همدان نامه (همدان بلاگ) - مطالب میراث فرهنگی\nنوشته شده توسط: حسین زندی نوع مطلب :میراث فرهنگی ،صنایع دستی ،\nنویسنده: حسین زندی خبرنگار -همدان\nحسین کندی 68 سال دارد. او بیش از 5 دهه در عرصه مرمت، تولید و صادرات فرش فعالیت کرده است. کندی دبیر اجرایی جشنواره سالیانه فرش استان همدان، نایب رئیس اتحادیه فرش‌فروشان همدان، رئیس شورای فنی فرش استان و از مجموعه‌داران فرش همدان است...\nحسین کندی 68 سال دارد. او بیش از 5 دهه در عرصه مرمت، تولید و صادرات فرش فعالیت کرده است. کندی دبیر اجرایی جشنواره سالیانه فرش استان همدان، نایب رئیس اتحادیه فرش‌فروشان همدان، رئیس شورای فنی فرش استان و از مجموعه‌داران فرش همدان است. او عضو انجمن طراحان فرش است و25 سال است با سازمان فنی و حرفه‌ای همدان همکاری می‌کند و برگزاری آزمون رفوگران بر عهده اوست او با این سابقه کاری از وضعیت تولید و فروش فرش نگران است. او معتقد است بیشترین آسیب اواخر دهه 80 به این حوزه وارد شده است. برای بررسی وضعیت فرش و قالی‌بافی همدان با حسین کندی به گفت‌وگو نشسته‌ایم.\nمهم‌ترین ویژگی فرش همدان چیست؟\nبیش از 70درصد تولید فرش استان همدان تجاری است بدین معنی که صادراتی است و خانه‌دارهای ایرانی از آن استقبال نمی‌کنند. فرش همدان ویژگی‌های خاصی دارد؛ اول اینکه پردوام‌ترین فرش ایران است و در گذشته غربی‌ها گرایش بسیاری به خرید این فرش داشته‌اند. دیگر اینکه متنوع‌ترین اندازه ها و سایزهای فرش در همدان هست؛ از فرش کوچک (بی بی)، پشتی زرع چارک، خرک، زرع و نیم، دوزرع، کناره، 6 متری، 12 متری تا 24 متری در همدان بافته می‌شود. شهرهای دیگر 12 و 24متری زیاد دارند اما اندازه‌های دیگر در آنها وجود ندارد.\nفرش عتیقه و آنتیک چه تفاوتی با هم دارند؟\nآنتیک ممکن است، تازه بافته شده باشد، اما بافت و رنگ و طرح آن درست باشد و ظرافت و نفیس بودن را نیز داشته باشد. این فرش تا 100 سال آنتیک است. اگر شد 101 سال عتیقه می‌شود. در واقع فرش‌هایی که بیش از یک قرن قدمت داشته باشند عتیقه هستند.\nمهم‌ترین تهدید صنعت فرش همدان را چه می دانید؟\nاین مسأله عامل مهمی دارد. تورم بیش از حد و تحریم در دولت‌های پیشین باعث شد فرش همدان زمین‌گیر و بیمار شود. پیش از تحریم ما بهترین فرش را با مبلغ 60هزار تومان تولید می‌کردیم حالا با 600هزار تومان نمی‌توانیم تولید کنیم و فرش‌های تولید شده صادر نمی‌شود. در طول چند سال تورم زیادی را شاهد بودیم که باعث شد صادرات و تولید افت کند و فرش ما را نخرند.\nیکی از تهدیدهای فرش همدان بافت نقشه تبریز با مصالح تبریز در همدان است که بیشتر بافندگان را به سمت خود کشید و طرح‌های استان و حتی فروشندگان مواد اولیه در همدان را دچار ورشکستگی کرد. ارزیابی شما از این تهدید چیست؟\nهمان تحریم و تورم بود که باعث شد رویکرد تعداد زیادی از نیروهای بافنده جوان و ماهر ما به سمت طرح‌های تبریز و قم برود. البته آنها توفیق چندانی نداشتند و بسیاری از زنان فرش‌باف به سمت بافت تابلو فرش رفتند اما کارشان ضعیف است و کیفیت تابلو فرش‌های تبریز را ندارد. اگر تابلو‌فرش بافت بافندگان تبریزی را 2 میلیون تومان بخرند تابلو‌فرش یک بافنده همدانی را یک میلیون تومان می‌خرند به دلیل اینکه اصلا تابلو فرش کار ما نیست و کار ما قابل رقابت با آنها نیست. بافندگان ما باید فرش همدان را ببافند. کسانی که تابلو فرش می‌بافند به بن بست خورده اند.\nعلت در طرح‌های کامپیوتری نیست؟\nمشکلی با نقشه‌های کامپیوتری یا سنتی نداریم، مشکل در خود طرح و نقشه است که متعلق به ما نیست. به طور مثال اگر خودرو ژاپنی را در ایران تولید کنیم هیچ‌وقت آن کیفیت ساخت ژاپن را نخواهد داشت. همدان باید کار خودش را انجام دهد. همدان نمی‌تواند ابریشم عمل بیاورد و ببافد چون ابریشم را ضایع می کند. هر کیلوگرم ابریشم 400هزار تومان است.\nفرش‌هایی که با مواد ترکیبی تولید می‌شوند چه وضعیتی دارند؟\nمن مخالفم که ابریشم و پشم مخلوط شود چون عمرشان باهم مطابق نیست. اگر فرش پشمی 200 سال عمر داشته باشد ابریشم 80 سال عمر دارد و باید جدا جدا بافته شوند.\nفرش همدان از نظر قیمت و ارزش چه تفاوتی با سایر نقاط دارد؟\nبافنده ما باید روی طرح‌های بومی کار و نوآوری و ابداع کند. این استان صدها سال سابقه فرش‌بافی و صادرات دارد. فرش همدان بسیار با ارزش است. زرع نیم میشان ملایر اگر پیدا شود 15 میلیون تومان قیمت دارد. استان ما فرش‌های اصیل زیادی دارد مانند فرش سوزن، درجزین و مهربان. مجموعه‌داران همدانی فرش‌های خوبی نگه داشته‌اند.\nگفته می‌شود یکی دیگر از عوامل رکود کیفیت مواد اولیه است. موضوع کیفیت چیست؟\nبرخی تولیدکنندگان از پشم خالص استفاده نمی‌کنند و از پلی استر و مرینوس ناخالص استفاده می‌کنند. خریداران خارجی هم تشخیص می‌دهند. تعدادی از همکاران من متاسفانه برای اینکه هزینه کمتری متحمل شوند و سود بیشتری ببرند کارهایی کردند که آسیب زیادی به فرش همدان زد. آنها چهار نخ بافی را متداول کردند، پود ندادن را شروع کردند و از پشم دباغی ارزان قیمت استفاده کردند که با آهک از پوست گوسفند مرده جدا می‌شود.\nاین موضوع خسارت زیادی زد و ما هنوز زیان عملکرد این دوستان را می‌دهیم. من بارها در اتاق بازرگانی، صنعت و معدن اتحادیه فریاد زده‌ام از این مواد استفاده نکنند اما گوش نمی‌دهند و این صنعت را نابود کرده‌اند. امروز نسل جوان ما درگیر تخلف‌های دیروز ما است که از مواد نا مرغوب استفاده کرده‌ایم.\nخراب کردن آسان است. یک ساختمان را در 2 روز می‌توان تخریب کرد اما برای ساخت همان ساختمان ممکن است سال‌ها زمان نیاز باشد. کار فکری، کار عملی، کار اجرایی، سرمایه‌گذاری، به روز شدن، اطلاعات، اتاق فکر و آموزش درست قالی‌بافان لازم است. قالی‌بافان ما همه سنتی هستند. آموزش هم وقت و هم هزینه می‌خواهد. زمان و تجربه پیشکسوتان مانند قالی‌بافان، تولیدکنندگان، رفوگران و قالی‌شویان در حال هدر رفتن است. بنده حاضر هستم همه تجربه‌هایم را رایگان در اختیار مردم قرار دهم اما باید فضا در اختیار ما بگذارند.\nفاصله عرضه و تقاضا در کجاست؟\nامروز بافندگان ما در روستاها خبر ندارند بازار چه چیزی را طلب می‌کند و همان چیزی را تولید می‌کنند که 30 سال پیش تولید می‌کردند. اروپا و سلیقه اروپایی هر روز تغییر می‌کند. آموزش یعنی فکر تولیدکننده را به‌روز کنید. نگاه ما باید تغییر کند تا بتوانیم کالای ارزشمندی مانند فرش را تولید و صادر کنیم.\nوام هایی که به بافندگان و تولید کنندگان پرداخت شده چه تاثیری در صنعت فرش استان داشته است؟\nبیشتر وام‌ها هدر رفت. به هر قالی‌باف 3تا 5 میلیون تومان وام دادند. کسانی که وام گرفتند یا پولدار بودند که به سفر می‌رفتند یا بی‌پول بودند که یک پیکان می‌خریدند، مسافر کشی می‌کردند و دیگر قالی‌بافی نمی‌کردند. به خیلی از مردم وام دادند تا بازار رونق بگیرد اما چون هدف درست نبود اتفاقی نیفتاد. بیکارهایی که وام گرفتند به بیکار بدهکار تبدیل شدند در نتیجه بیشتر وام‌ها بازپرداخت هم نشد.\nفکر می‌کنید این مشوق‌ها چگونه باید باشد؟\nارزش افزوده این صنعت بسیار بالا است. شما با 200هزار تومان می‌توانید فرش تولید کنید و 1 تا 2 میلیون تومان بفروشید. سرمایه آنچنانی نمی‌خواهد مگر اینکه یک کارگاه راه‌اندازی کنید که 50 بافنده در آن کار کند.\nما در کارگاه خودمان52 سهامدار داشتیم. هیچوقت نیاز به وام پیدا نکردیم و دیناری از کسی نگرفتیم. وام‌های پشتیبان به کسانی که بیش از 20 بافنده دارند تعلق می‌گیرد اما کسی استقبال نمی‌کند چون بافنده‌ها از این شغل فاصله گرفته‌اند و فاکتورهای مورد نظر و استانداردهای لازم را ندارند.\nبرچسب ها: فرش همدان ،\nتالاب شیرین‌سو این روزها با بارش نزولات جوی حال و هوای بهتری پیدا کرده است. فصل بهار بهترین فرصت است تا سری به این جاذبه گردشگری و دیگر دیدنی های شهر شیرین سو بزنید....\nتالاب شیرین‌سو این روزها با بارش نزولات جوی حال و هوای بهتری پیدا کرده است. فصل بهار بهترین فرصت است تا سری به این جاذبه گردشگری و دیگر دیدنی های شهر شیرین سو بزنید.\nشیرین‌سو علاوه بر تالاب، مناطق و مکان‌های دیدنی زیادی دارد. سنگواره‌های گاو دریایی که گفته می‌شود مربوط به 10 میلیون سال پیش است از آن جمله است که در ساختمان شهرداری شیرین‌سو به نمایش گذاشته شده است. معدن مخروبه شیرین‌سو یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری این شهر است که سنگوارها نیز آنجا کشف شده است.\nروستای اکنلو یکی دیگر از جاذبه‌های منطقه است که آزمایشگاه پاستور و موزه پروفسور بالتازار در آن قرار دارد. این روستا در فاصله 138 کیلومتری شهر همدان و 30 کیلومتری شهر شیرین‌سو قرار گرفته است.\nاکنلو از روستاهای هدف گردشگری استان همدان است. حضور پروفسور بالتازار فرانسوی نیم قرن پیش، وجود مرکز انستیتو پاستور و یک قلعه قدیمی که امروز بزرگ‌ترین کتابخانه روستایی ایران به شمار می‌آید، از اکنلو روستایی ساخته که زبانزد بسیاری از علاقه‌مندان علم پزشکی و گردشگری است. به سخن دیگر می‌توان آن را پایلوت گردشگری سلامت در کشور دانست.\nمنطقه شیرین‌سو یکی از متنوع‌ترین زیستگاه‌های گیاهان دارویی کشور است و کوه‌های بسیاری از جمله باباخنجر و بوقاطی را در خود جای داده که مورد علاقه کوهنوردان است. همه این موارد در کنار تالاب دائمی، شیرین‌سو را به یک جاذبه مهم گردشگری مبدل کرده است.\nتالاب شیرین سو از جمله تالاب‌های مصنوعی ایران است که به زیستگاه گونه‌های مختلف جانوری و پرندگان منطقه تبدیل شده است و ده‌ها گونه پرنده در این زیستگاه زندگی می‌کنند. منطقه شیرین‌سو زمستان‌های سردی دارد و گاهی به دلیل یخبندان و سرمای زودرس بیشتر پرندگان مهاجرت می‌کنند. این تالاب در مسیر جاده شهرستان کبودراهنگ به زنجان و در کنار روستای شیرین سو واقع شده است. آب تالاب از طریق چشمه‌های دائمی و بارندگی‌های فصلی تامین می‌شود و بخشی از آن توسط یک سد کوچک به مصرف کشاورزی می‌رسد. مساحت کل محوطه اطراف تالاب بیش از 300 هکتار و مساحت دریاچه تالاب حدود 50 هکتار است. البته مساحت این تالاب به تناسب میزان بارندگی در سال‌های مختلف متغیر است. این تالاب دارای منابع آبی متعدد است که به خاطر این حوضه‌های آبریز دائمی، میزان آبدهی بالای آنها، شیب مناسب و رطوبت نسبی براساس مطالعات تخصصی و علمی به لحاظ شاخص‌های اقلیم گردشگری مناسب به‌ویژه در فصل‌های بهار و تابستان است. تالاب شیرین‌سو در محور مواصلاتی همدان – زنجان قرار دارد و با توجه به اینکه تردد مسافران استان‌های شمال غرب و غرب از این مسیر بسیار زیاد است، می‌تواند بهترین مکان برای استراحت و تفریح مسافران و همین‌طور علاقه‌مندان به ماهیگیری و پرنده‌نگری باشد.\nگونه‌های جانوری و گیاهی\nدر تالاب شیرین‌سو 54 گونه پرنده شناسایی شده که جزو پرندگان كم نظیر و ارزشمند ایران به شمار می‌روند. گونه‌هایی چون مرغابی، غاز، چنگر، كشیم بزرگ، خوتكا، لک لک سفید، آووست، چوب پا، حواصیل خاكستری، حواصیل ارغوانی، اگرت بزرگ، كشیم كوچک، سر سبز، اردک نوک‌سبز، كاكایی سر سیاه، سلیم طوقی، تلیله كوچک، پرستوی دریایی نوک کلفت، تنجه، آنقوت، فیلوش باکلان بزرگ، کشیم بزرگ، باکلان کوچک، بوتیمار کوچک، فلامینگو، کاکایی نقره‌ای، دم جنبانک ابلق، گاو چرانک و حواصیل شب از جمله پرندگان این تالاب به شمار می‌آیند. این تالاب همه ساله در فصل مهاجرت پذیرای تعداد زیادی پرندگان آبزی و کنار آبزی است. حداکثر جمعیت پرندگان در تالاب شیرین سو، اردیبهشت ماه است. کارشناسان وجود پرندگان در این منطقه را نشانه‌ای از سلامت محیط پیرامون تالاب می‌دانند. علاوه بر انواع مرغ و پرندگان، پستاندارانی مانند سنجاب زمینی و خرگوش نیز محوطه اطراف تالاب را به عنوان زیستگاه خود قرار داده‌اند و یکی از کلونی‌های مارها به شمار می‌رود. به لحاظ وضعیت پوشش گیاهی نیز گونه‌های درمنه، گون، خانواده‌های نعنائیان، چتریان، شب بو، گل گاوزبان، گندمیان و بقولات پوشش غالب منطقه است. تنوع اکولوژیک بالای منطقه نیاز اساسی به برنامه‌های حفاظتی و مدیریتی دارد. به همین دلیل با پیگیری‌های به‌عمل آمده از اسفند سال 89 تالاب به مدت 5 سال از سوی شورای عالی حفاظت محیط زیست به عنوان منطقه شکارممنوع معرفی شد.\nشهرستان کبودراهنگ با دارا بودن منطقه شکارممنوع تنها 4 محیط‌بان دارد و یکی از مشکلات اداره محیط زیست این شهرستان کمبود نیروی انسانی است.\nطرحی برای گردشگری شیرین‌سو\nمقام‌های استانی و شهرستانی از تالاب شیرین‌سو به عنوان یک ظرفیت گردشگری نام می برند اما اقدامی برای جلوگیری از خشک شدن تالاب، و مهاجرت پرندگان انجام نمی‌شود زباله‌هایی که در اطراف تالاب وجود دارد. پوشش گیاهی و جانوری را تهدید می‌کند و فضا و منظر تالاب را تخریب.در آخرین جلسه کارگروه گردشگری مصوب شد شهرداری شیرین‌سو به عنوان متولی واحد به فرماندار معرفی شود.پس از واگذاری مدیریت تالاب به شهرداری، این نهاد در نظر دارد طرحی را برای توسعه شیرین‌سو با رویکرد گردشگری به کارگروه گردشگری ارائه دهد. به نظر می‌رسد بدون در نظر داشتن ضرورت های اقلیمی و موانع توسعه پایدار این مهم امکان‌پذیر نیست.برای رفع این موانع بهتر است این طرح به صورت فازبندی شده اجرا شود.یکی از نگرانی‌های فعالان محیط زیست، مساله جاده شیرین‌سو به زنجان است. این جاده از نزدیکی تالاب می‌گذرد و تردد خودروها در این مسیر تهدیدی برای قلمرو و زیستگاه اصلی سنجاب‌ها که در این منطقه استقرار دارند، به شمار می‌رود. پیشنهاد فعالان محیط زیست انتقال این جاده در قالب یک کمربندی با فاصله‌ای دورتر به شرق شیرین‌سو است.یکی از مشکلاتی که در اجرای طرح‌های صنعتی و گردشگری وجود دارد، مشکل پسماند و فاضلاب است. این نگرانی نیز درباره طرح گردشگری شیرین‌سو وجود دارد که انتقال فاضلاب منطقه گردشگری از طریق کانال‌ها و سیستم‌های استاندارد صورت نگیرد و پس از اجرای طرح تالاب آلوده شود.پیش از اجرای این طرح در حاشیه تالاب تعدادی آلاچیق ساخته شده که باید جمع آوری شود و به نقطه دورتری انتقال یابد.\nمسئولان باید توجه داشته باشند حساسیت‌هایی که در تالاب شیرین سو وجود دارد بسیار مهم است و باید گردشگرانی جذب شوند که با تعاریف و استانداردهای گردشگری آشنا باشند.در غیر این صورت تالاب شیرین‌سو نیز به مرکزی برای پختن کباب و تجمیع زباله تبدیل خواهد شد. گردشگرپذیری منطقه باید با رویکرد حفاظت از تالاب و پرندگان و سنجاب‌ها باشد و مسئولان باید فکر قایق سواری و ماهیگیری را از سر به در کنند.برای توسعه پایدار گردشگری در منطقه شیرین‌سو پیشنهادهای وجود دارد که از الگوهای موفق در جهان بهره‌گیری می‌شود. ایجاد مرکز بازدیدکنندگان و یک موزه تاریخ طبیعی با استفاده از گونه‌های تاکسیدرمی شده اکنلو یکی از این موارد است.\nاقامتگاه‌ها، هتل‌ها و فروشگاه‌ها باید در داخل یا حاشیه شهر مستقر شود تا علاوه بر ارتباط فرهنگی درآمدزایی مناسبی برای شهروندان داشته باشد.گونه‌هایی مانند گوسفند نژاد مهربان و فرش مهربان که یکی از معروف‌ترین نقشه‌های فرش استان است می‌تواند در قالب این طرح به جهانیان معرفی شود.علاوه بر غارهای کتله خور و علی‌صدر که در شعاع 80 کیلومتری این منطقه قرار دارند، وجود روستاهای تاریخی باشقورتاران و اکنلو همچنین جاذبه‌های طبیعی و تاریخی کبودراهنگ می‌تواند در قالب مسیری برای گردشگری به گردشگران معرفی شود. معدنی که فسیل‌ها در آن کشف شده در غرب تالاب با فاصله چندصد متر در کوه یاستی داغ واقع شده است. این معدن یکی از کم‌نظیرترین معادن ایران است و می‌تواند به یک جاذبه مستقل یا مکمل در شیرین‌سو تبدیل شود و علاقه‌مندان به گردشگری معدن را به شیرین‌سو جذب کند. در نظر گرفتن این محوطه در قالب طرح توسعه گردشگری شیرین‌سو بسیار مهم است و حتی در صورت خشک شدن تالاب به تنهایی می‌تواند گردشگرپذیری شیرین‌سو را تضمین کند. کوه یاستی داغ علاوه بر معدن دارای یک غار کوچک طبیعی به نام ایوان قیه است و انواع فسیل‌های موجود در دامنه این کوه جاذبه‌ای کم‌نظیر را در شیرین‌سو به وجود آورده است. همچنین کوه‌های ساری قیه و گونای در شمال شرقی تالاب بهتر است به منطقه حفاظت شده تبدیل شود تا بار دیگر گونه‌های جانوری و گیاهی منطقه را پناه دهد. حفاظت از خانه‌های قدیمی شیرین‌سو در قالب اقامتگاه بومگردی و بازسازی حمام تاریخی به عنوان یک جاذبه می‌تواند به ماندگاری گردشگر در منطقه کمک کند.\nبرچسب ها: شیرین سو ، تالاب شیرین سو ،\nهزینه زیاد اقامت در هتل‌های همدان و نبود رقابت در هتل‌داری سال‌هاست وضعیت اسکان و اقامت گردشگران را درهمدان با چالش روبه رو کرده است اما سال 1395 اتفاق خوبی در استان افتاد....\nهزینه زیاد اقامت در هتل‌های همدان و نبود رقابت در هتل‌داری سال‌هاست وضعیت اسکان و اقامت گردشگران را درهمدان با چالش روبه رو کرده است اما سال 1395 اتفاق خوبی در استان افتاد. افتتاح 3 اقامتگاه بومگردی در روستاهای ورکانه، امزاجرد و ملهمدره و استقبال گردشگران از این اماکن اقامتی نشان داد با در نظر گرفتن سلیقه‌های گوناگون می‌توان به گردشگرپذیری استان کمک کرد. علاوه بر خانه‌های بومگردی در برخی روستاها مانند قاسم‌آباد، خانه مسافرهایی ایجاد شده که در کنار کارآفرینی به جذب گردشگر کمک می‌کنند. برای بررسی وضعیت این نوع مکان‌های گردشگری به سراغ مالکان آنها رفته‌ایم.\nاستقبال از خانه بوم‌گردی امزاجرد\nشهرام اسماعیل‌زاده که دومین اقامتگاه بومگردی استان را در روستای امزاجرد افتتاح کرده با اشاره به وضعیت گردشگران این مکان در تعطیلات نوروزی می‌گوید: طبق پیش‌بینی استقبال خوبی داشتیم. مخصوصا تعداد بازدیدکنندگانی که از همدان مراجعه می‌کردند بسیار چشمگیر بود. البته باید در نظر داشته باشیم برای شروع کار، خوب بود اما با توجه به تعطیلات نوروز انتظار می‌رفت بازدید‌کنندگان بیشتری داشته باشیم.\nوی ادامه می‌دهد: نقاط قوت کار ما در نوروز، برگزاری برنامه‌های متعدد بود و اگر نقطه ضعفی وجود داشت سعی کردیم در اسرع وقت رفع کنیم که خوشبختانه با مشکلی مواجه نشدیم.\nمدیر اقامتگاه بومگردی مزداگرد با اشاره به آمار بازدیدکنندگان می‌گوید: بیش از 900نفر بازدید کننده داشتیم که تعداد زیادی از آنها از همدان آمده بودند و حدود 50نفر اقامت کننده داشتیم. اقامت، سرو غذا، پذیرایی، گشت وگذار در روستا و بازدید از اماکن دیدنی روستا از خدماتی بود که ارائه و سعی کردیم از تمام بازدیدکنندگانی که برای بازدید آمده بودند با دمنوش پذیرایی کنیم. برنامه‌های اقامتگاه طوری بود که همه میهمان‌ها و بازدید کنندگان که وارد می‌شدند گاهی تا یک ساعت از قسمت‌های مختلف اقامتگاه نظیر موزه یا کارگاه صنایع دستی بازدید می‌کردند.\nوی با اشاره به همکاری اهالی روستا می‌گوید: مردم بسیار همکاری می‌کردند. حتی بعضی میهمانان خود را برای بازدید و معرفی اقامتگاه می‌آوردند. در اینجا جا دارد که از همه اهالی روستا، دهیار وتک تک اعضای شورا که صمیمانه ما را حمایت کردند و همه عزیزانی که در پیشرفت کار به ما کمک کردند، سپاسگزاری کنم. از مردم هم دعوت می‌کنم برای تجربه یک زندگی ساده روستایی پر از آرامش و تجربه نوع زندگی گذشتگانمان به مزداگرد سفر کنند.\nهجوم گردشگران به ورکانه\nورکانه در نوروز امسال شرایط متفاوتی را تجربه کرد. گفته می‌شود که پس از پخش سریال «علی‌البدل» در نوروز گردشگران زیادی وارد این روستا شدند و به دنبال آن موضوع اقامت هم به یکی از مسائل روستا تبدیل شد.\nنعیمه لشکری از زنان کارآفرین همدانی که اولین اقامتگاه بومگردی استان را در روستای ورکانه راه‌اندازی کرده است در این باره می‌گوید: اقامتگاه بومگردی ورکانه ظرفیت محدودی دارد و با هماهنگی قبلی تعدادی از مسافران را پذیرفت اما به دلیل تعداد زیاد گردشگران مردم محلی نیز ترغیب شدند تعدادی از خانه‌های خود را برای اولین بار به مسافران کرایه دهند.\nلسکری با بیان اینکه مشکل روستا آب و سرویس بهداشتی است، ادامه می‌دهد: اسفندماه به بخشداری نامه دادیم که سرویس بهداشتی را بازسازی و آب آن را تامین کنند.بخشدار نیز متقاعد شد و دستور داد دهیار آب آن را تامین کند اما تا هفته دوم فروردین این اتفاق نیفتاد و تمام مسافران به اقامتگاه بومگردی مراجعه می‌کردند که این ما را با چالش اساسی روبه‌رو کرد. از سوی دیگر نمی‌توانستیم پاسخ منفی دهیم و میهمانان اقامتی ما معترض بودند.\nلشکری اضافه می کند: وقتی روستایی به عنوان روستای هدف گردشگری انتخاب می‌شود بهتر است ابتدا مشکلات اولیه و زیرساختی آن حل شود. اینکه شما گردشگر را دعوت کنید و آب و سرویس بهداشتی را که نیاز اولیه او است تامین نکنید خوشایند میهمان نیست.\nتاثیر سریال برافزایش مسافران\nاما این بانوی کارآفرین با بیان اینکه حضور مشتریان و مسافران ما در روستا ارتباطی به سریال علی‌البدل نداشت چون هفته‌های قبل رزرو و هماهنگ شده بود می‌گوید: تاثیر این سریال‌ها مقطعی است و پس از مدتی فراموش می‌شود. دیگر اینکه مخاطبان و مشتری‌های اقامتگاه‌های بومگردی از طبقه متوسط به بالا هستند که روستاهای بکر و آرام را برای استراحت و تفریح انتخاب می‌کنند بنابراین شلوغی روستا به کار ما آسیب می‌زند. من از مسافران اقامتگاه درباره سریال پرسیدم اما آنها به اتفاق گفتند این سریال را ندیده‌اند. یکی از آنها می‌گفت 2 سال است برنامه‌ریزی کرده تا بیاید ورکانه را ببیند.\nوی می‌افزاید: استان همدان در زمینه اماکن اقامتی بسیار ضعیف است و تنها به هتل‌ها، مسافرخانه‌ها و خوابگاه‌های دولتی محدود می‌شود. هزینه هتل‌ها بالا است و مسافرها کمتر به مسافرخانه می‌روند. خانه‌مسافرها نیز استانداردهای اقامتی را ندارند و جایی که متفاوت باشد کم است. به نظر می‌رسد اقامتگاه‌های بومگردی می‌توانند این کمبود را جبران کنند. علاوه بر اسکان، آشنایی با فرهنگ بومی منطقه، بهداشت و غذاهای محلی از خدمات متفاوت اقامتگاه‌هاست.\nحسین زارعی مدیر سومین خانه بومگردی استان است که در ملهمدره اسدآباد راه اندازی شده و از نوروز 96 آماده اسکان است. او می‌گوید: از روزهای اول نوروز شروع به کار کردیم. اقامتگاه ما 4 اتاق دارد که در نوروز 400بازدید کننده از همدان، تهران، کرج و شهرهای دیگر داشت. در آینده با توجه به استقبال گردشگران تعداد اتاق‌ها را افزایش خواهیم داد.\nزارعی می افزاید: این اقامتگاه دارای موزه محلی است که با اشیای قدیمی و کشاورزی تجهیز شده و با استقبال خوبی مواجه شد. هدف ما حفظ و نگهداری ارزش‌های گذشته، معماری بومی ملهمدره و فرهنگ و رسوم پیشینیان است. روستای ما310 نفرجمعیت دارد که در قالب 102 خانوار ساکن هستند. هدف دیگر بحث اشتغال پایدار است که با عرضه محصولات کشاورزی و صنایع دستی به نتیجه خواهد رسید.\nمحمدهاشم پاکیزه دهیار روستای قاسم آباد است که از طرف دهیاری اقدام به راه‌اندازی خانه مسافر کرده است. او می‌گوید: خانه مسافر قاسم‌آباد از تابستان ۱۳۹۵ راه‌اندازی شده است. تعدادی از خانه‌های مسکونی قاسم آباد به علت مهاجرت مالکین آنها به شهر خالی بود و مشاهده می‌شد بعد از مدتی این خانه‌های مسکونی برای استفاده‌های مختلف مانند انبار مواد غذایی یا کالا اجاره داده می‌شد. با توجه به اینکه قاسم‌آباد نسبت به مرکز شهر همدان از موقعیت مکانی مناسبی برخوردار است در قدم اول به‌منظور امکان سنجی جذب گردشگر در قاسم‌آباد وارد کار شدیم. هدف ما ایجاد حس باورپذیری و تغییر نگرش مردم روستا به سمت سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری بود، پاکیزه می‌افزاید: اقامت در این خانه مسافر مورد استقبال گردشگران فرهنگی شهر همدان قرار گرفته و به صورت مستقیم و غیرمستقیم در اشتغال‌زایی مردم روستا موثر واقع شده است. در صورت توسعه اینگونه اقامتگاه‌ها به تناسب منافع بیشتری نصیب جامعه محلی روستا خواهد شد.\nترغیب سرمایه‌گذاران بومی\nدهیار قاسم آباد با بیان اینکه برنامه ما به تاسیس یک اقامتگاه ختم نمی‌شود ادامه می‌دهد: هر چند متاسفانه معماری بومی روستا به عنوان یکی از جاذبه‌های تاثیرگذار در جذب گردشگر طی سال‌های اخیر از بین رفته است اما موقعیت مکانی روستا نسبت به شهر همدان، قنات تاریخی قاسم آباد و جنگل‌های دست کاشت این روستا همگی دلایل توجیهی اولیه ما برای ترغیب سرمایه‌گذاران بومی درحوزه گردشگری است.\nخوشبختانه موفق به جذب سرمایه‌گذار شدیم و با حمایت استانداری و فرمانداری همدان موافقت‌های اولیه با طرح‌های اقتصادی دهیاری قاسم آباد انجام شده است که نیاز به اخذ مجوزهای لازم از دستگاه‌های ذیربط نیز دارد.\nپاکیزه می‌گوید: اقامتگاه در ایام تابستان سال گذشته و نوروز امسال مورد استقبال گردشگران قرار گرفت. طبیعت، آداب و رسوم ، غذاهای محلی وبناهای تاریخی در انگیزه پیدا کردن جامعه محلی و مدیران محلی برای جذب گردشگر نقش تعیین کننده‌ای دارند.\nبرچسب ها: اقامتگاه های بومگردی همدان ،\nمسعود احمدی (ساعد) متولد 1328 در همدان است. او از اواخر دهه 40 با بازیگری و کارگردانی وارد عرصه هنر شد و در ده‌ها نمایش به عنوان بازیگر یا کارگردان ایفای نقش کرد. احمدی آثاری را در زمینه داستان، نمایشنامه و شعر از جمله دو نمایشنامه «جریره جریره» و «خاکسپاری سهراب» منتشر کرده است....\nمسعود احمدی (ساعد) متولد 1328 در همدان است. او از اواخر دهه 40 با بازیگری و کارگردانی وارد عرصه هنر شد و در ده‌ها نمایش به عنوان بازیگر یا کارگردان ایفای نقش کرد. احمدی آثاری را در زمینه داستان، نمایشنامه و شعر از جمله دو نمایشنامه «جریره جریره» و «خاکسپاری سهراب» منتشر کرده است. این نویسنده همدانی این روزها مشغول آماده‌سازی کتاب «متل‌های همدانی» است که به زودی منتشر خواهد شد. به این بهانه با او به گفت‌و گو نشسته‌ایم.\nموضوع کتاب جدیدتان چیست؟\nکتاب درباره متل‌های همدانی است. البته من نمی‌خواستم به این حوزه وارد شوم.\nشما که قبلا تجربه کار با پژوهشگرانی مانند انجوی شیرازی را داشته‌اید.\nکار با انجوی شیرازی به سال‌های 45 تا 50 برمی‌گردد. بعد از آنکه من در حوزه تئاتر فعالیت خودم را آغاز کردم و عاشق سینما شدم دیگر از کار پژوهش فاصله گرفتم.حتی تابستان 1350 که نزد نصراله یگانه که معاون انجوی بود رفتم پیشنهاد این بود که آنجا بمانیم و با ایشان کار کنیم چون حس کرده بود از نظر خط و ربط نوشتن می‌توانیم با او کار کنیم. اما بعد از آنکه من از سپاه دانش برگشتم و به سمت تئاتر کشیده شدم دیگر کار پژوهش خود به خود کنار رفت. بعدها هم که به انستیتو امور هنری رفتم، دیگر به طور کلی به تئاتر و نوشتن تئاتر و قصه‌نویسی پرداختم اما انتظار داشتم که افرادی شبیه پرویز اذکایی - که در مقدمه کتاب فرهنگ مردم همدان می‌گوید: به من می‌گفتند «پرویز متلی» -یا عباس فیضی یا آقایی به اسم وطن‌دوست یا وطن‌پرست که ایشان هم با انجوی شیرازی کار می‌کرد در حوزه متل‌های همدان یا قصه‌های عامیانه همدان یا همان ادبیات فولکلور کارهایی انجام دهند یا داده باشند اما تنها چیزی که کار نشده است متل و قصه‌های همدان است. من احساس کردم که واجب است این کار انجام بشود آن هم از این نظر که ممکن است شما نمونه‌های این قصه‌ها را جاهای دیگر هم داشته باشی مثلا در شیراز یا مشهد.\nاما روایت‌ها فرق می‌کند.\nجدای از تفاوت روایت‌ها مسأله دیگر امثال و حکمی است که داخل اینها به کار برده می‌شود. ضرب‌المثل‌ها و واژه‌های خاصی که مخصوص گویش همدانی است و دارای بار معنایی خیلی خوبی است، جدای از آن می‌تواند به ادبیات کمک کند اما فراموش شده یا در این کار سهل انگاری شده است. این بود که تصمیم گرفتم بنویسم و تلنگر اصلی برای این نوشتن را خانمی به نام نیم‌تاج به من زد که خدمتکار دکتر ایراندخت میرهادی بود. ما با دکتر میرهادی در خیابان فرهنگ همسایه بودیم. وقتی من اول یا دوم ابتدایی بودم این خانم شب‌ها قصه‌هایی برای من می‌گفت.\nشما در واقع براساس داستان‌هایی که خانم نیم‌تاج در حدود 57 سال پیش برای شما روایت کرده نوشته‌اید. فکر می‌کنید چقدر به متنی که او روایت کرده پایبندید؟\nخب صد در صد که نمی‌شود و اصلا بنا نیست که بشود چون از صافی ذهن من دارد عبور می‌کند. او هم چیزهایی که برای ما گفته بی‌شک از دیگرانی شنیده بوده و هنگام بازگویی برای ما تغییراتی در آنها ایجاد کرده است، البته نه به‌صورت آگاهانه و خودخواسته.اصلا ذهن آدمی قصه‌گو است و قصه را بر اساس وضعیت روحی-روانی خود و آن لحظه‌ای که در آن زندگی می‌کند ممکن است تغییر دهد و این تغییر، گریزناپذیر است.\nچقدر عمد در این تغییر دخیل است؟\nممکن است مسائلی که در زندگی آدمی پیش می‌آید آنقدر حاد باشد که به عمد قصه را تغییر دهد اما من اینجا سعی کرده‌ام تا آنجایی که می‌شود به گذشته برگشت و اینها را بازنویسی کرد و برای خودم یادآوری ذهنی بکنم تا اصل قصه دربیاید.\nمجموعه شامل چند متل است؟\nچیزی که من از متل‌هایی که خانم نیم‌تاج برای ما می‌گفت در ذهن دارم شاید بالغ بر 150است که 35 متل را تا به حال نوشته‌ام. سعی می‌کنم 50 متل در کتاب اول منتشر شود.\nمی‌خواهید این کتاب چه تأثیری در فرهنگ عامه بگذارد؟\nدر اصل هدف من حفظ فرهنگ عامه است. یک سری واژه‌ها و اصطلاحات خاص و در عین حال روایت خاصی که از منظر من بعد از 60 سال هنوز هست، می‌خواهم بماند و ماندگاری آن برمی‌گردد به اینکه کسانی که آن را می‌خوانند چقدر با آن ارتباط برقرار کنند. یک چیز دیگر را هم در نظر دارم؛ می‌خواهم کسانی که روایت‌های دیگری دارند یا چیزهایی دارند که به طور کلی من یا نمی‌دانم یا نشنیده‌ام برای نوشتن و انتشار آن‌ها تشویق شوند. کشورهای اروپایی بعد از رنسانس جمع آوری کارهایشان را آغاز کرده‌اند مثل افسانه‌های برادران گریم. قصه‌های ما جمع‌آوری نشده و حیف است که از بین برود. در ذهن من هم شمایی از روایت‌هایی که از نیم‌تاج خانم شنیده‌ام هست و سعی کرده‌ام آن‌ها را دوباره به یاد آورده و پیاده کنم. بیشتر دوست دارم خوانندگان هم هرچه شنیده‌اند و به یاد دارند حتی در حد یک پاراگراف یا چند واژه بگویند تا حفظ کنیم و از بین نرود. البته خیلی هم کمک می‌کند که از این روایت‌ها قصه‌های کودکانه را بازنویسی کرد یا از آن‌ها تئاتر درست کرد. یا حتی از آن‌ها برای نوشتن رمان استفاده کرد که این‌ها برمی‌گردد به کسانی که در آن حوزه‌های خاص کار می‌کنند و درگیر این موضوع می‌شوند. خلاصه فواید این قصه‌ها زیاد است.\nراجع به ریشه متل و اینکه چرا به آن متل می‌گویند کار کرده‌اید؟\nخیر. فکر می‌کنم این کار در تخصص کسانی مانند پرویز اذکایی و نیز آنهایی است که زبانشناسی می‌دانند و واژه ها را ریشه‌یابی می‌کنند. من بیشتر خواسته‌ام که این نوع روایتی که نزد من هست حفظ شود.\nاین روایتی را که شما حفظ کرده‌اید و می خواهید بازگو و منتشر کنید با نمونه‌های شهرها یا استان‌های دیگر مقایسه کرده‌اید؟\nاگر آن‌ها را دیده یا پیدا کرده باشم به آن‌ها رجوع کرده‌ام اما یک سری از آن‌ها نیستند یا من ندیده‌ام. اما آن مقایسه که شما می‌گویید باز هم کار فرد دیگری است. این‌که شما انواع روایت‌های مختلف از یک قصه را با هم مقایسه و بررسی کرده و از دل این‌ها آن روایت ریشه‌ای را بیرون بیاوری.\nعنوان کتاب مشخص است؟\nخیر. چون قبلا مجموعه‌ای به اسم گلین‌خانم درآمده نمی‌خواهم اسم این مجموعه را مثلا قصه‌های نیم‌تاج بگذارم که مشابه آن شود. می‌تواند عنوان دیگری داشته باشد اما راوی اول می‌شود نیم‌تاج و راوی دوم منم که بین این دو روایت خیلی تفاوت هست.\nروایت شما چقدر امروزی شده است؟\nسعی کرده‌ام که نشود اما به هر حال زبان تغییرکرده و نوع تعریفی که من می‌کنم در آن هست. سعی کرده‌ام جایی که واژه خاص همدانی در روایت هست آن را به همان شکل بیاورم اما اگر ببینم که مخل درک متن توسط خیلی‌ها می‌شود آن را هم برمی‌دارم. سعی کرده‌ام که روایت مال همدان باشد و اصطلاحات بومی اینجا و حتی نوع گویش شعری در روایت بیاید.با نزدیک به 60 سال دوری من از همدان و از دست دادن گویش همدانی طبیعی است که ایراداتی هم باشد اما من سعی خود را برای حفظ شکل درست و بومی روایت کرده‌ام.\nبرچسب ها: همشهری همدان ، متل های همدان ، ساعد احمدی ،\nنوروز سال 1396 سریالی از تلویزیون پخش می‌شد که بخش عمده آن در روستای هدف گردشگری ورکانه همدان و تعدادی از لوکیشن‌ها نیز در روستاهای تاریخی اشتران تویسرکان و روستای شورین همدان گرفته شده بود....\nنوروز سال 1396 سریالی از تلویزیون پخش می‌شد که بخش عمده آن در روستای هدف گردشگری ورکانه همدان و تعدادی از لوکیشن‌ها نیز در روستاهای تاریخی اشتران تویسرکان و روستای شورین همدان گرفته شده بود. سریال علی البدل به کارگردانی سیروس مقدم و نقش آفرینی بازیگرانی از جمله مهدی فخیم‌زاده، محسن تنابنده و مهدی هاشمی به روی آنتن رفت که از سریال‌های پربیننده نوروز به شمار می‌رفت. اگرچه در متن سریال نامی از روستای ورکانه برده نشده بود اما بر اساس تبلیغات فضای مجازی و با توجه به تیتراژ پایانی سریال انبوهی از گردشگران را از سراسر ایران به این روستا کشاند تا با مردم و بافت سنگی این روستای کم‌نظیر آشنا شوند.\nمسیر گردشگری ورکانه و طبیعت و معماری روستا معمولا در ایام تعطیلات میزبان گردشگران است اما این بار هجوم گردشگران مردم روستا را نیز غافلگیر کرد. برخی از آنها خانه‌های خود را برای اسکان به مسافران کرایه دادند و برخی دیگر در بخش ورودی روستا دکه و غرفه فروش خوراکی و محصولات باغداری ایجاد کردند تا از این فرصت برای درآمدزایی استفاده کنند. ورود انبوه گردشگر به ورکانه دیدگاه‌های موافق و مخالف زیادی را به خود معطوف کرد. برخی آن را مثبت ارزیابی می‌کنند و برخی ورود بیش از حد گردشگر را عامل تخریب روستا می‌دانند.\nورود 3 هزار خودرو به ورکانه\nداود کزازی دهیار روستای ورکانه در پاسخ به این پرسش که وضعیت گردشگری روستا در نوروز 96 را چگونه ارزیابی می‌کند، می‌گوید: همه مردم روستای ورکانه از زیاد بودن تعداد گردشگران شگفت‌زده شدند. فکر می‌کنم بیشتر گردشگرانی که وارد همدان شدند به ورکانه نیز آمدند. مردم همدان نیز استقبال خوبی داشتند. همدانی‌ها در طول سال به روستا می‌آیند، این روزها هم بیشتر از گذشته می‌آمدند.\nوی به آمار ورود گردشگران نوروزی به روستا نیز اشاره کرده و می‌گوید: آماری که داریم براساس قبض‌های پارکینگ است. تا 12 فروردین بیش از 3هزار قبض پارکینگ صادر شده است. این تعداد مربوط به خودروهایی است که در داخل روستا بعد از ورودی پارک کرده‌اند و حدود 2 برابر این تعداد نیز پیش از ورودی ورکانه پارک می‌کنند و ما نمی‌توانیم قبضی صادر کنیم. اگر تعداد سرنشینان هر خودرو را 4نفر در نظر بگیریم بیش از 30 هزار گردشگر به ورکانه وارد شده‌اند.\nدهیار روستای ورکانه با اشاره به مشکل سرویس بهداشتی در روستا می‌گوید: متاسفانه مشکل اصلی روستا آب است. اگر مشکل آب شرب و فاضلاب روستا حل شود 90درصد مشکلات ما رفع خواهد شد. متولی این حوزه آب و فاضلاب روستایی است. بسیاری از منازل آماده پذیرش گردشگر است اما مشکل فاضلاب دارد. سرویس بهداشتی عمومی روستا توسط بنیاد مسکن ساخته شده و نیاز به تعمیر دارد و متاسفانه هنوز تعمیر نشده است. در ایام نوروز مجبور شدیم تانکری روی آن تعبیه کنیم و آب آن را از هتل در حال احداث روستا تامین کردیم. البته هفته دوم سرویس بهداشتی مدرسه را آماده کردیم و مشکلی نبود. کزازی به برنامه‌های دهیاری در سال 96 نیز اشاره کرده و توضیح می‌دهد: امسال ما یک بوستان تفریحی برای اهالی روستا و مسافران احداث خواهیم کرد. بازارچه محلی احداث خواهیم کرد و ایجاد پاکینگ را در برنامه داریم. امیدواریم مسئولان در زمینه مشکل آب نیز با ما همکاری کنند.\nتعامل اهالی روستا و گردشگران\nوی با اشاره به استقبال مردم از گردشگران در ایام نوروز می‌گوید: خوشبختانه مردم استقبال خوبی از گردشگران دارند و در تعطیلات نوروز علاوه بر اقامتگاه بومگردی که اولین اقامتگاه بومگردی استان به شمار می‌رود، حدود 15 خانه آماده پذیرش مسافران بود و مسافران هم استقبال خوبی از این موضوع کردند. مسافران زیادی در این روزها در منازل مردم اسکان داشتند. ورکانه مردم بسیار میهمان‌نوازی دارد و خوشبختانه امسال نیز استقبال خوبی از مسافران داشتند. من فکر می‌کنم اگر امکانات فراهم شود مردم از پس گردشگری برخواهند آمد.\nدهیار ورکانه با انتقاد از ساخت و سازهای ناهماهنگ جدید در بافت تاریخی روستا می‌گوید: دهیاری توان مقابله با این موضوع را ندارد. ما در سال 95 حدود 30 نفر را برای نوسازی معرفی کردیم اما متاسفانه امکان دریافت وام نوسازی وجود ندارد. وقتی مشوقی وجود ندارد کنترل بسیار دشوار است. در گذشته بنیاد مسکن برای نماسازی بومی، 3 میلیون وام بلاعوض پرداخت می‌کرد که دیگر پرداخت نمی‌شود و معماری سنگی روستا در حال آسیب است.\nوی با اشاره به ساماندهی کیوسک‌ها و دکه‌های ورودی روستا می‌گوید: برای این که مردم با درآمدهای حاصل از ورود گردشگران آشنا شوند و متوجه تاثیر اقتصادی آمدن مسافر به روستا باشند هنوز اقدامی نشده است. پس از این که مردم با این مقوله آشنا شدند آنها را به بازارچه های محلی که ایجاد خواهیم کرد انتقال می دهیم.\nکزازی در پایان به تاثیر پخش سریال علی البدل به افزایش گردشگران روستای ورکانه اشاره می‌کند و می‌افزاید: یکی از دلایل افزایش گردشگران پخش سریال علی‌البدل بود این سریال تبلیغ خوبی برای روستای ما بود. اما پیش از آن نیز این روستا به عنوان روستای هدف گردشگری نامگذاری شده بود و گردشگران این روستا را می‌شناختند.\nمحسن خوانساری یکی از اهالی روستا می گوید: تاکنون چنین چیزی سابقه نداشته است. در هفته دوم نوروز ورکانه بسیار شلوغ بود و گردشگرانی از نقاط مختلف به روستا می‌آمدند. کسانی که با دیدن سریال علی‌البدل به روستای ما آمده‌اند دنبال محله‌هایی می‌گردند که در سریال به آنها اشاره می‌شود اما نام‌هایی مانند چشمه قلقل وجود خارجی ندارد. نشانی غلط دادن مردم را سردرگم می‌کند.\nوی اضافه می کند: من نمی‌دانم چرا نامی از روستای ما در سریال برده نشده در حالی که سازندگان این سریال حدود 3 ماه به روستای ما رفت و آمد می‌کردند.\nرضا زراعتکار مقدم کارشناس گردشگری در همدان نگاه مثبتی به شلوغی روستا ندارد. او می‌گوید: نکته اول این است که بخش عمده این شلوغی نتیجه هیجان و پخش یک سریال است. پس ماندگاری گردشگر در روستای ورکانه را نمی‌توان تضمین کرد و پس از پایان پخش این سریال ورکانه نیز از سوی مخاطبان تلویزیون مانند بسیاری از فیلم‌ها فراموش می‌شود. البته نمی‌توان تاثیر آن را انکار کرد اما پایدار نیست.\nاین فعال گردشگری ادامه می‌دهد: نکته مهم‌تر این است که روستا با مشکل زیرساخت روبه‌رو است. تا هفته اول نوروز سرویس بهداشتی ورکانه تعطیل بود، متولی درستی نداشت و گردشگران را عصبانی کرده بود. این روستا پارکینگ ندارد و در همین روزها صدها اتومبیل سرگردان شدند. ورودی روستا که این روزها به عنوان پارکینگ استفاده می‌شود گنجایش چندانی دارد و منظر ورودی روستا را نامناسب کرده است. گردشگر برای دیدن بافت تاریخی روستا می‌آید اما ورودی روستا تبدیل به پارکینگ شده و گردشگران حتی نمی‌توانند یک تصویر و عکس مناسب از آن ثبت کنند.\nزراعتکار مقدم اضافه می کند: مراکزی که به تازگی برای فروش اقلام ایجاد شده موقتی است و تناسبی با معماری روستا ندارد و نظارتی نیز بر این فروشگاه‌ها وجود ندارد. بهتر است محل و بازارچه‌ای با مصالح بومی در کنار روستا ساخته شود تا روستاییان به تولید و فروش صنایع دستی و خوراکی‌های محلی مشغول شوند. این شیوه گردشگرپذیری مطمئنا به هویت روستا آسیب خواهد زد. بهتر است از فرصت ورود گردشگر به ورکانه درست استفاده شود.\nبرچسب ها: گردشگری همدان ، گردشگری ورکانه ، ورکانه ،\nنویسنده: حیدر زند همدان- خبرنگار\nسیزدهمین روز فروردین ماه سال جاری همزمان با روز سیزده به‌در و روز طبیعت، نخستین نشست گردشگری ادبی همدان با حضور تعدادی از اعضای تشکل‌های غیردولتی حوزه میراث فرهنگی از جمله انجمن پویشگران سفر پاک، نبض سبز حیات، شهر من زنده بمان، سعدی‌پژوهی همدان و انجمن توسعه محلی بهارستان برگزار شد....\nسیزدهمین روز فروردین ماه سال جاری همزمان با روز سیزده به‌در و روز طبیعت، نخستین نشست گردشگری ادبی همدان با حضور تعدادی از اعضای تشکل‌های غیردولتی حوزه میراث فرهنگی از جمله انجمن پویشگران سفر پاک، نبض سبز حیات، شهر من زنده بمان، سعدی‌پژوهی همدان و انجمن توسعه محلی بهارستان برگزار شد.\nدر این نشست ابتدا به ظرفیت‌های همدان در زمینه اینگونه گردشگری اشاره و نقاط ضعف و قوت گردشگری ادبی در استان بررسی شد. همچنین در بخش‌هایی از این نشست اهمیت سفرنامه‌نویسی در سفرهای نوروزی و ارتباط آن با گردشگری ادبی مورد تاکید قرار گرفت.\nمعصومه مومنی مدرس دانشگاه و فعال گردشگری در همدان با اشاره به اهمیت گردشگری و نقش این صنعت در توسعه گفت: اهمیت و ارزش و جایگاه گردشگری امروز دیگر بر كسی پوشیده نیست. این صنعت هر روز در حال گسترش است و انواع جدید آن علاوه بر ظهور به مراحل شكوفایی می‌رسد. یكی از این شاخه‌ها گردشگری ادبی است.\nوی با تاکید بر ویژگی‌های گردشگری ادبی ادامه داد: غنای تاریخی و فرهنگی بستر مناسبی برای شكل‌گیری این شاخه از گردشگری است. علاوه بر آن علاقه‌مندی انسان به هنر ذاتی است. ادبیات نیز شاخه‌ای از هنر و مورد پسند طیف وسیعی از مخاطبان است. ضمن اینکه جزو میراث مهم هر ملتی نیز به شمار می‌آید. پیوند صنعت گردشگری با میراث ادبی روندی مثبت برای حفظ و تعادل فرهنگ و ادبیات و داشته‌های این حوزه است.\nمدیرعامل انجمن پویشگران سفر پاک نیز در این باره گفت: تغییر الگوهای رفتاری با بهره‌گیری از آموزش و توانمندسازی در کنار ایجاد بستر و شرایط اقتصادی برای بومیان در مناطق گردشگرپذیر می‌تواند به توسعه پایدار گردشگری کمک کند.\nیلدا خاکباز ادامه داد: بازدید از محل تولد، محل زندگی، محل گردهمایی نویسندگان، فضای داستان و آرامگاه نویسندگان مختلف می‌تواند به مسیر گردشگری ادبی تبدیل شود و ما این ظرفیت را در شهر و استان همدان داریم. تشکل‌ها می‌توانند به عنوان حلقه واسطه بین مردم و دولت این مسیرها را ایجاد کنند و به گردشگران معرفی کنند.\nکاظم سبزی شاعر و روزنامه‌نگار همدانی نیز در این نشست به اهمیت سفرنامه‌نویسی اشاره کرد و گفت: در سفرنامه‌نویسی مهم‌ترین بخش مستندسازی است و نگاه‌ها بنابر تخصص‌ها تفاوت دارد. ما هرچه در سفر ببینیم و بنویسیم در آینده به عنوان سند استفاده خواهد شد. همان‌طور که ما از سفرنامه ناصر خسرو و ابن‌بطوطه استفاده می‌کنیم. چه بسا ما بخواهیم از مسیر این سیاحان به عنوان یک مسیر گردشگری ادبی استفاده کنیم. نصرالله پزشکی مسئول تشکل شهر دوستدار کودک نیز گفت: تشکیل تیم تخصصی برای گردشگری ادبی در همدان بسیار ضروری است. این تیم می‌تواند کمیته‌هایی را برای تحقیق در ایجاد مسیرگردشگری و جذب گردشگر تشکیل دهد. اینگونه گردشگری در همدان مورد غفلت واقع شده است هرچند چندین همایش و برنامه در استان برگزار شده اما نیاز به کار مداوم دارد.\nوی افزود: پرداختن به این حوزه علاوه بر ترویج فرهنگ، معرفی مشاهیر و تقویت هویت ملی در ترویج و رونق صنعت گردشگری نیز اثرات چشمگیری دارد اما لازمه كار فراهم آوردن شرایط و مهیا شدن بستر مناسب است.\nسفر براساس شخصیت‌های شاهنامه\nدبیر انجمن «سرو سایه فکن» به تجربه‌های خود در زمینه گردشگری ادبی اشاره کرد و گفت: مسیرهای ادبی در آثار ادبی کهن از جمله تاریخ بیهقی، سفرنامه ناصر خسرو و شاهنامه آمده است. امروز در کنار بازشناسی این مسیرها می‌توان از ادبیات و فرهنگ عامه مردم برای ایجاد جاذبه گردشگری استفاده کرد.\nحیدر زندی ادامه داد: انجمن سرو سایه‌فکن حدود 4 سال است سفرهایی را براساس نام مکان‌ها و شخصیت‌های شاهنامه برنامه‌ریزی می کند. ما در این مدت توانسته ایم مسیرهایی را در استان‌های یزد، کرمانشاه و سیستان وبلوچستان به گردشگران معرفی کنیم. همدان نیز می تواند از ظرفیت‌هایی مانند میرسیدعلی همدانی، باباطاهر، عین‌القضات همدانی و بوعلی سینا استفاده کند. می‌توان مسیرهایی را طراحی کرد که باید دوستان متخصص در این حوزه برای تحقق آن پیگیر شوند.\nعلی اصغر طاهری خواننده پیشکسوت همدانی پس از اجرای تصنیف‌هایی با همراهی اردشیر محرابی در این نشست به اهمیت هنر و ادب در جذب گردشگر اشاره کرد و گفت: ایران کشوری با پیشینه فرهنگی بسیار است و فرهنگ و هنر می‌تواند جاذبه خوبی برای گردشگری باشد. اجرای شعر و موسیقی در سال هزاران گردشگر را به همدان دعوت می‌کند اما مستلزم برنامه‌ریزی و ایجاد زیرساخت است.\nبرچسب ها: گردشگری ادبی ، گردشگری ادبی در همدان ،\nبا نزدیک شدن نوروز بیشتر هموطنان و هم‌استانی‌ها به فکر سفر و مقصد سفر هستند....\nبا نزدیک شدن نوروز بیشتر هموطنان و هم‌استانی‌ها به فکر سفر و مقصد سفر هستند.\nبرای همدانی‌ها این فرصت هست که در سفر‌های یک روزه از شهرستان‌های اطراف و مناطق دیدنی استان بازدید و آن‌ها را به مسافران نیز معرفی کنند. یکی از نقاط بکر و دیدنی استان شهر کوچک سامن و آثار کم‌نظیر آن است.\nسامن شهر کوچکی است که بین سه شهرستان ملایر، نهاوند و بروجرد قرار گرفته است. سامن از سال 1332 به شهر تبدیل شده و قدمت زیادی دارد اما یک شهر مهاجرفرست است. جمعیت آن چندان رشدی نداشته و حدودا بین 4000 تا 5000 نفر در نوسان است.\nسامن جزو شهر‌های جنوب استان همدان به شمار می‌آید و مراسم شادی، جشن و سوگواری خاص خود را دارد. محصولات محلی این شهر صنایع دستی، سوغات، خشکبار، عسل، خیارشور و شیره است.\nسامن از نظر جغرافیایی و آداب و رسوم به ملایر نزدیک است، اما از نظر گویش تفاوت‌هایی دارد، اگرچه همخوانی‌هایی با فرهنگ ملایر دارد.\nآثار تاریخی سامن نشان از قدمت این شهر دارد. علاوه بر شهر زیرزمینی سامن، یک برج قدیمی به نام خانقلی در مرکز شهر قرار دارد و یک امامزاده که قدمت بنای آن به دوره ایلخانی بازمی‌گردد و به نظر می‌رسد دارای سرداب‌های تاریخی است؛ بنای سنتی با ضریح گره‌چینی که حدود سال 1100 بازسازی شده، یک امامزاده دوقلو به نام‌های سام و حام که به باور ا‌هالی فرزندان حضرت نوح هستند. دو سند مربوط به 200 سال پیش به نام خواب‌نامه وجود دارد که در آنها از این امامزاده ها نام برده شده است. برخی گفته‌اند وجه تسمیه سامن امامزاده‌ها هستند. گفته می‌شود سلمن همان سامین یا دو سام بوده که بعد‌ها به شکل سامن درآمده است.\nمردم محلی افسانه‌های زیادی را به شهر زیرزمینی سامن نسبت می‌دهند. از جمله معتقدند در زیر مجموعه باستانی سامن کانال‌هایی بوده که از طریق آنها با اسب تا نهاوند می‌رفته‌اند و راهی زیرزمینی از سامن تا کوه یزدگرد که خرابه‌هایی از دوران گذشته در آن وجود دارد و مشرف به منطقه است . در گویش محلی به مجموعه زیرزمینی سامن زاغه گفته می‌شود.\nدرباره ویژگی‌ها و جاذبه‌های شهر زیرزمینی سامن بار‌ها شنید‌ه‌ایم اما تا کسی از این مجموعه بازدید نکند به عظمت و ویژگی‌های آن پی نمی‌برد. مجموعه سامن سال 1384 در یکی از حفاری‌های شرکت مخابرات به طور اتفاقی شناسایی شد. ابتدا راهرو باریکی کشف شد که پر از خاک بود. از همان زمان با حضور زنده‌یاد مسعود آذرنوش محل ایجاد ترانشه که در وسط خیابان قرار داشت مسدود و ایمن‌سازی شد و ورودی به سمت پیاده‌رو انتقال داده و کارگاه اول کنار مخابرات برپا شد.\nامروز بخش مرکزی محوطه باستانی شهر زیرزمینی سامن کاوش شده است و هرچند بدون هماهنگی مسئولان میراث فرهنگی بازدید از آن امکان‌پذیر نیست و عموم مردم نمی‌توانند از این محوطه بازدید کنند اما برای گروه‌های علمی قابل بازدید است. شهر زیرزمینی سامن مجموعه‌ای شگفت انگیز است.\nمعماری هزار توی دستکند که از گذشته‌ها و آیین‌های آن حکایت می‌کند، اتاق‌ها و فضا‌هایی تودرتو که همگی به هم راه دارند و شبیه هم هستند.\nبازدیدکنندگان بدون راهنما گاهی راه را گم می‌کنند و به دلیل شباهت فکر می‌کنند یک مسیر همان مسیر قبلی است. به نظر می‌رسد برخی مجموعه‌ها قرینه هستند.\nمجموعه‌ها از طریق تونل‌هایی که به زحمت می‌شود در آن ها راه رفت به هم متصل است که باید به صورت نشسته از آن‌ها گذشت. برای مسدود کردن مجموعه‌ها دریچه‌هایی وجود دارد که مانند تنور است. گفته می‌شود اگر در یک مجموعه روی دریچه یک درپوش سنگی قرار داده شود به هیچ وجه قابل نفوذ نیست. به نظر می‌رسد برای تامین امنیت، ورود و\nخروج اضطراری از این نقاط صورت می‌گرفته است. این دریچه‌ها مجموعه‌های بالا را به طبقه پایین وصل می‌کنند و نقطه تلاقی دو بخش محسوب می‌شوند.\nدر کنار بیشتر اتاق‌ها سازه‌هایی وجود دارد که شباهت زیادی به آخور احشام دارند و اگرچه شبیه آخورند اما هیچ اثری از فضولات حیوانی تاکنون در آن‌ها به‌دست نیامده تا دلیلی بر این مدعا باشد. به درستی نمی‌توان گفت از این سکو‌ها چه استفاد‌ه‌ای می‌شده است.در بخشی از مجموعه بوی رطوبت و فاضلاب بازدیدکنندگان را آزار می‌دهد. مهم‌ترین کشف در این مجموعه که در سال 1394اتفاق افتاده کشف قنات و وجود آب در زیر زمین است. این مجموعه قنات بسیار سالمی دارد اما متاسفانه فاضلاب شهری را درون این قنات پرآب ر‌ها کرد‌ه‌اند و بوی تعفن درزیر زمین پیچیده است. گاهی در برخی اتاق‌ها و راهرو‌های کهن با لوله‌های فلزی و سیم‌های پیچ درپیچ روبه‌رو می‌شوید که تناسب و زیبایی این فضای کهنه و زیبا را به هم زده‌اند. این عناصر زائد مربوط به سیستم آبرسانی و مخابرات شهر هستند که آسیب بسیاری به این مجموعه زده‌اند. گفته می‌شود محوطه زیرزمینی سامن بیش از 10 هکتار است و به طور کامل شناسایی نشده است.\nبرچسب ها: همشهری همدان ، سامن ،\nپیمانکاری؛ بلای جان میراث فرهنگی\nنوشته شده توسط: حسین زندی نوع مطلب :مشاغل ،روزنامه همشهری ،گردشگری ،میراث فرهنگی ،\nروزهای گذشته در بدنه مدیریتی اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تغییراتی رخ داده است. یکی از تغییرات جایگزینی احمد ترابی با بهرام توتونچی در معاونت میراث فرهنگی این اداره بود....\nروزهای گذشته در بدنه مدیریتی اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تغییراتی رخ داده است. یکی از تغییرات جایگزینی احمد ترابی با بهرام توتونچی در معاونت میراث فرهنگی این اداره بود. تخصص توتونچی معماری بود اما بر اساس سال‌ها حضور در این معاونت یکی از نیروهای کارشناس و با تجربه این حوزه به شمار می‌آمد. ترابی نیز باستان‌شناس است اما از معاونت سرمایه‌گذاری آمده است. حال این نیروی تازه نفس می‌تواند به کارهای زمین مانده میراث فرهنگی جامه عمل بپوشاند یا نه؟ یا برای جلوگیری از بلندمرتبه‌سازی در رینگ اول شهر چه برنامه‌ای دارد؟ زمان مشخص خواهد کرد. او در این گفت‌وگو به طور مشخص از برنامه‌های خود برای مرمت میراث فرهنگی می‌گوید.\nاز شرایط فعلی معاونت میراث فرهنگی بگویید.\nمن از خدمات گذشته مهندس بهرام توتونچی تشکر می‌کنم. همانگونه که آگاهی دارید در چند سال گذشته اعتبارات معاونت میراث فرهنگی بسیار بسیار محدود بوده و هرکسی به غیر از مهندس توتونچی با این وضعیت اعتبارات کار خاصی از دستش بر نمی‌آمد.\nاز مشکلات حوزه مرمت در استان بگویید.\nمیراث فرهنگی زیرساخت گردشگری تاریخی است. دولت موظف است در جهت توسعه بخش فرهنگی هزینه و بعد بهره‌برداری کند. یکی از ضربه‌هایی که در سال‌های اخیر به میراث فرهنگی به ویژه در بحث مرمت وارد شد، پیمانی کردن اجرای پروژه‌ها بود. بدین معنی که پروژه‌های مرمتی را به پیمانکار سپردند، به افرادی که تخصص کافی نداشتند در حالی که باید آثار تاریخی و باستانی توسط کارشناسان زبده خود میراث فرهنگی به صورت امانی مرمت شود و پیمانکاری در میراث فرهنگی سم است.\nنیروهای امانی چه تفاوتی با نیروهای پیمانی این حوزه دارند؟\nبرای اینکه کار مرمت به کارشناسان به صورت امانی سپرده شود اداره میراث فرهنگی باید نیروهای انسانی متخصص جذب کند. در گذشته میراث فرهنگی در زمینه مرمت نیروهایی را آموزش داده بود و از آنها استفاده می‌کرد و نظارت درستی هم انجام می‌داد. 4نفر بین نیروهای پیمانی پیدا نمی‌کنید که بتوانند ساروج را که یکی از مصالح قدیمی است تهیه کنند. متاسفانه با پیمانی کردن، نیروهای باتجربه کنار رفتند و جایگزین ندارند.\nمزیت اصلی کار امانی چیست؟\nپیمانکاران از طریق مزایده پروژه‌ای را می‌گیرند و کار می‌کنند و می‌روند. اما وقتی به صورت امانی انجام شود نیروهای متخصص مرمت آثار مردم شناس و باستان‌شناس را در مراحل مرمتی به کار می‌گیرند. کار مرمتی را نمی‌توان به دست غیر داد. حتی من که حدود 27 سال است در میراث خدمت می‌کنم و علاقه بسیاری به این حوزه دارم اگر پس از بازنشستگی بروم دنبال پیمانکاری به سود نگاه می‌کنم و ارزش اثر مد نظر من نیست.\nشما که 27 سال است در میراث فرهنگی هستید، چرا وقتی اجرای پروژه‌ها از امانی به پیمانی تغییر می‌کرد اعتراض نکردید؟\nآن زمان همراه تعدادی از کارشناسان این حوزه نامه‌نگاری و اعتراض کردیم که این کار صورت نگیرد اما متاسفانه ترتیب اثر ندادند. کار فرهنگی را نمی‌توان فروخت، کار فرهنگی را باید دولت برعهده بگیرد. در این سال‌ها ضربه بزرگی به بدنه میراث وارد شده و من با رگ و پوستم آن را لمس می‌کنم. با این روش تا دو دهه بعد نه نیروی متخصص خواهیم داشت نه بنای قدیمی. همه از بین خواهد رفت.\nبرنامه شما در معاونت چیست؟\nیکی از مشکلات مهم میراث فرهنگی استان ما در شهرستان‌هایی است که بافت تاریخی داریم.در 4شهرستان دارای بافت تاریخی ما طرح جامع مرمتی نداریم و بر اساس نظر شورای فنی تصمیم می‌گیریم. اما اگر طرح جامعی تهیه شود هر مدیر و معاونی که به این نهاد بیاید بر اساس طرح جامع تصمیم می‌گیرد. یکی از اولویت‌های کاری من این است که علاوه بر تهیه طرح جامع مرمتی برای بناها نیز طرح مرمتی داشته باشیم. اگر به طور مثال طرح مرمتی برای بنای آرامگاه بوعلی داشته باشیم هر مسئولی بخواهد آن را مرمت کند بدون اعمال سلیقه شخصی و بر اساس طرح کار خواهد کرد. این طرح در شورای فنی استان تهیه و تایید می‌شود سپس در شورای فنی مرکز تایید و سپس کاربردی می‌شود.\nدر حال حاضر طرح‌های در حال اجرا را چگونه مدیریت خواهید کرد؟\nبرای اینکه کار دوباره از شیوه پیمانی به شیوه امانی برگردد زمان زیادی لازم است اما تلاش خواهیم کرد بر اساس ظرفیت‌های موجود پروژه‌های خاص را امانی انجام دهیم. به طور مثال گنبد علویان بنای بسیار شاخصی است. این بنا را نمی‌توان به هر مرمتگری سپرد و باید نظارت بسیار دقیقی صورت بگیرد و نیروهای متخصص مورد اعتماد کار کنند. برنامه من این است که معماران حوزه مرمت را به دو بخش مشاوران و معماران باتجربه تقسیم کنیم و بر اساس نیاز پروژه‌ها را به اینان بسپاریم. باز هم دست ما بسته است که از طریق مناقصه پروژه‌ها را واگذار می‌کنیم و هر کس قیمت پایین‌تری داد پیروز می‌شود و کیفیت چندان در این روش مهم نیست. بناهای ما مانند هندوانه نبریده است، وقتی بریده شد و وارد بنا شدیم متوجه می‌شویم چه ویژگی‌هایی دارد و بدون ورود و کار کردن نمی‌توان به نتیجه مطلوب رسید.\nپایش و نظارت شما بر پروژه چگونه خواهد بود؟\nبا مدیرکل میراث فرهنگی استان صحبت کرده‌ایم که قرار است چند نیروی باتجربه که در حوزه مرمت تخصص دارند به معاونت ما افزوده شود و هم ناظر و هم کارشناس مرمت در هر شهرستان داشته باشیم.\nبناهایی که خطر تخریب آنها را تهدید می‌کند و مالکان همراهی نمی‌کنند چه آینده‌ای دارند؟\nاز لحاظ قانونی بخش حقوقی ما وارد خواهد شد تا بناهایی را که برای آنها احتمال خطر وجود دارد با حکم قضایی مرمت کنیم. البته به دنبال این هستیم که تعامل بیشتری با مالکان داشته باشیم تا این اتفاق نیفتد. همانطور که گفتم نیاز به اعتبار دارد و دولت باید اعتبارات میراث فرهنگی را فرهنگی ببیند و به عنوان زیرساخت به آن توجه کند. بناهای تاریخی از زیرساخت‌های گردشگری هستند و باید توجه بیشتری به آن‌ها شود.\nبرای افزایش تعامل با شهرداری و استانداری چه برنامه‌هایی دارید؟\nما تعامل کمتری با این نهادها داریم و همراه نیستند. ما تلاش می‌کنیم شهرداری بافت شکل بگیرد تا بسیاری از مشکلات حل شود. اما شهرداری می‌گوید در چارت ما پیش‌بینی نشده است. اگر این اتفاق بیفتد تعامل بیشتر می‌شود و بناها نجات پیدا می‌کند. باید شهرداری به مسائل درآمدی کمتر توجه کند تا میراث حفظ شود. میراث فرهنگی متعلق به همه مردم و همه نهادهاست. اداره ما وظیفه برنامه‌ریزی و نظارت دارد اما برای حفظ میراث همه نهادها باید دست به دست هم بدهند.\nبرچسب ها: همشهری همدان ، میراث در خطر همدان ، معاونت میراث فرهنگی همدان ،\nگردشگران به « امزاجرد» می‌روند\nبه زودی دومین اقامتگاه بومگردی استان همدان در روستای امزاجرد راه اندازی می‌شود. روستای امزاجرد یکی از روستاهای دهستان هگمتانه از بخش مرکزی شهرستان همدان و در فاصله 15 کیلومتری این شهر است. شهرام اسماعیل زاده از علاقه‌مندان به گردشگری، خانه پدری خود را به اقامتگاه بومگردی تبدیل کرده است که از نوروز 1396 به بهره برداری خواهد رسید. به بهانه راه‌اندازی دومین اقامتگاه بومگردی استان با این جوان کارآفرین گپ و گفتی داشتیم که در پی می‌آید....\nبه زودی دومین اقامتگاه بومگردی استان همدان در روستای امزاجرد راه اندازی می‌شود. روستای امزاجرد یکی از روستاهای دهستان هگمتانه از بخش مرکزی شهرستان همدان و در فاصله 15 کیلومتری این شهر است. شهرام اسماعیل زاده از علاقه‌مندان به گردشگری، خانه پدری خود را به اقامتگاه بومگردی تبدیل کرده است که از نوروز 1396 به بهره برداری خواهد رسید. به بهانه راه‌اندازی دومین اقامتگاه بومگردی استان با این جوان کارآفرین گپ و گفتی داشتیم که در پی می‌آید.\nتاریخچه روستا بگویید.\nاز تاریخ روستا مدرکی در دست نیست اما به گفته قدیمی‌ها قدمت این روستا به زمان یزدگرد سوم برمی‌گردد که در آن زمان نام روستا مزداگرد بوده، مزدا به معنی خدای خوبی‌ها و گرد در زبان پارسی باستان به معنای شهر است.\nظرفیت‌های گردشگری روستا از لحاظ تاریخی و طبیعی چه مواردی هست؟\nاز لحاظ تاریخی پل قدیمی آق کرپی، حمام قدیمی، مسجد کهنه و بناهای کوره‌های پخت آجر در ورودی روستا و نیز جاذبه‌هایی طبیعی همچون باغ‌های مرغوب، طبیعت و دشت زیبا در فصل بهار جذابیت ویژه‌ای دارد.\nپدیده اقامتگاه بومگردی در ایران مسأله جدیدی است. شما چگونه با آن آشنا شدید؟\nمن قبلا طرحی مشابه اقامتگاه بومگردی را داشتم. در مرحله تحقیق بودم که با اقامتگاه‌های بومگردی روستایی آشنا شدم. از آنجا که علاقه زیادی به این نوع زندگی داشتم و از زندگی کردن در طبیعت لذت می‌بردم این علاقه باعث شد بتوانم به احیای بنا و ایجاد اقامتگاه که کار بسیار پرزحمتی هم هست وارد شوم.\nچه شد که به فکر ایجاد اقامتگاه بومگردی در امزاجرد افتادید؟\nاز آنجا که روستای امزاجرد روستای پدری‌ام بود یکی از گزینه‌های اصلی من بود. من روستاهای زیادی را گشتم اما خانه یا روستایی را که با معیارهای من همخوانی داشته باشد در آنها پیدا کردم.\nاین دومین اقامتگاه بومگردی استان است. فکر می‌کنید برای توسعه این نوع اقامتگاه چه ضرورت‌هایی وجود دارد؟\nالبته اولین مساله تامین سرمایه است. از آنجا که این طرح در خانه‌های قدیمی روستایی اجرا می‌شود نیاز به هزینه زیادی برای بازسازی، بهسازی و مقاوم‌سازی دارد و مورد دیگر تسهیل گرفتن مجوز است که بسیار زمانبر است. پرداخت تسهیلات کمک بسیار مهمی است.\nمراحل و مشکلاتی که در گرفتن مجوز داشتید چه بود؟\nطبییعتا مراحلی هست که باید از لحاظ قانونی طی و انجام شود اما زمانبر بودن و ناهماهنگ بودن اتوماسیون اداری باعث طولانی‌تر شدن کار در بعضی ادارات می‌شود که امید است با حمایت‌های مسئولان گرفتن مجوز نیز تسهیل شود.\nبه کسانی که می‌خواهند به دنبال ایجاد خانه بومگردی بروند چه پیشنهادی دارید؟\nاگر علاقه دارند وارد این کار بشوند باید برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشند. مثلا مراحل گرفتن مجوز من بیشتر از 6 ماه طول کشید که باعث به هم خوردن برنامه‌های من و ایجاد مشکلاتی شد. به دوستانی که می‌خواهند وارد این کار بشوند این توصیه را دارم که حتما قبل از شروع کار درباره مراحل آن تحقیق کنند و با مسئولان و متخصصان مشورت کنند.\nفکر می‌کنید مشتریان شما بیشتر گردشگران داخلی هستند یا خارجی؟\nدر سال‌های اول البته داخلی اما چشم‌انداز ما در کنار گردشگران داخلی جذب گردشگران خارجی نیز هست.\nآیا استان همدان برای چنین اقامتگاه‌هایی مناسب است؟ چه تفاوت‌هایی با سایر استان‌ها دارد؟\nالبته. بسیار مناسب است، مشکلاتی هم نسبت به شهرهای دیگر وجود دارد؛ مثلا سرمای زمستان باعث فصلی شدن این صنعت در همدان شده است. برنامه‌ها و زیرساخت‌ها نیز همت و برنامه‌ریزی مدیران شهر را می‌طلبد؛ مثلا برگزاری جشنواره‌ها و جشن‌هایی مثل جشن برداشت محصول که باعث جذب گردشگر می‌شود.\nتعامل شما با خانه بومگردی ورکانه چگونه است؟\nهمکاری نزدیکی داریم مثلا در نمایشگاه بین‌المللی گردشگری غرفه مشترک داشتیم و در آینده نزدیک قرار است همکاری‌های زیادی داشته باشیم.\nجامعه محلی مردم روستا چه برخوردی با شما دارند؟\nبرخوردهای دوگانه‌ای وجود دارد. مسئولان روستا (دهیار و شورا) بسیار استقبال و کمک‌های فراوانی به من کردند. همچنین خیلی از اهالی روستا کمک و حمایت و در زمینه بازسازی یاری کردند. اما عده‌ای با این صنعت غریبه هستند. البته به رسم روستا بسیار مهمان نوازند و کمک‌های شایانی می‌کنند اما امید است که با تلاش مسئولان و مردم این روستا تبدیل به روستای گردشگری شود.\nویژگی اقامتگاه شما چیست؟\nساختمان اقامتگاه بنایی قدیمی و بسیار زیبا است که در محله قدیمی روستا قرار دارد. بیشتر بناهای قدیمی در روستا حفظ شده است. فاز دوم طرح راه‌اندازی بازارچه محلی است تا محصولات صنایع دستی روستا را مستقیم به فروش برسانیم. ایجاد کارگاه‌های خانگی صنایع دستی در روستا را هم مدنظر داریم که البته در خود اقامتگاه نمونه‌ای برای بافت گلیم ایجاد کرده‌ایم.\nفکر می‌کنید گردشگران از چه چیز در خانه شما استقبال کنند؟\nجنبه‌های متفاوتی وجود دارد؛ مثل نقالی، شاهنامه‌خوانی و برگزاری مراسم، چیدن گیاهان دارویی و گرفتن عرقیات گیاهی که هر کدام به تنهایی خود جذابیتی خاص را داراست.\nخانه بومگردی امزاجرد چقدر می‌تواند در معرفی روستا مفید باشد؟\nبسیار موثر است. کسی از من نشانی بخواهد اول اسم روستا را می‌گویم بعد اقامتگاه را معرفی می‌کنم و هر کس یک‌بار به این اقامتگاه بیاید نمونه‌ای از مهمان‌نوازی کل روستا را تجربه می‌کند.\nآیا ایجاد اقامتگاه در روستا می‌تواند اشتغال‌زایی کند؟\nبله، ایجاد یک اقامتگاه در روستا نیازمند نیروهای محلی برای انجام کارهای اقامتگاه است و همچنین در بیرون اقامتگاه اشتغال غیرمستقیم ایجاد می‌کند. به این صورت که یک گردشگر وقتی به روستا می‌آید برخی از نیازهای خود را از بیرون از اقامتگاه تهیه می‌کند مانند سوغاتی و صنایع دستی یا برای گشت و گذار از خودروهای محلی استفاده می‌کند و موارد بسیار زیاد دیگر.\nدر چشم‌انداز شما اقامتگاه بومگردی مزداگرد در کل چند شغل به صورت مستقیم و غیرمستقیم ایجاد می‌کند؟\nپیش‌بینی ما پس از اجرای فاز دوم اقامتگاه ایجاد بیش از 20 شغل در قالب کارهای مربوط به اقامتگاه و صنایع دستی است که به صورت کارگاه‌های خانگی صنایع دستی و ایجاد بازارچه فروش محصولات و مانند اینها است.\nبرچسب ها: همشهری همدان ، دومین اقامتگاه بومگردی همدان ،\nدستی بر نقش فرش\nنوشته شده توسط: حسین زندی نوع مطلب :مشاغل ،روزنامه همشهری ،میراث فرهنگی ،صنایع دستی ،\nیکی از هنرمندان عرصه فرش همدان که همچنان حرفه خود را رها نکرده محمود گیلانی طراح و نقشه‌کش فرش است. او فرزند «محمد گیلانی» و متولد21مهر 1336 در همدان است...\nیکی از هنرمندان عرصه فرش همدان که همچنان حرفه خود را رها نکرده محمود گیلانی طراح و نقشه‌کش فرش است. او فرزند «محمد گیلانی» و متولد21مهر 1336 در همدان است. بیش از 30 سال است در حجره کوچک خود در بازار همدان به این پیشه مشغول است. گیلانی نه‌تنها با مشکلات کنار آمده و درحال نقش آفرینی و نقشه کشی است بلکه تلاش می‌کند شاگردانی را آموزش دهد تا کار او را ادامه دهند. گفت‌وگوی همشهری با این طراح فرش را می‌خوانید.\nچگونه به این هنر وارد شدید؟\nمن پدر این پیشه هستم و 30 سال است در این کار مشغولم.\nچرا به شما گیلانی می‌گویند؟\nریشه و اصالت ما همدانی است، حال چرا به ما گیلانی می‌گویند، نمی‌دانم اما نسل‌هاست در همدان هستیم.\nاز ابتدا در کار طراحی بودید؟\nمن طراحی را از کودکی آموختم. به مدت 7 سال از سال 60 تا 67 به صورت حق‌التدریس و مدتی هم پیمانی کار کردم. اما معلمی را رها کردم و به پیشه پدر برگشتم. بعدها مدتی هم از سال 1380تا 84 در دبیرستان دخترانه فرزانگان فامنین طراحی و نقوش درس دادم.\nهنوز شاگرد دارید؟\nدانش‌آموزان هنرستان‌ها باید 120 ساعت کار عملی بگذرانند. تابستان‌ها دانش‌آموزان را به اینجا می‌فرستند تادوره را در اینجا بگذرانند. همکاری با هنرستان تجسمی همدان را ادامه دادم و آنها دانش‌آموزان خود را به اینجا می‌فرستند. من طراحی سنتی می‌کنم و تعدادی شاگرد و کارآموز دارم که به صورت رایگان به آنها آموزش می‌دهم. به شرطی آموزش می‌دهم که بعد از یادگیری برای من کارکنند و حقوق دریافت کنند.\nپدرتان در همین حجره کار می‌کرد؟\nپدر من 50 سال در همین حجره بود. اولین کسی که برق را به این کاروانسرا آورد پدر من بوده است. جدم هم بازاری بوده است.\nاز استادان قدیم این کار یا از استادان پدر کسی را به خاطر دارید؟\nاستادان پدر من میرزا شهاب کوثری و میرزا اسحاق ایرانپور بودند. پدرم در شرکت فرش هم کار کرده است. وی زمان مستر سیمون آمریکایی در شرکت فرش بود. آن زمان میرزا شهاب کوثری طراح بود و پدر من نقشه‌کشی و رنگ می‌کرد و نقطه چین ماهری بود.پدرم پس از اینکه از شرکت فرش بیرون می‌آید به نزد میرزا اسحاق ایرانپور می‌رود و طراحی، رنگ‌آمیزی و نقطه چینی را نزد او کامل یاد می‌گیرد و مستقل می‌شود. پس از آن افراد زیادی را آموزش می‌دهد، نقشه‌کش‌های معروف همدان از جمله آصادق، علی‌اصغر ملکی که دایی من بود، احمد رحیمی و چند نفر دیگر.\nمنظور از نقطه‌چین در نقشه فرش چیست؟\nپس از این که طرح و کسی که مسئول رنگ‌آمیزی است کارش را انجام داد، نقطه‌چین عیب طراح را می‌گیرد. یعنی تمامی خط‌های اضافه را رفع می‌کند و گل و برگ‌ها را به چارچوبی به نام ایلمه هدایت می‌کند تا بافنده بتواند راحت ببافد.\nاز دوران کار با پدر چه خاطره‌ای دارید؟\nآنقدر کار زیاد بود که شاگردها در شب‌های بهار و تابستان به خانه ما می‌آمدند و تا 12 شب کار می‌کردند. خانه ما در محله قاشق‌تراشان بود و حیاط قدیمی و بزرگی به مساحت حدود 300 متر داشت. مادرم پیش از آمدن پدر و شاگردها حیاط را آب‌پاشی می‌کرد، میز پدر را می‌چید و رنگ‌ها را روی میز قرار می‌داد، شام آنها را می‌داد و تا نیمه شب کار می‌کردند. فردا صبح که به کاروانسرا می‌آمدیم مقابل در حجره مثل مطب دکترها مشتری‌ها صف می‌کشیدند تا نقشه ببرند. ماه بهمن که می‌شد مشتری‌ها را جواب می‌کردیم و برای سال بعد سفارش قبول می‌کردیم. اسامی مشتری‌ها را در دفتر جدیدی می‌نوشتیم و سفارش می‌گرفتیم و سال بعد می‌آمدند و کارها را می‌بردند.\nخودتان هم فرش می‌بافتید؟\nآنقدر کار زیاد بود که در هر خانه یک یا چند دار قالی برپا بود. در خانه ما 2 دار قالی بود و مستاجرها هم فروش می‌بافتند. در روستاها هم که تقریبا همه قالیباف بودند. فرش همدان بنام بود. امروز فقط اسم فرش همدان مانده است. امروز شما نمی‌دانید درجایی که دار قالی برپا شده به چه منظور است. امکان دارد خانمی برای بیمه ثبت‌نام کرده و برای اینکه بیمه او قطع نشود باید دار قالی برپا کند آن هم نه نقشه بزرگ بلکه تابلو فرش یا پشتی یا نیم‌زرع و دو زرعی می‌بافد.\nعلت کمرنگ شدن فرش دستباف همدان چیست؟\nچند دلیل باعث شد فرش دستباف از بین برود. آپارتمان‌نشینی و فرش ماشینی مهم ترین آنهاست. دیگر کسی وقتش را برای بافت فرش صرف نمی‌کند، چرا که نتیجه‌اش نخریدن است. من 16 دار فعال دارم که در روستاهای مهدی آباد، برفجین و قهرد سفلی می‌بافند. هرچه بافته اند جمع کرده‌ام و خانه‌ام مثل سمساری شده است.\nچه طرح‌هایی را می‌بافید؟\nنقشه‌ها را خودم طراحی می‌کنم. بیشتر نقشه‌های گلدانی است. هر طرحی می‌زنم 2 تا قالی هم براساس طرح سفارش می‌دهم می‌بافند. نقشه‌های مختلفی از جمله بیجار و نقشه‌های بته کردستانی نیز کار کرده‌ام.\nمهم‌ترین کارتان از نظر خودتان چیست؟\nنقشه فرش پازیریک را کار کردم. فرش پازیریک سال‌ها پیش از زیر برف در شوروی پیدا شد. حالا هم در موزه نگهداری می‌شود. بخشی از این فرش پاره شده و از بین رفته است. از آلمان به من سفارش دادند و عکس فرش را برای من فرستادند. ابعاد آن 2 مترو 5 در 2 متر و 10 سانتی‌متر به صورت مربع است و روی 110 رج بافته شده است. پس از اینکه طراحی کردم، فرستادم مورد قبول واقع شد سپس رنگ‌آمیزی کردم. این اتفاق سال 1372همزمان شد با جشنواره‌ای در موزه فرش تهران که‌من هم کار فرستاده بودم و برگزیده شد. با دخترم به جشنواره رفتیم چشمم به فرشی افتاد که از روی پازیریک توسط تبریزی‌ها بافته شده بود اما ریزبافت بود و اندازه پازیریک نبود. نمی‌توانستیم عکس بگیریم. من و دخترم مشخصات را نوشتیم برگشتیم و نقشه را تکمیل کردم.\nبافت آن هم در همدان بود؟\nاین فرش را سفارش دادم گفتند چله آن هم باید پشم باشد. رفتم سراغ حاج آقا ملونی که قدیم ریسندگی هم داشت. چله‌کشی کردند و در محله جوادیه همدان بافتند. تقریبا شبیه پازیریک اصلی شد و فرستادم آلمان بعدها طرح پازیریک را به صورت گرد و مدور کشیدم که در روستای برفجین بافتند و هنوز آن را نگه داشته‌ام.\nبه جز پازیریک طرح قدیمی دیگری کار کرده اید؟\nیک بار تکه‌ای از فرش زرع و نیم قم برای من آوردند که از مواد گیاهی رنگرزی شده بود اما صاحبانش ارزشش را نمی‌دانستند و چون بین وراث افتاده بود تکه‌تکه شده بود. یکی از وارثان این تکه را برای من آورده بود که من نقشه آن را بکشم من طراحی کردم و در اندازه 2 زرع کشیدم که اندازه آن 1/20 در2/20 سانتی‌متر می‌شود. من یک نقشه هم برای خودم کشیدم و سفارش دادم برایم بافتند. معمولا از طرح‌های کمیاب یک نمونه هم برای خودم می‌بافم.\nگذشته فرش همدان\nشهر همدان یكی از مراكز اصلی تجارت فرش در منطقه غرب ایران بوده و بسیاری از فرش‌های مركز و غرب ایران به‌ویژه بافته‌های نواحی مختلف استان همدان از این شهر روانه كشورهای عربی و اروپایی می‌شد. به دلیل وجود چنین بازاری هزاران نفر از مردم استان از راه مشاغل مرتبط با فرش بافی و فراورده‌های این صنعت روزگار می‌گذراندند. اما در 3دهه گذشته فرش دستباف همدان در سایه مدیریت و برنامه‌ریزی نادرست در معرض تهدید و تقریبا در حال نابودی است. در سایه همین نگرش بازارهای سنتی كه با شكل‌گیری ساختار و هویت شهری پیوند داشته از بین رفته است.\nدوران اوج فرشبافی در همدان روبه فراموشی است.اگر در خانه‌ای روستایی یک دارقالی برپا باشد بر اساس نقشه‌های جدید فرش تبریز و مصالح غیربومی بافته می‌شود که این در کنار فرش ماشینی از اصلی‌ترین دلایل از بین رفتن فرش دستباف همدان است. با کمرنگ شدن صنعت فرش استان حرفه‌های مرتبط با آن نیز در حال از بین رفتن است؛ ریسندگی، چله کشی و نقشه کشی از آن جمله است.\nبرچسب ها: همشهری همدان ، هنرمندان همدان ، فرش همدان ، نقشه فرش همدان ،\nحیات در قنات‌های همدان\nمدیر مركز بین المللی قنات و سازه‌های آبی ایران هفته گذشته در سفر به همدان از قنات قدیمی روستای قاسم‌آباد بازدید کرد. علی‌اصغر سمساریزدی در این بازدید عنوان کرد همه قنات‌های همدان که در چند سال گذشته کور شده‌اند قابل احیا هستند اما این اتفاق مهم نیاز به عزم مسئولان و همکاری شهروندان دارد....\nمدیر مركز بین المللی قنات و سازه‌های آبی ایران هفته گذشته در سفر به همدان از قنات قدیمی روستای قاسم‌آباد بازدید کرد. علی‌اصغر سمساریزدی در این بازدید عنوان کرد همه قنات‌های همدان که در چند سال گذشته کور شده‌اند قابل احیا هستند اما این اتفاق مهم نیاز به عزم مسئولان و همکاری شهروندان دارد.\nسمساریزدی مولف کتاب« قنات زارچ» است که به تازگی برگزیده بخش بزرگسال در شاخه تاریخ، جغرافیا و باستان‌شناسی جشنواره خوارزمی شد و جایزه خود را از دست رئیس جمهوری دریافت کرد. تلاش‌های سمسار یزدی موجب شد تا پشتوانه لازم برای ثبت قنات زارچ یزد و 10 رشته قنات دیگر در ردیف میراث جهانی فراهم شود.\nمسئولان روستای قاسم‌آباد نیز امیدوار هستند با استفاده از تجربه‌های این دانشمند ایرانی شرایط ثبت ملی قنات قاسم آباد فراهم شود. او بر این باور است که قنات قاسم‌آباد ظرفیت خوبی برای گردشگری دارد.گفت‌و‌گوی ما با سمساریزدی را در ادامه می‌خوانید.\nمرکز بین‌المللی قنات و سازه‌های آبی ایران تنها مربوط به یزد است یا در سایر نقاط هم شعبه دارد و خدمات‌رسانی می‌کند؟\nبرای آوردن مرکز بین‌المللی قنات و سازه‌های آبی به ایران سال‌ها تلاش کردیم تا یونسکو را متقاعد کردیم این مرکز به ایران بیاید چون مدعیان زیادی از جمله عمان دنبال آن بودند، پول هم خرج می‌کردند اما با پیگیری ما یونسکو پذیرفت که به ایران بیاید. سپس متقاعدشان کردیم مرکز را به یزد ببریم چون در یزد فناوری‌های مرتبط با قنات بیشتر وجود دارد.\nتفاوت قنات‌های کویری و کوهستانی در چیست؟\nچند تفاوت عمده بین قنات‌های کوهستانی با قنات‌های دشتی یا کویری وجود دارد. در قنات‌های دشتی به دلیل این‌که شیب زمین کم است و سطح آب زیرزمینی در عمق بیشتر است، معمولا قنات نیز طول بیشتری دارد. مثلا قنات زارچ در استان یزد که به ثبت جهانی رسیده بیش از 85 کیلومتر طول دارد اما قنات‌های کوهپایه‌ای یا کوهستانی معمولا به علت این‌که زودتر به سفره‌های زیرزمینی می‌رسیدند و شیب بیشتری داشتند، طول کمتری دارند. قنات‌هایی که عمق بیشتری دارند در زمان حفر نیازمند فناوری پیشرفته‌تر و بیشتری بودند اما قنات‌های کوهستانی از نظر سازه ساده‌تر بودند و زودتر به بهره‌برداری می‌رسیدند.\nدر همدان قنات‌هایی داریم که به آنها قنات گبری می‌گویند. این عنوان به دلیل پیشینه و قدمت قنات است؟\nقنات‌های گبری در نقاط دیگر کشور هم وجود دارد و با همین نام از آنها یاد می‌شود به این دلیل که قدمت آنها را به پیش از اسلام منتسب می‌کنند. یکی از ویژگی‌های قنات‌های گبری این است که میله چاه‌هایی با مقطع مستطیلی دارند در حالی که قنات‌های جدید دایره‌ای است. آن زمان هنوز فناوری جهت‌یابی زیرزمین را نداشتند برای این‌که راستای حفاری را از طریق تونل درست تشخیص دهند و درست حفاری کنند چاه‌ها را به صورت مستطیل می‌کندند. بعدها که فناوری‌ها پیشرفت کرد چاه‌ها را به صورت گرد می‌کندند. برای این‌که در حفاری به صورت گرد و مدور مقدار مواد حاصل از حفاری هم کاهش می‌یابد.\nدر همدان تعدادی از قنات‌ها به صورت 2 طبقه بودند. 2 طبقه بودن قنات چه کاربردی دارد؟\nاین‌که قناتی به صورت 2 طبقه حفر می‌شده دلایل مختلفی داشته است. یکی از دلایل این بوده که بتوانند بر اساس وضعیت سفره‌های زیرزمینی آب استحصال کنند. یکی دیگر این بوده که ممکن است قنات را با این روش به 2 سفره آبی مجزا می‌رساندندیکی سفره عمیق و دیگری سفره سطحی. در واقع قنات دارای 2 مظهر بوده و از هر 2 مظهر آب خارج می‌شده است. قنات‌هایی نیز وجود دارد که استنباط می‌شود 2 طبقه هستند اما در واقع وقتی سطح آب پایین می‌رفته قنات دیگری در زیر همان قنات حفر می‌کردند و از همان میله چاه‌ها استفاده می‌کردند.\nدر همدان بیشتر قنات‌ها با بتن ریزی و ساختمان‌سازی کور شده‌اند. آیا امکان احیای این قنات‌ها وجود دارد؟\nاگر مردم تمایل و همکاری داشته باشند و اگر مسئولان علاقه داشته باشند شدنی است، حتی می‌توان جاهایی را که بتن‌ریزی شده درست کرد یا مسیری را در کنار نقطه بتن‌ریزی شده و مسدود شده ایجاد کرد. بیشتر اراده و همت نیاز دارد، یعنی مسئولان به این باور برسند که قنات باید احیا شود. به سازه‌ای که امکان دسترسی مردم را از زیر زمین به آب قنات آسان می‌کرده پایاب می‌گفتند و اکنون برخی از پایاب‌ها وجود دارند.\nدر گذشته زمانی که جمعیت همدان حدود 150 هزار نفر بوده آب شرب و کشاورزی تمامی مردم از چشمه‌ها و قنات‌ها بوده است. اکنون هم می‌توان چنین بهره‌ای از آب قنات‌ها برد؟\nدر سفرنامه ژوبرپاسا آمده که در دوره قاجار همه جمعیت همدان آب شرب خود را از قنات تامین می‌کردند. امروز باید پس از احیای قنات‌ها فکری برای استفاده از آب آنها بشود. یکی از راه‌ها، استفاده برای فضای سبز شهری است یا اگر قنات آلوده نشده می‌توان از آن برای آب شرب استفاده کرد. همزمان با احیا باید برای مصرف هم فکر کرد.\nبا توجه به بازدیدی که داشتید قنات‌های همدان را چگونه دیدید؟\nمن قنات قاسم‌آباد را دیدم. لازم است از دهیاری این روستا و عواملی که دهیاری را یاری کردند تا این قنات احیا شود تشکر کنم. کار فوق العاده ارزشمندی است. اما به دلیل این‌که در کوهپایه سطح آب چندان پایین نرفته، امکان احیای اکثریت قنات‌ها وجود دارد.\nقنات قاسم‌آباد می‌تواند برای جذب گردشگر موثر باشد؟\nیکی از بهترین قنات‌هایی است که می‌تواند بدین منظور مورد استفاده قرار گیرد. این قنات معبر بزرگی دارد، آمد و شد در آن به سهولت انجام می شود و دسترسی به آن هم نسبت به قنات‌های کویری آسان‌تر است. یکی از کارهایی که باید انجام شود این است که از باستان شناسان دعوت شود تا قدمت آن را تشخیص دهند.\nبرچسب ها: همشهری همدان ، قنات های همدان ، قنات قاسم آباد ، گردشگری قنات ،\nنهادی برای همدان شناسی\nنوشته شده توسط: حسین زندی نوع مطلب :میراث فرهنگی ،باستان شناسی ،روزنامه همشهری ،\nمحسن جانجان کارشناس ارشد باستان‌شناسی و رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نهاوند است. اما این بار نه سراغ میراث نهاوند را از او گرفتیم و نه مباحث باستان‌شناسی را....\nمحسن جانجان کارشناس ارشد باستان‌شناسی و رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نهاوند است. اما این بار نه سراغ میراث نهاوند را از او گرفتیم و نه مباحث باستان‌شناسی را. جانجان مدتی است به سمت ریاست شعبه بنیاد ایرانشناسی همدان منتصب شده است. این بنیاد به تازگی مجوز گرفته و به زودی فعالیت رسمی خود را در همدان آغاز می‌کند .به همین بهانه سراغ او رفته‌ایم تا از چند و چون این رخداد با خبر شویم، اتفاقی که هم مردم استان و هم پژوهشگران سال‌ها انتظارش را می‌کشیدند.\nوظیفه بنیاد ایرانشناسی چیست؟\nبنیاد ایرانشناسی با هدف معرفی ایران در زمینه‌های مختلف از جمله تاریخ، باستان‌شناسی، زبان‌شناسی، فرهنگ، آداب، رسوم و سنن اقوام مختلف تاسیس شده است. به تبع آن با شکل‌گیری شعب استانی و با استفاده از ظرفیت پژوهشگران بومی و منطقه‌ای که در زمینه‌های پیش گفته فعالیت داشته و دارند،برای معرفی استان مربوطه که به عنوان پازلی از کشور محسوب می‌شود، فعالیت می‌کند.\nچه عاملی باعث شد پیگیر شعبه بنیاد ایرانشناسی در همدان باشید؟\nبا توجه به این‌که استان همدان یکی از استان‌های تاریخی کشور بوده و دارای ظرفیت‌های فراوانی در این زمینه است، وجود شعبه بنیاد ایرانشناسی در این استان ضروری بود. در طول سال‌های گذشته بارها پیگیر شده بودند و به نتیجه نرسیده بودند.\nچند وقت است پیگیر این موضوع هستید؟\nخوشبختانه با همت محمدناصر نیکبخت استاندار همدان، محمدابراهیم الهی‌تبار معاون سیاسی امنیتی استاندار و مهرداد نادری‌فر مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری که اراده بر تاسیس این شعبه در همدان داشتند، کار پیگیری از طریق بنیاد ایرانشناسی کشور از اواخر سال 93 کلید خورد. خوشبختانه با پیگیری‌های مستمر در نیمه دوم سال 95 مجوز تاسیس این بنیاد در همدان صادر شد.\nشعبه همدان در چه مرحله‌ای است و چگونه اداره خواهد شد؟\nبعد از صدور مجوز تاسیس بنیاد با پیگیری مجدد معاون سیاسی امنیتی استاندار مکانی در خیابان سعیدیه برای فعالیت شعبه به بنیاد ایرانشناسی همدان اختصاص یافت. اکنون مشغول تجهیز این ساختمان هستیم و اواخر سال 95 یا اول سال 96 به بهره‌برداری خواهد رسید.\nچه کسانی بنیاد ایرانشناسی همدان را اداره می‌کنند؟\nبنیاد ایرانشناسی به صورت هیأت امنایی اداره می‌شود. رئیس هیأت امنا استاندار بوده و نماینده ولی فقیه، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مدیرکل آموزش و پرورش، رئیس صداوسیما، رئیس برنامه و بودجه، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس دانشگاه بوعلی سینا به عنوان اعضای حقوقی و 3نفر از شخصیت‌های مطرح استان در زمینه علمی به عنوان اعضای حقیقی از اعضای هیأت امنا هستند.\nشهرستان‌ها چه جایگاهی دارند؟\nبا توجه به این‌که فعالیت بنیاد مربوط به کل استان بوده بنابراین از کلیه ظرفیت‌های شهرستان‌ها نیز در این زمینه بهره خواهیم برد.\nچه تعاملی با سایر نهادهای پژوهشی و دانشگاهی خواهید داشت؟\nدر این زمینه دانشگاه‌ها به عنوان یکی از بازوهای بنیاد خواهند بود. به دلیل داشتن سرمایه‌های گرانقدر در زمینه‌های علمی و پژوهشی متکی به دانشگاه هستیم و از آنها نیز نهایت بهره را خواهیم برد.\nبنیاد ایرانشناسی برای استفاده از ظرفیت‌ها و سرمایه‌های انسانی و پژوهشگران و پیشکسوتان چه برنامه‌ای دارد؟\nبعد از افتتاح بنیاد ایرانشناسی در همدان از ظرفیت همه پژوهشگران در زمینه‌های مختلف در چهارچوب برنامه‌های ارسالی از سوی بنیاد ایرانشناسی کشور استفاده خواهیم کرد و تمام تلاش ما معطوف به معرفی هرچه بهتر استان تاریخی همدان خواهد بود. تعیین اولویت‌های مطالعاتی و تحقیقاتی در زمینه تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم، گویش و پوشش مردم استان، تعیین عناوین مهم پژوهشی مناسب رسانه‌های دانشگاهی، تمهیدات و تدارک مقدمات، امکانات و تدوین برنامه‌های لازم پژوهشی و غیره از جمله مهم‌ترین فعالیت‌های این بنیاد است.\nارتباط این نهاد با نهادهای پژوهشی دیگر چگونه خواهد بود؟\nتمام تلاش من این است که با تمام نهادهای پژوهشی در راستای اهداف بنیاد ایرانشناسی همکاری داشته باشیم تا هم از موازی کاری جلوگیری شود هم تمام عقب‌ماندگی‌های این چند سال به واسطه نبود این بنیاد ارزشمند درهمدان جبران شود. ما در بنیاد ایرانشناسی با کمال میل از همه ظرفیت‌ها به شرط دارا بودن شرایط علمی استفاده می‌کنیم و تمایل داریم همه حضور پررنگ داشته باشند.\nدر حوزه همدان‌شناسی کدام موضوع برای شما اولویت دارد؟\nالبته همه حوزه‌ها مهم هستند اما ابتدا باید بررسی کنیم هرجا کمبود کار پژوهشی صورت گرفته در اولویت بگذاریم. هرچند چهارچوب برنامه‌های سال 96 استان از طریق بنیاد ایرانشناسی کشور به ما ابلاغ شده که باید همگام با سایر استان‌ها انجام شود.\nوضعیت پژوهش استان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟\nما با وجود این همه ظرفیت از استان‌های مجاور خیلی عقب هستیم برای مثال تاریخ تاسیس این بنیاد در لرستان به سال 77 بر می‌گردد یا در کرمانشاه چند سال پیش اما همدان متاسفانه تازه مجوز گرفته است. باز هم امیدواریم به زودی پژوهشگاه رونق بگیرد. ما برای شناساندن و معرفی بنیاد ایرانشناسی به حمایت اصحاب رسانه و تشکل‌های غیردولتی به شدت نیازمندیم.\nبرچسب ها: همشهری همدان ، بنیاد ایرانشناسی همدان ، همدانشناسی ،\nظرفیت‌های گردشگری در چشم جهان\nدهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری و صنایع وابسته 18 تا 21 بهمن در محل نمایشگاه بین المللی تهران برگزار شد. در این نمایشگاه غرفه‌ای به اقامتگاه‌های بومگردی روستایی استان همدان اختصاص داده شد که با استقبال بازدیدکنندگان روبه‌رو شد.در این نمایشگاه 21 کشور شرکت کرده بودند که 12 کشور به عنوان بازارهای هدف ایران در حوزه گردشگری به شمار می‌روند....\nدهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری و صنایع وابسته 18 تا 21 بهمن در محل نمایشگاه بین المللی تهران برگزار شد. در این نمایشگاه غرفه‌ای به اقامتگاه‌های بومگردی روستایی استان همدان اختصاص داده شد که با استقبال بازدیدکنندگان روبه‌رو شد.در این نمایشگاه 21 کشور شرکت کرده بودند که 12 کشور به عنوان بازارهای هدف ایران در حوزه گردشگری به شمار می‌روند. کشورهای مالزی، تایلند، ترکیه، چین، برزیل، روسیه، اسپانیا، سوئیس، فرانسه، یونان، کره‌جنوبی، ویتنام، قبرس، هند، آلمان، گرجستان، کامبوج، مالدیو، مقدونیه، قزاقستان و یمن در نمایشگاه گردشگری امسال حضور داشتند. این نمایشگاه که همه ساله با هدف معرفی جاذبه‌ها و ظرفیت‌های گردشگری ایران و متنوع کردن حضور بخش خصوصی برپا می‌شود، با مشارکت 381 شرکت داخلی و65 شرکت خارجی همراه بود.\nمدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان با اشاره به حضور همدان در این نمایشگاه می‌گوید: تأکید برگزاری نمایشگاه بین‌المللی گردشگری و صنایع وابسته بر شناسایی توانمندی‌های هر بخش است و توسعه ظرفیت‌های اقامتی همدان امسال از اهداف مهم ما بود. امسال 4 واحد بومگردی در ورکانه، امزاجرد، همدان و ملهمدره با آماده‌سازی بستر اقامت برای گردشگران ورودی در فضایی متمایز توانست به جذب مسافران با سلایق خاص پاسخ دهد.\nعلی مالمیر با اشاره به سرمایه‌پذیری استان در زمینه گردشگری ادامه می‌دهد: ترغیب سرمایه‌گذارهای خارجی برای سرمایه‌گذاری در استان از برنامه‌های اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است و نمایشگاه‌ها فرصت خوبی برای فعالان صنعت گردشگری فراهم می‌کنند تا بازدیدکنندگان خارجی به توانمندی‌های استان پی ببرند. برگزاری این نمایشگاه‌ها در تبادل اطلاعات و رشد اقتصادی نیز اثرگذار است. هراندازه بتوانیم خارجی‌ها را برای شناخت بهتر صنایع و ظرفیت‌های کشور به داخل جذب کنیم، نمایشگاه‌های مختلفی در سراسر دنیا برپا کنیم و توانمندی‌های خود را به معرض نمایش بگذاریم، به همان نسبت خواهیم توانست در توسعه گردشگری و بحث سرمایه‌گذاری خارجی در این قسمت تاثیرگذار باشیم.\nوی ادامه می‌دهد: برگزاری این نمایشگاه‌ها موجب می‌شود برنامه‌ریزان و متخصصان حوزه گردشگری در بخش‌های دولتی و خصوصی که از این نمایشگاه‌ها دیدن می‌کنند، با توانمندی بخش‌های مختلف کشور از جمله گردشگری بیشتر آشنایی پیدا کنند و به این ترتیب در بحث اختصاص منابع و بودجه، به شیوه مناسب‌تری منابع را به سمت ظرفیت‌هایی که در کشور وجود دارد، سوق دهند. بحث گردشگری به معنای تکیه بر تولیدات و توانمندی‌های داخلی و توجه به استفاده از محصولات داخلی، بومی و محلی مدنظر ما است.\nتنها اقامتگاه بومگردی همدان\nیکی از غرفه‌های استان همدان در این نمایشگاه مربوط به اقامتگاه بومگردی ورکانه بود. نعیمه لشکری، مدیر این اقامتگاه با معرفی این مکان می‌گوید: اقامتگاه بوم‌گردی ورکانه به عنوان اولین اقامتگاه بوم‌گردی استان همدان در روستای ورکانه واقع شده است و امکان اقامت (شب‌مانی) و پذیرایی را برای گردشگران فراهم می‌کند. ساختمان اقامتگاه با استفاده از مصالح بومی که اصلی‌ترین آنها سنگ و چوب است و همچنین بهره‌گیری حداکثری از دانش معماری بومی با هدف ترویج معماری بومی بنا شده است.\nوی ادامه می‌دهد: در تجهیز کردن ساختمان نیز تلاش شده است تا تجهیزات و وسایل اصیل و سنتی منطقه استفاده شوند. بنابراین ظروف سفالی، سیستم گرمایشی کرسی، چراغ‌های قدیمی، گل‌های طبیعی، گلیم، وسایل خواب سنتی و مانند اینها به کار رفته‌اند و همچنین در خدمت‌رسانی نیز سعی می‌شود به شیوه‌های سنتی و اصیل از مهمانان اقامتگاه پذیرایی شود. در اقامتگاه بوم گردی ورکانه مهمانان با خوراک‌های محلی پذیرایی می‌شوند، در رختخواب‌های سنتی استراحت می‌کنند و سیستم گرمایشی کرسی را تجربه می‌کنند.\nلشکری می‌گوید: اقامتگاه برنامه‌هایی مانند گشت و پیاده روی با راهنمایی بلدهای محلی در مناطق طبیعی بکر پیرامون و برنامه‌های دوچرخه سواری و سوارکاری (در آینده نزدیک) را به مهمانان خود پیشنهاد می‌کند. علاوه بر موارد ذکر شده برنامه‌هایی با همکاری تشکل‌های فعال برای ارتقای آگاهی جامعه محلی در حوزه‌های زیست محیطی و همچنین توانمندسازی زنان روستا در تولید صنایع دستی و محصولات خوراکی خانگی در دست اقدام است. لازم به ذکر است فرایند بازاریابی و فروش محصولات تولیدی روستاییان اعم از صنایع دستی و محصولات خوراکی برای کمک به ایجاد معیشت جایگزین برای جامعه محلی انجام می‌شود.مدیر اقامتگاه بومگردی ورکانه با اشاره به حضور خود در نمایشگاه می‌گوید: با این‌که کمتر از 5 ماه است اقامتگاه بومگردی ورکانه راه اندازی شده در 2 نمایشگاه بین المللی حضور داشتیم و تلاش می‌کنیم این شیوه از اقامت را در گردشگری کشور تبلیغ کنیم. اقامتگاه‌های بومگردی جایگزین هتل‌ها نیستند اما گونه‌ای از مکان‌های اقامتی هستند که در گردشگری فرهنگی جایگاه مهمی دارند و کارکرد اساسی آنها حفظ سنت‌های کهن است. حضور در نمایشگاه می‌تواند به معرفی گردشگری روستایی و بومگردی کمک کند.\nحضور تشکل‌های غیردولتی\nبابک مغازه‌ای مسئول هماهنگی گروه کاری تشکل‌های حامی گردشگری و توسعه پایدار کشور یکی دیگر از فعالان مدنی همدان است که در این نمایشگاه حضور داشت. او در این باره می‌گوید: حضور گروه کاری در دهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری مصادف است با دوازدهمین گردهمایی نمایندگان تشکل‌های فعال در این مجموعه و نهمین حضور آنها به صورتی یکپارچه در یک نمایشگاه به شمار می‌آید.\nوی اضافه می‌کند : در این نمایشگاه تلاش کردیم تا با 2 موضوع اساسی شرکت کنیم که عبارت است از «معرفی پروژه‌های انجام شده از سوی تشکل‌ها در زمینه توان افزایی جامعه محلی مرتبط با حفظ محیط زیست و میراث فرهنگی یا گردشگری پایدار و تولیدات صنایع دستی بومی» و «نمایش میراث ناملموس و صنایع دستی تولید شده از سوی جوامع محلی».\nمحصولات تولیدی از سوی فعالان تشکل‌ها نیز در نمایشگاه عرضه شد. همچنین در این نمایشگاه تلاش کردیم تا با معرفی اقدام‌های پیشین، زمینه همکاری بیشتر با نهاد تخصصی مرتبط دولتی و دیگر فعالان اقتصادی بخش خصوصی را فراهم کنیم. این فعال مدنی اضافه می‌کند: نمایشگاه امسال از فضای حرفه‌ای‌تری نسبت به سال‌های قبل برخوردار بود و وجود یک مجموعه به عنوان بخش بوم‌گردی از خصوصیات خاص این نمایشگاه محسوب می‌شد و فرصت‌های گسترده‌ای را برای مذاکره فراهم کرد. از همدان نیز تجربه خوبی را با بازدید کنندگان به اشتراک گذاشتیم. مجموعه‌ای از عروسک‌های آیینی سنتی مردم روستای ورکانه که از سوی دانش‌آموزان این روستا ساخته شده هم در معرض بازدید عموم قرار گرفت\nبرچسب ها: همشهری همدان ، گردشگری همدان ،\nگردشگری همدان از مسیر روستاها می‌گذرد\nتوسعه گردشگری روستایی استان از مواردی است که به مدیریت یکپارچه نیاز دارد. در واقع افزون بر اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نهادهایی مانند بنیاد مسکن، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، آب و فاضلاب روستایی و حفاظت محیط زیست در کنار بخشداری‌ها و دهیاری‌ها دخیلند و بدون رضایت و هماهنگی این نهادها رسیدن به نقطه مطلوب در توسعه پایدار روستایی به ویژه گردشگری روستایی دشوار است....\nتوسعه گردشگری روستایی استان از مواردی است که به مدیریت یکپارچه نیاز دارد. در واقع افزون بر اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نهادهایی مانند بنیاد مسکن، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، آب و فاضلاب روستایی و حفاظت محیط زیست در کنار بخشداری‌ها و دهیاری‌ها دخیلند و بدون رضایت و هماهنگی این نهادها رسیدن به نقطه مطلوب در توسعه پایدار روستایی به ویژه گردشگری روستایی دشوار است.\nاولین اقامتگاه بومگردی استان را بنیاد مسکن در روستای هدف گردشگری ورکانه راه‌اندازی کرده و از سوی بخش خصوصی اداره می‌شود. این اقامتگاه الگوی خوبی در استان است تا افراد به درآمدزایی از گردشگری به عنوان گونه‌ای از معیشت مکمل فکر کنند. در این گفت‌و‌گو از حسن ظفری مدیرکل بنیاد مسکن استان همدان درباره توسعه اقامتگاه‌های بومگردی استان می‌پرسیم.\nیکی از مولفه‌های توسعه پایدار روستایی مدیریت یکپارچه و مدیریت مشارکتی است. می‌خواهم بدانم چقدر نهادهای دیگر مانند میراث فرهنگی، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، آب و فاضلاب روستایی و سایر نهادها و حتی نهادهای غیردولتی در حفظ روستاهای هدف همکاری می‌کنند؟\nما تفاهم‌نامه چهارجانبه‌ای را با همکاری بنیاد مسکن، میراث فرهنگی، وزارت کشور و دفتر معاونت توسعه روستایی در زمینه همکاری، حفظ و احیای روستاهای واجد ارزش تنظیم کرده‌ایم. هریک از نهادهای یادشده وظایفی را در این زمینه دارند. ما بسیار خوشحال خواهیم شد که این نهادها ورود پیدا کرده، میزان نقش خود را تقبل و کمک کنند تا آن تاریخی که به آن می‌بالیم، آن فرهنگی که باید حفظ کنیم و آن هنری که برای ما ارزشمند و قابل توجه است به نسل آینده تحویل داده شود.\nسال‌های گذشته در روستاهای هدف چه عملیاتی صورت گرفته و برنامه شما برای توسعه این روستاها چیست؟\nبنیاد مسکن به صورت خودجوش مطالعات 81 روستای واجد شرایط برای گردشگری را در کل کشور انجام داد و 61 روستا به اجرا گذاشته شد. در برنامه ششم توسعه حرکت و اتفاق خوبی افتاده و امروز هدف‌گذاری، شناسایی، مطالعه و شروع عملیات اجرایی حداقل 300 روستا در دستور کار قرار گرفته است. امیدواریم در بودجه سنواتی اعتباری در نظر گرفته شود و هماهنگی‌های لازم در استان فراهم شود تا این برنامه را اجرا کنیم.\nسهم همدان از این 300 مورد چقدر است؟\nقبل از تصویب این برنامه ما با همکاری میراث فرهنگی هماهنگی خوبی انجام داده‌ایم. تلاش می‌کنیم با مدارکی که ارائه می‌کنیم سهم قابل ملاحظه‌ای را برای همدان بگیریم. همه روستاها نیازمند بهسازی هستند و باید فضای کالبدی آنها بهسازی و ساماندهی شود اما برخی روستاها به واسطه ویژگی‌های خاص از منظرهای مختلف قابل توجه هستند. یکی از این منظرها گردشگری است. یکی دیگر واجد ارزش بودن در بناها یا معماری،آداب و رسوم، فرهنگ و نوع ساخت بناهاست که باید با هماهنگی میراث بررسی کنیم و برای هیأت داوران بفرستیم تا به برنامه بودجه کشور برود و تصویب شود. ما پیش از تصویب، برخی روستاها را در نظر گرفتیم، کار را شروع کردیم و جلساتی با تهران داشتیم.\nتفاهم‌نامه جدید با میراث فرهنگی در چه مرحله‌ای است؟\nقانون برنامه ششم از مجلس بیرون نیامده است. ابلاغ و اجرای دستورالعمل اجرایی و مصوبات زمانبر است. نیازهای جامعه روستایی برای ما مهم است و باید داشته‌های جامعه روستایی را صیانت کنیم.\nرویکرد کلی بنیاد مسکن به گردشگری روستایی چگونه است؟\nمن اعتقاد دارم از مزیت‌های بارز، برجسته و قابل اهمیت استان، گردشگری به ویژه گردشگری روستایی است که اخیرا بومگردی هم مورد توجه است.\nدر روستایی مانند ورکانه، بنیاد مسکن تلاش زیادی کرده و بافت تاریخی روستا را احیا کرده است اما به دلیل نبود نظارت بار دیگر بافت دچار آسیب شده و مردم به مصالح جدید روی آورده‌اند. چه نهادی باید نظارت کند؟\nهم بنیاد مسکن و هم اداره‌کل میراث فرهنگی تأکیدهای لازم را کرده و دستورالعمل‌هایی را اعلام و ابلاغ کرده‌ایم اما مرجع و مسئول صدور پروانه ساختمانی یعنی دهیاری‌ها و شوراها باید کنترل کنند که متاسفانه بد جا افتاده است و توجه نمی‌کنند. من علاقه‌مند هستم از ظرفیت‌های نهادهای محلی و تشکل‌های غیردولتی استفاده شود.\nبنیاد چقدر از ظرفیت تشکل‌های غیردولتی استفاده می‌کند؟\nاز روز اول کارهایی که ما در بنیاد آغاز کردیم مبتنی‌بر نهادهای محلی بوده است. از درون مردم و با کمک مردم کارها را بیرون کشیدیم و با کمک مردم کارها را جلو بردیم. رکن اساسی کارهای زیربنایی ما مردم هستند هرجا مردم را نادیده گرفتیم توفیقی نداشتیم. مصداق بارز آن وقتی است که ما برای کار عمرانی به روستا می‌رویم، اگر با مردم جلسه‌های مشورتی نداشته باشیم و از منظر اجتماعی وارد نشویم، چگونه اجازه می‌دهند خانه‌ای را که مامن، ماوا و محل زیست آنهاست تخریب کنند و بار دیگر با هزینه خود بسازند. کمیته عمرانی که بنیاد در سال 67 ایجاد کرد و امروز به عنوان کمیته فنی فعالیت می‌کند ریش‌سفیدان، شورای روستا و معتمدین روستا بودند یعنی کسانی که پایگاه اجتماعی داشتند. این فرایند همیشه جاری و ساری بوده است.\nدر روستاهایی که بافت قدیم بازسازی و احیا شده دارند مانند ورکانه، فضایی برای عرضه صنایع دستی نیست. رویکرد شما به مشاغل روستایی چگونه است؟\nاین مورد از شرح خدمات و تکالیف و وظایف بنیاد نیست اما به صورت خودجوش در محور امامزاده کوه مکانی را با عنوان بازارچه محلی راه‌اندازی کرده‌ایم. احداث مشکلی ندارد اما مدیریت آن بازارچه مسأله اصلی است که چه افراد یا نهادی باید از ما درخواست کند، طرح ارائه کند و محل را در اختیار قرار دهیم. اگر دستورالعملی لحاظ شود و موضوع حل شود، این آمادگی را داریم که در همه روستاهای هدف بازارچه محلی ایجاد کنیم. ما باید با توجه به نوع زندگی و سهولت آن بازارچه‌های روستایی را احیا کنیم. گردشگران باید بدون واسطه محصولات کشاورزی و دامی را تهیه کنند و در عین حال روستاگردی هم بکنند؛ به این ترتیب رابطه روستا و شهر را احیا می‌کنیم.\nبنیاد مسکن برای موزه روستایی چه برنامه‌ای دارد؟\nدر ورکانه بخشی از خانه پرفسور موسیوند را به عنوان موزه تجدید بنا کردیم. قرار بود از طریق خانواده ایشان این فضا تبدیل به موزه شود و مورد بازدید عموم قرار بگیرد و به نوعی به گردشگری و ماندگاری گردشگر در روستا کمک شود. البته در مورد موزه‌های روستایی هم به یک دستورالعمل کشوری نیاز داریم.\nخانه‌های بومگردی زیر ذره‌بین\nاولین نمونه خانه بومگردی استان از سوی بنیاد بنا نهاده شد. برای فراگیر شدن این موضوع چه برنامه‌ای دارید؟...\nاولین نمونه خانه بومگردی استان از سوی بنیاد بنا نهاده شد. برای فراگیر شدن این موضوع چه برنامه‌ای دارید؟\nبافت بازسازی شده روستای ورکانه یک دهه پیش به بهره‌برداری رسید و خانه بومگردی حدود 2سال است به اتمام رسیده و سال گذشته به بهره برداری رسیده است. نگاه من این است که خانه بومگردی یک مدل و الگویی است برای کسانی که در روستاها زندگی می‌کنند تا بخشی از فضای زندگی را به موضوع اقامتگاه اختصاص دهند.\nمسئول اصلی خانه بومگردی در روستا چه نهادی است؟\nمتولی اصلی مسأله بومگردی خود مردم هستند اما هنوز شناخت کافی ایجاد نشده و هنوز نگاه لازم وجود ندارد.\nبرای ورود مردم چه مشوقی در نظرگرفته شده است؟\nما در روستاهای هدف گردشگری برای تحقق این هدف تلاش می‌کنیم و مشوق‌های خوبی درنظرگرفته‌ایم. مثلا در روستای اشتران با مالکان بناهای با ارزشی که در این روستا وجود دارد جلسات زیادی داشتیم و تشویق کردیم از این فرصت استفاده کنند. به دنبال این هستیم یک تشکل غیردولتی پیش قدم شود، سایتی بسازد، بناهای با ارزش را شناسایی و یک بانک اطلاعاتی راه‌اندازی کرده و به آژانس‌ها، تورها و گردشگران معرفی کند. ما می‌خواهیم از امکانات و قابلیت‌های استان استفاده کنیم و خود مردم درگیر این کار شوند. در ماسوله این قضیه اتفاق افتاده زیرا فرد معیشت خود را از این طریق تعریف کرده است.\nبرای علاقه‌مندان تسهیلاتی در نظر گرفته‌اید؟\nفکر می‌کنم باید موضوع را از یک افق بالاتر نگاه کرد. بسیاری از شهروندان به دنبال این هستند از فضای شهری خارج شوندو به یک محل ساکت و آرام بروند و چند روز استراحت کنند. ما آمادگی داریم در قالب ارائه تسهیلاتی مانند مسکن، مشاوره و مهندسی خدمات ارائه کنیم.\nچه روستاهایی چنین ظرفیتی دارند؟\n«سیمین» که ظرفیت بسیاری در گردشگری دارد و کالبد زیبایش معماران زیادی را به خود جلب می‌کند و طبیعت پیرامونی آن بسیار دیدنی و جذاب است. یکی از جاذبه‌های ورکانه نیز طبیعت آن است که گردشگران بسیاری را جذب می‌کند و بستر طبیعی این روستاها که در دامنه الوند تعریف شده است، ظرفیت بالایی دارد. روستاهای گشانی، حبشی، ملهمدره اسدآباد، مانیزان ملایر، اصله، سراب و علی‌صدر که شهرت جهانی دارد. علی‌صدر این قابلیت را دارد و بومگردی بایددر آنجا تقویت شود. روستاهای ما با تمام سادگی چشم بینندگان را خیره می‌کنند. همچنین روستاهای فارسبان، قلعه‌جوق و پری آمادگی خوبی دارند.\nدر روستاهایی که نام بردید چه کارهایی صورت گرفته است؟\nبخش‌های مطالعاتی را انجام می‌دهیم و امید داریم یک اراده جمعی هم ورود پیدا کند تا این موضوع هم در استان و هم در کشور پیگیری شود.\nبرچسب ها: همشهری همدان ، اقامتگاه های بومگردی همدان ، بنیاد مسکن همدان ،\nپل‌سازی از گذشته تا امروز\nپل‌سازی 4هزار سال پیشینه دارد و ایران نیز از جمله کشورهایی است که این فناوری را به صورت بومی در اختیار داشته و قرن‌ها معماران و هنرمندان ایرانی با استفاده از فناوری بومی آثار زیبایی را خلق کرده اند....\nپل‌سازی 4هزار سال پیشینه دارد و ایران نیز از جمله کشورهایی است که این فناوری را به صورت بومی در اختیار داشته و قرن‌ها معماران و هنرمندان ایرانی با استفاده از فناوری بومی آثار زیبایی را خلق کرده اند. تعداد زیادی از این آثار از دوران هخامنشیان تا عصر معاصر برجا مانده است. اما با این‌که ایرانی ها سرآمد پل‌سازی بودند و پل‌های باقیمانده در کشور از آثار زیبای معماری ادوار گوناگون به شمار می آید. این روزها در ایران و همدان این فناوری فراموش شده و سازندگان و معماران با روش های وارداتی و با مصالح غیربومی پل سازی را پی می گیرند. برای بررسی این موضوع سراغ مسعود مکارچیان دکترای عمران و عضو هیأت علمی دانشکده مهندسی دانشگاه بوعلی سینای همدان رفتیم.\nدر گذشته ایران پل‌سازی چگونه بوده است؟\nایران یک کشور تاریخی است. به دلیل محل عبورومرور بودن، وجود رودخانه های مختلف و جاده‌های ارتباطی مهم نیاز به احداث پل از دیرباز وجود داشته و این کشور محل احداث پل های قوسی متعددی بوده است. ما راه ارتباطی شاهی را از کنار دریای اژه تا شوش با 2800کیلومتر مسافت داشته‌ایم. جاده ابریشم که از چین تا دریای مدیترانه ادامه داشته و قرار گرفتن ایران در مسیر این جاده در بسیاری از مسیرها نیاز احداث به پل داشته است. مورد دیگر نیازهای اقتصادی و سیاسی است و این‌که ایران به عنوان یک امپراتوری بوده و این فناوری و روش‌های گوناگون بسیار مهم بوده است.\nچه پیشینه ای برای این فناوری در ایران می‌توان قائل بود؟\nقدیمی‌ترین پلی که در کشور وجود دارد پل خداآفرین روی رودخانه ارس است. در دوران ساسانیان نیز پل سازی رواج داشته است. قوس رومی در دوران ساسانیان متداول می شود و والرین قیصر روم که در جنگ های ایران و روم به اسارت امپراتور ایران در می آید پل‌هایی به سبک قوس رومی احداث می کند. از همان زمان اصطلاحی با عنوان شادروان داریم که ترکیبی از پل و سد است. در شوشتر به همین دلیل پلی به نام شادروان داریم که سال 260 بعد از میلاد ساخته شده است. پل خواجوی اصفهان هم ترکیبی است و می توان گفت شادروان است.\nچند نوع قوس در پل‌سازی وجود دارد؟\nبیشتر قوس هایی که در پل‌سازی کشور ما به کار رفته به 2 صورت جناغی و رومی است. این روش پل‌سازی تا عصر حاضر ادامه پیدا کرده است.\nپیشینه پل سازی در استان همدان به چه زمانی برمی گردد؟\nدر استان همدان نیز هم‌پای سایر نقاط پل وجود داشته اما از بین رفته است. بیشتر پل های باقی مانده از دوران صفویه است و تعدادی هم از دوران قاجاریه و معاصر باقی مانده است. در شهر نیز پل های زیادی داشته ایم که نابود شده از جمله پل مراد. پل های فرسفج تویسرکان، پل شکسته اسدآباد، پل آبشینه و پل جهان آباد فامنین از جمله پل‌های تاریخی استان هستند.\nدر گذشته از چه موادی در پل سازی استفاده می‌شد؟\nملات ساروج که معرب چاروک است و به آن سیمان ایرانی نیز گفته می شود اصلی ترین ترکیباتی است که در پل‌سازی استفاده می شده است. از مصالح آجر و سنگ نیز برای ساختن پل استفاده می کردند.\nعلاوه بر مصالح غیربومی موضوعی که در پل سازی امروز فراموش شده زیبایی است. نظر شما در این‌باره چیست؟\nبحثی در مهندسی پل با عنوان زیبایی‌شناسی مطرح است. در این زمینه متاسفانه در ایران خیلی کم کار شده است. ما معماران برجسته ای در جهان داریم که در این زمینه کارهای خوبی دارند از جمله کالاتراوا. در زمینه پل سازی ما همزمان باید بحث فنی و مهندسی عمران و مهندسی معماری طرح را آماده و اجرا کنیم اما در ساخت و اجرای پل ها کمتر به مبحث معماری توجه شده است. به همین دلیل ما می بینیم سازه‌ها بسیار خشن هستند و سطح ناصاف بتنی دارند که زیبایی ندارد.\nتفاوت اصلی پل های قدیم و جدید در چیست؟\nپل‌هایی که در منظر و دید مردم قرار دارند کارهای نازیبایی است در حالی که پل های قدیمی و تاریخی مانند پل هایی که در شهر اصفهان و راه های همدان می بینیم بسیار زیباست. گاهی نورپردازی پل های تاریخی زیبایی آن را دوچندان می کند.\nهمدان یک شهر تاریخی است. چرا در شهرسازی و ساخت پل از موضوع زیبایی‌شناسی فاصله گرفته‌ایم؟\nما داخل همدان پل تاریخی نداریم اما در پل‌هایی که اخیرا در شهر کار شده پایه‌ها از حالت قوطی کبریتی و مربعی خارج و از قوس استفاده شده و نسبت به گذشته تغییر کرده است. اگر طرح های عمرانی و فنی همراه با معماری باشد ترکیب بهتری ایجاد خواهد شد.\nجامعه شناسان بر این باورند که با ساخت اتوبان ها و پل های جدید شهر به جزیره ها و تکه های جدا تبدیل شده، محله ها نابود می شود و سیستم شهرسازی و اجتماعی دچار آسیب می‌شود. شما چه نظری دارید؟\nهمدان نیز محله های قدیمی زیادی داشت مانند کلپا، کبابیان و ورمزیار که با پل عباس‌آباد و خیابان های عریض جدا شده است. قدیم که 6 خیابان اصلی همدان دردست ساخت بود،گفته می شد چرا خیابان های عریض ساخته می شود اما امروز بلوارها هم پاسخگو نیست. با این بهانه که خیابان ها گنجایش وسایل نقلیه را ندارد محله ها را ایجاد می کنند که موضوع ترافیک را به یک معضل تبدیل کرده است.\nدر این زمینه هم کارشناسان معتقدند عریض کردن خیابان ها راه حل معضل ترافیک نیست بلکه مشکل ترافیک یک مساله مدیریتی است و گاهی انتقال شهر را مطرح می کنند. در همدان ترافیک مدیریت می‌شود ؟\nانتقال شهر پروژه‌ای درازمدت است و کار ساده ای نیست و زمان بر است.باید در طرح تفصیلی شهر این مباحث جدی‌تر بررسی و گنجانده شود اما مدیریت اصولی ترافیک یکی از اصلی ترین مباحث مدیریت شهری است و همدان هم نیازمند آن است.\nبرچسب ها: همشهری همدان ، پل سازی همدان ،\nتوسعه گردشگری همدان یک شعار است\nنوشته شده توسط: حسین زندی نوع مطلب :گردشگری ،میراث فرهنگی ،\nکد خبر: ۷۳۵۰۳ | تاریخ : ۱۳۹۵/۱۱/۱۴ - شماره: 860\nگاف بزرگ کنوانسیون گردشگری\nحسین زندی گروه سرزمین\nمدت‌هاست مدیران ارشد استان به تبعیت از رییس‌جمهور دولت تدبیر و امید، توسعه همدان را همراه، هم‌راستا و درگرو\nتوسعه گردشگری برمی‌شمارند و مدام در سخنرانی‌ها و گفت وگوها از توسعه گردشگری دراین استان سخن می گویند.\nگویی حلقه مفقوده توسعه را در این استان یافته‌اند . جای امیدواری دارد که پس از پنج دهه، متوجه خطاهای گذشتگان شده‌اند و از صنایع\nپرمصرف و کشاورزی سخنی نمی‌گویند.آسیب‌هایی که در دوران هشت ساله زمامداری رییس‌جمهور پیشین بر کل کشور و به تبع آن بر\nهمدان وارد شد، کمتر از آسیب‌های جنگ تحمیلی هشت ساله نبود و صنایع کوچک، کشاورزی و سفره‌های آب زیرزمینی نابود شد. شاید\nهمین خسران و آسیب بود که مدیران ارشد را به این صرافت انداخت تا دنباله‌رو زمامداران پیشین نباشند. اما پرسش این است كه از زمانی\nکه صنعت گردشگری را به عنوان جایگزین سایر فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی در نظر گرفته‌اند، چه ثمری برای استان به ارمغان آورده\nشده است؟به‌غیر از چند هتل که جانمایی همان ها نیز با مخالفت فعالان مدنی و کارشناسان استان همراه بوده، اتفاقی در توسعه\nزیرساخت های گردشگری استان نیفتاده که باعث گردشگر‌پذیری بیشتر استان شود.\nهمایش هایی برای کارنامه مدیران\nگاهی نشست‌ها و گردهمایی‌هایی با عنوان همایش برگزار می شود که رنگ و لعاب گردشگری دارند و صرفا محافلی هستند برای پربار\nکردن کارنامه مدیران. اگر هم برنامه‌ای باشد که ظرفیت تاثیرگذاری در استان را داشته باشد، با انحصارطلبی افراد قربانی می‌شود.\nحضور مهمانان کنوانسیون راهنمایان گردشگری در استان از این دست رویدادهاست. از تاریخ شش تا 18 بهمن‌ماه ایران\nمیزبان کنوانسیون راهنمایان گردشگری است و این میزبانی در روزهای ششم، هفتم و هشتم بهمن به استان همدان اختصاص یافته بود.\nبرنامه میزبانی از مهمانان کنوانسیون در سه بخش پیش از سفر، پس از سفر و حین سفر طراحی شده است. سفر به همدان\nدر قسمت پیش‌تور کنوانسیون قرار داشت و بیش از 140 راهنمای خارجی از 21 کشور در دو مرحله به همدان وارد شدند.\nزمان حضور مهمانان و زمان اقامت آن‌ها بیانگر آن بود که فرصت بسیار محدودی برای این میزبانی در اختیار همدان گذاشته شده است.\nگروه اصلی مهمانان، ظهر روز هفتم بهمن ماه به همدان وارد و ظهر روز هشتم بهمن از استان خارج می‌شدند\nو این به آن معنی است که همدان تنها"24" ساعت فرصت میزبانی داشت. اگر همدان را به‌عنوان یک استان گردشگرپذیر تلقی کنیم\nو اگر حضور گردشگر خارجی را با هرعنوانی در این استان رخدادی خوب تلقی کنیم، باید برنامه درستی برای میزبانی\nاز گردشگران نیز داشته باشیم. اما به‌نظر می‌رسد نه‌تنها چنین برنامه‌ای از سوی مسئولان و متولیان گردشگری در استان وجود ندارد\nبلکه به اتفاقاتی مانند حضور مهمانان کنوانسیون، به مثابه یک شوی تبلیغاتی می‌نگرند. اگر خوش‌بینانه نگاه کنیم و مهمانان خارجی\nرا سفیرانی برای توسعه گردشگری استان قلمداد کنیم، باید بهترین کالاهای گردشگری را به آنان نشان می‌دادیم. آنچه این روزها\nمدیران به‌عنوان نامزد ثبت جهانی معرفی می‌کنند، غارعلیصدر، ارگ نوشیجان، محوطه باستانی هگمتانه، دستکندهای سامن\nو ارزانفود است.\nغار علیصدر از لیست حذف شد!\nهگمتانه با عملکرد غلط شهرداری شانس بسیار کمی برای قرار گرفتن در لیست گردشگری مهمانان خارجی دارد اما چهار مورد\nبعدی چرا در فهرست بازدید این مهمانان نبودند؟ اختلاف مدیران غار علیصدر و بازاریاب و برگزارکننده این رویداد در همدان\nباعث شد غار علیصدر در فهرست قرار نگیرد و بقیه موارد نیز به‌دلیل ضعف برنامه‌ریزی دیده نشدند. به‌جای مهم‌ترین\nغار آبی جهان، غاری مصنوعی نشان آن‌ها دادند. حال باید از متولیان گردشگری پرسید، از این رویداد چه آورده‌هایی نصیب\nاستان شده است و این فرصت‌سوزی را چه کسی و چه نهادی پاسخگوست؟\nتنها یک فصل از ثبت جهانی لالجین گذشته است. چه اتفاقی باعث نادیده گرفته شدن شهر جهانی سفال در آنچه\nاز آن به‌عنوان مهم‌ترین رویداد گردشگری سال در استان نام برده می‌شود، شده است؟در دو نشست خبری که پیش و همزمان با حضور\nاین راهنمایان درهمدان برگزار شد، متولیان گردشگری استان از ارزآوری مهمانان گردشگری خبر می‌دادند اما از طرفی اعلام می‌کردند\n50 میلیون تومان اعتبار برای برگزاری این مهمانی در نظر گرفته‌اند. تناقض‌های بسیاری در گفتار و کردار آنان وجود داشت\nو به نظر می‌رسد ارزآوری آن برای چند راهنمای گردشگری بوده نه برای کل کشور و استان. به‌گفته مسئول کانون انجمن‌های صنفی\nراهنمایان گردشگری، همه راهنمایان خارجی ثبت نام کرده و هزینه سفر را پرداخته‌اند. پرسش این است این هزینه کجا رفته است؟\nکنوانسیون راهنمایان گردشگری بدون راهنما\nباتوجه به اینكه هزینه میزبانی این راهنمایان نیز برعهده هتل‌های استان و برخی اداره‌های دولتی بوده، چه کسانی سود مالی این برنامه\nرا برده‌اند و کاسبان اصلی این رویداد چه کسانی هستند؟مهم‌ترین دستاوردی که استان می‌توانست از این رویداد داشته باشد، دیدار\nو تعامل راهنمایان گردشگری همدانی با راهنمایان خارجی بود که به علت حاضر نبودن راهنمایان با سابقه استانی، در این\nرویدادها اتفاق نیفتاد. مسئولان استانی هرگز از خود نپرسیدند چرا بیش از 150 راهنمای گردشگر همدان در چنین رویدادهایی\nغایب هستند و اختیار گردشگری شهر در دست 11 راهنما باعنوان انجمن صنفی افتاده است. به مدیران حوزه گردشگری باید گفت\nاگر توان ایجاد فرصت برای 150 راهنمای گردشگری در استان را نداشته باشید، توان میزبانی 140 گردشگر خارجی را هم مانند\nهمین برنامه نخواهید داشت.به‌نظر می‌رسد مدیران گردشگری استان از مباحث گردشگری اطلاع چندانی ندارند. یا مسحور\nشوهای تبلیغاتی هستند و یا در خواب غفلت به سر می‌برند. اما بهتر است آدرس غلط به مردم ندهیم. آنچه در این رویداد دیده شد، اگرچه\nبرای مدیران و برخی بازاریابان اهمیت زیادی داشت اما برای توسعه گردشگری استان چندان رویداد مهمی نبود که بوق و کرنایش\nگوش مردم را کر کند.\nبرچسب ها: روزنامه قانون ، گردشگری همدان ، راهنمایان گردشگری همدان ،\nزادگاه مخترع اولین قلب مصنوعی جهان، قلب گردشگریِ همدان می‌شود\nبا استفاده از ظرفیت‌های بوم‌گردی روستای سنگی ورکانهزادگاه مخترع اولین قلب مصنوعی جهان، قلب گردشگریِ همدان می‌شود\nدر حدود 18کیلومتری شهر همدان روستایی به نام «ورکانه» قرار دارد که سن خانه‌هایش به 400 سال هم می‌رسد، روستایی که یکی از شش روستای گردشگری همدان است و نامش در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده. این روستا به‌عنوان منطقه ویژه گردشگری کشور نیز معرفی شده اما هنوز بسیاری از گردشگرانی که به همدان سفر می‌کنند این روستا را نمی‌شناسند.\nطاهره کوپالی، میراث آریا: هسته اولیه ورکانه که در قسمت جنوب شرقی همدان قرار دارد در اطراف یك قنات شکل گرفته بود. ورکانه نیز به معنی قرار گرفتن در کنار آب و چشمه است. سابقه تاریخی این روستا به اوایل دوره صفوی می‌رسد و خانه‌های ورکانه که قدمتی 400 ساله دارند از سنگ‌لاشه‌هایی ساخته شده‌اند که باعث می‌شود معماری این روستا در کشور بی‌نظیر باشد. کاربرد سنگ نه‌تنها در پی، بلکه در قسمت اعظم بناها و دیوارها مورد استفاده قرار گرفته است. ورکانه یکی از شش روستای گردشگری همدان است که نامش در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و به‌عنوان منطقه ویژه گردشگری کشور مطرح‌شده است.\nاین روستا باوجود ظرفیت‌های بسیار زیادش با مشکلاتی نیز دست‌وپنجه نرم می‌کند، به عنوان مثال مکان‌هایی ازجمله اصطبل و قلعه امیر تومان از دوره قاجار، اصطبل مری لیلی از دوره پهلوی و خانه پروفسور موسیوند که قابلیت این را دارند که ثبت ملی شوند با شرایط بدی دست‌وپنجه نرم می‌کنند حتی متاسفانه قلعه و اصطبل امیرتومان و اصطبل مری لیلی آسیب‌های جدی دیده و نیازمند مرمت است. از طرف دیگر با توجه به اینکه بافت روستای ورکانه منحصر به فرد است، در چند سال اخیر تعدادی خانه با مصالح و معماری جدید در این روستا احداث شده‌اند که به هیچ عنوان با بافت این روستای سنگی همخوانی ندارند و می‌توانند پتانسیل‌های گردشگری این روستا را به چالش بکشند.\nنبود آموزش، پاشنه آشیل گردشگری روستایی است\nحسین زندی فعال میراث‌فرهنگی در استان همدان به میراث آریا گفت: «تقریبا همه خانه‌هایی که ظرف 2 سال اخیر ساخته شده با مصالح و معماری جدید است که با بافت روستا همخوانی ندارد، این مسئله از نبود نظارت ناشی می‌شود. البته از طرفی بخشی از این مسائل به آموزش ندیدن اهالی روستا بر می‌گردد.»\nبه اعتقاد زندی نبود آموزش، پاشنه آشیل گردشگری روستایی است و روستای ورکانه نیز به عنوان روستای هدف گردشگری ثبت شده اما مردم روستا آموزش‌های لازم را به عنوان اهالی روستایی که هدف گردشگری است، ندیده‌اند، وقتی مردم آموزش ببینند متوجه می‌شوند که اگر خانه‌های خود را با مصالح جدید احداث کنند، گردشگران را از دست می‌دهند.\nاو می‌گوید: «متاسفانه اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری قدرت اجرایی کافی ندارد. باید مدیریت یکپارچه با همکاری استانداری، بخشداری، وزارت مسکن و شهرسازی، سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، نیروی انتظامی و... به صورت فرادستگاهی روی این مسئله تمرکز کنند. متاسفانه سایر نهادها درک درستی از میراث‌فرهنگی ندارند و تنها سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به این مسئله توجه دارد. حل چنین مسائلی نیازمند این است که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری تفاهم‌نامه‌ای با وزارتخانه‌های مختلف داشته باشد زیرا باید به این مسئله به صورت فرادستگاهی نگاه شود. در واقع میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به تنهایی نمی‌تواند کاری انجام دهد و نیازمند هماهنگی و کمک سایر دستگاه‌ها است.»\nعلی مالمیر مدیرکل میراث‌فرهنگی،صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان درباره آموزش جامعه روستایی در راستای توسعه گردشگری گفت: «توسعه اکوتوریسم و آموزش روستاییان از جمله اولویت‌های اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری است. البته به صورت تصادفی دوره‌های آموزشی مربوط به اقتصاد و ظرفیت‌های گردشگری و صنایع‌دستی دو دوره اخیر در ورکانه برگزار شد که در آن سعی کردیم آگاهی‌های لازم درباره اکوتوریسم را به شوراها، دهیاران و... روستاهای مختلف این استان دهیم.»\nاو درباره وجود ساختمان‌های ناهمگون با بافت سنگی این روستا از مکاتبه برای تغییر نمای ظاهری بنا خبر داد و گفت: «باوجود بافت سنگی و زیبای روستا، یکی از ساکنان این روستا اقدام به احداث بنایی با ظاهری متفاوت با بافت روستا کرده که دراین‌باره با بخشداری و دهیار روستا مکاتبه برای تغییر نمای این بنا انجام شده است. با توجه به اینکه نمای بناهای این روستا سنگ است، احداث این بنا با نمایی متفاوت و مصالحی غیر از سنگ به بافت معماری و تاریخی روستا لطمه وارد کرده است.»\nمالمیر افزود: «به‌علاوه مکاتباتی با بنیاد مسکن و شهرسازی و استانداری مبنی بر رعایت کردن چارچوب‌های مشخصی در صدور مجوز احداث خانه از سوی دهیاری در روستای ورکانه انجام دادیم. در زمینه ساخت‌وساز اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به صورت مستقیم دخیل نیست، بلکه دهیاری و بنیاد مسکن به صورت مستقیم در این زمینه دخیل هستند.»\nثبت‌ملی بافت روستای ورکانه در دستور کار است\nاو گفت: «ما برای حفظ بافت ورکانه بحث ثبت‌ملی بافت این روستا را در دستور کار داریم، همچنین بناهای مهم این روستا مانند اصطبل مری خانم قره‌گوزلو را نیز برای ثبت معرفی کردیم.»\nزندی درباره ظرفیت‌های میراثی این روستا می‌گوید که معماری اصطبل مری لیلی که به شکل چلیپا است شاخص و منحصر به فرد است زیرا برخلاف سایر اصطبل‌ها اسب‌ها یکجا نگهداری می‌شدند. مری‌لیلی قره‌گزلو احیاکننده پرورش اسب ایرانی بود، البته شهرت او در خارج از کشور بیشتر از داخل کشور است، این سیستم نیز کاملا با شیوه پرورش ایرانی اسب همخوان است، حتی دیگر اصطبل‌هایی که از توسط قره‌گوزلوها در کردان کرج، و خوزستان ساخته شد از همین شیوه نگهداری اسب پیروی می‌کردند.\nاو افزود: «برای این 3 بنا پرونده‌های جداگانه تشکیل نشده است، البته بحث مالکیت نیز مطرح می‌شود. بعد از مشکلاتی که برای مری‌خانم قره‌گوزلو در روستای ورکانه بوجود آمد و پیگیری نشدن و در دسترس نبودن خانواده قره‌گوزلو، این اصطبل در اختیار مردم روستا قرار گرفته در صورتی که باید به جای مردم سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری متولی این مسئله باشد، متاسفانه نه تنها مردم از این آثار به خوبی نگهداری نکرده‌اند، بلکه بسیاری از ادوات اسب‌سواری که خانواده قره‌گوزلو از خارج وارد کرده بودند یا در ایران سفارش ساخت آن را داده بودند غارت شد، تحت تملک افراد روستا قرار گرفت یا به فروش رسید.»\nتبدیل اصطبل مری‌لیلی به موزه سوارکاری\nزندی پیشنهاد کرد که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری بعد از مرمت این اصطبل برای آن کاربری تعریف کند و با جمع‌آوری این ادوات و خریداری آن‌ها از مردم این اصطبل را به موزه ادوات سوارکاری، موزه اسب و اسب‌سواری تبدیل کند زیرا این‌کار هم می‌تواند علاوه بر حفظ بنا و استفاده از ظرفیت‌های آن به جذب گردشگر کمک کند. متاسفانه بی‌توجهی باعث تخریب بسیاری از آثار این روستا شده است و مردم روستا اصلا تلاشی برای حفظ و نگهداری این آثار نمی‌کنند.\nمالمیر درباره اصطبل تاریخی مری‌خانم گفت: «این اصطبل ثبت ملی نشده است و همکاران ما در معاونت میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در حال بررسی قابلیت این اصطبل برای ثبت در فهرست آثار ملی هستند.»\nاستفاده از خانه‌های سنگی ورکانه و توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی\nزندی درباره ظرفیت‌های گردشگری این روستا و اقامتگاه بوم‌گردی روستای ورکانه گفت: «اولین اقامتگاه بوم‌گردی استان همدان در روستای ورکانه با همت یکی از کارآفرینان به‌نام نعیمه لشکری که خود نیز فارغ‌التحصیل رشته گردشگری در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه تهران است ایجاد شد. البته روستای ورکانه این ظرفیت را دارد که ده‌ها خانه بوم‌گردی داشته باشد. در سال‌های اخیر تعدادی از خانواده‌های این روستا به شهر مهاجرت کرده‌اند، با توجه به اینکه روستای ورکانه در 18 کیلومتری شهر همدان واقع است، مرمت و احیای خانه‌های این روستا می‌تواند مهاجرت معکوس را به دنبال داشته باشد.»\nاو گفت: «با توجه به اینکه قدمت خانه‌های این روستا از قدمت اصطبل و قلعه نیز بیشتر است این قابلیت را دارند که به عنوان یک ظرفیت گردشگری به خانه بوم‌گردی تبدیل و از آن درآمدزایی شود. ورکانه یکی از مهم‌ترین روستاهایی است که می‌توان در این زمینه به آن توجه کرد زیرا این روستا در مسیر گردشگری استان همدان قرار گرفته است، مسیری که محوطه تاریخی و زیرزمینی ارزانفود، روستای تاریخی ورکانه، سد اکباتان و مسیر کوه‌نوردی ورکانه در آن قرار دارند.»\nمدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری گفت: «ورکانه روستای هدف گردشگری است و سالانه تعداد بسیار زیادی از گردشگران برای بازدید به این روستا سفر می‌کنند که در همین راستا توسعه بوم‌گردی در این روستای تاریخی را در دستور کار قرار داده‌ایم.»\nاز طرفی امضای تفاهم‌نامه سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی یکی از اقدامات موثر در تامین زیرساخت‌های جذب گردشگر در این روستای تاریخی بود، تفاهم‌نامه‌ای که عدهای معتقدند متوقف شده است. مالمیر اما معتقد است که این همکاری‌ها ادامه دارد و کف‌سازی روستای ورکانه از سوی بنیاد مسکن انجام شده است البته این تفاهم‌نامه ملی است و مسئولان میراث‌فرهنگی استان در صدد بومی‌سازی آن هستند.\nمالمیر درباره برنامهها و حمایت‌های اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری این استان برای توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی گفت: «ما بارها اعلام کردیم که پیرو تفاهمی که با صندوق کارآفرینی امید داشتیم 100 میلیون تومان وام با کارمزد 4درصد در اختیار افرادی که قصد دارند اقامتگاههای بوم‌گردی را توسعه دهند قرار میدهیم. امسال نیز بخش بوم‌گردی استان فعال شد و ما تعهد کردیم که 5 اقامتگاه بوم‌گردی راه‌اندازی کنیم و تاکنون پرونده 3 مورد از این اقامتگاه تشکیل شد.»\nنیاز شدید به ایجاد تنوع در اماکن اقامتی استان همدان\nنعیمه لشکری در اواخر تابستان 95، اولین خانه بوم‌گردی استان همدان را در ورکانه تأسیس کرد؛ اقامتگاهی که مهمانان در آن، با اقامت در فضایی صمیمی شبیه به خانه، فرهنگ بومی را تجربه می‌کنند با خوراک‌های محلی و به شیوه بومی پذیرایی می‌شوند، او درباره هدف از ایجاد خانه بوم‌گردی در روستای ورکانه گفت: «به‌عنوان فردی که به موضوعات مرتبط با توسعه گردشگری توجه دارم، نیاز شدیدی به ایجاد تنوع در اماکن اقامتی استان مشاهده می‌کردم، می‌توان گفت هدفم کمک به پاسخگویی به نیاز اشاره شده از یک سو و از سوی دیگر راه‌اندازی کسب و کاری در حوزه تخصصی‌ام بود.»\nاو معتقد است که نزدیک بودن ورکانه به همدان این فرصت را فراهم می‌کند که اقامتگاه بوم‌گردی ورکانه بتواند بازار گردشگران شهر همدان را نیز هدف قرار دهد و خدمات اقامت و پذیرایی این گروه را در ورکانه فراهم کند. علاوه براین، ورکانه ظرفیت خوبی درهر دو بخش جاذبه‌های تاریخی و طبیعی دارد. مسیر دسترسی به روستا با مناظر طبیعی بکر و گذر از دریاچه سد اکباتان، ویژگی‌های طبیعی جذاب برای کوهنوردان و طبیعت‌گردان، وجود اصطبل تاریخی، معماری خاص روستا با استفاده از مصالح بومی، خانه پدری پروفسور موسیوند و موارد دیگر می‌توانند محور توسعه قرار گیرند و هر دو گروه گردشگران فرهنگی و طبیعت گردان را به روستا جذب کنند.\nدرحال حاضر باوجود کاستی‌هایی که در معرفی روستا و جاذبه‌هایش وجود داشته گردشگران به خصوص در روزهای تعطیل به ورکانه به عنوان مقصد گردشگری سفر می‌کنند، البته به این دلیل که تأسیساتی برای نگه‌داشتن هر چه بیشتر آنها در مقصد مهیا نشده است بیشتر این افراد گردشگران گذری هستند. به اعتقاد لشکری هنر برنامه‌ریزان می‌تواند این باشد که به برنامه‌ریزی پایدار ناظر بر ملاحظات زیست محیطی، اجتماعی و فرهنگی بپردازند و با ارائه برنامه‌هایی در قالب خدمات اقامتی، پذیرایی، فروش صنایع دستی و همچنین گشت‌های طبیعت‌گردی، مدت زمان حضور گردشگران را در روستا افزایش دهند و البته در کنار این‌ها از طریق کانال‌های موثر ارتباطی، منطقه را به عنوان مقصد گردشگری معرفی کنند.\nبه اعتقاد لشکری این نوع از کسب و کار، کسانی را می‌طلبد که به لحاظ رفتاری بسیار با‌حوصله باشند چرا‌که نکات بسیار ظریفی دارد که اتفاقا توجه به آنها موفقیت یا شکست را رقم می‌زند، علاقمندان توجه داشته باشند که راه‌اندازی این فعالیت درعین کوچک بودن آن بسیار زمان‌بر است و برای رسیدن به مرحله بهره‌بردای باید صبور باشند، به‌علاوه در انتخاب مکان فعالیت‌شان عجله نکنند و حتما همه جوانب را بسنجند.\nتوسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی و آشنایی گردشگران با فرهنگ منطقه\nدر موارد بسیاری آنجایی که ارائه دهندگان بسته‌های گردشگری درنظر دارند اقامت قابل قبولی در بسته خود ارائه دهند، تنها با گزینه هتل روبرو هستند که می‌توان گفت بزرگترین بخش از هزینه‌های بسته گردشگری را به خود اختصاص می‌دهد و باعث بالا رفتن مبلغ کل بسته می‌شود تا جایی‌که بخش بزرگی از مخاطبانش را به علت قیمت بالا از دست می‌دهد، لشکری معتقد است که فراهم کردن اقامت با کیفیت معقول و قیمت مناسب می‌تواند خلئی را که ارائه کنندگان بسته‌های گردشگری همدان با آن روبرو هستند و مانعی زیرساختی بر سر راه توسعه گردشگری استان است، پر کند. اگر مسئولان اماکن اقامتی بتوانند عناصر معماری، فرهنگ و هنر بومی را در دکوراسیون و ارائه خدمات به کار گیرند نه تنها از هزینه‌های غیرضروری خود می‌کاهند بلکه اقامت را از حالت کاربردی به عنوان مکانی برای استراحت خارج می‌کنند تا تجربه اقامت در چنین اماکنی تبدیل به جاذبه گردشگری شود.\nدر واقع مهم‌ترین تفاوت اقامتگاه بوم‌گردی با سایر مراکز اقامتی این است که علاوه بر کارکرد اقامتی و پذیرایی که همه این مراکز دارند اقامتگاه بوم‌گردی نقش مهمی نیز در آشناسازی گردشگران با فرهنگ منطقه از طریق ایجاد تجربه‌ای ملموس و عملی برای آنها ایفا می‌کند. لشکری اعتقاد دارد که آینده این کار چیزی بیش از تأکید مدیران ارشد را می‌طلبد و مشروط به اقدامات موثر و عملی مدیران ارشد است در غیر این‌صورت ممکن است فراهم کردن ملزومات برای متقاضیان که اکثراً از نسل جوان هستند و سرمایه چندانی ندارند چنان سخت باشد که از انجام آن منصرف شوند. به طور مشخص در مورد اقامتگاه بوم‌گردی ورکانه، ما تلاش کردیم تا دو مجموعه بنیاد مسکن و اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را متقاعد کنیم و از همراهی آنها برخوردار شویم که خوشبختانه درهر دو مجموعه مسئولین همراهی خوبی با ما داشتند.\nوقتی روستایی به‌عنوان روستای گردشگری مطرح می‌شود باید بحث معیشت مردم نیز در آن گنجانده شود و مردم را با مقوله گردشگری پیوند دهیم. احیای خانه‌های قدیمی روستای ورکانه علاوه بر جذب گردشگر می‌تواند منجر به ایجاد بازارچه‌های محلی با همت اهالی روستا شود زیرا وقتی مردم منفعتی از این قبیل طرح‌ها نداشته باشند، مشارکت نمی‌کنند. در واقع می‌توان با آموزش بومیان روستایی و شناسایی ظرفیت‌های گردشگری و اقتصاد گردشگری مشارکت آن‌ها را برای توسعه گردشگری در این روستا بالا برد.\nبرچسب ها: گردشگری همدان ، روستای سنگی ورکانه ، اقامتگاه بومگردی ورکانه ،\nاسب‌های اصیل ایرانی در کدام روستا پرورش یافتند؟\nایلنا: ورکانه، روستایی با بافت خاص سنگی یکی از روستاهای هدف گردشگری است که با وجود ظرفیت‌های بسیار برای گردشگری تاکنون برای حضور گردشگران آموزش ندیده و به دلیل برقرار نشدن پیوند میان جامعه محلی و اقتصاد گردشگری در معرض آسیب قرار گرفته است.\nبه گزارش خبرنگار ایلنا، روستای ورکانه در استان همدان، در سال ۹۰ به عنوان روستای هدف گردشگری تعیین شده است، این روستا با قدمتی ۴۰۰ ساله ویژگی خاصی دارد که آن را در میان دیگر روستاهای کشور متمایز می‌کند و آن بافت سنگی‌اش است.\nاگر ابیانه به دلیل بافت گلی سرخش شهرت یافته، ورکانه نیز با نمای منحصر به فرد سنگی خود دست کمی از این روستا ندارد.\nحسین زندی؛ کنشگر مدنی حوزه میراث فرهنگی و گردشگری در این باره می‌گوید: «قبل از ۴۰۰ سال پیش نیز روستای ورکانه وجود داشته، اما به دلیل سرما و بارش برف ریزش سقف خانه‌ها چند بار جابه جا شده و از سمت کوه به دشت آمده است که آخرین مکان آن همین روستای کنونی است.»\nوی در ارتباط با جاذبه‌های گردشگری این روستا اظهار می‌کند: «به دلیل اینکه این منطقه بسیار پربرف است، ورکانه برای گردشگری زمستانی مناسب است و بسیاری از کوهنوردان علاقه مندند مسیر گردشگری ورکانه را طی کنند، همچنین بافت این روستا سنگی است و به همین خاطر به آن روستای رنسانی می‌گویند، خانه‌ها در این روستا معماری سنتی دارد و با مصالح نقشه و کارکرد بومی ساخته شده‌است، در روزهای بارانی نیز شاهد تلالوئی بی‌نظیر از سنگ‌هایی هستیم که خانه‌های روستا با آن‌ها ساخته شده که زیبایی خاصی به روستا می‌بخشد و به ویژه گردشگران خارجی به آن بسیار علاقه‌مند هستند.»\nورکانه محل احیای اسب اصیل ایرانی\nاما علاوه بر این‌ها ورکانه دلیل محکم دیگری برای گردشگری دارد، ورکانه از گذشته‌ای دور پایگاهی برای سوارکاری بوده و قدمتی طولانی در این زمینه دارد، زندی در این باره توضیح می‌دهد: «ورکانه مرکز احیای اسب اصیل ایرانی (نژاد عرب خوزستان) است، سال‌ها پیش خانم مری لیلی قراگوزلو فرزند امیرتومان قرا‌گوزلو (از ملاکان بزرگ منطقه) نژاد اسب اصیل خوزستان را در ورکانه احیا می‌کند، ایشان که سال‌هاست فوت کرده‌اند از ورکانه‌ای‌های قدیمی و شخصی بسیار معروف در صنعت اسب دنیا هستند.»\nاین پیشینه روستای ورکانه در زمینه سوارکاری و پرورش اسب سبب شده که دو بنای مهم این روستا دو اصطبل قدیمی باشند که یکی از آنها با معماری چلیپایی قدیمی‌ترین اصطبل استان همدان است. زندی ادامه می‌دهد: «هردو اصطبل اکنون مخروبه هستند، اما از آنجا که در این روستا ادوات اسب سواری مربوط به گذشته وجود دارد و با توجه به سابقه این روستا، خوب است که موزه سوارکاری و ادوات آن در روستا ایجاد شود.\nبه ویژه یکی از این اصطبل‌ها که به اصطبل مهری خانم معروف است، اگر مرمت شود؛ برای ایجاد موزه بسیار مناسب است.»\nعلاوه بر همه این‌ها، فرهنگ غنی مردم روستا که به یکی از شاخه‌های زبان پهلوی یعنی لکی همدانی صحبت می‌کنند و آداب و رسوم آن‌ها از جاذبه‌های دیگر روستا است، پیشنهاد ایجاد موزه عروسک نیز توسط مدیر مدرسه ابتدایی منطقه ارائه شده که سازمان‌های مردم نهاد نیز از این پیشنهاد استقبال کردند، امیدواریم آموزش و پرورش و میراث فرهنگی نیز کمک کنند تا این موزه ایجاد شود. همچنین این روستا صنایع دستی دارد و یکی از مراکز تولید گردو نیز هست.»\nورکانه، روستای هدف گردشگری؛ گردشگران و میزبانان آماده نیستد!\nورکانه تا سال پیش جایی برای اقامت گردشگران در شب نداشت، اما اکنون یک اقامت‌گاه بوم گردی دارد و اگر گردشگری در اینجا گسترش پیدا کند، مردم محلی نیز می‌توانند؛ بخشی از خانه‌هایشان را به اقامتگاه تبدیل کنند؛ هرچند که برخی مشکلات در این زمینه وجود دارد که افزایش حضور گردشگر در این روستای بکر را با نگرانی همراه می‌کند.\nاین کنشگر مدنی در این باره توضیح می‌دهد: «یکی از مشکلات روستاهای هدف گردشگری این است که قبل از آموزش و آماده کردن جامعه محلی و پیوند دادن معیشت آن‌ها با گردشگری، اسم آن را روستای گردشگری می‌گذاریم، در حالی که با آموزش، ایجاد بازارچه کوچک صنایع دستی ساخت پارکینگ برای جلوگیری از آسیب رسیدن به باغات روستاییان و همچنین کسب درآمد برای آن‌ها می‌توانیم مشکلات را حل کنیم.»\nعلی خاکساری؛ معاون گردشگری استان همدان نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا اظهار می‌کند: « در ۱۰ سال گذشته که گردشگر به ورکانه آمده در ابتدا برخورد مردم با گردشگران چندان مطلوب نبوده، اما اکنون وضعیت فرق کرده و مردم برخورد مناسبی با گردشگران داردند.»\nهمچنین خانم علی‌زمانی؛ مدیر مدرسه ورکانه نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا تاکید می‌کند: « مردم روستا به شدت به افزایش گردشگری در روستا علاقه‌مند شده‌اند. مردم ورکانه بسیار دوست دارند که گردشگر به روستایشان بیاید و بسیار در این زمینه همکاری می‌کنند، گاهی دانش آموزان ما مانند راهنما مکان‌های دیدنی ورکانه را به گردشگران نشان می‌دهند و مردم اجازه می‌دهند که گردشگران در باغ‌هایشان بنشینند.»\nهرچند که ورود گردشگران به اقتصاد روستا رونق می‌دهد، اما این سکه روی دیگری نیز دارد؛ علی‌زمانی می‌گوید: «برخی گردشگران واقعا آسیب می‌زنند، زباله می‌ریزند و با وجود اینکه همه ماشین دارند و می‌توانند با خودشان زباله‌ها را برگردانند، اما آن‌ها را در باغات مردم رها می‌کنند، دهیار چند سطل زباله گرفته و با تراکتور این زباله‌ها را از ده خارج می‌کنند، اما این کار گردشگران به روستا آسیب می‌زند.»\nوی در برابر این سوال که آیا مردم محلی می‌توانند به لحاظ اقتصادی از حضور گردشگران منتفع شوند، پاسخ می‌دهد: «مردم می‌توانند غذای محلی یا نان‌های محلی به گردشگران بفروشند، اما تجهیزات کافی مانند یخچال و... در اختیار مردم روستا نیست که بتوانند به اندازه کافی یا با کیفیت خوب برای گردشگران چیزی درست کنند.»\nتلاش برای ثبت ملی بافت روستا\nعلی مالمیر؛ مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان در مورد وضعیت این روستا پیش از هرچیز به آغاز فرآیند ثبت ملی بافت تاریخی روستا و همچنین اصطبل مهری خانم اشاره می‌کند و می‌گوید: «یکی از مباحث مهم در حوزه گردشگری این است که جامعه محلی باور کند، توسعه گردشگری به نفع آن‌ها است، برخی مردم ممکن است اعتقاد داشته باشند که ورود گردشگر باعث به وجود آمدن برخی مشکلات مانند آسیب رسیدن به باغات یا افزایش ترافیک روستا می‌شود و یا به لحاظ فرهنگی نگرانی ایجاد کند که هویت فرهنگی روستا را دستخوش تغییر کند، اما با برگزاری کارگاه‌های آموزشی تلاش می‌کنیم که برنامه آشناسازی جامعه محلی با گردشگری را داشته باشیم و از NGOها نیز در این زمینه کمک می‌گیریم.»\nبافت روستا زیر تیغ است\nاما جدا از مشکلات حوزه گردشگری، مشکل بزرگ دیگری که به محض ورود به روستا به چشم می‌خورد؛ خانه‌سازی به سبک جدید است، چندیدن و چند خانه در روستا وجود دارد که دیگر در آن‌ها خبری از دیوارهای سنگی و یا درب‌های چوبی نیست و فلز و نماهای امروزی آن‌ها را پوشانده، ادامه این روند نگران‌کننده قطعا می‌تواند مرگی برای بافت بی‌نظیر روستای رنسانسی ایران به همراه داشته باشد و شاید ثبت ملی هرچه سریع‌تر آن بتواند برای حل این مشکل کمک کننده باشد.\nمالمیر در این باره توضیح می‌دهد: «درحال پیگیری این مساله هستیم به دهیاری و فرمانداری نامه زدیم و پیگیر هستیم که دهیاری در زمان ارائه مجوز برای ساخت‌وساز شروطی بگذارد که مصالح سازگار با بافت اینجا استفاده شود.\nوی ادامه می‌دهد: «کاری که باید کنیم این است که مردم حس کنند، می‌توانند باحفظ روستا منافع اقتصادی کسب کنند تا دست از این کار بر دارند و بافت روستا را عوض نکنند.»\nبرچسب ها: ورکانه ، گردشگری ورکانه ، اقامتگاه بومگردی ورکانه ،\nغار علیصدر؛ مجموعه‌ای توریستی یا میراثی طبیعی؟\nدوشنبه 20 دی 1395 - 14:03\nغار علیصدر، یکی از مکان‌هایی است که در ماه‌های اخیر بحث و جدل بر سر آن زیاد بود، غاری که بنا به اهمیت میراثی‌اش سال 87 در فهرست میراث طبیعی ملی به ثبت رسید و با توجه به ماهیتی که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری دارد انتظار می‌رود این سازمان متولی آثاری که ثبت میراث ملی شده‌اند باشد و بر آن‌ها نظارت کند، اما داستان درباره غار علیصدر اندکی متفاوت است.\nناهید منصوری، گروه فرهنگی خبرگزاری آنا: ماجرای علیصدر از جایی شروع شد که در دهه هفتاد دولت برای پرداخت بدهی‌هایش بحث واگذاری بخشی از اماکن خود را به بخش خصوصی مطرح کرد، مصوبه‌ای که بعد از مدتی از سوی هیات دولت لغو شد. سال 1371 یک شرکت سیاحتی و خصوصی به‌نام علیصدر، غار علیصدر را ثبت کرد و علیرغم اینکه 40درصد از سهام این شرکت متعلق به اداره میراث فرهنگی و 60درصد از آن به مجموعه شهرداری و شورای شهر اختصاص دارد، در تمامی این 24 سال میراث فرهنگی هرگز نه متولی این غار بود نه از ظرفیت‌های گردشگری و میراثی آن بهره برده است.\nعلی مالمیر مدیرکل اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان با اشاره به آئین‌نامه بهره‌برداری از غارها که سال 1389 مصوب، اما کارگروه‌های آن در دولت حسن روحانی تشکیل شد گفت: « حدود سال 1373 زمانی که سازمان ایرانگردی و جهانگردی زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود، غار علیصدر که سهامداران غالبِ آن بخش عمومی یعنی شهرداری، سازمان همیاری‌ها، استانداری و وزارت ارشاد بودند، بهره‌برداری از این غار را تحویل یک شرکت خصوصی دادند. با هماهنگی‌های انجام شده با استانداری و وزارت ارشاد، آن شرکت خصوصی تشکیل شد و بهره‌برداری از غار را بر عهده گرفت.»\nوی افزود: «متولی اصلی غار علیصدر باید میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری باشد، البته سازمان میراث‌فرهنگی می‌تواند در صورت نیاز، بخش خصوصی را در این زمینه دخیل کند. غار علیصدر نیز تنها جایی نیست که شرکت علیصدر از آن بهره‌برداری می‌کند، به عنوان مثال تپه عباس‌آباد یکی از چند موردی است که این شرکت در آن‌جا فعالیت می‌کند.»\nوی همچنین با تاکید بر این‌که غار علیصدر جزو نفایس ملی است، گفت: «این غار از نظر مالکیت به هیچ‌کس واگذار نمی‌شود، فقط امکان بهره‌برداری از این اثر طبیعی می‌تواند براساس ضوابط قانونی به یک بخش عمومی یا خصوصی واگذار شود که در حدود سال 1370 تا 1373 این اتفاق رخ داد و تملک و مالکیت غار از نظر قانونی به هیچ‌کس واگذار نشد.»\nمدیرکل اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان افزود: «40 درصد از سهام این شرکت طبق اساسنامه بهره‌برداری از این غار متعلق به شرکت ایرانگردی و جهانگردی، 40 درصد متعلق به سازمان همیاری شهرداری استان همدان و 20درصد متعلق به شهرداری همدان است البته در مقابل تمام حرف و حدیث‌ها همواره هیات مدیره غار ادعا می‌کنند که با مشارکت دولت از این مجموعه بهره‌برداری می‌کنند.»\nمالمیر گفت: «در چنین شرایطی سازمان میراث فرهنگی یک طرف موضوع است. با توجه به اینکه این اثر طبیعی و ملی در 15 دی 1387 در فهرست میراث طبیعی ملی به ثبت رسیده، در چارچوب ضوابط مشخص، میراث فرهنگی موظف به نظارت بر آن بود. ما تلاش می‌کنیم که متولی علیصدر، سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری باشد، این بحث را در دیوان محاسبات نیز مطرح کردیم، کارگروه بهره‌برداری از غارها مصوباتی نیز در این زمینه دارد و منتظر تعیین تکلیف و نحوه بهره‌برداری هستیم. البته این مسئله قدری پیچیده است زیرا شرکت علیصدر در اطراف غار زمین خریده و هزینه‌ها را برای فراهم کردن امکانات پرداخت کرده است.»\nوی با تأکید بر این نکته که اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان بحث حریم علیصدر از یک سال‌ونیم پیش دنبال می‌کند گفت: «مشاور عرصه و حریم غار علیصدر را تصویب کرده و بعد از تدوین نهایی، عرصه و حریم این غار اعلام می‌شود.»\nوی با تأکید بر این نکته که دولت قصد ندارد بنگاه‌داری کند گفت: «به صلاح دولت است که بعضی از بخش‌ها را به بخش خصوصی واگذار کند. حتی پس از اینکه سامان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری متولی علیصدر شد عزم نداریم از این مجموعه به صورت دولتی بهره‌برداری کنیم، زیرا می‌خواهیم بخش خصوصی را دخیل کرده و خودمان بیشتر نگاه نظارتی داشته باشیم تا نوع خدمات به لحاظ کیفی بالا رود. کارگروه بهره‌برداری از غارها نیز نکات حفاظتی مربوط به این مجموعه را مشخص خمواهد کرد.»\nمدیرکل اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان گفت: «این غار در سال 1387 ثبت شد، تا پیش از سال 1389 نیز قانون بهره‌برداری از غارها مصوب نشده بود، در نتیجه محدودیتی از نظر قانونی در زمینه دخل و تصرف در این غار وجود نداشت، این شرکت اوایل دهه هفتاد بهره‌برداری از علیصدر را آغاز کرده بود، اما اکنون در دستورالعمل بهره‌برداری غارها تمهیداتی برای این مسئله در نظر گرفته شده است، پیرو دستورالعمل، با تصویب طرح حفاظتی، هر نوع دخل و تصرف تحت نظارت کارگروه بهره‌بردای است.»\nحسین زندی نیز به عنوان فعال میراث فرهنگی و محیط‌زیست همدان می‌گوید: «با سفر اخیر زهرا احمدی پور رئیس سازمان میراث فرهنگی به استان همدان، پیگیری برای بازپس‌گیری 40 درصدی که در اساسنامه شرکت علیصدر برای غار است در حال انجام است اما تاکنون اتفاقی رخ نداده است.»\nوی ادامه داد: «شرکت سیاحتی علیصدر به مطالبات گردشگری توجه می‌کند و به تازگی تخلفاتی که از سال 1371 انجام داده از جمله سنگفرش را قبول کرده است. این شرکت پیش از این مدعی بود که سنگفرش شدن ورودی غاز و گذرگاه‌ها مشکلی نیست اما در حال حاضر پذیرفته است که این بخش را به حالت پیشین برگرداند.»\nوی همچنین در خصوص تعیین حریم و عرصه غار نیز عنوان کرد: «حریم و عرصه هنوز مشخص نشده است اما به تازگی گروهی دعوت به همکاری شده است تا هرچه زودتر این امر اجرایی شود.»\nعلی‌رغم کش‌وقوس‌های موجود، کارشناسان میراث، فرهنگی معتقدند اگرچه که سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری فعلا متولی علیصدر نیست، اما از آنجایی‌که این اثر ثبت میراث طبیعی ملی شده است سازمان حق دارد به دلیل اهمیت میراثی این غار بر آن نظارت‌های کافی را داشته باشد. از طرفی استفاده از همه ظرفیت‌های کشور برای پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی یکی از بحث‌های مهمی است که در سال اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل مطرح می‌شود. در این میان بهره‌گیری از ظرفیت‌های میراثی، صنایع‌دستی و گردشگری و رسیدن به توسعه پایدار همواره یکی از موضوعاتی بود که بر آن تأکید شد. سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری نیز با توجه به نگاه فرابخشی که دارد باید بتواند نظارت و کافی بر مکان‌هایی که اهمیت میراثی دارند، داشته باشد تا بتواند از همه ظرفیت‌ها برای رسیدن به توسعه پایدار استفاده کند.\nبرچسب ها: محیط زیست همدان ، غارعلیصدر ، مالکیت غارعلیصدر ،\nدزدان سال پیش دندان طمع برای باقی مانده‌های «کنیسه کلیمیان» دوختند و امسال کسی به فکر ترمیم بخش‌های فروریخته‌ی دیوار این بنای تاریخی نیست، حتی اعضای انجمن کلیمیان همدان!\nبه گزارش ایسنا، کنیسه‌ی قاجاری «کلیمیان» در بافت تاریخی بازار همدان، خیابان باباطاهر، کوچه جراحان؛ هرچند ۱۶ بهمن سال ۸۹ درفهرست آثار ملی به ثبت رسید، اما سال‌هاست با وجود داشتن فضایی حدود ۹۰۰ مترمربع، خالی از سکنه و به حال خود رها شده است. این بی‌توجهی این بنا را رو به نابودی برده است.\nحسین زندی، فعال میراث‌فرهنگی همدان در این زمینه به ایسنا می‌گوید: سال‌هاست این بنای تاریخی به حال خود رها شده است که این بی‌توجهی باعث شده تا در طول سال‌های مختلف آسیب‌های زیادی به این بنا وارد شود و حتی بخش‌هایی از دیوار شرقی بنا فرو بریزد.\nاو با بیان این که هرچند مالکان بنای «کنیسه کلیمیان» این بنای تاریخی را برای فروش گذاشته‌اند، اما با توجه به قیمت بالایی که دارد کسی سمت خرید این بنای تاریخی نمی‌رود، ادامه می‌دهد: چون از یک سو بخش خصوصی باید کاربری مرتبط با میراث فرهنگی را برای این بنای تاریخی انتخاب کند، از سوی دیگر اگر کسی به جز این بخش بخواهد کنیسه را بخرد، دنبال ساخت‌وساز است و قطعا تمایل به تخریب این بنای تاریخی دارد، از سوی دیگر دستگاه‌های دولتی اعتباری برای این تملک و رسیدگی به آن را ندارند.\nوی همچنین به این نکته اشاره می‌کند که نگهبان این بنای تاریخی نیز اهمیت چندانی به این بنا نمی‌دهد و حتی به تخریب‌های هرروزه بنا توجهی نمی‌کند و می‌گوید: از سوی دیگر به دلیل متروکه بودن این بنا، باد به سرعت در فضا و اتاق‌های مختلف آن می‌پیچد و باعث شکسته شدن شیشه‌ها، درها و پنجره‌ها می‌شود.\n«زندی» راهکارِ جلوگیری از تخریب این بنا را پیشنهاد اعتبار برای مرمت مشارکتی این بنای تاریخی می‌داند تا دست‌کم از طریق مشارکت با میراث فرهنگی بتوان این بنای تاریخی را حفظ کرد.\nاین فعال میراث‌فرهنگی همچنین با بیان این‌که میراث‌فزهنگی تا امروز قدمی برای مرمت و رسیدگی به این بنا جلو نگذاشته است، ادامه می‌دهد: از سوی دیگر انجمن کلیمیان برای تغییر کاربری این بنای تاریخی کوتاه نمی‌آید و این اتفاق باعث شده تا در توجه به این بنا کوتاهی شود.\nاو هزینه‌ی برآورد شده برای ساماندهی این بنای ثبت شده در فهرست آثار ملی را حدود ۶۰۰ میلیون تومان اعلام می‌کند و می‌گوید: یا مالک _انجمن کلیمیان_ باید برای کاربری بنا کوتاه بیاید یا این میزان اعتبار را خود برای مرمت «کنیسه کلیمیان» هزینه کند.\nوی نابود شدن این بنای تاریخی را به نفع میراث فرهنگی، مردم همدان و حتی انجمن کلیمیان نمی‌داند و نیست، هر چند کسانی که در این بنای تاریخی زندگی می‌کردند از این شهر مهاجرت کرده‌اند، اما مساله مهم این است که خودِ بنا باقی است وبه عنوان یکی از آثار هویت‌بخش همدان هنوز وجود دارد.\nاگر فرم مشارکت در مرمت را پر می‌کنند، می‌توان کنیسه را نجات داد\nعلی مالمیر، مدیر کل میراث‌فرهنگی استان همدان، اما درباره‌ی اقداماتی که اداره کل میراث فرهنگی استان همدان برای حفاظت از این بنای تاریخی انجام داده است، به ایسنا توضیح می‌دهد: به مالکان کنیسه‌ی کلیمیان فرم مشارکت در مرمت دادیم تا با درخواست برای مرمت این بنای تاریخی از سوی آن‌ها، بتوانیم این بنای تاریخی را به صورت مشترک با مالک مرمت کنیم.\nاو می‌گوید: میراث فرهنگی با توجه به این‌که مالک این بنای تاریخی نیست، فقط می‌تواند در قالب فرم مشارکتی با مجموعه‌ی نماینده‌ی کلیمیان این بنای تاریخی را مرمت کند، حتی این اقدام می‌تواند علاوه بر کنیسه، برای «حمام کلیمیان» نیز رخ دهد. در واقع اگر مالکان این بنای تاریخی فرم مرمت مشارکتی را امضا کنند، با استفاده از اعتبارات مشارکتی از استان می‌توانیم این دو بنا را مرمت کنیم.\nاو با تاکید بر این‌که واگذاری این بنا از نظر میراث فرهنگی بلامانع است، ادامه می‌دهد: امسال نیز پیگیری‌هایی را برای نجات این بنای تاریخی انجام داده‌ایم.\nبه گزارش ایسنا، با وجود اقداماتی که مالمیر می‌گوید اداره کل میراث فرهنگی استان برای حفاظت از این بنای تاریخی انجام داده است، اما صحبت‌های او نشان می‌دهد که در حال حاضر و تا زمانی‌که مالکان این بنای تاریخی _اعضای انجمن کلیمیان_ دست کم قدمی برای امضای فرم مشارکتی نکنند، حتی دیوار شرقی تخریب شده‌ی بنا مرمت هم نمی‌شود!\nاما جالب است که بی‌توجهی به این بنای تاریخی به اندازه‌ای است که مرداد ماه امسال چهار دزد با حفر تونلی ۳۰ متری قصد سرقت از کنیسه کلیمیان را کرده بودند که خوشبختانه با آگاهی به موقع نیروی انتظامی این اتفاق که می‌توانست آسیب بیشتری به «کنیسه کلیمیان» وارد کند، رخ نداد.\nجداره‌ی بیرونی کنیسه کلیمیان\nفضای بیرونی کنیسه کلیمیان در همدان\nعکس از پریسا زارعی\nبرچسب ها: میراث در خطر همدان ، میراث فرهنگی همدان ، کنیسه یهودیان همدان ،\nورکانه؛ الگوی گردشگری روستایی\nگردشگری از صنایع اصلی و پرسود جهان به شمار می‌رود و گاهی آن را هم‌پای صنعت خودروسازی و صنایع نفتی می‌دانند. بیشتر کشورها به اهمیت آن پی برده‌اند و در مسیر توسعه آن گام برمی‌دارند....\nگردشگری از صنایع اصلی و پرسود جهان به شمار می‌رود و گاهی آن را هم‌پای صنعت خودروسازی و صنایع نفتی می‌دانند. بیشتر کشورها به اهمیت آن پی برده‌اند و در مسیر توسعه آن گام برمی‌دارند. ابزارها، فرصت‌ها و ظرفیت‌های این صنعت در کشورهای مختلف متفاوت است. گردشگری فرهنگی، اقتصادی، مذهبی، ورزشی، سلامت و مواردی از این دست می‌تواند در ایران مورد توجه قرار بگیرد و موجب تقویت بنیه اقتصادی کشور شود. کارشناسان برای ایران گردشگری در مسیر توسعه پایدار را توصیه می‌کنند تا جنبه‌های محیط زیستی و ماندگاری آثار و افزایش بهره‌وری، کارآمدی نیروی انسانی، اشتغال و تعامل فرهنگ‌ها را در پی داشته باشد. این نگرش، رویکرد و دغدغه جهان امروز در ایران کمتر مورد توجه قرار دارد.\nگردشگری روستایی از اشکال مردمی گردشگری است که در آن دستاورد مهم، تعامل میان گردشگر و باشندگان روستاست. در کنار این دستاورد رشد اقتصادی روستا، پیشگیری از مهاجرت، ثبات اجتماعی و حفظ خرده فرهنگ‌ها به‌وجود می‌آید و رشد همه جانبه‌ای با رویکرد توسعه پایدار به ارمغان می‌آورد. گفته می‌شود 4 دهه پیش از این بیش از 70 درصد مردم کشور در روستاها سکونت داشتند.\nامروز این نرخ کمتر است و کمتر از 25 درصد در روستاها زندگی می‌کنند. در استان همدان نیز این روند جاری است. با توجه به نابودی منابع آبی در روستاهای استان و شرایط نامطلوب کشاورزی، امیدی به توسعه کشاورزی نمی‌توان داشت. راهی که می‌تواند به مهاجرت معکوس و بازگشت بخشی از مردم به روستاها شود، توسعه گردشگری روستایی است.\nدر استان همدان روستاهای بسیاری هست که از نظر موقعیت مکانی و داشتن عناصر مهم جذب گردشگر از جمله منظر طبیعی، آثار تاریخی، آداب و سنن اجتماعی و آب و هوای مناسب زمینه توسعه فعالیت‌های گردشگری را دارند. یکی از این روستاها ورکانه است.\nورکانه با داشته‌های فرهنگی و طبیعی در سال‌های اخیر به عنوان روستای هدف گردشگری لحاظ شده است، اما چندان تغییری در گردشگرپذیری آن مشاهده نمی‌شود.\nاین روستا با 400 سال پیشینه و داشتن 2 اصطبل و یک قلعه تاریخی در کنار معماری سنگی و طبیعت کم نظیر نتوانسته به عنوان یک جاذبه و یک روستای گردشگرپذیر نمود پیدا کند و تغییری در وضع اقتصادی و معیشت ساکنان آن ایجاد شود.\nبا توجه به پیشینۀ پرورش اسب اصیل ایرانی در این روستا، بازسازی و احیای اصطبل‌های این روستا در کنار ایجاد اصطبل‌های جدید، باشگاه و موزه سوارکاری و تقویت و ایجاد اقامتگاه‌های بوم‌گردی و بازارچه‌های سنتی و محلی تحولی در وضع زندگی مردم روستا ایجاد خواهد شد. گردشگری با اسب می‌تواند نمونه بارزی از ایجاد منبع تامین معیشت جایگزین در این روستا باشد.\nاگر چنین اتفاقی در روستای ورکانه رقم بخورد، می‌تواند به عنوان الگویی دراستان به شمار آید و دیگر روستاهای هدف گردشگری نیز بر اساس داشته‌ها و جاذبه‌های مغفول مانده‌شان به سمت ایجاد فضاهای گردشگری پیش بروند و استان شاهد مهاجرت معکوس باشد.\nبرچسب ها: همشهری همدان ، ورکانه ، گردشگری همدان ،\nگورخوابی و کارتن خوابی با گذر از تهران به همدان رسید\nکد خبر: ۷۱۲۰۸ | تاریخ : ۱۳۹۵/۱۰/۱۲ - شماره: 832\nشبیه زندگی در ماقبل تاریخ\nحسین زندی / گروه سرزمین\nگورخواب‌های نصیر آباد شهریار مهم‌ترین خبرهای روزهای گذشته بود. رسانه‌ها واکنش‌های گوناگونی به موضوع نشان دادند و اخبار آن به شدت در فضای مجازی پیچید و دست به دست شد. اما آیا گورخواب‌های ایران تنها در گورستان‌های شهریار اقامت دارند؟ آیا با ساماندهی آن‌ها ، این مشکل به کلی برطرف می شود؟ اما نه. فاجعه عمیق‌تر از گورهای منطقه شهریار است. تنها در محوطه باستانی «پیسا»ی همدان ده‌ها معتاد بی‌خانمان سکونت دارند. این بار سری به گورهای 7هزارساله دوران کاسیان درهگمتانه زده ایم.\nپیش از این نیز بارها درباره حضور معتادان در محوطه تپه پیسا گزارش‌هایی منتشر شده اما پس از انتشار گزارش گورخواب های شهریار، تصمیم میگیرم بار دیگر از بی خانمانان این محوطه گزارشی تهیه کنم . روز اول به تنهایی می روم. دونفر از افراد روتپه، وقتی متوجه می‌شوند می خواهم عکس بگیرم به سوی من حمله می کنند و فرار می کنم. این بار با عکاس و مستندساز همدانی، مجید امدادی موضوع را مطرح می کنم و او می پذیرد که با من بیاید. ساعت 10 صبح به محوطه می رسیم ابتدا سراغ یکی از مغازه داران نزدیک تپه می روم که کارش پرکردن کپسول گاز است. از او می پرسم معتادها به چه دلیلی این جا تجمع می کنند؟ او در پاسخ می گوید: فقط مشکل این ها اعتیاد است .یکی از این افراد را با همکاری صاحب ملک، به کمپ فرستادیم. هزینه زندگی اش را پرداخت کردیم. سه بار ترک کرد اما هفته گذشته بازهم دیدم سر و کله اش اینجا پیدا شده. این‌ها خودشان می خواهند که مواد مصرف کنند کسی از آن‌ها نخواسته معتاد شوند. حدود دوماه پیش از این فردی فوت کرده بود گاهی اینجا به من حمله می کنند و می گویند صندوقت را بده اما من با پمپ باد از خودم دفاع می کنم و پلیس هم کاری ندارد.\nاز او می پرسم شب‌ها کجا زندگی می کنند؟ می گوید این تپه حدود 20 هکتار است وتعدادی، زیر پل ها هستند، تعدادی در چادر می خوابند و تعدادی داخل تپه تونل هایی ایجاد کرده اند وآنجا می‌خوابند؛ روزها هم دنبال تهیه مواد هستند.\nمكانی امن برای مصرف مواد\nمامور شهرداری كه در کنار محوطه ایستاده است می گوید: اینجا همه نوع مواد مخدر پیدا می شود. گاهی روزهای جمعه تعداد افرادی که به اینجا می آیند آنقدر زیاد است که ما فکر می کنیم تمام دختران و پسران همدان به اینجا می آیند. من اینجا نگهبان هستم.گاهی دختران دانشجو با ماشین آژانس می آیند می خرند، مصرف می کنند و می روند.\nاول با ترس و لرز به سمت پل می رویم سه نفر از داخل پل خارج شده و فرار می کنند، پتویی که به پل نصب شده را کنار می زنم اما دیگرکسی درون پل نیست تنها ده‌ها بالش و رختخواب کثیف درون آن است و بوی دود و رطوبتی که مانع ورودم به اقامتگاه بی‌خانمان‌ها می شود.\nبا مجید امدادی به بالای تپه می روم دوپیرمرد در حال حرکتند تا چشمشان به ما می افتد و دوربین را می بینند، مسیرشان را تغییر می دهند از آن‌ها خواهش می کنم بایستند. می گویم کاری نداریم و بدون اجازه نیز عکس نمی گیرم، فقط چند سوال داریم. یکی از آن‌ها که پیرمرد خوش پوشی است نزدیک می شود. می پرسم وضعیت اینجا را چگونه می بینید؟پاسخ می دهد: به افراد کارتن خواب یا معتاد، باید شهرداری فکری بکند وگرمخانه ای درست کند که توانایی و گنجایش این همه آدم را داشته باشد اگر وضعیت ساماندهی شود، آسیب های اجتماعی و معضلات هم کم می شود .\nدخمه‌هایی برای تزریق\nاو می گوید: وقتی افراد بیکار و معتاد در یک منطقه جمع می‌شوند جرایم هم زیاد می شود. طبیعی است که باید شهرداری اقدام کند؛ تا کنون کمک درستی نکرده است و مردم هم باید همیاری کنند. طبیعی است از طریق راه خلاف، هزینه خود و مواد را تامین می کنند. تعداد افرادی که دائمی این جا هستند شاید به 30 نفر برسد. اینجا مانند پارکی است که در روز صدها نفر مراجعه می کنند و صد تا 200 نفر هم دائم در حال مصرف هستند. آن‌ها درکنار جوی ها، لابه لای دره، درون دخمه ها که من اسم آن را سنگر گذاشته ام زندگی می کنند. از او می پرسم شما هم مصرف می کنید در پاسخ می گوید: بله من حدود 20 سال است که مواد مصرف می کنم و طوری مصرف کرده ام که خانواده متوجه نشوند و اینجا چون امنیت بیشتری دارد و راحت تر به دست می آید روزی دوبار به اینجا می آیم. او در پاسخ به سوالم که شغلش چه بوده می گوید: حدود 65 سال سن دارم و بازنشسته یکی از نهادهای دولتی هستم و تحصیلاتم دیپلم است اینجا مرکز خلاف است و خود به خود مارا جذب می کند. از دوستش می خواهم در گفت‌وگوی ما مشارکت کند اما پاسخ او منفی است.\nبارها به گرمخانه همدان رفتم اما هیچ وقت جا نداشت\nبه یکی از دخمه هایی که در دل تپه باستانی پیسا ایجادشده نزدیک می شوم؛ فردی سرش را بیرون می آورد به او می گویم: صاحبخانه! مهمان نمی خواهی؟ او می گوید حال ندارم. می گویم چقدر هزینه دارد تا سرحال شوی ؟ می گوید هروئین مصرف می‌کنم بسته ای 15 هزارتومان است .پول را می دهم می گوید از دور عکس بگیرید و هر سوالی دارید بپرسید. اسم من ابراهیم جعفری است حدود 32 سال دارم و 6 سال است مصرف می کنم . شغلم نازک کاری بود اما دچار اعتیاد شدم. نامزد داشتم اما به خاطر اعتیاد جدا شدیم. «گرت »مصرف می کنم گاه گدار شیشه می کشم. حدود بیست یا سی نفر اینجا زندگی می کنند وحدود 15 نفر مواد فروش داریم. زن‌هایی که به اینجا مراجعه می کنند، بیشتر زیر سی سال سن دارند.\nابراهیم می گوید: یک بار یه نفر امسال اینجا فوت کرد. من اهل قروه هستم اما نمی توانم به شهرم برگردم . در روز حدود 20 هزارتومن مصرف دارم و تنها در این گودال زندگی می کنم. بارها به گرمخانه همدان مراجعه کرده ام اما هیچوقت جا نبوده.\nابراهیم در پاسخ به این سوال که آیا دوست دارید ترک کنید می‌گوید: ترک کنم چکار کنم وقتی بیکار هستم؟ جایی ندارم با چه انگیزه ای ترک کنم؟ دولت باید برای بعد از ترک معتادان فکر کند. معتادرا به کمپ می فرستند ترک می کند اما بعد از بازگشت به خانه با بیکاری روبه‌رو می شود و دوباره شروع به مصرف می کند.\nاز بالای تپه چشم می گردانم و می بینم افراد در زیر درختان گروه گروه نشسته اند و در حال مصرف هستند. سر ظهر می شود و به تعداد افراد افزوده می شود . نگهبان شهرداری راست می گفت، گویی جوانان یک شهر به اینجا سرازیر شده اند. فردی با چهره ژولیده بر گوشه ای از تپه چادر زده است. می پرسم شب ها نمی‌ترسید؟می‌گوید چرا باید بترسم مگر چه بلایی باید سرم بیاید. اسمش رضا شیری است او ادامه می دهد: حدود 34 ساله هستم و ازدواج کرده ام و یک فرزند دارم. می گویم خانواده طرد کرده است؟پاسخ می دهد: من آن‌ها را طرد کردم . خانه و یارانه ام را داده ام که زندگی کنند؛ همسرم ناسازگار بود. البته خبرندارند اینجا هستم حتی برادرم فکر می کند شیراز هستم. ترس از آینده اجازه نمی دهد ترک کنیم. اگر ترک کنم ،کجا باید بروم؟\nاعتیاد نتیجه بیکاری است\nیکی دیگر از افراد در حال پیدا کردن قوطی سیگار است از او می‌پرسم چندسال است مصرف می کنی؟ می گوید آن که دوربین به دست است کیست؟ می گویم همکار من است و آن که همراهش است همکار تو ست. می گوید: حدود 40 سال دارم و 20 سال است که مصرف می کنم یعنی بعد از اینکه از سربازی برگشتم شروع کردم. دوا مصرف می کنم گاهی هم شیشه می کشم اما« گرت »بهتر است.\nاو در ادامه می گوید: اینجا به راحتی تهیه می کنم و مصرف می‌کنم. همه به اینجا می آیند اما در خانه هم مادرم خبر دارد من مجردم و با این وضع زندگی، نمی توان ازدواج کرد. بارها به زندان رفتم و ترک کردم اما باز بعد از آزادی شروع کرده ام. من 1374 دیپلم گرفته‌ام اما بیکارم. اعتیاد نتیجه بیکاری است.\nمعتادان از سرمای همدان می‌میرند\nاو با اشاره به سکونت معتادان همدان در این تپه می گوید: این موضوع ازجنبه‌های مختلفی قابل بررسی است؛ یکی مساله انسانی است . ده ها انسان معتاد در حفره‌های این تپه سکونت دارند و با توجه به سرمای شدید همدان، احتمال مرگ تعدادی از آنان تا پایان زمستان بسیار زیاد است. من نمی دانم کدام نهاد دولتی باید به این مساله رسیدگی کند و این بی خانمان‌ها که تعداد آن‌ها نیز بسیار زیاد است را ساماندهی کند اما نباید اجازه داد فاجعه انسانی رخ دهد.\nكشاورزان امنیت ندارند\nحضور معتادان بی خانمان باعث اعتراض کشاورزان اطراف تپه پیسا را نیز فراهم کرده است. یکی از زمین‌داران و کشاورزان حاشیه این محوطه تاریخی که نخواست اسمش فاش شود می گوید: چندسال است که از دست معتادان، روزگار ما سیاه است. ما گاهی جرات نمی کنیم محصولات کشاورزی را برداشت کنیم و یا جرات نداریم تنهایی به اراضی سر بزنیم . همیشه مجبوریم دسته جمعی به اینجا بیاییم. امیدواریم مسئولان فکری به حال آن ها و ما بکنند.\nگفته میشود در این محوطه استفاده از سرنگ یا آمپول مشترک رواج دارد و متوسط سن زنان و مردانی که به آنجا مراجعه می کنند و در آن محل سکونت دارند، کمتر از 25 سال است. بیشتر افراد تحصیل کرده هستند و به دلیل اعتیاد از سوی خانواده طرد شده اند. به نظر می‌رسد بهزیستی و کمپ های ترک اعتیاد نتوانسته اند در استان، موفق عمل کنند و اکنون پرسش این است که آیا این معضل بدون آسیب دیدن بی خانمان های تپه پیسا برطرف خواهد شد؟ آیا فعالان مدنی و بنیادهای خیریه توان ساماندهی یک آسیب اجتماعی را دارند؟ یا نهادهای دولتی اراده ای برای حل مساله خواهند داشت؟\nروزبه روز تعداد بی‌خانمان‌های تپه پیسا بیشتر می شود. وجود چنین پدیده‌هایی در کنار یک شهر، خطرات و آسیب‌های مختلف اجتماعی را به دنبال دارد. امروز تپه پیسا به عنوان محل فروش مواد مخدر شناخته شده است و بسیاری از مصرف کنندگان مواد مخدر آنجا را به عنوان مکانی امن می شناسند و به آنجا مراجعه می کنند.\nبرچسب ها: گورخواب های همدان ، کارتن خوابی در همدان ، روزنامه قانون ،\n٢٥سال تخلف در «علیصدر»\nبهره‌برداری غیرقانونی یک شرکت خصوصی از غار علیصدر هنوز پایان نیافته است\nمعاون گردشگری همدان: خبر را زود اعلام کردند، غار هنوز در دست بهره‌برداری است زندی، فعال میراث فرهنگی:  قرار بود غار به پدیده شاندیز فروخته شود\nمهتاب جودکی| غار علیصدر هنوز در اختیار یک شرکت خصوصی با اعضای دولتی است و اجاره‌بهایش هنوز همان است که بود: ٧٠٠هزار تومان اجاره بابت بهره‌برداری از یک اثر طبیعی ثبت شده در فهرست آثار ملی. دادستان دیوان محاسبات دو روز پیش، از جزییات تخلف پرده برداشت و خبر داد که این اثر طبیعی همدان، از اختیار شرکت سیاحتی علیصدر که مدیران دولتی هم در آن حضور دارند، خارج شده اما معاون گردشگری همدان به «شهروند» می‌گوید: «غار همچنان در دست این شرکت است.»\nعصر سه‌شنبه تخلف در غار علیصدر رسانه‌ای شد؛ یعنی ٢٥سال پس از راه افتادن شرکت خصوصی بهره‌بردار. در خبرها فقط از بهره‌برداری با اجاره ٧٠٠هزار تومان و سود ١٩ میلیاردی طی سال‌های ٨٩ تا ٩٥ صحبت شد، اما مدیرکل میراث فرهنگی همدان در گفت‌وگو با «شهروند» از سهم ٦٠درصدی شهرداری همدان و سازمان همیاری شهرداری‌های این استان می‌گوید. به جز این بهره‌برداری غیرقانونی، ماجرای تصمیم برای فروش این غار هم یکی از عجیب‌ترین اتفاقات است. در این سال‌ها غار علیصدر از گزند طرح‌هایی که توسط بهره‌بردار اجرایی می‌شد در امان نبود؛ کف آن سنگفرش شد، ورودی غار را بزرگتر کردند و قندیل‌هایش را کندند تا دیگر شبیه یک غار طبیعی نباشد.\nخبر را زودتر از اجرای حکم دادند\nفیاض شجاعی، دادستان دیوان محاسبات این‌طور ماجرا را شرح داد: «اخیرا متوجه شدیم طبق تصمیمات مسئولان این استان به‌طور غیرقانونی به شرکتی سیاحتی با نام علی‌صدر واگذار شده است. این شرکت خصوصی است و حتی شماری از مدیران دولتی نیز در آن مسئولیت دارند.» به گفته او، این غار قابل اجاره دادن است اما در بررسی‌ها مشخص شد «حتی اجاره‌بهای سالانه آن را فقط ۷۰۰هزار تومان تعیین کرده بودند درحالی که درآمد این شرکت خصوصی از محل فروش بلیت دیدن این غار سالانه ۱۹میلیارد تومان است.» با این حال بعضی منتقدان می‌گویند ١٩میلیارد عدد متوسطی است که برآورد شده و سود بهره‌برداری از غار به ٤٠میلیارد تومان هم می‌رسد.او حتی به موضوع دستکاری دهانه غار و تأثیر آن بر ثبت نشدن غار در فهرست یونسکو هم اشاره کرد و خبر داد که «با ورود دیوان محاسبات استان با هماهنگی دیوان محاسبات کشور کارگروهی برای بررسی این واگذاری تشکیل شد که پس از بررسی‌ها ایراد دیوان محاسبات وارد شناخته و این واگذاری لغو شد.» با این حال خاکسار، معاون گردشگری همدان به «شهروند» می‌گوید: «غار هنوز در اختیار این شرکت است و لغو واگذاری هنوز اجرا نشده است. خبر رسانه‌ای شده اما هنوز تشریفات قانونی برای واگذاری اثر به میراث فرهنگی انجام نشده است. ما در این‌باره تصمیم‌گیر نیستیم.»\nسود بهره برداری از غارچه شد؟\nتنها دو روز است که بحث واگذاری غار علیصدر در جایگاه اثری ملی، به یک شرکت خصوصی سر و صدا کرده اما حسین زندی، فعال میراث فرهنگی همدان به «شهروند» می‌گوید، ماجرا به مدت‌ها پیش بازمی‌گردد:« بعد از ثبت ملی غار این اثر به نوعی حیاط خلوت مدیران شد. در تمام این سال‌ها این موضوع به‌عنوان یک تخلف بررسی نشد. مطرح شدنش در زمان حاضر مشکوک است و سمت و سوی جناحی دارد.»رانت‌خواری که اتفاق افتاده و برملا شده، این‌طور که زندی می‌گوید، «در تمام این‌سال‌ها» ادامه داشته است. «مسأله اینجاست که بهره‌برداری از این غار، اگرچه به اسم شرکت خصوصی بوده اما توسط بعضی مدیران دولتی اتفاق افتاده است.»او این را می‌گوید و از خواسته فعالان مدنی و میراث فرهنگی همدان حرف می‌زند: «می‌خواهیم مسئولان استانی در این مورد شفاف باشند. برای اعتمادسازی جزییات قرارداد غیرقانونی را شرح دهند و دقیقا بگویند کدام یک از مدیران در این شرکت خصوصی عضو بوده و درنهایت با سود بهره‌برداری از این غار ملی چه کرده‌اند؟»\nرانت فقط یکی از مسائل این غار است\nغاری که نماد گردشگری در استان همدان بود و از معدود گزینه‌های میراث طبیعی برای ثبت جهانی در فهرست یونسکو به شمار می‌رفت، شبیه یک غار طبیعی نیست. «ورودی غار را بزرگتر کردند تا افراد بیشتری، راحت‌تر به علیصدر بیایند. کف آن را سنگفرش کردند و ازحالت طبیعی درش آوردند. حتی قندیل‌ها را کندند تا تردد راحت‌تر باشد، همین حالا قندیل‌های زیادی از این غار از تزیینات ویترین مغازه‌های همدان است. غار علیصدر به خاطر بازدید‌کننده بیش ازحد ظرفیت هم آسیب زیادی دیده است.فعالان میراث فرهنگی استان بارها به این مشکلات اعتراض کردند اما گوش شنوایی نبود. بیشتر از رانت‌خواری مسأله تخریب‌ها برای ما مهم بود، اما دستمان به جایی نرسید. »او این را می‌گوید و اضافه می‌کند: «چرا آخرش می‌خواهند تخلف را گردن یک مدیر بیندازند؟ قوه‌قضائیه تمام این سال‌ها پیگیر نشد؟ مگر می‌شود یک اثر ملی را واگذار کرد و به دلخواه چهره‌اش را تغییر داد؟»\nبه دنبال تصاحب غار ملی\nاین فعال میراث فرهنگی خبر می‌دهد که سال آخر دوره ریاست محمود احمدی‌نژاد سرمایه‌گذار پدیده شاندیز، از طریق نمانیده لالجین و بهار آمده بود تا غار را بخرد، ولی این موضوع با عوض‌شدن دولت اتفاق نیفتاد و سرپرست استانداری همدان و یکی- دونفر از اعضای شورای شهر جلوی آن را گرفتند. ماجرای فروش غار روزگذشته توسط محمدناصر نیکبخت، استاندار همدان فاش شد.او در نشست اعضای ستاد اربعین حسینی استان همدان گفت: «فردی برای واگذاری غارعلیصدر با تمامی محدثات به پدیده شاندیز، به بنده مراجعه کرده که درمقابل این خواسته، اینجانب و معاون امور عمرانی استانداری مقاومت کردیم. پس از این موضوع، مدیرعامل شرکت پدیده شاندیز را نیز به استانداری آوردند و اصرار بر تحقق این خواسته داشتند، ولی همچنان با مقاومت ما مواجه شدند. البته موافق بهره‌برداری از محدثات و حوالی غار بودم ولی با واگذاری غار مخالفت کردم، چون انفال را نمی‌توان واگذار کرد. گزارش خلاف واقع به دیوان محاسبات کشور نیز به خاطر مقاومت و مخالفت بنده در واگذاری غارعلیصدر به پدیده شاندیز بوده است. در نشستی با مقام‌های قضائی استان خبر بروز مشکل برای پدیده شاندیز ازسوی مسئولان قضائی\nنیکبخت گفت که واسطه امر واگذاری غار به پدیده شاندیز، او را رها نکرده و اصرار به واگذاری این غار داشت: «بروز مشکل برای پدیده شاندیز نیز بهانه و دستاویزی برای مقاومت و مخالفت جدی در برابر واگذاری غارعلیصدر شد. بیان درآمد ١٩میلیاردی غارعلیصدر و اجاره ٧٠٠هزارتومانی این غار کم‌لطفی بود، چون درآمد غار تا سه‌سال پیش موید زیانده‌بودن این مجموعه بود.»استاندار همدان حتی گفت که ٧٠٠هزارتومان اجاره‌بها هم طبق ماده ٣٢ بابت اجاره زمین حوالی غار به منظور جلوگیری از تخریب، ساخت‌وساز و محافظت از آن بوده است نه این‌که این مبلغ برای اجاره غار پرداخت شده باشد.\nاو با اشاره به این‌که می‌گویند، این شرکت خصوصی است، چنین گفت: «٤٠درصد سهام این غار متعلق به سازمان ایرانگردی و جهانگردی و مابقی به سازمان همیاری‌ها و شهرداری و شهرداری همدان تعلق دارد، آیا این مجموعه‌ها خصوصی هستند؟ به منظور شفاف‌سازی در زمینه شرکت سیاحتی علیصدر با دادستان دیوان محاسبات کشور مذاکره کرده‌ام و این مقام قضائی خواستار ارایه مدارک و مستندات موجود شده تا پس از تأیید مستندات، به صورتی موضوع را جبران کند.»\nبا این حال، او با بیان این‌که شرکت سیاحتی علیصدر همدان بر مبنای قانون عمل کرده و هر آنچه که در قانون عنوان شده، ملاک عمل است، درباره تشکیل این شرکت گفت: «سال ٧٠ توسط مسئولان وقت شرکتی با عنوان شرکت سیاحتی علیصدر تأسیس شده و واگذاری سهام صورت می‌گیرد. آن زمان درمکاتبه‌ای با وزیروقت جهاد کشاورزی خواستار تدبیری برای پیشگیری از تعرض به زمین‌های حوالی غارعلیصدر می‌شوند. در این نامه‌نگاری وزیر با واگذاری زمین‌های اطراف علیصدر موافقت کرده بود و پس از آن، ٤٠درصد سهام به دولت در قالب سازمان ایرانگردی و جهانگردی و مابقی به نهادهای عمومی غیردولتی شامل سازمان همیاری و شهرداری‌ها و شهرداری همدان واگذار شد.»مالمیر، مدیرکل میراث همدان درباره واگذاری غار علیصدر به‌عنوان اثر طبیعی ملی به «شهروند» چنین توضیحی می‌دهد: «خود غار و تولیتش که اثری نفیس و ملی است، قابلیت واگذاری ندارد. بهره‌برداری از غار به معنی مالکیتش نیست. به نظر می‌رسد بهره‌برداری از اثر ملی منع قانونی ندارد. »\nاو ادامه می‌دهد: «از دهه٧٠ با هماهنگی استاندار و وزیر ارشاد شرکت سیاحتی غار علیصدر تشکیل شد و سازمان همیاری شهردار‌ی‌ها هم در بهره‌برداری نقش داشت.» مالمیر، درباره تخریب‌های صورت گرفته در غار چنین نظری دارد: «البته ما اعتقاد داریم که باید از دخل و تصرف در یک اثر ملی پرهیز کرد و بخش عمده اقدامات درحوزه کف‌سازی و ساخت مسیر ترددی در غار مربوط به پیش از ثبت ملی اثر است.»\nبرچسب ها: روزنامه شهروند ، غار علیصدر ، حسین زندی ،\nروزنامه قانون گردشگری همدان میراث در خطر محیط زیست گردشگری ادبی نهادهای مدنی عکاسی همدان صنایع دستی همدان نویسندگان همدان تشکل های غیر دولتی ایسنا سمن ها میراث فرهنگی همدان لالجین روزنامه فرهیختگان محیط زیست همدان تئاتر همدان حسین زندی میراث همدان میراث فرهنگی گردشگری هنرمندان همدان نقاشی همدان گردشگری همدان هگمتانه نمایش در همدان همگان تابناک موسیقی همدان همشهری همدان