Kiara Advani enme loabi kuranee koahchakah kan engeytha? – Iru\nލ.ގަމުން 25 ސިފައިން ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވް ވެއްޖެ\nއިންޑިއާ ޝައިތޯނުން ގައިގަ އަތްލުން މަނަލީތޯ: އަލީ ރަމީޒް\nތ. އަތޮޅުން ގއ. އަތޮޅަށް ޔެލޯ އެލާރޓް ނެރެފި\nޝާޝާ· 10 އޮގަސްޓް 2020\nބޮލީވުޑްގައި ކުރިއަރަމުން އަންނަ ޒުވާން ބަތަލާ ކިއާރާ އަދްވާނީ އަކީ މާމެލާމެއްޔަށް ލޯބިކުރާ މީހެއް ކަން އަންގައިދެނީ އޭނާ ލައި އުޅޭ ހެދުންތަކުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ކިއާރާ އޭނާގެ އިންސްޓަގްރާމްގައި ހިއްސާކުރާ ގޭތެރޭގެ ވީޑިއޯތަކުން، މާމެލާމެއްޔަށް ލޯބިކުރާ މިންވަރު ދައްކުވައިދެއެވެ.\nA post shared by KIARA (@kiaraaliaadvani) on Dec 12, 2018 at 9:05pm PST\nއެގޮތުން، 28 އަހަރުގެ ބަތަލާ އިންސްޓަގްރާމްގައި ހިއްސާކޮށްފައި ހުރި ވީޑިއޯތަކުންނާއި ފޮޓޯތަކުން ފެންނަނީ، އެގޭގެ އެކި ތަންތާނގައި ތަފާތު ވައްތަރުގެ މާ ޓުކުރިތައް ބަހައްޓާފައި ހުންނަ މަންޒަރެވެ. ބަދިގެ ކައުންޓަރުވެސް މަލުން ޒީނަތްކޮށްފައި ހުރުމުން އެނގެނީ، ކިއާރާ އެންމެ ލޯބިކުރަނީ ތަފާތު ވައްތަރުގެ މާމެލާމެއްޔަށް ކަމެވެ.\nމީގެ އިތުރުން، ކިއާރާ އެންމެ ގިނައިން ލައި އުޅެނީ ވެސް ފްލޯރަލް ޕްރިންޓްގެ ހެދުމެވެ.\nފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ، އަހަރެމެން ދިވެހިންގެ ތެރޭގައިވެސް މާމެލާމެއްޔާއި އިންޑޯ ޕްލާންޓްސް ގެންގުޅުމަށް އޮތް ލޯބި އިތުރުވެފައި އޮތް ކަމެވެ.\nއެންމެ ގިނަ މީހުން ކިއާރާ ދަންނަނީ ޝާހިދު ކަޕޫރާއެކު މިދިޔަ އަހަރު ކުޅުނު “ކަބީރް ސިންގް” ފިލްމުން ޕްރީތީގެ ގޮތުގައެވެ. މީގެ އިތުރުން ކިއާރާ ކުޅުނު ފިލްމުތަކުގެ ތެރޭގައި “ގުޑް ނިއުޒް” އަދި “އެމް.އެސް ދޯނީ: ދަން އަންޓޯލްޑް ސްޓޯރީ” ހިމެނެއެވެ.


BREAKING | Male' In Furaigen Dhathuru Kuramun Dhiya Dhoanyeh Dhiyavaathee Sifain Harakaaiytheri Vanee - Vaguthu\nމާލެއިން ފުރައިގެން ދަތުރުކުރަމުންދިޔަ ދޯންޏެއް ދިޔަވާތީ، މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ފޯސް (އެމްއެންޑީއެފް) ގެ ސިފައިން ހަރަކާތްތެރިވާން ފަށައިފިއެވެ.\nއެމްއެންޑީއެފް އިން ވިދާޅުވީ، މި ދޯންޏަކީ މުދާ ބަރުކޮށްގެން ދަތުރުކުރަމުންދިޔަ ދޯންޏެއް ކަމަށާއި، ދޯނީގައި ހަ މީހަކު އެބަތިބި ކަމަށެވެ.\n"ވިލެޖް4" ނަމަކަށް ކިޔާ މި ދޯންޏަކީ މާލެއިން ފުރައިގެން ލ. ގަމަށް ދަތުރުކުރި 94 ފޫޓުގެ ދޯންޏެއް ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފް އިން ވިދާޅުވެއެވެ. އަދި ދޯނި ދިޔަވާން ފެށީ ލ. މާންދޫގެ ހުޅަނގުން ތިން މޭލު ބޭރުން ކަމަށް ވެސް އެ އިދާރާއިން ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި ހާދިސާގެ ރިޕޯޓް އެމްއެންޑީއެފް ކޯސްޓްގާޑް ރެސްކިއު ކޯޑިނޭޝަން ސެންޓަރަށް ލިބުނީ މިރޭ 12:10 ހާއިރު ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފް އިން ވިދާޅުވިއެވެ. އެއާއެކު ސިފައިން މިހާރު ހަރަކާތްތެރިވާން ފަށާފައިވާ ކަމަށް ވެސް އެމްއެންޑީއެފް އިން ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nMudhaa barukohgen6meehunnaa eku Male’ in furaigen L.Gan ah dhathurukuri 94 feet ge “village 4” dhonyah L.Maandhoo ge hulha’ngun3mile beyrun, dhiyavaathee MNDF CA in harakaaiy therivaan fashaifi. Haadhisaage mauloomaath MNDF CG MRCC ah libifaivanee mirey 12:10 haairu.\n— Maldives National Defence Force (@MNDF_Official) July 5, 2020\nމި ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތު ދޯނީގައި ތިބީ ކިތައް ދިވެހިން ކަމާއި ކިތައް ބިދޭސީން ކަމެއް އަދި ނޭނގެއެވެ. އަދި ހާދިސާގައި ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ތަފްސީލެއްވެސް އަދި ލިބިފައި ނުވެއެވެ.\nކާށިދޫ ފަޅުތެރެއަށް ރެޑްބުލް ކޮންޓެއިނަރެއް ދޫވުމުން، އާއްމުން ރެޑްބުލް ހޮވަން ފަށައިފި\nނުވަ މީހުންނާއެކު ދަތުރު ކުރަމުންދިޔަ ބޯޓެއް ގިރިއަކަށް އަރައިފި\nޖުލައި 6, 2020 14:44\nތި ދަތުރުކުރާ މީހުންނަށް ކަނޑުމަތި ބަލައިފައެއް ނޫންތަ ދަތުރުކުރަނީ


Mumbai aai Raajje aa dhemedhu seedhaa dhathuru thah vistara airline in fashaifi | MBS NEWS\nއިންޑިއާގެ ވިސްތާރާ އެއާލައިންގެ ބޯޓެއް ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށް އިއްޔެ ޖައްސަނީ. ފޮޓޯ: އެމްއޭސީއެލް\nމުމްބާއީ އާއި ރާއްޖެއާ ދެމެދު ސީދާ ދަތުރުތައް ވިސްޓާރާ އެއާލައިނުން ފަށައިފި\n04 March 2021, 12:26\nއިންޑިއާގެ ވިސްތާރާ އެއާލައިންގެ ދަތުރުތައް އިއްޔެ ރާއްޖެއަށް ފަށައިފި އެވެ.\nވިސްތާރާ އެއާލައިނުން ރާއްޖެއަށް ކުރި ފުރަތަމަ ދަތުރުގައި ޖެއްސި ބޯޓަށް ވެލާނާ އިންޓާނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުން ވަނީ ހޫނު މަރުޙަބާއެއް ކިޔާފަ އެވެ.\nއެ އެއާލައިނުން ރާއްޖެއަށް ދަތުރުތައް ކުރަނީ މުމްބާއީން ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށެވެ.\nއެއާލައިނުން ރާއްޖެއަށް ހަފްތާއަކު ތިން ދަތުރު ކުރަން ނިންމާފައިވެ އެވެ. އެ ދަތުރުތައް ކުރާނީ ބުދަ، ހޮނިހިރު އަދި އާދިއްތަ ދުވަހު އެވެ.\nމި ދަތުރުތަކުގެ އަގު އުޅެނީ ދެކޮޅު ޓިކެޓް 227 ޑޮލަރަށެވެ. ޓިކެޓް ބުކްކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެ އެއާލައިންގެ ވެބްސައިޓުންނާއި އޮންލައިން ޓެރެވެލް އެޖެންސީތައް މެދުވެރިކޮށް މިހާރު ވަނީ ހުޅުވާލާފަ އެވެ.\nވިސްތާރާ އެއާލައިންގެ ބޯޓެއް ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށް ޖެއްސުމުން ވޯޓާ ސެލިއުޓެއް ދެނީ. ފޮޓޯ: އެމްއޭސީއެލް\nއިންޑިއާގެ ވިސްތާރާ އެއާލައިންއިން ރާއްޖެއަށް ދަތުރުތައް ފެށީ އިންޑިއާއާއި ރާއްޖެއާ ދެމެދު ޤާއިމްކޮށްފައިވާ އެއަރ ޓްރެވެލް ބަބުލްގެ ދަށުންނެވެ. މި ބަބުލްގެ ދަށުން ގިނަ އަދަދެއްގެ އިންޑިއާގެ އެއަރލައިންތަކަކުން މިހާރުވެސް އަންނަނީ ރާއްޖެއަށް ދަތުރުތައް ބާއްވަމުންނެވެ. އޭގެތެރޭގައި އެއަރ އިންޑިއާ، އިންޑިގޯ، ގޯ އެއަރ އަދި ސްޕައިސްޖެޓް ފަދަ އެއަރލައިންތައް ހިމެނެއެވެ.\nމިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް ރާއްޖެއަށް އެންމެ ގިނަ އަދަދަކަށް ޓޫރިސްޓުން އައީ އިންޑިއާއިން އެވެ. އެގޮތުން އަހަރުގެ މިހާތަނަށް އިންޑިއާއިން ރާއްޖެއަށް 45،636 ޓޫރިސްޓުން އައިސްފައިވެ އެވެ.\nއިންޑިއާ އިން މިހާރު ރާއްޖެއަށް އިންޑިގޯ، ގޯ އެއާ އަދި އިންޑިއަން އެއާލައިންސްގެ ދަތުރުތައް ކުރެ އެވެ.\nއިންޑިއާ- ދިވެހިރާއްޖެ އެއާލައިންސް ވިޔަފާރި ދަތުރުފަތުރު\nމުހަންމަދު\t4 months ago\nމުމްބާއި އާއި ރާއްޖެއާއި ގުޅުމަކީ ރަންގަޅު ކަމެއް. އެކަމަކު މައްސަލައަކީ އިންޑިޔާ ގެ އިންޓރނޭޝަނަލް ޓްރެވެލް ޑިޕާރޗަރ ގެ އަދަދު ތައް ދަށްކަން. 2019 ވަނަ އަހަރު މުޅި އިންޑިޔާއިން ޖުމްލަ އިންޓރނޭޝަނަލް ޓްރެވެލް ޑިޕާރޗަރ ގެ އަދަދަކީ 28 މިލިއަން. މީ މުޅި ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރު 11 ވަނަ. މުޅި ދުނިޔެއިން 1 ވަނަ މަގާމް ގައިވަނީ ޗައިނާ. 169 މިލިއަން އިންޓރނޭޝަނަލް ޓްރެވެލް ޑިޕާރޗަރ. ވީމާ ޖިއޯ ޕޮލިޓިކްސް އަށް ވަދެގެން ރާއްޖޭގެ މި ކުޑަކުޑ އިގްތިސޯދު ވަކި ބަޔަކަށް ބަރޯސާ ވާން މިިސްރާބުމި ހިފަނީ ކީއްވެބާ؟\nހަންމާދި\t4 months ago\nއިންޑިޔާ އަށް އެކަނި ބަރޯސާ ވާ ތަން މި ފެންނަނީ. މިކަމުގެ ނުރައްކާ ވަރަށް ބޮޑު. އިޔޮރަޕް ގެ ހާލަތު ރަންގަޅު ނުވާއިރު ޗައިނާ އާ ނުލާ އިންޑިޔާ އަށް ބަރޯސާ ވެގެން ރާއްޖެއަށް ކުރިއެރުންލިބޭނެ ކަމަށް ދެކުމަކީ މުޅިން ރަންގަޅު ކަމެއްނޫން. ޗައިނީޒް މާރކެޓް ނުލާ ފަތުރުވެރިކަން ހަމަމަގަށް ނޭޅުވޭނެ. މިހާރު ދުނިޔޭގައި އިގްތިސޯދު ގައި ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައިވާ ގައުމަކީ ހަމައެކަނީ ޗައިނާ (2.4 ޕަސެންޓް ގްރޯވްތް). 2021 ވަނަ އަހަރު ޗައިނާ ގެ އިގްތިސޯދު7ޕަސެންޓް ގެ ކުރިއެރުމެއް ހޯދާނެ ކަމަށް ލަފާ ކުރާ.


Aa Coach aaeku newge farithakuran fashaanee hoama dhuvahu\nއާކޯޗާއެކު ނިއު ފަރިތަކުރަން ފަށާނީ ހޯމަ ދުވަހު\nނިއުރޭޑިއަންޓް ސްޕޯޓްސް ކުލަބަށް އަލަށް ގެނައި ސާބިއާގެ ކޯޗާއެކު ޓީމުގެ ފަރިތަކުރުންތައް ފަށާނީ އަންނަ ހޯމަ ދުވަހު ކަމަށް ނިންމައިފި އެވެ.\nނިއުގެ އޮފިޝަލަކު ބުނީ އައްޑޫ ސިޓީ އާއި ހދ. ކުޅުދުއްފުށީގައި މި މަހުގެ ހަތަރު ވަނަ ދުވަހު ނިމުނު ޕްރެޒިޑެންޓްސް ކަޕަށް ފަހު ކުޅުންތެރިންނަށް މިހާރުތިބީ ޗުއްޓީދީފަ އެވެ. އަދި ފަރިތަކުރުންތައް ފަށާނީ މާދަމާ ކޯޗު މާލެ އައުމުން ހޯމަ ދުވަހު އެވެ.\nސީޒަނުގައި ދިވެހި ޕްރެމިއާ ލީގު އެކަނި އޮތްއިރު ނިއު މިވަގުތު އޮތީ ލީގުގެ އެއްވަނާގަ އެވެ. ނަމަވެސް ފާއިތުވެދިޔަ ތިން އަހަރުގެ ދިވެހި ލީގާއި ޕްރެޒިޑެންޓްސް ކަޕުގެ ޗެމްޕިއަން ޓީމަށް ވަނީ މާޒިޔާ އަތުން ބަލިވެ މި އަހަރުގެ ގައުމީ ތަށި ގެއްލިފަ އެވެ.\nޕްރެޒިޑެންޓްސް ކަޕުގައި ނިއު އާއި އީގަލްސް ކުޅުނު މެޗުގެ ތެރެއިން. ނިއުގެ ފަރިތަކުރުންތައް ފަށާނީ މާދަމާނޫން އަނެއްދުވަހު. ފޮޓޯ: ނިއުރޭޑިއަންޓް


Thahugeegah kurierun dhanee libemun – Iru\nކުރީގެ ރައީސް މުހަންމަދު ނަޝީދު އަވަހާރަކޮށްލަން ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ރޭ ދިން ހަމަލައިގެ ތަހުގީގަށް ކުރިއެރުން ލިބެމުން އަންނަ ކަމަށް އެސިސްޓެންޓް ކޮމިޝަނާ އޮފްް ޕޮލިސް މުހަންމަދު ރިޔާޒް މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nފުލުހުން މިހާރު ބާއްވަމުން އަންނަ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ، މި މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު އޮތީ ވަރަށް މުހިންމު، އަދި ތަހުގީގުގެ ކުރީގެ މަރުހަލާއެެއްގައި ކަމަށް ވާތީ އެހާ ގިނަ މައުލޫމާތުތައް ހާމަކުރަން އުޒުރުވެ ވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ.\nރައީސް ނަޝީދަށް ދިން ބޮމުގެ ހަމަލާ އަށް ފަހު، ތިން މީހަކު ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފަ އެވެ. އެކަމަކު އެ ތިން މީހުން ވެސް ވަނީ ކުށަށް އިންކާރުކޮށްފަ އެވެ.\nރިޔާޒް ވިދާޅުވީ ހަމަލާ ހިނގި ސަރަހައްދު މިހާރު އާންމުންނަށް ދަތުރުކުރެވޭ ގޮތަށް ހުޅުވާލައިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެތަން ހުޅުވާލީ ތަހުގީގަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް އެތަނުން ސާމްޕަލްތައް ނެގުމަށް ފަހު ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެ ހިސާބުގެ ބައެއް ގެތަކުގައި، މި ހަމަލާގައި ބުރައިގެން ދިޔަ ރޭޒާފުއްތައް ކަހަލަ އެއްޗެހި ހުރުން އެކަށީގެންވާތީ، އެ އެއްޗެހި ފެނިއްޖެ ނަމަ ފުލުހުންނަށް އެންގުމަށް އޭނާ އެދިވަޑައިގަތެވެ.


ފޮޓޯ ގެލަރީ: ނޫސްވެރިކަމުގެ އިނާމު ދިނުން\n12 އޮކްޓޯބަރު 2021 - 07:26 2\nމިފަހަރު އެންމެ ގިނަ އެވޯޑް ލިބުނީ ސަންގު ޓީވީގެ ނޫސްވެރިންނަށެވެ. އެ ސްޓޭޝަނުގެ ނޫސްވެރިންނަށް ތިން އެވޯޑެއް ލިބުނެވެ.\nއޮކްޓޯބަރު 11، 2021: ނޫސްވެރިކަމުގެ އިނާމު ދިނުމުގެ ޖަލްސާގެ ޝަރަފުވެރި މެހުމާނު ޔޫތު މިނިސްޓަރު އަހުމަދު މަހުލޫފު ވާހަކަ ދައްކަވަނީ -- ފޮޓޯ: ހުސައިން ޝަޔާހު / އަދަދު\nއޮކްޓޯބަރު 11، 2021: ރާއްޖޭގެ އެންމެ ގިނަ ދުވަސްވީ ޗާޕްހާނާ، އަދި ގިނަ އަދަދެއްގެ ފޮތް ލިޔުއްވައި ޝާއިއުކުރެއްވި ނޮވެލްޓީގެ ވެރިޔާ އަލީ ހުސައިން، ނޫސްވެރިކަމަށް ކޮށްދެއްވި ހިދުމަތުގެ އަގުވަޒަންކޮށް އެރުވި ލައިވް ޓައިމް އެޗީވްމެންޓް އެވޯޑާ، އޭނާގެ ދަރިކަނބަލުން އައިޝަތު އަލީ ހަވާލުވެވަޑައިގަންނަވަނީ-- ފޮޓޯ: ހުސައިން ޝަޔާހު / އަދަދު\nއޮކްޓޯބަރު 11، 2021: ނޫސްވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިން މަސައްކަތް ކުރެއްވި މަތިވެރި ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެމްބަރު ހުސައިން މުހައްމަދު ނޫސްވެރިކަމަށް ކޮށްދެއްވި ހިދުމަތުގެ އަގުވަޒަންކޮށް އެރުވި ލައިވް ޓައިމް އެޗީވްމެންޓް އެވޯޑާ، އޭނާގެ ދަރިކަލުން ހަވާލުވެވަޑައިގަންނަވަނީ-- ފޮޓޯ: ހުސައިން ޝަޔާހު / އަދަދު\nއޮކްޓޯބަރު 11، 2021: ވީޑިއޯ ޖާނަލިޒަމްގެ ދާއިރާއިން މިދިޔަ އަހަރުގެ އެންމެ މޮޅު ނޫސްވެރިޔަކަށް ހޮވުނު ސަންގް ޓީވީގެ ހައްވާ މިންހާ އާ އިނާމާއި އެވޯޑް ހަވާލުކޮށް ދެއްވަނީ. -- ފޮޓޯ: ހުސައިން ޝަޔާހު / އަދަދު\nއޮކްޓޯބަރު 11، 2021: މިދިޔަ އަހަރުގެ އެންމެ މޮޅު ފޮޓޯ ޖާނަލިސްޓަކަށް ހޮވުނު "ވަގުތު"ގެ އިބްރާހިމް ޝާބިލްއާ އެވޯޑް ހަވާލުކޮށް ދެއްވަނީ. -- ފޮޓޯ: ހުސައިން ޝަޔާހު / އަދަދު\nއޮކްޓޯބަރު 11، 2021: ކުޅިވަރުގެ ދާއިރާއިން މިދިޔަ އަހަރުގެ އެންމެ މޮޅު ނޫސްވެރިޔަކަށް ހޮވުނު "އަދަދު"ގެ މުހައްމަދު ހަމްދޫންއާ އެވޯޑް ހަވާލުކޮށް ދެއްވަނީ. -- ފޮޓޯ: ހުސައިން ޝަޔާހު / އަދަދު\nއޮކްޓޯބަރު 11، 2021: ސިޔާސީ ދާއިރާއިން މިދިޔަ އަހަރުގެ އެންމެ މޮޅު ނޫސްވެރިޔަކަށް ހޮވުނު ސަންގު ޓީވީގެ މާހަތު ހުސެއިން ރަޝީދުއާ އެވޯޑް ހަވާލުކޮށް ދެއްވަނީ. ފީޗާ ދާއިރާއިން އެންމެ މޮޅު ނޫސްވެރިޔަކަށް ހޮވުނީ މާހަތު-- ފޮޓޯ: ހުސައިން ޝަޔާހު / އަދަދު\nއޮކްޓޯބަރު 11، 2021: އިޖުތިމާއީ ދާއިރާއިން މިދިޔަ އަހަރުގެ އެންމެ މޮޅު ނޫސްވެރިޔަކަށް ހޮވުނު ރާއްޖެ ޓީވީގެ އަމްނާ އިމާދުއާ އެވޯޑް ހަވާލުކޮށް ދެއްވަނީ. -- ފޮޓޯ: ހުސައިން ޝަޔާހު / އަދަދު\nއޮކްޓޯބަރު 11، 2021: ތަހުގީގީ ނޫސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ މިދިޔަ އަހަރުގެ އެންމެ މޮޅު ނޫސްވެރިޔަކަށް ހޮވުނު "ވަގުތު"ގެ މުހައްމަދު އަޒުހީމް އަޒީޒުއާ އެވޯޑް ހަވާލުކޮށް ދެއްވަނީ. -- ފޮޓޯ: ހުސައިން ޝަޔާހު / އަދަދު\nއޮކްޓޯބަރު 11، 2021: ނޫސްވެރިކަމުގެ އިނާމު ދިނުމަށް ޣިޔާސުއްދީން އިންޓަނޭޝަނަލް ސްކޫލްގައި ބޭއްވި ޖަލްސާގައި، މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލްގެ ރައީސް ޝަހުބާން ފަހްމީ ވާހަކަ ދައްކަވަނީ -- ފޮޓޯ: ހުސައިން ޝަޔާހު / އަދަދު


Yoga ge Aslu Engun Muhimmu (2) | Dhiislam\nއަހުމަދު ހާޝިމް އޮކްޓޯބަރ 16, 2017\n(ކުރީގެ ޢަދަދާއި ގުޅޭ)\nމިހާ ހިސާބަށް އާދެވުނުއިރު ޔޯގާގެ ޙާޤީޤަތް ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ސާފުވެފައި ވާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. އެހެންކަމުން ދެން އަލިއަޅުވާލަން ޤަސްދުކުރަނީ އިސްލާމްދީނުގައި ޔޯގާއާ ބެހޭގޮތުން ދީނީ ނަޒަރުން ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށެވެ. ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަވާށެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ ފުރިހަމަ ސިއްޙަތެއްގައި ހުރުމަށް ބާރުއަޅައި އަދި ކަސްރަަތު ކުރުން ފަދަ ކަންކަން ދީނުގެ ހުދޫދުގެ ތެރޭން ކުރުން ހުއްދަ ކުރާ ދީން ކަމެވެ. ނަމަވެސް ޔޯގާ އާ މެދު ވަކި ޚާއްޞަ ނަޒަކުން ޢިލްމުވެރިން ބަޔާންކުރާ ނުކުތާތައް ކިޔާލަމަތޯއެވެ.\nޔޯގާ 'ޕްރެކްޓިސް' ނުވަތަ ޔޯގާ ގެ އެންމެހައި ހަރަކާތްތައް މުސްލިމުން ކުރުން ހުއްދަ ނޫން ކަން ބަޔާންވެދި ކަންކަމުގެ މައްޗައްބަލައި ބުނަންޖެހެއެވެ. އެއީ އެމީހަކު ޤަބޫލުކުރާ ޤަބޫލުކުރުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ވިޔަސް ނުވަތަ އެހެން ބަޔަކު ކުރާކަމެއް ކޮޕީ ކުރުމުގެ ގޮތުންކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ އެކަމުން ލިބޭ މަންފާތަކުން ފައިދާ ނެގޭނެ ކަމަށްބުނެ ކަމުގައި ވިޔަސް ޔޯގާ ކުރުން މުސްލިމުންނަށް ހުއްދަ ވެގެން ނުވެއެވެ. އެކަން ހުއްދަނޫންކަން ކުރީން ބުނެވިދިޔަ ކަންކަމުގެ އިތުރުން އަންނަނިވި ކަންކަމުން އިތުރަށް ފަހުމުވެގެން ދާނޭކަމުގައި އުންމީދުކުރަމެވެ.\nފުރަތަމަކަމެއްގެ ގޮތުން ޔޯގާ ކުރުން ތަވްޙީދާއި ފުށުއަރައެވެ. އަދި ޝަރީކުރުން ވެސް މިކަމުގައި ފެނިގެން ދެއެވެ. އެހެނީ މިކަމުގައި އިރަށް އަޅުކަން ނުވަތަ ސަޖިދަ ކުރުމާއި އޭގެ ނަންތަކުން ތަކުރާރުކޮށް ގޮވުން ހިމެނިގެން ދެއެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީ ބަސްފުޅުގެ މާނައިގާ ވެއެވެ. "...އަދި އެކަލާނގެއަށް شريك ނުކުރުމަށެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނު ގޮވައިލައްވަނީ، އެކަލާނގެއަށް އަޅުކަންކުރުމަށެވެ. " (سورة الرعد 36) އަދިވެސް އެހެން އާޔަތެއްގެ މާނައިގާ ވެއެވެ. "...ކަލޭގެފާނު شريك ކުރައްވައިފިނަމަ، ކަލޭގެފާނުގެ عمل ތައް باطل ވެއްޖައީސްކަން ކަށަވަރެވެ. އަދި އޭރުން ކަލޭގެފާނު ވާހުށީ ގެއްލެނިވެގެންވާ މީހުންގެ ތެރެއިންކަން ކަށަވަރެވެ." (سورة الزمر 65 )\nދެވަނައަށް ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހޭ ކަމަކީ ޔޯގާ ހެދުމުގެ ތެރޭގައި ބުދަށް އަޅުކަން ކުރުން ނުވަތަ އަތުން ހަދާފައިވާ އެއްޗިއްސަށް އަޅުކަން ކުރުން ހިމެނިގެން ދިއުމެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު އެކަމުގައި ހިންދޫންގެ ޢަޤީދާއާއި އަޅުކަމަކަށް ތަބާވުންވެސް ހިމެނެއެވެ. ރަސޫލާ މުޙައްމަދު صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅުގެ މާނައިގާ ވެއެވެ. "އެބަޔަކަށް ތަބާވާ މީހަކު ވާހުށީ އެބައެއްގެ ތެރޭންނެވެ" (އަޙްމަދު، އަބޫދާވޫދް އަދި އައްތަބަރާނީ)\nޔޯގާ މުސްލިމުންނަށް ހުއްދަނުވާނެކަން ބަޔާންކޮށް ދެން ހިމަނާލާފައިވާ ސަބަބަކީ ސިއްޙީގޮތުން މި ކަމުން ގިނަ މީހުންނަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަޘަރު ތަކެވެ. އޭގެތެރޭގައި އާދަޔާ ޚިލާފަށް ދެފައި ފުޅާކޮށް ލަދުވެތި ހުތުރު ގޮތަކަށް އެތައް އިރަކު އިށީންދެ އިނުމާއި އަދި އޭނާގެ ވަށައިގެން ހިނގާ ކަންކަމުން ބަރީޢަވެ އެކަހެރި ވެގެން އިންނައިނުމެވެ. މިއީ ސިއްޙީގޮތުންނާއި ނަފްސާނީގޮތުން ގެއްލުން ހުރި ކަމެއްކަމުގައި ޑޮކްޓަރުން ވިދާޅުވެއެވެ. ރަސޫލާ މުޙައްމަދު صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅުގެ މާނައިގާ ވެއެވެ. "އަނިޔާ ކުރުމެއް ވެސް އަދި އަނިޔާ ލިބިގަތުމެއްވެސް ނުވެއެވެ." (އަޙްމަދު އަދި އިބްނިމާޖާ)\nދުނިޔަވީ ގޮތުންނާއި އުޚުރަވީ ގޮތުން މީހާއަށް ގެއްލުމާއި ހަލާކު ހުރި ކަންކަމުގައި އެހާ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރުން ހުއްދަވާނީ ކޮންފަދައަކުން ތޯއެވެ. ރަސޫލާ މުޙައްމަދު صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅުގެ މާނައިގާ ވެއެވެ. "ޤިޔާމަތް ދުވަހުން ހަތަރު ކަމަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ވެވުމުގެ ކުރިން އިންސާނާގެ ފައި ހުރިތަނުން ގުޑުވާ ނުލެވޭހުއްޓެވެ. އެއީ އޭނާގެ ޢުމުރާ އެ ޢުމުރު ފަނާކުރީ ކޮންގޮތަކަށްތޯ އަދި އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ ޢިލްމާއި އެ ޢިލްމުން ކުރީ ކީއްތޯ އަދި އޭނާގެ މުދާ ހޯދި ގޮތަކާއި މުދާ ހޭދަކުރިގޮތަކާއި އަދި އޭނާގެ ހަށިގަނޑާއި އެ ހަށިގަނޑުގެ ބޭނުން ހިފީ ކޮން ގޮަތަކަށް ތޯއެވެ؟" (އައްތިރުމީޒީ)\nމިކަމުގައި ޖަނުވާރުން ގެ ދަރަޖައަށް އިންސާނާ ގެ ޙާލަތު ގެންގޮސް އިންސާނީ ކަރާމަތް ކެނޑިގެންދާފަދަ އެބަހީ ބަރަހަނާ ވުމާއި އިރަށް އަޅުކަން ކުރުމާއި އެއަށް ކުރީނީސް ވުމާއެކު އެއަށް ސަޖިދަ ޖެހުން މިކަން ހުއްދަ ނުވާނެ ސަބަބެއް ކަމުގައި ފުދެއެވެ. ބައެއް މީހުން މި ކަމަކީ ދީނީ ކަމެއް ނޫންކަމުގައި ބުނެ އަދި މި ކަމަކީ ސައިންސުގެ އެހީގައި ހޯދިފައިވާ ހެކިތަކުގެ އެހީގައި ތެރަޕީ އެއް ކަމުގައި ބުނަމުންދެއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު، ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުން މިކަމަކީ 'އެޑިކްޝަން' ނުވަތަ ޒާތެއްގެ ދެވިހިފުމެއް އެކުލެވޭ އަދި އެކަމަކުން މަންފާއެއްނުކުރާ ކަމެއްކަން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.\nމަދުން ނަމަވެސް ޔޯގާ ހަދާ ބައެއް މީހުން މިކަން ކުރުމުގައި ޖިންނި ޝައިތާނުން ރުއްސައި ޖާދޫގެ ހަރަކާތްތަކާ ސިހުރުގެ ކަންކަމުގައި އެ އެއްޗިހީގެ އެހީ ހޯދައެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ސިހުރުހެދުން ވަނީ ޙަރާމްކުރައްވާފައެވެ.\nޚުލާސާކޮށް ދަންނަވަނީ ނަމަ، ޔޯގާ ހަދާ މީހުން ހިއްސާކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކޮށް ޔޯގާ އަކީ އިންސާނުންނަށް ގެއްލުދެނިވި ކަމެއްކަމުގައި ދަންނަވަންޖެހެއެވެ. އެގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވުނު ބައެއްކަންތައްތަކަކީ؛ ބަރަހަނާވުން ނުވަތަ ނިވާކަން ކުޑަކޮށް ހެދުންލައިގެން މިކަން ކުރުމުގައި އިޖުތިމާޢީ ގޮތުންނާއި ޖިންސީ ގޮތުން ބަލިމަޑުކަން ފެތުރުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ. އަދި ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި ޖިސްމާނީގޮތުންވެސް ބަލިތަކާ ކުރިމަތިވެއެވެ.، އިރުގެ އަތްވަށް މީހާގެ ހަށިގަނޑު ސީދާ ދިމާކޮށްގެން ހުރުމުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ ހަމަށާއި ލޮލަށް އިރުގެ ދޯދިތަކުން ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރާކަން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ. އަދި މަސްކެއުމުން ދުރުވެ 'ވެޖިޓޭރިއަން' އަކަށް ބަދަލުވުމަކީ މާތްﷲ އަހަރެމެންނަށް ޙަލާލު ކުރައްވާފައިވާ ރިޒުޤުން ބައެއް އަމިއްލަ އަށް ޙަރާމް ކުރުމެވެ. އަދި މިކަމަކީ އެއްވެސް މީހަކަށް ހުއްދަވެގެންވާ ކަމެއްނޫނެވެ. الله أعلم\nކަށަވަރުވެ ޔަޤީން ކުރެވޭ ކަމަކީ، ޔޯގާއަކީ އިސްލާމްދީނުގެ އަޅުކަމެއް ނުވަތަ މި ދީނުގެ ހުދޫދުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ނޫންކަމެވެ. އަދި ބުޑިސްޓުންގެ މި އަޅުކަމުގެ ހަރަކާތްތައް ކަސްރަތުގެ ނަމުގައި ފެތުރުމަށް އެކި ގޮތްގޮތުން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދާކަމެވެ. މިކަމުގައި އެމީހުންގެ މަކަރުވެރި ރޭވުންތަކާ އެއްގޮތަށް މުސްލިމުން އެ ދަންތުރައިގާ ޖެއްސުމަށް މަސައްކަތް ކުރާކަމެވެ. އެހެންކަމުން މުސްލިމުން މިކަހަލަ ކަންތައްތަކާމެދު ހޭލުންތެރިވެ ސަމާލުވުން ހުއްޓެވެ.\n*މަޢުލޫމާތު ނަގާފައިވަނީ "އަލް ޔޯގާ ފީ މީޒާން އަލް ނަޤްދުލް ޢިލްމު" މި ފޮތުން


Yoosuf Bin Thaashfeen 98 - One Online\nޔޫސުފު ބިން ތާޝްފީން 98\n(31 މެއި ގެ އަދަދާ ގުޅޭ)\nصـدّيـق ގާތްގަނޑަކަށް ބައިގަޑިޔެއްހައިއިރު ފަހުން سعد ހޭފުޅުއަރާތޯ މަސައްކަތް ފަށައިފިއެވެ. އޭނާ ބުނަމުން ގެންދިޔައެވެ. "ޤުދުރަތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފަތަޙަ ދެއްވައިފި! އަޅުގަނޑުމެންގެ ކިއްލާގެ ސިފައިން އަތުވެއްޖެ. ދުޝްމިނުން ފިލައިގެން ހިނގައްޖެ. ބައްލަވާ! އަޅުގަނޑުމެންގެ މީހުން ފަރުބަދަމައްޗަށް އެބައަރާ!"\nسعد ހޭފުޅުއަރައިގެން ލޯފުޅު ހުޅުއްވައިލެއްވިއެވެ. އޭނާ ކަނދުރާފުޅު އުފުއްލައިލައްވައިފައި ފަރުބަދައިގެ ތިރިޔަށް ބައްލަވާން ފައްޓަވައިފިއެވެ. ކިއްލާގެ ސިފައިންގެ ބަޔަކު ފަރުބަދަމައްޗަށް އެބައަރައެވެ.\nسعد ގެ ލޯފުޅު ކުއްލިޔަކަށް މީހެއްގެ މޫނަށް ހުއްޓިއްޖެއެވެ. އެއީ ميـمــونـة އެވެ. سعد ވިދާޅުވިއެވެ. "صـدّيـق! صـدّيـق އަހަރެން އަދި މަރެއްނުވޭތަ؟"\nصـدّيـق ހީނލިއެވެ. "ކަލާ އަވަހާރައެއް ނުވޭ! ކަލާ ދިރިހުންނަވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާނެ. ކަލާގެ ޤައުމަށް ކަލާ ބޭނުން!"\n"އަހަރެންގެ ޤައުމު!" سعد ބެދެމުންދާ އަޑުފުޅަކުން ވިދާޅުވިއެވެ. އެއަށްފަހު ލޯފުޅު މަރުއްވައިލައްވައިފިއެވެ. ހޭފުޅު ނެތިފައި އޮންނެވިއިރުވެސް އޭނާގެ މޫނުފުޅުމަތީގައި ކުޅެކުޅެހުރީ ހިނިތުންވެވަޑައިގެންނެވުމެވެ. އުދާސް އަދި ހިތާމަވެރި ހިނިތުންވެވަޑައިގެންނެވުމެކެވެ.\nأميـر يـوسف ހުކުރުވިލޭރޭގެ ފަތިސްދަމު ޙިޞްނުއްލައިޠަށް ޙަމަލަދެއްވައިފިއެވެ. މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ލަޝްކަރުތަކާ އެކުގައެވެ. ދުވަހުގެ އިރުއެރިއިރު މުރާބިޠީނުން ވަނީ ފަރުބަދައިގެ ތިރީގައިހުރި ދުޝްމިނުންގެ ދިފާޢީ މަރުކަޒުތައް ސުންނާފަތިކުރުމަށްފަހު ކިއްލާގެ ބޭރުފާރަށް ޙަމަލަދޭން ފަށައިފައެވެ. މުރާބިޠީނުން ޙަމަލަދެމުން ގެންދިޔައީ ކިއްލާގެ ހުޅަނގުފަރާތުންނާއި އުތުރުފަރާތުންނާއި ދެކުނުފަރާތުންނެވެ. މުރާބިޠީނުން ގެންދިޔައީ ކިއްލާގެ ފާރަށް ޙަމަލަދޭ ދައްބާބާތަކާއި ސިޑިތަކާއި ކަމަންދުތަކުގެ އެހީގައި ފާރުމައްޗަށް އަރަން މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ. އަނެއްކޮޅުން ކިއްލާގެ ފާރަވެރީން ގެންދިޔައީ ތީރުތަކުގެ ވާރޭ ވެއްސުމުންނެވެ. އޭގެއިތުރަށް ކެކިކެކިހުރި ތެލާއި، ހޫނު ކައްސައްދުވާނިވެސް އޮއްސަމުންނެވެ. މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ލަޝްކަރުތަކާއި އަންދަލުސުގެ ރިޟާކާރުން ޙަމަލަދޭން ހަމަޖެހިފައިއޮތީ ކިއްލާގެ އިރުމަތީ ފަރާތުންނެވެ. أميـر يـوسف ވަނީ ރައްކާތެރިވެވަޑައިގެންނެވުމުގެ ގޮތުން މުރާބިޠީންގެ ގެމަތަކެއްވެސް އެމީހުނާ ބައިވެރިކުރައްވައިފައެވެ. އިޝްބީލިއްޔާއާއި މާލިޤާއާއި ޣަރުނާޠާގެ ރަސްރަސްކަލުން ވަޑައިގެން ނެތުމާއެކު އެތަންތާނގެ ލަޝްކަރުތަކާ ހަވާލުވެފައިވަނީ އިޝްބީލިއްޔާގެ ސިފައިންގެ ވެރިޔާއެވެ. ޙަމަލަދޭން ހަމަޖެހިފައިވާ ވަގުތު ޖެހުނުއިރު ބައެއް އެހެނިހެން ރަސްރަސްކަލުންވެސް ގެއްލިއްޖެއެވެ. އެބޭފުޅުންގެ ލަޝްކަރުތަކަށް މަގު ދައްކަވަނީ ބިޠުލިޔޫސުގެ ސިފައިންގެ ވެރިޔާއެވެ.\nމުރާބިޠީނުން ޙަމަލަދެމުންގެންދާ ތިންފަރާތުގައިވަނީ ވަރަށް ވަރުގަދަޔަކަށް ހަނގުރާމައިގެ ހުޅުފަޅައިގެން ގޮސްފައެވެ. އެފުރިކާގެ މުޖާހިދުން ގެންދިޔައީ ދުޝްމިނުންގެ ތީރުތަކާއި ލޮންސިތަކަށް ފަރުވާލެއް ނުބަހައްޓައި ވަރަށް ވަރުގަދަ ޖޯޝަކާއި ފޯރިޔަކާއެކު ޙަމަލަދެމުންނެވެ. ނަޞާރާއިންގެ ޙަމަލާތަކަށް މޭދިއްކުރަމުންނެވެ. ސިޑިތަކާއި ކަމަންދުތަކުގެ އެހީގައި ފާރުމައްޗަށް އަރަން މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އެއްބަޔަކު ނޭވާ ހަމަޖައްސައިލަން ފަހަތަށް ޖެހިލާއިރަށް އަނެއްބަޔަކު ކުރިޔަށްއަރައި މަސައްކަތާ ހަވާލުވެއެވެ. ފާރުމަތީން ގެންދިޔައީ ދައްބާބާތައް އަންދަމުންނެވެ. ސިޑިތައް ވަރަމުންނެވެ. ތީރާއި ލޮންސީގެ ޙަމަލަތައް ހިނދުކޮޅަކަށްވެސް މައިތިރިވިޔަކަ ނުދެއެވެ. އެކަމަކު މުރާބިޠީން ގެންދިޔައީ ހިނދުކޮޅަކަށްވުރެ ހިނދުކޮޅެއް ޙަމަލަ ވަރުގަދަ ކުރަމުންނެވެ.\nأميـر يـوسف بــن تـاشـفـيـن އެއްދިމާއެއްގައި މަޑުކުރައްވައިގެނެއް ނުހުންނަވައެވެ. އެމަނިކުފާނު ގެންދެވީ ހަނގުރާމަ ހިނގާ ހުރިހައި ދިމަދިމާއެއްގައި ބުރުޖައްސަވަމުން "ހިތްވަރުގަދަ މުޖާހިދުންނޭވެ! ކުރިޔަށް އަރާށެވެ! މިއަދަކީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ފަތަޙައިގެ ދުވަހެވެ!" أميـر يـوسف މި ނަޢުރާގެ އަޑު ހީވަނީ އިސްރާފީލުގެފާނުގެ ދެވަނަ ތާޅަފިލީގެ އަޑުހެންނެވެ. މުޖާހިދުންގެ ރޫޙު ދިރިގެންދަނީ އެހައިވެސް ވަރުގަދަޔަށެވެ.\nމުޖާހިދުންގެ ތެރެއިން ބޮލުގައި ކަފުން ބަނދެގެން ފާރުމައްޗަށްއަރާ މީހުންނަށް އެންމެފުރަތަމަ ކުރިމަތިލާންޖެހެނީ ކިއްލާގެ ފާރަވެރީންގެ ތެރެއިން ފާރުމަތީގައި ތިބޭ މީހުންގެ ކަނޑިތަކާއި ލޮންސިތަކާއެވެ. ދެވަނަޔަށް ކުރިމަތިލާންޖެހެނީ ފާރާ އިންވެގެން ހުންނަ ބުރުޒުތަކުގައި ތިބޭ ތީރުވެރީންގެ ދުނީގެ ވާރެއާއެވެ. ދުޝްމިނުންގެ ތީރުވެރީންގެ ބުރުޒުތަކަކީ ފަތަޙަނުކުރެވޭފަދަ މަރުކަޒުތަކެއް ފަދައެވެ. ފާރުގެ ކޮންމެ ފަންސާހަކަށް ފޫޓު ދުރުމިނުގައި އެފަދަ ބުރުޒުތައް ހުރެއެވެ. ފާރުމަތީގައި ފައިތިލަ ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި އެ ބުރުޒުތަކަށް ވެރިވާންޖެހެއެވެ. ބޭރުން ފާރުމައްޗަށް އެރުމަށްވުރެ ފާރުމަތީން އެބުރުޒުތަކާ ހަމަޔަށް ދިޔުން ވަކި ފަސޭހައެއް ނޫނެވެ.\nއަންދަލުސްގެ ގެ ޣަރްނާޠާގެ އަލްހަމްރާ ޕެލަސްގައި ހިލައިގައި ލިޔެފައިވާ އިސްލާމީ ލިޔުމުގެ ނާދިރު ނަމޫނާއެއް.ފޮޓޯ އިސްލާމީ ފުތޫޙާތުގެ އެޓްލަސް ---\nމުރާބިޠީންގެ ލަޝްކަރުން ގެންދިޔައީ ކިއްލާގެ ބޭރުގައިހުރި ފަރުބަދަތަކުގެ މަތީގައި ބޮޑެތި ސާޅަނގަތައް ތިއްބައިގެން ކިއްލާއާ ދިމާޔަށް ބޮޑެތި ހިލައާއި ރޯކޮށްފައި ހުންނަ އަލިފާންގުޅަތައް އުކަމުންނެވެ. މުރާބިޠީނުން އެއްލި ވަރަށްބޮޑު ހިލައެއް ކިއްލާގެ އުތުރުފަރާތުގެ ފާރުގައި ޖެހުމާއެކު އެދިމާގައިހުރި ބުރުޒެއް ވެއްޓިއްޖެއެވެ. ހަމައެވަގުތު މުރާބިޠީންގެ ސިފައިންގެ ބަޔަކު ދޭތިން އެކައްޗަކަށް ޙަމަލަދީ ކިއްލާގެ ފާރުމައްޗަށް އަރައިގެންފިއެވެ. އެމީހުން މާގިނައިރެއްނުކޮށް ކިއްލާގެ ފާރަވެރީންތައް ޤަތުލުކުރުމަށްފަހު ބޭރުފާރުގެ ބަޔަކަށް ވެރިވެއްޖެއެވެ. އެކަމަކު ހަމައެވަގުތު ކިއްލާގެ ތެރެއިން ޢީސާއީ ސިފައިންގެ ބަޔަކު އައިސް އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަކުރާން ފަށައިފިއެވެ. ހަމައެއާއެކު މުސްލިމުންގެ ސިފައިންގެ އިތުރު ބަޔަކުވެސް ފާރުމައްޗަށް އަރައިގެންފިއެވެ. ދެފަރާތުންވެސް ވަރަށް ހިތްވަރާއި ޖޯޝާއެކު ހަނގުރާމަ ފަށައިފިއެވެ. އިރުކޮޅަކަށްވުރެ އިރުކޮޅެއް ދެފަރާތުގެ މީހުންވެސް ދިޔައީ އިތުރުވަމުންނެވެ.\nކިއްލާގެ ތިންފަރާތުގައި އެހައި ވަރުގަދަޔަށް ހަނގުރާމަ ހިނގަމުންދިޔައިރު ކިއްލާގެ އިރުމަތީގައި މުލޫކުއްޠަވާއިފުން ގެންދެވީ އެބޭފުޅުންގެ މިއްލަތަށް ޣަދަރުވެރިވެވަޑައިގެންނެވުމާއި ބޭވަފާތެރިވެވަޑައިގެންނެވުމުގެ ތާރީޚުގެ އިތުރު ބާބެއް ލިޔުއްވަމުންނެވެ. ޙަމަލަދޭން ފެށުމުގެ ކުރީން މުރާބިޠީންގެ އޮފިސަރުންނާއި މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ލަޝްކަރުތަކުގެ ކޮމާންޑަރުން އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފައިއޮތީ ކިއްލާގައިތިބި ނަޞާރާ ބާރުތައް ހަތަރުބަޔަށް ބަހައިލުމަށްޓަކައި ހަތަރުފަރާތުން އެއްފަހަރާ ޙަމަލަދިނުމަށެވެ. ޙަމަލާ ވަރުގަދަކުރަމުން ގެންގޮސް ހުކުރުދުވަހުގެ އަރާ އިރާއެކު ކިއްލާގެ ބޭރުފާރަށް ޙަމަލަދޭން ފެށުމަށެވެ. އެކަމަކު މުލޫކުއްޠަވާއިފުން އެތައްދުވަހެއްގެ ކުރީއްސުރެ އަޑިއަޑީން ރާއްވަވަމުން ގެންދެވި ނުބައި ރޭއްވެވުން ފުރިހަމަވި ޝެހެޒާދާ رشـيـد އަލްފާންސޫއާ ބައްދަލުކުރައްވައިފައި އެރޭ މުޢަސްކަރަށް އެނބުރިވަޑައިގެންނެވުމުންނެވެ. رشـيـد މުލޫކުއްޠަވާއިފުންނަށް ވިސްނައިދެއްވީ أميـر يـوسف އަށް ކާމިޔާބު ލިބިވަޑައިގެންފިނަމަ މުރާބިޠީންގެ ނިންމުން އޮންނާނެގޮތަކާ މެދުގައެވެ. އެހެންކަމުން ޙަމަލަދޭން ފެށުމުގެކުރީން މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ލަޝްކަރުތަކުގެ އޮފިސަރުންނަށްވަނީ އެމީހުން ހަދާންވިގޮތް ރަނގަޅަށް ކިޔައިދެވިފައެވެ. ކުރީންވެސް ދެންނެވިފަދައިން أميـر يـوسف ގެ ލަޝްކަރު އިރުއެރިއިރު ދިޔައީ ކިއްލާގެ ތިންފަރާތުން ވަރަށް ވަރުގަދަޔަށް ޙަމަލަދެމުންނެވެ. އެކަމަކު މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ލަޝްކަރުތަކަށް ކިރިޔާ ކަޑައްތުކުރެވުނީ ކިއްލާއަށްދާ މަގުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައެވެ. މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ފައުޖުތައް ކުރިޔަށް ހެލިގަންނައިރަށް ކޮމާންޑަރުންގެ އަމުރު އަތުވެދެއެވެ. "މަޑުކުރޭ! ދައްބާބާތަކާއި ސާޅަނގަތައް ހުރީ މާފަހަތުގައެވެ. ސާޅަނގަތަކާއި ދައްބާބާތައް އައުމާއެކު ކޮމާންޑަރުން މަޝްވަރާކުރައްވަން ފައްޓަވަނީ ސާޅަނގަތައް ދުއްދަވާނެ ދިމަދިމާއާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. ދެބޭފުޅަކު އެކައްޗެކޭ ވިދާޅެއްނުވެއެވެ. އެތައްއިރަކު އަރައިރުންވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު ތަންތަނާ ބެހޭގޮތުން އެއްބަސްވެވަޑައިގެންނެވުމަކަށް އާދެވޭއިރަށް ދެން ފެށެނީ އެހިސާބުން އުކާ ހިލަ އަމާޒަށް ފޯރާނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކުރެވޭ ބަހުސެވެ. އެތައްއިރެއްގެ ފަހުން މަޑުމަޑުން ކުރިޔަށް ފިރުކޭން ފަށައެވެ. އާއްމު ސިފައިންގެ މީހުންނަކަށް ކޮމާންޑަރުންގެ މަޤުޞަދެއް ނޭނގެއެވެ. އެބައިމީހުން ތިބެނީ ޖިހާދުގައި ބައިވެރިވާ ހިތުންނެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުން ބާރަށް ކުރިޔަށްދާން ފަށައެވެ. ކޮމާންޑަރުންގެ ފަރާތުން ވަގުތުން އަމުރު އަންނަނީ މަޑުކުރުމަށެވެ. ހައިރާންވެ ފިކުރުބޮޑުވެފައި ތިބޭ ސިފައިންނަށް އަންގަނީ ސަފުތަކުގެ ތަރުތީބަށް ބަދަލުގެންނާން ޖެހިއްޖެކަމެވެ. އެހައިތަނަށް ކުރީގައި ތިބީ ތީރުވެރިން ކަމުގައިވާނަމަ އެމީހުން ފަހަތަށްގެނެސްފައި ލޮންސިހެވީން ކުރިޔަށް އަރުވައެވެ. ބައެއްފަހަރުފަހަރު ކޮންމެވެސް ކޮމާންޑަރަކު ފައިންޕުޅު ކައްސައިލައިގެން ވެއްޓިވަޑައިގަތުމުން ލަޝްކަރު ހުއްޓުވައިފައި ހުރިހާ ކޮމާންޑަރުން އެއްވެވަޑައިގެން އެބޭފުޅެއްގެ ހާލު ބައްލަވަން އެބޭފުޅަކު ވަށައިލައްވައެވެ. ވެއްޓިވަޑައިގެންނެވި ކޮމާންޑަރު ނުހަނު ގޮތްބޮޑުކުރައްވައިފައި ތެދުވެވަޑައިގަންނަވަން މަސައްކަތް ކުރައްވައެވެ. އެއާއެކު މުނާފިޤު ހިނިތުންވުމަކާއެކު ވިދާޅުވެއެވެ. "މުޖާހިދުންނޭވެ! އަހަންނާމެދު ނުވިސްނާށެވެ. ބާރަށް ކުރިޔަށްދާށެވެ!" އަނެއްކާވެސް ލަޝްކަރު ހެލިގަނެއެވެ. އަނެއްކާ ގޮވައިލެވެއެވެ. "މަޑުކުރޭ! ދައްބާބާތައްވީ ފަހަތުގައި!" އެއަޑު މުޅި ލަޝްކަރަށް އިއްވައިލައެވެ.\nއަންދަލުސުގެ ރިޟާކާރުންގެ ގެމަތައްހުރީ މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ލަޝްކަރުގެ ކަނާތްފަރާތުގައެވެ. އެބައިމީހުންގެ ކޮމާންޑަރަކީ عبـدالمـنعــم އެވެ. ވާތްފަރާތުގައިތިބީ أميـر يـوسف ރައްކާތެރިވެވަޑައިގެންނެވުމުގެ ގޮތުން މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ލަޝްކަރާއެކު ފޮނުއްވައިފައިވާ ބަރުބަރީ ސިފައިންގެ ގެމަތަކެވެ. ރިޟާކާރުންނާއި ބަރުބަރީން ދުޝްމިނުންނާ ޙަމަލަދެމުން ފަރުބަދައިގެ ކުރިއާ ވަރަށް ކައިރިޔަށް އަރައިފިއެވެ. ކިއްލާގެ ފާރަށް ޙަމަލަދޭން ފެށުމަށްޓަކައި ނުލާހިކު ރުޅިއައިސް ކަންބޮޑުވެފައިތިބެ މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ލަޝްކަރަށް އިންތިޒާރުކުރާން ފަށައިފިއެވެ.\nބަރުބަރީ ގެމަތަކުގެ ކޮމާންޑަރު ދުވެވަޑައިގެންފައި عبـدالمـنعــم ގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެންފިއެވެ. އޭނާ ތުންފަތްޕުޅު ހައްޕަވަމުން ވިދާޅުވިއެވެ. "އަޅުގަނޑުމެން އިއްތިހާދެއް އުފައްދައިގެން މިއުޅެނީ ހިޔަޅުތަކަކާއެކު. އެބައިމީހުން ގަސްތުގައި ވަގުތު ނަގައިލަނީ. އެބައިމީހުން ކުރިޔަށް ނާންނާންވީ އެއްވެސް ސަބަބެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނޭ. ފިނޑިކަމުގައިވެސް ހައްދެއް އޮންނާންވާނެ. މާތް اللّـه އަށްޓަކައި ކަލާ ވަޑައިގެން އެބައިމީހުންނަށް ވިސްނައިދެއްވާ!"\nعبـدالمـنعــم ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. "އެމީހުނަށް އަޅުގަނޑު ވިސްނައިދިނުމަކުން ފައިދާއެއް ނުކުރާނެ! އެބައިމީހުންގެ ކަންނެތްކަމާއި ކަންފަސޭހަކަމުގެ ސަބަބަކީ ހުސްއެކަނި ފިނޑިކަމެއްނޫން. ޣަދަރުވެރިކަން. ތަންކޮޅެއްކުރީން އަޅުގަނޑު ހީކުރީ އެމީހުން ދުޝްމިނުންގެ ތީރުވެރީންނާހުރެ ރައްކާތެރިކަމާއެކު ކުރިޔަށް އަންނަނީކަމަށް. އެކަމަކު މިހާރު ދުޝްމިނުންގެ ތީރުވެރީންގެ މަރުކަޒުތައް އެހެރީ ހުހަށް. އޭގެސަބަބަކީ މުލޫކުއްޠަވާއިފުންނާމެދު ދުޝްމިނުންނަށް ކޮންމެވެސްކަހަލަ ޔަގީންކަމެއް ލިބުން. ދެނެއް އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް އެމީހުންނަށް އިންތިޒާރު ކޮށްކޮށެއް ނުތިބެވޭނެ. އަޅުގަނޑުމެން ކިއްލާގެ ފާރަށް ޙަމަލަދޭން ފަށަނީ. އެބައިމީހުންގެ އެތެރެފުށް ރަނގަޅުކަމުގައިވާނަމަ އެމީހުން އައިސް އަޅުގަނޑުމެންނާ ބައިވެރިވާނެ. އެމީހުން ޣަދަރުވެރިވިކަމުގައިވިޔަސް އަޅުގަނޑުމެން މިފަރާތުންވެސް ކިއްލާއަށް ޙަމަލަދޭން ފެށުމުން އަނެއް ތިންފަރާތުގެ މުޖާހިދުންނަށް ލުއިކަމެއް ލިބޭނެ. ފާރުގެ ކޮންމެވެސް ތަންކޮޅަކަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވެރިވެވޭގޮތްވެ އެވަރުންވެސް މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ސިފައިންގެ ލޭގައި ހޫނުކަމެއް ނުއުފެދިއްޖެނަމަ ކަލާ أميـر يـوسف ގެ އަރިހަށް ޚަބަރު ފޮނުއްވާ. އަންދަލުސުގެ ރިޟާކާރުން މުލޫކުއްޠަވާއިފުންގެ ޣަދަރުވެރިކަމުގެ ކައްފާރާ އަދާކޮށްފި ވާހަކަ ދަންނަވާ!"\nعبـدالمـنعــم ރިޟާކާރުންނަށް ޙަމަލަދޭން އަމުރުކުރައްވައިފިއެވެ. އެއާއެކު އޭނާ اللّـه أكبــر ގެ ނަޢުރާ ކުރައްވަމުން ދުވެވަޑައިގެންފައި ކުރިޔަށް ވަޑައިގެން ކިއްލާގެ ފާރަށް ޙަމަލަ ދެއްވައިފިއެވެ. عبـدالمـنعــم ހުންނެވީ ރިޟާކާރުންގެ ގެމައިގެ މެދުތެރޭގައެވެ. ރިޟާކާރުންގެ ކަނާތްފަރާތަށާއި ވާތްފަރާތަށް އިރުޝާދު ދެއްވަމުންގެންދެވީ އޭނާގެ ދެދަރިކަލުން أحمد އާއި حسن އާ ދެބެއިންނެވެ. ބަރުބަރީން ތިބީ ރިޟާކާރުންގެ ކުރީގައެވެ. ބޭރުފާރާ ތަންކޮޅެއް ދުރުންވެސް އެ މުޖާހިދުންނަށް ކިއްލާގެ ފާރަވެރީންގެ ލޮންސިތަކާއި ދުނިތަކުގެ ވާރެޔާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިއްޖެއެވެ. އެކަމަކު އެބައިމީހުން އައްޑަނަތަކުގެ ނިވަލުގައި ދާދިއަވަހަށް ކިއްލާގެ ފާރާ ހަމަޔަށް ހިނގައްޖެއެވެ. ސިޑިތަކާއި ކަމަންދުތަކުގެ އެހީގައި ފާރުމައްޗަށް އަރާންފަށައިފިއެވެ. ކިއްލާގެ އިރުމަތީފަރާތުގައި އަނެއް ތިންފަރާތަށްވުރެ ފާރަވެރީން މަދެވެ. ކެކިކެކިހުންނަ ތެލާއި ކައްސައްދުވާނި އޮއްސުމުގެ ނިޒާމުވެސް އަނެއް ތިންފަރާތަށްވުރެ ސަހަލެވެ. އެކަމަކު މިފަރާތުގައި ތިބި ފާރަވެރީންގެ އަދަދުވެސް ހަނި ދާއިރާއެއްގައި ރިޟާކާރުންނާއި ބަރުބަރީންގެ ގެމަތައް ހުއްޓުވަން ފުދޭވަރަށްވުރެ މާގިނައެވެ.


Quran Kiyevumuge Adhabu Thah ޤުރްއާން ކިޔެވުމުގެ އަދަބުތައް – Ilm Quran Kiyevumuge Adhabu Thah\nޤުރްއާން ކިޔެވުމުގެ އަދަބުތައް\nޖަޢުފަރު މުޙައްމަދު ޢުޘްމާން\nކޮންމެ އަޅުކަމެއް ކުރުމުގައިވެސް އަދަބުތަކެއް ވެއެވެ. މިއަދަބުތަކަކީ އެކަންކަމުގައި ޘަވާބައި ދަރުމަ ލައްވަވާފައި ކަންކަމެވެ. އަދި އޭގެ ސަބަބުން އަޅުކަންތައް އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ކުރެވުމަށް މަގުފަހި ކޮށްދެއެވެ.\nއެގޮތުން ކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔެވުމުގެ އަދަބުތަކަކީ ކޮބާތޯއެވެ؟\nޤުރްއާން ކިޔަވަން ފެށުމުގެ ކުރިން ސިވާކް ބޭނުންކޮށް އަނގަސާފު ކޮށްލުން\n(ސިވާކް: ދަތްއުނގުޅުމަށްޓަކައި އިރާކު ގަހުގެ މުލުން ނުވަތަ ގޮފިކޮޅަކުން ތައްޔާރުކުރެވިފައިވާ ދަނޑިކޮޅެކެވެ.)އެހެނީ ޛިކުރުގެ މަޖްލިސްތަކަށް މަލާއިކަތުން ޙާޟިރުވެވަޑައިގަންނަވައެވެ. އަދި ނުބައި ވަހުގެ ސަބަބުން އެބޭކަލުންނަށް އުނދަގޫވެލައްވައެވެ.\nޤުރްއާން ކިޔަވަން ފެށުމުގެ ކުރިން އަޢޫޛު (أعوذ بالله من الشيطان الرجيم) ކިޔުން\nالله ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވަނީ: فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّـهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ (سورة النحل : 98)\nމާނައީ: ”ފަހެ، ކަލޭގެފާނު ޤުރްއާން ކިޔަވައި ވިދާޅުވާނަމަ، ފަހެ، ރަޙްމަތުން ބޭރުކުރައްވާފައިވާ ޝައިޠާނާގެ ކިބައިން ދުރުކުރެއްވުންއެދި، اللَّه ގެ ރައްކާތެރިކަމަށްއެދި ދަންނަވާށެވެ!“\nތައުބާ ސޫރަތް ފިޔަވާ ޤުރްއާނުގެ ސޫރަތެއް ފައްޓާނަމަ ބިސްމި (بسم الله الحمن الرحيم) ކިޔުން\nއެހެނީ ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ ތައުބާ ސޫރަތް ފިޔަވާ ހުރިހާ ސޫރަތަކާއެކު (بسم الله الحمن الرحيم) ބާވާލައްވަވާފައެވެ.\nއަދި ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ކޮންމެ ސޫރަތެއް ފައްޓަވާއިރު ބިސްމިން ފައްޓަވާކަމުގައި އައިސްފައިވެއެވެ.\nކިޔަވާ އާޔަތްތަކާމެދު ވިސްނާ ފިކުރުކޮށްގެން ޤުރްއާން ކިޔެވުން\nالله ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވަނީ: كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ (سورة ص : 29 )\nމާނައީ: ”(މިއީ) ކަލޭގެފާނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ބާވައިލެއްވި ބަރަކާތްތެރި ފޮތެކެވެ. (އެއީ) އެއުރެން އެ ފޮތުގެ އާޔަތްތަކުގެ މާނަތަކާމެދު ވިސްނައި ފިކުރުކުރުމަށެވެ. އަދި ބުއްދީގެ އަހުލުވެރިން (އެއިން) ނަސޭހަތް ލިބިގަތުމަށެވެ.“\nއަދިވެސް އެކަލާނގެ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ: أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَىٰ قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا (سورة محمد : 24)\nމާނައީ: ”ފަހެ، ޤުރްއާނާމެދު އެއުރެން ވިސްނައި ފިކުރު ނުކުރަނީ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ (އެއުރެންގެ) ހިތްތަކުގައި ތަޅުތަކެއް ލެވިފައިވަނީ ހެއްޔެވެ؟“\nއިސްވެގޮސްފައިވާ އާޔަތްތަކުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގެނީ ކީރިތި ޤުރްއާން ބާވައިލެއްވުނީ ޤުރްއާނުގެ އާޔައްތަކާމެދު ވިސްނަ ފިކުރުކުރުމަށް ކަމެވެ.\nޤިބްލައަށް ކުރިމަތިލައިގެން އިށީނދެ އިންދެ ޤުރްއާން ކިޔެވުން\nއެންމެ އެދެވިގެން ވަނީ ޤިބްލައަށް ކުރިމަތިލައިގެން އިށީނދެ އިންދެ ހަމަޖެހިލައިގެން ޤުރްއާން ކިޔެވުމެވެ. ނަމަވެސް ކޮޅަށް ހުރެ ނުވަތަ އޮށޯވެގެން އޮވެގެން ޤުރްއާން ކިޔެވުމަކީ ވެސް ހުއްދަ ކަމެކެވެ.\nސާފުތާހިރުވެ ހުރެ ސާފުތާހިރު ތަނެއްގައި ޤުރްއާން ކިޔެވުން\nކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔަވާކަމުގައިވާނަމަ ވުޟޫކުރުން އެދެވިގެން ވެއެވެ.\nމުޞްޙަފްގައި ވުޟޫ ކުރުމަކާ ނުލާ އަތްލުމަކީ ޙަރާމްކަަމެއް ކަމަށް ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެލައްވައެވެ. އަދި4މަޒްހަބުގެ އިމާމުންގެ ރައުޔަކީ ވެސް މިއެވެ.\n(ޙައިޟުވެރިޔާ އަދި ނިފާސްވެރިޔާއަށް ހިތުން ނުވަތަ މުޞްޙަފުގައި އަތްނުލާ ޤުރްއާން ކިޔެވުން ހުއްދައެވެ. ނަމަވެސް ޖުނުބްވެރިޔާއަށް މިގޮތަށް ޤުރްއާން ކިޔެވުން ހުއްދައެއްނޫނެވެ. މިއީ އައްޝެއިޙް އިބް ބާޒް ދެކެވައިޑައިގަންނަވާ ގޮތެވެ.)\nޤުރްއާން ތިލާވަތްކުރާހިނދު ކިޔެވޭ އެންމެ ރީތިކޮށް ރީތި ރާގަށް ކިޔެވުން\nނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ: (من لم يتغنَ بالقرآن فليس منا) (رواه أبو داود بإسناد جيد)\nމާނައީ: ”ރީތިރާގުގައި ކީރިތި ޤުރްއާން ނުކިޔަވައިފި މީހަކީ، ތިމަންމެންގެ ތެރެއިންވާ މީހެއްނޫނެވެ. (އެބަހީ: ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ގޮތުގައިވާ މީހެއްނޫނެވެ).“\nއަދިވެސް ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ: (ما أذن الله لشيء ما أذن لنبي حسن الصوت يتغنى بالقرآن يجهر به ) (متفق عليه)\nމާނައީ: ”ނަބީބޭކަލަކު ރީތި ރާގުގައި ހަރުއަޑުން އެ (ޤުރްއާން) ކިޔަވައި ވިދާޅުވާއަޑު އައްސަވައިވޮޑިގަތުމަށްވުރެ، ﷲ ސުބުޙާނަހޫވަތަޢާލާ އައްސަވައިވޮޑިގަތުމަށް ލޯބިކުރައްވާ އެހެން އަޑެއްނުވެއެވެ. (އެބަހީ: އެކަމަށް އެކަލާނގެ ރުއްސަވައިވޮޑިގެންވާ ވަރަށްވުރެބޮޑަށް ރުއްސަވައިވޮޑިގެންވާ އެހެން ކަމެއް ނުވެއެވެ).\nމިކަމުގައި ނަބީބޭކަލުންނެކޭ އެއްފަދައިން އެނޫން މީހުން ވެސްޝާމިލުވެގެންވާކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ.\nރީތި ރާގުގައި ޤުރްއާން ކިޔެވުމުގެ މާނައަކީ، އެފޮތުގެ އަކުރުތައް އަދާކުރުމުގައި އެއްވެސް އަކުރަކަށް އުނި އިތުރެއް ނުވާނެ ގޮތުގެމަތިން އެ ފޮތުގެ އަކުރުތަކާއި ކަލިމަތައް ތަޖުވީދުގެ ހަމަތަކާއެއްގޮތަށް، ކޮންމެ އަކުރެއްވެސް އެ އަކުރެއްގެ މަޚުރަޖުން ރީތިކޮށް ކިޔެވުމެވެ. ރީތިރާގުގައި ކިޔެވުމޭ އެއޮތް ބަސްފުޅުގެ މާނައަކީ، ލަވައެއް ކިޔާހެން ޤުރްއާން ކިޔެވުން ނޫންކަމަށްވެސް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ.\nމިލިޔުން ލިޔުމުގައި އައްޝެއިޚް އަޙްމަދު ފާރޫޤު މުޙައްމަދު ތަރުޖަމާކުރައްވާފައިވާ ރިޔާޟް އައްޞާލިޙީން، މި ފޮތުން އެހީތެރިކަން ހޯދާފައިވާނެއެވެ.\nތެދުވެރިން ހިންގާ ބޮޑު ޖަރީމާއެއް!\nވާހަކަ: ދީން ގެއްލި, މަންޖެވެސް ގެއްލުނީއެވެ!\nއަނބިމީހާގެ ބޮލުގައި ތިމާގެ އަތް ބާއްވައި ހެޔޮ ދުޢާ ކުރުން


ފޮއްދޫ އާދަޔާ ހިލާފަށް ގިރަނީ، އެހީއަށް އެދެފި ފޮއްދޫ އާދަޔާ ހިލާފަށް ގިރަނީ، އެހީއަށް އެދެފި – Noonu Daily\nފޮއްދޫ އާދަޔާ ހިލާފަށް ގިރަނީ، އެހީއަށް އެދެފި\nPublished November 23, 202118:31\nUpdatedNovember 24, 202122:40\nފޮއްދޫ ވަރަށް ބޮޑަށް ގިރާ ރުއްގަސްތައް ވެއްޓިފައި: މިއީ މިހާ ބޮޑަށް އެ ރަށް ގިރާލި ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށް ކައުންސިލުން ބުނޭ -- ފޮޓޯ | ފޮއްދޫ ކައުންސިލް\nމި އަތޮޅުގެ ލޯކަލް ޓޫރިޒަމްގެ މައި ހަބް ފޮއްދޫގެ ހުޅަނގު ފަރާތް އާދަޔާ ހިލާފަށް ގިރާލާ އެ ރަށުން ބޮޑު ބައެއް ގެއްލެމުން ދާތީ ރަށުގެ ކައުންސިލާއި އާންމުން ވަރަށް ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވެ އެ މައްސަލަ އަވަހަށް ހައްލުކޮށްދޭން ސަރުކާރުގައި އެދެފި އެވެ.\nފޮއްދޫ ކައުންސިލްގެ ރައީސް މުހައްމަދު މޫސާ މިއަދު ނޫނު ޑެއިލީއަށް ވިދާޅުވީ މީގެ މަހެއްހާ ދުވަސްކުރިން ފެށިގެން އެ ރަށުން ގިރަމުން އަންނަނީ ރަށުގެ ހުޅަނގު ފަރާތް ކަމަށާއި މިފަހަރު ގިރަމުން އަންނަނީ އާދަޔާ ހިލާފަށް ބޮޑަށް ކަމަށެވެ. މީގެ ކުރިން ވެސް ހުޅަނގު މޫސުމުގައި ބައެއް ފަހަރު ރަށުގެ ހުޅަނގު ފަރާތް ކުޑަކޮށް ގިރާލާކަން ފާހަގަ ކުރައްވާ މުހައްމަދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިފަހަރު ގިރާލިލެއް ބޮޑުކަމުން އެ ސަރަހައްދު ހޭޅި ފަށުގައި ހުރި ރުއްގަސްތައް ވެސް ގިރާލާއިގެން ވަނީ މޫދަށް ވެއްޓިފަ އެވެ.\nފޮއްދޫ ވަރަށް ބޮޑަށް ގިރާ ރުއްގަސްތައް ވެއްޓިފައި: މިއީ މިހާ ބޮޑަށް އެ ރަށް ގިރާލި ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށް ކައުންސިލުން ބުނޭ — ފޮޓޯ | ފޮއްދޫ ކައުންސިލް\n"ގާތްގަނޑަކަށް 1500 ފޫޓް ގިރާލައިގެން ގޮސްފި. މިއީ މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް މި ރަށް ގިރާލި ވަރެއް ނޫން. ވަރަށް ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވެފައި ތިބީ ރަށުގެ ރައްޔިތުން. ސަބަބަކީ އެހާ ބޮޑު ބައެއް ގެއްލިގެން ދާތީ،" މުހައްމަދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ އެކަމަށް އަވަސް ހައްލެއް ހޯދައި ދިނުމަށް އެދި ފޮޓޯތަކާ އެކު އެންވަޔަރުމަންޓު މިނިސްޓްރީއަށް މިހާރު ސިޓީއެއް ފޮނުވާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nރަށް ގިރާފައިވާ ފޮޓޯތަކާ އެކު އެ ކަންބޮޑުވުން އާންމު ރައްޔިތަކު ޓުވިޓާގައި ފާޅުކޮށް މިނިސްޓްރީން އެހީވުމަށް ވެސް ވަނީ ގޮވާލައިފަ އެވެ. އެކަމާ ގުޅިގެން މޯލްޑިވްސް ރިފޯމް މޫވްމަންޓު (އެމްއާރުއެމް)ގެ ޒައީމް އަދި ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމް ވެސް ވަނީ ފޮއްދޫ އެހާ ބޮޑަށް ގިރަމުން ދާތީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފަ އެވެ.\n"މިކަމަށް އަވަސް ހައްލެއް ހޯދުން ވަރަށް މުހިންމު،" ވެރިކަމުގައި ހުންނެވި އިރު ރާއްޖޭގެ ތިމާވެށީގެ މައްސަލަތަކަށް ބޭރު ދުނިޔޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ވަކާލާތު ކުރެއްވި ރައީސް މައުމޫން ވިދާޅުވި އެވެ.\nVarah kanboduvaa kameh. Avas fiyavalhu thakeh alhan jehey.\n— Maumoon Abdul Gayoom (@maumoonagayoom) November 21, 2021\nހިމާޔަތް ކުރި ފަޅިއަށް ވެސް ރައްކަލެއް ނެތް\nމީގެ ކުރިން ފޮއްދޫގެ ޖެޓީ ފަރާތް ނުވަތަ އިރުމަތި ފަރާތް ވެސް ގިރަމުން އަންނާތީ 2020 ވަނަ އަހަރު އެ ސަރަހައްދުގައި ބަސްތާ ޖަހާ ވަނީ ހިމާޔަތްކޮށްފަ އެވެ.\nކައުންސިލްގެ ރައީސް މުހައްމަދު މިއަދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ ފަރާތް ވެސް ހަދާފައި ހުރީ ރަނގަޅަކަށް ނޫނެވެ. އެތަނުގައި ބަސްތާތައް ޖަހާފައި ހުރި ގޮތުން އެ ފަރާތް ވެސް ގިރަމުން އަންނަ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި ރަށަށް ވެސް ރާޅުގެ އަސަރުވެސް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމީގެ ކުރިން ފޮއްދޫގެ ގިރާ ސަރަހައްދު ހިމާޔަތް ކުރަން ބަސްތާ ޖަހާފައި -- ފޮޓޯ | އެމްޓީސީސީ\n"މަސައްކަތް ކޮށްފައި ހުރި ގޮތުން އެ ފަރާތަށް ވެސް ހައްލެއް ނުލިބޭ،" މުހައްމަދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nފޮއްދޫ ގޮނޑުދޮށް ހިމާޔަތް ކުރުމަށް އޭރު ކުރި މަސައްކަތގައި 180 މީޓަރުގެ ސަރަހައްދެއްގައި ޖިއޯ ބޭގް ވަނީ އަތުރާފަ އެވެ. އަދި 5000 އަކަ މީޓަރުގެ ސަރަހައްދެއްގެ ބިންގަނޑު އެއްވަރުކޮށްފައިވެ އެވެ.\nއެ މަސައްކަތަށް 6.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ވަނީ ހަރަދުކޮށްފަ އެވެ.


Dhiraagu Pay NFC Debit Card Ghiyasuddin International School gai...\nވިޔަފާރި - ދިރާގުޕޭ އެން.އެފް.ސީ ޑެބިޓް\nދިރާގުޕޭ އެން.އެފް.ސީ ޑެބިޓް ކާޑު ޣިޔާސުއްދީން އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްކޫލްގައި ތައާރަފު ކޮށްފި\nކާޑު ތައާރަފު ކޮށްދެއްވީ ޣިޔާސުއްދީން އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްކޫލުގެ ޕްރިންސިޕަލް ތޯހާ ސަލީމް\nމި ހިދުމަތް ތައާރަފު ކުރެވިގެން ދިޔައީ ދަރިވަރުން ބޭނުންކުރަމުންދާ ދިރާގުޕޭ އެން.އެފް.ސީ ސްޓިކާގެ ބަދަލުގައި\nދިރާގު ޕޭ ގެ ހިދުމަތް ތައާރަފު ކޮށްފައިވަނީ މިދިޔަ އަހަރު\nކ. މާލެ 8 ޖުލައި 2018 | އާދީއްތަ 15:34 2,243\nދިރާގުޕޭ އެން.އެފް.ސީ ޑެބިޓް ކާޑު ތައާރަފު ކުރުމުގެ ތެރެއިން - ހައިރައިޒް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓަޑް\nދިރާގުޕޭ އެން.އެފް.ސީ ޑެބިޓް ކާޑު ދިރާގުން ޣިޔާސުއްދީން އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްކޫލްގައި ތައާރަފުކޮށްފިއެވެ.\nމި ކާޑު ތައާރަފު ކޮށްދެއްވީ މިކަމަށްޓަކައި ސްކޫލްގައި ބޭއްވި ހާއްސަ އިވެންޓެއްގައި ޣިޔާސުއްދީން އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްކޫލުގެ ޕްރިންސިޕަލް ތޯހާ ސަލީމްއެވެ.\nމި ހިދުމަތް ތައާރަފު ކޮށްފައިވަނީ ދިރާގާއި ޣިޔާސުއްދީން އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްކޫލް ގުޅިގެން މި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު އެ ސުކޫލްގެ ދަރިވަރުންނަށް ތައާރަފު ކުރި ދިރާގްޕޭގެ ހިދުމަތަށް އިތުރު ފުރިހަމަކަމެއް ގެނެސްދިނުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެގޮތުން މި ހިދުމަތް ތައާރަފު ކުރެވިގެން ދިޔައީ ދަރިވަރުން ބޭނުން ކުރަމުންދާ ދިރާގުޕޭ އެން.އެފް.ސީ ސްޓިކާގެ ބަދަލުގައެވެ.\nމި ކާޑަކީ ދަރިވަރުންނަށް ހާއްސަކޮށްގެން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތާއާރަފު ކުރި މިފަދަ ފުރަތަމަ އެން.އެފް.ސީ ޑެބިޓް ކާޑެވެ. މި ކާޑު ފަރުމާކުރެވިފައި ވަނީ ދަރިވަރުންގެ ފޮޓޯ އާއި ނަމާއި އަދި އިންޑެކްސް ނަންބަރު ހިމަނައިގެން ޕަރސަނަލައިޒް ކުރެވިގެންނެވެ.\nދިރާގު ޕޭގެ މި ޑެބިޓް ކާޑަކީ އެން.އެފް.ސީ މެދުވެރިކޮށް ދިރާގު ޕޭ ޕީއޯއެސް ޓަރމިނަލްގައި ކާޑު ޓެޕް ކޮށްލުމަށް ފަހު ވިޔަފާރި ކުރެވޭ ގޮތަށް ހަދާފައިވާ ކާޑެކެވެ. މި ކާޑް ބޭނުންކޮށްގެން ސްކޫލް ކެންޓީނުން ދަރިވަރުންގެ އިންޓަވަލަށް ފައިސާ ދެއްކޭ ގޮތް ވެސް ވަނީ އިންތިޒާމު ކޮށްފައެވެ.\nދިރާގު ޕޭގެ ޑެބިޓް ކާޑް ތައާރަފު ކުރުމާއި ގުޅިގެން ދިރާގު ޕޭ މެދުވެރިކޮށް ސްކޫލް ކެންޓީނުން ވިޔަފާރި ކުރާ ދަރިވަރުންނަށް %50 ޑިސްކައުންޓް އެއް ހަފްތާ ވަންދެން ދިނުމަށް ވެސް ދިރާގުން ވަނީ ވަނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ.\nއެން.އެފް.ސީ ސްޓިކާއެކޭ އެއްފަދައިން ދިރާގު ޕޭގެ ޑެބިޓް ކާޑު ލިންކް ކުރެވިފައިވަނީ ބެލެނިވެރިޔާގެ އީ-ވޮލެޓަށެވެ. އެހެންކަމުން ބެލެނިވެރިންނަށް ވަގުތުން ފަސޭހަކަމާއެކު ދަރިވަރުން ކުރާ މުއާމަލާތްތައް ބެލޭނެ ނިޒާމުވެސް ވަނީ ފަހިވެފައެވެ.\nސްކޫލަށް ފައިސާ ނުގެންގޮސް، ބެލެނިވެރިންގެ އީ-ވޮލެޓަށް ފައިސާ ޖަމާކުރުމަށް ފަހު ފަސޭހަކަމާއި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ކުދިންގެ އިންޓަވަލް ގަނެވޭގޮތް ދިރާގު ޕޭ މެދުވެރިކޮށް ފަހިވުމާއި ގުޅިގެން މި ހިދުމަތަށް ވަރަށް ބޮޑު ތަރުހީބެއް ބެލެނިވެރިންގެ ފަރާތުންނާއި އަދި ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ދިރާގުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nދިރާގުން މި ހިދުމަތް އިތުރަށް ފުޅާކޮށް އެހެން ސްކޫލްތަކުގެ ދަރިވަރުންނަށް މި ހިދުމަތް ދިނުމަށްޓަކައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ވެސް ދިރާގުން ބުންޏެވެ.\nދިރާގު ޕޭ ގެ ހިދުމަތް ތައާރަފު ކޮށްފައިވަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގައެވެ.


Hukuru Miskithuge Hurumai Kendeyfadha kameh Fathuruveriyaku Nukurey- Islamic Minister ހުކުރު މިސްކިތުގެ ހުރުމަތް ކެނޑޭފަދަ ކަމެއް ފަތުރުވެރިޔަކު ނުކުރޭ- އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރ – Huvadhoo News Hukuru Miskithuge Hurumai Kendeyfadha kameh Fathuruveriyaku Nukurey- Islamic Minister Huvadhoo News\nހުކުރު މިސްކިތުގެ ހުރުމަތް ކެނޑޭފަދަ ކަމެއް ފަތުރުވެރިޔަކު ނުކުރޭ- އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރ\nހުކުރު މިސްކިތުގެ ހުރުމަތް ކެނޑޭފަދަ ކަމެއް ފަތުރުވެރިޔަކު ކުރިކަމަށް ނުބެލެވޭކަމަށް މިނިސްޓަރ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒް ޑރ. އަހުމަދު ޒާހިރު އަލީ ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއިސްލާމިކް މިނިސްޓަރ މިފަދައިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، މާލޭ ހުކުރު މިސްކިތުގައި ބިދޭސީ އަންހެނަކު އެހެން ދީނެއްގެ އަޅުކަމެއްކަމަށް ކުރިކަމަށް ބެލެވޭކަމެއް ކުރާ ވީޑީއޯއެއް އާންމުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.\nއިސްލާމިކް މިނިސްޓަރ ވަނީ ކަން ހިނގިގޮތުގެ މަޢުލޫމާތު މިނިސްޓްރީން ސާފުކޮށްފައިވާކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. އެގޮތުން މާލޭ ހުކުރު މިސްކިތަށް އެރި ބިދޭސީ އަންހެންމީހާއަކީ ފަތުރުވެރިއެއްކަމަށާއި، މި މީހާ މިސްކިތަށް އެރީ އެ މިސްކިތަކީ ރާއްޖޭގެ އާސާރާއި ތަރިކައެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅިފައި ތަނެއްކަމުގައިވުމުން އެކަމަށް ހުއްދައޮތުމުންކަމަށެވެ. އަދި މިފަދަ ތަންތަނަށް އާންމުގޮތެއްގައި ފަތުރުވެރިިން ގެންގޮސް މައުލޫމާތު ދިނުމަށް ޓުއާ ގައިޑުން ތިބިނަމަވެސް، މި އަންހެން މީހާއާއެކު އެއްވެސް ޓުއާ ގައިޑެއް ގޮސްފައި ނުވާކަމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި ފަތުރުވެރިޔާ މިސްކިތަށް އެރުމަށްފަހު މިސްކިތުގައި ބަހައްޓާފައި ހުރި ޚަތިމެއް ނެގުމުން މިސްކިތުގައި 24 ގަޑިއިރު ފޯރިމަރަންތިބޭ ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓްރީގެ އޮފިޝަލުން އެ އަންހެން މީހާ ހުއްޓުވައި ސުވާލުކުރިކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެމީހާއަކީ މުސްލިމެއްތޯ ސުވާލުކުރިކަމަށާއި، އެ މީހާއަކީ މުސްލިމެއް ނޫންކަމަށް ބުނެ ޚަތިމް ހިފައިގެން އިށީނދެ ލޯ މަރާލާފައި އިރުކޮޅަކު ހުރުމަށްފަހު ޚަތިމް ބޭއްވީކަމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރ ރާއްޖެޓީވަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވަނީ ވިދާޅުވިއެވެ. މިކަން ރިޕޯޓްކުރުމުން ހުކުރު މިސްކިތަށް ފުލުހުންވެސް ދިޔަކަމަށާއި، އޭރު އެ ފަތުރުވެރިޔާ ހުކުރު މިސްކިތް ދޫކޮށް ގޮސްފައިވާކަމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ. މި ހާދިސާ ހިނގާ ދިޔަގޮތަށް ބަލާއިރު، ބައެއް މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާގޮތާއި ޚިލާފަށް ހުކުރު މިސްކިތުގެ ހުރުމަތް ކެނޑޭފަދަ ކަމެއް ފަތުރުވެރިޔާ ކުރިކަމަށް ނުބެލެވޭކަމަށް ރާއްޖެޓީވަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވަމުން އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމާލޭ ހުކުރު މިސްކިތުގައި ބިދޭސީ އަންހެނަކު ޣައިރު ދީނުގެ އަޅުކަމެއްކަމަށް ބެލެވޭކަމެއް ކުރާ ވީޑީއޯއެއް އަންނަނީ ސޯޝަލްމީޑިޔާގައި ދައުރުވަމުންނެވެ. އާންމުވި ވީޑިއޯއިން ފެންނަ ގޮތުން، އެ އަންހެން މީހާ މިސްކިތުގެ އެއްފަރާތެއްގައި އިންނަނީ “މެޑިޓޭޓް” ކުރަންކަމަށް ބައެއް މީހުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ބުނެފައި ވެެއެވެ. މީގެއިތުރުން އޭނާ އެތާ އިންނައިރު ކުރިމަތީގައި އެއްޗެއް އޮތްތަންވެސް ފެނިގެންދާކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެއެވެ.\nމިކަމާ ގުޅިގެން ފުލުހުން ބުނީ، ހުކުރު މިސްކިތުގައި އަންހެނަކު އަޅުކަންކުރަމުން ދާ ކަމުގެ ރިޕޯޓް ލިބިފައިވާކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ފުލުހުން ގޮސް ބެލި ބެލުމުން އެ ފަދަ ކަމެއް ފާހަގަކުރެވިފައި ނުވާކަމަށް ފުލުހުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ މާލެ ހުކުރު މިސްކިތް


Maldivian idol ge Ishan lava kiyun huttalaifi\nމޯލްޑިވިއަން އައިިޑޮލްގެ އިޝާން ލަވަކިޔުމާ ދުރަށް\nމޯލްޑިވިއަަން އައިޑޮލް އިން އާއްމުންގެ މަގުބޫލުކަން ހޯދި ލަވަކިޔުންތެރިޔާ، މުހައްމަދު އިޝާން ލަވަކިޔުން ހުއްޓާލައިފި އެވެ.\nއިޝާން މިއަދު ފޭސްބުކް މެދުވެރިކޮށް ބުނީ "މިއުޒިކް ކުޅެ އަޑުއެހުން އެއީ މާތްﷲ އާއި ތިބާ އާމެދު އޮންނަ ގުޅުން ވަރަށް ބޮޑަށް ނިކަމެތި ކޮށްލާ ކަމެއް" ކަމަށެވެ. އަދި އޭގެ ސަބަބުން "ޝައިތާނާ އޭނާ ބޭނުން ކޮންމެ ގޮތަކަށް ނަފުސު ކޮންޓްރޯލް ކުރާ" ކަމަށެވެ.\n"ﷲ އަށް ކުއްތަންވެ ތިރިވެ ކޮށްލާ އެންމެ ސަޖިދައަކުން ހިތައް ލިބޭ އަރާމު އެތައް އަހަރު ދުވަހެއް ވަންދެން ކުޅުނު މިއުޒިކުން ހިތަށްވީ އިހްސާސްތަކާއި ނުބައްދަލު" އިޝާން ލިޔެފައި ވެ އެވެ.\nއޭނާ ބުނީ ލަވަ ކިޔައިގެން އެންމެ ރެއަކުން އޭނާއަށް ލިބުނު އާމްދަނީ މިހާރު ލިބެނީ މަސް ދުވަހުން ކަމަށާއި އެހެން ނަމަވެސް ފުދުންތެރިކަމާއި ތަނަވަސް ކަމަކީ އިންސާނެއްގެ ހިތާއި ގުޅިފައި އޮންނަ ކަމެއްކަން މިހާރު އިހްސާސް ކުރެވޭ ކަމަށެވެ.\nއިޝާން ވަނީ އޭނާގެ ލަވަތައް އަޑު ނޭހުމަށް ވެސް އެދިފަ އެވެ: "އެދުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ އަދި އަޅުގަނޑު ބައިވެރިވެފައި އޮތް އެއްވެސް މިއުޒިކެއް އެއްވެސް ބޭފުޅުނަކު އަޑު ނޭހުން. ﷲ ތިއެންމެނަށް ހެޔޮ ރަހުމަތް ލައްވާށި..."\nއިޝާން އަކީ 2016 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި މޯލްޑިވިއަން އައިޑަލްގެ ފުރަތަމަ ސީޒަންގެ ތިން ވަނަ ހޯދި ފަރާތެވެ. ދެވަނަ ސީޒަންގައި އޭނާގެ ކޮއްކޮ ހިޝާން ވެސް ވަނީ ބައިވެރިވި އެވެ.\nއައިޑަލް އަށްފަހު އިޝާން ވަނީ ރިސޯޓުތަކާއި އެކި ޝޯތައް ވެސް ހުށަހަޅައިދީފަ އެވެ.


Ras Online - ޢީދު ނަމާދު ކުރާނެ ސުއްނަތް ގޮތާއި ނަމާދު ކުރުން އައުލާވެގެންވާ ތަން\nޢީދު ނަމާދު ކުރާނެ ސުއްނަތް ގޮތާއި ނަމާދު ކުރުން އައުލާވެގެންވާ ތަން\nޙުސައިން ރަޝީދު އަޙުމަދު 10 މޭ 2021 - 13:49\nރާއްޖޭގެ ރަށެއްގައި ބޮޑޫ ޖަމާއަތުގައި ޢީދު ނަމާދު ކުރަނީ (ފައިލް ފޮޓޯ- މީސްމީޑިއާ)\nޢީދު ނަމާދަކީ ސުއްނަތް ނަމާދެކެވެ.\nޢީދު ނަމާދަކީ ގަދަވެގެންވާ ސުއްނަތް ނަމާދެކެވެ. މިއީ ޝާފިޢީ މަޛްހަބާއި މާލިކީ މަޙްހަބާއި ޙަނަފީ މަޛްހަބުގެވެސް ރައުޔެވެ. އެހެނަސް އިމާމު އަބޫ ޙަނީފާގެ އެއްބަސްފުޅަކީ އަދި އަޙްމަދުގެ މަޛްހަބަކީ މިއީ ކިފާޔަތުގެ ފަރުޟެއް ކަމަށެވެ. ފިޠުރި ޢީދާއި އަޟްޙާ ޢީދެވެ. މިނަމާދު ސުއްނަތް ވެގެންވަނީ ޖަމާޢަތުގައެވެ. އެކަހެރިކޮށްވެސް ކުރެވިދާނެއެވެ. ފިރިހެނުންނަށާއި އަންހެނުންނަށާއި ކުޑަކުދިންނަށެވެ. ހަމައެކަނި ޝަހަރުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށެވެ. ވިލެޖްތަކުގެ މީހުންނަށް ހުކުރު ނަމާދު ނޯންނަ ފަދައިން ޢީދު ނަމާދުވެސް ސުއްނަތް ވެގެން ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ވިލެޖްގެ މީހުން ޝަހަރަށް އައިސް އެތާގެ ޖަމާޢަތުގައި ބައިވެރިވެ ނަމާދު ކުރުމީ ސުއްނަތެކެވެ. އަދި އެކަހެރިކޮށްވެސް ކުރެވިދާނެއެވެ.\nސުއްނަތް ވެގެންވަނީ ޢީދު ނަމާދު ޖަމާޢަތުގައި ކުރުމެވެ. މިއީ ޞައްޙަ ޙަދީޘުތަކުގައި އަންނަ ފަދައިން ދީނުގެ ޢިލްމުވެރިން އެކަމަށް އެއްބަސްވެ ވަޑައިގެންފައިވާ ކަމެކެވެ. އެހެނަސް ޖަމާޢަަތަށް ނުދެވޭ މީހާ އެކަހެރިކޮށް ކުރުމީ ޝާފިޢީ މަޛްހަބުގައި ހުއްދަ ވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ބައެއް މަޛްހަބުތަކުގައި އެގޮތަށް ޢީދު ކުރުމެއް ނޯވެއެވެ. އިމާމު ޝާފިޢީގެ އަރިހުން އިމާމު ނަވަވީ ނަގުލު ކުރަށްވާފައި ވެއެެވެ. ]تُشْرَعُ صَلَاةُ الْعِيدِ لِلْحُرِّ وَالْعَبْدِ وَالْمُسَافِرِ وَالْمَرْأَةِ وَالْمُنْفَرِدِ فِي بَيْتِهِ أَوْ فِي غَيْرِهِ[ މާނައީ: ޢީދުނަމާދު މަޝްރޫޢު ވެގެންވަނީ މިނިވަން މީިހާއަށާއި އަޅުމީހާއަށާއި ދަތުރުވެރިޔާއަށާއި އެކަނި ނަމާދުކުރާ މީހާއަށް ވެސް ގޭގައްޔާއި އެނޫން ތަންތާގައި ކުރުމަށް އޮންނަ އަޅުކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\nމިނަމާދު އިމާމު އަބޫ ޙަނީފާއާއި އެނޫން ބައެއް ބޭކަލުންގެ އަރިހުގައި އެކަހެރިކޮށް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެއީ އެބޭކަލުންގެ އަރިހުގައި އެނަމާދުގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަ ނުވާތީއެވެ. އަނަސްގެފާނުންގެ ކިބައިން އިމާމު ބައިހަޤީއާއި އިބްނި އަބީ ޝައިބާ ނަގުލު ކުރަށްވާފައިވެއެވެ. ]كَانَ أَنَسٌ إِذَا فَاتَهُ الْعِيدُ مَعَ الْإِمَامِ جَمَعَ أَهْلَهُ فَصَلَّى بِهِمْ مِثْلَ صَلَاةِ الْإِمَامِ فِي الْعِيدِ[ މާނައީ: އަނަސްގެފާނުންގެ ކިބައިން ޢީދު ނަމާދުގެ ޖަމާޢަތް އެޅިއްޖެ ހިނދެއްގައި އެކަލޭގެފާނު ގޭގެ ބޭފުޅުން ޖަމާކުރަށްވައިގެން އެބޭފުޅުން ލައިގެން އިސްވެ ނަމާދު ކުރަށްވާ ކަަމަށެވެ. އޭރު އެކަލޭގެފާނު ޢީދު ކުރަށްވަނީ އިމާމު މީހާވެސް ނަމާދު ކުރިފަދައިންނެވެ. އެބަހީ ދެރަކްޢަތް ނަމާދެވެ.\nކޮރޯނާގެ ބަލި ޙާލަތުގައި ނަމާދު ކުރުން:\nޢީދު ނަމާދަށް ޖަމާޢަތަށް ދިއުން މިދުވަސްވަރު އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވުމީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ޖަމާޢަތަށް ދެވޭނަމަ މޮޅުގޮތަކީ ޖަމާޢަތަށް ދިއުމެވެ. އެކަމަކު ޞިއްޙީ ދާއިރާއިން ޢާއްމުކޮށް ގައިދުރުމަށް އަންގަވާ ފަދައިން ގަައިދުރުކުރަން ވާނެއެވެ. މާސްކު ބޭނުންކުރުމަކީ އެއްވެސް މައްސަލައެއްއޮތް ކަމެއްނޫނެވެ. ސަޖިދަކުރާ ތަނުގައި ނޭފަތް ޖެއްސުމަކީ ސުއްނަތެކެވެ. ތިމާގެ އަމިއްލަ މުސައްލައަށް ސަޖިދަ ކުރާނަމަ މާސްކު ތިރިކޮށްލާފައި އެސުއްނަތް އަދާކުރެވޭތޯ ބައްލަވާށެވެ. ދެން ސަޖިދައިން ތެދުވަމުން މާސްކު އުފުލައިލާށެވެ. މިއިން އެއްވެސް ގޮތަކީ ތިމާ ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ.\nޢީދުނަމާދުގައި ހިމެނެނީ ކިތައް ރަކްޢަތްތަ:\nދީނުގެ އެންމެހައި ޢިލްމުވެރިން އިޖްމާޢު އެއްބަސްވާ ގޮތުގައި ޢީދު ނަމާދުގައި އޮންނަނީ ދެރަކްޢަތެވެ. މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އިބްނި ޢައްބާސްގެ އަރިހުން އިމާމު ޝާފިޢީއާއި ބުޚާރީއާއި މުސްލިމު ރިވާކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. ]عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى يَوْمَ الْعِيدِ رَكْعَتَيْنِ لَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلَا بَعْدَهَا[ މާނައީ: رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ޢީދުނަމާދުގައި ކުރަށްވަނީ ދެރަކްޢަތެވެ. އެނަމާދުގެ ކުރިއަކުންވެސް އަދި ފަހަކުންވެސް އެހެން ނަމާދެއް ނުކުރަށްވައެވެ.\nމާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އިބްނި މަސްޢޫދާއި އެނޫން ބައެއް ބޭކަލުން ވިދާޅުވަނީ ޢީދު ނަމާދު ފާއިތުވެއްޖެއްޔާ ނުވަަތަ ޤަޟާ ކުރާނަމަ ކުރަންވާނީ ހަތަރު ރަކްޢަތް ކަމަށެވެ. ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގައި ވެސް އޮންނަނީ ހަތަރު ރަކްޢަތެވެ. އިމާމު އިބްނި ޤުދާމާ އަލްމުޣްނީގެ 2/279 ގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ]وَمَنْ فَاتَتْهُ صَلَاةُ الْعِيدِ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ، كَصَلَاةِ التَّطَوُّعِ، وَإِنْ أَحَبَّ فَصَلَّ بِسَلَامٍ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ .وَجُمْلَتُهُ أَنَّ مَنْ فَاتَتْهُ صَلَاةُ الْعِيدِ فَلَا قَضَاءَ عَلَيْهِ[ މާނައީ: ޢީދުނަމާދު ފާއިތު ވެއްޖެއްޔާ ސުއްނަތް ނަމާދު ކުރާފަދައިން ހަތަރު ރަކްޢަތް ކުރާށެވެ. ބޭނުންނަމަ ދެރަކްޢަތުން ދެރަކްޢަތުން ދެސަލާމުން ވެސް ކުރެވިދާނެއެެވެ. އަދި ހަތަރު ރަކްޢަތް އެއްފަހަރާ އެއް ސަލާމުންވެސް ކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި ޖަމާޢަތް ނުލިބިއްޖެނަމަ ޢީދު ނަމާދު ޤަޟާކުރުމެއް ނޯންނާނެއެވެ. އިބްނި މަސްޢޫދާއި އިމާމު އަޙްމަދު ޤިޔާސް ކުރަށްވަނީ ހުކުރު ނަމާދަށެވެ. ހުކުރު އެޅިއްޖެމީހާއަށް ކުރުން އޮންނަނީ ހަތަރު ރަކްޢަތެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަލީލަކީ ޢީދު ނަމާދުގެ ރަކްޢަތްތަކުގެ ޢަދަދު ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަރިހުން ސާބިތުވަނީ ދެރަކްޢަތް ކަމަށާއި ހުކުރު ނަމާދަކާ ޢީދު ނަމާދަކާ ގުޅުމެއް ނެތް ކަމަށެވެ. މިހެނީ ހުކުރު ނަމާދަކީ މެންދުރު ނަމާދުގެ ބަދަލު ކަމުގައިވާތީ ހުކުރު ނުލިބޭ މީހާއަށް ނުވަތަ ހުކުރު ވާޖިބު ނޫން މީހާއަށް ހުކުރު ނުކުރާނަމަ ކުރުން އޮންނަނީ މެންދުރު ނަމާދެވެ. މިއާޚިލާފަށް ޢީދުނަމާދަކީ ވަކި ނަމާދެއްގެ ބަދަލުގައި ކުރެވޭ ނަމާދެއް ނޫނެވެ.\nމިގޮތުން އިމާމު އިބްނި ސީރީނާއި މާލިކާއި ނަޚްޢީއާއި ޢަޠާއާއި ޤަތާދާއާއި އިބްނިޖަރީރާއި އެނޫންވެސް ވަރަށް ގިނަ ތާބިޢީ ބޭކަލުން ވިދާޅުވަނީ ޢީދު ނަމާދު ފާއިތުވާ މީހާ ނުވަތަ ޤަޟާކުރާ މީހާއަށް އޮންނަނީ ދެރަކުޢަތް ކަަމަށެވެ. އިމާމު ބުޚާރީ ޞަޙީޙު ބުޚާރީގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ]يَقُولُ الْإِمَامُ الْبُخَارِيُّ: بَابُ إِذَا فَاتَهُ الْعِيدُ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَذَلِكَ النِّسَاءُ وَمَنْ كَانَ فِي الْبُيُوتِ وَالْقُرَى لِقَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا عِيدُنَا أَهْلَ الْإِسْلَامِ وَأَمَرَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ مَوْلَاهُمْ ابْنَ أَبِي عُتْبَةَ بِالزَّاوِيَةِ فَجَمَعَ أَهْلَهُ وَبَنِيهِ وَصَلَّى كَصَلَاةِ أَهْلِ الْمِصْرِ وَتَكْبِيرِهِمْ وَقَالَ عِكْرِمَةُ أَهْلُ السَّوَادِ يَجْتَمِعُونَ فِي الْعِيدِ يُصَلُّونَ رَكْعَتَيْنِ كَمَا يَصْنَعُ الْإِمَامُ وَقَالَ عَطَاءٌ إِذَا فَاتَهُ الْعِيدُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ[ މާނައީ: މީހާއަށް ޢީދު ނަމާދު ވާހިނދު ކުރުން އޮންނަނީ ދެރަކްޢަތެވެ. ހަމައެހެންމެ އަންހެނުންނާއި ނަމާދަށް ނުދެވި ގޭގައިތިބި މީހުންނާއި ވިލެޖްތަކުގެ މީހުންވެސްމެއެވެ. رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ޙަދީޘު ކުރަށްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ. މިއީ ތިމަންމެން މުސްލިމުންގެ ޢީދެވެ. ދެން ބުޚާރީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ރިވާޔަތުގައި އަންނަނީ މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަނަސްގެފާނު އެކަލޭގެފާނުންގެ އަޅު އިބްނި އަބީ ޢުތުބާއަށް އެންގެވި ކަމަށްވަނީ ގޭގެ އެއްކާރިފަށުގައި އަނބިކަނބަލުންނާއި ބޭފުޅުން ޖަމާކުރެއްވުމަށެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު އެއެންމެންނާއެކު އިމާމުމީހާ ޢީދުކުރާފަދައިިން ނަމާދުކުރެއްވިއެވެ. އަދިވެސް ބުޚާރީ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ އިމާމުޢަޠާ ވިދާޅުވާގޮތުގައި ޢީދުގައި އޮންނަނީ ދެރަކްޢަތް ކަމަށެވެ. އިމާމު ޝާފިޢީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. މީހަކު ޢީދަށް އައިއިރު ނަމާދު ނިމިއްޖެ ކަމުގައިވާނަމަ އޭނާ ބޭނުމިއްޔާ މިސްކިތުގައި ނަމާދު ކުރާނީއެވެ. ނޫންނަމަ އޭނާ ބޭނުންތަނެއްގަައި ނަމާދު ކުރެވިދާނެއެވެ.\nޢީދުނަމާދު ކުރާގޮތް/ އިތުރު ތަކްބީރު ކިޔާނެގޮތް:\nޢީދުނަމާދު ކުރާނީ ޢާއްމު ނަމާދު ކުރާގޮތަށެވެ. ބަންގިއެއް ޤަމަތެއް ދިނުމެއް ނޯންނާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ނަމާދަށް ސަފުހެދުމަށްޓަކައި ]الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ[ ކިޔާލުމަކީ ސުއްނަތެކެވެ. ދެން ޢާއްމު ނަމާދު ކުރާގޮތަށް ކުރާނީއެވެ. މިގޮތަށް ކުރާއިރު ފުރަތަމަ ރަކްޢަތުގައި ހަށަންބަން ތަކްބީރުގެ އިތުރުން ހަތް ތަކްބީރު ކިއުމާއި ދެވަނަ ރަކްޢަތުގައި ސަޖިދައިން ތެދުވާ ތަކްބީރުގެ އިތުރުން ފަސް ތަކްބީރު ކިއުމީ ސުއްނަތް ވެގެންވާ ކަމެކެވެ. މިތަކްބީރުތައް ކިޔަންވާނީ ކޮންމެ ރަކްޢަތެއްގައި ވެސް އަލްޙަމްދު ކިޔަވަން ފެށުމުގެ ކުރިންނެވެ. ކޮންމެ ތަކްބީރެއް ކިޔާވަގުތު ދެއަތް ދެކޮނޑާ ހަމައަށް އުފުލުމަކީ ސުއްނަތެކެވެ. ބައެއް މަޛްހަބުގައި ތަކްބީރުކިއުން އޮންނަނީ ސޫރަތް ކިޔެވުމަށްފަހުގައެވެ. ޙަނަފީ މަަޛްހަބުގައި އޮންނަނީ ފުރަތަމަ ރަކްޢަތުގައި އިތުރު ފަސް ތަކްބީރެވެ. ދެވަނަ ރަކްޢަތުގައި އިތުރު ތިން ތަކްބީރެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަލީލަކީ އިމާމު އަބޫ ދާއޫދާއި ޙާކިމު ޞައްޙަ ސަނަދުން މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢަބްދު ﷲ އިބްނި ޢަމްރުގެ ކިބައިން ރިވާކުރަށްވާފައިވާ މިރިވާޔަތެވެ. އަދި މިރިވާޔަތް ޢަބްދު ﷲ ފިޔަވައި އެނޫން ގިނަ ޞަޙާބީންގެ އަރިހުންވެސް ރިވާވެފައިވާ ކަމަށެވެ. ]إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا خَرَجَ إِلَى الْعِيدَيْنِ ..، ثُمَّ يَبْدَأُ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ، ثُمَّ كَبَّرَ فِي الْأُولَى سَبْعًا قَبْلَ الْقِرَاءَةِ ، وَفِي الْآخِرَةِ خَمْسًا قَبْلَ الْقِرَاءَةِ، ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ[ މާނައީ: رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ޢީދު ނަމާދަށް ނިކުމެ ވަޑައިގަންނަވަތެވެ. ދެން ޚުޠުބާ ދެއްވުމުގެ ކުރިން ނަމާދަށް ފަށްޓަވަތެވެ. ފުރަތަމަ ރަކްޢަތުގައި ހަށަންބަން ތަކްބީރަށް ފަހުކިޔަވާ ވިދާޅުުވުމަށް ފެއްޓެވުމުގެ ކުރިން ހަތްފަހަރު ތަކްބީރު ވިދާޅުވެތެވެ. އަދި ދެވަނަ ރަކްޢަތަށް ތެދުވެ ވަޑައިގެން (ސަޖިދައިން ތެދުވަމުން ކިޔާ ތަކްބީރުގެ އިތުރުން) ކިޔަވާ ވިދާޅުވާން ފެއްޓެވުމުގެ ކުރިން އިތުރު ފަސް ތަކްބީރު ވިދާޅުވެތެވެ. އެއަށްފަހު ނަމާދުން ނިމިވަޑައިގެން ޚުޠްބާ ދެއްވަތެވެ. މިތަކްބީރުތަކަކީ އިތުރު ތަކްބީރުތައް ކަމުގައި ވާތީ ހަނދާންނެެތިވެ އުނިއިތުރު ވެއްޖެނަމަ ޔަޤީންވާ ގޮތަކަށް ޢަދަދު ހަމަކުރީމަ ނިމުނީއެވެ. ކުށުސަޖިދަ ކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. އަދި ކިޔަވަން ފެށުމުގެ ކުރިން ތަކްބީރު ކިއުން ހަނދާން ނެތިއްޖެނަމަ ކިޔަވައި ނިމިގެން ރުކޫޢަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ތަކްބީރުތައް ކިޔާލުމުން ފުދޭނެއެވެ.\nޢީދު ނަމާދުގައި ކިޔެވުން:\nޢީދު ނަމާދުގައި ކިއުމަށް ސުއްނަތް ވެގެންވާ ތަފާތު ސޫރަތްތައް ވެއެވެ. މިގޮތުން ފުރަތަމަ ރަކްޢަތުގައި އަލްޙަމްދަށް ފަހު ]سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ[ އަދި ދެވަނަ ރަކްޢަތުގައި އަލްޙަމްދަށް ފަހު ]هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَشِيَةِ[ ކިޔެވުމީ ސުއްނަތެކެވެ. ކިޔެވުން ސުއްނަތް ވެގެންވަނީ ހުކުރު ނަމާދު ފަދައިން ބާރަށެވެ. އިމާމު އައުޒާޢީ ވިދާޅުވަނީ ސިއްރުން ކިވުމަށެވެ. ނަމަސް ސުއްނަތުން ސާބިތުވަނީ ބާރަށް ކިޔެވުމެވެ. އަދި މިނޫން ސޫރަތެއް ކިޔަވައިގެން ވެސް ސުއްނަތް ޙާޞިލުވާނެއެވެ.\nޢީދުގައި ޚުޠުބާ ދިނުން:\nޢީދު ނަމާދުގައިވެސް ހުކުރު ނަމާދު ފަދައިން ޚުޠުބާ ދޭންވާނެއެވެ. އަދި ޚުޠުބާގައި އޮންނަނީ ހުކުރު ފަދައިިން ދެޚުޠުބާއެވެ. އެހެނަަސް ޢީދުގައި ޚުޠުބާ ދިނުމީ ސުއްނަތްވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި މިޚުޠުބާ އޮންނަނީ ޢީދު ނަމާދުގެ ފަހުންނެވެ. އެކަހެރިކޮށް ކުރާ މީހާއަށާއި އަންހެނުންނަށް ޚުޠުބާ ދިނުމެއް ނޯވެއެވެ. ގޭގައި ކުދިކުދި ޖަމާޢަތް ކުރާއިރު ޚުޠުބާ ދިނުމެއް ނޯންނާނެއެވެ. އިމާމު ޝާފިޢީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ]وَلَا أُحِبُّ أَنْ يَخْطُبَهُمْ أَحَدٌ فِي الْمِصْرِ إذَا كَانَ فِيهِ إمَامٌ خَوْفَ الْفُرْقَةِ[ މާނައީ: ރަށުގެ ބޮޑު މިސްކިތުގައި އިމާމު މީހާ ޚުޠުބާ ދިނުމަށްފަހު ދެން އޭގެ ފަހުން (ޖަމާޢަތް ބޭއްވުނު ކަމުގައި ވިއަސް) ދެވަނަ ފަހަރަށް އަނެއް އިމާމަކު ޚުޠުބާ ދިނުމަކީ ތިމަންކަލޭގެފާނު ރުހިވަޑައިގަންނަވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ބައިބައިވުމުގެ ބިރުވެރިކަމުން ސަލާމަތް ވުމުގެ ގޮތުންނެވެ.\nޢީދުގެ ފަހުން ދެ ޚުޠުބާ ދިނުން:\nޢީދު ޚުޠުބާ ސުއްނަތް ވެގެންވަނީ ޢީދުގެ ފަހުންނެވެ. ޚުޠްބާ ދިނުން ސުއްނަތް ވެގެން ވަނީ ދެޚުޠްބާއެވެ. މިއީ ކީރިތި ރަސޫއާއި ހަތަރު ޚަލީފާއިން ކަން ކުރެއްވި ގޮތެވެ. އަދި މިއީ އެންމެހައި އިމާމުން އެއްބަސްވެ ވަޑައިގަންނަވާ މައްސަލައެކެވެ. ޢީދުގައި ދެޚުޠްބާ ދިނުމަކީ މުސްލިމުންގެ މެދުގައި އެހާރާއި މިހާރުގެ އެންމެން އިޖްމާވެފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. ހަތަރު މަޛްހަބު އެއްބަސްވާ މައްސަލައެއް މެއެވެ. މިހާރަކަށް އައިސް ބައެއް ޒާހިރީ ގޮތްތައް ފަތުރަން އެޅޭމީހުން ތިމާމެން މަޝްހޫރު ވުމުގެ ބޭނުމުގައި އެއީ އެއް ޚުޠްބާކަމުގައި ދަޢުވާ ކުރެއެވެ. އެމީހުން ބުނަނީ ކީރިތި ރަސޫލާ ޚުޠްބާގެ ދެމެދު އިށީނދެ ވަޑައިގަތްކަން ޞައްޙަމަގުން ސާބިތުވާން ނެތްކަމަށެވެ. އަޅުގަނޑު ބުނާނީ އިތުރު އެކަލޭގެފާނު އިށީނދެ ވަޑައިގަތްކަން ސާބިތުވާން ނެތުމަކީ އެކަލޭގެފާނު އިށީނދެ ވަޑައި ނުގަންނަވާ ކަމުގެ ހެއްކެއް ނޫންކަމަށެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ދެޚުޠުބާ ދެއްވާފައި ނެތްނަމަ ހަތަރު ޚަލީފާއިން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމަައަށް މުސްލިމުން ދެޚުޠްބާ މަތީ ޤާއިމުވެ ނުތިބީހެވެ.\nޢީދު ނަމާދު ޤަޟާކުރުން:\nދަންނަބޭކަލުން ވިދާޅުވަނީ ޢާއްމު ސުއްނަތް ނަމާދު ފަދައިން ޢީދު ނަމާދުވެސް ޤަޟާ ކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ. މިތާގައި ޤަޟާ ކުރުމޭ ބުނެވެނީ ޢީދު ދުވަހުގެ މެންދުރު ނަމާދުގެ ކުރިން ޢީދު ނުކުރެވޭ ނަމައެވެ. އޭރުން ޤަޟާ ކުރާނީ ވަޅު ޢީދު ދުވަހު ހެނދުނުގައެވެ. އަޟްޙާ ޢީދު ނަމާދު ނުކުރެވޭނަމަ އެެގާރަ ވަނަ ދުވަހާއި ބާރަވަނަ ދުވަހާއި ދެދުވަހުން ކުރެ އެއްދުވަހުގައި ޤަޟާ ކުރެވިދާނެއެވެ. އިމާމު މާލިކުގެ އަރިހުގައި ޤަޟާކުރުމެއް ނޯވެއެވެ. އިމާމު އަބޫ ޙަނީފާ ވިދާޅުވަނީ ރަށުގައި ޢީދުގެ ޖަމާޢަތް ނުބޭއްވޭނަމަ ވަޅު ޢީދު ދުވަހު ޤަޟާކުރާނީއެވެ. އިމާމު އަޙްމަދު ވިދާޅުވަނީ ޤަޟާކުރުމެއް ނޯންނަ ކަމަށެވެ. އިމާމު ޤަތާދާގެ ކިބައިން އިބްނު ޙަޖަރު ނަގުލު ކުރަށްވާފައި ވަނީ ރަށުގައި ބަޔަކު ނުވަތަ ދަތުރުވެރިންތަކެއް ވެސް ނަމާދު ނުުކޮށް ތިބިއްޖެނަމަ އެބައިމީހުން އެއްތަނަކަށްޖަމާވެ އެކަކު އިމާމަކަށް ހުރެ ނަމާދު ކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ.\nޢީދު ތަކްބީރު ކިއުން:\nޢީދު ތަކްބީރު ކިއުމަކީ ސުއްނަތެކެވެ. އެއީ ]اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ[ މިފަދައިން ތިންފަހަރު ކިއުމެވެ. ތަކްބީރު ކިޔާނީ ބާރަށެވެ. މިފަދައިން ކިއުމަށް ޢަބްދު ﷲ އިބްނި ޢައްބާސްގެ އަރިހުން ސާބިތުވާ ކަމުގައި އިމާމު ނަވަވީ ލިއުއްވާފައި ވެއެވެ. ތަކްބީރު ކިއުން ސުއްނަތް ވެގެންވަނީ ފަރުޟު ނަމާދުތަކުގެ ފަހުގައެވެ. ރަވާތިބު ސުއްނަތުގެ ފަހުގައި ތަކްބީރު ކީދާނެއެވެ. އެހެންނަަމަވެސް ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަރިހުން ޢަމަލުފުޅަކުން ސާބިތުވާކަށް ނެތެވެ. ބަޤަރާ ސޫރަތުގެ 185 އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. ]وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ[ މާނައީ: އަދި ތިޔަބައިމީހުން ރޯދަމަހުގެ ރޯދައިގެ ދުވަސްތައް ފުރިހަމަކުރާށެވެ. އެހިނދު ދެން ﷲގެ ނަންފުޅުގައި ތަކްބީރު ކިޔާށެވެ. އެއީ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ﷲ ހިދާޔަތު ދެއްވި ކަމަށްޓަކައެވެ. އަދި އެއިލާހު ދެއްވި ނިޢުމަތްތަކަށް ޝުކުރު އަދާކުރުމުގެ ގޮތުންވެސް މެއެެވެ. ތަކްބީރު ކިއުމުގައި އިތުރަށް ބޭނުންނަމަ މިފަދައިން ކިޔާށެވެ. ]اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ وَلِلَّهِ الْحَمْدُ[ މިއެވެ. އިމާމު ޙަސަނުލް ބަޞްރީއާއި ޢަބްދު ﷲ އިބްނި މުޙައްމަދާއި ދެބޭކަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ވަރަށް ގިނަ އިމާމުވެރި ބޭކަލުން އައްޔާމުއް ތަޝްރީޤުގެ ދުވަސްތަކުގައި މިތަކްބީރު ކިއުއްވާކަމަށް އިމާމު ނަވަވީ ލިއުއްވާފައި ވެއެވެ. އަދިވެސް އިމާމު ޝާފިޢީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. މިމަޤާމަކީ ޛިކުރުގެ މަޤާމަކަށްވާތީ އަންނަނިވި ތަކްބީރު އިތުރު ކޮށްލުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅުކަމެއް ކަމުގައި ތިމަން ކަލޭގެފާނު ދެކެވަޑައި ގަންނަވަމެވެ. އެތަކްބީރަކީީ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ އަޟްޙާ ޢީދު ދުވަހު ޞާފާގައި ހަރުއަޑުފުޅުން ކިއުއްވި ތަކްބީރެއް ކަމުގައި އިމާމު ޝާފިޢީ ރިވާކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. އެއީ ]اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا وَسُبْحَانَ اللَّهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا لَا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وَلَا نَعْبُدُ إلَّا إيَّاهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ لَا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ صَدَقَ وَعَدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَأَعَزَّ جُنْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ لَا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وَاَللَّهُ أَكْبَرُ[ މިއެވެ.\nމާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އިބްނި ޢުމަރުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވާ ކަމަށް އިމާމު އިބްނި ޤުދާމާ ނަގުލު ކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. ]وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يُكَبِّرُ فِي قُبَّتِهِ بِمِنًى يَسْمَعُهُ أَهْلُ الْمَسْجِدِ فَيُكَبِّرُونَ وَيُكَبِّرُ أَهْلُ الْأَسْوَاقِ حَتَّى تَرْتَجَّ مِنًى تَكْبِيرًا[ މާނައީ: އިބްނި ޢުމަރު މިނާގައި އެކަލޭގެފާނުންގެ ގުއްބަކޮޅުތެރޭ އިންނަވައިގެން މިތަކްބިރު ބާރަށް ކިއުއްވާކަމަށާއި އެއަޑުފުޅު އަޑުއިވުމުން މިސްކިތުގައި ތިބިހައި މީހުންނާއި ބާޒާރުގައި ތިބިހައި މީހުން އެއްއަޑާ ތަކްބީރު ކިޔަން ފެށުމުން މުޅިމިނާ ތަކްބީރުގެ އަޑުފަށްގަނޑުން ގުގުމާލާ ކަމުގައި ވެއެވެ.\nމާތްﷲ އެދެބޭކަލުންނަށް ރުއްސުންލެއްވި ޢުމަރުގެފާނާއި ޢަލީގެފާނުންގެ ކިބައިން އިބްނި އަބީޝައިބާއާއި ނަވަވީ ރިވާކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. ]أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُكَبِّرُ مِنْ صَلَاةِ الْغَدَاةِ يَوْمَ عَرَفَةَ إلَى صَلَاةِ الْعَصْرِ مِنْ آخِرِ أَيَّامِ التَّشْرِيقِ[ މާނައީ: ޢަރަފާތް ދުވަހުގެ ފަތިސް ނަމާދުން ފެށިގެން ޙައްޖު މަހުގެ ތޭރަ ވަނަ ދުވަހުގެ ޢަޞުރު ނަމާދު ނިމެންދެން ތަކްބީރު ކިއުއްވާކަމަށް ވެއެވެ. އިމާމު އިބްނި ޚުޒައިމާއާއި ބައިހަޤީ މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢަބްދު ﷲ އިބްނި ޢުމަރުގެ ކިބައިިން ރިވާކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. ]عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ فِي الْعِيدَيْنِ مَعَ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَالْعَبَّاسِ وَعَلِيٍّ وَجَعْفَرٍ وَالْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَزِيدِ بْنِ حَارِثَةَ وَأَيْمَنَ ابْنِ أُمِّ أَيْمَنَ رَافِعًا صَوْتَهُ بِالتَّهْلِيلِ وَالتَّكْبِيرِ فَيَأْخُذُ طَرِيقَ الْحَدَّادِينَ حَتَّى يَأْتِيَ الْمُصَلَّى فَإِذَا فَرَغَ رَجَعَ عَلَى الْحَذَّائِينَ حَتَّى يَأْتِيَ مَنْزِلَهُ[ މާނައީ: އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ދެޢީދު ދުވަހުގައިވެސް ޢީދަށްޓަކައި ގަނޑުވަަރުން ނިކުމެ ވަޑައިގެން ވަޑައިގަންނަަވަތެވެ. އަދި ޢީދުކުރާ ތަނާ ޖެހެންދެން ބާރު އަޑުފުޅުން ތަކްބީރާއި ތަހްލީލު ވިދާޅުވަތެެވެ. އަދި އަރިހުގައި ޢައްބާސާއި އިބްނި ޢައްބާސާއި ފަޟުލު އިބްނި ޢައްބާސާއި ޢަލީއާއި ޖަޢުފަރާއި ޙަނަސާއި ޙުސައިިނާއި އުސާމާއާއި ޒައިދާއި އައިމަން ވަޑައިގަންނަވައެވެ. ދެން ވަޑައިގަންނަވަނީ މަގުމަތިން ފެނިވަޑައިގަންނަވާހައި ބަޔަކު އަރިހުގައި ގޮވައިގެންނެވެ. އަދި ގަނޑުވަަރަށް ވަޑައިގަންނަވާ މަގުމަތިން ވެސް މަސައްކަތްތެރިންނާ ބައްދަލުކުރަށްވަމުން ވަޑައިގަންނަވައެވެ. އެހެންކަމުން ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ ތަކްބީރުކިޔާ ދުވަސްތަކުގައި މިސްކިތުގައްޔާއި ގޭތެރޭގައްޔާއި ނަމާދުތަކުގެ ފަހުގައްޔާއި މަގުމަތީގައްޔާ ބާޒާރުމަތީގައި ތަކްބީރުކިޔައި އުޅުމީ ސުއްނަތެއް ކަމަށެވެ.\nޢީދު ނަމާދު ކުރުން އައުލާ ވެގެންވާ ތަން:\nޢީދު ނަމާދަކީ ޖަމާޢަތުގައި ކުރުން މޮޅުއިތުރު ނަމާދަކަށް ވުމާއެކު ކީރިތި ރަސޫލާގެ ފަހަތްޕުޅުގައި ނަމާދު ކުރުމަށް އަޞްޙާބު ބޭކަލުން ޝައުޤުވެރިވެ ލައްވާލެއް ބޮޑުކަމުން ޚާއްޞަކޮށް މަދީނާގެ އަންހެން ފިރިހެން ކުދިބޮޑު އެންމެންގެ އިތުރުން އެހިސާބުގަނޑުގެ ކުދިކުދި ވިލެޖްތަކުގައި ޢީދުގެ ޖަމާާޢަތް ކުރުން ސުއްނަތް ނުވާ ރަށްރަށުގެ މީހުންވެސް ޢީދު ކުރުމަށް މަދީނާއަށް އާދެއެވެ. އަދި ޚަލީފާވެރި ބެއިކަލުންގެ ދުވަސްވަރުގައި ވެސް ކަންއޮތީ މިގޮތަށެވެ. އެހެންކަމުން ކީރިތި ރަސޫލާވެސް އަދި ހަތަރު ޚަލީފާވެރި ބޭކަލުންވެސް ޢީދު ނަމާދު އިސްވެ ކޮށް އުޅުއްވީ މަދީނާގެ އާބާދީން ބޭރު ޞަޙަރާގައެވެ. ސަބަބަކީ ކީރިތި ރަސޫލާގެ މިސްކިތްކޮޅު ކުޑަކަމުން މިއެންމެންނަށް އެކީ ނަމާދު ނުކުރެވޭނެތީއެވެ. އޭރު ކީރިތި ރަސޫލާގެ މިސްކިތްކޮޅުގެ ބޮޑުމިނަކީ 1050 އަކަމީޓަރެވެ. މިއާޚިލާފަށް މައްކާއަށް ބަލާއިރު ކީރިތި ރަސޫލާގެ ދުވަސްވަރުން ފެށިގެން މިއަދާހަމައަށް ވެސް މީސްތަކުން ޢީދު ނަމާދު ކުރަމުން އައިސްފައި ވަނީ މައްކާގެ ޙަރަމްފުޅުގައެވެ. އެއީ މައްކާގެ ޙަަރަމްފުޅު ތަނަވަސް ވެފައި ގިނަމީހުން ބައިވެރިވުމަކުން ތަން ނުފުރޭނެތީއެވެ. ވުމާއެކު އިމާމު ޝާފިޢީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ]إنْ كَانَ مَسْجِدُ الْبَلَدِ وَاسِعًا فَالصَّلَاةُ فِيهِ أَوْلَى لِأَنَّهُ خَيْرُ الْبِقَاعِ وَأَطْهَرُهَا، وَلِذَلِكَ يُصَلِّي أَهْلُ مَكَّةَ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ[ މާނައީ: ރަށުގެ މިސްކިތް ތަނަވަސް ވެގެންވާނަމަ ޢީދުނަމާދު ކުރުން އައުލާވެގެންވަނީ މިސްކިތުގައެވެ. މިހެނީ މިސްކިތަކީ އެބިމެއްގައިހުރި އެންމެ މާތް އެންމެ ތާހިރު ތަންކޮޅު ކަމުގައިވާތީއެވެ. އެހެންކަމާހުރެ ކީރިތި ރަސޫލާގެ ޒަމާނުއްސުރެން ފެށިގެން މައްކާގެ މީހުން ޢީދުކޮށް އުޅުނީ އަލްމަސްޖިދުލް ޙަރާމް ގައެވެ. މިއުޞޫލުގެ ދަށުން މަސްޖިދުއްނަބަވީ ބޮޑުކުރެވުމަށް ފަހު މަދީނާގެ އަހުލުވެރިންވެސް ޢީދު ނަމާދު ކުރަނީ މަސްޖިދުއް ނަބަވީގައެވެ. ހުސްމައިދާނުގައެއް ނޫނެވެ. ބުއްދި ޤަބޫލު ކުރަނީވެސް މިގޮތް މޮޅު ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އިމާމު އަޙްމަދުގެ މަޛްހަބަކީ ޢީދުކުުރުމަށް އައުލާވެގެންވަނީ ޞަހަރާކަމުގައެވެ. އެއީ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ އާއި ޚަލީފާވެރި ބޭކަލުން ޢީދު ކުރެއްވީ އެތާގައި ކަމަށް ވާތީއެވެ.\nޢީދުކޮށްނިމި ޚުޠުބާއަށް ފަހުގައި އެކަކުއަނެކަކަށް ސަލާންގަލާން ކުރުމާއި ދުޢާކުރުމާއި މުބާރަކު ބާދު ކިއުމީ ސުއްނަތެކެވެ. އިބްނި ޤުދާމާ ނަގުލު ކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. އެއްފަހަރަކު މީހަކު އިމާމު އަޙްމަދާ ސުވާލު ކުރިއެވެ. ޢީދު ދުވަހު ]تَقَبَّلَ اللَّهُ مِنَّا وَمِنْكَ[ (ﷲ ތިމަންނާއާއި ކަލޭގެ އަޅުކަން ޤަބޫލު ކުރަށްވާށިއެވެ.) މިފަދައިން ބުނުމަކީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއްތޯއެވެ. ޖަވާބުގައި އަޙްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ. އެއީ މައްސަލައެއް އޮތްކަމެއް ނޫނެވެ. އަބޫ އުމާމާގެ ކިބައިިން ޝާމުކަރައިގެ މީހުން އެކަން ނަގުލުކޮށް ހަދައެވެ. ކޮންމެއަކަސް މިބަސް ކިއުމާއި ނުކިއުމަށް ކީރިތި ރަސޫލާގެ އަރިހުން ވާރިދުވެގެންވާ ބަސްފުޅުތަކަކީ ޟަޢީފު، މުންކަރު ރިވާޔަތްތައް ކަމުގައި ބައިހަޤީއާއި އިބްނި ޙަޖަރާއި ޛަހަބީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\nދެޢީދު ވިލޭރޭ އިޙްޔާކޮށް ޛިކުރު ކުރުމާއި ދުޢާކުރުމުގައި މިސްކިތުގައި މަޝްޣޫލުވެ އިނުމަކީ ސުއްނަތެކެވެ. މިސްކިތުގައި ނީދެވޭނަމަ ގޭގައެވެ. އިމާމު ޝާފިޢީ އަލްއުއްމުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ތިމަން ކަލޭގެފާނަށް ޚަބަރު ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ގޮތުގައި ﷲގެ ޙަޟުރަތުގައި ދުޢާ ޤަބޫލު ކުރަށްވާ ފަސް ރެއެއް ވެއެވެ. އެއީ ހުކުރު ވިލޭރެއާއި އަޟްޙާ ޢީދު ވިލޭރެއާއި ފިޠުރު ޢީދުވިލޭރެއާއި ރަޖަބު މަހުގެ ފުރަތަމަ ރެއާއި ޝަޢުބާން މަހުގެ ފަނަރަ ވިލޭރެއެވެ. އަދިވެސް އިމާމު ޝާފިޢީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ތިމަން ކަލޭގެފާނުންގެ އަރިހުގައި މާތް ﷲ ރަޙްމަތްލެއްވި އިބްރާހީމް އިބްނި މުޙައްމަދު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. މަދީނާގެ ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރެއިން އަރާތިއްބެވި ބޭކަލުން ދެޢީދު ވިލޭރޭ މަސްޖިދުއް ނަބަވީއަށް ޖަމާވެ ވަޑައިގެން ރޭގަނޑުން ބައެއް ވެއަތުވަންދެން ދުޢާކުރެއްވުމާއި ޛިކުރު ކުރެއްވުމުގައި މަޝްޣޫލުވެ ތިއްބަވަތެވެ. އަދިވެސް ޝާފިޢީގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ތިމަން ކަލޭގެފާނަށް ޚަބަރު ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ގޮތުގައި މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢަބްދު ﷲ އިބްނި ޢުމަރު ބޮޑު ޢީދުވިލޭރޭ އިޙްޔާކުރަށްވަތެވެ. އަދިވެސް ޝާފިޢީގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އެހެންކަމުން ތިމަން ކަލޭގެފާނު ބަޔާންކުރެއްވި ރޭތައް ފަރުޟުކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދުށުމެއްނެތި އިޙްޔާކުރުމަކީ މުސްތަޙައްބު ކަމެއް ކަމުގައި ދެކެވަޑައި ގަންނަވަމެވެ.\nوَمَا تَوْفِيقِي إِلاَّ بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيب\nوَصَلَّى اللَّهُ وَسَلَّمَ عَلَى خَيْرِ خَلْقِهِ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ


ފާޚާނާތެރޭގައި 932 ދުވަސްވަންދެން ދިރިއުޅުނު އަންހެނެއް. | Landhooinfo\nފާޚާނާތެރޭގައި 932 ދުވަސްވަންދެން ދިރިއުޅުނު އަންހެނެއް.\nއަންހެންމީހާ ދިރިއުޅުނު ކަމަށްބުނާ ފާޚާނާގެ ފޮޓޯއެއް\nޢުމުރުން 58 އަހަރުގެ ސިންގަޕޫރު އަންހެނަކު ދެއަހަރަވުރެ ގިނަދުވަސްވަންދެން އޭނާގެ ކޮޓަރީގެ ފާޚާނާތެރޭގައި ދިރިއުޅެފިއެވެ. ކެއުމާއި ނިދުންވެސް އަދި އެހެނިހެން ކަންކަންވެސް އޭނަކުރަނީ ފާޚާނާގެ ތެރޭގައި ކަމަށްވެއެވެ.\nނޫސްވެރިންނަށް މިކަން ސާފުކޮށްދީފައިވަނީ މިއަންހެންމީހާގެ ފިރިމީހާއެވެ. އޭނަ ބުނެފައިވަނީ އޭނަގެ އަންހެނުންނަކީ ޑިޕްރެޝަން ތަހައްމަލު ކުރާ އަދި ސިކުޑީގެ ބަލިހުންނަ މީހެއްކަމަށެވެ.\nޢުމުރުން 64 އަހަރުގެ ފިރިމީހާ ކިޔަދީފައިވާގޮތުން އޭނަގެ އަންހެނުން ގެ ދިރިއުޅުން ދެއަހަރަށްވުރެ ގިނަދުވަސްވަންދެން ފާޚާނާތެރޭގައި ވޭތުކުރަން ޖެހުނީ ކޮންމެވެސް މީހަކު ނުވަތަ ގުރޫޕަކުން މަގުމަތިން އޭނައަށް ފާރަލައިގެން ފަހަތުން އަޅުވާލައިގެން އުޅުމުން އޭނަމާބޮޑަށް ބިރުން ގޮސްކަމަށެވެ. ފިލަންވެގެން ފާޚާނައަށް ވަންމީހާ ދެންއެއްގޮތަކަށްވެސް ނުނެރެވުނީކަމުގައި އޭނާ ކިޔައިދީފައިވެއެވެ.\nފާއިތުވި ގިނަދުވަސްތައް ވަރަށް ހިތްދަތި ވޭނުގައި ދެމަފިރިން ހޭދަކުުރުމަށްފަހު އަންހެންމީހާ ފާޚާނާއިން ނެރެވިފައިވަނީ 25 މެއި 2009 ގައި ކަމަށާއި، އަންހެންމީހާ އަށް ހިތްވަރުދީ އޭނަގެ ދިރިއުޅުން އަލުން ނަގާކޮޅަށްޖެހޭތޯ ފިރިމީހާއާއެކު އެހީތެރިވިދިނީ ފުލުހަކާއި، އެންމްބިއުލަންސް ދުއްވާ ޑުރައިވަރެއްކަމަށް ފިރިމީހާ ކިޔައިދީފައިވެއެވެ.\nއަދި އަންހެންމީހާގެ ފިކުރު ބަދަލުކޮށް ހިތްވަރުދީ އަލުން އޭނާ ހަމަމަގަށް އެޅުވޭތޯ މިހާރު އެފަދަ ކަންކަމަށްޚާއްޞަކައުންސިލިން ދޭ އިންސްޓިޓިއުޓަކަށް ފޮނުވާކަމަށާއި، ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް އަންނަނީ އަންހެނުންގެ ހާލަތު ރަގަޅުވަމުންކަމަށް އޭނާބުނެފައިވެެއެވެ.\nމިޚަބަރު އިންޓަރނެޓްގައި ގެނެސްދީފައިވާ ނޫސްވެރިޔާ ބުނެފައިވަނީ އެ އަންހެންމީހާ ނޯމަލް ދިރިއުޅުމަކަށް ގެނެވުނީތީ އޭނާ އެކަމާއުފާކުރާކަމަށެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ފާއިތުވި ދިގުމުއްދަތުގައި ފިރިމީހާގެ ދިރިއުޅުން އަންހެންމީހާއާއިއެކު ހޭދަކޮށްފައިވާނީ ހާދަހާ ހިތްދަތި ނިކަމެތި ގޮތެއްގައި ކަން އިޙްސާސް ކުރެވޭކަމަށެވެ. އަދި ފާޚާނާއެއްގެ ތެރޭގައި ދިރިއުޅޭ އަންބަކާއެކު އެހާގިނަދުވަސް ވަންދެން ކެތްތެރިކަމާއެކު ދިރިއުޅޭވީ ވަރަށް ކެތްތެރި އިޚްލާޞްތެރި ވަފާތެރި ފިރިއަކަށް ކަމާމެދު ޝައްކު ނުކުރާކަމަށްވެސް ނޫސްވެރިޔާ ލިޔެފައިވެއެވެ.


SunOnline: Tax Appeal Tribunal ah5beyfulhakah rehu Dheefi\nޓެކްސް އެޕީލް ޓްރަބިއުނަލަށް ފަސް ބޭފުޅަކަށް ރުހުން ދީފި\nޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލަށް ފަސް ބޭފުޅަކަށް ރުހުން ދޭން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކޮށްފި އެވެ.\nޓެކްސް އެޕީލްގެ މެމްބަރުކަމަށް ހުޅުވާލީ މިމަހު 28 ވަނަ ދުވަހު އެ އިދާރާގެ ފަސް މެމްބަރުންގެ ދައުރު ހަމަވާތީއެވެ.\nޓެކްސް އެޕީލް ޓްރަބިއުނަލަށް ކުރިމަތިލި ނުވަ މީހުންގެ ނަން ރައީސް އިބްރާޙިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ވަނީ މަޖިލީހަށް ފޮނުވާފައެވެ. އެ ނަންތައް ދިރާސާ ކުރުމަށްފަހު، ފަސް ބޭފުޅަކަށް ރުހުން ދޭން މަޖިލީހުގެ ޖުޑީޝަރީ ކޮމިޓީން ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ.\nމަޖިލިސް މިއަދުގެ ޖަލްސާގައި އެ ފަސް ބޭފުޅުނަށްވެސް ރުހުންދޭން ފާސްކުރިއެވެ.\nޓެކްސް އެޕީލް ޓްރަބިއުނަލަށް އައްޔަން ކުރަން ރުހުން ދިން ފަރާތްްތަަށް:\n1. މުހައްމަދު މުނައްވަރު އަލީ، ވެސްޓްބީޗް / އއ.މަތިވެރި - 53 މެމްބަރުން ފެންނަ ކަމަށް\n2. ފާތިމަތު މިންޙަތު އިއްޒަތު، ގ.ގޮފި - 51 ވޯޓު ފެންނަ ކަމަށް\n3. އިސްމާޢީލް ސާޖިދު، މއ.ވިލާރޮދި\n4. ހުސައިން ޒައިދާން ޖަލީލު، މ.ފާމުދޭރިގެ\n5. އަހްމަދު އަޝްރަފް، ދަފްތަރު ނަންބަރު ރސ 7883\nޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލް އެކުލެވިގެން ވަނީ ފަސް މެމްބަރުންގެ މައްޗަށެވެ. އޭގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން ދެ މެމްބަރުންނަކީ ރާއްޖޭގެ ގާނޫނީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކޮށް، މަދުވެގެން ތިން އަހަރުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ނުވަތަ ގާނޫނީ ދާއިރާއިން މަތީ ތައުލީމު ހާސިލްކޮށްފައިވާ މެމްބަރުން ކަމުގައިވާން ޖެހެއެވެ.


"ޤައުމަށް އައި މިނިވަން ނޫރާނީ"ގެ އަޑެވެ. "ޖޯޝޭ ގެނައި މީ ޤައުމީ އުފާ" ގެ އަޑެވެ. އެއީ "އޯ ވަޒަނެ މީ ލޯބީ"ގެ އަޑެވެ. "ފަޚުރުވެރި ދިވެހީންގެ ޤައުމީ ރޫޙު އާލާކޮށްލަމާ"ހޭ ވިދާޅުވި ހިތްގައިމު ރަން އަޑުގެ ވެރިޔާއެވެ.\nއެއީ ނ. ހޮޅުދޫއަށް އުފަން މަޝްހޫރު ޢަބްދުﷲ ޙަސަނެވެ. ހޮޅުދޫ ޢަބްދުﷲއެވެ. މިއަދު މި ޤައުމީ ޚިދުމަތްތެރިޔާ އޮންނެވީ އާލާސްކަންފުޅާއެވެ. އެދެނީ ﷲގެ ރަޙުމަތުން ލުއި ފަސޭހަކަމާއި އަވަސް ޝިފާއަކަށެވެ. އާދޭހެވެ. އެ ހާލުކޮޅުގައި އޮންނަވާތާ އެތައް ދުވަހެކެވެ. މި ޤައުމަށް އެކަން މޭރުންވޭ ބާވައެވެ. އެ އަގުހުރި ޚިދުމަތްތައް ހަނދާން އެބަހުރި ބާވައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އާދައަކީ ކޮންމެ ޚިދުމަތްތެރިއަކު ވެސް ވަކިވެވަޑައިގަތީމާ އެ ވާހަކަ ދެއްކުމެވެ. އެ ޚިދުމަތްތަކަށް މަލުގެ ހާރުތައް ވެދުންކުރުމެވެ.\nޢަބްދުﷲ ޙަސަން ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި އޭނާ ޙަޔާތުގައި އެންމެ އުފާވި ދުވަހަކީ ހިތްވަރު ދިނުމުގެ ޤައުމީ އިނާމު ދިވެހި ލަވަ ކިޔުމުގެ ރޮނގުން ލިބިވަޑައިގެންނެވި ދުވަހެވެ. އެކަމަކު އެއީ 1981 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޢަބްދުﷲ ޙަސަންގެ ޤައުމީ ޚިދުމަތަށް މި ވަރު ފުދޭތޯއެވެ؟\nޒަމާނީ ތަޢުލީމާއި އިޤްތިޞާދީ އާ ސިނާޢަތްތަކާއެކު ވަޒީފާގެ އާ ދޮރުތައް ހުޅުވެން ފެށި ދުވަސްވަރެއް ޢަބްދުﷲ ޙަސަން ދެކެވަޑައި ގެންނެވިއެވެ. އެއީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމަކީ މާ ދަށްފަންތީގެ މަސައްކަތްތަކެއް ކަމަށް މުޖުތަމަޢުގެ ބައެއް މީހުން ދެކެން ފެށި ދުވަސްވަރެކެވެ. "ނުކިޔަވާ ކުއްޖާ ދާންޖެހޭނީ މަހަށޭ" ބުނަންފެށިއެވެ. އެ ގަބޫލުކުރުންތަކާ ދެކޮޅަށް ފެއްޓެވި ކެމްޕޭނުގައި މަސްވެރިންނާއި ދަނޑުވެރިން މޯޓިވޭޓްކޮށްދެއްވިއެވެ. އެ ޚިދުމަތްތެރިންގެ އަގު ވަޒަންކުރެވޭ ގޮތަށް ތަރުހީބުގެ ލަވަތައް ކިޔުއްވިއެވެ. މަސްވެރިންނަށާއި ދަނޑުވެރިންނަށް ހިތްވަރު ދެއްވާ އުފަލުން ހެއްވާލަދެއްވިއެވެ. "އުޅެނީ މަހާ ގޮދާ، ފުމެނީ މަހާ ގޮދާ" އޭ ކިޔަމުން މަސްވެރިން ދޮށި އަޅަމުން ދިޔައެވެ. "ދަނޑަށް ދަނޑަށްދާން ދެން ހިނގާ" ށޭ ގޮވާލަމުން ގޭގެއިން ނުކުމެ ދަނޑުތަކަށް ގޮސް ބައިބަޔަށް ދަނޑުހެއްދިއެވެ. ތިމާވެށްޓަށް ހޭލުންތެރިކުރުވިއެވެ. އިސްލާހުވާން އެދޭ މީހުން ކަންކުރަންވީ ގޮތް ވެސް ވިދާޅުވެ ދެއްވިއެވެ.\nރާއްޖެއަށް ހޮޅުދޫ ޢަބްދުﷲ ގެ ނަން މަޝްހޫރު ދުވަސްވަރެއް އައެވެ. އާންމުންގެ ކުރިމަތީގައި އެ ނަން މަގުބޫލުވި ތަން ފެނުނެވެ. ޤައުމީ ކޮންމެ ގޮވާލުމަކަށް އިޖާބަ ދެއްވިއެވެ. އޭރު ލަވަ ކިޔުމުގެ ރޮނގުގައި ހުންނެވީ އެންމެ ކުރީ ސަފުގައެވެ. މިހާތަނަށް އެއަށްވުރެ ގިނައިން މަދަޙަ އާއި މައުލޫދު ޅެންތައް ކިޔުއްވި ބޭފުޅެއް ނެތެވެ. ޤައުމީ އެކިއެކި މުނާސަބަތުތަކަށް ހަދާފައިވާ ލަވަތައް އެންމެ ގިނައިން ވިދާޅުވީ ވެސް ހޮޅުދޫ ޢަބްދުﷲ އެވެ. ވަކި ފަންނަކުން އެއް ބޭފުޅަކަށް ޤައުމަށް ޚިދުމަތް ކޮށްދެވޭނީ މިހާކަތްހާވަރަށެވެ. ހޮޅުދޫ ޢަބްދުﷲ އަށް ކުރާނެ އިތުރު ތަޢުރީފެއް ނެތެވެ. އެއީ އަދިވެސް ޤައުމީ ރަން އަޑެވެ.


NBA Finals: Miami balikoh Lakers thashi hoadhaifi - AO News\nއެންބީއޭ ފައިނަލްސް: މިއާމީ ބަލިކޮށް ލޭކާސް ތަށި ހޯދައިފި\nލޮސް އެންޖެލަސް ލޭކާސް ބާސްކެޓްބޯޅަ ޓީމުގެ ކުޅުންތެރިން އެންބީއޭ ތަށްޓާއެކު. --ފޮޓޯ: އެންބީއޭ\nއެމެރިކާގެ ނޭޝަނަލް ބާސްކެޓްބޯޅަ ލީގު (އެންބީއޭ) ފައިނަލްގައި މިއަދު ކުޅުނު މެޗުގައި މިއާމީ ހީޓްގެ މައްޗަށް 93-106 ޕޮއިންޓުން ކުރިހޯދައި ލޮސް އެންޖެލަސް ލޭކާސް އެ މުބާރާތުގެ ތަށި 17 ވަނަ ފަހަރަށް ހޯދައިފިއެވެ.\nމިއާއެކު ލޭކާސް ވަނީ މި މުބާރާތް މިހާތަނަށް އެންމެ ގިނަ ފަހަރު ކާމިޔާބުކޮށްފައިވާ ބޮސްޓަން ސެލްޓިކްސްގެ ރެކޯޑާ ހަމަކޮށްފައެވެ. މި ދެ ޓީމު ވެސް މި މުބާރާތް 17 ފަހަރު ކާމިޔާބުކޮށްފައިވެއެވެ.\nމިއީ ހަ އަހަރުގެ މެދުކެނޑުމަކަށްފަހު އެންބީއޭ ޕްލޭ އޮފްސްގައި ވާދަކުރި ލޭކާސް އިން 2010 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުން އެންބީއޭގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ލޭކާސް އިން މި ފަހަރުގެ މުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދީ އެންބިއޭ ފައިނަލްސްގެ ބެސްޓް އޮފް ސެވަން ސީރީޒް 4-2 އިން ކާމިޔާބުކޮށްގެންނެވެ.\nކޮވިޑް-19ގެ ސަބަބުން މި ފަހަރުގެ އެންބީއޭ ސީޒަނުގެ ފަހުބައި އެމެރިކާގެ ފްލޮރިޑާގެ ވޯލްޓް ޑިޒްނީ ވޯލްޑް ރިޒޯޓުގައި ކުރިއަށްގެންގޮސްފައިވާއިރު، މި އަހަރުގެ ފައިނަލްސްގެ ފުރަތަމަ ދެ މެޗު ލޭކާސް އިން ގެންދިޔައީ 116-98 އަދި 124-114 އިންނެވެ. އަދި ދެންޖެހިގެންއައި މެޗު މިއާމީން 115-104 އިން ގެންގޮސްފައިވާއިރު، ހަތަރުވަނަ މެޗު ލޭކާސް އިން ކާމިޔާބުކުރީ 102-96 އިންނެވެ. ދެންޖެހިގެންއައި މެޗު 111-108 އިން ގެންދިޔައީ މިއާމީ އިންނެވެ.\nމިއާމީ ހީޓް ބާސްކެޓްބޯޅަ ޓީމާ ދެކޮޅަށް ލޮސް އެންޖެލަސް ލޭކާސް ކުޅުނު މެޗުގެ ތެރެއިން. –ފޮޓޯ: ޓުވިޓާ\nއޯލާންޑޯގެ އެޑްވެންޓްހެލްތު އެރީނާގައި މިއަދު ކުޅުނު އެންބީއޭ ފައިނަލްސްގެ ހަވަނަ މެޗުގެ ފުރަތަމަ ދެ ކުއާޓާ އަށް ފަހު ލޭކާސް އިން ވަނީ 28 ޕޮއިންޓްގެ ލީޑެއްނަގާފައެވެ. އެގޮތުން، ލޭކާސް އިން ފުރަތަމަ ދެ ކުއާޓާ ގެންދިޔައީ 28-20 އަދި 36-16 އިންނެވެ.\nފުރަތަމަ ދެ ކުއާޓާއާ ހިލާފަށް މިއާމީން ވަނީ ފަހު ދެ ކުއާޓާގައި ތަފާތު ކުޑަކޮށްފައެވެ. ޖެހިގެންއައި ތިންވަނަ ކުއާޓާ، ލޭކާސް އިން 23-22 އިން ގެންގޮސްފައިވަނިކޮށް މިއާމީން ފަހު ކުއާޓާ ގެންދިޔައީ 35-19 އިންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އޭރު މިއާމީން މެޗު ކާމިޔާބުކުރުމަށް ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަންޖެހިފައިވާއިރު، އަމާޒަށް ވާސިލްނުވެވި ލޭކާސް އަތުން ބަލިވީ 13 ޕޮއިންޓްގެ ފަރަގަކުންނެވެ. ލޭކާސް އިން މި މެޗު ކާމިޔާބުކުރީ 106-93 އިންނެވެ.\nމި މެޗުގައި ލޭކާސްގެ ފޯވާޑް ލެބްރޮން ޖޭމްސް ވަނީ 28 ޕޮއިންޓް ހޯދައިދީ 14 ރީބައުންޑާއެކު 10 އެސިސްޓް ހަމަކޮށް، ޓްރިޕަލް ޑަބަލްއެއް ހާސިލްކޮށްފައެވެ. މިއާމީ އިން އެންމެ ރަނގަޅަށް ކުޅުނީ 25 ޕޮއިންޓާއެކު 10 ރީބައުންޑް ނެގި ސެންޓަ ބޭމް އަޑެބާޔޯ އެވެ.\nއެންބީއޭ ފައިނަލްސްގެ އެމްވީޕީއަކަށް ހޮވުނީ ވެސް ލޭކާސް އަށް މި މުބާރާތް ކާމިޔާބުކޮށްދިނުމުގައި މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރި ޖޭމްސް އެވެ. މިއާއެކު ޖޭމްސް ވަނީ އެންބީއޭގެ ތާރީޚުގައި ތަފާތު ތިން ޓީމަކާއެކު މި އެވޯޑް ހާސިލްކުރި ހަމައެކަނި ކުޅުންތެރިޔާގެ ޝަރަފު ހޯދާފައެވެ. މީގެކުރީން، ޖޭމްސް ވަނީ މިއާމީ އާއެކު ދެ ފަހަރު އަދި ކްލީވްލެންޑް ކަވަލިއާސް އާއެކު އެއް ފަހަރު އެންބީއޭގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދާފައެވެ.\nބާސްކެޓްބޯޅަކުޅިވަރުއެންބީއޭއެންބީއޭ ފައިނަލްސްމިއާމީ ހީޓް ބާސްކެޓްބޯޅަ ޓީމުދުނިޔެލޮސް އެންޖެލަސް ލޭކާސް ބާސްކެޓްބޯޅަ ޓިމު


ޕާކިސްތާނު ހައިކޮމިޝަނުން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް އިކިއުޕްމެންޓުތަކެއް ހަދިޔާ ކުރައްވައިފި | Civil Service Commission Maldives\nޕާކިސްތާނު ހައިކޮމިޝަނުގެ ފަރާތުން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އެސިސްޓެންސްގެ ގޮތުގައި އޮފީސް އިކުއިޕްމަންޓުތަކެއް ހަދިޔާކުރައްވައިފިއެވެ. މި އިކިއުޕްމެންޓްތައް ޕާކިސްތާނުގެ ފަރާތުން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނާ ހަވާލުކުރެއްވީ ޕާކިސްތާނުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ހުންނަވާ ސަފީރު، ހިޒް އެކްސަލަންސީ ވައިސް އެޑްމިރަލް (ރިޓަޔާރޑް) އަތުހަރު މުޚްތާރު އެވެ. އަދި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުގެ ފަރާތުން މިތަކެއްޗާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތީ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް އަލްފާޟިލް މުޙައްމަދު ނާޞިޙުއެވެ. ޕާކިސްތާނު ހައިކޮމިޝަނުން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނަށް ހަދިޔާ ކުރެއްވި ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ "75 ސްމާރޓް ޓީވީ، 16 ކޮމްޕިއުޓަރ ސިސްޓަމް،6މޮނިޓަރ އަދި3ލެޕްޓޮޕެވެ.\nމި ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް އަލްފާޟިލް މުޙައްމަދު ނާޞިޙު ވަނީ ދިވެހިރާއްޖެއާއި ޕާކިސްތާނާ އޮންނަ ގާތްގުޅުމަށް އަލިއަޅުވާލައްވައި، ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރާއި ޕާކިސްތާނު ހައިކޮމިޝަނަށް ޝުކުރު އަދާކުރައްވާފައެވެ. އަދި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނާއެކު ޕާކިސްތާނު ހައިކޮމިޝަނުން ބާއްވާ ގާތްގުޅުން ފާހަގަކުރައްވައި، ހަދިޔާ ކުރެއްވި ތަކެތީގެ ސަބަބުން ސިވިލް ސަރވިސް އަކީ ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން މަތީ ފެންވަރެއްގެ ޚިދުމަތްތަކެއް ފޯރުކޮށްދޭ ސަރވިސްއަކަށް ހެދުމަށް ކޮމިޝަނުން ކުރަމުންގެންދާ މަސައްކަތްތަކަށް އިތުރު ބާރެއް ލިބިގެންދާނެކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޕާކިސްތާނު ހައިކޮމިޝަނުން ހަދިޔާ ކުރެެއްވި ޒަމާނީ ވަޞީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ދެމުން ގެންދާ ޚިދުމަތްތައް ސިވިލް ސަރވިސް އިދާރާތަކުން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ ކަމށާއި ކޮމިޝަނުގެ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ފުޅާކުރެވިގެންދާނެކަމަށް ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nޕާކިސްތާނު ސަރުކާރުން މިއަދު ހަވާލުކުރެއްވި ތަކެއްޗަކީ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން، ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސް އިތުރަށް ތަރައްގީކޮށް ޑިޖިޓަލައިޒް ކުރުމަށް ކުރިއަށްގެންދާ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރުން ދެއްވި އެހީއެކެވެ.


Ranieri beyrukurumaa eku maruge inzaaru thakeh Vardy ah dhin kamah...\nވާޑީއަށް މަރުގެ އިންޒާރު\nރަނިއޭރީ ބޭރުކުރުމާއެކު މަރުގެ އިންޒާރުތަކެއް ވާޑީ އަށް ދިންކަމަށް އޭނާ ބުނެފި\nލެސްޓާގެ ކޯޗުކަމުން ރަނިއޭރީ ވަކިކުރަން މަސައއްކަތެއް ނުކުރަން: ވާޑީ\nދަނޑުމަތިންވެސް ބައެއްފަހަރު ސަޕޯޓަރުންގެ އުނދަގޫތައް ކުރިމަތިވޭ: ވާޑީ\nކ. މާލެ | 22 މާރޗް 2017 | ބުދަ 00:06 | 4,338\nލެސްޓާ ސިޓީގެ ކުރީގެ ކޯޗު ރަނިއޭރީ އާއި އެޓީމުގެ ސްޓްރައިކަރު ވާޑީ - ދި ގާޑިއަން\nލެސްޓާ ސިޓީ އަށް މިދިޔަ ސީޒަނުގައި ޕްރިމިއާ ލީގު ކާމިޔާބުކޮށްދިން ކްލައުޑިއޯ ރަނިއޭރީ ބޭރުކުރުމާއެކު ސަޕޯޓަރުންގެ ފަރާތުން މަރުގެ އިންޒާރުތަކެއް އަމާޒުވި ކަމަށް އެ ކްލަބުގެ އިނގިރޭސި ފޯވާޑް ޖެމީ ވާޑީ ބުނެފި އެވެ.\nނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ވާޑީ ބުނީ ފުޓުބޯޅަ އަށް ލޯބިކުރާ މީހުން އޭނާ ދެކެ އެހާ ބޮޑަށް ހިތްހަމަޖެހޭ ކަމަށް ނުދެކޭ ކަމަށާއި، ދަނޑުމަތިންވެސް އަދި މަގުމަތިންވެސް ބައެއްފަހަރު ސަޕޯޓަރުންގެ އުނދަގޫތައް އޭނާ އަށް ކުރިމަތިވާ ކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން އޭނާ ބުނީ އާއިލާ އާއި ދަރިންނާ ބެހޭގޮތުންވެސް އެކި ފަރާތްތަކުން ތަފާތު ވާހަކަތައް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ދައްކާފައިވާ ކަމަށާއި، އެ ވާހަކަތަކަކީ އެއްވެސް ހަގީގަތެއް އޮތް ވާހަކަތަކެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nމީގެއިތުރުން އޭނާ ބުނީ ރަނިއޭރީ މަގާމުން ދުރުކުރުމުގައި އޭނާގެ އެއްވެސް ދައުރެއް ނޯންނާނެ ކަމަށާއި، ފަތުރަމުންގެންދާ ވާހަކަތަކުގައި ހަގީގަތެއް ނެތްކަމަށެވެ.\nވާޑީ ބުނީ ރަނިއޭރީ ކޯޗުކަމުން ދުރުކުރަން ނިންމީ މެނޭޖްމަންޓުން ކަމަށާއި، އެކަމުގައި އެއްވެސް ކުޅުންތެރިޔެއްގެ ރޯލެއް ނޯންނާނެ ކަމަށެވެ. އޭނާ ބުނީ ރަނިއޭރީ ބޭރުކުރުމުން އެކަމާ ހިތާމަކުރި ކަމަށާއި، އެހެންނަމަވެސް ފަސް އެނބުރި ބެލުމެއް ނެތި މަސައްކަތްކުރީ ކްލަބަށް ފައިދާ ހޯދައިދޭން ކަމަށެވެ.\nރަނިއޭރީގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ލެސްޓާ ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ޗެމްޕިއަންކަން މިދިޔަ ސީޒަނުގައި 10 ޕޮއިންޓްގެ ލީޑަކާއެކު ހޯދިއިރު، ދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު ކޯޗުގެ މަގާމުވެސް މިދިޔަ އަހަރު ލިބިފައިވަނީ އޭނާ އަށެވެ. އޭނާ އަކީ ޕްރިމިއާ ލީގުގައި މިދިޔަ ސީޒަނުގައި އެންމެ މޮޅު ކޯޗެވެ.\nމީގެއިތުރުން ކުރީ ސީޒަނުގައި ރެލިގޭޝަން ޒޯނުގައި އޮތް ލެސްޓާ އަށް ރަނިއޭރީ ލީގު ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ނަން މަޝްހޫރު ކުޅުންތެރިންތަކެއް ނެތި އެވެ.


ތާރީޚް: 23 ފެބުރުވަރީ 2020\nނެޓްވަރކަށް ދިމާވާ މައްސަލަތައް ޙައްލުކޮށްދިނުން.\nނެޓްވަރކް ބޭނުންވާނެ ތަންތަނަށް ނެޓްވަރކް އެޅުން.\nނެޓްވަރކް ސްވިޗެއް، ކޭބަލެއް ނުވަތަ ފޭސްޕްލޭޓް ސެޓްކުރުމާއި ދިމާވާ މައްސަލަތައް ޙައްލުކުރުން.


Ruku ge demand bodu, rahrah hanafas, halleh neiy! | Mihaaru\nރުކުގެ ޑިމާންޑް ބޮޑު، ރަށްރަށް ހަނަފަސް، ހައްލެއް ނެތް!\n25 އޮކްޓޯބަރ 2019 - 10:06\nވެގެން އުޅޭ ގޮތް ވަރަށް ސާފެވެ. ފަޅުތައް ހިއްކައިގެން ހަދާ ރިސޯޓްތައް ހުޅުވަން ޖެހޭ މުއްދަތު ކައިރިވަނީ އެވެ. ހުޅުވެން އޮތީ އެ ރިސޯޓްތައް ފެހިކޮށްގެންނެވެ. އެކަން ވާން އޮތީ ގިނަ އަދަދެއްގެ ގަސް ލިބިގެންނެވެ. އެތައް ހާސް ރުކެއް އަވަހަށް ހޯދަން ރިސޯޓްތަކުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް މަޖުބޫރުވުމުން ބޮޑު އަގު ދީފައި ގަންނަން ފެށީ އެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއަކީ ރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށް ހަނަފަސްވަމުން ދިއުމެވެ.\nމީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުން ރުއް ނަގަމުން އެދަނީ އެކި ސަބަބުތައް ދައްކައިގެންނެވެ. އެންމެ އާންމު ގޮތަކީ އެ ރަށެއްގެ ކައުންސިލާ ގުޅިގެން އެކަން ކުރުމެވެ. އެގޮތުން އެކި މަޝްރޫތައް ހިންގުމުގެ ނަމުގައި، ރުއް ގިނަ ބިންތައް ސާފުކުރަނީ އެވެ. އެގޮތަށް ސާފުކުރާ ބިންތަކުގައި ހުންނަ ރުއްތައް ރިސޯޓްތަކަށް ލިބޭ ގޮތަށެވެ. ޕްރޮޖެކްޓް ހިންގުމުގެ ނަމުގައި އެކަން ކުރަނީ ރުއްގަސް ނެގުމާ ބެހޭ ގަވައިދުން އެކަމަށް ފުރުސަތު ލިބޭތީ އެވެ.\nHadhaa resort thah fehikuran ehen rah rah halaakukuranee!\nހަދާ ރިސޯޓްތަކަށް ރަށްތައް ފަޅު ކުރުން---\nއެންވަޔަރަމެންޓް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އީޕީއޭ) ގެ ގަވާއިދު ބުނާ ގޮތުން 10 ރުކަށް ވުރެ ގިނައިން ރުއް ކަނޑަން ނުވަތަ އުފުރާ ނަމަ އެ އޮތޯރިޓީގެ ހުއްދައެއް ނަގަން ޖެހެ އެވެ. އަދި 200 ރުކަށް ވުރެ ގިނައިން އެއް ފަހަރާ ރުއް ނަގާ ނަމަ އެންވަޔަރްމެންޓަލް އިމްޕެކްޓް އެސެސްމެންޓް (އީއައިއޭ) ރިޕޯޓް ހަދަން ޖެހެ އެވެ. ނަމަވެސް ޕާކާއި ކުނިކޮށި ހެދުން ފަދަ އިޖުތިމާއީ އެކި ކަންކަމަށް ހުސްކުރާ ބިންތަކަށް އީއައިއޭ ނުހަދައި ހުއްދަ ދެ އެވެ. ކައުންސިލިންތަކުން ނަހަމަ ގޮތުގައި ހިފަމުން އެ ދަނީ އެ ފުރުސަތުގެ ބޭނުމެވެ.\nރިސޯޓްތަކަށް ރުއް ވިއްކާ ކުންފުނިތަކެއް ރާއްޖޭގައި ހަރަކާތްތެރިވެ އެވެ. އެ މީހުންނާއި ކައުންސިލްތައް އޮންނަނީ ގުޅިފަ އެވެ. އެ ކުންފުނިތަކުގެ އަތުން ރިސޯޓްތަކަށް ރުކެއް ގަންނަ އަގު އުޅެނީ 1،500-3،000ރ އާ ދެމެދުގައި ކަމަށް، އެ ވިޔަފާރީގައި އުޅޭ މީހަކު، ނަން ނުޖަހާ ގޮތަށް، ބުންޏެވެ. ރަށްރަށުގެ މީހުންގެ އަތުން އެކުންފުނިތަކުން ރުކެއް ގަންނަނީ 500-800ރ. އާ ދެމެދުގެ އަގުތަކެއްގަ އެވެ. އަދި ކައުންސިލްތަކުގެ މެމްބަރުންނަށް ވެސް ފައިސާ ދޭ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެ އެވެ.\n"ކައުންސިލްތަކުގެ ޕްރެޝަރަށް ގިނަ ފަހަރަށް އީޕީއޭން ހުއްދަދެނީ ރުއް ނަގަން. ކައުންސިލްތަކުން ވަރަށް ޕްރެޝާ ކުރޭ އެކަންކަން އަވަސް ކުރުމަށް. ހާއްސަކޮށް ގޯތި ދޭން ކަމަށް ބުނެ ބިންތައް ހުސްކުރޭ. އީޕީއޭއަކަށް ނޯވޭ އެގޮތަށް ހުއްޓުވޭކަށް،" ސަރުކާރުގެ ކަމާ ބެހޭ އިދާރާއެއްގެ ވެރިއަކު، ނަން ނުޖަހަން ޝަރުތުކޮށް، ވިދާޅުވި އެވެ.\nކައުންސިލްތަކަށް ކުރާ ތުހުމަތުތަކަށް ބާރު ލިބޭ ހެއްކަކީ އޮޅުވާލައިގެން އެކަން ކުރާ މައްސަލަ އެވެ. އެގޮތުން ބަޖެޓް ވެސް ހަމަޖެހިފައިނުވާ މަޝްރޫތަކަށް ބިން ސާފުކުރި މައްސަލަތަކެއް ވަނީ ފެންމަތިވެފަ އެވެ. އެ މައްސަލާގައި ބައެއް ކައުންސިލްތަކަށް ފިޔަވަޅު ވެސް އެޅި އެވެ. ނަމަވެސް ހުއްޓުމެއް ނެތި ރަށްރަށުން ރުއް ނެގުން ކުރިއަށް އެބަ ދެ އެވެ. ގިނައިން ރުއް ނަގަނީ ގޯތި ދޫކުރުމުގެ ނަމުގައި ހިންގާ ޕްރޮޖެކްޓްތަކުންނެވެ. ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި، އެންމެ ފުޅާކޮށް ފެށި އެ އަމަލްތަކަށް ހައްލު ގެންނާނެ ކަމުގެ ވައުދު މި ސަރުކާރުން ވީ ނަމަވެސް މިހާތަނަށް އެކަން ހުއްޓުވިފައެއް ނުވެ އެވެ.\nޕްލޭނެއް ނެތުމުގެ ހިތި ނަތީޖާ!\nމާލޭގެ ހަ ވަނަ އަވަށުގެ ގޮތުގައި ހުޅުމާލެ ހިއްކައި އެ ރަށް ފެހިކޮށް އެތައް ހާސް ބަޔަކު އުޅޭ ގޮތަށް ތަރައްގީކުރީ ރަނގަޅު ޕްލޭނެއްގެ ދަށުންނެވެ. އެހެންކަމުން އެ ރަށް ފެހިކުރުމަށް މާ ގިނަ ގަސްތަކެއް އެހެން ތަންތާކުން ގެންނާކަށް ނުޖެހުނެވެ. އެ ރަށުގައި އިންދި ގިނަ ގަސްތައް ހެއްދީ އެރަށުގައި ނާސަރީތައް ހަދައިގެންނެވެ. ފިތުރޯނާއި ދަނބުގަސްތަކުން ހުޅުމާލެއަށް ހިޔާކޮށްދެނީ އެ ޕްލޭން ރަނގަޅުވީމަ އެވެ. ބޭރުން ގެނެސް އިންދަން ޖެހުނީ ނިސްބަތުން މަދު ރުކަކާއި ގަހެކެވެ.\nރަށްރަށުން ރުއްގަސް ނަގާތީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރާ އެކަކަށް، ތިމާވެށީގެ ހައްގުގައި އަޑުއުފުލަމުން އަންނަ އަބްދުﷲ އާދަމް (އެޑަމް) ވާނެ އެވެ. އޭނާ ބުނީ މި މައްސަލަތައް ދިމާވެފައިވަނީ ޕްލޭނެއް ނެތި ކޮށްފައިވާ ކަންތައްތަކެއްގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ހިޔާތާނުގެ ތެރެއިން ކުއްލިއަކަށް އެތައް ފަޅެއް ހިއްކައިގެން ރިސޯޓް ހެދުމުގެ ފުރުސަތު ދިންއިރު އެތަންތަން ފެހިކުރުމުގެ ޕްލޭން ނެތް ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\n"ޕްލޭނެއް ނެތި ކުއްލިއަކަށް ކަންކަން ކުރުމުގެ ނަތީޖާ މިއީ. މިއީ ފިލާވަޅެއް. ކަންކަން ކުރަން ޖެހޭނީ ޕްލޭންގެ ތެރެއިން ކަމުގެ ހެއްކެއް،" އެޑަމް ބުންޏެވެ.\nހައްލަކީ ނާސަރީތަ؟ ގަސް އެތެރެކުރުންތަ؟\nރުކުގެ ޑިމާންޑް އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައި ވާތީ އެކަމަށް ހައްލެއް ވެސް ލިބެން ޖެހެ އެވެ. ރިސޯތްތައް ފެހި ކުރަން ވެސް ޖެހެ އެވެ. ނަމަވެސް އެހެން ރަށްރާށް ހަލާކުނުކޮށެވެ. ސުވާލަކީ އެކަން ކުރާނީ ކިހިނެއްތޯ އެވެ؟\nރާއްޖެއަށް ބޮޑެތި ރުއްގަސް އެތެރެކުރަން ހުރި ގޮންޖެހުންތައް ގިނަ އެވެ. ފިޝަރީޒް އަދި އެގްރިކަލްޗާ މިނިސްޓްރީން ހަދާފައިވާ ގަވައިދު ވަރަށް ހަރުކައްޓެވެ. ސަބަބެއް ވެސް ވާތީ އެވެ. މީގެ ވިއްސަކަށް އަހަރު ކުރިން ރާއްޖޭގެ ރިސޯޓަކަށް މެލޭޝިއާއިން ގެނައި ރުއްތަކަކުން ނުރައްކާތެރި ސުއިޕެއް ކަމަށްވާ ކޮކޮނަޓް ހިސްޕިޑް ބީޓްލް ފެނުނެވެ. އޭގެ ކާނާއަކީ ރުކުގެ ބޮންތި އެވެ. އެ ބީޓްލް ރުކެއްގައި ހަރުލައިފި ނަމަ ރުއް މަރުވެ އެވެ. ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ ކަމަކީ އެތައް މަސައްކަތެއް ކުރިޔަސް އެ ބަލި އަދިވެސް ރާއްޖެއިން ނައްތާލެވިފައި ނުވުމެވެ. މިފަދަ ނުރައްކާތައް އޮތުމުން ރާއްޖެއިން ބޭރުން ރުއްގަސް އެތެރެކުރުން ސަރުކާރުން ވަނީ ހަރުކަށިކޮށްފަ އެވެ.\nދެން އޮތީ ނާސަރީތަކެއް ހެދުމެވެ. ރާއްޖޭގައި ފަޅުރަށްރަށް ގިނައިރު އެތަންތަނުގަ އާއި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ހުސް ބިންތަކުގައި ރުއް އިންދައި ބޮޑުކޮށްގެން ވިއްކުމަކީ ފަސޭހައިން ކުރެވެން އޮތް ކަމެކެވެ.\nއީޕީއޭގެ ޑެޕިއުޓީ ޑިރެކްޓަ ޖެނެރަލް ޑރ. އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ވިދާޅުވީ ރުކަކީ މިހާރު ރާއްޖޭގައި ޑިމާންޑް އޮތް ވިޔަފާރިއަކަށް ވާއިރު ވަކި ނާސަރީތަކެއް ހަދައިގެން އެ ވިޔަފާރި ފުޅާކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ.\nRuhgahah haassa nursery thakeh. Hallakah vedhaane\nނާސަރީ ހެދުމުގެ މުހިންމުކަން---\nމިހާރު ދަނޑުވެރިކަމަށް ބިން ދޫކުރާ އުސޫލުން ބިން ދޫކޮށްގެން ނުވަތަ ފަޅުރަށްތައް ދީގެން ވެސް ރުއްގަސް ހައްދައި، ވިޔަފާރީގެ ގޮތުގައި ވިއްކިދާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެޑަމްގެ ކަންބޮޑުވުމަކީ ރުއް ނެގުމުގެ މައްސަލަ ބޮޑުވެފައިވާ އިރު ވެސް ސަރުކާރުން އެފަދަ މަސައްކަތެއް ނުފަށާތީ އެވެ.\n"ބައެއް ގަހަކީ ސަޕްލިމެންޓް ކޮށްގެން ވެސް އަވަހަށް ހެއްދޭ އެއްޗެހި. އޭރުން އެ ގަސްތައް ރިސޯޓްތަކަށް ގެންދެވޭނެ. މިވާހަކަ ދައްކާތާ ވެސް ދެ އަހަރު ވަނީ. އެކަމަކާ ނޫޅޭ،" އެޑަމް ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ބުނީ ރުކަށް އޮތް ޑިމާންޑާ އެއްވަރަށް ސަޕްލައިކުރެވޭނެ ގޮތް ފުރުސަތު ހޯދައިދޭން އެންވަޔަރަމެންޓް މިނިސްޓްރީގެ އިތުރުން ފިޝަރީޒް އެންޑް އެގްރިކަލްޗާ އާއި ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ވެސް މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.\nކ. ކާށިދޫ ފަދަ ރަށްރަށުގައި ބަގީޗާ ގަސްތައް ހައްދައިގެން މިހާރުވެސް ރިސޯޓްތަކަށް ވިއްކަ އެވެ. އެގޮތަށް ރުއް ހައްދައިގެން ވެސް ވިއްކިދާނެ އެވެ.\nއީޕީއޭގެ ޑިރެކްޓަ ޖެނެރަލް މުހައްމަދު ނައީމް ވިދާޅުވީ މިހާރު ރާއްޖޭގެ ތަނެއް ހިއްކާ ނަމަ އެކަމެއް ކުރަން ހުއްދަ ދެނީ އެތަން ފެހިކުރާނެ ރަނގަޅު ޕްލޭނެއް ވެސް ހުށައެޅުމުން ކަމަށެވެ.\n"ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ވެސް ފެހިކުރާނެ ޕްލޭންތައް އޮތްތޯ އަޅުގަނޑުމެން ބަލާނެ ވަރަށް ބޮޑު އަހުއްމިއްޔަތެއް ދީގެން،" ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ކޮމިޓީއެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ނައީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nރުއް ނެގުމުން ނުރައްކާވަނީ ކީއްވެ؟\nރުކަކީ ރަށުގެ ވެލިގަނޑު ހިފަހައްޓައިދިނުމަށާއި ރަށް ގިރުން ކުޑަކޮށްދިނުމުގައި މުހިންމު ރޯލެއް އަދާކުރާ ވަސީލަތެކެވެ. އަދި ރަށުގެ ފިނި ހޫނުމިން ވެސް ހިފަހައްޓައިދެ އެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ ނާޒުކު ތިމާވެއްޓަށް ރުކުގެ މުހިންމުކަން ވަރަށް ބޮޑެވެ.\nRuhgas madhuvumun kanboduvaan jehenee keevve?\nރުއްގަސް މުހިންމުވާ ސަބަބު---\nވެލިތަކާއި މޫތަކާ އެކު އެތައް ސަތޭކަ ރުކެއް ނެގުމުގެ ސަބަބުން ރަށްރަށުގެ ފެން ފަށަލައަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރެ އެވެ. މިއީ ރުއް ވިއްކައިގެން ލިބޭ ލާރިކޮޅާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެވެ.\nނަގާ ރުއްތަކުގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 20 ޕަސެންޓް ރުއް އިންދަން އީޕީއޭން ކޮންމެ ރަށަކަށް ވެސް އަންގަ އެވެ. އީޕީއޭއިން ހާމަކޮށްފައިވާ ތަފާސްހިސާބު ދައްކާ ގޮތުން މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް ފަސް ރަށެއްގައި 8،602 ރުއްގަސް އިންދާފައިވެ އެވެ. އަދި ރުއްގަސް ނެގުމުގެ ހުއްދަ ދީގެން 21 ރަށަކުން 2،706 ރުއްގަސް ނަގާފައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ރަނގަޅު އަދަދުކަން އީޕީއޭއަކަށް ވެސް ސީދާ ޔަގީނެއް ނޫނެވެ.\nމިހާރު ފެންނަ މަންޒަރަކީ ބައެއް ރަށްރަށުން ހާއަޅަމުން ދާ ތަނެވެ. ކުރިން ރުއްތަކުން ފެހިވެފައި އޮންނަ ސަރަހައްދުތައް ހަނަފަސްކޮށްލާތަނެވެ. ދާއިމީ ހައްލަކަށް މަސައްކަތް ކުރެވޭ ތަނެއް އަދި ނުފެނެ އެވެ.\nތިމާވެށި އެންވަޔަރްމެންޓް މިނިސްޓްރީ އީޕީއޭ ރުއްގަސްނެގުން\n20 ކޮމެންޓް, 14 ރިއެކްޝަންސް\nމީގައިމިއޮތީ ރާއްޖޭގެ އެއްރަށުން ރުއް އުފުރައިގެން ގެންގޮސް ހަނަފަސްކޮށްހުރި ރަށްރަށުގަ އިންދައިގެން ހަނަފަސްކަން ކަނޑުވާ ފެހިކުރާވާހަކަ. މީގައި ޖުމްލަކޮށް ގައުމުގެ ތިމާވެއްޓަށް އެވަނީ ފައިދާއެއްނޫންތަ.\nރައީސް މީހާ އެއައީ 30 މީހުން ގޮވައިގެން ނިއުޔޯކަށް ގޮސް ތިމާވެށި ހިމާޔަތް ކުރާ ގޮތް ކިޔައިދީފަ.\nރާއްޖެތެރޭ ރަށްރަށުން ރުއްނަގަ ނަގައިގެން ގޮސް މާލެ ސަރަހައްދުގައި ތަރައްގީ ކުރާ ފަޅު ތަކުގައި ޖެހުން އެއީ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ތިމާވެއްޓަށް އޭގެ ސަބަބުން ފައިދާ ކުރާނޭ ކަމެއް ނޫނޭ ރިސޯރޓްސް ތައް ހަދަން ހަދާ އީއައިއޭ އެއީ އަމާ ބުނީތީ ފަރަށްދާ އުސޫލުން ތައްޔާރު ކުރާ އެއްޗެއްތޭ މަމެން ތަމެން ގާތުން ސާފު ކޮށްލަން ބޭނުންވާ އެއްޗެކޭ މަމެން ބުނަން ނެތީމޭ...\nޓޫރިޒަމުން ރަށްދޭއިރު ރަށް މިދެނީ ދެތިންއަހަރުން ތަރައްގީކުރާގޮތަށް. ދެތިންއަހަރުތެރޭގައި ރުއްވެސް ފަޅައި ކުރުބާއަޅާފައި މިހުންނަންޖެހެނީ. ދެން މިކަހަލަ ދެކޮޅޮދިމާނުވާ ބޯގަޅިކަންތައްކުރީމާ މިކަހަލަ ކަންކަންވެސް ދިމާނުވެނުދާނެކަން އެންނެންނަށްވެސް އިނގެންޖެހޭނެ.\nކިހާ ބޮޑުވެއްޖެ ކަމެއް. ރިސޯޓު އޯނަރުން ވެއްޖެނު ކާށި ވަޅުލައިގެން ރުއް ހައްދަން. ރަށްރަށް ސުންނާފަތި ނުކޮށް ބަލަ ރަށްރަށުގަ ހުންނަ ރުއްގަހަކީ އެރަށެއްގެ ތަބީއީ ސިފަ ދަމަހައްޓާ އެއްޗެކޭ. ކައުންސިލްތަކުން މިހާރުން މިހާރަށް ތިކަން ހުއްޓާލުމަށް ގޮވާލަން.\nރިސޯޓްތަކުން ބޭނުންވަނީ ބޮޑެތި ރުއް. އެހެންވީމަ ނާސަރީ ހެދުމަކީ އަދި ހައްލެއްނޫން މިވަގުތަށް. ބޭރުން ބޮޑެތި ރުއް ގެނެސް އިންދީމަ ނިމުނީއެއްނު\nޢެ އޮތީ އެއްނު ބުނެފަ މެލޭ އިން ރުއްގެނެސް ގެން ބަލި އެރި ވާހަކަ.\nލ ކުނަހަންދޫ އިން ރުކާއި ކުދިގަސް ބޭރު ކުރުން ހުއްޓުވަން ދާނެ ތަނެއް ދަންނަވާނެ ބޭފުޅެއް ނޭގުނެވެ .މިރަށް ހުސް ކޮށްފިއެވެ.\nލ.އަތޮޅު ކުނަހަންދޫ އިން ހަފްތާއަކު ދެބާޖް ކުދި ގަސް އެބަ ބޭރު ކުރެއެވެ. ރަށުގެ މަޝްހޫރު ކިނބިވާ ހުސް ކޮށްފިއެވެ. ބޯކެޔޮވާ ތަކާއި ދިއްގާ ގަހާއި އުނި ގަސްތަށް ބޭރު ކޮށް ހުސް ކޮށްފިއެވެ. މިއީ ކޮންމިނިސްޓްރީ އަކުން ހުއްދަ ދީގެން ކުރާ ކަމެއްތޯއެވެ؟ މިކަމުގެ އަޑީގައި ތިބީ ބައެއް ކައުންސެލަރުން ކަމަށް ވާތީ މިކަން ހުއްޓުވޭ ކަށް ވެސް ނެތެވެ.\nލ.ކުނަހަންދޫއިން ރުއްގަސްނަގާ ފޮޓޯ ލިިބިދާނެތަ؟\nވަރަށް ފާޅުގައި ކުރާ ކަމެއް އިގޭތޯ؟\nރިސޯޓް ހެދި ހެދީނުން މިހާރު ނެތޭ ދަތުރު ގޮސް މަޖާކޮއްލާނެ ރަށްގަނޑެއް.. މީ ކިހިނެތް އުޅުނު ބަޔެއް.. އެކީގަ އާއިލާ ގޮވައިގެން ދަތުރު ގޮސް މަޖާކޮށް އުޅުނު ދިވެހިންނަށް މިހާރު މިޖެހެނީ ރަށު ބަނދުވެފަ ތިބެން.. ތީގެން ރިސޯޓަކަށް ދިވެއްސަކަށް އެރެނީ ކީ ނޫން އެހާ އަގު ބޮޑު.. އަސްލު ދެން ވެއްޖެއެއްނު ތިކުޅި ހުއްޓާލަން ރިސޯޓް ވެސް ހެދިއްޖެ އެއްނު ވާވަރަށް.. މިއޮތީ ވާ ރާއްޖެއެއް.. އަމިއްލަ ފަސްގަނޑުގަ ބީރައްޓަހިންނަށް ބަދަލު ވަނީ މިއޮށް..\nރުކުގެ ޑިމާންޑް ބޮޑު، ރަށްރަށް ހަނަފަސް، ހައްލެއް ނެތް ކަމަށް ބުނާނަމަ ރާއްޖޭގެ ތިމާވެށި ހިމާޔަތް ކޮށް އަދި އަންނަން އޮތް ޖީލު ތަކާއި ހަމައަށް އެކަން ހެޔޮ ގޮތުގައި ވާސިލް ކޮށްދޭން ވައުދު ވެގެން އައި ސަރުކާރުން ޖެހޭނެއޭ މިކަން ޑެޑް ސީރިއަސް ކޮށް ވިސްނަން ދެން ކުރިއަށް އޮތް5އަހަރުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގައި ދިވެހި ކާށްޓެއްގެ އަގު އަރާނެއޭ 50 ރުފިޔާ އަށް ނަތީޖާ އަކީ ރާއްޖެ އަށް ބޭނުންވާ ކާށި ވެސް އިމްޕޯރޓް ކުރުމޭ މީ ރާއްޖޭގެ ޑޮލަރ ބާސްކެޓް އަށް ބޮޑު


Riyaz huree raheenun kohfai, Insaafu libeykah neh: Idhikolhu\nރިޔާޒު ހުރީ ރަހީނުކޮށްފައި، އިންސާފު ލިބޭކަށް ނެތް: އިދިކޮޅު\nރިޔާޒު: ވަކީލެއް ހޯދަން ފަސް ދުވަސް ދިން - އަހުމަދު ޝުރާއު | އަވަސް\nކިނބިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުﷲ ރިޔާޒް ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ނިންމި މައްސަލަ ކޯޓު މެދުވެރިކޮށް އަލުން މުރާޖާ ކޮށްދިނުމަށް އެދި އޭނާގެ އާއިލާގެ ފަރާތުން ޕްރޮސެކިއުޓާ ޖެނަރަލްގެ އަރިހުގައި އެދި، ރިޔާޒަށް އިންސާފު ހޯދައިދޭން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދާއިރު ވެސް ސަރުކާރުން އަމަލުކުރާ ގޮތުން އިންސާފު ހޯދޭނެ މަގު ރިޔާޒަށް ބަންދުވެފައިވާ ކަމަށް އިދިކޮޅު ޕާޓީތަކުން ބުނެފި އެވެ.\nރިޔާޒު ބަންދުގައި ހުރި މައްސަލަ ކުއްވެރިކޮށް އިދިކޮޅު ޕާޓީތަކުން މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި އަމީތު ވިދާޅުވީ، ކޯޓުގެ ތެރެއިން އިންސާފު ލިބުން ރިޔާޒަށް ފަހިވެގެން ނުދާތީ އެކަމާ ކަންބޮޑުވާ ކަމަށެވެ. ރިޔާޒަށް އިންސާފު ހޯދަދޭން އާއިލާއިން މިހާތަނަށް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައިވާކަމަށް އަމީތު ވިދާޅުވި އެވެ. އެގޮތުން ރިޔާޒުގެ ބަންދު ރިވިއުކުރަން ޕީޖީގައި އެދިފައިވާއިރުވެސް މިހާތަނަށް ވެސް އެފަދަ ޝަރީއަތެއް ނުބާއްވައި އެކަން ވެސް ދިގު ދައްމަމުން ގެންދާތީ އަމީތު ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފަ އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރިޔާޒުގެ މައްސަލަ އެޗްއާރްސީއެމަށް ހުށަހެޅުމުން އެ އިދާރާއިންވެސް އެކަމަށް މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުދެ އެވެ. އެހެންކަމުން ރިޔާޒަށް އިންސާފު ހޯދަން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް ކުރިއެރުމެއް ނުލިބި އެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ބަންދުވެފައިވާކަމަށް އަމީތު މިއަދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nރިޔާޒު މިހާޜު ހުރީ މުއްދަތެއް ނެތްގޮތަށް އޭނާގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބަހައްޓާފަ އެވެ. އޭނާގެ މައްޗަށް މިހާރު ހިންގަމުންދާ ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ދައުވާ އެވެ. ނަމަވެސް ބަންދު މުއްދަތު ޖެހުމަށް ބޭއްވި އެ އަޑު އެހުމަކީ ރިޔާޒަށް ވަކީލަކު ހޯދަން ދިން ފަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތު ހަމަނުވަނީސް ބޭއްވި އަޑުއެހުމެއް ކަމަށް ފާހަގަކޮށް މިއަދުގެ ޕްރެސްގައި ވާހަކަ ދެއްކެވި ހުރިހާ ބޭފުޅުން ވަނީ އެކަން ކުށްވެރިކޮށްފަ އެވެ.\n" ވާ ނުވާ ނާންގައި ބަންދުގައި ގިނަ ދުވަސްތަކަށް ބެހެއްޓުމަށްފަހު ކޯޓަށް ހާޒިރުކޮށް، މާކުރިން މިދިޔަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގައި ރިޔާޒާ ދެކޮޅަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލައަކާ ގުޅޭގޮތުން ބަންދުކުރެވިގެން ދިޔަކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބުނީ. އެ ދުވަހުން ފެށިގެން ވަކީލަކު ހޯދަން ފުރުސަތު ދިން ނަމަވެސް 18 މާޗްގަ ވަކީލަކު ހަމަޖައްސަން ދިން މުއްދަތު ހަމަ ނުވަނީސް ކޯޓަށް ހާޒިރުކޮށް މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތަށް ބަންދު ކުރީ. މިއީ އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމެއް. އަދި މިހާރު ފުރަތަމަ އެ މައްސަލަ ބެއްލެވި ގާޒީ ވެސް ވަނީ ބަދަލުވެފައި. ކޯޓުގެ ތެރޭގައި ހަމަޖެހިފައި އޮންނަ އުސޫލުތަކުގެ ބޭރުން ޝަރީއަތްތައް ހިންގަމުން ދިއުމަކީ ވެސް ދެވޭ ވަރަށް ބޮޑު އަނިޔާއެއް،" އަމީތު ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިއަދުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ކެންދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަލީ ހުސައިން ވިދާޅުވީ، ފުލުހުން ރިޔާޒު ހައްޔަރުކުރީވެސް ގާނޫނާ ހިލާފަށް ކަމަށެވެ. އަދި މިހާތަނަށް ރިޔާޒާ މެދު އަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތުން ރިޔާޒުގެ ބަންދު ބޮޑަށް ވައްތަރީ ރަހީނުކުރުމާ ކަމަށެވެ.\n"ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ތެރޭގައި ވެސް ހިފެހެއްޓިފައިވާ ގާނޫނުތަކުގެ ތެރޭގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންގެ އިމްތިޔާޒުތަކުގެ ގާނޫނެއް ނެތް. އެ ގާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ ގޮތުން މަޖިލީހުގެ މެންބަރަކު ހައްޔަރުކުރަން ޖެހޭނީ ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން. ކުށެއް ކުރަނިކޮށެއް ނޫން ރިޔާޒު ހައްޔަރުކުރީ. ކުށުގެ މަހައްލަކުންނެއް ވެސް ނޫން. އެހެންވީމަ އެ ގާނޫނު ސަސްޕެންޑް ނުކުރާހާ ހިނދަކު އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ލިއްބައިދޭ ހައްގުތައް ވެސް ހޯދަދޭންޖެހޭނެ،" އަލީ ހުސައިން ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، "ބާތިލް ކަމެއްގެ ބައްޗަށް ތަރުތީބުވެގެން އަންނަ ކޮންމެ ކަމަކީ ބާތިލުކަމެއް" ކަމަށެވެ.\nއެއްވުމެއްގެ ތެރެއިން ހައްޔަރުކުރި ރިޔާޒަށް ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތުގެ ދަށުން ކުރާ ތުހުމަތަކީ ދުރާލާ ރާވައިގެން ސަރުކާރު ވައްޓާލަން އުޅުމުގެ ތުހުމަތެވެ.\nޔާމީނާއެކު މަސައްކަތް ނުކުރައްވާނެ ކަމަށް ގާސިމް ވިދާޅެއްނުވި\nއެކްސިޑެންޓްތައް މަދުވާނީ ފަރުދީ ޒިންމާ ވެސް އަދާކޮށްގެން: ނަހުލާ\nއެއްބަސްވުން ދަމަހައްޓާނެ ހައްލެއް ރައީސަކަށް ނުދެއްވުނު: ގާސިމް\nގުޅިފަޅަށް ތެޔޮބޯޓެއް އުރިއްޖެ


ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެސްފައިވާ ޓީވީއަކާއި ގޯޕްރޯއަކާއި ކަޓްއޯފް ކީހެއްގެ އިތުރުން ޓޫލްބޮކްސް އެއްގެ ވެރިން ހޯދަން ބޭނުންވެއެވެ.\nމި ތަކެތީގެ ތެރެއިން، 32 އިންޗީގެ ޓީވީ ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެސްފައިވަނީ 2020 މާރިޗް 28 ވަނަ ދުވަހުގެ ވަގުތެއްގައި ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓްކުރި އިންސިޑެންޓް ނަންބަރު 453185 އާ ގުޅިގެން ނޯތުހާބަރު ތެރެއިން ފުލުހުން ހުއްޓުވި މީހެއްގެ އަތުންނެވެ.\nގޯޕްރޯ ހީރޯ ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެސްފައިވަނީ 2020 މާރިޗް 23 ވަނަ ދުވަހުގެ ވަގުތެއްގައި ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓްކުރި އިންސިޑެންޓް ނަންބަރު 452775، ހަބީބު ބޭންކު ކުރިމަތީ ފަޅުތެރޭގައި އަޅާފައި އޮތް ދޯންޏެއްގައި ކެމެރާއެއް ވިއްކަން އުޅުނު މައްސަލައާ ގުޅިގެންނެވެ.\nކަޓްއޯފް ކީސް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެސްފައިވަނީ 2020 މާރިޗް 18 ވަނަ ދުވަހުގެ ވަގުތެއްގައި ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓްކުރި އިންސިޑެންޓް ނަންބަރު 452302 އާ ގުޅިގެން ފަޅުމަތީމަގު ޕޮލިސް ގަރާޖު ކުރިމަތިން ހުއްޓުވި މީހެއްގެ އަތުންނެވެ.\nވީމާ މި ތަކެތީގެ ވެރިން، ފުލުހުންގެ ޖެނެރަލް އިންވެސްޓިގޭޝަން ޑިޕާޓްމަންޓްގެ ނަންބަރު 9631696 އަށް ގުޅުއްވައި، އިންސިޑެންޓް ނަންބަރު ވިދާޅުވެ، ކާކުކަން އެނގޭނެ ލިޔުމަކާއެކު ޝަހީދު ޙުސައިން އާދަމް ބިލްޑިންގއަށް ހާޒިރުވެ ހަވާލުވެލެއްވުން އެދެމެވެ.


އުފެދުމުގެ ނުކުޅެދުންތަކުން ދަރިފުޅު ރައްކާތެރިކުރުން – heyobas\nފުރަތަމަ ސަފްހާ އުފެދުމުގެ ނުކުޅެދުންތަކުން ދަރިފުޅު ރައްކާތެރިކުރުން\nދަރިމައިވާއިރު އަންހެންމީހާގެ ބަރުދަން އެކަށީގެންވާ މިންގަޑެއްގައި ހުރުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. އާދައިގެ ބަރުދަނެއްގައިވާ އަންހެނުންނާއި އަޅާބަލާއިރު ދަރިއަކަށް ބަލިވެ އިންނައިރު ހަށިގަނޑު ފަލަވެފައިވުމުން ދަރިފުޅު އުފަންވާއިރު އުފެދުމުގެ ނުކުޅެދުންތައް ދިމާވުމުގެ ފުރުސަތުވާކަމަށް އެމެރިކާގެ ދިރާސާއަކުން ވަނީ ލަފާކޮށްފައެވެ. މިދިރާސާކުރުމަށްޓަކައި ދިރާސާކުރާފަރާތްތަކުން ވަނީ 1997 އާއި 2002 އާއި ދެމެދުގައި އުފެދުމުގެ ނުކުޅެދުމެއް ހުރި ދަރިއަކު ވިހާފައިވާ 10،249 އަންހެނުންނާއި ސުވާލުކޮށްފައެވެ. މިގޮތުން ސުވާލުކުރެވުނީ ދަރިފުޅު ވިހެއުމަށްފަހު6ހަފްތާ ނުވަތަ2އަހަރު ފަހުންނެވެ. ހޯދުނު މައުލޫމާތުތަކުގެ ތެރޭގައި ދަރިފުޅު ވިހެއި އިރު މައިމީހާގެ ހުރި އިސްކޮޅާއި ބަރުދަނާއި އަދި ސިއްހީ ފެންވަރު ހިމެނެއެވެ. މިމައުލޫމާތުަތައް އަޅާ ބެލެވިފައިވަނީ ހަމަ މިމުއްދަތުގައި އުފެދުމުގެ ނުުކުޅެދުމެއް ނެތް ދަރިން ވިހާފައިވާ 4065 އަންހެނުންނާއިއެވެ. ދަރިފުޅު އުފަންވާއިރު މައިބަދަ، ހިތް، އަނގުނުތައް، ދަރިމައިވާ ނިޒާމް އަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އައިބުތަކަކީ މައިމީހާ ފަލަވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވެފައިވާ މައްސަލަތައްކަމަށް މިދިރާސާގެ ނަތީޖާތަކުން ވަނީ ލަފާކޮށްފައެވެ.\nއުފެދުމުގެ ނުުކުޅެދުމެއް ނެތް ދަރިން ވިހާފައިވާ އަންހެނުންނާއި އަޅާބަލާއިރު ތިރީގައިވާ ނުކުޅެދުންތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ ނުކުޅެދުންތަކަކީ މައިމީހާ ފަލަވުމުގެ ސަބަބުން ދަރިފުޅަށް ތަޖުރިބާކުރެވިދާނެ ނުކުޅެދުންތަކެވެ.\n1) ސްPައިނާ ބިފިޑާ – މިއީ މައިބަދަ އުފެދުމުގެ ތެރޭގައި ތަޖުރިބާ ކުރެވޭ ނުކުޅެދުމެކެވެ، މިމައްސަލައިގައި މައިބަދަ ފުރިހަމައަށް އުފެދިފައިނުވުމާއި ގުޅިގެން ހަރަކާތްކުރުމާއި ކުޑަކަމުދިއުމުގެ ނިޒާމަށް މައްސަލަޖެހެއެވެ.\n2) ހިތަށް ދިމާވާ އުފެދުމުގެ ނުކުޅެދުންތައް\n3) ފުރަގަސްފަރާތު ދޮރު ފުރިހަމައަށް އުފެދިފައިނުވުން\n4) ފަޔާއި އަތުގެ އިނގިލިތައް މަދުވުން ނުވަތަ ކުރުވެފައިވުން\n5) ފުއްޕާމެއާއި ބަނޑުގެ މަސްތަކަށް ބަދަލެއް އައިސްފައިވުން\n6) ބަނޑުގެ މަސްތައް ފޫޅުން ބޭރަށް ނުކުމެފައިވުން\nއުފެދުމުގެ ނުކުޅެދުންތަކުން ރައްކާތެރިވުން\nހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަވެފައިވާ އަންހެނުން ދަރިމައިވުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ ކުރިން ނުވަތަ ދަރިމައިވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވުމާއިއެކު ސިއްހީ މާހިރެއްގެ ލަފާގެ ދަށުން އަމަލުކުރުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ދަރިމައިވުމުގެ ދުވަސްވަރު އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަވެފައިވާނަމަ، ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ޚާއްސަ Pްރޮގްރާމެއްގެ ދަށުން ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅަށް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭގޮތަށް ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރެވިދާނެއެވެ. މިގޮތުން ތިރީގައިވާ ނުކުތާތަކަށް ސަމާލުވެވިދާނެއެވެ.\n* ޖަންކް ފުޑް ގެ ބަދަލުގައި ދުޅަހެޔޮ ކާނާ ބޭނުންކުރުންެ. ( ޖަންކް ފުޑްގެ ސަބަބުން އިތުރު ކެލަރީތަކެއް ހަށިގަނޑަށް ލިބުން ފިޔަވައި ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ފައިދާއެއް ނުވެއެވެ.)\n* ސިއްހީ މާހިރެއްގެ ލަފާގެ ދަށުން ބޭސް ބޭނުންކުރުން\n* މާބަނޑުއިރު ޑައަޓް ނުކުރުން\n* ބަރުދަން އެކަށީގެންވާ ނިސްބަތަކުން އިތުރުވަމުންދޭތޯ ބެލުން\n* ކޮންމެ4ގަޑިއިރަކުން ލުއިކޮށް ކެއުން\nއާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަނަމަ، އެކަށީގެންވާ ބަރުދަނަކަށް ހަށިގަނޑު ގެނެސް، ދުޅަހެޔޮ މިންގަނޑެއް ދެމިހުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމާއި، އާދަކޮށް ކަސްރަތު ކުރުމާއި، ދުޅަހެޔޮކާނާ ބޭނުންކުރުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން އިރުޝާދުދެއެވެ.\nމިއަދު ނޫސް 04 ސެޕްޓެމްބަރ، 2007