przemysław Nowak | 27.03.2014 09:30 | komentarzy: 10 | kategoria: News |\nReprezentant Bośni i Hercegowiny przyznał, że wygrana nad lokalnym rywalem była bardzo ważnym krokiem w walce o tytuł mistrza Anglii. Podopieczni Manuela Pellegriniego rozegrali do tej pory 29 meczów, to o dwa spotkania mniej niż liderująca Chelsea. Klub z „Etihad Stadium" traci aktualnie do „The Blues" zaledwie trzy oczka.\n– Wiedzieliśmy przed tym spotkaniem, że będzie to ważny mecz, szczególnie dlatego, że mieliśmy rozegrane trzy mecze mniej niż Chelsea – przyznał Bośniak w wywiadzie dla „Daily Mirror".\nNapastnik „The Citizens" ostatnie ligowe zwycięstwo nad „Czerwonymi Diabłami" zadedykował kibicom, dodając że teraz w Manchesterze rządzi zespół „Obywateli".\n– Jestem szczęśliwy wraz z kibicami, ponieważ to dla nich coś wyjątkowego – powiedział. Po chwili dodając – Pokazaliśmy przeciwko nim, kto rządzi w mieście!\nByły zawodnik VfL Wolfsburg wierzy również w mistrzostwo kraju na koniec obecnych rozgrywek.\n– Wiedzieliśmy, że ten mecz był decydujący do zgarnięcia kolejnych trzech punktów. Teraz jesteśmy tylko trzy oczka za nimi, a mamy dwa mecze do rozegrania więcej.\nEdin Džeko cieszy się z ostatniego derbowego zwycięstwa, jednak koncentruje się już na kolejnym niezwykle ważnym spotkaniu.\n– To był świetny wynik, ale jest już za nami. Teraz musimy skupić się na mecz Arsenalu, który będzie kolejnym wielkim spotkaniem – zakończył 28-latek.\nCzytaj więcej o: Chelsea FC, Manchester United, Anglia, Manchester City, Edin Dzeko, Manuel Pellegrini, David Moyes\nNeral 27.03.2014, 14:25 Triumfator\nZależy w jakim sensie rozumuje "rządzenie" w Manchesterze.\n3 mistrzostwa Anglii vs 20 mistrzostw Anglii\n2x Puchar Champion League vs 0\n1x Zwycięstwo w Klubowych Mistrzostwach Świata vs 0 ,\n1x Puchar Interkontynentalny vs 0\n1x Puchar Zdobywców Pucharów vs 1x Puchar Zdobywców Pucharów\nF.A Cup 11 vs 5\nSuperpuchar UEFA 1 vs 0\nCapital One Cup 4 vs 3\nStatystyki Derbów Czerwone Diabły wygrały 69 spotkań, Obywatele 48, a w 50 zanotowano remis.\nMoże chodzi mu o to , że na 10 ostatnich meczów derbowych City wygrało 6? Hmm tak obecnie zaczęli w lidze z nami wygrywać jednak jeden czy dwa sezony nie mają przełożenia na historie a więc trudno tu powiedzieć czy rzeczywiście rządzą. Takie coś mógłby powiedzieć jeśli wygraliby większość derbów w następnym sezonie no ale skoro wystarczy im do szczęścia dwie wygrane w jednym sezonie by uważać się za lepszych kto im tego zabroni skoro na obecną chwilę są lepsi? :)\nPolishBarcaFan 27.03.2014, 15:11 Triumfator\nPrzecież wyraźnie pisze, że teraz, a teraz rządzi City.\nmaras13 27.03.2014, 15:39 Zwycięzca grupy\nNeral, nie musisz od razu się spinać. Przecież nikt tu nie próbuje umniejszać bogatej historii United. Wszyscy wiedzą, że City ma znaczenie dopiero od kilku lat. Tak jak napisał PolishBarcaFan, Dzeko wyraźnie wypowiedział się na temat obecnej sytuacji.\nJuveT 27.03.2014, 17:10 Triumfator\nDokładnie :) Na obecną chwile, to City rządzi i tutaj chyba kłócić się nie musimy.\nhan64 27.03.2014, 15:13 Triumfator\nzgadzam sie teraz tak :)\nwojtekmw123 27.03.2014, 18:51 Triumfator\nMa rację Dżeko. Obecnie to oni są najlepsi w Manchesterze.\nMCfanetihad 27.03.2014, 18:53 Uczestnik LM\nWystarczy wygrać mecz z arsenalem i mistrzoswo jest nasze.\nGebe 28.03.2014, 00:39 Zwycięzca grupy\nohoho kolego nie rozpędzaj się tak. Jesteś fanem City, więc pewnie od niedawna śledzisz Premier League. A ta liga jest mega nieprzywidywalna i to akurat powinienś zdążyć już zauważyć. Macie wyjazdy na Emirates, Anfield i Goodison. Podejmiecie też na Etihad ekipę Southampton. Do tego macie 2 mecze do nadrobienia. Na twoim miejscu nie dopisywałbym punktów MC przed rozegraniem tych meczów :)\nKacperoo 28.03.2014, 16:27 Uczestnik LM\nWywalą mojesa to znowu będą nie do pokonania w lidze.\n19PrzeMo92 31.03.2014, 13:05 Triumfator\nAle nie w Angli :)


COBI Concorde - BRICKshop - czasnaklocki.pl\n/ COBI Concorde\nCOBI Concorde – legendarny samolot pasażerki zbudowany z klocków\nSamoloty bez wątpienia angażują uwagę dziecka i wzbudzają duże zainteresowanie. Współczesne dzieci nie będą miały okazji zobaczyć w akcji wspaniałej maszyny, jaką bez wątpienia był Concorde. Wciąż mogą jednak zbudować realistyczny model tego samolotu pasażerskiego z klocków. W kolekcji COBI Concorde znajdziemy kilka modeli samolotów wyprodukowanych przez ten koncern. To prawdziwa gratka dla wszystkich miłośników maszyn latających.\nJakie zestawy wchodzą w skład kolekcji COBI Concorde?\nConcorde to legendarny samolot pasażerki o napędzie turboodrzutowym. Był produkowany w latach 1973-1979 w Wielkiej Brytanii oraz Francji. Maszyna pobiła wiele rekordów, które dzierży po dzień dzisiejszy. Niestety, w 2003 roku samoloty Concorde zostały wycofane ze służby i dziś można je podziwiać wyłącznie w muzeum lotnictwa. Firma COBI postanowiła oddać hołd tym wyjątkowym maszynom. Dzięki kolekcji COBI Concorde, dziecko ma możliwość zbudowania własnego modelu samolotu pasażerskiego z klocków. W skład zestawu wchodzi kilkaset elementów, dzięki czemu, złożony model odznacza się bardzo estetycznym i realistycznym wyglądem.\nCzym charakteryzują się zestawy w kolekcji COBI Concorde?\nZabawkę bez wątpienia należy pochwalić za bardzo staranne i jakościowe wykonanie. Złożony model prezentuje się bardzo efektownie i na pewno będzie stanowić pomysłową dekorację w pokoju dziecięcym lub młodzieżowym. Model COBI Concorde z klocków na pewno zadowoli także starszych pasjonatów lotnictwa. Ze względu na wysoką jakość wykonania, model sprawdzi się w aktywnej zabawie, odznaczając się wysoką odpornością na uszkodzenia oraz odkształcenia. Dzięki temu, imponujący model COBI Concorde może być wykorzystywany do zabawy także na świeżym powietrzu.\nDlaczego warto wybrać klocki COBI Concorde?\nPojazdy latające wzbudzają duże zainteresowane małych dzieci, które od razu pytają rodziców o to, jak to możliwe, że taka konstrukcja lata. Realistyczny model COBI Concorde zapewni dużą frajdę podczas składania, a jednocześnie, posłuży jako rekwizyt, z którym rodzic może wytłumaczyć dziecku prawa fizyki, które sprawiają, że wielki Concorde odznaczał się tak wybitnymi rezultatami. Złożony model podłuży do zabawy, w której dziecko może rozwijać wyobraźnię oraz kreatywne myślenie, To kolejny atut, który przemawia na korzyść realistycznych modeli samolotów z klocków. COBI Concorde to wyjątkowy zestaw związany z tematyką historyczną.\nDla dzieci w jakim wieku odpowiednie są zabawki COBI Concorde?\nZestaw COBI Concorde składa się z ponad 450 elementów, co oznacza, że stanowi już pewne wyzwanie dla młodych konstruktorów. Biorąc pod uwagę stopień trudności, zestaw ten jest odpowiedni dla dzieci powyżej 7. roku życia. Młodsi konstruktorzy również mogą uporać się z tym modelem, ale potrzebna może okazać się pomoc osoby dorosłej. W zestawie znajduje się oczywiście instrukcja, która pokazuje, jak krok po kroku złożyć model COBI Concorde. W naszym sklepie online znajdziesz bogatą gamę historycznych modeli, które zagwarantują młodym konstruktorom mnóstwo frajdy.