tutaj - Życie Olsztyna - Dzieci\nnr 21 (168) 2015 ISSN 1734-7076\n“Nowe Życie Olsztyna” nr 21 (168) 2015\nWłosi zaprojektują nową\nul. Sybiraków i wiadukt\nDokumentacja ma uwzględnić możliwość uruchomienia linii tramwajowej. Nawierzchnia alei Sybiraków jest w fatalnym\nstanie. Wzdłuż całego odcinka brakuje ścieżek rowerowych\noraz parkingu, który by obsługiwał wiele sąsiadujących placówek. Wiele do życzenia pozostawia również wygląd zieleni. To\nma się zmienić. Pierwszym krokiem było znalezienie wykonawcy dokumentacji projektowej. W ratuszu podpisano umowę\nz wybraną firmą. To włoskie biuro Technital z Mediolanu.\n– Wartość zamówienia to ponad 820 tys. zł. Przedmiotem zamówienia jest opracowanie dokumentacji przebudowy al. Sybiraków i wiaduktu w ciągu ul. Limanowskiego. W obu przypadkach celem jest podniesienie ich nośności – mówi prezydent\nOlsztyna Piotr Grzymowicz.\nDodatkowo na al. Sybiraków w planach ratusza jest wymiana nawierzchni, dojdzie budowa buspasów po obu stronach jezdni. Z planowanej przebudowy na pewno ucieszą się\nrowerzyści, bo projekt zakłada budowę nowych tras dla cyklistów. Znajdzie się miejsce na parkingu na kilkaset miejsc postojowych. Jego lokalizacja to okolice skrzyżowania z ul. Rataja.\n– Projekt powinien uwzględnić również możliwość uruchomienia linii tramwajowej – zapowiada prezydent Grzymowicz.\nUmowa na wykonanie dokumentacji dotyczy również przebudowy wiaduktu w ciągu ul. Limanowskiego. Obecnie konstrukcja ta przystosowana jest do obciążeń sięgających 30 ton,\nw planach jest podniesienie tego poziomu do 50 ton. Również\nw tym przypadku znajdzie się miejsce na buspasy, wiadukt dostosowany ma zostać także do ustawienia trakcji tramwajowej.\nNicolo Rundo, przedstawiciel firmy Technital, przyznał, że\nterminy wykonania dokumentacji – do 15 czerwca 2016 roku\n– są napięte. – Ale jestem przekonany, że uda nam się wszystko\nzrealizować w założonym czasie – stwierdził Rundo.\nPodpisano porozumienie między Urzędem Miasta a Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad. Na jego mocy Olsztyn przygotuje i sfinansuje dokumentację przebiegu wariantów\npółnocnej obwodnicy. GDDKiA będzie odpowiadać za przekazanie planów terenu niezbędnych do budowy przyszłej drogi.\nMiasto zobowiązało się przeprowadzić przetarg na wybór\nwykonawcy dokumentacji, zawarcia z nim umowy, a następnie\nnadzoru i w konsekwencji rozliczenia prac. GDDKiA z kolei zobowiązało się współpracować przy przygotowaniu materiałów\ndo przetargu, przekazania materiałów archiwalnych dotyczących północno-wschodniej obwodnicy miasta oraz współpracy merytorycznej.\nPrzypomnijmy, że jest to już drugie podejście do północnej obwodnicy Olsztyna. Pierwotne plany dotyczyły budowy\ntej drogi od wschodu. Jednak w 2012 roku sąd uchylił decyzję\nśrodowiskową, gdyż swój sprzeciw wyrażali mieszkańcy gminy Dywity. Tym razem ratusz proponuje budowę obwodnicy\nRozebrali tory, bo\nbudują wjazd do sklepu\nMieszkańcy Olsztyna, którzy codziennie przejeżdżali al. Sikorskiego na wysokości sadów, z pewnością byli zdziwieni, gdy\nrobotnicy zaczęli zdejmować tory i rozbierać całą podbudowę\npod torami. Można rzeczywiście było pomyśleć, że to kolejny\nabsurd na miarę przejścia dla pieszych do nikąd, na wysokości salonu Hondy.\nGotowe – zdawałoby się – tory drogowcy tak po prostu wycięli i to na chwilę przed oddaniem całej inwestycji do użytku. Na szczęście to nie była ani pomyłka, ani fuszerka. Andrzej\nKarwowski, odpowiedzialny za projekt tramwajowy, wyjaśnił,\nże wykopy są powiązane z budową wjazdu do przyszłego zagłębia handlowego. Powstać tam ma market budowlany Leroy\nMerlin, który kupił ziemię od Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego za kwotę przekraczającą 31 mln złotych. Transakcja została sfinalizowana przed paroma dniami, stąd ta pospieszna\nPojawił się bowiem problem z dojazdem na teren marketu. Dlatego też wszystkie strony uczestniczące przy podpisaniu\numowy jednomyślnie stwierdziły, że tory lepiej rozebrać teraz i\nwybudować wjazd, gdy tramwaje jeszcze nie kursują, niż zrobić\nto później. Miasto nie będzie płacić za tę inwestycję.\nWspomnieliśmy o „zagłębiu handlowym”, gdyż market Leroy Merlin nie będzie jedynym obiektem na tym terenie. Oprócz\nniego powstać ma sklep sportowy sieci Decathlon oraz meblowy Agata Meble.\nInwestycja warta blisko\n160 mln zł otwarta\nTo nowoczesny Zakład Utylizacji Odpadów Komunalnych\nprzy ul. Lubelskiej. To sposób na rozwiązanie śmieciowych problemów Olsztyna i kilkudziesięciu gmin.\nZakład to jedna z największych miejskich inwestycji ostatnich lat. Zaczęła się ponad rok temu. Obiekt zajmuje około\n4,5 hektara. Wybudowany został w sąsiedztwie drogi wylotowej z Olsztyna w kierunku Mrągowa. Właśnie został oficjalnie otwarty.\n– To, co dziś zaprezentujemy, jest efektem współpracy z 36\nsamorządami. Będzie godne tego, by pokazać, że Polska niekoniecznie jest w ruinie – powiedział w trakcie czwartkowej uroczystości Adam Sierzputowski, prezes Zakładu Gospodarki\nOdpadami Komunalnymi, przy którym działa ZUOK.\nW olsztyńskim zakładzie wykorzystywana jest niemiecka technologia. Polega na suszeniu w wysokiej temperaturze\nśmieci zgromadzonych w kilkunastu silosach. Po wysuszeniu\nzaczyna się ich mechaniczna obróbka, następnie odzyskiwanie\nsurowców wtórnych. Ostatnim etapem jest oddzielanie elementów, które można spalić. To droga, w trakcie której powstaje\ndocelowo ekologiczne paliwo. Można je spalać, a powstałe w\nten sposób ciepło wykorzystywać do ogrzewania mieszkań. Ze\nwstępnych szacunków wynika, że takie paliwo będzie stanowiło niemal połowę śmieci, które będą trafiać do zakładu przy\nul. Lubelskiej. Ma być ono wykorzystywane w elektrociepłowni, której budowę planuje Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej.\nPrzypomnijmy, że problemy śmieciowe Olsztyna rozpoczęły się pod koniec lat 90., kiedy mieszkańcy podolsztyńskich Łęgajn doprowadzili do zamknięcia działającego tam wysypiska.\n– Cel, jaki sobie postawiliśmy, został osiągnięty. To budowa\nzakładu, który rozwiąże nasze problemy śmieciowe – stwierdził\nprezydent Olsztyna Piotr Grzymowicz.\ngrunty od miasta\nza duże miliony\nWartość transakcji to blisko 50 mln zł. – Na pewno nie przejemy tych pieniędzy. Przeznaczymy je na inwestycje – zapewnił\nprezydent Piotr Grzymowicz.\nChodzi o ponad 80 hektarów gruntów, które koncern Michelin dzierżawi od miasta od 2005 roku. Znajdują się przy\nul. Towarowej i Sprzętowej. Okres podpisanej wówczas umowy to 99 lat. Zgodnie z jej zapisami do 2015 roku Michelin miał\npłacić preferencyjną stawkę w wysokości 10 gr miesięcznie za\nPo dziesięciu latach umowę można było renegocjować.\nW tym celu Rada Miasta musiała podjąć odpowiednią uchwałę. Jej brak oznaczałby, że przez kolejne 89 lat francuski koncern oponiarski mógłby dzierżawić grunty po tej samej preferencyjnej stawce.\nNiewiele brakowało, a ratusz by przegapił ten fakt. By do tego nie dopuścić, prezydent miasta zwołał nadzwyczajną sesję,\nby radni mogli podjąć uchwałę, która umożliwiłaby przystąpienie do renegocjacji umowy. Zakończyły się one podpisaniem\naktu notarialnego. Zakłada on sprzedaż tej nieruchomości dla\nMichelin. Transakcja jest warta blisko 50 mln zł.\n– Transakcja ta utwierdza nas w przekonaniu, że Michelin\nrzeczywiście postawił na Olsztyn. Na pewno tych pieniędzy nie\nprzejemy. Zostaną one przeznaczone na inwestycje – mówi prezydent Piotr Grzymowicz.\nZe strony Michelin akt notarialny podpisał m.in. Jarosław\nMichalak, dyrektor olsztyńskiej fabryki francuskiego koncernu.\n– Na dzierżawionych do niedawna gruntach działają Centrum\nLogistyczne oraz Zakład Produkcji Mieszanek. Zatrudnienie\nw nich znalazło 1,5 tys. osób – mówi. – Kupno tego terenu jest\nsygnałem czegoś trwałego. Potwierdza strategiczne znaczenie\nnaszej fabryki w grupie Michelin.\nMirosław Rogalski, Mariusz Wadas;\nOkładka: materiał powierzony;\nPrzedstawiciele kilku organizacji proobronnych spotkali się 29 października na cmentarzu wojskowym przy ul. Szarych Szeregów w Olsztynie, by oddać hołd żołnierzom wszystkich frontów,\npoległym w I i II wojnie światowej.\nŚwięto Zmarłych jest czasem zadumy nad czasem minionym i pamięci nie tylko\no członkach rodziny. Dlatego z inicjatywy Zarządu Wojewódzkiego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego\nw Olsztynie na wspólne zapalenie zniczy pamięci na żołnierskich, nieraz tylko symbolicznych grobach,\nstawili się też reprezentanci Ligi Obrony Kraju, Stowarzyszenia Oficerów 15 Warmińsko-Mazurskiej Dywizji\nZmechanizowanej im. Króla\nWładysława Jagiełły i przyszli\nżołnierze – uczennice i uczniowie Liceum Wojskowego przy\nul. Jagiellońskiej w Olsztynie.\nByli też zwykli mieszkańcy\nPo krótkim historycznym\nprzypomnieniu, kto jest pochowany na cmentarzu, które wygłosił prezes ZW ZŻWP\npłk Romuald Jóźwiak, symboliczne znicze przed głównym\npomnikiem zapalili oficerowie w stanie spoczynku, wiceprezesi ZW ZŻWP: Wacław\nHojszyk, Aleksander Piecz-\nkin i Ryszard Kramek. Ponadto płk Jan Wiśniewski, prezes Stowarzyszenia Oficerów\n15 Dywizji, i Jerzy Kowalski,\nprezes Zarządu Wojewódzkiego LOK.\nuczestnicy spotkania zapalili zni-\ncze przy pomniku poświęconym obrońcom Września,\npolskim jeńcom wojennym\nzmarłym w kortowskim lazarecie i pochowanym na\nówczesnym cmentarzu niemieckim. Znicze zapalano też na grobach żołnie-\nrzy rosyjskich i niemieckich\nz czasów I wojny światowej, przed pomnikami poświęconymi polskim i francuskim żołnierzom różnych\nfrontów II wojny światowej,\na także na grobach żołnierzy\nOd siebie dodam: Bo tak\nnakazuje odwieczny etos rycerski (nie tylko chrześcijański!), bo żołnierska krew\njest jednakowa, bo nie byłoby zwycięzców bez pokonanych, bo to nie żołnierz decydował, na jaki front go poślą\npolitycy i z kim, i o co będzie walczył. W wielu przypadkach była to niepotrzebna śmierć (i jest – jak teraz\nw Iraku czy Afganistanie).\nI jeszcze jedno: Cmentarz przy ul. Szarych Szeregów popada w ruinę. A jest\non świadectwem tragicznej historii naszych ziem i przestrogą przed lekkomyślnym uprawianiem polityki historycznej\nna doraźne potrzeby. Toteż\nbyło mi wstyd na widok zaniedbanych mogił, zwłaszcza\ntych z czasów I wojny światowej – nie da się już odczytać\nwyrytych na nich napisów.\nTo, że służby miejskie zajmują się okazyjnym sprzątaniem cmentarza (a tak było\ntego dnia), to chyba za mało. To, że bywają tu uczestnicy różnych marszów i uro-\nupamiętniający SWÓJ pobyt\n– to ZA MAŁO!\nŻyjących, już mocno sędziwych kombatantów, można policzyć na palcach jednej\nręki. Oni ze swoich skromnych rent i emerytur nie uratują ani cmentarza, ani pamięci po frontowych kolegach.\nMoże więc ten cmentarz włączyć w program ratowania\ndawnych cmentarzy, który\npropagują szlachetni entuzjaści ze społecznego komitetu,\nkwestujący w Święto Zmarłych?\nA szkoły, które miały się opiekować żołnierskimi grobami? Są jeszcze takie\nw Olsztynie? A może wreszcie\nodpowiednie władze „od pomników” i miejsc pamięci narodowej także sypnęłyby groszem w to szczególne miejsce?\nBo przecież społeczna kwesta\nJego uśmiech jest dla\nTe słowa padły z ust Piotra Dargiewicza, którego syn choruje na bardzo ciężkie genetyczne schorzenie. Rodzice dziecka są zdeterminowani i podejmują każdy wysiłek, dzięki któremu mogą\npomóc swojemu dziecku.\nFabian nie ma jeszcze nawet roku. Często się uśmiecha. Trudno uwierzyć, że ten\nsympatyczny maluch choruje na niezwykle ciężką i trudną do zdiagnozowania chorobę – rdzeniowy zanik mięśni\n(SMA), który został u niego\nwykryty, gdy dziecko skończyło pół roku.\n– Jednak tak naprawdę\nlekarze zbagatelizowali ten\nproblem. Wraz z żoną wymusiliśmy na nich badania.\nZaniepokoiła nas jego wiotkość. Nie podnosił głowy.\nPrzecież dzieci są bardzo ruchliwe. Fabian taki nie był\n– wspomina Piotr Dargiewicz,\nPiotr i jego żona Dominika\nmusieli diametralnie zmienić\nswoje życie. Wszystko podporządkowali Fabianowi. Dzięki własnej inicjatywie oraz\npomocy rodziny i przyjaciół\npojechali do Rzymu, gdzie ich\nsyn jest badany przez lekarzy\nspecjalistów od SMA, których\njest na całym świecie niewielu.\nLeczenie eksperymentalne jedynym wyjściem\nBadania w Rzymie to tylko jeden z kilku etapów leczenia małego Fabiana. Prawdziwym szczęściem dla rodziców\nokaże się wiadomość o tym, że\nich synek dostanie się na eksperymentalne leczenie, gdzie\npodawane są maluchom leki\ntestowane, gdyż na SMA jak\ndotąd nie znaleziono skutecznego lekarstwa. Prace nad lekiem dopiero trwają.\nO eksperymentalnym leczeniu dowiedzieli się, przeglądając Internet. Trafili na\nstronę Clinicaltrials.gov. – To\nskarbnica wiedzy. Są tutaj wymienione placówki medyczne\nz całego świata, które wprowadzają eksperymentalne leki. Nas interesuje Europa.\nW Polsce nie prowadzi\nsię tego typu leczenia. Pozostają Niemcy, Włochy\nlub inne kraje – wyjaśnia\nLeczenie trwa długo i zależy od leku, który będzie podany Fabianowi. Czas kuracji waha\nsię od 6 miesięcy do ponad roku w przypadku leku firmy Biogen, którym\nsą zainteresowani rodzice. Żeby jednak myśleć\no wyjeździe do którejś\nz placówek, Piotr i Dominika muszą uzbierać pokaźną sumę, aby bez problemów przeżyć za granicą.\n– Do wyjazdu potrzebujemy uzbierać kwotę minimum socjalnego\ndla dwóch osób w danym\nkraju. Jeżeli we Włoszech\njest 5850 euro rocznie, to\nna dwie osoby wychodzi\nok. 12 tys. euro. Do tej pory uzbieraliśmy jakieś 70\nproc. tej kwoty.\nRodzice już ustalili,\nże na leczenie z Fabianem\npojedzie Dominika. Piotr\nnatomiast zostanie z córką\nw Olsztynie. Sam wyjazd\nto absolutne minimum.\nzebrane pieniądze muszą\nprzeznaczyć także na zakup sprzętu rehabilitacyjnego i ortopedycznego.\n– Są to ogromne kwoty. Właśnie kupujemy\npulsoksymetr, który jest\nFabianowi niezbędny do\nmonitorowania stanu zdrowia. Jego koszt to 4700 zł. Potrzebujemy kamizelki do oddychania i pionizowania.\nZwykły kawałek materiału\nkosztuje ponad 3000 zł – przyznaje Dominika.\nAle Fabian wymaga także\ncodziennej intensywnej rehabilitacji. Rodzice jeżdżą z nim\nWażna jest każda\npo różnych ośrodkach. – Z\nNFZ dostaliśmy jedną rehabilitację w tygodniu w szpitalu\ndziecięcym, mamy też dwie\nrehabilitacje do szpitala specjalistycznego w Ameryce.\nTam ma robione masaże, hydroterapię i inne ćwiczenia.\nNiedawno znaleźliśmy panią, która zajmuje się rehabi-\nlitacją AFE – mówi ojciec Fabiana i dodaje, że jego syn ma\nzałożone subkonto w Fundacji „Przyszłość dla dzieci”.\n– I jeżeli są jakieś środki, to fundacja nam je zwraca\nna podstawie faktur. Jednak\nwiększość kosztów związanych z rehabilitacją musimy\nże leczenie eksperymentalne przynosi efekty. Państwo Dargiewiczowie mają\nkontakt z rodzicami dzieci,\nktóre są w trakcie leczenia.\n– Wysyłają nam filmiki. Postępy są kolosalne. Dziecko, które się nie\nruszało, teraz potrafi łapać mamę za włosy. Także nadzieja jest i trzeba się\njej trzymać – kontynuuje\nPiotr. – Zależy nam przede\nwszystkim na tym, żeby\nsamodzielnie oddychał, bo\nto jest główne kryterium\nprzyjęcia na leczenie – dodaje Dominika.\nRodzice Fabiana mają\nświadomość tego, że sami\nnie byliby w stanie podjąć\nwalki o życie syna. Starali\nsię o pomoc, którą uzyskali. – Nasz upór się opłacił.\nZyskaliśmy pomoc od wielu osób czy firm, które kiedyś były nam obce, a teraz\nCo można jeszcze powiedzieć, gdy dziecko\nchoruje na tak poważną\nchorobę? Jak można dodać otuchy innym rodzicom? Rodzice Fabiana\nprzez chwilę zastanawiali\nsię nad odpowiedzią.\n– Trzeba walczyć. My\nsię nie poddajemy, bo\ngdy widzimy uśmiech na\ntwarzy syna, to nic innego się dla nas nie liczy\n– mówią wspólnie i dodają,\nże ich córka również chciałaby pomóc. – Siostra Fabiana, Julia, jest gimnastyczką.\nChodzi do Szkoły Mistrzostwa Sportowego. Mówi, że\nchciałaby oddać Fabianowi\nczęść swoich mięśni – Piotr i\nDominika cytują słowa córki\n(SMA) jest chorobą o podłożu\nsię tym, że w rdzeniu kręgowym obumierają neurony odpowiadające za pracę mięśni.\nWskutek tego mięśnie stopniowo ulegają zanikowi. Małe\ndzieci są szczególnie narażone\nna jej ataki, gdyż w ich wieku\nschorzenie to przebiega szybko i gwałtownie. Osłabieniu\nulegają mięśnie tułowia, kończyn, przełyku i płuc, co może\ndoprowadzić do utraty zdolności przełykania i niewydolności oddechowej.\n– W przypadku SMA,\nw najcięższej postaci, śmiertelność przy dobrym wsparciu\noddechowym wynosi 50 proc.\nTo znaczy, że połowa chorych\ndożywa 4 albo 5 lat. Jeżeli dziecko ma problem z oddychaniem,\nto najczęściej dożywa 6 lub 7\nmiesięcy – tłumaczy Kacper\nRuciński, wiceprezes i współzałożyciel Fundacji SMA. Pan\nRuciński dodaje, że zdarzają się\nwyjątki. – Znamy dzieci, które\nmimo wykrytego SMA pierwszego typu (najcięższej postaci\nchoroby), są już nastolatkami.\nMają 13-14 lat.\nosób w Polsce wynosi ok. 300.\nJednak może ich być nawet\n2000. Kacper Ruciński uważa,\nże problemem w rozpoznaniu SMA jest niedostateczna\nwiedza lekarzy o tej chorobie\n(szczególnie tych pierwszego kontaktu), a za tym idzie\nTym ważniejsza jest każda\nwzmianka w mediach o tym\n– Ze swojej strony mogę\ndodać, że dzięki naszej fundacji jeszcze jedno dziecko z Olsztyna pojedzie na badania do\nWłoch – kończy pan Ruciński.\nZapowiadana w wakacje zmiana w taryfach\nopłat za przejazdy komunikacją miejską\nwchodzi w życie. Na nowych warunkach można\npodróżować od niedzieli 1 listopada.\nTakich zmian w olsztyńskiej komunikacji nie było od dawna. Nowe sieciówki, które są już w sprzedaży, kosztują zaledwie 88 złotych. To aż o 22 złote mniej niż było to dotychczas. Do tego\nbilety czasowe – 2,90 zł za pół godziny jazdy, 3,40 zł za godzinę i 4,40 zł za 90 minut podróżowania. Co ważne, korzystając z tych przejazdówek, można wielokrotnie przesiadać się między\npojazdami. Dzięki temu będzie można szybko i sprawnie łączyć w nowym układzie komunikacyjnym przejazdy autobusem i tramwajem (ale także przesiadać się między liniami tramwajowymi albo autobusowymi). Jednorazowy bilet pozostaje w cenie 2,90 zł.\nmieszkańców gmin Dywity\ni Stawiguda, korzystających\nz usług miejskiego przewoźnika. Od niedzieli przestały obowiązywać bilety\naglomeracyjne. To oznacza,\nże przejazd poza Olsztyn\nkosztuje już tyle samo co\nw granicach miasta.\nW ofercie pozostaną bilety 10-przejazdowe. Nato-\nmiast z czasowych – poza\nmiesięcznymi i 30-dniowymi – 24-godzinny i 3-dniowy. Ułatwieniem może\nbyć Olsztyńska Karta Miejska. Plastikowy dokument\nmoże zastąpić sieciówkę albo być elektroniczną portmonetką wykorzystywaną do płacenia za\nprzejazd. Zachęcamy do\nzapoznania się ze szcze-\ngółową informacją dotyczącą nowej taryfy i ulg:\nPrzypominamy też, że\nwraz z uruchomieniem\ntramwajowych linii zmieni\nsię układ komunikacyjny.\nNa stronie Zarządu Dróg\nZieleni i Transportu można przeczytać o tym, jak będzie wówczas funkcjonować transport miejski.\nTramwaje co 7,5 minuty,\nautobusy co kwadrans. Tak\nw godzinach szczytu ma\nkursować olsztyńska komunikacja miejska. Częstsze\nkursy, więcej możliwości\npodróżowania, sprawniejsze przejazdy – to wszystko wiąże się ze zmianami,\njakie zostaną wprowadzone\nw nowym układzie komunikacyjnym Olsztyna. Po-\nznaliśmy rozwiązania, które\nbędą obowiązywać po uruchomieniu tramwaju.\n– Naszym priorytetem jest poprawa połączeń\n– wyjaśnia prezydent Piotr\nGrzymowicz. – Chcemy zadbać też o te osiedla, do których nie dociera tramwaj.\nWśród najważniejszych założeń były częstsze kursy\noraz zwiększenie dostępności komunikacji miejskiej\nw weekendy i święta. Jestem przekonany, że jakość\nświadczonych usług zadowoli olsztynian.\nNowością są również autobusowe linie, które będą\ndowozić olsztynian do tramwajów. Te będą kursować\nz os. Generałów, Pieczewa\noraz Tęczowego Lasu.\nW przypadku połączeń\nautobusowych zdecydowanie wzrośnie częstotliwość\nkursowania. Większość linii będzie jeździć w dni robocze co kwadrans. Poza\ntym więcej połączeń pojawi\nsię wieczorami, w dni robocze wolne od nauki szkolnej\noraz w dni świąteczne.\nOlsztyńską Kartę Miejską.\nKarta spersonalizowana (imienna) to elektroniczna\nportmonetka na przejazdy jednorazowe i bilety okresowe.\nSpersonalizowana karta zawiera także informacje o ewentualnych ulgach bądź uprawnieniach do przejazdów bezpłatnych. Dzięki temu nie trzeba już nosić przy sobie dodatkowych dokumentów potwierdzających te przywileje.\nOKM imienna może być użytkowana wyłącznie przez osobę, której dane zostały zapisane na karcie.\nKarta na okaziciela to elektroniczna portmonetka na\nprzejazdy jednorazowe i bilety okresowe. OKM na okaziciela może być użytkowana przez wiele osób.\nOlsztyńska Karta Miejska może być jednocześnie elektroniczną portmonetką. To nic innego jak system przedpłat.\nOznacza to, że użytkownik będzie mógł przelać pieniądze\nna swoją kartę (maksymalnie do 200 zł) i płacić nimi podczas zakupu biletu lub pozostawienie auta w strefie płatnego parkowania. W przyszłości oferta OKM będzie mogła być\ntakże rozszerzona o inne usługi.\nzmiana to oczywiście wprowadzenie nowego środka\ntransportu. Tramwaje będą kursować na trzech liniach: Kanta – Wysoka\nBrama, Kanta – Dworzec\nGłówny, Dworzec Główny\n– Uniwersytet (przystanek\nprzy ul. Prawocheńskiego).\nW godzinach szczytu składy będą przyjeżdżać co ok.\nOKM ma format karty płatniczej. Jest to przede wszystkim nowoczesny nośnik biletów\nobowiązujących w komunikacji miejskiej w Olsztynie. Ale nie tylko. Wystarczy spersonalizować kartę,\nby móc korzystać z dodatkowych usług.\nNie ma to jak czynny wypoczynek na rowerze po ciężkim tygodniu pracy. Ten sposób rekreacji zaszczepił we mnie mój ojciec, który zawsze mówił i nadal często powtarza: „Synu! Ruch to\nzdrowie, a świeże powietrze ma zbawienny wpływ na nasz umysł”. Gdy wkraczałem w dorosłość, cała rodzina złożyła się i kupiła mi na urodziny dwa rowery, na których wspólnie z moją\ntowarzyszką życia spędzamy każdą wolną chwilę. Na bicyklach jeździmy do pierwszego śniegu, potem zakładamy narty i biegamy po ścieżkach w olsztyńskim lesie.\nCieszymy się, że jest jeszcze ciepło i możemy organizować nasze niedzielne przejażdżki. Teraz często jeździmy\nna naszą działkę. Musieliśmy\nwyposażyć rowery w światła,\nbo powroty odbywają się już\no zmroku, ale czego nie robi\nsię dla zdrowia.\nPrzed Świętem Zmarłych na cmentarz komunalny\nw Dywitach też jeździliśmy\nrowerami. Mamy takie specjalne torby i bagażnik, w których bez problemu przewozimy rzeczy potrzebne do\npielęgnacji nagrobków. Przez\nlas pedałuje się sympatycznie.\nNajgorszy jest odcinek od mostu nad rzeką Wadąg do uliczki prowadzącej na cmentarz,\nbo w tym miejscu nie ma ścieżki rowerowej. Dlatego często\njeździmy przez Kieźliny i Wadąg . Dalej, ale bezpieczniej.\nJadąc przez las koło Jakubowa, zauważyłem, że ścieżka rowerowa przebiega koło pewnego bardzo starego\ncmentarza. Nie wiedziałem,\nże w Lesie Miejskim też są jakieś nekropolie. Natychmiast\nzadzwoniłem do Jacka Panasa. Wiedziałem, że na pewno coś o nich będzie wiedział.\nNie pomyliłem się. Oczywi-\nście najpierw musiałem usłyszeć tradycyjne: – Oj Pawełku!\nTy mnie zamęczysz.\nPotem było przyrzeczenie, że przyśle mi e-maila.\nSłowa dotrzymał i za dwie\ngodziny materiał już miałem. I oto, co napisał nasz\nredakcyjny miłośnik starego\n„Nie będę pisał o nowych\na przybliżę Ci te stare, często\nzapomniane i prawie już niewidoczne miejsca wieczne-\ngo spoczynku. Z tego, co mi\npowiedziałeś, jedną odkryłeś, jadąc rowerem do Dywit.\nPomiędzy ostatnimi zabudowaniami (teraz są tam przychodnie lekarskie) a zjazdem\ndo zdewastowanego Stadionu Leśnego zlokalizowany\njest cmentarz wojenny żołnierzy niemieckich. Założono go\nw 1914 roku dla osób poległych podczas działań wojennych.\nspoczywa na nim w kilku półkolistych kwaterach 87 żołnierzy. Obecnie to miejsce jest\nW tym samym roku po\ndrugiej stronie drogi do Dywit\nutworzono cmentarz dla rosyjskich żołnierzy, którzy zginęli na terenie Prus w czasie\nI wojny światowej. Ta nekropolia przez lata nie była pielęgnowana i dziś już prawie\njej nie widać. O jej istnieniu\ninformuje tylko pamiątkowy\ngłaz z wyrytym napisem: „Tu\nspoczywają rosyjscy żołnierze, którzy zginęli daleko od\nswojej ojczyzny”. Ilu żołnierzy tam leży, tego nikt dokładnie nie wie. Między drzewami\nsą jeszcze szczątki nagrobków\ni dwa obeliski z odnowionymi\nnapisami. To pozostałości po\nistniejącym tam, założonym\nw 1923 roku małym, wielowy-\nznaniowym cmentarzu komunalnym. Został już zamknięty,\nprawdopodobnie w latach 30.,\nbo w latach 50. już prawie nie\nbyło po nim śladu.\nTuż koło niego, tam gdzie\nobecnie jest leśny parking, była pętla tramwajowa. Przysypane śniegiem uchroniły się\ntu przed barbarzyństwem radzieckich zwycięzców (czy jak\nkto woli „wyzwolicieli”) olsztyńskie tramwaje. Dwa wozy\nmotorowe i kilka przyczep.\nJak mi kiedyś opowiadał nieżyjący już Władysław Karbownik, to one właśnie przez\njakiś czas w 1946 roku jeździły\npo ulicach Olsztyna. Pan Władysław, z zawodu elektryk,\nuruchamiał stacje transformatorową oraz właśnie te jedyne\nocalałe tramwaje. Jak wiesz,\nPawełku, pierwszy tramwaj\nw Olsztynie pojawił się w 1907\nroku i do 1963 roku (kiedy zostały zlikwidowane) istniały\ndwie linie: z ulicy Bałtyckiej\ndo dworca oraz od ratusza do\nJakubowa. W tym roku ponownie w Olsztynie zaczną\nkursować tramwaje. Prawdopodobnie pierwszy na trasę wyjedzie 14 grudnia, czyli\nw dniu, w którym 108 lat temu\nolsztynianie otrzymali taki rodzaj komunikacji miejskiej.\nJednak wróćmy do wątku zapomnianych nekropoli. Żołnierze polegli podczas\nI wojny, jak również ci z olsztyńskich jednostek byli chowani na cmentarzu garnizonowym, utworzonym w 1913\nroku przy obecnej ulicy Szarych Szeregów. Ta nekropolia\nskłada się z dwóch części. Jedna jest starsza, przedwojenna, gdzie są kwatery żołnierzy\narmii rosyjskiej i niemieckiej\noraz osób związanych z olsztyńskim garnizonem, a po\n1945 roku okolicznych mieszkańców. Druga część jest nowsza. W niej spoczywają zabici podczas ostatniej wojny.\nSą tam zbiorowe mogiły kilku tysięcy żołnierzy Armii\nCzerwonej, kwatery polskich\nżołnierzy i prawdopodobnie\nfrancuskich lotników z formacji Normandia Niemen”.\nSłowa Jacka Panasa\nCzy pamiętasz, Jacku, dawne peerelowskie dworce? Zwłaszcza w małych miasteczkach?\nW większości zaniedbane, obskurne, zdarzało się, że brudne, z toaletami wyczuwalnymi na\nodległość. Dworcowe bary z dyżurnym bigosem i fasolką po bretońsku, lurowatą kawą, herbatą słodzoną przydziałowymi dwiema kostkami (lub łyżeczką) cukru, czasami zdarzało się,\nże z cytryną. Mam w pamięci także dworcowe poczekalnie z twardymi, drewnianymi ławkami. Nie było innego wyboru, ale zawsze lepiej spędzić kilka godzin oczekiwania na pociąg\nw pomieszczeniu, zwłaszcza kiedy na zewnątrz pada deszcz lub jest zimno.\nA ja myślałem, że mój przyjaciel Andrzej Brzozowski twardo stąpa po ziemi i realnie patrzy na\notaczającą nas rzeczywistość. Okazuje się, że chyba w dalszym ciągu jest jeszcze w czasach\nsocjalistycznych, czyli w okresie, w którym wszystko było nasze. Ludzie mieli prawie darmowe wczasy, różnego typu deputaty, służbowe niemal bezpłatne mieszkania, dopłaty do światła, olbrzymie zniżki na przejazdy itp. W kraju królowały PKS i PKP. To byli najważniejsi\nprzewoźnicy, w gestii których znajdowały sie wszystkie poczekalnie, stacje i przystanki.\nPociągi jeździły przez całą dobę, autobusy również.\nZ racji wykonywanego\nzawodu, w latach siedemdziesiątych i na początku lat\nosiemdziesiątych (zanim dorobiłem się samochodu), dużo jeździłem po kraju pociągami. Dobrze znałem takie\ndworce, spędziłem w nich\nwiele czasu, czekając na kolejne połączenia.\nPewnie się dziwisz, Jacku, dlaczego o tym piszę. Bynajmniej nie z sentymentu za\ndawnymi czasami, chociaż...\nKilkanaście dni temu\npóźnym wieczorem byłem\nw Ostródzie w sprawach\npociągiem, bo akurat samochód był w naprawie.\nOstatni pociąg powrotny\nmiałem o godzinie 21.30,\nnastępny dopiero o 6 rano. Trochę mnie to zmartwiło, bo gdyby spotkanie\nsię przeciągnęło, musiałbym kilka godzin spędzić\nna ostródzkim dworcu.\nWychodząc, zauważyłem kartkę na drzwiach,\ninformującą, że dworzec\nw Ostródzie jest zamknięty\nod godziny 22 do 6 rano. Zapytałem pana w kasie, gdzie\nw tych godzinach można kupić bilety. Usłyszałem, że nie\nma takiej potrzeby, bo po godzinie 22 do 6 rano żaden pociąg nie jedzie przez Ostródę.\nNo dobrze, a gdzie w takim\nrazie mogę zaczekać na swój\npociąg, kiedy dworzec jest\nzamknięty? Okazuje się, że to\nMój pobyt w Ostródzie\nprzeciągnął się do późnej\nnocy. Na szczęście jeden ze\nznajomych wracał do Olsztyna, więc się z nim zabrałem. Całą drogę powrotną\nzastanawiałem się, gdzie\nspędziłbym czas, czekając\nna poranny pociąg, gdyby\nnie ta okazja.\nNie wiem, czy dworcami zawiaduje PKP, czy\npaństwowa, ale coś tu jest nie\ntak! Nikt nie interesuje się podróżnym, który z takich czy\ninnych przyczyn jest zmuszony do czekania na połączenie\nkolejowe. A gdyby taka sytuacja wydarzyła się zimą? Kilka godzin stania na mrozie to\nniezbyt miła perspektywa.\nDomyślam się, Jacku, że\ndworce są zamykane nocą\nprzed bezdomnymi i menelami. Od pilnowania porządku są jednak służby porządkowe i nie powinien z tego\npowodu cierpieć podróżny.\nZamykanie dworca nie jest\nnajlepszym rozwiązaniem tego problemu.\nCzasy się zmieniły,\nprzewoźników namnożyło się bez liku. Zabrali dużą część pasażerów, ale\ndawnym potentatom pozostawili całą infrastrukturę, czyli balast. Co się stało?\nMolochy zaczęły się bronić,\ntworząc małe firmy i przedsiębiorstwa. Nagle okazało\nsię, że trzeba ciąć koszty.\nNajłatwiej likwidować to,\nco nierentowne. Na pierwszy ogień poszły kursy po-\nciągów i autobusów, całe linie kolejowe i małe stacyjki.\nSprzedano albo pozostawiono w ruinie zabudowania\ni zachowano tylko przystanki z wiatami.\nI widzisz, Andrzeju, na\nstacji w Ostródzie potrzebne są tylko kasy i perony.\nInne pomieszczenia są po\nprostu niepotrzebne. To po\nco je ogrzewać, sprzątać, palić światło? Marnotrawstwo\npieniędzy. Dlatego piękny,\nsecesyjny dworzec otwarty\njest od pierwszego do ostatniego pociągu. Na mniejszych stacjach pozostały\ntylko perony, często nawet\nbez wiat, a bilety kupuje się\nu konduktora. Czysta ekonomia. Gdyby Ostróda była\nstacją węzłową i ludzie musieliby często czekać kilka godzin na przesiadkę,\nto prawdopodobnie poczekalnia\nNa innych dworcach, kiedy\nw nocy nie zatrzymuje się\nżaden pociąg, poczekalnie\nsą zamknięte, nawet na lotnisku. Te miejsca, niestety,\nnie mogą być bezpłatnymi\nhotelami czy noclegowniami. To nie socjalizm, który w założeniach ma wspólną troskę o wszystkich\ni wszystko. Podobnie jest\nw innych krajach. Już pisałem, pieniędzy nie wolno niepotrzebnie wydawać.\nMyślę, że Ty, gdybyś miał\ndwupiętrowy dom, a mieszkał tylko na jednym piętrze,\nto też drugie piętro ogrzewałbyś tylko wtedy, kiedy\nbyłoby użytkowane. Czas\nnajwyższy się z tym pogodzić. Przyszło nowe i trzeba wierzyć, że będzie lepiej!\nCzyściutkie cztery kąty\nSprzątać trzeba umieć – mawiają osoby świadome własnych ułomności w tej materii. O ile większość z nas dba o ogólny porządek, o tyle mamy kłopot z utrzymaniem całego mieszkania\nw perfekcyjnej czystości. Zawsze jest jakiś piekarnik, który trzeba doszorować albo armatura błagająca o usunięcie osadu. Na szczęście są sposoby na łatwe i tanie przeprowadzenie generalnych porządków.\nWszystko jest w takim nieładzie, że nie wiadomo, za co\nsię łapać. To najczarniejszy\nscenariusz, ale nawet z nim\nsobie poradzimy. Najlepiej zacząć od czynności, które nie są\nczasochłonne, a dają natychmiastowe efekty.\nz garderoby i szafy na podłogę zamaszystym ruchem ręki.\nNastępnie stańmy nad stertą\nrzeczy, mając w ręku solidny,\n120-litrowy worek na śmieci.\nWyrzucajmy wszystko, co jest\nnam zbędne. Dzięki temu łatwiej będzie poukładać to, co\nRozwód ze starociami\nW przypadku ubrań kierujmy się zasadą: wyrzucamy wszystko, czego nie założyliśmy w tym roku. Szkoda\npozbywać się nienoszonych\ndawno spodni, bo są „jeszcze dobre”? Zadaj sobie pytanie, kiedy ostatni raz były\nużywane. Jeśli przed ponad\nrokiem, to wyrzuć je – widocznie masz dużo lepszych\nubrań. Idąc tym tropem, zyskasz sporo przestrzeni na\npółkach. Dzięki temu nie tylko będzie ci łatwiej utrzymać\npozostałe rzeczy w ładzie.\nOne dodatkowo będą lepiej\nwyeksponowane w szafie.\nSzybciej zaczniesz decydować, w co się ubrać. Zostaną\nsame sensowne propozycje,\nbez niepotrzebnych złodziei\nPodobnie warto postępować w przypadku innych\nprzedmiotów. Każdy z nas\nma przepełnioną przestrzeń\nrzeczami zbędnymi. To choćby stare płyty i kasety, gazety, przeterminowane leki\ni kosmetyki – trzeba przejrzeć te szpargały, wyrzucić\nwiększą część. A resztę posegregować tak, aby\nmiały jedno ustalone\nmiejsce, a nie\nbyły porozrzucane po różnych szufladach,\njak to bywa w przypadku dokumentów. Wyrzucamy nieużywane mydła i powidła, pozostałe\ni konsekwentnie trzymamy się nowego porządku.\nPo odgraceniu mieszkania zabieramy się do ogólnego sprzątania. Zaczynamy od\nściągnięcia dywanów, chodników, kap, koców czy pokrowców. Raz na jakiś czas przecież trzeba się zmobilizować\ndo wytrzepania i wyprania\ntych dużych połaci materiału.\nDzięki temu nasze mieszkanie nabierze świeżości. Szczególnie jeśli dodatkowo odkurzymy meble, książki, kwiaty\nwietrzeje – już po kwadransie od wyschnięcia nie wyczujemy jego zapachu. Do\ntego słynie z pochłaniania innych zapachów, dlatego jest\nidealny do przepłukiwania\nodpływów czy do przetarcia\nWiemy już, co zrobić z kamiennym osadem na armaturze. A jaki naturalny składnik stanie się dla nas idealnym\nzastępstwem dla preparatów\nzwalczających tłuste osady? To cytryna. Chcąc domyć wnętrze piekarnika\nlub mikrofalówki, włóżmy\ndo nich garnek z wodą oraz\ndużą ilością pokrojonej cytryny i ustawmy wysoką temperaturę. Gdy woda cytrynowa zacznie parować,\nskropli się na otłuszczonych ścianach piekarnika\nczy mikrofalówki. Gdy nieco ostygnie, wystarczy wytrzeć wnętrze urządzenia\nszmatką. Tłuszcz zejdzie bez\nNajwięcej problemu może sprawić usunięcie kurzu właśnie z grzejników.\nAby dotrzeć między żeberka, posłużmy się szczotką do\nczyszczenia butelek owiniętą mokrą szmatką. Meble tapicerowane możemy odświeżyć odkurzaczem lub uciec\nsię do zmyślniejszego triku.\nSprawdza się on w przypadku kanap i foteli. Kładziemy\nmokre prześcieradło na zakurzonej kanapie i uderzamy\nw nie intensywnie trzepaczką do dywanu. Kurz, który\nnormalnie wzbiłby się nad\nkanapę i z powrotem na niej\nwylądował, przylepi się do\nna skrócenie roboty\nWedług reklam telewizyjnych detergenty są inteligentne. Niszczą brud,\nosad, tłuszcz czy kamień,\nale nie robią krzywdy naszym dłoniom. Jak to możliwe? Skąd agresywny preparat ma to rozeznanie, co\natakować chemicznie (brudna powierzchnia), a co łagodnie (skóra człowieka).\nBzdura! Nie dawajmy wiary\nw takie obietnice, lepiej sami\nstwórzmy środki do czyszczenia na bazie naturalnych\nprzy sprzątaniu znajdziemy\ndla poczciwego octu. Doskonale sprawdza się przy myciu okien. Wystarczy przygotować sobie dwuskładnikowy\nkoktajl czyszczący: do dwóch\nszklanek gorącej wody dodać\nszklankę octu i wlać do buteleczki z rozpylaczem, by wygodnie spryskiwać okna. Jeśli do roztworu dodamy kilka\nkropel gliceryny, to okna będą\nlśniły. Szczególnie jeśli na koniec wypolerujemy je rajstopami z nylonu.\nOcet stanie się również\nw zwalczaniu łazienkowych\nnieczystości. Brudne fugi odzyskają dawny kolor, jak będziemy je szorować szczoteczką zwilżoną octem. Tym\npłynem też zmiękczymy kamień zalegający w wannie\ni umywalce. Jeśli osad jest wyjątkowo uporczywy, to warto\ndo octu dodać sody oczyszczonej (na szklankę octu\nćwierć szklanki sody). Taki\nroztwór przyda nam się, gdy\nosad z twardej wody jest tak\nuciążliwy, że aż zatyka dziurki w słuchawce od prysznica. Wystarczy zanurzyć ją\nna godzinę w naszej mieszance, a słuchawka będzie\nw lepszym stanie niż gdybyśmy ją nacierali najdroższymi\nWbrew pozorom nie mamy co się obawiać zapachu\noctu. Choć faktycznie ma ostrą\nwoń, to na szczęście szybko\nNa koniec rada dla osób,\nktórym trudno się zmobilizować do dokładnego sprzątania. Wielu z nas ma taki kłopot, że robienie porządków\nodkłada na sobotę. Gdy już\nnadchodzi szósty dzień tygodnia, sprzątania jest tak dużo, że trudno poświęcić czas\ndrobiazgom, takim jak choćby usuwanie nalotu na fugach w łazience. Rozwiązanie\njest jedno. Warto zrobić listę\nkilkunastu prac domowych,\nktóre pojedynczo są mało\nNa przykład punkt pierwszy: umycie okna w kuchni,\npunkt drugi: przetarcie kurzu\nz meblościanki, punkt trzeci: zdezynfekowanie muszli klozetowej, punkt czwarty: doczyszczenie piekarnika,\npunkt piąty: udrożnienie odpływu w umywalce. Każda\nz tych czynności zajmie nam\nnie więcej niż kwadrans. Codziennie zmobilizujmy się do\njednej drobnej czynności, wykreślając ją z listy. Dzięki temu nawet nie zauważymy,\njak mimochodem w ciągu tygodnia doprowadzimy nasze gniazdko do błysku. Gdy\nwesoła rodzinka zawita u nas\nna niedzielnym obiedzie, będziemy krążyć po swych włośniach niczym dumne pawie.\n– regionalne zwyczaje pogrzebowe\nZa nami święta poświęcone zmarłym, czas wspominania tych, którzy od nas odeszli. Warmiacy i Mazurzy także o nich nie zapominali, odpowiednio ich żegnali i towarzyszyli w przejściu do\ninnego świata. Niekiedy potrafili nawet przewidzieć, że śmierć czyha za progiem.\nNiegdyś obrzędy poświęcone zmarłym odbywały się\nkilka razy w roku: w Nowy\nRok, Wielkanoc i zapusty.\nZ biegiem czasu Kościół doprowadził do skupienia ich\nw jednym dniu. Na Warmii był\nto podobnie jak dzisiaj 1 listopada, na Mazurach zaś ostatnia niedziela listopada. Dzień\nprzed swoim świętem dusze\nzmarłych krążyły po świecie,\ndlatego zostawiano dla nich\njadło, zarówno na cmentarzu,\njak i w domu. W izbie dodatkowo palono światło. Należało się wtedy powstrzymywać\nod wylewania wody, inaczej\nistniała groźba, że oblejemy\nducha. Jeśli musiano wykonać\ntę czynność, wcześniej ostrzegano: „uciekajcie wszystkie\ndusze, bo ja wodę wylać muszę”. W późniejszym okresie\nna Warmii karmiono w tym\nczasie przed kościołem dziadów proszalnych.\nPukanie i wycie,\njuż długo nie potrwa\nŚmierć zazwyczaj przychodziła zapowiedziana. Na\nMazurach istniało przekonanie, że przychodziła przez\ntrzy wieczory. Słychać było\ndziwne stukania, pukania, sowa pohukiwała „pódź, pódź”,\npies wył z pyskiem skierowanym do ziemi, koń prychał,\nświerszcz cykał w ścianie,\na kura mogła nawet zapiać.\nGdy śmierć przyszła, należało zadbać o to, aby nieboszczyk został wyłączony\nze społeczności żywych, dwa\nświaty nie mogły stykać się\nze sobą. Mazurzy kładli konającą osobę na słomie ułożonej na podłodze. Palili świece i odmawiali modlitwy.\nO zgonie zawiadamiano\nkrewnych, sąsiadów, zwierzęta gospodarskie, a nawet\npszczoły. Na ulach wieszano\nw domu, nie wolno było wykonywać wielu prac,\nprząść i piec\nchleb. Te czynności zakłócały\nspokój zmarłego. Zakrywano\ntakże lustra, bo\nmogło to doprowadzić do śmierci kolejnej osoby\nZwłoki najczęściej myła i ubierała\nkobieta. Zanim zostały\nwłożone do trumny, były kładzione w gieźle, czyli\nw tzw. śmiertelnej koszuli lub\nprześcieradle na piasek. Młodych ubierano tak jak na wesele. Do trumny wkładano\nkanoncjał, grzebyk, lusterko,\nchusteczkę do nosa, a nawet\ndrobne monety. Zmarłemu na\ntamtym świecie miało niczego nie brakować, musiał dobrze zaprezentować się na Sądzie Ostatecznym, a w razie\npotrzeby mógł się tam także\nWodę, którą były obmywane zwłoki, uznawano za\nnieczystą. Należało wylać ją\nw takim miejscu, gdzie nic nie\nrośnie, nikt nie chodzi, tak aby\nw tym momencie nie przelatywały ptaki. Podobnie postępowano ze słomą, na której\nwcześniej spoczywały zwłoki.\nsprowadzić wylanie wody na\nswój „puścian” – cień. Kobieta,\nktóra przygotowywała zmarłego, musiała powstrzymać\nsię od różnych prac gospodarskich, np. dojenia krów, czerpania wody.\nNa środku paradnej izby,\nnogami w kierunku drzwi,\nustawiano otwartą trumnę ze\nzmarłym. Od strony głowy\nustawiano krzyż, po bokach\nświece i kwiaty. Od momentu\nśmierci do pogrzebu cały czas\nmodlono się i śpiewano pieśni. Po jednej stronie siedziały\nmężczyźni. Czuwających częstowano\nkuchem, kawą, a nawet wódką. Wśród panów krążyła butelka i jeden kieliszek, wśród\npań miska z łyżką, którą czerpano alkohol. Ostatnia noc\nzmarłego w domu nazywana była pustą nocą. Pozwalała nieboszczykowi ostatecznie\npożegnać się z dawnym światem. Drzwi nie mogły być zamknięte na klucz, wtedy dusza nie mogła odejść.\nWyprowadzając zmarłego z domu, otwierano drzwi\ni okna, wypuszczano zwie-\nrzęta gospodarskie. Wychodząca dusza żegnała się nie\ntylko z ludźmi, ale także\nz trzodą, bydłem i pszczołami. Trumną stukano o próg.\nz konduktem żałobnym.\nZatrzymywano się za\nwsią, na skrzyżowaniu\ndróg. Chodziło o to,\naby zmarły nie wrócił do wsi pod postacią ducha. Konie wiozące trumnę\nmusiały być pożyczone. Jeśli koń\npotknął się lewą\nnogą, pierwsza we\nwsi miała umrzeć\nkobieta, jeśli prawą\ntrumnę wodą święconą i w kościele odprawiał mszę świętą. Gdy\nkondukt dotarł na cmentarz, otwierano trumnę, aby\npożegnać się ze zmarłym. Już\nzamkniętą spuszczano do dołu i zakopywano. Tym chwilom towarzyszył na Mazurach\npastor, a na Warmii ksiądz.\nZazwyczaj ktoś z rodziny\ndziękował przybyłym oraz\nzapraszał na „łobiad”.\nz jadłem i napitkiem\nKiedyś w przyjęciu po\npogrzebie, czyli „cermie”,\nuczestniczyła cała wioska.\nUważa się, że jest to przejęcie pogańskiego zwyczaju uczt pogrzebowych,\nktóre odbywały się na cmentarzach (Prusowie nazywali je „sermen”). Zbierano się\nw domu zmarłego lub karczmie. Tam wszyscy jedli i pili. Na Warmii nie podawano\nwtedy mięsa. Po wychyleniu\nkieliszka, najczęściej wódki\nzmieszanej z miodem, mówiono: „Wieczny pokój daj\nmu (jej) Panie!”. Dla zmarłego zostawiano miejsce\nprzy stole, nakładano jadło\ni nalewano napitek. W przypadku śmierci młodej osoby uważano, że trzeba wyprawić jej wesele. Zdarzało\nsię, że te stypy zmieniały się\nw libację. O północy na krzyżówkę dróg zanoszono jedzenie dla zmarłego, aby zostawił w spokoju żywych.\nW niektórych wioskachbył zwyczaj zanoszenia na\nże po zmarłym nie powinno się zbyt długo rozpaczać. W przypadku matki,\nktóra straciła dziecko, mogło to doprowadzić do tego,\nże dziecko nie było w stanie\nodejść. Przez jakiś czas dusza przebywała wśród swoich bliskich. Często widywano jak dzieci, którym umarła\nmama, wskazywały ją palcem. Miała przychodzić do\ntych najmłodszych, karmić\nje i bawić.\nDawne społeczności wiedziały, jak ważne jest to, aby\nodpowiednio pożegnać zmarłego. Chodziło o to, aby wyłączyć go ze wspólnoty żywych.\nZachowanie wszystkich obrzędów dawało spokój nie\ntylko odchodzącej duszy, pozwalało bliskim pogodzić się\nz odejściem członka rodziny,\nz wiedzą, że zrobiło się\nwszystko, co należało w takiej\nZ dnia na dzień temperatura jest coraz niższa. Pewnego dnia obudzimy się, a za oknem będzie już białawo od porannych przymrozków. Gdy z szyby swojego auta zaczniemy skrobać pierwszy\nszron, do głowy wpadnie nam myśl: czas wymienić opony! Aby uniknąć kolejek, można to zrobić już teraz. Eksperci twierdzą, że opona letnia traci właściwości trakcyjne już przy temperaturze\nPowodem tego, że podczas chłodów letnia opona\ntraci swoje właściwości trakcyjne, jest mieszanka, z jakiej została wykonana. Letnie\nogumienie przy niskiej temperaturze robi się twarde. Przez\nto przestaje spełniać swoją rolę. Opona ma gorszą przyczepność do jezdni, a droga\nhamowania się wydłuża.\nJeśli więc mamy w piwnicy ubiegłoroczne opony zimowe, powoli szykujmy się\ndo otarcia ich z kurzu. Przypomnijmy sobie, jak długo już\nkorzystamy z naszych poczciwych zimówek. One też mają swoją datę przydatności do\nużycia! Jest to 7-8 lat. Datę produkcji opony znajdziemy na\njej boku. Jest zapisana ciągiem\ncyfr rozpoczynającym się od\nskrótu „DOT”. Cztery ostatnie cyfry informują nas o tygodniu (dwie pierwsze pozycje) oraz roku (dwie ostatnie\npozycje) produkcji ogumie-\nnia. Jeśli zatem opona została\nwypuszczona na rynek przed\nwięcej niż siedmioma laty, to\ndajmy jej odejść na emeryturę.\nTakie ogumienie straciło już\nswoje parametry i nawet jeśli\nwygląda przyzwoicie, to jest\njuż wysłużone i może okazać\nSprawdźmy, czy nasze\nużywane ogumienie nie ma\nżadnych uszkodzeń. Ewentualne pęknięcia czy wybrzuszenia na bokach mogłyby\nświadczyć o naruszeniu wewnętrznej struktury opony.\nDefekt w tym zakresie może\nmieć opłakane skutki. Pęknięta opona to drgania kierownicy, częściowa utrata przyczepności do jezdni, a nawet\nzupełna utrata panowania\nużywaki czy nalewki?\nJeśli więc stwierdzimy, że\nnasze stare opony już średnio\nnam posłużą, zakupmy inny\nkomplet. Tylko na jakie ogu-\nmienie się zdecydować? Wielu\nkierowców kieruje się kryterium ceny. Skoro tak, to będziemy mieli do wyboru trzy\nopcje: opony używane, opony nowe oraz opony ponownie bieżnikowane, tak zwane\nRozważając zakup opon\nużywanych, zwróćmy uwagę\nna ich ogólny stan techniczny,\na w szczególności na głębokość bieżnika. Prawo stanowi,\nże nie może być ona mniejsza niż 1,6 mm. Choć jest to\ndopuszczalne minimum, odradza się zakup tak słabych\negzemplarzy. Przyzwoita głębokość bieżnika to 4 mm. Wtedy opona będzie sprawnie\nodprowadzać błoto, deszcz\ni śnieg, a my zminimalizujemy ryzyko poślizgu przy kapryśnej pogodzie.\nmaksimum spokoju i komfortu, kierowcy decydują się\nna zakup fabrycznie nowego kompletu opon do swojego auta. Nie będzie tu kłopotu z głębokością bieżnika,\na wyśrubowane przez producenta parametry zwiększą nasze bezpieczeństwo.\nNowe opony są jednak wydatkiem, na jaki rzadko któREKLAMA\nry polski kierowca decyduje\nsię każdego sezonu.\nObok opon używanych\ni nowych wybór kierowców pada także na nalewki. To opony używane, na\nktóre nałożono nowy bieżnik. Takie rozwiązanie ma\nswoich zadowolonych użytkowników, ale i rodzi wątpliwości\nZ jednej strony przecież za\nstosunkowo niską cenę dostaniemy używaną oponę\nz nowym bieżnikiem. Z drugiej strony jednak bieżnik\nnie jest jedynym elementem\nw oponie, który się zużywa.\nNalewka po przejechaniu kilkunastu tysięcy kilometrów\nmoże niestety ulegać deformacji, a to nie zawsze widać\ngołym okiem. Co więcej, laikowi trudno ocenić, czy nalewka została wykonana\nZdarza się, że niektóre serwisy próbują tchnąć nowe życie\nw opony, które już się do niczego nie nadają. Dlatego jeśli kupujemy opony bieżnikowane, to od zaufanego\nwulkanizatora, o którym\nwiemy, że dla paru groszy\nnie będzie ryzykował swojej\nA może lepiej zainwestować w opony całoroczne\ni w ten sposób pozbyć się kłopotu wymiany ogumienia co\nsezon? Takie rozwiązanie wydaje się wygodne i cieszy popularnością wśród coraz liczniejszej grupy kierowców.\nOpony całoroczne uchodzą za\nkompromis między zimówkami a letnimi. Są wykonane z miększej mieszanki gumy niż w przypadku opon\nletnich. Całoroczna opona zachowuje elastyczność podczas\nmrozów. Jej bieżnik jest połączeniem głębokich wcięć i gęsto rozmieszczonych rowków\n(jak w oponach zimowych)\noraz wzoru bieżnika zbliżonego do tego z letniego ogumienia. Czy korzystać z takiej\nOdpowiedź zależy od tego, czym i gdzie jeździmy.\nOpony całoroczne mogą być\nw pełni bezpiecznym rozwiązaniem dla kogoś, kto porusza się niewielkim autem\nw obrębie miasta lub niedalekich okolic. Dla pozostałych\npojazdów – tych większych,\njak i mniejszych, jeżdżących\npo różnych terenach i trasach\n– zaleca się jednak wybrać\nNa koniec obalmy mit.\nWśród wielu kierowców panuje przekonanie, że opona\nzimowa powinna być węższa niż opona letnia. Drodzy\nkierowcy, nie jest to prawda.\nOpona jest jedyną styczną auta z podłożem. Węższa opona\nsprawia, że powierzchnia stykowa jest mniejsza i nasze auto nie będzie miało odpowiedniej przyczepności. Dlatego\npowinniśmy wybrać tylko taką szerokość opony, jaką zaleca nam producent naszej marki auta. Sprawdzić to możemy\nna internetowych forach miłośników naszego modelu lub\nGdy jesteśmy non stop zmęczeni i apatyczni, to wydaje nam się, że bierze nas przedgrypowe osłabienie. Zaraz mnie połamie w kościach – przewidujemy, wzdrygając się na szarówkę za\noknem. Tymczasem to nie z przeziębieniem mamy problem, ale z głową. Padliśmy ofiarą sezonowego zaburzenia nastroju. Zjawiska znakomicie rozpoznanego w krajach skandynawskich.\nW Polsce traktowanego z przymrużeniem oka.\nCzy dopadła cię jesienna chandra?\nSezonowe zaburzenie nastroju prędzej Polakowi wyda\nsię początkami grypy niż problemem na tle psychicznym.\nNiechęć do działania, kompletny brak energii, apatia,\nsenność, złe samopoczucie to\ntylko niektóre objawy jesiennej chandry. I właśnie – gdy\nużywamy słowa „chandra”, to\nproblem wydaje się nie istnieć.\nW końcu każdy z nas miewa\ndoła, to naturalne, że zdarzają\nsię gorsze dni, prawda?\nMyśląc w ten sposób, spychamy się na margines. Sądzimy, że sami jesteśmy temu winni, że nie układa nam\nsię tak, jak byśmy chcieli. Źródła odczuwanego smutku dopatrujemy się w swoim życiu. Trudno nam uwierzyć,\nże to, co czujemy, jest wyłącznie efektem ponurego myślenia i ma niewiele wspólnego\nz obiektywną rzeczywistością.\nSezonowe zaburzenie nastroju (ang. seasonal affective disorders – SAD) jest pod lupą\npsychologów i psychiatrów\nod ponad 20 lat. Specjaliści\nostrzegają, że fala chorobliwe-\nsię, że widzimy świat takim,\njakim jest. A wcale nie postrzegamy go prawidłowo.\nCzarne okulary skutecznie zaciemniają nam obraz\nSposobów na poprawę samopoczucia jest tyle, ilu ludzi. Każdego de-\nCzemu jesień nas dołuje?\nChoć sezonowe zaburzenie nastroju jest badane od lat, to nadal nie ma zgodności co do jego przyczyn.\nNiewątpliwie kluczową rolę odgrywa zmniejszenie ilości światła dziennego, która dociera do naszego mózgu – nie bez przyczyny na zaburzenia te cierpią głównie mieszkańcy krajów północnych. Ciekawą hipotezą\njest też koncepcja niższej wrażliwości komórek siatkówki na światło. Zauważono, że u części osób cierpiących\nna sezonowe zaburzenia nastroju siatkówka oka jest mniej wrażliwa na światło, przez co do mózgu dociera\ngo mniej. Wśród czynników psychologicznych SAD wymienia się te, które ogólnie sprzyjają zaburzeniom depresyjnym. Negatywne wyobrażenia o sobie, poczucie niepewnej i zagrażającej przyszłości oraz przekonanie\no nieprzyjaznym otoczeniu społecznym to najczęstsze z nich. Niczym bumerang wracają jesienią, dlatego pamiętajmy o ruchu na świeżym powietrzu i podejmowaniu działań, które dają nam satysfakcję.\ngo smutku narasta i w niektórych krajach staje się drugim najczęstszym problemem\nzdrowotnym, tuż po chorobach sercowo-naczyniowych.\nSAD działa jak wielkie,\nczarne okulary, które mamy na nosie, nawet o tym\nnie wiedząc. Wydaje nam\nrzeczywistości. Życie wydaje się bezbarwne. Warto uświadomić sobie, że z\nnami wszystko w porządku. Jedyne, co trzeba zmienić, by było lepiej, to strącić\nczarne okulary. Nie godzić\nsię na to, by tkwić w dole jesiennej chandry.\nnerwuje i cieszy co innego,\nwięc nie istnieje jedna recepta dla wszystkich jesiennych smutasów. Postarajmy\nsię jednak znaleźć wspólny\nmianownik. Czy jest coś, co\nmoże rozweselić, pobudzić,\nnastroić pozytywnie większość z nas?\nWygrana w totolotka. To\nna pewno by pomogło. Świadomość, że nasze sześć cyfr to\nte wylosowane, z pewnością\nbyłaby dla każdego dużym\nstrzałem emocji. Zwłaszcza\ngdyby okazało się, że kupon\nWielkie szczęścia i jeszcze większe tragedie zdarzają się statystycznie niewielu\nz nas. Chcąc przeżyć skrajne\nemocje, łatwiej wejść do wanny i puścić na siebie strumień\nlodowatej wody. Damy sobie\nniezłego kopa – człowiek wychodzi spod prysznica i czuje,\nże żyje. Nagle już nie jest ospały, a całodzienne znużenie\nustępuje miejsca pobudzeniu\ni negatywnej ekscytacji. Szkoda, że negatywnej, ale lepsza\ntaka niż żadna. Przecież jedyne, czego nam teraz trzeba, to\nwyrwanie się z letargu. Skoro\npsychicznie mało co nas stymuluje, to pobudźmy się fizycznie.\nUdowodniono, że to właśnie proste pobudzenie fizyczne jest najlepszym sposobem\nna wyjście z sezonowego zaburzenia nastroju. Wysiłek fizyczny, najlepiej na orzeźwiającym, świeżym powietrzu.\nW jednym z niemieckich eksperymentów nad stymulantami poprawiającymi nastrój\nokazało się, że praca na powietrzu dała badanym lepsze efekty niż farmaceutyki na\npoprawę nastroju. Lekko sforsowani badani, którzy wykonali powierzone im zadania\nogrodowe, deklarowali wyższe samopoczucie niż przed\nprzystąpieniem do pracy. Wychodzi na to, że aktywne przebywanie na zewnątrz może\nskutecznie poprawić nastrój.\nCzynnikiem, który wpłynął na lepszy humor badanych, mogło być również\npoczucie, że powierzony obowiązek wykonało się w stu\nprocentach. Satysfakcja z realizacji zamierzeń również\njest tym, co może pomóc wyjść\nz dołka jesiennej chandry.\nGdy więc mamy gorsze dni i\nwszystko wydaje się bez sensu, to nie chowajmy się pod\npierzyną lenistwa. Zaplanujmy sobie kilka prostych czynności, które mamy zrobić, a na\nkoniec dnia skreślmy je z listy wykonanych zadań. Przywróci nam to poczucie własnej sprawczości. I być może\nJedną z pozycji na naszej\nliście zadań może być wysłanie felernego totolotka. Warto wyjść z domu, pod każdym\npretekstem. Nie ma złej pogody, są tylko złe ubrania. Nawet\nuzupełnia niedobory witaminy D w organizmie. Do tego światło dzienne jest znacznie korzystniejsze dla zdrowia\ni samopoczucia od sztucznego, które mamy w domu. Nim\nsię obejrzymy, spadnie pierwszy śnieg, a wtedy zawsze jest\nNaciągaczy ci u nas dostatek. Sprzedają, co się da. Najczęściej „za pół ceny”. Wielokrotnie kuszą przez Internet lub\ntelefon. Jeśli nie wiesz, kto dzwoni, jeśli nie rozumiesz, o co\nchodzi, to nie rozmawiaj, nie wyrażaj zgody, nie umawiaj\nOd pewnego czasu znów nasilili swą działalność naciągacze oferujący tańszy prąd. Pewnie dlatego Energa wydrukowała ulotkę „Uważaj na dwulicowe umowy”. Namawia w\nniej do uważnego czytania rachunków za energię, różnych\ndokumentów i wszelakiej korespondencji. W razie wątpliwości warto skontaktować się telefonicznie, a najlepiej osobiście z konsultantem lub innym fachowcem. Należy uważać,\nkogo wpuszcza się do domu. Prawdziwi pracownicy posiadają identyfikatory lub legitymacje służbowe. Pod żadnym\npozorem nie należy podawać obcym swych danych osobowych ani pochopnie podpisywać żadnych umów czy innych\ndokumentów. Już lepiej wziąć dokument do przeanalizowania z kimś mądrym i umówić się na inny termin.\nMasz 10 dni! Według obecnie obowiązującego prawa,\nkonsument ma prawo odstąpić od umowy zawartej poza\nlokalem sprzedawcy lub na odległość (to znaczy podpisanej u siebie w domu czy zawartej przez telefon) w ter-\nminie 10 dni od podpisania umowy. Może to uczynić bez\npodania przyczyny i bez ponoszenia z tego tytułu żadnych kosztów. Jest jednak pewne utrudnienie. Odstąpienie od tak zawartej umowy może nastąpić bezpośrednio\nw lokalu sprzedawcy lub poprzez wysłanie wymówienia z odpowiednim oświadczeniem listem poleconym. Po\ntym terminie natomiast umowa może zostać unieważniona po udowodnieniu, że konsument został wprowadzony\nw błąd. Trzeba wówczas wskazać wszystkie okoliczności,\nktóre o tym błędzie świadczą. Po poradę w takim przypadku najlepiej udać się do miejskiego lub powiatowego\nW ubiegłym miesiącu pochyliliśmy się nad problemem\nosób, które odziedziczyły spadek obarczony długiem. Ostatnio kłopoty spadkowiczów się skończyły, a przynajmniej\nznacznie zmniejszyły. Weszły w życie nowe przepisy, które\nna korzyść spadkobierców zmieniły zasady prawa spadkowego. Spadkobiercy już nie muszą spłacać cudzych długów.\nNowe normy wprowadzają zasadę dziedziczenia długów\ntylko do wysokości wartości odziedziczonego majątku. To\nbardzo oczekiwana zmiana.\nPrzypomnijmy, że do tej pory dziedziczyło się spadek wraz z długami, do których zalicza się między innymi\nkoszty pogrzebu, niespłacone pożyczki, niezapłacone opłaty za czynsz lub dzierżawę, a także roszczenia o zachowek\ni inne zobowiązania. Zdarzało się, że dziedziczone majętności obarczone były znacznymi obciążeniami i z odziedziczonego majątku nie dość, że nic nie zostawało, to jeszcze\ntrzeba było spłacać długi krewnego, z którym od dawna\nnie utrzymywało się kontaktu. Jedynym wyjściem z kłopotliwej sytuacji było odrzucenie spadku i musiało to nastąpić poprzez złożenie odpowiedniego oświadczenia w ciągu pół roku od śmierci krewnego. W dodatku trzeba było\npamiętać, by podobne oświadczenia złożyły dzieci, a nawet\nNowe przepisy, obowiązujące od 18 października, wprowadziły zasadę dziedziczenia z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Jest to spis wszystkiego, co po spadkodawcy zostało (dom, mieszkanie, działki, samochód, ewentualnie\ngaraż) i wartość schedy pomniejszona o zobowiązania zmarłego. Notariusze służą pomocą.\nJak to w praktyce wygląda, spróbujmy wytłumaczyć\nna przykładzie. Jeśli zmarły zostawił dom o wartości 500\ntysięcy złotych, ale miał też długi w wysokości 50 tysięcy złotych, to musimy te 50 tysięcy oddać. Można oddać\nze swoich oszczędności lub sprzedać dom i z zysku spłacić dług. Inaczej jest, gdy wartość pozostawionego majątku jest mniejsza niż długi. Jeśli odziedziczyliśmy dom\nwart 500 tysięcy złotych, a długi zmarłego wynoszą 600\ntysięcy, to w takiej sytuacji mieszkanie trzeba sprzedać,\nuzyskane pieniądze oddać na spłatę zadłużenia, ale reszta długu nie jest już naszym zmartwieniem. Nic nie zyskujemy, ale też nie spłacamy cudzych zobowiązań. Na\npierwszy rzut oka trochę to skomplikowane, ale chroni\nspadkobierców przed kłopotami finansowymi płynącymi z zaświatów.\nDziecko z dwoma\nPo rozwodzie dziecko z reguły pozostaje przy jednym\nz rodziców, a drugi rodzic ma prawo do odwiedzin i łoży\nna jego utrzymanie. Gdy między rozwiedzionymi panuje\nwzględna zgoda, mogą zdecydować się na opiekę naprzemienną. System polega na tym, że jeden tydzień dziecko\nmieszka u mamy, a drugi tydzień przebywa u taty. W takiej sytuacji dobrze jest, gdy rodzice mieszkają w niewielkiej\nodległości i dziecko cały czas może chodzić do tego samego przedszkola lub tej samej szkoły. Pozostaje pytanie, czy z\npsychologicznego punktu widzenia dobrze jest, gdy dziecko ma dwa domy.\nKsiążki pochodzą z wydawnictwa Prószyński i S-ka\nMasa o bossach\nChcąc wbić się w stary\ngarnitur, uważaj z jedzeniem.\nUtrzymasz dobrą formę, jeśli będziesz się wysypiać\ni jeść więcej warzyw, owoców.\nZrób sobie dzień oczyszczający lub głodówkę. Dotyczy to\ntylko Ciebie, nie rodziny.\nNie broń się przed miłością, nawet jeśli jesteś żonaty. Bardzo potrzebujesz dawki pozytywnych emocji. Nie\nwstydź się! Wielu facetów\nw Twoim wieku powtórnie\nzakochało się we własnych żonach. Z wzajemnością!\nWięcej wiary we własne\nsiły, a wszystkie Twoje plany zostaną zrealizowane. Nie\nsłuchaj żadnych dobrych rad,\njeżeli nie chcesz sprawdzić\nwiarygodności przysłowia, że\nsystematyczności. Problemy rozwiązuj po\nkolei. Najpierw te drobne,\na sam wiesz, że jest ich najwięcej. Potem te ogólnokrajowe,\na dopiero na końcu problemy\nludzkości. Pamiętaj! Geniusze\nrzadko są doceniani za życia.\nPrzydałaby się jakaś zmiana w Twoim monotonnym życiu. Zadbaj o trochę rozrywki.\nMoże urządzisz dla przyjaciół\nmałą imprezę? Pamiętaj jednak, że dobra muzyka, kawa\ni paluszki to nie jest to, co ich\nw restauracji, w której dotychczas nie byłeś. Kup sobie jakiś\nfajny ciuch, buty lub książkę.\nNie pierz pościeli i nie wymieniaj żarówek. Nie czytaj\nw łóżku ani po ciemku. Nikt\ntego nie doceni.\nBardzo udany okres pod\nwzględem finansowym. Opłacisz czynsz za mieszkanie,\nświatło, gaz i nawet energię\nelektryczną. Spłacisz zaległe\nraty i pożyczkę w zakładzie\npracy. Tylko nieznacznie\nprzekroczysz debet. Super!\noczekuj dużego spadku. Będzie to dla Ciebie na pewno\nwielkie zaskoczenie. Na przyszłość zaufaj jednak fachowcom i nie graj więcej sam na\ngiełdzie. Chyba że na giełdzie\nsamochodowej w trzy karty.\nDotrze do Ciebie prawda, z której istnienia zupełnie\nnie zdawałeś sobie sprawy.\nSpowoduje to działania nie\ndo końca przemyślane. Jesteś\nprzystojny! Jednak nie wyciągaj z tego daleko idących\nwniosków. Nic to nie zmieni.\nOkoliczności będą popychać Cię do zachowań, które\njeszcze jakiś czas temu uznałbyś za niedopuszczalne. Pamiętaj o kulturze! Także o kulturze jedzenia! Nie wypada\nśledzi popijać szampanem!\nChyba że nikt nie widzi!\nzagraniczna bardzo udana. Zmylisz\nczujność celników i przemycisz całą partię towaru. To,\nco przywieziesz do kraju, też\nsprzedasz bez problemu. Uważaj! Mogą Cię okraść dopiero\npo zakończeniu transakcji.\nNie wszystko złoto, co się\nświeci. Dlatego nie ciesz się\nktóre otrzymasz z firmy ubezpieczeniowej, nie pokryje nawet dziesiątej części strat, jakie poniosłeś. Odbijesz sobie\nWstrząsająca opowieść o\nbezwzględnych bossach polskiej mafii. Kim byli ludzie,\nktórzy rządzili jedną z największych struktur przestępczych w tej części Europy?\nPershing, Barabasz, Rympałek – te gangsterskie pseudonimy budziły strach w Polsce lat 90 i do dziś owiane są\nlegendą. Poznaj kulisy kariery i tajemnice najbardziej zna-\nnych mafiozów i tych, którzy\ntworzyli grupę pruszkowską,\nale nigdy nie wspięli się na jej\nszczyt. Skrytobójstwo, zamachy bombowe, uprowadzenia\n– to była ich codzienność.\nJakimi metodami utrzymywali się na mafijnym\nszczycie? Kto był ich sprzymierzeńcem, a kto zaciekłym\nwrogiem? I jak wygląda ich\nAby dostać jeden z ośmiu biletów na dowolny film 2d grany od poniedziałku do czwartku,\nnależy wysłać SMS z uzasadnieniem, dlaczego właśnie do Ciebie ma trafić bilet, pod numer\n7148 o treści „zycie1. treść uzasadnienia” Koszt SMS-a to 1,23 zł z VAT.\nw kinach Helios!\nJuż 4 listopada o godzinie 20 odbędzie się Minimaraton\nBonda z przedpremierowym pokazem filmu „Spectre”!\nW ramach NMF zaprezentowane zostaną dwie najnowsze części przygód najsłynniejszego agenta Jamesa Bonda.\nJako pierwszy zostanie wyemitowany obsypany nagrodami „Skyfall”, a następnie\nodbędą się pierwsze, przedpremierowe pokazy jednego z\nnajbardziej oczekiwanych filmów tego roku – „Spectre”.\nWidzów kina Helios czeka ekscytujący wieczór z dynamiczną, zapierającą dech\nw piersiach akcją, wspaniałymi efektami specjalnymi\ni prawdopodobnie ostatnim\nfilmem o agencie 007 z Danielem Craigiem w roli głównej.\nZ roku na rok następuje szybki rozwój transportu rowerowego.\nJuż teraz Olsztyn ma 70 km dróg rowerowych, a niedługo zbudowanych zostanie kolejnych 30 km. O teraźniejszości i przyszłości jednośladów w stolicy Warmii i Mazur z Mirosławem\nArczakiem, oficerem rowerowym, rozmawiał Cezary Kapłon.\nZostał Pan oficerem rowerowym już w styczniu 2012\nroku. Skąd ta pasja?\nStanowisko oficera to bardzo ważne dla mnie zadanie,\nale moje zaangażowanie na\nrzecz olsztyńskich rowerzystów pojawiło się znacznie\nwcześniej, bo już kilkanaście\nlat temu. Wtedy organizowaliśmy pierwsze publiczne wystąpienia zwracające uwagę\nna konieczność zapewnienia\nbezpiecznych i wygodnych\nwarunków jazdy na rowerze,\na także uświadamiające liczne zalety tego sposobu przemieszczania się po mieście. Bo\nwielu mieszkańcom Olsztyna\nrower może pomóc lub już pomaga w oszczędzaniu pieniędzy i czasu potrzebnych do\ncodziennych dojazdów. Przy\nokazji zyskuje się wzmocnienie własnego zdrowia oraz\nwpływu na środowisko naturalne i wygląd miasta.\nJak by Pan ocenił dotychczasowe działania?\nZa duży plus uznaję to, że\nod 2009 r. temat rozwoju komunikacji rowerowej w Olsztynie jest formalnie uporządkowany, tzn. opracowano\nwtedy całościowy plan obejmujący całe miasto, przyjęto modelowe rozwiązania\ntechniczne dróg rowerowych\n(tzw. standardy) oraz zobowiązano się do umieszczania infrastruktury rowerowej\nw ramach podejmowanych\nwiększych robót drogowych.\nPojawienie się funkcji oficera\nrowerowego to także znaczny postęp i dobry wyróżnik\nOlsztyna, ponieważ wcale nie\njest polską normą, że lokalne środowisko rowerowe ma\nswojego oficjalnego przedstawiciela w strukturze urzędu. Jeśli chodzi o wystawie-\nnie oceny naszym działaniom,\nto na szczęście nie muszę ryzykować posądzenia o stronniczość, ponieważ istnieje\nogólnopolski ranking „miast\npublikowany co dwa lata\nprzez branżowy miesięcznik\n„Rowertour”. W 2014 r. uplasowaliśmy się na 7. miejscu\nwśród 41 ocenianych miast.\nCo się udało zrealizować?\nPrzede wszystkim utrwalić rozwój komunikacji rowerowej jako ważnego elementu\ncałego układu komunikacyjnego w Olsztynie. Poza tym\nod kilku lat udaje się uruchamiać naturalny potencjał rekreacyjno-turystyczny\nw postaci licznych jezior i imponującego Lasu Miejskiego. Korzystanie z rowerów na\ntych terenach jest jedną z podstawowych form aktywności mieszkańców i turystów.\nTym samym jest to jedna\nz szans na zapewnienie atrakcji przyjezdnym na nieco dłuższe pobyty niż to ma miejsce\nCzego się nie udało do tej\nWbrew Pańskim przypuszczeniom, nie skupię się\ntutaj na sprawach technicznych czy finansowych, chociaż do nich nawiążę. Najtrudniej jest bowiem wpływać\nna zmiany mentalne i sposób\npostrzegania jazdy na rowerze w społeczeństwie. Bo niby blisko ? Polaków deklaruje posiadanie tego pojazdu,\nniemal każdy potrafi na nim\njeździć, około 70 proc. olsztynian zapowiada, że będzie regularnie korzystało z roweru,\njeśli tylko powstanie dogodna sieć dróg, a mimo to rower jest wciąż przez wielu postrzegany tylko jako sposób\nna rekreację lub sport. Trzeba\nprzyznać, że takie nastawienie kładzie się potem cieniem\nna powstającą infrastrukturę rowerową, ponieważ decyzje podejmują osoby znające z własnego doświadczenia\ntylko dosyć wąski zakres tej\ntematyki. To jest problem\nw całym kraju, gdy tymczasem najważniejsze jest zapewnianie dobrych warunków do\ncodziennych dojazdów do\npracy, szkoły czy na zakupy.\nFunkcja oficera rowerowego stanowi łącznik pomiędzy\nbardzo praktycznymi oczekiwaniami przyszłych użytkowników a decydentami,\nktórzy muszą przyjmować\no wiele szerszy punkt widzenia.\nMam wrażenie, że przez te\nlata coraz więcej rowerzystów jeździ ulicami Olsztyna. Czy może się mylę? Skąd\nnagle taki skok popularności tego środka transportu?\nMyślę, że każdy mieszkaniec Olsztyna potwierdzi\nPańską obserwację. Jednak\naby mieć mocniejsze dowody\nna wzrost liczby rowerzystów\nna naszych ulicach, od 2009 r.\nprowadzone są pomiary natężenia tego rodzaju ruchu,\nczyli mówiąc krótko: liczymy\nrowerzystów w wybranych\nlokalizacjach i na wybranych\nodcinkach. Najbliższe badania są zaplanowane na wiosnę\n2016 r., a celem tego działania\nbędzie analiza sposobu funkcjonowania nowego układu komunikacyjnego z obecnością tramwajów i znacznie\njuż rozbudowaną siecią tras\nrowerowych. Jeśli zaś chodzi\no popularność roweru, to wygląda na to, że mieszkańcy lawinowo przekonują się do jego zalet i zdobywają własne\ndoświadczenia, z których wynika, że jazda na rowerze to\nfaktycznie spore oszczędności\ni wielka przyjemność.\nCzy rower może być dobrym\nśrodkiem komunikacji przez\ncały rok? Wydaje mi się, że\nz powodu chłodnego klimatu zimą to nie jest najlepsze\nStaram się nie dyskutować\nz takimi poglądami, bo niemal\nzawsze są to tylko teoretyczne wywody, a sama niechęć\ndo jesienno-zimowego rowerowania wynika z powszech-\nnych stereotypów i braku własnych doświadczeń. Dlatego\nzawsze w takich rozmowach\ngorąco zachęcam do samodzielnego spróbowania przedłużenia tak zwanego „sezonu” rowerowego i dopiero\nwtedy wyrobienia zdania na\nten temat. Aby nie było wątpliwości co do mojej wiarygodności, zapewniam, że od\nwielu lat jeżdżę na rowerze\nprzez okrągły rok i bardzo to\nObecnie długość rowerowych dróg wynosi 70 km.\nW planach jest wykonanie\nkolejnych 30 km. Tym samym dogonilibyśmy Rzeszów, który w tej chwili\nw swoich granicach administracyjnych ma 100 km takich tras. Warto tutaj wspomnieć, że Olsztyn jest dosyć\nwysoko w rankingu długości\nścieżek rowerowych. Żadne\nmniejsze miasto nas nie wyprzedza.\nZapewniam, że w tym zakresie nie toczy się żadna rywalizacja pomiędzy miastami. Każdy robi swoje na miarę\nmożliwości i zasobów. Wszyscy oczywiście śledzą wzajemnie swoje postępy, ale bardziej\npo to, aby twórczo współpracować i korzystać z doświadczeń innych miast. Bardzo pomocna jest tutaj ogólnopolska\nsieć „Miasta dla rowerów”,\ndzieki której od wielu lat gromadzona jest wszechstronna\ni fachowa wiedza na temat\nszeroko rozumianego transportu rowerowego.\nWspominał Pan o nowych\ndla rowerzystów. Skąd czerpiecie pomysły i jakie są to\nOkoło 10 lat temu pomysły i konkretne rozwiązania\ntechniczne opierały się przede\nwszystkim na doświadczeniach krajów, w których rowerowa normalność została\nstworzona już dawno, czyli\nHolandii, Danii czy Niemiec.\nNasze wejście do Unii Europejskiej i znaczne nakłady na\ndrogi (także drogi rowerowe) pozwoliły upowszechnić\nwyższą jakość infrastruktury\ni bardziej systemowe myślenie o komunikacji rowerowej.\nz myślą o rowerzystach nie\nbiorą się bowiem z magicznego kapelusza. To wynik wielu obserwacji, doświadczeń,\na nawet badań naukowych.\nDo niedawna kilka rozsądnych rozwiązań było blokowanych przez polskie przepisy, ale na szczęście rowerzyści\nsą nawet w Sejmie, gdzie po-\nsłowie skupieni w Parlamentarnej Grupie Rowerowej skutecznie zadziałali na\nrzecz pozytywnych zmian\nNowe rozwiązania polegają głównie na rozsądnym\ndzieleniu przestrzeni dróg,\nktóre już istnieją. Jest to zatem działanie bardzo gospodarne pod względem ekonomicznym i przestrzennym,\na także – paradoksalnie\n– sprzyja ogólnej poprawie\nbezpieczeństwa ruchu drogowego. Są to na przykład pasy ruchu dla rowerów, czyli\nczęść jezdni wydzielona specjalnie dla rowerzystów, śluzy rowerowe, czyli miejsce\nprzed skrzyżowaniem, gdzie\nrowerzysta może zająć pierwsze miejsce w szeregu pojazdów oczekujących przed\nsygnalizatorem, a także kontraruch, czyli dopuszczenie\nruchu rowerów w obie strony na ulicach jednokierunkowych. O wprowadzaniu tych\nrozwiązań będziemy zawsze\naby zapewnić bezpieczeństwo wszystkim użytkownikom, bo zdajemy sobie sprawę, że nie każdy zna sposób\nich działania i umie właściwie\nMówiąc o przyszłości. Ma\npowstać 30 km nowych\nścieżek. Mają być one podzielone na 12 etapów.\nNajwiększe szanse na dofinansowanie będą miały\nprojekty przewidujące tzw.\nTo taki sposób planowania sieci komunikacyjnej, który przewiduje możliwie dużo\npowiązań pomiędzy komunikacją publiczną, rowerową\ni pieszą. Poza samym przewidywaniem tych powiązań\nw „łańcuchu ekomobilności” następuje ich konkretne\nwspieranie np. poprzez dogodne warunki do przesiadek, budowanie nowych odcinków dróg rowerowych\ni chodników, wytyczanie buspasów czy budowanie parkingów park&ride i bike&ride. Do tego dochodzi\nszereg działań uzupełniających powstałą infrastrukturę, na przykład zakup nowych pojazdów komunikacji\nmiejskiej, niższe stawki za\nkorzystanie z autobusów\ni tramwajów czy wykorzystanie systemu roweru publicznego (tzw. „rower miejski”).\nW przypadku Olsztyna takie\npojmowanie „łańcucha eko-\nmobilności” wykracza poza\ngranice miasta i jest przedmiotem współpracy z sąsiednimi gminami. Wszytko po\nto, aby ten kompleksowy system komunikacyjny, a więc\nsymboliczny „łańcuch”, obejmował możliwie duży obszar\ni dawał korzyści jak największej liczbie mieszkańców.\nŁynostrada jest jednym\nz tych projektów omawianych w pytaniu wyżej. Ma\nw zamyśle połączyć os. Generałów, Brzeziny i biec\nwzdłuż Łyny przez park Centralny i Stare Miasto aż do\nLasu Miejskiego. Jak bardzo\nta inwestycja jest ważna dla\nJest to jedna z priorytetowych tras, której kompletna\ndokumentacja powstanie do\npołowy 2016 r. W sumie wybraliśmy 10 brakujących fragmentów olsztyńskiej sieci rowerowej i –szczerze mówiąc\n– każdy z nich jest równie\nważny, bo rozwiązuje rowerowe problemy w różnych częściach miasta.\nWedług planów rozwoju\nsieci dróg rowerowych Zatorze jest objęte specjalną\nstrefą. Czy to ze względu na\nfakt, że trudno wyznaczyć\nna tym osiedlu trasy\nJest to obszar o specyficznym układzie komunikacyjnym, a także utrwalonym\nukładzie zabudowy, w który\nnie ma potrzeby ingerować.\nW wielu miejscach istniejące\ndrogi będą wystarczające do\nzapewnienia wygody i bezpieczeństwa\nBędziemy tam korzystać z nowych rozwiązań, o których\nPatrząc na mapkę, gdzie zaznaczone są istniejące oraz\nprojektowane drogi rowerowe, trudno oprzeć się\nwrażeniu, że zachód miasta\nzostał pominięty. Owszem,\nistnieją drogi wzdłuż głównych ulic, ale np. nie ma połączenia Gutkowa z Łupstychem, który mógłby być\nw przyszłości elementem\ntrasy wiodącej dookoła\nAleż to wszystko jest przewidziane! Całościowy obraz\ndocelowej sieci rowerowej\nw Olsztynie został wypracowany w 2009 r., a teraz przedstawiliśmy jedynie etap prowadzący do celu. Ostatnio\nukazuje jedynie te trasy, które zostały wybrane specjalnie z myślą o ruchu rowerowym. Równolegle pracujemy\nnad dokumentacjami dużych\ninwestycji drogowych, w których także powstanie infrastruktura rowerowa. Jedną\nz nich jest wspomniana przez\nPana ul. Żurawia, łącząca\nGutkowo z Łupstychem. Podobna sytuacja ma miejsce\nprzy projektach przedłużenia\nul. Pstrowskiego i ul. Towarowej w kierunku powstającej obwodnicy Olsztyna. Drogi rowerowe są przewidziane\nw zasadzie we wszystkich aktualnych projektach\nCzy budowa parkingów typu bike&ride może się\nsprawdzić? Jak takie miej-\nsca będą chronione? Przyznam szczerze, że zostawiając rower przy ulicy na\ndłużej niż kilkanaście minut,\nbałbym się, że ktoś może\npolskich miast pokazują, że\ndobrze sprawdza się taki sposób wspierania mieszkańców,\nktórzy chcą na rowerach dojeżdżać do przystanków komunikacji miejskiej. My także\nstwarzamy ku temu warunki\ni mam nadzieję, że olsztynianie skorzystają z takiej możliwości. Parkingi bike&ride mają być miejscem przyjaznym\ndla pozostawionego tam pojazdu. Stąd umieszczenie wygodnych i solidnych stojaków\nrowerowych, zadaszenie całego parkingu oraz bezpośrednio doprowadzona tam droga\nrowerowa. Elementy monitoringu są także rozważane.\nJaki rower warto wybrać do\nNie bez powodu w najbardziej rowerowych krajach\nroi się od zwykłych, prostych\ni stosunkowo tanich rowerów. Bierze się to z praktycznego podejścia i traktowania roweru jako normalnego\npojazdu pomagającego przemieszczać się po mieście. Stąd\nwarto rozważyć posiadanie\ntakiego właśnie roweru, który\npozwoli uwolnić się od obaw,\nktóre Pan przytoczył. Zapewniam, że taki wydatek zwraca się bardzo szybko. Jak już\nmówiłem, wszystko najlepiej\nrozstrzygać w praktyce, dlatego zachęcam wszystkich\nCzytelników do samodzielnego zapoznania się ze zmianami zachodzącymi w Olsztynie\nz perspektywy rowerowego\nWnioski, pomysły i uwagi na temat komunikacji rowerowej w Olsztynie można przesyłać na adres oficera\nrowerowego: [email protected]yn.eu\nW Dywitach rzetelna obsługa i otwarcie na inwestora\ngminą Fair Play!\nW piątek 23 października wójt Jacek Szydło odebrał w Warszawie certyfikat „Gmina Fair Play\n2015”. Zaszczytny tytuł zdobyło 17 samorządów w Polsce, które stwarzają warunki do rozwoju i są otwarte na nowe inwestycje, a jednocześnie gwarantują rzetelną obsługę w przyjaznej\nGmina Dywity otrzymała certyfikat „Gmina Fair Play” już po raz siódmy.\nTym samym potwierdziła,\nże jest otwarta, stwarza dogodne warunki nowym inwestorom i przedsiębiorcom.\nPotwierdzeniem jest chociażby głośna ostatnio inwestycja olsztyńskiego Arbetu, czyli budowa osiedla Sterowców\nw Dywitach na kilka tysięcy\nWarto zaznaczyć, że zdobycie certyfikatu było poprzedzone dwuetapową weryfikacją. Gościem uroczystej gali\nw warszawskim hotelu „Bristol” był m.in. Janusz Piechociński, wiceprezes Rady Ministrów i minister gospodarki.\nGłównym założeniem programu „Gmina Fair Play” – Certyfikowana Lokalizacja Inwestycji jest promowanie wśród\npolskich i zagranicznych inwestorów tych samorządów,\nWójt Jacek Szydło odebrał certyfikat „Gmina Fair Play” 23 października podczas gali\nktóre stwarzają warunki do\nrozwoju i są otwarte na nowe inwestycje, a jednocześnie gwarantują rzetelną obsługę w przyjaznej biznesowi\natmosferze. Konkurs prowadzony jest w 5 kategoriach:\ngmina wiejska agro, gmina\nwiejska wielofunkcyjna, miasteczko i małe miasto, średnie\nmiasto, duże miasto, gmina\nturystyczna (Dywity zdobyły certyfikat w kategorii: wielofunkcyjna gmina wiejska\n– red.). Organizatorem konkursu jest Instytut Badań nad\nDemokracją i Przedsiębiorstwem Prywatnym, działający przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie.\nGmina Dywity już po raz drugi będzie świętować Dzień Niepodległości na sportowo i kreatywnie. Na bieg lub marsz wokół Jeziora Dywickiego zaprasza w środę 11 listopada całe rodziny.\nBędzie zdrowo, wesoło, będzie malowanie wielkiego obrazu niepodległościowego, a także\npoczęstunek i 500 pięknych czapek kibica dla uczestników biegu.\npatriotycznie i zdrowo\nBiuro zawodów oraz strat\ni meta będą zlokalizowane\nprzy pomoście drewnianym\nnad Jeziorem Dywickim (dojście ścieżką pomiędzy przedszkolem a ośrodkiem zdrowia\nw Dywitach). Trasa biegu prowadzić będzie wokół Jeziora Dywickiego, a jej długość\nwynosi około 2,4 km. Zapisy\nbędą prowadzone na miejscu\nw biurze zawodów od godz.\n11.00 do godz. 13.00. Trasa dla\nuczestników będzie otwarta\nod godziny 11.30 do 13.30.\n– Głównym zamysłem jest\nuczczenie Święta Niepodległości bez zadęcia, w sposób\nzdrowy i aktywny przy udziale całych rodzin – mówi Julian\nWojgieniec, kierownik Referatu Bezpieczeństwa, Transportu i Sportu Masowego Urzędu\nGminy w Dywitach.\nImpreza ma charakter\notwarty. Prawo uczestnictwa w biegu mają osoby pełnoletnie oraz osoby niepełnoletnie, jeśli posiadają pisemną\nzgodę rodziców. Warunkiem\ndopuszczenia do biegu jest\nBiało-czerwone czapki kibica otrzyma 500 uczestników II Gminnego Biegu\nNiepodległości w Dywitach\nprzedstawienie przez uczestnika zaświadczenia lekarskiego. Mile widziane będą stroje biało-czerwone. Gminny\nOśrodek Kultury w Dywitach\nzadba o kreatywno-kulturalną część wydarzenia.\n– Na naszym stoisku zaplanowaliśmy happening polegający na stworzeniu wspólnymi siłami wielkiego obrazu\nniepodległościowego – mówi Aneta Fabisiak-Hill, dyrektor GOK Dywity. – Będzie też malowanie buź na\nStowarzyszenie „Aktywne Dywity” i sołectwo Dywity zadbają o poczęstunek\nw postaci pysznego bigosu.\nDodatkowo uczestnicy mogą\nliczyć na gorącą herbatę i pączka. Dla 500 uczestników biegu\nprzygotowano także piękne\nbiało-czerwone czapki kibica.\njest gmina Dywity, a współorganizatorami GOK Dywity,\nOSP gminy Dywity, Dywickie\nGminne Zrzeszenie LZS, sołectwo Dywity i Stowarzyszenie „Aktywne Dywity”.\nBoisko w zieleń wkomponowane\nz władzą (określanych jako sitwa) i 20 procent tych, którzy chcieliby pisać prawdę, ale im szefowie nie dają. Padają nawet przykłady serwilizmu i orwellizmu. Prezentują go według Adama Sochy trzy d...\nŻycie Olsztyna 32\nChoroba wieku dziecięcego powoli mija To chyba jedna z najbardziej emocjonujących inwestycji w ostatnich kilkunastu latach w Olsztynie, a na pewno najdroższa. Mowa o olsztyńskich tramwajach, które ...\nOpony letnie 2014\nDebata - Podlaskie Hospicjum Onkologiczne\nNowa ulotka zimowa\nOpony letnie 2015


Inkwizycja - Strona 4 - PROTESTANCI\nPostautor: Axanna » 31 sty 2008, 22:31\nBle-ble... rwij sobie włosy skąd ci się żywnie podoba...\nPostautor: Michał » 31 sty 2008, 22:33\nAxanna pisze: P.S. Michałku, a moja wypowiedz Tobie nie zaimponowała przypadkiem?\nPomarzyć zawsze pani może.\nPostautor: Axanna » 31 sty 2008, 22:35\nPostautor: Michał » 31 sty 2008, 22:36\nPani sobie pochlebia tym pytaniem. I proszę, żeby skończyła pani trollować w tym temacie.\nPostautor: Timothy » 31 sty 2008, 22:39\nMichał pisze: Timothy, zaimponowałeś mi swoimi wypowiedziami. Gdyby wszyscy protestanci prezentowali taką postawę jak Ty, dyskusje międzywyznaniowe wyglądałyby inaczej, lepiej.\nAxanna pisze: Posłuchać Ciebie Timothy to wychodzi na to, że mamy w milczeniu przyjmować pierdoły, podobne do tych, do jakich tu gdzieś Michałek linka podawał - jaka inkwizycja była niemalże nieodzowna i rzetelna i wcale nie taka czarna, jak smarują podli protestanci. Nic dziwnego, że Twoja wypowiedz tak Michałkowi zaimponowała - niechaj protestanci nie wyciągają, bo zawadza bajędy pleść, wszyscy mają zamknąć oczęta na przeszłość - było-minęło, tak? Tylko KK będzie napuszczać różowego tumanu - reszta jest od słuchania.....\nJa doskonale rozumiem twoje oburzenie. Z tym, że taka postawa nie w moim stylu jest. Szczerze mówiąc, mało mnie obchodzi to co mówi Pan Michał i jego koledzy ze stronnictwa katolickiego. Po prostu tego nie przyjmuje, bo nie mogę. I sprawa tego, jak katolicy przedstawiają inkwizycję też mnie mało obchodzi. Trzeba być sobą, a protestanci chyba swoje wiedzą nie?\nPostautor: Axanna » 31 sty 2008, 22:39\nOczywiście, proszę pana, trollowanie, to przecież pana domena... fachowiec!\nTimothy, ja Cię też rozumiem, jednakże zważywszy na katolickie wpisy tutaj, nie możemy przechodzić nad nimi do porządku dziennego jakby nigdy nic.... Zgodzić się z tupetem Yarpenczo i nie wypominać inkwizycji, gdy bredzą o sukcesji? Musielibyśmy wtedy w ogóle się zamknąć i "w pokorze" przyznać iż "jedyny prawdziwy Kościół - to katolicki"...\nOstatnio zmieniony 31 sty 2008, 22:43 przez Axanna, łącznie zmieniany 1 raz.\nPostautor: Michał » 31 sty 2008, 22:41\nWszystkie pani niekulturalne i trollujące wypowiedzi zostały przeze mnie zgłoszone Administracji Forum. Kolejne również będę zgłaszał, aż nie przestanie pani spamować.\nPostautor: Axanna » 31 sty 2008, 22:47\na obłuda, Michałku, mieści się w Twoje pojęcie "kulturalnej dyskusji"? Zgłaszaj sobie.... kulturalny Ty nasz...\nPostautor: Michał » 31 sty 2008, 22:50\nW związku z oskarżeniem o obłudę, które traktuję jako pomówienie, kolejny pani post został zgłoszony administracji forum.\nPostautor: __ngr_ » 31 sty 2008, 23:48\na może by tak na temat Michale?\nPostautor: Michał » 31 sty 2008, 23:50\nHungry, żeby rozmawiać na temat, trzeba mieć z kim. Na razie byłem tu prowokowany do scysji, o czym zawiadomiłem już Administrację.\nPostautor: Lash » 01 lut 2008, 10:40\n1. Protestanckie wykonanie wyroku na Servecie jest inne niz Katolicka Inkiwzycja dlatego ze nie jest przedmiotem Wiary i Zbawienia. Katolikow do zbawianie obliguje :\n- Jednosc z Kosciolem w sprawie Dogmatow, i Edyktow, Bull Papieskich\nInkwizycja Katolicka wiec jest sprawa Wiary i Zbawienia! Podawana jest przez nieomylny kosciol. Tak samo jak bulla ktoregos papierza "Kto twierdzi ze nawracanie heretykow sila i mieczem jest zle niech bedzie wyklety". - jakos tak cytuje z pamieci wybaczcie.\n2. Protestanci nie sa w "jednosci" z kosciolem na zasadzie lineranej /lacznosc z poprzednimi pokoleniami papiezy i kaplanow i w koncu z Jezusem/ jak to jest w KRK,/ ale na zasadzie centralizmu / lacznosc z Jezusem i kazdym czlonkiem ciala Chrystusowego przez Niego/. Dlatego lacznosc a Kalwinem, Lutrem, czy Sw Franciszkiem nie ma WPLYWU na relacje z Jezusem.\nJak widac z powyzszego sa to calkowicie inne jakosciowo zjawiska. z pkt widzenia\nZbawienie i jednosci "winy".\nPostautor: Albertus » 31 maja 2010, 17:41\nOdgrzewam temat bo znalazłem coś ciekawego w wypowiedzi z innego tematu napisanej przez, czytanego przeze mnie ostatnio pasjami, Turretina..\nMam nadzieję że nie obrazi się że przeniosłem go do dyskusji z katolikami.\nfragment ten rozbawił mnie do łez ale pomyślałem że demaskuje on fałsz uogólnień w patrzeniu na katolicką inkwizycję dlatego warto go wyciągnąć.\nAutor opisuje perypetie Serweta jeszcze przed jego uwięzieniem w Genewie o tym jak został zatrzymany i przesłuchiwany przez katolicką inkwizycję a następnie pisze:\nServet był w areszcie domowym, jednak poprzez służącego szybko pożyczył 300 koron od przeora klasztoru św. Piotra i 7 IV o godz. 4 rano przez ogród (pożyczył od strażnika klucz do ogrodu pod pozorem pójścia za potrzebą). O ucieczce Serveta zorientowano się dopiero po 2 godzinach. Zamknięto bramy etc. Na próżno – uciekł.\nszybko pożyczył 300 koron od przeora klasztoru św. Piotra\n(pożyczył od strażnika klucz do ogrodu pod pozorem pójścia za potrzebą\nO ucieczce Serveta zorientowano się dopiero po 2 godzinach\nPo prostu totalitarna machina inkwizycji ciemiężąca narody...\nNiektórzy śmiało porównują ją do gestapo...\nA tu ,jeśli sie dobrze zastanowić to jawi się świat jesieni średniowiecza który dla nas,rzeczywiście wychowanych w totalitaryzmie albo przynajmniej w jego oparach jest niepojęty.\nSerwet siedząc w areszcie ma służącego!\nWysyła służącego po pożyczkę do przeora klasztoru św Piotra!\nNajwyrażniej wolno mu to robić i nikt mu tego nie zabrania a każdym razie służący nie boi się że zostanie za to ukarany ani nie boi się przeor udzielić pożyczki!\nPrzeor udziela pożyczki i to dużej, osobie oskarżonej i zatrzymanej pod zarzutem herezji!\nNie boi się że zostanie o coś oskarżony przez inkwizycję!!\nNie boi się że Serwet mu nie odda!\nAni Serwet ani przeor nie boją się że służący ukradnie pieniądze!\nUdziela pożyczki szybko, bez żyrantów i zaświadczeń!!\nSerwet pożycza od strażnika klucz do ogrodu!!!\nPod pozorem pójścia za potrzebą!\nStrażnik raczej nie przewiduje ucieczki i nie boi się konsekwencji ze strony inkwizycji w przypadku ucieczki więźnia! A w każdym razie najwyraźniej żadnych poważnych konsekwencji się nie spodziewa!\nbo ucieczkę spostrzega po około 2 godzinach!\nNaprawdę bardzo prawdopodobne że Serwet ze łzami w oczach wspominał katolicką ikwizycję gnijąc w loszku w Genewie i załatwiając się pod siebie.Z tamtąd już nie uciekł!\nPostautor: Rembov » 01 cze 2010, 11:36\nPostautor: Lash » 01 cze 2010, 12:02\nPrzyczyna Prosta. Kościoł w Gebnewie nie mógł wydawać wyroków. KRK torobił\nKosicoł W genevie nie wymuszał ekskomunika wyroków Rzym to robił!\nkościół w genewie nie namawiał do nieposłuszeństwa włady Rzym to robił


Dnia 29.04.2021 roku wystartuje bardzo długo wyczekiwane wydarzenie – ogólnopolski konkurs matematyczny pod nazwą „TopMaths”!\nMając na uwadze powyższe, chcielibyśmy prosić o zamieszczenie niniejszej informacji na Państwa stronie internetowej. Będzie to bezcenna pomoc w krzewieniu edukacji matematycznej, szczególnie w obecnych okolicznościach – gdy możliwość organizacji tradycyjnej formy rywalizacji na konkursach i olimpiadach tematycznych została w znaczny sposób ograniczona.\nNiżej podajemy najważniejsze informacje dotyczące konkursu.\nOgólnopolski konkurs matematyczny „TopMaths” adresowany jest do wszystkich entuzjastów matematyki, którzy zechcą spróbować swoich sił z zadaniami odnoszącymi się do wspomnianej dziedziny naukowej. Jego odbiorcami będą uczniowie z terenu całej Polski, znajdujący się na każdym poziomie edukacji, jak również osoby dorosłe.\n3. Pytania, z jakimi mierzyć będą się uczestnicy konkursu, są zgodne z najnowszą podstawą programową. Zostały one opracowane przez nauczycieli matematyki, w związku z tym ich rozwiązywanie stanie się między innymi doskonałym treningiem dla uczniów klas VIII i maturalnych (przykładowo, w konkursie dla szkół średnich znajdą się zagadnienia nawiązujące do zakresu materiału występującego na maturze podstawowej, a także rozszerzonej).


Tłumacz kontra kryptolog\nStrona główna → Blog - przede wszystkim o tłumaczeniach → Tłumacz kontra kryptolog\nNa co dzień każdy posługuje się kodem. Nie tylko językowym, uznanym w kraju za oficjalny bądź międzynarodowym. Również tym elektronicznym, umożliwiającym logowanie się do portali społecznościowych, wysyłanie maili i wybieranie gotówki z bankomatu. Czy zawód specjalisty od przekładu językowego różni się od zawodu kryptologa, eksperta od tłumaczenia szyfrów? Oto zestawienie:\nKodu językowego uczy się przez wiele lat Metodą prób i błędów próbuje odnaleźć algorytm szyfru, często również wymyśla go sam\nZazwyczaj specjalizuje się w jednym języku; ogrom wiedzy, jaką musi pochłonąć jako specjalista w większości przypadków uniemożliwia pracę w trzech i więcej kodach, to zostawia się najtęższym umysłom Zdarza się, że jednemu szyfrowi poświęca całą karierę – przeważnie jednak opracowuje coraz to nowsze, doskonalsze\nJako podbudowę do nauki konkretnego języka poznaje zasady komunikacji, a także rządzące budową kodu językowego (na studiach filologicznych do obowiązkowych przedmiotów należy łacina) Musi znać podstawy nauki o komunikowaniu i kryptologii, jak również szereg najbardziej znanych i najczęściej stosowanych szyfrów – ich elementy mogą być wykorzystane we współczesnych kodach\nMusi dotrzymywać tempa żyjącemu, zmieniającemu się wciąż językowi, nie zapominając o klasyce Na bieżąco śledzi mocno związane z rozwojem technologii najnowsze rozwiązania z dziedziny kryptologii\nPraca tłumacza może być mniej lub bardziej ważna. Zależy, czy polega na wykonywaniu przekładów ustnych dla instytucji UE w Brukseli, czy też tłumaczeniu artykułów plotkarskich z zagranicznych portali rozrywkowych Kryptolog to w większości przypadków poważna, włączająca poznawanie tajemnic wagi państwowej profesja. Sukcesy kryptologów przyczyniają się do wzmocnienia bezpieczeństwa kraju i sukcesów w czasie wojny.\nW tłumaczeniu z jednego języka na inny zawsze pozostaje pewna dowolność interpretacji, możliwość dokonania przekładu na kilka różnych sposobów, eksperymentowania z tonem, rodzajem słownictwa. Ważne, by zaszyfrowane wiadomości przełożone były jak najbardziej precyzyjnie, z zachowaniem pierwotnego sensu. Tu nie ma miejsca na ozdobniki (chyba że ktoś szyfruje list miłosny)\nWniosek: przekład przekładowi nierówny, choć w obydwu przypadkach chodzi o kodowanie i dekodowanie. Między dwoma profesjami jest jeszcze jedna istotna różnica – translatoryka kodu językowego gości w świecie akademickim od bardzo dawna, z kolei pierwsze pełnowymiarowe studia z dziedziny kryptologii (na poziomie magisterskim) uczelnie udostępniły w swojej ofercie dopiero kilka lat temu. Odpowiedziały tym samym na zapotrzebowanie na kryptografów, wyrażone przez instytucje państwowe.\nZ językami obcymi jesteśmy osłuchani. Czy znamy jakieś słynne szyfry, prócz tego, na którym opierało się działanie Enigmy?\nKipu to bodaj najciekawszy z tych najbardziej znanych. Południowoamerykańscy Indianie już 5 tysięcy lat temu do ukrywania informacji używali pisma… supełkowego. W zależności od długości, koloru, materiału wykonania sznurka, a także rozmieszczenia supełków, szyfrowali dane statystyczne i geograficzne. Ów sposób przechowywania czy też przekazywania wieści wyginął wraz z kolonizacją kontynentu.\nDo wiekowych szyfrów należy również ten, opracowany przez Juliusza Cezara. Klucz jest prosty: każdej literze przyporządkowuje się inną, oddaloną w alfabecie o tę samą ilość pól, do przodu lub do tyłu. W odnalezienie algorytmu do szyfru tego typu może pobawić się już uczeń podstawówki.\nO ile nie pochłonie go kodowanie harcerskim sposobem „gaderypoluki”. Tu w wiadomości oryginalnej zamianie podlegają tylko te litery, które znajdują się w sylabach: „ga”, „de”, „ry”, „po”, „lu”, „ki”. Dla przykładu: w słowie „kot” literkę „k” zamieniamy na znajdujące się z nim w parze „i”, literkę „o” na „p”, a „t” zostawiamy, gdyż ona w słowie „gaderypoluki” nie występuje. Wiadomość końcowa brzmi „opt”. Żeby nie było tak łatwo, drużyna może wymyślić sobie własne słowo szyfrujące (stosuje się jeszcze „halojupitery” i „nowebutylisa”). Ważne, by składało się z 6 nie dublujących się literami sylab.\nSzyfr Ottendorfa wymaga z kolei zaglądnięcia do książki, z zastrzeżeniem, że kodujący i dekodujący mają dokładnie to samo wydanie. Ów składający się z liczb szyfr interpretujemy następująco: pierwsza cyfra oznacza numer strony, na której dana litera się znajduje, druga – numer wiersza na stronie, trzecia – pozycję wyrazu w wierszu, a czwarta (jeśli jest) – kolejność litery w konkretnym słowie.\nMimo że zawodu tłumacza nie zamienilibyśmy na żaden inny, miło by było oderwać się czasem od słowników i pobawić w kryptologa… Choćby dla towarzyszącego pracy dreszczyku tajemnicy.\nPrzez Styczyński Marek na 15 marca, 2017 / Blog - przede wszystkim o tłumaczeniach\nTags: Kryptograf, Kryptolog


Guess Jeans - Legginsy dziecięce 118-166 cm - Szare legginsy dla dziewczynek Guess Jeans, z aplikacjami, z bawełny. Za 99.90 zł. - Legginsy dla dziewczynek - Spodenki dla dziewczynek - Ubrania dziewczęce - Ubrania dziecięce - Dla dzieci - Chillizet.pl\nGuess Jeans – Legginsy dziecięce 118-166 cm\nLegginsy dziecięce z kolekcji Guess Jeans. Model wykonany z gładkiej dzianiny. – Dopasowany model. – Elastyczna listwa w pasie. – Elastyczny materiał. – Ozdobny detal. – Szerokość w pasie: 26 cm. – Wysokość stanu: 17,5 cm. – Wymiary podane dla wzrostu: 118 cm. Wzór: gładkie Materiał: dzianina Materiał: z elastanem Skład: Materiał zasadniczy: 95 % […]\nlegginsy dla dziewczynek ze sklepu answear.com szare legginsy dla dziewczynek szare spodnie materiałowe dla dziewczynek legginsy dla dziewczynek guess jeans spodnie materiałowe dla dziewczynek ze sklepu answear.com spodnie materiałowe dla dziewczynek guess jeans dla dzieci guess jeans dla dzieci answear.com


Naklejki bezklejowe na zamówienie - rozwiązania - Drukarnia Booklet\nKażdy bardzo dobrze zna tradycyjne naklejki samoprzylepne, która można nakleić na dowolną powierzchnię. Obecnie jednak innowacyjne technologie umożliwiają stworzenie naklejek, które nie wymagają żadnej warstwy kleju. Wszystko dzięki zastosowaniu specjalnej folii, która nie pozostawia po sobie żadnych śladów. To praktyczne rozwiązanie jest często wykorzystywane przez wiele firm, które chcą umieścić naklejki krótkookresowo lub chcą po zdjęciu nie zostawić żadnych śladów.\nProdukowane przez nas naklejki bezklejowe najlepiej jest montować na gładkich nawierzchniach, takich jak: szkło, metal lub PCV. Folia, dzięki której nalepka utrzymuje się na materiale, jest przezroczysta lub biała, dzięki czemu nie będzie bardzo widoczna. Tego rodzaju naklejki są łatwe w aplikacji, a jednocześnie bardzo praktyczne.\nW sklepie posiadamy szablony naklejek bezklejowych, do własnej edycji. Cena uzależniona jest od wymiaru i nakładu. Jeśli interesuje Cię niestandardowy kształt, wymiar lub nakład, skontaktuj się z nami w celu uzyskania dokładnej wyceny naklejek bezklejowych.\nNaklejki do sypialni Sypialnia to bardzo indywidualna, intymna przestrzeń, która powinna być urządzona tak,...


Emma imieniny 2022 • kalendarz, znaczenie imienia\n29. czerwca\tNajczęściej obchodzone\nEmma to imię pochodzenia germańskiego, powstałe jako skrót od imienia Erma. W Polsce imię to jest znane już od XIII wieku i stosowane zamiennie z formą Ema. Jaką osobą jest Emma? To kobieta niezwykle pogodna i kreatywna. Kocha nowe wyzwania, ludzi, przyrodę, podróże i sztukę. Chętnie angażuje się w różnego rodzaju projekty, zadania. Ma ogromne pokłady energii i zaraża nią innych. Emma jest osobą bardzo lubianą i ma liczne grono przyjaciół, którzy zawsze mogą na nią liczyć.\nPrzykładowe zdrobnienia imienia Emma to: Emcia, Ema.\nZnane osoby noszące imię Emma:\nEmma Stone – amerykańska aktorka\nEmma Roberts – amerykańska aktorka\nEmma Watson – brytyjska aktorka\nImię Emma w innych językach:\nEmma to ogólnie przyjęta forma tego imienia.\nŚw. Emma z Gurk – urodziła się w Karyntii, żyła na przełomie X i XI wieku. Dość wcześnie owdowiała, straciła także jedynego syna. Posiadane przez siebie ziemie i majątek przeznaczała na kościoły i fundacje. Uchodzi za fundatorkę biskupstwa z Gurk. Jej wspomnienie liturgiczne przypada 29 czerwca, w dzienną rocznicę jej śmierci.\nImieniny: najpopularniejszą datą imienin Emmy jest 29 czerwca, swe święto obchodzi ona także m.in. 19 kwietnia.


Wywóz gruzu Murowana Goślina VECTRUM - Kontenery na gruz NAJTANIEJ w Murowanej Goślinie\nNajtaniej w Murowanej Goślinie\nVECTRUM - Firma numer JEDEN w Murowanej Goślinie\nDecydując się na remont albo budowę, będzie trzeba brać pod uwagę, iż powstanie w czasie prac dużo odpadów, które będzie należało wywieźć a także zutylizować. Jak wiadomo, takim zadaniem trudnią się odpowiednie firmy, których na rynku dzisiaj działa całkiem dużo. nie ma co się dziwić, że ciężko jest wyszukać konkretnego zleceniobiorcę. Postaramy się z tego powodu wyjaśnić, dlaczego warto korzystać z usług właśnie naszej firmy. Po pierwsze sprawnie realizujemy własne usługi już od kilku lat, i w owym czasie nieustannie zwiększaliśmy swoje kwalifikacje, a także ulepszaliśmy sprzęt. Wszystko to powoduje, że w naszym przypadku wywóz gruzu Murowana Goślina odbywa się ekspresowo, sprawnie, jak i w pełni fachowo. Wychodząc naprzeciw wymaganiom a także potrzebom własnych klientów we włansje ofercie umieściliśmy też kontenery na gruz Murowana Goślina, które można dopasować w zależności od wymagań. Chodzi naturalnie o wielkość pojemnika, jak również jego rodzaj, a więc czy powinien to być pojemnik otwarty, lub też z zamykaną pokrywą. Profesjonalny a także maksymalnie sprawny sprzęt a także pojazdy pozwalają na zabieranie odpadów poremontowych z każdego, nawet trudnodostępnego obszaru. W związku z tym ukształtowanie terenu nie tworzy dla nas przeszkody w wykonaniu swojego zadania. Zarówno wywóz odpadów pobudowlanych Murowana Goślina, jak i gromadzenie tych śmieci oraz ich utylizacja zawsze realizowane są zgodnie z przepisami prawa a także normami, a do tego pamiętamy również o ochronie przyrody. Wybierając usługi w tej firmie każda osoba może oczywiście liczyć na pełny profesjonalizm, który będzie szedł w parze z konkurencyjnymi cenami.\nSzybko, tanio i profesjonalnie - Vectrum Murowana Goślina!\nW trakcie prac remontowych, ale też i na placach budowy, powstaje sporo odpadków, jakie trzeba w odpowiedni sposób gromadzić a także utylizować. Będzie to zadanie dla fachowych firm, które dysponują profesjonalnym sprzętem oraz doświadczeniem tak jak ta firma. Zajmujemy się wywozem wszelkiego typu śmieci pojawiających się między innymi przy remoncie i budowie, do tego składujemy je, aby ostatecznie poddać utylizowaniu. W tym przypadku wywóz gruzu Murowana Goślina możliwy jest z każdego miejsca, bez znaczenia dla odległości albo możliwości dojazdu. Wszystko to będzie możliwe po pierwsze dzięki dobremu oraz maksymalnie sprawnemu sprzętowi, jakim zarządzamy. Na pewno nie bez znaczenia jest także to, że przyjmujemy wyłącznie profesjonalistów, jacy posiadają specjalistyczną wiedzę i doświadczenie z tego typu prac. Ustalenie miejsca do gromadzenia śmieci jest bardzo istotne, dlatego do wszystkich klientów przywozimy doskonale dopasowane kontenery na gruz Murowana Goślina. Chodzi zwłaszcza o ich pojemność i typ, czyli kontener otwarty bądź też zamykany. Bierzemy zlecenia naturalnie nie tylko od firm budowlanych, jednak też od osób prywatnych, jakich zainteresuje okazjonalny wywóz odpadów poremontowych Murowana Goślina. W każdym przypadku do przekazanego nam zadania pochodzimy profesjonalnie, jednocześnie przestrzegając aktualnych norm, a także pamiętając o dbaniu o środowisko. Dzięki skorzystaniu z naszych usług każdy może liczyć na sprawną oraz szybką obsługę, a przy tym na bardzo dobrą cenę wyłącznie za wykonaną usługę.\nNa każdym etapie wykonywanych zadań zawsze przestrzegamy norm a także troszczymy się o przyrodę. Tym samym zlecony tej firmie wywóz śmieci Murowana Goślina jest z gwarantowaniem najwyższej jakości i terminowości. Poza tym, regularnie podnosimy kwalifikacje własnych pracowników i ulepszamy sprzęt, który będzie pozwalał nam na jeszcze sprawniejsze wykonywanie prac związanych z wywożeniem oraz utylizacją śmieci. Nasza usługa, w której znajduje się wywóz odpadów Murowana Goślina, będzie kierowana do klientów prywatnych, jak i do przedsiębiorców.\nFirma numer JEDEN w Murowanej Goślinie