ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ފޮތުން ފިލާވަޅުތަކެއް – DhiSalafiyyah\nﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ފޮތުން ފިލާވަޅުތަކެއް\n25/11/2011 ތަފްސީރު, ޤުރުއާނާއި އޭގެ ޢިލްމުތައްއައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ސިނާން\nސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ * لا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ إِنْ نَعْفُ عَنْ طَائِفَةٍ مِنْكُمْ نُعَذِّبْ طَائِفَةً بِأَنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ) التوبة: 65-66 މާނައީ: “ހަމަކަވަރުން، ކަލޭގެފާނު، އެބައިމީހުންނާ ސުވާލުކުރައްވައިފިނަމަ، އެބައިމީހުން ދަންނަވާނެކަން ކަށަވަރެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންމެން ހަމައެކަނި ވާހަކަދައްކާލައި، ކުޅިވަރު ކުޅޭކަމުގައި ވީމުއެވެ. ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން ތިޔަ މަލާމާތްކޮށް އުޅުނީ، ﷲއާއި، އެއިލާހުގެ އާޔަތްތަކާއި، އެއިލާހުގެ ރަސޫލާއަށް ހެއްޔެވެ؟ ތިޔަބައިމީހުން ޢުޛުރު ނުދައްކާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުން އީމާންވުމަށްފަހު، ތިޔަބައިމީހުން ތިޔަތިބީ ކާފަރުވެފައިކަން ކަށަވަރެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ބަޔަކަށް ތިމަންއިލާހު ޢަފޫކުރެއްވިޔަސް، އަނެއްބަޔަކަށް ތިމަންއިލާހު ޢަޛާބުދެއްވަމެވެ. އެއީ ހަމަކަށަވަރުން، އެބައިމީހުން ކުށްވެރި ބަޔަކު ކަމުގައި ވީކަމަށްޓަކައެވެ.”\nމިއާޔަތް ބާވާލެއްވުނު ސަބަބު:\nޢަބްދުﷲ ބުން ޢުމަރު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ ކިބައިން ރިވާވެފައިވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތަބޫކު ހަނގުރާމައަށް ކުރި ދަތުރުގައި، އެއްދުވަހަކު މީހަކު މަޖިލިސެއްގައި ބުންޏެވެ. “ތިމަންމެންގެ މިތިބަ ޤާރީވެރިން ފަދަ ބަޔަކު ތިމަންމެން ނުދެކެމެވެ. އަދި މިބޭފުޅުން ފަދަ ބަނޑުތައްފުޅާ ގިނައިން ކާ ބަޔަކުވެސް ނުދެކެމެވެ. އަދި މިބޭކަލުން ފަދަ ދޮގުވެރި ދޫތަކެއްގެ ވެރި ބަޔަކުވެސް ތިމަންމެން ނުދެކެމެވެ. އަދި މިބޭކަލުން ފަދަ (ކާފަރުންނާ) ބައްދަލުކުރާ ވަގުތު ފިނޑި ބަޔަކުވެސް ތިމަންމެން ނުދެކެމެވެ.” ފަހެ، އެމަޖިލީހުގައި އިން ބޭކަލަކު ވިދާޅުވިއެވެ. “ކަލޭ ތިހެދީ ދޮގެކެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ކަލޭތީ މުނާފިޤެކެވެ. ތިމަން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމައަށް ތިޚަބަރު ދޭހުށީމެވެ.” ފަހެ، އެޚަބަރު ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމައަށް ފޯރައިފިއެވެ. އަދި ޤުރުއާން ބާވާލެއްވުނެވެ. (އެބަހީ، މިއާޔަތް ބާވާލެއްވުނެވެ.)\nޢަބްދުﷲ ބުން ޢުމަރު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު ވިދާޅުވިއެވެ. ފަހެ، ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަގެ ޖަމަލުކޮޅުގެ ވާގަނޑުގައި އެމީހާ އެލިގެން ވަނިކޮށް ތިމަން ދެކުނީމެވެ. އަދި ހިލަތަކުމަތީ އޭނާ ދެމެމުން ދެއެވެ. އޭނާ އެހިނދު ބުނަމުން ދިޔައެވެ. “އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންމެން ހަމައެކަނި ވާހަކަދައްކާލައި، ކުޅިވަރު ކުޅެލީއެވެ.” އަދި ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. “ތިޔަބައިމީހުން ތިޔަ މަލާމާތްކޮށް އުޅުނީ، ﷲއާއި، އެކަލާނގެ އާޔަތްތަކާއި، އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް ހެއްޔެވެ؟” (أخرجه الطبري في تفسيره وابن أبي حاتم في تفسيره بسند حسن – انظر: الإستيعاب في بيان الأسباب 287/2)\nމިދެއާޔަތުން ލިބޭ ފައިދާތަކަށް ބަލާލުމެއް:\n1. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ވަޙީ ބަސްފުޅު (قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ) (މާނައީ: “ތިޔަބައިމީހުން އީމާންވުމަށްފަހު، ތިޔަބައިމީހުން ތިޔަތިބީ ކާފަރުވެފައިކަން ކަށަވަރެވެ.”) ދަންނައެވެ. މިބަސްފުޅުން ދަލީލުލިބޭގޮތުގައި، ފުރައްސާރަކޮށް މަލާމާތްކުރި މީހުންނަކީ މުނާފިޤުން ނޫންކަމާއި، މުއުމިނުންކަން އެނގެއެވެ. އެބަސްތައް ބުނުމުގެ ކުރިން އެބައިމީހުންނަކީ މުނާފިޤުން ކަމުގައިވާނަމަ، ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ (قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ) މިފަދައިން ވަޙީ ނުކުރެއްވީހެވެ. އެހެނީ، މުނާފިޤުންނަކީ މުއުމިނުންނެއް ނޫނެވެ. އެބައިމީހުންނަށް މުއުމިނުންނެކޭ ނުކިޔާނެއެވެ. އެބައިމީހުންނަށް ކިޔާނީ މުނާފިޤުންނެވެ. މުނާފިޤުންނާ ބެހޭގޮތުން އެހެން އާޔަތެއްގައި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. (وَلَقَدْ قَالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوا بَعْدَ إِسْلامِهِمْ) التوبة: 74 މާނައީ: “އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ކުފުރުގެ ބަސް އެބައިމީހުން ބުންޏެވެ. އަދި އިސްލާމްވުމަށްފަހު، އެބައިމީހުން ކާފަރުވިއެވެ.” މިއާޔަތުގައި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެބައިމީހުން ކާފަރުވީ އީމާންވުމަށްފަހުގައި ކަން ބަޔާން ނުކުރައްވައެވެ. އިސްލާމްގެ މާނައަކީ އިސްލާމްދީނަށް ވަނތްކަން އިޢުލާން ކުރުމެވެ. އެއީ ތެދުހިތުން ޤަބޫލުނުކޮށް ކަމުގައި ވީނަމަވެހެވެ. ފަހަރެއްގައި، އެތެރެފުށުން ކާފަރުވެ، ބޭރުފުށުން އިސްލާމްކަން ދައްކައިގެން އުޅެފާނެއެވެ. އެފަދަ މީހުންނަކީ މުނާފިޤުންނެވެ. އެހެންކަމުން، ދެނެގަންނަންޖެހޭ މުހިއްމު ނުކުތާއަކީ، ޞަޙާބީންނަށާއި ރަސޫލާއަށް އެފުރައްސާރަކޮށް މަލާމާތްކުރިމީހުންނަކީ މުއުމިނުންގެ ގޮތުގައި ތިބި ބައެއްކަމެވެ.\n2. މިއާޔަތްތަކުން ދަލީލުލިބޭގޮތުގައި، ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަށް އިޙްތިރާމުކޮށް، އެއިލާހު މަތިވެރިކުރުމަކީ ވާޖިބުކަމެކެވެ. އެއިލާހަށް އިޙްތިރާމުނުކުރާ މީހުންނަކީ ކާފަރުންކަންވެސް މިއާޔަތުން ދަލީލުލިބެއެވެ. މީގެ މިސާލުތަކަކީ ޔަހޫދީންނާއި ނަޞާރާއިންގެ ބުނުންތަކެވެ. ޔަހޫދީން ބުނެފައިވެއެވެ. (إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِيَاءُ) آل عمران:181މާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން، ﷲއީ ފަޤީރެކޭ، ތިމަންމެންނީ މުއްސަނދިންނެވެ.” (يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ) المائدة:64މާނައީ: “ﷲގެ އަތްޕުޅުވަނީ ބަންދުވެގެންނެވެ.” އަދި ނަޞާރާއިން ބުނެފައިވެއެވެ. (إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ) المائدة:17މާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން ﷲ އަކީ އަލްމަސީޙު ބުން މަރްޔަމެވެ. (އެބަހީ، ޢީސާގެފާނެވެ.)” މިއީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޤަދަރުކުޑަކޮށް، އެއިލާހަށް ކުފުރުވުމުގެ ބަސްތަކެވެ.\n3. މިއާޔަތުން ދަލީލުލިބޭގޮތުގައި، ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމައަށްވެސް އިޙްތިރާމްކޮށް، އެކަލޭގެފާނަށް ޤަދަރުކުރުމަކީ ވާޖިބެކެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނަށް އެއްޗެހިކިޔާ، ފުރައްސާރަކޮށް، މަލާމާތްކުރުމަކީ ކާފަރުވާނޭކަމެއްކަން މިއާޔަތްތަކުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިއެވަނީއެވެ.\n4. ޤުރުއާނަށްވެސް އަޅުގަނޑުމެން އިޙްތިރާމްކޮށް، އެފޮތް މަތިވެރިކުރުމަކީ ވާޖިބެއްކަން މިއާޔަތުން ޘާބިތުވެއެވެ. އެހެނީ، އެއީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ކަލާމްފުޅުތަކެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ، އެއިލާހުގެ އެންމެހާ ޚަލްޤުތަކަށްވުރެ މަތިވެރިވެވޮޑިގެންވާ ފަދައިން، އެއިލާހުގެ ކަލާމްފުޅު އެންމެހާ މީސްތަކުންގެ ބަސްތަކަށްވުރެ މަތިވެރިވެގެންވެއެވެ. އެފޮތުގައިވާ އާޔަތްތަކަށާއި، ޙުކުމްފުޅުތަކަށް ހަޖޫޖަހައި، އެޙުކުމްފުޅުތަކަކީ ޒަމާނާނުގުޅޭ، އިންސާނީ ޙައްޤުތައް ނިގުޅައިގެންފައިވާ ޙުކުމްފުޅުތަކެއްކަމުގައި ބުނެހެދުމަކީ މިއާޔަތުގައިވާ ވަޢީދުގެ ތެރެއަށް މީހާ ވަންނާނެކަމެކެވެ.\n5. ހަމައެފަދައިން، ވާޖިބުވެގެންވަނީ އިސްލާމްދީނަށް އިޙްތިރާމްކުރުމާއި، މިދީނުގެ ޤަދަރުކުޑަނުކުރުމެވެ. އެހެނީ، އެއީ ﷲގެ ދީނެވެ. އެއިލާހުގެ ޝަރީޢަތެވެ. ފަހެ، އެއްވެސްމީހަކަށް މިދީނުގެ ޤަދަރުކުޑަވާގޮތަށް، ނުވަތަ މަލާމާތް ރައްދުވާގޮތަށް އެއްވެސް ބަހެއް ބުނުމަކީ އެއްވެސް މީހަކަށް ހުއްދަކަމެއްނޫނެވެ. އެމީހަކީ ކޮންމެ ފަންތިއެއްގެ މީހެއް ނަމަވެހެވެ.\n6. ހަމައެފަދައިން، ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަގެ ސުންނަތައް އިޙްތިރާމްކުރުންވެއެވެ. އެހެނީ އެއީ މާތް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަގެ ބަސްފުޅުތަކާއި ޢަމަލުފުޅުތަކާއި އިޤުރާރުފުޅުތަކެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ސުންނަތަށް ކުޑައިމީސްކޮށް އެއްޗެއް ބުނުމަކީ ﷲއަށާއި އެކަލޭގެފާނަށް ކުޑައިމީސް ބުނުމެވެ.\n7. މިއާޔަތްތަކުން ދަލީލުލިބޭގޮތުގައި، ދީނުގެ ޢިލްމުވެރިންނަށް އިޙްތިރާމްކުރުމަކީ ވާޖިބެކެވެ. އެހެނީ، އެބޭކަލުންނަކީ ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަގެ ވާރުތަވެރިންނެވެ. މިދެއާޔަތް ބާވާލެއްވުމުގެ ސަބަބަށް އަޅުގަނޑުމެން ބަލާލައިފިކަމުގައިވާނަމަ، އެބައިމީހުން މަލާމާތްކޮށް ފުރައްސާރަކުރިކަމަށް ބުނީ ޤާރީވެރިންނަށެވެ. އެބަހީ، ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމައާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙާބީންނެވެ. އެޒަމާނުގައި ޤާރީވެރިއެކޭ ބުނެއްޖެނަމަ، އޭގެތެރޭގައި ޢިލްމުވެރިންވެސް ހިމެނެއެވެ. އެހެނީ، އެޒަމާނުގައި ޤާރީވެރިންނަކީ ފިޤުހުވެރި ޢިލްމުވެރި ބޭކަލުންނެވެ. ޢިލްމުވެރިންނަކީ ﷲގެ ފޮތުންނާއި މާތް ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަގެ ސުންނަތުން ޢިލްމު ލިބިގަނެ، އެޢިލްމު މީސްތަކުންނާ ހަމައަށް ފޯރުކޮށްދޭ މެދުވެރީންނެވެ. ވީހިނދު، އެބޭކަލުންނަށް އިޙްތިރާމު ކުރުމަކީ ވާޖިބެކެވެ.\n8. ސުބުޙާނަﷲ! މިއާޔަތުގައި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެވަނީ އެންމެ މީހަކު ކުރިކަމެއްގެ ސަބަބުން އެމަޖިލިސްގައި ކުޅިބަލައި، އެކަން މަނާނުކޮށް ތިބި އެންމެންނަށް މަލާމާތްކުރިކަމާއި ފުރައްސާރަކުރިކަން ނިސްބަތްކުރައްވާފައެވެ. މިއާޔަތުން ދަލީލު ލިބޭގޮތުގައި، މަޖިލީހެއްގައި ﷲ އަށާއި، އެއިލާހުގެ ރަސޫލާއަށާއި، ޞަޙާބީންނަށާއި، އިސްލާމްދީނަށާއި، ޢިލްމުވެރިންނަށް ބަދުބަސް ރައްދުކުރާއިރު، އަޅާނުލައި ހުންނަމީހެކޭ އެބަދުބަސް ބުނެހެދިމީހެކޭ އެއްފަދައެވެ.\n9. މަލާމާތްކޮށް ފުރައްސާރަކުރުމުގައި ދެވައްތަރެއް ވެއެވެ. ފުރަތަމަ ވައްތަރަކީ ބަހުން ފުރައްސާރަކުރުމެވެ. ދެވަނައީ، އިޝާރާތުން ފުރައްސާރަކުރުމެވެ. އެއީ މިސާލަކަށް ފުރައްސާރަކުރުމުގެ ގޮތުން ލޮލުން ނުވަތަ އަތުން ކޮށްލާ އިޝާރާތްތަކެވެ.\n10. މިދެއާޔަތުން ވަރަށް މުހިއްމު މައްސަލައެއް ނެގެއެވެ. އެއީ ދެކޮޅުހެދުމުގެ ގޮތުންވިޔަސް، ނުވަތަ ޖޯކަކަށް ވިޔަސް، ނުވަތަ މަޖާކޮށްލުމުގެ ގޮތުން ވިޔަސް ﷲ އަށާއި، އެއިލާހުގެ ރަސޫލާއަށާއި، ޤުރުއާނަށާއި، ނަބިއްޔާގެ ސުންނަތަށް ބަދުބަހެއް ރައްދުކޮށްފިމީހާ ކާފަރުވާ ހުއްޓެވެ. އެހެނީ، މިކަންކަމަކީ ޖޯކުޖަހާ މަޖާކުރަންޖެހޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އެއްވެސް ޙާލެއްގައި މިކަންކަމަށް ޖޯކުޖަހައި މަޖާކޮށްހެދުމަކީ ހުއްދަކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ، މިއިންކަމަކަށް އަރައިގެންފިމީހާ މިއާޔަތުގައިވާ ވަރުގަދަ ވަޢީދުގެ ބަސްފުޅަށް ފެތޭހުއްޓެވެ.\n11. ހަމައެފަދައިން، މިއާޔަތްތަކުން ދަލީލުލިބޭގޮތުގައި، ﷲ އަށާއި، އެއިލާހުގެ ރަސޫލާއަށާއި، ޤުރުއާނަށާއި، ނަބިއްޔާގެ ސުންނަތަށް ބަދުބަހެއް ރައްދުކޮށްފިމީހާ ކާފަރުވާ ހުއްޓެވެ. އެމީހާއަށް އެއީ ކާފަރުވާނެކަމެއްކަން ނޭނގުނުނަމަވެހެވެ. އެހެނީ، އެފުރައްސާރަކޮށް މަލާމާތްކޮށް އުޅުނު މީހުންނަކަށް އެއީ މީހާ ދީނުން ބޭރުވެ ކާފަރުވާނެކަމެއްކަން ނޭނގެއެވެ. ނަމަވެސް ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެބައިމީހުންގެ ޢުޛުރު ޤަބޫލުނުކުރައްވައި، އެބައިމީހުންނަކީ ކާފަރުންކަން ބަޔާންކުރައްވާފައި އެވަނީއެވެ. ވީހިނދު، މިއީ ނޭނގި އެކަންކުރާމީހާގެ ޙާލުކަމުގައިވާއިރު، މިއިންކަމަކަށް ފުރައްސާރަކޮށް ހެދުމަކީ ހުއްދަކަމެއްނޫންކަން އެނގިގެން އެކަންކުރާމީހާގެ ޙާލަކީ ފަހެ ކޮބައިބާއެވެ؟ ފަހެ، ހަމަގައިމުވެސް އެފަދަ މީހެއްގެ ނުބައިކަން އިތުރުވެގެން ވާނެއެވެ.\nސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފާފަފުއްސަވައި، އެއިލާހުގެ ހިދާޔަތުގެ ތެދުމަގު ދައްކަވައި، އެމަގުގައި ޘާބިތުކުރައްވާށި!\n1. : الإستيعاب في بيان الأسباب – سليم بن عيد الهلالي و محمد بن موسى آل نصر\n2. شرح نواقض الإسلام – صالح بن فوزان الفوزان


ރައީސް ނަޝީދު ހައްޔަރުކުރުމާ ގުޅިގެން ފަރެސްމާތޮޑާ ދާއިރާއިން ނެރޭ ނޫސް ބަޔާން – Maldivian Democratic Party\nރައީސް ނަޝީދު ހައްޔަރުކުރުމާ ގުޅިގެން ފަރެސްމާތޮޑާ ދާއިރާއިން ނެރޭ ނޫސް ބަޔާން\n8 އޮކްޓޯބަރ 2012 ވީ ހޯމަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު 9.45 ހާއިރު، މޫނު ނިވާކޮށް ކަޅު ޔުނިފޯމްތަކެއް ލައިގެން ތިބި ވަރަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ރަޔަޓް ފުލުހުންނާއި، ކެމުފްލާޖް ނޫ ޔުނިފޯމުގައި ތިބި ފުލުހުންގެ ބަޔަކު، ރަޔަޓް ބަޑިޔާ ކަރުނަގޭހާ މުގުރާއި ޝީލްޑްފަދަ ހަތިޔާރު ހިފައިގެން، ވަނީ ގދ. ފަރެސް މާތޮޑާއަށް އަރައި، ރަށު ތެރޭގައި ބިރުވެރިކަމާ ހާސްކަން އުފެދޭ ފަދަ ގޮތަކަށް އަމަލުކޮށް ރައީސް ނަޝީދު ގެ ކެބިނެޓްގެ ހައުސިންގް އެންޑް އެންވަޔަރަންމެންޓް މިނިސްޓަރ މުހައްމަދު އަސްލަމް ގެ ގެކޮޅަށް ގޮސް، ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން އެގެކޮޅަށް އެތައް ގެއްލުމެއްދީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިންތިޚާބީ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ހުންނެވި ކޮޓަރިކޮޅަށް ވަދެގަނެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ފުލުހުން ވަށާލައިގެން އެމަނިކުފާނު ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްގެން ގެންގޮސްފައެވެ. މިދަށު ދަރަޖައިގެ ފިނޑި ނާތަހުޒީބު އަމަލު ފަރެސްމާތޮޑާ ދާއިރާ އިން އެންމެ މަތީ ދަރަޖައަށް ކުށްވެރިކުރަމެވެ. އަދި މި ފުރަޞަތުގައި ފުލުހުން ރައީސް ނަޝީދު ހައްޔަރު ކުރުމަށްޓަކައި ރާއްޖޭގެ އިންތިޚާބީ ސަރުކާރުގެ ހައުސިންގ އެންޑް އެންވަޔަރަމަންޓް މިނިސްޓަރ މުހައްމަދު އަސްލަމްގެ ގެކޮޅަށް ވަދެގަނެފައިވަނީ އެގެކޮޅަށް ވަނުމުގެ ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލާކަންވެސް ފާހަގަކުރަމެވެ. އެއްވެސް ކަހަލަ ދެކޮޅުވެރިކަމެއް ނުދައްކާ ތިބި ބަޔަކު ގާތު ވަކި މީހަކު ނުކުތުމަށް ނާންގާ ވަދެގަތުމަކީ، އެގޭގެ ވެރިފަރާތުގެ ހުރުމަތާ ކަރާމަތަށް ގާނޫނާ ޚިލާފަށް އަރައިގަތުންކަމުގައި ދެކެމެވެ. ހަމައެކަނި ލޯ ފެންނަގޮތަށް މޫނު ނިވާކޮށްގެން ތިބި ފުލުހުންގެ އަމަލުތައް ހުރިގޮތުން ރަށުގެ ގިނަ ބަޔަކު ތިބީ ބިރުވެރިކަމާ ހާސްކަމެއްގެ ތެރޭގައި ކަމާ އަދި ޚާއްސަކޮށް ކުޑަކުދިންނާ އުމުރުން ދުވަސްވީ ފަރާތްތަކަށް މިކަމުގެ ސަބަބުންވަނީ ވަރަށް ނޭދެވޭ ނަފްސާނީ އަސަރުތަކެއް ކޮށްފައިކަންވެސް ފާހަގަކޮށް މިކަމާ ނުހަނު ހިތާމަކުރާ ވާހަކަ ދަންނަވަމެވެ.\n2008 ވަނަ އަހަރުވެސް މިރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ވަނީ މިފަދަ ބިރުވެރިކަމާ އަނިޔާވެރިކަމާ ކުރިމަތިލާ އެތަކެއް ދަތިތަކާ ހިތްދަތިކަން ތަހައްމަލުކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް 11 ނޮވެމްބަރ 2008ގެ ފަހުން މިޤައުމަށް ޑިމޮކްރަސީގެ ރިވެތި އުސޫލުތަކާ ހެޔޮވެރިކަމެއް އައުމަށް ފަހު، މިރަށުގެ ރައްޔިތުން އުފާވެރިކަމާއެކު އުއްމީދުކޮށްގެން ތިބީ އެފަދަ ދުވަހެއް އަލުން ތަހައްމަލު ކުރަން ނުޖެހޭނެކަމަށެވެ. އަދި ފޮޅެމުން އައި ޑިމޮކްރަސީގެ މަލުގެ ފޮނިކަން އަބަދަށްމެ ލިބޭނެކަމަށެވެ. ނަމަވެސް7ފެބްރުއަރީ 2012ގައި ސަރުކާރު ބަދަލުވެގެން ދިއުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް މިރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށްވެސް މިފެނުނީ އެހިތި ތަޖުރިބާތަކާއި މަންޒަރުތައް ތަކުރާރުވަމުންދާ ތަނެވެ. މިކަމަކީ މިރަށުގެ އަދި މިދާއިރާގެ ރައްޔިތުންނަށްވެސް ބަލައިގަނެވޭނެ ކަންތައްތަކެއްނޫންކަން ދަންނަވަމެވެ.\nހަމަ އެހެންމެ، ރާއްޖޭގެ އިންތިޚާބީ ރައީސް މުހަންމަދު ނަޝީދު ހައްޔަރު ކުރުމުގައި އަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތާމެދު ފަރެސްމާތޮޑާ ދާއިރާގެ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުންނާ އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ހައިސިއްޔަތުން ނުރުހުން ފާޅުކުރަމެވެ. އަދި މިފަދަ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން މިއަދު މިރާއްޖޭގެ ފުލުހުންގެ މުއައްސަސާ އާއި ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކާ މެދުވެސް ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި އުފެދިފައިވާ ޝައްކު އިތުރުވެ، އިތުބާރު ގެއްލިފައިވާކަން ހިތާމައާއެކު ފާހަގަކުރަމެވެ. އަދުލު އިންސާފު ގާއިމްކުރުމުގައި ހަމަހަމަކަމެއް ނެތުމާ ، އަދުލު އިންސާފު ގާއިމް ކުރެވިއްޖެކަން އެއީ ރައްޔިތުންނަށް ފެނި ގަބޫލު ކުރެވެން ޖެހޭ ކަމަކަށް ވާއިރު، ސިޔާސީ ބޭނުންތަކަށް ފަނޑިޔާރުން ހިތުހުރި ގޮތަކަށް އަމަލު ކުރައްވާކަމީ އިންސާފު ގާއިމްކުރެވުން ކަމުގައި ރައްޔިތުންނަށް ނުދެކެވޭނެތީ، މިދާއިރާއިން އެކަންކަން އެންމެ މަތީ ދަރަޖައަށް ކުށްވެރިކުރާކަމުގައި ދަންނަވަމެވެ. އިންތިޚާބީ ރައީސް މުހަންމަދު ނަޝީދު ހައްޔަރުކުރުމުގައި ކޯޓު އަމުރު ނެރެފައިވަނީވެސް އަދި ފުލުހުން އަމަލުކޮށްފައިވަނީވެސް އެމަނިކފާނުގެ ސަޕޯޓަރުން ރުޅިއެރުވުމާ މުޖުތަމަޢުގައި ހަމަނުޖެހުން އުފެއްދުމަށާއި އިންސާފުން އެއްކިބާވެގެންކަން ފާހަގަކޮށް އެކަންކަންވެސް އިންތިހާއަށް ކުށްވެރިކުރަމެވެ.\nރައީސް މުހައންމަދު ނަޝީދު ހައްޔަރު ކޮށްގެން ކުޑަ ލޯންޗަކުން ބޮޑު ލޯންޗަކަށް ބަދަލުކޮށްގެން ހުވަދޫ ކަނޑު ހުރަސްކޮށް ފުލުހުން އެގެންދަނީ، ވަރަށް ކައިރީގައި އެއރޕޯޓެއް އޮއްވާކަމާ، ފުލުހުން އަންގައިފިނަމަ ވައިގެ މަގުން ގަޑިއެއްހާއިރު ތެރޭ މާލެ ވަޑައިގަންނަވާނެކަމުގައި ވަކީލުން މެދުވެރިކުރައްވައި ރަސްމީކޮށް ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު، ކަނޑުމަގުން ފުލުހުން އެމަނިކުފާނު އެގެންދަނީ ކަނޑައެޅިގެން ސިޔާސީ ހަތުރުވެރިކަމާއި، ނަފްރަތާއި ނަފްސާނީ އަނިޔާ އިސްކޮށްގެން ކަމުގައި ދެކެމެވެ. ފުލުހުންގެ ބަޔަކު އަގަލުކުޑަގޮތަކަށް ރައީސް ނަޝީދު އެގެންދާ ވަކިތަނެއް އެމަނިކުފާނުގެ ޢާއިލާ އަށް، ނުވަތަ އެމަނިކުފާނުގެ ޕާޓީ އަށް މިހާތަނަސްވެސް އަންގާފަ ނެތްކަން އެއީ މިދާއިރާ އަށް ނިސްބަތްވާ ރައްޔިތުންގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުންގެހެން ކަންބޮޑުވުން މަތިވެގެންދާނެކަމެއްކަމުގައްޔާއި، މިއީ ކަނޑައެޅިގެން ގަސްދުގައި އަމަލުކުރަމުންގެންދިޔަ ގޮތްތަކެއްކަންވެސް ވަނީ ފާހަގަވެފައެވެ.\nމިފުރުޞަތުގައި، ކޯޓުތަކާ ފުލުހުންގެ އަމަލުތައް އިންސާފާ، ހަމަހަމަކަމާ، ޤާނޫނާ ޤަވާއިދާ އެއްގޮތަށް އިސްލާހުކުރައްވައި އަދުލު އިންސާފަކީ އަމިއްލަ އެދުމާ ނަފްރަތުގެ ވަޞީލަތަކަށް ނުވަތަ ސިޔާސީ ހަތިޔާރަކަށް ނުހެއްދެވުމަށް ގޮވާލަމެވެ. އަދި ރައްޔިތުންނަށް މިފަދަ އަނިޔާއާ ހާސްކަމާ ބިރުވެރިކަން ކުރިމަތި ނުކުރުމަށާ އިންސާފުން އެއްކިބާނުވުމަށާ އެމްޑީޕީގެ ރިޔާސީ ކެނޑިޑޭޓަށް ކުރިމަތިކުރުވަމުންގެންދާ ދަތިތައް ވަގުތުން ވަގުތަށް ހުއްޓާލުމަށް ގޮވާލަމެވެ.\nބަޔާން ނެރުނީ: ހުސެއިން އަމްރު


އާބާދީއަށް ބަލައި ރަށްރަށް ތަފާތެއް ނުކުރާނަން: ގާސިމް\nބ. އަތޮޅުގެ ހަތަރު ކައުންސިލަރުން ރޭ ޖޭޕީ އަށް ސޮއިކުރައްވަނީ – ފޮޓޯ / ޖޭޕީ\nއާބާދީ އަށް ބަލައިގެން ރާއްޖޭގެ ރަށްތައް ތަފާތު ކުރުމުގެ ވިސްނުމަކީ ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ވެރިކަމެއްގައި ގެންގުޅޭނެ ވިސްނުމެއް ނޫން ކަމަށް އެ ޕާޓީގެ ލީޑަރު އަދި ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓް ޤާސިމް އިބްރާހިމް ރޭ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nޖުމްހޫރީ ޕާޓީން ރޭ ބ. ކަމަދޫ ގައި ބޭއްވި ހާއްސަ ޖަލްސާގައި ގާސިމް ވިދާޅުވީ އާބާދީގެ ބަލައިގެން ރަށްތައް ތަފާތު ކުރުމުގެ ވިސްނުން ނުގެންގުޅުއްވާނެކަން އެމަނިކުފާނު އަމިއްލަ ޚަރަދުގައި ރަށްރަށުގައި ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއު ތަކަށް ބަލާލުމުން ހާމަވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ.\nޤާސިމް ވިދާޅުވީ ދިވެހިން މިއަދު އަމަލުކުރަމުންދާ ފެހި ޤާނޫނު އަސާސީއަކީވެސް ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ހުރި ތަފާތުތައް ނައްތާލާ ރައްޔިތުންނަށް ހުރިހާ ގޮތަކުންވެސް މިނިވަންކަން ގެނެސްދީފައިވާ ޤާނޫނު އަސާސީއެއް ކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް ޤާނޫނު އަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ މިނިވަންކަން ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބޭނުން ކުރަމުންދާ ގޮތުން ހިތާމަކުރައްވާ ކަމަށްވެސް ޤާސިމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ލީޑަޝިޕްގައި ހިމެނޭ ބައެއް ބޭފުޅުންނާއި ޖުމްހޫރީ ޕާޓީއަށް ތާއީދުކުރާ ގިނަ ބަޔަކު ބައިވެރިވި މިޖަލްސާގައި ޤާސިމް އިބްރާހިމް ވަނީ އިއްޔެ ފާހަގަކުރި ކުޑަކުދިންގެ ދުވަހާއި ގުޅިގެން ކުޑަކުދިންނަށް ތަހުނިޔާ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nމިއަދުގެ ކުޑަކުދިންނަކީ މާދަމާ މިޤައުމު ބައްޓަންކުރަން ތިބި ކުދިންކަން ފާހަގަކުރައްވާ ޤާސިމް ވިދާޅުވީ އެ ކުދިންނަކީ އަހްލާޤު ރަގަޅު މުޖުތަމައަށް ބޭނުން ހިފޭ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ބައްޓަންކުރުމަށް އިސްކަންދެއްވަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.\nޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ވެރިކަމެއްގައި ކުޑަކުދިންނަށް އިހްމާލުވެ އަނިޔާދޭ ފަރާތްތަކަށް ހައްޤު އަދަބު ދެއްވާނެ ކަމުގެ ޔަޤީންކަންވެސް ޤާސިމް އިބްރާހިމް ވަނީ ރޭގެ ޖަލްސާގައި ދެއްވާފަ އެވެ.\nޖުމްހޫރީ ޕާޓީން ކަމަދޫގައި ރޭ ބޭއްވި މިޖަލްސާގައި މިއަތޮޅުގެ ހަތަރު ކައުންސިލަރަކުވަނީ އެ ޕާޓީއަށް ސޮއިކުރައްވާފަ އެވެ. އެއީ ކަމަދޫގެ ކައުންސިލަރަކާއި، ކުޑަރިކިލުގެ ތިން ކައުންސިލަރަކެވެ.


Anburaa gaumah dhaan beynunvaa bidheyseen Economic ministry in hoadhanee\nގައުމަށްދާން ބޭނުންވާ ބިދޭސީން އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން ހޯދަނީ\nއަނބުރާ ގައުމަށް ފޮނުވި ބިދޭސީންތަކެއް ފްލައިޓަށް އެރުމަށް ޗެކިން ވަނީ-- ފޮޓޯ: މޯލްޑިވިއަން\nގަވާއިދާ ހިލާފަށް ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ބިދޭސީންނާއި ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް އުޅޭ ބިދޭސީންގެތެރެއިން އަނބުރާ ގައުމަށް ދާން ބޭނުންވާ ބިދޭސީން ހޯދުމަށް އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން މަގުތަކަށް ނިކުމެއްޖެ އެވެ.\nކޮވިޑް-19ގެ ބަލިމަޑުކަމުގެ ސަބަބުން އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހާލަތަށް ގޮސްފައިވަނީ ބިދޭސީންނެވެ. އަދި ދިރިއުޅެން އެކަށީގެން ނުވާ ފަދަ ރައްކާތެރިނޫން ތަންތަނުގައި ތިބި ބިދޭސީން ހޯދައި އެމީހުން އެހެން ތަނަކަށް ބަދަލު ކުރުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ސަރުކާރުން ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ބިދޭސީންގެ ތެރެއިން 20،000 މީހުން މިއަހަރު އަނބުރާ ގައުމަށް ފޮނުވާލުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ސަރުކާރުން މީގެ ކުރިން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nއަނބުރާ ގައުމަށް ދާން ބޭނުންވާ ބިދޭސީން ހޯދުމަށް އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން މަގުމައްޗަށް ނިކުމެފައިވާއިރު މިއީ އެ މިނިސްޓްރީން ގަވާއިދާ ހިލާފަށް އުޅޭ ބިދޭސީންގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގެ ދަށުން ކުރާ ކަމެއް ކަމަށް ބުންޏެވެ.\nއިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން ބުނީ މި މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން މަދު ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެތައް ސަތޭކަ ބިދޭސީންނެއް އަނބުރާ ގައުމަށް ދާން ބޭނުންވެގެން އެދިފައިވާ ކަމަށެވެ. އެހެން ކަމުން ވީހާވެސް ގިނަ ބަޔަކު ފޮނުވަލުމަށް މިހާރު މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.\nބިދޭސީން މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްެމަންޓް ކޮވިޑް-19\nބިދޭސީ ހަބުތަކުން ބަލި އިތުރަށް ފެތުރިދާނެ!


بلوغ المرام من آيات الأحكام ގެ ތަރުޖަމާ – 40 – – DhiSalafiyyah\nبلوغ المرام من آيات الأحكام ގެ ތަރުޖަމާ – 40 –\n02/12/2019 ޤުރުއާނާއި އޭގެ ޢިލްމުތައް, ޤުރުއާނުގެ ޙުކުމްތައްއަލް އުޚްތު އުންމު ޢަބްދިﷲ\nކައިވެނީގެ ރަން ނަންގަތް ބާބު\n﴿لَّا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِن طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً ۚ وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعًا بِالْمَعْرُوفِ ۖ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ  وَإِن طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِن قَبْلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ إِلَّا أَن يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَ الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكَاحِ﴾ [سورة البقرة 236 – 237]\nމާނައީ: ” ތިޔަބައިމީހުން އަނބިންނާއެކު ރޭނުކުރާހާ ހިނދަކު ނުވަތަ އެކަނބަލުންނަށް ރަނެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، ތިޔަބައިމީހުން އެކަނބަލުން ވަރިކޮށްފިނަމަ، ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަކަށް ކުށެއް ނެތެވެ. (ނަމަވެސް) ތިޔަބައިމީހުން އެކަނބަލުންނަށް مُتعة ދޭށެވެ! (مُتعة އަކީ ވަރިކުރެވޭ އަންހެންމީހާ ހިތްހަމަޖައްސައިލުމަށް ފިރިހެންމީހާގެ ފަރާތުންދެވޭ ބޭނުންތެރި ކޮންމެވެސް އެއްޗެކެވެ.) ތަނަވަސްކަން ލިބިގެންވާ މީހާގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވަނީ އޭނާއަށް ލިބޭ މިންވަރުން ދިނުމެވެ. އަތްމަތިދަތި މީހާގެ މައްޗަށްވެސް ވާޖިބުވެގެންވަނީ އޭނާއަށް ލިބޭ މިންވަރުން ދިނުމެވެ. ހެޔޮގޮތުގައި ދެވޭ މުތުއާއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. (ވަރިކުރެވޭ މީހުންނަށް ދިނުން) އިޙްސާންތެރިންގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެފައިވާ ޙައްޤެއްގެ ގޮތުގައެވެ.  އަދި ތިޔަބައިމީހުން އެކަނބަލުންނަށް ރަނެއް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙާލު، އެކަނބަލުންނާއެކު ރޭކުރުމުގެ ކުރިން، ތިޔަބައިމީހުން އެކަނބަލުން ވަރިކޮށްފިނަމަ ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން ކަނޑައެޅި ރަނުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި، (އެކަނބަލުންނަށް) ދިނުންހުށްޓެވެ. (އެއީ) އެކަނބަލުން ޢަފޫކުރުމުން މެނުވީއެވެ. ނުވަތަ ކައިވެނީގެ ގޮށް އެމީހެއްގެ އަތުގައިވާ މީހާ ޢަފޫކުރުމުން މެނުވީއެވެ.”\n﴿وَآتُوا النِّسَاءَ صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً ۚ فَإِن طِبْنَ لَكُمْ عَن شَيْءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَكُلُوهُ هَنِيئًا مَّرِيئًا﴾ [سورة النساء 4]\nމާނައީ: “އަންހެނުންނަށް އެކަނބަލުންގެ ރަން، ތިޔަބައިމީހުން ހިތުންރުހުމުންދޭ ދިނުމެއްގެ ގޮތުގައި ދޭށެވެ! އޭގެތެރެއިން އެއްޗެއް އެކަނބަލުން ހިތުންރުހުމުން ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަނބުރާ ދީފިނަމަ، ޙަލާލު ރަނގަޅު އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި، ތިޔަބައިމީހުން އޭގެ ބޭނުންކުރާށެވެ!”\n﴿وَإِنْ أَرَدتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍ وَآتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنطَارًا فَلَا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئًا﴾ [سورة النساء 20]\nމާނައީ: “ތިޔަބައިމީހުން އެއް އަނތްބެއްގެ ޖާގައަށް އެހެން އަނތްބަކު ބަދަލުކުރަން އެދޭނަމަ، (އެބަހީ: އެކަކު ވަރިކޮށްފައި އަނެކަކާ އިންނަން ޤަޞްދުކޮށްފިނަމަ) އަދި އެ އަނތްބަށް (ރަނުގެ ގޮތުން) ކިތަންމެ ގިނަ މުދާތަކެއް ދީފައިވިޔަސް އޭގެތެރެއިން އެއްޗެއް ތިޔަބައިމީހުން އަތުނުލާ ހުށިކަމެވެ.”\n﴿وَأُحِلَّ لَكُم مَّا وَرَاءَ ذَٰلِكُمْ أَن تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُم مُّحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ ۚ فَمَا اسْتَمْتَعْتُم بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً﴾ [سورة النساء 24]\nމާނައީ: “ކައިވެނީގެ ރައްކާތެރިކަން ލިބޭގޮތުގައި އަދި ޒިނޭ ނުކުރާ ގޮތުގައި، ތިޔަބައިމީހުންގެ މުދަލުން ކައިވެނީގެ ރަން ދީގެން، އެނޫން އަންހެނުންނާ އިނުން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހުއްދަކުރެއްވިއެވެ. ފަހެ، އެކަނބަލުންގެ ތެރެއިން ތިޔަބައިމީހުން ކައިވެނިކޮށް އެކަމުގެ އުފާ ތިޔަބައިމީހުން އެބަޔެއްގެ ކިބައިން ލިބިގަތް ބަޔަކަށް ރަނުގެ ގޮތުގައި އެކަނބަލުންނަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އުޖޫރަ ތިޔަބައިމީހުން އެކަނބަލުންނަށް ދޭށެވެ!”\n﴿الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ ۖ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَّكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ﴾ [سورة المائدة 5]\nމާނައީ: “މިއަދު ތިޔަބައިމީހުންނަށް ރަނގަޅު ތަކެތި ޙަލާލުކުރައްވައިފިއެވެ. އަދި ފޮތް ލިބުނު މީހުންގެ ކާނާވެސް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ޙަލާލުވެގެންވެއެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ކާނާ އެއުރެންނަށް ޙަލާލުވެގެންވެއެވެ. ޢިއްފަތްތެރި މުއުމިނު އަންހެނުންނާއި، ތިޔަބައިމީހުންގެ ކުރިން ފޮތް ލިބުނު މީހުންގެ ތެރެއިން މިނިވަން އަންހެނުން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ޙަލާލުވެގެންވެއެވެ. އެކަނބަލުންގެ ރަން ތިޔަބައިމީހުން އެކަނބަލުންނަށް ދީފިނަމައެވެ. ކައިވެނީގެ ޢިއްފަތްތެރިކަން ހޯދާބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ.”\n﴿قَالَ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هَاتَيْنِ عَلَىٰ أَن تَأْجُرَنِي ثَمَانِيَ حِجَجٍ ۖ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِندِكَ ۖ وَمَا أُرِيدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَيْكَ ۚ سَتَجِدُنِي إِن شَاءَ اللَّـهُ مِنَ الصَّالِحِينَ  قَالَ ذَٰلِكَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ ۖ أَيَّمَا الْأَجَلَيْنِ قَضَيْتُ فَلَا عُدْوَانَ عَلَيَّ ۖ وَاللَّـهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٌ ﴾ [سورة القصص 27 – 28]\nމާނައީ: “އެކަލޭގެފާނު (އެބަހީ: އެދެ އަންހެނުންގެ ބައްޕާފުޅު) ވިދާޅުވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ތިމަން ގަސްދުކުރަނީ ތިމަންގެ މިތިބަ ދެ އަންހެން ދަރިންކުރެ އެކަކު، ކަލޭގެފާނާ ދެވުމަށެވެ. އަށް އަހަރު ވަންދެން ތިމަންނާއަށް ޚިދުމަތްކޮށްދެއްވުމުގެ ޝަރުޠުގެ މަތިންނެވެ. ފަހެ، ދިހަ އަހަރު ކަލޭގެފާނު ހަމަކުރައްވައިފިނަމަ އެއީ ކަލޭގެފާނުގެ ހެޔޮފުޅު ކަމެވެ. އަދި ކަލޭގެފާނަށް އުނދަގޫ ކުރާކަށް ތިމަން ނޭދެމެވެ. ﷲ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ތިމަންނާއީ ޞާލިޙުންގެ ތެރެއިންވާ މީހެއްކަން ކަލޭގެފާނު ދެކެވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ.  އެކަލޭގެފާނު (އެބަހީ: މޫސާގެފާނު) ވިދާޅުވިއެވެ. އެއީ ތިމަންނާއާ ކަލޭގެފާނާ ދެމެދު އެއްބަސްވީ ގޮތެވެ. ދެ މުއްދަތުންކުރެ ކޮންމެ މުއްދަތެއް ތިމަން ވޭތިކުރިޔަސް ފަހެ، ތިމަންގެ މައްޗަކަށް ދެކޮޅުވެރިވުމެއް ނެތެވެ. އަދި ތިމަންމެން މި ބުނާބަހުގެ މައްޗަށް ﷲ ހެކިވެވޮޑިގެންވެއެވެ. ”


ޙަޤީޤީ ޙާދިސާ: ލިބޭ އާމްދަނީ މަދުކަމުން ވަރަށް ނިކަމެތިޙާލުގަ އުޅެމުން އައި މީހަކު ތެދުވެރިކަމުގަ ނަމޫނާ ދެއްކުމުން ލިބުނު ބޮޑު ކުރިއެރުމުގެ ވާހަކަ-\nއަޅުގަނޑަކީ ދިރިއުޅެން ކުރަންޖެހޭ ޚަރަދާއި އަޅައިބަލާއިރު ވަރަށް ކުޑަ މުސާރައެއް ލިބޭ މުވައްޒިފަކީމެވެ. ވަޒީފާ އަދާކުރަނީ އަމިއްލަ ވިޔަފާރި ކުންފުންޏެއްގައެވެ. ލިބޭ މުސާރައިން ދިރިއުޅޭތަނުގެ ކުލި ދައްކާފައި ސަރުކާރަށް ދައްކަންޖެހޭ ބިލްތައް ދެއްކުމުން އިތުރުވަނީ އެންމެ 4000 ރުފިޔާއެވެ.3ދަރިންނާއި އަޅުގަނޑާއި އަނބިމީހާގެ ޚަރަދުތައް ބަލަހައްޓަންޖެހެނީ އެ 4000 ރުފިޔާއިންނެވެ.\nކޮންމެ މަހަކުވެސް3ވަނަ ހަފްތާ ނިމުމުން ދެން ހުންނަން ޖެހެނީ އިތުރު އެއްޗެއް ނުގަނެވިފައެވެ. ކުރިން ކާޑުކޮޅު ގަންނާތީ އެއިން ފުއްދާލައިގެންނެވެ. ލައިގެންކާ އެއްޗަކަށް ބޭނުންކުރަނީ މާރުކޭޓުން ރުފިޔާއަކަށް ވިއްކާ މެދުކަށްޓެވެ. ބައެއް ފިހާރަތަކުން ވަރަށް ހެޔޮއަގުގައި ވިއްކާ އެއްބައި ކުނިވެފައި ހުންނަ ތަރުކާރީއެވެ.\nއިތުރަށް ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ކުރިން އަޅުގަނޑުގެ އަނބިމީހާއަށް ތަޢްރީފްގެ ބަހެއް ބުނެލ؛ާނަމެވެ. އެއީ ހަމަ ޖަވާހިރެއް ފަދަ އަންހެނެކެވެ. އެހައި ދަތިހާލުގައި އުޅެންޖެހުމުންވެސް އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ނުކުރެއެވެ. އަދި ހިތްވަރުވެސްދެއެވެ.\nމިކިޔައިދިނީ އަޅުގަނޑު ދިރިއުޅެމުން އަންނަ ޙާލަތެވެ. މިހާލަތުގައި އުޅެނިކޮށް ކުންފުންޏަށް ކަމަކު އައި މީހަކު ދިއައީ އަޅުގަނޑުގެ މޭޒުމަތީގައި ބޮޑު ސިޓީއުރައެއް ބާއްވާފައެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑު ދަންނަ މީހެއް ނޫނެވެ. އޭނާ އޮޅުންފިލުވަން ބޭނުންވި ކަންކަން އޮޅުންފިލުވައިގެން ދިއައިރު އެއީ ކާކުކަމެއް އަޅޅުގަނޑުގެ ގާތަކު ނުބުނެއެވެ. އަޅުގަނޑު ސުވާލެއްވެސް ނުކުރަމެވެ. ޢާންމު ކަންކަމުގައި މައުލޫމާތު ހޯދާ މީހުންގެ ވަނަވަރު އޮޅުންފިލުންވުމަކީ ކުރާކަމަކަށް ނުވާތީއެވެ.\nކޮންމެއަކަސް އޭނާ ދިއަތަނާ އެ ސިޓީއުރަ ފެނިގެން ނަގާފައި ބެލިއިރު އޭގައި އޮތީ 500 ރުފިޔާގެ4ބޮޑިއެވެ. ހިފައިގެން ނުކުމެ ހޯދަހޯދާވެސް އޭނާ ނުފެނުމުން އެނބުރި އައިސް އުރަ ރައްކައުކުރީއެވެ.\nދެތިން ދުވަސްވީއިރުވެސް އޭނާ އެ ހޯދަން ނައުމުން އެއިގެން މިންވަރަށް ނަގައި ބޭނުންކުރަން ހިތަށް އެރިއެވެ. މުސާރަލިބުމުން އަނބުރައި އެއަށްލާ ގޮތަށެވެ. އެކަން ކުރަންވެސް އުޅެވުނެވެ. ސިޓީއުރަވެސް ތިޖޫރީން ނެގީމެވެ. އެވަގުތު ހިތަށްހީވީ ތީރެއް ހެރުނުހެންނެވެ. މޭހީވީ ފިތިގެންދިއަހެންނެވެ. ހިތަށް އެރިއެވެ. "މިކުރެވެނީ ހަމަ ވައްކަމެކެވެ. ﷲ ތައާލާ ބައްލަވައިވޮޑިގެންވެއެވެ. އެންމެ ގަނޑެއްވެސް ނުނަގާނަމެވެ."\nއެއިގެ3ދުވަސްވަރު ފަހުން ޢަޞްރު ނަމާދުގެ ޖަމާޢަތަކުން އޭނާ އާއި ބައްދަލުވިއެވެ. އޭނާގެ އެއްވެސް އެއްޗެއް ގެއްލިފައިވޭތޯ ސުވާލުކުރުމުން ހަނދާންހުރިކަމަކަށް ނުވިއެވެ. ދެން އޭނާ ގޮވައިގެން ދިއައީ އޮފީހަށެވެ. ގޮސް ސިޓީއުރަ ދައްކާފައި އެއީ އޭނާގެ އެއްޗެއް ކަމަށާއި އޭގައި ހުރީ ފައިސާކަމަށް ބުނީމެވެ. އަދި ހުންނާނެ ޢަދަދު ބުނުމުން ޙަވާލުކުރާނެކަމަށް ބުނުމުން އެނާ ދިއައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. އަދި އޮންނާނީ 500 ރުފިޔާގެ4ބޮނޑި (ދެލައްކަ ރުފިޔާ) ކަމަށް ބުމުން ހަވާލުކުރީމެވެ. އެއިރު އޮފީހުގެ ގިނަ ބައަކު ކައިރީގައިވެސް ތިއްބެވެ.\nއޭނާ އުރަ ހުޅުވާބަލައިލުމަށްފަހު އެތަނުން އެއް ބޮނޑި (ފަންސާސް ހާސް ރުފިޔާ) އަޅުގަނޑަށް ދިނެވެ. ﷲ ތަޢަލާގެ ޙަޟްރަތުން ޘަވާބަށް އެދި ކުރާ ކަންކަމުގައި ބަދަލަށް އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުމެއް ނެތްކަމަށް ބުނުމުންވެސް އެނާ ދިއައީ އެ ބޮނޑި އަޅުގަނޑުގެ މޭޒުމަތީގައި ބާއްވާފައެވެ. އަދި އެއިގެ އިތުރުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ލިބުނު ބޮޑު ދެފައިދާއެއްގެ ވާހަކަވެސް ހާމަކޮށްލާނަމެވެ.\nއޭނާގެ ކުންފުނިން ގޭގައި ހުރެގެން ކުރެވޭނެ މަސައްކަތެއް އަޅުގަނޑާއި ޙަވާލުކޮށް މުސާރައެއް ދޭން ފެށިއެވެ. އޮފީހުން އަޅުގަނޑަށް ޕްރަމޯޝަނެއް ލިބި މުސާރަވެސް ބޮޑުވިއެވެ. މިހާރު ލިބޭ އާމްދަނީން ޚަރަދުކޮށްފައި އިތުރުވެސް ކުރެވެއެވެ. މަހުގެ މެދުކަށި ގަންނާކަށް އަދި ކުނިވެފައި ހުންނަ ތަރުކާރީ ގަންނާކަށްވެސް ނުޖެހެއެވެ. އިން ޝާ ﷲ (ނަމަވެސް މިހާރުވެސް މެދުކަށި ނުގަނެ ހިތްހަމައެއް ނުޖެހެއެވެ.)\nމިއަދުނޫހުގެ ކިޔުންތެރިންނަށް އަޅުގަނޑު ދަންނަވާލަން އޮތީ، އަދި ޢާންމުކޮށް އެންމެންނަށްވެސް ބުނެލަން އޮތީ ތެދުވެރިވާށެވެ! އެއީ ވައްކަންކުރުމާ ޚިޔާނާތްތެރިވުމުން ލިބޭ ވަގުތީ ތަނަވަސްކަމަށްވުރެ، ލިބޭ މަދުފައިސާކޮޅަކަށްވުރެ މާފައިދާ ބޮޑުކަމެވެ. ވިސްނައިލި ކޮންމެ މީހަކަށް އަޅުގަނޑުގެ މިވާހަކަކޮޅުން ޢިބްރަތްތަކެއް ޙާޞިލުކުރެވޭނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރަމެވެ.\n- އަޒްލިފް / މިއަދުނޫހުގެ ކިޔުންތެރިއެއް


ދަރުސް ބޭއްވުމުގެ ހުއްދަ ނުފޮނުވި ލަސްވީ އިދާރީ އޮޅުމަކުން: މިނިސްޓްރީ - DhiDaily\nދަރުސް ބޭއްވުމުގެ ހުއްދަ ނުފޮނުވި ލަސްވީ އިދާރީ އޮޅުމަކުން: މިނިސްޓްރީ\nކޮންމެ ރޯދަމަހެއްގައި ޖަމްޢިއްޔަތުއް ސަލަފުން ސިލްސިލާކޮށް ގެނެސްދޭ ދަރުސް ޕްރޮގުރާމު ކުރިޔަށް ގެންދިއުމުގެ ހުއްދައަށް މިނިސްޓްރީގައި އެދުމުން، ހުއްދަދޭން ނިންމި ކަމަށާއި ޖަވާބު ދިނުމުގައި ލަސްވެފައިވަނީ އިދާރީ އޮޅުމަކުންކަމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން މިއަދު ބުނެފިއެވެ.\nޖަމްޢިއްޔަތުއް ސަލަފުން އިއްޔެ ވަނީ އެ ޖަމްޢިއްޔާގެ ފަރާތުން ކޮންމެ ރަމަޟާންމަހަކު ގެނެސްދޭ ޚާއްސަ ސިލްސިލާއާމެދު ގިނަ ފަރާތްތަކަކުން ސުވާލު ކުރަމުންދާ ކަމަށް ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް އިއްޔެގެ ނިޔަލަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން އެއްވެސް ޖަވާބެއް ލިބިފައި ނުވާކަމަށް ވެސް އެ ޖަމްޢިއްޔާއިން ބުނެފައިވެއެވެ.\nމިކަމާއި ގުޅިގެން އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން މިއަދު ބުނީ ހުއްދައަށްއެދި ޖަމްޢިއްޔަތުއް ސަލަފުން ފޮނުވި ސިޓީ ލިބުމާއެކު ދަރުސް ކުރިޔަށް ގެންދިއުމުގެ ހުއްދަދޭން ނިންމި ކަމަށެވެ.\n”ޖަވާބު ދިނުމުގައި ލަސްވެފައިވަނީ އިދާރީ އޮޅުމަކުން. އެކަން އެންގުމާއެކު ދަރުސްތައް ކުރިޔައް ގެންދިއުމުގެ ހުއްދަވަނީ ދީފަ.“ އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން މިއަދު ކުރި ޓްވީޓުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އެ މިނިސްޓްރީން ވަނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލުތަކާއި އެއްގޮތައް ދީނީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރު ކުރުމުގެ ހަރަކާތްތައް ކުރިއަށްގެންދިއުމުގެ ފުރުސަތު ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ވެސް ފަހިވެފައި އޮންނާނެ ކަމަށް ވެސް ބުނެފައެވެ.


ކަލިނަރީ ޗެލެންޖާ އެކު ހޮޓެލް އޭޝިއާ އެގްޒިބިޝަން 2019 ފަށަނީ: މިފަހަރުވެސް ވަރަށް ތަފާތުވާނެ! | Jazeera\tކަލިނަރީ ޗެލެންޖާ އެކު ހޮޓެލް އޭޝިއާ އެގްޒިބިޝަން 2019 ފަށަނީ: މިފަހަރުވެސް ވަރަށް ތަފާތުވާނެ! - Jazeera\nޢަލީ ޔާމީން October 4, 2019 54 views0\nއިންޓަރނޭޝަނަލް ކަލިނަރީ ޗެލެންޖު 2019\nމޯލްޑިވްސް އެގްޒިބިޝަން އެންޑް ކޮންފަރެންސް ސާވިސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް


ނެޕާލް ސަރުކާރުން ރާއްޖެއަށް ކަނޑައެޅުއްވި އާ ސަފީރު، އެމަނިކުފާނުގެ ސަފީރު ކަމުގެ ފަތްކޮޅު، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް މިއަދު އަރުއްވައިފި – Maldivian Democratic Party\n23 އޮގަސްޓް 2010\nނެޕާލް ސަރުކާރުން ރާއްޖެއަށް ކަނޑައެޅުއްވި އާ ސަފީރު، އެމަނިކުފާނުގެ ސަފީރު ކަމުގެ ފަތްކޮޅު، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް މިއަދު އަރުއްވައިފި\n23 އޯގަސްޓް 2010\nނެޕާލް ސަރުކާރުން ރާއްޖެއަށް ކަނޑައެޅުއްވި އާ ސަފީރު މިސްޓަރ ސުޝިލް ޗަންދްރަ އަމަތިޔަ، އެމަނިކުފާނުގެ ސަފީރުކަމުގެ ފަތްކޮޅު، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ މުޙަންމަދު ނަޝީދަށް މިއަދު އަރުއްވައިފިއެވެ. މިއަދު ހެނދުނު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި ބޭއްވެވި މިރަސްމިއްޔާތުގައި، ފަތްކޮޅު އެރުއްވުމަށްފަހު، ނޭޕާލްގެ އާ ސަފީރާ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ބައްދަލުކުރައްވައި، ސަފީރަށް ތަހުނިޔާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ރާއްޖެއާއި ނޭޕާލާ ދެމެދު އޮތް ޒަމާންވީ ގުޅުމާއި، މިގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިކުރެއްވުމާ ބެހޭގޮތުން ދެބޭފުޅުން ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވިއެވެ.\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ވާހަކަފުޅުގައި، ރާއްޖެއާއި ނޭޕާލާ ދެޤައުމަކީވެސް ފުރިހަމަ ޑިމޮކްރަސީއެއް ގެނައުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ދެ ޤައުމުކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އާ ޑިމޮކްރަސީތަކަށް ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތައް ދެ ޤައުމަށްވެސް ކުރިމަތިވަމުން އަންނަ ކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި، މި ގޮންޖެހުންތަކުން ދެ ޤައުމުންވެސް އަރައިގަނެވޭނެކަމަށް ޔަޤީން ކުރައްވާ ކަމުގައިވެސް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބު ޑޮކްޓަރ މުޙަންމަދު ވަޙީދާއި، އެޑްވައިޒަރ އޮން ޕޮލިޓިކަލް އެފެއާޒް ޙަސަން ޢަފީފާއި، މިނިސްޓަރ އޮފް ފޮރިން އެފެއާޒް ޑޮކްޓަރ އަޙްމަދު ޝަހީދު ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.


Raees Yameen ge massalah mihaaru othee baathilvefa: Saleem - vNews.mv\nއޭދަފުށީ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހްމަދު ސަލީމް\nއެސްއޯއެފަށް ދައުވާ ނުކުރަން ނިންމުމުން ރައީސް ޔާމީންގެ މައްސަލަ ބާތިލްވެއްޖެ: މެމްބަރު ސަލީމް\nރިފާޢަތު Male' | 28 September 2021, 11:10\nއެސްއޯއެފްއަށް ދައުވާ ނުކުރާން ނިންމުމުން ރައީސް ޔާމީންގެ މައްސަލަ ބާތިލްވެއްޖެ ކަމަށް ޕީޕީއެމްގެ ޕީޖީ ލީޑަރު އަދި އޭދަފުށީ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހްމަދު ސަލީމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nމެމްބަރު ސަލީމް މިހެން ވިދާޅުވީ ޕީޕީއެމްގެ ޖަގަހަ ޖަލްސާގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުންނެވެ.\nސަލީމް ވިދާޅުވީ ދައުލަތުގެ ވަކީލުންނަށް މަނީ ލޯންޑަރ ކުރި މީހުންނަށް ދައުލަތުން ދައުވާކުރަންވެސް ބޭނުންނުވާ ކަމަށާއި އެހިސާބުން ހުރިހާ މައްސަލައެއް ބާތިލްވީ ކަމަށެވެ.\nއެސްއޯއެފްގެ މައްސަލަ ނުބަލައެއް އެހެން މައްސަލައެއް ކުރިއަކަށް ނުގެންދެވޭނެ. ކިހިނެއްތޯ ގެންދާނީ؟ މައްސަލައިގެ އަސްލު ގެއްލުނީމަ ދެން ކޯޗެއްތޯ ކުރިއަށް ގެންދާނީ؟ މަކަރާ ހީލަތް އޭގެ ތެރެއަށް ވަދެއްޖިއްޔާ އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގައި އެ ހުރިހާ ކަމެއް ބާތިލްވީ."\nސަލީމް ވިދާޅުވީ ރައީސް ޔާމީންގެ މައްސަލަ މިހާރު އެއޮތީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ނިމިފައި ކަމަށާއި ދެން އެމައްސަލަ އިތުރަށް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށެވެ.\nއަދި އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ކޭސްގައި އެއްވެސް މީހަކާ ގުޅޭގޮތުން މަނީ ލޯންޑަރިންގ މައްސަލަ ކުރިއަކަށް ނުދެވޭނެ ކަމަށްވެސް ސަލީމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެސްއޯއެފް ކުންފުންޏަކީ މިމައްސަލައެއް އުފެދުމުގެ ކުރިން މިމީހުން ދަންނަ ތަނެއްވެސް ނޫންކަމަށާއި އެސްއޯއެފުން ފައިސާ ޖަމާވި ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ކަމަށްބުނެ އޭނާ ވެސް އޭސީސީއަށް ހާޒިރު ކުރި ކަމަށެވެ. "އަޅުގަނޑާ ވަރަށް ސުވާލުކުރި. އަދީބަކީ ވަގެއްކަން ނޭނގޭ ހެއްޔޭ؟ އެމްޕީއެލްއިން ޑޮލަރު ގަންނަން ލާރި ނެގި ހިސާބުން އައި ރިޕޯޓެއް ނެރުނޭ ޓީވީ ރޭޑިއޯތަކުންވެސް ގޮވިއޭ އަޑެއް ނާހަންހޭ؟ ސުވާލު ކުރުމުން އަޅުގަނޑު ދެންނެވިން އަނދުން ހުސެއިން ނީވުނު އެއްޗެއް ވަކި އަޅުގަނޑަށް އިވޭނެހޭ. އަނދުން ހުސެއިންއަށް އެބައޮތޭ ރަނގަޅު ކަމަށް ސިޓީ ލިބިފައި."\nސަލީމް ވިދާޅުވީ އެމްއެޕީއާރްސީގެ 35 މިލިއަނެއްގެ ވާހަކަވެސް އެބަދެކެވޭ ކަމަށާއި އޭގެ3ހަތަރު ކަޅު ދަބަސް ގެންދިޔަ ކަމުގެ ވާހަކަތައް ދެކެވެމުންދާ ކަމަށާއި އެދަބަސް ހިފައިގެން ދިޔަތަން ދުށްމީހުން އެބަތިބި ކަމަށެވެ.\nމަޖިލީހުގައި ޕީޕީއެމް މީހުން ވޯޓުދެނީ ޕާލިމެންޓްރީ ގްރޫޕުން ނިންމާ ގޮތަށް ކަމަށާއި ސަރުކާރުގެ ބިލްތަކަށް ސަރުކާރުން ބޭނުންވާގޮތަށް ވޯޓުދޭއިރު ރިޝްވަތުގެ ފައިސާ ނަގާކަށް ނުޖެހޭނެ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް ޔާމީނަކީ ހިތްވަރުގަދަ ބޭފުޅެއް ކަމަށާއި ރައީސް ޔާމީން މިނިވަންކުރަން ކޯލިޝަންގެ ލީޑަރޝިޕުން ރައިސް ސާލިހާއި ރައީސް ނަޝީދާއި ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނާއި ބައްދަކުރެއްވި ކަންވެސް މެމްބަރު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\nނަމަވެސް ސަރުކާރުން ހުށައެޅީ އެމަނިކުފާނު ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ވަޑައިގަތުމަށް ކަމަށާއި އަދި އޭރުން ސަލާމަތްވާނެ ކަމަށް ބުނި ކަމަށް މެމްބަރު ސަލީމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nރާއްޖެ އެމްއެމްޕީއާރްސީ ސިޔާސީ ޕީޕީޕއެމް ރައީސް ޔާމީން


"މާތް ﷲ ގެ ވާގިފުޅާއި އެކުން" ސޯޝަލް މީޑިއާ ފުރާލައިފި - އިންތިޚާބު ނިމުނީމާ "ޝައިޠާނާގެ ބާރާއެކު ކުރިއަށް!"\nސޯޝަލް މީޑިއާ އަށް ބަލައިފިނަމަ މިހާރު އެންމެ ގިނައިން ފެންނަނީ "މާތް ﷲގެ ވާގިފުޅާއިއެކު" ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ވާހަކަތަކެވެ. މިއީ އައު ކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ. ކޮންމެ އިންތިޚާބަކާއި ގުޅިގެން އެންމެ ބާރަށް ދެކެވޭ އެއް ވާހަކައެވެ. މިއަހަރު ބޭއްވި މަޖިލިސް އިންތިޚާބުގައި ވެސް އިވުނީ ހަމަ މިފަދަ އަޑުތަކެވެ.\nމަޖިލިސް އިންތިޚާބުގައި "މާތް ﷲ ވާގިފުޅާއިއެކު" ބޭނުންކޮށްގެން ކެންޕޭނުކޮށް ކަންކަންކޮށް މަޖިލީހަށް ހޮވުމުން މަޖިލިސް ތެރޭގައި ދެކެވޭ ވާހަކަތަކާއި ކުރެވޭ ކަންކަން މިދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. ބައެއް މެންބަރުންގެ އަމަލުތައް މަޖިލިސް ތެރޭގައި އިބިލީސް ވެސް އުޅެން ލަދުގަންނާނެ ފަދަ ދަށުދަރަޖައިގައި ހުރިއިރު އަނެއްބައި މެންބަރުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އިސްލާމް ދީނަށް ރައްދުކުރަމުން ގެންދާ ބަސްތައް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ.\nއެމްޑީއެންގެ ރިޕޯޓާއި ގުޅިގެން ދެކެވުނު ބައެއް ވާހަކަތަކުން ހީވެގެން ދިއައީ މައްސަލަ އުޅެނީ އިސްލާމްދީނުގައި ކަމަށާއި އެމްޑީއެން ރިޕޯޓަކީ ހަމަ އެންމެ ފުރިހަ ރިޕޯޓެއް ކަމަށެވެ. މިހައި ވަރަށް ކަންކަން އޮޅުވައިލިއެވެ. އަދި އެ ރިޕޯޓުގައި މަދީ ހަމައެކަނި ރަސޫލް (ޞޢވ)ގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ލިޔެފައި ނެތުން ކަމަށްވެސް ހަމަ އެ މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތުން އިއުލާނުކުރިއެވެ.\nމަޖިލިސް އިންތިޚާބުގައި ކެންޕޭނުކުރަން ދޮރުން ދޮރަށް ހިނގި ދުވަސްވަރު ވަގުތު ޖެހުމުން މިސްކިތަށް އެރި މެންބަރުންނަށް މިހާރު ބަންގީގެ އަޑު އިވޭކަމަކަށް ނުވެއެވެ. ޖެހިގެން ހުރި މިސްކިތުން ގޮވާއިރު މަޖިލިސް ކޮފީ މޭޒުދޮށުގައި ތިބޭއިރުވެސް މެއެވެ.\nއެހެންކަމުން ބުނަން ޖެހެނީ "މާތް ﷲގެ ވާގިފުޅާއި އެކުން" ކެމްޕޭނު ފަށާފަދައިން މަޤާމު ލިބުމުންވެސް އަދި ނުލިބުނު ނަމަވެސް އެކަން ހިތުގައި އަބަދުވެސް ބޭއްވުމަށެވެ! އިންތިޚާބު ނިމުނީމާ "ޝައިޠާނާގެ ބާރާއެކު ކުރިއަށް!" ދާ މީހަކަށް ނުވުމަށެވެ.


އުފާ ފުޓްސަލް ކަޕް 2019 – ޗެމްޕިއަންކަން ތިޔަމަސް އެކްސް ސްޕޯރޓްސް ހޯދައިފި – Ungoofaaru\nބަނޑޭރިގަނޑު/ޚަބަރު/އުފާ ފުޓްސަލް ކަޕް 2019 – ޗެމްޕިއަންކަން ތިޔަމަސް އެކްސް ސްޕޯރޓްސް ހޯދައިފި\nއިބްރާހީމް ޒަޔާން6ސެޕްޓެމްބަރ 2019\n0 107 1 މިނެޓުން ކިޔާލެވޭ\nއުފާ ފުޓްސަލް ކަޕް 2019 ގެ ޗެމްޕިއަންކަން ތިޔަމަސް އެކްސް ސްޕޯރޓްސް ހޯދައިފިއެވެ. ތިޔަމަސް ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދީ މުބާރާތުގެ ފައިނަލް މެޗުގައި2– 1 ލަނޑުން އެއްމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން ޔަންގް ސްޓަރ ގެ މައްޗަށް ކުރިހޯދައިގެންނެވެ.\nފައިނަލްމެޗުގަ ފުރަތަމަ ލަނޑު ޖަހާ ލީޑު ނެގީވެސް ތިޔަމަސް އެކްސް އިންނެވެ. މެޗުގެ 15 ވަނަ މިނެޓްގައި ތިޔަމަސް އަށް ލީޑު ނަގައިދިނީ ހަސަން ފަޒީލްއެވެ. ޔަންގް ސްޓަރ އަށް އެއްވަރުކޮށްދިނީ ދެވަނަ ހާފުގެ 13 ވަނަ މިނެޓްގައި އިބްރާހީމް ސިނާހް އެވެ. ތިޔަމަސް އިން ދެވަނަ ފަހަރަށް ލީޑުނެގީ މެޗުނިމެން2މިނެޓަށް ވެފައިވަނިކޮށް އުޒައިރު ހަސަންއެވެ.\nފައިނަލް މެޗުގެ މޮޅު ކުރުންތެރިއާގެ މަޤާމު ހޯދީ ތިޔަމަސް އެކްސް ސްޕޯރޓްސްގެ ކެޕްޓަން އުޒައިރު ހަސަންއެވެ. މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާ އަށް ޓްރޮފީ ހަވާލުކޮށްދެއްވީ ޔޫތު އެސޯސިއޭޓް އަހުމަދު ޝާހިދުއެވެ.\nމުބާރާތުގައި ޖަޖްކަން ކޮށްދެއްވި ފަރާތްތަކަށް އުފާއިން ދިން ހަނދާނީ ހަދިޔާ ހަވާލުކޮށްދެއްވީ އަބްދުލް ޤާދިރު އަބްދުﷲ އެވެ. ރެފްރީކަން ކޮށްދެއްވި ފަރާތްތަކަށް އުފާއިން ދިން ޓްރޮފީ އަދި މެޑަލް ހަވާލުކޮށްދެއްވީ އެޓޯލް ކޮމާންޑަރު ފާތިހްއެވެ.\nމުބާރާތުގައި އެއްމެ ގިނަ ގޯލް ޖަހައިގެން ރަންބޫޓް ހާސިލްކުރީ ތިޔަމަސް އެކްސް ސްޕޯރޓްސްގެ މަމްދޫހު އަބްދުލް ޤާދިރުއެވެ. މަމްދޫހު އަށް ޓްރޮފީ ހަވާލުކޮށްދެއްވީ ކުލަބް ޔޫތު ސްޓަރގެ ނައިބް ރައީސް މުހައްމަދު އަބްދުއްޝަކޫރެވެ.\nމުބާރާތުގެ އެއްމެ މޮޅު ކީޕަރުގެ މަޤާމް ހޯދި ތިޔަމަސް އެކްސްގެ އަހުމަދު އަފްސަލް އަށް ޓްރޮފީ ހަވާލުކޮށްދެއްވީ ރިވާޑް ޕްލަސްގެ މެނޭޖަރ އަދި ކުރީގެ ކީޕަރ އިބްރާހީމް ހަލީމްއެވެ.\nމުބާރާތުގެ އެއްމެ މޮޅު ފަސްކުޅުންތެރިންނަށް ޓްރޮފީ ހަވާލުކޮށްދެއްވީ ކްލަބް ޔޫތު ސްޓަރގެ ނައިބް ރައީސް މުހައްމަދު އަބްދުއް ޝަކޫރާއި ޔޫތު އެސޯސިއޭޓް އަހުމަދު ޝާހިދު އާއި އުނގޫފާރު ކައުންސިލްގެ ނައިބް ރައީސް މުހައްމަދު އަފްލާހު އަދި ލޮޓަސް ގެ ފަރާތުން ވަޑައިގެންނެވި އެމްޑީ އާއި ގެނެރަލް މެނޭޖަރއެވެ.\nމުބާރާތުގެ އެއްމެ މޮޅު ފަސްކުޅުންތެރިންނަށް ހޮވުނީ\n1- ތިޔަމަސް އެކްސް ސްޕޯރޓްސްގެ ޖާޒީނަމްބަރ9އިބްރާހީމް މުބީން އަހުމަދު\n2- ވައިނޮޓް ސްޕޯރޓްސްގެ ޖާޒީނަމްބަރު 11 އަލީ ސިމާހް\n3- ވައިނޮޓް ސްޕޯރޓްސްގެ ޖާޒީނަމްބަރު 24 އަލީ ޝައިހާން\n4- ޔަންގް ސްޓަރގެ ޖާޒީނަމްބަރު 11 އަލީ އުނައިސް\n5- ޔަންގް ސްޓަރގެ ޖާޒީނަމްބަރު 30 އަހުމަދު ނާހިދު އެވެ.\nމުބާރާތުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަޤާމު ހޯދި ތިޔަމަސް އެކްސް ސްޕޯރޓްސްގެ އިބްރާހީމް މުބީން އަހުމަދު އާއި ޓްރޮފީ ހަވާލުކޮށްދެއްވީ އުނގޫފާރު ކައުންސިލްގެ ނައިބް ރައީސް މުހައްމަދު އަފްލާހްއެވެ.\nމުބާރާތުގެ ފެއަރޕްލޭ ޓީމަކަށް ހޮވިފައިވަނީ ވައިނޮޓް ސްޕޯރޓްސްއެވެ. ވައިނޮޓް ސްޕޯރޓްސްއާއި ޓްރޮފީ ހަވާލުކޮށްދެއްވީ ޖަމްއިއްޔަތުއްސައިފްގެ މުސްތަޝާރު އަބްދުﷲ ރަޝީދެވެ.\nމުބާރާތުގެ ރަނަރަޕް ޓީމަށް އުފާ އަދި ލޮޓަސް އިން ދިންފައިސާގެ އިނާމް 10 ހާސް ރުފިޔާ އާއި މެޑަލް ހަވާލުކޮށްދެއްވީ ލޮޓަސްގެ ޖީއެމްއެވެ.\nމުބާރާރުގެ ޗެމްޕިއަންޓީމަށް އުފާ އަދި ލޮޓަސް އިން ދިންފައިސާގެ އިނާމް 25 ހާސް ރުފިޔާ އާއި ރަންމެޑަލް އަތި ތަށި ހަވާލުކޮށްދެއްވީ ފައިނަލް މެޗުގެ ޝަރަފްވެރި މެހުމާން ލޮޓަސްގެ ޗެއަރމަންއެވެ.\nތިޔަމަސް އެކްސް ސްޕޯރޓްސް އަދި ޔަންގް ސްޓަރ ބައްދަލުކުރި ފައިނަލްމެޗްގެ ފޭސްބުކް ލައިވް ވީޑިއޯ\nUFAA Futsal Cup 2019 – FinalThiyamus X Sports vs Young Star#UFAAFutsalCup2019 #ufaasports #ufaa #ungoofaarucommunitycentre Lotus Bike ShopLotus FihaaraState Trading Organization Plc\nPosted by Ungoofaaru.com on Thursday,5September 2019\nރ. އުނގޫފާރު އުފާ ފުޓުސަލް ކަޕް 2019 ތިޔަމަސް އެކްސް ޔަންގް ސްޓަރ


SunOnline: Fehendhoo pre school kudhin thauleemun mahuroom vanee\nފެހެންދޫ ޕްރީސްކޫލް ކުދިން ތައުލީމުން މަހުރޫމްވަނީ\nއައިޝަތު ފަރީޙާ 07 Jan 2020, 13:16\nބ. އަތޮޅު ގޮއިދޫ (ކ) އަދި ފެހެންދޫ (ވ) ---\nގާތްގަނޑަކަށް 300 އެއްހާ މީހުން ދިރިއުޅޭ ބ. ފެހެންދޫގެ ސްކޫލަށް ދާ އުމުރުގެ ކުދިން ޒަމާނުއްސުރެ އުފުލާ ބުރައަކީ ތައުލީމު ހާސިލްކުރުމަށް ފަޅު ހުރަސްކޮށް ޖެހިގެން އޮންނަ ގޮއިދޫ އަށް ދިޔުމެވެ. އެ ހާލުގައި، ގަދަ ވަޔާއި ވިއްސާރާގައިވެސް ބެލެނިވެރިން ކުދިން ސްކޫލަށް ފޮނުވަނީ ދަރިންނަށް އެކަށީގެންވާ ތައުލީމެއް ދިނުމަށެވެ. ރަށުގައި ތިބެގެން އެ ފުރުސަތު ލިބެން ނެތީމަ އެވެ.\nފެހެންދޫގެ ގްރޭޑު 1-10 އަށް ތައުލީމު ހާސިލް ކުރާ ކުދިން މިގޮތަށް ގޮއިދޫ އަށް ދަތުރު ކުރާތާ އެތައް އަހަރެއް ވެއްޖެ އެވެ. ރަސްމީ ތައުލީމުގެ ދަށުން ފެހެންދޫގައި ސްކޫލެއް ނުހިންގާތީ ކުދިން ގޮއިދޫ އަށް ދިޔުމުގެ ހުރިހާ ހަރަދެއް ބެލެހެއްޓުމަށް އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ އިން ހާއްސަ އެލަވެންސެއްވެސް ދެއެވެ.\nސްކޫލް ފެރީގައި ފެހެންދޫ ދަރިވަރުން ގޮއިދޫއަށް ފުރަނީ ---\nނަމަވެސް ފެހެންދޫގެ ކުދިންގެ ތެރެއިން ޕްރީސްކޫލު ތައުލީމު ހާސިލްކުރާ އުމުރުގެ ކުދިންގެ ބެލެނިވެރިންގެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް އެބައޮތެވެ. ރަށުގައި "ސަރުކާރުން ހިންގާ ޕްރީސްކޫލެއް" ނަމެއްގައި ހުންނާތީ ގޮއިދޫ އަށް އެކުދިން ގެންދަން އެލަވެންސެއް ނުދިނުމެވެ. އެކަށީގެންވާ ތަމްރީނެއް ނެތް ޓީޗަރަކާއެކު "ގޮއިދޫ ސްކޫލުގެ ޔުނިފޯމުގައިި ގޮއިދޫ ސްކޫލުގެ ކުދިންގެ ގޮތުގައި ތިބެ" ފެހެންދޫގައި ހުންނަ ސްކޫލަށް ދާންޖެހުމެވެ. އެ ކުދިންނަށް ފެހެންދޫގައި އެކަށީގެންވާ ތައުލީމެއް ލިބެން ނެތް ނަމަވެސް، ގޮއިދޫއަށް އެ ކުދިން ގެންދަން ބެލެނިވެރިންނަށް އޮތް ފުރުސަތުތައް ބަންދުވަނީ އެވެ.\nހަތް ކުދިން ގެންދަން ޑިންގީގައި ޖާގައެއް ނެތް\nގޮއިދޫ ސްކޫލުގެ ޕްރިންސިޕަލް މުހައްމަދު ނިޒާމް ވިދާޅުވީ މީގެ ކުރިން ފެހެންދޫ އިން ގޮއިދޫ އަށް ކިޔެވުމަށް ގޮސް އުޅުނީ ޕްރީ ސްކޫލު އުމުރުގެ ދެ ކުދިން ކަމަށެވެ. ފެހެންދޫ އާއި ގޮއިދޫ އާ ދެމެދު ދަތުރުކުރާ ޑިންގީ ގައި އެކުދިން ގޮއިދޫ އަށް ގެންގޮސް ހެދި ނަމަވެސް މިއަހަރު ފެހެންދޫ އިން ގޮއިދޫ އަށް ދާނެ ޕްރީސްކޫލު އުމުރުގެ ހަތް ކުއްޖަކު އެބަތިބި ކަމަށެވެ.\n"ހަތް ކުދިން ގެންދަންޏާ އެބަޖެހޭ އިތުރު ދަތުރެއް އަޅަން. އިތުރު ދަތުރެއް އަޅަންޏާ އެއީ ހަރަދެއް. އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ އިން އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް އެ ހަރަދެެއް ނުދޭ. މިނިސްޓްރީ އިން ބުނަނީ ފެހެންދޫގައި ޕްރީސްކޫލު ހިންގާ ކަމަށް. ޕްރީސްކޫލު އެރަށުގައި ހިންގާތީ އެރަށުގެ ކުދިން ގޮއިދޫ އަށް ގެންނަން ބޭނުންވާނެ އެލަވެންސް ނުދޭނެ ކަމަށް،" ނިޒާމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nފެހެންދޫ ސްކޫލް: ---\nބެލެނިވެރިންގެ ކަންބޮޑުވުން އިންތިހާއަށް\nފެހެންދޫ ގައި ހުންނަ ޕްރީސްކޫލަށް ތައުލީމު ހާސިލްކުރުމަށް މިދިޔަ އަހަރު ދިޔައީ އެންމެ ކުއްޖެކެވެ. އެ ކުއްޖާއަށް ކިޔަވައިދިނުމަށް ގޮއިދޫ ސްކޫލުން ވަގުތީ ޓީޗަރެއް ހަމަޖައްސައިދިނެވެ. ފެހެންދޫގެ ބެލެނިވެރިންގެ އަނެއް ކަންބޮޑުވުމަކީ މިއެވެ. ޓްރެއިނިން ލިބިފައިވާ ޓީޗަރެއް ނެތި ދަރިވަރުން ސްކޫލަށް ފޮނުވަން ބެލެނިވެރިން ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ.\n"ބެލެނިވެރިންގެ ކޮންސާން އަކީ ރަސްމީތައުލީމުގެ ތެރޭގައި ފައުންޑޭޝަން ސްޓޭޖު (ޕްރީ ސްކޫލުގެ އެލެކޭޖީ ޔޫކޭޖީ) ހިމެނޭއިރު އެކުދިން ގޮއިދޫ އަށް އަންނަން އެލަވެންސެއް ނުދިނުން،" ގޮއިދޫ ސްކޫލުގެ ޕްރިންސިޕަލް ވިދާޅުވި އެވެ.\nފެހެންދޫ އާއި ގޮއިދޫ އާއި ދެމެދު އާންމުކޮށް ކުރާ ދަތުރަކަށް 200 ރުފިޔާ ހޭދަވާއިރު ކޮންމެ ދުވަހަކު 400 ރުފިޔާ އަމިއްލަ އަށް ހަރަދުކުރުމަކީ ބެލެނިވެރިންނަށް ބޮޑު ބުރައަކަށް ވާނެއެވެ.\nބެލެނިވެރިންގެ އަނެއް ޝަކުވާ އަކީ ގޮއިދޫ ސްކޫލުގެ ރަޖިސްޓްރީގައި ޖައްސާފައި، ފެހެންދޫ ކުދިން ފެހެންދޫގައި ހުންނަ ސްކޫލަކަށް ގެންދިޔުމެވެ.\n"ފައުންޑޭޝަން ސްޓޭޖުގައި ގޮއިދޫ ސްކޫލަށް ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައި، ފެހެންދޫ އިމާރާތަކަށް މިވައްދަނީ ވަގުތީ ޓީޗަރެއް ގެނެސްގެން. ވަގުތީ ޓީޗަރު ބަލިވެއްޖެއްޔާ މިތިބެނީ ސްކޫލަށް ނުގޮސް،" ފެހެންދޫގެ ބެލެނިވެރިން ބުންޏެވެ.\nފެހެންދޫ ކުދިން އެރަށު ޕްރީސްކޫލަށް ދިޔަ ނަމަވެސް ލާންޖެހެނީ ގޮއިދޫ ސްކޫލުގެ ޔުނިފޯމެވެ. އެތަނުގައި ކުދިންނަށް ބޭނުންވާނެ ވަސީލަތްތަކެއް ނެތެވެ. އިޖުތިމާއީ ގުޅުމާއި ކުދިންނާއި ގުޅިގެން އުޅެން ދަސްކޮށްދޭން ޖެހޭ އުމުރުގައި، މަދު ކުދިންކޮޅަކާއެކު ތަމްރީނެއް ނެތް ޓީޗަރަކާ ކުދިން ހަވާލުކޮށްގެން ތިބޭކަށް ފެހެންދޫގެ ބެލެނިވެރިން ބޭނުމެއް ނޫނެވެ.\nބ. ފެހެންދޫ މަގެއް-- ފޮޓޯ: އޭދަފުށި ޓައިމްސް\nއުސޫލާ ހިލާފަށް އެލަވެންސެއް ނުދެވޭނެ: އެޑިއުކޭޝަން\nއެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީގެ ޒޯން ކޯޑިނޭޓަރ އަބްދުލްވަލީއު އަލީ ވިދާޅުވީ މިނިސްޓްރީގެ އުސޫލާ އެއްގޮތަށް ފެހެންދޫގައި ޕްރީސްކޫލު ޓީޗަރެއް ހުންނާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ފިނޭންސްގެ އުސޫލާ ހިލާފަށް ފެހެންދޫގެ ޕްރީސްކޫލު ކުދިން ގޮއިދޫ އަށް ދިޔުމަށް އެލަވެންސް ދެވެން ނޯންނާނެ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން އޮންނަ އުސޫލުގެ ދަށުން އިއުލާނު ކުރިން ފެހެންދޫ އަށް ޕްރީ ސްކޫލު ޓީޗަރެއް ހޯދަން. ޓްރެއިންޑް ޓީޗަރެއް ނުލިބުމުން ރިލީފް ޓީޗަރެއް ނަގަން ޖެހެނީ. އަނެއްކޮޅުން ޕްރީސްކޫލެއް ފެހެންދޫގައި ހުރެފައި، ޕްރީސްކޫލު ކުދިން ގޮއިދޫ އަށް ގެންދަން ބޭނުންވިޔަސް އެކުދިންނަށް ދަތުރު ހަރަދެއް ނުދެވޭނެ. އެއީ ފިނޭންސްގެ އުސޫލާ ހިލާފުކަމެއް. ރަށުން ލިބެން ހުރި ހިދުމަތެއް ހޯދަން އެހެން ރަށަކަށް ދާން ބޭނުންނަމަވެސް އެކަމަށް އެހީ ދިނުން އުސޫލުގައި ނޯވޭ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nފެހެންދޫގައި އާބާދީ މަދުވުމުގެ ސަބަބުން އެރަށުގައި ސްކޫލެއް ނުހިންގައެވެ. ފެހެންދޫ ދަރިވަރުންގެ ތެރެއިން ގޮއިދޫ އަށް ކިޔަވަންދާ ކުދިން ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ސްކޫލަށް ގޮސް އައިސް ހަދަނީ ޑިންގީ އެއްގަ އެވެ. ފެހެންދޫ އާއި ގޮއިދޫ އާއި ދެމެދު ދަތުރުކުރާނެ ފެރީއެއް ބަނުމަށް އިންޑިއާ އިން އެހީދީފައިވާއިރު އެ ދެރަށް ގުޅުވާލާ ކޯޒްވޭ އެއް ހެދުމަށް މިއަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ވެސް ވަނީ ހިމަނައިފައެވެ.


މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލްގެ ފަރާތުން ބޭއްވެވި [ނޫސްވެރިންގެ އިނާމު 2014] ދެއްވުމުގެ ޙަފްލާގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބު ޑޮކްޓަރ މުޙަންމަދު ޖަމީލު އަޙްމަދު ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅު - The President's Office\n3 މޭ 2015، ރިފަރެންސް: FAS/NRJ/2015/5\nاَلحَمْـدُ لِلّـهِ وحده، وَالصّـلاة وَالسّلام علـى مَن لا نبي بعده.\nމީޑިއާ ކައުންސިލްގެ ރައީސް އަލްފާޟިލް މުޙަންމަދު ޢާޞިފް، ނައިބު ރައީސް އަލްފާޟިލް އަޙްމަދު ޝަރީފް ނަފީސް، މިނިސްޓަރ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒް އަލްފާޟިލް ޢުމަރު ނަޞީރު، ކޮމިޝަނަރ އޮފް އިންފޮމޭޝަން އަލްފާޟިލް ޢަބްދުލްޢަޒީޒު ޖަމާލް އަބޫބަކުރު، މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަންގެ ރައީސް މުޙަންމަދު ޝަހީބް، މީޑިއާ ކައުންސިލްގެ ޢިއްޒަތްތެރި މެންބަރުން، މިރޭގެ މި ޙަފްލާގައި ވަރަށް ޝަރަފްވެރި ވަނަތަކާއި އަދި މަޤާމުތަކެއް ޙާޞިލު ކުރެއްވި އެންމެހާ ޢިއްޒަތްތެރި ބޭފުޅުން، މި އުފާވެރި ހަފްލާގެ ޢިއްޒަތްތެރި ޖަލީސުން، ދުރާއި ގާތުން މި އުފާވެރި މަންޒަރު މިރޭ އަޑުއައްސަވާ އަދި ބައްލަވަމުން ގެންދަވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޢިއްޒަތްތެރި ލޮބުވެތި އެންމެހާ ރައްޔިތުން.\nޝައްކެއްނެތް، މިނިވަންކަމާއެކު ތިމާގެ ޚިޔާލު ފާޅުކޮށް، ފިކުރު ފާޅުކުރުމަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށް ލިބިގެންވާ ދުސްތޫރީ ޙައްޤެއް. މިނިވަންކަމާއެކު ނޫސްވެރިކަން ކުރުމާއި، މުވާޞަލާތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމާއި އަދި ހަމައެޔާއެކީގައި މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމަކީ، މިއަދު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދުސްތޫރުގައި ބިންވަޅު ނެގިފައިވާ އަސާސީ ޙައްޤެއް. ޢަމުދުން ޚަބަރު ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި، މަސްދަރު ހާމަކުރުމެއްނެތި، މި ޙައްޤު އަދާކުރުމަކީ ދުސްތޫރުން ލިބިދީފައިވާ މުހިންމު ރުކުނެއް. މިއަދު މި މުހިންމު ޙައްޤު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދުސްތޫރުގައި ބިންވަޅު ނެގިފައިވާއިރުގައި، މިފަދަ ޙައްޤެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިދީފައިވަނީ ކީއްވެގެންތޯ، އެބަ ސުވާލުކުރަންޖެހޭ. މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ މިނިވަންކަމަކީ، ކޮން ބޭނުމެއްގައި، ކީއްވެގެން ގެނެއްސަ އޮތް ޙައްޤެއްތޯ ސުވާލުކޮށްލަން އެބަޖެހޭ.\nމިއަދުގެ ޑިމޮކްރަސީގައި އައިސްފައިވާ ހަމަތަކަކީ، ރައްޔިތުންގެ ފައިދާއަށްޓަކައި އެތަކެއް ޤަރުނެއް ވަންދެން ދުނިޔޭގެ ކުރިއަރާފައިވާ ޑިމޮކްރަސީތަކުގައި ތަޖުރިބާކޮށްފައިވާ ޙައްޤެއް. އަދި އެ މުޖްތަމަޢުތަކުގައި ގަބޫލުކޮށްފައިވާ ޙައްޤުތަކެއް. އަޅުގަނޑު ދެކޭގޮތުގައި، މި މުހިންމު ޙައްޤުގެ އެންމެ މުހިންމު ބޭނުމަކީ، ތެދާއި ދޮގު ސާފުކޮށްދިނުން. ތެދު ހާމަކޮށްދިނުމަކީ، މިނިވަން ޑިމޮކްރެޓިކް ނިޒާމެއްގައި ވަރަށް މުހިންމު އަސާސީ ސިފައެއް. އެހެންކަމުން، މިރޭގެ ވާހަކަތަކުގައި އަޑުއިވިގެންދިޔަ ފަދައިން، މިނިވަން މީޑިއާ ބަލައިގެންފައިވަނީ، ޑިމޮކްރަސީގެ ހަތަރު ވަނަ ރުކުނުގެ ގޮތުގައި. މިއީ މިޒަމާނުގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ނިޒާމްތަކުގައި ބިންވަޅު ނެގިގެން އައިސްފައިވާ ޙައްޤެއް ކަމުގައިވީނަމަވެސް، މި ޙައްޤަކީ ޙަޤީޤަތުގައި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި، އޭގެ އަސާސް ބިނާވެގެން އައިސްފައިވާ މުހިންމު ޙައްޤެއްކަން އަޅުގަނޑު ފާހަގަކުރަން. އިސްލާމްދީން އައުމުން، އެ ދީނަކީ ޙަޤީޤީ ދީނެއް ނޫންކަމަށް ދެއްކުމަށް، މައްކާގެ މުޝްރިކުން ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދިޔަ. އެހިނދު اللّـه سبحـانـه وتعـالى ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ވަޙީކުރެއްވީ، يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ [އޭ ފޮތުގެ އަހުލުވެރީންނޭވެ! (އެއީ ޙައްޤުކަން) ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެނގިތިބި ހާލުގައި، ޙައްޤާއި ބާޠިލު އޮޅުވާލައި، އަދި ޙައްޤުގޮތް ތިޔަބައިމީހުން ފޮރުވަނީ ކީއްވެގެންހެއްޔެވެ؟]\nއެއްވެސް ޝައްކެއްނެތްގޮތުގައި، މިނިވަން ނޫސްވެރިކަމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ނިޒާމް ދިރުވައި އާލާކޮށް ތަރައްޤީ ކުރުމުގައި، ވަރަށް މުހިންމު ރަން ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވާ ނިޒާމެއް. މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މިނިވަންކަން ފުޅާވެގެންދިޔުމާއެކު، ދިވެހި ޤައުމުގެ ރައްޔިތުންނަށް، އެތަކެއް ކަންތައްތަކެއް ސާފުވެގެންދިޔަ، އޮޅުންފިލައިގެންދިޔަ. ކުރިން ހީކުރެވިފައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށް، ކޮންމެ މީހަކު ގޯހެއް ހެދިކަމުގައިވިޔަސް، އެއީ ގޯހެއްކަން ބުނެދިނުން ނުވަތަ ދެނެގަތުމުގެ ޙައްޤު، ދިވެހިންނަށް ލިބިގެންދިޔަ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން، މި ފާއިތުކުރަމުންދަނީ ދިވެހި ނޫސްވެރިކަމުގެ މުޅިން އާ މަރްޙަލާއެއް. އަދި ދިވެހިން މިވަނީ މި މަރްޙަލާއަށް ދަތުރުކޮށްފައި. އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތްގޮތުގައި، ދިވެހިންނަކީ ފޮތްކިޔުމަށް ޝައުޤުވެރިވާ ބައެއް. މަޢުލޫމާތު ހޯދުމަށް ޝައުޤުވެރިވާ ބައެއް. ޒަމާނަށް އައި ބަދަލާއެއްކޮށް، މިއަދު މަޢުލޫމާތު ވަރަށް ބޮޑަށް ޑިޖިޓަލައިޒްވެގެން ހިނގައްޖެ. ކޮންމެ މީހަކު ސީދާ ނޫސްކަރުދާސް ހިފައިގެން ނެތް ކަމުގައިވީނަމަވެސް، އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލުކުރެވެނީ، މިއަދު ދިވެހިން އެންމެ ގިނައިން ކުރާ އެއްކަމަކީ، މަޢުލޫމާތު ހޯދުމަށްޓަކައި ނޫސްކިޔުމޭ، ޚަބަރުތައް ކިޔުމޭ. މިޒަމާނުގެ ތަފާތު ވަސީލަތްތަކުގެ ތެރެއިން، ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ސޯޝަލް މީޑިއާތަކުގެ ތެރެއިން، ދިވެހިން މިއަދު މަޢުލޫމާތު ހޯދަމުން ގެންދަނީ، ދުނިޔޭގެ އެހެންވެސް ޤައުމުތަކަށް އައިސްފައިމިވާ އިންޤިލާބީ ބަދަލުތަކުގެ ތެރެއިން. މަޢުލޫމާތުގެ މި މުއްސަނދި ޚަޒާނާއަށް ދިވެހިންވެސް ވަނީ ޣަރަޤުވެގެން ގޮސްފައި. މިއަދު މަޢުލޫމާތު ހޯދުމަށް އޮތް ޝައުޤުވެރިކަން އިތުރުވެގެން ހިނގައްޖެ. ޝައްކެއްވެސްނެތް، އަދި މުޅި މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މާޙައުލާ ދޭތެރޭގައި، މީހުން ދެކޭގޮތްވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ތަފާތުވެގެން ހިނގައްޖެ.\nޝައްކެއްނެތް، މިއަދު ވަރަށް ފަސޭހަކަމާއެކު މަޢުލޫމާތު ލިބެން ހުންނައިރު، އެއަށްވުރެ ފަސޭހަކަމާއެކު، އެ މަޢުލޫމާތު ލިބެން ހުންނަ މަސްދަރުތައް ނިސްބަތްވާގޮތް ވަރަށް ބޮޑަށް ސާފުވެގެންދޭ. މަޢުލޫމާތާއި ނޫސްވެރިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ސިޔާސީ ކުލަ ޖެހިފައިވާތަން، މިއަދު ހާމަކޮށް ފެންނަން އޮތްއިރު، މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ގެތަކުގައި، އެއް ޢާއިލާއެއް އެކީގައި ޚަބަރު ބެލުމަށްވެސް ވަނީ ދަތިވެފައި. އެކަކު ބޭނުންވާ ޗެނަލެއް، އަނެކަކަށް ކަމުނުދޭ. އެކަކު ކިޔާ ޚަބަރެއް، އަނެކަކަށް ކަމުނުދޭ. އެވަރަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި މިވަނީ ސިޔާސީ ކުލަ ޖެހިފައި. މިއީ ދުނިޔޭގެ އެހެންވެސް ޤައުމުތަކުގައި، ނޫސް މީޑިއާތަކުގައި ހިނގާ ކަމެއް. ސިޔާސީ އެކި ފިކުރަށް ތާއީދު ކުރުމަކީ ހިނގަމުން އަންނަ ކަމެއް. އެކަމަކު އެފަދަ ނޫސްތަކުގައިވެސް ބިނާކުރުވަނިވި ފާޑުކިޔުންތަކާއި، ތަރައްޤީގެ ދިރާސާތަކުން ދަލީލު ދައްކާކަން ފާހަގަކުރެވޭ. އެހެން ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގައި ސިޔާސީގޮތުން ބުރަވާ އެކިއެކި ޛަރީޢާތަކުން ފޮނުވާ ޚަބަރުތަކުގައި، މިފަދަ ގޮތަކަށް ކަންކަން ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރަން ދަތި.\nމިރޭ އަޅުގަނޑުގެ އިލްތިމާސަކީ، ނޫސްވެރިން، ޤަލަމުގެ ބާރާއި އަގު ވަޒަންކުރަން ދަސްކުރަމާ ހިނގާށޭ. އަޅުގަނޑުގެ އިލްތިމާސަކީ، މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި، ތިޔަބޭފުޅުންގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ޒިންމާ، އެއްގޮތަކަށްވެސް ހަނދާންނައްތާނުލައްވާށޭ. ޙައްޤު ވާހަކަތަކާއި، ތެދު މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ފަސްޖެހިވަޑައިނުގަންނަވާށޭ. ޙައްޤު ގޮތާއި، ތެދު މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމަކީ، ކޮންމެ ނޫސްވެރިއެއްގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ވަރަށްބޮޑު އަމާނާތެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރައްވާށޭ. އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތްގޮތުގައި، ބިނާކުރުވަނިވި ފާޑުކިޔުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫން. ކަންތައްތަކާ ދޭތެރޭގައި ވިސްނައި، ޚިޔާލުފާޅުކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް. ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި اللّـه سبحـانـه وتعـالى ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ، أَوَلَمْ يَنظُرُوا فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللَّـهُ مِن شَيْءٍ އެ އާޔަތުގެ މާނައަކީ، [އަދި އުޑުތަކާއި ބިމުގެ ވެރިކަމާމެދުގައްޔާއި، ﷲ ހައްދަވާފައިވާ އެންމެހާ ތަކެއްޗާ މެދު އެއުރެން ވިސްނައި ނުބަލަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟] މި އާޔަތުން ސާފުކޮށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގެނީ، އަޅުގަނޑުމެން ލިޔަންޖެހެނީއަކީ ހަމަ ތިބެފައެއް ނޫންކަން. އަޅުގަނޑުމެން ޚިޔާލުފާޅުކުރަންޖެހެނީއަކީ، އެއްވެސް ގޮތަކަށް ނުވިސްނާ ނޫންކަން. އަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވެގެންވަނީ ވިސްނައި، ފިކުރުކޮށް، އަޅުގަނޑުމެން ލިޔާ ލިޔުންތަކާއި، ގެނެސްދޭ މަޢުލޫމާތުތައް، އެގޮތަށް ބިނާކުރުން.\nމިރޭ މި މަޤާމުގައި ހުއްޓި ހުރެ، އަޅުގަނޑަށް ލިބޭ ވަރަށް ޚާއްޞަ އުފަލެއް، މިރޭ ނޫސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން އެންމެ މަތިވެރި ޝަރަފް ހޯއްދަވައިގެން ވަޑައިގެންނެވި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަރަށް ލޮބުވެތި، އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ ޤަދަރާއި ޢިއްޒަތް، އެބޭފުޅަކަށް މި ދާއިރާއިންނާއި އަދި ދިވެހި ޤައުމުގެ އިޖްތިމާޢީ، ސިޔާސީ ދާއިރާއިންނާއި، ޢިލްމީ ދާއިރާއިން ވަރަށް އަގުހުރި ޚިދްމަތްތަކެއް ފޯރުކޮށްދެއްވާފައިވާ، އަގުހުރި ދިވެހި ދަރިއެއް ކަމަށްވާ ޑޮކްޓަރ މުޙަންމަދު ޒާހިރު ޙުސައިނަށް ވަރަށް އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކީގައި އަޅުގަނޑު ތަހުނިޔާ ދަންނަވައި ޝުކުރު ދެންނެވުން. ނޫސްވެރިޔަކަށް ދެވޭ އެންމެ މަތިވެރި ޝަރަފަކީ، އަޅުގަނޑު ދެކޭގޮތުގައި އިތުބާރު. އެއީ ނޫސްވެރިކަމުގެ އެތިކްސްއާ ލާމެހިފައިވާ ކަމެއް. ނޫސްވެރިކަމުގެ އެތިކްސްއަކީ ބުރަ އެހާމެ ބިޔަ މަސްއޫލިއްޔަތެއް. ތިމާ ފޯރުކޮށްދޭ މަޢުލޫމާތަކީ، ތިމާއަށް ރަނގަޅަށް އެނގިގެން ފޯރުކޮށްދޭ މަޢުލޫމާތަކަށްވުން މުހިންމު.\nއެހެންވީމާ، މިއަދު ނޫސްވެރިކަމަކީވެސް އެކަމުގެ ތަޖުރިބާއާއި މަޢުލޫމާތާއި، އެކަމުގެ ހުނަރާއި ޢިލްމު ހޯދައިގެން ކުރާ މަސައްކަތަކަށްވާން އެބަޖެހޭ. އަދި މިގޮތުން އެ މަސައްކަތް ކުރާއިރުގައި، އެންމެ މުހިންމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބަލަހައްޓަންޖެހޭ މިންގަނޑަކީ، ނޫސްވެރިއެއްގެ ނަޒާޙަތުގެ މިންގަނޑު ކަމަށް އަޅުގަނޑު ދެކެން. ޝައްކެއްނެތް، އަޅުގަނޑުވެސް ގަބޫލުކުރަން، މިއަދު ރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިކަމަށް އޮތް ގޮންޖެހުންތައް ވަރަށްގިނަ. އެކަމަކު އެންމެބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަކުރެވެނީ، މިއަދު ރާއްޖޭގެ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް އޮތް އިތުބާރާމެދު އުފެދޭ ސުވާލު. ނަޒާޙަތްތެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން ދެކޭގޮތް. ނޫސްވެރިންގެ އެތިކްސްގެ ވާހަކަ، ކެފޭތަކުގެ ކޮފީމޭޒުމަތީގައްޔާއި، ސިޔާސީ ވެރިންގެ މޭޒުތަކުގެ މަތީގައި، ތަފާތު ގޮތްގޮތަށް ދެކެވެމުންދޭ. މިއަދު ނޫސްވެރިކަން ފަހިވެ، ފަރިވެ، ފޮޅި ޗާލުވަމުންދާއިރު، ނޫސްވެރިންގެ މައްޗަށް އޮތް އިތުބާރާއި ނަޒާޙަތްތެރިކަން މޯޅިވެ، މިލަމުންދާކަން ފާހަގަކުރަނީ ހިތާމަޔާއެކު. ބިޔަ ރާޅުމަތީގައި އެކިގޮތްގޮތަށް ރާޅާއަޅާ ކުޅަދާނަ ޙަރަކާތްތައް ދައްކާ ޒުވާނުން، އެ މޫސުމުގައި އެ މަންޒަރު ބަލައި، އެތަނަށް އަންނަ މީހުންގެ މޫނުމައްޗަށް އުފާވެރިކަން ގެންނަން މަސައްކަތް ކުރާ ފަދައިން، ކޮންމެ މޫސުމަކަށް ފަރިވާ ކުޅަދާނަ ނޫސްވެރިން އެންމެން އުފާކުރަން މަސައްކަތް ކުރާނަމަ، އެއީ ނޫސްވެރިން ކަމުގެ ނަޒާޙަތްތެރިކަން ކަމަކަށް ނުބެލެވޭނެ. މިއީ މިއަދު ދިވެހި ނޫސްވެރިކަމަށް ދިމާވެފައިވާ ޙަޤީޤީ ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރާއިރު، އިތުބާރު ދަމަހައްޓައި، އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު މަސައްކަތްކުރާ ނޫސްވެރިން ތިބިކަން ދަނެ، އެފަރާތްތަކަށް މިރޭ މި ފިޔަވަޅުމަތީގައި އަޅުގަނޑު ޙައްޤު ތަޢުރީފާއި ޝުކުރު އަދާކުރަން.\nޢިއްޒަތްތެރި ލޮބުވެތި ޙާޒިރީން؛\nޙައްޤު ބަސް ބުނުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށް އޮތް ވާޖިބެއް. ޙައްޤު ބަސް ބުނުމަށް އެއްވެސް މީހަކު ފަސްޖެހިގެނެއް ނުވާނެ. ތެދު ގޮތްތައް ހާމަކުރަން އަޅުގަނޑުމެން މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭނެ. ރަނގަޅު ގޮތްތައް ފަތުރަން މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭނެ. ސަރުކާރާއި އެހެންވެސް ފަރާތްތަކުން ކުރާ ރަނގަޅު ކަންތައްތައް ބަޔާންކޮށް، އެ ކަންތައްތަކަށް ހިތްވަރުދޭ ފަދައިން، ހިނގާ ނުރަނގަޅު ކަންތައްތައް ސަމާލުކަމަށް ގެނައުމަކީވެސް އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވެގެންވާ ކަމެއް. އެއީ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނޫން. މި އުންމަތުގެ ދެވަނަ ޚަލީފާ، ޢުމަރު ބުނުލް ޚައްޠާބުގެ އަރިހަށް މީހަކު އައިސް ދެންނެވި، [އޭ ޢުމަރުގެފާނެވެ! ކަލޭގެފާނު ﷲ އަށް ބިރުވެތިވާށެވެ!] އެހިނދު އެތަނަށް ޙާޒިރުވެ ހުންނެވި ބޭކަލަކު ދެކެވަޑައިގަތީ، މިހާރު އެމީހާ ޙައްދުފަހަނައަޅައި ދިޔައީ ކަމަށް. އެހިނދު ޢުމަރުގެފާނު ވިދާޅުވި، [އެމީހާ އަހަރެންނަށް ހަނދާންކޮށްނުދޭނަމަ، އަދި އަހަރެންނަށް އެމީހާގެ ވާހަކަ އަޑުއެހުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިނުވާނަމަ، ކަންތައްތައް ރަނގަޅެއްނުވާނޭ.]\nއަޅުގަނޑުގެ ދުޢާއަކީ، اللّـه سبحـانـه وتعـالى ދިވެހި ޤައުމުގައި ނޫސްވެރިން ކުރާ މަސައްކަތުން ތެދު ފެތުރުމުގެ ތައުފީޤު، އެކަލާނގެ މިންވަރު ކުރެއްވުން. ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށް ޙައްޤު ގޮތްތައް ބުނެދިނުމުގައި، ދިވެހި ނޫސްވެރިން ކުރާ މަސައްކަތުގައި اللّـه سبحـانـه وتعـالى ތައުފީޤާއި ބަރަކާތް މިންވަރު ކުރެއްވުން. މުޖްތަމަޢުގައި ހިނގާ ނުރަނގަޅު ކަންތައްތައް ސަމާލުކަމަށް ގެނެސް، އެކަންތައްތައް އިޞްލާޙު ކުރުމުގައި، އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ކުރާ މަސައްކަތުގައި، އެކަލާނގެ ބަރަކާތް ލެއްވުން. އާމީން.


Hihkaa sarahadhugai huri murakathah ehen thanakah gendhan fashaifi | Mihaaru\nޚަބަރު / ގުޅިފަޅު\nހިއްކާ ސަރަހައްދުގައި ހުރި މުރަކަތައް ނަގައި އެހެން ތަނަކަށް ގެންދަން ފަށައިފި\nގުޅިފަޅު ހިއްކަން ފެށުމުގެ ސަބަބުން ވިލިމާލެ ކައިރީގައި ކިސަޑު ފެތުރިފައި: ހިއްކާ ސަރަހައްދުން މުރަކަތައް ބަދަލު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް އަންނަނީ ކުރަމުން--\nގުޅި ފަޅުން ހަ މިލިއަން އަކަމީޓަރުގެ ބިން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް، ނެދަލެންޑްސްގެ ބޮސްކާލިސް އިން ކުރަމުން އަންނައިރު އެކަމުގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުގެ ފަރުތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބޭ ކަމަށް ތިމާވެށީގެ ހިމާޔަތުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުން އަންނަނީ ބުނަމުންނެވެ. އަދި އެ ޕްރޮޖެކްޓް ވަގުތުން ހުއްޓާލުމަށް، ތިމާވެށީގެ ހިމާޔަތުގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން އަންނަނީ ގޮވާލަމުންނެވެ.\nގުޅިފަޅު ހިއްކުމުގެ ޕްރޮޖެކްޓްގެ ތެރެއިން މިހާރު ކުރިއަށްދާ މަސައްކަތަކީ ހިއްކާ ސަރަހައްދުގެ ވަށައިގެން ފަސް އެޅުމެވެ. އޭގެ ބޭނުމަކީ ހިއްކަން ފެށުމުން ކިސަޑު ބޭރުވިޔަ ނުދިނުމެވެ.\nGulhifalhu hihkun huttuvan jehey vareh noon: EPA\nގުޅިފަޅު ހިއްކުން ހުއްޓުވަން ޖެހޭ ވަރު ނުވާ ކަމަށް އީޕީއޭއިން ބުނުން\nމަޖިލީހުގެ އެންވަޔަރްމެންޓް އެންޑް ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް ކޮމެޓީން އޮންލައިންކޮށް މިއަދު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި އީޕީއޭގެ ޑިރެކްޓަ ޖެނެރަލް މުހައްމަދު ނައީމް ވިދާޅުވީ ޕްރޮޖެކްޓް ފެށުމުގެ ކުރިން، ހިއްކާ ސަރަހައްދުން މުރަކަތައް އެހެން ސަރަހައްދަކަށް ބަދަލުކުރަން އަންގާފައި އޮތް ނަމަވެސް އެކަން ކޮންޓްރެކްޓަރަށް ނުކުރެވި އޮތީ ލޮކްޑައުންގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު މުރަކަތައް އެހެން ސަރަހައްދުތަކަށް ގެންދިއުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. ނަމަވެސް މުރަކަތައް ގެންދަނީ ކޮން ތަނަކަށް ކަމެއް ވިދާޅެއް ނުވެ އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ކިސަޑުގެ އަސަރު ކުރުމުގެ ސަބަބުން ގުޅިފަޅުގެ ފަރުގެ ގިނަ މުރަކަތަކަކަށް އަސަރުކޮށް، މުރަކަތަކެއް މަރުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ވިލިމާލޭ ފަރަށް އަދި މާ ބޮޑު ގެއްލުންތަކެއް ކިސަޑުގެ ސަބަބުން ލިބިފައި ނުވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާ ސަރަހައްދުގައި އޮއި ދައުރުވާ ގޮތާއި ސެޑިމަންޓް ދައުރުވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު އެ ސަރަހައްދުގައި ހުރި މުރަކަތައް ވަރަށް ބޮޑަށް މަރުވެފައި ހުރި ކަމަށް ނުވަތަ ސެޑިމެންޓްގެ އަސަރު ކޮށްފައި ހުރި ކަމަށް ފެންނަނީ. އަޅުގަނޑު ވެސް ސީދާ މޫދަށް އެރި ބެލިއިރު މިހާރު ކޮންނަމުންދާ ތަނާ ކައިރީގައި ހުރި ކޮރަލްތަކަށް ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކޮށްފައި. ގުޅިފަޅުގެ އެ ހިސާބުގަނޑުގެ ފަރަށް އެބައޮތް ކިސަޑު ފައިބާފައި،" ނައީމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ގުޅިފަޅުގައި މިއޮތީ އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ވުރެ ބޮޑަށް ގުޅިފަޅުގެ ހިއްކާ ސަރަހައްދަށް ސެޑިމެންޓްގެ އަސަރު ކޮށްފައި. އެހެން ނަމަވެސް އެއީ ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ހިއްކާލާ ތަނެއްކަމަށް ބެލެވިފައި މިއޮތީ. ވެލިއަޅާ ފުރާލާ ތަނެއް."\nތިމާވެއްޓަށް ގެއްލުން ވިޔަސް އެ ޕްރޮޖެކްޓް ކުރިއަށް ގެންދަން ޖެހޭ ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވުން\nނައީމް ވިދާޅުވީ އެ ޕްރޮޖެކްޓް ފެށިއިރު ތިމާވެއްޓަށް ގެއްލުން ކުޑަ ވާނެ ގޮތަށް ރަނގަޅަށް ފިޔަވަޅުތައް އަޅާފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައިވާ ކަމަށާއި އެކަމުގެ ސަބަބުން ކިސަޑު ފެތުރޭވަރު ދަށްވެއްޖެ ކަމަށް ނައީމް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި މިހާތަނަށް ބެލި ބެލުމުން އެ ޕްރޮޖެކްޓް ހުއްޓުވަން ޖެހޭ ހާލަތަށް ކަންކަން ގޮސްފައި ނުވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިއަދުގެ ކޮމެޓީގައި ޕްލޭނިން މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު އަސްލަމް ވަނީ ތިމާވެއްޓަށް އަސަރުކުރި ނަމަވެސް އެ ޕްރޮޖެކްޓް ކުރިއަށް ގެންދިއުން ވަރަށް މުހިންމު ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ. މާލޭ ޕޯޓަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ޖާގައިގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރެވެން އޮތީ ގުޅިފަޅު ތަރައްގީކޮށްގެން ކަމަށް އަސްލަމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nތިމާވެށި ވިލިމާލެ ގުޅިފަޅު އީޕީއޭ\nދެންވެސް ތިކަހަލަ ޕްރޮޖެކްޓުތަކުގައި އީޕީއާއި އެއްޗެހި ހަދަން ބޮޑު ހަރަދު ނުކުރާތި. އީޕީއީ ހެދިޔަސް އަމަލުކުރަނީކީ ނޫން، ދެން ނަހަދާ ކުރީމަ އެފައިސާ ސަލާމަތްވާނެ\nމި މީހުން ވިއްކީ ޖަޒީރާ ރާއްޖެ! ޖަޒީރާ ކުރަނީ ކަނޑު ހިއްކައިގެން. ނަމެއްގަ ތިމާވެށީގެ ބައްޕަ. ޖަޒީރާ ވައުދެއްވެސް ނުފުއްދޭ! ތިމާވެށީ ވައުދުވެސް ނުފުއްދޭ!\nއެހެން ގައުމުތަކަށް ވެށި ހަލާކުރާތީ ގޮތް ކިޔާ ހީރޯއަކަށްވީ މީހާ މިހާރުކޮބާ\nތި މުރަކަތަށް ގެންދާ ތަނަކަށް އެމުރަކަތަކުގައި އުލޭ މަސްތަށްވެސް ގެންދާތި، އެތަކެތީގެ ގެއިން ބޭރުނުކޮށް ގެ ގެންދާ ތަނަކަށް އެސޮރުމެންވެސް ގެންދޭ.\nއަނހަ! ކޮބާ އެއްކަލަ ތިމާވެށީގެ ގުރޫޕުތަށް.. ހާދަ ކޮމެންޓެއް ނެތޭ\nކޮބާތަ މަހާޖައްރާފު ބޮސްކާލިސްއައްދީގެން ކިހިނެންމިހަދަނީ\nފަޅޯ ދަނޑު އައިޝާ\nމިހާ ރަނގަޅަށް ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކޮށްދޭތީ ނޮބެލް ސުލްހައިގެ އިނާމް ރައީސް ނަޝީދައް ހައްޤުވެއްޖެ! މިހާކަވަރަކަށް ތަނެއް ހަލާކުކޮށްފަ އަނދުން އެޅުވޭނީ..\nއަނެއްކާ އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާގެ މަޝްރޫއެއް އެފެށުނީ، މަޝްރޫއު ތެރެއިން މަޝްރޫއު. ދައުލަތުގެ ފައިސާ މާލެނޫންތާކަށް ހަރަދުކުރެވޭނެ ގޮތެއް ހޯދަންޖެހޭ. ތިޔައީ ތިބުނާވަރު ކަ މެއްވިއްޔާ ރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށުން ހިއްކި ފަރުތަކާއި ފަޅުތަކުން މަރުވި މުރަކަތަކަށް ބަދަލުހޯދަދީ.\nތިކަންތައް ކުރުމަށް ކޮރަލް އިންސްޓިޓިއުޓާއި ހަވާލު ކުރައްވާ.


SunOnline: #VAAHAKA: Fire and Ice - 22\nފަޔަރ އެންޑް އައިސް (22)\nއައިޝާ ނަސީމް 25 Jul 2019, 08:54\n"ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން މިސްޓަރ އާރިޒް ހައްޔަރުކުރަން އަޅުގަނޑުމެން މިއައީ....."ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމްގައި ތިބި ދެމީހުން ކޯޓުން ގެނައި ލިޔުން ދައްކައިލުމުން އާރިޒް ހަމަޖެހިލާފައި އަތް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އެކަކު ކުރިއަށް ޖެހިލާފައި އޭނަގެ އަތުގައި ބިޑިއެޅުވިއެވެ. އެވަގުތު ކޮފީއެއް ބޮމުން ނުކުތް އާރިކްއަށް އެމަންޒަރު ފެނި އިރުކޮޅަކަށް އަޅި ދެލޯ އަލިފާން ކުލައިން ދިއްލިފައި ނިވުނީ ބޮއްކެއްފަދައިންނެވެ. އާރިޒްއަށް ކުޑަ ގެއްލުމެއްވިޔަސް އެތެރެހަށީގައި އަނދައިގަންނަ ރުޅިވެރި އަލިފާން މަތަކުރަން އޭނަ ނެތް ހިތްވަރެއް ކުރަން ޖެހެއެވެ. ސިކުންތުކޮޅެއް ފަހުން އޭނަގެ ރުޅީގެ މައްޗަށް ކުރި ހޯދައިލިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް ފުލުސްމީހާވެސް ސިހިގެން ދިޔައީ އޭނަގެ ކޮނޑުގައި އާރިކް އަތް ބާއްވައިލީމައެވެ. އެތައް ރާތާ ބަރުދަން ކޮނޑަށް ވައްޓައިލިހެން ހީވުމާއެކު ހަޅޭއްލަވައިނުގަނެވުނީ ހަމަ ކިރިޔާއެވެ. އަދި އެއޮތް ވީ ހޫނެކެވެ.\n"ބަޑީ.. މަގޭ ހުއްދަނެތި މަ ބަލަދު އަރާ ކުއްޖެއް ކޮންތާކަށް ގެންދަނީ" އާރިކް ގާތް އެކުވެރިއަކާ ވާހަކަދައްކާނެ ފަދައަކުން ބުނެލިއެވެ.\n"މިއޮތީ ކޯޓު އަމުރު...."\n"މަގޭ އަމުރަށްވުރެ މަތީ އެއްޗެއްތަ؟ " އާރިކް ނުލަފާ ހިންޏެއް ހީލިއެވެ.\n"ތިއީ ކާކު؟ ފުލުސްމީހާ ރުޅި އަތުވެއްޖެއެވެ.\n"ވީއިރު ތިބޭފުޅާއަށް ރާއްޖޭ ގާނޫނާއި ގަވާއިދު އަދި ނޭގޭކަމަށް ފެނޭ..." ދިވެއްސެއް ނޫނަސް މި ޑޮކްޓަރ ދިވެހިބަހުން ވާހަކަދައްކަން ފަރިތައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. ނަމަވެސް ރާގު ހަމަ އިނގިރޭސިއެއްފަދައެވެ. ރިހިކުލައިގެ އިސްތަށިގަނޑު ޑެވިލް މޭ ކްރައިގަ އުޅޭ ޑާންޓޭއެކޭ ތަފާތެއް ނެތެވެ. އެލޮލަށް ބަލަން އެމީހުންނަށް ފަސޭހައެއްނުވިއެވެ. ލޯ ފުންވެފައި ޖެހިލުންކުރުވާފަދަ ގޮތެއް ހުއްޓެވެ. ފުލުހުންނަށްވެސް ހަތަރުކަޅި ހަމަވުމުން ހީބިހި ނެގިއެވެ.\n"މަ މީ ލޯޔަރެއްނޫން. ޑޮކްޓަރެއް.ވީމަ މަށަށް ތި ގަވައިދެއް ގާނޫނެއް ނޯންނާނެ. ބީތާވިޔަސް ބޮޑުވަރު. ސޮރީ ޑާލިން. އެހެން ބުނި އެއްޗެއް ނޫނޭ. އަހަންނަށްވެސް މިކުއްޖާއާއެކު ޖިޕަށް އެރޭނެތަ؟ " އާރިކް އެހިއެވެ.\n"ލުކް މިސްޓަރ....... " ފުލުސްމީހާ އެއްޗެކޭ ބުނަން އުޅުނެވެ.\n"މިސްޓަރ އެއް ނޫން. ޑޮކްޓަރ އާރިކް. ވަރަށް މަސައްކަތުންނޭ އެ ޓައިޓަލް ހޯދީ. ވީމަ އިހިތިރާމް ކުރަން ޖެހޭނެ. ކަލޭމެންނަށްވުރެ މޮޅަށް ކިޔަވައިގެން ގަދަރުވެރި ޖޮބެއްގައޭ މިއުޅެނީ...." އާރިކް ބޮޑާކަމާއެކު ހީލިއެވެ. މޮޅު ނަމާއި ލަގަބު މުހިއްމީއެއް ނޫނެވެ. އެމީހުންނަށް ޖެއްސުންކޮށް ރުޅިއަރުވާލާ ހިތްވީއެވެ.\n"އެރިކް.......ޕްލީޒް ސްޓޮޕް ދިސް.." އާރިޒް ބުނެލިއެވެ.\nފުލުސްމީހާ ކޮނޑަށް ތަދުވެ ކެތްނުވާވަރުވުމުން އާރިކްގެ އަތް ފޮޅުވައިލަން އުޅުނެވެ. އެކަމަކު ރުއްގަނޑެއްހާ ބާރު އެއަތުގައި ހުއްޓެވެ. ފިނިހިފާފައިވި ކޮޓަރިތެރޭގައިވެސް އޭނަގެ މޫނުން ދާތިކިތައް ތަޅަންފެށިއެވެ.\nޖިޕް ދުއްވާލިތަނާހެން އައި ކެރިގަނޑުގައި ތަނެއް ދޮރެއް ނުފެންނަވަރުވިއެވެ. ގޯޅިން ނުކުތް މުދާ އުފުލާ ލޮރީއެއްގައި ޖިޕް ޖެހުނު އަޑުފަށްގަނޑު ބޯ ވާރޭތެރެއިންވެސް އެތައް ދުރަކަށް އިވުނެވެ. ލޮރީގައި ހުރި އެތައް ދަނގަޑެއް ފައިބައިގެން މަގު މައްޗަށް އެޅި މަގު ބަންދުވިއެވެ. ޖިޕް ކޮންޓްރޯލް ނުވެގެން ގޮސް މޫދަށް ކައްސައިލިތަން ފެނުނު މީހުން ބިރުން ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ.\nއާޔާ އީއާރުގައި މަސައްކަތްކުރަން ހުއްޓާ އެކްސިޑެންޓެއްވެ ގެނބިގެންނާއި ބޮޑެތި ޒަޚަމްތައް ލިބިގެން ގެނައި ބަލިމީހުންތައް އެނދުތައް ފުރައިލިއެވެ. މިއިން ޒަމާނެއްގައި އިމަޖެންސީ ނުވާހާ ބޮޑަށް އެތަން ހަލަބޮލިވިއެވެ. ވިއްސާރަ ތޫފާނީ ދުވަހެއްކަމުން މޫދަށް ވެއްޓުނު ޖިޕުން މީހުން ނަގަން ފުންމައިލި ހިތްވަރުގަދަ ބަތަލުންތައްވެސް ގެނބި ފުރާނައަށް ނުރައްކާވިއެވެ. އެތައް ޑޮކްޓަރުންނެއް އެމީހުންގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރަން މަސައްކަތްކުރިއިރު އާޔާގެ ހަރަކާތްތައް ލަސްވީ އެންމެ ސަބަބަކާހެދިއެވެ. ހަރަކާތެއްނެތި އެނދުގައި އޮތް އާރިޒް ފެނުމުން އާޔާގެ ހިތަށް ބުނަން ނޭގޭފަދަ ބިރުވެރިކަމެއް ލިބުނެވެ.\nއާރިޒް އޮތީ މަރުވެފައިބާވައެވެ.\nނޭގޭ ބާރަކުން އެދިމާލަށް ހިނގައިގަނެވުނުއިރު އެހެން މީހަކު އާރިޒްއަށް ފަރުވާދޭން އުޅެގަތެވެ. އެމީހަކީ ޑޮކްޓަރ އާރިކްއެވެ. އޭނަވެސް ތެމިގެން ހުރުމުން ހިތުގައި ސުވާލު އުފެދުނެވެ.\nތެމިފޯވެފައިވާ އާރިޒް ލައިގެން ހުރި ޓީޝާޓް ގަޔަށް ހިފާފައިވާގޮތުން އެ ކަސްރަތީ ހަށިގަނޑުގެ ފުރިހަމަކަން ހާމައަށް ފެނެއެވެ. މޫނުމަތީގައި ފެނުގެ އަސަރު ހުރުމުން ވަކިން ނަލައެވެ. އާރިކް އާރިޒްގެ އަތުގައި މަޑުމަޑުން ހިފައިލިއެވެ.\n"ލޫސިފާ. ލޯ ހުޅުވަބަލަ. އަދި މަރެއް ނުވެއޭ. ސުވަރުގޭގައި ކަމަށް ހީކޮށްދޯ ތިއޮތީ؟" އާރިކްގެ ޖުމްލައިވުނު ކަމަކަށްވެސް ނަހަދާ އާރިޒް ހިމޭނުން އޮތެވެ.\n"އާޔާއަށް ނުބަލަން ވެގެން ދޯ..." އާރިކް ހިނި އައެވެ.\nއެހުރިހާ ވާހަކަތައް އާޔާގެ ކަންފަތަށް ރީތިކޮށް އިވުނެވެ.\nއާޔާއަށް ލިބުނު ޝޮކް ފިލާ ދިޔުމުން ގެނބުނު މީހަކަށް ފަރުވާދޭން އަވަސްވެގަތެވެ. އޭރުވެސް ސިކުނޑި ނުތަނަވަސްކުރުވަމުން ދިޔައީ އާރިޒްގެ ހާލެވެ. ޑޮކްޓަރ އާރިކްއަށް އިތުބާރުކުރެވުނަސް އާރިޒްއަށް ވީގޮތް އޮޅުން ނުފިލާތީ ހާސްވަނީއެވެ.\n"ބޭރުފުށުން ބޮޑު އަނިޔާއެއް ނުވިޔަސް އިންޓާނަލް ބްލީޑިން ކަހަލަ ކަމެއް ހުރެދާނެ. އާރިކް އެހާ ކޫލްވެގެން ހުއްޓަސް ދެން އެކްސްރޭއާއި އިތުރު ޓެސްޓްތައް ހަދަންވެސް ވާނެއްނު...........ރުޅި އަންނަން އުޅުނަސް ކީއްވެ ހަމްދަރުދީ ވެވެނީ؟ ޑޮކްޓަރަކަށްވީމަތަ؟" އާޔާ އަމިއްލަ ނަފުސާއި ސުވާލުކުރިއެވެ.\nއެ ހިނގި އެކްސިޑެންޓްގެ ތަފްސީލު އާޔާއަށް ލިބުނީ އިރުކޮޅެއްފަހުންނެވެ.\nކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން އާރިޒް ހައްޔަރުކޮށްގެން ދަނިކޮށް ޖިޕް ލޮރީއެއްގައި ޖެހި މަތަނުވެގޮސް މޫދަށް ގެނބުނީއެވެ.\n"ޔޫ އާ ގިލްޓީ އާޔާ.." ހިތުގެ ކަނަކުން ބުނެލިހެން ހީވިއެވެ.\n"ނެވާ. އާރިޒްފަދަ ބޮޑު ކުށްވެރިއަކަށްޓަކާ ހިތުން އެއްވެސް މަގާމެއް ދެވިގެން ނުވާނެ. ހީ ކިލްޑް މައި ލިޓްލް ސިސް." އާޔާ ލޯ ހަނިކޮށްލިއެވެ.\nއެހުރިހާ އަސަރުތަކާއެކުވެސް އާރިޒްއަށް ވީގޮތް ބަލައިލާހިތުން އެކަކުވެސް ނެތް ދަނޑިވަޅެއްގައި އާޔާ އާރިޒްގެ ފައިލް ހުޅުވާލައިފިއެވެ. އޭރު ހަތަރެސްފައި ފިނިވެ ހިތް ބާރުބާރަށް ތެޅެން ފަށައިފިއެވެ.\n"ހޭއި އާޔާ......" އާރިކްގެ އަޑު އިވުނީ ދާދި ކައިރިންނެވެ.\nސިހުނު ބޮނޑީގައި އާޔާ އަތުން ފައިލް ދޫވެ ފައި ކައިރިއަށް އެ ސޮއްސާލައިފިއެވެ.\n"ހާދަ ސިއްރުން ތިއުޅެނީ........މަގޭ ޕޭޝަންޓެއްނު މިއީ...." އާރިކް ގުދުވެ ފައިލް ނެގިއެވެ.\nއާޔާގެ މޫނަށް ޖަންބުކުލަ ފާއްދައިލިއެވެ.\n"ސޮރީ....އައި ވޯޒް ޖަސްޓް........"\n"ހޫމް ފީލިންގްސް ހުންނައިރުވެސް ނޫންކަމަށް ހެގިގެން އެކްޓްކުރަނީކަން މިހާރު މަށަށް އެނގިއްޖެ. އާރިޒްއާއިހެދި ހަމަ އުޅެނީ ދޯ. މަ ބުނާނަން އާރިޒް ކައިރީ. އާރިޒްއަށް ވީގޮތެއް ނޭންގިގެން ކިއުރިއަސްވިވަރުން ފައިލް ހާވަން ހުރި ވާހަކަ....." އާރިކް މަޖާގޮތަކަށް ހިނިގަނޑެއް ޖަހައިލިއެވެ.\n"ޑޮކްޓަރ އާރިކް ޔޫ އާ ރޯންގް. ސޯ ރޯންގް. އަހަރެން...." އާޔާ ވިސްނައިލިއެވެ. ތުންފަތުގައި ދަތް އަޅާލައިގެން ދުރަށް ބަލަން އިރުކޮޅަކު ހުރެފައި ސިކުނޑިއަށް ޚިޔާލުތަކެއް އައެވެ. " އަހަންނަށް ޝައްކެއްވީ. އޭނަ ލޯ މަރާލައިގެން ބަލިކަމަށް ހެދުނަސް... އަނިޔާއެއްނުވޭ. ވަރަށް ނޯމަލްކޮށް އޮތީ. ސިންސް ޔޫ އާ ހިޒް ޓްވިން އޭނަ ޕްރޮޓެކްޓްކުރަން ކޮންމެ ފަދަ އެއްޗެއްވެސް ލިޔެފާނެ ދޯ. އެހެންވެ. ފައިލް ބަލައިލީމަ ވިސްނިއްޖެ ކޯޓުން ސަލާމަތްވާން ގޮތެއް ހެދީ......އަދި ބުނެފިއެއްނު އަހަރެން އޭނައަށް ފީލިންގްސް ހުރީއޭ. އަހަރެން އޭނަދެކެ ލޯބިވިޔަސް ވާނީ ހުވަފެނެއްގަ އެނގިއްޖެތަ ޑޮކްޓަރ އާރިކް."\nއާޔާ މާޗްކޮށްލާފައި ދިޔަތަން ބަލަން ހުރެފައި އާރިކް ހީލިއެވެ.\nއާރިޒް ހޮސްޕިޓަލުން ޑިސްޗާޖްކޮށްލުމުން ޖަނާހުއާއި އާރިކްއައެކު ގޮސް ކާރަށް އެރިއެވެ. ބެލްކަނީގައި ސިއްރުން ބަލަން ހުރި އާޔާއަށް އެމަންޒަރު ފެނުނެވެ. ކުއްލިއަކަށް އާރިޒް މައްޗަށް ބަލައިލުމާއެކު ނަޒަރު ހުއްޓުނީ ސީދާ އާޔާގެ މޫނަށެވެ. އާޔާ ވަގުތުން ފަހަތަށް ދެމިގަތެވެ.\n"މީހުން ބުނެ އުޅޭ ބައެއްމީހުންނަށް ހަވަނަ ހިއްސެއް ދެއްވާފައިވެއޭ. އާރިޒް އަށް އަހަރެން މިތާ ހުރިކަން އެނގުނުކަމީ ހަމަ އަޖައިބެއް..." އާޔާގެ ހިތުން އާރިޒް ފިލާ ގޮތެއްނުވިއެވެ.\n"އެއީ އާޔާގެ ގާތިލްކަން ހަނދާން ނައްތައި ނުލާތި. ޑޯންޓް ފޯލް ފޯ ހިޒް ޗާމްސް. މަޑުމައިތިރި ކަމަށް ހެދިގެން އެކްޓްކުރިޔަސް އަސްލު ޑޭންޖަރަސް މީހެއް....އެންމެން މޮޔަ ހެއްދިޔަސް މަގޭ ބޮލަކަށް ނޭރޭނެ.."\nނޫރިއާގެ ހަޅޭއްލެވުމުގައި ހާސްކަމާއި ބިރުގަތުން ހުއްޓެވެ. ބާރަށް ހަޅޭއްނުލެވުނަސް އެ އަޑު ސިޓިންރޫމްގެ ހިމޭންކަމުގެ ތެރޭގައި ފޯނުން ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ބަލަމުން ދިޔަ ފުރުގާންގެ ކަންފަތުގައި ހަރުލުމާއެކު ވޫސްލާފައި ދުއްވައިގަތެވެ. އެކޮޓަރިއަށް ވަންއިރު ނޫރިއާ އިނީ ތެދުވެ އެނދުމަތީގައެވެ.\n"މަންމާ. ކިހިނެއްވީ؟ " ފުރުގާންގެ އަތް އޭނަގެ މަންމަ ވަށައިލީ ހިމާޔަތްދޭފަދަ ގޮތަކަށެވެ. އޭނަ އާރެއް ބާރެއްނެތް ކުޑަކުއްޖެއްކަމުގައި ވީހިނދު މަންމަ އަޅާލިވަރު ހަނދާން ހުރެއެވެ.\n"ދަރިފުޅާ. ޒަންދު މަންމަ ދެންމެއައި......" ނޫރިއާގެ ބޮޑު ދެލޮލުން ވަށައިގެން ހޯދަމުން ދިޔައީ އަދިވެސް އޭނަ އެތަނުގައި ހުރެދާނެކަމަށެވެ.\nފުރުގާން ރިމޯޓުން ޗާންދަލިއާތައް ދިއްލާލިއެވެ.\n"އެކަކުވެސް ނެތޭ މަންމާ އެވާނީ ހުވަފެނެއް ފެނުނީކަމަށް. ކުޑަދޮރުތައްވެސް މިހިރީ ތަންޑު އަޅާފައި. މިގެއަކަށް އިންސިއެއް ކީއްކުރަން ޖިންނިއަކަށްވެސް ވައި ނޭޅޭނެ...."\n"ނޫނޭ ދަރިފުޅާ. ޒަންދުގެ މަންމަ އައީ ބޮޑު ޚަބަރެއް ހިފައިގެން...." ނޫރިއާ ފުރުގާންގެ އަތުގައި ބާރަށް ހިފެހެއްޓިއެވެ. އެލޮލުން އެތައް އަސަރެއް ފުރުގަންއަށް ފެނުނެވެ. ދެލޯ ބޮޑުކަމާއި ނޫރާނީކަން އެކުލެވިފައިވާ މޫނުން މުސްކުޅިކަމުގެ މައުސޫމްކަން ފެންނާން ހުންނަނީ ފެނުނު ކޮންމެ މީހެއްގެ ހިތް ލޯބިން ފުރޭވަރަށެވެ.\n"ޒަންދުއަކީ ކާކު މަންމާ..."\n"ޖާސިމް ކައިވެނި ކުރި ޖިންނި ކުއްޖާ.......ދަރިފުޅާ. ޒަންދުގެ މަންމަ ބުނީ އާރިޒްއާއި ދެން އެހުންނަ އިސްތަށިގަނޑު ދިގު ކުއްޖާއަކީ ޖާސިމްގެ ދަރިންނޯ. ފުރުގާން މަންމައަށް އެލޮލުން ފެނުނީ ތެދުވެރިކަން. އޭނަ ދޮގު ހެދިކަމަކަށް މަންމަ ހިތެއް ނުބުނޭ. އެއީކީ މަންމައަށް ފެނުނު ހުވަފެނެއްވެސް ނޫން. ޒަންދު މަންމަގެ ނަންވެސް ބުނި. ޚަލީސީ. ޚަލީސީ ބުނީ އާރިޒްގެ ދެބެންނަކީ އޭނަގެ މާމަ ދަރިންނޭ. އެކުދިންގެ ބައްޕަ ޖާސިމް ވީ އެމީހުުންގެ އަތްދަށު ހައްޔަރުކޮށްފައޯ. ޒަންދު ގެނެސް ދިނީމަ ޖާސިމް ލިބޭނެޔޯ................"\nވާހަކަ ދައްކަމުންގޮސް ނޫރިއާގެ ދެލޯ ފުރިގެން ކަރުނަ ބަންޑުންވެގަތެވެ. އެ ބަލިކަށި ހިތަށް ކެތްވާނީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟ އޭނަ މިހުރިހާ ދުވަސްވާންދެން ދުނިޔެއާއި ވަކިނުވެ މިހިރީ ދަރިފުޅު ދެކެފައި ފުރާނަ ވަކިވާންހެއްޔެވެ؟ ޖާސިމް ފެނުމަށް އެދި ނޫރިއާ ކޮންމެ ނަމާދެއްގައި ދުޢާކުރެއެވެ. އާދޭސް ދަންނަވައެވެ. އެދަރިފުޅަށް ޖިންނިންގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވެދާނެ އުގޫބާތެއް ހިތަށް އެރުމުން ހިތް ރޫރޫ އަޅައިގަތެވެ.\n"މަންމާ ޖިންނިން ތެދެއް ނަހަދާނެ...."\n"މަންމަ އޭނައަށް އިތުބާރުކުރަން. ޚަލީސީގެ ވާހަކަތަކުގައި ދޮގުވެރިކަމެއް ނެތް. މަންމަގެ ޟަމީރު އަބަދުވެސް ބުނަނީ ޖާސިމް މަރުނުވެ ދުނިޔޭގައި އެބަހުއްޓެ. މަންމަ ދެން ކިހިނެއް ޒަންދު ހޯދާނީ...... ޒަންދު ނައްތައިލި ސުލޭމާންބެ ދުނިޔެއަކު ނެތް. މަންމަ އޭނައަށް ފައިސާދީގެން އެކަން ކުރުވީ އެކަމާއި މަންމަ ވަރަށް ހިތާމަކޮށްފިން. މަންމަ އަޖަލު ހަމަވެ ފުރާނަ ދިޔުން މާ ލަސްވާނެހެން ހިޔެއްނުވޭ. އެންމެ ފަހު ނޭވާލުމުގެ ކުރިން އެންމެ ފަހަރަކުވެސް ޖާސިމް ގެ މޫނު ދެކެލަން މަންމަ އިންތިހާއަށް ބޭނުން....." ނޫރިއާގެ ކޯތާފަތުން ދެމެމުން ދިޔަ ސައިލާބު ފުރުގާންގެ އިނގިލިތަކުން ފޮހެލަދިނެވެ. އޯގާތެރިކަމާއެކު އޭނަ މަންމަގެ ނިތްކުރީގައި ބޮސްދިނެވެ.\nފުރުގާންއަށް މަންމަގެ ކަރުނަ ފެނި ހިތަށް އަސަރުކުރިއެވެ. އޭނަގެ ފުރާނަދީގެންވެސް ޖާސިމް ގެނެވޭނެނަމަ އޭނަ އެކަންވެސް ކުރީހެވެ. ނަމަވެސް ޖާސިމްވަނީ ދުނިޔެއަށް އަލްވަދާއު ކިޔާފައެވެ. އެކަމުގެ ހިތާމައިގާ މަންމަގެ ބުއްދި ގޯސްވީއެވެ. ނަމަވެސް ސުވާލަކީ އޭނަގެ މަންމައާއި ޖާސިމްވެސް ޖިންނިންގެ ވަކި އާއިލާއެއްގެ މީހުންގެ ނަންތައް ކިޔަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ ނަފްސާނީ އެތައް ކޭސްތަކެއް ތަޖުރިބާކުރެވިފައިވާއިރު އޭނަގެ އާއިލާއަށް ދިމާވެގެން އުޅޭ ބަލި ހޯދުމުގައި އޭނަ މިވަނީ ނުކުޅެދިފައެވެ.\nއާޔާ ކުޑަދޮރެއްގެ ކައިރީ ހުރެ އާރިޒް އުޅޭގޮތަށް ފާރަލިއެވެ. ބަނޑުހައިވެފައި އޮތް ބުޅަލެއް ގަސްތަކުގެ ތެރޭ އޮތްވާ ކާން އެޅިއެވެ.\n"މީހުން މަރާ މީހުން ހައިވާނުންނަށް ކުލުނު ހުރޭތަ؟" އާޔާ ހިތާހިތުން ކިޔައިލިއެވެ.\nއާރިޒްދެކެ ރުޅިއައިސް ރަތްވެގެން އެދުވަހު ކުނިބުނި އެ ބެލްކަންޏަށް އެއްލާފައި އެހެން ކޮޓަރިއަކަށް ބަދަލުވުމަށްފަހު އާޔާއަށް ގޮތުގައި ހިފަހައްޓައިގެނެއް ނުހުރެވުނެވެ. އަމިއްލަ ކޮޓަރި ހަދާންވަނީއޭ ކިޔާފައި އަނެއްކާވެސް އޭނަގެ ކޮޓަރިއަށް ބަދަލުވީ ދެލޯ ބޭގަރާރުވާވަރުންނެވެ.\nއާރިޒް ވައިފުޅި އަޅައިގެން ކަނޑު އަޑިއަށް ފީނައިގަތެވެ. މުރަކައިގެ ބަގީޗާތަކުގެ ރީތިކަމުން އެދާނުގައި އޮށޯވެލާހިތްވިއެވެ. މަސްތަކާއެކު ފަތާލާއިރު އެކުރެވޭ އިހުސާސްތައް ބުނެދޭކަށް ނޭގެއެވެ. މަޑުމަޑުންއަޑިއަށް ދަނިކޮށް ހޮހަޅައެއްފަދަ ތަނެއް ފެނުނެވެ. މިފަދަ ތަންތަނަށް ވަނުމުގެ ނުރައްކާ އޭނައަށް ނޭގެނީއެއް ނޫނެވެ. އެންމެ ކުޅަދާނަ ޑައިވަރުންނަށް ނޫނީ މިފަދަ ތަންތަން އެކްސްޕްލޯ ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެތަންތާ ދިރިއުޅެނީ ކޮންކަހަލަ މަޚުލޫގުންނެއް ބާވައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ.\nޕައިލެޓެއްކަމުގައި ވިޔަސް އާރިޒްގެ ހުވަފެނަކީ ޖޭމްސް ކެމެރަން ފަދައިން މެރިއާނާ ޓްރެންޗަށްވެސް ފީނާލުމެވެ. އެއީ ކަނޑުގެ އެންމެ ފުން ހިސާބެވެ. ތިރީސްހަ ހާސް ފޫޓު ހުންނަކަމަށް ބުނެވެއެވެ.\nގަޑި ހަމަވެ މައްޗަށް އަރާންއުޅެނިކޮށް ހޮހަޅައިގެ އެއްފަރާތުގައި ހުރި ގާގަނޑެއްގައި ހަރުލާފައިވާ ފުޅިއެއް ފެނުނެވެ. ރަނާއި މުށިކުލަ އެކުލެވޭ ފުޅިއެކެވެ.\nއާރިޒް ސަފާރީއަށް އަރާފައި ފުޅި އެއްފަރާތަށް އެއްލާލުމަށްފަހު ސާފު ފެނުން ހަށިގަނޑު ތެންމައިލިއެވެ. ހޫނުގަދަ ދުވަހެއްކަމުން އަވީގެ ސަބަބުން ފިހޭގޮތްވިއެވެ.\nގެއަށް ދާންވެގެން ސަފާރީއިން ފުންމާލިތަނާ އެފުޅީގެ މަތިން އޭނަ ހަދާންވިއެވެ. ތާރީޚީ އެއްޗަކަށްވުމުން އޭނައަށް ޒޭބް ދިން ކުލަ ކުލައިގެ އެސްތަކާއިއެކު ފޮރުވާނީއެވެ. ގެއާއި އަރާ ހަމަވިތަނާ ޖަނާހުއަށް އެ ފުޅިފެނިގެން ސުވާލުކުރިއެވެ.\n"ކޮންތާކުން ހޯދި އެއްޗެއް؟ އާސާރީ އެއްޗަކަށް ވިއްޔާ ބޮޑު އަގުގައި ވިއްކައިލެވޭނެ......................." ޖަނާހު ފުޅިގޮތްގޮތަށް ބަލާފައި މަތި ނައްޓަން މަސައްކަތްކުރިއެވެ. އެކަމަކު ފުޅީގެ މަތި ދަބަރު ޖަހާފައިވާތީ އެކަމެއްނުވިއެވެ.\n"ކޮބާ އެރިކް...." އާރިޒް އަހައިލިއެވެ.\n"އެބަ އަންނަން ފެންވަރާލައިގެން. ޑިއުޓީ ނިންމާލިގޮތަށް އޮފީސްކުދިންނާއެކު ސަފާރީއެއްގައި މަޖާކޮށްލަން ދިޔައީ. ތީ މޫދުން ހޮވި ފުޅިއެއް....." އާރިޒް އެ ފުޅި އަތުލައިގެން ގޮސް ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ.\nއާޔާ ސިއްސައިގެން ދިޔައީ މީހަކު ފަހަތުގައި ހުރިހެން ހީވެފައެވެ.


Kuda Hura Gai Thunbulhi Behetti Meehaa Ge Massala Hoonuve, Resort In Fonuvaalaifi - Vaguthu\nފޯ ސީޒަން ކުޑަހުރާގައި މަސައްކަތް ކުރާމުންދާ އިންޑިއާ މުވައްޒަފަކަށް ތުނބުޅި މަތިމަސް ބެހެއްޓޭތީ، އެކަމާއި ދެކޮޅަށް އެ ރިސޯޓްގައި މަސައްކަތް ކުރާ ދިވެހިން ނުރުހުން ފާޅުކުރަމުން އަންނަތާ މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވަނީސް އިންޑިއާގެ މުވައްޒަފު ރިސޯޓުން ފޮނުވާލައިފިއެވެ.\nއެ ރިސޯޓުގެ ގަވާއިދު އޮންނަ ގޮތުން އެތަނުގައި މަސައްކަތް ކުރާ އެއްވެސް މުވައްޒަފަކަށް ތުނބުޅި ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ދާދި ފަހުން އެ ރިސޯޓުގައި މަސައްކަތް ކުރުމަށް އައި އިންޑިއާގެ ޕަންޖާބު ޝެފަކަށް އެ ފުރުސަތު ދިނެވެ. އެކަމާއި ދެކޮޅަށް އެ ރިސޯޓުގައި މަސައްކަތް ކުރާ ގިނަ އަދަދެއްގެ ދިވެހިން ބައިވެރިވިއެވެ.\nބޭރު މީހާ ރިސޯޓުން ފޮނުވާލި ކަމަށް ރިސޯޓުގެ މުވައްޒަފުން ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ. ނަމަވެސް މިކަމާއި ރިސޯޓުގެ ރަސްމީ ބަހެއް ނުލިބެއެވެ.\nއެ ރިސޯޓުން ވާހަކަދެއްކި މީހަކު ކުރިން ބުނިގޮތުގައި، އެ ރިސޯޓުގެ ގަވާއިދުގައި ބުނެފައިވާގޮތުން ކޮންމެ މުވައްޒަފަކުވެސް ޑިއުޓީއަށް ނުކުންނައިރު، ތުނބުޅި މަތި މަސް ބާލަން ޖެހެއެވެ. އަދި ބޯވެސް ހުންނަން ޖެހޭނީ ރަނގަޅަށް ކޮށާފައެވެ.\nނަމަވެސް އެ މީހާ ރިސޯޓުގައި ހުރި ދުވަސްވަރު އޭނާއަށް ތުނބުޅި މަތިމަސް ބެހެއްޓުން އެޗްއާރް އިން ވަނީ ހުއްދަ ދީފައެވެ. އަދި އެކަމާއި ނުރުހުންގެ އެ ރިސޯޓުގެ މަސައްކަތް ކުރާ މުވައްޒަފުން އެ މީހުންގެ އެޗްއާރް ޑައިރެކްޓަރާއި ވާހަކަދެެއްކުމުން ދިވެހި މީހާ ވަޒީފާ އަދާ ކުރަން ނުކުންނަން ޖެހޭނީ ތުނބުޅި މަތިމަސް ކޮށައިގެންކަން ވަނީ އަންގާފައެވެ.\nޖެނުއަރީ 21, 2019 18:08\nއިންޑިޔާ ހރ ޑައިރެކްޓަރ ގަވައިދާއި ޚިލާފްވެ ވަކި މުވައްޒަފެއް ބޭނުންވާގޮތަށް ކަންކަން ކޮށް އަމުރުނެރުނުކަން ރިޒޯޓްގެ އޯނަރާއި ހިސާބަށް ގެންދަންޖެހޭ. ޢޭނާޔަށް ފިޔަވަޅުވެސް އަޅަންޖެހޭ.\nޖެނުއަރީ 21, 2019 18:11\nމިގޮތަށް އެކަތިގަނޑަކަށްވެ އިންޑިޔާއިން "ހަދިޔާ" ކުރި ހެލިކޮޕްޓަރު ރާއްޖޭގެ ސިފައިން އުދުއްސާނެ. އެހެންނޫނީ ހެލިކަޕްޓަރާއި ސިފައިން އަނބުރާ ދާވަރު އައްޑޫ ރައްޔިތުން ކުރާނެ.\nކާކަށް ދެރަވީ. ޢޭނާ އެދިޔައީ ތުނބުޅިޔާ މަތިމަހާއެކު. ކަލޭމެން ތިތިބީ ބިހަކަށް ހަދާފަ. ޢިންޑިޔާ މޮޅުވީ. ކަލޭމެން ތުނބުޅި ބަހައްޓަންއުޅެ ނުބެހެއްޓި ނުބެހެއްޓި ފާފައިގަ އެޅި ލަނޑުލިބިފަ ތިތިބީ. އިންޑިޔާމީހާ މިހާރު ހުންނާނެ ހީލަހީލަ. ތުނބުޅި ބަހައްޓަން މީ ރަސޫލު ޒަާނެއް ނޫނޭ


World Bank ge Dhiraasaa ehgai siyaasee suvaaluthakeh kuri massala fenmathivejje | Mihaaru\nވޯލްޑް ބޭންކުގެ ދިރާސާއެއްގައި ސިޔާސީ ސުވާލުތަކެއް ކުރި މައްސަލަ ފެންމަތިވެއްޖެ\n28 ނޮވެމްބަރ 2017 - 22:43 18 comments\nވޯލްޑް ބޭންކުން ދިވެހި ކުންފުންޏަކާ ހަވާލުކޮށްގެން ހެދި ދިރާސާއެއްގައި ސިޔާސީ ސުވާލުތަކެއް ކުރި މައްސަލަ ފެންމަތިވެއްޖެ އެވެ.\nމާލީ ފުދުންތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވޯލްޑް ބޭންކުން ހެދި ދިރާސާ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ހޯދުމަށް އެކަން ހަވާލުކުރި ދިވެހި ކުންފުންޏަކީ "ގެލަފް އިންކް" އެވެ.\nވޯލްޑް ބޭންކުން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ އެ ސާވޭގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިޔައިރު އެ ބޭންކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ސުވާލުތަކުގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނޭ އަދި އެ ބޭންކުގެ އިޖުރާތްތަކާ ހިލާފް ސުވާލުތަކެއް ސާވޭގައި ޝާމިލްވި ފަރާތްތަކުން އެކި މީހުންނާ ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.\n"[އެއީ] މި ބޭންކުން ކުރިއަށްގެންދާ ސާވޭއާ ގުޅުމެއް ނެތް، "ގެލަފް އިންކް" އިން ކުރިއަށްގެންދާ އެހެން ސާވޭއެއްގައި ހިމެނޭ ސުވާލުތަކެއް. މިގޮތުން އިތުރު ކުރެވިފައިވާ ބައެއް ސުވާލުތަކަކީ ސިޔާސީ ކުރެވިފައިވާ ސުވާލުތަކެއް ކަމަށް ވެސް މި ބޭންކަށް ގަބޫލް ކުރެވޭ،" ވޯލްޑް ބޭންކުގެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.\nއެ މައްސަލަ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބެލުމަށް ވޯލްޑް ބޭންކުން ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށް ވެސް ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.\nވޯލްޑް ބޭންކުން ކުރި "ގްލޯބަލް ފިކްސްޑް ޑޭޓާބޭސް" އަކީ މާލީ ފުދުންތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ދުނިޔޭގައި ކުރާ އެންމެ މައުލޫމާތު މުއްސަނދި އެއް ދިރާސާ އެވެ. އެ ޑޭޓާ ބޭސްގައި 140 ގައުމެއްގެ މައުލޫމާތު ހިމެނެ އެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި އެ ދިރާސާ ކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nރާއްޖޭގެ މާލީ ދާއިރާ ދެނެގަނެ، ރައްކާތެރި ނިޒާމެއް ގާއިމްކުރުމަށް ބާރު އަޅަން ހިންގާ އެ ދިރާސާގައި ދިވެހި ސަރުކާރާއި ނޭޝަނަލް ބިއުރޯ އޮފް ސްޓެޓިސްޓިކްސް އާ ގުޅިގެން ކުރިއަށްދާ ކަމަށް ވެސް އެ ބޭންކުން ބުނެއެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އިގްތިސާދު ވޯލްޑް ބޭންކް އިކޮނޮމިކް ސާވޭ


ރައީސް އިބޫ – adduLIVE\nފުލުހުންގެ އާ ޤަނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށިމާއެކު ހިދުމަތުގެ ފެންވަރު މަތިވާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރާކަމަށް ރައީސް އިބްރާޙިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ފުލުހުންގެ އާ ޤާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފަށާފައިވާއިރު ހިދުމަތުގައި …\nވައްކަން ކުރާ ސަރުކާރަކާ އެކީ އެމްޑީޕީ އޮންނަން ނޭދޭނެ ކަމަށް އެމްޑީޕީގެ ރައީސް އަދި މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ރައީސް ނަޝީދު ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގައި …\nމަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތް ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުން އަންނަކަމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދި ސޯލިހް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. 2021 ވަނަ އަހަރަށް މަޖިލިސް ހުޅުވުމަށް ދެއްވި ރިޔާސީ ބަޔާނުގައި …\nކޮވިޑް ރިލީފް ޕެކޭޖުގެ ތެރެއިން ވިޔަފާރިތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބިލިއަނަކަށްވުރެއް ގިނަ ރުފިޔާގެ ލޯނު ދޫކޮށްފައިވާކަމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވަވަމުން ރައީސް …\nކޮވިޑް ރިލީފް ޕެކޭޖްގެ ތެރެއިން ބިލިއަނަކަށްވުރެއް ގިނަ ރުފިޔާގެ ލޯނު ދޫކުރިން: ރައީސް\nރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވުމަށް ބާއްވާ ޖަލްސާ މާދަމާ އޮންނާނެ ކަމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިދާރާއިން ބުނެފިއެވެ. ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވުމަށް ބާއްވާ ޖަލްސާ އެޖެންޑާ ކޮށްފައިވަނީ މާދަމާ …\nރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވުން މާދަމާ\nFeb 03, 2021 އަބްދުﷲ ޔާމީން\nދޮންބަންޑާރައިންގެ ޤުރުބާނީ ހަނދާންކޯށް ޤައުމީ ރޫހު އާލާކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ. ހުރަވީ ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ކުރެއްވި ޓްވީޓްގައި ރައީސް ސޯލިހް …\nދޮންބަންޑާރައިންގެ ޤުރުބާނީ ހަނދާންކޮށް ޤައުމީ ރޫހު އާލާކުރުން މުހިންމު: ރައީސް\nJan 16, 2021 އަބްދުﷲ ޔާމީން\nއަތޮޅު ކައުންސިލްތަކާއި ސިޓީ ކައުންސިލްތަކުގެ ގައުމީ މަހާސިންތާ ރައީސުލް ޖުމުހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ފައްޓަވާ ދެއްވައިފިއެވެ. މިއަދު ފެށުނު މި މަހާސިންތާ ފައްޓަވާ ދެއްވުމުގެ ގޮތުން …\nFeb 10, 2019 އަހުމަދު ނަސޫހް\nމި ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ ކައުންސިލްތަކަށް ބާރު ދޫކޮށްލުން ކަަމަށާއި، ކައުންސިލްތަކަށް ބާރު ދިނުމުން ރަނގަޅު ހިދްމަތެއް ރައްޔިތުންނަށް ދިނުމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް ސޯލިހު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. އއ. އުކުޅަހަށް …\nDec 10, 2018 އަލީ ހުޒާމް


ރިލްވާން ވަގަށް ނެގިތާ ތިން އަހަރު | Help Find Ahmed Rilwan (@moyameehaa)\nރިލްވާން ވަގަށް ނެގިތާ ތިން އަހަރު\nމީގެ ތިން އަހަރާއި ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިއަށް ހަނދާންތައް ފިރުކާލާއިރު، ހަނދާނަށް އަންނަނީ އަހަރުމެންނާއި އެކުގައި އޭނާ އުޅުނު އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެވެ. އެކުގައި ހޭދަކުރި ހިތްގައިމު ވަގުތު ތަކެވެ. އެއީ ރަހުމަތްތެރިންނާއި ގުޅުން ބަދަހި، ގިނަ ބައެއްގެ އެކުވެރިއެކެވެ. ދުނިޔެއަށް ލޯހުޅުވިހުރި ޚަބަރާއި މައުލޫމާތު ފެތުރުމަށް ލޯބިކުރި ނޫސްވެރިއެކެވެ. އިންސާނިއްޔަތުކަމަށް ލޯބިކުރި އިހްސާންތެރިއެކެވެ. އާއިލީ ގުޅުމަށް އިސްކަންދީ އުޚުއްވަތްތެރިކަން ދެމެހެއްޓި ކޮއްކޮ އެކެވެ. ބޭބެއެކެވެ. އެންމެނާވެސް ގުޅޭ އުފާވެރި މިޒާޖެއްގެ އިންސާނެކެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުގެ ލޯބިވާ ކޮށްކޮ އަހުމަދު ރިލްވާން އަބްދުﷲ އެވެ. ސޯޝަލްމީޑިއާގެ ނަމުން ނަމަ “މޮޔަމީހާ” އެވެ.\nރަހުމުކުޑަ އަތްތަކަކުން ރިލްވާނު ވަގަށް ނެގިތާ މިއަދަށް މިވީ ޖުމްލަ 1097 ދުވަހެވެ. އާއެކެވެ. ބަރާބަރު ތިން އަހަރު ފުރުނީ އެވެ. އެހެނަސް މިއަދުވެސް ކުރާން އޮތީ ހަމަ އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހުވެސް ކުރި ސުވާލެވެ. އެ ސުވާލަކީ އަދިވެސް ޖަވާބު ނުލިބޭ ސުވާލެކެވެ. “ރިލްވާނު ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ ރިލްވާނަށް ވީ ކީއްހެއްޔެވެ.” މި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނުމުގައި ކަމާބެހޭ އިދާރާތައް ވަނީ ނުކުޅެދިފައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެންވެސް ތަހުގީގު ދަނީ ކުރިއަށް ކަމަށް ބުނާ ފުލުސް އޮފީހުގެ ތަހުގީގު އަދިވެސް ދަނީ ކުރިއަށެވެ. އެހެނަސް ލިބޭ ކުރިއެރުމެއް ނެތެވެ. އާއިލާއާވެސް ހިއްސާ ކުރާނެ މައުލޫމާތެއް ނެތެވެ. ފުލުހުންގެ ތަހުގީގު ކުރިއަށް ގެންދާ ގޮތުންވެސް އާއިލާއަށް ލިބެނީ އިތުރު މާޔޫސް ކަމެވެ. ރިލްވާން ގެއްލުނު ރޭ މާލެއާއި ހުޅުމާލެއިން ލިބުނު ސީސީޓީވީ ފުޓޭޖާއި، ގަދަކަމުން ރަތް ކާރަކަށް މީހަކު އެރުވި އެރުވުމާއި، އެ ކާރުގެ ޑިކީން ފެނުނު އިސްތައްޓާއި މިހުރިހާ ކަމެއް ހެކިދެނީ ގަދަކަމުން ބަޔަކު ރިލްވާން ރަހީނު ކުރިކަމެވެ. ވަގަށް ނެގި ކަމެވެ. އޭގެ މަހެއްހާ ދުވަސް ފަހުން ތިން މީހަކު ހައްޔަރުކޮށް، އެއީ ތަހުގީގަށް ލިބުނު ވަރަށްބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ކަމަށް ފުލުހުން ހާމަކުރިއެވެ. އެހެނަސް ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން އެމީހުން ދޫކޮށްލިއެވެ. ތަހުގީގަށް ލިބުނު ކަމަށް ބުނި ކުރިއެރުމުގެ ނަތީޖާއެއްވެސް ނުފެނުނެވެ. އިތުރު ދެމީހަކާ އެކު ޖުމްލަ ފަސް މީހަކު ހައްޔަރުކޮށް ދޫކޮށްލިއެވެ. އަދި ރިލްވާން ވަގަށް ނެގިތާ 606 ދުވަސް ފަހުން 2016 ވަނަ އަހަރުގެ އެޕްރީލް މަހުގެ5ވަނަ ދުވަހު ދެމީހަކު ހައްޔަރުކުރިއެވެ. އެހެނަސް ކުރިން ހައްޔަރުކުރި މީހުންނެކޭ އެއްގޮތަށް މިދެމީހުންވެސް ދޫކޮށްލީއެވެ. މި ހުރިހާ ކަމެއް މިހެން ހިނގާފައި ހުރެމެ، އަދިވެސް ތަހުގީގު ދަނީ ކުރިއަށް ކަމަށް ފުލުހުންގެ އިދާރާއިން ބުނުމަކީ ކަނޑައެޅިގެން ހަދާ ދޮގެއް ކަމަށް ދުށުމުގެ ޖާގަ އެބައޮތެވެ. ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހުންނާއި ހެއްކާއި ގަރީނާ ހުރެމެ ދިވެހި ފުލުހުންނާއި ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ޒިންމާދާރުކަމެއް ނެތުމަކީ އާއިލާއިން ނުހަނު ކަންބޮޑުވާ ކަމެކެވެ. މިކަމުން ރަމްޒުކޮށްދެނީ ދިވެހި ރައްޔިތުންނާމެދު ދިވެހި ސަރުކާރުގެ އެއްވެސް ހަމްދަރުދީއެއް ނެތްކަމެވެ. އިންސާނިއްޔަތު ކަމާއި އިހްސާންތެރިކަން ނެތްކަމެވެ.\nރިލްވާން ވަގަށް ނެގި ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން ރިލްވާނަށް ވީގޮތެއް ހޯދުމަށް އާއިލާއާއި ރައްޓެހިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތަށް ހުއްޓުމެއް ނާދެއެވެ. ތަފާތު އުނދަގުލާއި ޖެއްސުންތަކާއި ފުރައްސާރައާ އެކުވެސް ދިޔައީ ކުރިއަށެވެ. ފާއިތުވި ތިން އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެތައްވަރަކަށް ފުލުސް އޮފީހަށް ހިނގިއްޖެއެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް މެންބަރުންގެ އަރިހު އާދޭސް ދެންނެވިއްޖެއެވެ. ސަރުކާރުގެ އެކި ވަޒީރުންގެ އަރިހަށްގޮސް އާދޭސް ދެންނެވިއްޖެއެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަރިހު އާދޭސް ދަންނަވާނޭ ފުރުސަތެއް ލިބޭތޯ ގިނަ ގުނަ މަސައްކަތް ކުރެވިއްޖެއެވެ. ރައްޔިތުންގެ ހައްގުގައި އުފައްދާފައިހުރި މިނިވަން މުއައްސަސާތަކުގެ ދޮރޯށީގައި ތަކުރާރުކޮށް ޓަކި ދެވިއްޖެއެވެ. އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުމެއް ނުލިބުނެވެ. ގިނަ ބަޔަކު ސޮއިކޮށް މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅި ޕެޓިޝަންވެސް ބޭރުކޮށްލީ ކުޑަވެސް ރަހުމެއް ހަމްދަރުދީ އެއް ނެތިއެވެ. ރިލްވާންގެ އާއިލާ ތަހަންމަލު ކުރަމުންދާ ވޭނާއި ކެކުޅުން ދައުލަތުގެ ވެރިންނަށާއި ސަރުކާރުގެ ވެރިންނަށާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންނަށް އިހްސާސް ނުކުރެވެނީއެވެ. ނޫންނަމަ ދިވެހި އާއިލާއެއްގެ ދިވެހި ރައްޔިތުން ތަކެއްގެ ޝަކުވާއާއި އާދޭހުގެ އަޑުއަހަން އެބައިމީހުން ބޭނުންނުވަނީއެވެ.\nރިލްވާނަށް ވީގޮތެއް ހޯދުމުގައި އެންމެ އިސްކޮށް މަސައްކަތް ކުރީ އޭނާގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރި ޔާމީން ރަޝީދެވެ. ޔާމީން އެކަން ކުރީ ރިލްވާނަށްޓަކައި އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އިންސާނިއްޔަތަށްޓަކާ ވެސް މެއެވެ. ޔާމީން ފާޅުގައި ބުނަމުން ދިޔައީ “މިއަދު ރިލްވާނެވެ. މާދަމާ އަހަރެންބާ؟” އެވެ. ތަކުރާރުކޮށް ޔާމީން ކުރަމުންދިޔަ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ލިބުނީ ކޮންފަދަ ރަހުމުކުޑަ އަނިޔާވެރި ގޮތަކަށް ހެއްޔެވެ. އަނިޔާވެރިންނަށް މިފަދަ އަނިޔާވެރި އަމަލުތައް ހިންގެނީ ސަރުކާރުގެ އިހުމާލުންނޭ ބުނުމުގެ ޖާގަ އެބައޮތެވެ. ރިލްވާން ވަގަށް ނެގުމާއި އެކަން ކުރި ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ބަޔަކު ތިބެމެ، އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ހައްޔަރުކޮށް، އަދި ފަހުން ދޫކޮށްލުމަކީ އެފަދަ ދެވަނަ އަމަލެއް ހިންގުމަށް ހިތްވަރު ދިނުމެވެ. ފުރުސަތު ފަހިކޮށް ދިނުމެވެ. ސަރުކާރުން ބޭނުންވީމާ ހައްޔަރުކުރާ މީހުން އެތައް ދުވަހެއް ވަންދެން ހައްޔަރުކޮށްފައި ބައިތިއްބައެވެ. ޝަރީއަތް ނިމެންދެންވެސް ހައްޔަރުކޮށްފައި ބައިތިއްބައެވެ. ތަހުގީގު އަވަސް ކުރެއެވެ. ޝަރީއަތަށް ފޮނުވައެވެ. ކައިރިކައިރީގައި އަޑުއެހުންތައް ބާއްވާ ހުކުމް ކުރެއެވެ. އެހެނަސް ރިލްވާން ވަގަށް ނެގި ހާދިސާގެ ތަހުގީގު ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުގައާއި ޔާމީން ރަޝީދު މަރާލި މައްސަލައިގައިވެސް ފެންނަނީ ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކުން އިހުމާލުވާ މަންޒަރެވެ. ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް މިކަން ބަލައިގަނެވޭނީ ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންނަށްދޭ ބިރުވެރި އިންޒާރެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\nރިލްވާނަށް ވީގޮތެއް ބެލުމަށް އާއިލާއިން ކުރަމުންދިޔަ މަސައްކަތަށް ފުލުހުންގެ އެއްބާރުލުމެއް ނުލިބުނެވެ. ކުޑަމިނުން މައުލޫމާތުވެސް ނުދިނެވެ. މައުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ހައްގަކީ ގާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ހައްގަކަށް ވާއިރު މައުލޫމާތު ނުދީ ހިފެހެއްޓުމަކީ ފުލުހުންނަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫންކަމަށް ގަބޫލުކޮށް އެކަން ކޯޓަށް ހުށަހެޅީމެވެ. ރިލްވާންގެ އާއިލާގެ ފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓަށް މިމައްސަލަ ހުށަހެޅީ 2016 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުއެވެ. މައްސަލައިގެ ފުރަތަމަ އަޑުއެހުން ތާވަލުކުރީ މައްސަލަ ހުށަހެޅިތާ7މަސް ފަހުން،5ޖުލައި 2017 ގައެވެ. އެ އަޑުއެހުމުގައި ފުލުހުންގެ ފަރާތުން ޖަވާބުދާރީވަމުން ބުނީ ރިލްވާން ވަގަށްނެގި ފަހުން ދެން ވީގޮތެއް ފުލުހުންނަށްވެސް ހޯދިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. “ޓު ޕްރޮޓެކްޓް އެންޑް ސާރވް” އަކީ ފުލުހުންގެ މޮޓޯ ކަމުގައިވިޔަސް، ރައްޔިތުންނަށް ރައްކާތެރިކަމެއްވެސް ނުދެވެއެވެ. އަދި އެކަށޭނަ ޚިދުމަތެއްވެސް ނުދެވެއެވެ.\nރިލްވާން ވަގަށް ނެގި ބަޔަކު ހޯދުމަށް އަދި އެބަޔަކަށް ހައްގު އަދަބު ލިބިދިނުމަށް ގޮވާލައި އާއިލާއިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް ނިމުމެއް ނެތެވެ. އެމަސައްކަތާ މިއަދު ގުޅިފައިވަނީ ރިލްވާންގެ އެކުވެރި ޔާމީން ރަޝީދުގެ ގާތިލުން ހޯދައި އެމީހުންނަށް ހައްގު އަދަބު ދިނުމަށް ގޮވާލެވޭ އަޑެވެ. މިފަދަ ކޮންމެ ހާދިސާއަކުންވެސް ހިތަށް ގެނުވަނީ ނާމާން ކަމާއި ބިރުވެރިކަމެވެ. އިންސާފަށް އެދި ކުރާ އާދޭހަށް ސަރުކާރުން ދެނީ ބީރު ކަންފަތެކެވެ. ތިން އަހަރު ފާއިތުވެގެން ދާއިރުވެސް މަސައްކަތް މިކުރަނީ އެއްވެސް ފޫހިކަމެއް ނެތިއެވެ. އާއިލާއަށް ލިބިފައިމިވާ ފުން ހިތާމައާއި ހިތްދަތިކަމަށް ކެތްތެރިވަމުންނެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ މާތްﷲ ގެ ހަޟުރަތުން ވާގިއެދެމުންނެވެ. ރިލްވާން އާއި ޔާމީނަށް ހެއުދުއާ ކުރުމުގައި އަޅުގަނޑާ އަޅުގަނޑުގެ ޢާއިލާ ދެމިތިބީމެވެ. ޔާﷲ މި ދެކުދިންނަށް ހެޔޮރަޙްމަތް ލައްވާށި! އާމީން


Kulli mussandhikan varihama kuyreveykah neh!\nކުއްލި މުއްސަނދިކަން ވަރިހަމަ ކުރެވޭކަށް ނެތް!\nނުހައްގު މުއްސަނދިކަން ކުށަކަށް ނުހެދުމުގެ ކަންބޮޑުވުން ބޮޑު.\nމުސާރައިގެ ގޮތުގައި މަހަކު 17،000 އެއްހާ ރުފިޔާ ލިބޭ ފިރިއަކު އޭނާގެ އަނބިމީހާއަށް އެނިވާސަރީ ހަދިޔާއަކަށް ގަނެދިނީ 4،000 ޑޮލަރުގެ "ގުޗީ ބްރޭންޑް" ދަބަހެކެވެ. ޖެހިގެން އައި ހަފުތާ، އަނބިމީހާ ސަޕްރައިޒް ކޮށްލަން ޖައްސާލީ، ގްރީސްގެ ސެންޓޯރިނީއަށް އަގު ބޮޑު ޗުއްޓީ ދަތުރަކަށެވެ. މި ދެ މަފިރިންނަށް ލިބޭ މުސާރައިން 15،000 ރުފިޔާ ދިރިއުޅޭ އެޕާޓްމަންޓުގެ ކުއްޔަށް ދައްކަ އެވެ. އަދި ދެން ހުރި ހަރަދުތައް ކޮށް، ކޮފީ ބޮއިފައި ދެން ރައްކާ ކުރާނެ އެއްޗެއް މަސް ނިމޭއިރު ފިރިމީހާ ވޮލެޓްގައި ގިނަ ފަހަރަށް ނޯވެ އެވެ. އަނބިމީހާއަށް ވެސް 12،000 ރުފިޔާ ލިބުނަސް ބޭންކުން ނަގާފައި އޮންނަ ލުއިލޯނާއި ސައިކަލް އިންސްޓޯލް މަންޓާއި ފޯނުބިލާއި ގޭތެރޭގެ ކެއިންބުއިމުގެ ހަރަދުތައް ބަލަހައްޓާފައި ރައްކާކުރަން އޮންނަނީ 2،000 އަކަށް ރުފިޔާ އެވެ. އާމްދަނީ ލިބޭނެ އިތުރު މަގެއް ނެތް މި ދެމަފިރިންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތު މިހެން ހުރި އިރު، 4000 ޑޮލަރުގެ ގުޗީ ދަބަހާއި 100،000 ރުފިޔާ ހަރަދުކޮށް ޔޫރޯ ޓްއާތައް އަޅާލެވޭ ވަރުގެ މުއްސަނދިކަމެއް ފިރިމީހާ ހޯދީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އެ އަގުބޮޑު ދިރިއުޅުން ފިރިމީހާ ހޯދި ގޮތެއް އަނބިމީހާ ވެސް އޮޅުމެއް ނުފިލުވަ އެވެ. އެންމެ ކުޑަމިނުން ސުވާލެއް ވެސް ނުކުރެ އެވެ. މާގިނަ ދުވަހެއް، ނުވެ ފިރިމީހާ ވަޒީފާގައި އުޅެމުން އައި އޮފީހުގައި ފެންމަތިވި ބޮޑު ހިޔާނާތުގެ ތުހުމަތުގައި ފިރިމީހާ ވަޒީފާއިން ސަސްޕެންޑް ކުރި އެވެ.\nމިފަހުން ގައުމީ ބޭންކް، ބީއެމްއެލްގެ ތެރެއިން ފަޅާއެރި 4.2 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ހިޔާނާތުގެ ވާހަކަ އެ ބޭންކްގެ މުވައްޒަފުން ކިޔައިދޭ ގޮތަކީ ވެސްމި އެވެ. ބައެއް މުވައްޒަފުން ކިޔައިދޭ ގޮތުން އެ ހިޔާނާތް ހިންގި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރާ ބޭންކްގައި ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން އައި ދެމަފިރިންގެ ހަޔާތަށް ވޭތުވެ ދިޔަ އަހަރެއްހާ ދުވަހު އައީ ހައިރާންވާ ވަރުގެ ކުއްލި މުއްސަނދި ކަމެކެވެ. އެ މީހުންގެ ޕޮޝް ދިރިއުޅުން ސޯޝަލް މީޑިއާއަށް ނެރެ ސޭލް އެޅުވުމުން އޭރު އެ ވާހަކަ ތުންތުން މަތިން ބޭންކް ތެރޭގައި ދެއްކި އެވެ. އެކަމަކު އެއީ ބޭންކްގެ ފައިސާ ނަގައިގެން ހޯދައި މުއްސަނދިކަމެއްކަން އެއްވެސް މީހަކަށް އޭރު ލަފާކޮށްލަން ވެސް ނޭނގުނެވެ. އެކަން އެއްވެސް ބައެއްގެ އެލާޓަކަށް އޭރު އަރާގޮތެއް ނުވި އެވެ.\n"އެންމެންވެސް ހަމަ ހިތަށް އަރަނީ މިވެނި ކުއްޖަކު މި އުޅެނީ ހާދަ މުއްސަނދިކޮށްނޭ. އެކަމަކު އެކަންތައް ބަލަމުންދާކަމެއް ފާހަގަނުކުރެވޭ. މި މައްސަލާގައި މިހާތަނަށް ސަސްޕެންޑްކޮށްފައިވާ ސްޓާފުންގެ ފަރާތުންވެސް މިކަހަލަ ކަންތައް ފެނިފައިވޭ،" ބީއެމްއެލްގެ މުވައްޒަފަކު ބުންޏެވެ. އެންމެންގެ އެލާޓަށް އެ ދެމަފިރިންގެ މުއްސަނދިކަން އަޔަސް އެކަމާ މެދު މާބޮޑު ސީރިއަސް ކަމެއް ނުދެވުނެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ ހާހުން ފެށުނު ވައްކަން، ލައްކައަށް ބަދަލުވެ، އެންމެ ފަހުން ފަޅާއެރިއިރު 4.2 މިލިއަނެއްހާ ރުފިޔާއަށް އަރައިގެން ދިޔުމެވެ.\nލިބޭ އާމްދަނީއާ ނުބައްދަލު މުއްސަނދިކަން ރާއްޖޭގައި އާންމުވިލެއް ބޮޑުކަމުން އެފަދަ މައްސަލަތައް ސީރިއަސްކޮށް ނަގާ ބަޔަކު ނެތެވެ. ދުވަހަކު ވަޒީފާއަކަށް ނުގޮސް ހުންނަ ޒުވާނާގެ ދިރިއުޅުން ކުއްލިއަކަށް ތަނަވަސްވެ، ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ އުފަލަކަށް ވެސް އަތްފޯރުވޭ މީހަކަށްވެ އެވެ. ކުންފުންޏެއްގެ އިސް މަގާމަކާ ހަވާލުވާތާ، މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭ ބޭންކް އެކައުންޓަށް މިލިއަނުން ރުފިޔާ ޖަމާވެ، ގެސްޓްހައުސްތަކާއި ކެފޭތައް އަދި ކަންމަތީ ފިހާރަ ހުޅުވައި ބޮޑު ސޭޓަކަށް ބަދަލުވެ އެވެ. މަޖިލިސް މެންބަރު ކަމަށް އަންނައިރު އަތުގައި ލޯ ލާރިއެއް ނެތި ދަރާފައި ހުންނަ ބޭފުޅާ ދައުރު ނިންމާލަނީ، މާލެއިން ދެތިން ގޯއްޗާއި ބޭރު ގައުމުތަކުން އަގު ބޮޑެތި އެޕާޓްމަންޓްތައް ގަނެގެން އެވެ.\nއެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން، އޭސީސީގެ ނައިބު ރައީސް މުއައްވިޒު ރަޝީދު ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގައި ހިނގާ 90 ޕަސެންޓް ހިޔާނާތްތަކާ ކޮންމެވެސް ހިސާބަކުން ނުހައްގު މުއްސަނދިކަމާ ވަނީ ގުޅިފަ އެވެ. ތަޖުރިބާގެ މައްޗަށް ބަރޯސާވެ، މުއައްވިޒު ވިދާޅުވީ ނުހައްގު މުއައްސަނދިކަން ނޫނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ކުއްލިއަކަށް މީހުން މުއްސަނދިވާ މައްސަލަތައް ތަހުގީގު ނުކުރެވޭހާ ހިނދަކު ކޮރަޕްޝަނާއި ހިޔާނާތް ހުއްޓުވަން މަސައްކަތް ކާމިޔާބުވުމަކީ ވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މުއައްވިޒުގެ ނަޒަރުގައި، ކުއްލި މުއްސަނދިކަން އެއީ ޖިނާއީ ކުށަކަށް ކޮންމެހެން ވެސް ހަނދަން ޖެހެ އެވެ.\n"ދުނިޔޭގެ ވަރަށް ގިނަ ގައުމުތަކުގައި ވެސް މިހާރު ނުހައްގު މުއްސަނދިކަން އެއީ ވަރަށް ސީރިއަސް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާ. ގާތްގަނޑަކަށް 40 އަކަށް ގައުމުގައި ވަރަށް ކްލެއާކޮށް ލިޔެފައި އޮވޭ ގާނޫނުތަކުގައި އެއީ ޖިނާއީ ކުށެއް ކަމަށް. ނުހައްގު މުއްސަނދިކަން އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ތަހުގީގު ކުރެވޭނީ އެއީ ނުހައްގު މުއްސަނދިކަމަކީ ޖިނާއީ ކުށަކަށް ހަދައިގެން،" މުއައްވިޒު ވިދާޅުވި އެވެ.\nގައުމީ ބޭންކްގެ ތެރޭގައި މިފަހުން ފެންމަތިވި ހިޔާނާތުގެ މައްސަލަ ގަނޑުގައިވެސް އެންމެ ފުރަތަމަ ފާހަގަވީ، އެކަމުގައި އުޅުނު މުވައްޒަފުގެ ދިރިއުޅުމަށް އައި ކުއްލި މުއްސަނދިކަމެވެ. އެކަމަށް އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ފާރަވެރި ނުވެވުނު ނަމަވެސް، ބޭންކްގެ މުވައްޒަފުންގެ މުދަލާއި ފައިސާގެ ތަފްސީލްތައް ޑެކްލެއާ ކުރަން ޖެހޭ އުސޫލުތައް ބޭންކްގައި އޮވެ އެވެ. އަދި ފައިސާ އާއި މުދާ ހޯދި ގޮތުގައި ޝައްކު ހިނގާނަމަ، އެ ކަންކަން ބެލޭނެ އުސޫލުތައް ވެސް އޮވެ އެވެ. އެކަމަކު، ރާއްޖޭގެ ހާލަތަކީ ކުއްލި މުއްސަނދިކަމެއް ފާހަގަވިޔަސް، ރަހުމަތްތެރިން ވެސް އަދި އާއިލާގެ މީހުން ވެސް އެކަމާ އަޅާލަން ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލުވެސް ކޮށްލަން ބޭނުމެއް ނުވެ އެވެ. އެންމެން ވެސް ބަލަނީ އެ މުއްސަނދިކަމުން ފައިދާއެއް ޖަހައިގަންނާށެވެ.\n"ބައެއް ފަހަރު އެއީ އަޅާނުލެވޭ ކަމަކަށް ވެސް ވޭ. އެކަމަކު އާމްދަނީއާ ނުބައްދަލު މުއްސަނދިކަމަކީ އެއީ އަޅާނުލާ ދޫކޮށްލާވަރުގެ ކަމެއް ނޫން. މީހަކަށް ފައިސާ ލިބުނު ގޮތުގައި ޝައްކު އުޅޭ ނަމަ އެއީ ކިހިނެތް ހޯދި ފައިސާއެއްތޯ ނޫނީ މުދަލެއްތޯ ބުނެދޭން ޖެހޭ،" މުއައްވިޒު ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ކޮރަޕްޝަނާއި ހިޔާނާތުގެ ކަންކަން ހިނގަނީ ސަރުކާރުގެ ކުންފުނިތަކުގެ ތެރޭގަ އެވެ. އަދި އެފަދަ ހިޔާނާތްތަކުން ލިބޭ މަންފާތަކުން ކުންފުނިތަކުގެ ވެރިން މުއްސަނދިވާ ކަމުގެ ތުހުމަތު ބޮޑެވެ. މުއައްވިޒު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކުއްލިއަކަށް ލިބޭ މުއްސަނދިކަމާ މެދު ސުވާލުކޮށް، އެފަދަ މުވައްޒަފުން ޖަވާބުދާރީ ކުރެވޭނެ އުސޫލުތަކެއް ކުންފުނިތަކަށް ކޮންމެހެން ވެސް މުހިންމެެވެ.\n"ސިޔާސީ މީހުން އެކަންޏެއް ނޫން، ކުންފުނިތަކުގެ އެންމެ މަތިން ފެށިގެން ޑެސިޝަން މޭކިންލެވަލްގައި ތިބޭ ފަރާތްތަކުގެ މުދަލާއި އާމްދަނީގެ ތަފްސީލްތައް ހިމެނޭ ގޮތުން މާލީ ބަޔާންތައް އެބަ ޖެހޭ އެނުއަލީ ނަމަވެސް ލިބެން. މިއީ ނުހައްގު މުއްސަނދިކަން ހޯދުމަށް އޮންނާނެ ފަރުވާއެއް. އަދި އެފަދަ ކަންކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ކުރެވޭ ތަހުގީގުތަކުގެ މައުލޫމާތު އާންމުންނަށް ތިލަކޮށް ދެ ފުއްފެންނަ ގޮތަކަށް އެކަން ކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ބޮޑު. އާންމުން ކުރާ ތުހުމަތުތަކަށް ޖަވާބު ލިބެން ޖެހޭ،" މުއައްވިޒު ވިދާޅުވި އެވެ. "2012 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އަޅުގަނޑުމެން މަސައްކަތް އެބަ ކުރަން ނުހައްގު މުއްސަނދިކަން ޖިނާއީ ކުށަކަށް ހަދަން. އެކަމަކު އެކަމަށް ސީރިއަސް ކަމެއް ނުފެނޭ އިދާރާތަކުން ވެސް،"\nދައުލަތުގެ މުދަލަށް ހިޔާނާތްވެފައިވާ މީހުންނަށް ވެސް އުފަލާއި އަރާމުގައި ހިތްހަމަ ޖެހިލައިގެން ވެސް އުޅެވޭ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ކުއްލި އަކަށް ހޯދި މުއްސަނދިކަން އަނބުރާ ދައުލަތަށް ނެގޭނެ މަގުތައް ހަނިވުމެވެ. ހިޔާނާތާއި ކޮރަޕްޝަންގެ ތަހުގީގުތައްކޮށް މީހުންގެ މައްޗަށް ދައުވާ ކުރަން ފޮނުވިޔަސް ހިޔާނާތުގެ ތެރެއިން ހޯދި ފައިސާ ނޫނީ މުދާ އަތުލުން އޮންނަނީ ގާތްގަނޑަކަށް ނުވާނެ ކަމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.މުވައްޒަފުގެ އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ނެގި ބީއެމްއެލްގެ 4.2 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މައްސަލައިގައި އޭނާ އުމުރަށް ވެސް ޖަލަށް ލެވިދާނެ އެވެ. އެކަމަކު އެ ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދޭނެ އެކަށީގެންވާ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް ނެތުން އެއީ ޔަގީނުން ވެސް ހުރަކަށް ވާނެ އެވެ. އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ކުއްލިއަކަށް މުއްސަނދިވުމާ ގުޅިފައި ވަނީ ހިޔާނާތާއި ވައްކަމާއި ފަސާދަ ނޫން ދެވަނަ ދެކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު ކުއްލި މުއްސަނދިކަން އެއީ ރާއްޖޭގައި ހުއްދަވެފައި އޮންނަ ކަމަކަށް ވާ ނަމަ އެފަދަ މުއްސަނދިން އެމީހުންގެ ފައިސާގައި އުދުހުން ނޫން ކަމެއް ނުކުރާނެ އެވެ. ކަސްޓަމާއި އިމިގްރޭޝަން އަދި ފުލުހުންގެ ބައެއް އޮފިސަރުންނަށް އޮހޭ ހަދިޔާތަކުން ބޮޑެތި މުއްސަނދިނަށް އިސާހިތަކު އެމީހުން ބަދަލުވާކަން، އެއީ އެންމެން ދަންނަ ބޮޑު ސިއްރެކެވެ. އެކަމަކު އެކަން ހުއްޓުވަން އެޅުނީ ކޮން ފިޔަވަޅެއް ހެއްޔެވެ؟ މިހާރު ކުރަން އޮތް ސުވާލަކީ ކުއްލި މުއްސަނދިކަމަށް ފާރަވެރިވެ، އެކަން ހުއްޓުވާނީ އަދި ކިތައް ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ހިޔާނާތާއި ކޮރަޕްޝަން ފަޅާއެރީމާ ހެއްޔެވެ؟