قائممقامی: حجاب واجب شرعی است اما اجباری نیست / مازندمجلس - پایگاه خبری مجلس مازندران/ پورتال اصلی/ سیاست / مستند\nپورتال اصلی/سیاست/مستند/قائممقامی: حجاب واجب شرعی است اما اجباری نیست\nتاریخ انتشار : جمعه 19 آبان 1396 - ساعت : 07:53\nکد مطلب: 209759 چاپ به اشتراگ گذاشتن\nمازندمجلس: سیاست > احزاب و شخصیت‌ها - بررسی ساختار نهاد روحانیت، نقد قدرت، دین حکومتی، اخلاق حکومتی، آسیبهای ورود روحانیت به حکومت و سخنگویی قدرت و ....سرآغاز گفت و گویی چهار ساعته بود که به شرح تفاوت مفهوم جرم و معصیت رسید و اعلام اینکه «حجاب یک ضرورت شرعی است و اجباری نیست».\nمازندمجلس:نسرین وزیری: برای چنین مباحث فقهی و فلسفی پرچالشی چه کسی بهتر از روحانیای که هم شاگرد آیات وحید خراسانی، جوادی‌آملی، میرزا هاشم آملی و ... بوده و امروز کرسی تدریس در حوزه علمیه قم و دانشگاههای ایران و اروپا دارد و به قول پرفسور اُدو اشتاین باخ مستشرق معروف آلمانی، طراح گرایش نوینی در الهیات ادیان به نام "الهیات صلح و همزیستی" است. سخن از آیتالله سیدعباس قائممقامی، روحانی 53 سالهای است که از جوانترین مجتهدین کاندیداتوری در انتخابات مجلس خبرگان بود و بر اساس شجرهنامه منتشره در سایتش 42 پشت وی به چهارمین امام شیعیان حضرت زینالعابدین می‌رسد.\nنویسنده کتاب 12 جلدی سلسله مباحث ولايت فقيه که کتاب دیگری با عنوان «فلسفه سیاست» در نقد نظریههای ولایت فقیه دارد، بر این باور است که سه ویژگی «نقدرت قدرت و تقابل با آن»، «نخبگی همراه با بدنه اجتماعی» و «سخنگویی دین» نهاد روحانیت را تبدیل به نهاد بیرقیبی کرده بود. روحانیتی که بنا بر ضروریات پس از پیروزی انقلاب اسلامی و مطالبه مردم، وارد کار اجرایی شد و این «اضطرار» را تبدیل به «عادت» کرد.\nاخیرا مسائلی که شایدبحث های حجره ای در حوزه بود به فضای رسانه ای کشیده شده است. مسئله نقد روحانیت وشأن روحانیت. از نظر شما جایگاه روحانیت از گذشته تا کنون چقدر تفاوت کرده؟ چهدر تحریم تنباکو، چه ملی شدن بانک، چه نهضت ملی نفت و در ابعاد بزرگتر در انقلاباسلامی، یک روحانی پرچمداری و رهبری جنبش‌های مردمی را در دست داشت. اما الان بهجایی رسیدیم که مراجع از تریبون های مختلف نسبت به ناهنجاریهای احتماعی درجامعه نقد می کنند ولی تغییر محسوسی از طرف جامعه احساس نمی شود. این به نظرتانناشی از چیست؟ آیا می توان گفت که جایگاه روحانیت و مرجعیت از گذشته تاکنون دستخوشتغییر شده یا اینکه سطح دینداری در جامعه کاهش پیدا کرده؟\nبنده چون بیش از هر چیز یک معلم هستم، ذهنمهمیشه در اینگونه سوالات به این موضوع منعطف می شود که باید «تعریف محور» بود.وقتی می گوییم شأن روحانیت تغییر پیدا کرده در ابتدا باید ببینیم که اصلا شأنروحانیت چه بوده که تغییر کرده؟ این سوالی است که معمولا در ارزیابی ها و بررسیها، مورد غفلت قرار می گیرد.\nبه صورت تاریخی اگر برای روحانیت از تاریخ غیبتکبرا، یک نقطه شروع در نظر بگیریم که تقریبا هم فرض درستی است، می توان آن را بهنهاد وکالت در عصر ائمه عسگریین (ع) بازگرداند. حدود هزار سال است که ساختار ونهادی شکل گرفته که در شکل گیری و تثبیت آن، مجموعه ای از مسائل تاریخی، معرفتی،عاطفی، سیاسی، اجتماعی و حتی اقتصادی دخیل بوده است. یعنی مجموعه ای از عوامل قدسیو عرفی در شکل گیری نهاد هزار ساله روحانیت دخالت داشته است. در این هزار سالمهمترین وجه اجتماعی و تاریخی این نهاد ، تقابل آن با قدرت بوده است. نقد قدرت وفاصله گیری انتقادی از قدرت، مهمترین ویژگی اجتماعی روحانیت بوده که صد البته ماهیتاعتقادی و اخلاقی نیز داشته و همین به خودی خود این نهاد را به سمت بدنه جامعه و به تعبیر امروز بخش های مدنی جامعهنزدیکتر می کرد.\nاین فقط یک جهت نهاد روحانیت بوده ، که خود همینجهت به تنهایی کافی است برای اینکه یک قشری را محبوب و مطلوب بدنه های اجتماعیکند. اما بالاتر از این، روحانیت از امتیازهای دیگری هم برخوردار بود که باز اینمحبوبیت، نفوذ و اثرگذاری را در اقشار مختلف جامعه و لایه های درونی جامعه بسیارتقویت و تعمیق می کرد. یکی از مهمترین این ویژگی ها این بوده که روحانیت از یک "نخبگی توامان " برخوردار بود. نخبگی توامان به این معنا که در عین حالی که ازویژگی های ممتازی نسبت به عموم افراد جامعه برخوردار بود ، یعنی بهره مندی ازسواد، علم و دانش - مخصوصا در دوره هاییکه طبیعتا قشر باسواد و فرهیخته کمتر بوده اند-، اما هیچگاه این نخبگی باعث نشد کهروحانیان و نهاد روحانیت، متمایز از بدنه اجتماعی قرار گیرند و هم زبانی خود باعامه مردم را از دست بدهند. این یک ویژگی شگرف است که فردی یا نهدی در عین نخبگی، در متن جامعه و هم زبان و همادراک با آن باشد. هیچ نهادی را نمی توانید پیدا کنید که با برخورداری از این صفاتاینگونه در مردم اثرگذار و صاحب نفوذباشد. حالا سخنگویی روحانیون از جانب دین، باز عمیقا بر این ویژگی می افزاید. دیندر اعماق فطرت و درون انسان ها حضور دارد و برآمده از عمیق ترین خواسته ها و باورهایانسان است.\nمجموعه این سه ویژگی «نقد قدرت و تقابل با آن»، «نخبگیهمراه با هم زبانی با بدنه جامعه» و «سخنگویی دین»، نهاد روحانیت را می تواندتبدیل به یک نهاد بی رقیب کند، چنانکه کرده بود. علاوه بر این سه وجه، در طول اینهزاره علی الاصول خود روحانیان نیز در ارتباطتشان بامردم ، با اخلاق ، رفتار ومعنویتی که داشتند دائما بر این سرمایه می افزودند . یعنی نه تنها از سرمایه نهادیخود هیچ کم نمی کردند بلکه تصاعدی برآن می افزودند و این نکته بسیار مهمی است. ببینیددر شرایط طبیعی حتی اگر روحانیون از این سرمایه نهادی فقط استفاده می کردند و چیزیبر آن نمی افزودند ، باز افراد روحانیت، در نگاه عموم محبوب ترین ها می شدند. چوناین سرمایه خیلی فزاینده است و به صورت بالنده قدرت این را دارد تا هر کسی که به آنانتساب و اتصال داشته باشد را حمایت و تغذیه کند. اما روحانیت سَلف ، بر حسب میراثتاریخی ای که از ایشان در دست داریم معمولا حتی از این سرمایه استفاده مصرفی نکردهاند و با عملکرد علمی و عملی خود آن را افزایش می دادند.\nیعنی در اعصار گذشته فرضا بنده به عنوان یک فردروحانی، آخوند، منبری ، امام جماعت محله و یا مرجع تقلید ، درست است که مشروعیتمرا از انتساب به این نهاد که برخوردار از آن سه خصوصیت بی نظیر و بی بدیل است میگرفتم اما در عین حال در استمرار ، دائما بر این سرمایه نیز می افزودم. مردم، سلوکمعنوی من و بی اعتنایی ام را به دنیا می دیدند ، ایثار و شفقتم را نسبت به خودشانمی دیدند، همراهی مرا باخود در نشیب و فراز زندگی می دیدند، و با مشاهده من بهعنوان یک الگوی عینی و عملی ، اطمینان و باور عمیقی نسبت به آموزه های دینی پیا میکردند. دهها ویژه گی و خصوصیت اخلاقی و رفتاری دیگر ، در کنار آن نخبگی و همزبانیِ توامان ، روحانیت را در نگاه آنان تبدیل به نمونه ای بی رقیب کرده بود. پسچرا نباید عاشق و سرسپرده من روحانی با این خصوصیات شوند؟! این طبیعت انسان است.الانسان عبید الاحسان. می خواهم بگویم این گذشته روحانیت بوده، حالا یکباره اتفاقیافتاد و تاریخ ورق خورد. حالا باید ببینیم که کدام یک از این عناصر در این گذارِتاریخی دستخوش تغییر شده؟\nاگر از همان محور اولکه به قول شما «نقد و تقابل با قدرت» بوده بخواهیم به بررسی نقش روحانیت بپردازیم، بهنظر می‌رسد که این مقوله پس از پیروزی انقلاب، دستخوش تغییر شده است، چون روحانیتوارد بدنه حاکمیت شده است.\nمن هم برای همین پیشینه و سابقه تاریخی اینموضوع را بیان کردم و آن را به دو بخش تقسیم کردم. حالا روحانیت با این سابقه کهگفتم ، اینک یک لاحقه ای هم پیدا کرده که حالا باید نسبت به آن سابقه و کارنامهپیشین ، این لاحقه و کارنامه پسین را بسنجیم. من هنوز وارد این بحث دوم نشده ام و فقطاشاره ای به سابقه تاریخی کردم که روحانیت با پیشینه هزار ساله، حالا با یک پسینه40 ساله پس از انقلاب هم روبرو شده است.\nالبته در آن هزار سالدر خیلی از مقاطع تاریخی، روحانیت در کنار قدرت هم بوده. مثلا در دوره صفویه، مقامشیخ الاسلامی داشته اند.\nحتی قبل تر، جناب خواجه نصیرالدین طوسی که وزیرهولاکوخان بود.\nمنظورم این است کهآنها در کنار قدرت بودند و محبوب هم بودند. یعنی در عین حالی که شاید به نوعیچسبیده به قدرت بودند محبوب هم بودند. شایدچون به قدرت نگاه ابزاری نداشتند.\nاولا من به سابقه هزارسالانه نهاد روحانیت اشارهکردم و منافاتی با این ندارد که در برهههایی از این تاریخ طولانی ، افرادی از روحانیت بگونه ای دیگر عمل کرده باشند. دراین بحث آنچه که به عنوان سابقه و عملکرد نهادی به ثبت رسیده ، اهمیت دارد و «نقدقدرت» را به عنوان یکی از سه " کارکرد نهادی" موثر بر جایگاه روحانیت عرضکردم. ثانیا درهمان زمانی هم که مد نظر شماست، مجموعه ای از بزرگان روحانیت درایران و نجف نظیر جناب محقق اردبیلی و یا جناب ملاصدرا و یا حتی جناب فیض کاشانی و... در چارچوب همان کارکردنهادی، از قدرت فاصله و احیانا تقابل داشتند. و یا حتی کسی نظیر شیخ بهایی نیز که ظاهرا همراهی با قدرت داشته ، شواهدگویایی وجود دارد که فاصله انتقادی خود را حفظ می کرده است و از این جهت مثلا باکسی چون محقق کرکی تفاوت داشته است. و اساسا در مورد برخی از این بزرگان انگیزهاصلی ای که آنان را به این حوزه می کشاندهکه همراهی هایی هم با قدرت داشته باشند ، همان مهار قدرت و نقد مصلحانه و موثربوده است، حالا اینکه چقدر در واقعیت موثر بوده و آیا تجربه قابل دفاعی از اینشیوه نقد و مهار به دست می آورده اند سخن دیگری است.\nاما نمونه تاریخی آن را هم گاهی در میان برخی ازاصحاب ائمه می بینیم؛ مثل جناب علی ابن یقطین که از خواص اصحاب امام کاظم و ازبزرگترین محدثان و متکلمان شیعی است و در جوامع روایی شیعه روایات ارزشمند زیادیاز او ثبت شده ، با این حال با اذن امام کاظم در دستگاه خلافت عباسی وارد شد ومدتها امین و وزیر هادی عباسی و هارون الرشید بود. ولی حضور او در کنار قدرت هرگزموجب نشد استراتژی شیعیان در تقابل با قدرت مخدوش شود. لازمه نقد، فاصله انتقادیاست اما منافاتی با این ندارد که همراهی هایی هم داشته باشد.\nاتفاقا لازمه فاصلهانتقادی همیشه "بر سلطه بودن" یعنی "بر قدرت بودن" نیست ، مثلآنچه که برخی از روشنفکران ما می گفتند . نخیر، مهم آن است که نتیجه کار، نقد قدرتباشد. حال اگر پاره ای همراهی ها به مهار و کنترل قدرت بیانجامد، آیا باید از آنچشم پوشید یا اینکه شجاعانه آن را پذیرفت ؟ این آموزه مهمی است که نقد قدرت را مثلخیلی از مفاهیم دیگر باید معیاری تعریف کرد نه شکلی و صوری. و اتفاقا در ادامهبحثمان در مورد لاحقه روحانیت به این آموزه ارزشمند نیازمندیم. با قدرت بودن اگربه معنای تقدیس قدرت و کمک به لجام گسیختگی آن باشد ، آلودگی و تباه شدن است .اما اگر با راهیابی به قدرت و یا با کنار آن قرارگرفتن ، می توان به دریده شدنپرده دروغین قداست از چهره قدرت و مهارِ نهادینه آن کمک کرد ، و در عین حا آن رابه خدمت عدالت و استیفای حداکثری حقوق عامه درآورد ،چرا نباید چنین کرد؟ مهم ایناست که نباید به قدرت قداست بخشید، نباید تقدیس قدرت کرد، نباید قدرت را افسارگسیخته تعریف کرد. ولی مگر حضرت امیر (صلوات الله علیه) صاحب قدرت نشد؟ ایشان رئیسامپراطوری اسلامی آن زمان و محور و مرکز قدرت بود اما در عین حال پایه گذار نقد ومهار نهادینه قدرت در تاریخ تفکر اسلامی است.\nبا اینکه اشارهداشتید علی رغم نزدیکی روحانیت به قدرت، نباید به قدرت قداست بخشید ولی بعد ازانقلاب با توجه به اینکه بسیاری از روحانیون در جایگاههای حاکمیتی حضور داشتند، شاید کمتر شاهد نقد حاکمیت از طرف روحانیت بودیم.\nمن در ابتدا به یکی، دو نکته اشاره می کنم و بعدبحثمان را ادامه می دهیم. اولا آن سابقه هزار ساله را که یادآور شدم برای آن بودکه بعد این سابقه 40 ساله اخیر را بگویم. اولین چیزی که به ذهن هر ناقد یا منتقدمنصفی می آید، این است که آن پیشینۀ هزار ساله با این پسینۀ چهل ساله اصلا توازنندارد. خود این عدم توازن قاعدتا ما را به یک موضع انصاف در نقد دعوت می کند، و آناینکه باید هر نقدی که نسبت به این عملکرد چهل سال صورت می گیرد، توام با واقع بینیباشد. من شخصا سابقه کمی در نقد هم لباسی های خودم ندارم و لااقل از 20 سال پیشاین حرف را زده ام و کم و بیش هم منتشر شده. یادم می آید اواسط دهه 70 مصاحبه ایکرده بود راجع به همین بحث روحانیت و تاکید کردم که حضور روحانیت در مسائل اجرایی نبایدتداوم یابد، اگر در برخی بخش های نظارتی حضور این قشر قانونا و منطقا اقتضاء میکند اما هیچ الزامی به ترجیح روحانیت برای حضور در شئون اجرایی نیست . این مصاحبهبازتاب‌هایی هم داشت و یکی از کسانی که واکنش نشان داد مرحوم آیت الله مهدوی کنیبود؛ که من برایشان توضیح دادم و قانع کننده بود.\nبنابراین به جدّ معتقد به نقد جدی عملکردروحانیت هستم. اما در عین حال نباید واقعیت ها را نادیده گرفت و از جاده انصاف خارجشد. یادم می آید یک وقت حدود سال 77- 78،زمانی که هنوز صدام در قدرت بود ولی اوضاع عراق به سمت فروپاشی بود ، به شهید آیتالله حکیم به حالت شوخی- جدی گفتم : «آقا شما مواظب باشید که رفتید و رهبر عراقشدید، خراب کاری های مارا تکرار نکنید ، از تجربه ما در ایران استفاده کنید». باآنکه لحن من خیلی جدی نبود اما یکباره ایشان خیلی جدی شد و گفت: «فلانی چه می گویی؟ کجا خراب کردیم؟ بله، اشکالات هست اماروحانیت با آنکه تجربه چنین کارهایی را نداشته، با این حال چه تحول بزرگی را رهبریکرد وچه مسولیت بزرگی را قبول کرد و در این 20 سال چه کارهای بزرگی انجام گرفته»! اینواکنش ایشان ، از آن جهت برایم تنبه برانگیز بود که ما گاهی در نقدهایمان خیلیذهنی عمل می کنیم و تناسب بین اجزای مختلف واقعیت را رعایت نمی کنیم و در عین حالاین هرگز به آن معنا نیست که درصدد توجیه بربیاییم.\nمی خواهم بگویم که اگر از موضع انصاف نقد نکنیم،هیچ وقت نقدمان موثر واقع نمی شود بلکه فقط به تقابل و نفی می انجامد که نفی راهیچکس نمی پذیرد. یعنی اگر من از اول بیایم و شما را نفی کنم، شما در برابر نفی، دفاعمی کنید . اما در برابر نقد ، گفتگو است و اقناع. نباید نقد به گونه ای باشد کهطرف مقابل را به موضع دفاع بیندازد. باید برانگیزنده گفتگو و اقناع باشد. این نکتهای است که گاه خودم نیز شخصا از آن غفلت می کنم .حال در نقد عملکرد 40 سالهروحانیت باید همین تناسب را در نظر بگیریمکه روحانیت هزار سال تجربه دیگری داشته که یکباره با تجربه دیگری مواجه شده. ممکناست بپرسید که روحانیت مگر مجبور بود در چنین جایگاهی قرار بگیرد؟\nدقیقا میخواستم همینرا بپرسم!\nپاسخ من این است که بله این یک الزام ضروری بود ،چون جامعه از او خواسته بود. شاید سن تان به اوایل انقلاب نرسد، من هم آن زمانخیلی سنی نداشتم اما در تمام صحنه های میدانی انقلاب از سال 56 به بعد شاهد وناظر بودهام؛ ( چون جوانان و نوجوانان آن موقع بسیار بیش از سنّ شان قدرت درک و انگیزه وانرژی داشتند) . مردم آن زمان به روحانیت بسیار مراجعه می کردند. حتما موضع امامرا از همان اول می دانید که تاکید داشتند روحانیت فقط نقش نظارتی بپذیرد و ورود درمدیریت اجرایی نداشته باشد. برای همین بود که امام بهمن ماه وارد ایران شدند واسفندماه به قم رفتند. یعنی نگذاشتند به سال نو برسد حتی به دو ماه نرسید که ایشانبه قم رفتند. این در عین حال یک حرکت نمادین بود. امام، پدر انقلاب بود و قصدفاصله گرفتن از آن را نداشت، بلکه می خواست بگوید که من فقط نقش نظارتی دارم واجرا دست خود مردم است. شما ببینید تا دور دوم ریاست جمهوری آیتالله خامنهای، بخشی از روحانیت هنوز قانع نشده بود که وارد مباحث اجرایی شود، چون این ورودرا به عنوان یک اضطرار و بر مبنای مصلحت پذیرفته بودند ، بنابراین می پرسیدند چراباید این موضوع ادامه پیدا کند؟ یک دورهای اضطرار بود و تمام شد. لذا در دور دوم ریاست جمهوری آیت الله خامنه ای ،حتی برخی از اقایان مدرسین قم مخالف کاندیداتوری یک روحانی بودند؛ کهدر نهایت جلساتی گذاشتند و هم دیگر را متقاعد کردند. که البته طبیعی هم بود کهوقتی یک دوره کسی رییس جمهور بوده، دور دوم هم باشد.\nمی خواهم بگویم متأثر از دیدگاههای امام (ره) تامدتها این ذهنیت در میان خود بزرگان روحانی بود اما دائما جامعه حضور آنها را طلبمی کرد. اما اشکال این است که این ضرورت حضور روحانیت، بعدها تا حدی تبدیل به عادتشد که این مورد نقد است.ولی اصل این حضور فقط و فقط براساس ضرورت بود و اگرروحانیت به این ضرورت تاریخی تن نمی داند تردید نکنید که امروز ، اگر هنوز امکانیبرایمان باقی بود و کشوری برجای بود بهجای بحث امروزمان در مورد نقد عملکرد روحانیت ، مسولیت گریزی ، عافیت طلبی و بیتدبیری روحانیت در آن برهۀ تاریخی ، موضوع نقدمان بود. ببینید روحانیت با آن سابقه که اشاره شد با آنکه هیچتجربه اجرایی نداشت، اما تنها نهاد بی بدیل مورد اعتماد مردم بود.\nلااقل از مشروطیت به بعد، در کنار روحانیت با طیفدیگری از نخبگان یا به عبارتی روشنفکران غیرمذهبی روبرو هستیم که به تعبیر مرحومجلال آلاحمد، دچار نوعی غربت اجتماعی هستند. یعنی مردم احساس هم خویشی با اینهانمی کنند و فقط متفاوت بودنشان را درک می کنند. برای همین است که آنها هیچوقتنتوانستند بدیلی برای روحانیت در اثرگذاری بر توده مردم باشند.\nمن فعلا دارمتوصیفی بحث می کنم و نه داورانه.\nمجموعه این سه ویژگی «نقد قدرت و تقابل با آن»، «نخبگی همراه با بدنه جامعه» و «سخنگویی دین»، نهاد روحانیت را می تواند تبدیل به یک نهاد بی رقیب کند، چنانکه کرده بود. یکاتفاق بزرگ تاریخی بی نظیر به نام انقلاب اسلامی افتاده. خصوصیت انقلاب هم دگرگونیو جابجایی تمام ساختارهاست. جامعه در ابتدای یک فصل جدیدی از تاریخ قرار گرفته.شما کمیته‌ها را یادتان میآید که چگونه شکل گرفت؟ مردم در آن دوران عمدتا فقط بهروحانیت اعتماد داشتند. برای همین مثلا هرچه اسلحه جمع آوری میشد، تحویل آنها میشد. یکی از همین آقایان می گفت که ما نشسته بودیم و همینطور کامیون کامیون و وانتوانت برایمان اسلحه می آوردند. من جا نداشتم، زنگ زدم به مرحوم آقای طالقانی تا برای ایشان بفرستم،ایشان گفت که خود من برایتان فرستادم چون خانه من هم پر است و دیگر جا نداریم! فضااینگونه بود که مردم کس دیگری غیر از روحانیون محلات را نمی شناختند و نهادی غیراز نهاد مسجد را نمی شناختند. بنابراین روحانیت درگیر کارهایی شد که هیچ تجربه اشرا نداشت. تا اینجا قابل درک است، و کارهای بسیاربزرگی هم انجام گرفت. و الان نمیتوان غیرمنصفانه چند قطعه ای را از آن مجموعه و از آن شرایط ، انتزاع کرد وبا بزرگنمایی ، ژست نقد گرفت! حتما حتما ما به این نقد نیاز داریم و حتما حتما خودمان همبه بسیاری از عملکردها، رفتارها، تصمیم های انجام گرفته نقد داریم. و حتما حتمابعضی از کارهای انجام گرفته را غیرشرعی،غیراخلاقی و غیرانسانی می دانیم. اما اینکه بخواهند از این تجزیه، یک ترکیبی رادرست کنند و یکسره کلیت انقلاب و رفتار انقلابیون و سران انقلاب را هدف قرار دادهو نفی کنند، بی تردید این یک روش نادرست غیرعلمی ، غیراخلاقی و غیرمنصفانه است.\nبگذارید نمونه ای را برایتان مثال بزنم. یکی ازبستگان ما می گفت که در مقر امام در مدرسه علوی بودم و همینطور تلفن زنگ می زد. درهمان ایام دوازدهم تا بیست و دوم بهمن در همان مدرسه علوی ، صدها کار ریز و درشتانجام می گرفت . مثلا تلویزیون خصوصی درست کرده بودند تا انحصار خبر رسانی رژیم رابشکنند ، رفت‌وآمد به آنجا خیلی زیاد بود درحالی که نه مرکز فرماندهی داشت و نهتشکیلات. معلوم است که هرج و مرج پیش می آید. ایشان می گفت که تلفن همینطور زنگ میزد و هرکسی می رسید این گوشی را برمی داشت. یکبار که ایشان آنجا بوده تلفن مقرامام مدام زنگ می زده و کسی آن را برنمی داشته تا اینکه ایشان گوشی را برمیدارد.می گفت که گفتم «بله، بفرمایید!» صدای آن طرف خط گفت «من مطهری هستم، شما؟» منخودم را معرفی کردم و شناخت. با حالت التهاب و نگرانی شدید که معمولا در لحن وگفتار ایشان بروز می کرد ، گفتند که «آقا چرا گوشی را برنمی دارید؟ سریعا به آقایربانی شیرازی بگویید این کتابخانه سلطنتی میراث ملی ماست. عده ای ریخته اند و بهعنوان اینکه اسم این نهاد، سلطنتی است، ریخته اند و دارند آنجا را آتش می زنند و قصدغارت و نابودی آن را دارند بگوئید به هر نحوی که هست جلوی این کار را بگیرند، هیچکاری واجب تر از این نیست که یک گروه مسلح بردارند و از آنجا حفاظت کنند ».\nحالا شما تصور کنید که اگر مرحوم آیت الله مطهریاصلا از این ماجرا مطلع نشده بود، حتما تمام کتابخانه سلطنتی نابود می شد و بعد میگفتند که انقلاب کتاب سوزان راه انداخت و این را به صدر تا ذیل انقلاب و حتی چهبسا به خود مرحوم مطهری نسبت می دادند! من خودم بیست و یکم بهمن در ساختمان مجلسشورا در بهارستان بودم و دیدم که در میان آن هیجان غیرقابل کنترل مردم ، عده ای چهکار که نمی کردند،هرچه دست شان می رسید را واقعا غارت می کردند! از قاشق و چنگالهای نقره گرفته تا تابلوها ، صندلی ها و دیگر لوازم. انگار ماموریت داشتند که هیچچیز در آنجا باقی نماند ، یا باید ببرند یا باید نابود کنند! اصلا نگاهی به آیندهوجود نداشت.\nاخیرا یک فایل صوتی از مرحوم دکتر یزدی که آنزمان مصاحبه کرده بود، دست به دست می شود. در آن بحبوحه روزهای نخست انقلاب ایشان دربرابر انتقادها نسبت به برخی از هرج و مرج ها ، خیلی منطقی پاسخ می دهد. او فردیغرب دیده بود که نظم جهانی را می شناخت. اما با درکی که از شرایط ویژه و خاصانقلاب دارد ، بدون اینکه بخواهد از آن بی نظمی ها و ناهنجاری ها دفاع کند، واقعبینانه آن را به شرایط خاص و گریزناپذیر انقلابی مربوط می داند و در آن مصاحبه نقلبه مضمون می گوید «انقلاب است! چکارش می توانیم بکنیم؟ .» واقعا هم تا کسی شرایطانقلاب را درک نکند نمی تواند قضاوت منصفانه ای داشته باشد. خوب اگر خیلی دلشان میسوخت و نگران بی نظمی ها و هرج و مرج ها بودند ، می خواستند کاری نکنند که مردم باانقلاب، واکنش نشان دهند . عاملان اصلی ظلم به مردم باعث شدند تا مردم برای مطالبهحق خود ، راهی جز انقلاب نیابند. حالا که انقلاب شد در کنار تحولات بنیادینی که درجهت اصلاح وضع موجود به دنبال دارد ، به ناچار عوارضی هم دارد که بی هیچ تردیدمطلوب بسیاری از انقلابیون و رهبران انقلاب نبوده و نیست. و طبعا کسانی که آگاهانهاز این عوارض سوء استفاده کردند و یا به آن دامن زدند و یا می توانستند از دامنهآثار آن بکاهند و چنین نکردند باید پاسخگو باشند ، ولی اولا این هیچ ربطی به اصلانقلاب و رهبران اصلی آن ندارد و ثانیا در این میان سهم آنان که با ظلم و بیدادخود به انقلاب ضرورت بخشیدند ، نباید نادیده گرفته شود . آن کسانی که پایشان را تاآنجا که می شد روی خرخره مردم گذاشتند تا مردم راهی جز انقلاب نبینند. انقلاب کهیک شبه انجام شدنی نیست.\nاینها را گفتم که تاکید کنم در نقد منصفانه بایداین تناسب ها را در نظر بگیریم. در نقد نمی شود فقط یکسویه عمل کرد و بخشی ازواقعیت را بصورت گزینشی مبنا قرار داد.\nاخیرا دیدم یکی از موثرترین چهره های روشنفکریمذهبی که مواضع منتقدانه و جدی ای ، هم به حاکمیت و قدرت ، و هم به کارکردهایروحانیت در پس از انقلاب دارد ، در یک گواهی و داوری منصفانه به این مضمون گفتهاست : «در حدود سالهای 70-71 در برابر نقدهای من ، کسانی از درون ساختار سنتی ، قصدتکفیر مرا داشتند؛ اما رهبر کشور که در صدر قدرت قرار گرفته و یک روحانی هم هست بهجای تکفیر، با من از دَر نقد وارد شد و رسما سخنان مرا نقد کرد و دیگران را هم بهنقد و پاسخگویی دعوت کرد ».\nحال آنکه تقریبا همزمان ، متفکر و روشنفکر دیگریبه نام نصر حامد ابوزید در مصر به علت اینکه شبیه همان حرفها را زده بود ، حکم تکفیر برایشصادر کردند و زنش را از او جدا کردند، اموالش هم مصادره شد. کجا ؟ در مصر سکولار ،در دوران حاکمیت حسنی مبارک ».\nمی خواهم عرض کنم که با وجود نقدهای جدی، اساسی،عمیق و گاه مخاطره برانگیزی که متوجه کارکردها هست؛ اما آن قدرت و قوت هزار سالۀاین نهاد ، تاثیر خودش را در ادامه آن هم گذاشته و اگر غیر از این بود حتما با تاریخدیگری در ایران مواجه بودیم ، حتما اتفاقات دیگری در ایران به شکل دیگری رخ می داد.اما در عین حال یک نکته مهم این است که روحانیت باید بپذیرد که وقتی ادعا می کندلباسش، لباس پیامبر است یعنی معیارش را یک معیار کامل قرار داده و همین را بهمثابه معیار نقد ، دست مردم می دهد. کسی که غنیمت می برد باید غرامت هم بپردازد.شما وقتی که این لباس را منتسب به انسان کامل می کنید، تلویحا این را به مخاطب تانگفته اید که معیار نقدتان هم باید کامل باشد و می توانید من را با آن کامل بسنجید.ما داریم از موضع خدا ، پیامبر و دین سخن می گوئیم. کوچکترین خطایمان هم بزرگمحاسبه می شود چه رسد به خطاهای بزرگمان!\nاین همان بحث سخنگوییدین از سوی روحانیت است.\nبله، من بارها گفته ام، دیگران اگر خطا کنند،خطا کرده اند. دیگران اگر اشتباه کنند، اشتباه کرده اند اما خطا و اشتباه ما میتواند تبدیل به «افتراء علی الله» شود . اینتعبیر خود قرآن است:«مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ کَذِباً-انعام/21» بقیه اگر دروغ بگویند، بی انصافی کنند و تضییع حقوق بکنند، اگر قدرتطلبی و ثروت اندوزی و تکبر کنند و چه و چه و چه ...، ظلم کرده اند و عملشان زشت وقبیح است؛ اما در مورد ما ، به تعبیر قرآن کریم «أَظْلَم» است. یعنی این ظلمیافزون و فاعل آن ظالم تر است. چون در اینجا لازمه ظلم و زشتی ای که منسوبان به دین انجام می دهندآن است که عملکرد آنان به نام خدا و دین نوشته شود و این، مصداق افترا و تهمت بر خدااست. در حالی که دیگران ، حتی اگر به نام روشنفکری دینی هم سخنی بگویند که نقد پذیر و یانادرست باشد ، افترا به خداوند نمی زنند. حتی آن کسی که توحید و یگانگی حقیقت مطلقرا انکار می کند در بدترین شرایط ، به تصریح قرآن ، عمل او مصداق «ظلم بزرگ» می شود(إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ - لقمان/13). اما عمل و گفتار نادرست منسوبان به دین ، مصداق " أظلم" است که در هیچ مورد دیگری جز در مورد " إفتراء علی الله" قرآناین تعبیر را بکار نبرده است.\nاتفاقا از همین موضع، برخی روحانیون به روحانیت انتقاد می کنند. مثلا می گویند چرا یکروحانی در مترو امر به معروف و نهی از منکر میکند یا مثلا مسابقه ای را اجرا میکندکه اصلا در شأن روحانیت نیست و اصلا حضور آن روحانی در آن جمع معنی ندارد. ولیهمین انتقادات هم حتی پذیرفته نمی شود. یعنی وقتی که یک بخشی از روحانیت به بخشدیگری انتقاد می کند، به خاطر همین وجهه سخنگویی دین، همین را هم برخی از آقایانبرنمی تابند.\nببینید! بسیاریاز ما روحانیون، بعد از اضطرارات اول انقلاب و دهه اول انقلاب، نیازمند استراحتفکری، رفتاری و اخلاقی بودیم؛ اما متأسفانه این استراحت را نه تنها به خودمانندادیم بلکه گاه بر بارهایمان هم افزودیم و "اضطرار" را تبدیل به "عادت"کردیم. اصولا وجود پاره ای رفتارها و تصمیم ها در ظرف اضطرار ، ضروری و لازم استاما در خارج از آن نه تنها واجد ضرورت نیست بلکه می تواند آسیب بزند. یادم می آیدحوالی آذر یا دی سال 67 که چندماه قبل ازرحلت امام است، جمعی از نمایندگان مجلس به امام (ره) نامه ای انتقادی نوشتند و نسبتبه بعضی از رفتارهایی که به استناد احکام ایشان صورت می گرفت و تا جایی که به خاطردارم اشارهشان به مراکز متعدد تصمیم گیری و قانونگذاری بود ، اعتراض کردند. امام در پاسخ به آن نامهمی گویند که بله، اعتراض شما وارد است تا کنون به خاطر شرایط اضطراریِ جنگ ،کارهایی کردیم و ناگزیر بودیم اما بنادارم از این به بعد همه چیز بر مدار قانون باشد.\nمرحوم آیت الله مهدویکنی نیز برای خود من تعریف کرد که نزد امام رفته و پرسیده بودند که « چرا به پیمانیکه طبق قانون اساسی با مردم به عنوان رهبر بسته اید عمل نمی کنید؟ چارچوب های عملو وظایف و اختیارات شما در قانون اساسی مشخص شده، چرا گاهی احکامی فراتر از قانون صادرمی کنید؟»\nسالش را نگفتندولی مربوط به همان سالهای جنگ است. احتمالا مربوط به سال 65 و این حدودهاست کهجریان موسوم به راست در موضع انتقادی بودند. امام هم به این مضمون فرموده بودند که«شرایط جنگ است. ما از همه طرف داریم تهدید می شویم آن وقت تو انتظار داری من بهخاطر عموم آیه "اوفوا بالعقود"، مصلحت اسلام و مردم را نادیده بگیرم؟نمی شود، این شرایط اضطراری است». منظورم این است که امام هم به استناد شرایطاضطراری به خیلی از تصمیم ها و رفتارها تن دادند که از نظر عقلی و شرعی هم در همانشرایط کاملا توجیه پذیر است ولی هرگز آنها را یک رویه و قاعده و قابل تعمیم به شرایط طبیعی نمی دانستند. لذاپس از رفع شرایط اضطراری فرمودند که باید به شرایط عادی بازگشت.\nهیچکس شرایطاضطراری زمان دهه اول انقلاب و سال های دهه 60 را اصلا درک نمی کند. از روز اولانقلاب شرایط اضطراری بود تا پایان جنگ. ممکن است بگویید که جنگ سال 59 شروع شد ، امااز همان روز اول ماجرای خلق عرب و خلق ترکمن و ماجرای آذربایجان و کردستان راداشتیم. هر روز یک جا ماجرا و غائله تازه ای بود. در همین تهران در دانشگاه تهرانتیراندازی می شد. به یاد دارم گروهای چپ درصحن و اتاقهای دانشگاه سنگربندی کردهبودند. بعد مسئله ترورها پیش آمد. اینها شرایط اضطراری است و شرایط اضطراری یکاقتضائاتی دارد . اما بنظر می رسد ما به این اقتضائات عادت کردیم و حالا خیلی ازآنها به قاعده تبدیل شده اند. این اولین اشتباهی است که رخ داده.\nبله ، خصوصیت ضرورت این است که مادامی( مادامالضروره) است اما چرا باید تداوم پیدا کند؟ آسیب این تداوم آن است که در خیلی ازبخش ها ، قدرت بازسازی و نوسازی را از نظام و به صورت خاص از روحانیت گرفت ونتوانستیم یک نظام جامع و هندسه معرفتی قابل قبولی ارائه دهیم. قصد وارد شدن بهاین موضوع را ندارم چون حرف زیاد است امااین را باید توجه داشته باشیم که در حرکت ،هیچ وقت نمی توانید برنامه ریزی کنید.شما خیلی هنرمند باشید، وقتی که در حال حرکت و سوار قطار هستید، بتوانید حرکت اینقطار را کنترل کنید ولی نمی توانید به مسیری که می خواهید هدایتش کنید. یعنی شمادر نهایت می توانید کندی و تندی اش را کنترل کنید ولی نمی توانید مسیر جدیدی رابرای آن طراحی و ریل گذاری کنید، چون برای خودش ریل و برنامه دارد.\nضمن اینکه آسیب های دیگری هم دارد و تا زمانی کهدر قدرت و اجرا هستید چه بخواهید و چه نخواهید ، این تعبیر قرآن کریم هم هست کهانسان تحت تاثیر تمایلاتش عمل می کند و این موقعیت ها برای انسان تمایل سازند.معمولامن وقتی که در موضع قدرت هستم و می خواهم یک آئین نامه بنویسم، یک جور می نویسم،وقتی که بیرون بیایم و کارم تمام شود و پست و مسئولیتم را تحویل می دهم، همان آئیننامه را بخواهم بنویسم، طور دیگری می نویسم. این یک واقعیت غالبی است.\nروحانیت برای تعریف ساختارها و تدوین برنامه هادر آن بخشی که به مسولیت و کارکرد او برمی گردد ، ضمن اینکه نیاز به تجربه دارد، بهشدت نیازمند فاصله انتقادی است. در خیلی از جاها این فاصله انتقادی را نداشتیم.ببینید شخصیتی نظیر آیت الله جوادی آملی زمانی براساس همان اقتضائات اضطراری ،مسولانه ورود به بخش های اجرایی را پذیرفتند . اما تصورش را بکنید که اگر حضور اضطراری این شخصیت کم نظیر اسلامی همچنانتداوم می یافت چه پیامدهایی می توانست داشته باشد و چه محرومیتی در حوزه اندیشهو دانش رخ می داد.\nاین فاصله انتقادی که عرض کردم برای تفکر ونظریه پردازی خیلی مهم است. معلوم است منظور از فاصله انتقادی ، قرار گرفتن درموضع اپوزیسیون نیست بلکه دوری از تمایلاتی است که یکجانبه نگری و به تعبیر قرآنکریم "زیغ" را بدنبال دارد و مانع حقیقت نگری می شود. در این صورت شمااگر تفکر و اندیشه ورزی هم که بکنید ، باز به تعبیر دقیق و عمیق قرآن کریم "تفکر تقدیری" خواهد بود( إِنَّهُفَكَّرَ وَقَدَّرَ- مدثر/14 ) . به این معنا که می اندیشید تا تمایلات و پیش داوری های خودرا ثابت و تثبیت کنید و ردای اندیشه و استدلال را بر قامت همان باورهای خود اندازهمی گیرد. آلوده گی به قدرت یکی از بزرگترین و وحشتناکترین انواع "تفکر تقدیری"است.چنین اندیشه ای به جای انکه آفت زدایی از قدرت کرده و به اصلاح نظامات سیاسی ،اجتماعی، فرهنگی کمک کند و از این راه موجب پایداری قدرت و نظام سیاسی اجتماعیگردد، صرفا رفتارها و اندیشه پردازی هایش معطوف به انباشت و تثبیت قدرت انجام میپذیرد و این بسیار خطرناک است. در حالیکه باید فارغ از هر گونه تمایلات موقعیتی،واقع بینانه و آزاداندیشانه نظام منسجمی را طراحی کرد.\nنقد بخشی از آسیب هایروحانیت، همان بحث قداست بخشیدن است. گاهی نقد به روحانیت با برچسب ضدیت با دین واسلام، برتابیده نمی شود. درحالیکه به گفته شما حتی حضرت علی(ع) در مقام خلافت،اجازه نقد می دهد.\nاجازه بفرمائید یک مقدار عمیق تر مسئله را بررسیکنیم. ما چه بخواهیم چه نخواهیم وقتی حکومت، حکومت دینی است نصابی از حضور نظارتیروحانیت در حاکمیت ضرورت دارد. ضرورت با اضطرار فرق می کند. اضطرار، موقت است اماضرورت به مفهوم منطقی اش، استمرار دارد. یعنی با فرض دینی بودن حکومت، نمی توانحضور نظارتی روحانیت را در یک حد و نصابی که مصداق قانونی آن رهبری و قوه قضائیه وشورای نگهبان است؛ نادیده گرفت.\nاما در عین حال تعابیری نظیر فقه حکومتی،روحانیت حکومتی و دین حکومتی را داریم که نمی توان نسبت به این تعابیر یکسره قضاوتکرد، بلکه باید ببینیم منظور از این تعابیر چیست؟ اگر منظور فقه حکومتی است، یعنیفقه آشنای با اقتضائات حکومت، خب درست است. چون نمی توان با فقه طهارت یا فقهعبادیات فردی، مبنای حکومت اسلامی را ساخت. پس ما نیازمند یک فقه حکومتی به اینمعنا هستیم ، اما نه فقه حکومتی به معنایی که در بخشی از اهل سنت سابقه تاریخیدارد و به معنی "فقه توجیه کننده حکومت" است. قطعا چنین فقهی نه تنهاآسیب زا بلکه مایه هلاک روحانیت و انحراف بزرگ از دین ، دیانت و فقه است. و یا اگرتعبیر "دین حکومتی" به معنای تاثیرگذاری دین درحکومت و در شکل گیری چارچوبهای تقنینی و رفتاری و تصمیم ساز در حکومت باشد، تعبیر معقول و صحیحی است. طبیعی است وقتی حکومت دینی است، اصلاغیر از این فرضی ندارد. اما «دین حکومتی» به این معنا که دین مولود حکومت و قدرت باشدو حکومت از موضع قدرت ، تفسیری را از دین ارائه دهد، این جنایت است. این هماناتفاقاتی است که باید از آن ترسید و گاهی نشانه هایش را انسان می بیند.\nباید دقت کرد، فرض این است که دین و اخلاق ،مبانی تاثیرگذار در رفتار و تصمیم انسان و از جمله رفتار اجتماعی او می باشند وبخش مهمی از رفتار اجتماعی، رفتار حکومتی است. یعنی مثلا باید اخلاق در زمره منابعفرادستی و متقدم بر تصمیم های حکومتی باشد؛ اما این که گاهی از تریبون هایی «اخلاقحکومتی» ، یعنی اخلاق معطوف بر قدرت و برآمده از سیاست، تئوریزه شود و تقدم سیاستبر اخلاق را به دین و آموزه های دینی نسبت دهند، قطعا یک انحراف است. حداقل عده ایحرفش را میزنند حتی اگر نشانه های عملی و رفتاری هم نباشد ، که متاسفانه آن همهست! این همان چیزی است که باید خیلی از آن ترسید و باید از آن فرار کرد و بسیارباید نگرانش بود.\nروحانیت ، ناگزیر نسبت به حکومت مسئولیت دارد.نمی تواند خودش و حسابش را از حکومتی که به نام دین است جدا کند ، چه بخواهیم و چهنخواهیم باید مسولیت بپذیریم. این بایستی هم که می گویم یک مسئولیت اخلاقی است ونه قانونی. حتی آن روحانی سنتی که در گوشهحجره قم یا نجف نشسته نسبت به حکومت دینی، مسئولیت اخلاقی دارد. حداقلش این است کهمی تواند مصلحانه و مشفقانه نقد کند ولی نمی تواند فارغ از این مسئولیت باشد وبگوید که من کاری به این ندارم. طبیعتا بخشی از این مسئولیت هم بدون تردید معطوفبه تحکیم و تثبیت این حکومت است. یعنی لااقل آن بخشی از روحانیت که قائل به حکومتدینی هستند، طبیعتا مسئولیت شان نسبت به حکومت دینی معطوف به پایداری ، بهینه سازیو استمرار این حکومت است و در این هم هیچ تردید نیست. اما متاسفانه الان به طورعمده فضای غالب بصورت دوقطبی است و اینگونه است که یا عده ای کاملا از حکومت دینی فارغشده اند یعنی می گویند ما را اصلا با حکومت کاری نیست، یا اینکه توجیه گر هر آن چیزیشده اند که به حکومت و قدرت بازمی گردد. وقتی یک روحانی توجیه گر قدرت شد، دیگربحث دین مطرح نیست و این همان چیزی است که از دل آن تقدیس قدرت درمی آید.\nبا چنین توجیهی، هرفعلی، درست تلقی می شود.\nطبعا بر اساس منطق قدرت، هر چیزی که تثبیت کنندهقدرت و به افزایش ، انباشت وتوسعه آن بیانجامد مطلوب است و اگر نسبت به این منطقتوجیه دینی داشته باشیم ، می شود مصلحت و این مصلحت هم می شود فعل مطلوب شرعی ووظیفه منِ روحانی!\nاول باید نظام را تعریف کنید که این نظام یعنیچه؟ نظام یعنی قدرت؟ هرگز این تعریف با منطق امام و رهبری، و آن مبانی ای کهبرانگیزنده انقلاب و حکومت دینی بوده، سازگاری ندارد. قدرت هرگز مقدس نیست. قدرتباید تحت تدبیر و مهارشده باشد، می تواند تحت تاثیر امر مقدس قرار بگیرد اما هرگزنمی تواند خودش مقدس باشد. برای همین است که حضرت امیرالمومنین قدرت دارند ولیقدرتی که تحت تاثیر امر مقدس است؛ لذا با وجودی که برای علی(ع) عصمت قائلیم اماقدرتش را هم قابل نقد می دانیم. چون خودش می گوید. دلایل مختلف دارد و یکی ازدلایلش این است که قدرت اصلا بحث فردی نیست بلکه بحث مشارکتی و نهادی است. نهادقدرت وجود دارد. شما پاک تر، مقدس تر از علی(ع) در طول تاریخ انسانیت پیدا نمیکنید. اما همین هم که در راس قدرت قرار می گیرد فقط در راس نهاد قدرت است امایکسانی با نهاد قدرت ندارد و لذا معنا ندارد که شما حکم فردی مثل علی (ع) را به کلنهاد قدرت و سیستم سیاسی تعمیم دهید. این نکته ای است که علی به ما یاد می دهد. اینکهگفتم نقد نهادی را حضرت امی ( سلام الله علیه) پایه گذاری کرده، یعنی همین.\nو این را از ابتدا در رفتار رهبری انقلاب هم میتوانیم ببینیم. منتها مشکل از برخی حواشی قدرت است. حواشی قدرت برای اینکه بهخودشان اعتبار ببخشند، ناگزیر از این هستند که قدرت را تقدیس کنند تا این تقدیس،شمولش آنها را هم در بر بگیرد. و امان از این حواشی. زمانی در ساختار سنتی روحانیتپیش از انقلاب، که مرجعیت بود و بیت بود، گفته می شد امان از بعضی از بیوتات! درصدر برخی از این بیوتات یک مرجع تقلید بود که واقعا از حیث پاکی و نزاهت ازبرگزیدگان عصر خودش بود، اما امان از بیت او که همان حواشی قدرت بود که برای اینکهبرخوردار و بهره مند شوند، ناگزیر چیزهایی را تئوریزه می کردند که کاملا در تضادبا آن ارزشها و مبانی معرفتی بود که به اصل مرجعیت و روحانیت مشروعیت می بخشید. حالشبیه همین قضیه در حوزه حواشی قدرت سیاسی نیز مصداق دارد.\nپس در مجموع هیچ روحانی ای نمی تواند فارغ ازدغدغه حکومت دینی باشد و بگوید که من کاری با آن ندارم....\nیعنی روحانیت بایدمسئولیت داشته باشد، اما لزوما جایگاه نه؟...\nبله، بله. یعنی باید یک احساس تعلق و دغدغهاصلاح و پایداری داشته باشد. پس اولین چیزی که وجود دارد این است که طبیعتا وظیفهدفاع وجود دارد اما مهمتر از وظیفه دفاع، وظیفه نقد است. گفتیم که خصوصیت روحانیتهمیشه این بوده که از متن و همراه جامعه بوده و همین، تضمین کننده آن برجستگی وموفقیت تاریخی اش بوده . اما اگر در حکومت وارد شود و تبدیل به سخنگوی قدرت گردد واز وجه آمریت با مردم سخن بگوید، بدون تردید اولین اتفاقی که می افتد، این است کهبین موجودیت فعلی خودش با گذشته تاریخی اش انقطاع حاصل می شود.\nو آنگاه ببینید چه اتفاقاتی با این انقطاعتاریخی، معرفتی و اخلاقی رخ می دهد! این همان خطری است که امروز روحانیت را تهدیدمی کند.\nاین موضوع چه آسیبهاییبه جایگاه روحانیت و به جامعه میزند؟\nمن به بعضی از آنها اشاره خواهم کرد. وقتی روحانیتاز موضع قدرت و با زبان آمریت صحبت کند، اولین اثر آن، عرض کردم انقطاع تاریخی ازگذشته خود و فاصله گیری از مردم است. در اینصورت در بهترین شرایط ، مردم او را یکحاکم صالح و مطلوب می دانند. حال آنکه وظیف و رسالت روحانیت بسی فراتر از این استو خیلی های دیگر هم می توانند حاکم صالح باشند. یعنی قرار نیست که روحانیت درجایگاه کارکرد حاکم صالح باشد ، بلکه یکی از تولید هایش می تواند حاکم و حکومت صالحباشد. صریحا می گویم که در دین ، زبان آمریت به مفهوم رایجش اصلا نداریم. زبانآمریت یعنی یک گزاره و خطابی ، معطوف به قدرت و از یک مرتبه بالا به مرتبه پایینصادر شود. رئیس و مرئوسی اصلا در خطابات دینی نداریم.\nیکی از اشکالات اینکه در موضع قدرت قرار بگیریم ایناست که می خواهیم به هرشکل بر دین و ایمان مردم اضافه کنیم. آنوقت از خودمان غافلمی شویم!\nاستاد ما مرحوم آیت‌الله حق شناس رحمت الله علیهمی فرمودند که وقتی می خواستم از طرف آیت الله بروجردی به تهران بیایم، ایشان بهمن فرمودند وقت رفتن بیا کارت دارم ، وقتی رفتم ایشان فرمود «یادت باشد که هیچتلاش نکن مردم را مومن بکنی ، فقط کاری کن که از ایمانشان کم نشود! همینکه در این لباسباشی و بتوانی حرمت و اقتضائات آن را حفظ کنی دین مردم هم حفظ می شود. همین قدر کهاز ما رفتار و کرداری سر نزند که از داشته های مردم کم شود، کافی است». ما زبانآمریت در دین نداریم. آمریت یعنی موضع از بالا به پایین؛ در حالیکه در دین اصلا بالاو پائینی وجود ندارد.\nدین، دعوت است. دعوت یعنی چه؟ من خیلی ساده عرضمی کنم خدمتتان، هرچند که مفهوم دعوت از آنچه که می گویم هم خیلی ظریف تر است.مثلا من به شما می گویم که تشریف بیاورید منزل، مهمانمان باشید. این دعوت است.در دعوت، محبت، لطف، صمیمیت، برابری و یکسانی است حتی اگر من در مرتبه برتر هم که باشموقتی از شما دعوت می کنم، یعنی در موضع برابر با شما قرار گرفته ام که دعوت تان میکنم. پس موضع دین، موضع قدرت نیست.\nاین تقریبا همان استکه به زور مردم را نمیشود به بهشت فرستاد؟\nبه یک معنا بله. در دین ما اصلا اجبار یعنیالزام معطوف به قدرت نداریم، اما وقتی همین گزاره های دینی مبنای قانون شود، دراین صورت الزام قانونی پیدا می کند. هرقانونی که در یک روند دموکراتیک مبنای عملاجتماعی قرار گیرد از الزامات حقوقی برخوردار می شود اما این الزامات اصالتا ربطیبه دین ندارد. من از شما سوال می کنم که حجاب اجباری است یا غیراجباری؟\nبراساس قانون مااجباری است.\nمطمئن نیستم، نمیتوانمبه این سوالتان پاسخ بدهم.\nمن به عنوان یک روحانی به شما می گویم که حجابیک ضرورت شرعی است. ضرورت شرعی هم یک دعوت است یعنی می گوید تو اگر می خواهی دیندار باشی، لازمه این دینداری رعایت این حدود است. در اصل دینداری اجبار نیست، چطوردر فرعش می تواند اجبار باشد؟ این تناقض را کجا باید برد؟\nبه مجلس! چون آنجاستکه این موضوع را تبدیل به قانون کرده است.\nعیبی ندارد، حرفی نداریم.عرض کردم در یک روندحقوقی و دمکراتیک مثلا توسط مجلس نمایندگان هر چیزی و از جمله حجاب ، می تواند شکلقانونی و الزام حقوقی پیدا کند.\nخیر! این الزام را هرگز نمی توان مستقیما به شرعو دین نسبت داد. عیبی ندارد که این موضوع را به عنوان قانون اجرا کنند. ولی دیگرنگویند که این را دین گفته و دین حجاب را اجباری کرده! حجاب از نظر دینی ضروری استولی اجباری نیست و حتی اگر کسی پیدا شود که روی برخی مبانی خاص اجتهادی ، فتوایشچیز دیگری باشد نهایت این است که از استنباط فقهی خود می تواند خبر بدهد ولی نمیتواندهرگز اجباری بودن را بر گردن دین بگذارد . آن وقت اگر توسط دستگاههایقانونگذار جنبه قانونی و الزامی پیدا کرد ، کسی آن را نقد کند، قانون را نقد کرده، این دیگر نقد شریعت و نقد دین نیست. با قانون نمی توان مخالفت عملی داشت ولی میتوانم مخالفت نظری داشته باشم. ولی به عنوان یک مسلمان معتقد ، نمی توان با حکمشرعی مخالفت نظری کرد، مگر اینکه مخالفتنظری، جنبه اجتهادی داشته باشد که مسئله تخصصی و بحثی جداست.\nفکر نمیکنید نتیجهاش یکی است؟\nنه، قطعا نتیجه اش دو تاست. اجازه بفرمایید. اولا توضیحدادم که وقتی چنین اجباری از موضع قانون باشد نه دین، این را می توانید نقد و احیانااز همان مجاری قانونی نقض کنید. یعنی می توانید اصلا لغوش کنید.\nیعنی می گویید زنان بیحجاب باشند؟\nنه، نمی گویم بی حجاب باشند. بلکه می گویم حجاببرای یک زن مسلمان واجب و ضروری است ولی مفهوم وجوب و ضرورت با مفهوم اجبار تفاوت می کند . بهتعبیر مرحوم شیخ الطائفه جناب شیخ طوسی که استادالفقهاست ،هر تکلیف و واجب شرعیاساسا بدون اختیار معنا پیدا نمی کند ، این یک قاعده است . وقتی گفته می شود چیزیجزو تکالیف و واجبات است معلوم می شوداختیاری است. اختیار در اینجا غیر از مفهوم عرفی آن است . اختیار در مقابل اجباراست نه در مقابل ضرورت و وجوب. تمام واجبات شرعی ضرورت قطعی دارند و بر یک مسلمانواجب است که با اختیار خودش آنها را انجام دهد ولی اجباری نیست، یعنی کسی نمیتواند به عنوان تکلیف شرعی دیگران را الزام به انجام آنها بکند. بنابراین حجاب همدر عین حال که وجوب شرعی دارد اختیاری است.\n*یعنی می تواند باشدیا نباشد؟!\nباز به مفهوم وجوب و ضرورت توجه نکردید. ببینید!بایداذعان کنم که ما همچنان از نظر معرفتی و فقهی در خیلی از مباحث دچار کم کاری مفرطهستیم و خیلی از مفاهیم هنوز مدرن سازی نشده اند. مثلا همین تفاوت میان وجوب واجبار، ویا تفاوت شریعت و قانون ، و تفاوت جرم و معصیت و خیلی از مفاهیم دیگر.\nاینکهحجاب یک واجب قطعی شرعی است ، یک چیز است و اینکه کسی بتواند به استناد وجوب شرعیِحجاب ، زنان را مجبور به حجاب کند ، بحث دیگری است. حجاب مثل نماز است. مگر نمازاجباری است؟ هیچ اجباری وجود ندارد. منتها فرق حجاب با نماز در این است که بعضی ازاحکام شرعی هستند که صرفا وجه فردی ندارند بلکه وجه اجتماعی هم پیدا می کنند و چونوجه اجتماعی دارند، قابلیت اینکه در حکوت اسلامی توسط مراجع قانونگذار در قالب قانون قرار بگیرند را دارند. حال اگر چنیناتفاقی افتاد و یک حکم شرعی تبدیل به قانون شد، علاوه بر وجوب شرعی ، الزام و وجوبحقوقی هم پیدا می کند ولی این یک امر ثانوی و عارضی است. البته قاعدتا نماز قابلیتاینکه یک ماده قانونی بشود را ندارد ولی حتی در آنجا هم ممکن است کسی از طریققانونی نماز را اجباری کند کمااینکه شنیدم یک آقایی این کار را در کارخانه اش کردهبود! او از جهت قانونی کار خلافی انجام نداده؛ چون یک قرارداد فیمابین است. درهرحال او نمی تواند بگوید که اسلام گفته که تو مجبوری که نماز بخوانی ، ولی حققانونی اش است که در یک توافق و قرارداد الزامی، بگوید من مشروط بر نماز خواندن باکارگر خود قرارداد می بندم ؛ اما اولا کار او ربطی به دین و شرع ندارد و نمی تواندبگوید چون دین گفته من دارم این کار را می کنم بلکه یک تصمیم و قرارداد شخصی استثانیا از جهت اخلاقی اینکه از نیاز دیگران برای الزام به یک امر دینی استفاده شود،نمی توان آن را یک کار دینی دانست و دستکم یک امر غیر اخلاقی است.\nیعنی اینکه "نماز بهپای دارید" را دین نگفته!\nچرا، ولی نگفته کسی حق اجبار دیگران به نماز رادارد بلکه مخاطب این ضرورت و وجوب ، مسلمان مکلف است. تمام نکته در همین است. دین بهکسی نمی گوید که حق الزام دیگران به اقامهنماز را داری. ببینید حرف اسلام و دین چیست؟ دین می گوید نماز یک ضرورت قطعی برایپالایش روح و کمال انسانی است. مثالی می زنم؛ شما به پزشک مراجعه می کنید. دکترنشانه های بیماریتان را می بیند و می گوید شما برای اینکه خوب شوید باید اینپرهیزها را داشته باشید و این داروها را بخورید و باید این مقدار استراحت کنید.دائما «باید» می گوید. آیا اینها بایدهای آمریت است؟ شما احساس اجبار از این بایدهای او می کنید؟ و یا این بایدهای پزشکی به دیگران حق می دهد که شما را مجبور بهخوردن دارو کنند؟\n«باید»های پزشک به این معناست که، لازم است اینکار را بکنید. در حالیکه اجبار یعنی یک انشاء معطوف به قدرت. یعنی اگر انجام ندهی کسانیمی توانند با استفاده از زور و قدرت تورا به انجام عمل وادار کنند و مثلا اگر اینکار را نکنی، زندانی ات می کنم؟!. پزشک هرگز چنین چیزی نمی گوید و در عین حال اگرشما در تخصص و مهارت او یقین داشته باشید ، تردید ندارید که دستورالعمل هایش لازمو ضروری است و اگر طالب سلامتی و زندگی هستید ناگزیر از اطاعت می باشید. اما درمقابل، یک قاضی وقتی حکم می کند ضرورت آن الزامی و به تعبیری اجباری است. چراکهوجوبی که او انشاء می کند قانونی و متکی به قدرت است و اگر انجام ندهید، مجازاتدارد. اما ادبیات پزشک آمرانه نیست و مشفقانه است. ادبیات دعوت است که ما را متوجهیک ضرورت واقعی می کند. اساسا پزشک از واقعیت خبر می دهد ولی چون این واقعیت ،ضرورت قطعی دارد و ترک آن موجب آسیب غیرقابل جبران می شود ، برای بیان آن ازادبیات انشائی و آمرانه استفاده می کند. می گوید من از حالات تو تشخیص دادم که اگراینها را بخوری، سلامتی ات را به دست می آوری و اگر نخوری از سلامتی محروم میمانی.\nیعنی محکوم به صلاحاست و الزامی نیست.\nاصلاجبر نیست. لذا شما می توانید داروها را نخورید. اما اگر نخوردید از آثارش محروم میمانید. اسلام می گوید اگر نمازت را نخوانی از آثار قرب الی الله محروم می مانی و زیستو زندگی نورانی پیدا نمی کنی و حیات اخروی ات هم به خطر می افتد. اما همه اینهابین انسان و خداست و هیچ فرد سومی به خودی خود حق مداخله در این میان را ندارد.هیچ قدرت دیگری وجود ندارد مگر اینکه شکل قانون پیدا کند که آن بحث دیگری است. بهعبارت دیگر اجبار وجود ندارد و اگر الزامی هست، الزام منطقی است. خصوصیت الزاممنطقی این است که از یک ضرورت هستی شناختی و از یک واقعیت خبر می دهد . مثل اینکهالان بیرون هوا گرم است و من به شما می گویم با پالتو بیرون نرو. ولی این نهی منمعطوف به قدرت نیست. شما با پالتو بروید، عرق می ریزید.\nشارع به واسطه اینکه به حقایق هستی اطلاع کامل دارد،از حقیقت به شما خبر می دهد. شما باید خیلی ممنونش باشید. می خواهید نباشید، همنباشید ولی از آثار محرومیت آن آسیب می بینید و آثار این محرومیت دامنگیرتان میشود. متن قرآن می گوید جزا و کیفر یک امر بیرونی و قراردادی نیست بلکه نتیجه طبیعیعمل انسان است. به مفهوم دقیق کلمه، خداوند کسی را به خاطر نپذیرفتن این احکام مجازاتنمی کند. «إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ» بلکه اینعمل خودتان است که به شما برمی گردد. این که کسی بیماری مستمری دارد و یا دراثربیماری می میرد نتیجه طبیعی گوش نکردن به ضرورتهای پزشکی است که به شما هشدار دادهبود.در واقع احکام دینی که به صورت گزاره های انشائی بیان شده اند ، فقط شکلآمرانه و انشائی دارند وگرنه همگی به گزاره های إخباری و هستی شناختی بازمی گردندو این نکته بس مهمی است که عمدتا از آن غفلت می شود.\nخوب اینکه قانونلحن آمرانه دارد طبیعی است وگرنه قاعدتا برانگیزنده نخواهد بود. در این اشکالینیست چون طبیعت قانون همین است. اما نباید این آمریت قانونی به دین نسبت داده شودو بالاتر از آن نباید گذاشت که به علت حضور روحانیت در قدرت ، این ادبیات آمرانه واردادبیات دین شده و بلکه آنچنان اصالت پیدا کند که جایگزین ادبیات دینی شود. واقعیتاین است که گاه ما برای توجیه این زبان آمرانه ،از معارف دینی استفاده کنیم وبایدهای دینی را به خدمت بگیریم و منشا چنین خلطی می شویم. این یک انحراف بسیاربزرگ است و موجبات داوری های نادرست نسبت به دین را در ذهن نسل جدید و مخاطبانناآشنا را فراهم ساخته است.\nمن اصالتا مشکلیبا قانونی شدن برخی احکام دینی که کارکرد اجتماعی دارند، ندارم و اساسا الان بحثممربوط به آن نیست ، ولی صراحتا بگویند که این قانون ماست. که اگر مردم برآن نقددارند نقدشان متوجه قانون و قانونگذار باشد. نگویند که دین و فقه اینها را گفته!\nالبته در فرایند قانونی سازی محتواهای دینیباید دقت کرد تا چه چیزهایی را الزامی می شود؟ تا یک حکم واقعا وجه اجتماعی وارتباطی نداشته باشد؛ الزام بخشی قانونی هم نمی تواند داشته باشد. مثلا شما حدود وتعزیرات که در فقه اسلامی هست را ملاحظه کنید ، گذشته از آنکه می تواند و باید بادر نظر گرفتن دو عنصر زمان و مکان مشمول بازنگری اجتهادی قرار بگیرند، اما ساختارآنها از نظر شرعی بگونه ای است که برای زمان شکل گیری جامعه دینی و استقرار حاکمیتدینی بیان شده است. یعنی چی؟ یعنی از ادله شرعی به وضوح دانسته می شود که این حدودبرای گناهانی است که وجه اجتماعی پیدا کرده و در نسبت با دیگران قرارگرفته اند ودر اینصورت تبدیل به جرم می شوند. فاصله تبدیل گناه به جرم ، اجتماعی شدن آن استکه در این صورت مجازات و حدّ بر آن اقامه می شود. وگرنه گناهی که بین انسان وخدایش اتفاق بیفتد، غیر از کیفر اخروی و آثار تکوینی که بر زندگی شخص گنهکار تازمانیکه توبه نکرده دارد ، حد شرعی ندارد.\nاز تمام اینهادانسته می شود باید و نبایدهای دینی و شرعی از چه جنسی است.\nبین توصیه ای ودعوتی فرق است. "باید" در دین دعوتی است به توضیحی که عرض کردم ، یعنیبیان وجوب و ضرورت قطعی . اما "بایدِ توصیه ای" بیان یک امر غیر ضروی وغیر واجب است. یعنی دلت می خواهد انجام بده ، نمی خواهی هم انجام نده. اما"بایدِ دعوتی" دین ، ضروری و واجب است ولی همانگونه که عرض کردم اجبارینیست. دقت کنید که دعوت، ضرورت قطعی است اما آمرانه و اجباری نیست و ترک آن معصیتاست و کیفراخروی دارد ولی به خودی خود، حدّ و مجازات قانونی ندارد مگر اینکه بهجرم تبدیل شود.\nپس بحث صیانت چیست؟ مثلا به دلیل اینکه وظیفه ام است که از شما صیانت کنم، شمارا حفظ میکنم؟\nچه کسی از چه کسیصیانت کند؟ اولا هیچ فردی وظیفه صیانت از فرد مکلف دیگری که عاقل و بالغ است راندارد.افراد به عنوان فرد ، در اموراجتماعی نسبت به یکدیگر هیچ حق و وظیفه ای جزروشنگری یعنی امر به معروف و نهی از منکر ندارند. فقط حکومت که مظهر اراده جمعیاست وظیفه دارد با تدابیر قانونی ، از مصالح عمومی صیانت کند و از وقوع جرم و بزهاجتماعی پیشگیری کند. ولی حکومت نیز همانگونه که حضرت امام(ره) و دیگر فقها تصریحنموده اند ، هیچ وظیفه ای جز مصالح عامه ندارد و ابتدائا حق ورود به حوزه خصوصیشهروندان را ندارد. البته اینها بحثهای دقیق و تخصصی دارد که در مباحث فقهی انجام گرفته است .\nفرض کنید کسی در محدودهحریم شخصی و خصوصی خودش مرتکب گناه شود،نه کسی حق تجسس دارد و نه حتی اگر کسیاتفاقی بر آن آگاه شد ، حق افشا و علنی سازی آن دارد تا چه رسد که به دلیل آن گناهشخصی ، کسی را مستحق مجازات و حدّ بدانیم. اما اگر همان فرد این گناه را به صورت سازمانیافته و شبکه ای انجام دهد بگونه ای کهسایر افراد و اجزای جامعه تحت تاثیر قرار می گیرد، یعنی دارای آثاری در حوزه عمومیاست ، در اینجا وجه اجتماعی می یابد و حکومت می تواند ورود کند. لذا عرض کردم بایدبین مفهوم جرم و معصیت تفاوت قائل شویم. معصیت به خودی خود هیچ مجازات قانونی ندارد و اساسا در حوزه شخصی قرار دارد مگر آنکه تبدیل به جرم شود. چه وقتی تبدیل بهجرم می شود؟ وقتی که شکل اجتماعی پیدا کند و وارد حوزه حقوق دیگران شود و درمناسبات اجتماعی، اثر بگذارد.\nما حتی در موردشنیع ترین گناهان نیز تا زمانی که به حق الناس مربوط نشود حتی اگر خود شخص دردادگاه اعتراف کرد توصیه شارع آن است که قاضی او را کمک کند تا بر اعترافش اصرارنداشته باشد و غیر مستقیم به او راه و دلیلی را تلقین کند که به مجازاتش نیانجامد.و اصلا اعتراف در رابطه با این امور ، پسندیده نیست. در رابطه با معاصی ای کهانسان در خلوت بین دو نفر انجام داده، اظهار و اعترافش به شخص سوم، حرام است. اینتفکر علوی را ببینید و بگذارید در مقابل اینکه برخی می خواهند با زور اعترافبگیرید که فلان کار را حتما کرده اید! وای از اینکه چنین کاری به نام دین انجام شود،چندتا جرم در اثر حماقت و جهالت در دینداری اتفاق می افتد.\nاز بحث روحانیت دور شدیم. بنظر شما مهمترین نقدی که هم اکنون بر روحانیت وارداست چیست ؟\nمتاسفانه آسیببزرگی که روحانیت را در دوره دوم تاریخ خودش (یعنی روحانیت پس از نسبت یافتن با قدرت) تهدید می کند، مسئلهانقطاعش از گذشته و ریشه های معرفتی و تاریخی و اخلاقی خودش است.\nیکی از مهمترینآسیب هایش " عرفی زدگی "روحانیت است نه " عرفی شدگی "روحانیت.بین او دو تفکیک قائل می شوم؛ اگر مایلید کمی در مورد این صحبت کنیم.\nببینید! ما فلسفهروحانیت را در استمرار شأن تبلیغی پیامبران و حضرات معصومین تعریف می کنیم.البتهکاربرد واژه تبلیغ هم در اینجا نوعی مسامحه است. اضطلاح تبلیغ، صورت دگرگون شده "بلاغ"در مصطلحات قرآنی و فرهنگ دینی است، آنهم "بلاغ مبین". نمی خواهم بحث تخصصیکنم، با رویکرد جامعه شناختی می گویم که وظیفه پیامبر(ص) بلاغ مبین است. عنصر اصلیبلاغ مبین "زبان" است . پیامبرحامل و دریافت کننده یک امر عظیم و سنگین قدسی است به نام وحی : «إِنّا سَنُلْقی عَلَیْکَقَوْلاً ثَقیلاً». این امر با این سنگینی و با این وزانتش قابلیت انتقال مستقیم بهمردم را ندارد و نیازمند به یک فرآیند آسان سازی است : « فَإِنَّمَا يَسَّرْنَاهُبِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَتُنْذِرَ بِهِ قَوْمًا لُدًّا»شود.جالب اینکه عامل آسان سازی، زبان است و زبان پدیده ای بشری است که در مقام ارتباطو گفتگو کاربرد پیدا می کند. تمام هنر پیامبر و اتفاقی که در دین می افتد این استکه امر قدسی با حفظ ماهیت قدسی اش و بدون آنکه از حقیقت آن چیزی کاسته شود ،" زبانی" می شود و این فرایند زبانی شدن گرچه به تصریح قرآن توسط خودخداوند انجام می پذیرد و لذا مثل خود حقیقت وحی ، منشأ و مصدری الهی دارد و ازمراتب وحی بشمار می آید ، ولی نتیجه "زبانی شدنِ پیام وحی" عرفی شدن وقابل فهم شدن آن است . یعنی می توان گفت تمام فرآیند بلاغ مبین و کارکرد پیامبر وبه دنبال آن ائمه، تبدیل امر قدسی به امرعرفی به معنای فهم پذیری عمومی آن است.آنچه که پیامبر (ص) و امامان معصوم(ع) در این مرحله انجام دادند همگی با تدبیرالهی و برآمده از عامل فوق بشری بود گرچه نتیجه آن برای عموم مردم و مخاطبان بود.اما روحانیت وظیفه داشته و دارد که این زبانی سازی و فهم پذیری پیام دین را متناسببا مخاطب عصری از یکسو و حفظ اصالت پیام دین از سوی دیگر ادامه دهد و اگر بخواهیمبا زبان امروز آن را توصیف کنیم می توانیم این مرحله از فرایند زبانی شدن را که توسط روحانیان و عالمان دینی همگانی سازی وعرفیسازیِ پیام دین بنامیم.\nسکولاریسم اولا میگوید که امر قدسی باید توسط خود بشر و به دست عامل انسانی تبدیل به امر عرفی شود واین لازمه اش این است که از محتوای قدسی اش تهی گردد و به میزانی که از وجه قدسی کاستهشود، عرفی می شود. اما در فرآیند بلاغ مبین که توسط پیامبر صورت می گیرد ، این خودخداوند است که صفر تا صد فرایند زبانی شدن و آسان سازی حقیقتِ قدسی را انجام میدهد ، منتهی متناسب با زبان پیامبر که نمونه کامل زبانِ قوم یعنی مردم زمان نزولوحی است. و لذا زبانی شدن ، خودش مرحله ای از وحی و اعجاز است. اما در عین حال یکالگوی کاملا گویا و مشخص برای فهم و تبلیغ پیام وحی را در برابر ما و مشخصاروحانیان به عنوان کسانی که رسما وظیفه تبلیغ را برعهده دارند، قرار داده است و آناینکه برای ابلاغ دینی در مواجهه با مخاطب عصری وظیفه داریم تا زبان و فهم او رادر نظر بگیریم و متناسب با آن ، امر قدسی را با حفظ هویت و اصالت قدسی اش فهم پذیر کنیم و اساسا یکی از اصلیترین کارکردهای " اجتهاد " در مفهوم دقیق آن همین است. لذا اصالت وظیفهروحانیت همیشه در این بوده است که با تکیه بر توان و ابزار اجتهاد، هر میزان که ممکناست مفاهیم دینی را تبدیل به مفاهیم بین الاذهانی و قابل فهم کرده و دایره شمولشرا بیشتر کند. این را روحانیت باید در دو شأن و مرحله انجام دهد؛ یکی در شأنتئوریک و نظری و یکی هم در شأن رفتاری. یعنی امکان عینی شدن و عملی شدن آموزه هایدینی را در عمل و رفتار خود نشان دهد. اگر من بالای منبر و هر تریبون دیگر حرفهاییمی زنم، اولا باید رفتار و زیست عملی من به صورت غالب نشاندهنده باور و التزامعملی من به این گفته ها باشد و لذا معصوم می فرماید مردم را با عمل و نه با صرفِزبان ، دعوت کنید : (كونوا دُعاةً لِلنّاسِ بِغَيرِ ألسِنَتِكُم ، لِيَرَوا مِنكُمُ الوَرَعَ وَالاِجتِهادَ وَالصَّلاةَ وَالخَيرَ، فَإِنَّ ذلِكَ داعِيَةٌ ).\nو ثانیا: حرفهایم باید چیزی باشد که عقل شما را بتواند اقناع کند وبتواند با شما رابطه إقناعی و تفاهمی برقرار کند ، نه اینکه از شما فقط تسلیم وتبعیت بطلبم. لذا مهمترین وجه تفکر دینی و دعوت دینی "گفتگو" است. شماممکن است بگویید که اینها مفاهیم مدرن است ، اما من می گویم اسمش را هرچه دلتان میخواهید بگذارید ، روح و حقیقت بسیاری از این مفاهیم مدرن ، بسا بگونه ای کاملترودقیق تر در آموزه های قرآنی و وحیانی نهفته است. متن قرآن را ببینید، از اول تا آخر ضمندعوت به خردورزی(تعقل) و فکرورزی(تفکر) ، مهمترین چیزی که در آن پیدا می کنید، گفتو گو است. حتی در قرآن خداوند با شیطان گفت و گو می کند. وقتی شیطان تمرد می کندسریع او را اخراج نمی کند بلکه به او میگوید که برای چه سجده نکردی؟ و در ضمن دلیل خود برای امر به سجده را برای اویادآوری می کند: (يَا إِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ- ص/74 ) خدا عالم مطلقاست و از سویی آفریدگار همه هستی است ، چهنیازی به سوال دارد؟ او با این سوال و نقلمکرر آن در قرآن ، خود را در موضع گفت و گو قرار داده و پرسشگری را برای طرف مقابل(شیطان ) و هر مخاطب عقل ورز دیگری به رسمیت می شناسد و به انسان این امکان را میدهد تا در موضع دفاع عقلانی از خودش قرار گیرد. و نهایت این گفت وگو این است که شیطانبا وجود آگاهی از نادرستی عملش ، لجوجانه بر آن اصرار دارد و لذا می پذیر که حقشآن است که رجیم و رانده شود. یعنی وقتی شیطان رانده شد به اجبار رانده نشد ، بهضرورت رانده شد.\nبرای همین میگوئیم زبان دین زبان "آمریت" نیست بلکه زبان "بیان ضرورت" استنه اینکه بگوید برو بیرون!این " فَاخْرُجْمِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ " که خداوندبه شیطان می فرماید پس از گفتگو با اوست یعنی بعد آز تبیین اینکه دیگر او جایگاهیدر عالم قدس و ملکوت هستی ندارد به عنوان یک ضرورت خروج او را اعلام کرد. در قیامتهم خداوند قاهر و قادر مطلق است و از همان اول می تواند یکباره نامه اعمال انسانرا منتشر کند و بگوید این تویی! اما قرآن را ببینید ، تمام مراحل قیامت تا قرارگرفتن در بهشت و جهنم در طی گفتگوهای مختلف انجام می گیرد. خداوند با بنده اش گفتگومی کند. اصحاب نار با اصحاب جنت، اصحاب جنت با اصحاب جنت. اصحاب نار با اصحاب نار،پیروان با رهبران، رهبران با پیروانی که گمراهشان کرده اند، گمراه شدگان با رهبرانیکه موجب گمراهی شان بودند و....همه با هم گفت و گو می کنند و نتیجه گفتگویشان هماین است که همه به ضرورت و حق بودن آنچه که رخ می دهد قانع می شوند.\nبالاتر از آن اینکهبه تصریح قرآن کریم پیامبران نیز با خداوند"مُجادله" دارند. مجادله نوع خاصی از گفتگوست. گفتگوی مستدل که طرفگفتگو اصرار بر سخن و اثبات مدعای خود دارد. در قرآن کریم مجادله حضرت ابراهیم باخداوند در خصوص عذاب قوم لوط را گزارش می کند : " فلَمّا ذَهَبَ عَنْ اِبْراهيمَ الرَّوْعُ وَجائَتْهُ الْبُشْرى\nيُجادِلُنا فى قَوْمِلُوطٍ (هود/ آيه 74)". باز بالاتر از این ، در قرآن سوره ای به ناممجادله داریم. گفتیم مجادله یعنی گفتگوی کاملا جدی که کسی اصرار دارد تا طرف مقابلحرفش را بپذیرد. این مجادله بین یک زن با پیامبر است و خداوند در نهایت به نفع آنزن حکم جدیدی را نازل می کند . بدون آنکه به زن تذکر دهد که دیگر کسی نباید باپیامبر خدا مجادله کند. پس معلوم می شود که گفتگو و پرسشگری هر چقدر هم که جدی باشد برای انسان هیچ ممنوعیتی ندارد و بلکهلازمه خردورزی اوست. اگر خداوند از میان تمامی موجودات فقط انسان را اهل تفکر وعقل ورزی آفریده است ، گفتگو و پرسشگری به منظور إقناع عقلانی لازم ذاتی انسان استکه منع از آن منع از هویت انسانیِ اوست.\nلذا باید ماروحانیان در مواجهه با مخاطبان خود بیش و پیش از همه ، گفتگو را بپذیریم واز متکلمالوحده بودن خارج شویم . مخاطبمان باید احساس مشارکت در فرآیند تفکر دینی داشتهباشد و احساس کند در فهم و تولید معرفتی که حاصل می شود مشارکت دارد و حق نقددارد.\nاینکه وظیفه اصلیروحانیان را تلاش برای ارایه ماهیت بین الاذهانیِ پیام های دین دانستیم، لازمه بینالاذهانی کردن پیام دین ، همان عقل ورزی قرآنی و برخورداری از عقل نقّاد است. یعنیمن عقل نقاد مخاطبم را باید به رسمیت بشناسم و هرگز از او انتظار تبعیت محض نداشتهباشم. در اسلام تقلید ابتدایی وجود ندارد ( این تقلید ابتدایی که می گویم به مفهومفقهی اش نیست که در فقه جای خودش را دارد و خیلی ها هم جایز می دانند و برخی همجایز نمی دانند که بحثش جداست). تقلید ابتدایی به این معنا که شما در خلاء عقلنقّاد انتظار تبعیت و تسلیم داشته باشید ، هرگز یک چنین چیزی وجود ندارد. اگر قراراست در برخی از حوزه ها هم تقلید کرد ، که البته امری طبیعی و ضروری است ولی بایدعقل قانع شود که در چه چیزهایی و از چه کسانی می توان تقلید کرد وگرنه تقلیدابتدایی منع عقلی و شرعی دارد.پس باید در مقام تبلیغ ، پیام های دینی ، عرفی بهمعنای فهم پذیرعقلانی شوند. یعنی منطق بیرونی دین برای مخاطبِ خردورز و اندیشمندتبیین گردد تا بتواند با آن ارتباط برقرار نماید.\nولی اگر امر قدسیرا نتوانیم بگونه بین الاذهانی ، عرفی و آسان سازی کنیم، دو اتفاق می افتد : یا اینکهدر خلاء منطق بیرونی و عقلانی ، در ارتباط با مخاطب صرفا ناگزیر به ارجاع به منطقدرونی هستیم و دائما بگوییم «چون اسلام گفته! چون خدا خواسته !چون لازمه تعبد است!چون لازمه ایمان است! لازمه دینداری است!» اینها همه ارجاع به امر باطنی و منطقدرونی است. امر درونی، امری است که شما فقط اگر با آن ارتباط شخصی و احساسی پیداکردید، قابل درک است اما در یک ارتباط عقلانی و بین الاذهانی قابل تبیین و دفاعنیست. فرقه ها، معمولا براساس امر درونی شکل می گیرند و نه براساس امر بیرونی وبین الأذهانی. به محض اینکه چیزی وجه بیرونی و فهم پذیر پیدا کرد، دیگر فرقه شدگیدر آن معنا ندارد اما به میزانی که عناصر بیرونی و عقلانی به نفع منطق درونی وعناصر احساسی کاهش پیدا کرد، فرقه شده گی صورت می پذیرد. خصوصیت فرقه این است کهفقط مبنی بر منطق درونی یعنی روابط و احساسات است. وقتی عناصر درونی مورد تاکیدقرار گرفت، دائما ناگزیریم که به جای اینکه به معارف عقلانی بپردازیم، نشانه ها ونمادها را ترویج کنیم . نشانه ها جنبه نمادین و رمزی دارند و تا با آنها ارتباط خاصو درونی برقرار نشود نمی توان درکشان کرد و اینجاست که ناگزیر ، از وجوه معرفتی وماهیتی دین کاسته می شود و امور هویت ساز ، به صورت متورم رشد پیدا می کنند.\nآنگاه در اینجاباردیگر دوحالت پدید می آید و یکی از دو اتفاق مهم و تاریخی رخ می دهد: یا به دلیلجایگزینی منطق درونی به جای منطق بیرونی و بین الاذهانی، محصول نهایی آن پدیده داعشخواهد بود، و یا مسالمت جویانه دچار عرفی زدگی - نه عرفی شده گی- می شویم. اینکهمی گویم از دل چنین فرایندی داعش بیرون می آید، برای این است که امر درونی به خودیخود قابلیت فهم پذیری عمومی را ندارد و نمی تواند تبدیل به امر عمومی شود ، ولی اومی خواهد این را که به دلیل فقدان منطق بیرونی، هیچ گونه قابلیت تعمیم پذیری عمومیندارد را با عامل قدرت و خشونت، و با نامدین و گزاره های دینی به دیگران تعمیم بخشیده و تبدیل به امر عمومی اش کند. برایهمین ناگزیر به تکیه بر رابطه آمریت و مواجهه خشن با مخاطب _ هرکس که باشد _ میباشد و به میزانی که بیشتر خود را دیندار می پندارد باید خشونت بیشتری إعمال کردهو حقوق بیشتری از مردم ضایع کند! ولی او خودش این را ظلم نمی داند. چون اصلا حقیبرای طرف مقابلش قائل نیست جز پذیرشِ آنچه که او می گوید.\nبنظر من در زمانحاضر داعش یک نمونه از حجت های خداوند است تا ما نتیجه چنین تفکری را در عینیتببینیم و تکلیف خود را با آن مشخص کنیم. من بارها عرض کرده ام که از برخی روایات کهمضمون آن کاملا عقلانی است ، استفاده می شود تا قبل از رسیدن به عصر مهدویت که ظرفتحقق اختیاری جامعه ایده آل انسانی است، تمام نظریه ها و ایده هایی که مدعی هستندباید زمینه بروز و امتحان شده گی پیدا کنند. از همین منظرداعش، امروز حجت الهیبرای نشان دادن این واقعیت است که دین حق ، که به دلیل انطباق تام با فطرت انسانیدر کمال زیبایی و جذابیت قرار دارد می تواند به دست بشر جهالت زده تبدیل به چنین پدیدهوحشتناک و نفرت برانگیزی شود . لذا یک وجه مبارزه با داعش که وجه بسیار مهمی استهمین مبارزه میدانی است که رزمندگان و ایثارگران مدافع حرم بر آن توفیق دارند. ولیوجه اصلی و مستمر مبارزه ، مبارزه با تفکر داعشی است و اینکه ما وجوه فارغ خودمانرا با داعش بشناسیم و بشناسانیم و برای همه جهان بیان کنیم و توضیح دهیم که درک واجتهاد ما از دین و نوع تبلیغ و معرفی مااز معارف و آموزه های دینی ، چه تفاوت هایی با داعش دارد؟ باید مشخص کنیم ما چهتضمین های نظری و عملی داریم که تبدیل به داعش نشویم؟ و در چه شرایطی اگر قراربگیریم دچار" داعش شده گی " می شویم؟ در سالهای اخیر بارها به صراحت وصدای بلندعرض کرده ام تا زمانیکه به این پرسش ها بصورت جدی نپردازیم و پاسخهایشفاف و فهم پذی ارایه ندهیم ، مبارزه با داعش و داعش صفتی ناکام و ناتمام است.\nاینکه ما بخواهیمفقط در قالب مجموعه ای از گزاره های ایجابی به بیان ویژه گی های خود بپردازیم وگمان کنیم اینگونه تفاوت ما با دیگران و از جمله با داعشیان مشخص می شود و مخاطبداخلی و جهانی ما را در فهم این تفاوتها قانع کرده و در نهایت او را در انتخاب گزینهدرست کمک می کند ، کاملا اشتباه است. تعریف های ایجابی مهم هستند ولی هر قدر هم کهانبوه باشند، به تنهایی در مقام انتخاب و داوری بکار نمی آیند. در مقام داوری وانتخاب همینکه شما بتوانید در مقابل انبوه گزاره ای ایجابی ، فقط یگ گزاره ابطالیارایه دهید که معیاری برای تفاوت شما با دیگران را بیان کند کافی است و برگ برندهرا دراختیار خواهید داشت . و یکی از اعجاز های زبانی قرآن همین است که پیام اصلیخود را که توحید است ، به صورت اثباتی مطرح نمی کند. یعنی نمی گوید توحید این است،بلکه به صورت ابطالی آن را بیان می کند. یعنی می گوید چه چیزی توحید نیست؟ و لذابه جای تعریف توحید ، نشانه ها و معیارهای شرک را معرفی می کند و می گوید چه چیزیشرک است. و در تبیین معیار شرک می گوید هر چیزی غیراز خدا ( مادون الله ) مطلقبشود، شرک است. نمی گوید توحید یعنی نماز بخوانید یا خدا را بپرستید بلکه می گویداگر غیر خدا هرچه باشد مورد تبعیت مطلق قرار گیرد توحید نفی شده است. امام صادقصلوات الله علیه بیان بلندی در اصول کافی دارند که می فرمایند خصوصیت بنی امیه بهعنوان یک مَدرَسِ فکری در تقابل با مَدرَس اهل بیت (ع) این بود که تعریف و شناختاثباتی و ایجابی توحید را آزاد گذارده بودند ولی اصلا هیچ سراغ نشانه های ابطالیتوحید نمی رفتد و اجازه شناخت و معرفی آن را به مردم نمی دادند؛ چرا؟ چون مچ شانباز می شد! اگر مردم بر معیارهای إبطالی آگاه می شدند شرک آمیز بودن اندیشه بنی امیهو تفاوت آن با اندیشه توحیدی اهل البیت را می شناختند و فریب بنی امیه را نمیخوردند:«إِنَّ بَنِی أُمَيَّةَ أَطْلَقُوا لِلنَّاسِ تَعْلِيمَ الْإِيمَانِ وَ لَمْ يُطْلِقُوا تَعْلِيمَالشِّرْكِ لِكَيْ إِذَا حَمَلُوهُمْ عَلَيْهِ لَمْ يَعْرِفُوهُ.» .\nحضرت امام حسین (ع)می فرماید که ما و بنی امیه دو خط مقابل هستیم که جدال و تقابملمان در مورد توحیداست و تا روز قیامت این تقابل تداوم دارد :«\nنحن و بنو امیة اختصمنا فیالله تعالی، قلنا صدق الله و قالوا كذب، فنحن الخصمان یوم القیامة»!\nامروز داعش و داعشصفتی، دامنه و بسط تاریخی همان تفکر بنی امیه است که بر نشانه های اثباتی توحیدتاکید می کند. اگر نشانه های اثباتی صرفا معیار شناخت باشد ، تشخیص تفاوتها میانادعاها ، یا ممکن نیست و یا بسیار بسیار دشوار است. کسی با نشانه های اثباتی توحیدمشکلی ندارد. نماز می خواند و روزه می گیرد، جهاد می کند ، به زعم خود در راه خداجان می دهد و جان دیگران را هم می ستاند. و... همه این کارها اثباتی است و در جایخود هم لازم است اما وجه ابطالی اش چیست؟ در کجا تمام این اثبات ها نقض می شود وتوحید رخت برمی بندد و شرک اتفاق می افتد؟ پاسخ این پرسش از نظر قرآن و اهل بیت (ع)اهمیت دارد. اینکه هر چیزی غیر از خدا را مطلق دانستن ، می شود شرک. مطلق نگر ومطلق اندیش نباشیم. اگر اندیشه ات و سلیقه ات و خودت را مطلق کردی، باورت را مطلقکردی و قدرتت را مطلق کردی، مرتکب شرک شده ای.\nگفتید در اثر جایگزین شدن منطق درونی به جای منطق بیرونی و بین الاذهانی دین ،دو اتفاق ممکن است رخ دهد ، یا اینکه تفکر داعشی تولید می شود که توضیح دادید.حالا حالت دوم چیست ؟\nبله! یکی هم عرفیزدگی است .که گفتم با عرفی شده گی و زبانی شدن پیام دین کاملا فرق می کند. "عرفیزدگی" همان تجربه ای است که مسیحیت بعد از قرون وسطی و در رنسانس مجبور بهپذیرش آن شد. اگر روحانیت نتواند ثابت کند که پیام قدسی دین قابلیت عرفی شدن ،همگانی شدن و فهم بین الاذهانی، به مفهومی که عرض کردم را دارد؛ در نتیجه دین و امرقدسی به یک امر کاملا خصوصی تبدیل خواهد شد که در کنار انبوهی از مسائل و موضوعاتخصوصی دیگر در گوشه ای از زندگی انسان می تواند حضورداشته باشد ، بدون اینکه توانو ظرفیت لازم برای حضور در متن زندگی و اثرگذاری در حوزه های رفتار ارتباطی واجتماعی انسان را داشته باشد و بدون آنکه بتواند مخاطب خود را نسبت به الگویاخلاقی و زیست اجتماعی خاصی قانع کند. در اینصورت برای اینکه بیشتر بتوانیم در جامعه و در نگاه مخاطبان پذیرفته شویم ،ناگزیراز آنیم که روز به روز بر دامنه شباهتها و همسانی های صوری و سطحی خود بااقشار و افراد جامعه بیافزائیم تا آنان ما را نه به عنوان یک روحانی و سخنگو ومبلغ دینی ، بلکه به عنوان عضوی از جامعه بپذیرند. برای یک روحانی ، هم شکلی و همسانیصوری با مردم به خودی خود ارزش و فضیلت نیست. چراکه برای این کار لازم نیست کسیروحانی باشد، هر فردی در هر صنف و گروه اجتماعی دیگری که باشد عضوی از جامعه بشمارآمده و این همشکلی و همراهی رفتاری با سایر افراد جامعه را خیلی بهتر و بیشتر دارد.پس چه ضرورتی است که یک صنف متمایز به نام روحانیت در میان باشد؟ و این پرسشی بیپاسخ است که روحانیت مسیحی با توجه به مبانی خود قرن هاست در برابر آن قرار دارد.همشکلیو همراهی روحانیت با افراد جامعه وقتی ارزشمند است و می تواند به عنوان یک فضیلت اخلاقی بشمار آید که برخواسته از شأنروحانی اوباشد ، یعنی برخواسته از هم ادراکی و هم زبانی اش با مردم در تبیین و ابلاغپیام های دینی باشد. و این همان نخبگی توأمان است که گفتم نسل های پیشین و سَلَفروحانیت عمدتا از آن برخوردار بودند و اینک در اثر انقطاع نسبی نسل پسین، آسیبدیده است و در نتیجه متاسفانه اکنون در میان بخش هایی از روحانیت نشانه های جدی ازاین عرفی زدگی را مشاهده می کنیم و اگرنقدی بر بعضی رفتارهای عرفی روحانیان وجود دارد نه از جهت عرفی بودن آن است بلکهاز زاویه عرفی زدگی است.\nکار روحانی ایننیست که فلان مسابقه را برگزار کند. یا بیلیارد آموزش دهد یا ورزشکار شود ویا وزیریا وکیل شود یا رئیس فلان اداره و سازمان شود ویا در هر همایش بی ربط حضور پیدا کند و.... حال اگر یک روحانی با تکیهبر علایق و توانایی های شخصی اش می رود پزشک می شود، مهندس می شود، نقد فیلم می کند، مشاوره خانواده گی می دهد، سیاستمدار می شود ، عضو حزب و جناح می شود و... بهعنوان یک امر شخصی و نه صنفی هیچ منعی ندارد؛ اما نباید اینها را به وجه روحانیتشتعمیم بدهیم یعنی ازیک سو تلبس او به لباس روحانیت برای او امتیازی در این حوزه هاو حرفه ها بشمار آید و یا از سوی دیگر پرداختن به این امور را وظیفه و شأن روحانیاو تلقی کرده و به این وسیله وظیفه اش را به عنوان یک روحانی و عالم دینی ، دربرابر دین و مردم پایان یافته بدانیم ، هرگز چنین نیست. هرچیزی برای خودش فلسفهوجودی ای دارد و سودمندی و اثرآفرینی اش در محدوده همان فلسفه وجودی معنا می یابدو خارج از آن هرچقدر هم که نقش مهم و پر اثری داشته باشد ، ربطی به آن فلسفه وجودیو کارکرد ذاتی ندارد و از این منظر ، بیهودگی است..وظیفه اصلی یک روحانی در اینلباس و جایگاه خاص از حیث نظری ، زبانی سازی ، عرفی سازی و ارایه فهم پذیر مفاهیماصیل قدسی است. و در مقام عمل و رفتار، وظیفه عینی سازی و الگوسازی همان آموزه هایی را بر عهده دارد که در فراز منابر تبلیغمی کند ، تا مردم بفهمند سخنان او هم از جهت عقلانی قابل پذیرش است و هم از جهترفتاری قابل عمل است. در اینصورت اگر توانمندی داشت و وارد هریک از این حوزه های مختلف نامبرده هم که شد باید معطوف بههمان دو وجه نظری و عملی ، بگونه ای تفاوت کارکردی خود را متناسب با فلسفه صنفی نشاندهد. وگرنه هیچ ضرورتی ندارد با ورود در حوزه های مختلف و اشغال مناصب و مشاغل ، بروجه روحانی خود اصرار داشته باشد بلکه باید آشکارا میان کاری که می کند و شغلی کهدارد از شأن روحانیت تفکیک ایجاد نماید ، نه اینکه از لباس روحانیت به مثابه یکلباس کار استفاده کند و احیانا بطور ناخواسته اسباب خلط و إغوای دیگران فراهمگردد.اینکه قدمای روحانیت اینقدر بر حفظ شأن و " زیِّ طلبگی " تأکیدداشتند هرگز ، هرگز به معنای امتیاز طلبی و ایجاد شئون و حیثیاث اعتباری و ظاهری ،و فاصله گیری از عموم مردم نبود، بلکه دقیقا به همین ضرورت التزام و پای بندی بهفلسفه نظری و عملیِ طلبگی نظر داشتند . لذا تحت تأثیر همین آموزه و تربیت بود کهدر برهه هایی از تاریخ حوزه و روحانیت ،برخی چهره های ارزشمند روحانی که بناداشتند یکسره به اموری خارج از فلسفه آخوندی و طلبگی بپردازند مثلا وارد دانشگاهدر رشته های غیر مرتبط شوند یا وارد بازار کسب و کار می شدند و یا به عرصه سیاست وکارهای اجرایی ورود می کردند ، به انتخاب و تشخیص خودشان از این لباس خارج میشدند.\nملاحظه می کنیدکه چقدر ما نیاز به شناخت معیاره برای داوری های درست داریم! یکی از وظایف اصلیروحانیت ، پیش از ارایه اطلاعات دینی پیرامون مسایل مختلف ، آموزش معیارهای دینیاست . ما الان در جامعه مان با انبوهی از سمبل ها و نمادها و رفتارهای خاص ، معطوفبه منطق درونی در حوزه دینداری مواجه هستیم. از آن طرف هم با انبوهی از اطلاعاتدینی که هر روز و هر ساعت از منابع و تریبون های مختلف به جامعه تزریق می شود. اماسوگمندانه یک هزارم از این اطلاعات دینی، اطلاعات معیار نیست. یعنی نه می توانیددرستی خود آنها را تشخیص دهید، و نه می توانید از آنها به عنوان محک و معیار برایتشخیص درستی و نادرستی گفتارها و رفتارهایی که به نام دین اشاعه و ترویج می شوداستفاده کنید . ولذا از درون بسیاری از آنچه که آموزه و اطلاعات دینی نامیده میشود چه تناقض ها که سَر بر نمی آورد! شما اگر پاره ای سخنرانی ها و اظهارنظرهاییکه از سوی برخی آقایان ایراد می شود را بصورت مستمر و در کنار هم بررسی کنید، میبینید بسا یک جاهایی در اوج است و یک جاهایی در حضیض. در یکجا چیزی می گویند و درجای دیگر دقیقا از نقیض آن دفاع می کنند ، بدون آنکه خود متوجه این نابسامانی هایمعرفتی باشند. چون خودش هم بنده خدا با معیارها آشنا نیست و فقط عرفی زده ، میخواهد به هرشکل با مخاطب خود ارتباط برقرار کرده و مخلصانه می کوشد اینگونه ازچنبرۀ و محاصره انبوه سوالات و اشکالات مخاطب خود خارج شود.\nوقتی ما نتوانیممنطق بیرونی دین را در اندیشه و عمل نشان دهیم و از طرفی هم نخواهیم یا نتوانیمبسان داعش ، با خشونت و اجبار خود و باورهایمان را بر دیگران تحمیل کنیم ناگزیرتنها راه باقیمانده ، تن دادن به اقتضائات و نوسانات محیطی و ابتلای به "عرفیزدگی و نابسامانی معرفتی " است. برای حفظ مقبولیت خود و تداوم ارتباط با مخاطب، بسا یک موقع از قدسیت دین کم می کنیم و کاملا سکولاریستی عمل می کنیم و زمانی دیگر و در جایی دیگر ناگزیر، تا میتوانیم بر عناصر قدسی می افزائیم. در جایی به دامن مدرنیسم می غلطیم و در جاییدیگر به سنت بازمی گردیم و بر چهره هرچه که بوی تازه گی می دهد تیغ می کشیم. یکموقعی به شدت فرقه گرایانه صحبت می کنیم و عناصر هویتی دین را برجسته می کنیم و یک موقع بسان عقل گرایان افراطی ، حتی روضهخوانی و عمیق ترین احساسات پاک و بی آلایش دینی را هم به دست محک های خشک عقلانیمی سپاریم و روشنفکرمآبانه ، پذیرفته ترین سنتها و آداب دینی را هم برنمی تابیم .همان زمان که به شدت از عرفان و اخلاق و معنویت دَم می زنیم ، بی محابا چه پردهدری ها که نمی کنیم و چه حریم ها و حرمت هایی را نادیده نمی گیریم و هلمّ جرّا!\nیک سخن هم بهکسانی دارم که گویا نقد و انتقاد از روحانیت را رسم و پیشۀ خود ساخته اند . سخنیکه به خیلی از دوستان هم گفته ام ، اینکه هی می آیید و انتقاد از روحانیت می کنید،بسیار خوب نقد ، حق شماست . اما اندکی هم از خودتان انتقاد کنید. یعنی مناسبات وتعاملات خود با روحانیت را به نقد بکشید. چقدر تلاش کرده اید از موضع مُطالِب،تعامل داشته باشید؟ سابق بر این عامه مردم دیندار از روحانیون مطالبه می کردند.پای منبر هر روحانی نمی نشستند. یک دیندار ، اول از همه باید ببیند چه چیزی را ازیک روحانی باید بگیرد. من طلبه و روحانی ، لزوما هرچه که بگویم دینی نیست و هررفتاری داشته باشم لزوما دینی و اخلاقی نیست. گرچه من شرعا و اخلاقا موظف ام دستکمآنچه را که در مقام مخاطبه ، برای مردم بیان می کنم ، دینی باشد ولی خیلی از اوقاتاین وظیفه اخلاقی کاملا رعایت نمی شود و لذا هیچ از وظیفه مخاطب کم نمی شود وتشخیص کلیت اینکه چه چیزی صحت انتساب به دین دارد یا ندارد؟ با شما به عنوان مخاطبدیندار است؛ اگر تشخیصش با ما باشد که "دور" می شود. مثل اینکه وقتی بهدکتر مراجعه می کنید و سرما خورده اید اگر برای آنکه مداوا بشوید شما را به انجامیک عمل غیر مرتبط دعوت بکند و مثلا بگوید دیگر به کسی محبت نکن ! شما بلافاصله بهاتکای معیارهای عقلانی که دراختیار دارید می گویید که چه ربطی دارد؟ و لذا نمیپذیرید که سخن و توصیۀ او، طبیبانه و برآمده از آگاهی های تخصصی اش باشد و به آن نقد و اعتراض می کنید. بنابراین شما در مراجعه بهپزشک با تمام احترام و ضرورتی که برای تخصص او قائل هستید ، تقلید ابتدایی و محضنمی کنید و چشم بسته هر سخن او را از موضع "پزشکی" تلقی نمی کنید بلکه بانصابی از اجتهاد عقلی عمل و انتخاب می نمائید. یعنی اولا تکلیف تان را مشخص کردهاید که نزد چه دکتری با چه تخصصی بروید ، پیش هر متخصصی هم نمی روید و ثانیا بررسی می کنید که چه کسی متخصص است؟ وثالثا وقتی هم به دکترمتخصص مورد اعتماد مراجعه می کنید، باز هم باب خردورزی وداوری خود را مسدود نمی کنید بلکه آگاهانه و عقل ورزانه انتخاب می کنید که چه بخشاز گفته ها و توصیه های او می تواند پزشکی و مرتبط با تخصص اش باشد و چه بخشی چنیننیست. اما انصافا چند درصد از مخاطبان ما چنین رویکرد و تعاملی با روحانیان دارند؟یا کلا یک موضع انکاری و نفی جویانه دارند و یا کاملا یک موضع پذیرش صد در صدی وتقلیدیِ محض! گویا در اینجا راه میانه ای وجود ندارد. حال آنکه همان شیوۀ عقلانیمراجعه به پزشک و هر صاحب تخصص دیگر، در مراجعه به عالمان دینی و روحانیان هم بایدمورد عمل قرار گیرد. هرچه که از من روحانی می شنوید را هم باید با آن اطلاعات پایهای که از دین دارید و با معیارهای عام عقلانی ، بسنجید و اگر در این نسبت سنجی ، ازانسجام برخوردار بود پذیرفتنی است و گرنه حجت و معتبر نیست. مثلا اگر من به شما رابه عنوان دین به یک عمل غیر اخلاقی دعوت کردم و مثلا بگویم که "دین می گوید آزاررساندن به غیر مسلمانان و تصرف در اموال آنان برای مسلمانان جایز است . شما چه میگویید؟ آیا می پذیرید؟ حتما نباید بپذیرید؛ چون می گویید که این در انسجام بااخلاق نیست. اما چند درصد مخاطبین روحانیت ما اینطوری هستند؟ نمی گویم حتی پامنبریها، آنها که خیلی هایشان چه بسا مریدانه می نشینند و می شنوند! منظورم فراتر از آن، خیلی از منتقدان و حتی روشنفکران هم هست. چند درصد هستند؟ 09 درصدشان نیستند! تقریباهمه آنچه که از موضع روشنفکری توسط منتقدان وطنی نسبت به روحانیت در داخل و خارجکشورنوشته و بیان شده است را خوانده ام ، بسیاری ازآنان وقتی می خواهند سخن و رأیبرخی از روحانیان را نقد کنند چشم و گوش بسته آنها را به عنوان سخن قطعی دین می پذیرند آنگاه یکسره به نقد آموزه های دینیمی نشینند . دقت کرده اید؟\nنه اصلا ، چونخیلی از این نقدها در خارج کشور منتشر شده اند ، ضمن اینکه اتفاقا اگر ترس ازتکفیر هست باید به این شیوه ای که گفتم بیشتر متمایل باشند. یعنی اول ببینند اساسااین سخنان می تواند دینی باشد و بعد آن را نقد کنند نه اینکه بدون تامل و پرسشگریبپذیرند که این ، دینی است و بعد آن را نقد کنند. یعنی بسیاری از روشنفکران ما هم در این حوزهناخردورزانه و غیرعالمانه عمل می کنند.\nسرتاسر قرآنمخاطبش انسان عاقل است. و لذا هرچه به نام دین گفته می شود باید در انسجام بابنیان های عقلانی باشد. اما متاسفانه در حوزه های دیگر زندگی مان خیلی دقت می کنیمو معمولا نهایت تلاش را می کنیم تا بر اساس موازین و احتیاطات عقلانی عمل کنیم امادر حوزه دینداری خیلی مسامحه کاریم.\nبرچسب ها : #روحانیت #اینکه #ندارد #حکومت #ضرورت #تبدیل #تواند #انقلاب #روحانی #جامعه #عنوان #اجتماعی #قانون #دیگری #دیگران #وظیفه #تاریخی #اجباری #انسان #حکومتی #قانونی #دارند #شرایط #اخلاقی #نباید #زبانی #مخاطب #کاملا #رفتار #اجبار #تفاوت #فاصله #تعریف #آموزه #عقلانی #مفهوم #تقابل #اخلاق #اسلامی #ببینید #لازمه #درونی #نشانه #سابقه #آمریت #گرفته #باشند #معیار #نتیجه #ناگزیر #انتقادی #استفاده #بیرونی #پیامبر #تعبیر #داریم #توحید #توانید #بسیار #بگوید #خداوند #مرحوم #اینها #معرفتی #تجربه #دینداری #اجرایی #اضطرار #مختلف #الزام #تصمیم #گذشته #توجیه #گفتگو #برابر #روحانیون #تقلید #داشتند #نخبگی #الزامی #واقعیت #گزاره #امروز #تقدیس #نهایت #کارکرد #رفتاری #اندیشه #معطوف #مقابل #باشید #خصوصیت #طبیعی #حواشی #ضروری #البته #تاریخ #خواهم #ارتباط #چیست؟ #تردید #زمانی #موضوع #متاسفانه #اضطراری #ویژگی #زندگی #همراهی #مفاهیم #بسیاری #افراد #مجموعه #برخوردار #اصحاب #نهادی #تاثیر #اتفاق #بگونه #الاذهانی #اقتضائات #مراجعه #اینجا #نداریم #حقیقت #اولین #نیازمند #مباحث #احکام #احساس #عملکرد #مسئولیت #اساسا #کسانی #جایگاه #آمرانه #بگویم #هستیم #روحانیان #دائما #اسلام #تاکید #داوری #مبانی #تبلیغ #سرمایه #اثباتی #معنای #براساس #قابلیت #تداوم #تغییر #تثبیت #توصیه #مبارزه #پذیرفته #مصداق #شیطان #مبنای #مصلحت #تریبون #گویند #اطلاعات #دیندار #مجادله #انتقاد #ندارم #برآمده #ادامه #نداشت #معصیت #مهمترین #اینگونه #بیرون #عناصر #معمولا #حاکمیت #نادیده #رعایت #بیشتر #مسولیت #سیاسی #سخنگویی #معیارهای #عمومی #وگرنه #شناخت #بصورت #بگیرد #بنابراین #سیاست #فلسفه #کردیم #انصاف #قانونگذار #بیایم #تعمیم #اقناع #اجتهادی #بودیم #کننده #بازمی #مجبور #واجبات #منظور #هستید #نظارتی #بگذارد #انحراف #برنامه #پذیرد #اجازه #مجازات #دادند #مخاطبان #مرحله #طبیعتا #بالاتر #محبوب #مطلوب #پذیری #بپذیرد #استراحت #متوجه #رابطه #فرماید #فرآیند #معلوم #معرفی #برقرار #تئوریزه #ترسید #ابتدایی #ایجابی #واقعا #رهبران #ارایه #تبیین #ببینیم #بگیریم #رهبری #مسئله #رانده #اصرار #فرایند #صیانت #تکلیف #تخصصی #اختیار #بتواند #استمرار #قرارداد #استکه #اتفاقا #انقطاع #قداست #اینصورت #کنترل #روشنفکران #تولید #رفتارها #پزشکی #ثانیا #یکباره #نمونه #بهعنوان #اشتباه #یکسره #بگویند #مربوط #تشخیص #ادبیات #تکفیر #مضمون #منصفانه #بارها #اعتراض #تصریح #سخنان #استناد #اساسی #انشائی #دامنه #قیامت #قرآنی #بشمار #میزانی #دعوتی #نقدشان #محروم #شناختی #اصالت #معارف #متناسب #مواجهه #انبوهی #عرفیزدگی #ضرورتی #طلبگی #مرتبط #خشونت #تبعیت #اجتهاد #خردورزی #دارد؟ #پرسشگری #سلامتی #بایدهای #بکنید #خواهید #پایداری #حالیکه #چیزهایی #فرمودند #قاعده #کنید؟ #فراتر #تهدید #انتظار #لزوما #اتفاقی #مسلمان #گویید #دارید #انسانی #مخالفت #اصالتا #آنگاه #دانند #مرتبه #همینکه #شریعت #سلطنتی #ساختار #نقدمان #تقریبا #ابتدا #مرجعیت #مسائل #تناقض #خواهی #باشد؟ #بزرگان #اثرگذاری #مواجه #دقیقا #خواند #اعتماد #جدیدی #عمدتا #روبرو #جمهوری #کرده؟ #اخیرا #گرفتن #ریاست #تناسب #کارهای #ارزشمند #بخواهیم #دیدند #افزودند #بسنجید #بررسی #ارائه #چارچوب #منظورم #لاحقه #بپردازیم #بخشید #اشاره #کارهایی #خواسته #نداشته #بزرگی #اشکالات #توضیح #قاعدتا #لااقل #منتشر #مصاحبه #غیرقابل #توامان #برنمی #بفرمایید #شناختند #خصوصی #آیتالله #همینطور #بگذارید #نادرست #بگیرند #بگویید #خودمان #همراه #منطقی #معروف #بایدِ #همانگونه #الهیات #چنانکه #مرتکب #بهجرم #مصالح #ایجاد #اکنون #جهالت #تفکیک #تلویحا #تقابملمان #رفتارهای #خواهند #نقدتان #علاوه #اعتراف #پذیرش #اعترافش #آموزش #مستقیم #بدانیم #ملاحظه #اخروی #پیشینه #هستند؟ #پالتو #انسجام #بروید #نشینند #منتقدان #اینکار #شماست #انشاء #درهمان #دراین #اهمیت #محرومیت #میشود #صراحتا #ساخته #جاهایی #نگویند #منتسب #انتساب #طبیعت #جایگزین #خودتان #مسلمانان #نابسامانی #یافته #دستخوش #افزایش #مسامحه #مراجع #مستمر #رسمیت #مطالبه #نادرستی #آگاهی #داعشی #سوالات #درستی #تفاوتها #امکان #تسلیم #پیروزی #بیشتری #آلوده #دارد؛ #مشارکت #احساسی #منطقدرونی #انکار #ارجاع #اثبات #گفتگوی #جویانه #بخوانید #اندیش #ترویج #احساسات #انبوه #دراختیار #ماهیت #پدیده #کاسته #خودخداوند #فضیلت #کاندیداتوری #معیارش #رویکرد #غنیمت #غرامت #برخواسته #نماید #مثابه #برخورداری #معصوم #میدهد #میگوید #ابطالی #اعجاز #تنهایی #می‌رسد #شیعیان #متمایز #گیرند #عالمان #همگانی #سکولاریسم #بپردازد #الزامات #وظایف #خامنهای #گذاشتند #سالهای #نمادین #میدانی #رفتند #اشکال #بعدها #رفتارهایی #نمایندگان #تحویل #اسلحه #دوران #استنباط #بهجای #شرایطاضطراری #نداشتم #بتوانید #نکنیم #باشیم #طراحی #گذاری #بنویسم #کهانسان #انجامد #برانگیزنده #هیچکس #ممکناست #پایان #ماجرای #دانشگاه #تهران #افزودیم #بارهایمان #ببخشند #اعتبار #خودشان #کتابخانه #شمولش #نقدهای #مطهری #قائممقامی #ریخته #توانیم #دربرابر #نابود #اصلاح #ماجرا #دنبال #مدرسه #برانگیزی #مسابقه #کامیون #إِنَّ #اضطرارات #نشسته #آقایان #بودیم؛ #برایتان #غیراز #دانیم #انقلابیون #غیراخلاقی #منسوبان #غیرمنصفانه #افترا #نویسم #ساختارها #بروجردی #آیت‌الله #استاد #ایمانشان #خلافت #کرداری #بتوانی #ایمان #هرشکل #توانند #بیانجامد #معیاری #گفتند #زبانآمریت #عباسی #همیشه #جهانی #حقوقی #ندارند #درحکومت #اختیاری #تاثیرگذاری #مصلحانه #نگفته #احیانا #تقنینی #معقول #نیست؟ #روایات #جنایت #تفسیری #مولود #جداست #قرارگرفتن #نهادینه #تعابیر #نصابی #نخواهیم #نکنید #معتقد #نگرانش #باشد؛ #مقدار #انباشت #نداشتیم #تدوین #اجزای #پردازی #تمایلات #تقدیری #بپذیریم #مشفقانه #مناسبات #آناینکه #بیوتات #گفتیم #سخنگوی #موجودیت #ایناست #منتها #میتوانیم #دوقطبی #معطوفبه #واکنش #تدبیر #وجودی #مهارشده #داروها\nلینک کوتاه مطلب : http://www.mazandmajles.ir/post/read/209759\nمطالب مرتبط با : قائممقامی: حجاب واجب شرعی است اما اجباری نیست\nنظر شما در مورد : قائممقامی: حجاب واجب شرعی است اما اجباری نیست


هنوز هم دیر نشده، باید به سمت جوانان برویم - ایرنا مدرسه\nکد خبر 84459180\n۱۳ شهریور ۱۴۰۰، ۸:۴۵\nکد خبر: 84459180\nتهران-ایرنا-یک بازیگر پیشکسوت رادیو در پاسخ به این پرسش که با وجود رسانه‌های مختلف آیا هنوز هم امیدی به جذب مخاطب جوان به سمت رادیو وجود دارد؟ می گوید: من تصورم این است که هنوز هم دیر نشده؛ ما باید به سمت جوانان برویم و ببینم انتظار و توقع آن‌ها از یک رسانه چیست. سعی کنیم این ها را کشف کنیم و در این جهت حرکت کنیم؛ به این ترتیب می‌توان مخاطبان جوان را هم به رادیو جذب کرد.\nعلی اصغر دریایی ـ بازیگر رادیو و تلویزیون ـ از سال ۵۵ وارد تلویزیون شد و با کارگردانانی نظیر سهراب سلیمی، سعید پورصمیمی، بهرام شاه محمدلو، کاظم بلوچی و ... همکاری داشته است.


جراحی لیپوست برای لاغری l دکتر لیپوست در تهران- دکتر حمید رضوانی\nشما اینجا هستید: خانه1 / وبلاگ2 / لیپوست؛ جراحی لاغری اندام با متد پیشرفته...\nآیا تا به حال اسم لیپوست را شنیده‌اید؟ شاید نه. ولی قطعا از جراحی لاغری زیاد شنیده‌اید. و یحتمل خیلی افراد را که آرزوی لاغری داشتند را دیده‌اید. به نظر شما لاغری با ورزش و رژیم‌های غذایی بهتر است یا جراحی لیپوست (همان حذف چربیهای زاید)؟\nورزش کردن و رعایت رژیم غذایی سالم بهترین روش کاهش وزن و لاغری است که علاوه بر تناسب‌اندام، سلامتی هم به همراه دارد.\nاما در بسیاری از مواقع و در تعدادی افراد ورزش کردن به کندی نتیجه می‌دهد و یا به دلیل بیماری، امکان آن برایشان میسر نیست.\nبه همین دلیل به جراحی‌های پیکرتراشی روی می‌آورند.\nبسیاری هم هستند که با اینکه اضافه وزن ندارند اما چربی‌هایی که نواحی از بدنشان انباشته شده‌است و این امر سبب شده که آنها از اندام خود احساس رضایت نداشته‌باشند . تنها کاری که می‌توان کرد برداشت چربی‌های ناموزون با روش‌هایی می‌باشد که باعث لاغری موضعی می‌شود\nبرای این افراد هم پیکرتراشی توصیه می‌شود.\nپیشنهاد مطالعه: ابدومینوپلاستی یا تامی تاک چیست؟\nلیپوست، یکی از دستگاه‌های نوین لیپوماتیک است که در سال 2016 معرفی و ثبت شد و مجوزهای لازم را از سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت آمریکا گرفت. و در سال 2019 به عنوان بهترین روش بی‌خطر و مطمئن برای پیکرتراشی معرفی گردید.\nلیپوساکشن با قابلیت لرزش یکی از روش‌های مدرن جراحی تخلیه چربی موضعی بدن می‌باشد.\nاین دستگاه به دلیل تکنولوژی که استفاده می‌کند، قدرت زیادی در کاهش حجم زیادی از چربی‌های بدن دارد. بنابراین جراحی لیپوست، روش فوق‌العاده‌ای برای درمان چاقی است.\nهزینه عمل لیپوست چقدر است؟\nقیمت عمل لیپوست را در ابتدای مقاله قرار دادیم. چون مساله مهم برای اکثر افراد هزینه جراحی می‌باشد.\nهزینه جراحی پیکرتراشی با دستگاه لیپوست، با توجه به عوامل متغیر زیر تعیین می‌شود:\nتعداد نواحی مورد جراحی\nمرکز انجام جراحی\nتخصص و تبحر پزشک\nداروها و گن تجویز شده بعد از عمل\nبا توجه به این که هر یک از این موارد در اشخاص مختلف، متفاوت است، نمی‌توان هزینه مشخصی برای انجام عمل تعیین کرد.\nبنابراین، برای کسب اطلاعات بیشتر در این مورد بهتر است که یک جلسه مشاوره با پزشک داشته باشید.\nبرای مشاوره و تعیین هزینه عمل دکتر حمید رضوانی، با شماره 9107103228 از طریق تلفن و واتساپ ارتباط بگیرید.\nچنانچه همه چیز را در مورد جراحی لیپوست می‌دانید و فقط قیمت عمل لیپوست را می‌خواهید بدانید با شماره داده شده در بالا تماس بگیرید و مشاوره بگیرید.\nالبته پیشنهاد میکنم ادامه مقاله را هم بخوانید تا بیشتر با عمل لیپوست آشنا شوید.\nپیکرتراشی با دستگاه لیپوست\nدر این دستگاه از تکنیک ارتعاش استفاده می‌شود. و با حرکت‌های رفت و برگشتی میکروسکوپی لوله کانولا، چربی از ناحیه تحت درمان خارج می‌شود.\nکانولای لیپوست شبیه کانولای لیپوماتیک است با این تفاوت که به جای ارتعاشی که در دستگاه لیپوماتیک توسط یک کمپرسور ایجاد می‌شود، در دستگاه لیپوست یک موتور داخل دسته وجود دارد که ارتعاش را ایجاد می‌کند و چربی ها را می‌شکند.\nبرش‌هایی که در ناحیه مورد عمل با لیپوست ایجاد می‌شود نسبت به روش‌های دیگر کوچکتر هستند.( حدود 2 تا 4 میلیمتر)\nدر این روش با استفاده از تکنیکی به نام T.L.A در تزریق و سپس با بهره‌گیری از تکنیک لرزش جراحی انجام می‌شود.\nسپس لوله مکش با حرکات رفت و برگشت میکروسکوپی در خط مستقیم با فرکانس کمتراز ۲۰ HZ چربی‌ها را از بدن خارج می‌کند.\nدر نتیجه به وسیله این تکنیک، تخلیه چربی به صورت همگن و یکنواخت صورت می‌گیرد.\nاز ویژگی دیگر این دستگاه، اتصال آن به لیپوکالکتوراست که امکان جداسازی سلول چربی زنده را برای تزریق مجدد به پزشک می‌دهد.\nبه طور خلاصه می‌توان گفت با لیپوست چربی‌ها به صورت همگن از بدن خارج می‌شوند و تجمع چربی در بدن بوجود نمی‌آید.\nدر ضمن چربی خارج شده قابل استفاده مجدد برای تزریق در نواحی دیگر بدن است.\nمعرفی دکتر حمید رضوانی جراح لیپوست در تهران\nانتخاب دکتر خوب در نتیجه جراحی و عوارض بعد از آن تاثیر بسزایی دارد. گاهی با انتخاب پزشکی که دانش و تجربه کافی ندارد مجبور به تحمل سختی‌هایی بعد از عمل می‌شوید. و یا حتی ممکن است نتیجه عمل رضایت بخش نباشد و مجبور به جراحی ترمیمی شوید.\nبه همین دلیل انتخاب بهترین پزشکی که مناسب درخواست و شرایط شما باشد، بخصوص در عمل‌های زیبایی، ارزش تحقیق کردن و زمان گذاشتن را دارد.\nدکتر حمید رضوانی با سابقه فراوان در عمل‌های زیبایی لاغری مانند لیپوست در تهران از نظر رضایت مراجعان بسیار عالی عمل کرده‌اند. و همینطور بعد از جراحی هم بوسیله تیم مجرب و دلسوزی که دارند پشتیبان بیماران هستند.\nعکس قبل و بعد عمل لیپوست دکتر حمید رضوانی\nعمل جراحی لیپوست خوشبختانه یکی از روش‌هایی است که اگر به درستی انجام شود، هیچ‌گونه عوارضی برای فرد نخواهد داشت.\nبرخی عوارض چون کبودی، تورم، درد در ناحیه عمل شده، اسکار به طور موقت وجود دارند که با رعایت درست مراقبت‌های بعد از عمل و مصرف داروهای تجویزی پزشک رفع می‌شوند.\nدر صورتی که هر کدام از علائم مدت طولانی ادامه داشته باشد و یا شدت آنها بالا باشد حتما باید به پزشک معالج مراجعه کنید.\nبا جراحی لیپوست، کدام نواحی بدن لاغر می‌شوند؟\nسینه در آقایان\nفواید جراحی لیپوست\nاین روش مزایای خاص خود را، هم برای پزشک و هم برای بیمار دارد. برخی فواید لیپوست عبارتند از:\nحذف چربی به صورت ملایم و همگن.\nدرد و عوارض بسیار کم\nلیفت بهتر پوست ناحیه عمل شده\nاستفاده از تکنولوژی ارتعاش و مکش\nتنظیم دمای محلول تامیسنت با دمای بدن بیمار\nخارج کردن چربی زنده جهت انتقال به نواحی مورد نظر برای حجیم شدن.\nزمان جراحی کوتاهتر که باعث خستگی کمتر جراح و بیهوشی کوتاهتر بیمار می‌شود.\nبه دلیل نیاز به نیروی کمتر برای حرکت کانولا، پزشک می‌تواند با دقت بالاتری کار کند.\nبا این حال ، توجه داشته باشید که همه این عملیات باید در یک اتاق عمل مجهز و مرکز استریل یا بیمارستان انجام شود. مطب پزشکان ممنوع است.\nبرای اطلاعات بیشتر در مورد جراحی لیپوست با مشاوران دکتر حمید رضوانی تماس بگیرید.\nتفاوت لیپوست و اولترازد:\nدر اولترازد برای خروج چربی، از امواج اولتراسونیک استفاده می‌شود. از چربی خارج شده به این روش نمی‌توان برای تزریق به سایر قسمت‌های بدن استفاده کرد؛ چرا که چربی‌ها به شکل مایع از بدن خارج می‌شوند.\nدر لیپوست چربی‌ها بدون نیاز به استفاده از دستگاه‌های جانبی مانند کمپرسور هوا، پمپ تزریق و ساکشن، به صورت زنده خارج شده و برای تزریق به سایر قسمت‌ها آماده است.\nدر مورد لیپوماتیک چه میدانید؟\nتزریق چربی باسن چگونه است؟\nاقدامات قبل از عمل لیپوست:\nآمادگی لازم و انجام اقدامات قبل از عمل لیپوست، در کیفیت نتیجه جراحی تاثیر بسزایی دارد.\n1.انتخاب پزشک مناسب\nحتما قبل از عمل در مورد جراح اطلاعات کافی را کسب کنید. و جراحی را انتخاب کنید که تجربه و تبحر بیشتری دارد.\nهمچنین نمونه کارهای پزشک را ببینید و نظرات بیماران قبلی را هم در نظر بگیرید.\nاز افتخارات دکتر رضوانی رضایت 100% بیماران ایشان پس از جراحی می‌باشد. دکتر حمید رضوانی 0 تا 100 مراحل جراحی را خودشان انجام می‌دهند.\n2.جلسه مشاوره با پزشک\nدر جلسه مشاوره شما پاسخ تمام سوالات تان را به دست می‌آورید. و می‌توانید در مکالمه با پزشک توانایی و صداقت پزشک را هم ارزیابی کنید. همچنین هزینه جراحی در جلسه مشاوره تعیین می‌شود.\n3. در صورتیکه از نظر پزشک، جراحی برای شما قابل انجام باشد پزشک بررسی کلی از شرایط سلامت شما انجام می‌دهد. انجام آزمایش خون در کنار سونوگرافی می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را دراختیار پزشک قرار دهید.\n4. در روز عمل باید ناشتا باشید.\n5. برنامه‌ریزی و هماهنگی‌های لازم برای دوران نقاهت را پیش از عمل انجام دهید.\n6. در صورتیکه داروهای خاصی را مصرف می‌کنید با پزشک درمیان بگذارید.\n7. توصیه‌های پزشک در مورد آمادگی قبل جراحی را جدی بگیرید.\nعکس عمل لیپوست انجام شده توسط دکتر حمید رضوانی\nاقدامات بعد عمل لیپوست\nکارهایی که جراح از شما می‌خواهد بعد از عمل لیپوست انجام دهید بسیار مهم است.بی‌توجهی به این مراقبت‌ها موجب کاهش کیفیت عمل جراحی می‌شود.\nدستوالعمل ها شامل موارد زیر است:\nبا نظر پزشک از یک روز بعد عمل شروع به راه رفتن کنید.\nمحل مورد نظر را مرتب ماساژ داده تا خونابه‌ها خارج شوند. ( نحوه ماساژ و تخلیه خوبانه‌ها توسط پزشک به شما آموزش داده می‌شود.)\nپانسمان‌ها مرتب عوض شوند.\nمصرف نمک و ادویه را کاهش دهید.\nمایعات ، غذاهای سالم و پروتئین‌دار مصرف کنید.\nاستفاده از گن‌های مخصوص طبق دستور پزشک بین 1 تا 3 ماه حتما لازم است.\nاستحمام بعد از 48 ساعت بلامانع است .\nتا یک ماه از انجام فعالیت های سنگین اجتناب کنید.\nمصرف سیگار و دخانیات حداقل تا دو هفته ممنوع است.\nسوالات متداول پیکرتراشی و جواب‌های دکتر رضوانی\nنتیجه عمل دائمی است اگر …\nعمل لیپوست یه لاغری موضعی دائمی است به شرط آنکه مراقب وزن خود باشید.\nبعد از جراحی، بایستی وزن خود را ثابت نگه دارید تا نتیجه جراحی مثل اول باقی بماند. در صورت اضافه وزن زیاد ، تجمع چربی در دیگر نواحی بدن ایجاد می‌شود و تناسب اندام را بهم میزند.\nاگر خودتان نمیتوانید وزنتان را کنترل کنید حتما از یک پزشک تغذیه کمک بگیرید.\nدکتر حمید رضوانی متخصص جراحی عمومی-پلاستیک و ترمیمی\nمشاهده نمونه جراحی های دکتر حمید رضوانی\nلیپوست روش مدرن جراحی برای حذف چربی های موضعی بدن است.\nاین کار در اتاق عمل انجام میشود. فرد میتواند بر اساس ناحیه ای که عمل انجام میشود و تعداد نواحی بیهوش باشد یا بی حسی نخاعی داشته باشد یا بی حسی موضعی .که البته روش ارجح عمومی بیهوشی عمومی است.\nبرای چه نواحی جراحی لیپوست انجام می دهیم؟\nنواحی مثل شکم، پهلوها، پشت (بالای خط سوتین)، بازوها، خارج ران، زیر باسن، داخل ران (بر اساس شرایط و اگر فرد افتادگی و شلی پوست نداشته باشد) و داخل زانو عمل لیپوست قابل انجام است.\nهزینه جراحی لیپوست یا لیپوماتیک چقدر است؟\nدر کل نمیتوان هزینه ثابتی را عنوان کرد.\nبایستی فرد معاینه شود و نواحی مورد نیاز بری خروج چربی مشخص شود و بعد میتوان با توجه به مکان جراحی حدود هزینه را تعیین کرد.\nمبلغی را هم که در بیمارستان یا مراکز جراحی گفته می شود باز هم تقریبی است چرا که بستگی به فاکتورهایی دارد مثل مدت زمان عمل، هزینه اقلام مصرفی،داروهایی که استفاده میشود و خیلی فاکتورهایی که در هر فردی مجزا است و با مشورت پزشک باید تعیین شود.\nبرچسب ها: بهترین جراح لیپوست در تهران, پیکرتراشی با لیپوست, روش های لاغری, لاغری با لیپوست\nانتخاب جراح ابدومینوپلاستی در تهران\n12 فوریه 2022 در 3:36 ب.ظ\nمرسی از اطلاعات کاملتون در مورد جراحی لاغری لیپوست\n12 فوریه 2022 در 3:39 ب.ظ\n13 فوریه 2022 در 8:57 ب.ظ\nمن از شهرستان میخوام برای جراحی لیپوست بیام تهران.\nچقدر باید تهران بمونم؟\n14 فوریه 2022 در 10:02 ق.ظ\nسلام دوست عزیز. برای عمل که یه نیم روز در بیمارستان هستید و اگر مورد خاصی نباشه همان روز مرخص می شوید. ولی بعد از عمل ترجیحا به مدت 2 هفته بایستی در تهران باشید.\nبهترین دکتر لیپوماتیک هزینه پیکرتراشی در تهران سال 1401


گفت و گو با «محمدعلی کشاورز» | پدرسالار دوست داشتنی\nگفت و گو با «محمدعلی کشاورز» | پدرسالار دوست داشتنی\nآکاایران: آپارتمانی با در سفید در طبقه همکف یک مجتمع مسکونی؛ در را که باز می کنید راهرویی کوچک پر از تابلوها و عکس های نوین و قدیمی توجه تان را جلب می کند.\nچند قدم جلوتر سمت چپ وارد سالن پذیرایی که بشوید فضایی آرام و دلنشین با دکور و تزییناتش یاداتان می اندازد که اینجا خانه یک هنرمند است. ترکیب چوب با رنگ سبز یشمی مبل ها حال و هوای سنتی فضا را حفظ کرده و از تابلوهای بزرگ نقاشی روی دیوارها تا قالیچه بافته شده تزیینی و کتابخانه رو به روی ورودی هر کدام را که نگاه کنید حال تان را خوب می کند. اما آنچه بیشتر از این ها خوشحال تان خواهدکرد خوش اخلاقی صاحبخانه در مقام یک استاد پیش کسوت است که با وجود کسالت این روزهایش نمی گذارد لحظه ای لبخند از لب تان دور بماند.\nمن بارها برای بچه هایی که بازی می کنند، گفته ام فقط با دانشکده رفتن آدم هنرمند نمی شود بلکه هنرمندواقعی کسی است که اصول این مملکت اهورایی را درست بشناسد. ما باید بدانیم مملکت مان در طول سالیانی که مشاهیر جهانی را در دامن خود پرورش داده چه تاریخچه ای دارد. جوانان شور و انگیزه بالایی دارند و اگر به کاری که انجام می دهند عشق دارا باشند حتما موفق می شوند.\nآکاایران: گفت و گو با «محمدعلی کشاورز»، پدرسالار دوست داشتنی\nیکبار بعد از پخش این سریال رفته بودم به کرمان و در بازار روز قدم می زدم که دیدم در بساط دست فروشان چند خانم فروشنده کشک فروش من را به هم تلاش می کنند و با هم صحبت می کنند. بعد از اینکه مطمئن شدند من را شناختند یکی از آنها به طرفم آمد و به همکارانش گفت این آقا پدرسالار است. فراموش نشدنی ترین جایزه ای که به خاطر فعالیت هایم گرفتم همان چند گرم کشکی بود که این خانم ها به من دادند.\nمحمدعلی کشاورز|خاطرات محمدعلی کشاورز با آنتونی کویین


کند شدن رشد اقتصادی روسیه - ایسنا\nیکشنبه / ۱۰ تیر ۱۳۹۷ / ۱۷:۰۲\nکد خبر: 97041005597\nکند شدن رشد اقتصادی روسیه\nوزارت توسعه اقتصادی روسیه اعلام کرد پیش بینی خود از رشد این کشور را به دلیل تنش های ژئوپلتیکی و افزایش ۲ درصدی مالیات بر ارزش افزوده کاهش داده است.\nبه گزارش ایسنا به نقل از آر تی، مطبوعات روسی گزارش کردند انتظار می‌رود اقتصاد روسیه سال ۲۰۱۸ را با رشدی معادل ۱.۴ درصد به پایان برد. در شش ماهه دوم سال ۲۰۱۷ اقتصاد روسیه رشدی ۲.۱ درصدی را تجربه کرده بود.\nیکی از منابع آگاه در وزارت توسعه اقتصادی گفت: به دلیل تغییر در مولفه‌های کلان اقتصادی و تصمیم گیری برای افزایش نرخ مالیات بر ارزش افزوده، سال آسانی پیش رو نخواهیم داشت. بانک مرکزی روسیه پیشتر هشدار داده بود که با افزایش مالیات بر ارزش افزوده، نرخ بهره های کنونی در معرض خطر قرار خواهند گرفت و نرخ های مالیاتی بالاتر به معنای تورم بالاتر خواهد بود.\nنرخ تورم روسیه ۲.۴ درصد است که پایین ترین سطح از زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی محسوب می شود. بانک مرکزی رسیدن به تورم ۴ درصدی را هدف گذاری کرده است. ریسک های موجود بر سر راه اقتصاد روسیه اکنون ماهیتی تورمی دارند و بسیاری از آن ها به دلیل تصمیم مالیاتی جدید دولت بروز کرده‌اند.\nبانک مرکزی روسیه ماه پیش و هنگامی که نرخ بهره را به ۷.۲۵ درصد افزایش داد اعلام کرده بود: با توجه به سیاست های مالیاتی، بانک مرکزی روسیه توجه بیشتری به تبعات ثانویه خواهد داشت که در حال حاضر کمتر محسوس هستند.


مشکلات دادن حق طلاق به زن\nعده ای سوال می کنند که عواقب دادن حق طلاق به زن چیست؟ خلاصه و ساده آن این است که به انحصار حق طلاق مرد خدشه وارد می شود و این امتیاز مهم از او گرفته خواهد شد. با این توضیح که زن یا هر شخص دیگری که وکالت در طلاق به او داده شده است اختیار خواهد داشت در کوتاه ترین زمان و با شرایطی که در وکالتنامه آمده است، بدون حضور شوهر و با انتخاب وکیل برای او، از طریق طلاق توافقی، دادنامه طلاق (گواهی عدم امکان سازش) را از دادگاه خانواده اخذ نماید.\nپرواضح است که داشتن حق طلاق (وکالت در طلاق زن) امتیازی برای او محسوب خواهد شد. البته باید به این موضوع توجه داشت که اختیار شوهر (مرد) برای درخواست طلاق علی رغم اعطای وکالت همچنان باقی است و شوهر می تواند در هر زمان که بخواهد دادخواست طلاق از طرف مرد تقدیم دادگاه کند.\nاین یک تصمیم شخصی است که مرد بخواهد وکالت طلاق به همسرش اعطا کند یا خیر. در این خصوص اظهار نظری نداریم ولی شایان ذکر است که مفاد و حدود وکالت از طرف مرد قابل تعیین است. این که وکالت در طلاق به چه کیفیت باشد بسیار اهمیت دارد.\nاین که با بخشش کامل مهریه باشد یا قسمتی از آن، این که موکول به ابراء عمده مهریه باشد، این که مقید به زمان باشد، این که قابل عزل باشد، این که به زوج بایستی ابلاغ شود و ... همه و همه وابسته به اختیار زوج است.\nتوصیه اکید می شود که در اعطای وکالت در طلاق، نسبت به سایر مسایل مثل حضانت فرزندان، ساعات ملاقات، نفقه، اجرت المثل و جهیزیه نیز به صراحت و وضوح تعیین تکلیف گردد تا مشکلاتی در آینده دچار زوجه یا زوج نشود.\nگذشته از این مسایل حقوقی مذکور، واقعا جامعه جوان ایرانی را چه شده است که این چنین طلاق رو به فزونی است و هنوز تزدواج نکرده به دنبال داشتن حق طلاق می باشند که البته با این شرایط جامعه امری عقلانی است.\nبه نظر ما گروه وکلای پارسای، مدت هاست که زنگ خطر به صدا درآمده است ...\nوکیل خانواده 09122547699 – 44033677\nمنبع: مشکلات دادن حق طلاق به زن\n#حق_طلاق #دادن_حق_طلاق_به_زن #حق_طلاق_به_زن #مشکلات_دادن_حق_طلاق_به_زن


مركز علمي ـ كاربردي دادگستري زنجان افتتاح شد\nخبرگزاري فارس: مركز علمي ـ كاربردي دادگستري زنجان به مناسبت ايام الله دهه فجر افتتاح شد. به گزارش خبرگزاري فارس از زنجان به نقل از روابط عمومي دادگستري زنجان در مراسم افتتاح اين مركز، رئيس كل دادگستري استان زنجان اظهار داشت: اميد است با راه اندازي اين دانشگاه دادگستري استان به عنوان يك نماد عدالت محور براي شهروندان معرفي شود. جمال انصاري تصريح كرد: عمده تلاش مسئولان امر اين است كه اين مركز در فرآيند خدمت رساني دادگستري تاثير جدي داشته باشد. وي با بيان اينكه مركز علمي ـ كاربردي دادگستري زنجان از توانمندي هاي بالايي برخوردار است، اضافه كرد: اين مركز توان اين را دارد كه به علوم مرتبط قضايي كمك كند و اين امر موجب افزايش توانمندي كاركنان دادگستري مي شود كه اميد است هرچه زودتر موانع ابزاري اين مركز رفع شود. در ادامه اين مراسم معاون آموزشي دادگستري استان زنجان بيان داشت: اين مركز با هدف ارتقابخشي سطح علمي كاركنان دادگستري افتتاح شده است. بشير مقدمي عنوان داشت: اين مركز، دادگستري استان و سازمان هاي تابعه را زير پوشش قرار مي دهد. در ادامه اين مراسم رئيس دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي استان نيز گفت: دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي تنها متولي نظام آموزشي علمي، كاربردي كشور است. محمد فتحي با بيان اينكه اين دانشگاه زير نظر دولت است ادامه داد: اهداف دانشگاه علمي ـ كاربردي در راستاي اصل 44 است. وي با اشاره به تفاوت سيستم آموزشي اين دانشگاه با ساير دانشگاه هاي كشور ابراز داشت: 60 درصد درس هاي اين دانشگاه با توجه به رشته مرتبط، علمي و كاربردي است. رئيس دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي استان با بيان اينكه هدف مهم دانشگاه علمي ـ كاربردي اشتغال زايي است، تصريح كرد: توانمندسازي دانش آموختگان و روان سازي تحقق اصل 44 از ديگر اهداف مركز علمي ـ كاربردي است. اين دانشگاه با زيربناي 700 مترمربع و با جذب 120 دانشجو در گلشهر كاظميه آغاز به كار كرد.