ފަރިހި – ދާރުއޮފުމާތްވި ޅަމުރާލިއެފުޅު ބިރާގަމީ – ލޫކަސްޖަލީލް\nފާދިއްޕޮޅު ނައިފަރު އަބްދުﷲ މޫސާ ނުވަތަ ނައިފަރު ދޮހޮއްކޮގެ ލަވަތަކަކީ އެ ލަވަތަކާ ނުލައި ދިވެހި މިޔުޒިކްގެ ދިވެހިވަންތަކަން ފުރިހަމަނުވާނެ މަޢުނަވީ ތަރިކައެކެވެ. ލަވަ ކިޔަން ފެށުނު ދުވަސްވަރެއް ބުނަން ނޭނގޭކަމަށާއި ލަވަ ކިޔަން ދަސްކޮށްދިން މީހަކު ވެސް ނެތް ކަމަށް ދޮހޮއްކޮބެ ބުނެފައިވެއެވެ. އަމިއްލައަށް ލަވަ ހެދުމުގެ އިތުރުން ފަރިހި، ރައިވަރު އަންބާ ފަދަ ދިވެހި ޅެންވެރިކަމުގެ ދުވަސްވީ ބާވަތްތައް ދޮހޮއްކޮބެ ކިޔާ އުޅުނެވެ. ހާއްސަކޮށް އިހުގެ ގޮތަށް ރައިވަރުކިޔުމުގެ ފަންނުގައި ދޮހޮއްކޮބެއަކީ ކުޅަދާނަ މީހެކެވެ. ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އިހުއްސުރެ ރައިވަރު ކިޔާ އެކި ރާގުތައް ހުރެއެވެ. މިއަދާއި ހަމައަށް އައިރު އެ ރާގުތައް ދަންނަ މީހުން ނެތެވެ. އިރުވައިތޮށި ރާގު ފިޔަވައި ރާގެއްގެ ނަން ދަންނަ މީހަކު އަމުދުން ނެތެވެ.\nދޮހޮއްކޮބެގެ އަޑުން އިވިގެންގޮސްފައިވާ މަޝްހޫރު ބައެއް ލަވަތަކަކީ އިހުގެ ފަރިހިތަކެވެ. ފަރިއްސަކީ އޭގެ މިންވަރެއް ކަނޑައެޅިފަ ނެތް ދިގު އެއްޗެކެވެ. މިގޮތުން ދޮހޮއްކޮބެ ކިޔާފައިވާ ލަވަތަކުން ފަރިހީގެ ކަޑިތައް މަދުކޮށް ކިޔާފައި ހުންނަކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ރާގާއި ލަވައަށް ކޮށިކަން ނުގެނައުމަށް ބައެއް ބަސްތައް ތަފާތުކޮށް ކިޔާފައި ހުންނަކަން ވެސް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އަދި ދޮހޮއްކޮބެ ކިޔާފައިވާ ބައެއް ފަރިހިތަކަކީ ހެދި މީހަކާއި ދުވަސްވަރެއް އެނގެން ނެތް ތަކެއްޗެވެ. ދޫދޫމަތިން ކިޔެމުންދިޔަ މި ބާވަތުގެ ފަރިހިތައް ދޮހޮއްކޮބެއާއި ހަމައަށް އައުމުން އެތަކެތި ކިޔާފައިވަނީ ކަމުގައި ގަބޫލުކުރެވެއެވެ. މިހެންކަމުން، ދޮހޮއްކޮބެގެ ބައެއް ލަވަތަކުގެ މާނަ ވަނީ ހެދި ޒަމާނެއް އެނގެން ނެތް ހެދި ޅެންވެރިއަކުވެސް އެނގެން ނެތް ޅެންވެރިޔާގެ ނުވަތަ އިނގިރޭސި ބަހުން ނަމަ “އަންނޯން ޕޮއެޓް”ގެ ބަނޑުގައެވެ.\nދޮހޮއްކޮބެގެ ލަވަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައިން އަޑު އެހުނު އެއް ލަވައަކީ “ދާރުއޮފުމާތް” ނަމުގައި ކިޔާފައިވާ ފަރިއްސެވެ. މި ލަވައަށް އެހާ ބޮޑަށް ޝައުގުވެރިކަމެއް ދެވުނު ސަބަބަކީ، ދޮހޮއްކޮބެގެ އަޑާއި މި ލަވައިގެ ދިވެހި ބަސްކޮށާރު އެކުވުމުން ކުރެވޭ ދިވެހި މުސްކުޅި އިހުސާސެވެ. އަޑުއަހާލަން ފަސޭހަކަމާއި އެކު އެތައް ފަހަރަކު ލަވަ އަޑުއަހައިގެން ވެސް ދޮހޮއްކޮބެ ބުނާ އެއްޗެއް ބައެއް ކަޑިތަކުގައި ސާފު ނުވުމެވެ. ދޮހޮއްކޮބެގެ ލަވަތަކުގެ ސާފު ރެކޯޑިންއެއް ހެދިފައި ނެތުމަކީ ގައުމީ ހިތާމައެކެވެ. އެކި ސްޓޭޖްތަކުގައި ބޮޑުބެރު ގްރޫޕްތަކުންނާއި އަދި ލަވަކިޔުންތެރިން ކިޔާފައިވާ “ދާރުއޮފުމާތް” ލަވައިގެ “ކަވަރު”ތަކުގައި ތަފާތު ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މި ތަފާތުތައް އައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ އަސްލު ލަވައިގެ ސާފު ރެކޯރޑިންއެއް ނެތުމާއި ލިޔެވިފައިވާ ފަރިއްސަކަށް ނުވުމެވެ.\n“ދާރުއޮފުމާތް” ލަވައިގައި ބުނާ އެއްޗެއް ސާފުވޭތޯ ވަރަށް ގިނަ ދުވަހު މަސައްކަތްކުރުމަށް ފަހު ލިޔަންފަށަމެވެ. މި ޝަރަހައިގެ ތެރެއިން ދިވެހި ބަހާއި ޅެންވެރިކަމުގެ އެތައް ފިލާވަޅެއް މި ލިޔުން ލިޔުނު މީހާ އާއި ކިޔާމީހަކަށްމެ ލިބޭނެއެވެ. މި ޝަރަހަ ލިޔުމަށް އަޅުގަނޑު އަތުގައި އޮތް ދޮހޮއްކޮބެ ކިޔާފައިވާ “ދާރުއޮފުމާތް”ގެ ތަފާތު3ރެކޯޑިން ތަކުރާރުކޮށް އަޑު އެހިފައިވާނެއެވެ. އަޑު އެހުނު3ރެކޯޑިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ނުސާފު ރެކޯޑިންގައި ފަރިހީގެ އިތުރު ކަޑިއެއް ކިޔައެވެ.\nފާޅުގައި ނަމެ މަ ބުނާ، ފާޅުނުމެވީ މިތުރާ\nފާޅުރަނު ކުލަ އެއަރާ ފައިފުޅު ނަލަ ބިރާގަމީ\nމި ކަޑި ދޮހޮއްކޮބެގެ އާންމުކޮށް އިވޭ “ދާރުއޮފުމާތް” ލަވައިގައި ނެތެވެ. އެހެންކަމުން، އަސްލު ފަރިހީގެ ކަޑިތަކުގެ ތެރެއިން މި ލަވައިގައި ނުކިޔާ އިތުރުކަޑިތަކެއް ވެދާނެކަމަށް ގަބޫލުކުރެވެއެވެ.\nދޮހޮއްކޮބެ ކިޔާފައިވާ ދާރުއޮފުމާތް:\nދާރުއޮފުމާތްވި ޅަމުރާލިއެފުޅު ބިރާގަމީ، ޚާނުޖަލުގައި ޖެހިވިފާއިނީ\nކުންފަސުލަ ނަމޭ ފަށާ، ދުންއަމު މަގޭ މިތުރާ\nފުންސަކައިރީ ނެތިގެން ޑުންމަޑު އެ މަޑުން ރޮވެނީ\nގޯހެއްނެތި ދަންނަވަމޭ، ލޯދެފަދަވީ މިތުރާ\nގޯލަރަންކުލަ އެއަރާ ކޯފުޅު ނަލަ ބިރާގަމީ\nވަރުހަށީ ނެތިމަގޮވާ، ތަރުހަދަމު އިނދެ މިތުރާ\nހަރުފަ މޮހޮރާ ކުލަވާ ކަރުފުޅުނަލަ ބިރާގަމީ\nއިންނަވަލުހެންބުޅާ، މީގޮތަށް ފެހިދެދާ\nވީވަރެއްވީއެ ލަތިދީނަލަފުޅު ބިރާގަމީ\nނާއަކީ ފަރިހިމިވާ، ޔާކިނިންމާ ހިނދުގައި\nޅާއަތަންމަތުފަހުގައި މާނަލަފުޅު ބިރާގަމީ\nފަރިހީގެ ބަސްތައް ނިއުޅުން\nދިވެހި އިހުގެ ޅެންވެރިކަމުގައި ބަސް ފުރޮޅުމަކީ އާންމުކަމެކެވެ. ރައިވަރުގައި މި ގޮތް ބޮޑެވެ. ބައެއް ފަރިހީގައިވެސްމެއެވެ. މިގޮތަށް ބަސް ފުރޮޅާފައިވާ އެންމެ މަޝްހޫރު އެއް ފަރިއްސަކީ “ގުލާބީމާފުޅު ލިބޭނީ ގުލާނުވެވިގެނޭ” މި ފަރިއްސެވެ. “ދާރުއޮފުމާތް” ފަރިއްސަކީ ވެސް ބައެއް ކަޑިތަކުގައި ބަސްފުރޮޅާފައިވާ ފަރިއްސެކެވެ. ފުރޮޅާފައިވާ ބަސްތައް ދެނެގަތުމަށް އަޅުގަނޑު ބަލާފައިވާނީ “ބަނޑޭރި ހަސަން މަނިކުފާނުގެ ދިޔޯ ޅެން ބަހުރުވައިން ލިޔާ ބަހުރުވައަށް” މި ނަމުގައި އަބްދުﷲ ޞާދިގު ކުރައްވާފައިވާ “ދިޔޯގެ ރައިވަރުގެ” ޝަރަހައަށާއި “ރައިވަރުގެ ބަސްމަގު” މި ނަމުގައި ޔޫސުފް އަލިފުޅު ލިޔުއްވާފައިވާ ރައިވަރުގެ ހަމަތަކުގެ ފޮތަށާއި އަދި ބޮޑުފެންވަޅުގޭ ސީދީގެ ކަންޒުލް އަދަބާއި އަދި ހުސައިން ޞަލާހުއްދީންގެ “ޝައިހް ޒުބައިރު” މި ފޮތްފޮތެވެ. އެހެނީ، ބަސްފުރޮޅުމުގައި އިހުގައި ގެންގުޅޭ ހަމަތަކަކީ އެއް ހަމަތަކެއް ކަމުގައި ފެންނާތީއެވެ. އަދި މި ހަމަތައް ދެނެގަތުމަށް އޮތް އެންމެ ފަސޭހަ މަގަކީ ރައިވަރުގެ ބަސްމަގުގެ މައްޗަށް ހޯދާބަލައި ވިސްނުންކަމެވެ.\nރައިވަރުގެ ބަސް ފުރޮޅުމާއި ބެހޭގޮތުން ފަޟީލަތުއް ޝައިޙް ހުސައިން ޞަލާހުއްދީން ޝައިހް ޒުބައިރުގައި ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ:\n“ޅެންބަހުރުވައިގެ ތެރޭގައި ބަސްތަކުގެ ޖުމްލަތައް އެގޮތްމިގޮތަށް ފުރޮޅަމުން ކިއުމީ ޅެމުގެ ވަޒަނުގެ ޟަރޫރަތަށްޓަކައި އެހެނިހެން ބޮޑެތި ބަސްބަހުން ޅެންހަދާ މީހުން ވެސް ގެންގުޅެފައި ހުރިގޮތެކެވެ. މާތުރަ، އެކިއެކި ލަފުޒުގެ އަކުރުތައް އެކިތަނަށް ގެންގޮސް ފުރޮޅައި ހެދުމަކީ ގިނަ ހަރުދަނާ ބަސް ބަހުގައި ޅެން ހެދުމުގައިވެސް ގެންގުޅޭ ގޮތެއްނޫނެވެ. ދިވެހި ބަހުގައި ބަސްކޮޅުމަދުކަމާއި އެބަހުން ޅެންހަދާ މީހުންގެ ޚިޔާލުގެ ސަހަލު ކަމުންވެސް ތޯއްޗެކޭ މި ބުނި ގޮތަށް އެކި ލަފުޒުގެ އަކުރުތައް ވަކިވަކިކޮށް ފުރޮޅައި އެކިތަނަށް ގެންގޮސް ހަދައިފައި ހުރެއެވެ. އިހުގެމީހުން އެކަންތައް ކޮށްފައިހުރީ ވަރަށް ވަރުގަދަ ޤަވާއިދެއްގެ މައްޗަށެވެ”\n“ދާރުއޮފުމާތް” ފަރިހީގެ ޝަރަހަ:\nދާރުއޮފުމާތްވި ޅަމުރާލިއެފުޅު ބިރާގަމީ\n(އޮފުދާރުވި މާތް އެ ބިރާގަމީ، ޖަލުޚާނުގައި ޖެހެވިފައި އިނީ)\nބިރާގަން އަކީ ބާވަތެއްގެ ރަނަކުން ހަދާ ސިއްކައެކެވެ. މިއީ އިހުގައި ފައިސާގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކޮށް އުޅުނު އެއްޗެކެވެ. ބިރާގަންއަށް މި ފަރިހީގައި “ބިރާގަމީ” ކިޔާފައިވާ ކަމަށް ފެނެއެވެ. ބިރާދަން ނުވަތަ ބިރާދަމީ ކިޔާ އެއްވެސް ލަފުޒެއް ދިވެހި ބަސްފޮތްތަކުން ފާހަގަނުކުރެވުނެވެ. ބިރާގަން އާއި ގުޅުންހުރި ލަފްޒުތަކުގެ ގޮތުގައި ފެންނަނީ “އަސްރަފީ” އެވެ. އަދި މޮހޮރީއެވެ. މިއީ ވެސް ރަނުން ޖަހައިފައި ހުންނަ ސިއްކަތަކަކަށް ނުވަތަ ރަންފައުނުތަކަކަށް ކިޔާ ނަންނަމެވެ. އަސްރަފީ، މޮހޮރީ، ބިރާގަމީ، އޮފުދާރު މި ސިއްކަ (ލާރި)ތަކަށް ކިޔާ ނަންތައް ގުޅެއެވެ.\nޙަސަން ނޫރައްދީން އެއްވަނައިގެ ދުވަސްވަރުގެ ރަން މޮހޮރީ\n“ބިރާގަމީ” އަކީ އަންހެން ކުއްޖާއަށް ލޯބިން މި ފަރިހީގައި ކިޔާފައިވާ ގޮތްކަމަށް ވެދާނެއެވެ. ނުވަތަ އެ ކުއްޖާއަށް ބިރާގަންއެއްގެ ފުރިހަމަ ސިފަތައް ލިބިފައިވާކަން ހާމަކުރުމަށް ބިރާގަމީ ކިޔާފައިވުން އެއީވެސް ވެދާނެގޮތެކެވެ. މިއީ އޮފުދާރު މާތް ބިރާގަންއެވެ. ދާރުއޮފުމާތްވި ޅަމުރާލިއެފުޅު “ބިރާގަން މީ”، ބިރާގަމީއަށް ވެފައި އޮތުންވެސް އެކަށީގެންވެއެވެ. ޚާނުޖަލަކީ ޖަލުޚާނު ޖަލުގެ ނުވަތަ ހުރަގެއެވެ. ނުވަތަ ޤައިދުވެފައި އޮތުން ކަމަށް ފަރިހީގައި ބުނާ އެއްޗަކާއި ގުޅެއެވެ.\n(ފަސުލަކުން ފަށިގަންނަމެވެ. އަމުދުން މަގޭ މިތުރާއެވެ)\nމިއީ ރައިވަރު ތަކުގައި އެންމެ ގިނައިން ފެންނަ އެއް ބަސްފުރޮޅުމެވެ. “ކުންފަސުލައިން” ވަރަށް ގިނަ ރައިވަރު ފަށާފައި ހުރެއެވެ. މިއީ ފަސުލަކުން ފަށައިގަންނަމެވެ. فصل މިއީ އަރަބި ބަހެކެވެ. ފަޞްލު ދިވެހިން “ފަސުލު” މި ގޮތަށް ކިޔަނީއެވެ. ފަޞްލުގެ މާނައަކީ ބާބު، ބައި، ނުވަތަ ޗެޕްޓަރެވެ.\nދިޔޯގެ ރައިވަރުގެ ފުރަތަމަ ރައިވަރު ވެސް ފަށާފައި އޮންނަނީ “ފަސުލަކުން”ނެވެ.\nކުން މިލަ ފަށައިގަތީ ފަސު (ފަސުލަކުން މި ފަށައިގަތީ)\nރުންގެ ވަދެ ޅެންބަހުގެ އަށް ދޮ (ޅެންބަހުގެ ގެޔަށް ދޮރުން ވަދެ)\nގުން ސަނާ ދިޔޯއަށް (ދިޔޯއަށް ދޮގުން ސަނާ)\nނައިބު ތުއްތޫ ސިއްކަ މޮހޮރީ ފައްޓަވާފައި އޮންނަނީ ވެސް “ފަސުލަކުން” ނެވެ.\nކުންމިލަމަވެސް ފެށީފަށު (މަމި ފަސުލަކުން ފެށީވެސް)\nލުންދެލޮރުނުނު އަޅައިހަނުކަ (ދެލޮލުން ނުހަނު ކަރުނަ އަޅައި)\nމުންޅެމަށް ފަސޭ ހަނުކަ (ޅެމަށް ނުފަސޭހަ ކަމުން)\nމި ފަރިހީގައިވާ “ދުންއަމު މަގޭ މިތުރާ”ގެ ނިއުޅުމަކީ “އަމުދުން މަގޭ މިތުރާ” އެވެ. ފަސުލަކުން ފަށާނަމޭ، އަމުދުން މަގޭ މިތުރާއެވެ. ދިޔޯގެ ރައިވަރުގައިވާ “ދުންއަމު” ގެ މިސާލަކީ:\nދުންއަމުވެދިޔަ އިނގޭމަޑު (އަމުދުން މަދުވެދިޔައިނގޭ) އެވެ.\nފުންސަކައިރީ ނެތިގެން ޑުންމަޑު އެމަޑުން ރޮވެނީ\n(ސަފުންކައިރީ ނެތިގެން މަޑުމަޑުން އެ ރޮވެނީ)\nރައިވަރުތަކުގައި “ސަފުން” މި ބަސް ފުރޮޅާފައި ހުންނަނީ “ފުންސަ” މިގޮތަށެވެ. ދިޔޯގެ ރައިވަރުގައިވާ މިގޮތުގެ މިސާލަކީ:\nފުންސަލަ ތެރަށް ދިޔޯދަތު ( ސަފުން ދިޔޯ ދަތުރަށް ލަތެ)\nރުންކަގެ ހިފޮށި ފޮށީހައިވަ (ހައިވަކަރުން ގެހި ފޮށި ފޮށީ)\nތުންބާބޭސް ހުރިހައިވަ ( ހުރިހައި ބާވަތުންބޭސް)\n(ގޯހެއް ނެތި ދަންނަވަމެވެ. ދެލޯފަދަވީ މިތުރާއެވެ)\nގޯލާރަން ކުލައެއަރާ ކޯފުޅު ނަލަ ބިރާގަމީ\n(ނަލަ ކޯފުޅަށް ގޯލާރަނު ކުލަ އަރާ ބިރާގަމީއެވެ)\nބަސްފޮތްތަކުގައި “ގޯލާރަން” އެއް ނެތެވެ. ވަނީ ރަތުރަނެވެ. ރަތުރަނުގެ މާނަކަމުގައި ލިޔެފައިވަނީ “ގަޑުބަޑުނުކޮށް ހުރި ރަން” އެވެ. ޚާލިސް ރަނުގެ ކުލައަކީ ރަތްކުލައަކަށް ދާ ރީނދޫކުލައެކެވެ. ގޯލާރަނަކީ ކޮބައިބާވައެވެ؟ ނުވަތަ ރަނުގެ ކޮން ކުލައެއް ބާވައެވެ؟ ގޯލާރަން ހޯދަމުން ދަނިކޮށް ފެނުނީ ބަނޑޭރިހަސަންމަނިކުފާނުގެ ދިޔޯގެ ރައިވަރުފޮތުންނެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ ޅެންވެރިކަމުގެ ދިރާސާގައި ވެސް ރައިވަރުތަކުގެ މުހިންމުކަން ނުހަނު ބޮޑެވެ. އާދަކާދައާއި ބަހުގެ އެތައް ކަމެއް ސާފުވެދާތީއެވެ. ދިޔޯގެ ރައިވަރުގެ 129 ވަނަ ރައިވަރުގައިވަނީ:\nހުންނަހައި ވައުތަކަށް ނަވު (ނަވު ހުންނަހައި ވައުތަކަށް)\nށުންއެވޭމޮޅު ދިޔޯލާރު (އެވޭލާ ރަށުން މޮޅު ދިޔޯ)\nނުން ހެއްދޫ ގޯލާރަ (ގޯލާ ރަނުން ހެއްދޫ)\nނަވުގެ ހުރިހައި ވާތަކެއް ހެއްދީ އެވޭލާ ގޯލާ ރަނުންނެވެ.\nގޯލާރަނަކީ ގޯލްޑުރަން ކަމުގައި ގަބޫލުކުރެވެއެވެ. ކުރީގެ އެހެން ލަވައެއްގައި “ގޯލްޑްރަން” ކިޔާފައިވާ ކަމުގެ މައުލޫމާތު ބޭފުޅަކު ދެއްވާފައި ވުމާއި ވެސް އެކުއެވެ. މިގޮތަށް އެއް މާނައިގެ ދެ ލަފްޒު މިފަހުގެ ބައެއް ބަސްތަކުންވެސް ފެނެއެވެ. ކުކިންއޮއިލްތެޔޮ މިސާލެއް ކަމުގައި ފުދެއެވެ. ރަތުރަނަށް ބަދަލުގެނެވި އިތުރަށް ރީނދޫކަން ގަދަވާ ރަނަށް ގޯލާރަން އެއިރު ކިޔާފައިވަނީ ކަމުގައި ވުން އެކަށީގެންވެއެވެ. އެއިރު ގެނެވޭ ރަނުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ރަތުރަނާއި ގޯލާރަން ހުންނަނީއެވެ. ގޯލްޑްރަން ނުވަތަ ގޯލާރަން މި ބަސް ބޭނުންކުރުން މަދުވެ ރަންރީނދޫ ބަހެއްގެ ގޮތުގައި ފަހުން ބޭނުންކުރެވެމުން އައީ ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ. ގޯލްޑުރަން ކުލަ އެއަރާ ކޯފުޅު ނަލަ ބިރާގަމީއެވެ.\n(ހަށީން ވަރު ނެތިވެސް، ހަތަރުދަމު މިހެން އިނދެ މަމިގޮވާ މިތުރާއެވެ)\n“ތަރުހަދަމު” އަކީ “ހަތަރު” އަދި “ދަމު” މި ދެ ބަހުގެ ފުރޮލުމެވެ. ދިޔޯގެ ރައިވަރުގައިވާ މި ގޮތުގެ މިސާލަ\nތަރުހަ ހިޔަކީ ތިބޫތުރު (ހަތަރު ހިޔަ ތުރުކީ ތިބޫ)\nތަރުތީބުތުން ދިޔޯގެ މެހި (ތަރުތީބު ދިޔޯގެ ހިތުންމެ)\nތަރު އަރުމާދު ކަމުގެ މެހި (އަރުމާދު މެހިތަރުކަމު)\n(ހަރުފަ މުތުގެ ކުލަވާ ކަރުފުޅު ނަލަ ބިރާގަމީއެވެ)\nހަރުފަ މޯރާ ކިޔުމުން މި ކަޑީގެ މާނަ އަރައިރުންވެއެވެ. “މޯރާ” އަކީ ދިވެހި ކަތިރިޔަލުގެ އޮޑިމަތީ ކުރެވީގެ ކަންޏެވެ. މޮހޮރާ ކިޔުމުން ދޭހަވާ މާނަ ހަމަޖެހެއެވެ. މޮހޮރާ އަކީ ހަރުފަމުތެވެ. ހަރުފަމުތަކީ ހަށިގަނޑުން ވިހަދަމާ ހިލައެކެވެ. މީގެ އަސްލު އުފެދެނީ ހަރުފައިގެ އެތެރެހަށީގައި ކަމަށް ބުނެވެއެވެ. ހަރުފަ މުތުގެ ކުލަހުރި ނަލަ ކަރުފުޅުގެ ވެރި ބިރާގަމީއެވެ.\nއިންނަވަލުހެން ބުޅާ މީގޮތަށް ފެހިދެދާ\n(ވަލު އިންނަ ބުޅާހެން، ދެމީދާ ފެހިގޮތަށް)\n(ވީވަރެއް އެވީ، ދީލަތި ނަލަފުޅު ބިރާގަމީ)\nމިއީ ކޮން ވާހަކައެއްބާއެވެ؟ ލަވަ އަޑު އަހާއިރު ސީނުވަލުހެން ބުޅާ މީގޮތަށް ފެހި ދެދާ، މިގޮތަށް ކިޔާ ހެން ވެސް ހީވެއެވެ. އިންނަވަލު ހެން ބުޅާ، މީގޮތަށް ފެހި ދެދާ، މިހެން ކިޔާ ކަމުގައި ވެސް ހީވެއެވެ. މިއީ ފަރިހީގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ފުރޮޅާފައިވާ ބައެކެވެ. ބޮޑަށް ހަމަ ޖެހެނީ ފަހުން ބުނެވިދިޔަގޮތެވެ. ވަލުގައި އިންނަ ބުޅާ ދެމީދާ ފެހިގޮތަށް، ބޭނުންކޮށްފައިވާ މިސާލުބަހެއް ކަމުގައި ފެނެއެވެ. ” ލަތިދީ” މިއީ ދީލަތި މި ބަހުގެ ފުރޮޅުމެވެ. ދީލަތި “ލަތިދީ” މިގޮތަށް އެހެން ފަރިއްސެއްގެ ބަސްފުރޮޅުމުގައި ވެސް ވެއެވެ.\n(އަނާ ކީ މި ފަރިހި ކިޔާ ނިންމާ ހިނދުގައި)\nޅާއަތައްމަތުފަހުގައި މާނަލަފުޅު ބިރާގަމީ\n(ތައްމަތު އަޅާ ފަހުގައި، މާލަފުޅު ބިރާގަމީ)\nފަރިހީގެ އެންމެ ފަހު ކަޑި އަޑު އަހާ އިރު ކިޔަނީ ތަންމަތުގަހުގައި ކަމަށް ވެސް ހީވެއެވެ. މިއީ ގަހުގައި އިން ދޫންޏެއްގެ ވާހަކަ ބާވައެވެ؟ “ތަންމަތު” ކިޔާ ގަހެއް ނުހުރެއެވެ. ތައްމަތުފަހުގައި ނުވަތަ ތައްމަތުބަހުގައި ކިޔާހެންވެސް ހީވެއެވެ. މި ފަރިހީގައިވާ ތައްމަތު މިއީ އަރަބި تَمَّتْ އެވެ. އަރަބި ބަހުގައި މިއީ “ނިންމުން” މި މާނަ ދޭހަވާ ލަފުޒެކެވެ. ބައެއް ރައިވަރު ނިންމުމުގައި “ތަންމަތުން” ނިންމާފައިހުރެއެވެ. އަނދިރި އީސަގެ މަޝްހޫރު ބޮޑުވިއްސާރަ ރައިވަރު ނިންމާފައިވަނީ ވެސް “ތަންމަތުން” ނެވެ.\nދުންހެ ގަދަ ވިލަޔަކުން\nޑުންކަ އެރި ބޮޑު ރާޅަކުން\nރުންރައިވަ ފަސް ދޮޅަހަކުން\nދިވެހި ބަސްފޮތުގައި ވަނީ “ތައްމަތު”އެޅުމަކީ ކަމެއް ނިންމުންކަމަށެވެ.\nކުރީގެ ބައެއް ލިޔުންތައް ނިންމާއިރުވެސް تَمَّتْ ން ނިންމާފައި ހުރެއެވެ. ހުސައިން ޞަލާހުއްދީން ޝައިހް ޒުބައިރުގައިވާ އަރުމާދު ރައިވަރުގެ ނަކަލު ނިންމާލަމުން ލިޔުއްވާފައިވަނީ:\n“تَمَّتْ (ތަންމަތު)، މިހައިތަނަށް ހެޔޮބަޑޭރި ޙަސަންމަނިކުފާނުން ހެއްދެވި ދިވެހިއަރުމާދު ރައިވަރުފޮތް ނިމުނީއެވެ”\nލިޔުމަށް ކުޅަދާނަ ނުވެގެން، ކިޔުމުގެ އެނުލާކޮޅުން ދެން\nދިޔުމަށް ވަކިތަނެއް އެމީހުން ނެތި، ލިޔުމުގަ ތަންމަތު އަޅައި ނިމުނީ\nމިއީ އުތުރު ގަޑުބަޑު ނުވަތަ ބޮޑު ދަތުރުގެ ވާހަކައިން ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ ފާލްސާގޭ ޙަސަން އަޙްމަދު، މަޝްހޫރު ލަގޮނޑި މާލިމީ ހެއްދެއްވި “ބޮޑުދަތުރު ފަރިހި” “ތަންމަތުން” ނިންމާފައިވާ ގޮތެވެ.\nފަސުލަކުން އާ ފަށައިގެން އޮފުދާރުމާތް ބިރާގަންއަށް އަހަރެން ކިޔަން ފެށި ފަރިހި ނިންމާ ހިނދަކީ މިއެވެ. ތަންމަތު.\n21 މާޗް 2020 - ބަސް, ޅެން\n15 ކޮމެންޓު ”ފަރިހި – ދާރުއޮފުމާތްވި ޅަމުރާލިއެފުޅު ބިރާގަމީ“\nައާދަމް ނަޞީރު އިބްރާހީމް\nޑިސެމްބަރު 23, 2017 ގެ 15:32 ގައި\nވަރަށް ރަނގަޅު މުހިންމު މަސައްކަތެއް. ފަރިހި ނަކަލުކުރުމުގައި އަދި ވެސް ބައެއް ކުށް އެބަ ހުރި އިނގޭތޯ!\nޑިސެމްބަރު 24, 2017 ގެ 09:07 ގައި\nޑިސެމްބަރު 29, 2017 ގެ 10:33 ގައި\nއަގުހުރި ގައުމީ މަސައްކަތެއް!ޝުކުރިއްޔާ ލޫކަސް!\nޑިސެމްބަރު 29, 2017 ގެ 13:18 ގައި\nފުރަތަމަވެސް ތިޔަދެއްކެވި ޝައުޤުވެރިކަމަށް އައްސަރިބަހާ ސާބަސް ދަންނަވަން. ތިޔަ ފެއްޓެވީ ވަރަށް އަގުހުރި މަސައްކަތެއް.\nޖެނުއަރީ 1, 2018 ގެ 10:15 ގައި\nވަރަށް ފުރިހަމަ މަސައްކަތެއް.. ކުރިޔަށް ގެންދަވާ..\nޖެނުއަރީ 1, 2018 ގެ 12:57 ގައި\nހިތަށް އަރަނީ ބަސްފޮރޮޅި އިރު ބިރާގަމީ ގަރާބިމީ އަށް ބަދަލު ނުކުރީ ކީއްވެބާއެވެ. އެހެނީ ގަރާބި އަކީ އަންހެން ކުދިންނަށް ކިޔާނަމެއް، މާނައަކީ ސާފު/ ޠާހިރު. އަސްލެއްކަމަށްވަނީ ބަސްކު (Basque) ބަސް. ގަރާބިމީ/ މީ ގަރާބި\nޖެނުއަރީ 1, 2018 ގެ 21:01 ގައި\nވަރަށްވެސް ފުރިހަމަ. ޝައުގުވެރި.\nޖެނުއަރީ 2, 2018 ގެ 00:42 ގައި\nޒުވާން ލިޔުން ތެރިޔާއަށް އައްސަރިބަސް.\nޖެނުއަރީ 2, 2018 ގެ 11:13 ގައި\nލޫކަސް ޖަލީލު، މި ފަރިހި މާނަކުރައްވަން މަސައްކަތް ކުރައްވައިފައިމިވަނީ، ދިވެހި ބަހަށް އޮތް ލޯތްބެއްެ ބޮޑުކަމުން ކަމުގައި ދެކެމެވެ. ބަސްދެކެ ލޯބިވާ އެންމެންނަކަށް މިކަހަލަ ކަންކަމެއް ނުކުރެއްވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ލޫކަސް ޖަލީލު ގެ މި މަސައްކަތް އަޅުގަނޑުދެކެނީ ބަސްދެކެ ލޯބިވާ، ބަހަށް ޝައުޤުވެރިވާ އަދި ބަސް ދިރުވަން އާލާކުރައްވާ ދަރިއަކު، ދިވެހި ބަސް ދިރާސާކުދީންނަށް ދެއްވައިފައިވާ ވަރުގަދަ ނަމޫނާ ފިލާވަޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ލޫކަސް ޖަލީލުގެ މިބާވަތުގެ މަސައްކަތްތަކަށް ﷲ ތަޢާލާ ހެޔޮ ތައުފީޤު ދެއްވާށިއެވެ!\nޖެނުއަރީ 2, 2018 ގެ 16:33 ގައި\nވަރަށް ފުރިހަމަ… އައްސަރި ބަހުން ސާބަސް! ތިޔަ މަސައްކަތްޕުޅުގައި ބަރަކާތް ލައްވާށިއެވެ! އާމީން..\nޖެނުއަރީ 3, 2018 ގެ 00:16 ގައި\nމަ ހީކުރީ ބަންގާޅުން ނުވަތަ ހިންދު ކަރައިން ހިތާވި\n“ ގަމީރާ ބި “ ކިޔާ އަންހެނެެެއްގެ ވާހަކަ ކަމަށް.\nޖެނުއަރީ 5, 2018 ގެ 12:21 ގައި\nދިވެހީންނަށް ނިސްބަތުން ލިބިފައިވާ މިފަދަަ އިހުގެ ޅެންވެރިކަމުގެ ބަސްތައް ނުހަނު މަދު. ޢެއާއި އެކު ލޫކަސް ތިޔަކުރައްވާ މަސައްކަތަކީ ފަހުގެ ޖީލަށް ދެވޭ އަގުހުރި ހަދިޔާއެއް ކަމުގައިދެކެން.\nފަރިހި – ގުލާބީމާފުޅު ލިބޭނީ ގުލާނުވެވިގެނޭ – ލޫކަސްޖަލީލް\nމާޗް 4, 2018 ގެ 08:41 ގައި\n[…] ތެރެއިން ރައިވަރު ފަރިހީގެ ބަސްފުރޮޅުމުގެ މައްޗަށް “ދާރުއޮފު މާތް – ދޮހޮއްކޮބޭގެ އެންމެ އުނދަގޫ ލަވަ&#… މި ލިޔުމުގައި ވެސް ބެލިފައިވާނެއެވެ. މިއީ ސިލްސިލާ […]\nމުޙައްމަދު ރިޟާ އާދަމް\nމާޗް 7, 2018 ގެ 10:54 ގައި\n” ކަރަޔާ ދުރައްދިޔަބޯޓްދެން ފަރަކަށްއަރާ ބީހެއްޖެތާ\nދަރަޖައިން ދެނަންބަރު މާލިމީ ސަރަގަ އަރާރުން ވެއްޖެތާ\nމިއީ ދަރަވަންދޫ ސަބޭއަހައްމަދު ހައްދަވާ ފައިވާ ފަރިއްސެއް ކަމަށް ދަރަވަންދޫގެ މުސްކުޅިން ބުނެއުޅެއެވެ މީގެ ބައެއްކަނޑި އަޅުގަޑަށްވެސް އެގެއެވެ މި ފަރިއެއްކޮށް ލިބިއްޖެނަމަ ލޫކަސްއާ ޝެއާކޮށްލާނަމެވެ އަޅުގަނޑުގެ ބެނުމަކީ މި ފަރިޙީގެ ޝަރަޙައާމެދު ކޮންމެވެސް އެއްޗެ ބުނެލަދެއްވުމެވެ\nމާޗް 22, 2020 ގެ 05:02 ގައި\nވަރަށް ފުރިހަމަ މަސައްކަތެއް. ޢަގުހުރި ފިލާވަޅުތަކެއް ލިބިއްޖެ.


ސައުތުހެމްޕްޓަން އަތުން އެންމެފަހުގެ ޗެމްޕިއަން ލިވަޕޫލް ބަލިވެއްޖެ\nJanuary 05, 2021 10:56:02\nއިނގިރޭސި ޕްރިމިއަރ ލީގުގައި އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން ލިވަޕޫލް ކުޅުނު މެޗުން އެޓީމު ބަލިވެއްޖެއެވެ.\nސައުތުހެމްޕްޓަންގެ ދަނޑުގައި އެޓީމާއި ދެކޮޅަށް ލިވަޕޫލް ކުޅުނު މެޗުން އެޓީމު ބަލިވީ 1-0 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ. މި މެޗުގައި ސައުތުހެމްޕްޓަންއިން ޖެހި ހަމައެކަނި ލަނޑު މެޗުގެ ދެވަނަ މިނެޓުގައި ޖޭމްސް ވާޑް ޕްރައުސް ނަގައިދިން ހުރަހަކުން އެޓީމަށް ޖަހައިދިނީ ޑެނީ އިންގްސްއެވެ. އަނިޔާގެ ސަބަބުން ލިވަޕޫލްގެ މުހިންމު ކުޅުންތެރިންތަކަކަށް ކުޅެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ހަމައެހެންމެ ސައުތުހެމްޕްޓަންއަށް ވެސް އަނިޔާގެ މައްސަލަތަކުގެ އިތުރުން ކޮވިޑާއި ގުޅިގެން ވެސް ބައެއް ކުޅުންތެރިން ފުރަތަމަ އެގާރާގައި ހިމެނިފައެއް ނުވެއެވެ.\nމިިއީ މި ސީޒަނުގައި ޕްރިމިއަރ ލީގުގައި ލިވަޕޫލް ބަލިވި ދެވަނަ މެޗު ކަމަށްވީ ނަމަވެސް އަދިވެސް އެޓީމު އޮތީ ތާވަލުގެ އެއްވަނައިގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެޓީމު އެއް މެޗު އިތުރަށް ކުޅެފައިވުމާއެކު މެންޗެސްޓަރގެ ދެ ޓީމަށް ވެސް ލިވަޕޫލް އަތުލުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. މިއީ މިދިޔަ ފަސް މެޗުގެ ތެރެއިން ސައުތުހެމްޕްޓަން މޮޅުވި ފުރަތަމަ މެޗު ކަމަށްވާއިރު އެޓީމު ވަނީ މި މޮޅާއެކު ތާވަލުގެ ހަވަނައަށް ޖެހިލާފައެވެ.\nލިވަޕޫލްއަށް ތާވަލުގެ އެއްވަނަ ލިބެނީ 33 ޕޮއިންޓާއެކުއެވެ. އެޓީމަށް ވުރެ އެއް މެޗު މަދުން ކުޅުނު ޔުނައިޓެޑަށް ވެސް 33 ޕޮއިންޓް ލިބިފައިވާއިރު ލެސްޓާ ސީޓީ ތިންވަނައިގައި އޮތީ 32 ޕޮއިންޓާއެކުއެވެ. ހަތަރުވަނާގައި 29 ޕޮއިންޓާއެކު ޓޮޓެންހަމް އޮތްއިރު 15 މެޗު ކުޅެގެން ސިޓީއަށް ވެސް ވަނީ 29 ޕޮއިންޓް ލިބިފައެވެ.


Dhathureh Kohdheyn Dhekolhu Hedhi Taxi Driver Ah Kohlivaru - Vaguthu\nދަތުރެއް ކޮށްދޭން ދެކޮޅުހެދި ޓެކްސީ ޑްރައިވަރަށް ކޮށްލިވަރު\nޖަޕާނުގެ ހުޅަނގު އުތުރުގެ އަވަށެއްގައި، ދެމީހަކު ޓެކްސީއަށް އަރުވަން ދެކޮޅު ހެދި ޑްރައިވަރަކަށް ޙަމަލާދީ ޒަޚަމްކޮށްލައިފިއެވެ.\nމިދިޔަ ހަފްތާގައި މި ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ، ޓެކްސީއަށް އަރަން އުޅުނު ދެ މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ނަޖިހާއި އެކު ހުރުމުން އޭނާ އަރުވަން ޑްރައިވަރު ދެކޮޅު ހެދުމުންނެވެ. މި ހާދިސާގައި ޑްރައިވަރަށް ހަމަލާ ދިނީ އެ ދެމީހުންގެ ތެރެއިން އެކެކެވެ. އޭނާ ވަނީ ޑްރައިވަރުގެ މޫނު މަތީގައި އެތައް ފަހަރަކު ޖަހައި މޫނުމަތި ފަޅާލާފައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޑްރައިވަރުގެ ނޭފަތުގެ އެތެރެއިން ވެސް ފަޅައިގެން ގޮސް އިމަޖެންސީގައި ވަނީ ފަރުވާދީފައެވެ.\nޑްރައިވަރުގެ ގައިގައި ތަޅައިގަތުމަށްފަހު، ހަމަލާ ދިން ދެމީހުން އެ ސަރަޙައްދުން ދުވެ ފިލާފައިވާއިރު، ކަމާއި ބެހޭ ފަރާތްތަކަށް މައްސަލަ ރިޕޯޓްކުރިތާ ގިނައިރެއް ނުވެ އެދެމީހުން ވަނީ އަތުލައިގެންފައެވެ. އަދި އޭގެތެރެއިން ޑްރައިވަރުގެ މޫނު ފަޅާލައި ޒަޚަމްކޮށްލި މީހާ ވަނީ ޖަލަށްލާފައެވެ. އުމުރުން 64 އަހަރުގެ އެމީހާ ޑްރައިވަރަށް ހަމަލާދިން ވަގުތު އިނީ މަސްތުގެ ހާލަތުގައި ކަމަށް އޮފިޝަލުން ބުނެފައި ވެއެވެ.\nމި ހާދިސާގައި ޒަޚަމްވެފައި ވަނީ އުމުރުން 71 އަހަރުގެ ފިރިހެނެއް ކަމަށް އޮފިޝަލުން ބުނެއެވެ. އޭނާއަށް އިމަޖެންސީގައި ފަރުވާ ދިނުމަށްފަހު ދޫކޮށްލާފައިވާއިރު، ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން އޭނާއަށް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުކުރެވޭނެކަން ޑޮކްޓަރުން ވަނީ އަންގާފައެވެ. އޭނާގެ މޫނުމައްޗަށް ލިބިފައިހުރި ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ސިފައަށްވެސް ބަދަލު އައިސްފައިވާ ކަމަށް ނޫސްތަކުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.\nމި މައްސަލަ އާއި ގުޅިގެން އެ ޑްރައިވަރަށް ހަމަލާދިން މީހާ އާއި ދެކޮޅަށް ދަޢުވާކުރުމަށް ނިންމާފައިވާއިރު، އެ ދަޢުވާ ސާބިތުވެއްޖެ ނަމަ އޭނާ ޖަލު ޙުކުމެއް ތަންފީޒުކުރަން ޖެހިދާނެ ކަމަށް އޮފިޝަލުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އޭނާއަށް ކުރާ ދަޢުވާތަކުގެ ތެރޭގައި އާންމު ޚިދުމަތެއް ފޯރުކޮށްދެމުން އައި ފަރާތަކަށް ބިރުދައްކައި މަސައްކަތަށް ހުރަސް އެޅުމުގެ ދަޢުވާ ހިމެނެއެވެ.


ފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލް – Mikal News\nފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލްގެ މިއަހަރުގެ ބަޖެޓް ފާސްކުރުން މިރޭ\nފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލްގެ މިއަހަރުގެ ބަޖެޓް ފާސްކުރުމުގެ އާއްމު ޖަލްސާ، މިރޭ ބޭއްވުމަށް ތާވަލްކޮށްފިއެވެ. މި ޖަލްސާ ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ މިރޭ، 14 ޖެްނުއަރީ 2022 ވާ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރޭ 20:30ގައި ފުވައްމުލައް\nބިޒިނަސް ސެންޓަރުން ސިޓީކައުންސިލާއި ބައްދަލުކޮށްފި\nފުވައްމުލައް ސިޓިގައި އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީގެ ދަށުން ހިންގާ ބިޒިނަސް ސެންޓަރުގެ ފަރާތުން ފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލާއި އިއްޔެ ބައްދަލުކޮށްފިއެވެ. ފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ޖަލްސާކުރާ ކޮޓަރީގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި މޭޔަރާއި ސިޓީ ކައުންސިލް މެމްބަރުންނައި\nމިހާރު ކުޅެވުމުންދާ މެޖިކްލީން ފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ފުޓްސަލް މުބާރާތް 2021ގެ ސެމީ ފައިނަލް ދެ މެޗު ކާމިޔާބުކޮށް ހޯދަޑު ސްޕޯޓްސް ކްލަބު އާއި އެފްސީ ދޫނޑިގަލޯނާ ޓީމް ފައިނަލުން ޖާގަ ހޯދައިފިއެވެ. މިދެ\nފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލާއި ގދ.އަތޮޅު ކައުންސިލުން ބައްދަލުކޮށްފި\nފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލާއި ހުވަދުއަތޮޅު ދެކުނުބުރީ (ގދ.އަތޮޅު) ކައުންސިލުން މިއަދު ބައްދަލުކޮށްފިއެވެ. ފުވައްމުލައް ސިޓީ ކައުންސިލިގައި ބޭއްވުނު މިބައްދަލުވުމުގައި ގދ.އަތޮޅު) ކައުންސިލުގެ މެމްބަރުންނާއި އެކު 15 މެމްބަރަކު ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންފައި ވެއެވެ. އަދި ފުވައްމުލައް


Kylie Jenner aai loabiveriyaa Travis Scott vakivehjje eve ..\nކައިލީ ޖެނާއި އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ ވަކިވެއްޖެ\nކައިލީ ޖެނާ ވިހަން ބާކީ ދެމަހަށް ވެފައި ވަނިކޮށް އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާއާއި ވަކިވެއްޖެކަމަށް ބޭރުގެ ބައެއް ނޫސްތަކުން ބުނެފިއެވެ. "ކީޕިންގް އަޕް ވިތު ދަ ކާޑޭޝިއަންސް" ގެ އުމުރުން ވިހި އަހަރުގެ ތަރި ކައިލީ، ޓްރެވިސް އާއެކު އަލަތު ދަރިފުޅަށް ބަލިވެއިންކަމަށް އަޑުފެތުރިފައި ވީނަމަވެސް ކައިލީ މީޑިޔާއަށް މިހާތަނަށް އެކަން ކަށަވަރު ކޮށްދީފައި ނުވެއެވެ.\nކައިލީ، ޓްރެވިސް އާއެކު އެންމެ ފަހުން ފެނިފައިވަނީ ކައިލީގެ މަންމަ ކްރިސް ގެ ގޭގައި ޑިސެމްބަރ 25 ވަނަ ދުވަހު ބޭއްވި ޕާޓީއެއް ގައެވެ. ޕާޓީ ބޭއްވިތާ ހަދުވަސް ފަހުން މިދެތަރިން ވަކިވި ޚަބަރު ނޫސްތަކުގެ ފަލަ ސުރުހީތަކަށް ވަނީ އަރާފައެވެ.\nއުމުރުން 25 އަހަރުގެ ރެޕަރ ޓްރެވިސް ސްކޮޓް ބުނި ކަމަށް "ރޭޑަރ އޮންލައިން" ގައި ލިޔެފައިވަނީ އޭނާއާއި ކައިލީގެ ގުޅުން މިހާރު ނިމިފައިވާ ކަމަށެވެ. "އަހަރެމެން ދެމީހުންނަކީ އެކީ އުޅުމަށް ގާބިލް ބައެއްނޫން" ޓްރެވިސް ސްކޮޓް ބުިކަމަށް އެ އޮންލައިންގައިވެއެވެ. އެކަމަކު އަބަދުވެސް ކައިލީދެކެ ލޯބިވާނެކަމަށާއި ދަރިފުޅު ދެކެވެސް ލޯބިވާނެކަމަށް އޭނާ ބުނެފައި ވާކަމަށް އެ ނޫހުގައި ރިޕޯޓް ކޮށްފައިވެއެވެ.\nއެ ދެތަރިންނާ ގާތްބައެއް މީހުން ބުނެފައިވާ ގޮތުން ކައިލީ ވަނީ އޭނާ ދޫކޮށް ނުދިޔުމަށާއި އަލުން އެނބުރި ގުޅުމަށް ޓްރެވިސް އަށް އާދޭސް ކޮށްފައި ކމަށެވެ. "ކައިލީ ބޭނުން ނުވޭ ޓްރެވިސް އޭނާ ދޫކޮށްލިކަމަށް ގަބޫލުކުރާކަށް" އަދި އަބަދު އެކުގައި އުޅުމަށް ޓްރެވިސް ކައިރިން އެދިފައިވޭ." ކައިލީ ގެ ގާތް ފަރާތް ތަކުން ބުނެފައިވެއެވެ.\nއެ ދެތަރިން ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅިފައިވަނީ މިދިޔަ އޭޕްރީލް ގައިކަމަށް މީޑިއާ ރިޕޯޓް ތައް ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް ކައިލީ ވިހާނެ ތާރީޚެއް އަދި ކައިލީ ބަނޑު ބޮޑު ކަމުގެ ސައްހަ މައުލޫމާތެއް އަދި ހެއްކެއްވެސް މިވީތަނަށް ލިބިފައިނުވެއެވެ.


ނަތީޖާ2ގެ 1-2 (ހޯއްދަވަން ހޭދަވި ވަގުތު: 0.0 ސިކުންތު).\n1982-10 ފަތްތޫރަ 43 ދިވެހި ބަހާއި އަދަބަށް ޚިދުމަތްކުރާ މަޖްލިސް\n1980-04 ފަތްތޫރަ 13 ދިވެހި ބަހާއި އަދަބަށް ޚިދުމަތްކުރާ މަޖްލިސް\n1 "!ކުރާށޭ ހަނދާން ވާނީ، ކުރާށޭ ހަނ...\n1 .އަޅުގަނޑުމެންގެ ބަސް ދިވެހި ކުރާ...\n1 .މައިންބަފައިންނަށް ފެންނުދެނީ ވި...\n1 .ފުރަތަމަ ރަނގަޅު ކުރަންވީ ވާހަކ...\n1 .ފެންނަ ކޮންމެ މަންޒަރަކީ ޢިބުރަތ...\n1 .ދިވެހިބަހެވެ. ނަމަވެސް ތަފާތެވެ\n12ދުނިޔެއާއި އަޅުގަނޑުމެން\n1 ހިތު-ހުރި ނިއުޅުން ... ޅެމެއް\n1 ނުރުހުމުގެ ޝުޢޫރު، އިޒްރޭލުންނަށް...


ޕަބްލިޝްކުރި ގަޑި: 0950\nސުންގަޑި: 07 ސެޕްޓެންބަރު 2014 1500\nއެސިސްޓެންޓް އިންޖިނިއަރ (އިލެކްޓްރިކަލް)\nޓްރާންސްމިޝަން އެންޑް ޑިސްޓްރިބިއުޝަން ޑިޕާޓްމަންޓް\nމުސާރައާއި އެލަވަންސް އަދި އިތުރުގަޑީގެ ފައިސާ:\n-/10,150 ރ. އާއި -/20,000ރ. އާ ދެމެދު.\nއިލެކްޓްރިކަލް އިންޖިނިއަރިންގ ދާއިރާއިން ފަސްޓް ޑިގްރީއެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުން\nވަގުތީ އަދި ދާއިމީ ކަރަންޓަށް އެދޭ ފަރާތްތަކަށް ޚިދުމަތް ދިނުމާއި ގުޅޭގޮތުން ކުރަންޖެހޭ އިދާރީ އަދި ޓެކްނިކަލް ކަންތައް ރާވައި ހިންގުން.\nކަރަންޓް ޚިދުމަތަށް އެދޭ ފަރާތްތަކަށް ޚިދުމަތް ދިނުމާއި ދިމާވާ މައްސަލަތައް ބަލައި ކަސްޓަމަރުންނަށް ވީހާވެސް ލުއި އަދި އަވަސްކޮށް ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ރާވައި ހިންގުން،\nކަސްޓަމަރުންނަށް ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ މަސައްކަތުގައި ބޭނުންކުރެވޭ ތަކެތި ގަތުމަށް ބޭނުންވާ ސްޕެސިފިކޭޝަން ތައްޔާރު ކުރުމާއި ބޭނުންކުރެވޭ ތަކެތީގެ ފެންވަރު ބަލައި މޮނިޓަރ ކުރުން.\nކަސްޓަމަރުންނަށް ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ މަސައްކަތުގެ ޕްރޮސީޖަރތައް ތައްޔާރު ކުރުން.\nވައިރުޓެސްޓް ކުރުމާއި މީޓަރ ޓެސްޓް ކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ރާވައި ހިންގުން.\nލޯވޯލްޓޭޖް ޕެނަލް ޑިޒައިން ކުރުމާއި ޓެސްޓް ކުރުން.\n-/7420 ރ އާއި -/15,000 ރ އާ ދެމެދު.\nއިލެކްޓްރިކަލް އިންޖިނިއަރިންގ ދާއިރާއިން ޑިޕްލޮމާއެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުން.\nސަބްސްޓޭންޝަން / ޑިސްޓްރިބިއުޝަން ނެޓްވޯކް މަރާމާތު މަސައްކަތް ކުރުން.\nޑިސްޓްރިބިއުޝަން ވިއުގައިގައި ދިމާވާ އިލެކްޓްރިކަލް މައްސަލަތައް ސުޕަވައިޒަރުންގެ އިރުޝާދުގެ މަތިން ރަނގަޅުކުރުން.\nޑިއުޓީ ކުރުމާއި ޑިއުޓީގައި ދިމާވާ ހުރިހާ އިލެކްޓްރިކަލް މައްސަލަތައް ރަނގަޅުކުރުން.\nއެޗްވީ ކޭބަލް އަދި އެލްވީ ކޭބަލް ޖޮއިންޓްކުރުމާއި ކުރަންޖެހޭ ޓެސްޓުތައް ކުރުން.\nޓްރާންސްފޯމަރ ތަކުގެ ލޯޑު ނެގުން.\nމެއިންޓަނަސް މަސައްކަތްތަކުގެ ލިޔެކިއުންތައް ތައްޔާރުކުރުން.\nމުސާރައާއި އެލަވަންސް އަދި އިތުރުގަޑީގެފައިސާ:\n-/5,740 ރ. އާއި -/12,000 ރ. އާ ދެމެދު.\nމަސައްކަތާ ގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ސެޓުފިކެޓެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުން. ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް3ގެ ސެޓުފިކެޓު ހާސިލުކޮށްފައި ވުމާއެކު، ދާއިރާއާ ގުޅޭ 1 އަހަރު ދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށްވުން. ނުވަތަ ޖީ.ސީ.އީ އޯލެވެލް އިމްތިޙާނުގެ2މާއްދާއިން ދަށްވެގެން "ސީ" ފާސް ލިބިފައިވުމާއެކު ސެކަންޑަރީ ސްކޫލް ސެޓުފިކެޓު އިމްތިޙާނުގައި "ދިވެހި" މި މާއްދާއިން "ސީ" ފާސް ލިބިފައިވުން.\nކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ޤާއިމް ކުރެވިފައިވާ ޑިސްޓްރިބިއުޝަން ވިއުގަ ބެލެހެއްޓުމާއި، ޓްރާންސްފޯމަރ އަދި ޑިސްޓްރިބިއުޝަން ފޮށިފަދަ ތަކެތި މަރާމާތުކޮށް ބެލެހެއްޓުން އަދި ޝިފްޓް ޑިއުޓީކުރުމާއިި އެހެނިހެން އިކްއިޕްމަންޓުތަކުގެ މަރާމާތު މަސައްކަތް ކުރުން އަދި ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތަށް އެދޭ ތަންތަން ސާރވޭކުރުން.\nމަސައްކަތާގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ސެޓުފިކެޓެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުން. ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް3ގެ ސެޓުފިކެޓު ހާސިލުކޮށްފައި ވުމާއެކު، ދާއިރާއާގުޅޭ 1 އަހަރު ދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށްވުން. ނުވަތަ ޖީ.ސީ.އީ އޯލެވެލް އިމްތިޙާނުގެ2މާއްދާއިން ދަށްވެގެން "ސީ" ފާސް ލިބިފައިވުމާއެކު ސެކަންޑަރީ ސްކޫލު ސެޓުފިކެޓު އިމްތިޙާނުގައި "ދިވެހި" މި މާއްދާއިން "ސީ" ފާސް ލިބިފައިވުން.\nކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ޤާއިމު ކުރެވިފައިވާ ޑިސްޓްރިބިއުޝަން ވިއުގަ ބެލެހެއްޓުމާއި، ޓްރާންސްފޯމަރ އަދި ޑިސްޓްރިބިއުޝަން ފޮށި ފަދަ ތަކެތި މަރާމާތުކޮށް ބެލެހެއްޓުން އަދި ޝިފްޓް ޑިއުޓީ ކުރުމާއި އިންޖީނުތައް ހިންގައި އިންޖީނުތަކާއި އެހެނިހެން އިކުއިޕްމަންޓް ތަކުގެ މަރާމާތު މަސައްކަތް ކުރުން އަދި ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތަށް އެދޭ ތަންތަން ސާރވޭކުރުން.\n-/5,740 ރ. އާއި -/10,000 ރ. އާ ދެމެދު.\nޖީ.ސީ.އީ އޯލެވެލް އިމްތިޙާނުގެ އިނގެރޭސި ހިމެނޭ ގޮތަށް2މާއްދާއިން ދަށްވެގެން "ސީ" ފާސް ލިބިފައިވުމާއެކު ސެކަންޑަރީ ސްކޫލު ސެޓުފިކެޓު އިމްތިޙާނުގައި "ދިވެހި" މި މާއްދާއިން "ސީ" ފާސް ލިބިފައިވުން.\nމުދާ ނެގުމަށްޓަކައި ހަދަންޖެހޭ އަގުބަލާ ފޯމުތައް ހެދުމާއި ލޯކަލް ޕީއޯތައް ހެދުން.\nފިހާރަތަކަށް ގޮސް އަގުބެލުމާއި މުދާ ނެގުން އަދި މުދާތައް ޙަވާލުކުރުން.\nމުދާ ނެގުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ އެހެނިހެން މަސައްކަތްތައް.\nވަޒީފާއަށް ހުށަހެޅުމުގެ މުއްދަތު ހަމަވާ ތާރީޚު:\n07 ސެޕްޓެންބަރު 2014 ދުވަހުގެ 15:00 ގެކުރިން\nމި ވަޒީފާތަކަކީ ކޮންޓްރެކްޓް އުޞޫލުން 1 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ވަޒީފާތަކެކެވެ. ކޮންޓްރެކްޓުގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ކުންފުނިން ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ވަޒީފާ އަދާކޮށްފައިވާނަމަ 1 އަހަރު ހަމަވުމުން ވަޒީފާ ދާއިމީ ކުރެވޭނެއެވެ.\nމި މަޤާމަށް އެދިލައްވާ ފަރާތްތަކުން މިކުންފުނީގެ ހެޑްއޮފީހުގެ ރިސެޕްޝަނުން ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު ނެންގެވުމަށްފަހު، ފުރިހަމަކުރައްވާ ތަޢުލީމީ ސެޓުފިކެޓުތަކާއި، ޓްރާންސްކްރިޕްޓުތަކާއި، އެހެން ތަނެއްގައި ވަޒީފާ އަދާކޮށްފައިވާނަމަ އަދާކުރި ވަޒީފާއާއި މަސްއޫލިއްޔަތު އެނގޭނެ ލިޔުން، ސީ.ވީ އަދި އައި.ޑީ ކާޑުގެ ކޮޕީ ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމާއެކު މިކުންފުނީގެ ހެޑްއޮފީހުގެ ރިސެޕްޝަނަށް 07 ސެޕްޓެންބަރު 2014 ދުވަހުގެ 15:00 ގެ ކުރިން ހުށަހެޅުއްވުން އެދެމެވެ.\nވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު މިކުންފުނީގެ ވެބްސައިޓް www.stelco.com.mv އިންވެސް ޑައުންލޯޑް ކުރެވޭނެއެވެ. އިންޓަވިއު ކުރެވޭނީ ޝޯޓްލިސްޓު ކުރެވޭ ފަރާތްތަކާއެވެ. އަދި މިކުންފުނިން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ މި އިޢުލާން ބާޠިލުކުރުމުގެ އިޚުތިޔާރު ލިބިގެންވެއެވެ.


Roagaa Jehumah Magufahivaa Kankan - Vaguthu\nރޯގާ ޖެހުމަށް މަގުފަހިވާ ކަންކަން\nYoung woman blowing into tissue\n200 އަށް ވުރެ ގިނަ އެހިކަހަލަ ރޯގާގެ ވައިރަސް ހިމެނޭއިރު އެއީ ފަސޭހައިން ގައިން ގަޔަށް އަރާ ބައްޔެކެވެ. އަދި ބަލިފެތުރޭ ދުވަސްވަރު މި ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުން މުހިއްމެވެ.\nގޭގައި ގިނައިރު އުޅުން\nއާންމުކޮށް ބައްޔެއް ފެތުރެން ފުރަތަމަ ފަށަނީ ގޭގެ ކޮންމެސް މީހަކަށް ޖެހުމުންނެވެ. ގޭގައި އެ ދުވަސްވަރު ރޯގާއެއް ނުވަތަ ގައިންގަޔަށް އަރާފަދަ ބައްޔެއް އުޅޭނަމަ ގިނައިރު ގޭގައި އުޅުމަށް އާދަނުކުރާށެވެ. އަދި ރޯގާ ޖެހުމުންވެސް ގޭގައި ނޯވެ އަވި ޖެހޭ ހިސާބެއްގައި އުޅެލާށެވެ. ރޯގާ ފިލުވުމަށް ބޭސް އައްވަނީ ބޭނުންތެރި އެއްޗެކެވެ.\nހަށިގަނޑަށް އެހި ގޮތްގޮތުން އެހީތެރިވެދޭ ނިންޖަކީ ބޭނުންތެރި އެއްޗެކެވެ. ނިދި މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ގިނަ ސިއްހީ މައްސަލަތަކަކަށް މަގުފަހިވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ރޯގާވެސް ހިމެނެއެވެ. ނުރަނގަޅު ނިދުމުގެ ޝެޑިއުލްއެއްގެ ސަބަބުން ރޯގާފަދަ ވައިރަސް ފަސޭހައިން ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ވަދެއެވެ.\nހަށިގަނޑުގެ ރެސްޕިރޭޓަރީ ސިސްޓަމް ނުވަތަ ނޭވާލާ ނިޒާމު ހަލާކުކޮށްލާ އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެކެއްޗަކީ ސިނގިރޭޓެވެ. ސިގިރޭޓުބޯ މީހުންނަށް ފަސޭހައިން ރޯގާ ޖެހެއެވެ. އެއީ ނޭވާލާ ނިޒާމު ބަލިކަށިވުމުގެ ސަބަބުން ނެވެ. އެހެންކަމުން އިތުރު ބަލިތަކަކަށް މަގުފަހިވުމުގެ ކުރިން ސިގިރޭޓާއި ދުރުވާށެވެ.\nކަންކަމާ ވިސްނާ ފިކުރުކުރާ މީހެއްނަމަ ބަލި ފެތުރޭ ދުވަސްވަރުވެސް އުޅޭނީ އެނދުމަތީގައި އެވެ. ވިސްނުންތަކާއި ދުރުވެ ބޭރަން ނިކުމެލާ ހިތްހަމަ ޖައްސާލާށެވެ. އަބަދު ގޭގައި ކަންކަމާ ވިސްނަން އޮތުމަތީ ބައްޔާއި ގާތް ކުރުވާ ކަމެކެވެ.


ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގައި ރާއްޖެ ހޯދި ކުރިއެރުމަށް އެމެރިކާއިން މަރުޙަބާ ކިޔައިފި – Dhen.mv\nނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގައި ރާއްޖެ ހޯދި ކުރިއެރުމަށް އެމެރިކާއިން މަރުޙަބާ ކިޔައިފި\nޫނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ދަރަޖަކުރާ ޕްރެސް ފްރީޑަމް އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖެއިން މިއަހަރުވެސް ކުރިއެރުން ހޯދާ، 19 ދަރަޖަ މައްޗަށް ޖެހިފައިވާތީ އެކަމަށް އެމެރިކާއިން މަރުޙަބާ ކިޔައިފިއެވެ.\n2018 ވަނަ އަހަރު ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގައި ދުނިޔޭގެ 120 ވަނައިގައި ރާއްޖެ އޮތުމަށްފަހު، މިއަހަރު 79 ވަނަ އަށް މައްޗަށް ޖެހިފައިވާތީ، އެކަން ފާހަގަކުރައްވައި ޚާރިޖީ ވަޒީރު އަބްދުﷲ ޝާހިދު ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގެ ޖަވާބުގައި އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން ކޮށްފައިވާ ޓްވީޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގައި ރާއްޖެއިން ހޯދި ކާމިޔާބީއަށް މަރުޙަބާ ކިޔާ ކަމަށެވެ.\nއަދި މެދުތެރޭ އޭޝިއާއާއި ދެކުނު އޭޝިއާގެ ހުރިހާ ގައުމުތަކަކުންވެސް ރައްޔިތުންނަށް ބޭނުންވާ ސައްހަ ޚަބަރާ މައުލޫމާތު އަދި ޑޭޓާ ލިބޭނެ އިންތިޒާމްތައް ކަށަވަރުކުރުމަށް ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން ވަނީ ގޮވާލާފައެވެ.\n2018 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ރާއްޖެއިން އަންނަނީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގައި ކުރިއެރުންތައް ހޯދަމުންނެވެ. އެގޮތުން ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ އިންޑެކްސްގައި މިދިޔަ އަހަރު ރާއްޖެ ވަނީ 22 ދަރަޖައިގެ ކުރިއެރުމެއް ހޯދާފައެވެ. އަދި މިއަހަރު މިވަނީ 19 ދަރަޖައިގެ ކުރިއެރުމެއް ހޯދާފައެވެ.\nޕްރެސް ފްރީޑަމް އިންޑެކްސްއަކީ ޤައުމުތަކުގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން އޮތް މިންވަރު އަންގައިދިނުމަށް ކޮންމެ އަހަރަކު ރިޕޯޓަރސް ވިތައުޓް ބޯޑަރސްއިން ނެރޭ އިންޑެކްސްއެކެވެ.


މިއަހަރު ބެލަންޑުއަރ ނުދޭން ނިންމައިފި\nޙުސައިން އަފްޝަން 21 ޖުލައި 2020 09:14\nބެލަންޑުއާއެކު އާޖެންޓީނާ ފޯވަޑު ލައަނަލް މެސީ\nދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު ފުޓުބޯޅަ ކުޅުންތެރިޔާއަށް ދޭ ބެލަންޑުއަރ އެވޯޑު މިއަހަރު ނުދިނުމަށް އެއެވޯޑު ދިނުމުގެ ހަފުލާ އިންތިޒާމުކުރާ ފްރާންސް ފުޓްބޯލް މެގެޒިނުން ހޯމަދުވަހު ބުނެފިއެވެ. އެމަޖައްލާއިން ބުނި ގޮތުގައި މިހަފުލާ މިއަހަރު ނުބޭއްވުމަށް ނިންމީ ކޮރޯނާ ވަބާގެ ސަބަބުން ފުޓުބޯޅަ ކަލަންޑަރަށް އައިސްފައިވާ ބޮޑު ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެންނެވެ.\nމިއެވޯޑަކީ 1956 ވަނަ އަހަރުން ފެށީގެން ކޮންމެ އަހަރެއްގައިވެސް ދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު ފުޓުބޯޅަ ކުޅުންތެރިޔާ ހޮވައި އޭނާއަށް ދެމުން އައި އެވޯޑެކެވެ. މިއެވޯޑު ލިބޭ ކުޅުންތެރިޔާ ކަނޑައަޅަނީ ނޫސްވެރިންގެ ވޯޓަކުންނެވެ. އަންހެނުންނަށް ބެލަންޑުއަރ ދޭން ފަށާފައިވަނީ 2018 ވަނަ އަހަރުއެވެ.\nމިއަހަރުގެ ފުޓުބޯޅަ ސީޒަނަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ދަތިތަކެއް ކޮރޯނާ ވައިރަސްގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެފައިވެއެވެ. އެގޮތުން މާޗުން ފެށިގެން ޖޫނާ ހަމައަށް ވިލާތުގެ ބޮޑެތި ހުރިހާ ލީގެއްގެ މެޗުތައް ފަސްކޮށްފައިވެއެވެ. ހަމައެހެންމެ ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުބާރާތަތްތަކުގެ ތެރެއިން ބޮޑެތި ގިނަ މުބާރާތްތަކެއް ފަސްކުރިއެވެ. އެގޮތުން ވިލާތުގެ ޗެމްޕިއަންސް ލީގާއި ލެޓިން އެމެރިކާގެ ކޮޕަ އެމެރިކާވަނީ 2021 ވަނަ އަހަރަށް ފަސްކޮށްފައެވެ.\nފްރާންސް ފުޓްބޯލް މަޖައްލާގެ އެޑިޓަރު ޕަސްކަލް ފެއްރޭ ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ ދެމަހަކީ ފުޓުބޯޅައިގައި ގޮތެއް ނިންމުމަށް އެކަށީގެންވާ މުހުލަތެއް ނޫން ކަމުގައެވެ. ކުރިން 11 މަސް ލިބޭއިރު މިފަހަރު ކުޅުންތެރިންގެ ފެންވަރު ވަޒަންކުރުމަށް ލިބިފައިވަނީ އެންމެ ދެ މަސް ކަމުގައި އޭނާ ބުންޏެވެ.\nފުޓުބޯޅަ އެންމެ މޮޅު މެސީ\nJuly 17, 2020 08:05:50


MDP noon candidate akah Raees thaaeedheh nukuravvaane: Nasheed | Mihaaru\nއެމްޑީޕީ ނޫން ކެންޑިޑޭޓަކަށް ރައީސް ތާއީދެއް ނުކުރައްވާނެ: ނަޝީދު\n28 މާޗް 2019 - 23:56\nސަރުކާރު ކޯލިޝަންގައި ހިމެނޭ އެހެން ޕާޓީތަކުގެ ބައެއް ބޭފުޅުން ސަރުކާރުގެ ކެންޑިޑޭޓްގެ ނަމުގައި ކެމްޕެއިން ކުރައްވަމުން ގެންދަވާތީ ނަޝީދު ވަނީ ފުވައްމުލަކުގައި މިރޭ ބޭއްވި ޖަލްސާގައި އެ ކަމަށް ރައްދު ދެއްވައިފަ އެވެ.\nފުވައްމުލަކު ސިޓީ އަށް އެމްޑީޕީގެ ޓިކެޓުގައި ވާދަކުރައްވާ ތިން ކެންޑިޑޭޓުންނާ އެކު ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ކުރީގައި އެމަނިކުފާނާއި ރީނދޫ ކުލަ ފެނުމުން "ހެޔަށް ގޮތްވެ، ވެއްޓޭ މީހުން،" މި އިންތިޚާބާ ދިމާކޮށް ރީނދޫ ކުލަ އާއި އެމްޑީޕީން ބޭނުން ކުރާ ފޮންޓްތަކުން ލިޔެ، އެ މީހަކީ ސަރުކާރުގެ ކެންޑިޑޭޓް ކަމަށް ބުނަމުންދާ ކަމަށެވެ.\nއެކަމާ އެމްޑީޕީގެ ބައެއް މެމްބަރުން ކަންބޮޑުވާތީ ހިތާމަ ކުރައްވާކަން ފާހަގަކުރައްވައި، ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ މެމްބަރުންނާއި ރަދުންގެ މެމްބަރުން މިހާރު ނުތިއްބަވާނެ ކަމަށެވެ.\n"[އެމްޑީޕީގެ ކެންޑިޑޭޓުން] ނޫން ބަޔަކަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހެއް ވެސް ތާއީދެއް ނުކުރައްވާނެ. އަޅުގަނޑެއް ވެސް ތާއީދެއް ނުކުރާނެ. ތީގެން އެއްވެސް ބޭފުޅަކު ތާއީދެއް ނުކުރާނެ. ހަގީގަތުގައި ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން ވެސް ތާއީދެއް ނުކުރާނެ،" ގިނަ އަދަދެއްގެ އާއްމުން ބައިވެރިވި ޖަލްސާގައި ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ސަރުކާރުގެ ކެންޑިޑޭޓުންނެއް ނެތް. ތިބީ ސަރުކާރު ދަމަހައްޓައި ސަރުކާރު ނަގަހައްޓައި ސަރުކާރު ހިފަހައްޓައި ސަރުކާރުގެ ވައުދުތައް ފުއްދަން އެހީތެރިވެދޭނެ ކެންޑިޑޭޓުން. އެއީ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ، އެމްޑީޕީގެ ކެންޑިޑޭޓުން."\nއެމްޑީޕީ އަށް މަޖިލީހުގެ މެޖޯރިޓީ ލިބުން މުހިންމުކަން ހާމަ ކުރައްވަމުން ނަޝީދު ވިދާޅުވީ އެހެން ނޫންނަމަ ސަރުކާރަށް މިނިވަން މުއައްސަސާތަކުގެ އިތުބާރު ކުޑަވުމާއި ޝަރީއަތްތައް ސިޔާސީވުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ރިޝްވަތުގެ ފައިސާ ބޭނުންކޮށްގެން ބަޣާވާތް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާކަމަށް ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ރެޑްލީފް" ގަލަމެއްގެ ދޯރިއާ އެކު މަޖިލީހަށް ވަންނަ މެމްބަރުގެ ދައުރު ނިމޭއިރު އެތައް މުއްސަނދިކަމެއް ހޯދުމަކީ ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ގޮތް ނޫން ކަމަށާއި ރައްޔިތުން އެދޭ ނަޒާހަތްތެރި މެމްބަރުންނަށް ވާނީ އެމްޑީޕީގެ ކެންޑިޑޭޓުން ކަމަށް ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ. އެ ޕާޓީގެ މެމްބަރުން ވަކާލާތު ކުރާނީ ހަމައެކަނި ރައްޔިތުންގެ ހައްގުގައި ކަމަށް ވެސް ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހްގެ ވައުދުތައް އަކުރުން އަކުރަށް. ރަނުން ރަނަށް ފުއްދާނެ. އެޖެންޑާ 19 އިން އެކަން ކޮށްދޭނެ. އަޅުގަނޑުމެން މި ހުށަހަޅަނީ ފަސް އަހަރުގެ އެޖެންޑާއެއް،" ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެމްޑީޕީ ފިޔަވައި އެހެން ޕާޓީތަކުން މަޖިލީހަށް ވާދަ ކުރަނީ އެއްވެސް މަގުސަދެއް، މެނިފެސްޓޯއެއް ނެތި ކަމަށްވެސް ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި އެމްޑީޕީގެ މަޖިލީހުގެ ސިޔާސަތު އެޖެންޑާ 19 އަކީ ރާއްޖެ އަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ޖުމުލަ ހައްލު ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު އެމްޑީޕީ ފުވައްމުލައް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ޕާޓީތަކުގެ ކޯލިޝަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު 2019\nތިޔައީ މިހާރު ސްޕޯކްސް ޕާރސަންއެއްތަ؟ ސޯލިހު އަމިއްލަފުޅަށް ވަހަކަ ނުދެއްކޭ ޖަރަޖައަށް ވެއްޓުނީތޯ ނުވަތަ ނަޝީދައް މާބޮޑައް އެނގެނީތޯ؟\nނަޝީދު ހުއްޓާ ކޯލިޝަން ރޫޅެން މެދުވެރިވާން އެހެން ޕާޓީއެއް ބޭނުމެއްނުވޭ. އަމިއްލައަށް ލިބިފަ އޮތް ކޯލިޝަން ވެރިކަން ނައްތާލުމުގެ ގާބިލުކަންވެސް އެބަހުރި ލިބިފައި.\nގާސިމް ނޫން އެހެން ޕާޓީ ތަކުން ކީކޮއްގެންތޯ މަނިކްފާން ތިހިން ތިވިދާޅުވަނީ ؟ ހާދަހާ ގޮތެއްނެތް މީހެކޭ ދޯ ؟ ގާސިމް ނަންވާނީ\nމީތި ކަޑަ. އިބޫގެ ބަދަލުގަ އޭނަގެ މަތިން ތިހެން ވާހަކަ ދެއްކީމަ ލިބޭނީ ރައްޔިތުންގެވެސް ނުރުހުން.\nމިހާރުކޮބާ ތިކިޔާ ދިމޮކްރަސީ މިއުމޫނު ހުދުމުހުތާރުވީ ހުރިހާބާރުތަކެއް މުށުތެރެޔަށް ލައިގެންނޭ ގޮވިމީހުން މިއަދު މިއުޅެނީ އެޖެންޓް 19 އޭ ކިޔައިގެން ހަމަ އެގޮތަށް3ބާރުއެއް ކޮއްލައިގެން ހުދުނުހުތާރަކައްވާން ތިމާމެންކަމެއްބޭނުންވިޔަސް ކިޔޭއެއްޗެއްޗެއް ވިމާވޭތޯ ބަލަން ޖެހޭނެ ލަދުވެތިކަމެއް ހުރިއްޔާ ގިޔާމައްދުވަހުގެ ވާހަކަދައްކާލާފައި ރަށްޔަތުންގެ ލޮލުގައި އަދުންއަޅުވަން ދޯ ތިޔަ އުޅެނީ ތި އެޖެންޓް 19 އައް ކޮންކަމެއް ކޮއްދެވޭނީ ޖީއެސްޓީން މުސާރަ ނަގނ\nރައީސް ނަށީދު އައްޑޫއިން ތާއިދުކުރާ ކެންޑިޑޭޓުން އަސްލަމް' ޗެކްމާކް ރަށީދު' ނާޒިލް' ރޮޒޭ ރައީސް ސޯލިހް އައްޑޫއިން ގެންނަން ބޭނުންވާ މީހުން މެދުދާއިރާ އައް އިބުރާހިމް ދީދީ' ނިޒާރު' ހުސެން ސޯލިހު' މަވޯޓާ' ނިހާދު' ށާޑު\nރައީސްގެ ނިންމެވުން ވަރަށް ރަނގަޅު.\nމަޖިލީހަށް ހޮވާނީ ދާއިރާގެ ރައްޔިތުގެ ތާއީދު އޮތް ކެޑިޑޭޓު. މިއީ ނަޝީދު އިބޫ އަދި ގާސިމާއި ވެސް ބެހޭ ކަމެއް ނޫން.\nކުރިއަށް ކުރިއަށް ބާރަށް ކުރިއަށް\nކުރިންވެސް އޮތީ ތިގޮތައް ބާރަށް ކުރިޔައް ދިޔަގޮތައް ބަންޑުން ވެއްޓިފަ\nކޮންމެ މެމްބަރެއް ހޮވުނަސް އެބުނާ އެޖެންޑާ 19 ގައި ރައްޔަތުންނަށް ލާބަޔާ މަންފާ ލިބިދޭނެ ކޮންމެ ބިލަކަށް ކޮންމެ ޕާޓީއަކުން ހޮވޭ މެންބަރެއްވެސް އަދި އަމިއްލަ ގޮތުން ހޮވުނަސް ތާއީދު ކުރާނެކަން ޔަގީން މެޖޯރިޓީ ހޯދަނީ އެހެން ނާޖާއިޒު ފައިދާ އެއް ހޯދުމަށް ގައުމު ހަލަބޮލިކުރިމަށް ސަރުކާރާ ހިޔާލު ތަފާތުވާ ފަރާތްތައް ހައްޔަރުކުރުމަށް ކޮމިޝަންތައް އުފެއްދުމަށް


Memberukan kurumun inaayai dhinun huhtuvan bill eh\nމެންބަރުކަން ކުރުމުން އިނާޔަތް ދިނުން ހުއްޓުވަން ބިލެއް\nއެމްއެންޕީގެ ވިލިމާލެ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހްމަދު އުޝާމް މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއްގައި ވާހަކަދައްކަވަނީ -- ފޮޓޯ: މަޖިލިސް\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުކަން ކުރެއްވުމުން ލިބިވަޑައިގަންނަވާ އިނާޔަތް ދިނުން ހުއްޓުވާލުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ބިލެއް ހުށަހަޅައިފި އެވެ.\nމަޖިލީހަށް ބިލް ހުށަހެޅުއްވީ އެމްއެންޕީގެ ވިލިމާލެ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހްމަދު އުޝާމް އެވެ. އޭނާ ހުށަހެޅުއްވީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒުތަކާއި ބާރުތަކުގެ ގާނޫނުގެ އަށްވަނަ މާއްދާ އުނިކޮށް ގާނޫނަށް އިސްލާހު ގެނައުމަށެވެ.\nމަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒު ގާނޫނު އޮތް ގޮތުން މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަން އެއް ދައުރު ކުރެއްވުމުން އެ ބޭފުޅަކު މެންބަރަކަށް ހުރި އިރު ލިބޭ މުސާރައިގެ 30 ޕަސެންޓް ލިބެ އެވެ. އެއީ މަހަކު 25،000 ރުފިޔާ އެވެ. ދެ ދައުރު ފުރިހަމަ ކުރެއްވުމުން މުސާރައިގެ 45 ޕަސެންޓް ލިބެ އެވެ. އެއީ މަހަކު 38،000 ރުފިޔާ އެވެ.\nއެމްއެންޕީން ބުނީ މިފަދަ އިސްލާހެއް މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅީ ދައުލަތަށް 30-20 އަހަރު ހިދުމަތް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅުންނަށް ލިބޭ އިނާޔަތްތަކާއި ނުބައްދަލު އިނާޔަތްތަކެއް އެންމެ ފަސް އަހަރު މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅަކަށް ދިނުމަކީ އެންމެ އިންސާފުވެރި ގޮތް ކަމަށް އެ ޕާޓީން ނުދެކޭތީ ކަމަށެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަކީ މެންބަރުންގެ އަމިއްލަ މަންފާއަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް ނުވަތަ އަމިއްލަ މަސްލަހަތަށްވުރެ ބޮޑަށް، ރައްޔިތުންގެ އިހްސާސްތަކާ އެއްގޮތަށް ކަންކަން ނިންމަންޖެހޭ މަޖިލީހެއް ކަމަށް ދެކޭ ކަމަށްވެސް އެމްއެންޕީން މިއަދު އާންމުކޮށްފައިވާ ބަޔާނެއްގައިވެ އެވެ.\nމަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒު ގާނޫނަށް އިސްލާހު ހުށަހެޅީ ގައުމަށް އެތައް ހިދުމަތްތަކެއް ކުރައްވާފައިވާ ޕެންޝަނަރުންނަށް އެންމެ އިންސާފުވެރިކަމާ އެކީ ޕެންޝަން ފައިސާ ލިބޭނެ ގޮތް މަގުފަހި ކުރުމަށް އެ ޕާޓީން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން ކުރާ އެއް މަސައްކަތުގެ ގޮތުގައި ކަމަށްވެސް އެމްއެންޕީން ބުނެ އެވެ.\n"މި ޕާޓީން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ހިދުމަތް ކުރުމުން ހިދުމަތުގެ އިނާޔަތް ދިނުމުގައި ހަމަހަމަކަން އޮންނަންވާނެ އެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތަކީ އެކި ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ހިދުމަތުގެ އިނާޔަތުގެ ގޮތުގައި ދެވޭ ހިދުމަތާ ނުބައްދަލު އިނާޔަތްތައް އުނިކުރުމެވެ." އެމްއެންޕީގެ ބަޔާނުގައިވެ އެވެ.\nމިބަޔާނުގައި އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ އިމްތިޔާޒު ގާނޫނަށް ހުށަހެޅި އިސްލާހުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ޕެންޝަން އުސޫލު އިތުރަށް ހަރުދަނާވެ، އިންސާފުވެރި އުސޫލެއްގެ ތެރެއިން ޕެންޝަންގެ ނިޒާމު ބައްޓަން ކުރުމަށް މަގުފަހިވުމުގެ އިތުރުން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ނުއުފުލޭނެ ފަދަ ބުރައަކުން މިންޖުކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް ޕޮލިޓިކްސް އަހުމަދު އުޝާމް + މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޕާޓީ\nވަކީލުން މަގުމަތިވުން ހުއްޓުވަން ގާނޫނަށް އިސްލާހެއް\nޕާޓީތަކަށް ފައިސާ ދޭންނުޖެހޭ ގޮތް ހަދަން ހުށައަޅައިފި


Mi aharu ves ITB gai Raajjey ge adu gadha!\nމި އަހަރުވެސް އައިޓީބީގައި ރާއްޖޭގެ އަޑުގަދަ!\nއައިޓީބީ 2018 ގެ ރާއްޖޭގެ ސްޓޯލް: ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ގިނަ ބަޔަކުދޭ- ފޮޓޯ: އެމްއެމްޕީއާރުސީ\nއައިޓީބީގައި އަބަދު ވެސް އެންމެ އަޑު ގަދައެއް ގައުމަކަށް ވަނީ ރާއްޖެ އެވެ. އެންމެންގެ ސަމާލުކަން ލިބެނީ ވެސް ރާއްޖެ އަށެވެ. މި އަހަރު ވެސް ހަމަ އޮތީ މިގޮތަށެވެ. ޖަރުމަނުގެ ވެރިރަށް ބާލިންގައި "އައިޓީބީ 2018" ފެށީ "ދިވެހިރާއްޖެ" އަޑު ގަދަ ކޮށެވެ.\nބާލިންގެ މެސީ ބާލިން ކޮންވެންސަން ސެންޓަރުގައި ފެށި މި ފެއާގައި ރާއްޖޭގެ 100 ކުންފުންޏަކުން 280 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ބައިވެރިވެފައި ވެއެވެ.\nމި އަހަރުގެ ފެއާގައި ރާއްޖޭގެ ފަރާތުން އެންމެ އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވެލައްވާނީ ޖަރުމަނުގައި ހުންނަވާ ރާއްޖޭގެ ސަފީރު ޖަމީލާ އަލީ އާއި ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަންއިން ރާއްޖެއިން ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ ސަފީރު އަހްމަދު ޝިއާން އެވެ. މީގެ އިތުރުން އެންމެ އިސްކޮށް ހަރަކާތެރިވެ ވަޑައިގަންނަވަނީ މޯލްޑިވްސް މާކެޓިން އެންޑް ޕީއާރު ކޯޕަރޭޝަން (އެމްއެމްޕީއާރްސީ) ގެ އެކްޓިން މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ހާރިސް މުހައްމަދެވެ.\nދުނިޔޭގެ ޓްރެވަލް ކޮމިއުނިޓީގެ އެންމެ ބޮޑު ފެއާ ކުރިއަށްދާނީ އާދިއްތަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށެވެ.\nމި އަހަރުގެ އައިޓީބީ ފެއާގެ ރާއްޖޭގެ ސްޓޯލް ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ ކުލަތައް ފެންނަ ގޮތަކަށެވެ. ފެއާގައި ރާއްޖޭގެ ސަގާފަތާއި ރީތިކަން ދައްކުވައިދެ އެވެ. ރާއްޖޭގެ ސްޓޯލު ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ އުނދޯއްޔާއި ޖޯލި ރަށްރަށުގެ ގޮނޑުދޮށްތަކުގައި ހުންނަ ހުދު ދޮންވެލި ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ.\nއަދި ކުރީގެ އަހަރުތަކެކޭ އެއްގޮތަށް މި އަހަރުވެސް ރާއްޖޭގެ ސްޓޯލުން ދިވެހި ކާނާ ލިބެން ހުރެ އެވެ. ރާއްޖޭގެ ސްޓޯލަށް ޒިޔާރަތް ކުރާ މީހުންނަށް އަތުޖެހި އާއި ތެލުލިކެޔޮ އަދި ރިހާކުރާއި ދިވެހިން ހެނދުނު ސަޔަށް ބޭނުންކުރާ މަސް ހުންޏާއި ރޮށި ފަދަ ބާވަތްތަކުގެ ރަހަ ބެލުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލާފައިވެ އެވެ. އަދި ރާއްޖޭގެ ސްޓޯލަށް ޒިޔާރަތް ކުރާ މީހުންނަށް ވާޗުއަލް ރިއަލިޓީގެ އެހީގައި ރާއްޖޭގެ ކަނޑު އަޑީގެ މާހައުލު ބަލައިލުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް ލިބޭނެ އެވެ.\nއައިޓީބީ ފެއާގައި ބާލިން ޕެލަސް ހޮޓެލްގައި "މޯލްޑިވިއަން" ނައިޓް އޮންނާނެ އެވެ. ނޫސްވެރިންނާއި މެހުމާނުންނަށް ދައުވަތު ދީގެން ބާއްވާ ރޭގަނޑުގެ ކެއުމަކީ ގިނަ ބަޔަކު އެއް ފުރާޅެއްގެ ދަށުން ބައްދަލުވާނެ އިވެންޓެކެވެ.\nދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ޓޫރިޒަމް އިވެންޓުގައި މި އަހަރު ދުނިޔޭގެ ފަސް ބަރުގެ 180 ގައުމަކުން 10،000 ކުންފުނި ބައިވެރިވެ އެވެ. މީގެތެރެއިން 1000 ފަރާތަކީ ޓޫރިޒަމް ދާއިރާގައި އެންމެ ހާއްސަ ފަރާތްކެވެ. މި ފެއާއަށް ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް 28،000 މީހުން ޒިޔާރަތް ކުރެ އެވެ. އަދ ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް މި ފެއާއިން ލިބޭ ވިޔަފާރީގެ އަގު އެއް ބިލިއަން ޔޫރޯއަށްވުރެ މަތިވާ ކަމަށްވެ އެވެ.\nއައިޓީބީ ކުރިއަށްދާ ޖަރުމަނަކީ ރާއްޖެއަށް މުހިންމު މާކެޓެކެވެ. އެ ގައުމުން މިދިޔަ އަހަރު އައި ޓޫރިސްޓު ރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމްގެ 2.6 ޕަސެންޓް ހިއްސާ ކުރިއިރު، މިދިޔަ އަހަރު 112,109 މީހުން ޒިޔާރަތް ކޮށްފައިވެ އެވެ.\nއައިޓީބީ ފެއާ ޓޫރިޒަމް އެމްއެމްޕީއާރްސީ\nއައިޓީބީއަށް ދާން ވިސާ ނުލިބުނީ ތިން މީހަކަށް\nގިނަ ބަޔަކާއެކު ރާއްޖެ އައިޓީބީއަށް ތައްޔާރު\nއެމްއެމްޕީއާރްސީ އެމްޑީއަކަށް ތޮއްޔިބު


Lebabon gai ehaa baarah govee koacheh? | Mihaaru\n05 އޯގަސްޓް 2020 - 11:14 16 comments\nލުބްނާނުގެ ވެރިރަށް ބައިރޫތުގެ ބަނދަރުމަތީ ސަރަހައްދެއް އަޅިއަށް ހަދާލި ބާރުގަދަ ގޮވުމާ ބެހޭ ގޮތުން އެކި ގޮތްގޮތަށް އަންނަނީ ވާހަކަ ދައްކަމުންނެވެ. އެއީ އެކްސިޑެންޓެއް ކަމަށް ވިޔަސް ނުވަތަ ބަޔަކު ދިން ހަމަލާއެއް ކަމަށް ވިޔަސް އެވަރުގެ ގޮވުމެއް ފެނުނު މީހަކު ދުނިޔޭގައި މަދުވާނެ އެވެ.\nގޮވުމުގެ އަސްލާ ބެހޭ ގޮތުން ދެކެވެމުން އަންނަ ވާހަކަތަކަށް ބަލާއިރު މިހާތަނަށް ބެލެވިފައިވަނީ ގޮވާފައި ވަނީ ވަރަށް ފަސޭހައިން ގޮވާ ކެމިކަލްގެ ބާވަތެއް ކަމަށްވާ އެމޯނިއަމް ނައިޓްރޭޓް ކަމަށެވެ. އެއީ ދަނޑުވެރިކަމުގައި ގަސްކާނާގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާ އެއްޗެކެވެ. ގޮވި ގުދަނުގައި މީގެ 2،700 ޓަނުގެ ކެމިކަލް ހުރި ކަމަށްވެ އެވެ.\nލުބްނާންގެ ބޮޑުވަޒީރު ހަސަން ދަޔާބް ވިދާޅުވީ ގޮވާފައި ވަނީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ދޯދިޔާ ގުދަނެއްގައި ހުންނަތާ ހަ އަހަރު ވެފައިވާ 2،700 ޓަނުގެ އެމޯނިއަމް ނައިޓްރޭޓް ކަމަށެވެ. ބޮޑުވަޒީރުގެ މި ވާހަކަ އަށް ބާރު ލިބެނީ މީގެ ހަ އަހަރު ކުރިން 2013 ވަނަ އަހަރު މީގެ ކެމިކަލް ހަމަ މި އަދަދަށް ބޯޓަކުން އެ ބަނދަރަށް ބާލާފައިވާކަން އެނގެން އޮތުމުންނެވެ. އެކަމަކު މި ކެމިކަލްތަކުގައި ރޯވާން މެދުވެރިވީ ކީއްވެކަމެއް ނޭނގެ އެވެ.\nޔުނިވާސިޓީ އޮފް މެލްބަންގެ ކެމިކަލް އެންޖިނިއަރިން ލެކްޗަރާއެއް ކަމަށްވާ ގެބްރިއަލް ޑަ ސިލްވާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިއީ އޭގެ ޒާތުގައި ގޮވާ ކެމިކަލެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު މިއީ އޮކްސިޑައިޒާ އެކެވެ. މާނަ އަކީ އެހެން އެއްޗެއްގައި ރޯވުމަށް ބޭނުންވާ އޮކްސިޖަން ފަސޭހައިން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެހީވާ މާއްދާއަކަށްވުމެވެ.\nއެކަމަކު އޭނާ ވިދާޅުވީ ވަކި ހާލަތްތަކެއް މެދުވެރިވެގެން މި ކެމިކަލްގައި ވެސް ރޯވެދާނެ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އެއީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nކެމިކަލް ގުދަން ގޮވައި މުޅި ސަރަހައްދު އަޅިއަށް ވެފައި\n"ވަރަށް އާދަޔާ ހިލާފް ހާލަތްތަކެއް މެދުވެރިގެން މި ކެމިކަލުން ގޮވުމެއް އުފެދޭނީ،" ޑަ ސިލްވާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެމޯނިއަމް ނައިޓްރޭޓަށް ތެލުގެ އަސަރުކުރުން ފަދަ ކަމެއް ދިމާވެގެން އެއީ ގަދަޔަށް އަލިފާން ހިފާ އެއްޗަކަށް ބަދަލުވެދާނެ ކަމަށެވެ. "ހީވަނީ އެއީހެން މި ދިމާވި ގޮތަކީ."\nގުދަން ގޮވައި މުޅި ސަރަހައްދަށް ފެތުރިގެން ދިޔަ ގޮތް ފެންނަ ހަތަރު ފޮޓޯ\nގޮވުމާ އެކު ކެމިކަލްތައް އަނދައި ދުމަށް ވެގެން ދިޔަ ނަމަވެސް ދުމުގެ ސަބަބުން ވައި ތަޣައްޔަރުވެ ވާރެޔާ އެކުވެ ވެހިއްޖެ ނަމަ އިތުރު ގެއްލުންތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ބިރު އެބަ އޮތް ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ވިދާޅުވެ އެވެ.\n"އެ އެރި ދުންގަނޑަށް ބެލީމަ ފެންނާނެ ލޭ ރަތް ކުލައިގަ ހުރިތަން. އެއީ ނައިޓްރޮޖަން އޮކްސައިޑުން ވައި ތަޣައްޔަރުވުމުން ހުންނާނެ ގޮތް،" ޑަ ސިލްވާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nލުބްނާންގައި ގޮވީ 2،700 ޓަނުގެ އެމޯނިއަމް ނައިޓްރޭޓް ކަމަށްވާ ނަމަ އެއީ 1947 ވަނަ އަހަރު ޓެކްސަސް ސިޓީގައި ގޮވި ވަރަށް ވުރެ ވެސް ބޮޑު ގޮވުމެކެވެ. އެފަހަރު 2،300 ޓަނުގެ އެމޯނިއަމް ނައިޓްރޭޓް ގޮވުމުގެ ސަބަބުން ގާތްގަނޑަކަށް 500 މީހުން މަރުވި އެވެ. ގޮވުމުގެ ސަބަބުން 15 ފޫޓުގެ އުސް ރާޅެއް އުފެދުނެވެ. -- ގާޑިއަން\nއިތުރު ލިޔުންތައް ލުބުނާން


ވިޔަފާރިތަކަށް އެކަށޭނަ މިންވަރަށް، މާލީ އިދާރާތަކުން ފަންޑު ލިބޭނެ ގޮތްތައް ނެތުމަކީ ގޮންޖެހުމެއް:ރައީސް – Haftha\nWed,3June, 2020, 4:37 pm\nވިޔަފާރިތަކަށް އެކަށޭނަ މިންވަރަށް، މާލީ އިދާރާތަކުން ފަންޑު ލިބޭނެ ގޮތްތައް ނެތުމަކީ ގޮންޖެހުމެއް:ރައީސް\nވިޔަފާރިތަކަށް އެކަށޭނަ މިންވަރަށް، ރާއްޖޭގެ މާލީ އިދާރާތަކުން ފަންޑު ލިބޭނެ ގޮތްތައް ނެތުމަކީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއްކަމުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nކެޕިޓަލް މާކެޓް ފޯރަމް 2019 ޝަރަފުވެރިކޮށްދެއްވާ ވާހަކަފުޅުދައްކަވަމުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ވިދާޅުވީ ކޮންވެންޝަނަލް އަދި އިސްލާމިކް ބޭންކިންގ ނިޒާމު ރާއްޖޭގައި އޮތްނަމަވެސް ވިޔަފާރިތައް ކުރިއެރުމުގައި ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއިން ވިޔަފާރިތަކަށް އެކަށޭނަ މިންވަރަށް، ރާއްޖޭގެ މާލީ އިދާރާތަކުން ފަންޑު ލިބޭނެ ގޮތްތައް ނެތުމަކީ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުންކަމުގައި ރައީސް ވިދާލުވިއެވެ.\nއެގޮތުން ބޭންކިންގ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ކުންފުނިތަކަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް މާލީ އެހީތެރިކަން ލިބެންނެތްކަންވެސް ރައީސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން މި މައްސަލައަށް އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ޙައްލަކީ ކެޕިޓަލް މާކެޓްކަމަށާއި، އެގޮތުން ރާއްޖޭގައި ވިޔަފާރިތައް ފެށުމަށާއި، ވިޔަފާރިތައް ކުރިއަރުވަން ބޭނުންވާ ފައިސާގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ، އިތުރު ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ކެޕިޓަލް މާކެޓް ހެދިދާނެކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\n“ކުދި އަދި މެދުފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް، މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ސްކީމްތަކެއް މިހާރުވެސް ސަރުކާރުން ވަނީ ފަށާފައި. އަޅުގަނޑު ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، ކެޕިޓަލް މާކެޓް ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ގިނަ އިންވެސްޓަރުންގެ ބައިވެރިވުމާއެކު، މި ދެންނެވި ސްކީމްތައް ފުޅާކުރުމަކީ ވަރަށް ބޭނުންތެރި ކަމެއް” ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިދިޔަ އެޕްރީލް މަހުގެ ތެރޭގައި “މޯލްޑިވްސް ފަންޑް މެނޭޖްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން ލިމިޓެޑް”ގެ ނަމުގައި ސަރުކާރުގެ 100 އިންސައްތަ ހިއްސާވާ ކުންފުންޏެއް ސަރުކާރުން އުފެއްދެވުމުގެ ބޭނުމަކީ، ޤައުމީ ތަރައްޤީގެ ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލުކުރުމަށް ސަރުކާރު މެދުވެރިކޮށް ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް އިތުރުކުރުންކަމަށްވެސް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ. ރައީސް ވިދާޅުވީ އެ ކުންފުނީގެ މަޤްޞަދުތައް ހާސިލުކުރުމަށް ކެޕިޓަލް މާކެޓަކީ ވަރަށް އެކަށޭނަ މުއައްސަސާއެއް ކަމަށް ގަބޫލުފުޅު ކުރައްވާކަމަށެވެ.\nރައީސްގެ ވާހަކަފުޅުގައި ވަނީ ރާއްޖެ އޮންނަ ގޮތުން ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކުގައި ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކުރިމަތިވާކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން ކުޑަ އާބާދީއެއްގައި ކެޕިޓަލް މާކެޓް މެދުވެރިކޮށް، ޤައުމީ ތަރައްޤީގެ ބޮޑެތި މަޝްރޫޢުތަކަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދުމަކީ ގޮންޖެހުމެއްކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި މާލީ އިދާރާތައް ގުޅިގެން މިކަމަށް އެދެވޭ ހައްލުތަކެއް ހޯދިދާނެކަމަށްވެސް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\n“ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ރާއްޖެ ތަރައްޤީކުރުމަށްޓަކައި، ކެޕިޓަލް މާކެޓުގެ ތެރެއިން ވަކި އިންތިޒާމެއް ހަމަޖައްސައި، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކައުންސިލުތަކަށް މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީގެން، ރަށްތައް ތަރައްޤީކުރުމުގެ މަޝްރޫތައް ހަލުވި ދުވެއްޔެއްގައި ހިންގިދާނެ. އޭރުން ޖަޒީރާ ރާއްޖޭގެ ތަޞައްވުރު ޙަޤީޤަތަކަށް ހެދުން ވަރަށް ފަސޭހަވާނެ” ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި ސަރަޙައްދުގެ އިސްލާމިކް ފައިނޭންސިންގގެ ހަބަކަށް ރާއްޖެ ހެދުމަކީ ސަރުކާރުގެ ތަޞައްވުރަކަށްވުމާއެކު، ރާއްޖޭގައި މިހާރު ފުޅާވަމުން އަންނަ އިސްލާމިކް ބޭންކިންގ އާއި، އިސްލާމިކް ފައިނޭންސްގެ ދާއިރާ އިތުރަށް ކުރިއެރުވޭނީ، ކުންފުނިތަކާއި ސަރުކާރުވެސް، މާލީ އެހީތެރިކަން ހޯދާ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި، އިސްލާމިކް ކެޕިޓަލް މާކެޓުގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެންކަން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.


Euro 2020: Group E- Poland aai Spain vee evvaru,2team avves furusathu eba oih - vNews.mv\nސްޕެއިން އާއި ޕޮލެންޑް ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން- ފޮޓޯ:- ގެޓީ އިމޭޖަސް\nޔޫރޯ 2020: ގްރޫޕް އީ- ޕޮލެންޑާއި ސްޕެއިން ވީ އެއްވަރު، ދެ ޓީމަށްވެސް ފުރުސަތު އެބައޮތް\nއައްފާން މުހައްމަދު 20 June 2021, 02:20\nޔޫރޯ 2020 ގެ ގްރޫޕް އީގައި ޒުވާން ސްކޮޑަކާއެކު މުބާރާތާއި ކުރިމަތިލި ސްޕެއިން އާއި ޕޮލެންޑުގެ ކުރިމަތިލުން އެއްވަރު ވެއްޖެއެވެ.\nމި މެޗު އެއްވަރުވި ނަމަވެސް ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ފަހު މެޗުން މި ދެ ޓީމު ހޯދާ ނަތީޖާއަކުން މުބާރާތުގެ ދެވަނަ ބުރަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ދެ ޓީމަށްވެސް އެބަ އޮތެވެ.\nއެގޮތުން ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ފަހު މެޗުގައި ސްޕެއިން އިން ސްލޮވާކިއާ އާއި ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗުން މޮޅުވެގެން ދެވަނަ ބުރަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްއިރު ޕޮލެންޑަށް ކިރިއާވެސް ފުރުސަތެއް އޮތީ ފަހު މެޗުގައި ސްވިޑެންގެ މައްޗަށް މޮޅަކާއެކު ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ނެރެވިގެންނެވެ. މިވަގުތު ތާވަލު އޮތްގޮތުން ދެވަނަ ބުރަށް ދާނީ ހަތަރު ޕޮއިންޓާއެކު އެއްވަނައިގައި އޮތް ސްވިޑެން އާއި ތިން ޕޮއިންޓާއެކު ދެވަނައިގައި އޮތް ސްލޮވާކިއާ އެވެ. ސްޕެއިން އަށް ދެ މެޗުން ދެ ޕޮއިންޓު ލިބޭއިރު ޕޮލެންޑަށް ލިބެނީ އެންމެ ޕޮއިންޓެކެވެ.\nއަމިއްލަ ގައުމުގައި ސްޕެއިން އިން ޕޮލެންޑާއި ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މި މެޗު އެއްވަރުވީ 1-1 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ. މުބާރާތުގައި ސްޕެއިން ކުޅުނު ފުރަތަމަ މެޗުވެސް ވީ އެއްވަރެވެ. ސްވިޑެން އާއި ދެކޮޅަށް ކުޅުނު ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ފުރަތަމަ މެޗު 0-0 އިން އެއްވަރުވިއިރު އެ މެޗެކޭ އެއްފަދައިން މި މެޗުގައިވެސް ސްޕެއިން އަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ ލިބުނު ފުރުސަތުތަކުގެ ބޭނުން ނުހިފުމެވެ.\nއެގޮތުން މި މެޗުގައިެވސް މޮޅަށްކުޅެ މެޗުގެ ޕޮސެޝަން އިންސައްތަ ޑޮމިނޭޓްކުރުމުގެ އިތުރުން ގިނަ ހަމަލާތައް އުފެއްދީވެސް ސްޕެއިން އެވެ. 77 އިންސައްތަ ޕޮސެޝަން ސްޕެއިން އިން ކޮންޓްރޯލް ކުރިއިރު އެ ގައުމުން ވަނީ މެޗުގައި ޖުމްލަ 12 ހަމަލާއެއް އުފައްދާފައެވެ. އޭގެތެރެއިން އެ ޓީމަށް ގޯލާއި އަމާޒު ކޮށްލެވުނީ ފަސް ހަމަލާއެކެވެ.\nމެޗުގައި ފުރަތަމަ ލަނޑު ޖަހާ ލީޑު ނެގީވެސް ސްޕެއިން އިންނެވެ. ފުރަތަމަ ހާފުގެ 25 ވަނަ މިނެޓުގައި މި ލަނޑު އެ ޓީމަށް ކާމިޔާބު ކޮށްދިނީ އިތުބާރު ފޯވާޑް އަލްވާރޯ މޮރާޓާ އެވެ. މިއީ ޖެރާޑް މޮރޭނޯ ތަނަވަސްކޮށްދިން ފުރުސަތަކުން މޮރާޓާ ކާމިޔާބުކުރި ލަނޑެކެވެ.\nމި ނަތީޖާ އާއިއެކު ފުރަތަމަ ހާފުގެ ކުޅުން ނިމުނުއިރު ދެވަނަ ހާފުގެ ކުރީކޮޅު ޕޮލެންޑުން ވަނީ ރަނގަޅު ފުރުސަތުތަކެއް ތަނަވަސްކޮށްފައެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ މިހާފުގެ9ވަނަ މިނެޓުގައި އެ ޓީމުން ލަނޑެއް ޖަހާ މެޗުގެ ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކުރުމެވެ. މިއީ ޖޮޒްވިއާކް ނަގައިދިން ހުރަހެއް ބޮލުން ގޯލުގެ ތެރެއަށް ވައްދާލައިގެން ޕޮލެންޑުގެ ކެޕްޓަން ރޮބާޓް ލެވަންޑޮސްކީ ކާމިޔާބު ކޮށްދިން ލަނޑެކެވެ.\nދެވަނަ ހާފުގައި ސްޕެއިން އަށްވަނި ލީޑުނަގަން އިތުރު ފުރުސަތެއް ލިބިފައެވެ. 58 ވަނަ މިނެޓުގައި ސްޕެއިން އަށް އަލުން ލީޑު ނެގުމަށް ޕެނަލްޓީއެއް ލިބުނުއިރު މޮރޭނޯ ފޮނުވާލި ޕެނަލްޓީ ޖެހުނީ ގޯލުގެ އަރިމަތީ ދަނޑީގައެވެ. އަދި ދަނޑީގައި ޖެހިފައި ރިބައުންސަށް އައި ބޯޅަ މުޅިން ހުސް ގޯލެއްގެ ތެރެއަށް ވައްދާލަން މޮރާޓާ އަށް ދެވަނަ ފުރުސަތެއް ލިބުނުއިރު މޮރާޓާ ފޮނުވާލި ބޯޅަ ދިޔައީ ގޯލާއި އަމާޒުނުވެ ބޭރަށެވެ.\nމި މެޗާއެކު މިއީ 1996 ވަނަ އަހަރަށްފަހު ޔޫރޯ މުބާރާތެއްގައި ސްޕެއިން އަށް ފުރަތަމަ ދެ މެޗުން މޮޅެއް ނުހޯދުން ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އަދި މި މެޗުގައި ޖެހި ޕެނަލްޓީ ކާމިޔާބު ނުކުރެވުމާއެކު މިއީ ޔޫރޯގައި މެޗެއްގެ ތެރެއިން ސްޕެއިން އަށް އެންމެފަހުން ލިބުނު 8 ޕެނަލްޓީގެ ތެރެއިން އެޓީމަށް ކާމިޔާބު ނުކުރެވުނު5ވަނަ ޕެނަލްޓީކަންވެސް ފާހަގަ ކޮށްލެވެއެވެ.\nމި ގުރޫޕުގެ އެންެމެ ފަހު މެޗުތައް ކުޅޭނީ މި މަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހުގެރޭ 21:00 ގައެވެ.\nޔޫރޯ 2020 ޔޫރޯ: ގްރޫޕް އީ ސްޕެއިން ކުޅިވަރު


ސިވިލް ސަރވިސްގެ އިދާރާތަކުން ފޯނަށް ޖަވާބުދިނުމާއި ފޯނު މެދުވެރިކޮށް އާއްމު ރައްޔިތުން އޮޅުންފިލުވަން ބޭނުންވާ މައުލޫމާތު ލުއި ފަސޭހަ ނިޒާމެއްގެ ދަށުން ލިބޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުމުގެ މަގްސަދުގައި ރިސެޕްޝަންގެ މަސައްކަތް ބަލަހައްޓާ ވެރިންނާއި ޕަރމަނަންޓް ސެކްރެޓަރީންނަށް 30 ޖުލައި 2019 ގައި ހާއްސަ ފޯރަމެއް ބާއްވައިފިއެވެ.\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ އެދުމުގެ މަތިން ސިވިލް ސަރވިސް ޓްރެއިނިންގ އިންސްޓިޓިއުޓް އިން އިންތިޒާމްކޮށްގެން ކަސްޓަމްސް ގެ މީރުބަހުރު މާލަމުގައި ބޭއްވުނު މި ފޯރަމުގައި ސިވިލް ސަރވިސް ގެ 34 އިދާރާއަކުން 60 ބައިވެރިން ވަނީ ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ރައީސުލްޖުމްހުރިއްޔާގެ އޮފީހުގެ2ބޭފުޅަކު ވެސް މި ފޯރަމުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އާއްމު ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދެވޭ ޙިދުމަތުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް މި ފޯރަމް ތެރޭގައި ވަނީ ހުށަހެޅިފައެވެ. އަދި ވީހާ ވެސް އަވަހަކަށް މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދޭނެ ގޮތަކަށް މިނިސްޓްރީ ތަކުންނާއި އެހެނިހެން އިދާރާތަކުން މަސައްކަތް ކުރުމަށް ކޮމިޝަނުން ވަނީ އެދިލައްވާފައެވެ.\nމި ފޯރަމުގައި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް ޑރ. އަލީ ޝަމީމް އަދި ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންނާއި ކޮމިޝަނުގެ އިސް ވެރިން ވަނީ ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައެވެ.


An'bimeehaage Ufandhuvas Han'dhaan Nethumakee Qaanoony Kusheh - Vaguthu\nކޮވިޑް-19: 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖެ އިން 78 މީހަކު ވަނީ ފައްސިވެފައި - 17 ގަޑިއިރު ކުރިން\nއަނބިމީހާގެ އުފަންދުވަސް ހަނދާންނެތުމަކީ ގާނޫނީ ކުށެއް\nކައިވެނިކޮށްގެން އުޅޭއިރު ގިނަ ފަހަރަށް ދެމަފިރިންނަށް އަންނަ އެކި އެކި ޚާއްޞަ ދުވަސްތަކަކީ އެ ދުވަސްތަކެއްގެ މަތިން ވަގުތު އޮއްވައި ހަނދާންކޮށް ވީހާވެސް ރަނގަޅަށް ތައްޔާރުވެ ހުރުން މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިގޮތުން ކައިވެންޏެއްގައި ހަނދާންކުރުން އެންމެ މުހިންމު އެއް ދުވަހަކީ އެކަކު އަނެކަކުގެ އުފަންދުވަހެވެ. މިއީ ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅޭ ދެމަފިރިންގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން ވަރުގަދަވުމުގެ ނިޝާނެއްގެ އިތުރުން އެކަކު އަނެކަކަށް ކުރާ އިތުބާރާއި ލޯބި އިތުރުވާންވެސް މެދުވެރިކުރުވާ ކަމެކެވެ.\nކައިވެންޏެއްގައި ގިނަ ފަހަރަށް އަނބިމީހާ މިފަދަ ދުވަސްތައް ހަދާންނެތުމުން މާ ބޮޑު ކަމަކަށް ވެގެންނުދިޔަނަމަވެސް ފިރިމީހާ އަނބިމީހާގެ އުފަންދުވަސް ހަދާން ނައްތާލުމަކީ ކުރަން ހެޔޮވާވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ދެކުނު ޕެސިފިކް ކަނޑުގައި އޮންނަ ޖަޒީރާ ރަށްތަކެއްގެ މައްޗަށް އެކުލަވާލެވިފައިވާ ގައުމު ސަމޯއާ އަކީ މިފަދަ ކަންކަން އާދަޔާޙިލާފަށް ސީރިއަސްކޮށް ނަގާ ގައުމެކެވެ. މިގޮތުން ސަމޯއާގައި ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅޭ ދެމަފިރިންގެ ތެރެއިން އަނބިމީހާގެ އުފަންދުވަސް ހަދާންނައްތާލައިފި ފިރިހެން މީހާއަށް އެކުރެވިގެންދިޔައީ ގާނޫނީގޮތުން ކުށެކެވެ.\nމިފަދަ ޤާނޫނެއް އައުމަށް މެދުވެރިވި ސީދާ ސަބަބެއް ތަފްސީލާއިއެކު ހާމަވެފައި ނެތްނަމަވެސް އެގައުމުގެ ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނާގޮތުގައި މިއީ އެގައުމުގެ ކައިވެނިކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ގުޅުން ވަރުގަދަކޮށް ކައިވެނިތަކުގައި ދިމާވާ މައްސަލަތައް މަދުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން އެޅިގެންދިޔަ ފިޔަވަޅެކެވެ. މިހެން ބުނާ ފަރާތްތަކުގެ ބަސް ގަބޫލުކުރާނަމަ މިއީ ގައުމެއްގައި ވަރީގެ މިންވަރު ދަށްކުރުމަށްޓަކައި އެޅިގެންދިޔަ އެންމެ އާދަޔާހިލާފް އެއް ފިޔަވަޅަށްވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ކޮންމެ ގޮތަކަށްވިޔަސް 200،000 އެއްހާ މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ ސަމޯއާގެ މި ގާނޫނަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ހައިރާންކުރުވަނިވި ގާނޫނުތަކުގެ ފޮތެއް ނުވަތަ ލިސްޓެއް އެކުލަވާލާނަމަ އެ ލިސްޓުގެ ކުރިން ޖާގަހޯދާނޭކަންވެސް ކަށަވަރު ގާނޫނެކެވެ.\nއިންޑިއާގައި ރާމާމަކުނުތަކެއް ސައިންސްވެރިނަށް ހަމަލާދީ ކޮވިޑްގެ ސާމްޕަލްތަކެއް "ފޭރިގެންފި"\nވިހެއި އިރު ދެ އަނގަހުރި ކުއްޖެއް، އޮޕަރޭޝަން ކާމިޔާބު\nގެއްލިގެން އުޅުނު ބައްޕަ ޓިކްޓޮކް ވީޑިއޯއެއްގެ ސަބަބުން ފެނިއްޖެ\nޖޫން 11, 2019 15:01\nކޮންމެކަމެއްގައި ގާނޫނީ ކުލަ ޖެއްސުމުން، ބައެއް ކަންކަމުން ނިކުންނާނީ ނުރަނގަޅު ނަތީޖާ. ތިޔަ ކަންވެސް ވާނީ ލޯބި ހީނަރު ކުރުވާ ކަމަަަަަަކަށް.\nޖޫން 11, 2019 21:38\nގާނޫނީއަސް ގާނޫނީ ނޫނަސް ހަރާމް ކަމެއް ވާނީ ހަރާމްކަމަކަށް. ހަރާމްކަމަކުން ލޯބި ހީނަރުވުން ނޫންކަމެއް ނުވާނެ\nކޮންމެ ދުވަހަކާއި ކޮންމެ ރެއަކު ދެމަފިރިން ކުރަން ޖެހޭ ކަންތައްތައް!\nނަރުދޫ މީހެއްގެ ބަނޑަށް ދަރިފުޅު ނިޔާވެއްޖެ


ނާއިންސާފު3– Esfiya\nކިތަންމެ ބޭނުން ނުވިޔަސް އަހަރެން ބެލްއަށް ފިއްތާލީމެވެ. ރުކާން އަހަރެންނަށް ވަމުން ދިޔަ ގޮތް ބަލަން ހުއްޓެވެ. އެހެން ނުވާންވީ ސަބަބެއްވެސް ނެތެވެ. މިހާރު އެއީ އަހަރެންގެ ޙަޔާތުގެ އެއްބައި ނަމަވެސް އެމީހުންނަކަށް އަހަރެންގެ މާޒީއެއް ނޭންގޭނެއެވެ. ޑިއުޓީ އޮތުމުން މަޑު ނުކޮށް ޖިހާން ދިޔައީއެވެ.\nދޮރު ހުޅުވީ ލުވެއިޒްއެވެ. މަ ކަހަލަ ނިދަންމިޔަރެއް އެހާ ހެނދުނު ފެނުމުން އޭނާ ރަނގަޅަށްވެސް ހައިރާން ވިއެވެ. އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް ހައިރާން ވީ، ފަހަތުގައި ހުރި ރިކް ފެނިފައެވެ. ރުކާން އާއި ލުވެއިޒް އާއި ދެމެދު އެކުވެރިކަންވެސް ނުއޮންނަ އިރު އަހަރެން ރިކް ގޮވައިގެން އައުމުން ހައިރާން ވީއެވެ. ނަމަވެސް ސުވާލެއް ނުކޮށް އެތެރެއަށް ވަނުމަށް ތަން ދެއްކިއެވެ.\n“ޒިން، މިއޮތް ފަތިހު ކީތްކޮށްލަން ތި ވަޑައިގަތީ؟” ލުވެއިޒް އަހާލިއެވެ.\n“ހަމަ ލޯބިވާ ދެކިލަން” ލުވެއިޒްގެ ދެ އަތުގައި ހިފަމުން އަހަރެން ރަނޑު ގޮތަކަށް ބުނެލީމެވެ.\n“އަސްލު އެމަންޖެ ކައިރިއަށް.” ސިޑިން ފައިބައިގެން އައި އަންހެން ކުއްޖާއަށް އިޝާރާތް ކޮތް ރުކާން ބުނެލިއެވެ. އަހަރެން ހީކުރި ކުލަވަރެއް ލުވެއިޒްގެ މޫނަކުން ނުފެނުނެވެ. “ޑޫ ޔޫ އީވެން ނޯ ހަރ؟” ލުވެއިޒް ބުނެލި އެއްޗަކުން އަހަރެން އެކުއްޖާއަށް ބަލާލީމެވެ. އެއީ…. އެއީ ރޭ މަށަށް ފެނުނު ކުއްޖާއެވެ. އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ދުވާލުގެ އަލީގައި އޭނަ މާ ފުރިހަމައެވެ.\n“މައި ސެކަންޑް ސިސް، އެލީނާ” އެލީޒާ އާއި އެހާ ވައްތަރީ އެހެންވެތާއެވެ. އަހަރެން އެހެންހޭ ލުވެއިޒްއަށް ބުނެލުމަށްފަހު އެލީޒާ އާއި ވާހަކައެއް ދައްކާލަން އެބެތް ކަމުގައި ބުނުމުން، ފުން ނަޒަރަކުން މަށަށް ބަލައިލުމަށް ފަހު މައްޗަށް އަންނަން ބުނެލިއެވެ. ދިމާ ނުކުރީ ރުކާން ހުރުމުން ކަންނޭންގެއެވެ. ކޮންމެ ސަބަބަކާ ހުރެ ނަމަވެސް އަހަރެން ހަމަޖެހިލުމުގެ ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލީމެވެ.\nމަށާއި ރުކާން ސޯފާގައި އިށީނީމެވެ. މާ ގިނައިރެއް ނުވެ އެލީޒާ އައެވެ. އަދި ލުވެއިޒް އާއި ދެމީހުން އައިސް އިށީނެވެ. އެލީޒާގެ ނަޒަރު އެންމެ ހިނދުކޮޅަކަށްވެސް އަހަރެންގެ މޫނަކުން ވަތަކެއް ނުވެއެވެ. އަހަރެން އިނީ އެކަމާ ނުހަނު ބޮލަށް އުނދަގޫވެފައެވެ. އެއްވެސް މީހަކު ވާހަކަ ނުދައްކާ، ތިރީހަކަށް ސިކުންތު ތިބުމަށް ފަހު ރުކާން ހިމޭންކަން ފޫއަޅުވާލިއެވެ.\n“އަމް… މި އައީ އެލީޒާ އާއި ސުވާލެއް ކޮށްލަން ވެގެން.”\nވަގުތުން އެލީޒާ އަހަރެންނާއި ދިމާއަށް ބަލައިލިއެވެ. އަހަރެންގެ ދުލުން ސުވާލު އަހަން ވެގެން ކަންނޭންގެއެވެ. އެންމެ ރަނގަވެ. އަހަރެން ޖީބުން ފޯނު ނަގައި ރިކޯޑްކުރުމަށް ޖައްސާލުމަށްފަހު މޭޒުމަތީގައި ފޯނު ބާއްވާލީމެވެ. ސުވާލުގެ ނަޒަރަކުން ލުވައިޒް އާއި އެލީޒާ އެއަށް ބަލައިލިއެވެ.\nއެއަށް ފަހު އަހަރެން ޔޫހާގެ ފޮޓޯއެއްނަގާ މޭޒުމަތީގައި ބާއްވާލީމެވެ. “އެރޭ ވީގޮތް ކިޔައިދެންވީ” އަހަރެން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެލީޒާއަށް ބަލައިލީމެވެ. އޭނަ ބިރެއް ފެނުނު ފަދައަކުން އަވަސް އަވަހަށް ނޭވާ ލާންފެށިއެވެ. ވަގުތު ކޮޅަކު އެހެން އިނުމަށް ފަހު، އެލީޒާ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ.\n“އެރޭ އަހަރެމެން ޕަރޓީއެއް ޕްލޭން ކުރީ، ވަރަށް ގިނަދުވަހަށް ފަހު އަހަރެމެން ފްރެންޑުން ގްރޫޕް އެއްތަންވީމަ. މިޝްއާ ޒަމް އާވެސް ވަރަށް ދުވަހަށް ފަހު އައިމަ. މި ކަހަލަ ގޮތެއް ވެދާނެއެކޭ ހިއެއް ނުކުރަން. ޔޫހާ އަކީ އަހަރުމެން ތެރެއިން އެންމެ ޑިސިޕްލިންޑް ކުއްޖާ.. ދުވަހަކުވެސް ވޭޕްއެއްގަވެސް އަތް ނުލާނެ. ކިޔެވުމަށްވެސް ވަރަށް މޮޅުވާނެ. އަބަދުވެސް ބޭނުންވާނީ ކިޔަވައި ނިންމައިގެން ރީތި ލައިފް އެއް އުޅެން… ކޮއްކޮމެން ވާހަކައާ މަމްއަށް ސިމްޕަތީ ފީލް ވާ ވާހަކަ އަބަދުވެސް ދައްކާނީ…” ޔޫހާގެ ފޮޓޯ އަތަށް ނަގައިގެން އިނދެ އެލީޒާ ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ.\n“ސިންސް ޔޫ ނޯ ހަރ ވެލް…… ފެމިލީ އާ ބެހޭ ގޮތުންވެސް ކިޔައިދީބަ..” އަހަރެން އިތުރު ކޮށްލީމެވެ.\n“ޔޫހާ ބޭނުމެއް ނުވާނެ އޭނައާ ބެހޭ އެއްވެސް މައްސަލައަކަށް ފެމިލީ ވައްދާކަށް….. ބަޓް މާޒް ބުނީމް މި ކިޔައި ދެނީ. ޔޫހާ ގެ ޑޭޑް ވޯސް އަ ރިއަލީ ބޭޑް މޭން. މަމްއަށް އަނިޔާވެސް ކުރިޔޯ.. ތިން އަހަރުކުރިން އޯވާ ޑޯސް ވެގެން މަރުވީ. ތޭންކްސް ޓު ޔުއަރ ޑޭޑް، މީހުންނަކަށް އެކަމެއް ނޭންގޭނެ. އެއްގޮތަކުން ރަނގަޅު ވިޔަސް ދެޓްސް ނޮޓް ޖަސްޓިސް.” ރުކާން އަށް ހަރުކަށި ނަޒަރެއް ދެމުން އެލީޒާ ބުނެލިއެވެ. ރުކާންގެ ބައްޕަ އަކީ، ޕޮލިސް ބޮޑުމީހެކެވެ. ޕޮލިސް ތެރޭ ހިނގާ ކޮރަޕްޝަން ގެ ވަރަށް ގިނަ ޢަމަލު ތަކުގެ ޒިންމާ ނަގަން އަފީފްބެއަށް ޖެހެއެވެ.\n“ޔޫހާގެ މަމް އަކީ އަމީނިއްޔާ ސްކޫލް މަސައްކަތު މީހެއް.. ދުވާލު ހަތަރު ދަމު މަސައްކަތް ކޮށްގެން ހޯދާ ރުފިޔާ، އިން ތިން ކުދިންގެ ޚަރަދުތައް ޒީނިޔާއްތަ ބަލަހައްޓާނެ. ހެދިކާ ކަހަލަ އެއްޗެހިވެސް ހަދާފަ ވިއްކާ ހެން ހީވަނީ” އެލީޒާ ތަފްސީލްކޮށް އޭނާގެ ވާހަކަ ނިންމާލިއެވެ. ދެން އިތުރަށް އަހާނެ އެއްޗެއް ހިތަށް ނައުމުން، އަހަރެން އޯކޭއޭ ބުނެލީމެވެ.\nތެދުވެ ކޮޓަރިއާއި ދިމާއަށް ދަމުން އެލީޒާ އަދި އެއްވާހަކަ އިތުރު ކޮށްލިއެވެ. “ޔޫހާ ވަރަށް އެ ޓޮޕިކް ވާހަކަ ނުދައްކާނެ. ބަޓް އެހާ ކްލޯސް ފްރެންޑެއް ވީމަ އެނގޭ، އޭނަ ބޯއި ފްރެންޑް އާ ވަރަށް މައްސަލަ ޖެހިފަކަން އޮތީ.. އައި ބިލީވް ހީ އިޒް ދި ސަސްޕެކްޓް. އަތޫފް މުހައްމަދް.. ޓޯޓަލް ކްރިމިނަލް އެއް.”\nއެ ބުނި އެއްޗަކާއި މެދު ވިސްނާނުލެވިގެން އުޅެނިކޮށް ރީންގެ ކޯލެއް އައިސްގެން ރުކާން ދާން ޖެހުނެވެ. އެހެންކަމުން މަށާއި ލުވެއިޒް އެކަނި ވީއެވެ erektile-apotheke.de. އަނެއްކާ އަނެއް ކަންތަކެވެ.\n“ކައެ ކީކޭ ހިތައް އަރައިގެން ތި އުޅެނީ؟” ކުރިންވެސް ހީކުރެވިފައި އޮތް ގޮތަށް ލުވެއިޒްގެ ސުވާލުތަކުން މަށަކަށް ނުރެކެވުނެވެ. އިތުރަށް ބުނެވޭނެ އެއްޗެއް ނެތުމުން އަހަރެން އެވާހަކައާއި މެދު ވާހަކަ ނުދެއްކުމަށް ލުވެއިޒް ކައިރީ އެދުނީމެވެ. އަދި މައުޟޫ ބަދަލު ކޮށްލީމެވެ.\n“އެލީނާ…. ކައެ ކޮއްކޮއޭ؟” ކުރަން ހަނދާން ނެތިފައި ހުރި ސުވާލު އަހަރެން ކޮށްލީމެވެ. އަނދާފަ އޮތް ފައްކާ ފޮޅިއެކެވެ. އެލީނާ އެތަނަށް އައީ ހަމަ އެވަގުތުއެވެ.\nލުވެއިޒް ގެ އެދުމަށް އެލީނާ އައިސް އިށީނެވެ. އަދި އަހަރެން ތަޢާރަފު ކޮށްދިނެވެ.\n“މަ ހީކުރީ ތީ ލުވެއިޒް ގެ ވަގު ބިޓެއް ކަމަށް.. އާނ ދެން ދަންވަރު ގަޑީ ގުޅާނީ ޖީއެފް އަކަށްނު.” އަހަރެން އެހެން ބުނެލުމާއިއެކު ސުވާލު ގެ ނަޒަރަކުން އެލީނާ އާއި ލުވެއިޒް އަހަރެންނަށް ބަލައިލިއެވެ.\n“ސަމްބަޑީ ދަންވަރު ޖެޓީގަ ރޯން އިންދަ މަ ދެކުނިން.” އަހަރެން ރަނގަޅަށްވެސް އެލީނާ ‘ކަޑަ’ ކޮށްލީމެވެ. އެ ދޮން މޫނު ވަގުތުން ރަތްވި އިރު، އިތުރަށް ސިކުންތެއްވެސް މަޑުކޮށް ނުލާ އެލީނާ ދިޔައީއެވެ.\nލުވެއިޒް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އެކަމާއި ނުރުހުނު ނަމަވެސް ފަރުވާލެއްނެތި އަހަރެން ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލާފައި ދިޔައީއެވެ.\nގެއަށް ދިޔައިރު، ކޮޓަރީގައި ޕެންޑްރައިވެއް އޮތެވެ. އެއީ ޔޫހާ އާއި ބެހޭ ގޮތުން ހޯދިފައިވާ ހުރިހާ މައުލޫމާތެއްގެ އިތުރުން އަތޫފް އާއި ބެހޭ މައުލޫމާތެވެ. އަހަރެންގެ އެދުމުގެ މަތިން، ޖިހާން، ޕޮލިސް އިން އެ މައުލޫމާތު ހޯދީއެވެ. ވައްކަން ކޮށްލީއޭ ބުންޏަސް ރަނގަޅުވާނެއެވެ. ލިޔެފައި ވާ ގޮތުން، މީގެ ކުރިން މާރާމާރީގެ ތުހުމަތުގައި ދެފަހަރަކު އަތޫފް ހައްޔަރު ކޮށްފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ދެ ފަހަރު ވެސް މައްސަލަ ސާބިތު ނުވެ، ދޫކޮށްލީއެވެ.\nރޭ ނުނިދުނު ތަންކޮޅު ނިދާލުމަށް ފަހު އަހަރެން ހަވީރު ދިޔައީ މަންމަ ކައިރިއަށެވެ. ވަރަށް ލަސްވަންދެން މަޑުކުރުމަށްފަހު އަހަރެން ގެސްޓް ހައުސަށް ދިޔުމަށް މިސްރާބު ޖެހީމެވެ. ނަމަވެސް ހިތަށް އައި އެއްޗެއްގެ ސަބަބުން އަހަރެން މިސްރާބު ހެންވޭރަށް ބަދަލުކޮށްލީމެވެ.\nއަހަރެންގޮސް އެތާ ހުރި ކެފޭ އަކަށް ވަދެ ހަމަޖެހިލީމެވެ. ހޯދުނު މައުލޫމާތުން ކޮންމެ ރެއަކު ހެން އަތޫފް އެ ކެފޭއަށް އަންނަކަމަށް ވެއެވެ. އެމީހުން ތިބޭ މޭޒު ދަށުގައި ސައުންޑް މޮނީޓަރ ކުރާނެ އެއްޗެށް ހަރުކުރުމަށް ފަހު އަހަރެން ކަނެއްގައި އިން ކުޑަމޭޒެއް ކައިރީ ޖައްސާލީމެވެ. އަދި ކޮފީއަކަށް އޯޑަރު ދިނުމަށްފަހު، ކަންފަތަށް ހެޑްސެޓް ޖަހާލީމެވެ.\nބަޔަކު އައިސް އެމޭޒުގައި އިށީން އިރު ނުވަގަޑި ބައި ވެދާނެއެވެ. ވަރަށް ޙާލުން އަހަރެންނަށް އަތޫފް ވަކިވިއެވެ. ޙާލުންނޭ މިބުނީ، އެންމެންވެސް ތިބީ ޓެސްޓު ޕޭޕަރުގައި އެމްސިކިޔު ސުވާލުގެ ޖަވާބު ހުންނަ ބީދައިން ކަމަށް ވާތީއެވެ. އެއްތަތްގަނޑަކުން ނަގާފައި ހުރި އެއްވައްތަރު ބަޔެކެވެ. ތަފާތެއް ފާހަގަ ކުރެވުނުކަންވެސް ނަސީބެވެ.\nއެކި އެކި ވާހަކަ ދައްކަމުން ގޮސް އެއްބަޔަކު ދިޔައެވެ. ދެންތިބި މީހުން މާ ގިނަ ވާހަކައެއް ނުދައްކާ ތާސް ކުޅުމައިގެން ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. މިއީ ބެނުންވާ މައުލޫމާތު ލިބޭނެ ވަގުތު ނޫންކަމަށް ބަލާ އަހަރެން ތެދުވަން އުޅުނު ވަގުތު އިތުރު ދެމީހުން އައިސް އެތާ މަޑުކޮށް ލިއެވެ. އެކަކަކީ މަޖިލިސް މެންބަރު އަމީން ގެ ކޮއްކޮ އަމާންއެވެ. އަނެކަކަކީ ހަމަ އެހެންމީހުންނެކޭ ވެސް އެއްގޮތަށް ހުރި މީހެކެވެ. އަހަރެން ހައިރާންވީ އަމާން އެތަނަށް އައުމުންނެވެ.\n“މިއޮތީ” ވަރަށް ސިއްރުން ނޫޓު ބޮނޑިއެއް ދިއްކޮށްލަމުން އަމާން ބުންޏެވެ. ހެޑްސެޓްގެ އެހީގައި އަހަރެންނަށް އަޑު އިވެމުން ދިޔައިރު އަހަރެން އިނީ ޤަބޫލުކުރަން ދަތިވެފައެވެ.\n“ދެން އިތުރަށް އެއްވެސް މީހެއް ކައިރީ އޭނަގެ ވާހަކަ ދައްކައިގެން ނުވާނެ.” މަޑުވެސް ކޮށް ނުލާ އަމާން ދިޔައީއެވެ offizielle website. މިމީހުންނާއި އަމާން އާއި އޮތީ ކޮން ގުޅުމެއް ހެއްޔެވެ؟\n“ދެން ނުވިސްނަބަލަ. ލަންކާއިން އެކޮޅަށް ގެންގޮއްސަ އެމީހުން އަދި އިތުރަށް ޕޭ ކުރާނެ. އޭނަ ލޫސް ވުމުގެ މައްސަލައެއް ނެތެއްނޫންތަ. އޭނަ ކަހަލަ އަންހެން ކުދިން މާލޭގަ ބައިވަރު. ކައެއަށް ބިޓެއް ނުލިބޭނެ ވަރަށް މިތަން ކުޑަތަ؟” އަމާން އާއި އެކު އައި މީހާ ވިސްނައިދޭފަދަ ގޮތަކަށް އަތޫފް އަށް ނަސޭހަތްލައިދިނެވެ. ނަސޭހަތެއް ނޫނެވެ. އެއަށް ކިޔާނީ ވަސްވާހެވެ. ޔޫހާ ކަން ޔަޤީން ނުވި ނަމަވެސް މިމީހުން އަތޫފްގެ ލޯބިވެރިޔާއަށް ކޮންމެސް ގޮތެއް ހަދައިފިތާއެވެ.\nއެމީހުން ދިޔަތާ، ފަނަރަ ވަރަކަށް މިނިޓުކޮށްފާ އަހަރެން އެތަނުން ނިކުތީމެވެ. ދެން އަހަރެން މިސްރާބުޖެހީ ބީޗަށެވެ. ބޮލަށް ވެފައިހުރި ބަރުކަން ޖެހޭ ބާރު ވައިރޯޅި އާއެކު ދޭތޯއެވެ.\nއެރޭވެސް ހަމަ އެތާނގާ އެއްކަލަ އެލީނާއެވެ. އޭނާ އެތާ އިނުން އަހަރެންނަށް ވީ ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލަ އަކަށެވެ. ދެންފަހަރަކުން ގެއްލޭނީ އެލީނާއަށްވެސް ވެދާނެ ނޫންހެއްޔެވެ؟ ލުވެއިޒް އަށް ދެރައެއް ލިބިއްޖެނަމަ އަހަރެން ވަރަށް ދެރަވާނެއެވެ.\n“ސްކޫލް ނިމުން ފަހުން އަދި ތޮޅެލާނެ އަންހެން ކުއްޖަކާވެސް ދިމާނުވޭ…. އުނދަގޫކޮށްލަން މިއައީ..” އަހަރެން ވަރަށް ހަމަ ޖެހިލާފައި އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ފޮތް ދަމައިގަތީމެވެ. ލިބުނު ސިހުމާއިއެކު، އެލީނާ ތެޅިގަތެވެ. ހީކުރި ގޮތާ ޚިލާފަށް އެއީ ލިރިކްސް ލިޔެފައި ހުރި ނޯޓު ފޮތެކެވެ. އަހަރެން އުންމީދު ކުރީ ޑައިރީ ކަމަށެވެ. އަންހެން ކުދިން ޑައިރީ ލިޔެޔޭ ކިޔާ އުޅޭތީއެވެ. އަނެއްކޮޅުން މި މަންޖެއަށް ކިޔަނީވެސް އެލީނާއެވެ.\n“އޯލް ޔުއަރސް..” އަހަރެން ފޮތް އަނބުރާ ދެމުން އެލީނާ ކައިރީ ޖައްސާލީމެވެ. “އެލީނާ….. ހާދަ ހަޑި ނަމެކޭ. މަ ވެމްޕެއަރ ޑައިރީސްވެސް ނުބެލީ، ނީނާ ކަހަލަ ހޮޓު ކުއްޖަކަށް އެލީނާ ކިޔާތީ..” ދިމާކޮށްލާނެ ގޮތެއް އަދި ދައްކާނެ ވާހަކައެއް ހިތަށް ނައިސްގެން އަހަރެން އެންމެ ފަހުން ބުނީމެވެ. ނަމަވެސް ކަނަތައްވީ އަހަރެން ހީކުރި ގޮތާ މުޅިން އިދިކޮޅަށެވެ.\n“އަސްލުވެސް ދޯ.. މަ ކީތް ކުރާނީ.. ބައްޕަ މަށަށް ކީ ނަން.. ޑެޑީ ދެރަވާނެތީ ބަދަލު ނުކޮށްވެސް މި ކެތްކޮށްލަނީ. މާޒިން ކަހަލަ ރީތި ނަމެއް މަށަށްވެސް ލިބުންނަމަ..” އެއީ އަހަރެންގެ ދުލަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނައިސްގެން، ޙަޔާތުގައިވެސް، ޖަވާބު ލަސްވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\n“އެހެން…. ތިހެންވިއްޔާ، މާޒިން އެލީނާ އަށް އެހެންނަމެއް ކިޔަންތަ؟” މޮޅުކަމެއް ރާވާލަމުން އަހަރެން އަހާލީމެވެ.\n“ޔެސް ޕްލީޒް” ޖަވާބު ނުހަނު އަވަސްވެފައި އަހަރެން ބޭނުންވި ގޮތެވެ. މީނައަށް މަމީ ކިހާވަރެއްގެ ނުލަފާކަމެއް ހުރި ކާކުކަން ނޭންގެނީއެވެ.\n“ފުއްލާ…. އޮރްޖިނޭޓެޑް ފްރޮމް ފޫލް.” އަހަރެން ލާނެއްކަމާއިއެކު ބުނެލީމެވެ. ކައިރީގައި އިނީ ކިހާ ޗިލް މީހެއްކަމެއް ނޭންގޭ ޙާލުގައެވެ.\n“ކީތްކުރަން އޮރްޖިނޭޓެޑް ކުރަންވީކީ… ބިޗޫ އިޓްސެލްފް ނުލާހިކު ރީތި.” އަހަރެންނަށް ރަނގަޅަށްވެސް ޝޮކެއް ލިބުނެވެ. ގަޓު ހުރި އަންހެން ކުއްޖެއްތާއެވެ. މަ އެލީނާއާއި އެ ނަމުން މުޚަތަބު ކޮށްފިއްޔާ ލުވެއިޒް މަގޭ ކަށްޓާއި މަހާ ވަކިކުރާނެއެވެ.\n“އަހަހަ އޯކޭ… ރީތި ނަމެއް؟ އެލީން؟ އީން؟” ކޮންމެ އެއްޗެކޭ ކިޔަސް އަހަރެން މޮޅު ނުވާނެކަން އެނގުމުން އަހަރެން ހަތިޔާރު ބެހެއްޓީމެވެ. އެލީނާ ވެސް މަޑުމަޑުން ރީތި ނަމެކޭ ބުނެލިއެވެ. އެރޭ އަހަރެން ‘އީން’ އާއި ވާހަކަ ދައްކަން އެތައް އިރަކު ހުރުމަށް ފަހު ގެއަށް އައިއިރު، ދަންވަރުން އަލިވެ ތިނެއް ޖެހީއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ކައިގެން އޮށޯތީ ނިދާށެވެ.\nއެލީނާގެ ފަރާތުން އެނގުނު ގޮތުގައި، ވޭތުވެ ދިޔަ ފަނަރަ އަހަރު އޭނާ އުޅުނީ ރާއްޖެތެރޭގައި، މަންމައާއި އެކުއެވެ. ލަމްހާ ދައްތަ، ފުއްޕާމޭގައި ހުންނަ މައްސަލައަކުން، ރާއްޖެތެރެއަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރިކަން އެނގިފައިވި ނަމަވެސް، ލުވެއިޒްގެ އިތުރު ކޮއްކޮއެއް ހުންނަ ކަމެއް އަހަރެންނަށް ކުރިޔަކުން ނޭންގެއެވެ. އީން، މާލެއަށް އައީ، ރަށުގެ ކިޔެވުމާއިމެދު ހިތްހަމަ ނުޖެހޭތީއެވެ.\n“ޒިން!!!” އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފައި ނަގަމުން ރުކާން ހަޅޭއް ލަވައިގަތެވެ. އައިރުޅިން އަހަރެން ބާލީސް ހޫރާލީމެވެ. ރުކާން ބާލީސް ނަގައި އަހަރެންގެ ގައިގައި ބޮނޑިއެއް އަޅާލިއެވެ.ވެފައި ހުރި ވަރުބަލި ކަމާއެކުވެސް އަހަރެން ތެދުވީއެވެ. މަޖުބޫރު ވެގެންނެވެ.\n“ބޮޑުކަމެއް ބޯމަތީ އޮތް އިރުވެސް ޒިން އޮންނާނީ ނިދަން.” ނުރުހިފައި ޖިހާން ބުނެލިއެވެ. ނިދިއައިމަ އެންމެންވެސް ނިދާނީ ނޫންހެއްޔެވެ. އަހަރެން ހަށިގަނޑު ދަމާލަމުން އެދެ މީހުންނަށް ބަލައިލީމެވެ. ކޮންމެވެސް ބޮޑުކަމެއް ވެއްޖެކަން ވަގުތުން އަހަރެންނަށް ނަގައިގަނެވުނެވެ.\nMe first dhw…will comment After reading ingey monster ??????♥\nAhaha yeah.?? Congra. And thanks??\nSome dialogue are awesome……. keep it up when is next part … Curiously waiting love this story sis ???\nHehe thankss.. ❤????\nWow aa usual v salhi….anehkaa kihineh baa evy???btw eleena and maaz ge bai vv majaa….thanks ehaa avahah up kohdheythy…..whn next part???\nThankss. Maazin and eleenaage bai gina kohlaanan dhen huri episodes ga. Varah avahah up kohdheynan Insha Allah\nMa Sha Allah..Mi part vec v v rythi ingey…\nMaazin nd eleena ge scene thah gina kohlahchey…keep up the gud work brw..\nyep… Thankss jiji\nދުރުގައި ވިޔަސް… (5)\nއެހެނިހެން July 26, 2013\nނިމިދާނެ ޖާނާ ހިތާ 5


މަދަވަން އަދި ޝާހްރުކް.\n10 އޯގަސްޓް 2019 - 11:16\nކަންގަނާ ރަނާވަތު ވަރަށް ވެސް ވަރުގަދަ އެކްޝަން ރޯލަކުން ފެނިފެންދާ ފިލްމު "ދާކަޅް" ގެ ޓީޒާއެއް ދައްކާލައިފި އެވެ.\nފިލްމުގެ ޝޫޓިން ވެސް އަދި ރަސްމީކޮށް ނުފަށާ ފިލްމުގެ ޓީޒާ ދައްކައިލި އިރު، މި ފިލްމުވެގެން ދާނީ މީގެ ކުރިން ކަންގަނާ ނުފެންނަ ކަހަލަ ތަފާތު ރޯލަކުންކަން ޓީޒާ އިން ހާމަކޮށްދެ އެވެ. "ދާކަޅް" ގެ ޝޫޓިން ފަށަން ހަމަޖެހިފައި ވަނީ އަންނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު އެވެ.\nމި ފިލްމަކީ ރަޒްނީޝް (ރާޒީ) ގާއީ ޑައިރެކްޓް ކުރާ އެކްޝަން ތުރިލާއެކެވެ. ފިލްމާ ބެހޭ މާ ބޮޑު ތަފުސީލެއް އަދި ހާމަކޮށްފައި ނުވާ އިރު، "ދާކަޅް" ގެ ރޯލަކުން ތައްބޫ ވެސް ފެނިގެން ދާނެ އެވެ.\nKangana Ranaut... Here's the teaser of #Dhaakad... Directed by Razneesh ‘Razy’ Ghai... Produced by Sohel Maklai... #Diwali 2020 release. #DhaakadTeaser: https://t.co/Lg8eIL7DHj\nފިލްމު ސިނަމާތަކަށް ގެންނަން ނިންމާފައި ވަނީ އަންނަ އަހަރުގެ ދިވާލީ ނުވަތަ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގަ އެވެ.\nމިދިޔަ މަހު ރިލީޒް ކުރި "ޖަޖްމެންޓަލް ހޭ ކިޔާ" އަށް ފަހު، ކަންގަނާ މިހާރު ތައްޔާރުވަމުން އަންނަނީ ޓަމިލް ނާޑޫ ސްޓޭޓްގެ ކުރީގެ ޗީފް މިނިސްޓަރު ޖަޔަލަލީތާގެ ބައޮޕިކް "ތަލައިވީ" ގެ ޝޫޓިން އޮކްޓޯބަރު މަހުގައި ފަށާށެވެ. ދެން އެންމެ އަވަހަށް ސްކްރީނަށް އަންނާނެ ކަންގަނާގެ ފިލްމަކީ އަންނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ 24 ގައި ރިލީޒް ކުރާ "ޕަންގާ"' އިންނެވެ.\n"ކޫލީ ނަމްބަރު 1" ގެ ޝޫޓިން ފަށައިފި\nވަރުން ދަވަން އާއި ސާރާ އަލީ ހާން ލީޑް ރޯލް ކުޅޭ ފިލްމު "ކޫލީ ނަމްބަރު 1" ގެ ޝޫޓިން ބެންކޮކްގައި ފަށައިފި އެވެ.\nކުރިން ވެސް ރޭވި ގޮތަށް ފިލްމުގެ ޝޫޓިން ފެށީ މި މަހުގެ5ވަނަ ދުވަހު އެވެ. މި ފިލްމަކީ ވަރުންގެ ބައްޕަ ޑޭވިޑް ދަވަން 1995 ގައި ގޯވިންދާ އާއި ކަރިޝްމާ ކަޕޫރާ އެކު ހަމަ އެ ނަމުގައި ގެނެސް ދިން ކާމިޔާބު ފިލްމު އަސްލަކަށް ބަލައިގެން ހަދާ ފިލްމެކެވެ. އަދި "ކޫލީ ނަމްބަރު 1" ވެގެން ދާނީ ސާރާ އާއި ވަރުންގެ ޖޯޑު އެކީގައި ސްކްރީނަށް އަންނަ ފުރަތަމަ ފިލްމަށެވެ.\nމި ފިލްމު ސިނަމާތަކަށް އަންނާނީ އަންނަ އަހަރުގެ މެއި 1 ގަ އެވެ.\nކުޝާލީގެ އަލަތު ރޯލަކީ ވަކީލެއްގެ ބައި\nޓީ ސީރީޒްގެ ބާނީ ގުލްޝަން ކުމާރުގެ ހަގު އަންހެން ދަރިފުޅު ކުޝާލީ ކުމާރު ބޮލީވުޑަށް ތައާރަފު ކުރާ ފިލްމު "ދަހީ ޗީނީ" ގައި އޭނާ ކުޅޭނީ ވަކީލެއްގެ ރޯލްކަން ކަށަވަރުކޮށް ދީފި އެވެ.\n.@KhushaliKumar seen at high court, thinking it’sacourt case? But No, in fact she is prepping for her upcoming film #DahiCheeni starring @ActorMadhavan in which she playsalawyer!\nDirected by @GoodGunAshwin!#SudeshKumari #KrishanKumar @ItsBhushanKumar pic.twitter.com/OH3QqS7f0R\n— TSeries (@TSeries) August 8, 2019\nފިލްމުގެ ތައްޔާރީތަކުގެ ތެރެއިން ކުޝާލީ މުމްބާއީގެ ހައި ކޯޓްގައި ވަކާލާތު ކުރާ ވަކީލުންތަކާ އެކު ނަގާފައިވާ ފޮޓޯތަކެއް ވެސް ޓީ ސީރީޒުން ޓްވިޓާގައި ހިއްސާކޮށްފައިވެ އެވެ.\nއާރް މަދަވަން ބަތަލުގެ ރޯލް ކުޅޭ "ދަހީ ޗީނީ" އަކީ އަލަށް ޑައިރެކްޝަނަށް ނުކުންނަ އަޝްވިން ނީލް މަނީ ޑައިރެކްޓް ކުރާ ފިލްމެކެވެ. އޭނާ ވަނީ ކުރިން މަޝްހޫރު ޑައިރެކްޓަރު މަނީ ރަތުނަމްއާ އެކު އެސިސްޓަންޓެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކޮށްފަ އެވެ.\n"ދަހީ ޗީނީ" ރިލީޒް ކުރާނެ ތާރީހެއް އަދި އިއުލާނެއް ނުކުރެ އެވެ.\nމަދަވަންގެ ފިލްމުގައި ޝާހްރުކްގެ ފެނިލުމެއް\nބޮލީވުޑްގެ ފިލްމުތައް ވެސް ކުޅޭ ސައުތުގެ މަޝްހޫރު އެކްޓަރު އާރް މަދަވަން ޑައިރެކްޓްކޮށް، ލީޑް ރޯލް ކުޅޭ ފިލްމު "ރޮކެޓްރީ: ދި ނަމްބީ އިފެކްޓް" ގައި ޝާހްރުކް ހާންގެ ހާއްސަ ފެނިލުމެއް ހިމެނޭކަން ކަށަވަރުކޮށް ދީފި އެވެ.\n🚀 #Rocketry The Nambi Effect teaser is here | @ActorMadhavan bro, this is magneficient 👌👍. I'm so happy to be given an opportunity to score music for suchaprestigious project.\nWatch and share dear friends ▶ https://t.co/JsPnESJ7gS#NambiNarayanan\n— 𝐒𝐀𝐌 𝐂 𝐒 (@SamCSmusic) October 31, 2018\nރިލީޒް ކުރާނެ ތާރީހެއް އަދި އިއުލާން ނުކުރާ މި ތަމަޅް ފިލްމުގެ ހިންދީ ވާޝަނުން ޝާހްރުކްގެ ފެނިގެން ދާނީ ކޮން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ކަމެއް އަދި ނޭނގެ އެވެ. އެކަމަކު އޭނާގެ ފެނިލުން ވަރަށް ވެސް ހާއްސަ ވާނެ ކަމަށް މީޑިއާތަކުން ބުންޏެވެ.\nމަދަވަން ވެސް ވަނީ މިދިޔަ އަހަރު ރިލީޒް ކުރި ޝާހްރުކްގެ ފިލްމު "ޒީރޯ" ގައި ހާއްސަ ފެނިލުމެއް ކުޅެފަ އެވެ.\n"ރޮކެޓްރީ: ދި ނަމްބީ އިފެކްޓް" އަޚީ އިންޑިއާގެ ޖައްވީ އިދާރާގެ ކުރީގެ ސައިންޓިސްޓް އަދި އެއޮރޮސްޕޭސް އިންޖިނިއަރު ނަމްބީ ނާރަޔަނަންގެ ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ބައޮގްރަފިކަލް ޑްރާމާއެކެވެ. ފިލްމުން ނަމްބީގެ ރޯލުން ފެންނާނީ މަދަވަން އެވެ.\n"މެންޓަލް ހޭ ކިޔާ" އަށް އާ ތާރީހެއް\nއަލިފާން ފަރުބަދަ ގޮވި ތަނުގައި އެއްވެސް ދިރުމެއް ނެތް\nމޮރޮކޯއިން ހަދިޔާކުރި ކާޕެޓް ޝާހިދު ގެއަކަށް ނުގެންދަވާ


ސައިންސްގެ ހޯދުންތަކުން ފެންނަމުންދާ ކަންކަމުގެ އަލީގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ސައިންސްވެރިން ދަނީ އިސްލާމް ވަމުންނެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ބޮޑެތި ސައިންސިސްޓުން ނުވަތަ ސައިންސްގެ ޢިލްމުގައި ކުރިއަރާދިއަ ގިނަ ބައަކު މިހާރުވެސް ވަނީ އިސްލާމްވެފައެވެ.\nއެހެންކަމާއިއެކުވެސް ސައިންސުގެ އެކިއެކި ކަންކަމާއި ގުޅުވައި އިސްލާމް ދީނަށް ފާޑު ކިޔާބައަކުވެސް އުޅެއެވެ. އެމީހުންނަށް އެގޮތް މެދުވެރިވަނީ ސައިންސުން އެނގޭ މިންވަރު ކުޑަވުމުން ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ.\n"ދިރުން ދެއްވަވަނީވެސް ދިރުން އަނބުރައި ގެންދަވަނީވެސް ﷲ އެވެ." ބުނެވޭ ބުނުމަށް ގޮން ޖަހަން ސައިންސްވެރިން ވަނީ ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައެވެ. އަދި މިހާރުވެސް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންނަށް އެއްވެސް ކުރިއެރުމެއް ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. ނުވެސް ލިބޭނެއެވެ.\nﷲ ތަޢަލާ އެއްޗަކަށް ދިރުން ދެއްވަވާފައި ނުވާ އެއްވެސް އެއްޗަކަށް ދިރުން ދިނުމަކީ ހަމަ އެއްވެސް މީހަކަށް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ސައިންސްވެރިން ކިތަންމެ މަސައްކަތެއް ކުރި ނަމަވެސް އެކަމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. މިސާލަކަށް ނިކަން ވެއްޔަށް ދިރުން ދީބަލާށެވެ. ފަރުބަދައަކަށް ދިރުން ދީބަލާށެވެ. ނުވަތަ މަރުވެ ހިކި ދަރަށްވެފައިވާ ގަހަކަށް ދިރުން ދީބަލާށެވެ. ދުނިޔޭގައި ތިބި ހުރިހާ ސައިންސްވެރިން އެކުވެގެން މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް އެކަމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އީޖާދު ކުރެވިފައިވާ ހުރިހާ ކެމިކަލްތަކެއް އެކުގައި ބޭނުންކުރި ނަމަވެސް އެކަމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.\nއެއްވެސް ދީނެއް ޤަބޫލު ނުކޮށް ސައިންސަށް ބުރަވާ ކަމަށް ބުނާ މީހުން މި މައުޟޫޢުގައި ބުނާނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟ ސައިންސަކީ ހުރިހާ ބާރެއް ލިބިގެންވާ ޢިލްމެއް ނަމަ އެ އިލްމުގެ ތެރެއިން ދިރުން ނުގެންވީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ތަފާތު ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެންވެސް މިކުރެވޭ ކަމަކީ ހަމަ އެކަނި މެރުމެވެ. އިނަސާނުންވެސް މަރައިލެވިދާނެއެވެ. ގަސްތަކާއި އެހެނިހެން ދިރޭ ތަކެތި ވެސް މެރިދާނެއެވެ.\nމިކަމުގައިވެސް ވިސްނައިލުން ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް އެބައޮތެވެ. ނުރައްކައުތެރި ކެމިކަލް ފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެންވެސް މަރައި ނުލެވިފައިވެސް އެބަހުއްޓެވެ. ވިހަ ކެމިކަލްތައް ބޭނުންކޮށްގެން މަރައިލެވިއްޖެ ކަމަށް ޔަޤީންކުރި މީހުން މަރު ނުވެ ސަލާމަތްވެފައި ވެސް އެބަހުއްޓެވެ.\nކެމިކަލް ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން ހަމަލާ ދިނުމުން އެތަނުގައި ތިބި އެއްބައަކު މަރުވެފައި އަނެއް ބައަކު މަރުނުވެ ސަލާމަތްވެފައި ވަނީ ކިތައް ފަހަރު ހެއްޔެވެ؟ ވީއިރު މިކަންކަމަކީ ޢިބްރަތަކަށް ނުފުދެނީ ހެއްޔެވެ؟ މީހަކު ކަތިލައި މަރާލަން ވަޅި ތޫނުކޮށްގެން ދިއުމަށްފަހުވެސް ކޮންމެވެސް ސަބަބެއް މެދުވެރިވެ އެކަން ނުކުރެވެނީ ކިތައް ފަހަރު ހެއްޔެވެ؟ އެސަބަބުތައް މެދުވެރި ކުރައްވަވަނީ ކޮން ފަރާތަކުން ހެއްޔެވެ؟\nލޮބުވެތި އަޚުންނާއި އުޚުތުންނޭވެ! މިކަންކަމަށް ވިސްނި ވަރަކަށް އިތުރަށް ސާބިތުވާނީ ހަމަ އެންމެ ކަމެކެވެ. ﷲ ތަޢާލެ މަތިވެރިވަންތަކަމެވެ. ހުރިހާ ބާރުތަކެއް ލިބިވޮޑިގެންވާ ފަރާތަކީ ހަމައެކަނި ﷲ ތަޢާލާ ކަމެވެ. ކީރިތި ޤްރްއާނުގެ ތެދުކަމެވެ!\n- ވައްހާޖް ތަރިން ގެ ދަރުސަކުން


Miyareh Ge Shikaara Akahve, Moodhah Eri Ulhunu Fathuruveri Aku Maruvehje - Vaguthu\nމިޔަރެއްގެ ޝިކާރައަކަށްވެ މޫދަށް އެރިއުޅުނު ފަތުރުވެރިޔަކު މަރުވެއްޖެ\n1 އަހަރު ކުރިން ( އޮގަސްޓް 6, 2018 )\nމިޔަރެއް ހަމަލާދިނުމުގެ ސަބަބުން މިސްރުގެ އައްސޭރިން ރަތްކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުގައި މޫދަށް އެރި އުޅުނު ފަތުރުވެރިއަކު މަރުވެއްޖެއެވެ.\nމިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު ހިނގި އެ ހާދިސާގައި ޗެކް ރިޕަބްލިކްއަށް ނިސްބަތްވާ އެ ފަތުރުވެރިޔާ މަރުވެފައި ވަނީ މިޔަރު ހަމަލާދިންތާ މާގިނައިރެއް ނުވެ، ސިއްޙީ އެހީތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށްނުދެވެނީހެވެ. އޭނާއަށް މިޔަރެއް ޙަމަލާދިންކަން އެނގުނީވެސް އެ ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސެން އުޅެނިކޮށް އެ ސަރަޙައްދުގެ ގޮނޑުދޮށަށް އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ބައިތައް ލައްގާފައިވަނިކޮށް އާންމުންގެ ބަޔަކަށް ފެނުމުންނެވެ.\nމި ހާދިސާ ހިނގި މިސްރުގެ މާސާ އަލާމްއަކީ، ޑައިވްކުރަން ލޯބިކުރާ ފަތުރުވެރިންގެ މެދުގައި މަޤުބޫލު އަވަށެކެވެ. މި ސަރަޙައްދަކީ މިޔަރާއި އެނޫންވެސް ކަނޑުއަޑީގެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ދިރުންތައް އުޅެމުންދާ ނުރައްކާތެރި އެހެނަސް ރީތި ސަރަޙައްދެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ބުނެއެވެ.\nއެންމެ ފަހުން މި ސަރަޙައްދުގައި މިޔަރެއް ޙަމަލާދިނުމުގެ ސަބަބުން މީހަކު މަރުވެފައިވަނީ 2015 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އެ ފަހަރުވެސް މަރުވެފައިވަނީ އެ ސަރަޙައްދުގެ މޫދަށް އެރި އުޅުނު ފަތުރުވެރިއެކެވެ. މީގެ އިތުރުން 2010 ވަނަ އަހަރު އެކަނިވެސް، އެ ސަރަޙައްދުން މޫދަށް އެރި އުޅުނު ނުވަ ފަތުރުވެރިއަކަށް މިޔަރު ޙަމަލާ ދިނުމުން އަނިޔާވެގެން ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފައެވެ.\nމިސްރުގެ ކަމާއި ބެހޭ އިދާރާތަކުން މިހާރު ދަނީ މި ސަރަޙައްދުގެ މޫދަށް އެރިއުޅޭ ފަރާތްތައް ހޭލުންތެރިކޮށް އެފަރާތްތަކަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވާހިނދު އަވަހަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.\n"ހޮލިޑޭ ސީޒަންގައި އެންމެ ރަނގަޅު އިޝްތިހާރަކީ ފަތުރުވެރިންގެ ހިތްތަކުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެއްދުންތޯ؟"\nއޮގަސްޓް 6, 2018 20:24\nކިނބޫ ، މިޔަރު ، ހަރުފަ ފަދަ އިންސާނުންނަށް ނުރައްކާ ކޮންމެ އެއްޗަކީ ބައިނަލްއަޤުވާމީގޮތުން ޙިމާޔަތްކުރެވިފައިވާ ޖަނަވާރު! އިންސާނުންނަކަށް ޙިމާޔަތެއްނެތް! ސަޅިނު؟\nމެއި 10, 2019 04:57\nބަލަމި ކުޑަކުޑަ ދިވެހިރާއްޖޭގަ ވެސް މިހާރު މިޔަރުގެ އުނދަގޫ ވަނީ ވަރައްވެސް ބޮޑުވެފަ\nޖާބިރު ބުނީ މިޔަރު ހިފަން ހުއްދަ ދޭނަމޭ އެހެންވެއްޖެއްޔާ އެކަން ވާނީ ވަރަށްވެސް ސަޅިކަމަކައް\nއޮކްޓޯބަރ 9, 2019 11:23\nއެންމެ މަތިން އަހަރުމެންނައް ދެއްވާފަ ހުރި ނިއުމަތެއް ގާނޫނު އަސާސީ އިން މާނާކުރެވިގެން ނުވާނެ... އަހަރުމެން ކޮންމެ އެއްޗެއް ހިފައިގެން ކެޔަސް އެކަލާންގެ ހިމާޔަތް ކުރައްވަން ހުރި އެއްޗެއް ހިމާޔަތް ކުރައްވާނެ..


Mamma inn nethi dharin bodu vaa avashehgge vahaka adu ehintha? - The Press\nTuesday, August 20, 2019 32 °C broken cloudsLast Updated 1 minute ago\nމަންމައިން ނެތި ދަރިން ބޮޑުވާ އަވަށެއްގެ ވާހަކަ އަޑު އެހިންތަ؟\nއައިޝާ ރީމާ 12 May 2019, 11:43\nއެލީ ސުސިއަވަތީގެ އޭނާގެ މަންމަގެ ފޮޓޯއެއް ފޯނުން ދައްކާލަނީ/ފޮޓޯ: ބީބީސީ\nމި ދެތިން ދުވަހަކު އިންޓެނެޓްގެ ކޮންމެ ހިސާބަކަށް ބަލާލި ކަމުގައި ވީ ނަމަވެސް ފެންނާނީ މަންމައިންގެ ދުވަހުގެ ވާހަކަތެކެކެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަކުރާ މަންމައިންގެ ދުވަހާ ގުޅުވައިގެން ތަފާތު އެކި ވާހަކަތައް އެކި ގޮތްގޮތުން އިންޓެނެޓްގެ ޒަރިއްޔާއިން ފެތުރި، ދައުރުވަމުން ގޮސް މިފަހަރު އަޑު މިއިވުނީ ތަފާތު ވާހަކައެކެވެ. މިއީ މަންމައިން ނެތި، ދަރިން ބޮޑުވަމުން އަންނަ އަވަށެއްގެ ވާހަކައެވެ.\nމިކަމެއް ހިނގަނީ އިންޑޮނޭޝިއާގެ އިރުމަތީ ސަރަހައްދުތަކުގައެވެ. މި ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅޭ ހުރިހާ ޒުވާން މަންމައިން ވަނީ އެކި ކަހަލަ މަސައްކަތްތަކުގައި އަމިއްލަ ވަޒަން ދޫކޮށް ހިޖުރަކޮށްފައެވެ.\nއާމްދަނީ ހޯދުމަށް މަންމަ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ހިޖުރަކުރުމުން މާމައާއިއެކު ދިރިއުޅެމުންދާ އެލީ ސުސިއަވަތީ/ފޮޓޯ: ބީބީސީ\nއެލީ ސުސިއަވަތީގެ މަންމަ މަސައްކަތު ހިޖުރަ ކުރީ އެލީގެ އުމުރުން އެންމެ 11 އަހަރުގައެވެ. މިކަން ކުރުމަށް އެލީގެ މަންމައަށް މަޖުބޫރުވީ އޭނާގެ ކައިވެނި ރޫޅުނު ހިސާބުންނެވެ. އެލީގެ މަންމަ މާޝިއާއަށް މަޖުބޫރުވީ އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރާށެވެ. އެލީ ބެހެއްޓީ އޭނާގެ މާމަ ގާތުގައެވެ. ނަމަވެސް އެލީ ވަނީ މައިވަންތަ ލޯތްބާ ކުލުނަށް ފެންބޮވައިގަނެފައިވާކަން އޭނާގެ ވާހަކަތަކުން ހެކިދެއެވެ.\n"ބައެއް އެހެން ކުދިން މަންމެންނާ އެކު އުޅޭތަން ފެނުނީމަ ހިތްދަތިވޭ. މަންމަވެސް މިކޮޅަށް (އިންޑޮނޭޝިއާ)އަށް އަންނާނެ ނަމައޭ ހިތަށް އަރާ. މަންމަ އަބަދު ބޭރަށް ދާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން. އަހަރަމެން (ދަރިން) ގާތު ގޭގައި މަޑުކުރަން ބޭނުންވަނީ" އޭނާގެ ހިތުގައި ދައުރުވަމުންދިޔަ އިހުސާސްތަކުގެ ކުޑަ މިންވަރެއް އެލީ ބޭރުކޮށްލިއެވެ.\nއެލީ ނިސްބަތްވަނީ އިރުމަތީ އޮންޑޮނޭޝިއާގެ އީސްޓް ލޮމްބޮކްގެ ވަނަސާބީ އަވަށަށެވެ. މި އަވަށުގެ މަންމައިންނަކީ ދަރިންނަށް ދިރިއުޅުމެއް ހޯދާދިނުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ވަޒަން ދޫކުރަން މަޖުބޫރުވެފައިވާ ބައެކެވެ. މި ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅޭ ފިރިހެނުން މަސްހޫލުވެއުޅެނީ ދަނޑުގޮވާން ކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައެވެ. އެހެން ހިސާބުތަކަށް އަންހެނުން ހިޖުރަކުރަނީ ގޭގައި ނޯކިރީ ކޮށްދިނުމަށާ އެހެން މީހުންގެ ދަރިން ބެލުމަށެވެ. އަންހެނުންނަށް ލިބޭ އާމްދަނީއާއި އަޅާ ބަލާއިރު އަވަށުގައި ތިބެގެން މަސައްކަތްކުރާ ފިރިހެންވެރިންނަށް ލިބެނީ ގާތްގަނޑަކަށް4ބައިކުޅަ އެއްބައިހާ ކުޑަ ފައިސާކޮޅެކެވެ.\nޗުއްޓީގައި މަންމަ އައުމުންވެސް ކަރީމަތުލް އަދީބިއްޔާ ބޭނުންވަނީ އޭނާގެ ބޮޑުދައިތައާއިއެކުގައި ދިރިއުޅެން/ފޮޓޯ: ބީބީސީ\nކައިވެނި ނުރޫޅި ތިބި އާއިލާތަކުގެ މައިން މަސައްކަތު ހިޖުރަކުރުމުން ދަރިންގެ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރުމާ ހަވާލު ވަނީ ބަފައިންނެވެ. ނުވަތަ އޭގެ ދުރަށް އޮންނަ އާއިލާގެ މެމްބަރުންނެވެ. ނަމަވެސް މަޔަކާ ވަކިން އުޅެންޖެހުމުގެ ހިތްދަތިކަމީ މިއަވަށުގެ ކޮންމެ ކުއްޖަކުހެން މިއަދު ކުރަމުންދާ ހިތާމައަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.\nކަރީމަތުލް އަދީބިއްޔާގެ މަންމަ އޭނާ ދޫކޮށް މަސައްކަތު ހިޖުރަކުރީ އަދީބިއްޔާގެ އުމުރުން އެންމެ 12 މަހުގައެވެ. އެދުވަސްތަކުގައި މަންމައާއި އެކުގައި އުޅުނު އެއްވެސް ހަނދާނެއް އަދީބިއްޔާގެ ނެތެވެ. އަދީބިއްޔާއަށް އޭނާގެ މަންމަ އެންމެ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފެނުނީ ފަށާ ތައުލީމުގެ މަރުހަލާ ނިމުމާ ގާތްވެފައިވަނިކޮށެވެ. ނަމަވެސް އެ ބައްދަލުވުންވީ އާއިލާއަށް ލިބުނު ފުން ހިތާމައަކަށެވެ. އަދީބިއްޔާ ބުނި ގޮތުގައި އޭނާގެ މަންމަގެ ޝަކުވާއަކަށްވީ އަސްލު މަންމައަކީ ކޮބައިކަން އަދީބިއްޔާއަށް އޮޅިފައި އޮތުމެވެ. އަދީބިއްޔާ ދުށް ގޮތުގައި އޭނާގެ މަންމައަކީ އޭނާ ބަލާ ބޮޑުކުރި ބޮޑުދައިތައެވެ. ނަމަވެސް މަންމައަކީ ކޮބައިކަން އަދީބިއްޔާއަށް ނޭނގުމުން އެކަމާ އޭނާގެ މަންމަ ހިތާމަ ކުރި ކަން އަދީބިއްޔާ ކިތަންމެ ރަނގަޅަކަށްވެސް ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ.\nކަރީމަތުލް އަދީބިއްޔާ އޭނާގެ ބޮޑުދައިތައާއިއެކުގައި/ފޮޓޯ: ބީބީސީ\nއަދީބިއްޔާގެ ބޮޑުދައިތަ ބުނި ގޮތުގައި އޭނާގެ މަންމަގެ ފޮޓޯގަނޑެއްހާ ހިސާބުވެސް އެއާއިލާގެ އަތަކު ނެތެވެ. އެނގޭހާވެސް އެއްޗަކީ އެ މަންމަގެ ނަމާ އެޑުރެހެވެ.\n"ދިރިއުޅުމުގައި މަންމަ 'މިސްވި'ވަރު ހިތަށް އިހުސާސްކުރެވުމުން އިންތިހާއަށް ދެރަވި. އެކަމަކު އަހަރެންގެ ގާތުގައި މަންމަ މަޑުނުކުރުމުން ރުޅިވެސް އައި" އޭނާގެ މަންމައާއި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ބައްދަލުވި ދުވަހުގެ ވާހަކަ ހިއްސާކުރަމުން އަދީބިއްޔާ ކިއާދިނެވެ.\nމިހާރު އުމުރުން 13 އަހަރު ފުރިފައިވާ އަދީބިއްޔާ ދަނީ ވީޑީއޯ ކޯލް މެދުވެރިކޮށް އޭނާގެ މަންމައާއި ގަވައިދުން ގުޅާ ހަދަމުންނެވެ. ނަމަވެސް އެ ގުޅުމުގައި އަދިވެސް އަޑިގުޑަންތަކެއް ހުރިކަން އަދީބިއްޔާ ފާހަގަކުރެއެވެ.\nއިންޑޮނޭޝިއާގެ ޒުވާން ޖީލުތައް ދަނީ އެހެން ގައުމަކަށް ހިޖުރަ ނުކޮށް ދިރިއުޅުން އާރާސްތުކުރެވޭނެ ގޮތްތައް އިންތިޒާމު ކުރަމުން/ފޮޓޯ: ބީބީސީ\n"މަންމަ ޗުއްޓީއަށް ގެއަށް އަޔަސް، އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ބޮޑުދައިތަ ގާތުގައި ހުންނަން. މަންމަ ބޭނުންވަނީ އެދުވަސްކޮޅު މަންމަ ގާތުގައި މަޑުކުރަން. އެކަމަކު އަހަރެން ޖަވާބުގައި ބުނަނީ ފަހުން އަންނާނަމޭ"، މިހާރު އޭނާގެ މަންމައާއި އޮންނަ ހީނަރު ގުޅުން ސިފަކުރަމުން އަދީބިއްޔާ ކިޔާދިނެވެ.\nއަދީބިއްޔާގެ ބޮޑުދައިތަ ބާއިގު ނޫރުޖައްނާއަކީ އަދީބިއްޔާ ފަދަ9ކުއްޖަކު ބަލާބޮޑުކުރި މުރާލި އަންހެނެކެވެ. އެ9ކުދިންގެ ތެރޭގައި އޭނާއަށް އުފަން ހުރީ ހަމަ އެންމެ ކުއްޖެކެވެ. އަނެއް 8 ކުދިންނަކީ އޭނާއަށް ބޮޑުދައިތަ ކިއާ ކުދިންނެވެ. އެ ހުރިހާ ކުދިންގެ މަންމައިން ވީ ގައުމުން ބޭރަށް މަސައްކަތު ގޮހެވެ.\n"އެ ކުދިން އަހަރެންނަށް ކިއާނީ ބޮޑު މަންމަން. އެކުދިންނަށް އަހަރެން އެއްވެސް ތަފާތެއް ނުކުރަން. އެއީ ހަމަ އަހަރެންނާ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ދަރިންތަކެއް ފަދަ. އެންމެ އުފާވަނީ އެކުދިން އަހަރެންނަށް ބޭނުންޖެހޭ ހިނދު އެކުދިންގެ ގާތުގައި ހުރެވޭތީ"، މިހާރު އުމުރުން ފަންސާހުން މައްޗަށް ގޮސްފައިވާ ނޫރުޖައްނާ، ހިނިތުންވެލައިގެން އިނދެ ﷲ އަށް ހަމްދުކުރަމުން ކިއާދިނެވެ.\nއާމްދަނީ ހޯދުމުގެ މަގުސަދުގައި އިންޑޮނޭޝިއާގެ ރައްޔިތުން އެހެން ގައުމުތަކަށް ހިޖުރަކުރަން ފެށީ 1980ގެ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައެވެ. ނަމަވެސް މިކަމަށް އެކަށީގެންވާ ގާނޫނުތަކެއް ހެދިފައި ނެތުމުގެ ނަތީޖާ ބައެއް ފަހަރު އިންތިހާއަށް ހިތްދައްޗެވެ.\nމަސައްކަތުދާ ހިޖުރަކުރާ މީހުން ބައެއް ފަހަރު އާއިލާއަށް ދެން ފެންނަނީ ފުރާނަ ނެތް މަސްގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ސަންދޯކެއްގެ ތެރޭގައި އޮއްވައެވެ. އަނެއްބައި އަންހެނުން އެނބުރި ގައުމަށް އަންނަނީ އަރަބި ކޮންމެވެސް ގައުމެއްގެ މީހަކަށް ބަލިވެއިނދެގެން ލިބުނު ދަރިންވެސް ގޮވައިގެންނެވެ. އެކުދިންނަށް އިންޑޮނޭޝިއާގައި ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ފުރައްސާރަކުރުންތައްވެސް މަދެއް ނޫނެވެ. މިގޮތަށް ލިބޭ ދަރިންނަށް އެ ގައުމުތަކުގައި ތިބޭ ބައެއް ބަފައިން ޚަރަދުކުރެއެވެ. އަދި އެ ދަރިންގެ މައިން އެނބުރި އަރަބި ގައުމަށް ދާންނުޖެހޭ ވަރަށް ފައިސާވެސް ދޭކަމަށްވެއެވެ.\nމިހުރިހާ ކަމަކާއެކު އިންޑޮނޭޝިއާގެ ފުރާވަރު އަންހެން ކުދިން އަޒުމު ހިފާފައިވަނީ "އަޅުން"ގެ ގޮތުގައި އެހެން ގައުމަކަށް ހިޖުރަ ނުކޮށް ދިރިއުޅުން އާރާސްތުކުރެވޭނެ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސުމަށެވެ.\nވައިރަލްވި ޙައްޖު ފޮޓޯގެ ވާހަކަ\nސޯޔާބީންސްއިން އާދަޔާ ހިލާފު ބޮޑު ފައިދާއެއް!\nޖިނާއީ ކުށުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ އެންމެ ހަގު އުމުރަކީ ކޮބާ؟\nއައްޑޫގައި އީދު ފޯރި އެންމެ ގަދައީ އިނގިރޭސީންގެ ދުވަސްވަރު!


ހޭންޑްބޯޅަ މުބާރާތް: މިއަދުގެ މެޗުން މޮޅުވެ ޕޮލިސް ޓީމު ސެމީފައިނަލަށް – Mikal News\nޕޮލިސް ޓީމު މުބާރާތުގެ ސެމީ ފައިނަލަށް\nފުވައްމުލަކު ސްޓޭޑިމަގައި މިހާރު ކުރިޔަށްދާ ވައިލްޑް ސްޓޯން ކޯޑް ޏ.ފެމިލީ އެންޑް ޗިލްޑްރެން ސެންޓަރުގެ އަންހެނުންގެ ހޭންޑްބޯލް މުބާރާތުގެ ސެމީ ފައިނަލަށް ފުވައްމުލަކު ޕޮލިސް ޓީމު ހޮވިއްޖެއެވެ. މުބާރާތުގެ3ވަނަ ދުވަހުގެ ދެ މެޗުން މޮޅުވެފައި ވަނީ ފުވައްމުލައް ޕޮލިސް ޓީީމާއި ފުވައްމުލަކު ނޭޗާ ޕާކް ޓީމެއެވެ.\nފުވައްމުލަކު ނޭޗާ ޕާކްއާއި ޏ.އޭއީސީ ބައްދަލުކުރި މެޗު\nމިއަދު ހަވީރު 3:45ގައި ފުވައްމުލަކު ސްޓޭޑިއަމްގެ ހޭންޑްބޯޅަ ކޯޓުގައި ކުޅުނު ގްރޫޕް އޭ ގެ މެޗުގައި ވާދަކުރީ ފުވައްމުލައް ޕޮލިސް ޓީމް އާއި ހޭޒްގެ ޓީމެވެ. މިމެޗު 11 ގޯލު3ގޯލުގެ ބޮޑު ތަފާތަކުން ކާމިޔާބުކުރީ ފުވައްމުލައް ޕޮލިސް ޓީމެވެ. މިމޮޅާއެކު ކުޅުނު ދެ މެޗުން މޮޅުވެ ފައިދާ 10 ގޯލާއެކުން ޕޮލިސް ޓީމުވަނީ މުބާރާތުގެ ސެމީ ފައިނަލަށް ދަތުރުކޮށްފައެވެ. މިމެޗުން ބަލިވި ހޭޒްގެ ޓީމަށް ސެމީ ފައިނަލުގެ ޖާގައެއް ލިބޭނީ ގްރޫޕުގެ ފަހު މެޗުގައި ފުވައްމުލަކު ނޭޗާ ޕާކްގެ ޓީމު ބަލިކޮށްގެންނެވެ. މިމެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިއަކަށް ހޮވިފައި ވަނީ ފުވައްމުލަކު ޕޮލިސް ޓީމުގެ ފާތިމަތު މާޔާއެވެ.\nމެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާ ޕޮލިސް ޓީމުގެ ފާތިމަތު މާޔާ\nމިއަދު ހަވީރު 4:50 ގައި ކުޅުނު މުބާރާތުގެ 6ވަނަ މެޗުގައި ވާދަކުރީ ފުވައްމުލަކު ނޭޗާ ޕާކް ޓީމު އާއި ޏ.އޭއީސީގެ ޓީމެވެ. މިމެޗު7ގޯލު2ގޯލުން ކާމިޔާބުކުރީ ފުވައްމުލަކު ނޭޗާ ޕާކް ޓީމެވެ. މިއަދުގެ މޮޅާއެކު ފުވައްމުލަކު ނޭޗާޕާކްގެ ޓީމަށް ސެމީ ފައިނަލުން ޖާގައެއް ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވިގެން ދިޔައީއެވެ. މުބާރާތުގައި އެޓީމު ކުޅުނު ފުރަތަމަ މެޗުން ބަލިވެފައި ވުމުން ސެމީ ފައިނަލުގެ ޖާގަ ހޯދުމަށް ގްރޫޕްގެ ފަހުމެޗުގައި ހޭޒްގެ ޓީމު ބަލި ކުރަން ޖެހެއެވެ. މިއަދުގެ މެޗުން ޏ.އޭއީސީ ޓީމު ބަލިވުމާއެކު ކުޅުނު ދެ މެޗުން އެޓީމު ބަލިވެ، ވަނީ މުބާރާތުން ކަޓާފައެވެ. ނަމަވެސް އެޓީމަށް އަދި އެއްމެޗު ކުޅެން އެބަ އޮތެއެވެ. އެއީ މިގްރޫޕުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ޕޮލިސް ޓީމާއި ދެކޮޅަށް ކުޅެން ޖެހޭ މެޗެވެ. މިމެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިއަކަށް ހޮވިފައި ވަނީ ފުވައްމުލަކު ނޭޗާ ޕާކް ޓީމުގެ ހަނީ އާތިފެވެ.\nމެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔަ ފުވައްމުލަކު ނޭޗާ ޕާކް ޓީމުގެ ހަނީ އާތިފް\nމި މުބާރާތުގައި ޖުމްލަ 8 ޓީމަކުން ވާދަ ކުރެއެވެ. މި 8 ޓީމު ވަނީ ގްރޫޕް ދެ ގްރޫޕަށް ބަހާލާފައެވެ. ލީގު އުސޫލަށް ކުޅެ، ކޮންމެ ގްރޫޕަކުން އެންމެ ގިނައިން ޕޮއިންޓް ލިބޭ ދެ ޓީމެއް ސެމީ ފައިނަލުގައި ކުރޮސްކޮށް ވާދަކޮށް ފައިނަލަށް ދެޓީމު ހޮވާނެއެވެ. މުބާރާތުގެ ސެމީ ފައިނަލް މެޗުތައް ކުޅެނީ5ޑިސެމްބަރުގައެވެ.\nމާދަމާގެ ފުރަތަމަ މެޗުގައި ޕޮލިސް އާއި ހޭޒް ބައްދަލުކުރާ މެޗުން މޮޅުވާ ޓީމަކަށް އެގުރޫޕުން ފައިނަލަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާނެއެވެ.\nމާދަމާ، 1 ޑިސެމްބަރު 2021ގައި ކުޅެނީ: ގްރޫޕް ބީގެ4ޓީމެވެ.\nހަވީރު 3:45 ގައި ޏ.ފެމިލީ އެންޑް ޗިލްޑްރެން ސެންޓަރުގެ ޓީމް އާއި ފުވައްމުލަކު ސްކޫލްގެ ޓީމު\nހަވީރު 4:50 ގައި އެމްޖެއެސް ޓީމު އާއި ބްރައިޓްވޭ-ފުވައްމުލައް ޓީމު\nމާދަމާ ޏ.ފެމިލީ އެންޑް ޗިލްޑްރެން ސެންޓަރުގެ ޓީމް އާއި ފުވައްމުލަކު ސްކޫލްގެ ޓީމު ބައްދަލުކުރާ މެޗުން ބަލިވާ ޓީމެއް މުބާރާތުން ކަޓާނެއެވެ.\nފުވައްމުލަކު ނޭޗާ ÷ާކްގެ ކުލުންތެރިއެއްގެ ހަމަލާއެއް އިދިކޮޅު ގޯލަށް\nގުޅުންހުރި މައުލޫތައް:ޖެންޑާ މިނިސްޓްރީ, ީހޭންޑްބޯޅަ


ސެޕްޓެމްބަރ 18، 2021 . ހޮނިހިރު\nޓެރަރިޒަމްގެ މައްސަލައެއްގެ ތުހުމަތުގައި ދައުވާކޮށްފައިވާ، ޏ. ފުވައްމުލައް / ކަރިއްޔާވިލާ، މުޙައްމަދު އަމީންގެ މައްޗަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރު ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ކުޅަ ދެ ދައުވާއެއް، މައުޟޫޢީ ގޮތުން ބެލޭނެ ދައުވާތަކެއް ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވައި، މިދިޔަ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ހައިކޯޓުން މައްސަލައެއް ނިންމަވައިފިއެވެ. އެމައްސަލަ ބެއްލެވީ ހައިކޯޓުގެ 2021/HC-B12/50 ނަންބަރު ޤަޟިއްޔާއިންނެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީންގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވަނީ ދެ ދަޢުވާއެކެވެ. ފުރަތަމަ ދައުވާއަކީ؛\n“ޏ. ފުވައްމުލައް / ކަރިއްޔާވިލާ، މުޙައްމަދު އަމީން، 2018 އޮކްޓޯބަރު 21 ވަނަ ދުވަހުގެ ވަގުތެއްގައި ކ. މާލެ/ ހ. މޫންލައިތްވެލީ، ޢަލީ ޝާފިޢު އަފްޣާނިސްތާނުގައި ޙަރަކާތްތެރިވަމުން އަންނަ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާޢަތެއްކަމަށްވާ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް ޚުރަސާންގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސެލްގެ ވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އަފްޣާނިސްތާނަށް ފޮނުވާފައިވާތީއާއި، އިސްލާމިކް ސްޓޭޓްގެ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުންނަ ލީޑަރުގެ ގޮތުގައި ޙަރަކާތްތެރިވެ ދީނީ ވަކި ފިކުރެއް ކުރިއަރުވަން މަސައްކަތްކޮށް ދިވެހިންގެ ތެރެއިން މުޙައްމަދު އަމީން ރެކްރޫޓްކުރާ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް ޚުރަސާންގައި ޤާއިމްވުމުން އިތުރު ދިވެހިން އެ ޤައުމަށް ހަނގުރާމައަށް ފޮނުވުމަށް މުޙައްމަދު އަމީން ރާވާފައިވާތީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޙަވާލާދީ އެ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން، ޓެރަރިސްޓް ޖަމާޢަތެއްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ” އެވެ.\n“މުޙައްމަދު އަމީން އެކި ދުވަސްމަތިން ސީރިޔާގައި ހިނގަމުންދާ ދާޚިލީ ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިވެހިން ރެކްރޫޓްކޮށް ސީރިޔާއަށް ފޮނުވާފައިވާތީއާއި، ސީރިޔާގައި ހިނގަމުންދިޔަ ދާޚިލީ ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް އައުމާ ގުޅިގެން، އަފްޣާނިސްތާނު ޚުރަސާން ޕްރޮވިންސްގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް ޚުރަސާން (އައި.އެސް.ކޭ.ޕީ) އަށް ދިވެހިން ރެކްރޫޓުކުރުމަށް ރާވައި، މުޙައްމަދު އަމީން، 2018 އޮކްޓޫބަރު 21 ވަނަ ދުވަހުގެ ވަގުތެއްގައި ކ. މާލެ / ހ. މޫންލައިޓްވެލީ ޢަލީ ޝާފިޢު އަފްޣާނިސްތާނުގައި ޙަރަކާތްތެރިވަމުން އަންނަ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާޢަތެއްކަމަސްވާ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް ޚުރަސާންގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސެލްގެ ވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އަފްޣާނިސްތާނަށް ފޮނުވާފައިވާތީއާއި، އިސްލާމިކް ސްޓޭޓްގެ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުންނަ ލީޑަރުގެ ގޮތުގައި ޙަރަކާތްތެރިވެ ދީނީ ވަކި ފިކުރެއް ކުރިއަރުވަން މަސައްކަތްކޮށް ދިވެހިންގެ ތެރެއިން މުޙައްމަދު އަމީން ރެކްރޫޓްކުރާ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް ޚުރަސާންގައި ޤާއިމްވުމުން އިތުރު ދިވެހިން އެޤައުމަށް ހަނގުރާމައަށް ފޮނުވުމަށް މުޙައްމަދު އަމީން ރާވާފައިވާތީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ4ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1 ވަނަ ނަންބަރާއި،3ވަނަ ނަންބަރާއި، އެ ޤާނޫނުގެ5ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ7ވަނަ ނަންބަރާއި، އެ ޤާނޫނުގެ7ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޙަވާލާދީ، އެ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން، ޓެރަރިސްޓް ޢަމަލެއް ކުރުމަށް ރޭވުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ” އެވެ.\nމި ދެދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން، ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއްގެ ގޮތުގައި، މިމައްސަލައިގައި ދައުވާ ކުރުމުގެ މުއްދަތު ގުނާފައިވަނީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށް ބުނެ، މުޙައްމަދު އަމީންގެ ފަރާތުން ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިއެވެ. އެހުށަހެޅުން، ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބައްލަވައި، އެކަމުގައި ނިންމަވާފައި އޮތީ، ދައުލަތުން ދައުވާ ކުރުމުގެ މުއްދަތު ގުނާފައި އޮތީ ރަނގަޅަށް ކަމަށާއި، މިއީ ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެ މައްސަލައެއް ކަމަށެވެ.\nމި ނިންމެވުމާ މުޙައްމަދު އަމީން ހިތްހަމައެއް ނުޖެހުނެއެވެ. އޭނާ އެމައްސަލަ ފުރަތަމަ ހުށަހެޅީ ހައިކޯޓަށެވެ. ހައިކޯޓުގެ ރަޖިސްޓްރާރ ނިންމެވީ، މުޙައްމަދު އަމީން ހުށަހެޅި މައްސަލައަކީ ހައިކޯޓަށް ބެލޭނެ މައްސަލައެއް ނޫންކަމަށެވެ. ރަޖިސްޓްރާރގެ ނިންމެވުން އަލުން ބަލައިދިނުމަށް މުޙައްމަދު އަމީން ހައިކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންނަށް ހުށަހެޅުމުން، ފަނޑިޔާރުންވެސް ނިންމެވީ، މުޙައްމަދު އަމީން ހުށަހެޅި މައްސަލައަކީ ބެލޭނެ މައްސަލައެއް ނޫންކަމަށެވެ. އެނިންމެވުން ހިފައިގެން މުޙައްމަދު އަމީން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމެވީ، މުޙައްމަދު އަމީންގެ ޝަކުވާ ހައިކޯޓުން ބައްލަވަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. ބުރާސްފަތި ދުވަހު ނިންމެވި މައްސަލައަކީ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނިންމުމާ ގުޅިގެން މުޙައްމަދު އަމީން އަލުން ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން ހައިކޯޓުން ބެއްލެވި މައްސަލައެކެވެ.\nމިމައްސަލައިގައި މުޙައްމަދު އަމީން ހައްޔަރު ކުރެވިފައިވަނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުންނެވެ. އެއީ، 23 އޮކްޓޯބަރ 2019 ގައެވެ. އޭނާ ބަންދުކުރީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު)ގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ފ) ގައި ބުނާ ޙާލަތަށް ފައްތައިގެން، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުންނެވެ. ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރަމުން އައިސްފައިވަނީވެސް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުންނެވެ. މިމައްސަލައިގައި، މުޙައްމަދު އަމީންގެ ބަންދާބެހޭ ކަމެއްގައި، ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ލުއި މިންގަނޑު (ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި ހައްޔަރުކޮށް، މުއްދަތު އިތުރުކުރުން ފަދަ ކަމެއް) ބޭނުންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެ ލުއި މިންގަނޑުތައް ދޫކޮށް، ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ތެރެއިން، އެޤާނޫނުގައި ޙަވާލާދީފައިވާ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ މާއްދާތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރީއެވެ. އެގޮތަށް ޢަމަލުކުރީ، އެމައްސަލައިގައި އޭނާގެ މައްޗަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި، އޭރުވެސް ލިބިފައިހުރީމައެވެ. އެމައްސަލައިގައ، ތަޙްޤީޤުކުރުމާއި ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ގުނާފައިވަނީވެސް، ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 28-1 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލައިގެންނެވެ.\nޤާނޫނުގައި އޮތް ގޮތް\nޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޢާންމު އުޞޫލުތައް ބަޔާންކުރާ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު އޮއްވާ، ޚާއްޞަ ބައެއް ކުށްތަކަށް، ޚާއްޞަ ބައެއް އިޖުރާއަތު ހިމެނޭގޮތަށް ޚާއްޞަ ޤާނޫނު ހަދާފައި ހުރެއެވެ. ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނަކީވެސް އެފަދަ ޤާނޫނެކެވެ. މިކަން މެދުވެރިވާ ސަބަބާއި، މިކަމުގައި ޢަމަލީގޮތުން ދަތިވާ ކަންކަން، އެހެން މަޒްމޫނެއްގައި ލިޔެފައިވާނެއެވެ.\nމިމަޒްމޫނުގައި މިލިޔާ މައްސަލައިގައި ބަހުސްކުރެވެނީ، ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާއާއި، އެ ޤާނޫނުގެ 28-1 އާ އޮތް ގުޅުމުގެ މައްޗަށެވެ.\nޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާއަކީ، “ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން” ބަޔާންކުރާ މާއްދާއެވެ.\nއެ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނަނީ، ޓެރަރިޒަމްގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހަކު، ކޯޓު އަމުރަކާ ނުލައި، 24 ގަޑިއިރަށް ބަންދުކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ. އެމާއްދާގެ (މ) ގައި ބުނަނީ، މިމާއްދާގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވޭ މީހާ ފުރަތަމަ ފަހަރު،7ދުވަހަށްވުރެ ދިގުނޫން މުއްދަތަށް ބަންދު ކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ. ހަމަ އެއަކުރުގައި ބުނަނީ، އެމާއްދާގެ ދަށުން އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓޭނީ 14 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކަމަށެވެ.\nއެ މާއްދާގެ (ފ) ގައި ބުނަނީ؛ “މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން، ކުށުގެ ތުހުމަތުގައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ބަންދާ ގުޅޭ ގޮތުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކުރާ ޢާންމު އިޖުރާއަތުތަކުގެ ތެރެއިން އިޖުރާއަތެއް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދުކުރެވޭ މީހެއްގެ މައްޗަށް ތަންފީޛުކުރުމަކަށް މި ޤާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅާ” ކަމަށެވެ. އެ ޙާލަތުގައި (މާނައަކީ، ބަންދާގުޅޭ ޙާލަތުގައި) ހިނގާނީ އެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އުޞޫލުތައް ކަމަށްވެސް އެއަކުރުގައި އޮވެއެވެ.\nޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 28-1 (ތަޙްޤީޤުކުރުމާއި ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތުތައް)\nޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު އެންމެ ފުރަތަމަ ލިޔުނުއިރު، ދަޢުވާ ކުރުމުގެ މުއްދަތުތަކެއް ނެތެވެ. އެކަމުގައި އޭރު ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔައީ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޢާންމު އުޞޫލުތަކަށެވެ. އެހެން އެކަން އޮއްވާ، މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގެ ގޮތުން، ޢާންމު އިޖުރާއަތުގައި ބުނާ މުއްދަތުތަކުގެ ތެރޭގައި ހެކި ހޯދައި ދައުވާ ކުރަން ދަތިވާތީ، އެކަމަށް ވަކި ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކެއް، ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނަށް 2019 ވަނަ އަހަރު ގެނައި އިޞްލާޙުގައި ލިޔެފައިވެއެވެ. އެވާހަކަ އޮތީ، އެޤާނޫނުގެ 28-1 (ތަޙްޤީޤުކުރުމާއި ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތުތައް) ގައެވެ.\nއެމާއްދާގެ ތަފްޞީލު ތިރީގައި އެވަނީއެވެ.\n28-1 (ހ) ބަންދުކުރެވިފައިވާ މީހަކު ނަމަ، ތަޙްޤީޤު ނިންމައި، ޕީޖީ އޮފީހަށް ފޮނުވަން 45 ދުވަސް + ދައުވާ ކުރަން 15 ދުވަސް = ޖުމްލަ 60 ދުވަސް\n28-1 (ށ) ބަންދުން ދޫކޮށްލާފައި ހުރި ނަމަ، ތަޙްޤީޤު ނިންމައި، ޕީޖީ އޮފީހަށް ފޮނުވަން 75 ދުވަސް + ދައުވާ ކުރަން 15 ދުވަސް = ޖުމްލަ 90 ދުވަސް\n28-1 (ރ) މައްސަލައިގެ ބާވަތުން، ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތަށް ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަ ކުރެވިދާނެކަމަށް ނުފެންނަ ނަމަ، ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ހުށަހެޅުން؛ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ފުލުހުން ހުށަހަޅާ ސަބަބަށް ރިޢާޔަތްކޮށް؛ ބަންދުގައި ހުރި މީހެއްނަމަ، ތަޙްޤީޤު ފުރިހަމަ ކުރަން 45 + އިތުރު ކޮށްދޭ 30 + ދައުވާ ކުރަން 15 = ޖުމްލަ 90 ދުވަސް. ބަންދުން ދޫކޮށްލާފައިވާ މީހެއްނަމަ، ތަޙުޤީޤު ފުރިހަމަ ކުރަން 75 + އިތުރު ކޮށްދޭ 30 + ދައުވާ ކުރަން 15 = ޖުމްލަ 120 ދުވަސް.\nޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 28-1 ވަނަ މާއްދާ ފަށާ ޢިބާރާތުގައި އޮންނަނީ، “އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް” މިހެންނެވެ. މިއީ ކޮން ޤާނޫނެއްގެ ވާހަކައެއްތޯ ބަލާއިރު، ދައުވާ ކުރުމުގެ މުއްދަތުތައް ބަޔާންކޮށްފައި އޮތީ، އަދި މިޤާނޫނުގައި ޙަވާލާދީފައި އޮތީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައެވެ. މިޢިބާރާތް މިގޮތަށް އޮތުމުން، މިމާއްދާގެ ބޭނުމަށް، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި އޮތް ދަޢުވާ ކުރުމާއި ތަޙްޤީޤު ކުރުމުގެ މުއްދަތުތައް، މިޤާނޫނުގައި ބުނާ ކުށްތަކަށް ނުހިނގާނެކަން ސާފެވެ. ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށްތަކަށް ހިނގާނީ، ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ބުނާ ދަޢުވާ ކުރުމުގެ މުއްދަތުތަކެވެ.\nޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ބަންދާބެހޭ ވާހަކަ އޮތް، އެޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ފ) ގައި، ބަންދާގުޅޭ ކަންކަމުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ދީފައި އޮތަސް، އެމާއްދާއާ ޚިލާފަށް، ތަޙްޤީޤުކުރުމާއި ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތުތައް އޮތް، ޤާނޫނުގެ 28-1 އަކު ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރެވިދާނެކަމުގެ އިޚްތިޔާރެއް ދީފައެއް ނެވެ.\nހައިކޯޓުން ނިންމެވި ގޮތް\n“މުޙައްމަދު އަމީންގެ މައްޗަށް (ބަންދާ ގުޅޭ ކަންކަމުގައި) ހިންގާފައިވަނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޢާންމު އުޞޫލުތައްކަން އެއްވެސް އޮޅުމެއްނެތި ސާފުކޮށް އެނގޭތީ، މުޙައްމަދު އަމީންގެ މައްޗަށް ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ބުނެވިދިޔަ ބަންދަށްފަހު ހިންގޭ ތަޙްޤީޤުތަކާއި، ދަޢުވާ އުފުލުމާއި ޝަރީޢަތް ހިންގުމުގެ އުޞޫލުތައްވެސް ތަރުތީބުވެގެން އަންނަންޖެހޭނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކުރާ ޢާންމު އުޞޫލުގެ ދަށުންކަމަށް ޝަރުޢީ ޤާނޫނީ ހަމަތަކުން ބަލަންޖެހޭ” ކަމަށެވެ.\nމިވިސްނުންފުޅު ރަނގަޅުނުވާ ސަބަބަކީ، ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތުތައް ބަންދާ ގުޅުވައިގެން މާނަ ކުރެއްވީތީއެވެ. ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ބަންދާއި ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތުތަކާ އޮތީ ވަރަށް ސާފުކޮށް ވަކި ކުރައްވާފައެވެ. މިއީ، އެއްކަމަކުން ތަރުތީބުވެގެން އަންނަ ދެ އިޖުރާއާތެއް ނޫނެވެ.\nޤާނޫނީ ސުވާލު އުފެދޭ ހިސާބު\nމިމައްސަލައިގައި އުފެދޭ ޤާނޫނީ ސުވާލަކީ؛\nޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ފ) ގައި ބުނާ “އެހެން ނަމަވެސް، އެޙާލަތުގައި ހިނގާނީ އެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އުޞޫލެވެ” މިޢިބާރާތުގެ މާނައަކީ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރާ ހިސާބުން ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރުން ހުއްޓުންތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ؟\nހައިކޯޓުގެ ނިންމުން: ހައިކޯޓުގެ ޤަޟިއްޔާގެ 16 ވަނަ ނުކުތާގައި ވިދާޅުވަނީ، “ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ބުނާ ޢާންމު އިޖުރާއަތްތައް އެ މާއްދާގެ ދަށުން މުޙައްމަދު އަމީންގެ މައްޗަށް ހިންގާފައިވާނަމަ، އޭނާގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔަންކުރާ އުޞޫލުތައް ހިންގުމަށް ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ފ) ގެ ދަށުން ދައުލަތަށާއި ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ އިދާރާތަކުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކުރުވާ” ކަމަށެވެ.\nމިވިސްނުންފުޅު ރަނގަޅުނުވާ ސަބަބު: ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ފ) ގެ ޢިބާރާތް ފެށިފައި އޮތީ “މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން” މިހެންނެވެ. އެހެންކަމުން، މިމާއްދާގެ މަތީގައި ބަޔާންކުރި ކަންކަމާއި، އެހެން ކަންކަންވެސް ހިންގުމަށް މިމާއްދާ “ހުރަސް ނާޅާ” ކަން އެނގެއެވެ. އެވާހަކަ އެބައޮތްވެސްމެއެވެ. އެޖުމްލައިގައި ބުނަނީ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށައިފިނަމަ، ދެން އޭގެ ފަހުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތަށްކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، އެއީ ހަމައެކަނި ބަންދާ ގުޅޭ ކަންކަމުގައެވެ. މިވާހަކަ އޮތީ ބަންދާގުޅޭ ވާހަކަ އޮތް މާއްދާގައެވެ. މިވާހަކަ، ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތާ ގުޅޭ މާއްދާގައި ތަކުރާރުވެފައެއް ނެތެވެ. ޙަވާލާއެއް ދީފައެއްވެސް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން، ބަންދުކުރުމާއި ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތާ، މިޤާނޫނުގައި ގުޅުމެއް ނެތްކަން އެނގެއެވެ.\nޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ދަށުން މީހަކު ބަންދުކުރުމުން، ދައުވާކުރުމާގުޅޭ ކަންކަން ތަރުތީބުވަނީ އެބަންދުގެ މައްޗަށްތޯ ނުވަތަ ބަންދަކީ ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތާ މުޅިން ވަކިން މާނަކުރެވޭ ކަމެއްތޯ؟\nހައިކޯޓުން ވިސްނުންފުޅު: ބަންދުކުރުމާއި ދައުވާކުރުމާއި މިއީ ގުޅިފައިވާ ދެކަމެއްކަމަށްވާތީ، “ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން މުޙައްމަދު އަމީންގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅައިފައިވާނަމަ، އެފަރާތުގެ މައްޗަށް ދައުވާކުރަންޖެހޭނީ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެ މަތިން” ކަމަށެވެ.\nމިވިސްނުންފުޅު ރަނގަޅުނުވާ ސަބަބު: ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ތަޙްޤީޤުކުރުމާއި ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތުތައް ބަޔާންކުރާ 28-1 ވަނަ މާއްދާ ފެށުމުގެ ޢިބާރާތުގައި “އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި އޮތްނަމަވެސް” ކަމަށް އޮތުމުން، މިމާއްދާއިން މި އިސްތިސްނާކުރަނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ހުރި ޢާންމު އުޞޫލުތައްކަން އެނގެއެވެ. މިމާއްދާއަކީ ކުރިން ޤާނޫނުގައި އޮތް މާއްދާއެއް ނޫނެވެ. މިމާއްދާ ލިޔުމުގެ ކުރިން، ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔައީ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޢާންމު މުއްދަތުތަކަށެވެ. އެމުއްދަތުތައް، މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އެކަށީގެންނުވާތީ، އެމުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ ގޮތުން ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 28-1 ވަނަ މާއްދާ ޤާނޫނުގައި ތަޢާރަފުކުރީއެވެ. އެހެންކަމުން، މިމާއްދާގެ ބާރު ކެނޑޭގޮތަށް، 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ފ) މާނަކުރުމަކީ، ހަމަޖެހޭކަމެއް ނޫނެވެ.\nހައިކޯޓުން ވިދާޅުވާގޮތަށް ބަންދުކުރުމާއި ދައުވާކުރުމާ ގުޅުވައިގެން މާނަކުރާނަމަ، ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (މ) ގައި ބުނާ 14 ދުވަސް ހަމަވުމަށްފަހު، މިބާވަތުގެ މައްސަލައެއްގައި މީހަކު ބަންދަކުވެސް ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ. މިއީ ރަނގަޅު މާނަކުރުމެއް ނޫންކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/50 މަފްތޫޙް ސަޢީދު ވ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ގައި ޝަރަޙަކޮށްދެއްވާފައިވެއެވެ. މިއީ، އެތައް މައްސަލައެއްގައި ބަހުސްކުރެވި، ހައިކޯޓުން ބަލައިގެންފައިވާވެސް ނުކުތާއެކެވެ.\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ކުރީގެ ނިންމެވުންތައް\nމިނުކުތާއަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން މީގެ ކުރިން މުހިންމު3މައްސަލައެއް ނިންމަވާފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއް މައްސަލައަކީ، 2021/SC-A/12 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ އިބްރާހީމް ސައްމާޙް އަޙްމަދު ފަތުޙީ އެވެ.\nޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/17 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި، ދަޢުވާކުރުމުގެ މުއްދަތެއް ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އެޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި އޮންނަނީ، “އެކަށީގެންވާ އެންމެ ކުރު މުއްދަތެއް”ގެ ތެރޭގައި ދައުވާ ކުރަންވާނެ ކަމަށެވެ. އެމައްސަލައިގައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމެވީ، އެޙާލަތުގައި ދައުވާކުރުމުގެ މުއްދަތު ބަލާނީ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގައި ބުނާ މިންގަނޑަށް ބަލައިގެން ކަމަށެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވިދާޅުވީ، ޤާނޫނުގައި ވަކި ގޮތަކަށް ކަނޑައެޅިގެން (އެކަށީގެންވާ ކުރު މުއްދަތު) ބަޔާންކޮށްފައި އޮއްވާ، އެހެން ޤާނޫނަކަށް ރުޖޫޢަވުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫންކަމަށެވެ. އެޤާނޫނުގައި އެކަށީގެންވާ ކުރު މުއްދަތެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި އެއޮތީ، ވަކި މުއްދަތެއް ނުދިނުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ކަމަށާއި، އެކަމުގައި ޕްރޮސިކިއުޓަރު ޖެނެރަލް ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ނިންމާ ނިންމުން ރަނގަޅުވާނެ ކަމަށެވެ.\nސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2021/SC-A/13 ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ ޢަބްދުސް ސަލާމް މައްސަލައިގައިވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިއުޞޫލު ދަމަހައްޓާފައިވެއެވެ. އެމައްސަލައިގެ ނުކުތާއަކީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2009/12 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި، އެބާވަތުގެ މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތު ކުރެވޭ މީހުން ބަންދުގައި ބޭތިއްބުމާބެހޭ ގޮތުން ވަކި އުޞޫލެއް އޮއްވާ، އަދި އެޤާނޫނުގައި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް ޙަވާލާދީފައި ނެތީސް، ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ބުނާ އުޞޫލު ދޫކޮށް، ޢާންމު ޤާނޫނަށް ނުދެވޭނެ ކަމަށެވެ.\nކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ދައުވާކުރަން ވަކި މުއްދަތަތަކެއް ނޯންނާތީ، އެކަމުގައި ރުޖޫޢަވާންޖެހެނީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށެވެ.\nމުޙައްމަދު އަމީންގެ މައްސަލައިގައި، ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން ވަކި މުއްދަތުތަކެއް ބަޔާންކޮށްފައި ވަނިކޮށް، އެޤާނޫނު ދޫކޮށް، ޢާންމު އިޖުރާއަތު ޤާނޫނަށް ރުޖޫޢަވުމަކީ، ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައަޅައިފައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފުވުމެވެ. މިސަބަބަށްޓަކައި، ހައިކޯޓުގެ 2021/HC-B12/50 ނަންބަރު ޤަޟިއްޔާގެ ނިންމެވުން ރަނގަޅު ނޫނީއެވެ.\n“ވާނުވާ” ބަންދުގެ ޙަޤީޤީ ވެކްސިން\nފުރަތަމަ އޯޑިއޯ ޕޯސްޓު