سازندگی به شرط چاقو هژیر پلاسچی\n• در مدت‌زمانی که از مرگ علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی گذشته در مورد نقش او در جنایت‌های جمهوری اسلامی مطالب زیادی گفته و نوشته شده است. این متن بیش از آن‌که به جزئیات این جنایات بپردازد به دلایل آنها خواهد پرداخت، منطق پیونددهنده‌ی آنها را خواهد شکافت و به امروز و اکنون باز خواهد گشت\nدر مدت‌زمانی که از مرگ علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی گذشته در مورد نقش او در جنایت‌های جمهوری اسلامی مطالب زیادی گفته و نوشته شده است. این متن بیش از آن‌که به جزئیات این جنایات بپردازد به دلایل آنها خواهد پرداخت، منطق پیونددهنده‌ی آنها را خواهد شکافت و به امروز و اکنون باز خواهد گشت.\nپرچم اعتدال در زمین سپاه\nاین البته نکته‌ی جدیدی نیست که دوران ریاست‌جمهوری هاشمی رفنسجانی با ترور مخالفان حکومت در داخل و خارج از ایران چنان گره خورده است که پیگیرترین و وقیح‌ترین مدافعانِ امروزی او نیز نمی‌توانند نقش «آیت‌الله» را در این ترورها کتمان کنند. با این وجود ترورهای داخل و خارج از کشور ادامه‌ی روندی بود که کمابیش از سال‌های ابتدایی استقرار جمهوری اسلامی آغاز شده و از چند سال پیش از آغاز ترور مخالفان حکومت به سمت این رفته بود که از سرکوب گسترده‌ی مخالفان به سمت انهدام کامل آنها و تثبیت حکومتِ جدید حرکت کند.\nپیش از آن جمهوری اسلامی موفق شده بود تمام قدرت سیاسی برآمده از انقلاب را سرکوب کند یا تحت اختیار بگیرد. آنها با کشتار و سرکوب رهبران و نیروهای سازمان‌دهنده‌ی مقاومت مردمی، حکمرانیِ حاکمیتِ جدید را مستقر کردند. هم‌زمان با اخراج و تعقیب و در نهایت کشتار رهبران کارگری و دهقانی، شوراهای اسلامی را جایگزین شوراهای برآمده از انقلاب کردند و چون در دانشگاه کادر کافی برای پیش بردن این پروژه نداشتند، تحت عنوان «انقلاب فرهنگی» دانشگاه‌ها را فتح و تعطیل و رهبران شوراهای دانشجویی را یا همان زمان و یا چند سال بعدتر کشتار کردند. آنها حتا رقبای احتمالی حاکمیت را چه در سطح سراسری و چه در سطح محلی تحمل نکردند و از میان برداشتند. حزب دموکرات کردستان ایران که حاضر بود نیابت حکومت مرکزی را در کردستان بر عهده بگیرد و قدرت سیاسی زحمتکشان را که عمدتن توسط کومله سازماندهی شده بود، از میان بردارد، دچار همان سرنوشتی شد که نیروهای مبارز کردستان شدند و آیت‌الله سید محمدکاظم شریعتمداری را که هم رتبه‌ی علمی بالاتری از روح‌الله خمینی داشت و هم پایگاه قابل توجهی در حوزه‌های علمیه، به تلویزیون آوردند و به حصر فرستادند. آنها در همان چند سال اولی که از به خون کشیدن تظاهرات مجاهدین خلق در 30 خرداد سال 60 و آغاز رسمی اعدام‌های فله‌یی اعضا و هواداران سازمان‌ها و احزاب گذشت موفق شده بودند شاخه‌های داخل کشور برخی از این سازمان‌ها را به کلی از بین ببرند و یا ضربات جدی و جبران‌ناپذیری به آنها وارد کنند. چنان که یکی دو سال بعدتر در عرض چند روز بخش مهم و اصلی تشکیلات حزب توده‌ی ایران را نابود کردند و نیز سازمان فداییان خلقِ پیرو بیانیه‌ی 16 آذر را در هم کوبیدند. تنها سازمان فداییان خلق اکثریت بود که در سایه‌ی دو سال همراهی حداقل ایدئولوژیک با دستگاه سرکوب حکومت اسلامی و بعد هوشیاری بازمانده از دوران مبارزه‌ی مسلحانه با حکومت شاه، توانست بعد از ضربه‌ی اول به رهبری حزب توده، بخش مهمی از تشکیلات خودش را از زیر ضرب بیرون بکشد که البته در نهایت به دلیل چند اهمال و اشتباه مهم و بی‌توجهی به تور امنیتی گسترده‌یی که برای آنها پهن شده بود، در سال 65 بخش مهمی از تشکیلات داخل کشور آنها هم به دام افتاد.\nگرچه کشتار جمعی زندانیان سیاسی در مرداد و شهریور 1367 یکی از مهم‌ترین پروژه‌های سیاسی جریان اعتدال برای در اختیار گرفتن قدرت سیاسی و تثبیت جمهوری اسلامی بود، اما آنها چند سال پیش پروژه‌ی با اهمیت دیگری را تا انتها پیش برده بودند.\nکمابیش هم‌زمان با منصوب شدن حسینعلی منتظری به سمت قائم‌مقام رهبری، به دستور روح‌الله خمینی واحد نهضت‌های آزادی‌بخش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منحل شد. هرچند بعدها برخی از مسئولین سپاه پاسداران مدعی شدند که واحد نهضت‌های آزادی‌بخش با تشکیل سپاه قدس به کار خود ادامه داد اما این دو تفاوتی کیفی با هم داشتند، تفاوتی که موجب شد بلندمرتبه‌ترین مقام جمهوری اسلامی به رغم خدمات فراوانی که این واحد به استقرار جمهوری اسلامی کرده بود، آن را منحل کند. تشکیل واحد نهضت‌های آزادی‌بخش بخشی از سیاست عمومی جمهوری اسلامی در ساختن نهادهای موازی با نهادهای انقلابی بود. نقش این نهادها از یک سو مصادره‌ی گفتار انقلابی و در اختیار گرفتن نهادها و ساختارهای برآمده از انقلاب 57 بود و از سوی دیگر همکاری در سرکوب نهادها و ساختارهای برآمده از انقلاب. جمهوری اسلامی بارها این روش را آزموده بود و توانسته بود آن را پیش ببرد. چنان که خانه‌ی کارگر به اشغال کارگران حزب‌اللهی درآمد و شوراهای اسلامی کار جایگزین شوراهای کارگری‌ای شد که در جریان سرنگونی رژیم سلطنتی شکل گرفته بودند و در اکثریت قریب به اتفاق آنها نیروهای چپ دست بالا را داشتند. خانه‌ی معلم، کمیته‌های انقلاب، شوراهای اسلامی دهقانی، جهاد سازندگی، نهضت سوادآموزی، تعاونی‌ها و نهادهایی از این دست همگی سرگذشت مشابهی دارند.\nبا سرنگونی سلطنت پهلوی بسیاری از جنبش‌های انقلابی و احزاب و سازمان‌های مترقی در سرتاسر جهان نمایندگانی را برای ارتباط با «انقلاب» به ایران فرستادند. اگر احزاب کمونیست برادر به محض ورود به ایران از حزب توده سراغ می‌گرفتند، سازمان‌های انقلابیِ مسلح در ایران به دنبال ارتباطی با سازمان چریک‌های فدایی خلق یا سازمان مجاهدین خلق می‌گشتند. این البته حاصل ارتباطاتی بود که در طول سال‌های مبارزه علیه سلطنت پهلوی، به سبب حضور فعال نمایندگان و هواداران این سازمان‌ها در منطقه و کشورهای دیگر، شکل گرفته بود.\nتشکیل واحد نهضت‌های آزادی‌بخش سپاه پاسداران، مانند تمامی موارد مشابهش، بخشی از تلاش حاکمان جدید بود برای مصادره‌ی گفتار انترناسیونالیستی و پیوندهای بین‌المللی نیروهای چپ و انقلابی و به طور هم‌زمان مخدوش کردن این ارتباطات و سرکوب آنان. آنچه که در خرداد 1358 در فرودگاه مهرآباد اتفاق افتاد به خوبی آشکار می‌کند که بنیان‌گذاران واحد نهضت‌های آزادی‌بخش با کدام نیروها در حال رقابت بودند. در 15 خرداد 58 حماد شیبانی، از کادرهای سازمان چریک‌های فدایی خلق در فرودگاه مهرآباد بازداشت شد، بر اساس آنچه که روزنامه‌ها نوشتند او قصد داشت دو کمونیست عراقی را که به طور غیرقانونی وارد کشور شده بودند، سوار هواپیما کند و خودش هم مسلح بود. مسلح بودن چریک فدایی خلق در خرداد 58 کاملن عادی بود. هنوز حتا کشمکش جمهوری اسلامی با سازمان‌های سیاسی بر سر تحویل سلاح‌ها که خود مقدمه‌یی بود برای آغاز سرکوب سازمان‌ها، شروع نشده بود و «ورود غیرقانونی» به کشور هم در آن روزها، به ویژه در مورد انقلابیونی که در کشور خودشان مخفیانه زندگی می‌کردند، محلی از اعراب نداشت. نهاد بازداشت‌کننده البته هرگز به شکل رسمی معلوم نشد اما قدر مسلم این است که بازداشت شیبانی توسط بخشی از سپاه پاسداران که به تازگی تشکیل شده بود، انجام گرفت که از یک سو به گروه پاسداران انقلاب اسلامی (پاسا) به رهبری محمد منتظری وابسته بود و از سوی دیگر به سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، گروه شبه‌نظامی مسلحی که از به هم پیوستن 7 گروهِ کوچکی که در چند سال آخر سلطنت پهلوی، و اغلب در سالِ آخر آن تشکیل شده بودند، ایجاد شده و در آن زمان درگیر ساماندهی به دستگاه‌های سرکوبِ امنیتی و نظامی بود.\nدر حالی که هیچ مرجعی بازداشت حماد شیبانی و محمدرضا سعادتی را که به دلیل دیدار با نماینده‌ی سفارت شوروی در اردیبهشت همان سال توسط کمیته‌یی مرکب از بازماندگان بخش ضدجاسوسی ساواک که جذب نهادهای نوپای امنیتی وابسته به جمهوری اسلامی شده بودند و عناصر وابسته به سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، ربوده شده بود، به عهده نمی‌گرفت، محمد منتظری به همراه جمعی از نیروهای ایرانی و افغانستانی‌اش در 20 خرداد 58 وارد فرودگاه مهرآباد شد تا برای ارتباط با دولت لیبی به آن کشور سفر کنند. ماموران شهربانی مستقر در فرودگاه با توجه به این‌که این افراد پاسپورت‌هایی مخدوش داشتند یا برخی از آنان حتا پاسپورت نداشتند، تلاش کردند مانع سوار شدن آنان به هواپیما شوند. خود محمد منتظری پاسپورتی بحرینی به نام «عباس غلام‌محمد» داشت. کار به اسلحه‌کشی رسید و منتظری و پانصد و پنجاه نفر از هوادارانش فرودگاه مهرآباد را سه روز اشغال کردند و تنها زمانی حاضر شدند سالن فرودگاه را تخلیه کنند که اعضای بلندمرتبه‌ی حزب جمهوری اسلامی وساطت کردند و وعده دادند که به سرعت برای اعضای این هیات پاسپورت معتبر صادر شود. او چند روز بعد به همراه تعدادی از این افراد ایران را به مقصد لیبی ترک کرد.\nبا این وجود سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در حالی که چند روز قبل محمد منتظری کل فرودگاه را مسلحانه اشغال کرده بود و سرانجام هم موفق شده بود به لیبی سفر کند، در روز 26 خرداد جزوه‌ی مفصلی در ارتباط با بازداشت محمدرضا سعادتی و حماد شیبانی منتشر کرد و در آن اتهام سعادتی را جاسوسی اعلام و اتهامات سابق را در مورد حماد شیبانی تکرار کرد. به این ترتیب هم آشکار شد که کدام گروه مسئولیت بازداشت شیبانی و سعادتی را بر عهده دارد و هم معلوم شد که از نظر جریانی که تلاش می‌کرد قدرت سیاسی را قبضه کند کدام نیرو حق دارد مسلحانه فرودگاه را اشغال کند و هیچ اتهامی هم متوجه آن نشود.\nاین اما هنوز همه‌ی ماجرا نبود. چند روز بعد وقتی محمد منتظری از سفرِ لیبی بازگشت تنها نبود. او همراه با خود عبدالسلام جلود، معاون نخست‌وزیرِ لیبی در امور انقلاب و مرد شماره‌ی دوی دولت لیبی را به ایران آورده بود. مصطفا چمران که به دلیل سابقه‌ی همکاری با امام موسا صدر در لبنان و ناپدید شدن صدر در لیبی، میانه‌ی خوبی با دولت لیبی نداشت از سوی دولت موقت دستور داد از ورود جلود به ایران به دلیل نداشتن اجازه‌ی ورود جلوگیری شود. به این ترتیب نیروهای شهربانی هواپیمای حامل جلود و منتظری را محاصره کردند. با این وجود نیروهای شبه‌نظامی وابسته به محمد منتظری مسلحانه وارد فرودگاه شدند، جلود را از داخل حلقه‌ی محاصره بیرون آوردند و او را به هتل همای تهران بردند. جلود نه تنها به شکل «غیرقانونی» وارد ایران شد بلکه با مهم‌ترین چهره‌ی حزب جمهوری اسلامی یعنی محمد بهشتی در دفتر این حزب دیدار کرد.\nمحمد حسینی بهشتی هرچند با کارهای محمد منتظری مخالف بود، اما به خوبی می‌دانست، دست‌کم فعلن، باید با این تندروی‌ها کنار بیاید و تلاش کند او را مدیریت کند. اختلاف بهشتی با محمد منتظری البته تنها اختلاف دو نفر نبود بلکه اختلاف دو جریانی بود که سرانجام در مقابل هم ایستادند هرچند نمادین‌ترین چهره‌های آن، هم بهشتی و هم منتظری، پیش از آن در یک روز و یک ساعت و یک مکان کشته شده بودند. اصغر جمالی‌فرد، از همراهان محمد منتظری در اشغال فرودگاه مهرآباد و سفر به لیبی در مورد این اختلاف می‌گوید: «زمانی که لیبی برای جشن استقلال از ایران دعوت کرد، حزب جمهوری اسلامی هم دعوت شد. محمد منتظری معتقد بود باید برویم، اما شهید بهشتی معتقد بود این کار درست نیست و با افعال شهید منتظری مخالف بود. منتظری معتقد به کار انترناسیونال بود و شهید بهشتی معتقد بود باید کار سیستماتیک در کشور شکل یابد.»\nبهشتی در مقابل جریان افراطی‌ای که مهم‌ترین رقیب خودش را نیروهای چپ، به شمول سازمان مجاهدین خلق، می‌دانست و البته به همان اندازه از گفتار آنان متاثر بود، و نیز جریان قشری و ارتجاعی‌ای که حتا حاضر بودند با سلطنت پهلوی علیه کمونیست‌ها همراه شوند و از منافع بازار حفاظت کنند، جناح میانه‌رویی را نمایندگی می‌کرد که البته در سبعیت علیه مخالفان حاکمیت دست‌کمی از دو نیروی دیگر نداشت اما از همان ابتدای سرنگونی حکومت پهلوی قدم به قدم تلاش کرد تمام آنچه را که در اختیار داشت، «رسمی» و آن را مدیریت کند. جریان بهشتی که علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی و علی خامنه‌یی از مهم‌ترین چهره‌های آن بودند، نمایندگان واقعی «جمهوری» بودند. جریانی که تلاش می‌کرد هرچه زودتر «انقلاب» را تمام و حکمرانی را آغاز کند. چنین بود که اتفاقن برخلاف نام غلط‌اندازی که به آن معروف شدند، اصلی‌ترین استراتژیست‌های سرکوب قدرت سیاسی مردمی و نیروهای سیاسی، به ویژه نیروهای چپ آنها بودند، هرچند به فراخور وضعیت از حس رقابت چپگرایان حکومتی و کینه‌ی قشری جریان راست هم استفاده می‌کردند و تنها آنها بودند که می‌توانستند تمامی مدافعان حکومتِ جدید را زیر چترِ حزب جمهوری اسلامی گرد آورند.\nاگر کشته شدن بهشتی در جریان انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در 7 تیر 1360 موجب شد که قدرت علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی افزوده شود، در نتیجه‌ی کشته شدن محمد منتظری کسی جایگزین او شد که تا زمان مرگ چهره‌ی شناخته شده‌یی نبود. با این وجود او برخلاف سلفش هم اعتماد حسینعلی منتظری را جلب کرده بود و هم به نظر می‌رسید بیش از محمد منتظری تن به مدیریت حکومتی خواهد داد. نباید فراموش کرد کسی که او را به عنوان فردی مناسب برای مسئولیت واحد نهضت‌های آزادی‌بخش سپاه معرفی کرد کسی نبود غیر از علی خامنه‌یی. مهدی هاشمی که خود از بنیان‌گذاران سپاه پاسداران و مسئول واحد روابط عمومی آن بود اما در عمل وفاداری خود را به ایده‌های محمد منتظری اثبات کرد و همین وفاداری بود که سرمنشا رویارویی او با جناح «میانه‌رو» و به ویژه هاشمی رفسنجانی و علی خامنه‌یی شد.\nواحد نهضت‌های آزادی‌بخش سپاه برخلاف سپاه قدس هرگز به بخشی از دستگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی تبدیل نشد، بلکه خودش را مسئول گسترش ایده‌ی «انقلاب اسلامی» می‌دانست و به همین دلیل همواره با دستگاه رسمی حکومت و از آن جمله با وزارت امور خارجه در کشمکش بود. هرچند کمک به سازماندهی نیروهای مذهبی در منطقه تنها وظیفه‌یی نبود که این واحد بر عهده داشت. واحد نهضت‌های آزادی‌بخش، مانند تمام نهادهای موازی حکومتی به طور توامان وظیفه‌ی سرکوب نیروهای غیرحکومتی را هم انجام می‌داد. چنان که مهدی هاشمی از اواخر سال 1360 با حفظ سمت از سوی سیدحسین موسوی تبریزی، دادستان کل انقلاب اسلامی به سمت نماینده‌ی دادستانی هم منصوب شد. در حکم او نوشته شده بود: «به موجب این حکم به سمت نماینده‌ی دادستان کل انقلاب اسلامی منصوب می‌شوید تا وظایف محوله را که عبارت است از کنترل و شناسایی عناصر مشکوک در رابطه با نهضت‌های آزادی‌بخش و گروه‌های منحرف خارجی و اقدامات تعقیبی انجام و نسبت به جمع‌آوری دلایل جرم و در صورت بازداشت متهم طبق موازین شرعی اقدام و در هر مورد پرونده و متهم را فورن به دادسرای انقلاب اسلامی مرکز ارسال و اعزام دارید.»\nجناح میانه‌رو اما می‌دانست برای ادامه‌ی جنگ با عراق باید حدی از روابط را با آمریکا برقرار کند تا بتواند هم از این کشور سلاح بخرد و هم از تجهیزات نظامی خریداری شده در دوران پهلوی استفاده کند. روشن بود که واحد نهضت‌های آزادی‌بخش با مجموعه‌ی روابطی که در منطقه داشت و ارتباطاتش با گروه‌هایی که اغلب ضدآمریکایی بودند، مانع بزرگی در مقابل این معامله است. به ویژه که یکی از پایگاه‌های مهم واحد نهضت‌ها در لبنان بود و به خواست آمریکا اسراییل هم در این معاملات به عنوان واسطه حضور داشت.\nمقامات رسمی جمهوری اسلامی، حتا بعد از افشای ماجرا، هرگز قبول نکردند که روح‌الله خمینی هم در جریان تمام موارد معامله بوده است اما این شخصِ خمینی بود که در سال 1364 دستور انحلال واحد نهضت‌های آزادی‌بخش سپاه را صادر کرد و از آن پس ارتباط با «نهضت‌های آزادی‌بخش»، از جمله گروه‌های اسلام‌گرای لبنانی، به عهده‌ی وزارت امور خارجه گذاشته شد که وزیر آن علی‌اکبر ولایتی مورد اعتماد «جناح میانه‌رو» بود. اهالی معامله پذیرفته بودند در قبال دریافت سلاح‌های خریداری شده‌ی آمریکایی از اسراییل، برای آزادی گروگان‌های آمریکایی در لبنان مداخله کنند. کسی که برای آزادی گروگان‌های آمریکایی به سوریه و لبنان سفر کرد کسی نبود غیر از علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی که آرام‌آرام تیمی از افراد مورد اعتمادش را در جریان این مذاکرات سازماندهی می‌کرد، از آن جمله وقتی رابرت مک‌فارلین، از سوی رونالد ریگان، رییس‌جمهور ایالات متحده در راس هیاتی وارد ایران شد، حسن روحانی در طبقه‌ی آخر هتل هیلتون با این هیات مذاکره کرد. از سوی طرف آمریکایی در این مذاکرات الیور نورث و جرج کیو، از مقامات شورای امنیت ملی آمریکا، رابرت مک‌فارلین، تحلیل‌گر سازمان سیا و مشاور عالی امنیت ملی ریاست‌جمهوری، هوارد تیچر، مامور عالی‌رتبه‌ی امنیتی و امیرام نیر، از ماموران بلندمرتبه‌ی سازمان امنیت اسراییل شرکت داشتند. به گفته‌ی محسن کنگرلو، عضو هیات مذاکره از طرف ایران و مشاور امنیتی_اطلاعاتی میرحسین موسوی، جزئیات مذاکرات به اطلاع هاشمی رفسنجانی می‌رسید و او کل پروژه را هدایت می‌کرد.\nواحد نهضت‌های آزادی‌بخش اما کار خودش را می‌کرد. آنها به رغم فشارهای مکرر مقامات حکومتی نه ارتباطات خودشان را قطع می‌کردند و نه تمامی امکاناتی را که در اختیار داشتند تحویل می‌دادند. مهدی هاشمی به عنوان یکی از بنیان‌گذاران سپاه پاسداران نفوذ قابل توجهی در بخشی از بدنه‌ی سپاه داشت و به ویژه مورد اعتماد حسینعلی منتظری، قائم‌مقام رهبری بود و به همین دلیل به نظر می‌رسید در زورآزمایی با جناح میانه‌رو به سادگی تسلیم نمی‌شود.\nماجرا از جایی اوج گرفت که مهدی هاشمی از طریق ارتباطات فتح‌الله امیدنجف‌آبادی، قاضی شرع سابق نجف‌آباد و نماینده‌ی دومین دوره‌ی مجلس شورای اسلامی با یکی از قاچاقچیان بین‌المللی اسلحه به نام منوچهر قربانی‌فر، در جریان جزئیات این معامله قرار گرفت. منوچهر قربانی‌فر به گفته‌ی کنگرلو، زمانی که پول آخرین محموله‌ی موشک‌های آمریکایی پرداخت نشد تصمیم گرفت با رساندن نامه‌های رد و بدل شده میان خودش و کنگرلو به دست جریان‌هایی که می‌دانست در این موارد حساسیت دارند، طرف ایرانی را تحت فشار قرار دهد تا به تعهدات خودش عمل کند. برای جریانی که برآمده از ایده‌ی اولیه‌ی تشکیل واحد نهضت‌های آزادی‌بخش سپاه بود خود این معامله به مثابه زیر سوال رفتن آرمان‌های انقلاب بود، به ویژه که آشکار شد مقداری از سود حاصل از فروش سلاح به ایران توسط طرف آمریکایی و به واسطه‌ی یکی از اعضای هیات اعزامی به ایران یعنی هوارد تیچر، در اختیار شورشیان کنترا در نیکاراگوئه قرار گرفته است که علیه دولت چپ‌گرای ساندنیست‌ها در آن کشور می‌جنگند. مهدی هاشمی تلاش کرد با توسل به ارتباطات بین‌المللی‌اش جناح میانه‌روی حامی معامله با آمریکا و اسراییل را تحت فشار قرار دهد، به همین جهت یک کپی از نامه‌نگاری قربانی‌فر و کنگرلو را در اختیار هفته‌نامه‌ی لبنانی «الشراع» قرار داد که در 12 آبان 1365 منتشر شد.\nپیش از آن اما نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی بستر برخورد با مهدی هاشمی و نیروهای او را فراهم کرده بودند. از اواخر سال 64 و چند ماه پس از انتصاب حسینعلی منتظری به سمت قائم‌مقام رهبری، جناح میانه‌رو در تدارک برخورد با مهدی هاشمی و جریان او بود. این کار برای آنها دست‌کم دو فایده‌ی فوری داشت. اول این‌که جریانی را که مزاحم ایجاد ارتباط با غرب بود از میان برمی‌داشتند و ارتباطات بین‌المللی این جریان را تحت کنترل می‌گرفتند. حسینعلی منتظری هم در خاطرات خودش نوشته است: «آقایان برای توجیه کار با علم کردن این موضوع می‌خواستند به طرف‌های آمریکایی خود بفهمانند که ما با طرفداران صدور انقلاب، به قول آمریکایی‌ها تروریست و با مخالفان این مذاکرات برخورد کرده‌ییم.» و از سوی دیگر برخورد با جریان مهدی هاشمی که هم تحت حمایت منتظری بود و هم برخی از آنان خویشان و نزدیکان منتظری را شامل می‌شدند، منجر به تضعیف جایگاه قائم‌مقام برگزیده‌ی رهبری می‌شد. چنین بود که مهدی هاشمی پیش از این‌که نامه‌های ارسالی‌اش در الشراع منتشر شود، در 20 مهر 65 بازداشت شد.\nمسئولیت اصلی قلع و قمع جریان مهدی هاشمی را محمد محمدی ری‌شهری، وزیر اطلاعات و علی فلاحیان، معاون او بر عهده داشتند. در مراحل اولیه و پیش از بازداشت هاشمی آنها تلاش می‌کردند تشکیلات هنوز موجود واحد نهضت‌ها را از هم بپاشند، امکانات آنها را مصادره و فعالیت‌های آنها را محدود کنند. در 8 مهر 65 ری‌شهری در حالی که پرونده‌ی ساواک مهدی هاشمی را هم بیرون کشیده بودند و به دنبال دلایلی برای بازداشت او می‌گشتند در نامه‌یی به روح‌الله خمینی از او می‌خواهد: «به جناب آقای منتظری پیغام داده شود که به این آقایان دستور دهند که همه‌ی امکانات غیرقانونی‌ای که نزد آنها و دوستانشان هنوز باقی است را تحویل بدهند و از این تاریخ اگر اینگونه موارد کشف شود، مجازات خواهند شد، و در رابطه با نهضت‌ها به جز کارهای فرهنگی از هرگونه کارهای غیرقانونی اجتناب نمایند.»\nبازداشت اطرافیان مهدی هاشمی تقریبن هم‌زمان با بازداشت خود او آغاز شد اما بعد از انتشار نامه‌ها در نشریه‌ی الشراع شدت گرفت. کار به جایی رسید که به درخواست ری‌شهری و با تائید خمینی یک واحد از سپاه، یعنی سپاه قهدریجان که یکی از اصلی‌ترین حوزه‌های نفوذ مهدی هاشمی بود، منحل شد. افراد زیادی در تهران، اصفهان، شیراز، نجف‌آباد و شهرهای دیگر در ارتباط با این ماجرا بازداشت شدند. بازداشت‌ها تا هادی هاشمی، داماد منتظری و فتح‌الله امیدنجف‌آبادی، خواهرزاده‌ی او پیش رفت. آنها حتا می‌خواستند سعید، یکی از پسرهای منتظری را هم بازداشت کنند اما بنا به مصالحی از این کار خودداری کردند. جریانی که ماجرا را پیش می‌برد فرصت را مغتنم شمرد و برخی از کسانی را که در سپاه یا در بخش‌های دیگر اعلام نارضایتی کرده بودند، بازداشت و به «باند مهدی هاشمی» منتسب کرد. از آن جمله میرعلی‌نقی سیدخاوری لنگرودی، نماینده‌ی لنگرود در مجلس دوم را که تنها مقلد آیت‌الله منتظری بود بازداشت و به جرم «لواط» با امیدنجف‌آبادی اعدام کردند. تسویه‌حساب تا انتهای آن پیش رفت. مهدی هاشمی، فتح‌الله امیدنجف‌آبادی و تعدادی دیگر از اعضای واحد نهضت‌های آزادی‌بخش سپاه اعدام شدند، بقیه به حبس‌های گوناگون و تبعید محکوم و بدون استثنا از تشکیلات سازمانی سپاه تصفیه شدند، تمام امکانات باقی مانده از نهضت‌های آزادی‌بخش و بخشی از امکانات منتظری را مصادره کردند، آیت‌الله منتظری به انزوا رانده و اعتبار او نزد مقامات دولتی مخدوش شد، هزینه‌ی نزدیکی و دفاع از منتظری افزایش یافت و رعب و وحشت در میان حامیان او حاکم گشت، و سرانجام واحد نهضت‌های آزادی‌بخش که به وزارت خارجه‌ی علی‌اکبر ولایتی سپرده شده بود تا در واقع هیچ فعالیتی نکند، بعد از چند سال و در دوران ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی، در دوران عروج دوباره‌ی سپاه پاسداران به عنوان حامی نظامی تعدیل اقتصادی و سرمایه‌گذار بزرگ عصر سازندگی به تشکیلات سپاه بازگشت اما این‌بار به نام سپاه قدس و نه برای کمک به «نهضت‌های آزادی‌بخش» بلکه برای سازماندهی نیروهای شبه‌نظامی در سرتاسر جهان تا از منافع جمهوری اسلامی محافظت کنند و از جمله بخش مهمی از ترورهای خارج از کشور را بر عهده بگیرند.\nتعیین تکلیف با زندان‌ها\nتقریبن هم‌زمان با اجرای حکم اعدام مهدی هاشمی در 6 مهر 1366 کلید تعیین تکلیف با زندانیان سیاسی زده شد. هاشمی زمانی اعدام شد که پیش از آن داوود بیات مشهور به میثم که از هواداران منتظری به شمار می‌رفت از مدیریت زندان اوین برکنار شده و رسیدگی به وضعیت زندانیان در دستور کار نیروی امنیتی‌ای قرار گرفته بود که در پرونده‌ی مهدی هاشمی روشن شده بود بیش از همه تحت نفوذ جناح میانه‌روی حکومت است. تیم جدید هم‌زمان با آماده کردن بستر اعدام گسترده‌ی زندانیان سیاسی، طبقه‌بندی پرونده‌ی زندانیان را در دستور کار گذاشت. این تیم برای بازگرداندن فضای رعب و وحشت به زندان‌ها بعد از دوران کوتاه مشهور به «میثم‌کراسی»اجرای حکم اعدام زندانیانی را که به اعدام محکوم شده بودند اما حکم آنها اجرا نشده بود در دستور کار گذاشت. از جمله در اردیبهشت 1366 مسعود انصاری، مسئول کمیته‌ی ایالتی غرب کشورِ سازمان فداییان خلقِ پیرو بیانیه‌ی 16 آذر را که بر اثر شکنجه دچار اختلال حواس شده بود، اعدام کردند. در 23 شهریور همان سال حکم اعدام انوشیروان ابراهیمی، عضو هیات دبیران و مسئول کمیته‌ی ایالتی آذربایجان حزب توده و محمود زکی‌پور، از اعضای رده‌بالای سازمان فداییان خلقِ اکثریت نیز اجرا شد. تقریبن تمامی زندانیان دوباره بازجویی شدند و این‌بار برخلاف گذشته برای این‌که گفتار حاکم را رعایت کنند و مثلن به جای سازمان مجاهدین از کلمه‌ی «منافقین» استفاده کنند تحت فشار قرار نگرفتند. با نزدیک‌تر شدن به تابستان 67 اجرای احکام معلق شدت بیشتری گرفت. در خرداد و تیر 1367 چندین نفر از زندانیان سیاسی از جمله انوشیروان لطفی عضو کمیته‌ی مرکزی سازمان اکثریت، حجت محمدپور عضو اتحادیه‌ی کمونیست‌های ایران، حجت‌الله معبودی از اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران، لهراسب صلواتی عضو کمیته‌ی شرق تهران سازمان راه کارگر، کیومرث زرشناس مسئول سازمان جوانان حزب توده، فرامرز صوفی از کادرهای مسئول سازمان اکثریت، سعید آذرنگ عضو مشاور کمیته‌ی مرکزی حزب توده و رحیم هاتفی عضو حزب کمونیست ایران اعدام شدند.\nاز آنجایی که حکومت ایران هرگز مسئولیت کشتار جمعی زندانیان سیاسی در مرداد و شهریور 1367 را نپذیرفته و کسانی که در این جنایت دخیل بوده‌اند واقعیت را در مورد آن نگفته‌اند و به جای آن جنایتکاران و مباشران و معاشران آنها تلاش کرده‌اند با انتشار صدها نمونه ضداطلاعات، مستندات موجود در مورد این کشتار را مغشوش کنند، هنوز روشن نیست که تمامی اقدامات ارگان‌های امنیتی حکومت در سال 66 و اوایل 67 زمینه‌سازی برای کشتار بزرگ در مرداد و شهریور بوده است و یا آنها از فرصت پذیرش قطعنامه‌ی 598 شورای امنیت و عملیات فروغ جاویدان مجاهدین استفاده کردند تا تکلیف زندانیان سیاسی را یک‌سره کنند. قدر مسلم این است که به فاصله‌ی چند روز از اجرای آخرین احکام اعدام در تیر ماه 67 و پخش شدن این شایعه که 55 زندانی برای اجرای حکم اعدام به سلول‌های انفرادی منتقل شده‌اند، ملاقات‌ها در کلیه‌ی زندان‌های کشور قطع و از روزهای اول مرداد ماه بنا به دستور مستقیم روح‌الله خمینی، کشتار زندانیان سیاسی آغاز شد. این کشتار شامل هزاران زندانی سیاسی‌ای شد که اغلب آنان در دادگاه‌های ظالمانه‌ی دهه‌ی شصت به زندان محکوم شده و در حال گذراندن دوران محکومیت خود بودند، در برخی موارد زندانیانی اعدام شدند که محکومیت آنها مدت‌ها پیش تمام شده بود و مسئولان از آزادی آنان خودداری می‌کردند و یا زندانیانی که حکم آنها تنها چند ماه بعد از آن‌که اعدام شدند، تمام می‌شد و باید آزاد می‌شدند.\nبرای حاکمانِ جدید معلوم بود که باید تکلیف زندان‌ها را روشن کرد. بیماری روح‌الله خمینی شدت گرفته بود و تنها کاریزمای او بود که می‌توانست از چنین کشتار بزرگی پشتیبانی و تمام جناح‌های درون حکومت را برای دفاع از آن بسیج کند. چنان که به محض این‌که خانواده‌های زندانیان سیاسی ابتدا به زندان‌ها و سپس به کمیته‌های اسلامی خوانده شدند تا وسایل خویشان اعدام‌شده‌ی خودشان را تحویل بگیرند و خبر از مرزها گذشت، تمام دستگاه سیاسی حکومت در صدد توجیه این جنایت برآمد. از علی‌اکبر ولایتی، وزیر امور خارجه تا علی‌اکبر محتشمی‌پور، وزیر کشور، از میرحسین موسوی، نخست‌وزیر تا علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس مجلس شورای اسلامی در آذر و دی 1367 با رسانه‌ها مصاحبه کردند و همه به یک شیوه‌ی مشترک از اعدام زندانیان سیاسی دفاع کردند. از جمله رفسنجانی گفت: «این تبلیغات کذب و عجیب و غریبی که در اروپا و کشورهای غربی منافقین راه انداخته‌اند که چندین هزار نیرو از این‌ها در ایران اعدام شده است، برای این است که افرادی را که در جریان عملیات مرصاد از دست داده‌اند، دنیا را توجیه کنند. سرکوب باید مخصوص عناصر اصلاح‌ناپذیر باشد. در تمام دنیا همیشه انسان‌هایی هستند که هیچ راهی جز سرکوب آن‌ها نیست. آن‌ها را ما باید سرکوب کنیم. این حالت وحشت باید برای انسان‌های خائن و ناصالح باشد.»\nاعدام هزاران زندانی سیاسی به معنای پایان قطعی حیات سیاسی احزاب و سازمان‌هایی در داخل کشور بود که باقی‌مانده‌ی اغلب آنها هنوز در خارج از ایران مشغول مبارزه علیه جمهوری اسلامی بودند. این اما تنها «برکت» آن تابستان هولناک نبود. اعتراض حسینعلی منتظری به این اعدام‌ها موجب عزل او از سِمَت قائم‌مقام رهبری در بهار 1368 و تنها چندی پیش از مرگ خمینی شد. یک روز پس از مرگ خمینی مجلس خبرگان رهبری جلسه‌یی تشکیل داد و در این جلسه هاشمی رفسنجانی با نقل خاطره‌یی که معلوم نیست صحت داشته باشد یا نه موجبات رای آوردن علی خامنه‌یی به عنوان ولی فقیه جدید را فراهم کرد. کار جریان اعتدال تازه شروع شده بود.\nتعدیلِ اپوزیسیون با شرایط سخت\nبعد از مرگ خمینی، جریانی که هاشمی رفسنجانی مهم‌ترین چهره‌ی آن بود و حالا موفق شده بود، علی خامنه‌یی را به عنوان ولی‌فقیه به اعضای مجلس خبرگان بقبولاند، به سرعت دست به کار شد. سرعت عمل آنها نشان می‌داد که از مدت‌ها پیش برای چنین روزی برنامه‌ریزی کرده‌اند. در قدم اول با بازنگری در قانون اساسی پست نخست‌وزیری را از ساختار قوای اجرایی حذف کردند تا به این ترتیب قدرت رییس‌جمهور افزایش پیدا کند و به فاصله‌ی بسیار کوتاهی از آن، در مرداد 68 علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان رییس‌جمهور جدید دولتش را به مجلس معرفی کرد.\nبا حذف پست نخست‌وزیری، میرحسین موسوی به عنوان بلندمرتبه‌ترین مقام دولتی از جناحِ چپ حکومتی عملن از دولت حذف شد. هاشمی رفسنجانی اما که همواره بر میانه‌روی و حفظ اعتدال تاکید داشت، مانع از حذف یک‌باره‌ی جناح چپ حکومت از عرصه‌ی حکمرانی شد. او به خوبی می‌دانست که هر طرح سیاسی را باید به مرور پیش برد، بنابراین چند وزارت‌خانه را در اختیار آنان گذاشت اما برای وزارت‌خانه‌های اصلی از مهره‌های مورد اعتماد خودش استفاده کرد. علی فلاحیان، علی‌اکبر ولایتی، بیژن زنگنه، عیسا کلانتری، محمدعلی نجفی، محمدرضا نعمت‌زاده، غلامرضا آقازاده و تعدادی دیگر از حواریون اعتدالی خودش. در کنار این البته تصفیه‌ی جناح چپ در دستگاه قضایی و وزارت اطلاعات آغاز شد. موسوی اردبیلی، موسوی تبریزی، موسوی خوئینی‌ها و دیگر چهره‌های شاخص این جریان، به رغم نقش موثری که در کشتار اعضا و هواداران احزاب و سازمان‌های سیاسی مخالف جمهوری اسلامی داشتند، یکی پس از دیگری از سمت خود برکنار شدند. در وزارت اطلاعات هم علی فلاحیان بخش عمده‌یی از نیروهای قدیمی این وزارت‌خانه را برکنار کرد و یا شرایطی فراهم کرد که آنها از وزارت‌خانه بیرون بروند. هاشمی رفسنجانی اما پرچم‌دار اعتدال بود. هم دل چپ‌ها را داشت و هم با راست‌ها نرد محبت می‌باخت و در این میان البته پروژه‌ی خودش را پیش می‌برد. هاشمی رفسنجانی با تاسیس مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری بخشی از این نیروهای برکنار شده را به کار گرفت. محمد موسوی‌خوئینی‌ها به ریاست این مرکز منصوب شد و افرادی چون سعید حجاریان، عباس عبدی، معصومه ابتکار و محسن کدیور به مرکز آمدند تا در تدوین استراتژی‌های راهبردی، رییس‌جمهور جدید را یاری دهند. مجید محمدی، مسحن سازگارا، علیرضا علوی‌تبار، مصطفا تاج‌زاده، محسن امین‌زاده، بهزاد نبوی، هادی خانیکی، محسن آرمین و شماری دیگر از اصلاح‌طلبان بعدی همکاران آن زمانیِ مرکز بودند.\nاین تغییر و تحولات البته در کنار سیاست دولت هاشمی رفسنجانی در حوزه‌ی اقتصاد (که در فلاخن شماره‌ی 57 به آن پرداخته شده است) به سیاست اصلی دولت در حوزه‌ی سیاسی هم مربوط می‌شد. مهم‌ترین پروژه‌ی سیاسی دولت هاشمی رفسنجانی حتا پیش از آن‌که او به مقام ریاست جمهوری برگزیده شود و در امتداد سرکوب جریان مهدی هاشمی در سپاه پاسداران و قتل‌عام زندانیان سیاسی، کلید خورده بود. درست همان زمانی که خانواده‌های زندانیان اعدام شده در مقابل کمیته‌ها صف کشیده بودند تا ساک و وسایل خویشان خود را تحویل بگیرند، چهارشنبه 2 آذر 1367، کاظم سامی کرمانی وزیر بهداری دولت موقت و رهبر جاما (جنبش انقلابی مردم ایران) که از منتقدان حاکمیت و شاخص‌ترین چهره‌های جناح چپ فعالانی که بعدها به «ملی-مذهبی» موسوم شدند، بود در مطب خود با ضربات متعدد دشنه زخمی شد و دو روز بعد در بیمارستان درگذشت. برابر اعلام علی‌اکبر محتشمی‌پور، وزیر کشور وقت، قاتل که شناسایی شده بود در روز 13 آذر خودش را در یکی از گرمابه‌های شهر اهواز به لوله‌ی دوش حمام دار زد و کشته شد. فرج سرکوهی می‌نویسد: «در همان روزگار شایع شد که آیت‌الله منتظری، که هنوز در بافت قدرت اما منتقد حاکمیت بود، بر آن است تا با حمایت از نامزدی کاظم سامی در برابر اکبر هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری، تحولاتی سیاسی را زمینه‌ساز شود و بنابر همین شایعات، رقیب، که از محبوییت دکتر سامی و نفوذ آیت‌الله منتظری در جامعه آگاه و نگران بود، با قتل بدون محاکمه‌ی کاظم سامی او را از سر راه خود برداشته است. هرچند این شایعه قوین تکذیب شده بود.»\nحتا اگر صحت حرف‌های سرکوهی را هم نپذیریم این نکته کتمان‌ناپذیر است که هم از همان ابتدا همه می‌دانستند کاظم سامی را ماموران حکومت ایران به قتل رسانده‌اند و هم قتل سامی سرآغاز سیاست ترور مخالفان حکومت در داخل و خارج از ایران یا آن‌گونه که بعدها در رسانه‌ها معروف شد «اعدام‌های فراقانونی» بود. قتل سامی البته اولین نمونه از این دست نبود. جمهوری اسلامی پیش از آن هم برخی فعالان سیاسی مخالف خود را در داخل و خارج از ایران به قتل رسانده بود، این قتل‌ها اغلب توسط مسلمانان متعصب غیرایرانی‌ای انجام می‌شد که هوادار روح‌الله خمینی شده بودند و مقتولان نیز از میان وابستگان فراری دربار بودند. با این حال ویژگی قتل سامی در این بود برای نخستین‌بار قتل مخالفان حکومت در دستور کار نهادهای رسمی قرار گرفت. چنان که به طور پیگیر و مستمر در خارج از ایران تا رسوایی دادگاه میکونوس و در داخل ایران تا قتل‌های سیاسی پاییز 77 و افشای نقش وزارت اطلاعات در آنها ادامه پیدا کرد و البته بعد از آن هم در اشکال دیگری ادامه داشته است. پیش از آن هم البته حکومت ایران در دو مورد تجاربی اندوخته بود که برای پیشبرد سریع پروژه‌ی ترورها در خارج از ایران به کارش آمد. در دی ماه 1365، علی‌اکبر محمدی، خلبان مخصوص هاشمی رفسنجانی که ابتدا به عراق پناهنده شده و بعد از دریافت یک جایزه‌ی هنگفت نقدی و شرکت در شوی تبلیغاتی دولت عراق علیه دولت ایران به هامبورگِ آلمان رفته بود و در آنجا کلوپی دایر کرده بود، در مقابل همین کلوپ با شلیک گلوله کشته شد. چندی بعد در اردیبهشت 1366 حمیدرضا چیتگر، عضو رهبری حزب کار ایران (توفان) و نماینده‌ی این حزب در شورای ملی مقاومت بر سر یک قرار ساختگی در وین با کسی که ادعا می‌کرد هوادار این حزب است، با شلیک دو گلوله به پشت سرش کشته شد. هر چند ری‌شهری وزیر اطلاعات وقت سرپرستی این عملیات را بر عهده داشت، اما کسی هر دو عملیات را تا مراحل آخر هدایت کرد که بعدها توانست از این تجارب به نحو احسن استفاده کند و او کسی نبود غیر از معاون وزیر اطلاعات: علی فلاحیان.\nویژگی ترورهای عصر رفسنجانی اما این بود که به طور مستمر و پیگیر یک تشکیلات را مورد هدف قرار می‌داد و تلاش می‌کرد با قتل اعضای موثر و سازمان‌دهنده، تشکیلات را منهدم و یا حداقل آن را به شدت تضعیف کند. پیش از آن اما باید به یاد آورد که این ترورها در چه بستری انجام گرفت و چه فضایی موجب شد جمهوری اسلامی بتواند یکی پس از دیگری چهره‌های موثر مخالف خودش را در خارج از کشور به قتل برساند.\nبخش بزرگی از اپوزیسیون که گمان می‌کردند با پایان جنگ جمهوری اسلامی دچار بحرانی خواهد شد که در نهایت آن را از پای درخواهد آورد، با چشم خود دیده بودند که حکومت نه تنها از چالش‌های پایان جنگ به سلامت بیرون آمد، بلکه با قتل‌عام زندانیان سیاسی و عزل تنها صدای معترض به این کشتار، یعنی حسینعلی منتظری، بیش از پیش تثبیت شده است. در فضای سرخوردگی ناشی از شکست عملیات فروغ جاویدان و کشتار زندانیان سیاسی، مرگ خمینی و تردستی «جناح میانه‌رو» در حل معضل جانشینی ولی‌فقیه تمام تبلیغات پر هیاهوی آن بخشی از اپوزیسیون را که مرگ خمینی را «مرگ رژیم» می‌دانست، نقش بر آب کرد. در فضای سرخوردگی‌ها و شکست‌ها، دولت جدید حتا پیش از آن‌که کابینه‌اش را به مجلس معرفی کند با شعار دگرگونی در وضعیت سیاسی و آشتی ملی روی کار آمد. چنین بود که وقتی در سال 68 عبدالرحمن قاسملو از سوی منابع مختلف، از جمله احمد بن‌بلا و جلال طالبانی، به مذاکره با فرستادگان دولت ایران دعوت شد، بدون این‌که حتا تمام اعضای رهبری حزب دموکرات کردستان ایران را در جریان بگذارد، راهی وین شد، همان شهری که جمهوری اسلامی تنها دو سال قبل یک عملیات موفقیت‌آمیز ترور را در آن آزموده بود. فرستادگان رییس‌جمهورِ جدید اما قاسملو را پشت میز مذاکره به همراه عبدالله قادری‌آذر، دیگر عضو رهبری حزب دموکرات و فاضل رسول، از هواداران اتحادیه‌ی میهنی کردستان عراق در اتریش کشتند.\nهم‌زمان با آغاز این پروژه در خارج از کشور اما پروژه‌های دیگری نیز به طور هم‌زمان آغاز به کار کرد. تمام اجزای حاکمیت در انجام کل این پروژه دخیل بودند. جوخه‌های ترورِ تحت فرمانِ علی فلاحیان، وزیر مورد اعتماد هاشمی رفسنجانی با امکاناتی که علی‌اکبر ولایتی، وزیر مورد اعتماد علی خامنه‌یی فراهم می‌کرد و در پیمانی مشترک میان سپاه قدس که مجددن زیرمجموعه‌ی سپاه پاسداران شده بود و وزارت اطلاعات با همکاری و همیاری شبکه‌ی بین‌المللی سازماندهی‌شده‌یی که مسئولیت آن را سپاه قدس بر عهده داشت از یک سو و فرستادگان مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری از سوی دیگر پیش می‌رفت. هم‌زمان با برنامه‌ریزی جوخه‌های مرگ برای ترور مخالفان سرشناس و چهره‌های تاثیرگذار احزاب و سازمان‌ها، ماموران مرکز تحقیقات استراتژیک به خارج از کشور ارسال شدند تا زیر نظر و با همکاری وزارت امور خارجه ایرانیان تبعیدی را برای بازگشت به ایران و مذاکره با فرستادگان حکومت در اروپا و آمریکا تشویق کنند. در جریان دادگاه میکونوس آشکار شد منصور نجاتی و نادر صدیقی از سوی دفتر تحقیقات استراتژیک با برخی فعالان اپوزیسیون تماس گرفته‌اند و با برخی از آنان مذاکره کرده‌اند. هرچند به غیر از چند مورد محدود هرگز گفته نشد که فعالان «اپوزیسیون» چه خدماتی دریافت کرده و چه کسانی چه مذاکراتی کرده‌اند. فصل دوم کتاب «هنوز در برلن قاضی هست؛ ترور و دادگاه میکونوس» به طور مفصل به این دست ارتباطات و این‌که کدام بخش از اپوزیسیون از آن استقبال کرد می‌پردازد. فصلی تکان‌دهنده از تاریخ «مبارزه» علیه جمهوری اسلامی. مرکز تحقیقات استراتژیک هم‌چنین مسئولیت تحلیل فضای سیاسی قبل و بعد از هر عملیات ترور را بر عهده داشت و یکی از بنیان‌های پیشبرد پروژه محسوب می‌شد. هرچند اعضای این مرکز، کسانی مانند مجید محمدی، محسن سازگارا و محسن کدیور که سال‌هاست از ایران خارج شده‌اند، هنوز هم در مورد کیفیت این مداخله و همکاری حتا کلمه‌یی حرف نزده‌اند.\nبرخی از احزاب و سازمان‌ها وارد این مذاکرات شدند هرچند هیچ‌گاه مسئولیت آن را یا به طور کامل یا به طور جمعی نپذیرفتند. سفیران مذاکره با بسیاری تماس گرفتند. برخی علنی و آشکار به سفارت‌خانه‌های حکومت رفتند. کسانی که مذاکره با فرستادگان حکومت را پذیرفته بودند بیرون از ایران عربده می‌کشیدند و مخالفان مذاکره را تحت فشار قرار می‌دادند. برای نمونه بیژن حکمت، از اعضای جمهوری‌خواهان ملی ایران در ماهنامه‌ی این سازمان نوشت: «کسانی که دیالوگ با حکومت ایران را نمی‌پذیرند دیکتاتور هستند، به یک نظام دیکتاتوری از نوع اسلامی، سلطنتی، کمونیستی و جز آن دلبسته‌اند و اصرار کرد که هر کس دموکرات است باید طرفدار دیالوگ باشد و هر کس می‌گوید دیالوگ باید به گفتگو با جمهوری اسلامی بنشیند.» همین فرد در حالی که هنوز دو سال از ترور رهبر حزب دموکرات کردستان ایران پای میز مذاکره با فرستادگان حکومت نگذشته بود، در اسفند 70 نوشت: «حزب دموکرات کردستان یکی از گرایش‌های سیاسی دیرینه‌ی کشور ماست و باید امروز متهورانه در گفتگویی که بین تمام خانواده‌های سیاسی میهن ما آغاز گشته است، شرکت کند.» آنها «متهورانه» ترورهای پی‌درپی را در مقابل چشمانشان می‌دیدند و به روی خودشان نمی‌آورند و در مذاکره با فرستادگان و سفرای حکومت از هم سبقت می‌گرفتند. آنها بخشی از همان جوخه‌ها بودند، کسانی که در مذاکره با سفرای آشتی راه را برای سفرای مرگ باز می‌کردند. همان‌ها که بعدها دوباره و دوباره همین مسیر را رفتند. در اتحاد جمهوریخواهان ایران، در سازمان فداییان خلقِ اکثریت، در راه توده، در حزب دموکراتیک مردم ایران و ده‌ها ائتلاف و اتحاد دیگر که هی به هم پیوستند و از هم پاشیدند. کسانی هم بودند که به وعده‌های سفرای آشتی اعتماد کردند و بازگشتند. برخی از آنان در شمار کسانی بودند که در سال‌های بعد در ایران به قتل رسیدند. غفار حسینی، منوچهر صانعی آجودان مخصوص شاه، معصومه مصدق نوه‌ی دکتر مصدق، مجید شریف و فرزینه مقصودلو کسانی بودند که بازگشتند و از دم تیغ گذشتند.\nاین اما همه‌ی ماجرا نبود. در سایه‌ی همین «لاابالی‌گری»، وزارت اطلاعات موفق شد تا مغز استخوان تشکل‌هایی که دربه‌در دنبال طرف مذاکره در حکومت بودند، نفوذ کند. آنها یا نفوذی‌هایی بودند که از ایران فرستاده می‌شدند و یا کسانی بودند که به استخدام نهادهای امنیتی درمی‌آمدند یا حتا صرفن برای کنترل بخش‌های «افراطی» تشکلِ خودشان، از روی صفا و صمیمیت به ماموران امنیتی اطلاعات می‌دادند. در برنامه‌ی تلویزیونی «هویت» که متن مکتوب آن بعد از پخش توسط انتشارات حیان و مهدی خزعلی منتشر شد، علاوه بر پرونده‌های وزارت اطلاعات و فیلم اعترافات کسانی که در زندان وادار به اعتراف شده بودند، به کرات از فیلم‌هایی استفاده شد که از جلسات داخلی همین بخش از «اپوزیسیون»، به ویژه از جلسات جمهوری‌خواهان ملی ایران ضبط شده بود. در جریان دادگاه میکونوس مشخص شد که کسی یا کسانی به ماموران امنیتی حکومت در مورد ساعت و مکان جلسه‌یی که ترور در آن انجام گرفت، اطلاعات داده‌اند. علاوه بر عزیز طبیب‌غفاری، عضو سازمان فداییان خلق (پیرو برنامه‌ی 16 آذر) و صاحب رستوران میکونوس که معلوم شد به احتمال زیاد اطلاعاتی به ماموران امنیتی داده است و هم در خلال برگزاری دادگاه به ایران سفر کرد و هم بعد از دادگاه به ایران رفت و اکنون در ایران است، گرونه‌والد، مسئول یکی از سه سازمان اطلاعاتی در آلمان در دادگاه شهادت داد که به طور قطع فردی «جاسوس بوده و اطلاعات موثق در اختیار مقامات رژیم قرار می‌داده... در هنگام ترور در رستوران حضور داشته و... در رابطه‌ی مستقیم با رهبران کرد بوده است.» یوست، دادستان دادگاه نیز تاکید کرد: «تعداد مشکوکین به [عنوان] خائن محدود است و می‌تواند تراژیک باشد اگر خائن، ترور را تجربه کرده و از آن جان به در نبرده باشد.» هرچند بعدها ابوالقاسم مصباحی، مامور سابق امنیتی که در دادگاه میکونوس شهادت داد از همایون اردلان، مسئولِ حزب دموکرات کردستان در آلمان به عنوان یکی از منابع اطلاعاتی نام برد اما هنوز این موضوع در پرده‌ی ابهام قرار دارد. در سال 1382 شخصی به نام ایرج صدری در برلین به این اتهام که از سال 1370 در خدمت وزارت اطلاعات ایران بوده و برای آن نهاد جاسوسی می‌کرده است، محاکمه شد. ایرج صدری مسئول سابق ساواک در کنسولگری ایران در برلین غربی بود که به گفته‌ی خودش در سال 1370 توسط جمال مبینی، خویشاوند و همکار قدیمی خودش در ساواک که به خدمت وزارت اطلاعات درآمده بود، برای جاسوسی جذب شد و در طی بیش از یازده سال علاوه بر انجام ماموریت‌های متعدد، اطلاعاتی از تمام دارودسته‌های سلطنت‌طلب به وزارت اطلاعات ایران داد و برخی از ساواکی‌های قدیمی را برای همکاری با وزارت اطلاعات به ماموران امنیتی ایران معرفی کرد.\nهم‌زمان با حاکم شدن فضای دیالوگ و مذاکره در میان «اپوزیسیون» پروژه‌ی ترور به کار خودش مشغول بود. گرچه جمهوری اسلامی موفق شده بود در قدم اول مهم‌ترین شخصیت حزب دموکرات کردستان ایران، چه به لحاظ تاریخی و چه به لحاظ سیاسی، را از میان بردارد اما این پایان کارِ جوخه‌های ترور با حزب دموکرات نبود. در عصر سیاست ترور حداقل شش کادر دیگر این حزب در اروپا ترور شدند. کریم محمدزاده از کادرهای این حزب در فروردین 1369 در سوئد به قتل رسید، در 15 شهریور همان سال وقتی بمبی که برای کشتن امیر قاضی از اعضای فعال حزب در سوئد فرستاده شده بود، منفجر شد، همسر او عفت قاضی که دختر قاضی محمد، رهبر جمهوری خودمختار مهاباد بود، کشته شد. ابوبکر (کامران) هدایتی دیگر عضو فعال این حزب در سوئد در دی 1372 بر اثر انفجار یک بمب در صندوق پستی‌اش به شدت زخمی شد، قسمتی از معده و بینایی‌اش را از دست داد و صورتش چنان آسیب دید که مجبور به جراحی پلاستیک شد، او بعد از دو سال زندگی پر از رنج در اثر جراحات همین انفجار درگذشت. بر اساس شواهد موجود لااقل طرح ترور دو نفر دیگر از رهبران حزب دموکرات کردستان به نام‌های حسن رستگار (ملا حسن) و جلیل گادانی در سوئد ناکام مانده است. مهم‌ترین ضربه به حزب دموکرات کردستان اما ترور صادق شرفکندی، جانشین قاسملو و رهبر حزب به همراه فتاح عبدلی، مسئول اروپای حزب، همایون اردلان، مسئول حزب در آلمان و نوری دهکردی از فعالان چپ مقیم برلین، در تاریخ 26 شهریور 1371 در رستوران میکونوسِ برلین بود.\nحزب کمونیست ایران (کومله) نیز یکی از اهداف جوخه‌های ترور بوده است. روز 4 شهریور 1368 غلام کشاورز، کادر برجسته‌ی رهبری حزب کمونیست وقتی برای دیدار با مادرش که از ایران آمده بود به شهر لارناکای قبرس رفت، در مقابل چشمان خانواده‌اش به گلوله بسته شد. به فاصله‌ی نه روز در 13 شهریور همان سال یک عنصر نفوذی در تشکیلات حزب کمونیست، صدیق کمانگر، از بنیان‌گذاران کومله و عضو کمیته‌ی مرکزی حزب کمونیست را ترور کرد.\nشورای ملی مقاومت نیز به رغم محافظت بالا از کادرهای مسئولش نتوانست از این موج کشتار جان سالم در ببرد. در 4 اردیبهشت 1369، کاظم رجوی عضو این شورا و برادرِ رهبر سازمان مجاهدین خلق ایران در مسیر بازگشت به خانه‌اش در شهر کوپه‌ی سوییس به ضرب گلوله کشته شد. در اسفند 1371 محمدحسین نقدی، نماینده‌ی شورای ملی مقاومت در ایتالیا و عضو سازمان مجاهدین خلق در رم با شلیک گلوله به قتل رسید. لااقل در یک مورد دیگر پلیس آلمان توانست شخصی به نام حمید خرسند را بازداشت کند که موفق شده بود در روابط سازمان مجاهدین نفوذ کند و ماموریت ترور محسن رضایی، عضو بلندمرتبه‌ی این سازمان را بر عهده داشت.\nگروه‌های سلطنت‌طلب هدف بعدی جمهوری اسلامی بودند. در میان گروه‌های سلطنت‌طلب بیش از همه نهضت مقاومت ملی ایران و سازمان درفش کاویانی آماج ترورهای جمهوری اسلامی قرار گرفتند. در 29 فروردین 1370 عبدالرحمن برومند، رییس هیات اجرایی نهضت مقاومت ملی در مقابل آسانسور منزل مسکونی‌اش با ضربات کارد به قتل رسید. چند ماه بعد شاپور بختیار، رهبر نهضت مقاومت ملی به همراه سروش کتیبه، منشی مخصوص‌اش در 15 مرداد در شهر سورنِ فرانسه با کارد آشپزخانه کشته شدند. در اردیبهشت 68 سرهنگ عطاالله بای‌احمدی، عضو رده بالای سازمان درفش کاویانی برای دیدار با فردی به نام کبیری که خودش را از مسئولان زندان اوین معرفی می‌کرد به ترکیه رفت تا به ادعای کبیری در ازای پرداخت پول ترتیب آزادی هجده نفر از هواداران این سازمان را که به تازگی بازداشت شده بودند بدهد. پس از این دیدار و پرداخت پول، زندانیان هوادار این سازمان در ایران آزاد شدند. یک ماه بعد کبیری درخواست دیدار دیگری کرد و این‌بار در دوبی و با حضور منوچهر گنجی، رهبر سازمان. گنجی در این دیدار حاضر نشد اما بای‌احمدی، در اتاق خودش در هتل کشته شد. بلافاصله زندانیان آزاد شده بازداشت و بنا به ادعای گنجی تعدادی از آنان اعدام شدند. سرگرد عباس قلی‌زاده، محافظ بای‌احمدی که او را در سفر ترکیه همراهی کرده بود و کبیری را از روی عکس شناسایی کرد، یک سال بعد در اواخر سال 69 در ترکیه ربوده و کشته شد. روی بدن او آثار شکنجه بر جا مانده بود. به عقیده‌ی ایرج مصداقی کبیری همان اکبر کبیری آرانی معروف به فکور و بازجوی شعبه‌ی هفتم اوین بوده است. این اما پایان کار جوخه‌های ترور با «درفش کاویانی» نبود. در آبان 1369 سیروس الهی، از بنیان‌گذاران سازمان درفش کاویانی و عضو رهبری این سازمان، در محل سکونت خود در پاریس با شلیک شش گلوله از پا درآمد. حیرت‌برانگیز این‌که یکی از متهمان این قتل علی قربانی‌فر برادر منوچهر قربانی‌فر بود، همان قاچاقچی بین‌المللی اسلحه که نامه‌نگاری‌های خودش با کنگرلو را در اختیار امیدنجف‌آبادی قرار داد و موجب افشای معامله‌ی ایران با آمریکا و اسراییل شد.\nدر سال 1370 جوخه‌های ترور بار دیگر تلاش کردند منوچهر گنجی را به قتل برسانند. به گفته‌ی گنجی این‌بار آنها می‌خواستند او را از طریق فریدون فرخزاد به آلمان بکشانند و در آنجا ترور کنند. گنجی در دادگاه میکونوس شهادت داد: «من از فرخزاد خواستم برای ما هفته‌یی یک ساعت در پاریس برنامه‌ی رادیویی تهیه کند، او نیز پذیرفت. پس از آن اطلاع یافتیم که با مرتضا رحیمی موحد، مرتضا غلامی، فریدزاده و دکتر جواد قدرت و اعضای دیگر سفارت جمهوری اسلامی در بن ملاقات‌هایی دارد. فرخزاد در ژانویه‌ی 1992 در دفتر من در پاریس گفت که از او خواسته‌اند بگوید چه کسانی در سازمان هستند و چه کسانی به گنجی نزدیک‌اند. از او خواستم رابطه‌ی خود را با آنها قطع نماید اما او به این تماس‌ها ادامه داد. به این علت در 11 فوریه‍ی 1992 او را از سازمان کنار گذاشتم و همکاری خود را با او خاتمه دادم و خواستم دیگر به پاریس نیاید. بعدها یک ویدئوکاست از او دیدم که ریش گذاشته بود و از رژیم طرفداری می‌کرد.» فرخزاد خود قربانی بعدی بود. ظاهرن حکومت وقتی متوجه شد از این طریق به گنجی نخواهد رسید در 16 مرداد 1371 در خانه‌ی مسکونی‌اش در بن او را مثله کرد. مقامات امنیتی ایران یک بار دیگر تلاش کردند در تشکیلات سازمان درفش کاویانی نفوذ کنند. آنها از طریق احمد جیهونی، یکی از ماموران خود در آلمان با رضا مظلومان، سردبیر نشریه‌ی پیام آزادگان، ارگان سازمان درفش کاویانی یک رابطه‌ی تجاری ایجاد کردند. این رابطه سه سال ادامه داشت و سرانجام در 7 خرداد 1375 جیهونی و یک نفر دیگر مظلومان را در خانه‌اش در پاریس به ضرب گلوله به قتل رساندند.\nدر داخل کشور اما وضعیت به سمت دگرگونی پیش می‌رفت. هاشمی رفسنجانی که در اولین دولت خود موفق شده بود چپ‌های حکومتی را با پروژه‌های گوناگونش همراه کند، در این فاصله نیروهای نزدیک به خودش را سازمان داد. این نیروی جدید اما هنوز به زمان نیاز داشت تا به عنوان یک نیروی سیاسی اعلام وجود کند. در انتخابات مجلس چهارم که در 21 فروردین 1371 برگزار شد، قدم بعدی حذف چپ‌ها از ساختارهای رسمی حکمرانی با رد صلاحیت گسترده‌ی آنان برداشته شد. چهل نفر از نمایندگان مجلس سوم در فهرست کسانی بودند که رد صلاحیت شدند. هادی خامنه‌یی، هادی غفاری، ابراهیم اصغرزاده، عاتقه صدیقی (همسر محمدعلی رجایی) و بهزاد نبوی جزو رد صلاحیت شده‌ها بودند. ظاهرن این تحولات به رییس‌جمهور و دولت ربطی ندارد و به رهبری و شورای نگهبان مربوط می‌شود، اما تغییر و تحولات هم‌زمان و مشابه در مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری جای هیچ‌گونه شک و شبهه‌یی باقی نمی‌گذارد که حذف و به حاشیه راندن بخشی از نیروهای جمهوری اسلامی با اراده‌ی کل حاکمیت انجام گرفت. در سال 1371 رییس مرکز تحقیقات استراتژیک تغییر کرد و با برکناری موسوی‌خوئینی‌ها، حسن روحانی از چهره‌های نزدیک به هاشمی رفسنجانی و نایب رییسِ مجلسِ جدید به جای او منصوب شد. این تغییر در مدیریت البته با برکناری تعدادی از معاونان مرکز هم همراه بود. چپ‌های حکومتی نه تنها از هر جایی که در آن هنوز حضور داشتند کنار گذاشته شدند بلکه به محض آن‌که سیاست‌های دولت را نقد کردند با آنها برخورد شد. همان‌طور که ابراهیم اصغرزاده و علی صالح‌آبادی، نماینده‌های مجلس سوم یک روز پس از پایان دوران نمایندگی‌شان به دلیل نطق‌هایی که در مجلس در نقد سیاست‌های دولت کرده بودند، بازداشت شدند، عباس عبدی، سردبیر روزنامه‌ی سلام که تا چندی پیش معاون فرهنگی مرکز تحقیقات استراتژیک بود، در سال 1373 به دلیل انتقاد از دولت بازداشت شد و یازده ماه در سلول انفرادی بود.\nاین تغییرات در مرکز تحقیقات استراتژیک و مجلس شورای اسلامی که یک سال بعد با کابینه‌ی جدید هاشمی رفسنجانی تکمیل شد، موجب تغییری جدی در سیاست ترور مخالفان هم شد. اگر تا پیش از آن استراتژی عمومی حکومت که بخشن در مرکز تحقیقات استراتژیک تدوین می‌شد نابودی اپوزیسیون خارج از کشور به هر روش ممکن بود، از این پس سیاست ترور داخل کشور و کشورهای همسایه را هدف گرفت.\nهرچند ترور مخالفان حکومت ایران در کشورهای همسایه از 1370 در دستور کار جوخه‌های ترور قرار گرفت اما از سال 71 شدت بیشتری یافت. تا اوایل سال 1376 و تا پیش از پیروزی محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری ده‌ها عضو و هوادار حزب دموکرات کردستان ایران، حزب کمونیست ایران (کومله) و سازمان مجاهدین خلق ایران در ترکیه، کردستانِ عراق، پاکستان و حتا در بغداد ترور شدند. چندین عضو حزب خبات، اتحاد انقلابیون کردستان، حزب کمونیست ایران (م.ل.م)، سازمان درفش کاویانی، خاندان‌های شورشی بلوچ و حتا چند نفری که درخواست پناهندگی سیاسی کرده بودند نیز در میان کشته‌شده‌گان سیاست ترور در کشورهای همسایه دیده می‌شوند. در واقع آدمکشانِ مامور هر کسی را که به او دست می‌یافتند از میان برمی‌داشتند. جلیل گادانی، از رهبران وقت حزب دموکرات کردستان که سه بار از ترور جان سالم به در برده است، ادعا می‌کند جمهوری اسلامی نه تنها از طریق نفوذی‌ها و بریده‌ها پروژه‌های ترور در کردستان عراق را پیش می‌برد بلکه حتا از مردم عادی کردستان عراق هم دعوت می‌شد که در قبال دریافت مبلغی «یک پیشمرگه یا یک کادر حزب» را ترور کنند. او کسی را می‌شناسد که به او در مقابل این کار پیشنهاد دریافت 16 میلیون تومان شده بوده است.\nدر داخل کشور نیز سیاست ترور به سرعت پیش می‌رفت. هنوز البته تمامی ابعاد این قتل‌ها روشن نشده اما اتفاقات سال 1373 نشان‌دهنده‌ی رویکرد جدید سیاست ترور است. در اسفند 1372 علی‌اکبر سعیدی سیرجانی بعد از نامه‌های تندی که خطاب به علی خامنه‌یی و علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی نوشت و برخی از آنها را منتشر کرد، بازداشت شد. فهرست اتهامات او تقریبن شامل همه‌چیز می‌شد. از همکاری با ساواک و عضویت در لژ فراماسونری تا لواط و استعمال مواد مخدر. سعیدی سیرجانی را به توبه واداشتند و از او چندین ساعت مصاحبه ضبط کردند و سرانجام او را در 4 آذر 73 با استعمال شیاف پتاسیم در زندان کشتند. در حالی که سعیدی سیرجانی در زندان بود و داشت به «راه راست» هدایت می‌شد، شمس‌الدین امیرعلایی، وزیر کشور مصدق و از شخصیت‌های متنفذ جبهه‌ی ملی در تابستان 73 تصادف کرد و درگذشت، هنوز مشخص نیست آیا او نیز در شمار کشته‌شده‌گان جوخه‌های ترور است یا نه. یک ماه بعد از قتل سعیدی سیرجانی، حسین برازنده، مدرس قرآن که تفسیری متفاوت از حکومت ارائه می‌داد در مسیر رفتن به جلسه‌ی هفتگی تفسیر قرآن ربوده و جنازه‌ی او 16 دی در نزدیکی زندان وکیل‌آباد مشهد پیدا شد. در 25 اسفند همان سال اعلام شد سید احمد خمینی، فرزند بنیان‌گذار جمهوری اسلامی و رقیب جدی خامنه‌یی و رفسنجانی در اثر سکته‌ی قلبی درگذشته است. بعدها و در جریان رسیدگی به پرونده‌ی قتل‌های سیاسی پاییز 77، عمادالدین باقی مدعی شد که به گفته‌ی سیدحسن خمینی، محمد نیازی رییس دادگاه نیروهای مسلح که مسئولیت رسیدگی به این پرونده را بر عهده داشت در دیداری با او گفته است که ماموران وزارت اطلاعات در مورد قتل احمد خمینی اعتراف کرده‌اند. اگرچه نیازی این گفته را تکذیب کرد اما سیدحسن خمینی گفته‌های باقی را تائید کرد.\nدر 2 آبان 1374 احمد میرعلایی، عضو جمع مشورتی کانون نویسندگان ایران و از امضاکنندگان نامه‌ی 134 نفر با عنوان «ما نویسنده‌ییم» در اصفهان کشته شد. سال 1375 سال پر کاری برای جوخه‌های مرگ بود. در تابستان 75 ماموران وزارت اطلاعات تلاش کردند 21 نویسنده و شاعرِ عضو کانون نویسندگان ایران را در حین سفر به ارمنستان به دره‌های گردنه‌ی حیران پرت کنند. خسرو براتی، راننده‌ی اتوبوس، چند سال بعد به عنوان متهم قتل‌های سیاسی پاییز 77 بازداشت شد. اول آبان فرزینه مقصودلو، پناهنده‌ی سیاسی پیشین و فرزند یکی از مالکان گرگان که برای زنده کردن املاک مصادره شده‌ی پدری به ایران بازگشته اما با اتهام جاسوسی برای بریتانیا مواجه و ممنوع‌الخروج شده بود، به همراه خواهرزاده‌ی 21 ساله‌اش در گرگان با ضربات متعدد چاقو به قتل رسیدند. در 13 آبان فرج سرکوهی را ربودند تا به قتل برسانند اما او تنها بر حسب اتفاق، خوش‌شانسی و جسارتی که با نوشتن یک نامه در دی ماه همان سال به خرج داد، زنده ماند. در 20 آبان غفار حسینی، دیگر عضو جمع مشورتی کانون نویسندگان در منزل مسکونی‌اش به قتل رسید. در 24 دی احمد تفضلی، استاد دانشگاه و متخصص زبان‌های باستانی در مسیر دانشگاه به سمت خانه‌اش کشته شد. دو ماه بعد، پنجم اسفند همان سال امیرابراهیم زال‌زاده، ناشر و روزنامه‌نگار که نقش مهمی در انتشار نامه‌ی فرج سرکوهی داشت هنگام رفتن به خانه‌اش ربوده و جسد او که به وسیله‌ی ضربات کارد کشته شده بود اوایل فروردین 76 در بیابان‌های یافت‌آباد پیدا شد. در روز سوم اسفند جسد فیروزه کلانتری که اواخر بهمن در محل کارش بازداشت و همسر او منوچهر صانعی که یک روز بعد در خیابان ربوده شده بود، در حالی پیدا شد که یکی در اثر اصابت جسم سخت به جمجمه‌اش و دیگری در اثر سکته‌ی قلبی درگذشته بودند اما به جنازه‌ی هر کدام از آنها 13 ضربه‌ی کارد وارد شده بود. این دو کارمندان ارشد بنیاد مستضعفان و صانعی آجودان مخصوص سابق شاه و مشاور فعلی محسن رفیق‌دوست بود.\nدر این سال‌ها تنها شاعران و نویسندگان نبودند که طعمه‌ی جوخه‌های مرگ می‌شدند. از سال 1372 تا 1375 چندین کشیش مسیحی و متفکران و مراجع مذهبی اهل سنت در کردستان و هرمزگان و بلوچستان نیز به شیوه‌های مختلف کشته شدند. کشیش هایک هوسپیان‌مهر، طاطاوس میکائیلیان رییس شورای کشیشان پروتستان، کشیش مهدی دیباج، کشیش محمدباقر یوسفی، فاروق فرساد از علمای اهل سنت در کردستان، ملا محمد ربیعی از علمای اهل سنت کردستان، مولوی عبدالمالک ملازاده و مولوی جمشید زهی از علمای اهل سنت بلوچ، احمد صیاد از متفکران اهل سنت و عبدالعزیز کاظمی بجد استاد سنی دانشگاه زاهدان تنها برخی از افرادی بودند که در این سال‌ها کشته شدند.\nجوخه‌های مرگ هم‌چنین زندانیان سیاسی آزاد شده را که از کشتار بزرگ جان سالم در برده بودند، تعقیب می‌کردند. لااقل در یک نمونه‌ی ثبت شده 6 زندانی آزاد شده از هواداران سازمان مجاهدین خلق در فاصله‌ی شهریور 75 تا فروردین 76 یکی پس از دیگری در مشهد ناپدید شدند و هرگز از سوی مراجع رسمی سرنوشت آنان توضیح داده نشد. جواد صفار در شهریور، زهرا افتخاری در آذر، جلال متین‌زاده در 11 دی، مرتضا علیان نجف‌آبادی در 25 دی، امیر غفوری در 2 بهمن، و سید محمود میدانی در فروردین 76 در طرحی موسوم به «طرح الغدیر» ربوده و در قتلگاهی نزدیکی بهشت زهرای تهران پنهانی به دار آویخته شدند. عباس نوایی روشندل، علی‌اصغر بیدی، علا مبشریان، مهرزاد حاجیان، مهرداد کمالی و سیاوش ورزش‌نما هم در همین ایام ناپدید شدند. این اما تنها بخش بسیار کوچکی از ناپدید شدن و مرگ مشکوک زندانیان سیاسی است و در هیاهوی «پیگیری پرونده‌ی قتل‌های زنجیره‌یی» تنها نام شش زندانی ناپدید شده در مشهد در رسانه‌ها مطرح شد. پیش از آن هم لااقل از سال 69 چندین زندانی آزاد شده و همگی از هواداران مجاهدین خلق ناپدید شده بودند. شیردل عسگری، علی جانلو، فرامرز تات‌پور و سید میرامین میرامینی در گلوگاه، افسانه طهماسبی، محبوبه بهادری و زهره مظاهری در اصفهان، هوشنگ محمدرحیمی در تبریز، محمد زمردی‌منش در تهران، فاطمه همتی در سمنان، یدالله پاک‌نهاد، مریم فتحعلی آشتیانی علامه ژیان، احمد آقایی و احمدرضا مطهری نام‌های ثبت شده‌ی این زندانیان ناپدید شده‌اند. هم‌چنین از شهریور 1368 چندین زندانی سیاسی پیشین که قصد پیوستن به سازمان مجاهدین خلق را داشتند در دام جوخه‌های ترور افتادند و سر به نیست شدند. جواد تقوی قهی، سیامک طوبایی، ابراهیم و زهرا طاهری، حسن افتخارجو، طیبه حیاتی، زهره جمشیدی، نرگس خانیان، بهنام مجدآبادی، محمدرضا پوراقبال، محمود خدابنده‌لویی همگی در مسیر خروج از کشور و پیوستن به سازمان مجاهدین خلق ناپدید شدند و مقامات حکومت هرگز مسئولیت دستگیری آنها را نپذیرفتند.\nجوخه‌های مرگ از زندانیانی که به دام انداخته بودند برای یک پروژه‌ی دیگر نیز استفاده کردند. فرحناز انامی، بتول وافری کلاته و مریم شهبازپور همگی زندانیان سابقی بودند که برای ارتباط با سازمان مجاهدین خلق در دام تورهای وزارت اطلاعات افتادند و برای زنده ماندن حاضر شدند با آنها همکاری کنند. از جمله از آنان در قتل کشیش‌ها استفاده شد. مهدی نحوی، هوادار نوجوان سازمان مجاهدین نیز که به همین شیوه در دام افتاده بود بعد از بمب‌گذاری جوخه‌های ترور در حرم امام رضا در مشهد در 20 خرداد 1373 به عنوان متهم اصلی این بمب‌گذاری در یک درگیری ساختگی کشته شد.\nاگر سازمان مجاهدین خلق به کمک شبکه‌ی ارتباطی هنوز موجودش توانسته است فهرست ناکاملی از زندانیان سیاسی سابقی که هوادار آن سازمان بوده و ناپدید شده‌اند تهیه کند، اغلب سازمان‌های دیگر نتوانسته‌اند چنین کنند و البته این به معنای آن نیست که جوخه‌های مرگ با زندانیان آزاد شده‌ی هوادار این سازمان‌ها کاری نداشته‌اند. فرخنده، یکی از زنان زندانی هوادار سازمان اقلیت، بعد از آزادی و در دهه‌ی هفتاد در جریان تصادفی مشکوک به شدت آسیب می‌بیند، آسیبی که هنوز هم آثار آن بر جا مانده و او را برای راه رفتن با مشکلات جدی مواجه کرده است. فرخنده سرانجام برای حفظ جانش از ایران می‌گریزد و اکنون در خارج از کشور است. فهرست کردن تمام زندانیان سیاسی‌ای که در سال‌های وحشت و چاقو سربه‌نیست شدند خود موضوع پژوهشی مستقل است.\nجوخه‌های مرگ در سال‌های تعدیل، تعداد زیادی فروشنده‌ی خرده‌پای مواد مخدر، باج‌گیر، لات و گردن‌کلفت‌های محلات را نیز از دم تیغ گذراندند. طرحی که بعدها و در دولت‌های بعدی، در قامت «طرح برخورد با اراذل و اوباش» به شکل رسمی، با قاتلان رسمی و شرایط دهشتناک رسمیِ زندان کهریزک تکمیل شد.\nدر این میان برخی از همکاران جوخه‌های مرگ و یا کسانی که بر حسب اتفاق از موضوعی مطلع شده بودند که نباید آن را می‌دانستند نیز کشته شده‌اند. فاطمه قائم‌مقامی مهماندار هواپیما، سیامک سنجری از همکاران دستگاه امنیتی و دوستِ پسر علی فلاحیان و اشرف‌السادات برقعی از اقوام مصطفا پورمحمدی به قتل رسیدند تا حرفی نزنند.\nو سرانجام، دوم خرداد\nوقتی در جریان بازجویی از متهمان قتل‌های سیاسی پاییز 77، موسوم به «قتل‌های زنجیره‌یی» عبدالله اسدی، یکی از مامورین عملیاتی‌ای که در قتل داریوش فروهر و پروانه اسکندری شرکت کرده بود، در اظهاراتی آمیخته از تعجب و حیرت گفت: «اینجانب به مقتضیات شغلی که دارم (نیروی عملیات) و طبق روال گذشته که در پرینت کاری وزارت اطلاعات برایم در نظر گرفته شده به جز موارد کاری که شامل دستگیری و بازرسی و انتقال و ربایش و طراحی و هدایت عملیات [می‌شد] انجام حذف فیزیکی هم در برنامه‌ی کاری پیش‌بینی شده... لازم به تذکر است اینجانب از مسائلی که اگر خدای نکرده پشت پرده بوده هیچ اطلاعی ندارم و فقط به خاطر اینکه موظف هستم هر کاری که مسئولم به من می‌دهد انجام دهم چون تا بحال شکل کار به همین صورت بوده و مسئولین بالاتر هم در جریان بودند و ما اصلن فکر نمی‌کردیم که کار خلاف قانون و شرع است. وظیفه در وزارت همین است که اگر کاری به ما ارجاع دادند به نحو احسن انجام دهیم... لازم به یادآوری است که دستور اجرای کار طبق روال قدیم با ابلاغ سلسله‌مراتب یعنی مسئول اداری و مدیرکل به ما کار ارجاع می‌شد و اگر خدای نکرده سوءنیت در کار بوده از بالا بوده و ما هم به دلایل حفاظتی مجاز نبودیم حکم کتبی بخواهیم و موشکافی کنیم. کسی حکم را داده و از قدیم به این صورت بوده. از بالا که ابلاغ می‌شد سلسله‌مراتب یعنی مدیرکل و سپس مسئول اداره به ما ابلاغ می‌کرد و ما موظف به این کار بودیم حتی در چارت تشکیلاتی هم این کار برای ما منظورشده.» حق کاملن با او بود.\nهاشمی رفسنجانی بعد از انتخابات ریاست جمهوری پوست مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری را به محمد خاتمی سپرد و نیروهای آن را با خودش به مجمع تشخیص مصلحت نظام برد تا با تشکیل «مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام» به ریاست حسن روحانی به کار خود ادامه دهند، اما گویا همه فراموش کرده بودند به پرسنل وزارت اطلاعات خبر دهند که سیاست حکمرانی تغییر کرده است و اخراجی‌های مرکز تحقیقات که در این مدت حول حلقه‌ی کیان و حلقه‌ی آیین جمع شده بودند، به قدرت بازگشته‌اند. آنها بر اساس وظایف سازمانی خودشان به کشتار ادامه می‌دادند.\nاخراجی‌های مرکز تحقیقات استراتژیک در پاییز 77 فرصت را مغتنم شمردند تا هم استراتژی امنیتی کل حاکمیت را تغییر دهند و هم تیم سابق را از ساختار امنیتی اصلی بیرون کنند. در آن هیاهوی افشای همه‌چیز و بیرون کشیدن پرونده‌های بین سال 68 تا 76 از آرشیوها البته دو نکته جا ماند. هیچ‌کدام از افشاکنندگان هرگز در مورد ارتباط استراتژی ترور به سیاست سرکوب پیش از آن و به ویژه کشتار جمعی زندانیان سیاسی در تابستان 67 حرفی نزد. تنها عزت‌الله سحابی بود که در مصاحبه‌یی با روزنامه‌ی آریا گفت که ریشه‌ی قتل‌های زنجیره‌یی را باید در اعدام‌های سال 67 جستجو کرد. با وجود این‌که سحابی یکی از مهم‌ترین خط قرمزها را رد کرده بود اما روزنامه‌ی آریا بی‌سر و صدا مدتی منتشر نشد تا آب‌ها از آسیاب بیفتد. و نکته‌ی دوم این‌که برخلاف آنچه که افشاکنندگان می‌گفتند اتفاقن پرونده‌ی ترورهای بسیاری از افراد از سال 68 تا 76 در نشریات مطرح شد اما در مورد ترورهای وزارت اطلاعات در دوران ریاست‌جمهوری خاتمی اطلاعات بسیار اندکی به بیرون درز کرد، مطابق معمول مقدار بسیاری ضداطلاعات منتشر شد که فضا را مغشوش کند و البته مخالفان حکومت هم تقریبن مانند همیشه با سهل‌انگاری و بی‌مبالاتی در نشر این ضداطلاعات کوشیدند. در واقع علاوه بر قتل داریوش فروهر، پروانه اسکندری، محمدجعفر پوینده و محمد مختاری که در آذر 1377 اتفاق افتاد و رسمن به عنوان «مقتولان» پرونده‌ی قتل‌های زنجیره‌یی از آنها نام برده شد، تنها قتل حمید حاجی‌زاده، شاعر کرمانی و فرزند 9 ساله‌اش کارون در کرمان، مجید شریف که در همان آذر 77 کشته شد، پیروز دوانی که در شهریور 77 ربوده و در خانه‌ی امن وزارت اطلاعات به قتل رسید و فاطمه قائم‌مقامی، از همکاران وزارت اطلاعات که گویا رابطه‌ی ویژه‌یی با علی فلاحیان داشت و در زمستان 76 کشته شد، به رسانه‌ها آمد. این در حالی بود که حتا بعد از افشای نقش وزارت اطلاعات در قتل‌های پاییز 77، سیاست ترور هرگز برای همیشه متوقف نشد. از جمله در مورد پرونده‌ی حساس قتل سیداحمد خمینی، در همان روزهای پیگیری پرونده دکتر جمشید پرتوی، پزشک معالج او در 6 دی 77 کشته شد و قاتلین او هرگز پیدا نشدند. یا حمله‌ی خمپاره‌یی و گاهی تهاجم مسلحانه به «اشرف»، قرارگاه سازمان مجاهدین خلق در عراق و بعد از آن «کمپ لیبرتی» تا تخلیه‌ی کامل نیروهای سازمان مجاهدین از عراق متوقف نشد.\nاستراتژی امنیتی تیم جدید، که مرکز مطالعات استراتژیک ریاست جمهوری را هم با ریاست محمدرضا تاجیک در اختیار گرفتند، مدیریت به جای اعدام و ترور بود. آنها تلاش کردند صدای مخالفان را از ساختار نمادین حذف کنند، به حاشیه برانند، بی‌صدا کنند و با در دست گرفتن هژمونی گفتار آنها را به سکوت وادار کنند. آنها در واقع طرح تکمیلیِ همان روشی را پیش بردند که پیش از آن در مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری آغاز کرده بودند، سیاست مذاکره و نفوذ و جذب و موازی‌سازی برای سرکوب مخالفان. پشت هیاهویی که در مقابل چشمان توده‌های مفتون «اصلاحات» و «جامعه‌ی مدنی» و «زنده‌باد مخالف من» و «ایران برای همه‌ی ایرانیان» انجام می‌گرفت، رقابت بلوک‌های سیاسی قدرت با خشونت تمام در جریان بود. آنها همه‌چیز را در مورد عصر ترور گفتند تا هیچ چیز نگویند. شجاع‌ترین آنها، عمادالدین باقی و اکبر گنجی، بارها نوشتند که هدف قتل‌ها ضربه زدن به دولت خاتمی بوده و «باند سعید امامی» در قدم‌های بعدی بنا داشته هواداران دولت را به قتل برساند. آنها البته هرگز نگفتند که اگر پروژه همین بود چرا از همان ابتدا خودِ روشنفکران دینیِ هوادار دولت کشته نشدند، و ربط ترورهای دهه‌ی گذشته به «دولت خاتمی» چه بوده است. و هیچ‌گاه به روی خودشان نیاوردند که وقتی روح‌الله حسینیان، با تمام وقاحتی که در دفاع از جنایت و جنایتکاران داشت، ادعا می‌کرد یکی از متهمین رده بالای بازداشت شده‌ی پرونده، یعنی مصطفا کاظمی از نیروهای «خط امام» وزارت اطلاعات و نزدیک به اصلاح‌طلبان در قدرت بوده است، راست می‌گفت. آشکار شدن دلیل چرایی حضور کاظمی در پروژه‌ی ترور، تمام آن تصویری را که افشاگران سلحشور در حال ساختن آن بودند نابود می‌کرد. آنها می‌خواستند همه باور کنند جریانی پر قدرت در حکومت وجود داشته است که حالا متوقف شده و تمام. حضور مصطفا کاظمی اما نشان می‌داد که استراتژی ترور نه استراتژی بخشی از حکومت بلکه استراتژی کل حکومت بوده است، حتا در سال‌هایی که افشاگران در مرکز مطالعات استراتژیک در تدوین آن نقش داشتند. نکته‌ی اصلی را ولی علی فلاحیان دریافته بود که هر بار تنها به گفتن این جمله بسنده کرد که «من تنها به همراه رییسم در دادگاه حاضر خواهم شد.»\nپروژه‌ی اصلی چپ‌های سابق که حالا نولیبرال شده و به قدرت بازگشته بودند، خلع ید از هاشمی رفسنجانی بود. هاشمی رفسنجانی اما هم «ستون نظام» بود و هم سیاستمداری کارکشته که می‌توانست به اندازه‌ی کافی صبور باشد. هرچند برخی از کسانی که او را زیر مهمیز انتقاد گرفتند تاوان سختی دادند. محمد قوچانی، سیدابراهیم نبوی، مسعود بهنود، عمادالدین باقی و اکبر گنجی یکی پس از دیگری روانه‌ی زندان شدند. محمد قوچانی و ابراهیم نبوی از کردار خود ابراز توبه کردند و لااقل قوچانی چنان در این توبه اصرار ورزید که به سردبیر و گرداننده‌ی اصلی مهم‌ترین نشریات حامی رفسنجانی تبدیل شد. سعید حجاریان، از بنیان‌گذاران وزارت اطلاعات، مهم‌ترین چهره‌ی مرکز مطالعات استراتژیک در دولت اول رفسنجانی و مغز متفکر جایگزین کردن مدیریت به جای ترور، تنها چند روز پس از اعلام نتایج انتخابات مجلس ششم که با خفت و خواری هاشمی رفسنجانی به پایان رسید، در مقابل شورای شهر تهران گلوله خورد و برای همیشه فلج شد. هاشمی رفسنجانی اما آنقدر صبور بود که همان «اخراجی»های سابق، به همراه بسیاری از آنهایی که در سال 88 خیابان‌ها را تسخیر کرده بودند گرد او حلقه بزنند و به دامانش دخیل نجات ببندند. و این دیگر حتمن طنز تاریخ بود که پشت رییس‌جمهوری سنگر گرفتند که یک بار، با تکیه زدن به کرسی ریاست مرکز مطالعات استراتژیک پروژه‌ی حذف آنان از قدرت را نهایی کرده بود: پشتِ حسن روحانی، پرچمدار نوینِ اعتدال.\nروح آرام امیرکبیر\nیک روزنامه‌نگار در همان روزهای تسویه‌حساب با هاشمی رفسنجانی نوشت: «آقای هاشمی رفسنجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت دو کتاب قطور دارد که یکی از آنها در شرح حال و زندگی امیرکبیر است، دیگری در شرح حال و زندگی خودش.»\nظاهرن یکی از نگرانی‌های سکولارهای دموکرات ایرانی مقایسه‌ی هاشمی رفسنجانی و خدمات او به توسعه‌ی اقتصادی با امیرکبیر و خدمات او بوده است. تشبیه رفسنجانی به امیرکبیر اما اتفاقن تشبیه درستی است. آنها هر دو کسانی بودند که جانب اعتدال نگاه می‌داشتند، بستر رشد فرادستان را فراهم می‌کردند و با قشریون مرتجع و مراجع سنتی قدرت کجدار و مریز کنار می‌آمدند و البته در کنار آن رادیکالیسم سیاسی و نیروهای خواهان تغییر بنیادین را با خشونت تمام از دم تیغ می‌گذراندند. امیرکبیر که در برابر مالکین و ملاهای مرتجع و درباریان فاسد، دست به اصلاحاتی زد نه تنها اولین سیستم اطلاعاتی امنیتی ایران را با عنوان «اداره‌ی خفیه» تاسیس کرد بلکه در سرکوب جنبش‌های انقلابی دوران ناصرالدین شاه هیچ کم نگذاشت. از جمله وقتی جنبش بابیه با شعارهای انقلابی، دهقانان فقیر و فرودستان شهری را علیه نظم مستقر سازماندهی کرد و از کشف حجاب و آزادی زنان، از مالکیت عمومی و اشتراک اموال و لغو بهره‌ی مالکانه سخن گفت، وقتی اساس «مالکیت» زیر سوال رفت در سرتاسر کشور دستور قتل‌عام بابیان را صادر و سه شورش مسلحانه‌ی بابی‌ها را در مازندران و زنجان و فارس به شدت سرکوب کرد. به این ترتیب اصلاحات امیرکبیر بر روی خون هزاران دهقان فقیر و تهیدست شهری بنیان گرفت و «توسعه‌ی اقتصادی» هاشمی رفسنجانی روی خون زندانیانِ کشتار شده و مبارزان سیاسی و روشنفکران (و البته تهیدستان حاشیه‌نشین در شهرها که در فلاخن شماره‌ی 57 به آن پرداخته شده است) و تنها یک تفاوت عمده با هم داشتند. امیرکبیر در دورانی می‌زیست که فئودال‌ها و خان‌ها قدرت فائقه بودند و در افتادن با آنها موجب ترقی اجتماعی می‌شد. چنین بود که هرچند مانند همیشه اصلاحات تنها با کشتار انقلابیون پیش رفت و بورژوازی نوپای ایرانی که سال‌ها زمان نیاز داشت تا به قدرت برسد، در همان سپیده‌دمان خود از روی نعش تهیدستان گذشت، اما ستیز هم‌زمان آن با فئودالیسم در نهایت چیزی را در جایی تغییر داد که جامعه از ان منتفع شد. «توسعه‌ی اقتصادی» هاشمی اما هم در وجه اقتصادی آن و هم در وجه سیاسی، ملازم کشتار مخالفان و به فلاکت کشاندن تهیدستان بوده است. او نماد عصری بود که تعاونی‌ها با فروشگاه‌های زنجیره‌یی جایگزین شدند، پیاده‌روها تنگ‌تر و کوچه‌ها و خانه‌ها و محله‌های قدیمی که امکان زندگی شهری را فراهم می‌کردند تخریب شدند تا اتوبان‌ها ساخته شوند و ماشین‌های وارداتی فروخته شوند. و البته وحشت و چاقو و طناب بر همه‌جا و هر کجا فرمان براند. چنین است که وقتی یکی از مشایعت‌کنندگان مسرور «هاشمی» بعد از بازگشتن از تشییع جنازه‌ی او با فخر تمام از این می‌نویسد که «آنها [اپوزیسیون مدافع انقلاب] آرزوی اثرگذاری بر مردم را به گور خواهند برد. یادآور شویم که اگر سر سوزن امیدی به آینده‌ای بهتر برای این کشور و مردم‌اش باشد، آن را فقط از دل همین جمعیت امروز حاضر [در تشییع رفسنجانی] باید دنبال کرد.» در واقع راستین‌ترین میراث هاشمی رفنسجانی را مکتوب کرده است: مردی که با فرمان و مداخله‌ی مستقیم او هزاران نفر از حاملان ایده‌ی تغییر بنیادین، واقعن و بدون کوچک‌ترین کنایه‌یی در گور خفته‌اند.\nمنبع: فلاخن 57\n از جمله نگاه کنید به مصاحبه با جواد منصوری در این آدرس:\ngoo.gl  این گروه یکی از گروه‌های چهارگانه‌یی بود که در اردیبهشت 58 از ترکیب آنان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شکل گرفت. با این وجود در روند ادغام، این گروه، مانند گروه‌های دیگر، تا مدتی استقلال عمل داشت.\n نگاه کنید به نوشته‌ی امیرهادی انواری در تاریخ ایرانی goo.gl  نگاه کنید به مصاحبه با محسن کنگرلو goo.gl  خاطرات حسینعلی منتظری. بی‌جا، بی‌تا، بی‌نا. صفحه‌ی 272\n خاطرات سیاسی محمدی ری‌شهری 66-1365. صفحه‌ی 36\n نگاه کنید به گزارش نیکی محجوب در مورد مواضع هاشمی رفسنجانی goo.gl  نگاه کنید به گفته‌های قاتلان از زبان قربانیان؛ چرایی قتل‌های زنجیره‌ای goo.gl  هنوز در برلن قاضی هست؛ ترور و دادگاه میکونوس. پروژه‌ای از آرشیو اسناد و پژوهش‌های ایران_برلن. مهران پاینده، عباس خداقلی، حمید نوذری. نشر نیما. آلمان. 1378.صفحه‌ی 26 تا 41. کتاب را می‌توانید از این آدرس دانلود کنید.\ngoo.gl  هنوز در برلن قاضی هست؛ همان؛ صفحه‌ی 34\n همان؛ صفحه‌ی 33\n هنوز در برلن قاضی هست؛ همان؛ صفحه‌ی 172\n گزارش دادرسی ایرج صدری در برلن. انتشارات سازمان اتحاد فداییان خلق ایران. پاییز 1382. صفحه‌ی 14\n هنوز در برلن قاضی هست؛ همان؛ صفحه‌ی 146\n نگاه کنید به فکور بازجوی شعبه هفت اوین و تروریست بین‌المللی.. goo.gl  هنوز در برلن قاضی هست؛ همان؛ صفحه‌ی 147\n اگرچه لیست کاملی در مورد این افراد وجود ندارد اما این دو فهرست می‌تواند شمایی از ماجرا را روشن کند:\nلیست اول: goo.gl لیست دوم: goo.gl  نگاه کنید به گفت‌وگو با جلیل گادانی goo.gl  نگاه کنید به گفت‌وگوی فاطمه کمالی احمدسرایی، همسر عمادالدین باقی با خبرگزاری ایسنا. goo.gl  برای اطلاعات بیشتر نگاه کنید به کتاب یاس و داس؛ بیست سال روشنفکری و امنیتی‌ها. فرج سرکوهی. نشر باران. سوئد. 2002\n نگاه کنید به آقای کروبی جنایات دیگر خامنه‌ای را هم افشا کنید. ایرج مصداقی goo.gl  نگاه کنید به جنگ کثیف goo.gl  نگاه کنید به سکوت مسعود رجوی در قبال پذیرش پناهندگی یکی از متهمان قتل کشیش‌های مسیحی به سوئد. ایرج مصداقی\ngoo.gl  نگاه کنید به برگزیده‌ی پرونده‌ی قتل‌های حکومتی goo.gl  بررسی سیاست امنیتی حکومت ایران از دوم خرداد 76 تا به امروز خود موضوع با اهمیت و جداگانه‌ی دیگری است.\n مو لای درز فلسفه. اردلان عطارپور. چاپ اول. پاییز 1379. تهران. انتشارات آن. صفحه‌ی 103\n نگاه کنید به واپسین جنبش قرون وسطائی در دوران فئودال. محمدرضا فشاهی. چاپ اول. 1356. تهران. انتشارات جاویدان.


وزارت زراعت، آبیاری و مالداری: چهل درصد مردم زیر خط فقر زندگی میکنند | روزنامه ماندگار\nماندگار > گزارش ها > وزارت زراعت، آبیاری و مالداری: چهل درصد مردم زیر خط فقر زندگی میکنند\nوزارت زراعت، آبیاری و مالداری کشور می‌گوید که هنوز هم بیش از ۴۰ درصد از مردم افغانستان زیر خط فقر زندگی می‌کنند.\nنصیراحمد درانی سرپرست وزارت زراعت، روز سه‌شنبه (۲۵ میزان) در مراسم گرامی‌داشت از روز جهانی غذا در کابل گفت که عدم مصونیت غذایی هنوز هم یک چالش جدی در افغانستان است.\nآقای درانی بیان داشت که باوجود تلاش‌های حکومت در ۱۶ سال گذشته هنوز هم بیش از ۴۰ در صد مردم افغانستان زیر خط فقر زندگی می‌کنند که این مساله هم اکنون از چالش‌های بزرگ حکومت محسوب می‌شود.\nوی افزود:” وزارت زراعت در نظر دارد تا برای کاهش فقر در کشور برنامه انکشاف سکتور زراعت ومالداری را روی دست گرفته، با انحصاری ساختن کشت محصولات زراعتی در ولایات و ولسوالی‌ها در کاهش فقر گام‌های موثر بردارد”.\nبه گفته وی، با وجود آنکه حدود ۷۵ درصد شهروندان کشور به زراعت ومالداری مصروف اند اما این سکتور به دلیل عدم رشد لازم تاکنون نتوانسته منابع غذایی مردم در کشور را تامین نماید.\nسرپرست وزارت زراعت خاطر نشان ساخت که براساس پلان‌های جدید این وزارت ازاین پس در بخش حمایت از زنان زراعت پیشه به ویژه در روستاها تمرکز بیشتر صورت خواهد گرفت که از این طریق زمینه تحرک اقتصادی روستاها در کشور فراهم خواهد شد.\nدر همین حال مایک لوترن رییس سازمان غذائی جهان در افغانستان (WFP) نیز که در این مراسم صحبت می‌کرد فقر و گرسنگی را عمده ترین عامل بیجا شدن ومهاجرت مردم افغانستان به خارج از کشور عنوان نمود.\nوی گفت که هم اکنون بیش از یک سوم کل جمعیت افغانستان در مناطقی زندگی می‌کنند که تحت تسلط گروه‌های تروریستی قرار داشته و یا درگیرمنازعات است که این مساله فقر روز افزون مردم را موجب شده و بزرگترین عامل مهاجرت نیز به شمار می‌رود.\nرییس سازمان غذایی جهان در افغانستان بیان داشت که این سازمان توانسته بیش از ۲٫۵ میلیون شهروند افغان را از فقر و گرسنگی نجات دهد و برای بیش از ۵۵۰ هزار تن بیجا شده داخلی در این کشور نیز کمک‌های اولیه تهیه کند.\nوی تاکید کرد که سازمان غذایی جهان پس از این نیز متعهد است که در زدودن فقر و تطبیق اهداف انکشافی پایدار در افغانستان فعالیت های خویش را ادامه دهد.\nبراساس معلومات وی، سازمان غذایی جهان در بیش از یک ونیم دهه گذشته توانسته است بیش از ۲۰۰میلیون انسان را در سطح جهان از فقر و گرسنگی نجات دهد.


خرید بهترین کفش اسپرت آلشپرت 👟 [اصل] برای شیک پوش ها - آی آر تن\nخرید بهترین کفش اسپرت آلشپرت اصلی برای شیک پوش ها\nبرند آلمانی آل‌اشپورت یا آلشپرت (uhlsport) یکی از مارک های قابل قبول ، محصولات ورزشی موجود در ایران می باشد. کفش اسپرت آلشپرت در کنار سادگی ظاهر و کیفیت قابل قبول ، قیمت مناسبی نیز دارد. اگر اهل ورزش هستید (مخصوصا فوتبال) مطمعنا آرم این برند را روی لباس تیم ملی و باشگاه های داخلی مشاهده کرده اید. زیرا این برند اسپانسر بسیاری از تیم های فوتبال در ایران بوده است.\nدر ادامه به بررسی کتانی های اسپرت آلشپرت می پردازیم و در انتها بهترین مدل ها را به شما معرفی می کنیم.\nتاریخچه برند آلشپرت\nآل‌اشپورت (به آلمانی: uhlsport) یک کارخانه تولید تجهیزات ورزشی است که مقر آن کشور آلمان می‌باشد و در سال ۱۹۴۸ تأسیس شده‌است. این شرکت دست‌کش دروازه‌بانی، ساق‌بند، توپ فوتبال، لباس تمرین و لباس بازی فوتبال و والیبال تولید می‌کند. این شرکت معمولاً مورد استقبال مدیران ورزشی ایران بوده‌است.\nویژگی کفش اسپرت آلشپرت\nجنس رویه : جنس رویه اکثر کفش های آلشپرت چرم یا پارچه می باشد ، از ویژگی‌های مثبت پارچه مش قابلیت گردش هوا می باشد.\nزیره مقاوم و مستحکم : استفاده از مواد درجه یک و سبک سبب شده که دوام کفش های این برند افزایش یابد.\nمناسب استفاده روزانه و پیاده روی : به جز سری دویدن کتانی آلشپرت بقیه مدلها برای پیاده روی و استفاده روزانه مناسب می باشند.\nدارای نوک گرد : به شکل ظاهری این کفش ها دقت کنید متوجه خواهد شد اکثر مدل ها دارای نوک گرد می باشد.\nکم شدن فشار به پا : استفاده از لایه های میانی مناسب در کتانی سبب شده هنگام گام برداشتن کمترین فشار به پا وارد شود.\nبسته شدن با بند : تمام کتانی های این برند به وسیله بند بسته می شوند.\nاستفاده از پاشنه کش : در برخی از مدل ها بر روی کفش یک بند قرار گرفته که پوشیدن کفش را آسان می کند.\nنرمی و راحتی : استفاده از آستر نرم همراه با پد و بالشتک های تعبیه شده در کفش نرمی و راحتی کفش را افزایش داده است.\nوزن مناسب : کتانی های این برند به خاطر استفاده از مواد سبک در ساخت وزن مناسبی دارند.\nقابلیت شستشو : می‌توان این کتانی ها را همانند دیگر کفش ها با رعایت شرایط (در اینترنت جستجو کنید) بشویید.\nزبانه بالشتکی شکل : در برخی از مدل ها برای راحتی بیشتر زبانه از یک بالشتک نرم ساخته شده است.\nوبسایت رسمی کفش آلشپرت :\nهشدار : مراقب کفش اسپرت آلشپرت ، تقلبی (فیک) باشید ، زیرا از نظری ظاهری دقیقا مشابه اصلی هستند اما از نظر ساختاری بی کیفیت هستند. ممکن است حتی بعد از خرید هم متوجه این موضوع نشوید. برای جلوگیری از این مورد و برای اینکه خیالتان از این بابت راحت باشد ما لیست زیر را به شما معرفی می کنیم که گارانتی اصالت کالا دارد و در صورت عدم رضایت کفش را مرجوع کنید.


استخدام مدیر خدمات پس از فروش خانم در تهران - ای استخدام\nاستخدام مدیر خدمات پس از فروش خانم در تهران\nتهران مدیر خدمات پس از فروش خانم نوع قرارداد جستجوی متنی\nخانم مدیر خدمات پس از فروش تهران\n۰۸ اسفند استخدام 4 ردیف شغلی در شرکت پرستوی آبی ارگ در تهران - ۰۳ بهمن استخدام مدیر خدمات مشتریان در شرکت صنعتی تکران مبرد در تهران - ۱۳ آذر استخدام مدیر خدمات پس از فروش در رسام تک آشپزخانه در تهران\nاستخدام 4 ردیف شغلی در شرکت پرستوی آبی ارگ در تهران\n۳۲ روز قبل استخدام شرکت پرستوی آبی ارگ شرکت پرستوی آبی ارگ (کارگزار رسمی خودروسازان راین) جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام مدیر خدمات مشتریان در شرکت صنعتی تکران مبرد در تهران\n۶۷ روز قبل استخدام تکران مُبَرِد شرکت صنعتی تکران مبرد (سهامی خاص)، با بیش از 40 سال سابقه فعالیت در تولید یخچال، فریزر و آبسردکن (با برند ایستکول) جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام مدیر خدمات پس از فروش در رسام تک آشپزخانه در تهران\n۱۱۷ روز قبل استخدام رسام تک آشپزخانه رسام تک آشپزخانه جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام مسئول خدمات پس از فروش در یک شرکت معتبر نمایندگی خارجی\n۱۴۸ روز قبل یک شرکت معتبر نمایندگی خارجی جهت تکمیل کادر خدمات پس از فروش خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام 9 ردیف شغلی در هلدینگ رایزکو در تهران و البرز\n۱۹۷ روز قبل\n۱۹۷ روز قبل استخدام هلدینگ رایزکو هلدینگ رایزکو جهت تکمیل کادر خود در یکی از شرکتهای زیرمجموعه خود اورند پیشرو در صفادشت ملارد در استان های تهران و البرز از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام رئیس خدمات پس از فروش در جاده مخصوص کرج\n۲۲۶ روز قبل به رئیس خدمات پس از فروش با حداقل 5 سال سابقه کار جهت کار در یک شرکت خودرویی در کیلومتر 16 جاده مخصوص کرج نیازمندیم.\nاستخدام مدیریت خدمات پس از فروش در تهران\n۲۳۷ روز قبل یک شرکت معتبر و فعال در زمینه سیستم های تهویه مطبوع جهت تکمیل کادر مدیریت خدمات پس از فروش خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\n۲۴۶ روز قبل یک شرکت معتبر جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام سرپرست خدمات پس از فروش با سابقه کار در تهران\n۲۸۶ روز قبل یک شرکت معتبر جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام مدیر فروش،مدیر خدمات پس از فروش در تهران\n۳۱۴ روز قبل استخدام شرکت رادمن شرکت رادمن، پیشرو در فروش و خدمات پس از فروش تجهیزات تعمیرگاهی خودرو جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد توانگر، پرتلاش و با انگیزه واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام مدیر خدمات پس از فروش با سابقه کار در تهران\n۳۴۱ روز قبل\n۳۴۱ روز قبل یک شرکت معتبر بازرگانی جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام سرپرست خدمات پس از فروش،مسئول دفتر( منشی)-تهران\n۳۵۳ روز قبل استخدام طراحی مهندسی قطعات و مبلمان اداری لیوتاب شرکت طراحی مهندسی قطعات و مبلمان اداری لیوتاب جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام مسئول خدمات پس از فروش خانم در یک شرکت معتبر\n۴۰۶ روز قبل یک شرکت معتبر نمایندگی خارجی در راستای تکمیل کادر خدمات پس از فروش خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام مسئول خدمات پس از فروش در یک شرکت معتبر در تهران\n۴۲۶ روز قبل یک شرکت معتبر نمایندگی خارجی در راستای تکمیل کادر خدمات پس از فروش خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام سرپرست خدمات پس از فروش در یک شرکت معتبر در تهران\n۶۸۵ روز قبل یک شرکت نمایندگی خارجی جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام ۴ ردیف شغلی در شرکت تعاونی ترنا سیستم در تهران\n۶۸۸ روز قبل استخدام تعاونی ترنا سیستم شرکت تعاونی ترنا سیستم جهتجهت توسعه خانواده کاری خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام مسئول امور مشتریان در مجموعه آقای فرش در تهران\n۷۰۳ روز قبل\n۷۰۳ روز قبل استخدام مجموعه آقای فرش مجموعه آقای فرش جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\n۷۱۶ روز قبل استخدام شرکت ترنا سیستم شرکت ترنا سیستم جهت تکمیل کادر خود در استان تهران از افراد واجد شرایط زیر دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام فروشنده مویرگی,سرپرست فروش ,سرپرست خدمات پس از فروش\n۷۶۱ روز قبل استخدام تهران بوران شرکت تهران بوران واردکننده محصولات آرایشی، بهداشتی، غذایی و خانگی بین‌المللی جهت تکمیل کادر خود در تهران از علاقه‌مندان آماده به کار دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام ۴ ردیف شغلی در نمایندگی ۱۲۹۸ ایران خودرو در پرند تهران\n۷۷۶ روز قبل\n۷۷۶ روز قبل نمایندگی ۱۲۹۸ ایران خودرو واقع در استان تهران شهر پرند از افراد واجد شرایط ذیل دعوت به همکاری می نماید.\nاستخدام کارشناس تولید محتوا در اصفهان\nاستخدام رشته صنایع غذایی مقطع کارشناسی\nاستخدام کارشناس تولید محتوا خانم در اصفهان\nاستخدام ماما در تهران


کوبا و جاذبه های توریستی آن | زد کد\nخانه / گردشگری / کوبا و جاذبه های توریستی آن\nتیم تحریریه زد کد 1 هفته پیش\tگردشگری ارسال دیدگاه 21 بازدید\nنام کوبا را شنیده اید؟ کشوری که در قاره آمریکای جنوبی قرار دارد و احتمالا در چند سال گذشته چند باری نام آن را بواسطه بازی تیم ملی والیبال این کشور با ایران را شنیده اید. البته پیش از آن هم انقلاب کوبا را داشتیم که حتما از وقایع آن با خبر هستید…\nاما در این مقاله قصد نداریم به شرح وقایع تاریخ این کشور و اطلاعات دیگری راجع به آن صحبت کنیم؛ بلکه تنها قصد داریم جاذبه های گردشگری بی نظیر این کشور را به شما معرفی کنیم تا اگر زمانی به این قاره سفر داشتید، کوبا را نیز از یاد نبرید. کوبا و جاذبه های توریستی آن بی شک برای شما تجربه ای نو و فراموش نشدنی خواهند بود.\nهاوانا، پایتختی دوست داشتنی\nهمانطور که می دانید هاوانا، نام پایتخت زیبای کوباست که کلان شهری معروف در بین شهرهای بزرگ جهان محسوب می شود. جذاب ترین بخش هاوانا، ناحیه هاوانای قدیم است که به آن سنترو هاوانا نیز گفته می شود. هاوانای قدیم آنقدر زیباست که مطمئنا حتی اگر چند روز را صرف ماندن و گشت و گذار در آن کنید باز هم کم است.\nخیابان کوینتا آونیدا در این منطقه نیز از دیدنی ترین خیابان های هاواناست که درختان سرسبز و زیبای آن نمای زیبایی را به خیابان بخشیده اند و شما می توانید با قدم زدن در آن عصر لذت‌بخشی را سپری کنید\nلذت بازدید از کارخانه سیگار برگ “پارتاگاس”\nسیگارهای برگ کوبایی در جهان شهرتی باور نکردنی دارند. در ایران نیز هر سیگار برگ کوبایی اصل ارزشی برابر با ۱۰۰ هزار تومان دارد! Partagas نام یکی از معروف ترین کارخانه های کوباست که در آنجا سیگار برگ کوبایی تولید می شود. قدمت این کارخانه به سال ۱۸۲۷ میلادی باز می گردد و قطعا شما با تماشای آن می توانید تصاویر یادگاری جالبی نیز بگیرید.\nسیگار برگ کوبایی پارتاگاس\nسیگار کشیدن همانطور که می دانید چیزی جز ضرر برای انسان ندارد؛ اما ما راجع به سیگار برگ کوبایی نظری نداریم!\nموزه Museo Hemingway(ارنست همینگوی) را فراموش نکنید\nنویسنده سرشناس آمریکایی ارنست همینگوی را که قطعا می شناسید… وی بیش از ۲۰ سال از عمر خود را در کوبا سپری کرد و حالا منزل وی که تقریبا اکثر نوشته های خود را در آنجا نوشته تبدیل به موزه شده است. تماشای کتابخانه دست نخورده همینگوی همراه با ماشین تحریر قدیمی اش از نزدیک برای هر کسی می تواند جذاب باشد.\nCatedral de San Cristobal، کلیسایی به قدمت یک تاریخ\nسن کریستوبال یکی از زیباترین و حیرت انگیزترین کلیساهای کوباست که به آن کلیسای مریم مقدس نیز گفته می شود. معماری سبک باروک کوبایی کاملا در ظاهر این کلیسا هویداست. قدمت کلیسای سن کریستوبال به سال ۱۷۷۷ میلادی باز می گردد و بر طبق اظهار نظرهایی که وجود دارد، آثار کریستف کلمب مربوط به سال های ۱۷۹۶ تا ۱۸۹۸ نیز در این کلیسا قرار دارد.\nساحلی زیبا به نام Playa Guardalavaca\nPlaya Guardalavaca نام یکی از زیباترین سواحل کوباست که اطراف آن توسط صخره های مرجانی احاطه شده و منظره نی‌شکر نزدیک به آن نیز بسیار تماشایی است. ساحلی شنی سفید Playa Guardalavaca محلی است برای قدم زدن، ریلکس کردن و لذت بردن از مناظر زیبای خدادای.\nکوبا و بزرگترین موزه اتومبیل دنیا\nاگر شما هم از ان دسته هستید که از خواندن اطلاعات و تماشای تصاویز خودروهای قدیمی لذت می برید حتما باید از این نمایشگاه دیدن کنید چراکه حالا می توانید همان خودروها را از نزدیک ببینید.\nبزرگترین موزه اتومبیل قدیمی دنیا در کوبا\nشمار زیادی از ماشین های آمریکایی قدیمی مربوط به دهه های ۵۰ و ۶۰ میلادی را می توانید در این نمایشگاه مشاهده کنید؛ بعلاوه ماشین هایی همچون لاداس که مربوط به شوروی سابق می شوند را نیز می توانید در این نمایشگاه مشاهده کنید.\nقبلی چه مواردی شامل صنایع پوششی ساختمان می شود؟\nبعد پوشش های ساختمانی، ضامن ایمنی ساختمان ها\nمهاجرت و اخد اقامت آلمان سوال بسیاری از افرادی ست که به دنبال زندگی در …


متقاضیان بن کارت دانشجویی بخوانند | پایگاه خبری بصیر\nتاریخ : ۱۳۹۶/۰۱/۲۶ - ۱۸:۴۸ ذخیره فایل ارسال به دوستان\nمتقاضیان بن کارت دانشجویی بخوانند\nثبت‌نام دانشجویان، دانش‌آموزان و اساتید و هیات‌های علمی دانشگاه‌ها برای دریافت بن خرید کتاب از اواخر فروردین ماه یا اوایل اردیبهشت آغاز خواهد شد. بر اساس گزارش فارس، برای دانشجویان در دوره سی‌ام نمایشگاه کتاب هم بن کارت‌های ۱۰۰ هزار تومانی درنظر گرفته شده است دانشجویان در این طرح باید ۶۰ هزار تومان پرداخت می‌کردند و سهم […]\nبر اساس گزارش فارس، برای دانشجویان در دوره سی‌ام نمایشگاه کتاب هم بن کارت‌های ۱۰۰ هزار تومانی درنظر گرفته شده است دانشجویان در این طرح باید ۶۰ هزار تومان پرداخت می‌کردند و سهم ارشاد هم ۴۰ هزار تومان بود که مجموعا ۲۰۰ هزار دانشجو قادر خواهند بود برای دریافت بن کارت ثبت نام کنند.\nوزارت ارشاد امروز اعلام کرد، به اطلاع کلیه دانشجویان محترم می رساند قبل از شروع فرآیند ثبت نام بن دانشجویی حتما راهنمای ثبت نام را به دقت مطالعه فرمایند.\nبرای دریافت راهنمای ثبت نام اینجا کلیک کنید.\nمتقاضیان پس از ثبت نام و تأیید هویت و پرداخت سهم دانشجو یا طلبه (به صورت اینترنتی یا از طریق آپ شرکت آسان پرداخت) برای دریافت بن کارت می‌بایست شخصا و صرفاً به شعبه‌ای که در زمان ثبت نام انتخاب نموده‌اند مراجعه کرده و از مراجعه به شعب دیگر خودداری نمایند. تاکید می شود کارت فقط به شخص متقاضی تحویل داده می شود و لا غیر. عزیزانی که روش کارت مجازی را انتخاب می کنند نیاز به مراجعه به شعب بانک را ندارند.\nکارت‌ها فقط در مدت برگزاری نمایشگاه اعتبار داشته و از طریق دستگاههای کارت خوان داخل غرفه ناشران قابل استفاده است.\nدر سی امین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران به ۲۰۰هزار نفر از دانشجویان بن دانشجویی از طریق بانک شهر داده می شود.\nثبت نام دانشجو یا طلبه در سامانه در صورتی امکان پذیر است که شماره ملی و شماره دانشجویی یا طلبگی نامبرده در سامانه ثبت نام وجود داشته باشد. لیست تمام دانشجویان همراه شماره ملی و دانشجویی از وزارت علوم و دانشگاهها اخذ شده است و وارد سامانه شده است. چنانچه مشخصات دانشجو یا طلبه در سامانه وجود نداشت نمی تواند ثبت نام کند.


مهدی جباری 2021/10/10 بهترین بروکر فارکس\nچنانچه وزارت نفت خود را در نقش یک شرکت غیردولتی قرار دهد، چنین نگرش و نوع نگاهی با نگاه ملی و توسعه‌ای و همه‌جانبه به زوایای مختلف حکومت‌داری فاصله زیادی دارد و منجر به ازدست‌دادن تمامی مزایایی می‌شود که در متن فوق به آنها اشاره شد. وی گفت: بعید است شاخص بورس به صورت مطلق در روند صعودی قرار گرفته باشد و به سمت سقف‌های جدید حرکت کند ، همچنین سهامداران نباید انتظار داشته باشند که شاخص اصطلاحات بازار فارکس بورس در مدتی کوتاه به کانال دو میلیون واحد بازگردد.\nساده ترین سیگنال میزان اختلاف بینایی بین شاخص و نمودار قیمت است: اگر قیمت افزایش یابد ، اما شاخص سقوط کند (یا وضعیت مخالف باشد) ، پس احتمال واژگونی به شدت افزایش می یابد ، به اصطلاح علامت. در مورد این که کسی از مجلس عضو ستاد باشد صحبتی شده است؟ بارها تذکر داده شده، صحبت کردند. رئیس مجلس در چندین مورد پیگیری کرده است. نمی دانم مسئله چیست.\nبه عنوان یک قاعده ، سودمندترین گزینه برای مشتری سپرده های با سرمایه ، تعهدی ماهانه و پر کردن مجدد است. اما بانکها بالاترین نرخ را برای اینگونه سپرده ها تعیین نمی کنند ، تعداد را دستکاری می کنند و سرمایه گذاران را به سمت تخصیص بلند مدت وجوه اصطلاحات بازار فارکس سوق می دهند. ۶- دریافت بیت کوین از فروشنده و انتقال آن به کیف پول شما.\nاسم این ویژگی Linux Subsystem for Windows یا “Bash On Windows” یا “Ubuntu on Windows ” است. فارغ از اسم آن، این امکان جذاب به واقع در ویندوز ایجاد شده است! کره جنوبی با اعلام ممنوعیت تبادل اصطلاحات بازار فارکس ارزهای دیجیتال به صورت ناشناس باعث افت قیمت این ارزها شد. از این پس تمامی معاملات تنها با داشتن حسابهایی که دارای هویت واقعی هستن امکان پذیر خواهد بود. در عین حال بر طبق دستور جدیدی که در کره‌جنوبی گرفته شد، ورود هرگونه ارز دیجیتال جدی به کشور ممنوع خواهدبود. همچنین در امریکا نیز یکی از مدیران ارشد بورس بیان داشت که به این ارز دیجیتال نمی‌تواند وارد سیاست‌های پولی امریکا شود وباید از بین برود. اصل ۱۰ در روانشناسی بازار سرمایه: ذهنتان را از پیش فرض ها پاک کنید.\n- اگر با انگیزه و هدف قاطع این کشور را انتخاب کنید امکان موفقیتتان زیاد است. ۲- برای گردش به چپ دست چپ را به طور افقی نگاه دارند. این مقاله هم به همین موضوع می‌پردازد: چگونه خراب‌کاری کنیم. اینطوری یاد می‌گیرید که حرکات احمقانه انجام ندهید.\nمی توان آن را با یک مثال خاص در نظر گرفت. هنگامی که فلش قرمز ظاهر می شود ، وضعیت T3MA در نظر گرفته می شود. اگر حرکت زرد رنگ آن وارد منطقه خطوط سیاه شود اما از روی اصطلاحات بازار فارکس آنها عبور نکرد ، این روند یک حرکت اصلاحی را رقم زد.\nاگر به پاسخ این سوال‌ها و بسیاری نکات دیگر در زمینه طراحی سایت علاقه‌مند هستید در ادامه همراه ما باشید. این جا در وبنا زیر و بم سایت‌های اینترنتی را برای‌تان روشن می‌کنیم. همچنین می‌توانید از baksmali decompiler استفاده کنید که خروجی بسیاری بهتری ارائه می‌دهد. برای این منظور فایل .dex را به کامپیوتر بکشید . سپس دستوری که در ادامه می آید را اجرا کنید:\nهیچ موقع موج چهارم به اندازه موج سوم، 100 درصد برگشت نخواهد کرد. اگر کارت براساس یک طرح مرجع باشد ، شرح اکثر اصطلاحات بازار فارکس کارتهای مشابه از سایر تولیدکنندگان مناسب شما خواهد بود. آنها ممکن است از نظر رنگ و سیستم های خنک کننده متفاوت باشند ، اما اگر روی یک طرح مرجع مونتاژ شوند ، با احتمال زیاد طرح آنها مشابه شماست. 1- بعد از افت در خط حامی روند، یک تغییر میانگین متحرک کاهش قیمتی شکل گرفت.\nافزایش قابل‌ملاحظه‌ی جمعیت پیر موجب ارتقای کار فیزیوتراپی نیز می‌شود، به همین علت پیش‌بینی می‌شود شغل این افراد تا دهه‌ی آینده 30 درصد رشد داشته باشد. ويژگی‌های BAM * فراهم ساختن شاخص‌های كليدی كارآيی به صورت گرافيكی و بی‌درنگ و تحليل آنها * فراهم ساختن امكان كنترل و مديريت عمليات كسب و كار * امكان پاسخگويی سريع به تغيير مبتنی بر رويدادهای كسب و كار * تمركز بر پارامترهای فرايند و تحليل بی‌درنگ به منظور تعيين فرايندهايی كه سبب ايجاد گلوگاه شده‌اند. هر کس می اصطلاحات بازار فارکس تواند با تجارت گزینه های باینری درآمد کسب کند ، اما چه مبلغی برای شما می درخشد؟ این سوال مورد توجه هر معامله گر تازه کار است. البته گزینه های باینری برای مبتدیان با حداقل سرمایه گذاری قادر به سودهای کلانی در ماه های اول معاملات نخواهند بود. با این وجود ، در یک ماه می توان سرمایه اولیه را 50٪ -100٪ افزایش داد.


مفهوم وفاداری مشتری و بانکداری در ایران – به نویس\n(اکسو ، 2006)از دیدگاه های مختلف، وفاداری مشتری را می توان به عنوان بی میلی برای تغییر کالا و خدمات تعبیرکرد. نگاه به موضوع وفاداری مشتری منحصراً به عنوان تکرر ترجیح، کافی نبوده و به عنوان احساس تعلق مشتریان است . مشتریان وفادار را میتوان، به عنوان ارزشی که بنگاه ها به آنها عرضه می کنند، ارزیابی کرد . در مفهوم وفاداری مشتری، ارتباط مشتری با بنگاه ارتباطی بلندمدت است.\nاین مطلب مشابه را هم بخوانید : رفتار خرید مصرف کننده و ابعاد ارزش ویژه برند


معاونت تبلیغ و آموزشهای کاربردی حوزه علمیه استان تهران - اخبار > مدیر حوزه علمیه تهران از محله محروم هرندی بازدید کرد+ عکس\nبازدید این صفحه : 217732\nکل بازدید : 2791652\nزمان بازدید : 6/7552\nاخبار > مدیر حوزه علمیه تهران از محله محروم هرندی بازدید کرد+ عکس\nبا حضور در منطقه ۱۲ تهران؛\nبه گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از «تهران»، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدهادی رحیمی صادق، مدیر حوزه علمیه تهران، به همراه معاونین این مرکز با حضور در جمع مبلغین و فعالان فرهنگی منطقه 12 تهران از محله محروم هرندی بازدید کرد و از نزدیک در جریان مشکلات مردم این منطقه قرار گرفت.\nحجت الاسلام اینانلو به ارائه گزارشی از فعالیت‌های تبلیغی فعالان فرهنگی در این منطقه پرداخت و در خصوص خدمات اجتماعی ارائه شده به خانواده های بی سرپرست و بد سرپرست توضیحات لازم را به مدیر حوزه علمیه تهران ارائه داد.\nگفتنی است در ادامه؛ مدیر حوزه علمیه تهران با حضور در باشگاه های ورزشی که توسط مبلغین و فعالان فرهنگی منطقه 12 اراده می‌شود با جوانان و ورزشکاران این منطقه دیدار و گفتگو کرد.\nهمچنین دیدار با خانواده‌های نیازمند و بررسی مشکلات آنان از دیگر برنامه های مدیر حوزه علمیه تهران در جریان بازدید از منطقه محروم هرندی بود.\nحسن ختام این بازدید، دیدار حجت‌الاسلام والمسلمین رحیمی صادق و معاونین مرکز مدیریت حوزه علمیه تهران با خانواده شهیدان رجبی بود. در این دیدار پدر شهیدان رجبی با تقدیر از حضور مدیر حوزه علمیه تهران در محلات محروم تهران، خواستار کمک‌رسانی دیگر نهادها در رفع معضلات فرهنگی و اجتماعی این منطقه شد.\nدر ادامه این دیدار؛ حجت الاسلام والمسلمین رحیمی صادق با بیان اینکه مبلغین بازوان حوزه در مناطق محروم هستند، عنوان داشت: کسانی که با مردم در ارتباط هستند، مانند مسئولین فرهنگی و حوزویان، باید غمخوار و همراه مردم بوده و در تبیین معارف اهل بیت(علیهم السلام) به جوانان توجه بیشتری کنند.\n١٦:٠٠ - 1396/11/28 / شماره : ٣٩٨٠٠٦ / تعداد نمایش : ٥٥٤


محسن تنابنده 2020/10/15 معامله در فارکس\nپاداش 50 دلار (یا معادل یورو با نرخ ارز در زمان معامله) پس از انجام موفقیت آمیز مراحل تأیید صحت و تأیید جزئیات تماس ، به حساب شما واریز می شود. وارد فضای کابین تریدری (Trader’s Cabin) خود شده و از منوی “خدمات کارگزاری” (“PCM Services”) برنامه همکاری (affiliate program) را انتخاب فرمایید. سپس ایمیل دوست خود را در محل طراحی شده به این منظور مهمترین پلتفرم های تحلیل تکنیکال وارد نموده و بر روی دکمه “دعوت” (“Invite”) کلیک کنید.\nبیش از 16 پلتفرم معاملاتی Trading Platforms از طریق کامپیوترهای شخصی و خانگی ویندوز و مک او اس و همچنین تمامی گوشیهای هوشمند و تبلتهای اندورید Android و تمامی آیفون و آیپد های با سیستم عامل آی او اس iOS قابلیت استفاده را دارا هستند. در سال 1971 ، بریتانیا رژیم ثابت نرخ ارز را رها کرد ، بنابراین مهمترین پلتفرم های تحلیل تکنیکال اکنون نوسانات آن تحت تأثیر اخبار مربوط به میزان اشتغال ، افزایش قیمت مواد اولیه و پویایی تورم قرار گرفته است. شرکت TurboForex مانند شرکت کننده قبلی در رتبه بندی ، یک سال و نیم است که جزء 10 کارگزار برتر است و با این حساب ، تقریباً در کل سال گذشته ، توانست مقام سوم را کسب کند.\nاین مبلغ ممکن است که برای افراد تازه کار کمی زیاد به نظر برسد، اما حداقل می دانید مهمترین پلتفرم های تحلیل تکنیکال که در اثر یک ضرر کم، سریع حسابتان بسته نمی شود و هنوز قادر خواهید بود که در بازار معامله کنید. البته قطعا شما هیچ وقت نباید که تمام پولتان را ریسک کنید زیرا یک معامله گر موفق بازار فارکس هرگز این کار را انجام نمی دهد.\nبا فرض اینکه فورک در بازار جایگاهی داشته باشد، پس از دریافت آن می‌توانید آن را در صرافی بفروشید. هزینه سایت های معمولا درآمد سالانه خود را مهمترین پلتفرم های تحلیل تکنیکال در زمان فروش تجاوز نمی کند. به عنوان مثال ، اگر سایتی در هر ماه 10،000 روبل به ارمغان بیاورد ، 120،000 روبل هزینه خواهد داشت. ورزش3: نام کریستیانو رونالدو فوق ستاره پرتغالی با شماره 7 در دنیای فوتبال عجین شده است؛ اما استمرار پوشیدن لباس 7 کریستیانو رونالدو در تیم های مختلف باشگاهی داستانی جالب دارد.\nدر این پست قصد داریم به شما بهترین استراتژی های باینری آپشن را آموزش دهیم و، یک توضیح کلی در رابطه با هر یک از آنها به شما بدهیم. شما می‌توانید مهمترین پلتفرم های تحلیل تکنیکال با طرح "معرفی دوستان" ما، تا 10 هزار دلار امریکا جایزه دریافت کنید! چه دلیلی بهتر برای گسترش حلقه اجتماعی و شبکه کاری خود با مشتاقان دنیای فارکس؟ نکته دیدنی دقت اینجاست که در همه مورد های پیشنهادی در مطالعات موننکو , لامایر , مشانیر و کاتیک , محور فعلی سد گتوند یکی پیشنهادهای اساسی برای ساخت این سد بوده است .


جداکننده متحرک • انستودیوز\nجداکننده متحرک انستودیوز|مشاوره دکوراسیون و خدمات آنلاین معماری\nخانه / جداکننده متحرک\nفضای پیلوت شامل دستگاه پله ساختمان و پارکینگ که در انتها می باشد ، پیگیر جداکننده متحرک برای این دو قسمت هستم ساختمان در مرحله نازک کاری است\nسلام جناب آقای علی گرامی\nبا سپاس از حضور شما در انستودیوز، از شما به سبب تاخیر در پاسخگویی صمیمانه عذرخواهی می کنیم.\nدر سوال فرموده بودید برای جدا کردن قسمت پارکینگ از راه پله مایلید از دیوار جدا کننده متحرک استفاده کنید. برای استفاده از دیوار متحرک شما باید به چند مساله توجه کنید.\nاول اینکه بدانید میخواهید از این دیوار چه استفاده هایی کنید ؟ منظور این است که مایلید صرفاً دید را محدود کنید یا می خواهید نور را هم کنترل کنید؟\nچرا که این دیوارها می توانند به صورت نیمه متخلل و یا کاملا بسته طراحی شوند. همینطور باید به انتقال صدا نیز توجه داشته باشید چون این دیوارها نسبت دیوارهای معمولی صدای بیشتری را انتقال می دهند( مگر اینکه دارای عایق صوتی باشند.) با پاسخگویی به این سوالات می توانید دیوار مناسب را برای این فضا انتخاب کنید.\nمورد دیگری که باید به آن توجه کنید این است که اغلب دیوار های متحرک دارای ریل هایی هستند که دیوار در امتداد آنها حرکت می کند. در پلانی که برای ما ارسال کردید، در قسمت مورد سوال، دیوار شکست دارد و اجرای ریل برای دیوار متحرک می تواند هزینه بیشتری در پی داشته باشد و اجرا را دشوار کند. به همین دلایل پیشنهاد می شود این دو بخش دیوار ، را به دو بخش ثابت و متحرک تقسیم کنید.\nمحل دیواره ی ثابت و متحرک\nبرای قسمت ثابت می توانید از دیوارها ساده، یا حتی از پارتیشن های مدرن و جذابی که امکان رشد گیاهان در زیر نور مصنوعی را فراهم می کنند استفاده نمایید.\nبا توجه به این که تمایل دارید از پارتیشن های متحرک استفاده کنید، باید ابتدا این نکته ی کلی را با شما در میان بگذاریم که پارتیشن های متحرک می توانند به 3 صورت باشند. حالت اول این که مانند جداکننده های فضاهای درمانی یا فضاهای داخلی منزل، به راحتی بلند شوند از جایی به جای دیگر منتقل شوند. دومین حالت این است که پارتیشن تاشو باشد یا روی یک ریل حرکت کند و حالت سوم می تواند مانند دیوار های کناف باشد، به این صورت که پارتیشن طی زمانی کوتاه با استفاده از مصالح پیش ساخته، در محل مناسب قرار بگیرد و در آینده هر زمان که تمایل داشته باشید می توانید با صرف زمانی اندک، این پارتیشن را بردارید.\nاز نظر ما برای فضای پارکینگ که امکان ورود دود و سر و صدا به راه پله وفضاهای دیگر وجود دارد، بهتر است از پارتیشن های با دوامی استفاده کنید. بنابراین حالت اول پارتیشن های متحرک را از بین گزینه ها خارج می کنیم.\nدر انتخاب دو گزینه ی دیگر، باید به مسائلی مانند زیبایی فضا، انتقال نور و کنترل دید ها نیز توجه داشت. بنابر این پیشنهاد ما این است که در هریک از این دو حالت، شما از ترکیب شیشه و مصالح غیر شفاف مثل (چوب یا کناف یا فلزات) استفاده نمایید.\nدر تصویر زیر مشاهده می کنید پارتیشن تاشو چگونه به یک گوشه انتقال پیدا کرده و در زمان لزوم، کل جداره را پوشانده است.\nپارتیشن تاشونده با شیشه ی مات\nاز دیگر گزینه های پیش روی شما استفاده از ترکیب شیشه و شاتر(کرکره) است، ایده ای مانند تصویر سمت راست که مشاهده می کنید قابلیت کنترل دید و نور با شاتر ها فراهم شده است. اگر علاقه دارید فضا یکسره و بزرگتر دیده شود می توانید از شیشه های مقاوم در برابر ضربه و حرارت هم استفاده کنید، این شیشه ها هم مانع ورود دود و بو می شوند، هم نور را عبور می دهند و فضا را وسیع تر نمایش می دهند.\nاما اگر نور و دید مساله ی شما نیست می توانید با هزینه ای کمتر، از پارتیشن های ساده تر استفاده کنید که نمونه ی آن در تصویر سمت چپ قابل مشاهده است.\nچند مدل پارتیشن تاشوی مناسب\nراهکار سوم که به شما پیشنهاد کردیم، استفاده از دیواره های کناف است. این جداره ها به سرعت قابل نصب و برداشتن هستند. با بودجه ی شما تناسب دارند و امکان ایجاد طرح های مختلف ( ترکیب کناف و شیشه، نصب در روی کناف و…) برای شما فراهم است.\nتصویری برای آشنایی کلی شما با اجرای کناف\nامیدواریم پیشنهادات مطرح شده برای شما کارآمد واقع شده باشند. در صورتی که این پیشنهادات با نیازهای شما مغایر هستند، لطفا توضیحات بیشتری به ما ارائه کنید تا بتوانیم به نحو مناسب پاسخگوی شما دوست گرامی باشیم.


زنان، احزاب، اما و اگر ها\nنشست هفتگی حامای همدان - برنامه 25 ام - سخنران: زهره رحیمی - سه شنبه 22 ام آبان 97\nتاریخ خبر : 1397/08/23\nروز سه‌شنبه ۲۲ آبانماه ۹۷ در دفتر حزب اراده ملت ایران شعبه همدان سخنرانی "زنان، احزاب و اما و اگرها" توسط زهره رحیمی حضور مخاطبان ایراد شد. محتوای سخنرانی را حضورتان تقدیم می‌کنیم:\n🔺 مشارکت زنان در دو سطح بیرونی و درونی دستخوش آسیب قرار گرفته است:\nاز عوامل بیرونی آغاز کنیم. مشارکت زنان در جامعه ما تحت تاثیر ۴ عامل قدرتمندِ دین، جامعه، تربیت و قوانینِ حاکمان، به شدت کاهش یافته است.\nدین با اِعمال دستوراتی در حوزه پوششی، تعیین حیطه اختیارات، موازین صواب و ناصواب و تعریف الگوی زن نمونه، تاثیرات خود را در کمتر شدن مشارکت زنان می‌گذارد.\nاز سوی دیگر جامعه که از نزدیکترین افراد در خانواده تا کل مردم را شامل می‌شود، در غالب موارد نه تنها در نقش عامل انگیزاننده برای مشارکت زنان ظاهر نشده، که عامل مهار و محدودیت زنان در مسیر مشارکت شده است.\nقوانین و دیدگاه حاکمان می‌تواند مبتنی بر پارادایمی باشد که به طرق مختلف و با اِعمال مستقیم قدرت سیاسی، مانع مشارکت زنان گردد. در کشور ما مشارکت زنان از چنین پارادایم‌هایی در حوزه قدرت سیاسی نیز رنج می‌برد.\nتربیت (الگوی منسجمی از پرورش فرد که از زمان تولد تا مرگ از سوی منابع آموزش‌دهنده و الگوهای اجتماعی وی را متاثر می‌کند) و الگوهای تربیتی در جامعه ما یک زن مشارکت‌جو را آماج نکرده است.\nدر جامعه ایران تمامی عوامل ذکر شده، سپهر قدرت را از منظر جنسیتی به سمت عدم توازن و به سویِ قدرت بیشینه‌ی مردان و کمینه‌ی زنان حرکت می‌دهد. نتیجه اینکه زنان از توزیع ناعادلانه قدرت در عرصه‌های مختلف رنج می‌برند.\nتوجه کنیم به جامعه‌ای که عرصه‌های مختلف آن به دلایلی که شرح آن رفت، به سمت عدم توازن قدرت بین زنان و مردان میل می‌کند و زن در این جامعه، کنشگری سیاسی را اراده می‌کند. آنچه تعریف و مفهوم رایجی از سیاست و سپهر سیاسی است - البته نگاه مردان در این تعریف بسیار نقش‌آفرین بوده است- تعریف سیاست با مفهومِ رقابت بر سر کسب قدرت است. برخی جوامع در سایه‌ی این تعریف، از نوعی تقلیل‌گرایی مضاعف نیز رنج میبرند. یعنی در عمل نیز تمام همت سیاستمداران به همین بازی رقابت خلاصه می‌شود. وضعیت کنونی تحزب و فعالیت سیاسی در ایرانِ امروز از همین دسته است. حالا تصور کنیم زنان با آن وضعیت نابرابری که در قدرت، شرح دادیم وارد چنین کارزاری می‌کنیم. در سیاست ما کمیّت سوابق، اتوریته، منزلت اجتماعی، ثروت و حتی معیارهای زیست‌شناختی (بویژه در مناطقی با نگاه سنتی) مانند تُن صدا، هیکل و اقتدار در چهره، عوامل تعیین‌کننده در مناسبات قدرت بازی می‌کنند. خوب، تکلیف زنان در این میان روشن است چون مردان در این شاخص‌ها گوی رقابت را در جامعه‌ای با سابقه‌ی مردسالارانه، خواهند برد. این موارد حضور و تداوم در سپهر سیاسی را برای زنان، به مراتب پیچیده‌تر میکند. لذا چنین حوزه‌ی سیاستی که در ایران مصداق دارد، به حوزه‌ای بدل می‌شود که زنان بدلیل چالش‌های بیش از حدّش برای زنان، از آن پرهیز خواهند نمود. (دوستان عزیز لطفا به جامعه آماری و وضعیت عمومی حاکم نگاه کنید وگرنه ممکن است در محیط کوچک و گزینش شده‌ی اطراف ما، زنان بسیاری باشند که به نظر می‌رسد به طور موردی، مصداقی از این دست نیستند). در ساحت سیاسی، رویکردها و اَشکال مختلفی از فعالیت وجود دارد. چگونگی انتخاب از بین گزینه‌های موجود با در نظرگرفتنِ بیشینه‌ی انتفاع زنان، در بخش بعدی مختصر مورد اشاره قرار می‌گیرد.\nلازم است به تاکید عرض کنم که روی سخنم به زنانی‌ست که رنج تبعیض چشیده‌اند و یکی از اهدافشان در انتخابِ کنش سیاسی، مبارزه با تبعیض است. وقتی چنین زنی پا به عرصه سیاست می‌گذارد، چگونه رویکرد سیاسی خود را انتخاب کند؟\nمی‌توان در یک تقسیم‌بندی نه چندان پیچیده، نگاه به قدرت را به دو دسته تقسیم نمود. یکی نگاه متمرکز به قدرت که معطوف به وجودِ سرچشمه ظهور، مرکز زایش و سازماندهیِ قدرت است. که رویکردهای غیردموکراتیک، انحصاری، متمرکز و اقتدارگرایانه از این جمله هستند.\nدیگری نگاه منتشر به قدرت است. انکارِ گرانیگاه قدرت و قائل بودن به تمرکززدایی در سپهر قدرت. رویکردهایی که مردم‌سالارانه و دموکراتیک هستند و حاکمیت افراد بر سرنوشت خودشان را هدف قرار می‌دهند و آنرا از سلطه و سیطره‌ی قدرتمندان خارج میکنند، یعنی همان دموکراسی‌خواهان از این گروه‌اند.\n🔹بنابراین به نظر میرسد زنانِ پیش‌گفته، در کارزار سیاسی به جریانات دموکراسی‌خواه مایل باشند و قدرتِ منتشر و غیرمتمرکز را آماج کنند.\nاز سوی دیگر در نگاه اقتصادی؛ نظام سرمایه‌داری مبتنی بر سازماندهی اقتصاد به طور فردگرایانه در مقابل نهادهاست. عناصری چون رقابت و سرمایه‌ی خصوصی از مولفه‌های بنیادین آنست که طبق پیش‌گفته‌ها، مردان در هر دو پیشتازند.\nاما به نظر می‌رسد که در رویکرد منتقدانه به سرمایه‌داری، توجه به توزیع عادلانه و سیاست‌های حمایتی از گروه‌هایی که فرصتِ کمتری در بهره‌گیری از ثروت و سرمایه را در اختیار دارند، از مبانی مهمِ این تفکر است.\n🔹بنابراین، اینجا هم به انتظار می‌رود زنانِ پیش‌گفته، در سپهر اقتصادی، به جریانات سوسیالیستی یا دستکم منتقد به نظام سرمایه‌داری تمایل نشان بدهند.\nزنانِ پیش‌گفته وارد کدام یک از اشکالِ ۳گانه‌ی گروه‌های سیاسی شوند؟ محفلی یا شورایی یا حزبی\nباتوجه به شرایط زنان و مواردی که شرح آن رفت. احزاب، مناسبترین شکلِ نهادی، برای کنشورزیِ زنان هستند. احزاب با ایجاد فضای توانمندسازی، تنوع نقش، فرصت مشارکت در تصمیمات، تعامل با بخش وسیع و متکثر جامعه، گوناگونیِ کارکردها و از همه مهمتر پایداریِ نهاد، که حضور پرفراز و نشیب زنان را در طی زمان برمی‌تابد، مناسبترین شکل برای کنش سیاسی زنان محسوب می‌شوند.\nدیگر اینکه در میان احزابِ موجود یعنی احزابِ نخبه‌گرا، اختصاصی(که فقط زنان را شامل شود) و فراگیر کدامیک بستر بهینه‌ای برای زنان است؟\nبه نظر می‌رسد احزابِ فراگیر با تامینِ دیگر امتیازاتِ این نهاد، امکانِ حضور و مشارکتِ بیشینه‌ی زنان را نسبت به احزاب نخبه‌گرا فراهم می‌کند.\nاحزابِ اختصاصی و یکدست زنانه نیز، علیرغم بافت کاملاً زنانه‌ی خود، هم در نمودِ دقیقی از یک حزب سیاسی و هم در ارائه‌ی کارکردهای یک حزب، بسیار محلّ تامل‌اند. از انگیزه‌های مقطعی و منفعت‌طلبانه‌ی افراد و گروه‌ها در ایجاد چنین حزب‌هایی، اگر چشم بپوشیم اینگونه احزاب نمی‌توانند فلسفه‌ی وجودی خود را در درازمدت با قدرت، تبیین کنند و در کل، ماهیّتِ قابل‌دفاعی ندارند.\n*آمارها حتی در جوامع توسعه‌یافته نشان می‌دهد، بین افرادی که به قدرت‌های بالای مدیریتی می‌رسند، دو‌سوّم مردان باتوجه به همراهی همسران می‌توانند صاحب فرزند شوند اما این رقم در مورد زنان یک سوّم است.\n*آمارها نشان می‌دهد از بین زنان و مردانی که توانسته‌اند مسئولیت‌های سنگین و حرفه‌ای را برعهده بگیرند. درصد زنانی که مشمول ارتقای رتبه و صعود به درجات بالاتر از سوی سیستم شدند، نصف مردان بوده است.\n*آمارها نشان می‌دهد در مسیر ارتقای رتبه‌ی حرفه‌ای، بطور تبعیض‌آمیزی سی‌وسه درصد مهارتهای حرفه‌ای زنان توسط سیستم نادیده گرفته می‌شود.\n*آمارها نشان می‌دهد در احزاب سیاسی، زنان و مردانی که از توانایی‌های برابر برخوردارند. حزب زنان را برای مدت ۹ سال به عنوان نیروی کادر و ارشد حفظ می‌کند و این رقم در مورد مردان ۱۳ سال است.\n*آمارها نشان می‌دهد در یک حزب، زنانی باید تحصیلات بمراتب بالاتری از مردان همکار خود داشته باشند تا به اندازه‌ی آنان در انتخابات جدّی گرفته شوند.\nکلام نهایی من به زنان رنج‌دیده از تبعیض:\nبا این تبعیض گسترده‌ی آشکار و نهان، تن‌دادن به رقابت و هر قاعده‌ای که گفتمان مردانه آنرا رواج داده است به نوعی افتادن در تله‌ایست که همین نظام مردسالارانه را تقویت می‌کند. باید زنان طرحی نو دراندارند، به جای تسلیم به ارزش‌هایی که مردان برای تحکیم دنیای مردانه آفریده‌اند، گفتمان زنانه‌ی خود را در پیش بگیرند. بطور مثال در سپهر سیاست، زنان می‌توانند هرجا بازی رقابت، تعیین‌کننده‌ی وقایع است، جای رقابت را با ارزش مشارکت عوض کنند. زنان باید سیاست را نه به معنای رقابت برای کسب قدرت که به معنای مشارکت در مدیریت تعریف کنند و بر این ارزش‌ها اصرار بورزند تا در نهایت و در طول زمان، ارزشها و گفتمانِ مردسالارانه در تقابل با گفتمانِ زنان وادار به اصلاح و تعدیل خود شود.