May 20, 2013 01:01 am by Editor Leave a Comment\n“ያለመከሰስ መብቴ አልተነሳም መንግሥት የሚያውቀው ሕመም አለብኝ” አቶ መላኩ ፈንታ፣ የገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር\n“እኔ በተጠረጠርኩበት ወንጀል ልጠየቅ ቤተሰቦቼን ግን ለምን? ምን ዓይነት አገር እየሆንን ነው?” አቶ ገብረዋህድ ወልደጊዮርጊስ፣ ምክትል ዋና ዳይሬክተር\n“ታዋቂ ግብር ከፋይና ታዋቂ ስለሆንኩ በዋስ ልለቀቅ” አቶ ከተማ ከበደ፣ የኬኬ ድርጅት ባለቤት\n“የዋስ መብቴ ተጠብቆ ሥራዬን ላስተካክል ለሠራተኞቼ ደመወዝ ልክፈል” አቶ ስማቸው ከበደ፣ የኢንተርኮንቲኔንታል ሆቴል ባለቤት\nቀረጥና ታክስ በማጭበርበር፣ አራጣ በማበደርና በመመሳጠር ሕገወጥ ዕቃዎች እንዲያልፉ ያደረጉ ተጠርጣሪዎችን ክስ በማቋረጥ፣ የተከለከለ ሲሚንቶ ወደ አገር ውስጥ እንዲገባና ሕገወጥ ዕቃዎች ያለፍተሻ እንዲያልፉ አድርገዋል በሚል ተጠርጥረው በፌዴራል የሥነ ምግባርና የፀረ ሙስና ኮሚሽን ፖሊሶችና በብሔራዊ መረጃና ደኅንነት ቡድን በቁጥጥር ሥር የዋሉት እነ አቶ መላኩ ፈንታ፣ ሰኞና ማክሰኞ ከሰዓት በኋላ ፍርድ ቤት ቀርበው ጉዳያቸው መታየት ጀመረ፡፡\nበፌዴራል ፖሊስና በኮሚሽኑ መርማሪ ፖሊሶች ታጅበው በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ ሁለተኛ የወንጀል ችሎት የቀረቡት ተጠርጣሪዎች፣ በእነ አቶ መላኩ የምርመራ መዝገብ ሰባት፣ በእነ አቶ ገብረዋህድ ወልደጊዮርጊስ የምርመራ መዝገብ 11 እና በእነ መሐመድ ኢሳ መዝገብ ስድስት ናቸው፡፡\nባለፈው ሰኞ 24ቱም ተጠርጣሪዎች ፍርድ ቤት የቀረቡ ቢሆንም፣ ከኮሚሽኑ መርማሪዎች ጋር ስለተጠረጠሩበት ጉዳይና በቁጥጥር ሥር ከዋሉ በኋላ በእሥር ቤት ደረሰብን ስላሉት ሕገ መንግሥታዊ የመብት ጥሰት የተከራከሩትና ለፍርድ ቤቱ ያስረዱት፣ በሚኒስትርነት ማዕረግ የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ መላኩ ፈንታ፣ የዓቃቢያነ ሕግ ዋና ዳይሬክተር አቶ እሸቱ ወልደሰማያት፣ ከፍተኛ ዓቃቤ ሕግ አቶ መርክነህ አለማየሁ፣ የቃሊቲ ጉምሩክ ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ አስመላሽ ወልደማርያም፣ የኬኬ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ድርጅት ባለቤት አቶ ከተማ ከበደ፣ የኢንተርኮንቲኔንታል ሆቴል ባለቤት አቶ ስማቸው ከበደ፣ በኢትዮጵያና በውጭ አገሮች የሕክምና ሥራ እንደሚሠሩ የተናገሩት ዶ/ር ፍቅሩ ማሩ ናቸው፡፡ ፍርድ ቤቱ፣ የኮሚሽኑ መርማሪዎች ለፍርድ ቤቱ የሚያቀርቡት አቤቱታ ለተጠርጣሪዎቹ እንዳልደረሳቸው በመግለጽ፣ ተጠርጣሪዎቹ በምን ሁኔታ፣ ለምን፣ መቼ እንደተያዙና በዕለቱ ምን ሊደረግላቸው እንደፈለጉ ለችሎቱ እንዲያስረዱ ጠየቀ፡፡\nተጠርጣሪዎቹ መንግሥት የጣለባቸውን ኃላፊነት ወደጐን በመተውና ሥልጣናቸውን በመጠቀም፣ እነሱም ተጠርጥረው በቁጥጥር ሥር ከዋሉት ነጋዴዎች ጋር በመመሳጠር፣ በቀረጥና ታክስ ማጭበርበርና አራጣ የማበደር ክስና የተከለከለን ሲሚንቶ በሕገወጥ መንገድ በማስገባት ወንጀል የተመሠረተን ክስ እንዲቋረጥ ማድረጋቸውን አስረድቷል፡፡ ተጠርጣሪዎቹ የተያዙት ግንቦት 2 ቀን 2005 ዓ.ም. መሆኑን፣ ቢሮአቸውና ቤታቸው መበርበሩን፣ ተጠርጣሪዎቹ በቁጥጥር ሥር የዋሉትና ቤታቸውና ቢሮአቸው የተበረበረው በፍርድ ቤት ትዕዛዝ መሆኑን መርማሪዎቹ ገልጸዋል፡፡ የተጠረጠሩበትን ወንጀል በማስረዳት ቃላቸውን መቀበል መጀመራቸውን ተናግረው፣ የተጠርጣሪዎቹን ቀሪ ቃል መቀበል፣ የምስክሮችን ቃል መቀበልና የሰነድ ማስረጃዎችን ማሰባሰብ ሥራ ስለሚቀራቸው የ14 ቀናት ተጨማሪ የምርመራ ጊዜ እንዲፈቀድላቸው መርማሪዎቹ ፍርድ ቤቱን ጠይቀዋል፡፡ ተጠርጣሪዎቹ ፍርድ ቤት እስከቀረቡበት ዕለት ድረስ የኮሚሽኑ መርማሪ ፖሊሶች የሠሩትን የምርመራ ሥራ ፍርድ ቤቱ መዝገቡን ተቀብሎ ከተመለከተ በኋላ፣ ተጠርጣሪዎቹ ስተለጠረጠሩበት ጉዳይና በቁጥጥር ሥር ስላሉበት ሁኔታ እንዲያስረዱ ፍርድ ቤቱ የመጀመሪያውን ዕድል ለአቶ መላኩ ፈንታ ሰጥቷል፡፡\nበጠበቃ የተወከሉት አቶ መላኩ የተጠየቀባቸውን የ14 ቀናት ተጨማሪ የምርመራ ጊዜ በሚመለከት ጠበቃቸው እንዳስረዱት፣ አቶ መላኩ በተገኙበትና ምስክሮች ባሉበት ቢሮአቸው ለሁለት ቀናት ተበርብሮ ታሽጓል፡፡ እሳቸው ተፈጸመ ስለተባለው ነገር የሚያውቁት ጉዳይ የለም፡፡ ፖሊስ የሚፈልገውን ነገር ከወሰደ የ14 ቀናት ተጨማሪ ጊዜ አያስፈልገውም፡፡ አቶ መላኩ የአዲስ አበባ ከተማ ምክር ቤት አባል መሆናቸውን የተናገሩት ጠበቃው፣ በአዲስ አበባ ከተማ ቻርተር 361/95 ቁጥር 12(4) መሠረት ወንጀል ሲፈጽሙ እጅ ከፍንጅ ካልተያዙና ምክር ቤቱ በራሱ ጊዜ ያለመከሰስ መብታቸውን ካላነሳው በስተቀር ያለመከሰስ መብት ያላቸው ቢሆንም፣ ሕገ መንግሥታዊ መብታቸው ተጥሶ መታሰራቸው አግባብ አለመሆኑን አስረድተዋል፡፡ የአቶ መላኩ ጠበቃ ለፍርድ ቤቱ በተጨማሪነት ያስረዱት በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 21(2) ማንኛውም ተጠርጥሮ በሕግ ጥላ ሥር ያለ ሰው ከትዳር ጓደኛው፣ ከቅርብ ዘመዶቹ፣ ከጓደኞቹ፣ ከሃይማኖት አማካሪው፣ ከሐኪሙና ከሕግ አማካሪው ጋር የመገናኘትና የመጐብኘት መብት የተሰጠ ቢሆንም፣ አቶ መላኩ ይህንን መብታቸውን መነፈጋቸውን በማስረዳት ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ጠይቀዋል፡፡ አቶ መላኩ መንግሥት የሚያውቀው ሕመም እንዳለባቸውና በቅርቡ ሕክምና ቢያደርጉም አለመዳናቸውን፣ አሁን ያሉበት ሁኔታ ስሜቱና ሕመሙ ለከፋ ችግር ሊዳርጋቸው ስለሚችል ደህና ሐኪም ቤት ወይም ባሉበት ቦታ ሐኪም መጥቶ እንዲታዩ እንዲታዘዝላቸው ጠበቃው ፍርድ ቤቱን ጠይቀዋል፡፡ የ14 ቀናት ጊዜ ቀጠሮ መጠየቁም አግባብ አለመሆኑን አክለዋል፡፡\nከአቶ መላኩ በመቀጠል የተናገሩት የዓቃቢያነ ሕግ ዋና ዳይሬክተር አቶ እሸቱ ወልደሰማያት ሲሆኑ፣ በፍርድ ቤት መያዣ በቁጥጥር ሥር በዋሉበት ዕለት እስከ ምሽቱ ሦስት ሰዓት ድረስ ቢሮአቸው መበርበሩንና በዕለቱ ወደ መኖሪያ ቤታቸው ተወስደው እስከ ሌሊቱ ስድስት ሰዓት መኖሪያ ቤታቸው መበርበሩን ለፍርድ ቤቱ ተናግረዋል፡፡ የተጠረጠሩበት ወንጀል ከሰነድ ጋር የተያያዘ ከሆነ ከዚያ በላይ ሊኖር ስለማይችል ተጨማሪ የምርመራ ጊዜ አስፈላጊ ስላልሆነ ዋስትና ተከብሮላቸው እንዲፈቱ ጠይቀዋል፡፡ ሕክምና ሲከታተሉ ከርመው ወደ አገር ቤት ከተመለሱ ገና አንድ ሳምንታቸው መሆኑን በመግለጽ፣ እሳቸውም እንደ አቶ መላኩ የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 21(2) እንዲከበርላቸው ጠይቀዋል፡፡\nበሦስተኛ ደረጃ ስለተጠረጠሩበት ጉዳይ ለፍርድ ቤት ማስረዳት የጀመሩት አቶ መርክነህ አለማየሁ ናቸው፡፡ ‹‹በኢትዮጵያ ሬዲዮና ቴሌቪዥን ድርጅት ሁለትና ሦስት ጊዜ የተላለፈው መግለጫ ይታይልን፣ ከፀረ ሙስና ኮሚሽን አገኘሁት ባለው መግለጫው ኮሚሽኑ ለወራት ባካሄደው ጥናትና ክትትል በቂ የሰነድና የሰው ማስረጃ ካሰባሰበ በኋላ፣ ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ሥር አውሏል ብሏል፡፡ ታዲያ አሁን 14 ቀናት ወስዶ ሰነድና የሰው ማስረጃ የፈለገው ለምንድነው? ፍርድ ቤቱ ያስተላለፈውን መግለጫ አስቀርቦ ይመልከትልን፤” ብለዋል፡፡ አቶ መርክነህ ከተያዙ በኋላ በቢሮአቸውም ሆነ በቤታቸውም ብርበራ መደረጉን ተናግረው ኮሚሽኑ አስሮ ለማቆየት ካልሆነ በስተቀር ፋይዳ እንደሌለው፣ እሳቸው ዓይነ ስውር በመሆናቸው ዓይነ ስውርነት የመጨረሻው ገደብና ተፈጥሮአዊ እስር ቤት በመሆኑ አስሮ ማጣራት ተገቢ ባለመሆኑ በዋስ እንዲለቃቸው ጠይቀዋል፡፡ እስር አስፈላጊ የሚሆንበት ልዩ ልዩ ሁኔታ መኖሩን የጠቆሙት አቶ መርክነህ፣ እሳቸው ግን እያንዳንዷን ዕርምጃ የሚንቀሳቀሱት በሰው ተመርተው መሆኑን፣ አሁን የታሰሩበት ጣቢያ ፎቅ በመሆኑ ሲወጡና ሲወርዱ በንብርክካቸው መሆኑን በማስረዳት፣ ፍርድ ቤቱ ዋስትና እንዲጠብቅላቸው ጠይቀዋል፡፡ የሽንት ቧንቧ ኢንፌክሽን ስላለባቸው በየአሥር ደቂቃው ወደ መፀዳጃ ቤት ሲመላለሱ እስረኛም ሊሰለቻቸው ስለሚችልና በራሳቸው ለመሄድ ሲሞክሩ መፀዳጃ ቤት ጉድጓድ ውስጥ ሊገቡ እንደነበርም አክለዋል፡፡ የቅርብ ክትትልና የሕግ ሰው እንደሚያስፈልጋቸው በመግለጽ፣ መታሰራቸው ግድ ከሆነ የጠየቁት ሊሟላላቸው ስለሚገባ ፍርድ ቤቱ ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸውና ወይም በገደብ እንዲያደርግላቸው ጠይቀዋል፡፡ በሰንሰለት ያላሰሯቸውን የኮሚሽኑ መርማሪዎችንም አመስግነዋል፡፡\nአቶ አስመላሽ ወልደማርያም የአቶ እሸቱ ቃል እንዲመዘገብላቸው በማመልከት ክርክሩን በአጭሩ አቁመዋል፡፡\nየኬኬ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ድርጅት ባለቤት አቶ ከተማ ከበደ በጠበቃ የተወከሉ ሲሆን፣ አቶ መርክነህ በኢቲቪ ላይ ያነሱትን ጥያቄ በድጋሚ አንስተዋል፡፡ በመግለጫው ከመንግሥት በላይ ታማኝ እንደሌለ በማከል አላስፈላጊ እስር ያለፍርድ መቅጣት ስለሚሆን፣ ደንበኛቸው በዋስ እንዲለቀቁ ጠይቀዋል፡፡ ጠበቃው አቶ መላኩ የጠየቁት ሕገ መንግሥታዊ መብት ለእሳቸውም ደንበኛ ተፈጻሚ እንዲሆን ፍርድ ቤቱን ጠይቀዋል፡፡ የኮሚሽኑ መርማሪዎች ለሦስት ቀናት የሚፈልጉትን ሰነድ በርብረው ከወሰዱ በኋላ ድርጅቱን አሽገው በመሄዳቸው፣ ከ600 በላይ ሠራተኞች ከነቤተሰቦቻቸው አደጋ እያንዣበበባቸው በመሆኑ ድርጅቱ እንዲከፈት ፍርድ ቤቱ ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ደጋግመው ጠይቀዋል፡፡ መርማሪ ፖሊስ በጠየቀው ተጨማሪ ጊዜ የሰው ምስክርና ተጨማሪ የሰነድ ፍለጋ ከእሳቸው ጋር ስለማይገናኝ በዋስ ቢለቀቁ፣ ከፍተኛ ግብር ከፋይና ታዋቂ በመሆናቸው ምንም የሚያገናኘው ነገር እንደሌለም አስረድተዋል፡፡ የመገናኛ ብዙኀን በፍርድ ሒደቱም ላይ ይሁን በደንበኛቸው ሰብዕና ላይ ተፅዕኖ ስለሚፈጥሩ፣ ምንም ዓይነት መግለጫ እንዳይሰጥ ጥብቅ ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ጠይቀዋል፡፡\nአቶ ስማቸው ከበደ የኮሚሽኑ ዓቃቤ ሕግ የጠየቀውን ተጨማሪ የ14 ቀናት ምርመራ ጊዜ እንደሚቃወሙ ገልጸው፣ ቤታቸውና ቢሮአቸው ከሦስት ጊዜ በላይ መበርበሩንና የልጆቻቸው የትምህርት ቤት መገልገያ ሳይቀር መፈተሹን አክለዋል፡፡ የኮንስትራክሽንና የሆቴል ሠራተኞች ደመወዛቸው ስላልተከፈላቸው መቸገራቸውን ተናግረው፣ የዋስ መብታቸው እንዲከበርላቸውና ሠራተኞቻቸውን እንዲያስተካክሉ ፍርድ ቤቱን ጠይቀዋል፡፡\nዶ/ር ፍቅሩ ማሩ የ40 ዓመት ጐልማሳ መሆናቸውንና የሚኖሩት በውጭ አገር መሆኑን ገልጸው፣ ሥራቸው ሕክምና መሆኑን፣ በኢትዮጵያና በውጭ አገር ታካሚዎች እንዳሏቸው በማስረዳት ስለተከሰሱበት ጉዳይ ምንም እንዳልተነገራቸው ገልጸዋል፡፡ ግንቦት 5 ቀን (ፍርድ ቤት የቀረቡበት ቀን) 2005 ዓ.ም. ወደ ውጭ ይሄዱ እንደነበር ተናግረው፣ የሚያክሟቸው ሕሙማን በውጭና በአገር ቤትም ስላሉ እንዲያሳውቋቸው እንዲፈቀድላቸው ፍርድ ቤቱ ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ጠይቀዋል፡፡\nመርማሪዎቹ በዋናነት በተጠርጣሪዎቹ የተነሱት የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 21(2) መብት እንዲከበርላቸውና ሌሎችም ጥያቄዎች ላይ ምላሽ ሰጥተዋል፡፡ አቶ መላኩ ፈንታ ስላነሱት ያለመከሰስ መብት በወቅቱ ስላልነገሯቸው የሚያውቁት ነገር እንደሌለ ገልጸዋል፡፡ በመገናኛ ብዙኀን የተገለጸው ተጠርጣሪዎችን ለመያዝ ስለሚበቃ ማስረጃ እንጂ፣ በምርመራው ከተጠርጣሪዎቹ ቃል መቀበል፣ ሰነድና የሰው ምስክሮች መሰብሰብ እንደሚቀራቸው ተናግረዋል፡፡ ተጠርጣሪዎቹ ከፍተኛ ባለሥልጣንና ባለሀብት ስለሆኑ በዋስ ቢወጡ ባላቸው ተሰሚነትና ግንኙነት ተጠቅመው ምስክሮችን ሊያባብሉና ሰነድ ሊያጠፉ ስለሚችሉ የዋስትና መብት መፈቀዱን እንደሚቃወሙ ለፍርድ ቤቱ አስረድተዋል፡፡ ቤተሰብ ያልጐበኛቸውና የሕግ አማካሪና ሌላም የጠቀሱት ነገር ያልተደረገላቸው፣ የተያዙት ዓርብ ዕለት በመሆኑ ቀጣይ ቀናት ቅዳሜና ዕሑድ ከመሆናቸውም በተጨማሪ በምርመራና ብርበራ ላይ ስለነበሩ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ሕክምናን በሚመለከት በማዕከላዊ አሁን በታሰሩበት ቦታ በቂ ሕክምና እንዳለ፣ ከዚያ ካለፈም ፖሊስ ሆስፒታል ስላለ ወደዚያ ሊወስዷቸው እንደሚችሉ አውስተዋል፡፡ አቶ መርክነህን በሚመለከት መንግሥት ያቀረበው ማረፊያ ቤት በመሆኑ ምንም ማድረግ እንደማይችሉ፣ መፀዳጃ ቤቱ ግን ደረጃውን የጠበቀና ንፁህ መሆኑ አስረድተዋል፡፡ ሰው መድበው እየተንከባከቧቸው መሆኑን ተናግረው ከዚያ ባለፈ ምንም ማድረግ እንደማይችሉ ለፍርድ ቤቱ ገልጸዋል፡፡ ዶ/ር ፍቅሩ ስለታካሚዎቻቸው በውጭ ያሉ ዶክተሮችና በአገር ውስጥ ያሉትንም እንዲያነጋግሩ እንደሚያመቻቹላቸው ገልጸዋል፡፡\nፍርድ ቤቱ “ወንጀሎች የማን ሥልጣን ናቸው? ያለመከሰስ መብት ለማነው የሚሰጠው? ከየት ለማን? እንዴት ነው የሚሰጠው?” በሚለውና ተርጣሪዎቹ የጠየቋቸውን የመብት ጥያቄዎች እንዲሁም መርማሪ ፖሊሶች ባነሱት የመቃወሚያ ሐሳብ ላይ ብይን ለመስማት ለማክሰኞ ከሰዓት በኋላ የአዳር ቀጠሮ ሰጥቶ ነበር፡፡ በሁለተኛ የምርመራ መዝገብ የቀረቡት የባለሥልጣኑ ምክትል ዋና ዳይሬክተር የሕግ ማስከበር ኃላፊ አቶ ገብረዋህድ ወልደጊዮርጊስ ባለቤታቸው ኮሎኔል ሃይማኖት ተስፋይ፣ የባለቤታቸው እህት ወ/ሮ ንግስቲ ተስፋይ፣ አቶ በላቸው በየነ፣ አቶ ጥሩነህ በርታ፣ አቶ ተስፋዬ አበበ፣ አቶ ነጋ ገብረእግዝአብሔር፣ አቶ ሙሌ ጋሻው፣ አቶ አሞኘ አወቀ፣ አቶ ሀብቶም ገብረመድህንና አቶ ምህረተአብ አብርሃ ሲሆኑ፣ ቀኑ በመምሸቱ ለማክሰኞ በአዳር ተቀጥረው ነበር፡፡ በሦስተኛ ምርመራ መዝገብ የቀረቡት ከናዝሬት ጉምሩክ ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት የመጡ ተጠርጣሪዎች አቶ መሐመድ ኢሳ፣ አቶ ሰመረ ንጉሴ፣ አቶ ዘሪሁን ዘውዴ፣ አቶ ማርሸት ተስፋዬ፣ አቶ ሙሉቀን ተስፋዬና አቶ ዳኜ ስንሻውም በአዳር ለማክሰኞ ተቀጥረው ነበር፡፡\nማክሰኞ ከሰዓት በኋላ ቀጥሎ የዋለው የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ከፍተኛ ኃላፊዎችና የነጋዴዎች የፍርድ ቤት ውሎ ላይ ፍርድ ቤቱ ብይን ሰጥቷል፡፡ ፍርድ ቤቱ ብይን ከመስጠቱ በፊት ስለ አቶ መላኩ ፈንታ ያለመከሰስ መብት በሚመለከት የቀረበውን አቤቱታ በሰነድ ተደግፎ መቅረብ እንዳለበት ፍርድ ቤቱ ስላመነበት፣ ማስረጃቸውን ለግንቦት 9 ቀን 2005 ዓ.ም. እንዲያቀርቡ አዟል፡፡ በእሳቸው የምርመራ መዝገብ የቀረቡት ስድስት ተጠርጣሪዎች ላይ የቀረበው የ14 ቀናት ተጨማሪ ጊዜም ለመርማሪው ተፈቅዶለታል፡፡ በሌላ የምርመራ መዝገብ በአዳሪ ተቀጥሮ የነበረው የአቶ ገብረዋህድ ወልደጊዮርጊስ፣ የአቶ በላቸው በየነ፣ የአቶ ጥሩነህ በርታ፣ የአቶ ተስፋዬ አበበ፣ የአቶ ነጋ ገብረእግዚአብሔር፣ የአቶ ምህረተአብ አብርሃ፣ የአቶ ሙሌ ጋሻው፣ የአቶ አሞኘ አወቀ፣ የኮሎኔል ሃይማኖት ተስፋይ፣ የአቶ ሀብቶም ገብረመድህን፣ የወይዘሮ ንግስቲ ተስፋይና ሰኞ ዕለት በቁጥጥር ሥር መዋላቸው የተነገረው የገቢዎችና ጉምሩክ ከፍተኛ ኃላፊ አቶ ተወልደ ብስራት ክርክር ተደምጧል፡፡\nከአቶ ምህረተአብ አብርሃ በስተቀር ሁሉም ተጠርጣሪዎች በጠበቃ ተወክለዋል፡፡ አቶ ገብረዋህድ ሰኞ ዕለት ፍርድ ቤት ቀርበው በነበረበት ጊዜ ለፍርድ ቤቱ ባቀረቡት አቤቱታ “እኔ በሠራሁት ወይም በተጠረጠርኩበት ጉዳይ መጠየቅ ያለብኝ እኔ ነኝ፡፡ መቀጣትም ካለብኝም እኔ ራሴ እቀጣለሁ፡፡ ልጄ ታስሯል፣ ባለቤቴ ታስራለች፣ ለምን ቤተሰቦቼ? ምን ዓይነት አገር እየሆንን ነው?” በማለት የቤተሰቦቻቸው መታሰር አግባብ አለመሆኑን አስረድተዋል፡፡ የተጠረጠሩበት ወንጀል ከላይ በእነ አቶ መላኩ የምርመራ መዝገብ የቀረበው መሆኑ በኮሚሽኑ መርማሪዎች የተነገራቸው አቶ ገብረዋህድ ፍርድ ቤቱ ከትናንትና በስቲያ በሰጠው ትዕዛዝ በሕግ አማካሪ፣ በቤተሰብ፣ በሃይማኖትና በጓደኞቻቸው የመጠየቅ ሕገ መንግሥታዊ መብታቸው ተግባራዊ እንዳልሆነና ጠበቃ ማግኘት ባለመቻላቸው ጊዜያዊ ጠበቃ ማቆማቸውን አስረድተዋል፡፡ ፍርድ ቤቱ ለምን ትዕዛዙ እንዳልተፈጸመ መርማሪዎችን ጠይቋል፡፡ መርማሪዎቹ በሰጡት ምላሽ በመሥሪያ ቤቱ አሠራር፣ ተጠርጣሪዎች በሕግ አማካሪዎቻቸው መጐብኘት የሚችሉት ረቡዕ እና ዓርብ ብቻ መሆኑንና ቀሪዎቹ ቀናት የምርመራ ጊዜያት መሆናቸውን አስረድተዋል፡፡\nፍርድ ቤቱ ጥያቄውን በመቀጠል ተጠርጣሪዎች በሕግ አማካሪዎቻቸው የመጐብኛ ጊዜ ረቡዕ እና ዓርብ የተደረገው ከመቼ ጀምሮ እንደሆነ እንዲያስረዱ መርማሪዎቹን በድጋሚ ጠየቀ፡፡ መርማሪዎቹ የፍርድ ቤቱን ትዕዛዝ ለእስረኞች ኃላፊ ለኮማንደር ብርሃኑ አበበ መንገራቸውንና ማስረዳት የሚችሉትም ለእሳቸው መሆናቸውን በመግለጽ፣ ፍርድ ቤቱ የጠየቃቸውን ጥያቄ ለመመለስ ከኃላፊነታቸው ውጪ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ የተጠርጣሪዎቹ ጠበቆች ለፍርድ ቤቱ እንዳስረዱት፣ ፍርድ ቤቱ ትዕዛዝ ከሰጠ በኋላ ወደ ማዕከላዊ ቢሄዱም መርማሪዎቹ ከላይ የጠቀሱትን በመድገም ሊያገናኟቸው እንዳልቻሉ፣ በችሎት የነበሩ መርማሪዎችን አግኝተው ቢያነጋግሯቸውም ምላሽ እንዳልሰጧቸውና ደንበኞቻቸውን አግኝተው መመካከር እንዳልቻሉ አመልክተዋል፡፡ ፍርድ ቤቱም መጨረሻ ላይ ብይን ሰጥቶበታል፡፡\nየመርማሪዎች፣ የፍርድ ቤቱና የጠበቆች ክርክር ካበቃ በኋላ ስለ አቶ ገብረዋህድ ጠበቃቸው ተናግረዋል፡፡ አቶ ገብረዋህድ የተጠረጠሩት ከአቶ ነጋ ገብረእግዚአብሔር፣ ከአቶ ምህረተአብና ከሌሎች ነጋዴዎች ጋር በመመሳጠር፣ በፍራንኮቫሉታ የተከለከለ ሲሚንቶ እንዲገባ ማድረጋቸውንና ክስ እንዲቋረጥ አድርገዋል በሚል መሆኑን የኮሚሽኑ መርማሪ ፖሊስ በድጋሚ ለጠበቆቹ አስታውሷል፡፡ የተያዙትም በፍርድ ቤት ትዕዛዝ መሆኑንና ብርበራም የተካሄደው ሕጉን በጠበቀ መንገድ መሆኑን አክሏል፡፡ የአቶ ገብረዋህድ ጠበቆች የኮሚሽኑ መርማሪ ፖሊስ ስለደንበኛቸው መጠርጠር የጠቀሰውን ጉዳይ በማለፍ፣ በባለቤታቸው ኮሎኔል ሃይማኖት ተስፋይ ላይ በብርበራ ወቅት ተፈጽሟል ያሉትን ኢሰብዓዊ ድርጊት አስረድተዋል፡፡\nኮሎኔል ሃይማኖት ሰብዓዊ መብታቸውን በሚጋፋ ሁኔታ ራቁታቸውን ሆነው ወደላይ ከፍ ብለው እንዲዘሉ እየተደረጉ መፈተሻቸውን ለፍርድ ቤቱ አስረድተዋል፡፡ በመሆኑም ሰብዓዊ ክብራቸው መነካቱን ገልጸዋል፡፡ አቶ ገብረዋህድ በፍርድ ቤት ሳይፈረድባቸው ስማቸውን የሚያጠፋ ዘገባ በኢትዮጵያ ሬዲዮና ቴሌቪዥን እየተላለፈ መሆኑን የገለጹት ጠበቃቸው፣ ተጠርጥረው ባሉበት ወቅት ንፁህ ሆነው መገመት ስላለባቸው ፍርድ ቤቱ ዘገባውን እንዲያስቆምላቸው ጠይቀዋል፡፡ ባለቤታቸው፣ የባለቤታቸው እህትና ልጃቸው እንዲሁም የዩኒቨርሲቲ ተማሪ ልጃቸው በዋስ እንዲለቀቁና እሳቸው ብቻ በተጠረጠሩበት ወንጀል መከራከር እንዳለባቸው የተናገሩት የአቶ ገብረዋህድ ጠበቃ ልጆቻቸው በሜዳ ላይ መበተናቸውን፣ ከማናቸውም ቤተሰብ ጋር እንደማይገናኙና በአንድ ክፍል ተዘግቶባቸው እንደሚገኙ አስረድተዋል፡፡\nየኮሚሽኑ መርማሪ ልጃቸው እነሱ ከተጠረጠሩበት ጉዳይ ጋር የሚያገናኘው ነገር ስለሌለ መፈታቱን በመሀል አሳውቋል፡፡ በባለቤታቸው እጅ የተያዘው የቤት ካርታ ዋናው (ኦሪጅናል) ሳይሆን ብሉፕሪንት መሆኑንና ዋናው በመርማሪ ፖሊሶቹ እጅ እንደሚገኝ ጠበቃቸው ሲናገሩ፣ ኮሎኔል ሃይማኖት በመሀል ገብተው ሰነዱን ለመደበቅ ሳይሆን ልጆች እንዳያበላሹባቸው እህታቸው ቤት ለማስቀመጥ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ በመሆኑም በበቂ ዋስ እንዲለቀቁ ጠይቀዋል፡፡ አቶ በላቸው በየነም እንደ አቶ ገብረዋህድ ወንጀለኛነታቸው ሳይረጋገጥ ንፁህ ሆነው የመገመት መብታቸው ሊጠበቅ እንደሚገባ፣ በሚሠራጨው ዘገባ እሳቸው ብቻ ሳይሆኑ ቤተሰቦቻቸው ሁሉ አንገታቸውን እየደፉ በመሆኑ ፍርድ ቤቱ ጥብቅ ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ጠይቀዋል፡፡\nበሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 21(2) የተከበረላቸው የመጐብኘት መብትን በሚመለከት በሌሎቹ የቀረበው አቤቱታ ለእሳቸውም እንዲመዘገብላቸው ተናግረዋል፡፡ በቤታቸውና በቢሮአቸው ተበርብሮ የተገኘ ነገር ስለሌለ ዋስትና እንዲጠበቅላቸው ጠበቃቸው ጠይቀዋል፡፡ አቶ ጥሩነህ በርታ ሕገ መንግሥቱ ከሚፈቅደው ውጭ ተጥሶ ቤታቸው የተበረበረው ከሌሊቱ ስድስት ሰዓት መሆኑን፣ ኢሰብዓዊ ድርጊት በመሆኑ ልጆቻቸውና ቤተሰቦቻቸው እስካሁን መረበሻቸውን፣ ምንም የተገኘ ነገር ስለሌለ በዋስ እንዲለቀቁ እሳቸውም ጠይቀዋል፡፡ ቤታቸው ያለፍርድ ቤት ትዕዛዝ መበርበሩንና ሕገ መንግሥቱን የሚፃረር ድርጊት የተፈጸመ መሆኑን የተናገሩት አቶ ተስፋዬ አበበ ልብ ድካም፣ ኮሌስትሮልና ሌሎችም ሕመሞች ስላሉባቸው በዋስ እንዲለቀቁ ጠይቀዋል፡፡\nሰኞ ዕለት በቁጥጥር ሥር የዋሉት የባለሥልጣኑ ከፍተኛ ባለሥልጣን አቶ ተወልደ ብስራት የተጠረጠሩበትን ጉዳይ እንደማያውቁት፣ ቃላቸውን እንደሰጡ የኮሚሽኑ መርማሪ ቢገልጽም በአንድ ቅጽ ላይ ስማቸውን ከማስፈር ያለፈ ምንም የሰጡት ቃል እንደሌለ ለፍርድ ቤቱ አስረድተዋል፡፡ በመርማሪዎቹ ስለተከሰሱበት ጉዳይ ከተገለጸላቸው በኋላ፣ ቤተሰቦቻቸው ከፍተኛ መረበሽ እንደደረሰባቸው በመናገር የዋስትና መብታቸው እንዲከበርላቸው አመልክተዋል፡፡ አቶ ነጋ ገብረእግዚአብሔር በጠበቃቸው በኩል እንደተናገሩት፣ ተጨማሪ የ14 ቀናት ጊዜ ቀጠሮን ይቃወማሉ፡፡ የኮሚሽኑ መርማሪ የቀረው ሰነድና ማስረጃ እንደሌለ በመገናኛ ብዙኅን ገልጿል፡፡ ተሰበሰበ የተባለው ሰነድም ከእሳቸው ጋር አይገናኝም፡፡ በዋስ ቢወጡ ሰነድ ያጠፋሉ፣ ምስክር ያባብላሉና ያስፈራራሉ በሚል መርማሪ ፖሊስ ያቀረበውን ተቃውሞ፣ በማስረጃ ያልተደገፈ በመሆኑ ውድቅ እንዲደረግላቸው ጠይቀዋል፡፡ “ከመንግሥት ባለሥልጣናት ጋር ተመሳጥረህ ወንጀል ሰርተሃል” ስለተባለው ጉዳይ መርማሪው ከማን ጋር፣ ምን ወንጀል እንደተፈጸመ በማስረጃ ስላላቀረበና እሳቸውም የማወቅ መብት ቢኖራቸውም የተሰጣቸው ማስረጃ እንደሌለ ተናግረዋል፡፡ በተከለከለ የፍራንኮቫሉታ ፈቃድ ሲሚንቶ ስለማስገባታቸውና የተመሠረተን ክስ እንዲቋረጥ ስለማድረጋቸው በማስረጃ የቀረበ ነገር ስለሌለ የዋስትና መብታቸው እንዲከበርላቸው ፍርድ ቤቱን ጠይቀዋል፡፡ “ዝም ብሎ በተበጀ ነገር ነው የተከሰስኩት፣ በሕይወቴ ከሲሚንቶ ንግድ ጋር በተያያዘ ኤልሲ ከፍቼ አላውቅም፡፡ በምን እንደተከሰስኩም አላውቅም፣ በቢሮዬና በቤቴ ብርበራ ተደርጎ ሰነዶች ተወስደዋል፤” ያሉት የቀድሞው የመከላከያ ሚኒስትርና በሙስና ወንጀል ተከሰው ከአምስት ዓመታት በላይ በማረሚያ ቤት ቆይተው የተፈቱት አቶ ስዬ አብርሃ ወንድም አቶ ምህረተአብ አብርሃ ናቸው፡፡ የዋስትና መብታቸው እንዲከበርላቸውም ጠይቀዋል፡፡\nበሌላ ክልል የመንግሥት ሠራተኛ መሆናቸውንና ሌሎቹ ተጠርጣሪዎች የተጠረጠሩበት ወንጀል እንደማይመለከታቸው የተናገሩት አቶ ሙሌ ጋሻው ሲሆኑ፣ የሚፈለገው ነገር በቤታቸውና በመሥሪያ ቤታቸው ብርበራ ተደርጎ ስለተወሰደ የዋስትና መብታቸው እንዲከበር ጠይቀዋል፡፡ ሁሉም ተጠርጣሪዎች ያነሱትን የመከራከርያ ነጥብ በመድገም የዋስትና መብታቸው እንዲከበርላቸው የጠየቁት አቶ አሞኘ አወቀ ናቸው፡፡ ልጆቻቸው የት እንዳሉ እንደማያውቁና ለዕለት ጉርሳቸው የሚሆን ነገር እንደሌለና ገንዘባቸው በሙሉ በቁጥጥር ሥር መሆኑን፣ ከውጭ አገር የመጡ ዘመዳቸው ፓስፖርት እሳቸው ቤት እንደታሸገበትና ልጆቻቸው ወደ ትምህርት ቤት የሚሄዱበት መኪና ስለሌላቸው እንደተቸገሩ በማስረዳት ፍርድ ቤቱ ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ጠይቀዋል፡፡\nየኮሎኔል ሃይማኖት እህት ወይዘሮ ንግስቲና ልጃቸው አቶ ሀብቶም ገብረመድህን የታሰሩት ሰነድ አሽሽተዋል በሚል መሆኑን በመጥቀስ፣ በሙስና ስላልተጠረጠሩ እንዲለቀቁ ጠበቃቸው ጠይቀዋል፡፡ መልስ የሰጡት የኮሚሽኑ መርማሪዎች ተጠርጣሪዎች ስለተያዙበት ጉዳይ ማስረዳታቸውንና በሰነድ ላይ ማስፈረማቸውን፣ ምርመራው ሰፊና ውስብስብ በመሆኑ የጠየቁት የ14 ቀናት ተጨማሪ ጊዜ እንዲፈቀድላቸው ጠይቀዋል፡፡ ተጠርጣሪዎቹ በዋስ ቢወጡ ካላቸው ከፍተኛ ሥልጣንና ገንዘብ አንፃር ሰነድ ሊያሸሹ፣ ምስክር ሊያባብሉና ሊያስፈራሩ ስለሚችሉ ዋስትናውን ተቃውመዋል፡፡ በመገናኛ ብዙኅን ኮሚሽኑ የገለጸው ተጠርጣሪዎቹን ለመያዝ የሚያበቃው የሰነድና የሰው ማስረጃ እንዳለው እንጂ፣ ስለ አጠቃላይ ምርመራና ማስረጃ ውጤት አለመሆኑንም አክለዋል፡፡ ወንጀሉ የተፈጸመው በመላው አገሪቱ በመሆኑ ምርመራው ጊዜ እንደሚወስድ ገልጸዋል፡፡ ስለመብት ጥሰት የተነሳውን ጥያቄ በሚመለከት “ምንም የተጣሰ መብት የለም” ብለዋል፡፡ ቤተሰብም ሆነ ጠበቃ እንዳልጠየቃቸው ተናግረዋል፡፡ መርማሪዎቹ ቀደም ብለው ሲናገሩ ስለቤተሰብ ጥየቃ እንደማይመለከታቸው መግለጻቸው ይታወሳል፡፡\nብርበራን በሚመለከት ከጠዋቱ 12 ሰዓት እስከ ምሽቱ 12 ሰዓት እንጂ ሌሊት እንዳልበረበሩም መርማሪዎቹ ተናግረዋል፡፡ ተጠርጣሪዎቹ በአግባቡ መያዛቸውን በመናገር ከላይ ካሉት ጋር የሚጣረስ ተናግረዋል፡፡ ፍርድ ቤቱ ሰነድ ሲያሸሹ ተያዙ ስለተባሉት ኮሎኔል ሃይማኖት፣ ወይዘሮ ንግስቲና አቶ ሀብቶምን በሚመለከት የቀራቸው ነገር ምን እንደሆነ? ሰነድ እንዳያሸሹ እንጂ ሌሎቹ ከተጠረጠሩበት ጋር የተያያዘ ስለመሆኑና አለመሆኑ መርማሪዎች እንዲያስረዱ ጠይቋል፡፡ መርማሪዎቹም ተጠርጣሪዎቹ በተለይ ኮሎኔል ሃይማኖት ካላቸው ተሰሚነት አንፃር (አሁን በሥራ ላይ አይደሉም) ሰነድ ሊያጠፉና ሊያስጠፉባቸው እንደሚችሉ አስረድተዋል፡፡ ድርጊቱም ከሙስና ጋር ስለሚገናኝ መለቀቃቸውን እንደሚቃወሙ ተናግረዋል፡፡\nፍርድ ቤቱ የግራ ቀኙን ክርክር ካደመጠ በኋላ በሰጠው ብይን፣ የኮሚሽኑ መርማሪዎች እንዳቀረቡት ጉዳዩ ውስብስብ ከመሆኑ አንፃር የተጠየቀው የ14 ቀናት ተጨማሪ ጊዜ መፈቀዱን፣ በሌላ በኩል ተጠርጣሪዎቹ ካለባቸው ኃላፊነት አኳያና ማኅበራዊ ግንኙነት አቋም አንፃር ዋስትና ሊፈቀድላቸው እንደማይገባ በይኗል፡፡ በመሆኑም ሁሉም ተጠርጣሪዎች ግንቦት 19 ቀን 2005 ዓ.ም. እንዲቀርቡ ትዕዛዝ ሰጥቷል፡፡ ፍርድ ቤቱ ግንቦት 5 ቀን 2005 ዓ.ም. የሰጠውን ትዕዛዝ ለምን እንዳላከበሩ የእስረኞች ኃላፊ ኮማንደር ብርሃኑ አበበ ግንቦት 9 ቀን 2005 ዓ.ም. ቀርበው እንዲያስረዱም አዟል፡፡\nበሦስተኛ የምርመራ መዝገብ የቀረቡት የናዝሬት ጉምሩክ መሥሪያ ቤት ድንገተኛ ፍተሻ ኃላፊ አቶ መሐመድ ኢሳ፣ አቶ ሰመረ ንጉሴ፣ አቶ ዘርይሁን ዘውዴ፣ አቶ ማርሸት ተስፋዬና አቶ ዳኜ ስንሻው፣ የሕግ ሰው አግኝተው ለመወከል አለመቻላቸውን በማስረዳት፣ ፍርድ ቤቱ ተጨማሪ ትዕዛዝ ለመርማሪዎቹ ሰጥቶላቸው ቤተሰቦቻቸውንና የሕግ አማካሪ እንዲያገኙ ጠይቀዋል፡፡ መርማሪ ፖሊሶቹ የተጠርጣሪዎቹን ጥያቄ ግንቦት 5 ቀን 2005 ዓ.ም. ይዘው እንዲቀርቡ ታዘው ይዘው ባለመቅረባቸው ዕድሉ ሊታለፋቸው ይገባል በማለት ተቃውመዋል፡፡\nፍርድ ቤቱ ያስተላለፈው ትዕዛዝ ተግባራዊ እንዳልሆነ መመልከቱንና እነዚህም ተጠርጣሪዎች ተመሳሳይ ዕድል እንዳጋጠማቸው ግምት በመውሰድና የመርማሪ ፖሊሶቹን ተቃውሞ በማለፍ፣ ተጠርጣሪዎቹ ግንቦት 9 ቀን 2005 ዓ.ም በጠበቃ ተወክለው እንዲቀርቡ ትዕዛዝ ሰጥቶ ችሎቱ ተጠቃሏል፡፡ ይህ በዚህ እንዳለ የናዝሬት ጉምሩክ የሕግ ማስከበር ኃላፊ አቶ ተመስገን ጉልላት 160 ሺሕ ብር ይዘው ወደ ጋምቤላ በመሄድ ወደ ሱዳን ለመሸሽ፣ ለጋምቤላ ጉምሩክ ኃላፊ ለአቶ ጌታቸው አሰፋ 80 ሺሕ ብር ሰጥተው ሊያልፉ ሲሉ በቁጥጥር ሥር መዋላቸው ተሰምቷል፡፡ (ምንጭ: ሪፖርተር; AP Photo)


MM | Vancouver Lodge No. 68, A.F. & A.M., B.C. & Y.


ትንኮሳ የተቀላቀለበት ቅስቀሳ – ዜና ከምንጩ\nትንኮሳ የተቀላቀለበት ቅስቀሳ\n6ተኛው አገራዊ ምርጫ የጊዜ ሠሌዳ ከወጣለት ወቅት አንስቶ እስካሁን ድረስ ቅሬታ ሲቀርብበት ቆይቷል። ምርጫውን ከሚያካሂደው ምርጫ ቦርድ ላይ ከሚሰነዘረው ይልቅ ፓርቲዎች እርስ በርሳቸው የሚካሰሱት ትልቁን ቦታ ይይዛል። ምርጫው ጋር በተገናኘ ከሚፈጸሙ የሰብአዊ መብት ጥሰቶች አብዛኞቹ በመንግስት ወይ በገዢው ፓርቲ አባላት ትናንሽ ፓርቲዎች ላይ እንደሚፈጸሙ ይነገራል። የኢትዮጵያ ሠብአዊ መብት ኮሚሽን ባዘጋጀው መድረክ ላይ በርካቶች የደረሰባቸውን ተጽዕኖ አሰምተዋል። እነሱ የተናገሩትን ተከትሎ የአዲስ ማለዳው ቢኒያም አሊ የፖለቲካ ሳይንስ ምሁር አነጋግሮ ስለወቀሳዎቹ ተጽእኖ የሚከተለውን አሰናድቷል።\nበኢትዮጵያ የቅርብ ጊዜ ታሪክ ውስጥ በገዢ ፓርቲ ተጽእኖ ስር ያልወደቀ ምርጫ የለም። ከኃይለሥላሴ የእንደራሴዎች ሹመት ጀምሮ በደርግ ዘመን የነበረው የሸንጎ አባላት ምርጫ በሕዝብ ሳይሆን ሥልጣን ላይ ባለው አካል ይከናወን እንደነበር ግልጽ ነው። ኢህአዴግ ወደ ሥልጣን ከመጣበት ጊዜ አንስቶ እስካሁን በተካሄዱት ምርጫዎች ሕዝብ ምረጥ ተብሎ አማራጮች ቢቀርቡለትም፣ ተቃዋሚዎች ላይ ጫና በመፍጠር ወይም ሕብረተሰቡ ፈርቶም ይሁን ለአገር ሠግቶ እነሱ የፈለጉትን እንዲመርጥ የተደረገባቸው አሊያም የተጭበረበሩ እንደነበሩ ይታመናል። የ1997ቱ ምርጫ በዓይነቱና በሕዝብ ተሳትፎ የተለየ ቢሆንም ጉልበት ያለው መንግስት ስልጣኑን ሕዝብ ለፈለገው ፓርቲ በፍላጎት እንደማይሰጥ በግልጽ የታየበት ነበር። ያንን እንደማስረጃ አድርጎ በ2002 እና በ2007 የተካሄዱት ምርጫዎች ላይ ሕዝቡ ተሳትፎ እንዲያደርግ ቢጋበዝም፣ “ላይሆን ነገር ሕዝብ እንዲልቅ ምክንያት አንሁን” በሚል እሳቤ ብዙዎች ሳይሳተፉ ቀርተዋል። የገዢው ፓርቲ ተጽእኖና የተቃዋሚዎች ቸልተኝነት ሕዝቡ በምርጫ ተስፋ እንዲቆርጥ በማድረጉ ምርጫውን “መቶ በመቶ አሸነፍን” አስብሎም የዓለም መሳለቂያ አድርጎን ነበር።\nየዘንድሮው 6ተኛው አገራዊ ምርጫ በኮሮና ወረርሺኝ ምክንያት በተያዘለት ጊዜ አይደረግም ከመባሉ አንስቶ ብዙ ትችቶች ተሰንዝረውበታል። በአሸባሪነት የተፈረጀው ህወሓት እንደሌላ አገር የራሴን ምርጫ አደርጋለሁ ብሎ ሲገዳደር በሃሳቡ ቢወቀስበትም ከማካሄድ አልተቆጠበም ነበር። ድርጊቱ ከማዕከላዊው መንግስት ከማላተም ውጭ ያመጣለት ፋይዳም አልነበረም። አንድ አመት ተጨማሪ የዝግጅት ጊዜን ያገኘው ብሔራዊ ምርጫ ቦርድም፣ ይጠበቅበት የነበሩ ሥራዎችን እንዳላከናወነ የሚናገሩ አሉ። የሕዝብ ቁጥራችን በከፍተኛ መጠን ጨምሮ፣ የከተማ ፍልሰትም በተጋነነ ፍጥነት በብዙ እጥፍ ጨምሯል በሚባልበት በዚህ ጊዜ ምርጫው ከ14 ዓመት በፊት በተወሰደ መረጃ መሰረት ይደረጋል መባሉ ከተለያዩ ፓርቲዎች ትችት አሰንዝሮበት ነበር። የሕዝብ ቆጠራን ማካሄድ ካለመቻሉ ባሻገር ወቅታዊ የምርጫ ቀጠናም ማዘጋጀት ሳይቻል በመቅረቱ በፊት በተዘጋጀው መሰረት እንዲካሄድ መወሰኑ ይታወቃል።\nከ2 ሳምንት በኋላ እንዲካሄድ በድጋሚ የተራዘመው ምርጫ እስኪደርስ በሂደቱ ስለተፈጠሩ ክስተቶች የተለያዩ ፓርቲዎች ቅሬታዎቻቸውን ለምርጫ ቦርድ ሲያቀርቡ ቆይተዋል። የአዲስ አበባና ድሬዳዋ ምርጫ ከዋናው በተለየ ቀን መደረጉ ተገቢ አይደለም ብለው በርካታ ፓርቲዎች ቅሬታ አስገብተው የነበረ ሲሆን፣ ቦርዱም ጥያቄያቸውን ተቀብሎ ቀኑን አንድ ላይ አድርጎ የቀድሞ ውሳኔውን በቅርቡ ቀይሯል። ፓርቲዎች ይህ መደረጉ ያስደሰታቸው ቢሆንም ብዙ ተቀባይነት ያላገኙ ጥያቄዎችና ሥጋቶች አሁንም እንዳሉባቸው ይናገራሉ።\nከገዢው ፓርቲ ውጭ ያሉ ተፎካካሪ ፓርቲዎች ከሚያነሷቸው ቅሬታዎች ዋና ዋናዎቹ፣ በመንግስት ጫና እየተደረገብን ነው፤የአባላቶቻችንና ደጋፊዎቻችን ሠብአዊ መብት እየተጠበቀ አይደለም፤ እንዲሁም ዕድሎች በፍትሐዊነት አልተሰጡም የሚሉ ገዢው ፓርቲ ላይ ያነጣጠሩ ቅሬታዎች ናቸው። ሥልጣን ላይ ያለው ፓርቲ በበኩሉ የሥም ማጥፋት ዘመቻ ተከፍቶብኛል ከማለት ውጭ ሁሉንም በጅምላ ወይ በተናጥል ያብጠለጥላል እንጂ ስሞታ ይዞ ለምርጫ ቦርድ ወይም ለሠብዓዊ መብት ኮሚሽን ሲያቀርብ ተሰምቶ አያውቅም።\nልዩነቱ የራሱ ምክንያት እንዳለው ቢታመንም፣ ከምርጫው በፊት ያለው ሂደት ካልተሻሻለ አጠቃላይ ምርጫው ፍትሐዊ ነው ለማለት እንደሚያስቸግር የሚናገሩ አሉ። አንዳንዶቹ ተፎካካሪ ፓርቲዎች በምርጫ ቦርድም ሆነ በገዢው ፓርቲ አካሄድ ላይ ቅሬታ ቢኖራቸውም፣ አጠቃላይ የምርጫውን ሂደት ላለማስተጓጎልና ሕዝቡ ይበልጥብናል እያሉ ችለው እያለፉ መሆናቸውን ይናገራሉ። ሲጀመር ተመዝግበው ከነበሩ ከ100 በላይ ፓርቲዎች አሁን 47 ቢቀሩም ጥቂት ቀናት ቀርተውም ቢሆን የተወሰኑት ቅሬታቸውን ከማቅረብ አልቦዘኑም።\nየፓርቲዎቹን ቅሬታ እየተቀበለ ከሚያስተናግደውና ውሳኔ ከሚሰጠው ምርጫ ቦርድ በተጨማሪ ለኢትዮጵያ ሠብዓዊ መብት ኮሚሽን(ኢሠመኮ) ቅሬታቸውን በደብዳቤም ሆነ በቃል የሚያቀርቡ በርካቶች ናቸው። በኮሚሽነር ዳንኤል በቀለ(ዶ/ር) ለሚመራው ለዚህ ተቋም፣ በሕዝባችን ወይም በፓርቲያችን ላይ ግፍ ተፈፀመ፤ እንዲሁም በርካታ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች እየተፈፀሙ ነው የሚሉ ቅሬታዎች አሁንም ይገቡለታል። ኮሚሽኑ የቀረበለትን ቅሬታም ሆነ ጥቆማ መሠረት አድርጎ በተለያዩ አካባቢዎች እየተገኘ በማጣራት እርምጃ እንዲወሰድ የሚያስችል መረጃ በሪፖርት መልክ ቢያወጣም አንዳንዶች በቂ አይደለም ይላሉ። በፊት ከነበረው አኳያ አሁን ያለውን አመራሩንም ሆነ ስራውን በርካቶች ቢያደንቁም፣ በፅሁፍ ከማሳወቅ ያለፈ እርምጃ የማስወሰድ አቅምና ሥልጣን የለውም እያሉ የሚተቹትም አሉ።\nኮሚሽኑ በያዝነው ሳምንት መጀመሪያ ከፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር ውይይት አድርጎ ነበር። የፖለቲካ ፓርቲዎች በአጀንዳዎቻቸው እንዲያካትቷቸውና ቃል እንዲገቡ የሚጠበቅባቸውን 6 ነጥቦች ለማስተዋወቅ፣ እንዲሁም እርስበርስ ለማወያየት ነበር ጉባዔው የተሰናዳው። በዚህ ፕሮገራም ላይ የተገኙት ሁሉም ማለት ይቻላል “ትንንሽ” የሚባሉና በአብዛኛው ሕብረተሰብ የማይታወቁ ክልላዊ ፓርቲዎች ናቸው። በአገር አቀፍ ደረጃ ከሚወዳደሩ ጥቂት ፓርቲዎች በስተቀር በአንፃራዊነት ከፍተኛ ስምና ዝና ያላቸው ብዙ እጩዎችን ያስመዘገቡ ፓርቲዎች አልተገኙም። በውይይቱ የተገኙ፣ “እኛ ምስኪኖች ብቻችንን ተገኝተን ዓላማው ውጤታማ ይሆናል ወይ?” ብለው እስኪጠይቁ ድረስ የግዙፎቹ አለመገኘት መነጋገሪያ ሆኖ ነበር። በተለይ በአብዛኞቹ ክርክሮች አለመገኘትን በማብዛቱ የሚታወቀው ብልጽግና በዚህኛው ውይይትም አለመሳተፉ ለሚቀርቡበት ስሞታዎች ምላሽ እንዳይሰጥ አድርጎታል። ከሕግ አንጻር ክስ የቀረበበት ወገን ምላሽ ሣይሰጥ ዕድሉን ካሳለፈ አምኖ እንደተቀበለ ይቆጠራል። ብልጽግና ፓርቲም የሚቀርቡበትን ክሶችም ሆነ ስሞታዎች በየወቅቱ እየተገኘ ማስተባበልም ሆነ ማክሸፍ ካልቻለ የተባለው እውነት እንደሆነ ሕዝቡ ሳያጣራ ማመኑ አይቀሬ ነው።\nበዕለቱ የነበረውን መድረክ የመሩት ኮሚሽነር ዳንኤል፣ “በጣም መጠነ ሠፊ የሠብዓዊ መብት ስጋት ውስጥ እንገኛለን” በማለት ጉባኤውን ጀምረው የተሳታፊዎቹን አስተያየት ሰምተዋል። ጊዜ እስኪያጥር ድረስ ተጋባዦቹ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች ወክለነዋል ስላሉት ሕዝብም ይሁን ስለአባላቶቻቸው በርካታ ቅሬታዎችን አቅርበዋል። የተወሰኑት ከዚህ በፊት በተለያየ መንገድ የተሰሙ ቢሆኑም አንዳንዶቹ የመሰማት እድል ያላገኙ ነበሩ።\nለተሳታፊዎች ከተሰጡት እድሎች የመጀመሪያውን ያገኙት የወለኔ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ሊቀመንበር የሆኑት ፈይሰል አብዱልአዚዝ ናቸው። “ኮሚሽኑ ጥርስ የሌለው አንበሳ ነው” በማለት አስተያየታቸውን የጀመሩ ሲሆን፣ አብዛኛው ሕግ የሚጣሰው በተቃዋሚዎች ሳይሆን በራሱ በመንግሥት ቢሆንም እኛ አቅምና ሚዲያ ስለሌለን ድምጻችንን ማሰማት አልቻልንም ብለዋል። ያሉት ሚዲያዎች ለተወሰነ ወገን የሚያገለግሉ ናቸው ያሉት ሊቀመንበሩ፣ ባለው ሁኔታ ምክንያት ባንዳንድ ቦታዎች ነገሮችን ለማቋረጥ እንደተገደዱ ተናግረዋል። የብልጽግና ተወካዮች በውይይቱ ላይ ተገኝተው ባይሰሙም ሕዝቡ ላይ የሚፈጸምን ማስፈራራት ማስቆም እንዳለባቸው አሳስበዋል።\nየኢትዮጵያ ዴሞክራቲክ ሕብረት ሊቀመንበር የሆኑት ገብሬ በርሔ በበኩላቸው፣ የሠብአዊ መብት ጥሰቶችን በተመለከተ ከአገር ውስጥ ተቋማት ከምንሰማው ይልቅ በአብዛኛው ከውጮቹ ነው የምንሰማው ብለዋል። ለዚህ አስተያየታቸው በኋላ ላይ ምላሽ የሰጡት ኮሚሽነሩ፣ “እኛ እንደሚዲያዎች የእሽቅድምድም ሥራ አንሰራም” በማለት የተቋማቸውን ተልዕኮ አስረድተዋል። በሌላ በኩል የክልል መንግሥታት አወቃቀርን በተመለከተ ገደብ ያለው ሥልጣን የላቸውም፤ ልዩ ኃይል የሚባልም በሕግ አይታወቅም በማለት ሊቀመንበሩ መፍትሄ ያሉትንም አሰምተዋል። “የተመጣጠነ ኃይል ያላቸው ክልሎች መሆን አለባቸው” በማለት የሚይዙት ትጥቅ በሕግ መወሰን እንዳለበት አስገንዝበዋል። ከምርጫው መቃረብ አኳያ እየተከሰቱ ያሉ ችግሮች መንስዔዎቻቸው ተቃዋሚ ፓርቲዎች ሳይሆኑ ሶሻል ሚዲያው ጋር ነው ያሉ ሲሆን፣ ችግሩን ለመቅረፍ ገለልተኛ የሆኑ የሚዲያ ተቋማት ማቋቋም ያስፈልጋል ብለዋል።\nየአርጎባ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ተወካይ መሐመድ ሙሳ ስደተኞችን በተመለከተ አስተያየት የሰጡ ሲሆን፣ ተፈናቃዮች በየቦታው ተበትነው ባሉበት በዚህ ወቅት ምርጫውን ለማከናወን መታሰቡን በመጥቀስ ለወደፊት ምን ለማድረግ እንደታሰበ ጠይቀዋል። ከመንግሥትም ሆነ ከገለልተኛ ተቋማት ብቻ ሳይሆን ከእኛ ከፓርቲዎችስ ምን ይጠበቃል ብለዋል። በሕዝባቸው ላይ አደገኛ ቅስቀሳ ሲደረግ እንደነበር የተናገሩት እኚህ ተወካይ፣ ምን እንደሆነ ዘርዝረው ባያሳውቁም ተግባሩ እንዲቆምላቸው ጠይቀዋል። ኢሠመኮን በተመለከተ፣ ወንጀል ሲፈጸም ፈጻሚዎቹን “ከተግባራቸው ይቆጠቡ” ከማለት ባሻገር ለውጥ የሚያመጣ እርምጃ እንዲወሰድ ማድረግ ይገባዋል ሲሉ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል።\nየቁጫ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ የአደረጃጀት ዘርፍ ኃላፊ የሆኑት ባንድራ በላቸው፣ “ብሔርን ከብሔር የሚያጋጩ ግልጽ ቅስቀሳዎች እየተደረጉ ይገኛሉ” በማለት በአካባቢያቸው ያሉ የገዢው ፓርቲ ተወካዮችን ወንጅለዋል። ጦርና ጋሻ ይዘው “ና ውጣ” እያሉ የእኛ ሕዝብ ላይ ድንጋይ እስከማስወርወር ሲደርሱ የጸጥታ ኃይሎች ዝም ብለው ማየታቸውን የሚያረጋግጥ ማስረጃ እጃችን ላይ አለ ብለዋል። ፓርቲያችን ተሰርዟል እያሉ የብልጽግና ሰዎች ይቀሰቅሱብናል። የምርጫ ወረቀቱ ላይ ያለውን የእኛን ምልክት አውጥተው ሌላ የሌለንበትን የውሸት አሳትመው በማዘዋወር፣ የእኛ ፓርቲ እንደሌለ አድርገው ሕዝቡን ለማሳመን እየሞከሩ ነው የሚል ወቀሳቸውን አቅርበዋል።\nየደቡብ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ድርጅት ሊቀመንበር አለሳ መንገሻ መድረኩ የተዘጋጀበት ዓላማ ላይ በማተኮር ያስተዋሏቸውን ችግሮችንም ጠቅሰዋል። ከፓርቲዎች በኩል የታየ ያሉት ችግር ግጭት ቀስቃሽ ንግግሮችን በተመለከተ ነው። ከመንግሥት በኩል ሕግን አለማክበር በዋናነት የታየ ችግር እንደሆነ የተናገሩ ሲሆን፣ ገለልተኛነትን በተመለከተ የጸጥታ ኃይላት አወቃቀር እንዲታሰብበት ሀሳባቸውን ሰንዝረዋል።\nየአገው ብሔረሰብ ሸንጎ ሊቀመንበር በበኩላቸው ስለቅማንት ሕዝብ አንስተዋል። በኢትዮጵያ ውስጥ እንዳለ እንደሌላው ሕዝብ እየታየ አይደለም ያሉት ሊቀመንበሩ፣ ሕዝብ ሲጨፈጨፍ ኮሚሽኑ በድፍረት ሲቃወም አናየውም ቢሉም ኮሚሽነሩ በስተመጨረሻ በሰጡት አስተያየት፣ “እኛ የምንፈራው የለም፣ ከፍርሀት ርቀን ኃላፊነታችንን እየተወጣን ነው” ብለዋል። እንወክለዋለን ስላሉት የዋግኽምራ ሕዝብም ሲናገሩ፣ ከህወሓት ጋር ባለ ግጭት ሳቢያ አካባቢው ላይ ከፍተኛ የሰብዓዊ መብት ጥሰት እየተፈጸመ ነው ብለዋል። ከእሳቸው ቆይቶ በኋላ ላይ እድል ተሰጥቶ የተናገሩ የማሕበረሰቡ አባልና የፓርቲው ተወካይ፣ በአካባቢያቸው የኤርትራ ጦር እንዳለ ተናግረዋል። “እኛ አካባቢ ምርጫ አለ መባሉ ያስቀኛል” ያሉ ሲሆን፣ “ሽፍታዎችን መንግሥት እያደራጀ ነው” በማለት ፋኖ በመባል የሚታወቁ የሕዝብ ታጣቂዎች ላይ ያላቸውን ቅሬታ አቅርበዋል።\nየኦጋዴን ብሄራዊ ነፃነት ግንባርን ወክለው የተገኙት አህመድ መሐመድ በበኩላቸው፣ በሱማሌ ክልል በመንግሥት አካላት የሚፈጸምን ኢ-ፍትሐዊ ተግባር ኮንነዋል። “እውነት ብንናገር እንቃጠላለን፣ ከዚህ ወጥቼ ቃሊቲ ላለመውረዴ ምንም ዋስትና የለኝም” ያሉት እኚህ አመራር፣ ክልላችን ውስጥ ዕጩ ማስመዝገብ ስላልቻልን ከ160 በላይ የሚሆኑትን አዲስ አበባ መጥተን ነው ያስመዘገብነው ብለዋል። አሁን ያለው የክልሉ አመራር ከበፊቱ ይለያል ብዬ አላምንም ያሉት አህመድ፣ ሠው ሲታፈን መፈንዳቱ እንደማይቀር አሳስበዋል። እንደአመራሩ ንግግር “የምርጫው ውጤት አልተነገረም ግን ታውቋል፤ አሁን የሚካሄደውን ምርጫ Election ሳይሆን ሰሌክሽን(selection) ነው ማለት ይቀላል።” ከሠብዓዊ መብት ጋር በተገናኘ ስልጠና ለጉልበተኛው መሆን እንደነበረበትና የምርጫ አካሄዱ ካልተቀየረ ይጠቅማል ብለው እንደማያስቡም አሳውቀዋል። ኮሚሽኑንም በጽሁፍ እንጂ በድርጊት ላይ የላችሁበትም ያሉት እኚህ የኦብነግ አመራር፣ ስልጣን ላይ ያሉትን ለመውቀስ ድፍረት አላችሁ ወይ? ብለው ጠይቀዋል።\nከወላይታ ሕዝቦች ዴሞክራሲያዊ ግንባር የመጡት ሻምበል ኤርሚያስ ገዢው ፓርቲ መቀስቀስ ሳይሆን ማስፈራራት ነው የያዘው ብለዋል። በተለይ በገጠራማው አካባቢ፣ “ማዳበሪያ አታገኙም፣ እኛን ካልመረጣችሁ እንዲህ ትሆናላችሁ” እያሉ ሕዝቡን በማስፈራራት ላይ ናቸው ሲሉ የመንግስት አመራሮችን ወቅሰዋል።\nከትግራይ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ የመጡት ተሻለ ንጉሴ በበኩላቸው በትግራይ እየተፈጸመ ያለው የሠብዓዊ መብት ጥሰት የትም ከተፈጸመ ጋር አይወዳደርም በማለት የሁሉም ጣሪያ ነው ብለዋል። አሁን ካለው ትልቅ ችግር አኳያ አሁን ያለው ትንሽ መንግስት ነው ያሉት እኚህ አመራር፣ “ትግራይ በማይሳተፍበት መንግስት ሊገዛ ነው” ማለታቸው ተሰምቷል። የአፋር ነፃ አውጪ ግንባር ተወካይ በበኩላቸው ሕዝባቸው በጅቡቲ፣ በሱማሊያና በሱማሌ ልዩ ኃይሎች ዙሪያውን እየተጠቃ እንደሆነና ሠሞኑን 6 ሠዎች መገደላቸውን ተናግረዋል።\nየራያ ራዩማ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ተወካይ፣ የድሮው አባዜ ያለቀቃቸው የመንግሥት አመራሮች አሁንም እያስፈራሩን ነው ብለዋል። “ህወሓት 30 ዓመት ያላደረገብን አሁን በወራት ተፈፅሞብናል” በማለት አነጻጽረውታል። እንደማይካድራ በቢሶበር ጭፍጨፋ ተፈፅሟል ያሉ ሲሆን፣ ግፉ የተፈጸመበትን መንገድም አብራርተዋል። ጁንታው የሕዝቡን አለባበስ እየለበሰ በመንግስት አካላት ላይ እርምጃ ወስዶ ሲሸሽ መከላከያና ልዩ ኃይሉ ሕዝቡ ላይ የአጸፋ እርምጃ እየወሰዱ በሁለቱም በኩል ተጎድተናል ብለዋል።\nከዶባ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ድርጅት የመጡ ተወካይም ሕዝባቸው ሳይፈልግ በከንባታ ዞን ስር በመደረጉ መበደሉን አስረድተዋል። ጥያቄ በማንሳታችን “ነፍሰጡር በአስተዳዳሪ መኪና ተገጭታ ተገድላለች” ያሉት እኚህ ተወካይ፣ የሚያጣላን ሕገመንግስቱ ነው ብለዋል።\nከእነዚህ በተጨማሪ ሌሎች ተወካዮች የምርጫ ካርድን የተመለከቱ ቅሬታዎችን ያቀረቡ ሲሆን፣ አንድ ግለሰብ ከ50 በላይ ካርድ በወሰደበት ሁኔታ ምርጫው እንዴት ፍትሃዊ ይሆናል? ተብሏል። “ምርጫ ቀርቶ ማዛመድ ይሆናል” ያሉ አንድ ተሳታፊ፣ የበታች አመራሩ ችግር እየፈጠረብን ነው ብለዋል። በቤኒሻንጉል የሚንቀሳቀሰው ቦሮ ዴሞክራሲዊ ፓርቲ፣ የሲዳማ ዴሞክራሲዊ ፓርቲ፣ የዶንጋ ሕዝብ ዴሞክራሲዊ ፓርቲ እንዲሁም ሌሎች ቅሬታቸውን ለኮሚሽኑ አቅርበዋል።\nኮሚሽነሩ በመዝጊያ ንግግራቸው የሁሉንም ቅሬታ እንደሚቀበሉ የተናገሩ ሲሆን፣ የተጠቀሱት ብቻ ሳይሆኑ በርካታ የሠብዓዊ መብት ቀውስ በሁሉም ክልል ማለት በሚቻል መልኩ መኖሩን ተናግረዋል። አንዳንድ ኃላፊዎች ግኝቶቻችንን አንቀበልም ይላሉ ያሉት ዳንኤል፣ ባለን ውስን አቅም ጥረት እያደረግን ስለሆነ ወደፊት እንደሚስተካከል እምነት አለን ብለዋል። የሰብዓዊ መብት ጥሰትን የማጣራት ሥራ በኮሚሽኑ መሠራት ቢኖርበትም፣ ካለው በርካታ ቅሬታ አኳያ ብቻውን መሥራት ስለማይችል ፓርቲዎችም መረጃዎችን በማሰባሰብና በመጠቆም ሊረዱ እንደሚገባ ተነግሯል።\nየፖለቲካ ፓርቲዎቹ እርስ በርሳቸው የሚያደርጉት ወቀሳ ምርጫው ላይ ስለሚኖረው ተጽዕኖ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የፖለቲካ ሳይንስ መምህር የሆኑትን ካሳሁን ብርሃኑን (ፕሮፌሰር) አነጋግረን ነበር። እነደአሳቸው አሰተያየት ፓርቲዎች እርስበርስ መወቅቀሳቸው ምርጫው ላይ አሉታዊ ተጽእኖ አይኖረውም። በውሸት ላይ የተመረኮዘ የሥም ማጥፋት ዘመቻ እስካልሆነ ድረስ ስሞታቸውን ለሚመለከታቸው አካላትም ሆነ ለሕዝብ በቀጥታ ማቅረባቸው ችግር የለውም። ይህን ሲያደርጉ ሕዝቡ ትክክለኛውን ለማወቅና የሚፈልገውን ለመምረጥ ያግዘዋል።\nየሰብዓዊ መብት ጥሰቱን በተመለከተ ምርጫው ነጻና ፍትሐዊ እንዳይሆን ከሚያደርጉ ማናቸውም ድርጊቶች ሁሉም መቆጠብ እንዳለባቸው አሳስበዋል። በፓርቲዎች የሚነገረው ቅሬታ በምርጫው ሂደትም ሆነ ውጤት ላይ የሚያመጣው ተጽዕኖ ስለመኖሩ በጊዜ ሂደት የሚታይ ስለሆነ በትዕግስት መጠበቁ ይሻላል ብለዋል።\nሰዓታትን ‹‹በማረፊያ ቤት››\nሐተታ ዘ ማለዳ 415 0\nየሕወሃት ሴራ፣ ከመፈንቅለ መንግሥት እስከ ጁንታነት\nሐተታ ዘ ማለዳ 640 0\nTotal views : 5444967


Ethiopia Zare - ከዘር ወደ ኢትዮጵያዊነት ፖለቲካ - ምክር ለኢሕአዴግ\nበምርጫ ዘጠና «ይህ ሕዝብ የሚፈልገው የመጣህበትን መሰረት አይደለም። የመጣህበትን ብሄር አይደለም። የምትሰራለትን ስራ ነው» የሚለው፣ አቶ በረከት ስምኦን ከሰንደቅ ጋዜጣ ጋር ካደረጉት ቃለ ምልልስ የተቀነጨበ ግሩም አባባል ነው። ከአንድ ከኢሕአዴግ አመራር አባል ብዙ ጊዜ የማንሰማው አባባል!!!\nከአንድ አመት በፊት ለሶስት ሳምንታት አሜሪካን ለመጎብኘት የመጣ፣ አንድ ሰው በወቅቱ ያስደሰተኝ፣ አንድ ወሬ አወጋኝ። አቶ መለስ የሚመሩት የኢሕአዴግ ማእከላዊ ኮሚቴ ይሁን ጠቅላላ ጉባኤ፣ ስብሰባ አድርጎ በነበረ ወቅት የሆነ ነገር ነው። ከስብሰባው መካከል ከዚህ በፊት ተነስተው የማያውቁ ጥያቄዎች መጠየቅ፣ ቀርበው የማያውቁ አስተያየቶች መሰጠት ጀመሩ። «ለምን የብሄር ብሄረሰብ እና የዘር ነገር ላይ እናተኩራለን? ሕዝቡ ይሄን አይፈልግም። አንድነትን ነው የሚፈልገው? ለምን የስራ ሃላፊነት በሞያ ብቃት ሊሆን ሲገባው በዘር ይሆናል? ለምን ብቃት ያላቸው ኢትዮጵያውያን ከዚህ ብሄር አይደላችሁም ተብለው በአንዳንድ ክልሎች እንዳይሰሩ ይታገዳሉ? ይሄን ኢሕአዴግ ማስተካከል አለበት …ወዘተረፈ » የሚሉ ጥያቄዎችና አስተያየቶች ነበሩ ሲቀርቡ የነበሩት።\nታዲያ አሁን አቶ በረከት «ይህ ሕዝብ የሚፈልገው የመጣህበትን መሰረት አይደለም። የመጣህበትን ብሄር አይደለም። የምትሰራለትን ስራ ነው» ሲሉ ገረመኝ። «ከአንድ አመት በፊት የደረሰኝ መረጃ ትክክለኛ ነበር ማለት ነው?» ብዬ እራሴን ጠየኩ።\nይሄ ብቻ አይደለም። የአቶ መለስ ወዳጅ እና ልዩ አማካሪ የነበሩ፣ በአለም አቀፉ ማህበረሰብ ዘንድ ለኢሕአዴግ ተሟጋችና «ጠበቃ» ተብለው ይቆጠሩ ከነበሩ ጥቂት ግለሰቦች መካከል በቀዳሚነትና በዋናነት የሚጠቀሱ አሜሪካዊው ፖል ሄንዚ ነበሩ። እኝህ ሰው በምርጫ ዘጠና ሰባት ወቅት በኢትዮጵያ የተፈጠረውን ሁኔታ ከግምት ውስጥ በማስገባት፣ ኢሕአዴግን የመከሩት አንዳንድ ምክሮች ነበሩ።\n«ከ1991 በሁዋላ የተፈጠረው የፖለቲካ ስርዓት ብዙ ያልተጠና (Ad Hoc) እና ደርግ ሲወድቅ የነበረውን ሁኔታ ያንጸባረቀ ነበር። ነገር ግን የማይቀየርና የማይሻሻል ተደርጎ ሊወሰድ አይገባውም። ለምን ብዙ ጠቃሚ ያልሆኑ ሁኔታዎች እንዲከሰቱ አድርጓል» በማለት ነበር ፓል ሄንዝ የጻፉት።\nጠቃሚና አላስፈላጊ ካሉዋቸው ነጥቦች መካከል፣ በኢሕአዴግ ስርአት ከመጠን ያለፈ ጊዜና ጉልበት ለብሄር ብሄረሰቦች በደልና ብሶት መሰጠቱ እንዲሁም የትኩረት አቅጣጫው ከልክ ባለፈ መልኩ በብሄር ብሄረሰብ ወይንም በዘር ላይ መሆኑ ይገኙበታል።\nበዚህም ምክንያት ፕል ሄንዝ፣ ኢሕአዴግ በዘር ላይ ከማተኮር በአንድነት ላይ ማተኮር እንዳለበት፣ በዘር ላይ የተመሰረቱ ድርጅቶች ግንባር መሆኑ ቀርቶ፣ የኢትዮጵያውያንን በሙሉ ጥቅም ለማስጠበቅ የቆመ አንድ ሕብረ ሄራዊ ፓርቲ ቢሆን መልካም ሊሆን እንደሚችል ነበር የገለጹት።\n"If a majority of EPRDF leadership agrees that the entire party structure of Ethiopia should be changed, they would be well advised to pre-empt Kinijit by announcing the transformation of EPRDF into a party with a new name and new character. Among names that could be considered most appropriate might simply be "Ethiopian Democratic Party (EDP)" which would declare adherence to a platform for protecting the unity and integrity of the country, furthering its development and modernization in all respects with a firm commitment to democracy." ነበር ያሉት እኝህ ምሁር።\nበፕል ሄንዝ አስተያየት ላይ የራሳቸውን ተጨማሪ አስተያየት የሰጡት በውጭ አገር የሚኖሩ አቶ ሳሙዔል ገብሩ ሲጽፉ «The notion of placing one's ethnic affiliation above one's status as being an Ethiopian has plagued the country's political development. Ethiopians tend to declare each other as either "the oppressed" or "the oppressor" without recognizing that at one point in our history we were all oppressed and oppressors » በማለት የአቶ ፖል ሄንዚ አስተያየቶች ይጋራሉ።\nኢሕአዴግ፣ ከአራት በዘር ላይ የተደራጁ ድርጅቶች ስብሰብ መሆኑ ከበፊትም እንደማይዋጥላቸው የገለጹት አቶ ሳሙኤል «I would rather have the EPRDF as a political party and that be it. Too much concentration on one's ethnicity further divides Ethiopia's unity» ሲሉ ኢሕአዴግ ማሻሻያዎች እንዲያደርግ ጥሪ አቅርበውም ነበር።\nእንግዲህ ኢሕአዴግ በምርጫ ዘጠና ሰባት የተመለከተውን የሕዝቡን ስሜት አስተውሎ፣ ኢትዮጵያውያን የተዋለዱ፣ የተደባለቁ፣ ለመቶ አመታት ተከባብረው ተዋደው የኖሩ መሆናቸውን ተረድቶ፣ እንዲሁም እንደ ፖል ሄንዝና እና አቶ ሳሙኤል ገብሩ ያሉ ያቀረቡትን አስተያየቶች ከግምት በማስገባት፣ ደረጃ በጠበቀ መልኩ ኢትዮጵያውያንን በሚያስተሳሰርና በሚያቀራረብ አጀንዳዎች ዙርያ መስራት ብዙ ይጠበቅበታል።\nእርግጥ ነው እንደምንሰማው በቅርብ ጊዜ ውስጥ ሕወሃት፣ ኦህዴድ፣ የአማራውና የደቡብ ድርጅቶች እንደሚዋሃዱ ነው። ነገር ግን ከአራት ድርጅቶች ግንባርነት ወደ አንድ ፓርቲ መዞር በራሱ መሰረታዊ ለውጥ ሊሆን አይችልም።\nመሰረታዊ ለውጥ ማለት እነ ፓል ሄንዚ እንደመከሩት ኢሕአዴግ የአገሪቷን በዘር ላይ ያተኮረ ሕገ መንግስት እንዲሻሻል በማድረግ ዙሩያ ቀዳሚ በመሆን እንቅስቃሴዎች ሲጀምር ነው።\nአዲሱ ጠቅላይ ሚኒስተር ኃይለማሪያም ደሳለኝ፣ አቶ መለስ ዜናዊ የነበራቸውን ፖሊሲዎች እንደማይለውጡ እየነገሩን ነው። እርግጥ ነው በሶማሊያ በሱዳን የሚደረጉ የኢትዮጵያ ጥረቶችን፣ አባይን በመገንባት እንዲሁም ሌሎች በርካታ የልማት እንቅስቃሴዎችን በማስፈጸም ዙሪያ የአቶ መለስን ጅማሮዎች መቀጠሉ ተገቢ ነው።\nነገር ግን፣ የአቶ መለስን ዜጎችን በፍርደ ገምድልነት የማሰርና ዜጎችን በሽብርተኝነት የመፈረጅ፣ ነጻ ጋዜጦችን የመዝጋት፣ የዴሞክራሲ ተቋማት በአንድ ፓርቲ ቁጥጥር ውስጥ እንዲሆን የማድረግ የመሳሰሉ የአቶ መለስ የተሳሳቱ ፖለቲካዎችን እና አሰራሮችን መቀየርና መለወጥ፣ ከሁሉም በላይ ደግሞ እነ ፕል ሄንዚ እንደመከሩት ጠቃሚ የፌዴራልም ሆነ የክልል ሕገ መንግስቶች ላይ ማሻሻያዎች ማድረግ ይኖርባቸዋል።\nእርግጥ ነው አቶ በረከት እንዳሉት «ይህ ሕዝብ የሚፈልገው የመጣህበትን መሰረት አይደለም። የመጣህበትን ብሄር አይደለም። የምትሰራለትን ስራ ነው»። የዚያኑ ያህል ደግሞ ይህ ሕዝብ የሚያገለግለውና የሚያከብረው መሪና ደርጅት ነው የሚፈልገው። አዲሱ የአቶ ኃይለማርያም ኢሕአዴግ የአቶ መለስ ኢሕአዴግ የጀመራቸውን ጥሩ ስራዎች ያዝ፣ ጎጂ የሆኑትን ደግሞ ጣል አድርጎ ሕዝቡ የሚፈልገውን አይነት ድርጅት ቢሆን፣ ለኢሕአዴግም ለኢትዮጵያም የሚጠቅም ነው ባይ ነኝ።\nእንግዲህ እግዚአብሔር አራት ኪሉ ላሉቱ ማስተዋልና ልቦና ይስጣቸው!


Home » “በየደረጃው ከራስ ያነሰን ሰው የሚያስመርጥ ሥርዓት በተንሰራፋበት ሁኔታ ውስጥ አዎንታዊ ለውጥ ማምጣት ዘበት ነው” | ፈቃደ አዘዘ (ዶ/ር)\nበኢትዮጵያ በየደረጃው ያሉ የመንግሥት ኀላፊዎች በዕውቀትም በልምድም ከእነሱ ያነሱ ሰዎችን የመመደብ የተለመደ አሠራር አለ፡፡ ይህ አሠራር ከፍተኛ የሥራ ኀላፊዎችን የማይጠየቁና የማይደፈሩ፣ ብቸኛ አድራጊ-ፈጣሪ እንዲሆኑ የማድረግ ባሕርይ አለው፡፡ ይህም ኀላፊዎች ራሳቸው ሕግ (ከሕግ በላይ) እንዲሆኑ ስለሚያደርግ ተጠያቂነት እንዳይኖር፣ ይልቁንም በኀላፊዎችና በሠራተኞች መሀከል ያለው ግንኙነት የአለቃና ምንዝር ግንኙነት እንዲሆን በማድረግ የሠራተኞችን ፈጠራና የሥራ ተነሳሽነት ያዳክማል፡፡ ኢትዮጵያዊያን ለምን ከዚህ ችግር ወጥተን ዘመናዊ ሥርዓት መገንባት አልቻልንም? ዘመናዊ ሥርዓት ለመገንባት የተደረጉ ጥረቶችስ ልምን ከሸፉ? በእነዚህና በሌሎች ተያያዥ ጉዳዮች ከፈቃደ አዘዘ (ዶ/ር) ጋር ቆይታ አድርገናል፡፡ ፈቃደ አዘዘ (ዶ/ር) በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኢትዮጵያ ቋንቋዎችና ሥነ ጽሑፍ ትምህርት ክፍል ለበርካታ ዓመታት ያስተማሩ እና በርካታ የምርምር ሥራዎችን የጻፉ አንጋፋ ምሁር ናቸው፡፡\nሲራራ፡- እርስዎ በተለምዶ “ያ ትውልድ” እየተባለ የሚጠራው ትውልድ አካል ነዎት፡፡ “የእኛ ትውልድ” (የእኛ ዘመን) የሚሉት ነገር ሲነሳ የሚያድርብዎ ስሜት ምንድን ነው?\nፈቃደ (ዶ/ር)፡- “የእኛ ትውልድ” የሚለው ሐረግ ሲነሳ የሚፈራረቁብኝ ስሜቶች አሉ፡፡ በአንድ በኩል የልጅነትና የወጣትነት ዘመን ኑሮ፣ አፍላ ምኞትና ትግል ይታወሰኛል፡፡ ይህ እንግዲህ መልካሙ ነው፡፡ ሌላው ስሜት ዛሬ ላይ ቆሜ ወደኋላ ያንን ኑሮ፣ ያንን አፍላ ምኞትና ትግል ሳስብ፣ ከዚያን ጊዜ ጀምሮ የሆነውን እና እየሆነ ያለውን ሳሰላስል ውስጤ የሚገላበጠው፣ የትካዜ፣ የቁጭት፣ የሐዘን፣ የትዝብትና የፀፀት ስሜት ነው፡፡ ይኼ ብዙ ታሪክ የሚነካካ ነው፡፡\nሌላው “የእኛ ትውልድ” የሚለው ሐረግ የሚቀሰቅስብኝ ባጠቃላይ በአገራችን ውስጥ ያለውንና የነበረውን የትውልዶች ግንኙነት ወይም አለመገናኘት ነው፡፡ በየጊዜው የምንነጋገርበት አንዳንዴም ሥርዓት በሌለው መንገድ ቃላት የምንወራወርበት ጉዳይ ሁሉ ይታወሰኛል፡፡ እኔ ራሴ በፊት ስለነበረው ገናና ቡድን በልጅነትና በወጣትነቴ እና ዛሬ በጎልማሳነቴ የማስበውም ይመጣብኛል፡፡ ይህንን የማያውቁ የዛሬ ልጆችና ወጣቶች ደግሞ የእኔ ስለሚባለው ትውልድ በጉጉትም፣ በድፍረት የሚናገሩትም ይመጣብኛል፡፡ በዚህ ሁሉ መሀከል በዕውቀት መነጋገር ባለመኖሩ፣ የሚበዛው አተካሮና ስሞታ መሆኑ ሁሉ ይመጣብኛል፡፡ ይኼም ብዙ ጊዜ ያሳዝነኛል፡፡\nእቅጫዊ ምክንያቱን ባላውቅም፣ “ትውልድ” የሚለው ቃል በተለያዩ የዕድሜዬ እርከኖች እኔ ራሴ የኖርኩትና የታዘብኩትን ሕይወት፣ በዕድሜ ከእኔ የበለጡ ሰዎች ስለኖሩትና ስለታዘቡት በተለያዩ ጊዜያት ካጫወቱኝ የማስታውሳቸውን ተርኮች (narratives) ኢትዮጵያ ውስጥ የዛሬ 80 እና 100 ዓመት ገደማ ስለነበረው የሕይወት ገጽታ በተለይ ከዱሮ ጋዜጦች የቃረምኳቸውን ያስታውሰኛል፡፡ ታዲያ ዛሬ አንድ ፋይዳ የለው የሕይወት ክስተት እንበል ሳስተምር ወይም ባጋጣሚ የአገር ውስጥም ሆነ የውጭ አገር ሬዲዮ ስሰማ ወይም ቴሌቪዥን ስመለከት ሲያጋጥመኝ፣ ራሱን ክስተቱን ብቻውን የመመልከት አቅም ብዙ ጊዜ የለኝም፡፡ ሳላውቀው ወይም ሆነ ብዬ ሳይሆን በቅፅበት፣ አእምሮና ስሜቴ ክስተቱን እውስጤ ከተከማቹ ክስተቶች ጋር ወደ ማነጻጸር በራሱ ይሄዳል፡፡ ብዙ ነገር ይጠራብኝና ያተራምሰኛል፡፡ አሁን ስለትውልድ ስትጠይቀኝ የሆነውም በጥቂቱም ቢሆን ይኸው ነው፡፡ ስለ አንዳንድ እሳቤዎች (concepts) ስጠየቅና ስመልስ፣ ብዙ ጊዜ አጭር መልስ የለኝም፡፡ በዚህ ላይ የዛሬ ወር ይህንኑ ጥያቄ ብጠየቅ እንዴት እንምመልሰው አላውቅም፡፡ በእሳቤዎች ላይ ተለጣጣቂነት ባለው መንገድ ባደባባይ እየተወያዩ ሐሳቦችን የማብሰልን ልምድ በአገራችን ትምህርት ቤቶች፣ ዩኒቨርስቲዎች እና በብዙኃን መገናኛ ሥራዬ ብለን ስላላዳበርን ችግሩ የእኔ ብቻ አይደለም፡፡ የሁላችንም ይመስለኛል፡፡\nሲራራ፡- በትዝታ ተመልሰው የዛሬ 80 እና 100 ዓመት ገደማ ስላለው ትውልድ አኗኗር ከጋዜጦች ካገኙት አሁን ትዝ የሚልዎት ካለ ጥቂት ይንገሩን እስቲ….\nፈቃደ (ዶ/ር)፡- በደስታ! በተለይ ከጠላት በፊት (ከ1928 በፊት ማለቴ ነው)፣ በአድዋና በሁለተኛው የጣልያን ወረራ መሀከል ስላሉ ሰዎች ጥረት ብዙ መስማት እወዳለሁ፡፡ ታዲያ ማኅበራዊ ታሪኩ ነው በተለይ የሚስበኝ፡፡ ሰው ምን ሠራ? ምን በላ? ምን ጠጣ? ምን አሰበ? ምን ዘፈነ-አለቀሰ? ምን ለበሰ? እንዴት ተዳደረ? ምን ችግር ቀርቦለት ምን ፍርድ ሰጠ? ወዘተ… የመሳሰለው ነው የሚማርከኝ፡- መረጃው እንደልብ እና በቀላሉ ባይገኝም፡፡ ለማግኘት ብዙ ድካም አለበት፡፡ እኔ ዓመተ ምሕረት፣ የጦር መሪዎች ስም እና የቦታ ስም እየጠቀሰ እገሌ እገሌን ወጋ፣ እገሌ አሸነፈ፣ እገሌ ተሸነፈን ብቻ የሚያዘወትር ከኢዛና እስከ አሁን ድረስ ያለውን የሚደረደርና የሚያስብ፣ የማይተረጉም፣ ሕይወት ሕይወት የማይሸት ታሪክ እምብዛም አይከይፈኝም፡፡ ብቻ ይህንን ለጊዜው ትቼ ወደ ጥያቄህ ልመለስና፣ ጋዜጦቹን፣ በተለይ “ብርሃንና ሰላም” የተባለውን ጋዜጣ በማንበቤ ስለ ትውልዱ ያደረብኝን ስሜትና አጠቃላይ ሐሳብ እንደመጣልኝ ልግለጽ፡፡\nከጽሑፎቻቸው የተገነዘብኩት አንድ ትልቅ ቁምነገር ጥቂት የማይባሉ ግልጽና ቅን ሰዎች እንደነበሩባቸው ነው፡፡ በተለይ ስለ አገር ጉዳይ የሚጻፈውን ስመለከት ይገርመኛል፡፡ ከተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች የመጡ ሰዎች የሚጽፉት አገርን ስለማጠናከር፣ ስለመገንባት ነው፡፡ እርግጥ የአውሮፓን ፈለግ ተከትሎ ወይም ደግሞ ጃፓንን ተከትሎ የመልማት ሐሳብ ነበረ፡፡ ይበልጥ የሚማርከው ግን፣ በአገሪቱ ውስጥ የነበረውን የአኗኗር ስልት አስተዳደር ስልትና ባህሉን፣ የኢኮኖሚ ትዳሩን ላይ ላዩን በቁጥራ-ቁጥር ድርደራ ሳይሆን ከመሠረቱ የሚያውቁ ብዙዎቹ ነበሩ፡፡ እነሱ እና ሕዝቡ ነፍስ ለነፍስም ይባል ልብ ለልብ ይተዋወቁ ነበር ማለት ይቻላል፡፡ ዝርዝሩ ብዙ ነው፡፡ ዛሬ ስለ ዲሞክራሲ ብዙ የሚነገርበት ዘመን ስለሆነ ትዝ ያለኝን አንድ ምሳሌ ላጫውትህ፡፡\nየእርሻ ሚኒስትር የነበሩት፣ ብላታ ዴሬሳ ይመስሉኛል፣ አንድ ሰው እርሳቸው ሚኒስቴር (መሥሪያ ቤት) የሠራውን፣ እርሱ ግን ስህተት የመሰለውን ጠቅሶ ትችት ይጽፋል፡፡ ያንን ወስዶ “ብርሃንና ሰላም” ጋዜጣ ያትማል፡፡ በሳምንቱ ይሁን በ15ኛው ቀን እቅጩን አላስታውስም፣ ግን በሳምንቱ ይመስለኛል ብላታ ዴሬሳ በስማቸው መልስ ይጽፉለታል፡፡ ያም ታትሞ ይወጣል፡፡ ትዝ እንደሚለኝ፣ መልሳቸውን ሲደመድሙ ተቺያቸውን “አንቱ” እያሉ ይመስለኛል፣ የሚከተለውን የሚመስል ነገር ነበር ያሉት፡- “እርስዎ እርስዎ ከቆሙበት ሆነው የእኔን ሥራ እንዴት እንዳዩ ገልጸውልኛል፡፡ እኔ ደግሞ እኔ ተቆምኩበት ሆኜ የእኔን ሥራ እንዴት እንደማየው ገልጩልዎታለሁ፡፡ ይህንን ከተመለከቱ በኋላ አሳብዎን እንደሚገልፁልኝ ደግሞ እጠብቃለሁ” (ቃል በቃል እንዳልጠቅሳቸው ማስታወሻዬ በቀላሉ ስለማይገኝና ያነበብኩትም የዛሬ 30 ዓመት ገደማ ስለሆነ ይቅርታ!)፡፡ ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደ ሥላሴም የማዘጋጃ ቤት ሹም በነበሩበት ጊዜ ስለመሥሪያ ቤታቸው ለተጻፈ ትችት በስማቸው መልስ የጻፉ ይመስለኛል፡፡ ከዚህ ዘመን በኋላ እስከዛሬ ድረስ የሆነውንና የሚሆነውን እያሰቡ ማመዛዘን የአንባብያን ፈንታ ይመስለኛል፡፡ ለማንኛውም ጋዜጣውን ሆነ ብሎ ለዚህ ጉዳይ ሲል ብቻ እንኳ የሚመረምር ትጉህና ብልህ ወጣት ተመራማሪ ቢገኝ ስለ ዘመኑ የአስተዳደርና የውይይት መንገድ (discourse) ብዙ ቁምነገር ሊነግረን ይችላል ብዬ አስባለሁ፡፡\nሲራራ፡- ታዲያ ይህንን ዓይነቱ አኪያሄድ እንዴት ሳያዳብር ቀረ ይላሉ?\nፈቃደ (ዶ/ር)፡- ይኼንን ጥያቄ ለመመለስ የብዙ ሙያ ተመራማሪዎች ጥረት ይጠይቅ ይመስለኛል፡፡ በቀላሉ የሚመለስም አይደለም፡፡ የእኔን የግል አስተያየት እየጠየቅኸኝ ነው በሚል ብቻ ሳሰላስላቸው ከቆየኋቸው ሐሳቦች አንዳንዶቹን ላካፍልህ… “ብርሃንና ሰላም” ውስጥ ይወጡ የነበሩት መልካም መጣጥፎች ቁጥር፣ ዓይነትና ለዛ ከ1923 ዓ.ም. በኋላ ዓይኔ እያየ “እንዴ!” እያልኩ እየተገረምኩ ነበር የተለወጡብኝ፡፡ እንግዲህ ንጉሡ ዘውድ ከጫኑ በኋላ ነገር ተለዋወጠ ማለት ነው፡፡ የእርሳቸው፣ የባለቤታቸው እና የልጆቻቸው ትልልቅ ፎተግራፎች በብዛት መታተም ይጀምራል፡፡ ፊቱኑ በጊዜው ለነበሩት የተማሩ ሰዎች ጋዜጣውን ለቅቀውላቸው የነበረው ከመሳፍንቱ ከመኳንንቱ ከታላላቆቹ ባላባቶችና የጦር መሪዎች ጋር ለነበራቸው የሥልጣን ትግል አጋር እንዲሆኗቸው ነበር ማለት ነው፡፡ ዘውድ ሲጭኑ የሥልጣኑ ነገር ስለተረጋገጠ፣ ጋዜጣው የእርሳቸውን ማንነት በየሳምንቱ ይበልጥ እምጉላት ላይ እንዲያተኩር የተደረገው በያዘው መንገድ ከቀጠለ የተማሩት ሰዎች ሌላ የሥልጣን ኀይል ወይም ተቀናቃኝ ይሆናሉ በሚል ስጋት ይመስላል፡፡ ለውጡ ግን የትኩረት ነው፡፡ ይኼ አንዱ ምክንያት ሊሆን ይችላል፡፡ ዋናው ምክንያት ግን በ1928 የአገራችን በጠላት መወረር ካስከተላቸው ብዙ ጥፋቶች ጋር የተያያዘ ይስለኛል፡፡ የአገሩን ቁሳዊና መንፈሳዊ መልክዓምድርና የአኗኗር ሥርዓት ከእርሱ በኋላ ከመጡት ትውልዶች የተሻለ ያውቅ የነበረው፣ በመጠነኛ ትምህርቱና በዚህ አገራዊ ዕውቀቱና ልምዱ እያተወያየ ደህና መራመድ ጀምሮ የነበረው አረማመዱ ግን በጣሊያን ፖለቲከኞና መሪዎችም ያተወደደው ትውልድ በጣሊያን ወረራ ዘመን የተቀጨ ይመስለኛል፡፡ ከእርሱም ጋር ብዙ ነገር ተቀጭቶ ወደ ነጻነት ትግሉ ማተኮር አስፈለገ፡፡ የነጻነት ትግሉም ብዙ የራሱ ችግሮች ነበሩት፡፡ አርበኛ የውስጥ አርበኛ፣ ስደተኛ፣ ባንዳ ተብሎ የተከፋፈለ ሕዝብ ከነጻነት በኋላ በቀላሉ ወደመልሶ መቋቋምና ልማት ሊጓዝ ያልቻለ ይመስለኛል፡፡ በነገራች ላይ አርበኛ ባንዳ እና ስደተኛ የሚለው ክፍፍሎሽ በዘመነ ደርግና ዛሬም ጨርሶ ያልለቀቀን፣ ስሙን እየለዋወጠ እያሳመረና እያሰዋበ የነገሠ አንድ ብሔራዊ ሕመምና አደጋም ይመስለኛል፡፡\nሲራራ፡- ከዘመናዊ ትምህርት መስፋፋት ጋር የበቀለው ትውልድ እንዴት ለውጥ ማምጣት አልቻለም?\nፈቃደ (ዶ/ር)፡- ይብስ የሚከብድ ፕሮብሌም አመጣህ? ይኼም ብዙ ምርምር የሚጠይቅ ይመስለኛል፡፡ የእኔ አስተያየት ግን የሚለተለው ነው፡፡ በትምህርቱ ዓይነት እንጀምር? ትምህርቱ ራሱ ምን ዓይነት ነበር? አቶ ሀዲስ ዓለማየሁ በ1948 ያሳተሙትን መጽሐፍ ብታነብ ብዙ፣ እዚህ አንስተን የማንጨርሳቸው ጉዳዮች እንዳሉ ትረዳለህ፡፡ አገርኛውን ዕውቀት መሠረት አድርጎ ከእርሱ እና ከዘመናዊው ትምህርት ለአገሪቱ ጠቃሚ ጠቃሚውን እየጠቀሱ የማስተማርን አስፈላጊነት ተረድቶ በዚያ ላይ ያልተመሠረተ ስለነበር የትምህርት አኪያሄዱ ራሱ ተተችቷል፡፡ ትምህርቱ መሠረታዊ ፍልስፍና እምብዛም የነበረው አይመስልም፡፡ የአገሪቱ ሕዝብ የሚኖርበትን ሥርዓት፣ የአገሪቱን መንፈሳዊ ቁሳዊ መልክዓምድር ለተማሪው የሚያስተምረው ነበር ለማለት ያሰቸግራል፡፡ አጠገቡ ያለውን ወንዝና ተራራ ሳያውቅ ስለ ሂማሊያና ሚሲሲፒ ነበር የሚማር ማለት ነገር ማኳሸት አይሆንም፡፡ ታዲያ ምን ይዞ ነው አገር ሊለውጥ የሚችለው? ይህ እጅግ መሠረታዊ ነጥብ ነው፡፡ ዛሬም አልተመለሰም፡፡\nሌላው ችግር ከተማረው ሰው መሀከል መልካም ሐሳብ በየዘመኑ እንደየአቅማቸው የጻፉ ይኑሩ እንጂ ሐሳባቸው ተቀባይነት ያገኘበት ጊዜ ነበር ማለት አይቻልም፡፡ በዚህ ላይ የአገራችን የተማረ ሰው፣ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ሙሉ በሙሉ ሊባል በሚችል ሁኔታ የመንግሥት ሠራተኛ ነበር፡፡ ስለዚህ ነጻነት አልነበረውም፡፡ በኢኮኖሚ ጥገኛ የሆነ ሰው ብዙ ጊዜ ሐሰቡም ጥገኛ እንዲሆን ይገፋፋል፣ ይገደዳልም ማለት ይቻላል፡፡ በኢኮኖሚ ነጻ የሆነ ሰው ደግሞ ብዙ ጊዜ ሐሳቡ ነጻ የሚሆንበት ዕድል ሊኖረው ይችላል፡፡ ይህ ማለት ግን የመንግሥት ሠራተኛ ሆነው በነጻ ለማሰብ የሞከሩ፣ የኢኮኖሚ ነጻነት ኖሯቸው በሐሳባቸው ጥገኛ የነበሩና ዛሬም የሆኑ የሉም ማለት አይደለም፡፡ ይኼ ራሱ አንድ ችግር ነው ለማለት ብቻ ነው ያነሳሁት፡፡\nበዚህ ላይ በኢትዮጵያ ውስጥ የተማረ ሰው አገርን በበላይነት የመራበት ጊዜ አልነበረም፡፡ ሁልጊዜ ባለጠመንጃው ነው ሥልጣን የሚይዝ፡፡ እርሱ ደግሞ ከተማሩትና ተማሩ ከሚባሉት መሀከል አብረውት እንዲሠሩ የሚመርጣቸውን የሚመርጠው በራሱ መመዘኛ ነው፡፡ ከመረጣቸውም በኋለ ምክራቸውንና ዕውቀታቸውን ምን ያህል እንደሚቀበል አይታወቅም፡፡ ሥልጣን ላይ አንድ ሁለት ዓመት ከቆየ በኋላ ባለሥልጣኑ ራሱ ሁሉን ነገር አውቃለሁ የሚል ስሜት ስለሚያድርበት ብዙ ጊዜ በሁሉም መስክና ሙያ ከእነሱ ይልቅ ራሱን ያዳምጣል፤ ለእነርሱም እንዳስተማሪ ሆኖ ይቀርባል፡፡ ብዙዎችም አደግድገው ይማራሉ፡፡ ይህ የሚሆነው ታዲያ አንድም መሪዎች ከእነርሱ የተሻለ ዕውቀት እና ብርቱ ሰብዕና ያላቸውን በሌላ አነጋገር በራሰቸው ዕውቀትና ማንነት የሚተማመኑትን ከሚመርጡበት ጊዜ የማይመርጡበት ጊዜ በታሪካችን በዝቶ ስለሚገኝ ይመስላል፡፡ ሌላው ቀርቶ አንድ ዘበኛ አምስት ሌሎች ዘበኞችን የመቅጠር ሙሉ መብት ቢሰጠው በሁሉም ነገር ከእሱ የሚሻሉትን ከመምረጥ ይልቅ ከእርሱ የሚያንሱትን የሚመርጥ ይመስላል፡፡ ይህ በየደረጃው ከራስ ያነሰን ሰው የሚያስመርጥ ሥርዓት እጅግ በተንሰራፋበት ሁኔታ ውስጥ አዎንታዊ ለውጥን መመኘት ዘበት ይሆናል፡፡ አንዳንዴኮ በዚህም ወደኋላ ሄደናል የያስብላል፡፡ አስብ እስቲ፣ ምኒልክን እና ጎበናን ምኒልክን እና አሉላን፣ ምኒልክንና ባልቻን፣ ምኒልክን እና ሀብተጊዮርጊስን እንዲህ እያልክ ቀጥል፡፡ በምን-ምን ዓይነት ሰዎች ንጉሠ ነገሥቱ እንደተከበቡ ልብ በል፡፡ በዘመኑ መስፈርት ጠንካራ ቀጥተኛ ታማኝ ጀግና የሚባሉትን እኮ ነው ያስባሰቡት፡፡ ከዚህ በኋላ ግን ጊዜው የተከተልነው ባብዛኛው የዚህን ተቃራኒ ነው ማለት ይቻላል፡፡\nሲራራ፡- የትውልድ የትምህርትና የአስተዳድር ተከታታይነት ወይም ቅብብሎሽ ከሌለ ያለው ምንድን ነው?\nፈቃደ (ዶ/ር) ያለውማ፣ ባብዛኛው ማንሳት መጣል ከዚያ ደግሞ ሀ ብሎ መጀመር፣ መያዝ መጣል ነው፡፡ በእኔ ዕድሜ ያየሁት ባብዛኛው ይህንን ነው፡፡ ለዚህም ነው ብዙ መራመድ ያልቻልነው፡፡ ጠንካራ ድልድይ የለም ማለት ይቻላል፡፡ ክፍተቱ ይበዛል፡፡\nአየህ፣ በ1950ዎቹ መጨረሻና በ1960ዎቹ መጀመሪያ ላይ የነበሩት ልዩ ልዩ የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ጋዜጦች ውስጥ የታየ መልካም ነገር ነበር፡፡፡ አንዳንዱ አዝጋሚ ለውጥን ደግፎ አንዳንዱ ዛሬም የሚነሳውን የሊብራል ዲሞክራሲ ሐሳብ ደግፎ፣ ዓይናፋሩ ደግሞ አልፎ አልፎ ፊቱን ተሸፋፍኖ የጥንቱን ደግፎ፣ ሌላው ደግሞ “ሶሻሊዝም፣ ኮሚኒዝም፣ ማርክሲዝም” የተባሉትን ደግፎ ይፅፍ ነበር፡፡ ይኼ መልካም አዝማሚያ ነበር፡፡ በሁለት የተለያዩ ሐሳቦች መሀከልም፣ አልፎ አልፎ አንዳንድ ክርክርም ይታተም ነበር፡፡ ይህ ግን አልቀጠለም፡፡ እኔ “የመሬት ላራሹ ትውልድ” የምለው እና እርሱን የሚደግፉ የተለያዩ የአገር ውስጥና የውጭ ኀይሎች ሲያይሉ በ“ድርጅታዊ አሠራር” (በሕቡዕ፣ በስውር፣ በምስጢራዊ የቡድን አሠራር ማለቴ ነው) መጓዝ በግልጽና በዲሞክራሲያዊ ውይይት ለመጓዝ የተጀመረውን ሙከራ አጨናገፉት፡፡ በዚህ ብቻ እንኳን ክፍተት ተፈጥሯል ማለት ይቻላል፡፡ በእኔ ትውልድ እና ከእኔ በፊት በነበረው እና ከእኔ በኋላ በመጡት ትውልዶች መሀከል ያውን ለጊዜው ተወት አድርገን ማለቴ ነው፡፡ በትውልዶች መሀከል ግንኙነት መፍጠር እኮ በተቻለ መጠን እንደ ሪሌ ዱላ ቅብብሎሽ እንዲሆን መሥራት ያለብን፡፡ እርግጥ እንደሪሌው ቅብብሎሽ እርግጠኛና የተሳካ ሊሆን አይችልም፡፡ ብቻ ትውልድ ለትውልድ እያቀበለ፣ ተቀባይም የተቀበለውን ቢያንስ እንዳገኘው፣ ሲሆን-ሲሆን ደግሞ አዳብሮና ጉድፉን ነቅሶ ለተከታዩ ትውልድ ለመስጠት መትጋት አለብን፡፡ ይህ የባህል፣ የትምህርት፣ የአስተዳደር የእምነት የማኅበራዊ ኑሮ የፍልስፍና፣ የርእይ ወዘተ…፣ ቅብብሎሽ ከሌለ የተበጣጠሰውን ይዞም ሆነ በጭፍንና በድንቁርና በባነኑ ቁጥር ለመቀጣጠል እየናወዙ ትርጉም ያለው ኑሮ መኖር የሚቻል አይመስለኝም፡፡\nሲራራ፡- ብዙ ሰዎች የወጣቱ ኢትዮጵያዊነት አደጋ ላይ ነው ይላሉ፡፡ ዕውን የወጣቱ ኢትዮጵያዊነት እንደሚባለው አደጋ ላይ ነው?\nፈቃደ ዶ/ር፡- ቁርጥ አድርጎ እንደመጠየቅ ቁርጥ ያለ መልስ መስጠት ይከብዳል፡፡ ብቻ ከፍ ብዬ የጠቀስኳቸውን የብዙኃን መገናኛዎች አኪያሄድ ስመለከት በተከማው ውስጥ ያሉትን የመሥሪያ ቤቶች፣ የሆቴሎች፣ የኬክ ቤቶች፣ የሱቆችና የልዩ ልዩ የንግድ ድርጅቶች ስሞች ስመለከት እኔም አሰጋለሁ፡፡ በዐፄው እና በደርግ ዘመን የነበሩን ስሞች ስመለከት ብዙዎቹ፣ እጅግ ብዙዎቹ ከአገራዊ እውነታ፣ አኗኗር፣ መልክአምድር ከኢትዮጵያነት ጋር የተያያዙ ይመስሉኛል፡፡ ባለፉት 27 ዓመታት ከወጡት የአማርኛ ጋዜጦችና መጽሔቶች ብዙዎች የኢትዮጵያን ሕዝብ ለማገልገል በብሔርተኝነት ስሜት ጭምር መነሳሳታቸወን በየጊዜው የሚልፁ ናቸው፡፡ የአንዳንዶቹን ስም ስመለከት ግን ይገርመኛል፣ ያስቀኛ፣ ያናድደኛልም፡፡ እርጅና ይሆን? አይመስለኝም!\nከአዲስ አበባ ውጭ ባሉ አንዳንድ ከተሞችም ስሞችን በሚመለከትም ተመሳሳይ ወረራዎች ተመልክቻለሁ፡፡ የገጠሩን ሁኔታ ግን በውል አላውቅም፡፡ ታዲያ ይህ ሁሉ ከ27 ዓመቱ የአገሪቱ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ሽኩቻ ጋርም የተያያዘ ድብብቆሽ እንዳለበት እገምታለሁ፡፡ ግን ወረራው ያስፈራል፡፡ በከተማ አፀደ ሕፃናትና በልዩ ልዩ ትምህርት ቤቶች በሚሰጡ ትምህርቶች ውስጥ ገቡ መሠረታዊ ጥቅም የሌላቸው የውጭ ባህሎችን ስመለከት አዝናለሁ፡፡ ከውጭው ባህል መልካም መልካሙን ቢወርሱኮ ከሚደሰተቱት አንዱ እኔ እሆን ነበር፡፡ ብዙ ገንዘብ አስከፍለው በጉሮሮና ባፍንጫ ብቻ የሚጊያጌጥ ብልጭልጭ እንግሊዝኛ ከሚያስተምሯቸው ጥሩ መጻፍና መናገርን፣ ድንቅ ድንቅ የሥነ ጽሑፍ ሥራዎችን እያጣጣሙ ማንበብን ቢያስተምሯቸው ከሚከፈለው ገንዘብ ብዙውን ለቤተ መጻሕፍት ማዳበሪያ፣ በኮምፒውተር መሥራት ለማስተማሪያ እና በተለይ ደግሞ ለፊዚክስ፣ ለኬሚስትሪ፣ ለባዮሎጂና ለተግባራዊ ሳይንስ ላቦራቶሪዎች ሲያውሉ ባያቸው ስጋቴ ይቀንስ ነበር፡፡\nለዚህ ነው ስለወደፊቱ ሳሰብ የምሰጋው፡፡ ይህ ሁሉ እንግዲህ በብሔረሰብ አስተሳሰብ የሚታመሰውን ወጣት ሳይጨምር ነው፡፡\nከዚህ በላይ የተናገረርኩት እንደተጠበቀ ሆኖ በተለይ የዛሬውን የከተማ ውስጥ አኗኗራችንን ስመለከት የአገሬን ሕዘብ በጣም አደንቃለሁ፡፡ አከብራለሁ፡፡ በዚህ ሁሉ ድህነት ውስጥ ተዘፍቆ እንኳ ባንዳንድ የአፍሪካ አገሮች የምናየውን ዓይነት የተመሰቃቀለ የሥነ ሥርዓት ጉድለት ሲደርስ አለማየቴ ይገርመኛል፡፡ ብዙው ተርታ ሕዝብ ድህነት ውስጥ የተዘፈቀውን ያህል እጅግ ጥቂቶች ደግሞ በድሎት ውስጥ ተዘፍቀው ይታያሉ፡፡ ይህንን እያየ በሰላም መኖሩን ባብዛኛው በሥነ ሥርዓት ውሎ መግባቱን ስመለከት ደግሞ ለዘመናት እንደልብ ተክፍለ አገር ወደ ክፍለ ሀገር፣ ተአውራጃ ወደ አውራጃ ከተማ ወደ ከተማ እንደልብ ተጓጉዞና ተቀባቅሎ በመኖር ያዳበረውን እኔ “ጋሩማ” የምለውን ባህል ማድነቄን እንድቀጥል እበረታታለሁ፡፡ አሁን አሁን ግን በየአካባቢው የሚታዩት ዓይተናቸው የማናውቃቸው አስፈሪም አሳፋሪም ሁኔታዎች ይህን “ጋሩማ”ን እንዳይነጥቁን እንዳያሳጡን በእጅ እሰጋለሁ፡፡\nሲራራ፡- “ጋሩማ” ማለት ምን ማለት ነው?\nፈቃደ (ዶ/ር) ባጭሩ “የጋራ” ማለት ነው፡፡ በኢትዮጵያ ውስጥ ለረዥም ዘመናት የኖሩትን ዛሬም የምኖረውን ሰዎች ባንድነት የሚያቆየን ሐሳብ ነው፡፡ በእኔ አስተያየት ለረዥም ዘመናት በጦርነትና ሰላም፣ ለረዥም ዘመን በንግድ ጋብቻ፣ በመጋደልና በመዋለድ ስንኖር፣ እኛም ሆንን በታሪክ የተጠቀሱ ጠላቶችን ስላላጠናነው ይኸው በውጭ ኀይል ቅኝ ሳንገዛ በራሳችንም ኀይል ሳንለማ አለን፡፡ ልዩ ልዩ እኛን የማይጠቅሙ አዋጆችና ደንቦች ሳናውቅ በስህተት አውቀን በድፍረት ብናወጣም እንኳ ይህ የማናውቀው፣ ያላጠናነው “ጋሩማ” እስከዛሬ አብሮ አቆይቶናል ብዬ ማሰብ ከጀመርኩኝ ቆይቻለሁ፡፡ ሐሳቡ ረዘም ያለ ማብራሪያ ስለሚፈለገ፣ አንባብያን “ልሳነ ኢኮኖሚክስ” በተባለው የኢትዮጵያ የኢኮኖሚክስ ባለሙያዎች ማኅበር በሚያሳትመው መጽሔት የወጣውን ጽሑፌን፣ ወይም ደግሞ “ሰሚ ያጡ ድምጾች” የተባለውን አንዳንድ የምርምር ጽሑፎቼ የታተሙበትን መጽሐፍ እንዲመለከቱ አጋብዛለሁ፡፡\nሲራራ፡- “የመሬት ላረሹ ትውልድ” የሚባለው ጠፍቶ ያጠፋው ግራ በመጋባቱ ነው በሚለው አስተያየት የስማማሉ?\nፈቃደ (ዶ/ር)፡- ግራ የተገባ መሆኑን አምናለሁ፡፡ ነገር ግን፣ ለምን ግራ ተጋባ? እኔ፣ አንድ ለውጥ የሚፈልግ፣ ለውጥ ለማምጣት ባቅሙ ደፋ ቀና ስለሚል ጭቆናና በደልን በዝምታ አንገቱን አቀርቅሮ ለመቀበል የማይሻ ትውልድ ስለነበረ ይመስለኛል ግራ የተጋባው፡፡ በድህነት በተዘፈቀ ማኅበረሰብ ውስጥ ዳንስና ዘፈን ማብዛት ሐሺሽን እና ጆሊጃኪዝምን ማስፋፋት የቁንጅና ውድድር ማኪያሄድና የፋሽን ትርዒት ማሳየት አሳዛኝ ምግባራዊ ቅሌት ነው ብሎ ያሰብ የነበረ ትውልድ ስለነበረ ነው ግራ የተጋባው፡፡ ግራ የተጋባው ግን ለለውጥ ስለታገለ አይደለም፡፡ ግራ የተጋባው የአገሩን ቁሳዊና መንፈሳዊ መልክአምድራዊ ሁኔታ አበጥሮ ሳያጠናና ሳያውቅ ትግል በመጀመሩ ይመስለኛል፡፡ ልብ በል፣ ይኼ ሐሳብ መልሶ ወደ ትምህርት ሥርዓቱ ነው የሚወስደን፡፡ ያልተማረውን ከየት ያምጣው?\nበተጨማሪ የተማሪን እንቅስቃሴ እንደ ፖለቲካ ፓርቲ እንቅስቃሴ በመመልከቱም ይመስለኛል ግራ የተጋባው፡፡ በአገሪቱ ውስት የነበረ፣ የብዙውን ሰው ሐሳብ የሚያዳምጥ የፖለቲካ ልምድ ስላልነበረም በወጣትነቱና በመልካም ፍላጎቱ እየተገፋ ብዙ ነገሮን ፈፀመ፡፡ ከሁሉም የባሰው ደግሞ እርስ በርሱ መከፋፈሉ ያመጣው እልቂት ነው፡፡ ነገር ግን ግራ ተጋባ የሚባለው የመሬት ላራሹ ትውለድ ስለ መሬት ስለ አፍሪካ ነፃነት ስለ ኢምፔሪያሊዝም፣ ስለ ቬየትናም ወረራ፣ ስለ ‹ሮዴዥያ› (የዛሬይቱ ዚምባብዌ)፣ ስለአፓርታይድ እያነሳ ይጽፉ፣ ይናገር፣ ሰላማዊ ሰልፉ ይወጣ የነበረው ዕድሜያቸው ባብዛኛው ከ15 እስከ 25 የሆኑ የዩኒቨርስቲና የሁለተኛ ደረጃ ተማሪችን እያሳተፈ እንደነበር መዘንጋት የለበትም፡፡ ስለዚህ የሠራቸውን መልካም ነገሮች እያስታወሱ ማድነቅም ግዴታ ይመስለኛል፡፡ በልምድና ዕውቀት ማጣትና በልዩ ልዩ የውስጥና የውጭ ኃይሎች በቀላሉ ተጠልፎ የፈፀማቸውንም ስህተቶች አጥንቶ ከዚያ መማር የሚገባ ይመስለኛል፡፡ የሥልጣን ሽሚውያም የሚዘነጋ አይደለም፡፡ በስደት ፖለቲካና እና በአገር ውስጥ ፖለቲካ መሀከል ተከስቶ የነበረውን ጠንቅም ማሰብ የስፈልጋል፡፡ የሆነ ሆኖ ስለትውልድ በጅምላ ከመነጋገር በምርምር እየተገዝን በፈርጅ በፈርጁ ብንወያይ ይሻላል፡፡\nደግሞ እኔ የመሬት ላራሹ ትውልዱ የምለው ግራ የገባው ትውልድ ከተባለ የዛሬው ትውልድ ምን የገባው ሊባል ነው ያሰበው? ነገ ጣታቸውን የሚቀስሩ እሱ ላይ ነው፡፡ ታዲያ ስለ መሬት ላራሹ ትውልድ ሊያወራቸው ነው? ወይስ ስለረሱ ምንም ሳያመነታና ሳያፍር የሚነግራቸው ነገር አለው? ከ1970ዎቹ ወዲህ የተወለደ አዲስ ትውልድ እኮ አለ፡፡ እርሱስ ምን የሚለው አለው? ዕድሜው 25 እና ከዚያ በላይ የሆነው እኮ ስለራሱም ነባራዊ ሁኔታ ነው ዛሬ በትምህርት ቤቶችና ባደባባይ በግልጽ በሰላማዊና በዕውቀታዊ መንገድ መወያየትና መከራከር ያለበት፡፡\nሲራራ፡- በቀዳማዊ ኀይለ ሥላሴ፣ በድርግና አሁን ባለው የአገዛዝ ሥርዓት ውስጥ የነበረውንና ያለውን የትውዶች ግንኙነት እንዴት ይገመግሙታል?\nፈቃደ (ዶ/ር)፡- የዘረዘርካቸው እኮ መንግሥታት ናቸው፡፡ ስለዚህ ከፖለቲካ ሥልጣን ከኢኮኖሚ ከውስጣዊና ከውጫዊ ሰላም ጋር እያያዝኩ ነው ይህንን ጥያቄ መመለስ የምሻው፡፡ የዐፄው ትውልድ በርሳቸው ዘመን አገሪቱን ሲገዛ “የመሬት ላራሹ ትውልድ” እና ሌሎች ተቺዎች ነበርን፡፡ በተለይ ከ1966 በኋላ የመሬት ላራሹ ትውልድ ወደተለያዩ ቡድኖችና ፓርቲዎች በይፋ ተከፋፍለ፡፡ የተወሰነው ወገን ከደርግ ጋር እስከተለያዩ ደረጃዎች ተጓዘ፡፡ ከደርግ ጋር የዘለቀውም ዘለቀ፡፡ ጫካ ከገባው መሀከል ሁለቱ፣ ሁለት አገርና ሁለት መንግሥት በ1983 ‹ሀ› ብለን አቋቋምን አለ፡፡ እንዲህ እንዲህ እያለ ነገሩ ዛሬ ታለበት ደረጃ ደርሷል፡፡ ስለዚህ ከዐፄው በኋላ፣ በደርግና በኢሕአዴግ የሥልጣን እርከኖች ውስጥ የነበረውና ያለው ባብዛኛው የ1960ዎቹ ወጣት ነው፡፡ በተቃዋሚነት ከተሰለፉት ውስጥም የዚሁ ትውልድ አባላት በብዛት አሉ፡፡ ሁሉም አሉበት ማለት ነው፡፡ ስለዚህ በሦስቱ መንግሥት በተኖረው ኑሮ ሦስቱን መንግሥታት ማነጻጸሩ ይሻላል፤ ትውልዶችን በቀጥታ ከማነጻጸር፡፡ ያንንም የማደርገው ያው በእኔ አመለካከት ነው፡፡\nበመጀመሪያ ከቁሳዊው ነገር አንዳንዱን ላንሳ፡፡ ቁሳዊ የምለው ዳቦን ነው፡፡ ይህ ምሳሌ ተደጋገመ፡፡ ምን ይደረግ? ቁልፍ የኢኮኖሚ ጉዳይ ነው፡፡ በዓይን የሚታይ በእጅ የሚዳሰስ እሆድ ውስጥ መኖር አለመኖሩም በውል የሚታውቅ፡፡ እኔ በበኩሌ በዳቦ ዋጋ ብቻ ልዩነታቸውን እለካበታለሁ፡፡ የሦስተኛ ክፍል ተማሪ ሆኜ፣ በአምስት ሳንቲም ሁለት ዳቦ ገዝቶ መብላት ይቻል ነበር፡፡ ያ ዳቦ ዛሬ በ20 ሳንቲም አንድ የሚገዛውን ዓይነት ገና ሲነኩት የሚፈረካከስ፣ ጡር ካልፈሩ ጠቅልለው እንደኪኒን በውኃ አርሰው የሚውጡት ዓይነት እንዳይመስልህ፡፡ እሱን በልተህ አንድ ጠርሙስ ውኃ ከሻይ ቤት ጠይቀህ፣ ያላንዳች ማመንታት ተሰጥቶህ፣ ያንን ጠጥተህ ትምህርት ቤት መሄድ ትችላለህ፡፡ ዛሬ ያንን ማድረግ ይቻላል? መሬት ጠበበ፣ ሕዝብ በዛ፣ ምርት ቀነሰ የሚል ምክንያት ይሰጣል፡፡ ሌላውም ብዙ ምክንያት፡፡ ነገር ግን፣ ከምኒልክ ዘመን ጋር ሲነጻጸር እኮ ያፄው ዘመን ሕዝብ ቁጥርም በዝቷል፡፡ እኔ ዋናው ጥያቄ ሌላ ይመስለኛል፡፡ የመልካም አስተዳደር እጦት ዋናው ነው፡፡ ዕውቀትን እና የአስተዳደር ብቃትንና ኀላፊነትን ባለፉት 45 ዓመታት እያፋቱ ቀሽም ክድርናን እና ሥልጣንን እያጋቡ መጓዝ የዚሁ እጦት አንድ ገጽታ ነው፡ የመንግሥታትና የጭፍሮቻቸው ዋና ትኩረት የራሳቸውን የሥልጣንና የጥቅም ዘመን ለማራዘም ቀን ከሌት መባከን ላይ መሆኑም ሌላው የእጦቱ ገጽታ ይመስለኛል፡፡\nማኅበራት ያልኩህ ደግሞ ሽምግልናውን፣ እርቁን በቤተሰብ ውስጥ ያለውን ግንኙነት፣ ከጎረቤት ጋር ያለውን ኑሮ የሥነ ምግባርን ሁኔታ ወዘተ… መለኪያ ሳደርግ የማገኘውን ነው፡፡ እነዚህ ፍፀም ናቸው ማለቴ አይደለም፡፡ መሻሻል የሚገባቸው ብዙ ነገሮች ይኖራሉ፡፡ በጥቅሉ ሲታይ ግን ለማኅበሩ መረጋጋትና ሰላም እስከዛሬ ከፍተኛውን አስተዋጽዖ እያደረጉ ያሉት እነርሱ ይመስሉኛል፡፡ አዲስ የተዘረጉት ዘመናዊ ሚባት መዋቅሮች ከፍተኛ አስተዋጽዖ አድርገዋል የሚል ጠንካራ እምነት የለኝም፡፡ በዚህ ላይ የምግባር ጉዳይ አለ፡፡ እኔ ተፈሪ መኮንን ትምህርት ቤት ይባል በነበረው ውስጥ እማር በነበረበት ጊዜ፣ በትምህርት ቤቱ ግቢ ውስጥም ሆነ በየመንገዱ ላይ ተማሪ ሲጃራ ደፍሮ አያጨስም ነበር የሚል ትዝታ ነው ያለኝ፡፡ ብናጨስ እንኳን ከትልልቅ ሰውና ከአስተማሪዎቻችን ተደብቀን ወይ ጫካ ሄደን ወይ ስውር ብለን ነበር፡፡ አስተማሪ እያየ ማጨስ አይታሰብም፡፡ ከአስተማሪ ጋር ጫት መቃም ሲጃራ ማጨስና መጠጥ መጠጣትማ እንኳን በውን በቅዠትም አይታሰብም፡፡\nዛሬ ብዙ ወጣት ጠጪ አለ፡፡ ዘመኑ “ገንዘብ! ገንዘብ!” የሚልና የሚያስኝም ስለሆነ ነው መሰለኝ፣ እርሱ ይጠይቅ፣ ገንዘብ ይዞ ይገኝ እንጂ ልጅን የሚመክርና የሚከለክል መጠጥ ሻጭ ቁጥር በጣም የቀነሰ ይመስላል፡፡ አንዳንዴማ በአንድ እጅ ጡጦ ይዞ ቢገባም የሚቀዳለት ይመስላል፡፡ እናስ? ስለ መንግሥት ስናወራ እንዲህ ዓይነቶቹን ያውም ገር ገሩን መመዘኛዎች ይዘን ከሆነ ለማወዳደር ብዙ የምንቸገር አይመስለኝም፡፡\nሲራራ፡- ምሁራን ከትውልዱ ጋር አብረው እንደወደቁ ሊቆጡሩ ይችላል?\nፈቃደ (ዶ/ር)፡- ወሰብሰብ ያለ ጥያቄ ነው፡፡ በእኔ አስተያየት፣ ይኼ “ምሁራን” የሚል ቃል በተለያየ ሙያ የሰለጠኑ፣ ወይ ዲግሪና ዲፕሎማ ያላቸው በሚል ቢተካ የሚሻል ይመስለኛል፡፡ አንዳንዴ፣ “አካውንታንት፣ መሐንዲስ፣ ሐኪም፣ ኢኮኖሚስት ወዘተ… እያልን ብንነጋርስ?” እላለሁ፡፡ ሆኖም ጥቂት ስለእነርሱ ላውራ፡- በተለይ ስለ አንጋፋው ዩኒቨርስቲ፡፡\nበእኔ አስተያየት ዋናው ተጠቂ በሦስቱም መንግሥታት እሱ ነበር፡፡ የጥቃቱ መጠን ያለጥርጥር ይለያያል፡፡ እየባሰ እየመረረ ነው የመጣ፡፡ በዐፄው ጊዜ መሬት ላራሹን ያነሳ ዞሮ ዞሮ ይኼው ግቢ ነበር፡፡ ነገር ግን አባላቱ አመጽ እየተባሉ ሲታሰሩ፣ ሲደበደቡ እና ሲገደሉ ድምፁን አጉልቶ ያሰማለት የማኅበረሰብ ክፍል እምብዛም አልነበረም፡፡ አብዮት በተፋፋመበት ዘመን፣ “አብዮቱ ዩኒቨርሲቲው በር ላይ ደርሶ አይቆምም!” እየተባለ ተፈክሮ በደርግ ዘመን የሆነው ሁሉ ሲሆን ደርግን “ተው!” ለማለት የደፈረ አልተገኘም፡፡ በኢሕአደግ ጊዜ፣ 42 መምህራን ከዩኒቨርስቲ ሲባረሩ በአገር ውስጥ የተቆጡ ዜጎች ደምጽ በአደባባይ አልተሰማም፡፡ ግን ደግሞ፣ ያኔም ዛሬም፣ አገሪቱ ውስጥ አንድ መጥፎ ነገር ሲከሰት ብዙ ጊዜ “ምነው ዩኒቨርሲቲው ዝም አለ?” ይባለል፡፡ ይኼ በጅምላ ስለ ዩኒቨርስቲው ሲነገር የሚነሳ ነው፡፡\nየተማረ ሰው ግን በዩኒቨርስቲም ውስጥ ከዩኒቨርስቲም ውጭ አለ፡፡ አስተሳሰቡ አመለካከቱና አቋሙ እንደየማንነቱ የተለያየ ነው፡፡ ዩኒቨርስቲ ውስጥ የነበሩ የተማሩ ሰዎች የአገርና የማኅበረሰብ ጉዳይ እያነሱ በአደባባይ ይናገሩ ስለነበር በእነርሱ ላይ ይተኮራል፡፡ ከተነጋገርን፣ መነጋገር ያለብን ስለተማረው ዜጋ ሚና ባጠቃላይ ነው፡፡ ይህ ደግሞ በዚህ ኢንተርቪው የሚደፈር ርእስ አይደለም፡፡ ሆኖም፣ ቁጥራቸው ጥቂት የማይባል ላቅ ያለ ዕውቀትና ልምድ በየሙያው ያላቸው የተማሩ ሰዎች ባለፉት ዓመታት ካለፉባቸው ሁኔታዎች በመነሳት ራሳቸውን ደብቀው የሚኖሩ ይመስላል ማለት የሚቻል ይመስለኛል፡፡ በየልባቸው ለመንግሥት፣ “እናንተ ጉልበት፣ ማለትም የጠመንጃና የእስር ቤት ጉልበት አላቸሁ፡፡ እኔ ደግሞ የለኝ፡፡ እንኖረኝም አልፈልግም፡፡ ስለዚህ አንመጣጠንም!” ብለው ራሳቸውን አግልለው መኖርን የመረጡ ይመስላል፡፡ አንዳንዶች ደግሞ በይፋ በሰላማዊ ፖለቲካ ውስጥ እየታገሉ ያሉ አሉ፡፡ ዝርዝሩ ብዙ ነው፡፡ በመንግሥት ሥልጣን ላይ በመንግሥት ቢሮክራሲ ውስጥ በግል ሥራ ውስጥ ወዘተ… ሁሉ ያንድ ትውልድ አባላት ስለሚገኙ ነገሩን ውስብስብ ያደረገዋል፡፡ ጥያቄህን በቀላሉ መመለስ ያልቻልኩም ለዚህ ይመስለኛል፡፡\nሲራራ፡- “የእኛ ትውልድ” ወይም “የእኛ ዘመን” የሚለው ሐሳብ በምን የሚወሰን ነው?\nፈቃደ (ዶ/ር)፡- “የእኔ ትውልድ” የምትለውን በቀላሉ መወሰን የሚቻል አይመስለኝም፡፡ ባንድ ወቅት ተመሳሳይ ጥያቄ ስመልስ ያልኩት ነው ባጭሩ ብጠቅሰልህ የምወድ፡፡ ትውልድ የሚለው ቃል፣ በተወሰነ ጊዜና ቦታ የኖሩ ወይም በመኖር ላይ ያሉ፣ ከሞላ ጎደል የጋራ የሆነ አመለካከት፣ ተግባር፣ ምኞት፣ ሥነ ምግባር ወዘተ… ያላቸውን ወገኖች የሚገልጽ አድርጌ ነው የምመለከተው፡፡ በሻይና ቢራ ላይ በመበሻሸቅ መልክ የሚመጣ የመበላለጥ ጨዋታ አለ፡፡ ደግሞ የምር መበላለጥ አለ፡፡ እርሱን በምርምር ለይቶ ማወቅ ነው የሚሻል፡፡ ግን ደግሞ እንደ የመሬት ላራሹ ትውልድ በአገራችን ውስጥ የተንቀሳቀሰና ያነጋገረ ትውልድ አለ? ይህንን መመስከር ማድላት አይመስለኝም፡፡ ስላንድ ትውልድ ጥሩም መጥፎም መናገር የሚቻው አንድም በሆነ ምክንያት መንቀሳቀሱ፣ ደጋግሞ መጮሁ፣ የቻለውንም ያህል ለመተግበር መሞከሩ በተርታው ሕዝብ ዘንድ ጭምር ሲታወቅ ይመስለኛል፡፡\n(ከአዘጋጁ፡- ይህ ከዶ/ር ፈቃደ ጋር የተደረገው ውይይት ከደም ሲል በየወሩ ትታተን በነበረው ‹ውይይት› ከተሰኘች መጽሔታችን ጋር የተደረገ ነው፡፡)


ረጅሙ ጸጥታ - Semayawi Thought\nYou are here: HomeSocial Issues ረጅሙ ጸጥታ\nWritten by Paulos Fekadu Wednesday, 08 April 2015 00:00\nበቀኑ መጨረሻ በቢሊዮን የሚቈጠሩ ሰዎች በእግዚአብሔር ዙፋን ፊት ባለው መስክ ላይ ተሰባሰቡ። በርካቶች ፊት ለፊታቸው ካለው ደማቅ ብርሃን ወደ ኋላ ሸሽተዋል። ፊት አካባቢ ካሉ ቡድኖች ጥቂቶቹ ግን የተጋጋለ ንግግር ላይ ናቸው - በሀፍረት መሸማቀቅ ሳይሆን፣ ጠብ ፈላጊነት ይታይባቸዋል።\n“እግዚአብሔር እንዴት እኛን ሊዳኘን ይችላል? ስለ መከራ ምን ያውቅና?” ስትል በቊጣ ተናገረች፣ ጠቈር ያለ ጠጕር ያላት አንዲት ወጣት። በናዚ ማጎሪያ ካምፕ ሳለች ክንዷ ላይ የተነቀሰባትን ቊጥር ገልጣ ለማሳየት የልብሷን እጅጌ ተርትራ ገለጠችው። “ስንት ሽብር … ግርፊያ … ሥቃይ … ሞት … በላያችን ዐልፏል።”\nከሌላኛው ቡድን ደግሞ አንድ ጥቊር ወጣት ኮሌታውን ዝቅ አደረገ። “ይህስ ምን ሊባል ነው?” ሲል ጠየቀ፣ ዐንገቱ ላይ ያለውን የገመድ ጠባሳ እያሳየ። “ያለ ፍርድ በስቅላት የገደሉኝ ያለ በደሌ ነው፤ ጥቊርነቴ ወንጀል ሆኖ!”\nሌላኛው ስብስብ ዘንድ ደግሞ ኀዘንተኛ ዐይን ያላት አንዲት ነፍሰ ጡር ተማሪ አለች። “ጥፋቱ የእኔ አልነበረም፤ ተደፍሬ ነው” ስትል ዝቅ ባለ ድምፅ ተናገረች።\nመስኩ ላይ እነዚህን መሳይ በብዙ መቶዎች የሚቈጠሩ ቡድኖች ነበሩ። በፈጠረው ዓለም ላይ እኩይን እና መከራን በመፍቀዱ እያንዳንዳቸው በእግዚአብሔር ላይ ቅሬታ ነበራቸው። “ነገር ሁሉ ውብና ብሩህ በሆነበት፣ ልቅሶም ሆነ ፍርሀት፣ ራብም ሆነ ጥላቻ በሌለበት በመኖሩ እግዚአብሔር ምንኛ የታደለ ነው። ሰው በዚህ ምድር ላይ እንዲሸከም የተገደደው ስንትና ስንት ነገር ስለ መኖሩ እግዚአብሔር ምን ያውቃል? እግዚአብሔር በውበት በተጋረደ ስፍራ ነው የሚኖረው!” በማለት ተነጋገሩ።\nስለዚህ እነዚህ ቡድኖች እያንዳንዳቸው የሚወክላቸውን መሪ መረጡ፤ መስፈርቱ በመካከላቸው በከፋ ሁኔታ የተሠቃየ መሆን ነበር። አይሁዳዊ፣ ጥቊር፣ ከሄሮሽማ የመጣ ሰው፣ አካል ጕዳተኛ፣ ገና በማሕፀን ሳለ በመርዛማ ንጥረ ነገሮች ጥቃት የደረሰበት ሕፃን። የተመረጡት መሪዎች መስኩ መኻል የእርስ በርስ ምክክር ሲያደርጉ ቆዩና በመጨረሻ ጕዳያቸውን ለማቅረብ ዝግጁ ሆኑ። ክሳቸውን በጥሩ ሁኔታ ነበር ያዘጋጁት።\nእግዚአብሔር እነርሱን ለመዳኘት ብቁ ከመሆኑ በፊት እነርሱ ባለፉበት መንገድ ማለፍ አለበት። ስለዚህም እግዚአብሔር ወደ ምድር ወርዶ፣ ሰው ሆኖ እንዲኖር ወሰኑ!\n“አይሁዳዊም መሆን አለበት። የአወላለዱ ተቀባይነትም አወዛጋቢ ይሁን። በአስቸጋሪ ሥራ ላይም ይሰማራ፤ ከሥራው አስቸጋሪነት የተነሣም ለመሥራት ሲሞክር ቤተ ሰቡ እንኳ እንዳበደ ይቊጠሩት። በቅርብ ወዳጆቹ መከዳት ይድረስበት። በሐሰት ይከሰስ፤ ቅድመ ግንዛቤ በያዙ የፍርድ ሸንጎ አባላት ተዳኝቶ፣ ፈሪ ዳኛ ይፍረድበት። ይገረፍ።\n“በመጨረሻም፣ በሚያስፈራ ሁኔታ ለብቻ መቅረትን ይቅመሰው። ከዚያም ይሙት፤ መሞቱ በማያጠራጥር ሁኔታ በይፋ የሞት ሞት ይሙት። ይህን የሚያረጋግጡ በርካታ የዐይን ምስክሮች ይኑሩ።”\nእያንዳንዱ መሪ በፍርዱ ላይ የየራሱን የውሳኔ ድርሻ ሲያቀርብ በአካባቢው ከነበረው የሕዝብ ክምችት ጎላ ብሎ የሚያስገመግም የስምምነት ድምፅ ይደመጥ ነበር።\nየመጨረሻው ሰው የፍርድ ውሳኔውን ማሰማት ሲያገባድድ ረጅም ጸጥታ ሆነ። ማንም ቃል አልተነፈሰም። አንድም ሰው አልተንቀሳቀሰም። እግዚአብሔር ፍርዱ ቀድሞውኑ እንደ ተፈጸመበት ሁሉም ዐወቁ።\nተርጓሚ፡- ጳውሎስ ፈቃዱ\nSeen 6126 times\tLast modified on Wednesday, 08 April 2015 10:21\nMore in this category: « እንጀራ እና ዓላማ ፡- ፍየል ወዲያ ቅዝምዝም ወዲህ\tዛሬም፣ ኢትዮጵያችን ፈጥና እጆቿን ወደ እግዚአብሔር ትዘረጋለች? »


“አምላክ ፍቅር ነው”—1 ዮሐ. 4:8\nአንብብ በ ሂሊጋይኖን ሂሪ ሞቱ ሂንዲ ሃንጋሪያኛ ሃውሳ ሄይቲኛ ክሪኦል ሉኦ ሉኮንዞ ሉጋንዳ ሊቱዋንያኛ ላትቪያኛ መቄዶንያኛ ሙር ሚሴ ማላያላም ማላይ ማላጋሲ ማራቲ ማያ ሜክሲኮ ምልክት ቋንቋ ሞንጎልያኛ ሩሲያኛ ሩንያንኮሬ ሮማንያኛ ሰርቢያኛ ሰርቢያኛ (በላቲን ፊደላት) ሲንሃላ ሲዳምኛ ሳሞአን ሳንጎ ሴብዋኖ ስሎቫክኛ ስሎቬንያኛ ስራናንቶንጎ ስዊድንኛ ስዋሂሊ ስፓንኛ ስፓንኛ ምልክት ቋንቋ ሾና ቡልጋሪያኛ ቢስላማ ቢኮል ባታክ (ቶባ) ባውሌ ቤንጋሊ ብራዚል ምልክት ቋንቋ ቬትናምኛ ተርክሜን ተርክሜን (ሲሪሊክ) ቱርክኛ ቱቫሉ ቲቭ ታሚል ታታር ታይ ታጂኪ ታጋሎግ ቴሉጉ ትግርኛ ቶክ ፒሲን ቹቫሽ ቺሊ ምልክት ቋንቋ ቺቱምቡካ ቺቶንጋ (ማላዊ) ቺቼዋ ቺያኦ ቻይንኛ ማንዳሪን (ቀለል ያለ) ቻይንኛ ማንዳሪን (የጥንቱ) ቻይንኛ ምልክት ቋንቋ ቼክ ቾክዌ ኔፓልኛ ኖርዌይኛ አልባኒያኛ አማርኛ አሜሪካ ምልክት ቋንቋ አረብኛ አርመንኛ አርጀንቲና ምልክት ቋንቋ አኮሊ አዘርባጃኒ አዘርባጃኒ (ሲሪሊክ) አይማራ አይስላንድኛ ኡርዱ ኡዝቤክኛ ኢሎኮ ኢስቶኒያኛ ኢሶኮ ኢንዶኔዥያኛ ኢግቦ ኤፊክ እንድቤሌ (ዚምባብዌ) እንግሊዝኛ ኦሮምኛ ኦሲሺያኛ ኪሩንዲ ኪሪባቲ ኪሪዮ ኪርጊዝ ኪሲ ኪንያርዋንዳ ኪኩዩ ኪካምባ ካታላን ካነዳ ካዛክ ኬችዋ (ቦሊቪያ) ኬችዋ (ኢምባቡራ) ክሮሽያኛ ኮሎምቢያ ምልክት ቋንቋ ኮርያኛ ወላይትኛ ዋሊስኛ ዋራይ-ዋራይ ዕብራይስጥ ዛንዴ ዛፖቴክ (ኢስመስ) የሰለሞን ደሴቶች ፒጅን ዩክሬንኛ ዮሩባ ደች ዴኒሽ ድሪሁ ጀርመንኛ ጃቫኔዝ ጃፓንኛ ጃፓንኛ ምልክት ቋንቋ ጆርጂያኛ ጉጃራቲ ጋን ግሪክኛ ግዋራኒ ጣሊያንኛ ጣሊያንኛ ምልክት ቋንቋ ጾጺል ፈረንሳይኛ ፊኒሽ ፊኒሽ ምልክት ቋንቋ ፊጂኛ ፋርስኛ ፑንጃቢ ፓንጋሲናን ፓፒያሜንቶ (አሩባ) ፓፒያሜንቶ (ኩራሳኦ) ፔሩ ምልክት ቋንቋ ፖሊሽ ፖሊሽ ምልክት ቋንቋ ፖርቱጋልኛ\n“አምላክ ፍቅር ነው።”—1 ዮሐ. 4:8, 16\nመዝሙሮች፦ 18, 91\nየአምላክ ፍቅር ትክክለኛ የልብ ዝንባሌ ያላቸውንና ታዛዥ የሆኑ ሰዎችን የወደፊት ሕይወት የሚነካው እንዴት ነው?\nይሖዋ ለኃጢአተኞች ፍቅር ያሳየው እንዴት ነው?\nመሲሐዊው መንግሥት አምላክ በፍቅር ተነሳስቶ ለሰው ልጆች ያደረገው ዝግጅት መሆኑን እንድታምን የሚያደርግህ ምንድን ነው?\n1. የአምላክ ዋነኛ ባሕርይ ምንድን ነው? ይህን ማወቅህስ ስለ እሱ ምን ስሜት ያሳድርብሃል?\nበመንፈስ መሪነት የተጻፈው የይሖዋ ቃል ይኸውም መጽሐፍ ቅዱስ “አምላክ ፍቅር ነው” ይላል። ጥቅሱ፣ ፍቅር አምላክ ካሉት አስደናቂ ባሕርያት መካከል አንዱ እንደሆነ በመግለጽ ብቻ ሳይወሰን “አምላክ ፍቅር ነው” እንዳለ ልብ ማለት ያስፈልጋል። (1 ዮሐ. 4:8) ፍቅር ዋነኛውና ከሁሉ የላቀው የይሖዋ ባሕርይ ነው። ይሖዋ አፍቃሪ ብቻ ሳይሆን የፍቅር ተምሳሌት ነው። የጽንፈ ዓለምና የሁሉም ሕይወት ያላቸው ነገሮች ፈጣሪ የፍቅር አምላክ መሆኑን ማወቅ ምንኛ የሚያስደስት ነው! ይሖዋ ማንኛውንም ነገር የሚያደርገው በፍቅር ተነሳስቶ ነው።\n2. አምላክ ፍቅር መሆኑ ምን ማረጋገጫ ይሰጠናል? (በመግቢያው ላይ ያለውን ሥዕል ተመልከት።)\n2 አምላክ ለፍጡራኑ ደግነት የሚንጸባረቅበትና ጥልቅ የሆነ ፍቅር ያለው መሆኑ፣ ለሰው ዘር ቤተሰብ ያለው ዓላማ በሙሉ ከሁሉ በተሻለ መንገድ እንደሚፈጸምና ይህም በእሱ አገዛዝ ሥር ላሉ ሁሉ ወደር የሌለው ጥቅም እንደሚያስገኝ ለመተማመን ያስችለናል። ለምሳሌ፣ ይሖዋ “በሾመው ሰው [በኢየሱስ ክርስቶስ] አማካኝነት በዓለም ሁሉ ላይ በጽድቅ ለመፍረድ ዓላማ ያለው ሲሆን ይህን ለማድረግም ቀን ወስኗል”፤ እንዲህ ያደረገው በፍቅር ተነሳስቶ ነው። (ሥራ 17:31) ይህ ዓላማው መፈጸሙ እንደማይቀር እርግጠኛ መሆን እንችላለን። ትክክለኛ የልብ ዝንባሌ ያላቸውና ታዛዥ የሆኑ ሰዎች መልካም ፍርድ የሚበየንላቸው ሲሆን ይህም በበረከት የተሞላና ማብቂያ የሌለው ዘላለማዊ ሕይወት ያስገኝላቸዋል።\nታሪክ ምን አሳይቷል?\n3. አምላክ ለሰው ልጆች ፍቅር ባይኖረው የወደፊት ሕይወታችን ምን ዓይነት የሚሆን ይመስልሃል?\n3 አምላክ ለሰው ልጆች ፍቅር ባይኖረው የወደፊት ሕይወታችን ምን ሊመስል እንደሚችል እስቲ አስበው። ሰይጣን ዲያብሎስ አምላክ የሆነለት ብሎም በሰብዓዊ አገዛዝ የሚመራው ይህ ዓለም ያስመዘገበውን አሰቃቂ ታሪክ መመልከቱ ብቻ በቂ ነው፤ ሰይጣን ፍቅር የሌለው ከመሆኑም ሌላ በቁጣ ተሞልቷል። (2 ቆሮ. 4:4፤ 1 ዮሐ. 5:19፤ ራእይ 12:9, 12ን አንብብ።) አፍቃሪ የሆነው አምላክ አመራር ባይኖር ኖሮ በጽንፈ ዓለም ውስጥ ያሉ ፍጥረታት የወደፊት ሕይወት ምን ያህል አስከፊ ሊሆን እንደሚችል ከዚህ መረዳት ይቻላል።\n4. ይሖዋ በጽድቅ አገዛዙ ላይ የተነሳው ዓመፅ ለተወሰነ ጊዜ እንዲቀጥል የፈቀደው ለምንድን ነው?\n4 ዲያብሎስ በይሖዋ አገዛዝ ላይ ባመፀበት ጊዜ የመጀመሪያዎቹ ሰዎችም እንዲሁ እንዲያደርጉ ገፋፍቷቸዋል። የአምላክ ጽንፈ ዓለማዊ አገዛዝ ትክክለኛና ጽድቅ የሰፈነበት ስለመሆኑ ጥያቄ አንስቷል። በሌላ አባባል ሰይጣን የእሱ አገዛዝ ከፈጣሪ አገዛዝ የተሻለ እንደሚሆን መናገሩ ነበር። (ዘፍ. 3:1-5) ሰይጣን ያነሳው ጥያቄ ትክክል መሆኑን ለማሳየት እንዲሞክር ይሖዋ ጊዜ የሰጠው ቢሆንም ይህ ጊዜ ገደብ አለው። ይሖዋ ከእሱ በቀር ሌሎች አገዛዞች በሙሉ ብቃት እንደሌላቸው በማያሻማ መንገድ መረጋገጥ እንዲችል በቂ ጊዜ በመስጠት ታላቅ ጥበቡን አሳይቷል። አሳዛኝ የሆነው የሰው ዘር ታሪክ እንደሚያሳየው የሰው ልጆችም ሆኑ ሰይጣን መልካም አገዛዝ እንዲሰፍን ማድረግ አይችሉም።\n5. የሰው ዘር ታሪክ ምን ነገር በግልጽ አሳይቷል?\n5 ባለፉት 100 ዓመታት ውስጥ ብቻ እንኳ ከ100 ሚሊዮን የሚበልጡ ሰዎች ብሔራት ባደረጓቸው ጦርነቶች አልቀዋል። ዛሬ የዓለም ሁኔታ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ ነው። ይህም የአምላክ ቃል በዚህ ሥርዓት ‘የመጨረሻ ቀናት ክፉ ሰዎችና አስመሳዮች በክፋት ላይ ክፋት እየጨመሩ ይሄዳሉ’ ብሎ የተናገረው ትንቢት ፍጻሜ ነው። (2 ጢሞ. 3:1, 13) “ይሖዋ ሆይ፣ የሰው መንገድ በራሱ እጅ እንዳልሆነ በሚገባ አውቃለሁ። አካሄዱን እንኳ በራሱ አቃንቶ መምራት አይችልም” የሚለው የመጽሐፍ ቅዱስ ሐሳብ ትክክል መሆኑን ታሪክ በበቂ ሁኔታ አረጋግጧል። (ኤር. 10:23) በእርግጥም ይሖዋ የሰው ልጆችን ሲፈጥር ከእሱ አገዛዝ ርቀው ራሳቸውን ለመምራት የሚያበቃ ችሎታም ሆነ መብት አልሰጣቸውም።\n6. አምላክ ለተወሰነ ጊዜ ክፋት እንዲኖር መፍቀዱ ምን ጥቅም ያስገኛል?\n6 አምላክ ክፋት ለተወሰነ ጊዜ እንዲቀጥል መፍቀዱ የሰዎች አገዛዝ ከንቱ እንደሆነ ከማሳየቱም ባሻገር ዘላቂ ጥቅም አለው። ውጤታማ የሚሆነው የአምላክ አገዛዝ ብቻ እንደሆነ በማያዳግም ሁኔታ ያረጋግጣል። ይሖዋ ክፋትንና ክፉ አድራጊዎችን ካጠፋ በኋላ፣ የእሱ አገዛዝ በፍቅር ላይ የተመሠረተ ስለመሆኑ ጥያቄ የሚያነሳ አካል ቢኖር አምላክ ይህ ጥያቄ መልስ እንዲያገኝ ጊዜ መስጠት አያስፈልገውም። እንዲህ ያሉት ዓመፀኞች ወዲያውኑ ሊጠፉ እንጂ ክፋትን እንደገና እንዲያስፋፉ ሊፈቀድላቸው እንደማይገባ የሰው ልጆች ታሪክ በቂ ማስረጃ ይሆናል።\nይሖዋ ፍቅሩን አሳይቷል\n7, 8. ይሖዋ ታላቅ ፍቅሩን ካሳየባቸው በርካታ መንገዶች መካከል አንዳንዶቹ የትኞቹ ናቸው?\n7 የይሖዋ ታላቅ ፍቅር በብዙ መንገዶች ታይቷል። አስደናቂ የሆነውን ጽንፈ ዓለም እንደ ምሳሌ እንመልከት። በብዙ ቢሊዮኖች የሚቆጠሩ ከዋክብትንና ፕላኔቶችን የያዙ በቢሊዮኖች የሚቆጠሩ ጋላክሲዎች አሉ። ፍኖተ ሐሊብ በተባለው በእኛ ጋላክሲ ውስጥ ከታቀፉት ከዋክብት መካከል ፀሐይ ትገኝበታለች፤ ፀሐይ ባትኖር ኖሮ በምድር ላይ ያሉ ስፍር ቁጥር የሌላቸው ሕያዋን ፍጥረታት ሕልውና ያከትም ነበር። እነዚህ ሁሉ ፍጥረታት ይሖዋ፣ አምላክ ለመሆኑ እንዲሁም እንደ ኃይል፣ ጥበብና ፍቅር ላሉት ባሕርያቱ ማስረጃ ናቸው። በእርግጥም “የማይታዩት [የአምላክ ባሕርያት] ይኸውም ዘላለማዊ ኃይሉና አምላክነቱ ዓለም ከተፈጠረበት ጊዜ አንስቶ በግልጽ ይታያሉ፤ ምክንያቱም ባሕርያቱን ከተሠሩት ነገሮች ማስተዋል ይቻላል።”—ሮም 1:20\n8 ይሖዋ ምድርን ሲፈጥር በእሷ ላይ እንዲኖሩ ላሰባቸው ሕያዋን ፍጥረታት አስፈላጊ ነገሮችን በሙሉ አብሮ ፈጥሯል። ለሰው ልጆች ውብ የአትክልት ቦታ ያዘጋጀ ሲሆን ለዘላለም መኖር የሚያስችላቸው ፍጹም አእምሮና አካል ሰጥቷቸዋል። (ራእይ 4:11ን አንብብ።) በተጨማሪም “ሕይወት ላለው ሁሉ ምግብ ይሰጣል፤ ታማኝ ፍቅሩ ለዘላለም ጸንቶ ይኖራልና።”—መዝ. 136:25\n9. ይሖዋ አፍቃሪ አምላክ ቢሆንም ምንን ይጠላል?\n9 ይሖዋ የፍቅር አምላክ እንደሆነ ከማሳየቱም ባሻገር ክፋትን እንደሚጠላ ገልጿል። ለምሳሌ መዝሙር 5:4-6 ስለ ይሖዋ ሲናገር እንዲህ ይላል፦ “አንተ በክፋት የምትደሰት አምላክ አይደለህም፤ . . . መጥፎ ምግባር ያላቸውን ሁሉ ትጠላለህ።” ጥቅሱ አክሎም “ይሖዋ ዓመፀኞችንና አታላዮችን ይጸየፋል” ይላል።\nክፋት በቅርቡ ይወገዳል\n10, 11. (ሀ) ይሖዋ ክፉዎችን ምን ያደርጋቸዋል? (ለ) ይሖዋ ትክክለኛ የልብ ዝንባሌ ያላቸውን ሰዎች የሚባርከው እንዴት ነው?\n10 ይሖዋ ከእሱ አገዛዝ ጋር በተያያዘ የተነሳው ጥያቄ አጥጋቢ በሆነ መንገድ መልስ ሲያገኝ ክፋትን ከምድርና ከመላው ጽንፈ ዓለም ያስወግዳል፤ ይህን የሚያደርገው የፍቅር አምላክ ስለሆነና ክፋትን ስለሚጠላ ነው። የአምላክ ቃል የሚከተለውን ተስፋ ይሰጣል፦ “ክፉ አድራጊዎች ይጠፋሉና፤ ይሖዋን ተስፋ የሚያደርጉ ግን ምድርን ይወርሳሉ። ለጥቂት ጊዜ ነው እንጂ ክፉዎች አይኖሩም፤ . . . የይሖዋ ጠላቶች እንደ መስክ ውበት ይከስማሉ፤ እንደ ጭስ ይበናሉ።”—መዝ. 37:9, 10, 20\n11 በሌላ በኩል ደግሞ የአምላክ ቃል “ጻድቃን ምድርን ይወርሳሉ፤ በእሷም ላይ ለዘላለም ይኖራሉ” የሚል ተስፋ ይዟል። (መዝ. 37:29) እንዲህ ያሉት ቅን ሰዎች “በብዙ [ሰላም] እጅግ ደስ ይላቸዋል።” (መዝ. 37:11) ይህ እንደሚፈጸም እርግጠኞች ነን፤ ምክንያቱም አፍቃሪው አምላካችን ምንጊዜም ለታማኝ አገልጋዮቹ ከሁሉ የተሻለውን ነገር ያደርጋል። መጽሐፍ ቅዱስ እንዲህ ይላል፦ “እንባን ሁሉ ከዓይናቸው ያብሳል፤ ከእንግዲህ ወዲህ ሞት አይኖርም፤ ሐዘንም ሆነ ጩኸት እንዲሁም ሥቃይ ከእንግዲህ ወዲህ አይኖርም። ቀድሞ የነበሩት ነገሮች አልፈዋል።” (ራእይ 21:4) የይሖዋን ፍቅር ከልባቸው የሚያደንቁና እንደ ገዢያቸው አድርገው የሚታዘዙት ሁሉ ከፊታቸው እጅግ ግሩም ተስፋ ተዘርግቶላቸዋል!\n12. “ነቀፋ የሌለበት” የሚባለው ምን ዓይነት ሰው ነው?\n12 የይሖዋ ቃል እንዲህ ይላል፦ “ነቀፋ የሌለበትን ሰው ልብ በል፤ ቀና የሆነውንም ሰው በትኩረት ተመልከት፤ የዚህ ሰው የወደፊት ሕይወት ሰላማዊ ይሆናልና። ኃጢአተኞች ሁሉ ግን ይጠፋሉ፤ ክፉዎች ምንም ተስፋ አይኖራቸውም።” (መዝ. 37:37, 38) “ነቀፋ የሌለበት” ሰው ይሖዋንና ልጁን ያውቃል፤ እንዲሁም ታዛዥ በመሆን የአምላክን ፈቃድ ይፈጽማል። (ዮሐንስ 17:3ን አንብብ።) እንዲህ ያለው ሰው በ1 ዮሐንስ 2:17 ላይ የሚገኘውን “ዓለምም ሆነ ምኞቱ ያልፋሉ፤ የአምላክን ፈቃድ የሚያደርግ ግን ለዘላለም ይኖራል” የሚለውን ሐሳብ በቁም ነገር ይመለከተዋል። ይህ ዓለም የሚጠፋበት ጊዜ እየተቃረበ በመሆኑ “ይሖዋን ተስፋ አድርግ፤ መንገዱንም ተከተል” የሚለውን ምክር ተግባራዊ ማድረጋችን አጣዳፊ ነው።—መዝ. 37:34\nየአምላክ ፍቅር የተገለጸበት የላቀ መንገድ\n13. ይሖዋ ለኃጢአተኞች ፍቅሩን የገለጸበት የላቀ መንገድ ምንድን ነው?\n13 ፍጽምና የጎደለን ሰዎች ብንሆንም የይሖዋን ‘መንገድ መከተል’ እንችላለን። በተጨማሪም ይሖዋ ፍቅሩን የገለጸበት የላቀ መንገድ ከእሱ ጋር በግለሰብ ደረጃ የቀረበ ዝምድና ለመመሥረት አስችሎናል። ይሖዋ፣ የኢየሱስ ክርስቶስን ቤዛዊ መሥዋዕት በማዘጋጀት ታዛዥ የሆኑ የሰው ልጆች ከአዳም ከወረሱት ኃጢአትና ሞት ነፃ መውጣት የሚችሉበት መንገድ ከፍቷል። (ሮም 5:12 እና 6:23ን አንብብ።) ይሖዋ፣ ስፍር ቁጥር ለሌላቸው ዘመናት ከእሱ ጋር በሰማይ ሲኖር ታማኝነቱን ባሳየው አንድያ ልጁ ሙሉ በሙሉ ይተማመናል። አምላክ አፍቃሪ እንደመሆኑ መጠን ኢየሱስ በምድር ላይ በደረሰበት ግፍ በጥልቅ እንዳዘነ ምንም ጥያቄ የለውም። ያም ሆኖ ኢየሱስ ታማኝ በመሆን የአምላክን ሉዓላዊነት ደግፏል፤ እንዲሁም ፍጹም የሆነ ሰው በጣም ከባድ የሆነ ፈተና ቢደርስበትም ንጹሕ አቋሙን መጠበቅ እንደሚችል አሳይቷል።\nአምላክ ፈቃደኛ የሆነውን ልጁን ወደ ምድር እንዲልክ ያነሳሳው ፍቅር ነው (አንቀጽ 13ን ተመልከት)\n14, 15. የኢየሱስ ሞት ምን አከናውኗል?\n14 ኢየሱስ እጅግ ከባድ የሆነ ፈተና ቢደርስበትም ንጹሕ አቋሙን የጠበቀ ከመሆኑም በላይ የይሖዋን ሉዓላዊነት በመደገፍ ለአባቱ እስከ ሞት ድረስ ታማኝ ሆኗል። ከዚህም ሌላ ኢየሱስ በሞቱ አማካኝነት የቤዛውን ዋጋ በመክፈሉ ምንኛ አመስጋኞች ነን! ይህን ማድረጉ የሰው ልጆች የሚቤዡበትና አምላክ ቃል በገባው አዲስ ዓለም ውስጥ የዘላለም ሕይወት ማግኘት የሚችሉበት መንገድ ከፍቷል። ይሖዋና ኢየሱስ ይህን በማድረግ ምን ያህል ታላቅ ፍቅር እንዳሳዩን ሐዋርያው ጳውሎስ ሲገልጽ እንዲህ ብሏል፦ “ገና ደካሞች ሳለን ክርስቶስ አስቀድሞ የተወሰነው ጊዜ ሲደርስ ለኃጢአተኞች ሞቷልና። ለጻድቅ ሰው የሚሞት ማግኘት በጣም አዳጋች ነው፤ ለጥሩ ሰው ለመሞት የሚደፍር ግን ምናልባት ይገኝ ይሆናል። ሆኖም አምላክ ገና ኃጢአተኞች ሳለን ክርስቶስ እንዲሞትልን በማድረግ ለእኛ ያለውን የራሱን ፍቅር አሳይቷል።” (ሮም 5:6-8) ሐዋርያው ዮሐንስም እንዲህ ሲል ጽፏል፦ “የአምላክ ፍቅር ከእኛ ሁኔታ ጋር በተያያዘ በዚህ መንገድ ተገልጧል፤ እኛ በእሱ አማካኝነት ሕይወት ማግኘት እንድንችል አምላክ አንድያ ልጁን ወደ ዓለም ልኮታል። ይህ ፍቅር የተገለጠው በዚህ መንገድ ነው፦ እኛ አምላክን ስለወደድነው ሳይሆን እሱ ስለወደደንና ለኃጢአታችን የማስተሰረያ መሥዋዕት እንዲሆን ልጁን ስለላከ ነው።”—1 ዮሐ. 4:9, 10\n15 ኢየሱስ፣ አምላክ ለሰው ዘር ስላለው ፍቅር ሲናገር እንዲህ ብሏል፦ “አምላክ ዓለምን [ከቤዛው ተጠቃሚ የሚሆኑ የሰው ልጆችን] እጅግ ከመውደዱ የተነሳ በልጁ የሚያምን ሁሉ የዘላለም ሕይወት እንዲኖረው እንጂ እንዳይጠፋ ሲል አንድያ ልጁን ሰጥቷል።” (ዮሐ. 3:16) አምላክ ለሰዎች ያለው ፍቅር እጅግ የላቀ በመሆኑ ለእነሱ መልካም ነገር ማድረግ ምንም ያህል ዋጋ ቢያስከፍለው እንኳ ይህን ከማድረግ ወደኋላ አይልም። ፍቅሩ ዘላለማዊ ነው። ምንጊዜም በፍቅሩ ልንተማመን እንችላለን። ጳውሎስ እንዲህ ሲል ጽፏል፦ “ሞትም ቢሆን፣ ሕይወትም ቢሆን፣ መላእክትም ቢሆኑ፣ መንግሥታትም ቢሆኑ፣ አሁን ያሉት ነገሮችም ቢሆኑ፣ ወደፊት የሚመጡት ነገሮችም ቢሆኑ፣ ማንኛውም ኃይል ቢሆን፣ ከፍታም ቢሆን፣ ዝቅታም ቢሆን፣ ሌላ ማንኛውም ፍጥረት ቢሆን በጌታችን በክርስቶስ ኢየሱስ አማካኝነት ከተገለጸው የአምላክ ፍቅር ሊለየን እንደማይችል ሙሉ በሙሉ እርግጠኛ ነኝ።”—ሮም 8:38, 39\nመንግሥቱ በመግዛት ላይ ነው\n16. መሲሐዊው መንግሥት ምንድን ነው? ይሖዋ ይህን መንግሥት ለማን ሰጥቶታል?\n16 አምላክ መሲሐዊውን መንግሥት ማቋቋሙ የሰው ልጆችን እንደሚወድ ያረጋግጣል። ይሖዋ ይህን መንግሥት ለልጁ ሰጥቶታል፤ ኢየሱስ የሰው ልጆችን የሚወድ ከመሆኑም ሌላ እነሱን ለመግዛት የላቀ ብቃት አለው። (ምሳሌ 8:31) ከኢየሱስ ጋር ሰማያዊ ውርሻ የሚያገኙት 144,000ዎች ከሞት ከተነሱ በኋላ፣ ሰው ሆነው ሲኖሩ ያካበቱትን ልምድ ይጠቀሙበታል። (ራእይ 14:1) የኢየሱስ ስብከት ዋና ጭብጥ የአምላክ መንግሥት ሲሆን ደቀ መዛሙርቱንም እንደሚከተለው ብለው እንዲጸልዩ አስተምሯቸዋል፦ “በሰማያት የምትኖር አባታችን ሆይ፣ ስምህ ይቀደስ። መንግሥትህ ይምጣ። ፈቃድህ በሰማይ እየተፈጸመ እንዳለ ሁሉ በምድርም ላይ ይፈጸም።” (ማቴ. 6:9, 10) የኢየሱስ ተከታዮች የሚያቀርቡት ጸሎት ሲፈጸም ታዛዥ የሆኑ የሰው ልጆች የሚያገኙት በረከት ምንኛ አስደናቂ ነው!\n17. የኢየሱስ አገዛዝ ኃጢአተኛ ከሆኑት የሰው ልጆች አገዛዝ የሚለየው እንዴት ነው?\n17 ፍቅር የሚንጸባረቅበት የኢየሱስ አገዛዝ፣ በብዙ ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎች በጦርነት ሕይወታቸውን እንዲያጡ ካደረገው ሰብዓዊ አገዛዝ ምንኛ የተለየ ነው! ኢየሱስ ለተገዢዎቹ ከልቡ ያስባል፤ እንዲሁም የአምላክን ግሩም ባሕርያት በተለይም ፍቅርን ያንጸባርቃል። (ራእይ 7:10, 16, 17) ኢየሱስ እንዲህ ብሏል፦ “እናንተ የደከማችሁና ሸክም የከበዳችሁ ሁሉ ወደ እኔ ኑ፤ እኔም እረፍት እሰጣችኋለሁ። ቀንበሬን ተሸከሙ፤ ከእኔም ተማሩ፤ እኔ ገርና በልቤ ትሑት ነኝ፤ ለራሳችሁም እረፍት ታገኛላችሁ። ቀንበሬ ልዝብ፣ ሸክሜም ቀላል ነውና።” (ማቴ. 11:28-30) ይህ ፍቅር የተንጸባረቀበት እንዴት ያለ አስደሳች ግብዣ ነው!\n18. (ሀ) የአምላክ መንግሥት ከተቋቋመበት ጊዜ ወዲህ ምን ሲያከናውን ቆይቷል? (ለ) በሚቀጥለው ርዕስ ላይ ምን እንመረምራለን?\n18 የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት እንደሚያሳየው በ1914 ክርስቶስ በሥልጣኑ ሲገኝ የአምላክ መንግሥት በሰማይ መግዛት ጀምሯል። ከዚያ ጊዜ ወዲህ፣ ከኢየሱስ ጋር በሰማይ የሚገዙት ቅቡዓን ቀሪዎችና ከዚህ ሥርዓት ጥፋት ተርፈው ወደ አዲሱ ዓለም የሚገቡት “እጅግ ብዙ ሕዝብ” እየተሰበሰቡ ነው። (ራእይ 7:9, 13, 14) በዛሬው ጊዜ የእጅግ ብዙ ሕዝብ አባላት ምን ያህል ታላቅ ሆነዋል? የዚህ ቡድን አባላት ምን ይጠበቅባቸዋል? የሚቀጥለው ርዕስ ለእነዚህ ጥያቄዎች መልስ ይሰጣል።


ስለ እኛ - የሃንጉዙ ፎርስራት ጣሪያ ትሪል ኃ.የተ.የግ.\nፎርስትራ ጣውላ ሰሪ Co., Ltd. ከድንጋይ ከብረት የተሰሩ የብረት ጣራ ሰቆች ፣ የአስፋልት መሰንጠቂያዎች እና የ PVC / ALUMINUM የዝናብ ማጣሪያ በማምረት ላይ ያተኮረ እ.ኤ.አ. በ 2017 ተቋቋመ ፡፡ እንዲሁም ቀለል ያለ ክብደት-ብረት-ክፈፍ መዋቅር ቤቶችን-ከፍተኛ-ዚንክ ይዘት ያላቸው የብረት ስሪቶች ይዘትን እንሰራለን ፡፡ በእነዚህ ሁሉ ተከታታይ የቤት ግንባታ የግንባታ ቁሳቁሶች አማካኝነት ለደንበኞቻችን የአንድ-መግዣ-መግዛትን አገልግሎቶች ለመስጠት እንጥራለን ፡፡\nእንደ ነጠላ የጎድን እና የተደባለቀ ቀለም ሁለት የድንጋይ ንጣፍ ለጣሪያ ንጣፍ ጣሪያ ሁለት የላቁ የምርት መስመሮች አሉን ፣ ለምሳሌ እንደ የጎድን ቆብ ፣ የሸለቆ ትሪ ፣ ሸለቆ እና ጠፍጣፋ ንጣፍ ያሉ ወዘተ ፡፡ የደንበኞቹን መስፈርቶች ሁሉ ለማሟላት ደንበኞች እንዲመርጡ የጣሪያ ንጣፍ መገለጫ እና የተለያዩ ቀለሞች። እስከዚያው ድረስ ፣ ጣራውን ወይም የተለየ የምርት ደረጃን ለመለየት ለሚፈልጉ ደንበኞች ብጁ ክፍሎችን ማቀነባበር እንቀበላለን ፡፡\nፎርስትራ ጣውላ የድንጋይ ንጣፍ ኮ.Ltd ለብረት ደንበኞች ማምረት ላይ ብቻ ያተኮረ ብቻ ሳይሆን ለደንበኞች አንድ ጊዜ ግ proን ለማቅረብ ሲባል የ PVC / ALUMINUM ዝናብ መዝጊያ ስርዓት ምርትንም ያመርታል ፡፡ የእኛ አስፋልት shingርል እንደ ሌላኛው ምርት እኛ ለደንበኞች አንድ ተጨማሪ አማራጮችን ለመጨመር በተለይም የደቡብ ምስራቅ እስያ እና የደቡብ አሜሪካ አገራት በቀለማት ያሸበረቁ የአስፋልት መንጋዎች የበለጠ ተወዳጅ ናቸው ፡፡\nፎርሴራራ ጠንካራ እና የሚያምር ቤት ለደንበኛ መገንባት ለእኛ እጅግ ጥራት ያለው ምርት ስም መገንባትን ያህል አስፈላጊ ነው ብሎ ያምናል ፡፡ ስለዚህ እኛ በቻይና በመላው የእያንዳንዱን ጥሬ እቃ ምርጡን የምንጭና ምርታችን ለደንበኞቻችን የሚያስፈልገውን ጥራት የሚያሟላ መሆኑን ለማረጋገጥ ከፍተኛ ዋጋና ትኩረት ለመስጠት ፈቃደኞች ነን ፡፡ ዓላማችን አርክቴክቶች ፣ የግንባታ ኩባንያዎች ፣ ሙሉ ሻጮች እና የቤት ባለቤቶች ለአይን የሚደሰቱ እና ክፍሎቹን ለመቋቋም የተቀየሱ የላቁ የጣሪያ ንጣፎችን ማቅረብ ነው ፡፡


ክሪስቲና አንስታድ የ 7 ወር ዕድሜ ሲሆነው የሆድን ልጅ አዲስ ስዕል ታጋራለች - ዜና\nዋና ዜና ብሎግ ዝነኞች መዝናኛዎች\nበጣም ትልቅ እየሆነ ነው!\nአለን Berezovsky / Getty Images\nእ.ኤ.አ. ኤፕሪል 6 ፣ ‹ፍሊፕ ወይም ፍሎፕ› ኮከብ ክርስቲና አንስታድ የ 7 ወር መባቻውን ለማሳየት ትን of ል child (እና በመጀመሪያ ከአዲሱ ባል አንት አንዳድ ጋር) ሀድሰን አዲስ ፎቶ አጋርታለች ፡፡ ደስተኛ 7 ወር ሁድሰን - ትናንት ማታ ለ 11 ሰዓታት ተኝቶ ስለነበረ አመሰግናለሁ - ህፃን ልጅ እወድሻለሁ 'ሲል ጣፋጩን ጽፋለች ስዕል በጨዋታ አጫዋች ላይ ትንሽ የሆድ ጊዜ ሲያደርግ ፈገግታ ያለው ሁድሰን ማሳየት።\nደስተኛ 7 ወር ሁድሰን - ትናንት ማታ ለ 11 ሰዓታት ተኝቶ ስለነበረ አመሰግናለሁ - ህፃን ልጅ ይወዳል \nየተጋራ ልጥፍ ክርስቲና አንስታድ (@christinaanstead) እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 6 ቀን 2020 (እ.ኤ.አ.) 8 11 am PDT\nየ ‹ክሪስቲና በባህር ዳርቻ› ኮከብ እሷ እና ‹ዌለር ሻጭዎችን› የሚያስተናግደው አንት ከቀድሞ ባለቤቷ ታሬክ ኤል ሙሳ ፣ ቴይለር ጋር ትናንት ከትንሽ ል Christ ፎቶዎችን እያጋራች ነው ፡፡ እና ብራይደን. ከመጀመሪያው ጋብቻው የጉንዳን ሁለት ልጆች ከእናታቸው ጋር ወደ አገራቸው እንግሊዝ ተመልሰው በ FaceTime በኩል ከአባ ጋር ይነጋገራሉ ፡፡ 'እነዚህ ሁለት አፈ ታሪኮች አሁን እዚህ መሆን አለባቸው! አርቺ ባለፈው ሰኞ መሬት ልትገባ ነበር !! እና ገና መጨረሻ ላይ ፍጻሜ የለውም! FaceTime ን የፈለሰፈ !!! አመሰግናለሁ!  ፣ 'ጉንዳን አንድ ኢንሳትግራም የሚል ጽሑፍ አወጣ ልጥፍ አርኪ እና ታላቅ እህት አሚሊ በመስመር ላይ ከእሱ ጋር ሲነጋገሩ ያሳያል ፡፡\nሁድሰን ለ 7 ወራት ከመሞቱ ከጥቂት ቀናት በፊት ክሪስቲና ሁለቱም ትንሽ የተናወጡ ሲመስሉ እርሷን የያዘችውን የራሷን ፎቶግራፍ ለጥፋለች ፡፡ ከመካከላችን አንዱ ከቤት ውጭ መሆንን ይወዳል… ሁለታችንም የፀጉር ችግሮች አለብን ፡፡ ሁድሰን እንደ 4 ረጃጅም ቁንጮዎች አሉት (ወይም ብሪታንያውያን ‹ፍሪጅ› ብለው ይጠሩታል) እናቴ ከምትሰጠኝ ከእነዚህ ሳህኖች ውስጥ አንዱን ልስጥበት እችል ይሆናል ፡፡ የራስ ፎቶ . (በአስተያየቶች ውስጥ መልስ የሰጠች ጉንዳን: - 'you እርስዎን እና ዳርቻዎን x x ይወዳሉ።'\nከመካከላችን አንዱ ከቤት ውጭ መሆንን ይወዳል… ሁለታችንም አንዳንድ የፀጉር ችግሮች አሉብን ፡፡ ሃድሰን ልክ እንደ 4 ረጃጅም ቁንጮዎች አሉት (ወይም ብሪታንያውያን ‹ፍሪጅ› ብለው ይጠሩታል) እናቴ ከሰጠችኝ ከእነዚያ ጎድጓዳ ሳህኖች ውስጥ አንዱን ልሰጠው ይችላል ፡፡\nየተጋራ ልጥፍ ክርስቲና አንስታድ (@christinaanstead) እ.ኤ.አ. በኤፕሪል 1 ቀን 2020 (እ.ኤ.አ.) ከሰዓት በኋላ ከ 59 (59 ፒ.ዲ.ቲ)\nሁድሰን ለ 7 ወራት ከመሞቱ አንድ ሳምንት ቀደም ብሎ በቤተሰቡ ገንዳ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ለመጥለቅ ሄደ - እናም ወላጆቹ እንዳሰቡት አልሄደም ፡፡ 'ሁድዞ የመጀመሪያዉ ዋኝቶ !! እና እሱ አልወደውም…. x ፣ 'ጉንዳን የሚል ጽሑፍ ተሰጥቶታል ሀ ፎቶ ትንሹ ልጁ ደስተኛ ያልሆነ ፊትን ሲሰራ ካሳየው ከህፃኑ ትልቅ ጀብድ ፡፡ ክሪስቲና ተመሳሳይ ፎቶግራፍ ፣ ‹ሁድሰን የመጀመሪያዋ መዋኘት› የሚል ጽሑፍ ጽፋለች ፡፡ ገና አልተሰማውም ግን የኳራንቲን ማብቂያ ሲያበቃ ገንዳውን እንደሚወድ ጥርጥር የለውም ፡፡ .\nየሁድዝ የመጀመሪያ የመዋኛ ጊዜ !! እና እሱ አልወደውም…. x\nየተጋራ ልጥፍ ጉንዳን አንስታድ (@ant_anstead) በማር 30 ቀን 2020 (እ.ኤ.አ.) ከምሽቱ 4:09 (ፒ.ዲ.ቲ)\nሁድሰን ግን የመታጠቢያ ገንዳ በጣም ትልቅ አድናቂ ነው። ለሃድሰን የመታጠቢያ ጊዜ በጣም አስደሳች ሆኗል - አዲሱን የመታጠቢያ ቦታውን ይወድ ነበር! ' ክሪስቲና “ሀ ስዕል የሕፃን ል boy መታጠቢያ ገንዳ ውስጥ መጋቢት 26 ፡፡\nአሁን ዳኛው ጁዲ ስንት ዓመት ነው?\nለሃድሰን የመታጠቢያ ጊዜ ልክ የበለጠ አስደሳች ሆኗል - አዲሱን የመታጠቢያ ቦታውን ይወድ ነበር!\nየተጋራ ልጥፍ ክርስቲና አንስታድ (@christinaanstead) እ.ኤ.አ. መጋቢት 26 ቀን 2020 (እ.ኤ.አ.) ከቀኑ 6 25 ሰዓት ፒ.ዲ.ቲ.\nሁድሰን እንዲሁ በጥሬ ገንዘብ የቤተሰብ የቤት እንስሳ ትልቅ አድናቂ ነው ፡፡ ‹የመጀመሪያ ቃሉ‹ ገንዘብ ›ሊሆን ይችላል ብዬ አስባለሁ በ @cashiethefrenchbulldog› ክሪስቲና ከጣፋጭ ጋር ተካፍላለች ፎቶ እ.ኤ.አ. ማርች 29 ፡፡\nበግብረ ሰዶማውያን ክበብ አፈፃፀም ወቅት አሮን ካርተር ይሰበራል\nአንቶኒዮ ሳባቶ ፣ ጁኒየር ከሚስት ጋር ተለያይታ የአደንዛዥ ዕፅ ሱሰኛ መሆኗን ትናገራለች\nmariah carey የሠርግ ቀለበት ዋጋ\ncardi b አይደፈርም\nእውነተኛ የአትላንታ የቤት እመቤቶች ተባረሩ\nሚሪንዳ ላምበርት ላይ የቅርብ ጊዜ ዜና ዝመና\nየላራ ስፔንሰር ወደ ጋማ ተመልሶ ይመጣል


ከፍተኛ አስፈፃሚ የንግድ የግል ጄት ቻርተር በረራ ፊንቄ, ተክሰን, ሜሳ, ጊልበርት, በግሌንዴል, Tempe, Peoria, ያልጠበቁት ነገር, ከእኔ አጠገብ AZ አየር ጠፍጣፋ ኪራይ ኩባንያ 623-335-0050 የበረራ deadhead አብራሪ በባዶ እግሬ ላይ ወጪ ጥቅስ ለ. እርስዎ ለንግድ ጀምሮ ወይም የአሪዞና አካባቢ የግል ጄት አየር ቻርተር በረራ የምትፈልጉት, አስቸኳይ ሁኔታ, ለማዳ ምቹ አውሮፕላን ጋር የግል ደስታ? እርስዎ በፍጥነት እና በቀላሉ በቀጣዩ መድረሻ ማግኘት ምርጥ አውሮፕላን ኩባንያ እርዳታ በእኛ ላይ ጥሪ ለመስጠት እንመልከት 623-335-0050 ከእርስዎ አጠገብ አገልግሎት!\nእርስዎ አሪዞና ውስጥ አንድ የግል ጀት ቻርተር በረራ አገልግሎት መከራየት ከሆነ ጊዜ ያለፈበት ነገር ሊሆን ይችላል ይጠብቁ. አማካይ መጠበቂያ ጊዜ በግምት ነው 4 ወደ 6 ደቂቃዎች. ያዘዙትን ፍተሻ ላይ ረጅም መስመሮች በማስወገድ ላይ ሳለ የእርስዎን በረራ ይጀምራል, ትኬት, ደህንነት እና አውሮፕላን ስለሚጠቀሙ.\nእርስዎ ወይም የአሪዞና አካባቢ ወደ ባዶ እግሩን ስምምነት ማግኘት ይችላል 'ቆረጠልን የግል ጄት ያለውን ባዶ ተመላሽ በረራ ብቻ አንዱ መንገድ ለማግኘት አየር ኢንዱስትሪ ውስጥ ጥቅም ላይ የሚውል ቃል ነው.\nተጨማሪ መረጃ ለማግኘት ከታች በአቅራቢያዎ ከተማ ይመልከቱ አሪዞና ውስጥ በመሸጥ የግል አውሮፕላን.\nAvondale Flagstaff ሜሳ ሴራ ቪስታ\nBullhead ከተማ ጊልበርት Peoria ያልጠበቁት ነገር\nCasas Adobes በግሌንዴል ፎኒክስ Tempe\nCatalina Foothills ጉድይር Prescott ተክሰን\nChandler Lake Havasu City ስኮትስዴል Yuma\nየግል አውሮፕላን ካሊፎርኒያ ይከራዩ | ቻርተር በረራዎችን ፎኒክስ


Teeny Spiele - Part 2 - 01. Key PornTube 02. Red Tube Free 03. HQ Xhamster 04. Xhamster Video 05. Xvideos HQ 06. Beeg Today 07. PornUnlim 08. Tube Daily 09. HQ Red Tube 10. Xnxx HQ 11. DR Tuber Free 12. Key Sex Tube 13. Drtuber HQ 14. Keez Movies Free 15. Empflix Free 16. HQ Drtuber\nKey PornTube Red Tube Free HQ Xhamster Xhamster Video Xvideos HQ Beeg Today PornUnlim Tube Daily HQ Red Tube Xnxx HQ DR Tuber Free Key Sex Tube Drtuber HQ Keez Movies Free Empflix Free HQ Drtuber HD XNXX Tube Daily HQ x XNXX Amateur Porn Tube HQ XXX Porn Tube HQ Spankwire Free Tnaflix Free HD Drtuber TubeWolf Free HQ Xhamster Key Sex Tube You Jizz Today Sun Porno Today Xnxx HD Amateur Porn HQ You Porn Cliphunter Free Alphaporno Free 4Tube Free Porn Unlim Fuck MiMiMi Tube 8 Free YouJizz Free Tube 8 Today HD x XNXX HQ Beeg Red Tube Today HD XXX Xvideos Drtuber Today Xvideos HQ Tube Wolf Today Keez Movies Free HQ Xhamster PornUnlim Key PornTube Empflix Free Xnxx HD Key Sex Tube HQ Porn Hub Teeny Spiele - Part 2


Le Potager du Laesseux በ Didier Helmstetter: ያለ ጥረት ከሣር ጋር አትክልት መንከባከብ!\nEconologie.com » ግብርና እና ምግብ » ሊ ፖታገር ዱ ፓሬሴክስ በዲዲየር ሄልስቴተር (ዲድ 67) ፣ ከሣር ጋር ያለ ጥረት የአትክልት አትክልት\nLe የወጥ ቤት እንጎብኝ በዲዲየር ሄልስቴተር ፡፡ ሳር ያለ ጥረት በሣር ፣ “ከ 4 በ 1” እጅግ በጣም ቁሳቁስ ጋር እንዴት አትክልትን ማድረግ እንደሚቻል\nፎቶዎች: Didier Helmstetter. የመግቢያ ፎቶ-በጭራሽ ባልተሠራ አፈር ውስጥ ያደጉ አትክልቶች - ምንም ስፖት ፣ ፒካክስ ፣ ሆት ፣ ግላይንቴይት የለም course እና በእርግጥ ጠመቃ ሳይጠቀሙ!\nከሌሎች ቁሳቁሶች (ገለባ ፣ ማዳበሪያ ፣ ቅርፊት ፣ የሞቱ ቅጠሎች ፣ ወዘተ) ይልቅ የሣር አጠቃቀም ለስርዓቱ ቁልፍ ነው ፡፡ እሱ 4 አስፈላጊ ሚናዎችን ይጫወታል ፣ ይህም አትክልተኛው በዙሪያው እንዲተኛ ያስችለዋል። በመጀመሪያ ፣ እንደማንኛውም ግልጽ ያልሆነ ሽፋን (ውፍረቱ በቂ ከሆነ) ፣ ዓመታዊ አረሞችን ያግዳል ፣ ከዚያ በኋላ አይበቅልም ፡፡ መንጋ ወይም መሳል አያስፈልግም። ከዚያ በአፈር ውስጥ በተለይም ከምድር ትሎች ጋር (በተለይም ቀጥ ያሉ ማዕከለ-ስዕላትን የሚቆፍሩ “የአንቺክ ትሎች” ቡድን) ከፍተኛ የሆነ ባዮሎጂያዊ ሕይወት ይጠብቃል ፡፡ በደንብ ስለሚመገቡ ብዙ እና በጣም ንቁ ይሆናሉ። በእውነቱ ፣ እሱ “ለመስራት” እና አፈርን ለመገንባት ሊሰራ የተቋቋመ ፍጥረታት ሁሉ ብዛት ነው ፡፡ ይህ እንቅስቃሴ የግሉሽን ምስጢር ያስከትላል ፡፡ የአፈርን "መባባስ" ሂደት (የ “መበስበስ” ተቃራኒ) እንቅስቃሴን በእቅድ ውስጥ ያስቀምጣል። ስለዚህ በተፈጥሮ ፣ ያለ ምንም ሥራ ፣ ይህ በጥቂት ወራቶች ውስጥ “ኮስኩስ ወደ ሚመስለው” አፈር ይመራል ፡፡ የግሪንላይቱን ቆፍሮ ማውጣት ወይም ማለፍ አያስፈልግም ፡፡ “እና ከሁሉም በላይ ትሎቹን በመቁረጥ የሚጨፈጭፍ ሮተርተርን አይጠቀሙ! "\n49 አስተያየቶች “Le Potager du Paresseux በ Didier Helmstetter (Did67) ፣ ከሣር ያለ ጥረት የአትክልት አትክልት”


����|9a������Ǯ��Ϸ��������������������̳ ��ע|����ע�����ֽ���Ǯ���˸ܼ�����ô�����Ͼ����ֳ����� xpjylcgwxyf1�۽�|�����Ͼ�������ֳ�pt�����ϻ���11�ʽ�"�������ֳ��ܲ�����������ע�� ����|����ĺ�ȫѶ�����Ͼ���ʶĳ�"�۲�|������Ҫ"hj906.com"��������÷��������"�����������ֳ�"1��1|���ַù�����ֳǡ���ơ���2015���ֳ��Żݻ�������߹ٷ���վ����̳|�쵼Υ���䡰ͨ�����ֳ�777����ͨ����tb777�ٷ����˶Ĳ���̳|���ȥ�����İ����? ��888�������˹�����ֳ�����|��������� ����������fun88 �ҵĻ�������������365bet 888����\n�Ǽ����ֳ���Ǯ�ıһ���ַ·͸��ɷ� ��ʹ�����ֳ�д15�����Դ� ���޳���ô��ֵks6899.com��������������\nӯ�ֲ���Ǯ��ͬ�ֳ��ֻ���ַtlc173 ѩ��ˮ�����Ϸ�������ֳ�394 �����������߹����û���¼ ӯ����\n����ɹŷ��ptͨ��������Ƶ www.6668303.com��ײ������ˮ�����ּ��� ��ʳ��:365bet��������̨�� ����ڲ�hg622.com365bet���� һ��������˹�˿���pt�ϻ�����"ˮ����ֻ���������������"\n����ms88��������ֹٷ���վ�������� ȫ�� ��\n�½�ɳͬ����6.9% ͼ�� ������˫����\nҦ�����ֳ����������ع�����������Ǯ���˸ܹ��ط����������hg0088.com����hg622.�ٲ���Ǯƽ̨Ѳ�������888�ͷ�qq���ɱ�ʥ����һ��:��ע����50ͨ������ʲô��˼��Ǯţţ��Ϸƽ̨ע���ͺ������ ����������ֳ�ˮ���ѹ�ַ� ��� | ���� m88msgfwzm8ͨ�����ָ�����ַ6222\n��������˹ ���ֳ�����dobowin ��������˹�����ֳ��ຣ�Ĳ���վע������𲩱ط�������ֳǣ�ͼ�����ɱ����������ְ�ӯ�����Ǯ�Ĳ������ֽ�������Ŀ�����ϲ�����������������(ͼ)\n��� | ͨ������tb918����tb518ͨ������ƽ̨\n���� | ���������ƽ�������ֳǺ���"\n�л�������ƽ̨ע�����й�˾��Ԥ�� mgע���ͽ��ʳǹ�ʹ�����ֳ��ƽ���������Ƿ� ��������Ǯ�Ĳ���������ע��������Ǯ���ƽ̨�� ���ֳ�Ʒ�͵��ۻ򽫸�ǳһ�ܣ�ͨ�����ִ�888˹��12bet���ֳ�wbzb666ˮ������ɫ���� �����Ͼ��������⼾���л�\n�� | ��������ƽ̨7.32pt�ϻ����ֻ�ע����Ǯ������ֹ���ƽ̨��\n�����Ӳ�����ƽ̨�����ϻ�����ôӮǮ�� ����dobowin ��������˹�����ֳ�\n���� | �ط�������������ks6899ʱʱ�� �������ֳ��� �Ͼ�������޳��ϻ����ֻ��\n���� | һ����������Ǯ�Ĳ������ս" �ڲ���ô��hg622.com\n��Ʊ | �°�ʤ���� 6�н�����ת����\n���� | ���׶���Ǯ�Ĳ�? ����ѧ����������\n��ˮ���ϻ�����ˮ�����վ ʧҵ�ʴ�30.5%�ϻ���Źֺ��� ��Ǯ��Ƶ��Ϸ�Ͳʽ�\n���� | ����:ͨ�������ֻ�ٷ����� �ʹ�����"����"\nһͼ�����ְټұ����|7�󿴵��Ͼ�����Ͷע�����ɹ��Ϻ�����ҳpt�ϻ���(ͼ/����)Ǯ��������ַ����˹������ƽ̨��3�˱���bet007����ȷ�wns7755.com��"˫��"������������ô�˴󷢹Źֺ��ӹ������ܻ߱������������ֳ�������沩�ط����ֳǽ���������2����ƽ̨�ǲ�������ע����10Ԫ����Ӱ��?����|�����˿���Ǯ�Ĳ�(ͼ)���򾺲���bet007��ǰ��ʾ����|�����������类˫�����ռ��������Ǯƽ̨�ټҲ����ֿ���(ͼ)����˹�������www.pj6856.com�۲�|ѧ�ߣ�����Ϊ��Ҫ������������������������:ָ����������Ӧ��ô��?��Χʱʱ��hg622.comwww.jsyh005.com����|�����Ͼ��ۺϳ���2ˮ���www.363155.com�ֻ���Ǯ��Ϸƽ̨����������ʷ|ww tbplay777���Ͼ��������365bet������ַ�Ǻ����� �㷢�ƻ��ĵ籨����|��ͼ��Ϊ���������δ������ʿ��ţ�888���˶Ĳ�����\n��������˹�����ֳ���ַ 95�������ֳ�6��������Ϸ������������粶�� ר�� �����ı����ɱ�ɳ������ ��ɽ�ϱ��ޱ�ע�����ֽ�������Ϸ������̳ ȫ�������˶�������˫��֮�� �ù����ٹ��� ������ļ�ֵ\n��ʲô����㣿����˹������� ȫѶ����777ˮ��� 7�ֹ�����ֳ� �Ͼ����ϲ���6001333.com��\n��̳ | bbin�����й���Ҫ��������?���ǹ��ɶ�������վ����͸�����m88�������ֳ���pt�ϻ����淨����������Ǯ��Ϸ�ϻ����㷨?���������������ַ?����θ��ʮ��ʳ������js6899������������"��˥"\n����| ������ˮ���pt�ϻ����淨�ĵ���ͼ| �����Ŷĳ���Ǯ��桷��������������Ů���ŷ\n����| �ȵ��¼�����Ƚ���������������http://www.huai365.com/topic/games/hfazq/mlqypt/324721384.html����| http://www.huai365.com/topic/games/uejec/resql/684617268.html����http://www.huai365.com/topic/games/wqxemtv/9376285217.html��������ʱ�����| http://www.huai365.com/topic/games/mqrtkm/42157514409.html��Ϣ����http://www.huai365.com/topic/games/vvdozo/qcjpbif/fhboysl/22382255949.html��Ϣ\n�ɰ���ˮ���ϻ��� ����˹����Ϸƽ̨ ���ط�636 �������� ȫѶ������ ��������˹������Ϸ ���Ŷĳ�ע����Ǯ ���ֵ�������ֳ�\n88���ֹٷ���վ ���ֳǴ�10��38 bbinͶע ���ϻʹ��������ֳ� �߿� �ٲ������Ǯ�Ĳ� hg348.com ����˹�ĳ� dafa888casino���� ��׿��\n�沩��վ �� Ȩ �� �� ��δ �� �� �� �� Ȩ �� ֹ ʹ ��Copyright © 2013-2016 by �沩��վ. all rights reserved


The wife bath - 01. Xhamster Video 02. Private Video Tube 03. PornerBros Free 04. Tnaflix Free 05. Tube Daily 06. Any Tubes 07. YouJizz Free 08. Overthumbs Free 09. Beeg Free 10. Full Xxx Tube 11. HQ You Porn 12. Any Thumbs 13. Sex Tube Daily 14. 4Tube Free 15. xTube Free 16. Fresh Amateur Sex\nPorn Hub Free Sex Tube Daily YouJizz Free Tube 8 Free Shufuni Free Eporner Free Beeg Free xTube Free The wife bath


‹‹ዋነኛው ፈተና ግድቡን በውኃ የመሙላት ሒደት ነው›› | Ethiopian Reporter Amharic Version.\n‹‹ዋነኛው ፈተና ግድቡን በውኃ የመሙላት ሒደት ነው››\n04 Mar, 2017 By ዮሐንስ አንበርብር 0 Comments\nዶ/ር ደብረ ጽዮን ገብረ ሚካኤል፣ የመገናኛና ኢንፎሜሽን ቴክኖሎጂ ሚኒስትርና የታላቁ ህዳሴ ብሔራዊ ምክር ቤት ቦርድ አባል\nየታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫ ግድብ ግንባታ እንዲጀመር የመሠረት ድንጋይ በይፋ የተጣለበት ስድስተኛ ዓመት ሊደፍን ጥቂት ቀናት ብቻ ይቀራሉ፡፡ የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቱ አቅም በአፍሪካ ትልቁ እንዲሁም በዓለም አቀፍ ደረጃ ከሚታወቁ 10 ኃይድሮ ኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጫ ግድቦች መካከል አንዱ መሆኑ የተለየ ያደርገዋል፡፡ ከሁሉም በላይ ደግሞ ኢትዮጵያ ከራሷ በሚፈልቀው የዓባይ ወንዝ ላይ ለዘመናት የቆየውን የግብፅ ብቸኛ ተጠቃሚነትንና ኃያልነትን የሰበረ መሆኑ ታሪካዊ ያደርገዋል፡፡ ይህ አገራዊ ድል የኢትዮጵያውያን ብቻ ሳይሆን የውኃ ሀብታቸው ያለ ጥቅም ለዘመናት ሲፈስ እያዩ ምንም ማድረግ ላልቻሉ የናይል ወንዝ ተጋሪ አገሮች ጭምር መሆኑም እየተነገረለት ነው፡፡ ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታ የተጀመረበትን ስድስተኛ ዓመት መቃረብ አስመልክቶ፣ የታላቁ ህዳሴ ግድብ ብሔራዊ ምክር ቤት ቦርድ አባልና የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ቦርድ ሰብሳቢ የሆኑት የመገናኛ ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ሚኒስትሩ ዶ/ር ደብረ ጽዮን ገብረ ሚካኤል የካቲት 18 ቀን 2009 ዓ.ም. መግለጫ ሰጥተዋል፡፡ መግለጫውን የተከታተለው ዮሐንስ አንበርብር የህዳሴውን ግድብ ግንባታና ሌሎች የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቶች በተመለከተ ከዶ/ር ደብረ ጽዮን ጋር ያደረገው ቆይታ እንደሚከተለው ተሰናድቷል፡፡\nሪፖርተር፡- ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ኃይል ማመንጫ ግድብ ለኢትዮጵያ ሕዝቦች ሲበሰርና የመሠረት ድንጋዩ በይፋ ሲቀመጥ ከፍተኛ ብሔራዊ አንድነት የታየበት መነሳሳት ተስተውሏል፡፡ የነበረውን ብሔራዊ አንድነትና መነሳሳት አሁን ላይ እንዴት ይገመግሙታል? የግድቡ ግንባታ ያለፉት ስድስት ዓመታት ጉዞ ምን ይመስላል? ያጋጠሙ ፈተናዎችስ ምን ነበሩ?\nዶ/ር ደብረ ጽዮን፡- ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ከጅምሩ አንስቶ ኅብረተሰቡን ያስተሳሰረ ነው፡፡ አሁንም በአንድነት አስተሳስሮ እየቀጠለ ያለ ፕሮጀክት ነው፡፡ በፋይናንስ ድጋፍም በመንፈስም ተጠናክሮ እየቀጠለ ነው፡፡ የፀጥታ ችግሮችና ፈተናዎች በነበሩባቸው አካባቢዎች ጭምር የህዳሴው ግድብ በኅብረተሰቡ አስተሳሰብ ላይ ቀዳሚ ሥፍራ የተሰጠው፣ በእያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ላይ ኃያል ሥፍራ የያዘ መሆኑን ዛሬም እያየን ነው፡፡ ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ የሰንደቅ ዓላማ ፕሮጀክት ነው እንዳልነው፣ ሁሉም ኢትዮጵያዊ እጁን ያሳረፈበት ነው፡፡ ከአስተሳሰቡ ጀምሮ በላቡና በገንዘቡ ዜጋውን ያሳተፈ ነው፡፡ የሁሉም ክልሎች አባላት ሠራተኞች እየተሳተፉበት ያለ ፕሮጀክት ነው፡፡ የፌዴሬሽን ምክር ቤት ለክልሎች የበጀት ድጎማ ቀመር እንደሚያዘጋጀው፣ እያንዳንዱ ክልል የሕዝብ ብዛቱን መሠረት በማድረግ ለግድቡ ግንባታ የሚያዋጣው የሰው ኃይል ድርሻ ተከፋፍሎ ነው የሰው ኃይል ቅጥር የሚፈጸመው፡፡ የሚከፈል መስዋዕትነትም ካለ እንደዚያው፡፡ ኢትዮጵያን በሚያንፀባርቅ ገጽታ እየተገነባ ያለ ፕሮጀክት ነው፡፡ የግድቡ ግንባታ በጥር ወር ላይ በተመዘገበ መረጃ መሠረት 56 በመቶ ደርሷል፡፡ ግንባታው ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ ይኼ ነው የሚባል ችግር ገጠመን ማለት አንችልም፡፡ ሥራ ላይ የሚያጋጥሙ ችግሮች ይኖራሉ፡፡ ነገር ግን የሚታለፉ ናቸው፡፡ ሥራውን የሚፈታተንና ችግር ላይ የሚጥል ፈተና አልገጠመንም፡፡ እዚያው ላይ የሚፈቱና ተሠርተው የሚለወጡ ችግሮች ናቸው፡፡ ይህ ደግሞ የሚገመት ነው፡፡ ምክንያቱም ግዙፍ ሥራ ነው፡፡ ለዚህም ነው በጥሩ ሁኔታ እየቀጠለ ነው የምንለው፡፡\nሪፖርተር፡- የውጭ ምንዛሪ ዕጥረት አገራዊ ችግር መሆኑን መንግሥት እየገለጸ ነው፡፡ የግድቡ ግንባታስ የውጭ ምንዛሪ ፈተናውን እንዴት እየተቋቋመ ነው?\nዶ/ር ደብረ ጽዮን፡- የውጭ ምንዛሪ ዕጥረት ተፅዕኖ በአገር አቀፍ ደረጃ አለ፡፡ ነገር ግን ለዚህ ግድብ ቅድሚያ ነው የሚሰጠው፡፡ ያለ ምንም መወላወል መንግሥት ያለውን የውጭ ምንዛሪ ሲደለድል ቁጥር አንድ የሚያስቀምጠው ታላቁ ህዳሴ ግድብን ነው፡፡ ከሁሉም ሥራዎቻችን ቁጥር አንድ ተብሎ የተለየውና የውጭ ምንዛሪ ምደባ ቅድሚያ የሚያገኘው ይኼ ፕሮጀክት ነው፡፡ ይኼ የመንግሥት ውሳኔ ነው፡፡ ይህንን ውሳኔ ሁሉም ያውቀዋል፡፡ ባንኮችም ሆኑ ሌሎችም የሚመለከታቸው በተጠየቁት መሠረት ሥርዓቶቹን አሟልተው ለህዳሴው ግድብ ማቅረብ ይጠበቅባቸዋል፡፡ ጊቤ ሦስትን በቅርቡ ስላጠናቀቅን ነው እንጂ በውጭ ምንዛሪ ምደባ ቁጥር ሁለት ቅድሚያ የተሰጠው ነበር፡፡ ከዚህ በኋላ ነው ወደ ኤክስፖርት ዘርፍና የአገር ውስጥ ባለሀብቶች እያለ የሚመደበው፡፡ ስለዚህ ያለንን የውጭ ምንዛሪ ለግድቡ ነው ቅድሚያ የምንጠቀመው፡፡ ለዚህም ነው የግድቡ ግንባታ የፋይናንስ ችግር የለበትም የምንለው፡፡\nሪፖርተር፡- የኢትዮጵያ ብረታ ብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን የግድቡ ግንባታ የኤሌክትሮ መካኒካል ኮንትራት ወስዶ እንዲሳተፍ መደረጉን አስመልክቶ ጥያቄዎች ይነሳሉ፡፡ ይህንን ግዙፍ ኃላፊነት የመወጣት አቅም ኮርፖሬሽኑ የለውም በማለት የሚጠይቁ አሉ፡፡ በዚህ ላይ ምን ይላሉ?\nዶ/ር ደብረ ጽዮን፡- ብረታ ብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን በህዳሴው ግድብ ፕሮጀክት ላይ በዋና ኮንትራክተርነት እንዲሳተፍ መንግሥት የወሰነው በፖለቲካዊ ምክንያቶች ነው፡፡ ይህ ይሁን እንጂ ካሰብነው በላይ የውጭ አማካሪ ኩባንያዎችም ቀደም ሲል የነበራቸውን ፍርኃትና ጥርጣሬ አስወግዶ ያስደመመ ሥራና ውጤት እያስመዘገበ የሚገኝ አገራዊ አቅም ሆኖ ወጥቷል፡፡ ኮርፖሬሽኑ የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቱ ሥራዎች ግማሽ የሚሆነውን የኤሌክትሮ መካኒካል ሥራዎች ኃላፊነት ነው እንዲወስድ የተደረገው፡፡ ውሳኔውን መንግሥት ያሳለፈው ቀደም ብዬ እንዳልኩት ፖለቲካዊ በሆኑ ምክንያቶች ነው፡፡ የውሳኔው መነሻ በኮርፖሬሽኑ ምትክ የውጭ ኩባንያዎች ኃላፊነቱን ቢወስዱ ብዙ ፈተናዎች ይገጥሙናል የሚል ነበር፡፡ አንዱ ዲፕሎማሲያዊ ጫና ነው፡፡ የውጭ ኩባንያዎች ላይ ከተንጠለጠልን በጫና ጥለውን ሊሄዱ ይችላሉ፡፡ ስለዚህ ቢቻል ሁሉንም በራሳችን እንሥራው የሚል መርህ ነበር፡፡ ሁሉንም ሥራዎች በራሳችን ብናከናውን ገንዘቡንና ጫናውን ብቻ ሳይሆን፣ ግንባታው የሚፈልገውን የውጭ ምንዛሪ እንቀንሳለን የሚል መነሻ ነበር፡፡ የራሳችንን አቅም ብናስገባ የምናወጣውን የውጭ ምንዛሪ እንቀንሳለን በሚል ወደፊት ለሚገጥመው ችግር የመፍትሔ ውሳኔ ነው ከጅምሩ የወሰድነው፡፡ በዲፕሎማሲያዊ ጫና ኮንትራቱን የሚወስዱ ኩባንያዎችን የማስወጣት ዘመቻ እንደሚካሄድ አስቀድሞ ተገምቷል፡፡ ተመሳሳይ ጫና በጊቤ ሦስት ላይ ገጥሞናል፡፡ ገንዘብም እንዳናገኝ የውጭ የሲቪክ ተቋማት (NGOs) ተንቀሳቅሰው አስተጓጉለውብናል፡፡ ድጋፍም መስጠት የፈለጉም ትተውታል፡፡ እንደ አዲስ ነው መንግሥት ተንቀሳቅሶ ጊቤ ሦስትን መጨረስ የቻለው፡፡ በዚህ ምክንያት ጊቤ ሦስት መጠናቀቅ ከነበረበት ሁለት ዓመት ዘግይቷል፡፡\nታላቁ የህዳሴ ግድብ ግን በውጭ ተፅዕኖ መጫወቻ መሆን አይችልም ብቻ ሳይሆን መጋለጥም የለበትም፡፡ ለዚህ መፍትሔው የራሳችንን አቅም ማስገባት ነው፡፡ የውጭ ምንዛሪ ፍላጎትን ለመቀነስ የራሱ ትርጉም አለው፡፡ እንዲሁም ለውጭ ተፅዕኖ እንዳንጋለጥና ግንባታው እንዳይስተጓጎል (እንዳይቆም) በሚል የተወሰነ ነው፡፡ ይህ ጫና ግንባታው ከተጀመረ በኋላ ተሞክሯል፡፡ ሲቪል ኮንትራቱን የወሰደው የጣሊያኑ ሳሊኒ ኩባንያ ለቆ እንዲወጣ ጫና ደርሶበታል፡፡ በተለያየ አግባብ ነበር ጫናው የተሰነዘረው፡፡ በአውሮፓ ኅብረት በኩል፣ እንዲሁም በጣሊያን መንግሥትም በኩል ጫና ለማሳደር ሞክረዋል፡፡ ኩባንያውም ሙከራውን ተገንዝቧል፡፡ ነገር ግን ይህ ኩባንያ በኢትዮጵያ ብዙ ዓመታት የቆየ በመሆኑና ኢትዮጵያን በደንብ ስለሚያውቅ ነው የተቋቋመው፡፡ ሌላ ኩባንያ ቢሆን ኖሮ ምን ይፈጠር ነበር? የሠጋነው ነገር ያለምንም ጥያቄ ይገጥመን ነበር፡፡ ሁለት ሦስት ኩባንያ ቢሆኑስ፣ አንዱ ወይም ሁለቱ ሊሄዱ ይችሉ ነበር፡፡ እዚያ የምታገኘው አንድ ቢሊዮን ከሆነ እኔ እሰጥሃለሁ በማለት ተደራድረው ሊያስወጧቸው ይችላሉ፡፡ ትርፉን ጨምረው ከፍለው፡፡ ስለዚህ የአደጋ ተጋላጭነቱን የቀነስንበት አንዱ መንገድ የራሳችንን አቅም በማስገባት ነው፡፡ አደጋው ታይቷል፡፡ ጫናውን ለመፍጠር ተሞክሯል፡፡ ነገር ግን አንድ ኩባንያ ብቻ ስለሆነና ይህንንም ኩባንያ መንግሥት አምኖበትና የተሻለ ብሎ ስላስገባው ዘልቀናል፡፡ የፋይናንስ ጫናም ቀንሰናል፡፡ የቴክኖሎጂ አቅምም ፈጥረናል፡፡ በፊት ያልሠራነውን በዚህ ግድብ እንሥራ ብለን ነው እንደ መንግሥት የገባነው፡፡ አንድ አገር ቀጣይ ዕድገትን የሚያረጋግጠው አስተማማኝ የሆነ የቴክኖሎጂ አቅም ሲኖረው ነው፡፡ ነፃ ነን ማለት የሚችለው በራሱ መሥራት ሲችል ነው፡፡ ገንዘብ ኖሮ የውጭ ኩባንያ እያስመጡ መሥራት ራስን መቻል ማለት አይደለም፡፡\nስለዚህ በዚህ ፈታኝ ፕሮጀክት የአገር ውስጥ ኩባንያ አስገብተን ግድቡን እየገነባን፣ አቅማችንን መገንባት ችለናል፡፡ ብዙ ርቀት ሳንሄድም ውጤቱን በመጀመሪያው ዓመት ማየት ችለናል፡፡ እንደምታውቁት 5,200 ሜታ ዋት የነበረው የግድቡ የማመንጨት አቅም ወደ 6,000 ሜጋ ዋት የተሸጋገረው በአገር አቅም ነው፡፡ በኮርፖሬሽኑ ነው ማለቴ ነው፡፡ በአገር አቅም ስንል ግን ብቻውን ነው ማለት አይደለም፡፡ የራሱ አቅም አለው፣ ነገር ግን የሚጎላውን የውጭ ሙያተኞችንና ኩባንያዎችን ተጠቅሞ እያካካሰ ነው፡፡ ልምድ ሳይኖረው ይሞክር ተብሎ የገባ ተቋምም አይደለም፡፡ አሁን አጠቃላይ የግድቡ የማመንጨት አቅም ወደ 6,450 ሜጋ ዋት አድጓል፡፡ ስለዚህ አሁን ባለበት ደረጃ 1,150 ሜጋ ዋት ጨምረናል፡፡ መጀመሪያ ወስነን ከገባን በኋላ ማለት ነው፡፡ ይህ ማለት ተከዜ፣ በለስ፣ ጊቤ ሁለት ተደምረው ከሚያመነጩት በላይ ማለት ነው፡፡ ይህ በአገራዊ አቅም የመጣ ነው፡፡ አሁንም የበለጠ ለማሳደግ ተጨማሪ ተስፋ አለ፡፡ ነገር ግን ብዙ አይደለም፡፡ ስለዚህ ኮርፖሬሽኑ መማር ብቻ ሳይሆን እየተማረ እየሠራ ተጨማሪ የማመንጨት አቅም እንዲኖርም አስችሎናል፡፡ ስለዚህ ውጤቱን አይተነዋል፡፡ ለችግር መፍትሔ ብለን ያስገባነው የአገር ውስጥ ኩባንያ ተደራራቢ ጥቅሞችን እየሰጠን ነው፡፡ ይህንን ውጤት ሲያስመዘግብ ተጨማሪ ኃይል እንጂ ተጨማሪ ወጪ አልወጣም፡፡ ስለዚህ እርካታው ብዙ ነው፡፡ ወጪው መጀመሪያ ግድቡ ሲጀመር የነበረበት አካባቢ ነው፡፡\nሪፖርተር፡- በመጀመሪው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ዘመን የመጀመሪያ ዙር ኃይል እንደሚያመነጭ ተነግሮ ነበር፡፡ አሁን ሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ዘመን ላይ ነን፡፡ መቼ ኃይል ማመንጨት ይጀምራል?\nዶ/ር ደብረ ጽዮን፡- አስቀድመን የተወሰነ ኃይል እናመንጭ የሚል እሳቤ ነበር፡፡ ገና የግድቡ ኃይል የማመንጨት አቅም 5,200 ሜጋ ዋት በነበረበት ጊዜ፡፡ ማመንጨት ይጀምራል እንጂ ግድቡ በመጀመሪያው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዘመን ይጠናቀቃል ማለት አይደለም፡፡ የመጀመሪያው ዓመት ሥራ የኮንትራትና ዲዛይን ሥራዎችን እንጨርስ በሚለው ላይ ትረኩት ሰጥተን ነው የሠራነው፡፡ ከ5,200 ሜጋ ዋት ወደ 6,000 ሜጋ ዋት ማሳደግ የተቻለው በመጀመሪያው ዓመት ላይ ነው፡፡ ምክንያቱም ዲዛይኑን በየጊዜው የምንቀይር ከሆነ የትኛዎቹም አገሮች ጥያቄ ያነሱብናል፡፡ ትንሽ አስበን ባንሠራ ኖሮ መሥራት እንችል ነበር የሚል ቅሬታ ውስጥ ነበር የምንገባው፡፡ ስለዚህ አንዱን ዓመት ሙሉ ለዲዛይን ብቻ ነው ትኩረት የሰጠነው፡፡ የማመንጨት አቅሙ ከ5,200 ሜጋ ዋት ወደ 6,000 ሜጋ ዋት እንዲያድግ ሲደረግ፣ በሲቪል ሥራው ዲዛይን ላይም ማሻሻያ አድርገናል፡፡ መጀመሪያ ላይ የነበሩትን 15 ተርባይኖች ወደ 16 ስላሳደግን የግድቡ ዲዛይን እንዲሻሻል ተደርጓል፡፡ አንድ ተጨማሪ ተርባይን እንዲይዝ ለማድረግ የግድቡ ጎን እንዲሰፋ ተደርጓል ማለት ነው፡፡ ይህንን ለማድረግ ደግሞ ተራራ መግፋት ግድ ብሎናል፡፡ ስለዚህ እነዚህን ሥራዎች ስናከናውን በመጀመሪያው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዘመን ለማመንጨት ያቀድነውን መፈጸም አንችልም ማለት ነው፡፡ ምክንያቱም ሥራው ተቀይሯል፡፡\nስለዚህ እንደማይሆን እናውቃለን ማለት ነው፡፡ ቀሪው የኃይል ማመንጨት አቅም የተፈጠረው በጄኔሬተሮች ላይ በተደረጉ የማሻሻያ ሥራዎች ነው፡፡ ሁለቱ ተርባይኖች ግን በቀድሞው ዲዛይን ነው እንዲቀጥሉ የተደረጉት፡፡ ሌሎቹ እያንዳንዳቸው 410 ሜጋ ዋት እንዲያመነጩ ማሻሻያ ሲደረግባቸው፣ ሁለቱ ጄነሬተሮች ግን በቀድሞው ዲዛይን እንዲቀሩ በመደረጉ እያንዳንዳቸው 375 ሜጋ ዋት ነው የሚያመነጩት፡፡ መቼ እንደምናመነጭ እናውቀዋለን፡፡ ነገር ግን ኃይል የማንጨት ሥራ ከታችኛው አገሮች ጋር በመመካከር የምናደርገው ነው፡፡ የብቻችን ሥራ ነው ብለን አንወስድም፡፡ ምክንያቱም ስምምነት አለን፡፡ ግድቡን በስንት ዓመት በውኃ እንሙላው በሚለው ላይ ስምምነት ላይ ለመድረስ የተጀመሩ ጥናቶች አሉ፡፡ ገና በሒደት ላይ ናቸው፡፡ እኛ ግን ውኃውን ሙሉ ለሙሉ መያዝ የምንችልበት የመጨረሻ ደረጃ ላይ ደርሰናል፡፡ ቀደም ብዬ ሁለቱ ተርባይኖች ላይ ማሻሻያ አልተደረገም ያልኩት ቀድመው ማመንጨት እንዲጀምሩ ነው፡፡ እነሱ ዝግጁ ናቸው፡፡ የመገጣጠም ሥራ ነው የሚቀራቸው፡፡ ውኃ ለመያዝ የሚያስችሉን ምክክር የማይጠይቁ ሥራዎችን እየሠራን ነው፡፡ እነሱን እያፈጠንን ነው አሁን እየሠራን ያለነው፡፡ የመጀመሪያውን ኃይል ለማንጨት የሚያስፈልግ ውኃ ለመያዝ የሚያስችለን ሥራ ነው እየሠራን ያለው፡፡ ሌላው ሥራ እንዳለ ሆኖ ዋናው ቁልፍ ሥራ በአሁኑ ወቅት እየተካሄደ ያለው ኃይል ለማመንጨት የሚያስችሉን የመጨረሻ ሥራዎች እየተሠሩ ናቸው፡፡ ዋናው የውኃ ሙሌት ግን ምክክር የሚያስፈልገው ነው፡፡\nዋነኛው ፈተና ከታችኛው የተፋሰሱ አገሮች ጋር ስምምነት የሚጠይቀው አጠቃላይ ግድቡን በውኃ የመሙላት ሒደት ነው፡፡ በስንት ዓመታት ውስጥ ቢሞላ በታችኛው ተፋሰስ አገሮች ላይ ጉዳት አያደርስም የሚለው በባለሙያዎች የተደገፈ ስምምነት ያስፈልገዋል፡፡ ጥናቱን እንዲያከናውኑ የተቀጠሩት ሁለት ገለልተኛ አማካሪ ኩባንያዎች ጥናታቸውን ለመጀመር በአሁኑ ወቅት ዝግጅት እያደረጉ ነው፡፡ ቀደም ብዬ እንዳልኩት እኛ ሥራችንን እንቀጥላለን፡፡ አሁን ያለንበት ደረጃ ቅድሚያ ኃይል ለማመንጨት የሚያስችል የመጨረሻ ዝግጀት ላይ ነን፡፡ ቅድሚያ ኃይል ማንጨት የሚጀምሩት ሁለት ተርባይኖችን ወደ መሥራት ለማስገባት ውኃ መያዝ ያስፈልጋል፡፡ ለዚህ የሚያስፈልገውን ውኃ ለመያዝም የመጨረሻውን ዝግጅት በማድረግ ላይ እንገኛን፡፡ ለሁለቱ የሚያስፈልገው ውኃ በጣም አነስተኛ ስለሆነ በቀላሉ ተግባብቶ መሥራት ይቻላል፡፡ አጠቃላይ ተርባይኖቹን (16) ሥራ ለማስጀመር የሚያስፈልገው ውኃ ትልቅ ሐይቅ እንደ ማለት ነው፡፡ ከግብፅ የአስዋን ግድብ የሚበልጥ ነው፡፡ ጥንቃቄና ተነጋግሮ መግባባት የሚያስፈልገው ሥራ ነው፡፡ ሁለቱ ተርባይኖች ቅድሚያ ኃይል እንደሚያመነጩ የሚያስፈልገውን ውኃ በተመለከተ ግን ብዙ ችግርና ጫና የሚፈጥር አይደለም፡፡ መነጋገር ስላለብን ካልሆነ በስተቀር ጫና የሚፈጥር አይደለም፡፡ በቀላሉ ተግባብተን ልንሠራው የምንችለው ነው፡፡\nሪፖርተር፡- ከታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ወጪ ወዳሉ የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቶች ልውሰድዎት፡፡ በሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ዘመን 17 ሺሕ ሜጋ ዋት ኃይል ለማመንጨት ታቅዶ ፕሮጀክቶቹ ተቀርፀዋል፡፡ ዕቅዱ የተለጠጠ ይመስላል፡፡ የመሳካት ዕድሉን እርስዎ እንዴት ይገመግሙታል?\nዶ/ር ደብረ ጽዮን፡- የአገሪቱ የኤሌክትሪክ ኃይል ፍላጎት እንደሚታወቀው ከፍተኛ ነው፡፡ በየጊዜውም እየጨመረ ነው ያለው፡፡ እንደሚታወቀው በኤሌክትሪክ አቅርቦት ረገድ ብዙ ችግሮች አሉብን፡፡ ዋናው ወቅታዊ ችግር ከኃይል አቅርቦት ጋር የተያያዘ አይደለም፡፡ ከሥርጭትና ከሰብ ስቴሽኖች ጋር የተያያዘ ነው፡፡ በቴሌኮም ዘርፉ እንደተደረገው የኃይል አቅርቦት መሠረተ ልማቱ ተጠራርጎ እንደ አዲስ መሠራት አለበት፡፡ ቀውሱን የፈጠረው መሠረተ ልማቱ ስለሆነ፡፡ ከዚህ ጎን ለጎን ደግሞ ኃይል ማመንጨቱ መቀጠል አለበት፡፡ አሁን ችግር ባይሆንም ወደፊት ችግር መሆኑ አይቀርም፡፡ ምክንያቱም የአገሪቱ ፍላጎት እየጨመረ ነው ያለው፡፡ ስለዚህ መፍትሔው በርካታ የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቶችን በሁለተኛው ዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዘመን ማልማት አለብን፡፡ በመሆኑም 17,326 ሜጋ ዋት ኃይል ለማመንጨት ታቅዷል፡፡ ይህ የተቀረፀው በዓለም አቀፍ ደረጃ መካከለኛ የኢኮኖሚ ደረጃ ያላቸው አገሮች ኃይል የማንጨት አቅም ላይ መድረስ አለብን የሚል ግብ ተጥሎ ነው፡፡ በእርግጥ አሁን ባለንት ደረጃ መካከለኛ የኢኮኖሚ ደረጃ ካላቸው አንዳንድ አገሮች እኛ እንሻላለን፡፡ ይኼም ማለት በመካከለኛ ደረጃ ያለ አንድ አገር የነፍስ ወከፍ የኃይል ፍጆታን መሠረት አድርጎ ሲሰላ ከተቀመጠው የነፍስ ወከፍ ፍጆታ የእኛ የተሻለ ነው፡፡ ነገር ግን የነፍስ ወከፍ ፍጆታ እውነታውን አይገልጽም፡፡ በርካታ ኢትዮጵያዊያን አሁንም የኤሌክትሪክ ኃይል ተጠቃሚ አይደሉም፡፡ ስለዚህ በመካከለኛ ገቢ ሆኖ ምርጥ የሆነው ደረጃ ላይ ነው ለመድረስ ግብ የጣልነው፡፡ ስለዚህ መካለኛ ገቢ ለመድረስ ነው ዕቅዳችን፡፡ መካከለኛ ገቢ ለመድረስ የአሥር ዓመታት ጊዜ ነው የተቀመጠው፡፡ ነገር ግን የኃይል አቅርቦቱ ቀድሞ በአምስት ዓመት ውስጥ መድረስ አለበት ተብሎ ነው ግቡ የተጣለው፡፡ ከኢኮኖሚው ቀድሞ የኃይል አቅርቦቱ መምጣት አለበት፡፡ በእርግጥ ዕቅዱ የተለጠጠ ቢሆንም አብዛኞቹን ዕውን ማድረግ እንችላለን፡፡\nሪፖርተር፡- ይህንን ዕቅድ ዕውን ለማድረግ መንግሥት የመረጠው የግል ዘርፉን ነው፡፡ በኃይል ማመንጨት ፕሮጀክቶች የራሳቸውን ፋይናንስ ይዘው እንዲገቡና ያመረቱትን የኤሌክትሪክ ኃይል ለመንግሥት እንዲሸጡ ነው፡፡ በዕቅዱ መሠረትም ግልጽ ጨረታ ወጥቷል፡፡ ወዲዚህ ሥርዓት ለመግባት ምክንያቱ ምንድነው?\nዶ/ር ደብረ ጽዮን፡- በመጀመሪያው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ዘመን በመንግሥት ኢንቨስትመንት ነው የመጣነው፡፡ በሁለተኛው ዕቅድ ዘመን ለማመንጨት የሚፈለገውን ስናሰላው ግን በመንግሥት ኢንቨስትመንት የሚቻል አይደለም፡፡ ምክንያቱም ፍላጎቱ በጣም ትልቅ ነው፡፡ የሚያስፈልገው ፋናንስም ወደ ትሪሊዮን ብር ይሆናል፡፡ ስለዚህ የአገር ውስጥና የውጭ ባለሀብቶች በስፋት በማስገባት የመንግሥትን የኢንቨስትመንት ድርሻ ወደ 20 በመቶ ዝቅ እናድርገው የሚል አቋም ነው የተያዘው፡፡ የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጨትን የሚመለከተው ፖሊሲያችንም የግል ባለሀብቱ በዘርፉ እንዲሳተፍ ይፈቅዳል፡፡ በመሆኑም "Independent Power Production (IPP)" ወይም ባለሀብቶች የራሳቸውን ገንዘብ ይዘው የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቶችን በግላቸው አልምተው ለመንግሥት የሚሸጡበትን ሥርዓት ነው ለመከተል የመረጥነው፡፡ ለተጠቃሚው የማቅረብ ሥራ ግን የመንግሥት ይሆናል፡፡ በዚህ መሠረት በግልጽ የጨረታ ሥርዓት በአደባባይ ባለሀብቶችን እናስገባ፡፡ ከዚህ ቀደም የማናውቃቸው ኩባንያዎችም እንዲመጡ ድርድርን ዝግ በማድረግ ግልጽ ጨረታ ነው ያወጣነው፡፡ ውጤቱንም በግልጽ እያየነው እንገኛለን፡፡ አንድ መቶ ሜጋ ዋት ኃይል ማመንጨት ለወጣ ጨረታ ከ63 እስከ 70 ኩባንያዎች ናቸው እየቀረቡ የሚገኙት፡፡ ይህ ተሰምቶ የማይታወቅ ነው፡፡ በራሳችን ገንዘብም እንደዚህ ዓይነት ፍላጎት ታይቶ አይታወቅም፡፡\nስለዚህ ስትራቴጂያችን በደንብ እንደሚሠራ ከወዲሁ መገንዘብ ችለናል፡፡ ስትራቴጂው ብዙ ጥቅሞችን ነው የሚያስገኘው፡፡ አንደኛው መንግሥት ስለፋይናንስ አይጨነቅም፡፡ ይህም ብቻ ሳይሆን መንግሥት ፕሮጀክት የማስተዳደር ጫና ውስጥም አይገባም፡፡ ሌላው ደግሞ ከጊዜ አንፃር ነው፡፡ ገንዘባቸውን አውጥተው ፕሮጀክቶች ላይ ሊተኙ አይችሉም፡፡ ስለዚህ ኃይል የማመንጨት አቅማችንም በፍጥነት ይገነባል ማለት ነው፡፡ ተደራራቢ ጥቅም ነው የምናገኘው፡፡ ዋናው ጥንቃቄ ማድረግ የሚገባን ያመነጩትን ኃይል የሚሸጡበት ታሪፍ ላይ ጥሩ ተደራዳሪ በመሆን በቅናሽ ዋጋ መግዛት መቻል ላይ ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ቴክኖሎጂ ሽግግር ላይ መሥራት ይኖርብናል፡፡ በመሆኑም የአገር ውስጥ አቅምን ወይም የአገር ውስጥ ኩባንያዎችን እንዲያሳትፉ ግዴታ አስቀምጠናል፡፡ ከመወዳደሪያ መሥፈርቱ መካከል አንዱ ምን ያህል ፐርሰንት ለአገር ውስጥ ኩባንያ ለመስጠት ወይም ለመጣመር እንደሚፈልጉ መመዘን እንዲሆን አድርገናል፡፡ ምክንቱም የራሳችንን አቅም እየገነባን ካልሄድን በውጭ ተፅዕኖ መጫወቻ ነው የምንሆነው፡፡ እስካሁን እንደገመገምነው እስከ 35 በመቶ የአገር ውስጥ ኩባንያዎችን ለማሳተፍ ሰነዳቸውን ያስገቡ አይተናል፡፡ በብዛት መምጣታቸውም አነስተኛውን ዋጋ ለመምረጥና ዝቅተኛው ታሪፍ ላይ ለመደራደር ያስችለናል፡፡ በተለይ በፀሐይና በንፋስ ኃይል ማንጫዎች ላይ የጨረታ ሒደቱ ወደ ሁለተኛ ዙር ምዘና ተሸጋግረዋል፡፡ አዝማሚያውን ስናይ ከፀሐይና ከንፋስ ምንጮች ለማምረት ያቀድነው በሁለተኛው የዕቅድ ዘመን ሙሉ በሙሉ ይሳካል፡፡ ከውኃ ኃይል ለማመንጨት ያቀድነው በዕቅድ ዘመኑ ሙሉ ለሙሉ ዕውን ባናደርግ እንኳን ረዥም ርቀት መሄድ እንችላለን፡፡