Magey Zuhooraa | Safuhaa\nއަހަރެންގެ ލޮލުން ކަރުނަ ތިއްކެއް ފުންމައިލުން އެއީ ވަރަށް ނުވާ ކަމެވެ. އަހަރެން ހިތާނު ވެސް ކުރި އެވެ. އެ ދުވަހު ވެސް ނުރޮމެވެ. އަހަންނަކީ ފިރިހެނެކެވެ. އެކަމަކު ފިރިހެނެއްގެ ލޮލުން ކަރުނަ ތިއްކެއް ފުންމައިލުމަކީ ފިރިހެންވަންތަކަން ނެތުމެއް ވެސް ނޫނެވެ. މިއަދު ލޮލުން ކަރުނަ އައިސް އަހަންނަށް ރޮވިއްޖެ އެވެ. މި އޮތް ހުރިހާ ދުވަހު އަންހެން ކުދިންނާ ދުރުގައި އުޅުމުގެ އުނިކަން އަހަރެންގެ ހަޔާތަށް ހިޔަންޏެއް އަޅައިފި އެވެ. އެއިން ނުކެރުމާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަމުގެ ވޭން އަހަންނަށް ލިބެމުންދާކަން ވެސް މިހާރު ގަބޫލު ކުރެވެން ފަށައިފި އެވެ.\nހަޔާތުގެ އެއް މަގުސަދަކީ ލޯބިވެރިއެކެވެ. ލޯބިވެރިޔަކު ހޯދާނެ ގޮތް ނޭނގުމުން ދިރިއުޅުމުގެ މަގުސަދާ ދޭތެރޭ ބޭކާރު ސުވާލުކޮށް، ޝަކުވާގެ ކަނޑެއްގެ ތެރެއަށް ފީނުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. އަހަރެން ވެސް އެ އުންމީދުކުރީމެވެ.\nއަހަރެންގެ އުފަން ރަށް، ލ. މުންޑޫ އެއްވެސް މީހަކު އަހަންނާ ދިމާއަކަށް ނުއެއް ބުނެ އެވެ. އެކަމަކު އަހަންނަކީ އަންހެން ކުދިންނަށް ޝައުގު ހުންނަ މީހެއް ނޫން ކަމަށް ދެކޭ ބަޔަކު މުންޑޫގައި އުޅޭކަން އަހަންނަށް މިހާރު އެނގެ އެވެ. އެއީ އެ މީހުންގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ މައްސަލައެކެވެ. އެއީ އަހަރެން ކުރި ކުށެކެވެ.\nމިއޮށް ހުރިހާ ދުވަހު އަހަރެން ދުށީ އަހަރެންގެ ހިތަށް ލޯބީގެ ތީރެއް ހެރި ޒަހަމެއް ވެފައިވާކަން ބުނެދޭން ޖެހޭނީ އެ ޒަހަމަށް ފަރުވާއާ ޝިފާ ހޯދައިދެވޭނެ އަހަރެންގެ ލޯބިވެރިޔާ ގާތުގައި ކަމަށެވެ. އެހެން ވިޔަސް މިއަދު އެ ވާހަކަ ބުނެދޭން މި ޖެހެނީ ރަށްމެދަށެވެ. ކަންތައް ދިމާވި ގޮތުންނެވެ. އިވޭ އަޑުތަކުންނެވެ.\nއަހަންނަށް ނިސްބަތްކޮށް އަންހެން ކުދިންނަށް ޝައުގުވެރިކަމެއް ނުހުރެއޭ ބުނާ ބަޔަކު ރަށުގައި އުޅުނަސް އަހަންނާ މެދު ގޯސްގޮތަކަށް ވިސްނަންޖެހޭ ވަރުގެ އެއްވެސް ކަމެއް އަހަރެން ކިބައިން ފެނިފައެއް ނޯންނާ އެވެ.\nއަހަންނާ ދޭތެރޭ ބައެއް މީހުން ދެކޭ ގޮތް އެނގެން ފެށުމުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ވަރަށް ތަދުވެ އެވެ. މިއަދު އަހަރެންގެ ލޮލުގެ ތެރެއިން ކަރުނަ ތިއްކެއް ފުންމާލީ އެތަދު ވަރަށް ބޮޑުވެ އަމިއްލަ ވަޒަނުގައި އަހަރެން ބީރައްޓެއްސަކަށްވާން ފެށުމުންނެވެ. ރަށުގައި އަހަރެމެން ފުރައިން އަހަރެން ނޫނީ މިހާރު ހުއްސަރިބައަށް ހުރި މީހަކު ނެތޭ ކާޅުގޮވާހެން ގޮވަ އެވެ. އެއީ ތެދެކެވެ. އަހަރެން ހުއްސަރިބައެވެ. އެކަމަކު އަހަރެންގެ ހިތް އޮތީ ހުސްކޮށް ނޫންކަން އެނގެނީ ކާކަށް ހެއްޔެވެ؟\nއަހަރެންގެ ލޯބިވެރިއަކު އެބަހުއްޓެވެ. ފާފައަކަށް ނުވާނަމަ އަހަރެން އެ ލޯބިވެރިޔާއަށްޓަކައި ސަޖިދަ ކުރާ ވަރަށް ލޯބިވަމެވެ. އެއީ ޒުހުރާ އެވެ.\nއަހަރެންގެ ކިބައިގައި ރޫހީ އުފަލާއި ޖަޒުބާރުގެ އޮއިވަރު ހިނގަނީ އެހެން ފަޅިއަކުންނޭ ބައެއް މީހުންނަށް ހީވިއަސް އަހަރެން އެއުފާތައް އިހުސާސްކުރަނީ ފިރިހެނަކު އެ އިހުސާސްކުރާނެ ގޮތަށެވެ.\nއަހަރެންގެ ހިތަށް ފުރަތަމަ ރޫހީ އުފާ ސިފަވީ ޒުހުރާގެ އިސްކޮޅުންނެވެ. އެއްރަށެއް ވިޔަސް އަހަންނަށް ޒުހުރާ ފެނުނީ ބޮޑުވެ އެ ރީތިކަން ލިބިފައި ހުއްޓަ އެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އަހަންނަށް ޒުހުރާ ފެނުނީ ވެސް ފުރަގަހުންނެވެ.\nއޭނާގެ އިސްކޮޅު އަހަންނަށްވީ ވަރަށް ހެޔޮވަރު ވަރަކަށެވެ. ދެން ދިޔައީ ކުރިމައްޗަށެވެ. ރަށްވެހިގެއާ ދިމާލު ފާރެއްގައި ލެނގިލައިގެން ހުރެ ޒުހުރާގެ މޫނަށް ބެލުނު ވަރެއް ވެސް ނޭނގެ އެވެ. އޭނާގެ މޫނު ރީއްޗެވެ. ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ކުދިކުދި ލަކުނުތަކެއް ހުއްޓަސް ކުދި ރީތި ދަތްތަކާއި ކޮލުގެ އަޑިކޮޅާއި މިޔަކަނުގެ ހިނދިވަޅާއި ބޮޑު ބޮޑު ދެ ލޮލުން އެ މޫނު އުޖާލާކޮށްދެ އެވެ. ޒުހުރާގެ އުނިކަމެއް ވާ ކަމަކަށް އަހަރެން ހަމަ ކުޑަކޮށް ވެސް ގަބޫލެއް ނުކުރަމެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ ވީ އަހަންނަށް ރީތި ކުއްޖަކަށެވެ. އަހަރެންގެ ހިތުގައި އަންހެން ކުއްޖަކާ މެދު ޝައުގުވެރިކަމުގެ ފުރަތަމަ ރާޅުބާނީ އުފެއްދީ އޭނާ އެވެ. އޭނާ އެއީ ހަމަ އަހަރެންގެ އޭނާ އެވެ.\nޒުހުރާއަކީ ހިސާބަކަށް އަހަންނާ ތިމާގެ ވެސް ކުއްޖެކެވެ. ޒުހުރާ ދުށުމަށް އަހަރެން ކުރާ އެއްވެސް މަސައްކަތަކަށް ހުރަހެއް ވެސް ނޭޅެ އެވެ. އަހަރެން ހިތްފުރެންދެން އޭނާއާ ދިމާއަށް ބަލަމެވެ. ހިތުގައި އޮއިގަނޑެއްވެސް ދެމެ އެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން ފެނިފައި ޒުހުރާގެ ހިތަށް ކުރަނީ ކޮން ކަހަލަ އިހުސާސެއް ކަމެއް ނޭނގޭތީ ވަރަށް ދެރަވެ އެވެ.\nބައެއް ދުވަސް ދުވަހު ޒުހުރާ ފެނިފައި ފަސްދީ ދިއުމުން ފުރަގަހުން ވެސް ބަލަން ހުންނަމެވެ. އެ ހަށިގަނޑު ރީތިކަމުންނެވެ. ފުރަގަހުން އަހަންނަށް އެންމެ ގިނައިން ބެލިފައި ހުންނާނީ ޒުހުރާގެ ކުޑަކަޅުވާމަހަށެވެ. ޒުހުރާގެ އެ ވަނާ އަހަންނަށް ވަރަށް ކަމުދިޔަ އެވެ. އެކަމަކު ޒުހުރާގެ ކުރިމައްޗަށް ގޮސް ގާތްގުޅުމެއް އުފައްދައި ހިތުގައިވާ ލޯބީގެ ނުތަނަވަސް އަސަރުތައް ފިލުވައިލާނެ ހިތްވަރެއް ނުލިބެ އެވެ. ނުކެރެނީ އެވެ. އެއީ ކީއްވެގެން ކަމެއް ނޭނގެ އެވެ. އަހަންނަކީ ހިތްވަރުވެސް ގަދަ މީހެކެވެ. އެކަމަކު ފުރަތަމަ ލޯބީގެ އަސަރުތަކުން އަހަރެން ހަމަ މުޅިން ތެންމާލައިފި އެވެ. ފިނިކޮށް ފިނޑިއަކަށް ހަދައިފި އެވެ.\nދުވަހެއް ވިއްޔާ ދުވަހެއް ކަލަންޑަރުން ކެނޑިކެނޑި އޮތެވެ. އަހަރެންގެ ހިތުގައި ޒުހުރާގެ ލޯބި ހައްތާ ވަނީ ބޮޑެވެ. އަހަރެންގެ ހިތް ބިރުގަނެ އެވެ. ވާނެ ގޮތަކާމެދު އެވެ. ތިމާގެކަން އަދާކުރުމުގެ ނަމުގައި އެއް ދުވަހު ޒުހުރާގެ ގެ އަށް ވެސް ވަދެއްޖައިމެވެ. އެ ދުވަހު ވެސް ވީ ވަރަށް ދެރަގޮތެކެވެ. ހަމަ ކުއްލިއަކަށް އަހަރެންގެ ހިތުގައި ބިރެއް އުފެދުނީ އެވެ. ހާސްވާ ގޮތް ވީއެވެ. ދާ ހިއްލައިގަތީ އެވެ.\nޒުހުރާ އެ ދުވަހު އަހަންނާ ދިމާއަށް ވަރަށް ބެލި އެވެ. އެ ދުވަހު ވެސް ކަޅި ދިމާކުރަން ނުކެރުނީ އަހަންނަށެވެ. އެކަމަކު އެއް ފަހަރު ހަމަ ރީއްޗަށް ބަލައިލެވުނެވެ. ލޮލުން ފެނުނު ސާފުކަމާއި، ބިއްލޫރި ވިދުވަރުގެ އަސަރުތަކުގެ ތެރެއަށް އަހަރެންގެ ކަޅި ހުއްޓާލައިގެން އިނދެވޭ ގޮތެއް ނުވި އެވެ. އަހަރެންގެ ލޮލުގައި އެވަރުގެ ހިތްވަރެއް ނެތެވެ. އަހަރެން އަވަހަށް ނުކުތީ އެވެ. ދާން ފެށުމުން ވެސް ބަލައިލި އެވެ. ހިތަށް އެރި އެވެ. އަހަންނަށް ގޮވައިލިނަމަ އެވެ.\nއެއް ދުވަހު އަތިރިމަތިން ރަށު އޮފީސް ކައިރިން އަޅާފައި އަހަރެން ދިޔައިއިރު ވައިޖެހޭ ހިސާބުގައި ޒުހުރާ އިނެވެ. ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި ބޯޅަ ކުޅެން އުޅުނު ކުދިންތަކެއްގެ ތެރެއަށް ވަދެ އަހަރެން ވެސް ވަރަށް ބާރަށް ހީނހީފައި އުޅުނީމެވެ. އެއް ފަހަރަކު ޒުހުރާ ބަލައިލި އެވެ. އަހަރެންގެ ހިތަށް އެ ވަގުތު އެރީ ޒުހުރާގެ ހިތުގައި އަހަންނަށް ޖާގައެއްވާ ކަމަށެވެ. އެފަދަ ގާތްކަމެއް ވޭހެއްޔެވެ؟ އޭނާގެ ކިބައިން އަހަންނަށް ރޫހީ އުފަލެއް ލިބިދާނެ ހެއްޔެވެ؟\nކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ލަދުގެ ފަރުދާ ކެހޭނެ އެވެ. ކުރިމައްޗަށް ވެސް އެރޭނެ އެވެ. އަތުގައި ވެސް ހިފައިލެވޭނެ އެވެ. މީއީ އަހަރެންގެ ހިތުގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު ރާވާ ރޭވުމެކެވެ.\nހިތަށް އަރަ އެވެ. ޒުހުރާ ގާތުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ އަހަރެން އަހާނީ ކޮން ސުވާލެއް ހެއްޔެވެ؟ ވާހަކަ ދައްކާނީ ކޮން ކަމަކާ ބެހޭ ގޮތުން ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަށް އޭނާ ރީއްޗެވެ. ވަރަށް ރީއްޗެވެ. އެކަމަކު އަހަރެންގެ ހަޔާތަށް އެ ހަނދު އަރައި ރީތި ނަލަ އައްޔަކު އަލިކުރާނެ ހެއްޔެވެ؟\nއަތިރިމަތިން ދާން ޒުހުރާ ހިނގައިގަތެވެ. އަހަރެން ހުރީ ފުރަގަހުން ބަލަހައިޓައިގެނެވެ. ކުޑަކަޅުވާ އަށެވެ. ޒުހުރާ ދިޔައީ ރުއްތަކުގެ ތެރެއިން އެއްގަމަށެވެ. އަހަންނަށް ޒުހުރާ ލިބޭނެ ނަމަ އެވެ.\nރަށު މީހުން ކުރާ ހީތަކާއި ޝައްކުތައް ކުރާނެ ގޮތަކަށް ކުރަންވީ އެވެ.\nއަހަރެން ދެކެނީ ހަޔާތަކީ އަމާނާތެއް ކަމަށެވެ. އަހަރެން މިދަނީ ވިސްނަމުންނެވެ. ހަޔާތުގެ އެ އަމާނާތަށް ހިޔާނާތް ނުވެ ވާނެ ގޮތަކަށެވެ. ހަޔާތުގައި އެންމެންނަށް ވެސް ލޯބި ލިބޭނެއޭ ބުނޭ ނޫން ހެއްޔެވެ؟\nއެކަމަކު މައްސަލަ އަކީ އަހަންނަށް ލޯތްބެއް ދެކެ ބިރުން އުޅެންޖެހިފައި އޮތުމެވެ. ލޯބި ވާ ވާހަކަ ބުނަން ބިރުގަތުމެވެ. ގުޅުން އުފައްދަން ނުކެރުމެވެ. އަހަރެންގެ ކިބައިގައި ހިތްވަރު ނެތީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން މިހާ ފިނޑީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟\nހިތު އަޅައިގެން ހުރުން ފިޔަވައި އަހަންނަށް ކުރެވުނު ކަމެއް އަދި ނެތެވެ. ޒުހުރާއާ ދޭތެރޭ ވިސްނުން ފިޔަވައި އެއް ކަމެއް ވެސް ނުކުރެވެ އެވެ.\nތީރެއްހެން އަހަރެންގެ ހިތަށް ހެރި ކަރުބުޑުގައި ލޯބީގެ ލައްޒަތު ލެއްވުމަށް ފަހު ޒުހުރާގެ އެ ރީތި ހިނިތުންވުމާއެކު އެހެން މީހެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ ދާންމަތީގައި އޮށޯއޮތް އިރު ވެސް އަހަންނަށް މިހުރެވެނީ އެވެ. ހަޔާތުގެ ނާކާމިޔާބީއެއްގެ ކުރިމަތީގައި އަހަންނަށް މި އިސްޖެހެނީ އެވެ. ދުނިޔޭގެ ހަގީގަތް ގަބޫލު ނުކުރެވޭތީ އެވެ. އަހަންނަށް ދުނިޔެ ފެނުނީ އެހެން މީހުންނަށް ދުނިޔެ ފެނުނު ގޮތަކަށެއް ނޫނެވެ. ދިރިހުރުމުގެ މަގުސަދާ ދޭތެރޭ އަހަންނަށް ވިސްނިފައި އޮތީ އެހެން މީހުން އެކަމާ ވިސްނަމުން އައި ގޮތަކަށެއް ނޫނެވެ.\nއަހަރެން ގަބޫލުކުރާ ދުނިޔެ އަކީ ޒުހުރާ އެވެ. އެ ދުނިޔެ އަށް އަހަރެން އައީ ވެސް އަދި އެ ދުނިޔެ އިން އެނބުރި ދާނީ ވެސް ޒުހުރާއަށްޓަކަ އެވެ.


Dhifaaee vazeerakah sifainge thajuribaa muhinmutha?\nރާއްޖޭގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރުގެ މަގާމު ފަހުގެ ތާރީހެއްގައި ފުރުއްވި ސިފައިންގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ބޭފުޅުންނަށް އެ މަގާމުގެ ތަޖުރިބާ "ހިތި" ކަން ތާރީހު ހެކިދެ އެވެ.\nމިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހު، ރާއްޖޭގައި އަބަދުވެސް ހަލަބޮލިކޮށް އޮންނަ ސިޔާސީ މަސްރަހު އުތުރު އެރި މަންޒަރު ފެނިގެންދިޔަ އެވެ. ޖަލުގައި ތިބި ސިޔާސީ ލީޑަރުން މިނިވަންކުރަން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު އަނބުރާނުލެވުމާއެކު ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލް ގައްޔޫމް ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާނުކުރެއްވި އެވެ.\nއެ ނިންމެވުމާއެކު ސަރުކާރަށް ކުރިމަތިވި ޕްރެޝަރުތައް އެތައް ގުނައެއް އިތުރުވެގެން ދިޔަ އެވެ. އެންމެ މަތީ ކޯޓުގެ އަމުރެއް ތަންފީޒުކުރުމަށް ސަލާމަތީ ބާރުތަކަށް ފާޅުގައި ގޮވަމުން ދިޔަ އަޑުތައް މުޅި ގައުމުގައި ގުގުމައިގެން ދިޔަ އެވެ.\nއެ ހުރިހާ ގޮންޖެހުންތަކާއި، ޕްރެޝަރުތަކާއެކު ނެގި ބިޔަ ރާޅުތަކާއި ކުރިމަތިލައްވައި، ހާއްސަކޮށް ސިފައިންގެ އެއްބާރުލުން ސަރުކާރަށް ދެމެހެއްޓުމުގައި އެންމެ އިސްކޮށް ހުންނެވީ އާދަމް ޝަރީފް އުމަރެވެ. ތައުލީމީ ދާއިރާގެ ބޭފުޅެކެވެ. ޓީޗަރެކެވެ.\nއެމަނިކުފާނު އިސްވެ ހުންނަވައިގެން ރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރު ދެމެހެއްޓެވި އެވެ. މަލްޓި ޕާޓީ ޑިމޮކްރަސީއެއް ރާއްޖެއަށް ތައާރަފްވި ފަހުން، އެންމެ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފަސް އަހަރުގެ ދައުރެއް އަދާކުރެއްވި ރައީސަށް، ރައީސް ޔާމީން ހައްދަވައި ދެއްވުމުގައި ޓީޗަރެއްގެ ޕްރޮފެޝަންއިން ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު ކަމަށް ފައްކާވި އާދަމް ޝަރީފް މުހިންމު ރޯލެއް ކުޅުއްވި އެވެ. ސިފައިންގެ ސަފުތައް ބަދަހި ކަމާ އެކު ހިފެހެއްޓުމުގައި މިއަދާ ހަމަޔަށް ވެސް އެ ހުންނެވީ އެމަނިކުފާނެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ އަންހެން ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު؟\nއަންނަ ހޮނިހިރު ދުވަހު އިންތިހާބީ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ރައީސް ކަމުގެ ހުވާކުރައްވާއިރު، އެމަނިކުފާނުގެ ކެބިނެޓުގެ "ސައިޒް" މިހާރު ކަށަވަރުވެފައިވާއިރު، ފުޅާ ކޯލިޝަންގެ ތެރެއިން ކެބިނެޓަށް ވަޑައިގަންނަވާނީ ކޮން ބޭފުޅުންނެއްތޯ އެއީ މިހާރު މުޅި ގައުމުގައި އެންމެ ހޫނުކޮށް ކުރެވޭ އެއް ބަހުސެވެ.\nމީގެ ތެރެއިން ފެންމަތިވެފައިވާ އެއް މަގާމަކީ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރުގެ މަގާމެވެ. އެ މަގާމަށް އިންތިހާބީ ރައީސްގެ ތަރުޖަމާނު އަދި މައްޗަންގޮޅި އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު މާރިޔާ އަހުމަދު ދީދީ އައްޔަންކުރަން އުޅޭ ކަމުގެ ވާހަކަތައް ދުވަހުން ދުވަހަށް ދަނީ ގަދަވަމުންނެވެ.\nމާރިޔާ ނޫސްވެރިންނަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަނީ، އެކަމަނާ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރުގެ މަގާމަށް އައްޔަނުކުރަން އުޅޭ ކަމުގެ އަޑުތައް ވަނީ ފެތުރިފައި - މުހައްމަދު އަފްރާހު | އަވަސް\nނަމަވެސް، އެ މަގާމަށް މާރިޔާގެ ގާބިލުކަމާމެދު އެއް ބަޔަކު ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. އަންހެން ބޭފުޅަކަށް ވީމަ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ޑިފެންސް މިނިސްޓަރަށް އެންމެ އެކަށީގެންވަނީ ސިފައިންގެ ތަޖުރިބާހުރި ގަދަރުވެރި އެމްއެންޑީއެފްގައި ގައުމަށް ހިދުމަތްކޮށްދީފައިވާ ބޭފުޅެއް ކަމަށް، އެއީ މާރިޔާ އާ ދެކޮޅަށް ވާހަކަ ދައްކާ މީހުންގެ ހިޔާލުހުރި ގޮތެވެ.\nއެފަދަ ވިސްނުމެއްގައި ރާއްޖޭގެ ތާރީހުގެ ގަނޑުތައް އުކާލުމުން، އެއީ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރުގެ ގާބިލުކަން އިތުރުވެ އެ މަގާމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އަދާކުރެވޭނެ "ޝަރުތެއް" ކަމުގައި ބެލެވޭނެ އެއްވެސް އަސާސެއް ނުފެނެ އެވެ.\nސިފައިންގެ ތަޖުރިބާ ހުރި ޑިފެންސް މިނިސްޓަރުންވީ ފެއިލް\nރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު 2008 ވަނަ ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވުމަށްފަހު، ސިފައިންގޭގެ ޒިންމާ ހަވާލުކުރެއްވީ އަމީން ފައިސަލްއާ އެވެ. ނަމަވެސް، އޭގެ ދެ އަހަރު ފަހުން އެ މަގާމަށް ތޮލްހަތު އިބްރާހިމް ކަލޭފާނު ނަޝީދު އައްޔަނުކުރެއްވި އެވެ.\nނަޝީދުގެ ވެރިކަން 2012 ވަނަ އަހަރު ވެއްޓުމުގައި ތޮލްހަތުގެ އިހުމާލު ބޮޑުކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރެ އެވެ. އެމަނިކުފާނަށް ސިފައިންގެ ތާއިދު ގެއްލި، ނަޝީދު އިސްތިއުފާ ދެއްވަން ޖެހިވަޑައިގެންނެވި ހާލަތަށް ކަންކަން ދިޔައިރު، ނަޝީދު އަރިހުގައި ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު، ތޮލްހަތު ހުންނެވީ ގޮތް ހުސްވެފަ އެވެ. ސިފައިންގެ ސަފުތައް ބަދަހިކުރަން ތޮލްހަތަށް އޮތީ މަސައްކަތް ނުކުރެވި އެވެ.\nދެން 2013 ވަނަ އަހަރު ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލް ގައްޔޫމް އިންތިހާބުވުމާ ގުޅިގެން، ރައީސް މުހައްމަދު ވަހީދު ހަސަން މަނިކުގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު ކާނަލް މުހައްމަދު ނާޒިމް އެ މަގާމުގައި ބެހެއްޓެވި އެވެ. ނަމަވެސް، ބޮޑެތި ތުހުމަތުތަކާއެކު ގާތްގަނޑަކަށް ދެ އަހަރު ފަހުން ނާޒިމް އެ މަގާމުން ދުރުކުރެއްވި އެވެ. އޭނާގެ މައްޗަށް ކުރެވުނީ ހަތިޔާރު ގެންގުޅުނު ކަމުގެ ތުހުމަތެވެ.\nއެއާއެކު ދެން އެމަގާމަށް އައްޔަނުކުރެއްވީ 1988 ގެ އުދުވާނީ ހަމާލާގައި ރާއްޖެ ދިފާއުކުރުމުގައި އިސްދައުރެއް އަދާކުރެއްވި، ގައުމީ ބަތަލެއްގެ ދަރަޖަ ލިބިފައިވާ މޫސާ އަލީ ޖަލީލެވެ. އެހެނަސް، ސިފައިންގެ ގަދަރާއި އިއްޒަތް ލިބިފައިވާ މޫސާ ޖަލީލަށް މަގާމުގައި ހުންނެވުނީ އެންމެ އަށް މަސް ދުވަހެވެ. ރައީސް ޔާމީން އަވަހަރާކޮށްލަން ލޯންޗުކޮޅުގައި އެއްޗެއް ގޮވުލުމުގެ ހާދިސާގެ ތުހުމަތެއް އޭނާގެ މައްޗަށް ވެސް ކުރީ އެވެ. ސިފައިންގެ ތެރެއިން އޭރުގެ ނައިބު ރައީސް ހިންގެވި ކަންކަން ހުއްޓުވަން މޫސާ އަލީ ޖަލީލު ނުކުޅެދުނީ ކަމަށް ރައީސް ޔާމީން ގަބޫލުފުޅުކުރެއްވީ އެވެ.\nސިފައިންގެ ތަޖުރިބާ ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރުންގެ ތެރެއިން، މޫސާ ޖަލީލް ފިޔަވާ ބާކީ ތިއްބެވި ތިން ބޭފުޅުންނަށް ޓެރަރިޒަމްގެ ދައުވާތަކާއި ކުރިމަތިލައްވަންޖެހި ވަޑައިގެންނެވިކަމީވެސް ފެންނަން އޮތް ހަގީގަތެކެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ދެ ބޭފުޅަކު ޖަލުގެ ތޭރިތަކުގެ ފަހަތުގައި އެތަކެއް ދުވަހެއް ހޭދަކުރައްވަން ވެސް ޖެހިވަޑައިގެންނެވި އެވެ.\nރައީސް މައުމޫން އަބްދުލް ގައްޔޫމްގެ ދިގު ދައުރަށް ބަލާއިރު ހިކުމަތްތެރިކަމާއެކީ ދިގު މުއްދަތަކަށް ކެބިނެޓުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަގާމު ކަމުގައިވާ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރުގެ މަގާމު ފުރުއްވި އިލްޔާސް އިބްރާހިމާއި އިސްމާއިލް ޝަފީއުއަކީ ވެސް ސިފައިންގެ ބަހުރުވައިންނަމަ ހަމަ "ސިވިލިއަންސް" އެވެ.\nފަހަރުގައި، ޑިފެންސް މިނިސްޓަރުގެ މަގާމަކީ ސިޔާސީ މަގާމެއް ކަމަށްވުމަކީ ކުރީގެ ސިފައިންގެ އޮފިސަރުންނަށް އެ މަގާމު އެންމެ އެދެވޭ ގޮތުގައި އަދާނުކުރެއްވުނު ސަބަބުކަމަށް ވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.\nކޮންމެއަކަސް، ހޮނިހިރު ދުވަހު އިބޫ ރައީސްކަމުގެ ހުވާ ކުރެއްވުމާއެކު، އެ މަނިކުފާނުވެސް ޑިފެންސް މިނިސްޓަރަކު އައްޔަނުކުރައްވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާނެ އެވެ. އެ ނިންމެވުމުގައި، އެ ބޭފުޅެއްގެ ޖިންސާއި ޕްރޮފެޝަންއަށް ބެއްލެވުމުގެ ބަދަލުގައި، ތާރީހުގައި ފެންނަންހުރި ހަގީގަތްތަކުން ފިލާވަޅު ލިބިވަޑައިގަތުން ވަރަށް ވެސް މުހިންމެވެ.\nރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު އެމްއެންޑީއެފް ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީ + އާދަމް ޝަރީފު އުމަރު މުހައްމަދު ނާޒިމް މޯލްޑިވްސް ޔުނައިޓެޑް އޮޕޮޒިޝަން މާރިޔާ އަހުމަދު ދީދީ


SunOnline: Victim ge hahggu thah balance koh, Ali ge gairu haaziru gai mahsala ninmaidhee: Dhaulai\nވިކްޓިމްގެ ހައްގުތައް ބެލެންސްކޮށް، އަލީގެ ޣައިރު ހާޒިރުގައި މައްސަލަ ނިންމައިދީ: ދައުލަތް\nނަޖާހު މަސްއޫދު 06 May 2021, 15:59\nމާޗް 8، 2020: ކުރީގެ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަލީ ވަހީދު -- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nކުރީގެ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަލީ ވަހީދުގެ ފަރާތުން ޖިންސީ ގޯނާ ލިބުނު ކަމަށް ބުނާ ފަރާތްތަކުގެ ހައްގުތައްވެސް ނުގެއްލޭ ގޮތަށް ބެލެންސްކޮށްގެން މައްސަލަ ނިންމައިދިނުމަށް ދައުލަތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އެދިއްޖެ އެވެ.\nޖިންސީ ގޯނާގެ ތުހުމަތާ ގުޅިގެން ކުރި ހަތް ދައުވާއާ ހެދި އަލީ ވަހީދުގެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އޭނާގެ ޕާސްޕޯޓު ހިފަހައްޓާފައި އޮއްވައި އެ ކޯޓުން އޭނާގެ ޕާސްޕޯޓު ދޫކޮށްލުމުން އޭނާ ވަނީ ރާއްޖެ އިން ބޭރަށް ފުރާވަޑައިގެންފަ އެވެ.\nއެ މައްސަލައިގައި ކުރި އަމުރު ދައުލަތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފު ކުރުމުން، އޭނާ ހާޒިރު ކުރަން އެ ކޯޓުން މަސައްކަތް ކުރުމުންވެސް އޭނާ ހާޒިރުވެފައި ނުވާތީ އޭނާގެ ޣައިރުހާޒިރުގައި މިއަދު ދައުލަތާއެކު ކޯޓުން ވަނީ އިޖުރާއީ އަޑުއެހުމެއް ބާއްވައިފަ އެވެ. އެ އަޑުއެހުމަކީ ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފު ކުރަން އެދޭ ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކަން ބޭއްވި އަޑުއެހުމެކެވެ.\nމިއަދުގެ އަޑުއެހުމުގައި ދައުލަތުން ބުނެފައި ވަނީ އަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ދޫކުރި އިރު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމަލުކޮށްފައި ވަނީ އެހެން މައްސަލަތަކުގައި އަމަލު ނުކުރާ ގޮތަކަށް ކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން ކޯޓުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމަށް އަލީ ވަހީދުގެ ސިއްހީ ހާލަތު ދެނެގަތުމަށް ކަށީގެ ހާއްސަ ޑޮކްޓަރު ޑރ. ޔޫސުފް ޝާން ހަބީރެއްގެ ގޮތުގައި ކޯޓަށް ހާޒިރު ކުރިކަން ދައުލަތުން ފާހަގަ ކުރި އެވެ.\nއަލީ ވަހީދުގެ ސިއްހީ ހާލަތު ހުރި ގޮތުން ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ދާން ޖެހޭ ކަމަށް ޑރ. ޝާން ވިދާޅުވި އިރު، އޭނާ ރިއާއަތް ކުރެއްވި ލިޔުންތައް އަދި އަދަށްދާންދެން ދައުލަތަށް ލިބިފައި ނުވާ ކަމަށްވެސް ބުންޏެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން، އަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ދޫކޮށްލާނީ ހަތަރު މަހަށް ކަމަށް މައްސަލަ ނިންމެވި ގާޒީ ހަސަން ސައީދު ވިދާޅުވި ނަމަވެސް އަމުރުގައި ވަކި މުއްދަތެއް ޖަހާފައި ނެތްކަން ދައުލަތުން ފާހަގަ ކުރި އެވެ. އަދި ހަތަރު މަހަށް ކަމަށް ޖަހާފައި އޮތީ ހަމައެކަނި އަލީ ވަހީދަށް ޖާމިނުވި، އައްސަދު އަލީގެ ލިޔުންތަކުގައި ކަމަށް ދައުލަތުން ބުނެފައިވެ އެވ.\nދައުލަތުން މިއަދުވެސް އެދުނީ ޣައިރުހާޒިރުގައި ގެންދަން\nހައިކޯޓުގައިވެސް އެދުނު ގޮތަށް ދައުލަތުން މިއަދުވެސް އެދުނީ އަލީ ވަހީދުގެ ޣައިރު ހާޒިރުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށްގެންދާށެވެ.\nޣައިރުހާޒިރުގައި ޝަރީއަތް ނުހިންގުމަކީ ގާނޫނުއަސާސީއިން ލިބިދޭ ހައްގަކަށްވާއިރު، އަދި ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ޣައިރުހާޒިރުގައި ޝަރީއަތް ނުހިންގޭނެ ކަމަށް ކުރިން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމާފައިވާތީ އެެކަމާ ބެހޭގޮތުން މިއަދު ފަނޑިޔާރުންގެ ސުވާލުތައް ދައުލަތަށް އަމާޒުވި އެވެ.\nއެއީ ކުރެވިދާނެ ކަމެއްތޯ ފަނޑިޔާރުން ސުވާލު ކުރެއްވުމުން ދައުލަތުން ބުނީ ބައެއް ހައްގުތަކަކީ މީހާއަށް ފުރިހަމަކޮށްދޭން ޖެހޭ ހައްގުތައް ކަމަށާއި އަނެއްބައި ހައްގުތަކަކީ އަމިއްލައަށް ލިބިގަންނަން ޖެހޭ ހައްގުތައް ކަމަށެވެ.\nޣައިރުހާޒިރުގައި ޝަރީއަތް ހިންގުމުގެ ހައްގަކީވެސް އަމިއްލައަށް ލިބިގަންނަން ޖެހޭ ހައްގެއް ކަމަށް ދައުލަތުން ބުންޏެވެ. އަދި އަލީ ވަހީދަށް އޭނާގެ ޝަރީއަތަށް ހާޒިރުވާން ޖެހޭކަން އާންމުކޮށް، އެނގެން އޮއްވަައި އޭނާ ހާޒިރު ނުވުމަކީ އެ ހައްގު އަމިއްލައަށް ދޫކޮށްލުން ކަމަށް ބުންޏެވެ.\nވަކީލަކު އައްޔަން ކުރުމަކީވެސް އަމިއްލައަށް ލިބިގަނެވޭނެ ހައްގެއް ކަމަށް ބުނެ ދައުލަތުން މިސާލެއް ދެއްކި އެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން، ޕާސްޕޯޓުގެ މައްސަލައަކީ އަލީ ވަހީދަށް ކުރާ ދައުވާތަކުގެ މައުޟޫއާ ގުޅޭ ކަމަކަށް ނުވާތީ ޣައިރުހާޒިރުގައި މައްސަލަ ނިންމޭނެ ގޮތެއް ހަމަޖައްސައިދޭން ދައުލަތުން އެދުނެވެ.\nވިކްޓިމުންގެ ހައްގުތައްވެސް ފާހަގަކުރި\nއެ މައްސަލައިގައި "ވިކްޓިމައިޒް"ވި ފަރާތްތަކުގެ ހައްގުތައްވެސް ހުރިކަން ދައުލަތުން ފާހަގަ ކުރި އެވެ. އަދުލު އިންސާފު ލިބުުމުގެ ހައްގަކީ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ލިބިގެންވާ ހައްގެއްކަން ފާހަގަކުރި އެވެ. މައްސަލަ ލަސްވާ ކޮންމެ ދުވަހަކީ އަނިޔާ ލިބުނު މީހުން އިތުރަށް ވިކްޓިމައިޒްވެ އެ މީހުންގެ ހައްގުތައްވެސް ގެއްލޭނެ ނުވަހެއް ދުވަހެއް ކަމަށް ބުންޏެވެ.\nޣައިރުހާޒިރުގައި ޝަރީއަތް ނުހިންގުމަކީ ގާނޫނުއަސާސީއިން ލިބިދޭ ހައްގަަކަށްވާއިރު، އެ ހައްގު ކޯޓުތަކަށް ހަނިކުރެވިދާނެތޯ ފަނޑިޔާރު އަޒްމިރަލްދާ ޒާހިރު މިއަދު ސުވާލު ކުރެއްވި އެވެ. އަދި އެއީ ގާނޫނުތަކާއި ގަވައިދުތަކުން ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް ނޫންތޯ އެއްސެވި އެވެ. އަދި އެކަންކޮށްފި ނަމަ އޭގެ ނަހަމަ ބޭނުން ހިފިދާނެ ނޫންތޯވެސް ސުވާލުކުރެއްވި އެވެ.\nދައުލަތުން ބުނީ ބޭނުންވަނީ ހައްގުތައް ހަނި ކުރަން ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި އެންމެންގެ ހައްގުތައްވެސް ކަށަވަރުވާ ގޮތަކަށް ނިންމެވުމަށް އެދުނެވެ. އޭނާއަށް ލިބެންވާ ހައްގެއްގެ ސަބަބުން އެހެން އެންމެންގެ ހައްގު ގެއްލިގެން ނުވާނެ ކަމަށްވެސް ބުންޏެވެ.\nހާއްސަ ހާލަތްތަކުގައި ޣައިރުހާޒިރުގައި މައްސަލަ ކުރިއަށްގެންދެވޭނެ ގޮތްތަކެއް ކޯޓުން ހަމަޖައްސައިދޭނަމަ އެކަން ކުރަންވާނީ ނަހަމަ ބޭނުން ނުހިފޭނެ ގޮތަށް ވަރަށް ހަރުކަށިކޮށް ކަމަށްވެސް ދައުލަތުން ބުންޏެވެ.\nއަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ހޯދައިގެން މިހާރު ހާސިލު ކުރަން ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަމެއްތޯ ފަނޑިޔާރު އަޒްމިރަލްދާ ސުވާލު ކުރެއްވުމުން ދައުލަތުން ބުނެފައި ވަނީ އެފަދަ އަމުރެއް ލިބިއްޖެ ނަމަ އިންޓަޕޮލް މެދުވެރިކޮށް ރެޑް ނޯޓިސް ނެރެގެން އޭނާ ގެނެވިދާނެ ކަމަށެވެ.\nމިއަދުގެ އަޑުއެހުން ނިންމަވާލުމުގެ ކުރިން ރިޔާސަތުން ފަނޑިޔާރު މަހާޒް ވިދާޅުވީ މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދިއުމާ ބެހޭ ގޮތުން ނިންމާ ގޮތެއް އެންގުމަށް އިތުރު އަޑުއެހުމެއް ދެން ނުބާއްވާނެ ކަމަަށެވެ. އަދި ގޮތެއް ނިންމުމެއްވުމަށް އަންގަވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެ މައްސަލަ އެ ކޯޓުގައި ބައްލަވަނީ ފަނޑިޔާރު މަހާޒާއި ފަނޑިޔާރު އަޒްމިރަލްދާގެ އިތުރުން ފަނޑިޔާރު ޑރ. މުހައްމަދު އިބްރާހިމެވެ.\nއަލީ ވަހީދު ޖިންސީ ގޯނާ ކުރި ކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރެވެނީ އޭނާ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީގައި ހުންނެވި އިރު އެތަނުގެ އަންހެން މުވައްޒަފުންތަކަށެވެ. އޭނާގެ މައްޗަށް ކޮށްފައި ވަނީ، ޖިންސީ އަނިޔާ ކުރުމުގެ ދައުވާ އާއި ޖިންސީ ގޯނާ ކުރުމުގެ ދައުވާ އާއި ޖިންސީ ގޯނާކުރަން އުޅުމުގެ ދައުވާ އާއި ރޭޕް ކުރަން އުޅުމުގެ ދައުވާ އާއި ބޭއަދަބީ ގޮތުގައި ޖިންސީ ގުނަވަން ހާމަކުރުމުގެ ދައުވާ އާއި ހުއްދަނޫން ޖިންސީ މުއާމަލާތެއް ހިންގުމަށް އެދުމުގެ ކުށުގެ ދެ ދައުވާ އެވެ.\nޗައިނާ މީހަކު މަރުވި މައްސަލާގައި ކުރި ދައުވާ ސާބިތެއް ނުވި\nކޯޓުގައި ނަބީލް ބުނީ ބަރަހަނާ ވީޑިއޯ ނުހަދާކަމަށް\nއިސްހާގާއި ފަހުމީގެ ބަންދަށް އިތުރު 14 ދުވަސް


އެންމެ ކުޑަ އުޖޫރަ ކަނޑައެޅުމާއިމެދު ކެބިނެޓާއި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ އިސްވެރިންނާއި، ކަމާއިބެހޭ އިދާރާތަކުގެ އިސް ބޭފުޅުން މިއަދު މަޝްވަރާ ކުރައްވައިފިއެވެ. މި މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްގެންދެވީ މިއަދު ހެނދުނު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި ބޭއްވެވި ކެބިނެޓް ވަރކިންގ ސެޝަނެއްގައެވެ.\nމި ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓާއި މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމް.އެމް.އޭ.)ގެ ފަރާތުންވަނީ ޚާއްޞަ ޕްރެޒެންޓޭޝަނެއް ހުށައަޅުއްވާފައެވެ. މި ޕްރެޒެންޓޭޝަންތައް ބިނާކުރައްވާފައިވަނީ އެންމެ ކުޑަ އުޖޫރަ ކަނޑައެޅުމާއިމެދު އިންޓަނޭޝަނަލް ލޭބަރ އޮގަނައިޒޭޝަން (އައި.އެލް.އޯ.) އަދި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙު އެކުލަވާލައްވާފައިވާ މުސާރައާއި އުޖޫރައާއި ގުޅޭގޮތުން ލަފާދޭ ބޯޑުން ތައްޔާރު ކުރައްވާފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓުތަކުގައި ހިމެނޭ މަޢުލޫމާތު ތަކުގެ މައްޗަށެވެ.\nމުސާރައާއި އުޖޫރައާއި ގުޅޭގޮތުން ލަފާދޭ ބޯޑަކީ، އެކިއެކި ވިޔަފާރި ކުރާ ތަންތަނުގައާއި، އެނޫންވެސް މަސައްކަތްކުރާ ތަންތަނުގައި މުވައްޒަފުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ގޮތް ބަލައި ދެނެގަތުމަށާއި، އެ ތަންތަނުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުންނަށް މުސާރައިގެ ގޮތުން އެންމެ ކުޑަމިނުން ދެވޭނެ އަދަދާއި ގުޅޭގޮތުން މިނިސްޓަރ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވޮލޮޕްމަންޓަށް ލަފާދެއްވުމަށް 1 މެއި 2019 ގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އެކުލަވާލައްވާފައިވާ ބޯޑެކެވެ.\nމިއަދުގެ ބައްދަލުކުރެއްވުމުގެ މަޝްވަރާތަކުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަލިއަޅުއްވާލައްވާފައިވަނީ އެންމެ އެކަށޭނަ، އަދި ފުރިހަމަ ގޮތެއްގައި "މިނިމަމް ވޭޖް" ނުވަތަ އެންމެ ކުޑަ އުޖޫރަ ކަނޑައެޅުމަށް ކުރައްވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާ ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށެވެ. މި ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި މަޝްވަރާ ކުރައްވާފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، އެންމެ ކުޑަ އުޖޫރަ އެކަށައެޅުމުން އެކިއެކި ދާއިރާތަކަށް އޭގެ ސަބަބުން ކުރާނެ އަސަރާއި އަންނާނެ ކަމަށް އަންދާޒާކުރެވޭ ބަދަލުތައް ހިމެނެއެވެ. މިގޮތުން، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓާއި، އިންފްލޭޝަން ނުވަތަ މުދަލާއި ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގަށް އަންނާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ބަދަލާއި، ރާއްޖޭގެ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ނިސްބަތް ނުވަތަ ޖީ.ޑީ.ޕީ. އާއި، ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވްއާއި، ކުދި އަދި މެދުފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކާއި، ސަރުކާރު ޙިއްޞާވާ އަދި އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކާއި، ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި އިޤްތިޞާދަށް ކުރާނެ އަސަރުތަކާއިމެދު މި ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި މަޝްވަރާ ކުރައްވާފައިވެއެވެ.


Dho?! STORY: Nudhaashe dhookoffai. Ep25.\n* ޖެނުއަރީ 14 ވަނަ ދުވަހުގެ ބަޔާ ގުޅޭ ...\nއެއަޑު އަހާފައި އަހަރެން ގަނޑުވި އެވެ.\n"އަހަރެން ބޭނުމީ ގެއަށް ދާން." ޤަރުނެއްހާ ދިގުމިނަށް ދެމިގެންދިޔަ ހިމޭންކަމަށްފަހު އަހަރެން ބުނެލީމެވެ.\nސާހިލްގެ ޖަވާބު އައީ ހަމައެކަނި ބޯޖަހައިލުމަކުންނެވެ.\nގެއަށް އަންނަން ވެގެން ދޮރާއި ހަމައަށް ސާހިލް އައެވެ. އޭނަ މަޑުކުރީ މަންމަ ދޮރު ހުޅުވަންދެނެވެ. އަހަރުމެން ދެމީހުން ފެނުމާއެކު މަންމަގެ މޫނަށް އުފާވެރިކަން ވެރިވެގެން އައެވެ. އަހަރެން ހިނިތުންވެލީ ގަދަކަމުންނެވެ. ސާހިލް ވެސް ގިނައިރު މަޑުކުރާކަށް ގަސްތެއް ނުކުރެ އެވެ. މަންމަ ކުރި ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދީފައި ގަޑި ބަލައިލިގޮތުން ނަސީބަކުން މަންމައަށް އޭނަ ދާން ބޭނުންވެފައިހުރިކަން ވިސްނިއްޖެ އެވެ.\nދެން އައީ އަނެއްކާ ވެސް އަހަންނާއި ސާހިލްގެ މެދަށް ހިމޭންކަން ވެރިވެފައި އޮތް ދުވަސްކޮޅެކެވެ. ވަގުތު ޖެހުމުން އޭނަ އައިސް އޭނަގެ ވާޖިބު އަދާކުރެ އެވެ. ބުނާ އެއްޗެއް ވިއްޔާ ހަމައެކަނި ބުނަނީ އެކަމާއި ބެހޭގޮތުންނެވެ. އަހަރެންގެ ހިމޭންކަމާއިމެދު އޭނަ ސުވާލެއް ނުއުފައްދަ އެވެ. އެހިމޭންކަމުން އޭނައަށް ތަކުލީފެއް ލިބެމުންދާ ކަމެއް ނުވަތަ ނޫންކަމެއް ނާންގަ އެވެ. އޭނަގެ ވާހަކަތަކަށް އަހަރެން ޖަވާބެއް ނުދީގެން އެކަމަށް ބާރެއް ނާޅަ އެވެ.\nކޯޓުން އަހަންނާއި އާއިން ބައްދަލުވި ދެވަނަ ދުވަސްވީ ކައިވެނީގެ ވެސް ފަހު ދުވަހަށެވެ. ލޯއްބާއި އިތުބާރާއެކު ޖެހި ގޮށް މޮހާލުމުގެ ކުރިން އަދިވެސް އެއްފަހަރު އަހަރުމެންގެ ނިންމުމާއިމެދު ސުވާލުކުރެވުނެވެ. ކުޑަ ހިނދުކޮޅަކަށް އަހަންނަށް ހީވީ އާއިން އޭނަގެ ބަސް އަނބުރާ ގެންދަން އުޅުނުހެންނެވެ. އެތައް ދުވަހަކަށްފަހު އެލޮލުން އަހަންނަށް ބަލައިލީ މީން ދުވަހަކު ވެސް ނުބަލާ ގޮތަކަށެވެ. އެއީ ހަމްދަރްދީ ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ ރިހުން ހެއްޔެވެ؟ އެއީ ކުށްހީއެއްކަން އެނގުނީ އާއިންގެ ޖަވާބު އިވިފަ އެވެ. އޭނަގެ ފަހުގެ ނިންމުމަކީ އަހަންނާއި ވަކިވުމެވެ.\nއިތުރަށް އާއިންއަށް އަހަންނަށް ދެވޭނެ އަނިޔާއެއް ނެތެވެ. އެ ވަކިވުމުން އަހަންނަށް ކުރާނެ އިތުރު އަސަރެއް ނެތެވެ. އަހަރެންގެ ހިތާއި ރޫޚު އޮތީ އެކަމަށް ތައްޔާރުވެފަ އެވެ. އެނިންމުން ބަލައިގަނެފަ އެވެ. ކަނޑުވެދާނެތީ ބިރުގަންނަ މީހާ ވެސް ކަނޑުވުމުން ބިރެއް ނުގަނެއޭ މީހުން ކިޔައި އުޅޭ ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަށް ވެސް ވީ އެހެންނެވެ.\nއެކަނިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ހުރެ އަލުން ބޭރުތެރެއަށް ނިކުތުމާއެކު ފުރަތަމަ އައިސް ބީހިލި ވައިރޯޅި ވެސް ކުރުވީ ތަފާތު އިހްސާސެކެވެ. ދެން އެހެން މީހަކަށްޓަކައި ދިރިއުޅުމެއް ނެތެވެ. ދެން އޮތީ އަމިއްލަ ނަފްސަށްޓަކައި އަދާ ކުރަން އޮތް ވާޖިބުތަކެވެ. އެނަފްސަށް އަދާކޮށްދޭން ޖެހޭ ހައްޤުތަކެވެ.\n"އަހަރެން އެބަ ވިސްނަން މާހައުލު ބަދަލުކޮށްލަން ވީކްއަކަށް އެހެން ތަނަކަށް ދާން." ހަވީރު ސާހިލް އައިސް އުޅެނިކޮށް އަހަރެން ބުނީމެވެ.\nއޭނަގެ އަތް މަޑުޖެހުމާއެކު ލަސްލަހުން އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލައިލި އެވެ.\n"ސްޕޭސް ބޭނުންވަނީތަ؟" ސާހިލް އެހި އެވެ.\n"އަސްލު ދޮންތަ ދިން އައިޑިއާއެއް. ހިތަށްއެރީ ކުޑަ ބްރޭކެއް ނެގީމަ އަހަންނަށް ވެސް ރަނގަޅުވާނެއޭ." އަހަރެންގެ ވާހަކައަށް އިތުރަށް ބާރު ދިނުމުގެ ގޮތުން ދެވަނަ ފަހަރަށް ބުނީމެވެ.\n"އެންމެ ރަނގަޅު. އެކަމަކު ފިޒިއޯ ކުރިއަށް ގެންދަންވާނެ. އަހަރެން ކިޔައިދޭނަން އެކަނި ކުރެވޭ ކަހަލަ ގެއްލުން ކުޑަ ބައެއް ކަސްރަތު. ގޭ މީހެއްގެ އެހީ ވެސް ހޯދިދާނެ." ސާހިލް ބޯޖަހާލައިފައި އެއްބަސްވި އެވެ.\nއަހަންނަށް ދޫކޮށްލެވުނީ ފުންނޭވައެކެވެ.\nއަހަރެން ފުރަން އޮތް ދުވަހުގެ ކުރީ ރޭ ރާޔާ ގުޅައިގެން ކެއުމަކަށް ދައުވަތު ދިނެވެ. ތައްޔާރުވެގެން އިންދާ މަންމަ އައިސް ދޮރު ހުޅުވައިލި އެވެ. އަހަރެން ތައްޔާރުވެގެން އިނުމުން އައިސް ކައިރިވެފައި ގޮނޑީގެ ފަހަތުގައި ހުއްޓި ދޮރާއި ދިމާއަށް ދުއްވަން ފެށި އެވެ. ނިކުތްއިރު ގޭގެ ސިޓިންރޫމްގައި ބޮޑު ޤުރޫޕެއްގެ މީހުން ތިއްބެވެ. އަހަންނާއެކު އޮފީހުގައި މަސައްކަތް ކުރި މީހުންނާއި ދެކެފަރިތަ ބައެއް މީހުންނެވެ. އަދި ނުވެސް ދަންނަ ބައެއް މީހުންނެވެ. ގޭގައި ކަމެއް ކުރާކަން އަހަންނަށް ރޭކައިވެސްނުލި އެވެ. ވާނީވެސް އެހެންނެވެ. ފަހަކަށް އައިސް ގިނަ ވަގުތު އަހަރެން ހޭދަ ކުރަނީ ކޮޓަރީގަ އެވެ. މަޤްސަދެއް މަންޒިލެއް ނެތް މުސާފިރެކޭ އަހަންނެކޭ އެއްގޮތެވެ.\nއަހަރެންގެ ލޯ ހޯދައިލީ ރާޔާ އެވެ. އޭނަ ފެނުނީ ކުޑަ މޭޒުމަތީ ބަހައްޓާފައި ހުރި ކޭކެއްގައި ސްޕާކްލާސް ހަރުކުރަން ވެގެން އުޅެނިކޮށެވެ. ކައިރީ ހުރި އެހެން ކުއްޖަކު ކޮށްޓާލުމުން އެނބުރި ބަލައިލާފައި އަވަހަށް ކައިރިއަށް އައިސް އަހަރެންގެ ބޮލުގައި އެޅުވީ ތާޖެކެވެ.\n"ވެލްކަމް ޓު ސިންގަލްހުޑް." ހިންދެމިލުމުގެ ކުރިން ވައިއަޑުން ކަންފަތްދޮށުގައި ރާޔާ ބުނެލި އެވެ.\nވިސްނައިލާއިރު އެއީ ކިތަންމެ ބޮޑު ނިކަމެތިކަމަކަށް ވިއަސް އެވަގުތު ރާޔާ އެކަން މާނަކުރިގޮތުން ހިނި އައެވެ. އަހަރެންގެ ރައްދު އައިގޮތް ފެނިފައި އެމޫނުގައި ވި ހިނިތުންވުން އިތުރަށް ފުޅާވެގެން ދިޔަ އެވެ. މަންމަ ދުރަށް ޖެހިލާފައި ގޮސް އެތަނުން ނިކުތުމުން ގޮނޑީގައި ހިފައި ދުއްވާފައި ރާޔާ އަހަރެން ގެންދިޔައީ އެތަނުގެ މެދަށެވެ. އޭނަ އަތް ޖަހާލައިފައި ދެންތިބި އެންމެންގެ ސަމާލުކަން ހޯދި އެވެ.\nދެކެވެމުންދިޔަ ވާހަކަތައް ހުއްޓި ތަން ހިމޭންވުމުން ރާޔާ ގޮނޑި ވަށާލައިފައި އައިސް އަހަރެންނާއި އެއްހަމައެއްގައި ހުއްޓުނެވެ.\n"މިތާ މިތިބި މީހުންގެ ތެރޭގައި އަހަރެންގެ އެކުވެރިޔާ ޔަލްވީ ދަންނަ މީހަކަށް ވިއްޔާ އެނގޭނެ އޭނަ އެއީ ކާކުކަން. މިފަހަރު މިކިޔައިދެނީ އޭނަ ނުދަންނަ މީހުންނަށް." ރާޔާ ވާހަކަ ފަށާފައި ދެއަތްތިލަ ގުޅުވާލައިގެން ދުރުގައި ތިބި މީހުންތަކުގެމެދުން ނަޒަރު ހިންގައިލި އެވެ.\nއަހަންނަށް ލިބުނު ސިހުމާއެކު އެމޫނަށް ބަލައިލެވުނެވެ. އެންމެންގެ ސަމާލުކަން ލިބުމުން ކަންބޮޑުވެގެން ރާޔާ ހުއްޓުވަން އޭނަގެ އުޅަބޮށީ ހިފާލި ނަމަވެސް އޭނަ ދިޔައީ ވާހަކައިގައި ކުރިއަށެވެ. ދެން ކުރާނެ ކަމެއް ނޭނގިގެން އަހަރެން އިނީ އެއް އަތް އުފުލާލައި އިނގިލިތައް ނިއްކުރީ ޖައްސާ ކުޑަކޮށް މޫނު ނިވާކޮށްލައިގެން ތިރި ބަލާށެވެ.\n"ޔަލްވީއާއި އަހަންނާއި ދިމާވީ މީގެ ގާތްގަނޑަކަށް ތިން އަހަރު ކުރިން. ވަރަށް ޓެލެންޓެޑް އިންޓީރިއާ ޑިޒައިނާއެއް އޭނަ އަކީ. އަދި މިހާރު އަހަރެންގެ ވަރަށް ގާތް އެކުވެރިއެއް. އެކަމަކު އެވާހަކައެއް ނޫން މިރޭ އަސްލު ދައްކަން މިއުޅެނީ..." ރާޔާ ވާހަކަދައްކަމުން އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލާލައިފައި އަނެއްކާ ވެސް ދުރުގައި ތިބި މީހުންނަށް ނަޒަރު ބަދަލުކޮށްލި އެވެ.\nއަހަރެންގެ ހިތް ތެޅެން ފެށީ ދެނެވެ. މޫނުން އަތް ނަގާފައި އަނެއްކާ ވެސް އެމޫނަށް ބަލައިލެވުނެވެ. ރާޔާ އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލައިލާތޯ އިނދެ ބަލައެއްވެސް ނުލި އެވެ.\n"މިރޭ މިފާހަގަ ކުރަން މިއުޅެނީ އަހަރެންގެ ޓެލެންޓެޑް، ބިއުޓިފުލް އެން ސްވީޓް ސްވީޓް އެކުވެރިޔާ ސިންގަލް ވެގެން އެކަން....." ރާޔާގެ ވާހަކަ ދިޔަ މިސްރާބު އަހާފައި އަހަންނަށް ތެޅިގެންފައި އަނެއްކާ ވެސް އެމޫނަށް ބަލައިލެވުނެވެ.\nވަށައިގެން ތިބި މީހުންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު ފޯރީގައި އެކަން ފާހަގަކޮށް ހަޅޭތްލަވައިގަތް ވަގުތު އެދިމާއަށް ބަލައިލާފައި ލަދުން މޫނުގައި ދެއަތް އެޅުނެވެ. ރާޔާ ދެން ދެއްކި ގިނަ ވާހަކައެއް ސާފެއް ވެސް ނުވި އެވެ. އަހަރެން ބެލީ ވަށައިގެން ހޯދާލައިފައި ހުސްތަންކޮޅެއް އޮތް ދިމާއަކުން އެމީހުންގަނޑު ތެރެއިން ނިކުމެވޭތޯ އެވެ. ބަދިގެއާ ދިމާއަށް ދިޔައިރު ރާޔާ އެމީހުންނާއި މުޚާތަބުކޮށް އަހަރެން ހުރީ އާ ފުރުސަތު ތަކަށް ހުޅުވިކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައި އެތާ ހުރި ކާއެއްޗިއްސަށް އިންސާފުކުރުމަށް ހުޅުވައިލި އަޑު އިވުނެވެ.\nފްރިޖް ހުޅުވާލައިފައި ފެންފުޅިއެއް ނަގައި ބޯން އިންދާ ރާޔާ އައިސް ވަނެވެ. އަހަރެން ލޯ އަޅައިލުމުން އޭނަ ޖަހައިލީ ހިނިގަނޑެކެވެ.\n"ނޮޓް ފަނީ. ރާޔާއަށް ވެގެންވިއްޔާ ލަދުން އަހަރެން މަރުވާވަރު ކުރާނެ..." ފެންފުޅީގައި މަތި ޖަހަމުން އަހަރެން ބުނީމެވެ.\n"ކަމްއޮން. ކާންޓް އައި ހޭވް ސަމް ފަން. ޔަލްވީ ދިޔައީމަ ދެން ނޯންނާނެ މަޖާކޮށްލެވޭކަށް ވެސް. މަގޭ ހިތެއް ނުބުނޭ ޔަލްވީ އަހަންނަށް އަންނާނެއެކޭ. އަހަންނަށް އިނގޭ ޔަލްވީ ތިކުރާ ކަމެއް. ޔޫއާ ރަނިން އަވޭ..މިތަނާއި ސާހިލްއާ ދުރަށް." އަހަރެން އަތުން ފެންފުޅި އަތުލާފައި މަތި ނަގަމުން ރާޔާ ވާހަކަދެއްކި އެވެ.\nފަހު ޖުމްލަ އިވިފައި އަހަރެންގެ ހިތް މަޑުޖެހިލިހެން ހީވި އެވެ. ރާޔާއަށް އެހާ ރަނގަޅަށް އަހަރެން އެނގެން ފެށީ ކޮންއިރަކު ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން އެވަގުތު ދެކޮޅު ހަދަން އުޅުމުން ރާޔާ އަތް އުފުލާލައިފައި އަހަރެން ހުއްޓުވީ ދޮގު ހެދުމުގެ ބޭނުމެއްނެތޭ ކިޔައިފަ އެވެ. އޭނަ ފެންފުޅި ބަހައްޓާފައި ދިއުމުން އަހަރެން އަދި ވެސް އިނީ ނުނިކުމެ އެތާގަ އެވެ. އިރުކޮޅަކުން އަނެއްކާ ވެސް ފިޔަވަޅުގެ އަޑު އިވުމުން ހީކުރީ ރާޔާ އެނބުރި އައީ ކަމަށެވެ.\n"ކުރިން މިވާހަކަ ނާހަންވެގެން ހުރީ އެކަމަކު..." ސާހިލް ވާހަކަދައްކަން ފެށި އަޑަށް އަހަރެން ސިހިފައި ކުއްލިއަކަށް ބަލައިލުމުން އޭނަ މެދުކަނޑާލި އެވެ.\nމޭގައި އަތް އަޅާ ނޭވާ ހަމައަކަށް އަޅުވަން މަސައްކަތް ކުރަމުން އެމޫނުން ނަޒަރު ވަކިކޮށްލުމާއެކު ސާހިލް ދެން އައިސް ހުއްޓުނީ ދާދި ގާތަށެވެ. ކާމޭޒު ކައިރިން ގޮނޑިއެއް ދަމާލައިފައި އޭނަ އިށީނދެލީ އަހަންނާއި ކުރިމަތިވާގޮތަށެވެ.\n"އާ ޔޫ ރަނިން އަވޭ ފްރޮމް މީ؟..." ސާހިލްގެ ސުވާލު އަހާފައި އަނެއްކާ ވެސް އެމޫނަށް ބަލައިލެވުނެވެ.\nއަހަރެން އެހީ ރާޔާ އެއްޗެއް ބުނިތޯ އެވެ. އެކަމަކު ރާޔާ އާއި ސާހިލްގެ މެދުގައި ވާހަކައެއް ދެކެވޭހާ ވަގުތެއް އަދި ނުނަގަ އެވެ.\n"މީ ރާޔާގެ ސުވާލެއް ނޫން. އަހަރެންގެ ސުވާލެއް." ސާހިލް ޖަވާބަކަށް ބާރު އެޅި އެވެ.\nޖަވާބު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި އަހަރެން ނަޒަރު ހުއްޓައިލީ އަނެއްކާ ވެސް ދުރަށެވެ. މިގޮތަށް ދެމީހުން ވާހަކަނުދެއްކޭތާ ދުވަސްކޮޅެއް ވެއްޖެ އެވެ.\n"އަހަރެން ޤަބޫލުކުރަން އަހަރެން އެރޭ ދެއްކި ވާހަކަތައް ދެއްކުނީ ރަނގަޅު ވަގުތަކު ނޫންކަން. އަހަރެން ޕްލޭންކޮށްގެން ހުރީ އެގޮތަކަށް ނޫން. އެކަމަކު އަހަރެން ޔަލްވީއަށް ބުނެދޭން ބޭނުންވީ އޭނަ ކައިރިން ވަރިވިއަސް ޔަލްވީ އެކަނި އުމުރު ދުވަހު ހުންނަން ނުޖެހޭނެކަން. ޔަލްވީއަށް އެދޭ އެހެން މީހަކު ހުރިކަން... އަހަރެން ކުރިން ވެސް ބުނީމެއްނު ޔަލްވީއަށް އަހަރެންގެ އައިޑެންޓިޓީ ފޮރުވުމުގެ ފަހަތުގައި ސަބަބު ވާ ކަމުގައި.... އަހަންނަށް އިނގޭ އަހަންނަކީ ކާކުކަން އެނގޭއިރަށް އަހަރެންގެ އެކުވެރިކަމަށް ޔަލްވީ އުންމީދު ކުރާނެކަން. އެކަމަކު އަހަރެން ބޭނުމެއް ނުވި އެކުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ހުރެ ޔަލްވީ އެހެން މީހެއްގެ އަންބެއްގެ ގޮތުގައި ވާތަން ދެކެން ހުންނާކަށް. އެހެންވެ އަހަރެން ނިންމީ ފިޒިއޯތެރަޕިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ހުރެ އަހަންނަށް ކޮށްދެވުނު ކަމެއްވިއްޔާ ކޮށްދީފަ ޔަލްވީގެ ދިރިއުޅުމާއި ދުރަށް ދާން." އަހަރެން އެއްޗެއް ނުބުނާނެކަން އެނގުމުން ސާހިލް ވާހަކަދެއްކި އެވެ.\nރުޅިއާއި ވޭނުން އަހަރެންގެ ލޮލަށް ކަރުނަ ޖަމާވި އެވެ. އެކަމަކު އަހަންނަށް ރައްދު ނުދެވެނީސް ސާހިލް އަނެއްކާ ވެސް އޭނަގެ ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އެވެ.\n"އައިމް ސޮރީ ޔަލްވީ އުންމީދު ކުރިފަދަ ރަނގަޅު މީހަކަށް އަހަރެން ނުވީތީ. އަހަރެން ޤަބޫލު ކުރަން އަހަންނަކީ އަމިއްލަ އެދުން ބޮޑު މީހެއްކަން...." ސާހިލްގެ ޖުމްލަ ނިމުމާއެކު އަހަރެން އެމޫނަށް ބަލައިލީމެވެ.\n"އަހަރެން ފަހަކުން ނުވިސްނަން ސާހިލް އެވާހަކަ ސިއްރު ކުރީ ކީއްވެކަމެއް. އަހަންނަށް އެކަން މުހިންމެއް ވެސް ނުވި. އަހަރެންގެ އެކުވެރިޔާ އަނބުރާ ލިބުނީމަ އަހަރެން ހުރީ ހިތްހަމަޖެހިފަ. އުފާވެފަ. އެކަމަކު ސާހިލް އެވާހަކަ ބުނެފަ އަނެއްކާ ވެސް އަހަންނަށް އަހަރެންގެ އެކުވެރިޔާ ގެއްލުވާލީ..."އެތައް ދުވަހެއް ވަންދެން މެއަށް ވާންކުރަމުން އައި ރުޅިއާ ޝަކުވާގެ ސަބަބު އަހަރެން ހާމަކޮށްލީމެވެ.\nއެވާހަކަ އަހާފައި ސާހިލްގެ ސިހުނުކަން މޫނުން އެނގުނެވެ. ކުޑަކޮށް ލޯ ބޮޑުކޮށްލުމާއެކު އިޚުތިޔާރަކާ ނުލައި ދެކޮނޑު އުފުލުނެވެ. އަހަރެން ދުރު ބަލަން ފެށި ފަހުން ވެސް އެނަޒަރު އަހަރެންގެ މޫނަށް ހުރިކަން އިހްސާސްވި އެވެ.\n"ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ކަންތައް ކުރަނީ އެމީހަކަށް ފެންނަ ގޮތަކަށް. އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމަށް ވިއަސް އަހަރެންގެ އެއްވެސް އިޚުތިޔާރެއް ނެތް. ފުރަތަމަ އާއިން. އަހަރެންގެ ޒަވާޖަކީ ހަޔާތަކީ އިތުރު އަންހެނަކާއި އޭނަ ހިއްސާ ކުރާ ހަޔާތަކަށް ހަދަން އޭނައަށް ފެނުނީ. ދެން އަހަރެންގެ އެކުވެރިޔާ. އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުމުން ބައިވެރިއެއްގެ މަޤާމު ލިބެން ނެތިއްޔާ އެކުވެރިއެއްގެ މަޤާމުގައި ނުހުންނަން ނިންމީ އަމިއްލައަށް. އެއްފަހަރު ވެސް އަހަރެން ބޭނުންވާ ގޮތަކަށް އިޚުތިޔާރެއް ނެތް. އެހެންވެ މިފަހަރު އަހަރެން އަމިއްލައަށް ނިންމާނީ. އެކަކަށް ވެސް އަހަރެންގެ މައްޗަށް ބާރެއް ނުފޯރުވޭނެ. މައި ލައިފް އިޒް މައިން." އަހަރެންގެ ވާހަކަކޮޅު ނިންމައިލަމުން ސާހިލްގެ މޫނަށް ބަލައިލީމެވެ.\nސާހިލްގެ ފަރާތުން ފެނުނީ ހިމޭންކަމެވެ. އުދަނގޫ ގޮތަކަށް ހިންދިރުވައިލުމަށްފަހު އޭނަ ހަމައެކަނި ކުރިކަމަކީ ބޯޖަހައިލުމެވެ. އެހަރަކާތް ގެނަލެއް ކުޑަކަމުން އަހަންނަށް ވެސް ޔަޤީންކުރަން އުދަނގޫވި އެވެ. ދެން ފެނުނީ ތެދުވެގެން ފަސްދީ ގޮސް އެތަނުން ނިކުމެ ލޯމަތިން ގެއްލުނުތަނެވެ.\nހަތަރު މަސް ފަސް:\nއެއް ހަފްތާ އެއް މަހަށްވެ، މަސް ދެމަހަށް ވެ ތިން މަސް ވީ އިރުވެސް އެނބުރި އައުމުގެ ހިޔާލެއް އަހަރެންގެ ނެތެވެ. މަންމަ ގުޅައިގެން މާލެ ދާ ވާހަކަ ބުނާއިރަށް ކޮންމެވެސް ބަހަނާއެއް ދައްކަމެވެ. އެންމެފަހުން އަހަރެން ނުގޮސްގެން ބަލާ އައީ މަންމަ އެވެ. އަހަރެން އެހާ ފަސޭހައިން އެއްބަސްވީ ދޮންތަ ވެސް ކުޑަމީހާ ގޮވައިގެން ދުވަސްކޮޅަކަށް އަހަރުމެންނާއެކު ދާން ހަމަޖެއްސީމަ އެވެ. އަނެއްކޮޅުން ރާޔާ އާއި ޔާނިޝް ހުރީ އަހަރެން ނުގޮސްގެން ކައިވެނި ނުކުރެވިފަ އެވެ.\nއޭނަގެ ލޯބިވެރިޔާއާއެކު ނުފެންނަން ފެށީ ތަންކޮޅެއް އަވަދިނެތި އުޅޭތީ ކަމުގައި އަހަރެންނަށް ހީކުރެވުނެވެ. އަހަރެން ހުހަށް ހުރިކަން ފާހަގަ ކުރި އިރު އެދެމީހުން ރުޅިވެފައި އޮތްކަން އަހަންނަށް ނޭނގުނީ ރާޔާ އެކަން އިހަށް ސިއްރުކޮށްފައި އޮތީމަ އެވެ. އަހަންނަށް ވުރެ ކުރިން ރާޔާ އާއި ޔާނިޝްގެ ލޯބީގެ ކުޅިގަނޑު ފަޅާއެރީ މަންމަ އަށެވެ.\nމަންމަ ފުރަތަމަ އެހާ ހިތްހަމައެއްނުޖެހުނެވެ. ޔާނިޝްއަށްވުރެ ރާޔާ އުމުރުން ދޮށިވެ މަންމަ އެކަން މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ނެގި އެވެ. އަހަންނާއި ދޮންތަ ވެގެން ވާހަކަދެއްކީ ޔާނިޝްއާއެވެ. ޔާނިޝް އެކަމަށް ސީރިއަސް މިންވަރު އެނގުމުން މަންމަ އެއްބަސްކުރުވީ އަހަރުމެން ދެމީހުންނެވެ.\nލިފްޓުން ނިކުމެވުމާއެކު އަހަރެންގެ ސަމާލުކަން ފުރަތަމަ ވެސް ހުއްޓުނީ ސާހިލް އުޅޭ ބައިން ނިކުތް ނުދަންނަ ޒުވާނަކަށެވެ. ތަޅުދަނޑި ނަގައި ޖީބަށް ލައިގެން ފޯނަށް ބަލަމުން އައި ގޮތުން ހީވީ އަމިއްލަ ތަނެއް ހެންނެވެ. އަހަރެން އިންތިޒާރު ކުރީ ރާޔާ އަންނަންދެނެވެ. އެސުވާލު އަހަންނަށް ކުރަން ކެރޭނީ ރާޔާއާއެވެ. އޭގެ ކުރިން މަންމަ ދެއްކި ވާހަކައެއް އަހަރެންގެ ސަމާލުކަމަށް އައެވެ. އެއީ ޖެހިގެން ހުންނަ ބައިގައި އުޅޭ ޒުވާނަކަށް މަންމަ ކައްކައިދޭ ވާހަކަ އެވެ. އެއީ ސާހިލްނަމަ މަންމަ އޭނަގެ ނަން ބޭނުން ކުރާނެ އެވެ. އަދި ދޮންތައަށް ސާހިލްގެ ވާހަކަ ކިޔައިނުދީއެއް ވެސް ނުހުންނާނެ އެވެ. އަނެއްކާ ސާހިލް އެތަނުން ދިޔައީ ހެއްޔެވެ؟ -- ނުނިމޭ --


ދަރަވަންދޫ ކުރިމަގު ބޯޓް އަޑިއަށް ހިގައްޖެ\nކުރިމަގު ބޯޓުން ދަތުރުކުރި މީހުން ސަލާމަތްކޮށްގެން ގެނަސް އޭދަފުއްޓަށް ބާލަނީ– ފޮޓޯ/ ރިފްއަތު\nމާލެއިން ފުރައިގެން މުދާ ބަރުކޮށްގެން 10 މީހުންނާ އެކު ދަރަވަންދޫއަށް ދަތުރުކުރި އެރަށު “ކުރިމަގު ބޯޓް” އަޑިއަށް ހިގައްޖެ އެވެ.\nވިޔަފާރި މުދާ ބަރުކޮށްގެން ދަރަވަންދޫއަށް ދަތުރުކުރި “ކުރިމަގު ބޯޓް” އޭދަފުއްޓާ 17 ވަރަކަށް މޭލު ބޭރުން ކާށިދޫ ކަނޑަށް އަޑިއަށް ގޮސްފައި ވަނީ މިއަދު ހެނދުނު އިންޖީނު ހުއްޓިގެން ދިޔަވެގެން ކަމަށް އެ ދޯނީގެ ކެޕްޓަނާ ހަވާލާދީ ފުލުހުން ބުންޏެވެ. އަދި ދިޔަވާން ދިމާވި މޫސުންގެ ކަނޑު ގަދަވުމުން ކަމަށްވެ އެވެ.\nއަޑިއަށް ދިޔަ ނާލު ބޯޓް ކައިރި އަށް ޑުސިޓް ތާނީ ރިސޯޓުން ދިޔަ ލޯންޗެއްގައި އެ ދޯނިން ދަތުރުކުރި 10 މީހުން ސަލާމަތްކޮށް އެ ލޯންޗަށް ނަގައި މިހާރުވަނީ ރަށަށް ގެނެސްފައެވެ. ލޯންޗު އެ ސަރަހައްދަށް ދިޔައިރު އޭގައި ތިބިމީހުން ތިބީ ލައިފް ޖެކެޓްއަޅައިގެން ކަނޑު މަތީގައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަހަރު ނުވާ ކުޑަކުއްޖަކާއި ދެ އަންހެނުން ހިމެނެ އެވެ. އެ އެންމެންގެ ހާލުވެސް ރަނގަޅެވެ.\nނަމަވެސް ކުރިމަގު ބޯޓް އޮތީ މުދަލާއެކު ކަނޑު އަޑީގައެވެ. އެ ދޯނީގައި ދަރަވަންދޫ ވިޔަފާރިވެރިންގެ މުދަލުގެ އިތުރުން އޭދަފުއްޓާއި މާޅޮހުގެ ބައެއް ވިޔަފާރިވެރިންގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މުދާ ހުރިކަމަށްވެ އެވެ.


މާނޭރެން އޮޔާ ދަމާގަތް ވަގުތު ވެސް ފައުޒަން ދެއްކީ ހިތްވަރާއި...\nއަޙުމަދު ފައުޒަންގެ ކުއްލި ވަކިވެދިއުން\nހިތްވަރާއި ސާބިތުކަމަށް މުޅި ގައުމުގައި ފައުޒަންގެ ނަން ވަނީ ރަން އަކުރުން ފަވާފައި\nފައުޒަންކުރި ބުރަ މަސައްކަތުން އެ ދެކުދިން އިސްކޮޅު ޖެހޭހިސާބަށް ގެނައި\nފައުޒަންއަކީ އެހެން ދަރިވަރުންނަށް ނަމޫނާ ދަރިވަރެއް\n10 ޖެނުއަރީ 2021 | އާދީއްތަ 15:38\nގެނބިގެން މަރުވި ފުވައްމުލަކު ދޫޑިގަން، ޔޫރޯ، އުމުރުން 17 އަހަރުގެ އަޙުމަދު ފައުޒަން\nއުފާވެރި ދުވަހެކެވެ. ޗުއްޓީގެ ފަހު ދުވަހަށް ވުމާއެކު އެކުވެރިންނާއެކު މޫދަށް ދިޔައީ ކުޅޭށެވެ. ފުވައްމުލައް ސިޓީގެ ހިތްގައިމު މާނޭރެ އަތިރި އިތުރަށް ހިތްގައިމު ކުރުވަނީ އެސަރަޙައްދުގައި އުޅޭ ކުދިންގެ ހުނުމާއި މަޖަލުގެ ތެރެއިންނެވެ. އެ ހުނުމާއި މަޖާ ފުރޮޅި ހިތާމައަށް ވެގެން ހިނގައިދާފަދަ އޮއެވަރެއް ލާފާނެކަމުގެ އިޝާރާތެއްވެސް އޭރަކު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ފަތުރާލާފައި އޮތް އޮމާން ދޫލައެއްހެން ކަނޑު އޮތް ނަމަވެސް ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ އިރު ދުނިޔެއާއި އަލްވަދާޢުކީ މުޅި ގައުމު ރޮއްވާލާފައެވެ.\nގެނބިގެން މަރުވި ފުވައްމުލަކު ދޫޑިގަން، ޔޫރޯ، އުމުރުން 17 އަހަރުގެ އަޙުމަދު ފައުޒަންއަކީ ކާމިޔާބު މޮޅު ކުއްޖަކަށްވުމަށްޓަކައި ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުން އައި ކުއްޖެކެވެ. ގްރޭޑް 10 ގައި ތަޢުލީމު ޙާޞިލްކުރަމުން އައި ފައުޒަން، މަދަރުސީ ހަޔާތުގައި ގިނަ ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދާފައިވާއިރު، އެނާއަކީ ސެކަންޑް ޏ ސްކައުޓް ގްރޫޕް (ފުވައްލަކު ސްކޫލް) ގެ ސްކައުޓެކެވެ. އަދި އޭނާއަކީ ސްކައުޓް ޕެޓްރޯލް ލީޑަރެއްގެ މަގާމުގައި ހުރި، އެހެން ދަރިވަރުންނަށް ނަމޫނާ ދަރިވަރެކެވެ.\nފައުޒަން، އޭނާގެ އާއިލާ މެމްބަރުންނާއެކު\nފައުޒަން ވަކިވެ ދިއުމާއި ގުޅޭ ގޮތުން ފުވައްމުލަކު ސްކޫލުން ބުނީ އެއީ މުޅި ސްކޫލަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ދެރައެއް ކަމަށެވެ. ގެއްލިގެން އެދިޔައީ ސްކޫލަށް ވަރަށް ބޭނުންތެރި ވަރަށް ރަނގަޅު ދަރިވަރެއް ކަމަށާއި، ހުރިހާކުދިންގެ ވަރަށް ގާތް އެކުވެރިއެއް ކަމަށެވެ. އާދިއްތަ ދުވަހު ސްކޫލުގެ ދެވަނަ ޓާމުގެ ކިޔެވުން ފެށިނަމަވެސް ފައުޒަންގެ މަރާއެކު މުޅި ސްކޫލު އޮތީ ހިމޭންވެފައެވެ.\nފުވައްމުލަކު މާނެރެ ސަރަޙައްދުގައި ހިނގި ހިތާމަވެރި ހާދިސާއާ ގުޅޭގޮތުން ލިބިފައިވާ މަޢުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު، އެ ސަރަޙައްދަކީ ވަރަށް އޮއި ބާރު ސަރަޙައްދެކެވެ. ފައުޒަން އެ ހިސާބަށް މޫދަށް އެރިއުޅުނު ވަގުތު، މޫދަށް ގޮސްތިބި ކުޑަ ދެ އަންހެންކުދިން ބާރުގަދަ އޮއިވަރާއެކު ބޭރަށް ދަމައިގަތުމުން އެކުދިންނަށް އެހީތެރިވުމަށް ފައުޒަން ވަނީ މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން، ފައުޒަންކުރި ބުރަ މަސައްކަތުން އެ ދެކުދިން އިސްކޮޅު ޖެހޭހިސާބަށް ގެނައި ވަގުތު ކުއްލިއަކަށް ނެގި ރާޅަކާއެކު ގަދަފަދަ ރާޅުބާނިތަކުގެ ތެރެއަށް އޭނާ ދަމައިގަތީއެވެ.\nމާނޭރެއާ ބެހޭ ގޮތުން ފުވައްމުލަކުގެ އިސްރަށްވެއްސަކު ބުނީ އެސަރަޙައްދަކީ ގެނބުމުގެ ގިނަ ހާދިސާތައް ހިނގާފައިވާ ތަނެއް ކަމަށާއި އެތަނަށް ގެއްލޭ ގިނަ މީހުން ނުފެންނަ ކަމަށެވެ. ކަނޑު މަޑުކޮށް އޮތް ނަމަވެސް އެސަރަޙައްދުން ކުއްލިއަކަށް ރާޅު ނެގުމަށްފަހު ވަރަށް ގަދަ އޮއެ ގަނޑެއް އުފެދޭ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެނާ ވަނީ މިސަރަޙައްދާއި މެދު އާއްމުން ސަމާވުލުމަށް އެދިފައެވެ.\nފައިޒަން ގެއްލުމާއި ގުޅިގެން މާނޭރެ ސަރަހައްދަށް މީހުން އެއްވެފައި\nފައުޒަންގެ އާއިލާގައި އެއްބަނޑުއެއްބަފާ4ކުދިން ތިބެއެވެ. އަދި ފައުޒަން އަކީ އެދެމަފިރިންގެ2ވަނައަށް ހުރި ފިރިހެން ދަރިފުޅެއެވެ.\nމިހާދިސާއާ ގުޅިގެން މުޅި ގައުމަށް ސިހުން ގެނެސްފައިވާއިރު، ފައުޒަން ވަކިވެގެން ދިޔައީ ހިތްވަރާއި ކެރުންތެރިކަމުގެ ނަމޫނާ މުޅި ދިވެހި ގައުމައް ދައްކައިދެމުންނެވެ. ވަކިވިއަސް ޖިސްމާއި ނަފްސުން އަނެކުންނަން އޯގާވަމުންނެވެ. ދެއްކި ހިތްވަރާއި ސާބިތުކަމަށް މުޅި ގައުމުގައި ފައިޒަންގެ ނަން ވަނީ ރަން އަކުރުން ފަވާފައެވެ.


Vaahaka: Ahlaam (Part 21) - Vaguthu\nވާހަކަ: އަހްލާމް (އެކާވީސްވަނަ ބައި)\n"އަޅުގަނޑު އަހްލާމްގެ މަންމަމެންގެ ގާތުގައި މި ވާހަކަތައް ކިޔައިދީ، އެމީހުންގެ އިޒުނަޔާއެކު ތިގޮތަށް ކަންތައް ކުރިއަށް ގެންދާނަން." ނަފާޒާ ހުރީ އަހްލާމް ހޯދުމަށްޓަކައި ކަރުތާފެނަށް އެރެން ޖެހުނަސް ވަރިހަމަކޮށްލައިގެންނެވެ.\n"ވަރަށް ރަނގަޅު! ޒާހީއާއި އަޅުގަނޑާ މަޝްވަރާކޮށް ނަފާޒާއަށް ވަރަށް އަވަހަށް ޚަބަރެއް ވާނަން." އަލީފް ގޮނޑިން ތެދުވިއެވެ. "ޒާހީ ވިދާޅުވި ގޮތަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައި އަޅުގަނޑަށް މެސެޖެއް ފޮނުވާލަ!"\n"ލައްބަ!" ނަފާޒާ މަޑުމަޑުން ގޮނޑިން ތެދުވިއެވެ.\n"އެ ތެދެއް! އޭރުން އަހަރެމެން ފުލުސް އޮފީސް މެދުވެރިކޮށް މަގުތަކުގައި ހުރި ކެމެރާތައް ޗެކްކޮށްލާނަން." އެކަމުގައި ފުލުހުންގެ އެއްބާރުލުން ލިބޭނެކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަޤީންކަން ޒާހީ ދިނެވެ. "އަދި އެބަހުރި ބައެއް ސުވާލުތަކެއް ކޮށްލަންވެސް! އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑު ނަޞޭހަތްތެރިވާން ތި މައްސަލަ ވީހާވެސް އަވަހަށް ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓްކުރުމަށް!"\n"ރިޕޯޓްކޮށްފައި އަޅުގަނޑަށް ޚަބަރެއްވުން އެދެން." އަލީފް ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތް ނުތަނަވަސްވެފައެވެ. "މި ވަގުތު އަޅުގަނޑުމެން ގޮސްލަނީއޭ!"\nނަފާޒާ އާއެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުން ބޯ ޖަހައިލުމުން އަލީފާއި ޒާހީ އެކުގައި އެ ގެއިން ބޭރަށް ނުކުތެވެ. އަލީފް މަގުގެ ދެ ފަރާތް ރަނގަޅަށް ބަލަމުން މަގު ހުރަސްކޮށް ސައިކަލަށް އެރިއެވެ. އޭނާގެ ސިކުނޑީގައި އެކިއެކި ޚިޔާލުތަކާއި ސުވާލުތައް ފުނިޖެހެމުން ދިޔައެވެ. އަހްލާމްގެ ހަނދާންތަކެވެ. އަހްލާމް ގެއްލެން ދިމާވި ސަބަބުތަކެވެ. ދެން ކަންތައް ވާނެ ގޮތްގޮތެވެ.\n"އެހެންވީމަ! އަހަރެން މި ގަޑީގައި ގޮސްލީއޭ! މުހިއްމު މައުލޫމާތެއް ލިބިއްޖެނަމަ އަހަރެން އަލީފާއި ހިއްސާކުރާނަން!" ޒާހީ އޭނާގެ ސައިކަލުގައި މިސްރާބުޖެހީ ފުލުސް އޮފީހާ ދިމާއަށެވެ.\n"އެންމެ ރަނގަޅު!" އަލީފް ދިޔައީ ސީދާ އޭނާގެ ގެއަށެވެ.\nއަލީފް ސައިކަލު ދުއްވަމުން ދިޔައިރުވެސް އޭނާގެ ސިކުނޑީގައި ފުން ޚިޔާލުތައް އެގޮތް މިގޮތަށް ތެޅި ފޮޅެމުން ދިޔައެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ބޮލަށް ބަރުވަމުން ދިޔައެވެ. މީހާއަށް އުނދަގޫތައް ކުރިމަތިވަމުން ދިޔައެވެ. މީހާގެ ހިތް ދެރަވެ ހިތް ރޮވޭ ގޮތްވަމުން ދިޔައެވެ. އަހްލާމްގެ ގާތުގައި ލޯބިވާ ވާހަކަ ހާމަނުކުރެވި ލަސްކުރެވުމުން އެކަމާ ހިތާހިތުން ޝަކުވާތައް ކުރެވެމުން ދިޔައެވެ.\nއަލީފް އައި ގޮތަށް އައިސް ގެއަށް ވަދެ އޭނާ ލިޔަން ގެންގުޅޭ ކަޅުކުލައިގެ ނޯޓްފޮތް ފެނޭތޯ އެކި ތަންތަން ހޯދަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ޝަކުވާތަކާއި ޚިޔާލުތައް އެންމެ ފަސޭހައިން ބޭރުކޮށްލެވެނީ އެ ފޮތުގައި ލިޔުމުންނެވެ. އެ ފޮތަކީ ގެރިބަކަރީގެ ހަމުން ބަނޑޭރިގަނޑު ރީތިކޮށް ހަދާފައިވާ ވަރަށް ރީތި ފޮތެކެވެ. އެ ފޮތް އޭނާޔާ ވަކިނުކޮށް ގެންގުޅުނު އިރެއްވެސް އައެވެ. އެއީ އަލީފްގެ މަންމަ އޭނާއަށް ޢީދު ހަދިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ދިން ފޮތަކަށް ވުމުންނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އިހަވަންދޫގެ ދަތުރަށް ފަހުން އެ ފޮތުގައި އެއްޗެއް ނުލިޔެވި އެތަކެއް ދުވަހެއްވީ އުޅެން ޖެހުނުލެއް ބުރަކަމުންނެވެ.\n"އެ! ކީކޭ މަންމާ!" އަލީފަށް ހޭލެވުނީ ކުއްލިއަކަށެވެ.\n"މިހާރު އެހެރަ ގަޑި ޖެހެނީ! މިއަދު އޮފީހަށް ނުދަނީތަ؟" މަރިޔަމް އަލީފްގެ ކޮޓަރި ދޮރުގައި ބާރަށް ޓަކި ދިނެވެ. "އަވަސްކޮށްގެން އާދޭ! ބައްޕަ އެބައިންނެވި އަލީފް އަންނާދެއް!"\nއަލީފްގެ އެނދުމަތީގައި އޮތް ފޯނަށް ބަލައިލިއެވެ. އޭރު އޮފީސް ގަޑިޖެހެން ގަޑިއިރެއް ހުއްޓެވެ. އަލީފް ކަންނެތް ގޮތަކަށް ތެދުވެގެން ގޮސް ފާހާނާއަށް ވަދެ އޮފީހަށް ދިއުމަށްޓަކައި ފެންވަރަން ފެށިއެވެ. އޭނާގެ ބޮލުގެ އެއްފަޅީގައި އަހްލާމްގެ ނަން އަބަދުމެ އަބަދު ހުންނަނީ ތަކުރާރުވެވެއެވެ. އޭސީގެ ފިނިން ފިނިވެފައިވާ އަލީފްގެ ހަށިގަނޑު ހޫނު ފެނުން ދޮންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކުމެ އޭނާއަށް ހިތްހަމަޖެހުން ލިބެއެވެ. އެހެނަސް އަހްލާމް ވީނުވީއެއް ނޭނގި ގެއްލުނު ދުވަހުން ފަށައިގެން އޭނާއަށް ހުރިހާ އުފާވެރިކަމެއް ވަނީ ވީނުވީއެއް ނޭނގި ގެއްލިފައެވެ.\n"ދަރިފުޅާ!" އަލީފްގެ ބައްޕަ މުހައްމަދު އަލީފަށް ގޮވައިލިއެވެ.\n"ލައްބަ!" އަލީފް އޭނާގެ ބައްޕައާ ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ.\n"ތި އުޅޭނީ އެއްވެސް ކަމެއް ގޯސްވެގެންތަ؟" މުހައްމަދު އަލީފާ ސުވާލުކުރަން ފެށިއެވެ.\n"ނޫން!" އަލީފް ކުރު ލަފުޒަކުން ޖަވާބު ކުރުކޮށްލިއެވެ.\n"އެކަމަކު! މިހާރު ދެ ދުވަސްވެއްޖެ ބައްޕައަށް ފާހަގަކުރެވޭތާ!" މުހައްމަދު ވާހަކަދައްކަން މަސައްކަތްކުރީ ދުރުދުރުންނެވެ. "އަލީފަށް ކޮންމެވެސް ގޮތެއް ވެފައި ހުންނަކަން."\n"ނޫން!" މިފަހަރުވެސް އަލީފްގެ ޖަވާބުކުރުކޮށްލިއެވެ.\n"ދަރިފުޅާ! މިއަދުވެސް ތި ދަނީ ރަނގަޅަށް ނުކައި." އަލީފް ދާން އުޅުމުން މަރިޔަމް އެއްޗެއް ނުބުނެ އިނދެ ވާހަކަދައްކަން ފެށިއެވެ. "ދަރިފުޅު ނުކައި އުޅޭތީ، މިހާރު މީހާގެ ހަށިގަނޑު އެކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެބަ ފެނޭ."\n"މަންމާ! އަޅުގަނޑު މިހާރަކަށް އައިސް ކައި ހިތްނުވަނީ!" އަލީފް އަތް ދޮންނަން ސިންކުގައި އިން ފެން އިސްކުރު ދޫކޮށްލިއެވެ.\n"އެކަމަކު މީހާގެ ލޯ ތިހުންނަނީ ވަޅު ވަދެފަ. ތުންފަތް ތިހުންނަނީ ހިކިގެން ގޮސް ހަންފޮޅިފައި." މަރިޔަމް ކުދި ކިޔަން ފެށުމުން އަލީފް ތުންފަތް ކުޅުކޮޅެއްލައި ތެންމައިލިއެވެ.\n"ބައްޕަ ވަރަށް ބޮޑަށް އެދެން ވެގެން އުޅޭ ގޮތް ބައްޕަމެންނާ ހިއްސާކުރަން!" މުހައްމަދު ވާހަކަދައްކަން ފެށުމާއެކު މަރިޔަމް ވާހަކަދެއްކުން ހުއްޓައިލިއެވެ. "އޭރުން އެކަމެއްގައި ބައްޕައަށް އިރުޝާދު ދެވޭނީ."\n"ލައްބަ! އެކަމަކު އަޅުގަނޑު މި ވަގުތު އޮފީހަށް ގޮސްލަނީއޭ!" އަލީފް ބޫޓަށް އަރައި ތައްޔާރުވެލިއެވެ. "ކޮންމެވެސް އެހެން ގަޑިއެއްގައި ވެގެން އުޅޭ ގޮތް ބައްޕަމެންނާ ހިއްސާކުރާނަން."\n"މުހައްމަދު! އަހަރެންނަކަށް ހިޔެއްނުވޭ އަލީފް ގޯސް ކަމެއް ކޮށްގެން އުޅޭހެންނެއް!" އަލީފް ބޭރަށް ނުކުތުމާއެކު މަރިޔަމް ވާހަކަ ފެށިއެވެ.\n"އެކަމަކު، މިހާރަކަށް އައިސް އޭނާ އެހުންނަނީ ހޭލިމޭލިވެފަ!" މުހައްމަދު ގާތަށް ރުޅި އަންނަ ގޮތްވިއެވެ. "މަރިޔަމަކަށް ނޭނގޭނެ! އަހަރެމެންގެ ހުރި ހަމައެކަނި ދަރިފުޅު އުޅޭ ނޫޅޭ ގޮތް އަހަރެމެން ޖެހޭނެ ބަލަން."\n"ނިކަން ހަމަޖެހިބަލަ! އަހަރެންނަށް ހީވަނީ އަލީފް ކޮންމެވެސް އަންހެންކުއްޖަކާ ދޭތެރޭ ވިސްނާހެން." މަރިޔަމް ވާހަކަދެއްކީ އޭނާގެ ތަޖުރިބާތަކުގެ މައްޗަށް ބުރަވެގެންނެވެ.\nޖޫން 12, 2018 09:46\nކުރުކަމުން ފޫހި. މިއަށްވުރެ ދިގުކޮށްލަބަލަ\nޖޫން 12, 2018 10:26\nތިއަށްވުރެ ތަންކޮޅެއް ދިގުކޮށް ގެނެސް ދެވިދާނެތަ.މި ބައިގައި ވެސް ހުސް ބޭކާރު ވާހަކަ އަދި އެހާކުރު.ފޫހިވެއްޖެ މިވާހަކަޔަށް ވެސް މިހާރު ކުރިން ކިތަނމެ ރީތި ވިޔަސް


Diplomatunnaai2aharunuvaa kudhin isthisnaakoh departure tax nagan fashaifi | ThePress\nޑިޕްލޮމޭޓުންނާއި2އަހަރު ނުވާ ކުދިން އިސްތިސްނާކޮށް ޑިޕާޗާ ޓެކްސް ނަގަން ފަށައިފި\n01 January 2022, 09:40\nރާއްޖެ އައި ފަތުރުވެރިންތަކެއް ވެލާނާ އެއާޕޯޓު ތެރޭގައި / ފައިލް ފޮޓޯ: ދަ ޕްރެސް\nޑިޕްލޮމޭޓުންނާއި2އަހަރު ނުވާ ކުދިން އިސްތިސްނާކޮށް މިއަދުން ފެށިގެން ޑިޕާޗާ ޓެކްސް ނަގަން ފަށައިފިއެވެ.\nމިއަދުން ފެށިގެން ދަތުރު ކުރަން، މިދިޔަ ނޮވެމްބަރު 1 ފެށިގެން ޓިކެޓު ގަނެ، ނުވަތަ ދަތުރުގެ ތާރީހު ބަދަލުކުރާ މީހުން ވެސް އެ ޓެކްސް ދައްކަން ޖެހެއެވެ.\nރާއްޖޭގެ އެއާޕޯޓްތަކުން ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފުރާ ފަސިންޖަރުންގެ އަތުން ޓެކުހާއި ފީ ނެގުމުގެ ގާނޫނުގައި މިހާރު އޮންނަ ގޮތުން އެއާޕޯޓުން ކޮންމެ ދިވެއްސެއްގެ އަތުން 12 ޑޮލަރު އަދި ކޮންމެ ބިދޭސީއެއްގެ އަތުން ނަގަމުން އަންނަނީ 25 ޑޮލަރެވެ. ނަމަވެސް މިއަދުން ފެށިގެން އާ ޑިޕާޗާ ޓެކްސް ނަގާނެއެވެ. އެގޮތުން އެއާާޕޯޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފީ ނަގަމުން ގެންދާނީ އިކޮނޮމިކް ކުލާހުގައި ދަތުރު ކުރާ ދިވެހިން އަތުން 12 ޑޮލަރު އަދި ބިދޭސީންގެ އަތުން 30 ޑޮލަރެވެ.\nބިޒްނަސް ކުލާހުން ދަތުރުކުރާ ދިވެހިންނާއި ބިދޭސީންގެ އަތުން 60 ޑޮލަރު ނަގަން ނިންމާފައިވާ އިރު، ފަސްޓް ކުލާހުން ދަތުރުކުރާ މީހުންގެ އަތުން ނަގާނީ 90 ޑޮލަރެވެ. އަދި ޕްރައިވެޓް ޖެޓުގައި ދަތުރު ކުރާ މީހުންގެ އަތުން 120 ޑޮލަރުގެ ނެގުމަށް ވަނީ ހިމަނާފައެވެ.\nޑިޕާޗާ ޓެކްސް ނުވަތަ އެއާޕޯޓް ބޭނުން ކުރާތީ ދައްކަން ޖެހޭ އެއާޕޯޓް ސާވިސް ޗާޖު ދައުލަތަށް ދައްކަން ލާޒިމް ކޮށްފައި ވަނީ އެއާލައިން ތަކަށެވެ. އަދި މި ޓެކްސް ދައްކަން ލާޒިމް ކޮށްފައި ވަނީ އެމެރިކާ ޑޮލަރުންނެވެ.\nހަބަރު ވެލާނާ އެއާޕޯޓް މީރާ\n2020 އަށް ވުރެ 49 ޕަސެންޓު އިތުރަށް މުދަލު ޒަކާތް ދައްކައިފި\nއަންދާޒާކުރި ވަރަށް ވުރެ 45 ޕަސެންޓު އިތުރަށް އާމްދަނީ ލިބިއްޖެ\nވަގްފު ފަންޑުތަކަށް ނަގުދު ފައިސާ ބަލައިގަންނަން ނިންމައިފި\nޖެނުއަރީ 1 އިން ފެށިގެން ޑިޕާޗާ ޓެކްސް ނަގާނެ، ކުޑަކުދިން އިސްތިސްނާ!


Nafrathuge Bill Kuhverikoh Bayaan Nerun Huttuvan Minister Shifaaz Govaalaifi - Vaguthu\nއިސްލާމްދީނާއި ހިލާފަށް އުޅޭ މީހަކާއި ދިމާއަށް އެއީ އިސްލާމްދީނާއި ހިލާފަށް އުޅޭ މީހެކޭ ބުނުމަކީ ޖިނާއީ ކުށެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅަން ގާނޫނުލްއުގޫބާތަށް އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ބިލް ކުށްވެރިކޮށް ކައުންސިލްތަކުން ބަޔާން ނެރުން ހުއްޓުވަން ރައީސް އޮފީހުގެ މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ޝިފާޒް ގޮވާލައިފިއެވެ.\nއެމްޑީޕީގެ ނައިބު ރައީސް ކަން ވެސް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ޝިފާޒް އެމްޑީޕީ ގައުމީ މަޖިލީހުގެ ރޭގެ ބައްދަލުވުމުގައި ވިދާޅުވީ ކައުންސިލްތަކުން ނެރެމުންދާ ބަޔާންތަކަކީ "ސަލަފްގެ ބަޔާނެއް" ކަމަށެވެ.\nހަރުކަށި ފިކުރަށް ހުޅުވިފައި ހުރި ދޮރުތައް ބަންދުކުރުމަށް ސަރުކާރުން މާތް މަގުސަދެއްގައި ހުށަހެޅި ބިލު "ސެކިއުލާ" ބިލަކަށް ހަދައިގެން އެމްޑީޕީ އަށް އަމާޒުކޮށް ޖަމިއްޔަތުއް ސަލަފުން ކެމްޕޭނެއް ފަށާފައިވާ ކަމަށް ޝިފާޒް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"މި ގައުމީ މަޖިލީހުގެ އެންމެހާ ދާއިރާ ރައީސުންގެ ކިބައިން އެދެން ބޭނުން، އެ ދާއިރާއެއްގެ ކައުންސިލު މެދުވެރިކޮށް ސަލަފުގެ އެ ބަޔާން ނެރެމުންދާ ނެރުމަށް ތިބޭފުޅުން ހާއްސަ އަހައްމިއްޔަތު ކަމެއް ދެއްވާށޭ އެކަން ނުކުރެވޭނެ ގޮތަކަށް" ޝިފާޒު ވިދާޅުވިއެވެ.\nނަފްރަތުގެ ބިލާ ދެކޮޅަށް ނެރޭ ބަޔާންތަކުގެ ބަދަލުގައި އިންސާފަށް އެދި، ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދަށް ދިމާވެފައިވާ ނުތަނަވަސް ހާލަތުން އެމަނިކުފާނަށް އަވަސް އިންސާފެއް ލިބުމަށް އެދި ބަޔާންތައް ނެރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށްވެސް ޝިފާޒު ވަނީ ދާއިރާތަކުގެ ރައީސުންނަށް ގޮވާލާފައެވެ.\nއެމްޑީޕީގެ ކައުންސިލުތައް ނެތް ރަށްތަކުގެ ކައުންސިލުތަކުން ވެސް ބަޔާންތައް ނުނެރެ މަޑުޖައްސާލުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް ނުވަތަ އެކަމާއި ދެކޮޅަށް އެހެން ކަމެއް ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް ޝިފާޒު ވަނީ ގޮވާލާފައެވެ.\nސަރުކާރުން މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލާއި ދެކޮޅަށް ކެމްޕޭން ކުރަނީ ސަލަފް ޖަމިއްޔާ އިން ކަމަށް ޝިފާޒް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް ސަލަފް ޖަމިއްޔާގެ އިލްމުވެރިންގެ އިތުރުން އެހެން ވަރަށް ގިނަ އިލްމުވެރިން ވެސް ވަނީ އެބިލާއި ދެކޮޅަށް ވާހަކަ ދައްކަވާފައެވެ.\nއިއްޔެ ވެސް 101 އިލްމުވެރިޔަކު ސޮއި ކުރައްވާ ބިލް އަނބުރާ ގެންދިއުމަށް ގޮވާލައި ރައީސް ސޯލިހަށް ވަނީ ޕެޓިޝަނެއް ހުށަހަޅާފައެވެ. އިލްމުވެރިންގެ ޕެޓިޝަންގައި ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ނަފުރަތުގެ ބިލުގެ ސަބަބުން މުޖުތަމައުގައި އިސްލާމް ދީނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ބޮޑެތި މުންކަރައިތަކާއި ގުޅިގެން އެކަންކަމަކީ ނުރަނގަޅު ގޯސް ކަންތައްތައް ކަމާއި އެކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ނުވަނުމަށް ގޮވާލައި އާއްމުން ހޭލުންތެރި ކުރުމަށް ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި އެނޫން އާއްމު ރައްޔިތުންނަށް ހުރަސް އެޅި ބަންދުވެގެން ދާނެ ކަން ފާހަގަ ކުރެވޭ ކަމަށެވެ.\nޖޫން 18, 2021 08:30\nނަފްރަތުގެ ބިލަކީ ވަރައްމަކަރުވެރި ރޭވުމެއްގެތެރެއިން ފާސްކުރަން މަސަތްކަތްކުރާބިލެއް\nޖޫން 18, 2021 09:35\nޔާނު ސަރުކާރު ނަމަ ތި ހުރިހާ ކައުންސިލެއް މިހާރު ސަސްޕެންޑުކޮށަފަ ތިބޭނި\nޖޫން 18, 2021 08:32\nޥެބްކެމް އާއ ބެހޭބަޔާނެ އް ނެރެން އެންގިނަމަ ލޮލް\nޖޫން 18, 2021 08:50\nތިޔައިންވަނީ ސަރުކާރުގެ ބަސް ދޯ.\nކަލޭމެންގެ ފުތުނައިން މިހާރުވެސް މިތަން ހަލާކު ކޮށްފި. އިތުރަށް ހަލާކު ކުރަން ފުރުސަތު ދެވިގެން ނުވާނެ. ކަލޭމެން ދާންވީނު އިންޑިޔާ އަށް ބޮޑުވަޒީރުކޮށް ބޭނުން ދީނަކަށް ، ބޭނުން އެއްޗެއް ބޮއިގެން އުޅެވޭނެ ވިއްޔާ އެތާ. ހާދަ ލަދުޙަޔާތް ކުޑައޭ. އިސްލާމް ދީނަށާއި ނަބިއްޔާ އަށް ފުރައްސާރަ ކުރާއިރުވެސް ވެސް ތިބެންވީ ޗުއްޕުވެސް ނުބުނެ. ބަލަ ކަލެއަށް ވެސް ވާޖިބުވާނެ އިސްލާމްދީނުގެ ދިފާއުގައި ނަބިއްޔާގެ ދިފާޢުގައި ތެދުވުން. ލާދީނީ ކޮން ނޫޅުނީމާ ލާދީނީއެއް ނުކިޔާނެ ނޫންތޭ.\nޖޫން 18, 2021 08:52\nސިފާޒުވެސް ތިޔަ އުފަ އްދަނީ ނަފުރަތު. ކޮބާ މިނިވަންކަން ؟ ކޮބާ ޑިމޮކުރަސީ މިހާރު ؟\nހުދުމުހުތާރު ވެރިން އަ އުޓް !\nޖޫން 18, 2021 08:53\nމިސަރުކާރުގެ އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރާ އި ތިޔަ ބިލާ އި ދެކޮޅު އެމް. ޑީ. ޕީ މެންބަރުން ބުނާ ބުނުމަކީ ސަލަފުގެ ބަޔާންތޯ..؟ އިސްލާމްދީނަށްވުރެ ވަކި އއިންސާނަކު މުހި އްމުކަމަށް ދަ އްކަ އި ގޮވާލުންތަ އް ގޮވާލަން ފުރުސަތު އޮވޭތަ؟ ރަ އްޔިތުންގެ ބަޔަކު ކުރަމުންދާ ތުހުމަތުތަކަށް ބާރުލިބޭ ހުރިހާ ކަމެ އް ތިޔަދަނީ ކުރަމުން.. އިސްލާމްދީނާ އި ދުރު ވާހަކަތަކާ އި އަމަލުތަ އް ގިނަވާ ވަރަކަށް ވެރިކަންދާނީ ބަލިކަށިވަމުން..މިހާރު ވޯޓަކަށް ދިޔަޔަސް 15000 ހާސް ވެސް ނުލިބޭނެ.. ޝޯޝަލް މީޑިޔާ އާއ އި ގޭގޭ ސިޓިންރޫމްތަކުގަ އި ރަ އްޔުތުން ފާޅު ކުރާޝު އޫރު ތަކުން މިކަން ހެކިދޭނެ..\nޖޫން 18, 2021 08:58\nކަލޭތީކާކު އަހަރެމެން ގޮވާއެއްޗެއް ގޮވަން ތިބުމުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓާލާ އަދިވެސް ގޮވާނަން\nޖޫން 18, 2021 08:59\nއެމް.ޑީ.ޕީ ގެ އަހުލުވެރީންނޭވެ، މާތް ﷲ އަށް ބިރުވެތިވޭ، އިންޑިޔާ، އިޒްރޭލް ތައްޕާހުގައި ޖެހި ފިތިފަ ތިބި ބައެއްގެ ބަސް ނާހާ. ތިޔަ ބިލްތަކަކީ އިންޑިޔާ މިތަނަށް އަތްގަދަ ކުރުމުގެ ކުރީން، ރައްޔިތުން އަނގައިގަ ޓޭޕް އަޅުވަން ޖަހާ ސަކަރާތެއް\nޖޫން 18, 2021 09:01\nކަލޭ ބުނާ ބަސް އަހާނެ ބަޔަކުވެސް އެބަ އުޅޭ. ހަމަ އެގޮތަށް މާތްﷲ އަށް ބިރުވެތިވާ ބަޔަކުވެސް މިތާ އެބަ އުޅޭ\nޖޫން 18, 2021 09:08\nޝިފާޒަކަށް ނޭނގޭނެ ރަ އްޔިތުން ދަ އްކަންޖެހޭ ވާހަކަ އާ އި ނުދަ އްކަންޖެހޭ ވާހަކަ ބުނާކަށް، އެ އީ ކޮންމެ ދިވެހި ރަ އްޔިތަކަށް ލިބިގެންވާ ޙަ އްގެ އް. އަނގަ އިގެ ޓޭޕް އަޅުވަންނޫޅޭ، މިފަހުގެ ތާރީޚެ އްގަ ދިވެހި އު އްމަތަށް މިވަރުގެ މުޞީބާތެ އް ޖެހުނުކަމެ އްނޭގެ، ނުލަފާ ޖަ އްބާރު ބަ އެ އް.\nޖޫން 18, 2021 09:13\nހުރިހާ ކައުންސިލް ތަކުންވެސް ދީން ހިމާޔަތް ކުރާނެ ހަމުގެ ނަމޫނާ ރައްޔިތުންނައް އެދައްކަމުން ގެންދަނީ\nޖޫން 18, 2021 09:22\nމިސޮރަށް ރީތިއަންހެންކުއްޖެއްގެ ފޮޓޯގަނޑަކާ ވެބްކެމަކާ ދޭންވީ\nރައްޔިތުންނަށް އޮޅުވާލާ މެމްބަރު/މިނިސްޓަރު\nޖޫން 18, 2021 09:24\nދައުރެއް ނިމިގެންދިޔައިރު ދާއިރާގެ ރަށަކަށް އަރާނުލާ ހަމައެކަނި މެމްބަރު، ކޮން ގޮވުމެއް ގޮވާކަށް!!\nޖޫން 18, 2021 09:36\nމި ގައުމަށް އެތެރެކުރާ ވެބްކެމްތައް ނަމަހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމަށް ޤާނޫނެއް ފާސްކުރަންވީ. އަދި ވެބްކެމް ބޭނުންކޮށްގެން އޮރިޔާން ދައްކާމީހުންނަށް ހަރުކަށި އަދަބުދިނުމަށް ގޮވައިލާ ކައުންސިލްތަކުން ޤަރާރުތައް ނެރެންވީ.\nޖޫން 18, 2021 09:41\nލާ ދީނީ މީންސް ލާދީނީ.... ތަންދޮރުނުދަން ބީތާއިން ބޮޑެތިމަގާމް ތަކަށް ލީމާ ގޮވޭނީ ކޮސް...ގޮވާނީ އަތަށް... ހައިސިއްޔަތެއް ޝަޙުސެއްނެތް މީހުން ގެ ގޮވުން ބަލައިނުގަންނާނެ އެމީހުންގެ އަނބިދަރީންވެސް......\nޖޫން 18, 2021 09:53\nދިވެހި ތާރީހްގައި މޑޕ މިބައިގަނޑު ލިޔެވިގެންދާނީ ތުރުކީގެ މުސްތަފާ ކަމާލު އަތާތުރުކު އެގައުމުގެ ތާރީހްގައި ލިޔެވުނުގޮތަށް\nޖޫން 18, 2021 09:55\nޝިފާޒޫ، އެމްޑީޕީ ނޫނިއްޔާ ދެންތިބި އެންމެންނަކީ ފަލަފު މީހުންތަ؟\nޖޫން 18, 2021 10:05\nކަލޭމެން އިރު ދައްކާފައި އެހެރީ ހަނދޭ ބުނީމާ އެކަން ޤަބޫލު ކުރިމީހުން ތިބި ޒަމާން ފާއިތުވެއްޖެ! ދެންކަލޭމެން ތިކުރަންއުޅޭކަން ﷲގެ އިރާދަފުޅުން ނުވާނެ! ކަލޭމެން ދެންވާނީ ފަޝީހައް!\nޖޫން 18, 2021 10:31\nށިފާޒު. ހޭބަލި ނުވާށެވެ. މީ ވަރަށް ވާހަކަ އެވެ.\nޖޫން 18, 2021 10:38\nކައުންސިލްތަކަކީ މިކަހަލަ ކަންކަމާ ގޮތްފާޑުކިޔާ ބަޔަކަށް ވުމުގެބަދަލުގަ ރަށްރަށުގެ ތަރަަށްގީއާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަންކުރާ ބަޔަކަށްވުން މުހިއްމެވެ.\nޖޫން 18, 2021 13:02\nމިފަދަ ކަން ކަމުގަ ކައުންސިލްތަކާ ކޮމިޓީތަކާ އާއްމުރައްޔިތުމީހާވެސް\nޢިދިކޮޅުހަދަންޖެހޭ.އެމީހެއްގެފެންވަރުން . ޢަތުން،ޢަތުން ނުކުރެވުނިއްޔާ ދުލުން ، ދުލުން ނުކުރެވުނިއްޔާހިތުންވެސް މަނާ ކުރަންޖެހޭނެއިސްލާމްދީނަށްނަޞްރުދޭބަޔަކުކަމުގައިވާނަމަ\nޖޫން 18, 2021 10:40\nމިހާރު ފާސްކުރަން ތި އުޅޭނީ ހަޑިހުތުރު ނުބާވަސް ދުވާ ރަށްޔަތުންގެ އަނގަމަތީ މަލަން އަޅަން އުޅޭ ބިލެތް.\nޖޫން 18, 2021 10:41\nޑިކްޓޭޓަރުކަމާއި ޚުދުމުޚުތާރުކަމުގައި ހައްދުފަހަނަޅައިދާން ފެށީ. މިނިވަންކަމާއެކު އެބަޔަކު ބުނަން ބޭނުންވާ އެއްޗެއް ބުނުމުގެ އިޚުތިޔާރު އޮންނާނެ. އެކަން ހުއްޓާލަން ގޮވާނީ ޚުދުމުޚުތާުރު ވެރިން. މިވެސް މާޑިމޮކްރެޓިކް ގޮތް ދައްކައިގެން އުޅޭ ޚުދުމުޚުތާރު މީހެއް ދޯ.\nޖޫން 18, 2021 10:43\nޝިފާޒު ކަލޭ ތެޅިމަރުވިޔަސް ތިކަމެއް ނުވާނެ. އިންޝާ ﷲ\nޖޫން 18, 2021 10:44\nއެމްޑީޕީގައި ތިބި ލާދީނީ ނޫން މީހުން އެޕާޓީއާ ދުރަށްދާންވީ ވަގުތަކީ މިއީ.\nޖޫން 18, 2021 10:45\nމޑޕ އަށް ލާދީނީ ނުގޮވޭ. އެކަމަކު މޑޕ މީހުން އެހެން މީހުންނަށް އިބިލީހަށް ގޮވޭ\nޝިފާޒް ފަރަށް ދޭ ބަލަ\nޖޫން 18, 2021 10:56\nބުރާންޗަކައް މިމަގާމު ދީފަބަހައްޓަނީ އެކަމުގެ ދަހިވެތިކަމުގަ ބުނާކޮއްމެ އެއްޗެއްގޮވާނެކަން ޔަގީންވާތީ މިނަހިތުން ބައިގަނޑެއްގެނާއިބަކައް ވީމަ މުޅިގައުމުގެ ތަމްސީލުކުރަނީހެންހީވަނީ ގިނަމީހުން ބޭނުންވެސްނުވާނެ ދެކެންވެސް މިސޮރުމެން .\nޖޫން 18, 2021 10:57\nދެންވެސް ތިބިލަށް ހިސާނު ބިލޭ ކިޔާ ނިންމާނީތަ...މިސަރުކާރުގެ ދީނީ ސިޔާސަތުގެ ބިލޭ ކިޔަންނުކެރިގެން ހިސާނަށް ނަންކުރާ ބިލު ފާސްކޮށް ތަސްދީގުކުރާނީ ކާކުތޯ....މޑޕގެ ދެބުޅަލުގެކޯޅުމުގެ ޑްރާމާ ބޮޑުސްކްރީނުގަ އަޅުވާފަ ގަ އުމަށް މޑޕ ގެންނަންބޭނުންވާ ހުރިހާކެ ނިންމަމުންދަނީ..މިގަ އުމުގެ ދީނާ މިނިވަންކަން ސަލާމަތްކުރަން ރަ އްޔިތުންބޭނުންނަމަ ރަ އްޔިތުންގެ އަޑު އިއްވަން ރަ އްޔިތުން ނުކުންނަންވީ...މި އަދުގެ ގަ އްދާރުންގެ ތެރޭގަ ނެތްބަ އެ އްނެތް...ސަލާމަތީބާރާ ޝޭޙުންނާ ސިޔާސީލީޑަރުންނާ ސި އްހީ ދާ އިރާގެ މީހުންނާ ޝަރު އީދާ އިރާގެ މީހުންނާ..ހުރިހާ ދެރަ އެ ހިތާމަ އެ އް ރަ އްޔިތުންނަ..\nޖޫން 18, 2021 11:09\nޝޮފާޒް މެން ރައީސް އޮފީހައް ވަދެވުނީމަ ރައްޔެތުން ކޮންޓްރޯލް ކުރަން ހާދަ ބޭނުންވެޔޭ.\nޖޫން 18, 2021 11:15\nމި ފާޅުވަނީ އިންސާނުންގެ ތެރޭގައިވާ ޝައިތޯނުން\nޖޫން 18, 2021 11:37\nކަލޯމެންނަ ތިކަންހުއްޓުވޭނެނަމަ ތިކަން އޮންނާނީހު ހއްޓުވާފަ!!މޮޔަނުގޮވާ !\nޖޫން 18, 2021 11:59\nމީ ހާދަ ދެފުށް ދެ ގޮތް ބައިގަނޑެކޭ. ނަމުން ވަރަށް ޑިމޮކްރެޓިކް ވާނެ. ޢަމަލުން ނޯތްކޮރެއާއަށް އަށްވުރެ ދެރައެއަށް ނޫން\nއޮރިޔާން ވެ އޮރިޔާން ވެބްކެމް އިން ދެއްކުން ކުއްވެރިކުރަން އަދި އެކަން ހުއްޓުވަން ގޮވާލަން!\nއިސްލާމް ދީނާ ހިލާފައް މިދުނިޔެމަތީ އުޅޭ މީހަކާ ދިމާލައް ބަޔަކުމީހުން އެއީ ދީނާ ހިލާފައް އުޅޭ މީހެކޭނުބުނިކަމުގަ ވިޔަސް ދީނާހިލާފައް އުޅުނުމީހަކަށް ގިޔާމައްދުވަހުން އަޒާބުނުލިބި ހިނގައިދާނެނަމަ އެފަދަބަސް ބުނެވިޔަނުދިނުމައް އުޅުންރަނގަޅު ދޯ\nޖޫން 18, 2021 12:35\nޢިސްލާމަ ކަމާ ދިމާލަށް ކާފަރެ ކޭ ބުނުމުގެ ހައްގެ ނޯންނާނެ. ޢެމެ މީހެއްގެ ގޯސް އަމަލުތަކ ކެއް ހުންނަ ކަމުގައި ވާނަމަ ސޯސަލް މީޑިޔާ ގައި ބެވުމުގެ ބަދަލުގައި އެމީހަކަށް ވަ ކީން ބައްދަލު ކޮށް ނަސޭހަތް ތެރި ވާންވީ...ސޭހުން ގެ ގޮތަ ކީ މިއީ\nޖޫން 18, 2021 12:49\nނަފްރަތުގެ ބިލަކީ މާދުރާލާ ރާވަ އިގެން މޑޕ އިން ޖަހާ މަކަރުވެރި ކަމުގެދަންތުރަ އެކެވެ ބޭނުމަކީ ރާއްޖޭގަ އި އިސްލާމް ދީނަށް އއ އޮތް ފުރުސަތު ހަނިކުރުމެވެ މިހާރުން މިހާރަށް ނަފްރަތުގެ ބިލް އަނބުރާ ގެންދި އުމަށް ސަރުކާރަށް ގޮވާލަމެވެ.\nޖޫން 18, 2021 12:52\nސަރުކާރުން ކުރާ ކަންތައްތަކަށް ފާޑުކިޔުން ހުއްޓުވުމަށްވެސް މި މިނިސްޓަރ ގޮވާލާފާނެ. ޚުދުމުޚުތާރުވުުމުގެ މީ އިންތިހާ. ވައި އަޅުވަން ދައްކާހާ މޮޔަ ވާހަކަ.\nޖޫން 18, 2021 13:09\nކަލޭމެންގެ ރޫހާނީ ލީޑަރުގެ އެންގުމައް އެހެންމީހުނާދިމާލައް ކޮންމެއެއްޗެއްވެސް ގިވަންވީ ތަންތާހުޅުވެސް ޖަހަންވީ ހަމައޯކޭ ކަލޭމެންކުރާކަމަކާ ދެކޮޅައް އެއްޗެއްބުނުމަކީ ގޯހެއއް.\nޖޫން 18, 2021 13:10\nސިފާޒު ކަލޭމެން ބޭނުން ހާ ކަމެ އއް ބޭނުންހާ\nގޮތަކަށް މިރާ އްޖޭގަ އި ނުކުރެވޭނެ އެދުވަސް\nގޮ އްސި ވޯޓުންވެސް ވާނީ ބަލި\nޖޫން 18, 2021 13:16\nބާރުތަށް ފެށިގެން އަންނަނީ ރައްޔިތުންގެ ކިބައިން ރައްޔިތުން ކުރާކަމެއް ހުއްޓާލަން ބުނުމުގެ ބާރެއް މީޔަކަށް ނޯނާނެ !\nޖޫން 18, 2021 15:10\nޙުރިހާބާރެއްވެސް ފެށޭނީ އަދި ދެއްވަނީވެސް ﷲ އަދި އެބާރުތައް ނެގުމުގެ އިޚްތިޔާރާ ބާރު ލިބޭ ހަމައެކަނި ފަރާތަކީވެސް ﷲ. ޑިމޮކުރަސީ ކުފުރުވާ އެއްބަހާ ތިބުނީ\nޖޫން 18, 2021 13:31\nމަވާ ނަސީދަށް އަބަދަށް ސަލާމް. ރޫލް އޮފް ލޯ އާއި ރޫލް ބައި ލޯ ކިޔައިދޭ ސިހާބު ކޮބައިތަ؟\nޖޫން 18, 2021 13:58\nއަހަރެން ކަލޭގެ ތިޔަމުޑުދާރު އަގަހުއްޓުވަންވެސް ގޮވާލަން.\nއެމްޑީޕީއަކީ ލާދީނިއްޔަތު ކުރިއަރުވަން އުޅޭ ޕާޓީއެއްކަން މިކަމުންވެސް އެބަ ހާމަވޭ. ދީނީކަމެއްގައި ދީންދަންނަ މީހުނާއި މަޝްވަރާނުކޮށް ކަންކަން ނިންމީމާ މިވެރިންނަށް ލާދީނީ ބައެކޭ ނުކިޔޭނެތޯ؟\nޖޫން 18, 2021 14:03\nމިއީ ކާކު ދެން ކަންކަމަށް ގޮވާލަން. ކޮންފަދަ ބުރަދަނެއް ހުރި މީހެއްބާ މިއީ. ކެނެރީގޭ ނަޝީދުގެ މައުތު ޕީސް ނޫނިއްޔާ. މި ގައުމުގައި ރައްޔިތުންގެ ޒަމީރާ އެއްގޮތްވާ ކަންކަން. ބޭރުގެ ނަސާރާ ޔަހޫދީ ޖަމިއްޔާތަކުން ބޭނުންވާ ކަންކަން މި ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް ގަދަބާރުން ނުހިންގޭނެކަން ހަދާނުގައި ބަހައްޓާ. މި ގައުމަކީ ވަކި މީހެއްގެ ސިޔާސީ ކުރިއެރުމަށް ގުރުބާން ކުރަން އޮތް ގައުމެއް ނޫން\nޖޫން 18, 2021 14:40\nގެވެށި އަނިޔަަ އާއި ވެބުކެމް މައްސަލާއިގައި ބަޔާނެއް ނުނެރެއެއްނު\nޖޫން 18, 2021 14:49\nނަފްރަތުގެ ބިލާ ދެކޮޅަށް ބަޔާންތައްނެރެ ލިޔުންތައް ގިނަގިނައިން ރައީސަށް ފޮނުއްވާ އާދޭސް ދަންނަވާށެވެ.\nމާތްﷲ އަޅަމެންގެ ދުޢާ އިޖާބަ ކުރައްވާށި.\nމުސްލިމު ޓެގް އަޅުވަ އިގެން ލާދީނީ އުޅުން އުޅޭމީހުން މިބިލަށް ތާ އީދު ކުރާނެ އެމީހުންނާ ދިމާލަށް ލާދީނީ އޭ ގޮވާތީ ހަޖަމު ނުވެގެން އެބިލު ފާސްކުރަން އެއ އުޅެނީ ގޮވާނަން ގޮވާނަން ގޮވާނަން ގޮވާނަން ގޮވާނަން\nޖޫން 18, 2021 15:18\nއިސްލާމް ދީނާއި ޚިލާފު ބިލެއް މަޖްލީހުން ފާސް ކުރަން މިއުޅެނީ އެއީ އިންޑިއާ އަށް ރާއްޖެ ވިއްކާލަން ވެގެންނޭ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ދޭންވީއޭ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ ރައީސް އިބޫ އިސްތިއުފާ\nޖޫން 18, 2021 15:30\nލާދީނީ ބައިގަނޑަށް ހަޖަމެއް ނުވާނެކަން އެނގޭ\nޖޫން 18, 2021 15:31\nފެބްރު އަރީ 8 ވަނަ ދުވަހައ އް ވުރެ އް ބޮޑުދުވަހެވެ އް އަތުވެދާނެ ފަދަ ހުރިހާ އަލާމާތެ އް މިހާރު އެބަފެނޭ....\nޖޫން 18, 2021 15:43\nމީނަ އެކަނި ޤައުމެއްތަ މީ މީނަ ބުނާހާ ކަމެއް ސަރުކާރުން ކުރަން .\nޖޫން 18, 2021 16:27\nލާދީނިއްޔަތު ފެތުރުމުގެ4ވަނަ ހަރުފަތް ގިރާކުރަނީ. މިގާނޫނު ފާސްކޮށްފިނަމަ، 10 ވަރަކަށް އަހަރުތެރޭ އިސްލާމްދީނަށް ނުރައްކާތެރި ބޮޑު ބަދަލެއް ފެނުން އެކަށީގެންވޭ.\nޖޫން 18, 2021 16:41\nޖޫން 18, 2021 16:43\nތަންކޮޅެއް ރެސްޕެކްޓު ލިބިފައިވާ އަޚުލާގެއް ހުރި ބަޔަކު އެމްޑީޕީއިންވެއްޖެނުން ޕާޓީތަމްސީލްކުރަން ގެންގުޅެން.. ކުއްޔައް ހިފައިގެން ނަމަވެސް.\nޖޫން 18, 2021 16:57\nތިކަހަލަ ރޯނުއެދުރުން މިނިސްޓަރުންނަށް ލީމަ ކިޔޭނުކިޔޭ ނޭގިގެން ތެޅޭނެ ތައުލީމީ މީހުން ތަންތަނަށް ލާން ޖެހެނީ އެހެންވެ\nޖޫން 18, 2021 17:19\nނުހުއްޓުވޭނެ. ޝިފާޒު ކަލޭ ޖެހޭނީ މަހަށް ދާން. ކިޔާނެ އެއއްޗެއް ކިޔާނަން. އަހަރެމެންގެ އަނގަޔަކު ކަލެއަކަށް ނުހިފެހެއްޓޭނެ. ތިއީ ހަމަ ލާދީނީ ބައިގަނޑެއް.\nޖޫން 18, 2021 21:52\nސިއްޕެ ކަލޭ ގޮވިޔަކަސް ބަލާނެ ބަޔަކުނެތި ލާދިނީ ބިލް ބޭރު ކުރޭ އެއީ ނުބައި ބިލެއް\nޖޫން 18, 2021 23:19\nތި ބިލް އަބުރާ ގެންގޮސްދީބަލަ ތިބިލުގެ ސަބަބުން ބޭނުންވަނީ ގައުމު ބައިބައި ކޮށްލާ މުޅިގައުމުގާ ލޭއޮހެރުމަކަށް ދާންހެއްޔެވެ. ނޫނީ މުޅިގައުމު ދެބައި ކޮށްލަން ހެއްޔެވެ. ފާއިތުވެދިޔަ ދުވަސްތަކުގާ ގައުމުގާ އެއްވެސް ކަހަލަ ނަސްލީ އިމްތިޔާޒެއް ހިގާ ލޭއޮހެރުމެއް ހިގާފަކާ ނެތެވެ. ވަގުތު ފާއިތުވެ ދިިއުމުން ކީރިތި ކުރެއްވުމަކުން ވާނެ ފައިދާއެއް ނޯންނާނެއެވެ.


ލެގަނެސް އަތުން ރޭ 2-1 ން ބަލިވެ، ކޮޕާ ޑެލްރޭ ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތުން މަޝްހޫރު ރެއާލް މެޑްރިޑް ކަޓައިފިއެވެ.\nއެ ޓީމު މުބާރާތުން ކެޓީ ދެ ލެގުގެ އެގްރިގޭޓުން 2-2 ން އެއްވަރުވެ، އަވޭ ގޯލުގެ ތަފާތުން ލެގަނެސްއަށް ކުރި ލިބުމުންނެވެ. މި މުބާރާތުން ކެޓުމާއެކު މި ސީޒަނުގައި ރެއާލް އަށް މި ސީޒަނުގައި ތައްޓެއް ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ހަމައެކަނި މުބާރާތަކީ ޗެމްޕިއަންސް ލީގެވެ. ނަމަވެސް ސްޕޭން ލީގުގައި ވެސް ވާދަވެރި ބާސެލޯނާއާ ޕޮއިންޓްގެ ގޮތުން 15 ޕޮއިންޓް ފަހަތުގައި އޮތުމާއެކު ޗެމްޕިއަންސް ލީގަށް ނުކުންނައިރު ޓީމުގެ ފޯމު ވަނީ ދަށްވެފައެވެ.\nލޮލަށް ލިބިފައިވާ ހާނިއްކައަކާ ހެދި ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ނެތި ރޭ ރެއާލް ކުޅުނު މެޗަށް ފަހު ކޯޗު ޒައިނުއްދީން ޒިދާން ބުނީ ކޮންމެ ބަޔަކަށް ދަތި ދުވަސްތައް އަންނާނެ ކަމަށާއި، ރެއާލް އަށް އޮތީ ގަދަ އަޅައި މަސައްކަތް ކުރުން ކަމަށެވެ. ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ދެ ވަނަ ބުރުގައި ރެއާލް ވާދަކުރަން ޖެހޭނީ މޮޅު ކުޅުންތެރިން ގިނަ ފްރާންސްގެ ޕީއެސްޖީއާއެވެ.\nބާސެލޯނާ އިން ސްޕެނިޝް ކޮޕާ ޑެލްރޭ ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތުގެ ކުއާޓާ ފައިނަލުން ފުރުސަތު ހޯދައިފިއެވެ. ބާސެލޯނާ ކޮޕާޑެލްރޭގެ ކުއާއާޓާފައިނަލުން ...\nނިއުކާސަލް ޔުނައިޓެޑާއި ބައްދަލުކޮށް4ލަނޑު0ލަނޑުން ލިވަޕޫލް މޮޅުވެ އިގިރޭސި ޕްރިމިއާލީގުގެ ޕޮއިންޓް ޓޭބަލުން6...


Covid 19: Nafsaanee dhulhaheyokamaai, unmeedhu muhinmu! – adduLIVE\nކޯވިޑް 19: ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮ ކަމާއި، އުންމީދު މުހިންމު!\nApr 30, 2020, 10:38 އަމީރާ\nދުނިޔޭގައި އަލަށް ފެތުރެމުންދާ ކޮރޯނާވައިރަހުގެ ސަބަބުން ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރު ވަމުންދާ ވަރަކަށް އެކަމާއި ގުޅިގެން ހިތް ނުތަނަވަސްވާ މީހުން ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އެހެންކަމުން އާންމު މުޖުތަމައަށް، މިބަލިން ހަށިގަނޑަށް ކުރާ އަސަރާއި އެއްވަރަށް، ބަލިން އަހަރެމެންގެ ނަފްސާނީ ސިއްޙަތަށް ކުރާ އަސަރުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީވެސް އެހާމެ މުހިންމު ކަމެކެވެ.\nފިހާރަތަކުގެ ހަރުން ސެނިޓައިޒަރ ފުޅިތައް ހުސްވެ، ސިއްހީ ހިދްމަތްތެރިންނަށް ބޭނުންވާ މާސްކު މަދުވެ، ބަލި ޖެހޭ މީހުންނާއި ބަލީގައި މަރުވާ ކެނޑިނޭޅި އިވެމުންދާ އިރު އެ ވާހަކަ ތަކާއި ދުރަށް ދިއުމަކީ އުނދަގޫ ކަމަކަށްވެދާނެއެވެ.\nޚާއްސަކޮށް، މި މައުލޫމާތުތަކުން ކިތަންމެ އަސަރެއް ކުރި ނަމަވެސް މިވާހަކަތައް އަޑުއަހަން ގިނަ މީހުން ބޭނުންވެއެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް މީސްމީޑިއާގައި އެންމެ ބޮޑަށް ދައުރު ވަމުން ދަނީ މި ބަލީގެ އެންމެ ފަހުގެ ވާހަކަތަކެވެ.\nކޯވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން ލިބޭ ހިތާމަވެރި ޚަބަރާއި، ބިރުވެރިކަމާއި ނުތަނަވަސްކަން އަމިއްލައަށް އިހްސާސް ކުރެވޭނަމަ އަވަހަށް އެހީތެރިކަން ހޯދާށެވެ. މިކަމުގައި ތިމާ ހުރީ އެކަނި ކަމުގައި ނުވިސްނާށެވެ.\nއެކި މަސްދަރުތަކުން އެކި މައުލޫމާތު އެކި ގޮތްގޮތަށް އަހަރެމެންނާއި ހަމައަށް ވާސިލުވާ އިރު މި ޚަބަރުތަކާއި މައުލޫމާތު އަހަރެމެންގެ ނަފްސާނީ ސިއްޙަތަށް އެންމެ އަސަރު ކުޑަގޮތަކަށް ނަގައިގަންނާނީ ކިހިނެއް؟\nއަބަދުވެސް އެންމެ އެކަށޭނެ، ތެދު މައުލޫމާތު ލިބޭ މަސްދަރެއް ޚިޔާރު ކުރޭ\nތަފާތު އެކި މަސްދަރުތަކުން އެކި ގޮތްގޮތަށް މަޢުލޫމާތު އާންމުންނާ ހިއްސާ ކުރަމުންދާއިރު، އިތުބާރު ކުރެވޭ މަސްދަރުތަކުން ލިބޭ މަޢުލޫމާތު އަޑު އަހައި، ޤަބޫލު ކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ރާއްޖޭގައި މިމަޢުލޫމާތު ލިބިގަތުމަށް އެންމެ ރަނގަޅުވާނީ ދުނިޔޭގެ ސިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާ (ޑަބްލިއު.އެޗް.ޔޯ)، ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗް.ޕީ.އޭ)، އަދި ރަޖިސްޓަރ ކުރެވިގެން ހިންގޭ އިތުބާރު ހުރި ޚަބަރު ފަތުރާ ވަސީލަތްތަކެެވެ.\nތިމާގެ ބާރުގައި ވާ ކަންކަން ކުރުން\nގިނަ ފަހަރަށް އިންސާނެއްގެ ހިތްނުތަނަަވަސްވުން ގުޅިފައިވަނީ ދިމާވާ ކަމަކާއި ގުޅޭ، ނޭނގުމުގެ ތެރޭގައިވާ ކަންކަމުން (އަންސަރޓެއިންޓީއިން) އަހަރެމެންގެ ސިކުނޑިތައް މާނައެއް ހަމަޖައްސަން މަސައްކަތް ކުރުމުންނެވެ. އެގޮތުން ކޯވިޑް-19 އަކީ އަހަރެމެންގެ ކޮންޓްރޯލްގައި ވާ ކަމަަކަށް ނުވާއިރު، އަހަރެމެންނަށް ބާރު ފޯރުވޭ ފަދަ ކުދި ކަންކަން ވީހާވެސް ގިނައިން ކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.\nއެގޮތުން، ކޯވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން އަހަރެމެންގެ ބާރުގައި ވާ، އަހަރެމެންނަށް ކުރެވޭނެ އެންމެ ބޮޑު ކަމަކީ އަމިއްލަ ސާފުތާހިރު ކަަމަށް ވީހާވެސް ބޮޑަކަށް ބެލުމެވެ. އެގޮތުން މޫނުގައި އަތް ނުލުމާއި، ގިނަގިގައިން ފެންވަރައި އަތް ދޮވެ، އުޅޭ ތަންތަން ސާފުކޮށް ގެންގުޅުމަކީ އަހަރެމެންގެ އިޚުތިޔާރުގައިވާ ކަންކަމެވެ. މީގެ އިތުުރުން މީސްމީޑިއާ މެދުވެރިކޮށް ލޯބިވާ އާއިލާ މީހުންނާ، އެކުވެރިންނާ ގުޅުން ދެމެހެއްޓުމާއި، އާ ގޭމެއް ނޫނީ އޮންލައިން ކޯހެއް ފަދަ އާ ކޮންމެވެސް ކަމެއް ދެށުމަކީވެސް ތިމާގެ އިޚުތިޔާރުގައިވާ، ކުރުން ރަނގަޅު ކަންކަމެވެ. އަދި ގޭގައި ކަސްރަތުކޮށްލާ، އާ ކަމެއް ކުރަން ދަސްކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމަކީވެސް ގޭގައި ތިބެން ޖެހިފަވާ މިވަގުތު ތިމާއަށް ކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންކަމެވެ.\nއުންމީދު ގެއްލުވާ ނުލާ – އުންމީދު އާލާ ކުރަމާ\nހިތްދަތި ދަނޑިވަޅުތަކުގައި އުންމީދު އާލާ ކުރުމަކީ ދަތިކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެމެންގެ ހިތް ތަކުގައި އުންމީދު އާލާކޮށް، ނުތަނަވަސް ކަން ކުޑަކޮށްލެވޭނެ ކުދިކުދި ކަންކަން އަމިއްލައަށްވެސް ކުރެވިދާނެއެވެ. އެގޮތުން، ތިމާގެ ދިރިއުޅުމުގައި ވާ ކުދިކުދި އުފާވެރި ވަގުތުކޮޅުތަށް ހަނދާންކޮށް، އެކަމަށް ޝުކުރުވެރި ވުމަކީ ކުރެވިދާނެ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މި އުފާވެރި ވަގުތުތަށް އޭގެ އެންމެ ފޮނި ގޮތުގައި ހަނދާން އާ ކުރުމަކީ ނުތަނަވަސް ކަން ވެރިވެފައިވާ ހިތްތަކަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ފަސޭހަކަމެއް އިހުސާސްކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. އުފާވެރި ކަމުގެ ހިނދުކޮޅުތަކުގެ ވާހަކަ ދައްކާ، އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ލިޔެ، އެހަނދާންތައް އާކުރުމުން މީހާގެ ނަފްސަށް ވެރިވެފައިވާ އުދާސްކަން ލުއި ކޮށްދޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ދުވަހުގެ ހުރިހާ ވަގުތެއް މި ދަނޑިވަޅުގެ ނުތަނަވަސް ވާހަކަތަކުގެ ތެރޭގައި ހޭދަނުކޮށް، ވީވަރަކުން މާޒީގެ އުފާތަށް ހަނދާންކޮށް ހީލާ، އުފާކޮށްލާ، މަޖާކޮށްލެވޭތޯ ބެލުންވެސް މުހިންމެވެ.\nނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮ ކަމަށް ވަގުތު ހުސްކުރޭ\nކޮންމެ ދުވަހަކު ފެންވަރާ، ދަތް އުނގުޅާ، އަތް ދޮވެ، ސާފު ތާހިރު ވުމަކީ އަހަރެމެންގެ ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ދަމަހައްޓަން އަހަރެމެން ކުރާ ކަންކަމެވެ. ހަމަ މިގޮތަށް، ރަނގަޅު ކާނާ ކާހެން، ބަލި ވުމުން ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާ، ބޭސްކާ ހެން އަހަރެމެންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ދެމެހެއްޓުމަށްވެސް މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.\nމިކަމުގެ ސަބަބުން ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރާ ކަންކަމުގައި "ކޮންސިސްޓެންސީ" ދެމެހެއްޓި، ހަށި ހެޔޮކަމާ ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ދެމިތިބުމަށް ދޮރު ހުޅުވާލައެވެ. އަދި އަހަރެމެންގެ ނަފްސުތަށް ނުތަނަވަސްކަމާ، ހާސްކަމުން ވަށާލެވުން ހުއްޓުވައިދެއެވެ. އެގޮތުން ކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، މީސްމީޑިއާގައި އެކި މީހުންނާއި މުއާމަލާތް ކުރުމުގައި ތިމާ ބަހައްޓަން ބޭނުން ދުރުމިން ގާއިމު ކުރުމާއި، ދުވާލުގެ ކަންކަމުގައި ތިމާ ހިތްހަމަ ޖެހޭފަދަ ހަރަކާތްތައް ހިމެނުން ރަނގަޅެވެ. މިސާލަކަށް ކުރެހުން، ފޮތް ކިޔުން، ލިޔުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ކުރުން ރަނގަޅު ކަންކަމެވެ. ހަމަ އެގޮތަށް ހަށިގަނޑު ހަމަޖައްސާލުމަށް، ނޭވާލުމުގެ ކަސްރަތުތަކާއި، ލުއި ކަސްރަތެއް ކޮށްލެވޭތޯ ބެލުމަކީވެސް ރަނގަޅު ކަމެކެވެ. އަދި މިނޫނަސް ތިމާގެ ނަފްސު ހަމަޖައްސާލެވޭ، ތިމާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި ހަމަޖެހުން ދެމެހެއްޓުމަށް ކުރެވެން ހުރި ކަންކަން، މެދުކެނޑުމެއް ނެތި، ދިގު މުއްދަތުގައި ދެމެހެއްޓޭތޯ ބަލަންވާނެއެވެ.\nމިކަހަލަ ދަނޑިވަޅެއްގައި ވަށާލެވިފައިވާ ހުރިހާ ކަމެއް ތިމާގެ ނަފްސު ފުރާލުން އެކަށީގެންވެއެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވަގުތުކޮޅެއް ހުސްކޮށްލުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ނަފްސާނީ ގޮތުން އެއްވެސް އެހީއެއް ބޭނުން ވެއްޖެނަމަ، ޖެހިލުމެއް ނެތި 1425 އަށް ގުޅާލާށެވެ. އެންމެން މިތިބީ އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީވާށެވެ.\nމާތް الله މިދުނިޔެއަށް ޝިފާ ދެއްވާށި! އާމީން.\nމަޢުލޫމާތު: ޕްރޮފެސަރ ފިލިޕް ޖޯރޖް، ޑިޕާރޓްމެންޓް އޮފް ސައިކައެޓްރީ، އައިއެމްޔޫ، މެލޭޝިއާ


Apple aa iPhone aai iPad pro dhakkalaifi\nއެޕަލްގެ އާ އައިފޯނާއި، އެޕަލް ޓީވީ، އައިޕެޑް ޕްރޯ ދައްކާލައިފި\nއާ އައި ފޯނާ ބެހޭ ގޮތުން ކުކް ބުނީ ބަލާބެލުމަށް ކުރީގެ ފޯނުތަކާ އެއްގޮތް ސިފަ ތަކެއް ހުންނަ ގޮތަށް ޑިޒައިން ކޮއްފައިވާ މި ފޯނުގެ ހުރިހާ ކަމެއްހެން ބަދަލުކޮށް ފެންވަރު މައްޗަށް ޖައްސާފައިވާނެ ކަމަށެވެ. މިފަހަރުގެ ދެ އައިފޯން ކަމައްވާ އައިފޯން ސިކްސްއެސް އަދި ސިކްސްއެސް ޕްލަސް ގައިވެސް ބޭނުންކޮއްފައިވާ މެޓީރިއަލް އަކީ މަތިންދާބޯޓުގައި ބޭނުން ކުރާ މެޓީރިއަލްއެކެވެ. ހަތަރު ކުލައަކުން މިފަހަރު ފޯނު ލިބެން ހުންނާނެ އެވެ. އެއީ ރިއްސާއި، ރަނާއި، ސްޕޭސް ގްރޭގެ އިތުރުން ރޯސް ގޯލްޑެވެ. ހުރިހާ ތަފާތުތަކާއެކުވެސް އައިފޯނަށް ގެނެއްސައިވާ އެންމެ ބޮޑު ތަފާތަކަށް ފާހަގަ ކުރެވުނީ ތްރީޑީ ޓަޗް ސްކްރީނެވެ. މީގެ އިތުރުން ބާރަ މެގަ ޕިކްސެލް ކެމެރާއަކާއި ފަސް މެގަ ޕިކްސެލްގެ ކުރިމަތީ ކެމެރާއެއްވެސް ހިމެނޭނެއެވެ. އާ އައިފޯން ފިހާރަތަކާ ހަމައަށް އަންނާނީ މިމަހު ފަންސަވީހުގައެވެ.\nއައިޕެޑް ޕްރޯ އަކީ ކުރިންވެސް ބެލެވުނު ގޮތަށް ބޮޑު އަދި ހަލުވި އުފެއްދުމެކެވެ. 12.9 އިންޗީގެ މި އައިޕެޑް ގެ ބޯމިން އައިޕެޑް އެއާ އަކާއި އެއްވަރެވެ. އަދި ފަނަރަ އިންޗީގެ މެކްބުކް ޕްރޯ އަކަށް ވުރެ ސްކްރީނުގައި ޕިކްސެލް ގިނަ މި އައިޕެޑް ގައި އިންނާނީ ރެޓީނާ ޑިސްޕްލޭއެކެވެ. ނަމުން ވެސް އިޝާރާތް ކުރާހެން، އައިޕެޑް ޕްރޯ އަމާޒުކޮއްފައި ވަނީ ވިޔަފާރިއާއި އޮފީސް ބެނުންތަކުގެ އިތުރުން ޑިޒައިން ކުރާފަރާތްތަކަށެވެ.\nއެޕަލްޓީވީ އަށް ބަލާލާއިރު، މިއީ އެޕްސްޓޯރަކާއެކު އަންނަ ޓީވީ އެކެވެ. އެޕަލް އިން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޓީވީގެ މުސްތަގުބަލަކީ އެޕްސް އެވެ. މި ޓީވީ އާއި އެކު ތޫނުފިލި ޕާސަނަލް އެސިސްޓެންޓް ސިރީ ވެސް ހިމެނެއެވެ. ބަލަން ބޭނުންވާ ޗެނަލާއު ޖުމްލަކޮށް ޓީވީ އެއްގެ ރިމޯޓުން ކުރެވޭނެ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ސިރީ ކައިރީ ބުނެލުމުން ކޮއްލަދޭނެއެވެ. ތާޑް ޕާޓީ ޑިވަލޮޕަރުންނަށް އެޕްލިކޭޝަންތައް ހުޅުވާލާފައި ވުމަކީ ޓީވީއަށް ލިބިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެވެ. އަދި ޓީވީން އެޕެއްގެ އެހީގައި ފިހާރަތަކުން ތަކެތިވެސް ގަނެވޭނެއެވެ.


ފޭސްބުކްގެ ސްޓޭޓަސް އަކީ ދެމަފިރިން އެކަކު އަނެކަކު ދެކެ ވާ ލޯބި ހާމަކުރާ ތަނަކަށް ނަހަދާށެވެ. – Ilm\nއިންޓަނެޓަކީ ނިޢުމަތެކެވެ. އޭގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ހިފައިފިނަމަ، އޭގެ ސަވާބާއި ދަރުމަ އިތުރުވެގެން ދާނެކަމީ ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. ހަމަ އެއާއެކު އެއީ އޭގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ނުހިފައިފި މީހަކަށް ވަބާއެކެވެ. ބައްޔެކެވެ.\nޢިއްޒަތްތެރި ލޮބުވެތި އަޚުންނާއި އުޚްތުންނޭވެ. ލޮބުވެތި އެކުވެރިންނޭވެ. ލޮބުވެތި ޒުވާނުންނޭވެ! ވިސްނާލާށެވެ. ފޭސްބުކްގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކު ހޭދަކުރާ ވަގުތުތަކުގެ ތެރެއިން ﷲ އަށްޓަކައި ހޭދަކުރެވުނީ ކިހާ ވަގުތެއްތޯ އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލު ކޮށްލާށެވެ. ހަމަ ޔަޤީނުން އެނގޭ އެއް ކަމެއް އެބަ އޮތެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަގުތުތައް މި ދުނިޔޭގައި ހޭދަކުރާ ގޮތާމެދު ﷲ ސުވާލު ކުރައްވާނެކަމެވެ. ހެޔޮ ގޮތުގައި އެވަގުތުގެ ބޭނުން ހިފައިފި މީހަކަށް ކޮޅުނެތްކޮޅަށް އުފާވެރިކަން ހުއްޓެވެ. އެއާ ޚިލާފު ވެއްޖެ މީހަކަށް ހުރީ ހިތާމައެވެ.\nފަހުގެ ތާރީޚުގައި އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު އެއް އިންޓަނެޓުގެ އިޖުތިމާޢީ ވިއުގައެއްގައި އުޅޭ އެއް ވިއުގައަކީ ފޭސްބުކެވެ. އޭގައި ބޭނުންކުރެވެން ހުރި ޚިދުމަތްތަކުގެ ފަސޭހަކަމާއި، އެކުވެރިންނާއި އެކުވެރިކަން ބަދަހިކޮށްލަން މިހާ “ބިޒީ” ދުވަސްވަރެއްގައި އެންމެ މަޤުބޫލު އެއް ވިއުގަ ކަމުގައި ފޭސްބުކް ވަނީ ވެފައެވެ.\nފޭސްބުކް ބަލާލުމުން އެކުވެރިންގެ އެދުވަހުގެ މޫޑު އެނގިގެން ދެއެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް ފަސޭހަކަމާއެކު އެމީހާގެ ހިތުގައިވާ އެއްޗެއް ހާމަކޮށްލަނީ އޭނާގެ ސްޓޭޓަސް ގައެވެ. އޭރުން އެކުވެރިންގެ ލިސްޓުގައިވާ އެންމެންނަށް އެ ފެނިގެން ދެއެވެ. އަދި އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން އެކުވެރިން މަޝްވަރާވެސް ދެއެވެ.\nއެއްވެސް ޙާލެއްގައި އަޅުގަނޑު ފޭސްބުކް ޕްރޮމޯޓު ކުރުމަށް ވާހަކަ ދައްކަނީ އެއް ނޫނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ މިއަދުގެ ގިނަ ޒުވާނުން ފޭސްބުކްގައި ތިބޭކަމީ ދެކޮޅު ހެދެން ނެތް ޙަޤީޤަތެކެވެ.\nވަރަށް ގިނަ ފަހަރަށް ފޭސްބުކްގެ އެކުވެރިންގެ ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ބައެއް މީހުންގެ ސްޓޭޓަސްތައް ބަލާލެވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ޙައިރާން ވާ ފަދަ ބައެއް ސްޓޭޓަސްތައް ފެންނަފަހަރު މަދެއް ނޫނޭ ދެންނެވިދާނެއެވެ. ކަމުގެ މުހިއްމުކަމާހެދި ލިޔުމަކުން މިވާހަކަ ޙިއްސާ ކޮށްލުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ކަމުގައި ފެންނާތީ ދަންނަވަމެވެ.\nފޭސްބުކްގެ ބައެއް އެކުވެރިން އެމީހުންގެ އަނބިން ނުވަތަ ފިރިން ދެކެ ވާލޯބި ހާމަކުރުމަށް ފޭސްބުކްގެ އެމީހެއްގެ ޕްރޮފައިލްގެ ފާރު (ފޭސްބުކް ވޯލް) ބޭނުން ކުރެއެވެ. މި ފާރުގައި ލިޔާ އެއްޗެއްނަމަ އެމީހެއްގެ ފޭސްބުކުގެ ރަހުމަތްތެރިން އެންމެންހެން ކިޔާނެއެވެ. މެސެޖުގައި ވަނީ އަނބިމީހާ ނުވަތަ ފިރިމީހާ ދެކެވާ ޚާލިޞް ލޯބީގެ ޢިބާރާތްތަކެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެމެސެޖުތަކަކީ ޢާއްމު ތަންތަނުގައި ބޭނުންކުރުން ލަދުހުތުރު ޢިބާރާތްތަކެއް ކަމަށް ސަލާމަތް ބުއްދި ދެކޭ ޢިބާރާތް ތަކެކެވެ.\nދެމަފިރިން އެކަކު އަނެކާގެ ސިއްރުތައް ވަންހަނާ ކުރަން ޖެހެއެވެ. އެއީ އެދެމީހުން އެކަކު އަނެކާއަށްޓަކައި އަދާކުރަންޖެހޭ ޙައްޤެކެވެ. ދެމަފިރިންގެ ސިއްރުތައް އެއްވެސް މީހަކަށް ހާމަކުރުން ހުއްދައެއް ނުވާނެއެވެ. އެއީ ދެމަފިރިން ކުރެ އެއްވެސް މީހަކަށްވެސް ހުއްދަވެގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކިތަންބެ ބެސްޓު ފުރެންޑަކަށްކަމުގައި ވިޔަސް، ކިތަންމެ ގާތްތިމާގެ މީހަކަށް ކަމުގައި ވިޔަސްމެއެވެ. އެއީ މަންމަ ނުވަތަ ބައްޕަ ނުވަތަ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ މީހަކަށް ކަމުގައި ވިޔަސް މެއެވެ. ސަބަބަކީ އެއީ ދެމަފިރިންގެ ސިއްރެކެވެ. އެ ސިއްރު ސިއްރު ކުރުމަކީ ލާޒިމު ކަމެކެވެ.\nއެހެން ކަމުން، ފޭސްބުކްގެ އެކުވެރިންނާއި ފޭސްބުކް ބޭނުންކުރާ ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްގެ ސަމާލުކަމަށްޓަކައި މިވާހަކަ ދެންނެވީމެވެ. ދެމަފިރިންގެ ދެމެދުގައި ދެކެވޭ ލޯބީގެ ވާހަކަތަކަކީ، އެހެން މީހުންނާ ހިއްސާ ކުރެވިގެންވާނޭ ވާހަކަތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ ސިއްރު ކުރެވެން ޖެހޭ އެއްޗެކެވެ.\nފޭސްބުކްގެ ސްޓޭޓަސް އަކީ ދެމަފިރިންގެ ލޯބި ހާމަކުރާ ތަނަކަށް ނަހަދާށެވެ.\nމަސްދަރު: ނޫރުލް ސަލާމް


ގްރައުންޑް ވޯޓަރ ރިސޯސަސް އެންޑް ޑިޒައިން އޮފް އެކުއިފަޔަރ ރިޗާރޖް ސިސްޓަމް ފޯރ 12 އައިލެންޑްސް" ގެ ކޮންސަލްޓަންސީ ދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމާއި ގުޅޭ\n(ގްރީން ކްލައިމެޓް ފަންޑުގެ (ޖީ.ސީ.އެފް.ގެ) ހިލޭ އެހީގެ ދަށުން ހިންގާ ޕްރޮޖެކްޓަށް "ގްރައުންޑް ވޯޓަރ ރިސޯސަސް އެންޑް ޑިޒައިން އޮފްއެކުއިފަޔަރ ރިޗާރޖް ސިސްޓަމް ފޯރ 12 އައިލެންޑްސް" ގެ ކޮންސަލްޓަންސީ ދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމާއި ގުޅޭ\nމިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓްއާއި ގްރީން ކްލައިމެޓް ފަންޑް ގުޅިގެން ހިންގާ 'ސަޕޯޓިންގ ވަލްނަރަބްލް ކޮމިއުނިޓީސް އިން މޯލްޑިވްސް ޓު މެނޭޖް ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް އިންޑިއުސްޑް ވޯޓަރ ޝޯޓޭޖަސް' ޕްރޮޖެކްޓަށް ގްރައުންޑް ވޯޓަރ ރިސޯސަސް އެންޑް ޑިޒައިން އޮފް އެކުއިފަޔަރ ރިޗާރޖް ސިސްޓަމް ފޯރ 12 އައިލެންޑްސް" ގެ ކޮންސަލްޓަންސީ ދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް ބޭނުންވެގެން 25 މާރިޗް 2021 ގައި ކުރެވުނު އިޢުލާން ނަމްބަރ (IUL)438-GCF/438/2021/88 އަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބީލަންތައް އަގު ބޮޑު ކަމަށް ފެންނާތީ އިއުލާން ބާތިލްކޮށްއަލުން އިޢުލާން ކުރަމެވެ.\nބީލަން ހުށަހެޅުމަށް ޝަޢުޤުވެރިވެލައްވާ ފަރާތްތަކުން މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓްގައި ރަޖިސްޓަރ ކުރަންވާނެއެވެ. ރަޖިސްޓަރީ ކުރައްވާނީ 'ބިޑަރޒް ރެޖިސްޓަރޭސަން ފޯމް' [email protected] އަށް އީ-މެއިލް ކުރައްވައިގެނެވެ. މިފޯމް މިގެޒެޓް އިޢުލާނާ އެއްކަރުދާސް ކުރެވި އަދި މިނިސްޓަރީގެ ވެބްސައިޓުން ވެސް އިން ޑައުންލޯޑް ކުރެވެން ހުންނާނެއެވެ. ރަޖިސްޓްރޭޝަން ކުރިއަށް ދާނީ ގެޒެޓް ކުރެވޭ ދުވަހުން ފެށިގެން 15 އޭޕްރިލް 2021 ވާ ދުވަހުގެ ހެނދުނު 12:00 އާއި ހަމައަށެވެ. ބީލަން ހުށަހެޅުމަށް ރަޖިސްޓަރ ނުކުރާ ފަރާތްތަކަށް ބީލަން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ނޯންނާނެ ވާހަކަ ދެންނެވީމެވެ.\nމި މަސައްކަތުގެ ބިޑް ސެކިޔުރިޓީގެ ގޮތުގައި 16,000 ދިވެހި ރުފިޔާ ހުށަހަޅަން ޖެހޭނެއެވެ. ބިޑް ސެކިޔުރިޓީގެ މުއްދަތަކީ ބިޑް ހުޅުވާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 90 ދުވަހެވެ.\nބީލަން ހުޅުވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 21 އޭޕްރިލް 2021 ވާ ދުވަހު 11:00 ގައި، މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓްގައި މި މަސައްކަތަށް އަންދާސީ ހިސާބު ހުށަހަޅުއްވާ ފަރާތްތަކުގެ ހާޒިރުގައެވެ. ގަޑިޖެހުމަށްފަހު ހުށަހަޅާ ބީލަންތައް ބަލައިނުގަނެ އަނބުރާ ރައްދު ކުރެވޭނެއެވެ. ބީލަންތައް ހުންނަންވާނީ ސިޓީއުރައެއްގައި ބަންދުކުރެވިފައެވެ. ބޭރުގައި ބީލަމަށް ދެވިފައިވާ ނަން، ހުޅުވަން ކަނޑައެޅިފައިވާ ތާރީޚާއި ވަޤުތު، "ރިކުއެސްޓް ފޯ ޕްރޮޕޯސަލް" ގައި ވާގޮތައް ބީލަން ހުށަހަޅާ އެޑްރެސް ލިޔެވި އަދި ބީލަން ހުށަހަޅާފަރާތުގެ ނަން ލިޔެވިފައި އޮންނަންވާނެއެވެ. ބީލަމުގެ 'ބިޑް ވެލިޑިޓީ' މުއްދަތެއްގެ ގޮތުގައި ބިޑް ހުށަހަޅާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 90 ދުވަސް އޮންނަންވާނެއެވެ. މިބީލަމުގައި 'އިލެކްޓްރޯނިކް ސަބްމިޝަން' ބަލައެއް ނުގަނެވޭނެއެވެ.\nމި ޕްރޮޖެކްޓާއި ބެހޭގޮތުން އެއްވެސް ސުވާލެއްވާނަމަ، އީ-މެއިލް ކުރައްވާނީ 15 އޭޕްރިލް 2021 ވާ ދުވަހު 14:00 ގެ ކުރިން، ތިރީގައިވާ އީ-މެއިލް އެޑްރެހަށެވެ. އީމެއިލްކުރައްވާއިރު ސަބްޖެކްޓްގައި އިޢުލާނު ނަންބަރާއި ބީލަމުގެ ނަން ލިޔަންވާނެއެވެ.\nސުންގަޑި: 21 އޭޕްރިލް 2021 1100


ވޮޝިންޓަން (ޑިސެމްބަރު 29) - އެމެރިކާގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބު ހެކްކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނާ މައްސަލައިގައި ރަޝިޔާ އާއި އެ ގައުމުގެ ރައީސް ލަޑިމިއާ ޕުޓިންއާ ދެކޮޅަށް ދަތި ކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އެމެރިކާގެ ސެނެޓުގެ މަޝްހޫރު ތިން މެންބަރަކު ގޮވާލައިފި އެވެ.\nވޮޝިންޓަން (ޑިސެމްބަރު 16) - އެމެރިކާގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ހެކްކުރި ކަމަށް ބުނާ މައްސަލާގައި ރަޝިޔާއާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު އަޅުއްވާނެ ކަމަށް ރައީސް ބަރަކް އޮބާމާ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nރަޝިޔާ އިން ވެސް އެމެރިކާގެ ޑިޕްލޮމެޓުން ފޮނުވާލައިފި\nމޮސްކޯ (ޖުލައި 10) - ރަޝިޔާ އެމްބަސީގެ ދެ ޑިޕްލޮމެޓުން ވޮޝިންޓަނުން ފޮނުވާލާފައި ވަނިކޮށް އެމެރިކާގެ ދެ ޑިޕްލޮމެޓުން މޮސްކޯ އިން ވެސް ފޮނުވާލައިފި އެވެ.


Gohraalhu ge vadhaaee show ah thayyarutha?\nގޮށްރާޅުގެ ލަވަ "ރާޅެއް ހެން" ގެ މަންޒަރެއް---\nގޮޮށްރާޅުގެ ވަދާއީ ދެޝޯއަށް ތައްޔާރުތަ؟\nމިމަހު ހަތަރު ވަނަ ދުވަހު ގޮށްރާޅު ދައްކަން ފަށާފައިވާއިރު އެފިލްމަކީ ގިނަ ބައެއްގެ ތަރުހީބު ލިބެމުން އަންނަ ފިލްމެކެވެ. ފިލްމު ވަދާއީ ދެ ޝޯއަށް ތައްޔާރީތައް މިހާރު ވަމުން އަންނައިރު އެދެ ޝޯގެ ޓިކެޓު މިހާރު ދަނީ ވިއްކަމުން ކަމަށް ޕްރޮޑިއުސަރު މުހައްމަދު އަލީ (މޮގާ) ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nފިލްމުގެ ފަހު ދެ ޝޯ މިމަހު 28 ގައި އާއި އަންނަ މަހު އެކެއްގައި ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު މިހާތަނަށް ގޮށްރާޅުގެ 30 ޝޯ ދައްކާފައިވާއިރު 21 ޝޯ ވަނީ ހައުސްފުލް ވެފައި ކަމަށް މޮގާ ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nމާ ދިގު ނޫން އެ ފިލްމު ގައި ގިނައިން ފެނުނީ އާ ތަރިންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އައިޝަތު ތަސްލީމާ، އައިމިނަތު ރަޝްފާ، އަބްދުﷲ އަޒާން، ހަސަން އިރުފާން (ޒަކިއްޓެ)، ޖުމައްޔިލް ނިމާލް، އަދި ނުޒުހަތު ޝުއައިބް (ނުޒޫ) ފަދަ ތަރިންގެ އެކްޓިން "ގޮށްރާޅު" އިން ފެނިގެންދިޔަ އިރު ބެލުންތެރިން ބުނަނީ ހުރިހާ ތަރިންގެ އެކްޓިން ވެސް ވަރަށް ކުޅަދާނަ ކަމަށެވެ.


Trump Jr Ah Dhon Manma Ah Vure Anbimeehaa Huthuru - Vaguthu\nޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ އަށް ދޮންމަންމަ އަށް ވުރެ އަނބިމީހާ ހުތުރު\nޓްރަމްޕް ޖޭއާރް އާއި އޭނާގެ އަނބިމީހާ\nއެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ އެންމެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ 2007 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ ލޮސް އެންޖެލިސްގެ ރޭޑިއޯއަކަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި އޭނާގެ އަނބިމީހާ ވެނެސާ ޓްރަމްޕް އޭނާގެ ދޮން މަންމަ މިލާނިއާ ޓްރަމްޕްއަށް ވުރެ އުމުރުން ދުވަސްވެފައިވާ ހެން ހީވާ ކަމަށް ބުނެ ޝަކުވާކުރާ އަޑު އެ އިންޓަވިއުގެ އޯޑިއޯއަކުން އާންމުވެއްޖެއެވެ.\nއިންޓަވިއުގައި ޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ ގާތުން އެމެރިކާގެ މަޝްހޫރު ޕްލޭބޯއި މޭންޝަންއަށް އޭނާ ކުރި ދަތުރުގެ ހާލަތާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރެވުމުން އޭނާވަނީ އެކަން އޭނާއަށް ގަބޫލުކުރަންވެސް ދަތިކަމަށާއި މަޝްހޫރު ޕްލޭބޯއި މެންޝަންގައި އޭނާ ހުންނަން ޖެހުނީ އޭނާގެ މާބަނޑު އަންހެނުންނާއިއެކުގައިކަމަށް ބުނެ އެޔަށްވުރެ އިތުރަށް ދަތުރު ފޫހިވާނެތޯ ބުނެ ސުވާލުކޮށްފައެވެ.\nއަދި އޭނާގެ ގާތުން އޭނާގެ އަނބިމީހާއާއި ދޮން މަންމަ މިލާނިއާގެ އުމުރު އެހުމުން އޭނާވަނީ އެ ދޭތެރޭގައި ފަސް ނުވަތަ ހަ އަހަރުގެ ފަރަގެއް އުޅޭނޭކަމަށް ލަފާކޮށް އެތަނުން އުމުރުން ދުވަސްވާނީ އޭނާގެ އަންހެނުން ވެނެސާކަމަށް ވެސް ފަސްނުޖެހި ބުނެފައެވެ. އެހާ ހިސާބުން އޯޑިއެންސްގެ ނުރުހުމުގެ އަޑުއިވުމުން ޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ ވަނީ އެއީ ސަމާސާއެއްކަމަށް ބުނެފައެވެ. ދޮން މަންމަ މިލާނިއާއާއި އެއްވެސްވަރަކަށް ގަޔާވޭތޯ ސުވާލުކުރުމުން ޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ ވަނީ އާދައިގެގޮތަކަށް އެއީ ވަރަށް ރަނގަޅު މީހެއްކަމުގައި ބުނެ ޖަވާބުދީފައެވެ.\nކަޅު ނަސްލުގެ އަންހެނުންނާއި ޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ ގަޔާވޭތޯކުރި ސުވާލަށް ޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ ބުނީ ސައިޒުން ބޮޑުވި ވަރަކަށް އޭނާއަށް ކަމުދާކަމަށެވެ. އަދި އަބަދުވެސް އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ފަހަތުން ބިލިއަނަރަކަށްވެ އެތައް އަންހެނުންނަކާއި އެކު ގުޅުން ބޭއްވުމަށް ޅަ އުމުރުންސުރެން ވެސް ގަސްތުކުރިންތޯ އެހުމުންވެސް ޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ ވަނީ ވަގުތުން އާއެކޭ ބުނެފައެވެ.\nޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ މިސް ޔުނިވާރސް ޕެޖެންޓުން ކާމިޔާބު ހޯދި އެއްވެސް ފަރާތަކާއި ޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރއާއި ނަހަމަގުޅުމެއް އޮތްތޯ ސުވާލުކުރުމުން ޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ ވަނީ އެތަނުން ކޮން ފަރާތެއްތޯ ސުވާލުކޮށްފައެވެ. އެބަސްތަކަށް ވެސް އޯޑިއެންސްގެ ނުރުހުމުގެ އަޑުއިވުމުން ޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ ވަނީ ވަގުތުން އެއީ ސަމާސާއެއްކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nޓްރަމްޕް ޖޫނިއާރ އާއި އޭނާގެ އަންހެނުން ވެނެސާ މިހާރު ދަނީ ވަރިވުމަށް ތައްޔާރުވަމުންކަމަށް ވަނީ މީޑިޔާގައި އެދެމަފިރިން ކަށަވަރު ކޮށްދީފައެވެ.\nސުންގަޑި ހަމަވިއިރު ވައިޓް ހައުސް އަށް ޚަޝޯޤީގެ މަރުގެ ތަފްސީލް މަޖިލީހަށް ނުދެވުން\nއޭޕްރީލް 6, 2018 09:33\nއޭޕްރީލް 6, 2018 10:22\nހަގީގަތްވާނީ ހަގީގަތަކަށް ދޯ.\nއޭޕްރީލް 7, 2018 16:59\nމިހާ ގޯސްވީމަ ދެން ރަނގަޅުވާނީވެސް ވަރިވުންދޯ !


Rahrashuge Land Use Plan Hedhumugai Dhimaavefaivaa Dhathithakakee Kobaa?\nލޭންޑްޔޫސް ޕްލޭން ހެދުމަށް ހަރަކާތްތެރިވަނީ--\nރަށްރަށުގެ ލޭންޑް ޔޫސް ޕްލޭން ހެދުމުގައި ދިމާވެފައިވާ ދަތިތަކަކީ ކޮބާ؟\n31 މޭ 2022 - 18:10:51\nމިލިޔުމުގެ މަޤަސަދު: މިލިޔުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގެ އެލްޔޫޕީ ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ޢަމަލީގޮތުން ކުރާފަންނުވެރިން ރަމްޒުކޮށްދޭ ދެޖަމިއްޔާ ކަމުގައިވާ މޯލްޑިވްސް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް ޕްރޮފެޝަނަލް ސާރވޭޔާރސްގެ (ސާރވޭ އެސޯސިއޭޝަންގެ) ފަރާތުން, ރަށްރަށުގެ އެލްޔޫޕީ ހެދުމުގައި މިވަގުތު ދިމާވެފައިވާ މައްސަލަތަކާއި ނުވަތަ ދަތިތަކާއި ބެހޭގޮތުން އެފަރާއްތަކަށް ފެންނަގޮއް ބަޔާންކޮށް ނެރޭލިޔުމެކެވެ. މިލިޔުމުގެ މައިގަނޑު މަޤުސަދަކީ އެލްޔޫޕީ ހެދުމާއި ގުޅޭގޮތުން ތަފާތު ގޮތްގޮތަށް މީޑިއާގައި ވާހަކަދެކެވޭތީވެ، މިމަސައްކަތް ޢަމަލީގޮތުން ކުރާފަންނުވެރިން މިކަންކަމާއި ދޭތެރޭ ދެކޭގޮތްހާމަކޮށް އަދި މިހާރު ދިމާވެގެންމިއުޅޭ މައިގަނޑުމައްސަލަ، (އެލްޔޫޕީތައް ނުހެދި ދިގުލައިގެން ދިއުން) ހައްލުކުރެވިދާނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެނަށް ފެންނަ ކަންކަން ބަޔާންކުރުމެވެ.\nކުރީގައި ރާޖޭގައި ލޭންޑް ޔޫސް ޕްލޭން ހެދޭގޮތް\nއާންމުގޮތެއްގައި ކުރީގައި އެލްޔޫޕީ ހެދުމުގައި ކަންކުރެވޭގޮތަކީ އެރަށެއްއެވަގުތަކު އޮތްގޮތްދައްކުވައިދޭ ކުރެހުމެއް ހެދުމަށްފަހު ރަށުގައި ހުރި ހުސްޖާގަތަށް ދިހެހިރާއްޖޭގެ ބިނާވެށި ޤަވައިދުގައި ބުނާ ހަމަތަކުގެމަތިން ޕްލޭން ކުރުމެވެ. ރަށުގެ ކުރެހުމަކީ ކޮންމެހެން ސަރވޭކުރުމަށްފަހު ހެދޭ ރަށުގެ ސްކޭލްޑް ކުރެހުމަކަށް ވާކަށްނުޖެހެއެވެ. އެހެންކަމުން ގޫގްލް ފޮޓޯމަތީ ކުރަހައިގެން އެލްޔޫޕީ ހެދިފަވެސް ހުރެދާނެއެވެ. މިހެންމިކަން ކުރުމުން އެކިކަންކަމަށް ބިންކަނޑައަޅާއިރު ބިންތައްދިމާނުވެ، އެއްބިން އަނެއްބިމާއި ފުށުއަރާ، މަގުތަށް ސީދާ ނުކުރެވި ތަފާތުއެތައް މައްސަލަތަކެއް ދިމާވެއެވެ.\nމިވަގުތު ރާޖޭގައި ލޭންޑް ޔޫސް ޕްލޭން ހެދޭގޮތް\nދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީއުސޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނާއި އެޤާނޫނަށް ގެނެވުނު އިސްްލާތުތައް ފާސްވެ، އެންމެފަހުން ބޭއްވުނު ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބަށްފަހު މިޤާނޫނާއި އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ވަނީ ފެށިފައެވެ. މިޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުން ކުރީގައި ހެދިފައިވާ އެލްޔޫޕީތައް މިޤާނޫނަށް ފެތޭގޮތަށް އަޕްޑޭޓް ކުރަންޖެހެއެވެ. އަދި އަލަށް ހެދޭ އެލްޔޫޕީތައްވެސް ހުންނަންވާނީ މިޤާނޫނާއި ފުށުނާރާގޮތަށެވެ. މިޤާނޫނުގައިވާގޮތުން އެލްޔޫޕީތަކުގައި އަލަށް ހިމަނަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތުތަކަކީ އެރަށެއްގައިހުރި ރުއްގަހުގެ އަދަދާއި ހުރިތަނާއި، ހިމާޔަތް ކުރެވޭ ސަރަހައްދުތަކާއި، ރަށުގެ ހިއްކާފައިވާ އަދި ހިއްކެއް އޮއް ސަރަހައްދުތަކާއި އެސަރަހައްދުގެ ޕްލޭނާއި އަދި ރަށުގެ ބިމުގެ އަގެވެ. އަދި މީގެއިތުރަށްވެސް ހެދޭ އެލްޔޫޕީތަށް ވާންޖެހޭނީ ރަށުގެ ތަރައްޤީގެ ޕްލޭނާއި އެއްގޮތަށް ހެދޭ ގުޅި ލާމެހިފައިވާ ޕްލޭނަކަށެވެ.\nމިހާރުވެސް އެލްޔޫޕީ ހެދުމަށްޓަކައި ކުރަހާ ރަށުގެޗާޓަކީ މޯލްޑިވްސް ލޭންޑް އެންޑް ސާރވޭ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެލްއެސްއޭ) ގައި ރަޖިސްޓަރ ވެފައިވާ ލައިސަންސް އޮންނަ ސާރވޭޔަރެއް ސާރވޭކުރުމަށްފަހު ކުރަހާ ޗާޓަކަށްވުން މަޖުބޫރުކަމަށް ޤާނޫނުގައި ބުނެފައެއްނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ސާރވޭޔަރަކު ސާރވޭކޮށްގެން ޗާރޓް ކުރެހުމަކީ ޕްލޭނިންގ މިނިސްޓްރީން ބާރުއަޅާ އަދި އެންމެ އެދެވިގެންވާގޮތެވެ. މިނޫން ގޮތަކަށް ޗާޓުކުރަހައި ހުށައަޅާނަމަ އެޗާޓަކީ ރަނގަޅުމިން ތަކެއްގެ މައްޗަށް ކުރެހިފައިވާ ޗާޓެއްކަން ކައުންސިލުން ލިޔުމަކުން ޔަގީންކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ. އަދި ހަމަ މިިޔާއިއެކު އެކުލަވާލެވޭ އެލްޔޫޕީއާއި އަދި ރިޕޯޓަކީ ވަކިފަންނަކަށް ޚާއްސަމީހަކު ހަދައި ހުށައަޅަން ޖެހޭގޮތަކަށްވެސް ޤާނޫނުގައި ބަޔާން ކޮށްފައެއްނެތެވެ. ނަމަވެސް އުސޫލެއްގެގޮތުން މިމަސައްކައްތައް މިވަގުތުވެސް ރާއްޖޭގައި ކުރަނީ މިފަންނުގެ ފަންނުވެރިންނެވެ.\nރާއްޖޭގައި އިމާރައްކުރުމާއި ޑިޒައިންކުރުމާއި އަދި ޕްލޭންކުރުމުގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާއްތެރިވާ ފަންނުވެރިން\nރާއްޖެއަކީ އެއްވެސްދާއިރާއެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަންނުވެރިން އެހާގިނަ ޤައުމެއްނޫނެވެ. މިގޮތުން ޕްލޭނިންމިނިސްޓްރީގެ ވެބްސއިޓުގައިވާ އެކިދާއިރާތަކުގެ ފަންނުވެރިންގެ ދަފުތަރު ދައްކާގޮތުން މިވަގުތު ރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައި ތިބި 19 އާރބަންޑިޒައިނަރުން/ޕްލޭނަރުންނާއި، 89 އާރކިޓެކްޓުންނާއި، 61 އާރކިޓެކްޓް ޗެކަރުންނާއި، 47 ސްޓްރަކްޗަރަލް ޗެކަރުން އެބަތިއްބެވެ. އަދި އީއައިއޭ ހެދުމުގެ ދާއިމީ ހުއްދަ އޮންނަ 47 ފަރާތަކާއި އެމްއެލްއެސްއޭ ގައި ރަޖިސްޓްރީވެފައި ތިބި ލައިސްންސް އޮންނަ 15 ސާރވޭޔަރުން އެބަތިއްބެވެ.\nމީގައި ފާހަގަކޮށްލުން މުހިންމު ނުކުތާއަކީ ރާއްޖޭގެ އެކިސަރަހައްދުތަކުގައި ހިނގާ އިމާރާއްކުރުމާއި، މަގުހެދުމާއި، ބިންހިއްކުމާއި، އެއާރޕޯޓްއެޅުމާއި، ފަޅުފުންކުރުމާއި، ފެނާއި ނަރުދަމާގެ މަސައްކައްތަކާއި، އެކިބޭނުންތަކަށް ރަށްރަށް ތަރައްޤީކޮށް ޑިވެލޮޕް ކުރުންފަދަ ތަފާތު ސިނާއި މަސައްކައްތަކަކީ މަތީގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ފަންނުވެރިންގެތެރެއިން ބަޔަކު ބައިވެރިވެގެން، ކުރަންޖެހޭ ސާރވޭތައް އެކުރެވެންޖެހޭ ސްޓޭންޑެޑަކަށް ކުރެވިގެން، ހެދެންޖެހޭ ރިޕޯޓްތަކާއި ކުރެހުންތައް އެހުންނަން ޖެހޭ ފެންވަރަށް ހެދިގެން ކުރެވޭ މަސައްކައްތަކެއްކަމެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި ހިންގޭ މިފަދަ މަޝްރޫޢުތަކުގެ ތެރޭގައިި ބޭރުގެ ކޮންޓްރެކްޓަރުންނާއި ވޯލްޑް ބޭންކް ފަދަ ފައިސާގެ އެހީދޭ ތަފާތު ޖަމާއައްތަކުގެ އެހީގައި ހިންގާ މަޝްރޫޢުތައްވެސް ބައިވަރު ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ މަޝްރޫޢުތަކަށް ކުރެވޭ ސާރވޭތަކާއި ހެދޭ ރިޕޯޓްތައް ހުންނާނީ އެފަރާއްތަކުގެ މިންތަކަށެވެ (އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްޓޭންޑެޑަށެވެ).\nއެހެންކަމުން އެލްޔޫޕީ ހެދުމަށްޓަކައި އަލަށް ރުއްގަހުގެ އަދަދު އަދި ހުރިތަން ދެނެގަނެ، ބިންހިއްކިދާނެ ސަރަހައްދުތައް ދެނެގަތުން ލާޒިމުވެފައިވީނަމަވެސް މިފަދަ ސާރވޭތަކަތީ މީގެ މާކުރިއްސުރެ ރާއްޖޭގެ ސާރވޭ އިންޑަސްޓްރީގައި މަސައްކަތް ކުރާފަރާއްތަކުން ޒަމާނީ އާލާއްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ކުރަމުންއައިސްފައިވާ ސާރވޭތަކެވެ. ރުއްގަހުގެ ސާރވޭއާއި އަދި ރަށްރަށުގެ ސާރވޭތަކުގައި ޑްރޯން ބޭނުންކުރަން ރާއްޖޭގައި 2016 ވަނައަހަރުވަނީ ފެށިފައެވެ. މިގޮތުން ސާރވޭ ކުރުމުގައި ދުނިޔޭގެ އެހެންގައުމުތަކުގައިވެސް ބޭނުންކުރާ އެންމެޒަމާނީ ފިކްސްޑް ވިންގް، މަލްޓިރޮޓޯ އަދި އާރުޓީކޭ ޑްރޯން ރާއްޖޭގެ ސާރވޭޔަރުން ބޭނުންކުރާ ތާ އެތައް އަހަރެއްވީއެވެ.\nރާއްޖޭގައި އިމާރައްކުރުމާއި ޑިޒައިންކުރުމާއި އަދި ޕްލޭންކުރުމުގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާއްތެރިވާ ފަންނުވެރިންނަކީ ކަމަށް ޤާބިލު ބައެކެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި ވަކިބާވަތެއްގެ ފަންނުވެރިންނެތިގެން ވަކި މަސައްކަތެއް ކުރިޔަށް ނުގެންދެވުނު ކަމެއްވެސް އެނގޭކަށް ނެތެވެ. ފަންނުވެރިންނަކީވެސް މާރކެޓްގައި މަސައްކަތް އުފެދޭވަރަކަށް އުފެދޭބައެވެ. އެތަނެއްގައި ނެއްމަސައްކަތެއްކުރާނެ ފަންނުވެރިންނެއް އެއްވެސް ތާކު ނުތިބޭނެއެވެ.\nއެލްޔޫޕީ ހެދުމުގެދާއިރާގެ ފަންނުވެރިން\nމައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މިދާއިރާގައި ޢަމަލީގޮތުން މިހަރަކާއްތެރިވަނީ ދެބާވަތެއްގެ ފަންނުވެރިންނެވެ. އެއީ ސާރވޭޔަރުންނާއި އާރބަން ޕްލޭނަރުން ނުވަތަ ޑިޒައިނަރުންނެވެ. އެކި ކަހަލަ ސޯޝަލްސާރވޭތައް ކުރުމުގައި އެދާއިރާގެ ފަރާއްތަށްވެސް ބައިވެރިވެއެވެ. އިސްވެފާހަގަކުރެވުނު ފަންނުވެރިންގެ ދަފުތަރުގައިވާގޮތުން މިވަގުތުވެސް ރާއްޖޭގައި 19 އާރބަންޑިޒައިޏަރުން/ޕްލޭނަރުންނާއި، 89 އާރކިޓެކްޓުންނާއި އަދި ލައިސްންސް އޮންނަ 15 ސާރވޭޔަރުން އެބަތިއްބެވެ. މިވަގުތު ދަފްތަރުގައި 19 އާރބަންޑިޒައިނަރުން/ޕްލޭނަރުންތިބިކަމުގައިވިޔަސް، އިމާރާއްކުރުމުގެ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަންނުވެރިންގެ ޤަވައިދުގައިވާގޮތުން އާރކިޓެކްޗަރއިން ފުރަތަމަ ޑިގްރީ ހާސިލްކޮށްފައިވާ ފަރާއްތަކަކީ އާރބަންޑިޒައިނަރުން/ޕްލޭނަރުންގެ ގޮތުގައި ރަޖިސްޓަރ ވެވޭނެފަރާއްތަކެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގައި އާރބަންޑިޒައިނަރުން/ޕްލޭނަރުންމަދު ކަމަކަށް ނުބުނެވޭނެއެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި އެލްޔޫޕީހެދޭ ގިނަރަށްރަށަކީ ހަގީގަތުގައި ޕްލޭންކުރާނެ އިތުރު ޖާގަ ވަރަށްމަދު ރައްރަށެވެ. ވީމާ ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގެ އެލްޔޫޕީ ހެދުމަށްބޭނުންވާ ފަންނުވެރިންގެ އެއްވެސް ދަތިކަމެއް ރައްޖޭގައި އޮތްކަމަކަށް ފާހަގައެއްނުކުރެވެއެވެ.\nރަށްރަށުގެ އެލްޔޫޕީ ހެދުމުގައި މިހާރު ދިމާވެގެން މިއުޅޭ ދަތިކަމުގެ އަސްލު\nމަސައްކައްކުރާނެ ފަންނުވެރިންގެ ދަަތިކަމެއް ނެއްކަމުގައިވަޔަސް ރަށްރަށުގެ އެލްޔޫޕީތައް ނިންމުމުގައި ތަފާތުގިނަ ގޮންޖެހުންތައް ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިގޮތުން:\nމިމަސައްކަތް ޢަމަލީގޮތުންކުރާ ފަންނުވެރިންގެ ޚިޔާލު ހޯދިފައި ނުވުން – ލާމަރުކަޒީ ޤާނޫނުުގައި އެލްޔޫޕީއާއި ގުޅުންހުރިބައިތައް ހިމެނުމުގަޔާއި އަދި މިހާރުވެސް ބޭރުގެ އެކިއެކިފަރާއްތަކާއި ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގެ އެލްޔޫޕީތަށް ނުހެދި ދިގުލައިގެންދާތީވެ އެމަޝްވަރާތައް ކުރަމުންދާއިރު، ރާއްޖޭގައި ޢަމަލީގޮތުން މިމަސައްކަތް ކުރާފަރާއްތަކާއި އެކު މަޝވަރާކޮށް ހުރި އުނދަގޫތަކާއި ދަތިތަކުން އަރައިގަތުމަށް މަސައްކަތް ކޮށްފައި ނުވެއެވެ. މިފަދަ ފަންނީ ކޮންމެކަމެއްގެވެސް އެކަމަގުޅޭ މުހިން އެތައްމަޢުލޫމާތެއް އެކަމުގެ މަސައްކަތް އަމަލީގޮތުންކުރާ ފަރާއްތަކުން ލިބޭނެއެވެ.\nކައުންސިލްތަކަށް މިމަސައްކަތް ނިންމުމަށް ދިން މުއްދަތު ކުރުވުން – ލާމަރުކަޒީ ޤާނޫނުގައި ވާގޮތުން އެޤާނޫނުގެ ދަށުން އިންތިޚާބުކުރެވޭ ކައުންސިލްތައް މަސައްކަތަށް ނިކުންނަތާ3މަސް ދުވަސް ތެރޭގައި އެލްޔޫޕީތައް އަޕްޑޭޓުކޮށް ނޫނީ އަލުން ހަދަންޖެހެއެވެ. ސަރުކާރުގައި އޮންނަ އުސޫލުތަކުގެތެރެއިން ކަމަކަށް ބަޖެޓް ހަމަޖައްސާ، މަސައްކަތް ކުރާނެ ބަޔަކު ހޯދަން ގެޒެޓްކޮށް، ބިޑް އިވެލުއޭޓްކޮށް އަދި މަސައްކަތް ލިބޭފަރާތުން މަސައްކަތްނިންމުމަށް3މަސްދުވަހަކީ މިފަދަކަމަކަށް ވަރަށް ކުރު މުއްދަތެކެވެ. ނަމަވެސް މިމުއްދަތު ފަހުން އިތުރު ކުރިކަން ފާހަގަކުރަމެވެ.\nކައުންސިލްތަކުގައި ބަޖެޓްގެ ތާށިކަންބޮޑުވުން - ކޮންމެ މަސައްކަތެއްވެސް އެބޭނުންވާ ރަނގަޅުފެންވަރުގައި ކުރެވޭނީ އެކަމަށް ޚަރަދު ކޮށްގެނެވެ. މިޒަމާނުގައި އެއްވެސް ފަރާތަކުން ގޫގްލް ފޮޓޯމަތީ ކުރަހައިގެން އެލްޔޫޕީ ހަދާކަށް ބޭނުމެއްނުވާނެއެވެ. ރަށް ޕްލޮޓް ލެވެލްއަށް ސާރވޭކޮށް ރަށުގެ ރަނގަޅު ކުރެހުމެއް ހެދުމަކީ ބިންމެނޭޖް ކުރުމަށްޓަކައި ވަރަށް މުހިންމުކަމެކެވެ. އަދި ލާމަރުކަޒީޤާނޫނުގައި އެލްޔޫޕީ ހެދުމުގައި ރަށުގައި ހުރި ރުއްގަސް ގުނުންފަދަ، ހިއްކެންއޮތް ސަރަހައްދުތައް ދެނެގަތުންފަދަ މަސައްކައްތައް ހިމަނާފައިވާއިރު ރަނގަޅު ސާރވޭއެއްކޮށްގެން މިކަންކަން ކުރާނަމަ އެއީވެސް ބައިވަރު ސާރވޭ މަސައްކަތެވެ.\nއެލްޔޫޕީ ރިވިއު ކުރުމަށް މިނިސްޓްރީގައި ގިނަދުވަސް ނެގުން - ލާމަރުކަޒީ ޤާނޫނުގައި ވާގޮތުން ރިޕޯޓް ރިވިއު ކުރުމަށްޓަކައި މިނިސްޓްރީއަށް3މަސްދުވަހުގެމުއްދަތެއް ދީފައިވެއެވެ. މިއީ މިފަދަކަމަކަށް ވަރަށް ގިނަދުވަހެވެ. މިފަދަކަމެއްގައި މަސައްކަތް ކުރުމަށްދާމުއްދަތާއި އެއްވަރުގެ މުއްދަތެއް ރިވިއުކުރަންދިނުމަކީ ހަމަޖެހޭކަމެއްނޫނެވެ. އީއައިއޭފަދަ ރިޕޯޓް ތައްރިވިއު ކުރުމަށްވެސް ގިނަވެގެން މިނަގަނީ 15 ވަރަކަށް ދުވަހެވެ. އަދި ބުރި ބުރިއަށް މާލޭގައި ހެދޭ އިމާރާއްތަކުގެ ކުރެހުން ރިވިއުކޮށް ފާސްކުރުމަށްވެސް އާންމުކޮށް ގިނަވެގެން މިނަގަނީ އެއްމަހާއި ދެމަހާއި ދޭތެރޭގެ މުއްދަތެކެވެ. އެހެންކަމުން އެލްޔޫޕީ ރިވިއު ކުރުމަށް3މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތެއްދިނުމަކީ ހަމަޖެހޭ ކަމެއްކަމުގައި ނުފެނެއެވެ. މިނިސްޓްރީންބޭރުން (މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ އުސޫލެއްގެތެރެއިން) ޕްރައިވެޓް އިވެލުއޭޓަރސް ނަގައިގެންނަމަވެސް ރިވިއު މުއްދަތު އަވަސްކުރަން ޖެހެއެވެ.\nރިވިއު ކުރާފަރާތުގެ އަމިއްލަޚިޔާލާއި ވިސްނުމަށް ރިޕޯޓަށް ކޮމެންޓްކުރުން - ރިވިއު ކުރުމަށް ހުށައެޅޭ ރިޕޯޓްތަކަށް ކުރާކޮމެންޓްތަކަކީ ކަމާއި ގުޅުންހުރި ޤަވައިދު ތަކާއި ގައިޑްލައިންތަކުން ބާރުލިބޭ ކޮމެންޓަށްހަދައި ރިވިއު ކުރާފަރާތުގެ އަމިއްލަޚިޔާލާއި ވިސްނުމަށް ރިޕޯޓަށް ކޮމެންޓްކުރުމުނުންދުރުހެލިވުން މުހިންމެވެ. މިގޮތަށް މިކަން ކުރުމުން ރިޕޯޓަށް ކުރާ ކޮމެންޓް މަދުވެ ފާސްވާ ރިޕޯޓްތަކުގެ އެއްގޮތްކަން (ކޮންސިސްޓެންސީ) ހިފެހެއްޓޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން މިކަމަށްޓަކައި ރަނގަޅު ގައިޑްލައިނެއް (މިހާރުބޭނުންކުރަމުންދާ ބިނާވެށީގެ ޕްލޭންގެ އިތުރުން) ހެދިފައި އޮތުންވެސް މުހިންމެވެ.\nއެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑުމެން ޤަބޫލުކުރާގޮތުގައި ރަށްރަށުގެ އެލްޔޫޕީތައް ނުހެދި ދިގުލައިގެން މިދަނީ ރާއްޖޭގައި ކަމުގެ ފަންނުވެރިން ނެތިގެނެއްނޫނެވެ. ކަންކުރަންވީގޮތް ނޭނގިގެނެއްވެސް ނޫނެވެ. ފަންނުވެރިންގެ ޚިޔާލާއިއެކު މަތީގައިފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަންކަން އިސްލާހުކުރެވިއްޖެނަމަ ދިމާވެގެން މިއުޅޭ މައްސަލައަށް ކޮންމެސް ހައްލުތަކެއްލިބޭނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. އެއްވެސް ހާލެއްގައި މިމައްސަލައިގެ ހައްލަކީ މިމަސައްކަތް ކުރުމަށް ބޭރުގެ ފަންނުވެރިން ރާއްޖެގެނައުމެއްނޫނެވެ. މަތީގައިބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން އެގޮތަށްހުއްޓައި ބޭރުގެ ފަންނުވެރިން ގެނައިކަމުގައިވިޔަސް އަސްލު މައްސަލަ ހައްލެއްނުވާނެއެވެ.\nލޯކަލް ގަވަރމެންޓް އޮތޯރިޓީން އިސްވެ ކުރިޔަށްގެންދިޔަ 43 ރަށެއްގެ އެލްޔޫޕީ ހަދާނެ ފަރާއްތަކެއް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް\nލޯކަލް ގަވާމަންޓް އޮތޯރިޓީން ފާހަގަކުރާ 43 ރަށުގެ އެލްޔޫޕީ ހެދުމަށް ބަޔަކު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތުގައިވެސް ގިނަދުވަސްތަކެއް ހޭދަކޮށްފައިވަނީ ބިޑްއިއުލާންކޮށް، ބިޑް ކެންސަލްކޮށް އަދި ޓީއޯއާރު ބަދަލުކުރުންފަދަ ކަންކަމުގައެވެ. މިފަދަ ކަންކަމުގައި ގާތްގަނޑަކަށް6މަސް ހޭދަކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި މިމަސައްކަތަށް4ފަރާތެއް ޕްރީބިޑް ސްޓޭޖުންފާސްވެ،3ފަރާތަކުން ބިޑްހުށައެޅިއެވެ. މިމަސައްކަތަށް ކޮލިފައިވި ކުންފުނިތަކަކީ އެތަންތާނގައި ސާރވޭޔަރުންނާއި ޑިޒައިނަރުންހިމެނޭ އަދި ރާއްޖޭގައި ފަންނީ ތަފާތު އެތައް މަސައްކައްތަކެއް ކޮށްފައިވާ ފަރާއްތަކެކެވެ. އެހެންކަމުން ފަންނީގޮތުން އެލްޔޫޕީ ހެދުމުގައި ދަތިތަކެއް އުޅޭކަމަކަށް ފާހަގައެއް ނުކުރެވެއެވެ.\nތިރީގައިވާ ތާވަލުގައި އެވަނީ މިމަސައްކަތުގެ ބިޑިން ޕީރިއަޑް ދިގުދެމިގެން ގޮސްފައިވާ ގޮތެވެ.\nމިލިޔުމުގައި ބަލައިލެވިފައި މިވަނީ ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގެ އެލްޔޫޕީތައްހަދައި ފާސްކުރުމުގައި އެމަސައްކައް ޢަމަލީގޮތުންކުރާ ފަންނުވެރިން ދެކޭގޮތުގައި މިިވަގުތު ދިމާވެފައިވާ ދަތިތަކުގެ މައްޗަށެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި މިމަސައްކަތް ކުރާނެ ފަންނުވެރިން ރާއްޖޭގައި އެއްވެސް ވަރަކަށް މަދެއްނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބަޖެޓްގެ ދަތިކަން ހުރުން އެކަށީގެންވެއެވެ. މިކަމަށް ދިމާވެފައިވާ ދަތިތަކުންއަރައިގަތުމަށްޓަކައި މިކަން އިސްވެ ކުރިޔަށްގެންދާ ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކުން ކަމުުގެ ފަންނުވެރިންނާއި މަޝްވަރާކުރަން އަޅުގަނޑުމެން އެދެމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވީވަރަކުން މިކަމުގައި ސަރުކާރަށާއި ކައުންސިލްތަކަށް އެއްބާރުލުންދީ މިކަމުގައި އެހީތެރި ވެދޭނަމެވެ.\nއެޑިޓަރުގެ ނޯޓް: މިލިޔުމަކީ އެސޯސިއޭޝަން އޮފް ޕްރޮފެޝަނަލް ސާރވޭޔާރސްގެ ފަރާތުން ލިޔެތައްޔާރު ކޮށްފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.\nހައުސިން މިނިސްޓްރީޕްލޭނިން މިނިސްޓްރީބިން ހިއްކުންލޭންޑް ޔޫސްސަރުކާރު


އަދި، اللَّه ބާވައިލައްވާފައިވާ ފޮތަށާއި، رسول އާ އަންގަވާ ގޮތަށް تبع ވާން ތިޔަބައިމީހުން އަންނާށޭ ބުނެފިނަމަ، منافق ން، (ނަފުރަތުވެ) ކަލޭގެފާނަށް ފުރަގަސްދޭތީ ދެކެވަޑައިގަންނަވާނޫއެވެ.\nއަދި، އެއުރެންގެ އަތްތަކުން އިސްކުޅަ عمل ތަކެއްގެ ސަބަބުން އެއުރެންނަށް مصيبة އެއް ޖެހިއްޖިއްޔާ ކޮންފަދަތޯއެވެ؟ ދެން، އެއުރެން إحسان ތެރިވުމާއި، އެކުވެރިކުރުން މެނުވީ ތިމަންމެން قصد އެއް ނުކުރަމުއޭ ދަންނަވައި، اللَّه ގަންދީ ހުވާކުރަމުން ކަލޭގެފާނުންގެ އަރިހަށް އާދެއެވެ.\nއެއުރެންނަކީ، އެއުރެންގެ ހިތްތަކުގައިވާ ގޮތްތައް، اللَّه ދެނެވޮޑިގެންވާ މީހުންނެެވެ. ފަހެ، (ކަލޭގެފާނު އެއުރެންނާ عقوبات ދެއްވުން ފިޔަވައި) ކަލޭގެފާނު ދުރުހެލިވެވަޑައި ގަންނަވާށެވެ! އަދި، އެއުރެންނަށް وعظ އާއި نصيحة އިއްވަވާށެވެ! އަދި، އެއުރެންގެ نفس ތަކާމެދު އަސަރުކުރާފަދަ بلاغة ތެރި ބަސްފުޅަކުން އެއުރެންނާ ވާހަކަފުޅު ދައްކަވާށެވެ!\nاللَّه ގެ إذن ފުޅާއެކު، ކިޔަމަންވުމަށްޓަކައި މެނުވީ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއްވެސް رسول އަކު ނުފޮނުއްވަމެވެ. އަދި، އެއުރެން އެއުރެންގެ އަމިއްލަ نفس ތަކަށް އަނިޔާވެރިވީހިނދު، ކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އެއުރެން އައިސް، ފާފަފުއްސެވުމަށް اللَّه ގެ حضرة އަށް ދަންނަވައި އެދުނުނަމަ، އަދި، رسول އާ އެއުރެންނަށް ފާފަފުއްސެވުމަށް އެދިވަޑައިގެން دعاء ކުރެއްވިނަމަ، ގިނަގިނައިން توبة قبول ކުރައްވާ رحيم ވަންތަ ކަލަކު ކަމުގައި އެއުރެން اللَّه ދެކޭނެކަން ކަށަވަރެވެ.\nއެހެންނަކުން ނޫނެވެ! ފަހެ، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ގަންދެއްވައި وحى ކުރައްވަމެވެ. އެއުރެންގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ ދެކޮޅުވެރިކަމުގައި، ކަލޭގެފާނު حكم ވެރި ކޮށްފުމަށް ދާނދެން، އެއުރެން إيمان އެއް ނުވާނެތެވެ. އެހިނދު، ކަލޭގެފާނު ނިޔާކުރެއްވި ގޮތާމެދު އެއުރެންގެ ހިތްތަކުގައި، ދަތިކަމެއް ވާކަމުގައި އެއުރެން ނުދެކޭނެތެވެ. އަދި އެއުރެން (އެ ނިޔާއަށް) ފުރިހަމަވެގެންވާ ކިޔަމަންވުމަކުން ކިޔަމަންވާނެތެވެ.\nއަދި، ތިޔަބައިމީހުންގެ އަމިއްލަ نفس ތައް قتل ކުރާށޭ ނުވަތަ ތިޔަބައިމީހުންގެ ގޯތިގެދޮރުން ނުކުންނާށޭ އަންގަވައި، އެކަން އެއުރެންގެ މައްޗަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ فرض ކުރެއްވިނަމަ، އޭގެތެރެއިން މަދުބަޔަކު މެނުވީ އެކަންތަކެއް ނުކުޅައީހެވެ. އަދި، އެއުރެންނަށް އެކަމާމެދު وعظ އިއްވަވާ ކަންތައް އެއުރެން ކުޅަނަމަ، އެއުރެންނަށް ހެޔޮކަން މާބޮޑުވީހެވެ. އަދި، ثابت ވެ ތިބުމުގައި ގަދަފަދަކަން ބޮޑުވީސްމެއެވެ.\nއަދި، އެހެންވީނަމަ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ حضرة ން އެއުރެންނަށް ބޮޑުވެގެންވާ ދަރުމައެއް ދެއްވީމުހެެވެ.\nއަދި، ސީދާވެގެންވާ ތެދުމަގަކަށް އެއުރެންނަށް މަގު ދެއްކެވީމުހެވެ.\nاللَّه އަށާއި، رسول އާއަށް ކިޔަމަންވާ މީހުން (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، އެއުރެންވަނީ، اللَّه އެބަޔެއްގެ މައްޗަށް نعمة ދެއްވި މީހުންކަމުގައިވާ ނަބިއްޔުންނާއި، صدّيق ންނާއި، شهيد ންނާއި، صالح ންނާ އެކުގައެވެ. އެބޭކަލުންނީ އެކުވެރިން ކަމުގައިވުމަށް ހާދަ ރަނގަޅު ބަޔެކެވެ.\nއެ فضل ވަންތަކަން ވަނީ، اللَّه ގެ حضرة ންނެވެ. މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ކަލަކު ކަމުގައި اللَّه ފުދެއެވެ.\n0 ... 45.3 46.3 47.3 48.3 49.3 50.3 51.3 52.3 53.3 54.3 56.3 57.3 58.3 59.3 60.3 61.3 62.3 63.3 64.3 ... 623


SunOnline: Barahanaa koh, blackmail kohgen faisaa hoadhaa bodu network eh\nއައިޝަތު ނުޒުހާ 10 Dec 2021, 10:00\nފުލުހުން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގެ ތެރެއިން-- ފޮޓޯ/ފުލުހުން\nމިދިޔަ ނޮވެންބަރު މަހުގެ 18 ވަނަ ދުވަހުގެ އިރު އެރީ ސިފައިންގެ މީހަކު ރަހީނުކޮށް، އަނިޔާކުރި ކަމުގެ ހަބަރަކާއެކުގައެވެ. ފައިސާގެ ބޭނުމުގައި ހިންގި މި ޖަރީމާ ވެގެން ދިޔައީ ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދިގެން ދިޔަ އަމަލަކަށެވެ.\nމަގުމަތީން ވައްކަމާއި ފޭރުމުގެ އެތައް އަމަލެއް ފާއިތުވި ދުވަސްތަކުގައި ހިނގައިފައިވާކަން ފުލުހުން ވަނީ ރޭ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ހާމަކޮށްފައެވެ. ތަފާތު އެކި މޮޅު އުކުޅުތައް ބޭނުންކޮށްގެން، ހިންގައިފައިވާ ބައެއް މައްސަލަތަކުގެ ތަފްސީލް ފުލުހުން ވަނީ ރޭ ހާމަކޮށްފައެވެ.\nޓާގެޓު ވަކި ބަޔަކަށް\nރޭ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ތެފްޓް އެންޑް އޮގަނައިޒް ކްރައިމް އިންވެސްޓިގޭޝަންގެ ހެޑް އިނިސްޕެކްޓާ އޮފް ޕޮލިސް މުހައްމަދު ލަތީފް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ބިރުދައްކައިގެން ފޭރުމާއި، ބްލެކްމެއިލް ކޮށްގެން ފައިސާ ހޯދުމުގެ ފަސް މައްސަލައެއް ފުލުހުން މިހާރު ވެސް އަންނަނީ ތަހުގީގުކުރަމުންނެވެ.\nމިފަދަ މައްސަލަތައް ހުށަހެޅޭ މިންވަރު ނިސްބަތުން މިހާރު އިތުރުވެފައިވާ ކަން ފާހަގަކުރައްވާ ލަތީފް ވަނީ މިފަދަ މައްސަލަތައް ހުށަހެޅިފައިވާ ގޮތުން، ވަކި ބަޔަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ފޭރިފައިހުރި ކަން ތަހުގީގަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. އެގޮތުން އެކި ބޭނުންތަކަށް މާލެ އަންނަ މީހުންނާއި ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންނަކީ އެންމެ ބޮޑު ޓާގެޓުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\n"ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މިފަދަ މައްސަލަތަކަށް ބަލާއިރު އެކި އެކި ބޭނުންތަކަށް އަތޮޅުތަކުން މާލެއަންނަ ފަރާތްތަކަށާއި، މާލެ އަންނަ މުދާއުފުލާ އޮޑިފަހަރުގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށާއި، މަސްދޯނި ފަހަރުގައި އުޅޭ މަސްވެރިންނަށް އެފަދަ ފަރާތްތަކުން ޓާގެޓް ކުރާކަން މިހާތަނަށް ތަހުގީގު ތަކުން ހޯދިހޯދުމުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވޭ،" ލަތީފް ވިދާޅުވިއެވެ.\nބަރަހަނާ ފޮޓޯ ނެގުމަށް ފަހު ބްލެކްމެއިލް ކުރަނީ\nފުލުހުން ހިއްސާކުރި ގިނަ މައްސަލަތަކަށް ބަލާއިރު، ގެސްޓްހައުސްތަކަށް މީހުން ގެންގޮސް ބަރަހަނާކޮށް އެމީހުން ބްލެކްމެއިލްކޮށް ފައިސާ އަތުލަމުން ދިއުމުގެ ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ފާހަގަކުރިއެވެ.\nމޭޖާ ކްރައިމްސް އިންވެސްޓިގޭޝަންގެ ހެޑް ޗީފް ސްޕްރިންޑެންޓެންޓް އޮފް ޕޮލިސް ހަސަން ޝިފާއު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިފަދަ ގިނަ މައްސަލަތައް ފެށެނީ ސްނެޕްޗެޓާއި، ޓެލެގްރާމާއި، ވައިބާ ފަދަ އެޕްލިކޭޝަންތަކުން އެކި މީހުންނާ ވާހަކަ ދައްކައިގެން ގެސްޓު ހައުސްތަކަށް ގެންދިއުމަށް ފަހުގައެވެ.\n"އެކި އުމުރުފުރާގެ އަންހެން ކުދިން ވެސް ބޭނުން ކޮށްގެން ޗެޓް ކުރުމަށް ފަހުގައި ބައްދަލުކުރުމަށް ކަމަށް ބުނެ ގެސްޓްހައުސްތަކަށާއި އެހެނިހެން ތަންތަނަށް ވިކްޓިމައިސްވާ ފަރާތްތައް ދިއުމުން އިތުރު ބަޔަކު އައިސް ހުއްދަ ނޫން ގޮތުގައި ހިފަހައްޓައި، އެފަރާތްތަކަށް ބިރުދައްކައި، ވިކްޓިމައިޒްވާ ފަރާތްތައް ބަރަހަނާކޮށް ފޮޓޯ އާއި ވީޑިއޯ ކުރުމަށްފަހުގައި އެފަރާތްތަކުގެ އަތުން ފައިސާ އާއި މޯބައިލް ފޯނާއި އަގުބޮޑުތަކެތި ފޭރިގެންކަން މިހާތަނަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ތަހްގީގުތަކަށް ފާހަގަ ކުރެވޭ،" ޝިފާއު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިފަދަ އެއް މައްސަލައަކީ މިދިޔަ އޮކްޓޯބަރު މަހު މީހަކު ބަރަހަނާކޮށް، އަނިޔާކޮށްގެން ފައިސާ ހޯދި މައްސަލައެވެ. ތަހުގީގަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ފޭރުނު މީހުންނާ އޭނާއާ ދެމެދު ގާތް ގުޅުމެއް އުފެއްދީ ޗެޓްކޮށްްގެން ކަމަށް ލަތީފް ވިދާޅުވިއެވެ.\nފުލުހުން ތަފްސީލް ދެއްވި މައްސަލަތަކުން ހާމަވާ ގޮތުގައި މިފަދަ ގިނަ މައްސަލަތަކުގައި ފޭރޭ ނެޓްވޯކްގެ މީހުން ތިބެނީ ވިކްޓިމް ގެސްޓްހައުސްއަށް ވަންނަންދެން ބޭރުގައެވެ. އެއަށްފަހު ބިރު ދައްކައި، ކޭޝް ކާޑު އަތުލުމަށްފަހު ފައިސާ ފޭރެނީއެވެ.\nވިލިމާލޭގައި ބޮޑު ނެޓްވޯކެއް، ކުޑަކުދީން ވެސް ހިމެނޭ\nފުލުހުން ޖުމްލަ ފަސް މައްސަލައެއްގެ ތަފްސީލް ހާމަކުރިއިރު، އެއް ނެޓްވޯކެއްގެ ތެރެއިން މިހާތަނަށް ތިން މީހެއްގެ އަތުން ފައިސާ ފޭރިގެންފައިވާ ކަމަށް ފުލުހުން ބުނެއެވެ. ގެސްޓްހައުސްތަކަށް ގެންގޮސް ބްލެކްމެއިލްކޮށް ފޭރުމުގެ އަމަލުތައް ހިންގުމަށް އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރަނީ ވިލިމާލޭގައި ހުންނަ "މެލައިމާ" ނަމަކަށް ކިޔާ ގެސްޓްހައުސެއް ކަމަށް ލަތީފު ވިދާޅުވިއެވެ.\nލަތީފް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ދެ ޖިންސުގެ ޒުވާނުން ހިމެނޭ މި ނެޓްވޯކުގައި ކުޑަކުދީން ވެސް ހިމެނެއެވެ. އަދި މިފަދަ ކަންކަމުގައި އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވެއެވެ.\n"މި ނެޓްވޯކްގައި ފިރިހެނުންނާއި އަންހެނުން ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާކަން ފާހަގަވޭ. އެގޮތުން 18 އަހަރު ނުފުރޭ ކުޑަ އަންހެންކުއްޖަކު ވެސް މި ކުށުގެ އަމަލު ހިންގުމުގައި މި ނެޓްވޯކުން ބައިވެރިކުރުވާކަން ތަހުގީގަށް މިހާތަނަށް ލިބިފައިވާ މައުލޫމާތުތަކުން އެނގޭ،" ލަތީފު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ވެސް މިފަދަ މައްސަލަތައް ރިޕޯޓުކުރުމަށް އަނިޔާ ލިބޭ މީހުން ފަސްޖެހޭ ކަން ފުލުހުން ފާހަގަކުރިއެވެ. އެގޮތުން މިހާތަނަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލަތައް ވެސް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވަނީ ހާދިސާ ހިނގި ފަހުން ކަން ޝިފާއު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. މިފަދަ މައްސަލަތައް ވެސް ފުލުހުންނަށް ހުށަހަޅައި މައްސަލަތަކުގެ ތެދު މައުލޫމާތު ފުލުހުންނާއި ހިއްސާކޮށްދެއްވުމަށް ފުލުހުން ވަނީ އާންމުންގެ ކިބައިން އެދިފައެވެ.