galehiri: އިބްލީހާއެކު ދެއްކި ވާހަކަކޮޅެއް\nވަރަށް އަނދިރި ރެޔަކު، އިބްލީހާއެކު ވާހަކަކޮޅެއް ދެއްކީމެވެ. އަޅުގަނޑަށް އެކަން ކުރެވުނީ، އެ ރޭ، ފަތިސް ނަމާދަށް ބަންގި ގޮވި އަޑު އިވުމުން، މިސްކިތަށް ދިއުމަށް ޤަސްދުކުރި ހިނދު، އިބްލީސް އައިސް ބުނި އެއްޗަކުންނެވެ.\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. މިހާރު ތެދުވާނެ ކަމެއް ނެތެވެ. އޮށޯންނާށެވެ! އަދި އަރާމުކޮށްލާނެ ވަގުތު އެބައޮތެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. މިހެން އޮއްވައި، ފަރުޟު ނަމާދުގެ ވަގުތު ފާއިތުވެގެން ހިނގައިދާނެތީ ބިރުވެތިވަމެވެ.\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ވަގުތަކީ އަބަދުވެސް ތަނަވަސްވެގެންވާ އެއްޗެކެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ލަހުން މިސްކިތަށް ދާއިރު، ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރާ މީހުން، ނަމާދުކޮށް ނިމިދާނެތީ ބިރުވެތިވަމެވެ.\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އަޅުވެތިކަމާއި ކިޔަމަންތެރިކަމުގައި ތިބާގެ ނަފުސަށް ދަތިކޮށް ހަރުކަށި ނުވާށެވެ!\nމިޒާތުގެ ވާހަކަ އިބްލީހާއެކު ދައްކަން އޮވެފައި އަޅުގަނޑަށް އެނދުން ތެދުވެވުނުއިރު، އިރުއަރައިފި އެވެ.\nއެހިނދު، އިބްލީސް އަޅުގަނޑުގެ ކަންފަތް ކައިރީގައި ވައިއަޑުން ބުންޏެވެ. ފާއިތުވެއްޖެ ކަމަކާމެދު ހިތާމަ ނުކުރާށެވެ! މިއަދު އަދިވެސް ލައްކަ ގިނަ ވަގުތު އެބައޮތެވެ!\nދެން އަޅުގަނޑު، ޒިކުރު ފޮތެއް ނަގައިގެން ދުޢާކުރަން އުޅުނީމެވެ. އެހިނދު އެކިއެކި ފިރުކު ހިފައިގެން އިބްލީސް އަތުވެއްޖެ އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ދުޢާކުރުމާ އަހުރެން ދުރުނުކުރާށެވެ!\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ދުޢާކުރުން ހަވީރަށް ބާއްވާށެވެ!\nދެން އަޅުގަނޑު ތައުބާވުމަށް ޢަޒުމް ކަނޑައެޅީމެވެ.\nއެހިނދު އިބްލީސް ބުންޏެވެ. ޒުވާނާ އެވެ! ދަތް ހުރި ދުވަހު ކާށި ކާށެވެ!\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ހެޔޮކަމެއް ނުކުރެވި މިހެން އުޅެނިކޮށް މަރުވެދާނެތީ ބިރުވެތިވަމެވެ.\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ތިބާގެ ޢުމުރުގައި އަދި ލައްކަ ގިނަ ދުވަސް އެބައޮތެވެ. އެހާ އަވަހަކަށް އަދި މަރެއް ނުވާނެ އެވެ.\nދެން އަޅުގަނޑު، އަލްޙަމްދު ކިޔަވަން ފެށީމެވެ.\nއެހިނދު އިބްލީސް ބުންޏެވެ. ތި ސޫރަތް ނުކިޔަވައި ކޮންމެވެސް ލަވައެއް ނިކަން ކިޔައިލަބަލާށެވެ!\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ޤުރުއާން ކިޔެވުމުން އެއްކިބާވެ، ލަވަކިޔުން ވާނީ ޙަރާމްކަމަކަށެވެ.\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ތިޔައީ ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ދައްކަވާ ވާހަކައެކެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ބޭކާރު ލަވަކިޔުމަކީ، ޙަރާމްކަމެއްކަން ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘްފުޅުތައް އަހުރެން ދުށީމެވެ.\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެއީ މުޅިން ވެސް، ޟަޢީފު ޙަދީޘްފުޅުތަކެކެވެ.\nމިގޮތަށް ވާހަކަ ދައްކަން ތިއްބައި ދާދި ކައިރިން، ޒުވާން ރީތި ޖިންސްލަޠީފަކު ދާތަން ފެނިއްޖެ އެވެ. އެވަގުތު އަޅުގަނޑު އިސްދަށަށް ޖެހީމެވެ.\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެ ޖިންސްލަޠީފަށް ނުބެލީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. އެކަމުގައި ނުރައްކަލެއް ވާތީއެވެ. (އެއީ ޙަރާމް ކަމެކެވެ.)\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެހެންވިއްޔާ، އެ ޖިންސްލަޠީފާމެދު ވިސްނާލާށެވެ! ވިސްނާލުމަކީ ޙަލާލުކަމެކެވެ!\nދެން އަޅުގަނޑު ގެފުޅަށް ދިއުމަށް ދަތުރު ފެށީމެވެ.\nއެހިނދު އިބްލީސް އައިސް ބުންޏެވެ. ކޮން ދަތުރެއް ހެއްޔެވެ؟\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. މިދަނީ ޢުމްރާއަކަށެވެ.\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ޢުމްރާވުމަށޭ ކިޔާފައި ތިޔަ ފެށީ ދަތި އުނދަގޫ ދަތުރެއްތާ އެވެ! ތިޔަށްވުރެ މާ މަޖާ ދަތުރުތައް އެބަހުއްޓެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. މިދަނީ މަޖާކުރާކަށެއް ނޫނެވެ. މިދަނީ އިޞްލާޙުވެ، ހެޔޮ ޢަމަލުކުރުމަށެވެ.\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ހެޔޮ ޢަމަލުކުރިޔަސް ސުވަރުގެއަށް ނުދެވޭނެ އެވެ. (ސުވަރުގެއަށް ވަދެވެނީ، މާތް ﷲ އިރާދަކުރެއްވި މީހަކަށެވެ.)\nދެން އަޅުގަނޑު (ޢިލްމުވެރިންގެ އަރިހުން) ނަޞީޙަތް ހޯދަން ދިޔައީމެވެ.\nއެހިނދު އިބްލީސް އައިސް ބުންޏެވެ. ފަޟީޙަތްވާން ނުދާށެވެ!\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ރަނގަޅު ނަޞީޙަތެއްގައި ހިފައިފިނަމަ، ކުރެވިފައިވާ ފާފައަކުން ދިންނަވާނޭ މަގެއް ފެ ނިދާނެތާ އެވެ!\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އޭރުން އެ ފާފަ ބޭޒާރުވެދާނެ އެވެ! އެއީ، ފަސާދައިގެ ފެށުމެވެ!\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ބައެއް ޢިލްމުވެރިންނާއި ބައެއް މީހުންނާ މެދު ތިބާ ދެކޭގޮތް ބަލާލަން ބޭނުމެވެ.\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ސުއާލުކުރާށެވެ! ކުރިހައި ސުއާލަކަށް ޖަވާބު ދޭނަމެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. އިމާމު އަޙުމަދު ބިން ޙަންބަލާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. "ތިޔަބައިމީހުން ސުންނަތުގައި ހިފަހައްޓާށޭ! ކީރިތި ޤުރުއާނަކީ ވަޙީ ބަސްފުޅޭ." މިހެން ވިދާޅުވެ، އެކަލޭގެފާނު\nއަހުރެން "މަރާލައިފި" އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. އިމާމު އިބްނު ތައިމިއްޔާއާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު އެތައް އެތިފަހަރެއް، އެކަލޭގެފާނު އަހުރެންގެ ބޮލުގައި އެބަ ޖައްސަވަ އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. އިމާމު ބުޚާރީއާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެކަލޭގެފާނު ލިޔުއްވި ޙަދީޘްފޮތުގެ ސަބަބުން އަހުރެންގެ ގެދޮރު އަނދައި އަޅިޔަށް ވެއްޖެ އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ޙައްޖާޖު ބިން ޔޫސުފާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭ ހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި އެފަދަ އެތައް ހާސް ޙައްޖާޖުން ވާނެ ނަމަ އެވެ. އޭނާގެ މަންހަޖުން އަހުރެންނަށް ފަރުވާ ލިބެ އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ފިރުޢައުނާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އަހުރެންގެ ފުށުން އޭނާއަށް ހުރިހައި އެހީއަކާއި ނަޞްރެއް ދިނީމެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ޞަލާޙުއްދީނުލް އައްޔޫބީއާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ވާހަކަ ނުދައްކާށެވެ! އެމަނިކުފާނު، އަހުރެން ބަލިކޮށް ކިސަޑުގެ ތެރެއަށް އެއްލާލި އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. އިމާމު މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުލް ޥައްހާބާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެކަލޭގެފާނު ގޮވާލެއްވި ގޮވާލެއްވުމަކީ، އަހުރެންގެ މޭގައި އަނދަމުންދާ އަލިފާންގަނޑެކެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. އަބޫޖަހުލާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އަހުރެންނީ، އޭނާގެ ގާތް މީހުންގެތެރެއިންވާ އޭނާގެ އަޚަކީމެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. އަބޫ ލަހަބާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އޭނާ ދިޔަ ކޮންމެ ތަނަކަށް، އޭނާއަށް ހިތްވަރުދޭން އަހުރެން ދާނަމެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ބަދުއަޚުލާޤީ މަޖައްލާތަކާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. މީސްތަކުން ދިރިއުޅުމަށް އަހުރެން ދައްކައިދޭ މަގު ވަނީ އޭގަ އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ޑިޝްއާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެއީ، ވަލުޖަނަވާރު އުޅޭ ގޮތަށް މީސްތަކުންގެ އުޅުން ބަދަލުކުރުމަށް އަހުރެން ބޭނުންކުރާ ހަތިޔާރެކެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ނައިޓްކްލަބްތަކާ މެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ކުޅޭކުޅޭ މީހުންނަށް އެތަންތަނުގައި އަހުރެން މަރްޙަބާ ކިޔަމެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. އަހުރެމެން މުސްލިމުން ޒިކުރުކިޔާ ފަދައިން ތިބާ ކިޔަނީ ކޮންއެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ބޭކާރު ލަވަ އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާގެ އަވާގައި ޖެހޭ މީހުން އެންމެ ގިނައިން ކުރާ ކަމަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. މަސައްކަތެއް ނުކޮށް ފޮނި އުންމީދުކުރުމެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ޝޮޕިންގަށް ދިއުމާމެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެއީ، އެކަމަށް ދާ މީހުންގެ ބޮލަށް އެރެން ލިބޭ ރަނުގެ ފުރުޞަތެކެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ މީހުން މަގުފުރައްދަނީ ކިހިނަކުންހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ޝަހުވަތްތެރިކަމާއި ކުޅިވަރާއި ނުބައިކަންކަމަށް އުންމީދުކުރުމާއި ބޭކާރު ލަވަކިޔުން ފަދަ ވަސީލަތްތަކުންނެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ އަންހެންވެރިން މަގުފުރައްދަނީ ކިހިނަކުންހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ބަރަހަނާވުމާއި ކަންދެއްކުމާއި ދީނަށް ފުރަގަސްދިނުމާއި ޙަރާމްކަންތައް ކުރުމަށް އެއުރެންގެ ހިތަށް ވަސްވާސްދީގެންނެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ ޢިލްމުވެރިން މަގުފުރައްދަނީ ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އަމިއްލަ މޮޅުކަން ދެއްކުމާއި ޝުހުރަތާއި ކިބުރުވެރިކަމަށް އެއުރެންގެ ހިތްތަކުގައި ޖަގަހަ ހަދައި، އެހެން ޢިލްމުވެރިންގެ މައްޗަށް އެއުރެންގެ ހިތްތަކުގައި ޙަސަދަވެރިކަން އުފައްދައިގެންނެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ ޢާއްމު ގޮތެއްގައި އެންމެން މަގުފުރައްދަނީ ކިނަކުން ހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ޣީބަ ބުނުމާއި ދެބައޮޑުވުމާއި ފިތުނަ އުފެދޭ ޒާތުގެ ޔޯލަވާހަކަތައް ފެތުރުމާއި، ބޭކާރު ކަންތައްތަކުންނެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ ވިޔަފާރިވެރިން މަގުފުރައްދަނީ ކިހިނަކުންހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ރިބާ ކެއުމާއި ޞަދަޤާތް ނުދިނުމާއި ހޭދަކުރުމުގައި އިސްރާފުކުރުން އެއުރެންނަށް ޒީނަތްތެރިކޮށްދީގެންނެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ ޒުވާނުން މަގުފުރައްދަނީ ކިހިނަކުންހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެއުރެންގެ ހިތްތަކުގައި ޢިޝްޤީ ލޯބި އުފައްދައި، ޙަރާމްކަންތައްތައް ކުރުމަކީ، ހަމަ ރަނގަޅު ކަމެއް ކަން ދެޖިންސުގެ ޒުވާނުންނަށް ވިސްނުވައިދީގެންނެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. (ބަނގުރާ ބުއިމަށް ގޮވާލާ ޅެންތައް ހެދި ޝާޢިރު) އަބޫ ނައްވާސާމެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. ލޮލުން ބޮލުން ރުހި ޤަބޫލުކޮށް، އޭނާގެ ލަވަތައް އަބަދުމެ ކިޔަމެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. މޮޑަނިޒަމްގެ އަހުލުވެރިންނާމެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެއުރެންގެ ޢިލްމުވެރިކަން އެއުރެންނަށް ވާރުތަވެފައިވަނީ އަހުރެންގެ ފުށުންނެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ދީނަށް ގޮވާލާ ދާޢީންނާމެދު ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެއުރެން ތިބޭ ތަނަކަށް އަހުރެން ގޮސްފިނަމަ، އެއުރެން އަޢޫޛު ބިސްމި ކިޔައެވެ. އަހުރެން ލަވައެއް ކިޔައިފިނަމަ، އެއުރެން ޤުރުއާން ކިޔަވަ އެވެ. އަހުރެން ބިނާކޮށްފިނަމަ، އެއުރެން މުގުރާލަ އެވެ. އެއުރެން، އަހުރެންނަށް އަނިޔާކޮށް، އަހުރެން ތަޅައި މަރައި ހަންދަމާލައިފި އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ ޤާރޫނު ވާވެއްދީ ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އޭނާގެ ގާތުގައި އަހުރެން ބުނީމެވެ. މުސްކުޅިޔާގެ ދަރިޔާ އެވެ! ޚަޒާނާތައް ފޮރުވާށެވެ! އޭރުން ތިބާއަށް ކާމިޔާބު ލިބޭނެ އެވެ. އަދި ތިބާއީ މަޝްހޫރު މީހެއް ކަމުގައި ވެސް ވާނެ އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ ފިރުޢައުނު ގާތުގައި ބުނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އަހުރެން އޭނާގެ ގާތުގައި ބުނީމެވެ. އޭ! ބިޔަ ގަނޑުވަރުގެ ސާހިބާއެވެ! "މިޞްރުގެ ރަސްކަމާއި އާރާއި ބާރު ލިބިގެންވަނީ ތިމަންނައަށް ނޫންހެއްޔެވެ؟" މިހެން ވިދާޅުވާށެވެ! އޭރުން ތިބާއަށް ނަޞްރު ލިބޭނެ އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ބަނގުރާ ބޯ މީހުންގެ ގާތުގައި ތިބާ ބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. މޭބިސްކަދުރުގެ ޖޫސްތަށްޓެއް ބޯލާށެވެ! އޭރުން ހުރިހައި ހިތާމަތަކެއް ފިލައިގެން ހިނގައިދާނެ އެވެ. އެއަށްފަހު، ތައުބާވާންވީ ގޮތް ވެސް މިއޮތީ އެނގޭކަށް ނޫންހެއްޔެވެ؟\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ ބަލިކޮށްލެވޭނީ، ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. މީހަކު، އާޔަތުލްކުރުސިއްޔި ކިޔަވާނަމަ، އަހުރެންގެ ނޭވާ ކުރުވެ، އަހުރެންގެ ގައިގައި ކަސްތޮޅު އެޅުވެ އެވެ. އަދި އަހުރެން ބަލިކަށިވެ، ހައްޔަރުވެފައި އޮންނަން ޖެހޭ މުއްދަތު ދިގުވެ އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ އެންމެ ލޯބިވަނީ ކޮން ބަޔަކު ދެކެ ހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. އެންމެ ލޯބިވަނީ، ވިޔާނުދާ ލަވަކިޔާ މީހުންނާއި، ނޭދެވޭ ކަންކަމަށް ގޮވާލާ ޅެންފަރިހި ހަދާ މީހުންނާއި، އުރެދޭ މީހުންނާއި، ފާޙިޝް ޢަމަލުތައް ކުރާ މީހުންނާއި އަދި ކޮންމެ ނުބައި ނުލަފާ ކަމަކީ، ރިވެތި ކަމެއް ކަމަށް ދައްކުވައިދޭ މީހުން ދެކެ އެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. ތިބާ އެންމެ ރުޅި އަންނަނީ، ކޮންބަޔަކު ދެކެ ހެއްޔެވެ؟\nއިބްލީސް ބުންޏެވެ. މިސްކިތްތަކުގައި ޚުޝޫޢަތްތެރިކަމާއެކު ރުކޫޢުކޮށް، ސުޖޫދުކޮށް ނަމާދުކުރާ މީހުންނާއި، އަޅުވެރި ޒާހިދުންނާއި، ހެޔޮލަފާ ޢިލްމުވެރިން ދެކެ އެވެ.\nއިބްލީސް މިހެން ބުނުމުން، އަޅުގަނޑު އަޢޫޛު ކިޔަންފެށީމެވެ. އެހިނދު، އޭނާ ޖެހުނުތާ ލަކުނުވެސް ނެތި، ފިލައި ރައްކާވެއްޖެ އެވެ.\nމުޞަންނިފު: އައްޝައިޚު ޢާއިޟު ބިން ޢަބްދުﷲ އަލްޤަރްނީ


ލ. ގަމު ތުނޑީ ސްކޫލް ހިންގި ޢިމާރާތާއި ގޯތި، މަތީ ތަޢުލީމުގެ މަރުކަޒެއް ޤާއިމް ކުރުމަށް ކުއްޔަށް ދިނުން\nލ. ގަމު ތުނޑީ ސްކޫލް ހިންގި ޢިމާރާތާއި ގޯތި، މަތީ ތަޢުލީމުގެ މަރުކަޒެއް ޤާއިމް ކުރުމަށް ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ބޭއްނުންވެއްޖެއެވެ.\nވީމާ، މިކަމަށް ޝައުޤުވެރިވެލައްވާ ފަރާތްތަކުން ބިޑް ޑޮކިއުމަންޓް ގަތުމަށްފަހު ތިރީގައިވާ ގަޑިއަށް ޕްރޮޕޯސަލް ހުށަހެޅުއްވުން އެދެމެވެ. ބިޑް ޑޮކިއުމަންޓްގެ އަގަކީ -/100 (ސަތޭކަ ރުފިޔާ) އެވެ. ބިޑް ޑޮކިއުމަންޓް ގަންނަންލިބޭނީ 27 ނޮވެމްބަރ 2018 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން 05 ޑިސެމްބަރ 2018 ވަނަ ދުވަހުގެ 12:00 ގެ ނިޔަލަށެވެ.


SunOnline: Vaahakadhehkumuge mubaaraathuge thashi Kalaafaanun milkukoh, thaareekh ge the're ah\nވާހަކަދެއްކުމުގެ ގައުމީ މުބާރާތުގެ ނަތީޖާ ފާޅުކުރުމަށް ރޭ ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި މުބާރާތުގެ 13 އަހަރުން ދަށުގެ އުމުރުފުރާއިން އެއްވަނަ ހޯދި ކަލާފާންގެ ދަރިވަރުން، ބެނާ އެއް ހިފަހައްޓައިގެން --- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nވާހަކަދެއްކުމުގެ ގައުމީ މުބާރާތުގެ ތަށި ކަލާފާނުން މިލްކުކޮށް ތާރީހުގެ ތެރެއަށް\n1 އަހަރު2މަސް ކުރިން - 12 އޭޕްރިލް 2017 1\nދިވެހި ބަހުގެ އެކެޑަމީ އާއި ޕަބްލިކް ސާވިސް މީޑިއާ (ޕީއެސްއެމް)އާ ގުޅިގެން ބޭއްވި ވާހަކަދެއްކުމުގެ 32 ވަނަ ގައުމީ މުބާރާތް ޖެހިޖެހިން ތިން އަހަރު ކާމިޔާބުކޮށް، ކަލާފާނު ސްކޫލުން އެ މުބާރާތުގެ ތަށި މިލްކުކޮށްފިއެވެ.\nހަތަރު އުމުރުފުރާއަކަށް ބަހާލައިގެން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އެ މުބާރާތުގެ ނަތީޖާ ފާޅުކުރުމަށް އިސްލާމީ ޔުނިވާސިޓީގެ ހޯލްގައި ރޭ ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި 13 އަހަރުން ފަށުގެ އުމުފުރުރާއިން އެއްވަނަ ހޯދާފައިވަނީ ކަލާފާން ސްކޫލުންނެވެ.\nރޭގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ކަލާފާން ސްކޫލަށް އިނާމު ހަވާލުކޮށްދެއްވީ ރަސްމިއްޔާތުގެ ޝަރަފްވެރި މެހްމާން އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު ޑރ. އާއިޝަތު ޝިހާމެވެ.\nކަލާފާން ސްކޫލުން މި ހޯދި ކާމިޔާބީއަކީ ދިވެހި ބަހުގެ އެކެޑަމީ އުފެދުނު ފަހުން، ބޭއްވި ވާހަކަދެއްކުމުގެ ގައުމީ މުބާރާތެއްގައި ސްކޫލަކުން އެ މުބާރާތް ކާމިޔާބުކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އަދި މިއީ ވާހަކަދެއްކުމުގެ ގައުމީ މުބާރާތުގެ ތާރީހުގައި 13 އަހަރުން ދަށުގެ އުމުރުފުރާގެ ތަށި މިލްކު ކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށް ބަހުގެ އެކެޑަމީން ބުނެއެވެ.\nވާހަކަދެއްކުމުގެ ގައުމީ މުބާރާތުގެ ނަތީޖާ ފާޅުކުރުމަށް ރޭ ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި މުބާރާތުގެ 13 އަހަރުން ދަށުގެ އުމުރުފުރާއިން އެއްވަނަ ހޯދި ކަލާފާން ސްކޫލަށް އިނާމު ހަވާލުކޮށްދެއްވަނީ --- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nވާހަކަދެއްކުމުގެ މުބާރާތުގެ 13 އަހަރުން ދަށުގެ އުމުރުފުރާއިން އެއްވަނަ ހޯދުމުގެ އިތުރުން އެ ސްކޫލުގެ ދެ ދަރިވަރަކު ވަނީ އެ އުމުރުފުރާގެ ދެވަނަ އަދި ތިން ވަނަ ހޯދާފައެވެ. އަދި 13 އަހަރާއި 16 އަހަރާ ދެމެދުގެ އުމުރުފުރާގެ އެއްވަނަ ކަލާފާނުގެ ދަރިވަރަކު ވަނީ ހޯދާފައެވެ.\nވާހަކަދެއްކުމުގެ ގައުމީ މުބާރާތުގައި މިހާތަނަށް ތަށި މިލްކު ކޮށްފައިވަނީ 16 އަހަރާއި 21 އަހަރާ ދެމެދުގެ އުމުރުފުރާއިން ސީއެޗްއެސްސީ އާއި ކުރީގެ މައުހަދު ދިރާސާތުލް އިސްލާމިއްޔާ ނުވަތަ މިހާރުގެ ރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ޔުނިވާސިޓީންނެވެ.\nނަމަވެސް މުބާރާތުގެ 13 އަހަރާއި 16 އަހަރާ ދެމެދުގެ އުމުރުފުރާއިން އަދި މިހާތަނަށް އެއްވެސް ސްކޫލަކުން ތަށި މިލްކު ކޮށްފައެއްނުވެއެވެ.\nތިން އުމުރުފުރާއަކުން ޖުމްލަ 299 ބައިވެރިންނާ އެކު މިއަހަރުގެ ވާހަކަދެއްކުމުގެ ގައުމީ މުބާރާތުގައި ރާއްޖޭގެ 20 ސްކޫލަކުން ދަރިވަރުން ބައިވެރިވިއެވެ. އަދި މިއީ މިހާތަނަށް އެ މުބާރާތުގައި އެންމެ ގިނަ އަދަދަކަށް ދަރިވަރުން ބައިވެރިވި އަހަރެވެ.\nވާހަކަ ދިވެހިބަހުގެ އެކެޑަމީ ކަލާފާނު ސްކޫލް\nތަފާތު ލޯތްބެއް - 13 15 ގަޑި 50 މިނެޓް ކުރިން\nތަފާތު ލޯތްބެއް - 123ދުވަސް 24 ގަޑި ކުރިން\nތަފާތު ލޯތްބެއް - 11 1 ހަފްތާ 15 ގަޑި ކުރިން\nތަފާތު ލޯތްބެއް - 10 1 ހަފްތާ3ދުވަސް ކުރިން\nތަފާތު ލޯތްބެއް - 092ހަފްތާ 15 ގަޑި ކުރިން


Hiya Flat Thah Rayyithunnah Lui Agugai Liben Jehey - Ugail - Vaguthu\nހުޅުމާލޭގެ ދެވަނަ ފިޔަވަހީގައި އިމާރާތް ކޮށްފައިވާ "ހިޔާ" މަޝްރޫއުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ ގޮތަށް ފްލެޓްތައް ރައްޔިތުންނަށް ލުއި އަގުގައި ލިބެން ޖެހޭ ކަމަށް ޕްރޮފެސަރ ހަސަން އުގައިލް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nހިޔާ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން އަޅާފައިވާ 6،720 ފްލެޓުގެ ތަޅުދަނޑިތައް ހަވާލު ކުރަން ފަށައިފައި ވަނީ މިދިޔަ ޖުލައި މަހުގެ 14 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ. އެގޮތުން މިހާތަނަށް އައިއިރު ތަޅު ދަނޑިއާ ހަވާލުވެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރީ މިހާތަނަށް ސޮއި ކޮށްފައި ވަނީ 5،519 މީހުންނެވެ.\nމި މަހުގެ އެއްވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ފިނިޝިންގެ މަސައްކަތަށް ދީފައިވާ ހަތަރު މަސް ދުވަހުގެ ވަގުތު ވަނީ ފަށައިފައެވެ. މި ހަތަރު މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހިޔާ ފްލެޓުގެ ކުލި ދައްކާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.\nހިޔާ ފްލްޓެގެ ކުއްޔަކީ މަހަކު 7,500 ރުފިޔާ ކަމަށް މި ސަރުކާރުން ވަނީ ކަނޑައަޅައިފައެވެ. އަދި ފުލެޓުގެ މެނޭޖްމެންޓު ފީގެ ގޮތުގައި ކޮންމެ މަހަކު 1,000 ރުފިޔާ ނަގާނެއެވެ. އެކަމަކު ކުރީގެ ސަރުކާރުގައި އެ އަގު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ޖުމުލަ 6،600 ރުފިޔާއަށް ކަމަށް އެ ސަރުކާރުގެ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެއެވެ.\nހިޔާ ފްލެޓްގެ ކުލި ކުޑަކުރުމާއި ގުޅޭގޮތުން އެތައް ވާހަކައެއް ދައްކަމުންދާއިރު، އުގައިލް ވިދާޅުވީ، ދެ ސަރުކާރެއްގެ ދެމެުގައި އޮތް ވާދަވެރިކަމެއްގެ ސަބަބުން ކަތިލެވޭ ގުރުބާނީއަކަށް ދިވެހި ރައްޔިތުން ވެގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ.\nއަދި ހިޔާ މަޝްރޫއުގެ ފްލެޓްތައް އެކަށޭނެ ވަސީލަތްތަކާއެކު، ރައްކާތެރި ގޮތުގައި ލުއި އަގުގައި ލިބެން ޖެހޭނެ ކަމަށް އުގައިލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nހިޔާ ފްލެޓްތަކުގެ ކުލި ކުޑަކުރުމަށް ހިޔާ ފްލެޓް ޔޫނިއަނުން ސަރުކާރުގައި އާއި އެޗްޑީސީގައި އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން އެދުނެވެ. ނަމަވެސް ކުލި ކުޑަ ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ދަނީ، ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުންނެވެ.\nފްލެޓްތައް ކުއްޔަށް ދެނީ ސަރުކާރުގެ ސަބަބުން - އާއްމުންގެ ޖަމިއްޔާ\nސެޕްޓެމްބަރު 14, 2021 20:34\nއުގޭލު ތަންކޮޅެއް ކުރިން ޕާޓީ އެއް ހަދައިގެން ތިކަމާ ރަނަގަޅައް އުޅުން ވަރައްމުހިއްމު . މިގައުމުގަ އަށަގަނެފަ މިވާ ގައުމައް ތެދުވެރި ނުވެ މާލީ އިހުމާލު ވުމަކީ ލެބަނާން ފަދައިން އެއްމެފަހުން އިގުތިސާދު އުއްމީދު ކެނޑޭ ހިސާބައްދިއުން . މިކަމާ އުޅުމަކީ ކިފާޔަތުގެ ފަރުޟެއް ކަމުގައި ނޫނީ ނުވާނެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 14, 2021 20:49\nކަލޭ ރާއްޖޭގެ ކަންކަމަށް ބަސް ކިޔާނިކަމެއް މުޅި ދިރިއުޅުން އިނގިރޭސި ވިލާތުގައި އޮތް މީހަކު ރާއްޖޭގެ ވާހަކަ ދައްކާނި ކަމެއް ނެތް ރާއްޖެއަށް ކޮންމެ ގޮތެއް ކަލެޔަށް ގެއްލޭނެ އެއްޗެއް ނެތް ތިކަހަލަ މީހުން ލައިގެން ރާއްޖެ މުޅިން ހަލާކުމިވަނީ ދިވެއްސެކޭ ބުނަން ހެޔޮވާވަރު މީހެއް ކުރިމަތި ލިއްޔާ ވޯޓު ލެވޭނީ\nސެޕްޓެމްބަރު 14, 2021 21:38\nތުނބުޅި މަތިމަސް ބާލާ އޮމާންކޮއްގެން ހުޅަނގުން ދިން ސްކޮލަޝިޕް ގެ އެހީގާ ހުޅަނގުގާ ދިރިއުޅޭ މީހެއް މި އިސްލާމީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގާ ކަން ހިނގަންވާނެ ގޮތާ ހެދޭގޯސް ތައް ފަރުދާގެ ފުރަގަހުގާ ހުރެ ކިޔައިދިނުމަށް ވުރެ ރަނގަޅު ވާނީ ހަނުހުރުން.\nސެޕްޓެމްބަރު 14, 2021 21:48\nފްލެޓް ލިބުނީ އެންމެ ހައްގުވެރިންނަށް ވީމާ އެތަން ހައްގުވެރިޔާ އަމިއްލަޔަށް ހަދާފައި އަދި ސަރުކާރަށް ގިނަ ފައިސާ ދިނުން އެއީ ވެސް އެމީހާ އަދާކުރަންޖެހޭހޭ ހައްގެއް.. 2023. އިބޫސޯލިހު\nސެޕްޓެމްބަރު 14, 2021 21:55\nމާލޭ މީހުނައް ފުލެޓެއް ނުލިބޭކަމައްވަނީ ، އެކަމަކު ގިނައީ މާލޭ މީހުނައް ލިބިފަހުރި ފުލެޓް އަދި އެވެސް ކުޑަ އަގެއްގަ ، ދެން މާލޭ މީހުން ރާއްޖެތެރޭ މީހުނައް އެތަންތަން3ނުވަތަ4ގުނަ ބޮޑު އަގެއްގަ ކުއްޔައް ދީފަ މާލޭ މީހުން ދަތީގަ ދިރިއުޅޭ ކަމައްވަނީ.\nހައްތާވެސް ހުރީ ލިބެންޖެހޭ އެއްޗިއްސެވެ. މިދިވެހި ފަސްގަނޑުގައި ދިރިއުޅޭ މީހެއްގެ ޙައިޞިއްޔަތުން ލިބެންޖެހޭ އެއްޗިހި މަވެސް ކިޔާފާނަމެވެ! ހަމަގައިމުވެސް ޢުގެއިލަށްވުރެ އައުލާކަން ބޮޑުވާނީ މިފަސްގަނޑުގައި ދިރިއުޅޭ މީހަކު އެވާހަކަ ދެއްކުމެވެ. އެހެނީ މިތާނގެ، ދައްޗާއި ފަސޭހަ ތަޖުރިބާ ކުރެވިފައި ވާނީ، މިތާ ދިރިއުޅޭ މީހަކަށެވެ. ޢުގެއިލު ތިހާ ދިވެހިންނަށް ހެޔޮ އެދެންޏާ، ދިވެހި މޮޅު ދަރިވަރުންނަށް ނިކަން، އިނގިރޭސިވިލާތުން ޔުނިވަރސިޓީ ތަޢުލީމާއި، ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތު ލިބޭތޯ އުޅެދީ ބަލާށެވެ! ވަރަށްގިނަ ދަރިވަރުން ތިބޭނީ އެފަދަ ފުރުޞަތަކަށް އެދިއެދިކަން ޔަގީނެވެ. ބޭރުންނާއި އެތެރެއިން ހަމައެކަނި ތިމާމީހާ ހުރިހައި މޮޅެއް ހޯދަން ނޫޅޭށެވެ!\nދުވަހަކު ވެސް ހަމަލޮލައް ނުފެނެ .އެކަމަކު..އަޅުގަނޑާ އަޅުގަނޑުގެ ޢާއިލާ އަބަދުވެސް ވ. ލޯބިވާ އިހުތިރާމު ކުރާ، އިތުބާރު ކުރެވޭ ފަދަ ބޭފުޅެއް.\nސެޕްޓެމްބަރު 15, 2021 00:34\nމިހާރު މިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމަށް އެންމެ ކުފޫ ހަމަވާނީ ހަމަޔަޤީނުންވެސް ޕްރޮފެސަރ ޙަސަން އުޤައިލު އާއި ޑރ. މުޙައްމަދ ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ޤަބޫލު ކުރެއެވެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 15, 2021 01:19\nމީނާ ކޭމްޕޭނު ފައްޓަވަނީ ކޮންއިރަކުންތޯ. އިރެއްގައި ޑރ ވަހީދު ފުރަތަމަ ޕީއެޗްޑީ ނަގައިގެން އައިސް މޮއްބުރި ދައްކާލީމާ ވޯޓު ލީހެން މިހާރު މީހުން ވޯޓުލާނީ ލައްކަ މަސައްކަތް ކޮށްގެން. ރައްޔިތުންނާހަމައަށް ފައިބައިގެން. އެމީހުންގެ އިހުސާސުތައް ހުރި މައްސަލަތައް ނަގައިގެން. ހީވަނީ މިފަހަރު އިންތިހާބު ގެ ވޯޓު ވަރަށް ބޮޑަށް ބައިބައިވާނެކަމަށް. އިބޫ، ނަޝީދު، ޔާމީން، އުގައިލް، ގާސިމް، އުމަރު ނަސީރު. އެންމެފަހުން ހުރިހާ މޮޅެއް ރައީސް ސޯލިހަށް.\nސެޕްޓެމްބަރު 15, 2021 02:12\nސެޕްޓެމްބަރު 15, 2021 09:45\nއުގޭލެއްނޫން ސުގޭލުވިދާޅުވިއަސް އެއީ ވ ރަނގަޅު ވާހަކަފުޅެއް..ބުނާމީހާއަށް ނުބަލާ ބުނާ ބަހަށް ބަލާށޭ މުސްކުޅިން ބުނެއެއްނޫންތޯ


League hoadhumuge race gai City ah bodu ithubaareh\nވާދަވެރި މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓަޑްގެ މައްޗަށް 2-0 ން މޮޅުވެ، އިނގިރޭސި ޕްރިމިއާ ލީގްގެ ރޭހުގައި މެންޗެސްޓާ ސިޓީން ބޮޑު އިތުބާރެއް ހޯދައިފި އެވެ.\nއިނގިރޭސި ޕްރިމިއާ ލީގްގެ ކޮންމެ ސީޒަނެއްގައިވެސް، ލީގް ހޯދުމުގެ ރޭހުގެ ފަހުކޮޅުގައި ހާއްސަ މެޗެއް ކުރިމަތި ވެއެވެ. އެ މެޗުން މޮޅުވެ ލީގް ހޯދުމުގެ ރޭހުގައި އެ ޓީމަށް ބޮޑު އިތުބާރެއް ލިބެ އެވެ. ޕްރިމިއާ ލީގް ކާމިޔާބު ކުރެވޭނީ އެ މެޗުން މޮޅުވެގެންކަން އެ ޓީމަށް އެނގެ އެވެ.\nރޭ މެންޗެސްޓާ ޑާބީގައި ސިޓީ އާއި ޔުނައިޓަޑްގެ މެޗުވީ ލީގްގެ ފަހު ކޮޅުގައި ކުރިމަތިވި އެ މެޗަށެވެ. އެ މެޗުން ރޭ މޮޅުވުމުން ސިޓީގެ ސަޕޯޓަރުންނަށް ކާމިޔާބު އިހްސާސް ކުރެވޭ ކަހަލަ އުފާ ފާޅުކުރުންތަކެއް ފެނިގެން ދިޔަ އެވެ.\nހަމަ ހަގީގަތުގައިވެސް ސިޓީއަށް އެ އިހްސާސް ކުރެވެން އެބައޮތެވެ. އެ ޓީމަށް ކުރިއަށް އޮތް ތިން މެޗަކީ، ރޭ ގެ މެޗަށް ވުރެ ނިސްބަތުން ފަސޭހަ ދެމެޗެވެ. އަންނަ އާދިއްތަ ދުވަހު ސިޓީ ނިކުންނާނީ ބާންލިއާ ދެކޮޅަށެވެ. އަންނަ ހޯމަ ދުވަހުގެ ރޭ ސިޓީން ހޯމް ދަނޑުގައި ކުޅޭ އެންމެ ފަހު މެޗުގައި ލެސްޓާ ސިޓީއާ ދެކޮޅަށް ނިކުންނާނެ އެވެ.\nއެންމެ ފަހު މެޗުގައި ބްރައިޓޮންއާ ދެކޮޅަށް ނިކުންނާނީ އަންނަ މަހުގެ 12 ވަނަ ދުވަހު އެވެ.\nސިޓީ އާއި ދެ ވަނައިގައި އޮތް ލިވަޕޫލާ ދެމެދު އެއް ޕޮއިންޓްގެ ފަރަގު އޮތަސް އަދި ލިވަޕޫލުން ކިތަންމެ ވަރުގަދަށް ވާން ކުރިނަމަވެސް، ކުރިއަށް އޮތް ތިން މެޗުން ސިޓީ މޮޅުވުމުން އެ ޓީމަށް ލީގް ޗެމްޕިއަންކަން ކަށަވަރު ކުރެވޭނެ އެވެ.\nރޭ ގެ މެޗުގައި ސިޓީގެ ފުރަތަމަ ލަނޑު ބެނާޑޯ ސިލްވާ ކާމިޔާބު ކުރީ 54 ވަނަ މިނެޓްގަ އެވެ. ދެ ވަނަ ލަނޑު 66 ވަނަ މިނެޓްގައި ކާމިޔާބު ކުރީ ލިރޮއީ ސަނޭ އެވެ.


Council Inthikhaabaa Medhu Amalukuraane Goiy Kan'daelhumuge Khaassa Bill Majlihah Fonuvaifi - vNews.mv\nބަންޑާރަނައިބު އިބްރާހީމް ރިފްއަތު\nކައުންސިލް އިންތިޚާބާމެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތް ކަނޑައެޅުމުގެ ޚާއްސަ ބިލު މަޖިލީހަށް ފޮނުވައިފި\nޝިފްޒާ މުޞްޠަފާ 04 April 2020, 22:16\nލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބު ފަސްކުރުމަށާއި އިންތިޚާބާމެދު އަމަލުކުރާނެ ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ޚާއްސަ ބިލެއް ފޮނުވައިފިއެވެ.\nބަންޑާރަނައިބުގެ އޮފީހުން ބުނީ އިންތިޚާބު ފަސްކުރުމަށާއި އިންތިޚާބާ ގުޅޭ އެނޫންވެސް ޚާއްސަ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ބިލެއް ފޮނުވާފައިވާ ކަމަށެވެ. "ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބުގެ ޚާއްސަ ބިލު 2020" ގެ ނަމުގައި ފޮނުވާފައިވާ މި ބިލުގައި 10 މާއްދާ ހިމެނެއެވެ. ބިލު ފަރުމާކޮށްފައި ވަނީ ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބު 2020 އިން ހޮވޭ މެމްބަރުން މަގާމާ ހަވާލުވުމުން ގާނޫނު އުވިގެންދާ ގޮތަށެވެ.\nބިލުގައި ހިމެނިފައިވާ މުހިންމު ކަންތައްތައް:\nލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބުގެ ޚާއްސަ ބިލު 2020 އަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން 18 އޭޕްރީލް 2020 ގައި ބާއްވަން ނިންމާފައިވާ ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބު ފަސްވެގެންދާނެ.\nއިންތިޚާބު ބޭއްވުމުގެ މަސައްކަތް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އަލުން ފަށަން ޖެހޭނީ އިންތިޚާބާ ގުޅޭ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަކީ އޭގެ ސަބަބުން އާންމު ސިއްހަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ކަނޑައެޅުމުން.\nކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބު 2020 ފަސްކުރެވުނު ނަމަވެސް، އެ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރާނީ މިހާރުވެސް ކުރިމަތިލާފައިވާ ކެންޑިޑޭޓުން.\nވަކި ދާއިރާއަކަށް އިންތިޚާބުކުރަންޖެހޭ އަދަދަށްވުރެ ގިނަ މެންބަރުން ކުރިމަތިލާފައި ނުވާތީ އިންތިޚާބުވެފައިވާ ކެންޑިޑޭޓުން މަގާމާ ހަވާލުވާނީ ފަސްކުރެވޭ އިންތިޚާބު ބޭއްވުމަށްފަހު، އަލަށް އިންތިޚާބުވާ މެމްބަރުންނާ އެކުގައި.\nމީގެ އިތުރަށް ބިލަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިއުލާންކޮށްފައިވާ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސިވިލް ސާވިސްގެ މުވައްޒަފުން ވަޒީފާއިން ސަސްޕެންޑްކޮށްފައި އޮތްއޮތުން ބާތިލުވާނެ ކަމަށް ބިލުގައި ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. ސަސްޕެންޝަން ބާތިލުވުމާއެކު އެމީހުން ކުރިން ތިބި މަގާމަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަވާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުން ސިވިލް ސާވިސްގެ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫއަވާ ހިސާބުން ފެށިގެން އަލުން ސަސްޕެންޑް ކުރެވެންދެން އިންތިޚާބާ ގުޅޭގޮތުން ކެމްޕޭންކުރުމުގެ އެއްވެސް ހަރަކާތެއް އެމީހުންނަށް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއިންތިޚާބުން ހޮވޭ ކެންޑިޑޭޓުން މަގާމާ ހަވާލުވާ ހިސާބުން އުވިގެންދާގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ މި "ސަންސެޓް" ގާނޫނުގެ ބިލުގައި ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބު ފަސްކުރި ނަމަވެސް، ލަސްވެގެން އަންނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ6ގައި އިންތިޚާބު ބާއްވަން ވަނީ ލާޒިމުކޮށްފައެވެ.\nލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބު ބޭއްވުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެންމެ ފުރަތަމަ ތާވަލުކުރީ އޭޕްރީލް މަހުގެ4އަށެވެ. ނަމަވެސް ކޮވިޑް-19 ގެ ހާލަތާ ގުޅިގެން އާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ހާލަތު އިއުލާންކުރުމުން އޭޕްރީލް 18 އަށް އިންތިޚާބުގެ ތާރީޚު ފަސްކުރިއެވެ.\nސިއްހީ ކުއްލި ހާލަތާ ގުޅިގެން އިންތިޚާބުގެ ކެމްޕޭން ވެސް ހުއްޓި މުޅި އިންތިޚާބަށް ހުރަސްއެޅުމުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހައްލު ހޯދުމަށް ހައިކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިއެވެ. އޭގެ ފަހުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ގާނޫނީ ހައްލެއް ހޯދުމަށްޓަކައި ކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ ވަނީ އަނބުރާ ގެންގޮސްފައެވެ.\nއެޓާނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ކޮރޯނާވައިރަސް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބު 2020 ސިޔާސީ


galehiri: ބުދަށް އަޅުކަންކުރަން ފެށި ގޮތާއި އެމީހުންގެ ނިމުން\nބުދަށް އަޅުކަންކުރަން ފެށި ގޮތާއި އެމީހުންގެ ނިމުން\nއަލްބަޤަރާ ސޫރަތުގެ 213 ވަނަ އާޔަތް ޝަރަޙަކުރައްވަމުން އިބްނު ޢައްބާސްގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ. "އާދަމުގެފާނާއި ނޫޙުގެފާނާ ދެމެދުގައި ދިހަ ޤަރުނުގެ މުއްދަތު ފާއިތުވެގެން ދިޔަ އެވެ. އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި މީހުން އުޅުނީ، ޙައްޤު ޝަރީޢަތެއްގެ މަތީގަ އެވެ. އެއަށްފަހު، މީހުން ދެބަސްވެ، ޙައްޤުގެ މަގުން އެއްކިބާވި އެވެ. ދެން މީސްތަކުންނަށް ތެދުމަގު ދެއްކެވުމަށްޓަކައި މާތް ﷲ ނަބީބޭކަލުން ފޮނުއްވި އެވެ. އެބޭކަލުން ވަޑައިގެން ތެދުމަގު ޚިޔާރުކުރި މީހުނަށް އުފާވެރިކަމުގެ ޚަބަރު ދެއްވައި، ކާފިރުވީ މީހުނަށް އިންޒާރުދެއްވި އެވެ."\nމާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެ އެވެ.\n(كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُواْ فِيهِ) އަލްބަޤަރާ: 213\nމާނައީ، "އެންމެހައި މީސްތަކުން އެއް އުންމަތެއްގެ ބަޔަކުކަމުގައިވި އެވެ. ދެންފަހެ، ﷲ، އުފާވެރިކަމުގެ ޚަބަރުދޭ ބަޔެއްގެ ގޮތުގައްޔާއި، އަދި އިންޒާރުކުރަނިވި ބަޔެއްގެ ގޮތުގައި ނަބީބޭކަލުން ފޮނުއްވި އެވެ. އަދި މީސްތަކުން އެއުރެންގެ މެދުގައި ޚިލާފުވި ކަންތައްތަކުގައި ޙުކުމްކުޅައުމަށް، އެބޭކަލުންނާ އެކުގައި ޙައްޤު ގޮތުގައި ފޮތް ބާވައިލެއްވި އެވެ."\nނޫޙުގެފާނުގެ ޤައުމުގެ ބައެއް މީހުނަށް، ޝައިޠާނާ ޝިރުކުކުރުމަށް މަގުދެއްކި އެވެ. ޝައިޠާނާގެ ބަހަށް ހެއްލުނު މީހުން ބުދަށް އަޅުކަންކުރަންފެށި އެވެ.\n(وَقَالُوا لَا تَذَرُنَّ آلِهَتَكُمْ وَلَا تَذَرُنَّ وَدّاً وَلَا سُوَاعاً وَلَا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسْراً) ނޫޙު: 23\nމާނައީ، "އަދި އެއުރެން ބުނޫއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންގެ އިލާހުންތައް ތިޔަބައިމީހުން ދޫނުކުރާހުށިކަމެވެ! އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުން ވައްދާއި، ސުވާޢާއި، ޔަޣޫޘާއި، ޔަޢޫޤާއި، ނަސްރާއި (މިހުރިހައި ބުދުތައް) ދޫކޮށްނުލާހުށިކަމެވެ!"\nނޫޙުގެފާނު ދުނިޔެއަށް ވަޑައިގެން ބޮޑުފުޅުވީ ޢިރާޤުގެ ބިމުގަ އެވެ. އޭރު ޢިރާޤުގައި އުޅެނީ މާތް ﷲ އަށް އަޅުކަންކުރުން ދޫކޮށް، މަގުފުރެދިގެން އުޅުނު ބަޔެކެވެ. އެމީހުންނަށް ތެދުމަގު ދެއްކެވުމަށްޓަކައި، މާތް ﷲ އެމީހުންގެ ގާތަށް ނޫޙުގެފާނު ފޮނުއްވި އެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ، މީސްތަކުންގެ ގާތަށް ފޮނުއްވުނު ފުރަތަމަ ރަސޫލާ އެވެ. މިކަން ދެ ޞަޙީޙުން އެނގެ އެވެ. (ދެ ޞަޙީޙަކީ ޞަޙީޙު ބުޚާރީއާއި ޞަޙީޙު މުސްލިމެވެ.)\nއާދަމުގެ ދަރީންގެ ތެރެއިން އެންމެފުރަތަމަ ޢަޤީދާގައި ތެދުމަގުން އެއްކިބާވި ބަޔަކީ، ނޫޙުގެފާނުގެ ޤައުމުގެ މީހުންނެވެ. އިބްނު ޖަރީރުއްޠަބަރީ ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.\nއާދަމުގެފާނާއި ނޫޙުގެފާނާ ދެމެދުގައި ވަރަށް ހެޔޮލަފާ ޞާލިޙު ބޭކަލުންކޮޅެއް އުޅުއްވި އެވެ. އެއީ، ވައްދާއި ސުވާޢާއި ޔަޣޫޘާއި ޔަޢޫޤާއި ނަސްރެވެ. އެބޭކަލުންނާ ތަބާވެގެން އުޅުނު ބަޔަކު ވެސް އުޅުނެވެ. އެބޭކަލުން އަވަހާރަވުމުން، އެބޭކަލުންނާ ތަބާވެގެން އުޅުނު މީހުން ބުންޏެވެ. އެބޭކަލުންގެ ސޫރަތައް ކުރަހައިފިނަމަ، ތިމަންމެނަށް އެބޭކަލުންގެ މަތިން ހަނދުމަކުރެވޭ މިންވަރު އިތުރުވެ، އަޅުކަންކުރުމުގެ ޝައުޤުވެރިކަން ތިމަންމެންގެ ހިތްތަކުގައި އިތުރުވާނެ އެވެ. މިހެން ކިޔައި، އެމީހުން އެބޭކަލުންގެ ސޫރަތައް ކުރެހި އެވެ.\nދެންފަހެ، އެ ސޫރަތައް ކުރެހި މީހުން މަރުވެ، އެމީހުނަށްވުރެ ފަހުން އައި މީހުނަށް އިބްލީސް ވަސްވާސް ދިނެވެ. "ތިޔަބައިމީހުންނަށްވުރެ ކުރީގެ މީހުން އެ ސޫރަތަކަށް އަޅުކަންކުރި އެވެ. އެމީހުން ވާރޭ ވެއްސަނީ ވެސް އެ ސޫރަތަކަށް ދަންނަވައިގެންނެވެ." ދެން އެމީހުން އިބްލީހުގެ ބަހަށް ހެއްލި، އެ ސޫރަތަކަށް އަޅުކަންކުރަން ފެށި އެވެ. އެއިން ކޮންމެ ސޫރައަކަށް ވަކި ބަޔަކު އަޅުކަންކުރި އެވެ. އެއަށްފަހު އެތައް ޒަމާންތަކެއް ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު، އެމީހުން ކުރަހާފައިވާ ސޫރަތަކުގެ ސިފައިގައި ބުދުތަކެއް ހެދި އެވެ. އެއީ ކުރެހުންތަކަށްވުރެ ބުދުތައް ސާބިތުކަމާއި ފާޅުކަން ބޮޑުކަމަށްޓަކަ އެވެ. ދެން މާތް ﷲ އަށް އަޅުކަންނުކޮށް، އެމީހުން އެ ބުދުތަކަށް އަޅުކަންކުރަމުން ގެންދިޔަ އެވެ. އެމީހުން އެއަށް އަޅުކަންކުރުމުގައި އެތައް ގޮތްތަކަކަށް ޢަމަލުކޮށް އުޅުނެވެ.\nވަރަށް ގިނަ ޒަމާންތަކުގައި ބުދަށް އަޅުކަންކުރަން ފެށިފައިވަނީ ހަމަ މިހެންނެވެ. ޢިލްމުވެރިއަކާ ތަބާވެގެން އެއީ ތިމަންމެންގެ ސާހިބުމީހާ ކަމަށް ދެކިގެން އުޅޭ ކޮންމެވެސް ބަޔަކު، އޭނާ ދުނިޔެއާ ވަކިވެގެން ދިއުމުން، އޭނާގެ ތަސްވީރު ކުރަހަ އެވެ. އެމީހުނަށް ސާހިބުމީހާ ފެންނަ ކަމަށްވަނީނަމަ، ޚުޝޫޢަތްތެރިކަމާއެކު އަޅުކަންކުރަން ފަސޭހަވާނެ ކަމަށް ހީކޮށްގެންނެވެ. މިގޮތަށް ފެށޭ ފެށުން ދުވަސްތަކަކަށްފަހު، ބުދަށް އަޅުކަންކުރުމަށް ބަދަލުވެގެންދެ އެވެ.\nނޫޙުގެފާނު ރަސޫލުކަމާއިގެން ވަޑައިގެން، މާތް ﷲ ގެ މަގަށް ގޮވާލެއްވުމުގައި 950 އަހަރު ދެމިހުންނެވި އެވެ. ރޭގަނޑާއި ދުވާލުގައި، އަދި ސިއްރާއި ފާޅުގައި އެކަލޭގެފާނު މާތް ﷲ ގެ މަގަށް ގޮވާލެއްވި އެވެ.\n(وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحاً إِلَى قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِيهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِينَ عَاماً) އަލްޢަންކަބޫތު: 14\nމާނައީ، "ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ނޫޙުގެފާނު، އެކަލޭގެފާނުގެ ޤައުމުގެ މީހުންގެ ގާތަށް ރަސޫލުކަމާއިގެން ފޮނުއްވީމެވެ. ފަހެ، އެކަލޭގެފާނު، ފަންސާސް އަހަރު ފިޔަވައި، އެއްހާސް އަހަރު (އެބަހީ: ނުވަސަތޭކަ ފަންސާސް އަހަރު ދީނަށް ގޮވައިލެއްވުމަށް) އެއުރެންގެ ތެރޭގައި ހުންނެވި އެވެ."\nނޫޙުގެފާނުގެ ޤައުމުގެ މީހުން އެކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލެއްވުމަށް ދިނީ ބީރު ކަންފަތެކެވެ. އެމީހުންނަކީ ހިތްހަރު ބަޔަކު ކަމުގައިވި އެވެ. އެމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލެއްވުމަށް އިޖާބަދިނީ ވަރަށް މަދު ބަޔެކެވެ. އެނޫން އެންމެން ކާފިރުކަންމަތީގައި ދެމިތިބީ އެވެ. ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނު ނާއުންމީދުވެވަޑައެއް ނުގަނެ އެވެ.\nމާތް ﷲ ގެ ވަޙީބަސްފުޅުގައިވެ އެވެ.\n(وَأُوحِيَ إِلَى نُوحٍ أَنَّهُ لَن يُؤْمِنَ مِن قَوْمِكَ إِلاَّ مَن قَدْ آمَنَ فَلاَ تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُواْ يَفْعَلُونَ) ހޫދު: 36\nމާނައީ، "ނޫޙުގެފާނަށް ވަޙީ އިއްވެވި އެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ޤައުމުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން މިހާތަނަށް އީމާންވެގެން ތިބި މީހުން މެނުވީ، އީމާނެއް ނުވާނެތެވެ. ފަހެ، އެއުރެން ކޮށްއުޅޭ ކަންތަކާމެދު، ކަލޭގެފާނު ހިތާމަނުކުރައްވާށެވެ!"\nދެން ކާފިރުންގެތެރެއިން ހަމައެކަކުވެސް މި ބިންމަތީގައި ނުބެހެއްޓެވުމަށް ނޫޙުގެފާނު މާތް ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުގައި ދެންނެވި އެވެ.\n(وَقَالَ نُوحٌ رَّبِّ لَا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكَافِرِينَ دَيَّاراً) ނޫޙު: 26\nމާނައީ، "އަދި ނޫޙުގެފާނު ވިދާޅުވި އެވެ. އަޅުގެ ވެރިރަސްކަލާކޮ! ކާފިރުންގެތެރެއިން ހަމައެކަކުވެސް އިބަރަސްކަލާނގެ މި ބިންމަތީގައި ނުބަހައްޓަވާނދޭވެ!"\nއެއަށްފަހު، ނޫޙުގެފާނު ނާކޮޅު ބެންނެވުމަށް މާތް ﷲ އެކަލޭގެފާނަށް އެންގެވި އެވެ. އެ ނާކޮޅުގައި، އެކަލޭގެފާނަށް އީމާންވި މީހުން ސަލާމަތްވި އެވެ. ބުދަށް އަޅުކަންކުރި މުޝްރިކުން ޠޫފާނުގައި ޣަރަޤުވެދިޔައީ އެވެ.


Anna aharuge furathama filmakah "Gilan" vedhaane | Mihaaru\n"ގިލަން" ގެ މަންޒަރެއް: މި ފިލްމް އަންނަ އަހަރު ރިލީޒް ކުރާނެ.\nއަންނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ފިލްމަކަށް އަމްޖޭގެ "ގިލަން" ހެދޭތޯ މަސައްކަތް ކުރަނީ\n26 އޯގަސްޓް 2017 - 07:482comments\nއެކަމަކު ކަން ދިމާ ކުރި ގޮތުން އެހެން ނުވީ އެވެ. "ގިލަން" އަކީ ސީދާ އަމްޖޭގެ ޖީބުން ހަރަދުކޮށްގެން ހަދާ ފިލްމަކަށްވާތީ، ފިލްމް ރިލީޒް ނުކުރެވި ދިގުލައިގެން ދިޔައީ އޭނާ އަށް ކުރިމަތިވި މާލީ ބައެއް ދަތިތަކާ ވެސް ހެދި އެވެ. ފިލްމްގެ އެންމެ ލަވައެއްގެ ޝޫޓިން ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ މަސައްކަތެއް އޮތީ ނިމިފަ އެވެ.\nއެކަމަކު އަމްޖޭ މިހާރު ވަނީ އަންނަ އަހަރު ރިލީޒް ކުރާ ފުރަތަމަ ފިލްމަކީ "ގިލަން" ހެދުމުގެ އަމާޒު ހިފައިފަ އެވެ.\n"ޖެނުއަރީ ފަހުކޮޅު ފިލްމް ސިނަމާ އަށް ގެންނަން އެބަ މަސައްކަތް ކުރަން. އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ފިލްމަކަށް ގިލަންވޭތޯ މިހާރު ބޭނުމަކީ،" އަމްޖޭ ބުންޏެވެ. "އެބަ ބަލަން ޖެނުއަރީ އެއްތިރީސް ހިސާބުގައި ފިލްމް ސިނަމާ އަށް ގެންނަން. މިހެން ބުންޏަސް އަދި ސީދާ ޑޭޓެއް ފައިނަލެއް ނޫން. މަސައްކަތް އެބަ ކުރަން ޖެނުއަރީގައި ފިލްމް ރިލީޒް ކުރަން."\nއޭނާ ބުނީ އެ ފިލްމަކީ 50 ވަނަ ޑައިރެކްޝަނަށްވާތީ ފިލްމް ރިލީޒް ކުރަން ބޭނުން ވަނީ ވެސް ވަރަށް ގްރޭންޑްކޮށް ކަމަށެވެ. އެހެންވެ އެކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ތައްޔާރު ވާނެ ކަމަށް ބުންޏެވެ.\n"ގިލަން" ގެ ޓީޒާއެއް.\n"ގިލަން" އަކީ ވާހަކަ ލިޔުންތެރިޔާ މުހައްމަދު ގާސިމް ހަމަ އެ ނަމުގައި ލިޔުނު ވާހަކައަށް ބިނާކޮށް ހަދާފައިވާ އަސަރު ގަދަ ލޯބީގެ އަދި ބިރުވެރި ކަންތައްތަކެއް ވެސް ކިޔައިދޭ ފިލްމެކެވެ.\nފިލްމުގެ ކާސްޓުންގެ ތެރޭގައި ޔޫސުފް ޝަފީއު (ޔޫއްޕެ)، ފާތުމަތު އާޒިފާ (އަޒޫ)، މަރިޔަމް ނޫރާ، އަލީ އާޒިމް (ދޮންއައްޔަ)، އަހުމަދު ސައީދު، މުހައްމަދު ރަޝީދު (ދަރާ) އަދި މަރިޔަމް ޝަކީލާ ހިމެނެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ދިވެހި ފިލްމް އިންޑަސްޓްރީ އަމްޖަދު އިބްރާހިމް (އަމްޖޭ) އެކްޓްރެސް އައިމިނަތު ރިޝްފާ


ގިނަ ދުވަސްތަކަކަށްފަހު ޖަމްޢިއްޔަތުއް ސަލަފްގެ މިސްކިތު ދަރުސްތައް ފަށައިފި – Meedhoo Times\nJanuary 18, 2021 | އިބްރާހިމް ރަފްހާން\nގިނަ ދުވަސްތަކަކަށްފަހު ޖަމްޢިއްޔަތުއް ސަލަފްގެ މިސްކިތު ދަރުސްތައް އަލުން ފަށައިފިއެވެ.\nރާއްޖޭގައި އެންމެ ގިނަ ދީނީ ހަރަކާތް ހިންގާ އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ބަލައިގަންނަ ޖަމްޢިއްޔާކަމަށްވާ ޖަމްޢިއްޔަތުއް ސަލަފްގެ މިސްކިތު ދަރުސްތައް އަލުން ފަށާފައިވަނީ ރޭގައެވެ. އެގޮތުން ރޭގައި ފުރުޤާން މިސްކިތުގައިވަނީ އައްޝައިޚް ހަސަން މޫސާ ފިކްރީގެ ދަރުހެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ.\nކޯވިޑާއި ގުޅިގެން ދަރުސްތައް މެދުކަނޑުމުގެ ކުރިން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ގޮތަށް ހަފްތާގެ ކޮންމެ ރެއަކުވެސް އެކި މަޢުޟޫއުތަކަށް މާލެ ސަރަހައްދުގެ އެކި މިސްކިތްތަކުގައި ސިލްސިލާ ދަރުސްތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އެ ޖަމްޢިއްޔާއިން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އެގޮތުން ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭ މަޢްރިބް ނަމާދަށްފަހު ފަނޑިޔާރު މިސްކިތުގައި އަދި އިޝާ ނަމާދަށްފަހު ފުރުޤާން މިސްކިތުގައި ދަރުސް އޮންނާނެއެވެ.\nއަދި ހޮނިހިރު އަދި އާދިއްތަ ދުވަހުގެ ރޭ މަޣްރިބް ނަމާދަށްފަހު ފުރުޤާން މިސްކިތުގައި ދަރުސް ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު ހޯމަ ދުވަހުގެ ރޭ މަޛްރިބް ނަމާދަށްފަހު ދަރުސް އޮންނާނީ މަސްޖިދުއްޝަހީދު ޢަލީގައެވެ. އަންގާރަ ދުވަހުގެ ރޭ މަޣްރިބް ނަމާދަށްފަހު ފުރުޤާން މިސްކިތުގައި ދަރުސް ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު ބުދަ ދުވަހުގެ ރޭ ދަރުސް ދިނުމަށް ހަަމަޖެހިފައިވަނީ ވިލިމާލޭގެ މަސްޖިދުލް އިޚްލާސްގައެވެ.\nޖަމްޢިއްޔަތުއް ސަލަފްގެ މިސްކިތު ދަރުސްތައް ދެއްވާނީ ރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު ޢިލްމުވެރިންނެވެ. އެގޮތުން ޝައިޚް އަޙްމަދު ސަމީރު. ޝައިޚް ހަސަން މޫސާ ފިކްރީ. ޝައިޚް އަބްދުއްސަލާމް ދާވުދު ޝައިޚް ޢަލީ ޒާހިރު ފަދަ ޝައިޚުން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ/


REPORT: Raajjeyge reethi kamah fas alhai "foruvanee" | Mihaaru\nތައިލެންޑްގެ ސިންގަ އެސްޓޭޓް ކޮމްޕެނީން މާލެ އަތޮޅުގެ އެނބޫދޫފަޅު ހިއްކަނީ --ފޮޓޯ: އުސްމާން\nރާއްޖޭގެ ރީތިކަމަށް ފަސްއަޅައި "ފޮރުވަނީ"!\n20 ފެބުރުއަރީ 2017 - 06:49 63 comments\nމަތިންދާބޯޓެއްގައި ރާއްޖޭގެ މަތިން އުދުހޭއިރު ފެންނަނީ ހިތްގައިމު ބޮޑެތި ފަރުތަކާއި ފަޅުތަކާއި ރަށްތަކެވެ. އެއީ ދިވެހިން ވެސް ބަލާ ފޫހިނުވާ ވަރުގެ ރީތި މަންޒަރެކެވެ. ބޭރު މީހުން އަގުބޮޑުކޮށް މަތިންދާބޯޓު ޗާޓަރުކޮށްގެން އެމަންޒަރުތަކުގެ ފޮޓޯ ނަގަނީ އެ ހިތްގައިމުކަން ދުނިޔޭގެ އެހެން ތަނަކުން ނުފެންނާނެތީ އެވެ.\nނަމަވެސް އެ މަންޒަރުތައް މިހާރު ދަނީ ގެއްލެމުންނެވެ. ކޮންނަބޯޓުން ބޮޑެތި ފަޅުތަކަށް ފަސް އަޅައި ރިސޯޓްތައް ހަދަނީ އެވެ. ހާއްސަކޮށް މާލެ އަތޮޅުގެ ގިނަ ސަރަހައްދެއްގައި އެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. ތިމާވެއްޓާއި ރާއްޖޭގެ ގުދުރަތީ ރީތިކަމަށް ލޯބިކުރާ މީހުން ސިފަކުރަނީ އެއީ ގުދުރަތުގެ ރީތިކަން ހަލާކުކޮށްލުން ކަމަށެވެ.\nތިމާވެށީގެ ގޮންޖެހުންތައް ބޮޑު\nރާއްޖޭގައި ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރަން މަސައްކަތްކުރައްވާ އިސް ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވީ ފަޅުތަކާއި ފަރުތައް އެއްގޮތަކަށް ވެސް ހިއްކައިގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އެފަދަ ތަނެއް ހިއްކަން ޖެހޭނީ އެނޫން ގޮތެއް ނެތިގެން ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ރިސޯޓް ހަދަން ރާއްޖޭގެ ފަޅުރަށްތައް ހުސްވީއެއް ނޫން. ފަޅުތައް ހިއްކުމުން މުރަކަތައް ހަލާކުވެ ޑައިވް ސައިޓްތައް ގެއްލޭނެ. އަދި އޭގެ އިތުރުން މަސްވެރިކަމަށާއި އެންވެރިކަމަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާނެ،" އެ ބޭފުޅާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ މާލެ ކައިރީގައި ހުރި ފަޅުތައް ހިއްކުމުން އޭގެ ސަބަބުން ޓޫރިޒަމަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާނެ ކަމަށެވެ.\n"އެންމެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތްކުރާއިރު ކައިރީގައި ހުރި ރަށްތަކަށް ވެސް ކިސަޑުގެ އަސަރުކުރުން. މިހާރު ވެސް ބައެއް ފަރާތްތަކުން އެކަމާ ކަންބޮޑުވުން އެބަ ފާޅުކުރޭ. ކަންބޮޑުވި ނަމަވެސް ކީއްތޯ ކުރާނީ؟" ތިމާވެށީގެ ތަޖުރިބާކާރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nމާލެ ސަރަހައްދުގައި ހިއްކައިގެން ބައެއް ރިސޯޓްތައް ބޮޑުކުރުމުގެ މަސައްކަތް މީގެ ކުރިން ވެސް ކޮށްފައިވެ އެވެ. އޭރު އެ ރަށްތައް ހިއްކުމުން ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ޖޫރިމަނާކުރި އެވެ. ނަމަވެސް މިފަހަރު މުޅިން ތަފާތެވެ. މިހާރު އެ ފަޅުތައް ވިއްކަނީ ސަރުކާރުންނެވެ. މިހާތަނަށް ކިތައް ފަޅުގައި ރިސޯޓް ހަދަން ސަރުކާރުން ހުއްދަ ދިންތޯ "މިހާރު"ން ރަސްމީކޮށް ސުވާލުކުރުމުން ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ބުނެފައި ވަނީ "އެއީ ތަހުގީގުކުރަމުން ދާ މައްސަލައަކަށް ވާތީ އެ މައުލޫމާތު ދެވެން ނެތް" ކަމަށެވެ. ތަހުގީގޭ އެ ބުނީ އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ޚިޔާނާތަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ.\nމާލެ އަތޮޅުގައި ހިންގާ ރިސޯޓެއް: ފަޅު ހިއްކުމުން ބައެއް ރިސޯޓްތަކުގެ ފަޅުތެރެއަށް ކިސަޑުގެ އަސަރުކުރޭ.\nމާލެ އަތޮޅުގެ ބައެއް ފަޅުތައް ހިއްކައި، ރަށްރަށް ހަދަމުން ދާ މަންޒަރު ފެނެ އެވެ. އެއީ ސަރުކާރަށް ވެސް ފޮރުވޭނެ ހަގީގަތެއް ނޫނެވެ. މާލެ ކައިރީގައި އޮންނަ އެނބޫދޫ ފަޅުގައި 11 ރަށެއް ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އެބަ ގެންދެ އެވެ. ތައިލެންޑް ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ ސިންހަ އެސްޓޭޓް ޕަބްލިކް ކޮމްޕެނީ ކިޔާ ކުންފުންޏަކުން ތަރައްގީކުރާ ރިސޯޓްތަކުގެ މަސައްކަތާ ގުޅިގެން އެ ސަރަހައްދު ބައެއް ޑައިވިން ސްޕޮޓްތަކަށް ކިސަޑުގެ އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ފޯރާ ކަމުގެ ޝަކުވާ ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.\nއެނބޫދޫ ފަޅުގެ އިތުރުން މާލެ ކައިރީގައި އިތުރު ތިން ފަޅެއް ހިއްކައިގެން ރިސޯޓްތައް ތަރައްގީ އެބަ ކުރެ އެވެ. ނަމަވެސް އެތަންތަން ތަރައްގީކުރަން ހަވާލުކުރީ ކޮން އުސޫލަކުން ކަމެއް އަދި އެއީ ކޮން ކުންފުނިތަކަކާ ކަމެއް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ.\nޓޫރިޒަމް ދާއިރާގެ އިސް ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވީ ފަޅު ހިއްކައިގެން ރިސޯޓް ތަރައްގީކުރަންވާނީ ތިމާވެއްޓަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ރަނގަޅަށް ދެނެގަތުމަށް ފަހު ކަމަށެވެ.\nސަރުކާރަށް އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ގޮތުން ފަޅުތައް ހިއްކައިގެން ރިސޯޓް ތަރައްގީކުރުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫން. ނަމަވެސް އެކަންކަން ކުރަންވާނީ ތިމާވެއްޓަށް ކުރާ އަސަރު ރަނގަޅަށް ބެލުމަށް ފަހު. އެކަމަކު މިހާރު އެ މަސައްކަތްތައް ކުރަމުން ދަނީ ކޮން އުސޫލަކުން ކަމެއް ނޭނގެ -ޓޫރިޒަމް ދާއިރާގެ އިސް ބޭފުޅެއް\n"ސަރުކާރަށް އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ގޮތުން ފަޅުތައް ހިއްކައިގެން ރިސޯޓް ތަރައްގީކުރުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫން. ނަމަވެސް އެކަންކަން ކުރަންވާނީ ތިމާވެއްޓަށް ކުރާ އަސަރު ރަނގަޅަށް ބެލުމަށް ފަހު. އެކަމަކު މިހާރު އެ މަސައްކަތްތައް ކުރަމުން ދަނީ ކޮން އުސޫލަކުން ކަމެއް ނޭނގެ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެ ތަޖުރިބާކާރު ވިދާޅުވީ ފަޅު ހިއްކައިގެން ރިސޯޓްތައް ތަރައްގީކުރުމުން އޭގެ ނުބައި އަސަރު މިހާރު ވެސް ފެންނަން ފަށާފައިވާ ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކި ފަރާތްތަކުން އެކި ކަހަލަ ޝަކުވާތައް އެބަ ކުރޭ. ޑައިވް ސައިޓްތަކަށާއި ބައެއް ރިސޯޓްތަކުގެ ފަޅުތަކަށް ވެސް ކިސަޑުގެ އަސަރުކުރާ ކަމުގެ ޝަކުވާ ލިބޭ. އެކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިދަނީ ސަރުކާރުގެ ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ހިއްސާކުރަމުން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nފަޅު ހިއްކާނެ އަދަދެއް ވެސް ނޭނގެ\nއެމްއެމްޕީއާރުސީން ބިޑަށް ލުމެއް ނެތި ނުއަގުގައި މާލެ އަތޮޅުގެ ބޮޑެތި އެތައް ފަޅެއް ވިއްކާފައިވެ އެވެ.\n"މިހާރު"އަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި މާލެ އަތޮޅުގެ ދިހަ ވަރަކަށް ފަޅު ހިއްކަން ދަނީ ތައްޔާރުވަމުންނެވެ. އަދި އެތަން ތަން ހިއްކަނީ މުޅިން ވެސް ރިސޯޓްތައް ތަރައްގީކުރުމަށެވެ.\nޓޫރިޒަމް ދާއިރާގެ ކަންތައްތައް ރަނގަޅަށް ދެނެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވީ ގިނަ ފަޅުތައް ލިބުނު ފަރާތްތަކުން ވަނީ އެހެން ފަރާތްތަކަށް ވިއްކާލައިފަ އެވެ.\n"އެއާޕޯޓާ އެހާ ކައިރި ސަރަހައްދަކުން ތިލަފަޅެއް ލިބުނީމަ އިންވެސްޓަރުން ތިބެނީ ވަރަށް އުފަލުން. އެއްވެސް ޖެހިލުމެއް ނެތި އެތަންތަން ގަނެ ހިއްކަން ތައްޔާރުވަމުން އެދަނީ،" އެ ބޭފުޅާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމާލެ އަތޮޅުގެ ފަޅުތައް ހިއްކައިގެން ރިސޯޓް ތަރައްގީކުރާ ހިސާބަށް ދިޔައީ ކީއްވެގެންތޯ އިންޑަސްޓްރީގެ ވަރަށް ގިނަ ފަރާތްތަކުން ސުވާލު އުފައްދަ އެވެ. އޭގެ އެއް ބޭނުމަކީ ސަރުކާރުގެ އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމެވެ. އެކަމަކު އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ތަޖުރިބާއަށް ބަލާއިރު ޚިޔާނާތުގެ މައްސަލަ ވެސް އެހާ ބޮޑުވާނެ ކަމަށް، އެއް ބަޔަކު ގަބޫލުކުރެ އެވެ. ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ވިއްކަންޏާ އޭގެ ހުރިހާ ތަފުސީލެއް ހާމަކުރަން ޖެހުނު ނަމަވެސް ސަރުކާރުން އެ މައުލޫމާތު ނުދެނީ، އެ މުއާމަލާތްތަކުގައި "އެހެން ނުބައެއް" އުޅޭތީ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ މީހުން ވެސް މަދެއް ނޫނެވެ.\nރާއްޖޭގެ ގުދުރަތީ ނިޒާމުތައް ބެލުމެއް ނެތި ހަލާކުކުރުމުގެ ނުބައި އަސަރު، ޓޫރިޒަމުން ލިބޭ އާމްދަނީއާ ވެސް ނުބައްދަލު ގޮތަކަށް ފެނިދާނެ އެވެ. ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ތިމާވެއްޓެއް މުހިންމެއް ނުވެ އެވެ. ލާރި ލިބެންޏާ ތަންތަން ހަލާކުކުރަން ސަރުކާރުން ވެސް ޖެހިލުންނުވާކަން މި ފެންނަނީ އެވެ. ގިނަ ދިވެހިންނަށް ވެސް މިއީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ.\n"ޑައިވް ސައިޓްތައް ނެތިދިއުމުން ޓޫރިސްޓުންނަށް އަޅުގަނޑުމެން ކިހިނެއްތޯ ރާއްޖޭގެ ކަނޑު އަޑީގެ ރީތިކަން ދައްކާނީ؟ މާލޭގެ ސަރަހައްދުގައި ހުރި މުހިންމު ވަރަށް ގިނަ ޑައިވް ސައިޓްތައް މާ ގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ ގެއްލިގެންދާނެ،" ޓޫރިޒަމް ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރަކު ވިދާޅުވި އެވެ.\nހަމައެކަނި ޑައިވް ސައިޓްތަކެއް ނޫނެވެ. މި ފެންނަނީ ރާއްޖޭގެ ގުދުރަތީ މުޅި ނިޒާމާ ވެސް ކުޅޭ ތަނެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ތިމާވެށި އިސްލާމް ބިން ހިއްކުން ޓޫރިޒަމް ރިސޯޓްތައް\nފަޅުތައް ހިއްކާތީ މަޓީން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފި\nފަޅުތައް ހިއްކަން ތިމާވެށި ވެއްޔާ މޮޑެލަނީ\nއޮޅުވެލި ރިސޯޓު ތިން ލައްކަ ރުފިޔާ އިން ޖޫރިމަނާކޮށްފި


އާރޓިކަލްކިޔުމަށް ހޭދަވާނެކަމަށް ބެލެވެނީ :3މިނެޓް, 56 ސިކުންތު\nއަހަރެން އެމީހަކު ދެކެ އެންމެ ލޯބިވީ މީހާ އާއި ކައިވެނިކުރީމެވެ. އެއީ ތަނަވަސް މީހެކެވެ ފުދުންތެރިއެކެވެ. ކައިވެންޏަށްފަހު ފިރިމީހާ ބޭނުންވީ އެއިރު އަހަރެމެންގެ ގޭގައި ދިރިއުޅެމުން ދިއަ އަހަރެންނާއި އަހަރެންގެ އަންހެން ކޮއްކޮވެސް އޭނާގެ ގެއަށް ގެންދާށެވެ.\nއަހަރެމެންގެ ހުރި ފަޤީރުކަމާއިއެކު ކޮއްކޮ އެކަނި ގޭގައި ބަހައްޓާފައި ދިއުމަށްވުރެ އެގޮތް ރަނގަޅުވާނެ ކަމަށް އުންމީދުކޮށް އަހަރެންވެސް ފިރިމީހާގެ ހުށަހެޅުން ޤަބޫލުކޮށް ކޮއްކޮވެސް ގެއަށް ގެންދިއައިމެވެ.\nވަރަށް އުފަލުގައި ދިރިއުޅެމުންދާތާ އަހަރެއްހައި ދުވަސްވެސް ނުވަނީސް ކުރިމަތިވީ އެހައިތަނަށް ޙަޔާތުގައި ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު ހިތާމައެވެ. ކޮއްކޮ ކައިވެންޏަކާއި ނުލައި ބަލިވެ އިނީއެވެ. ސުވާލުކޮށްކޮށްވެސް ކާކަށް ކަމެއް ނުބުންޏެވެ.\nއެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުމުގައި ހުންނަތާ ދިހަވަރަކަށް ދުވަސްވީތަނާ ދެން ކުރިމަތިލާން ޖެހުނީ ޙަޔާތުގައި އެހައިތަނަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު ހިތްދަތިކަމާއިއެވެ. ކުރިމަތިލާން ޖެހުނީ ދުވަހަކު ވެސް ފޫނުބެއްދޭނެ ބޮޑު ގެއްލުމާއި އަނިޔާ އާއިއެވެ.\nފެނުނީ ކޮއްކޮ ކުއްލިގޮތަކަށް މަރުވެފައިވަނިކޮށެވެ. ޕޯސްޓްމޯޓޮމް އިން އެނގުނީ ބޮވިފައިވާ ވިހައެއްގެ ސަބަބުން ކަމެވެ. ސުވާލަކީ އެފަދަ ބާރުގަދަ ވިހައެއް އޭނާއަށް ލިބުނު ގޮތެކެވެ. އަދި ފުލުހުންގެ ތަޙްޤީޤަށްވެސް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު ސުވާލަކީ ސީސީޓީވީގެ ފުޓޭޖުން އެނގޭ ގޮތުގައި ކޮއްކޮ އަހަރެންނާއިއެކުގައި ނޫނީ ގެއިން ބޭރަށް ގޮސްފައެއް ނުވެއެވެ. ފިރިމާހާ އާއި އަހަރެން ނޫނީ ގެއަށް ވަދެފައެއް ނުވެއެވެ. ގޭގައި އުޅުނީ އަހަރެމެން3މީހުން އެކަންޏެވެ. ވަދެނުކުމެފައިވަނީވެސް އަހަރެމެން3މީހުން އެކަންޏެވެ.\nހުރިހާ ކަމެއްގެ ޖަވާބުލިބިގެންދިއައީ3މަސް ދުވަސްފަހުންނެވެ. ހުރިހާ އެއްޗެއް ޑިލީޓްކޮށްފައިވީނަމަވެސް ފުލުހުންގެ މަސައްކަތުން ފޯނުގައި ހުރި މެސެޖުތަކާއި ކޮށްފައިވާ ކޯލްތަކުގެ ރެކޯޑް ލިބުމުންނެވެ.\nޙަޤީޤަތް އެނގުމުން ބަސްހުއްޓުނެވެ. ބުނާނެ އެއްޗެއް ނުއެނގި މަޑުން އިންނަން ޖެހުނެވެ. ފުލުހުން މިހުރިހާ ކަމެއް ހާމަކުރީ ގެއަށް އައިސް އަހަރެންނާއި ފިރިމީހާގެ ޙާޒިރުގައެވެ. ކޮއްކޮ ބަލިވެ ބޭންދީވެސް އަދި ކޮއްކޮގެ ޤާތިލަކީވެސް އެކެކެވެ. އަަހަރެން އެމީހަކު ދެކެ އިންތިހާއަށް ލޯބިވީ އަދި އެންމެ އިތުބާރުކުރި އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ އެވެ.\nއަހަރެން އެވަގުތު ފުލުހުންގެ ކިބައިން އެދުނީ ހަމަ އެންމެ ކަމަކަށެވެ. އަހަރެން ބަލަހައްޓައިދެވޭނެ ހޮސްޕިޓަލަކަށް އަހަރެން ގެންގޮސްދިނުމަށެވެ. އެކަން ފުލުހުން ކޮށްދިނެވެ. އަދި ޤަޞްދުގައި މީހަކު މެރިކަމުގެ ކުށުގައި ވަގުތުން ފިރިމީހާ ހައްޔަރުކުރިއެވެ.\nފިރިމީހާ އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ މަރައިލީ އެބޯޝަން ހަދަން އެއްބަސްނުވުމުންނެވެ. އަދި އަހަރެން ވަރިކޮށްފައި ކޮއްކޮއާއި ކައިވެނިކުރަން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުންވެސް ޤަބޫލުނުކުރުމުންނެވެ. ކޮއްކޮ ބުނެފައިވަނީ އެބޯޝަން ހަދައިގެން ފާފަވެރިވާން ބޭނުން ނުވާކަމަށެވެ. އަދި ދައްތަގެ ހިތް ކަތިލާފައި އުފާވެރިކަން ބޭނުންނުވާކަމަށެވެ.\nއަހަރެންގެ ކޮއްކޮއާއިމެދު ފަޚުރުވެރިވަމެވެ! ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ﷲ އަށް ބިރުވެތިވެ އެބޯޝަން ހަދަން އެއްބަސްނުވީތީއެވެ. ކޮއްކައަށް ޝުކުރުވެރިވެސް ވަމެވެ. އަހަރެންނަށް ހިތްދަތިކަމެއް ދޭން ބޭނުންނުވީތީއެވެ. މިފަދަ ކޮއްކޮއިން މިހާރު ވަރަށް މަދުވާނެއެވެ.\nފިރިމީހާ އޭނާއަށް އެބުއިން ދީފައިވަނީ ޤަޞްދުގައި މަރަން ނޫންކަމަށާއި ދަރިފުޅު ވައްޓައިލުމަށް ކަމަށް ތަޙްޤީޤްގައި ބުނެ އަހަރެންގެ ކިބައިން މާފަށް އެދުނެވެ. އަހަރެން ބުނީ ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުންނާއި ކޮއްކޮގެ ކިބައިން މާފު ހޯދުމަށެވެ.\nއަހަރެން ކުރި ދުޢާއިންނާއި އަހަރެން ކުރި މަސައްކަތުން ދިރިހުރުމުގެ އުންމީދު އަހަރެންނަށް ލިބުނެވެ. ފިރިމީހާ އޭނާގެ ތަނަވަސްކަމާއި ގެދޮރުވެސް ބަދަލެއްގެ ގޮތުން އަހަރެންނަށް ހަދިޔާއަކަށް ހުށަހެޅިއެވެ. ނަމަވެސް ފިރިމީހާގެ އެއްވެސް އެއްޗެއް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނުކުރަމެވެ. މައިންބަފައިންގެ ކިބައިން ވާރުތަވެފައި ހުރި ގެއަށް ގޮސް އެކަނިމާއެކަނި ދިރިއުޅެން ފެށީއެވެ.\nއެއިގެ އަހަރެއްހައި ދުވަށްފަހުން އަވަށްޓެރި އަހަރެން ފަދަ ފަޤީރަކާއި ކައިވެނިކޮށްގެން އެކުގައި ދިރިއުޅެން ފެށީއެވެ. އަހަރެންގެ ވަޞިއްޔަތް ޤަބޫލުކުރަން ގިނަ އަންހެނުންނަށް އުނދަގޫވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ ވަޞިއްޔަތަކީ އުޑުގައި ގެންގުޅެން ބުނި ނަމަވެސް ކިތަންމެ ބޮޑު ތަނަވަސްކަމެއް ލިބެން އޮތް ނަމަވެސް އެމީހަކާއި އެއްފެންވަރުގެ ފިރިހެނަކާއި ނޫނީ ކައިވެނިނުކުރުމެވެ.\nމުއްސަނދިންނަކީ ހިތްފުރޭނެ ބައެއް ނޫނެވެ. ތީޖޫރީތައް ފުރެންދެން ފައިސާ ހުރުމުންވެސް ހިތް ނުފުރޭ ފަދައިން ޝަހުވަތްތެރިކަމުގައިވެސް އެމީހުންގެ ހިތެއް ނުފުރޭނެއެވެ. ނިކަމެތިންގެ ލޭބޯންވެސް އެމީހުން ޖެހިލުމެއް ނުވާނެއެވެ.\nފރިމީހާ ކޮއްކޮ އަތުލައި ގަންނާނެ ފުރުޞަތު ހޯދި ގޮތްވެސް ބުނެދޭނަމެވެ. އޭނާގެ އެއް ވިޔަފާރި ހިންގަން އަހަރެންނާއި ޙަވާލުކުރީއެވެ. މަސައްކަތު އަހަރެން ދިއުމުން ލިބޭ ހުސްވަގުތުގެ ބޭނުން ހިފީއެވެ. މިކަމުން ވެސް އެނގެނީ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ އުފާ ޙާޞިލުކުރަން ހަދާނެ މަކަރު ނުވެސް ވިސްނޭނެ ކަމެވެ.\n- ޒައިނަބް ޚާން، ފައިޞަލް އާބާދު، އިންޑިއާ


BREAKING: Beys Fihaaragai Anhenakah Jinsee Goanaa Kuri Meehaa Hayyarukoffi - Vaguthu\nމާލޭގެ ބޭސް ފިހާރައަކަށް ދިޔަ ދިވެހި އަންހެނަކަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރި ކަމަށް ބުނާ މައްސަލައާ ގުޅިގެން މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފިއެވެ.\n"ވަގުތަށް" އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި، މިކަން ހިނގާފައި ވަނީ ޖަނަވަރީ މަގުގައި ހުންނަ ފާމަސީއެއްގައެވެ. އަދި އަންހެން މީހާ އަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރި ކަމަށް ވަނީ އެ ފިހާރައިގެ ސޭޓަކަށް އިން އިންޑިއާ ފިރިހެނެކެވެ.\nއެ މައްސަލަ ފުލުހުންނަށް ހުށަހަޅާފައި ވަނީ ރޭގެ ވަގުތެއްގައެވެ. އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ބިދޭސީއަކު ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފައެވެ. އެއީ 50 އަހަރުގެ ފިރިހެނެއް ކަމަށް ފުލުހުން ވިދާޅުވިއެވެ.\nފުލުހުން ވިދާޅުވީ، އޭނާގެ ބަންދާއި މެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް މިއަދު ކޯޓަށް ހާޒިރު ކުރުމުން، ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން މައްސަލަ ކުރިއަށްގެންދިއުމަށް 10 ދުވަސް ޖަހާފައި ވާ ކަމަށެވެ.\nރާއްޖޭގައި ފަހަކަށް އައިސް، ޖިންސީ ގޯނާ ކުރުމުގެ މައްސަލަތައް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.\nއޮގަސްޓް 7, 2020 18:01\nއޮގަސްޓް 7, 2020 18:30\nދުވަހަކު ސާބިތެއް ނުކުރެވެ ދޯ ، ކީއްކުރާ ޕޮލިހުން ނެތް ، މީހަކު މާސްކް ނާޅާ އުޅޭތަން ފެނުނީމަ ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނީ\nއޮގަސްޓް 7, 2020 22:38\nސާބިތުވުމާއި ނުވުމަކީ ފުލުހުން ކުރާ ކަމެއްނޫން.\nވަރަށް ފޯރިހުންނާނެ މައްސަލަ ރިޕޯރޓް ކުރުމަށް. ދެން ކުރާނީ މުޒާހަރާ. އޭގެ ފަހުން ކުއްވެރިވާ މީހާ ސަލާމަތްވޭތޯ ކުރެވެންހުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއްކުރާނީވެސް މުޒާހަރާ ކުރާ މީހުން. ދެން ސާބިތެއް ނުވާނެދޯ\nއޮގަސްޓް 7, 2020 18:32\nމި ގައުމަކީ މިހާރު އިންޑިޔާގެ ތަރިކަ ގަނޑެއް، ވީމާ ތިޔަ ޕާމަސީގެ ސޭޓުގެ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނޯންނާނެ، މައްސަލައަކީ އެ ޕާމަސީއަށް ދިވެހި މީހާ ދިއުން، ވަގުތުން ސޭޓު ދޫކޮއްލަން ގޮވާލަން، އަދި ސޭޓު ހައްޔަރުކުރުމުގާ ބައިވެރިވި އެމެންނަށް ހަރުކަށި އަދަބު ދިނުމައް ގޮވާލަން،\nއޮގަސްޓް 7, 2020 19:36\nއިންޑިއާ މީހުންނަށް އަދަބެއް ނުދެވޭނެ.\nއޮގަސްޓް 7, 2020 19:53\nޔާމީނުގެ ސަރުކާރުގަ ރޭޕްތައް ހިނގާފަ ގަތުލުގިނަވެފަވަނީ އެޖެންޑާ 500ގެ ދަށުންތަ؟ ބައެއް މީހުންނަށް ވެފަތިބޭގޮތަކީ ވައިރޯޅިއަކާ ރުކަކުން އަންނަ ފަންވަތަކުން ގައިގަޖެހުނަސް އޭރަކުއޮންނަ ސަރުކާރަކަށް ކޮންމެސްއެއްޗެއް ކިޔާލަން ޖެހެނީ! ސަބަބަކީ ތިމާގެ ހިތުގައޮންނަ ހަސަދަވެރިކަމެއްގެ ފިލުވާލަން ބޭނުންވުން!\nއޮގަސްޓް 7, 2020 21:13\nޙަސަދަވެރިންނައް ޙަސަދަ އޮންނާނެ. އަދި ބާއްވަންޖެހޭނެ. އަހަރުމެން ގެ ވޯޓުހޯދައިގެން ﷲ ގަންދީ ހުވާކޮށްގެން މަގާމާ ޙަވާލުވެފަ ދޯކާ ދިނީމަ އަހަރުމެން ވެސް ރުޅިއަންނާނެ.\nއޮގަސްޓް 7, 2020 21:30\nހަމަ ދާއިރައް ނުކުރާނެ\nއޮގަސްޓް 7, 2020 21:49\nއެޖެންޑާ 11 ފައްކާވާތަން މިފެންންނަނީ !!!!! ދެންފެންނާނީ ކުޑަކުދީންވެސް ގެއްލޭތަން !!!!\nއޮގަސްޓް 7, 2020 21:52\nތިގޮވެނީ ގުދޯގުދޯ އެހެންބަޔަކުތަ ކަމެއްވާއިރައް މިގޮވާނަގަނީ ކުރީސަރުކާރު ކުރީސަރުކާރު\nއޮގަސްޓް 8, 2020 02:44\nތެދުދޮގު ބަލަންޖެހޭނެ ފުޓޭޖް ބެލުން ވަރައް މުހިންމު..ނޫނީ ތެދުދޮގު ދިމާނުވެދާނެ..


25 ޖޫން 2019 1 ކޮމެންޓް\nއެކުވެރިޔާގެ ހާލަތައްޓަކައި ޝަރީފު ހަމްދަރުދީވިއެވެ. ވިސްނަމުންގެންދިޔައީ އެކަމުގައި ހެދެން އޮތް ގޮތަކާއިމެދުގައެވެ.\n"މައުލޫމާތެއް ލިބެން އޮތްތޯ ބަލަންޖެހޭނީ.. ތިއީ ހާދަހައި ކުރީގެ ކަމެކޭދޯ.. ފަސޭހައެއް ނުވާނެ.. ތަންކޮޅެއް އެތެރެއެތެރެއިން މަސައްކަތްކޮށްލާނަން.. ލިބެން އޮތް މައުލޫމަތަކަށް ދޯ އަހަރުމެންގެ މަސައްކަތް ބަރޯސާކުރެވޭނީ.." ޝަރީފުއަށް ވިސްނުނުގޮތް ބުނެލިއެވެ.\nފެންވަރައިގެން ނިކުމެ، ކުރުޝޯޓަކާއި ހުދު ޓީޝާޓެއް ލައިގެން ނިޝާނާ އިށީނީ އެނދުގެ ފައިލާކޮޅުގައެވެ. ކޮޓަރިތެރެއަށް ވަރަށް ރަގަޅަށް ބަލައިލިއެވެ. ހިނިތުންވުމެއް ފެނުނީ، ހަތަރުފާރުގެ އެތެރެ، ތަރުތީބުކަމުންނެވެ. މީގެ ދުވަސްކޮޅެއްކުރީން އެތަން އޮންނަގޮތް ނިޝާނާއަށް ސިފަކުރެވުނެވެ. މާނޭވާއެއް ލެވުނީ އޭނާގެ ކަންކަން ހުރިގޮތް ތަސްވީރު ކުރެވުނީތީއެވެ. ޝަރީފުގެ ބުރަ މަސައްކަތުން މުޅި ގޭތެރެ ތަރުތީބުކޮށްލީ އެއްދުވަހު އޮފީހަށް ނުގޮސް ހުރެގެންނެވެ. އޭގެފަހުން، ކޮންމެ ދުވަހަކު އެއްފަހަރު ގޭތެރެ ކުނިކަހައި މޮޕްކުރުމަކީ ނިޝާނާއަށް ހަވާލުކުރެވުނު މަސައްކަތެކެވެ.\nބޮލުމެދަށް ހުޅިއެއް ޖަހާލަމުން ނިޝާނާތެދުވިއެވެ. ކުނިކަހައި ސާފުކޮށް، ކާއެއްޗެއް ތައްޔާރުކޮށްލުމަށެވެ.\n"ޝެނީން ތިބުނާގޮތުންވިއްޔާ ނިމާގެ އަމިއްލަ ނަންވެސް މިހާރު ބޭނުންކުރާނެހެން މަށަކަށް ހިޔެއްނުވޭ.. އަހަރެންވެސް ބައެއް އެއްޗެހި އޮޅުންފިލުވާލަން ބޭނުން.. އެކަމަކު މިހާރު ތިވީގޮތުން ޝެނީންއާއި ވާހަކަދައްކަން އަހަންނަށް ފަސޭހައެއްނުވާނެ.." މާޔޫސްކަމާއެކު ޝަރީފު ބުނެލިއެވެ. މައާފަށްއެދި ޔަނާލްގެ ދެއަތް އެވަގުތުވެސް އުފުލާލިއެވެ.\n"ހަގީގަތުގައި އަހަރެން ވަރަށް އުފާވެއްޖެ ޔަނާލް ތިވާހަކަ ދެއްކީމައި.. ޔަނާލްގެ މިޒާޖު އަހަރެންނަށް ވުރެން، ވަކި ރަގަޅަށް އަންޑަރސްޓޭންޑްވާނެ އެހެންމީހަކު ހުންނާނެހެން ހިޔެއްނުވޭ.. އެހެންވީމައި ތިކަން ސިއްރުކުރުމުގައި ކަންކަން އޮންނާނީ ކިހިނެއްކަން އެންމެ ރަގަޅަށް އިނގޭންވާނީވެސް މަށަށް.." ރަހްމަތްތެރިޔާއަށް ތަޢުރީފު ކުރިނަމަވެސް، ހަޔާތުގައި ކައްޗަށް އެޅުނު ފިޔަވަޅާއިމެދުގައި ހިތްހަމަނުޖެހިފައިވާކަމުގެ އިޝާރާތްތައް ޝަރީފުގެ މޫނުން ފާގަހަވެއެވެ.\n"އަހަރެންގެ ނަސޭހަތަކީ، ޝެނީންއާއެކު ދިރިއުޅުން ކުރިއަށް ގެންދަންޏާއި، މިހާރަށްވުރެން ބޮޑަށް އެކަމުގައި ސަމާލުވުން.. އެހެންނޫނީ ދެރަވަރުކަމެއް ދިމާވެދާނެ" ޔަނާލްއަށް ހީވާއެއްޗެއް ބުނެލިއެވެ.\n"ޝެނީންގެ މަޤުޞަދަކީ ކޮބައިކަން އޭނަބުނިނަމަ އަހަރެން ވަރަށް އުފާވީސް.. ޔަނާލްއާއި ނިމާގެ ވާހަކައިން ތަފްސީލެއް ނުދިނަސް، ނިމާއަށްޓަކައި ޔަނާލްގެ ފަރާތުން ހޯދަންޖެހޭ މައުލޫމާތަކަށް ޓާގެޓްކުރަންއުޅޭކަން ބުނެލިނަމަ ދޯ.. އަހަރެންގެ ހިތުގައި ޝެނީންއަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ދަރަޖައެއް ދެވުނީސްކަން ޔަގީން.. ހަގީގަތުގައި އަހަރެންވެސް، ފުރަތަމަ ކޮޅުގައި ޝެނީންދެކެ ލޯތްބެއްނުވޭ.. ނިޝާނާގެ ކިބައިން ކުރިމަތިވި ނުތަނަވަސްކަން ފަޅުފިލުވާލަން ޝެނީން ގެންގުޅުނީ.. އެކަމަކު ފަހުން، ޝެނީންއަކީ އަހަރެންގެ ކޮންމެ އިޙްސާސަކާއިގުޅިފައިވާ ހަމައެކަނި އިންސާނާކަމަށްވެސް އަހަންނަށް ގަބޫލުކުރެވުނު ކިތަންމެ ހާދިސާއެއްއައި.. ގެއަށް ވަދެލާ ހިތްވެސް ނުވޭ.. ނިޝަނާގެމަތީން ފޫހިވެ، ހުރިހާ އުއްމީދެއް ޝެނީންއާއި ގުޅުނީ.. އަހަރެންގެ މޮޔަތަ ނޫނީ ކޮބާތަ މަގޭ މައްސަލައަކީ؟ އެސުވާލުކޮށްލާނެ ފުރުސަތެއް އަހަރެންގެ ސިކުނޑިވެސް ނުދިން.. އަހަރެން ދެން ނިޝާނާ ނޫން މީހަކާއި ގާތްނުވާނަން" ޝަރީފުގެ ހިތުގެ ހާލަތު ޔަނާލްއާއި ހިއްސާކުރިއެވެ.\n"ވަކިވާން ވާނީވެސް ރީތިގޮތުގައި.. އޭނާގާތު ބުނަންވާނެ ސަބަބެއް.. އެހެންނޫނީ ތިއީ ވަރަށް ފިނޑި ފިރިހެނަކަށްވާނީ" ކުޑަކޮށް ހިނިތުންވަމުން ޔަނާލް ބުނެލިއެވެ.\n"އަހަންނަކީ ފިނޑިއެއްނޫން އިނގޭ..!" އަތުގައި އޮތް ތަޅުދަނޑި ހޫރާލާގޮތް ދައްކާލަމުން ޝަރީފު ބުނެލީ މަޖާގޮތަކަށެވެ.\n"ނޫނޭ ނޫނޭ! މަ މިބުނީ ރަގަޅުވާހަކައެއް އިނގޭ.. އަންހެނަކު ހަޔާތުގައި ގެންގުޅެފައި، އޭނާގެ ބޭނުންކޮށްފައި ކޮންމެފަދަ ހާލަތެއްގައިވެސް ދޫކޮށްލަންވާނީ، ސަބަބެއް ބުނެފައި.. އެހެންނޫނީ އެއީ ދެވޭ ނިކަމެތިކަމެއް.. އަހަރެންގެ ހަޔާތުގައި އަހަންނަށް މި ދިމާވި ކަންތަކުން އިބްރަތްލިބިގަތްބަލަ! ރެއާއި ދުވާލު އަހަރެންގެ ޕްރިންސެސްގެ ފަހަތުން އަހަރެން ދުވެދުވެ ހުއްޓައި ދެމީހުންކުރެ އެކަކަށްވެސް އިޝާރާތެއްނެތި، އުޅެންޖެހުނު ހާލު ނުފެނޭތަ؟ ނިމާ ހީކުރާނެ، އަހަރެން ހަމަ ގަސްތުގައި ލަނޑެއް ދިނީއޭ.. އެކަމަކު އަހަރެންގެ މިހިތުގެ ޒަޚަމުތައް ކާކު ދަންނާނީ؟" ދެފަރާތަކަށް ބޯ ހޫރާލަމުން ޔަނާލް ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ކަނުލައި އަޑުއަހަން ޝަރީފުއިނީ ޝައުގުވެރިކަމާއެކުއެވެ.\n"މާގިނަ ވާހަކަދެއްކިއްޖެދޯ.. މިހާރު ފޯކަސްކުރަންވީ ޝަރީގެ ލައިފްއަށް ދޯ.."ރަގަޅު ވިސްނުމެއް އައުމުން ޔަނާލް ހަމަޖެހިލިއެވެ. ބައިވެރިވުމުގެ ގޮތުން ބޯޖަހާލާފައި ޝަރީފުވެސް ހިނިގަނޑެއްޖަހާލިއެވެ.\n"އެންމެ ރަގަޅުގޮތަކީ ނިޝާނާގެ ނުރަގަޅު ކަންކަން ބަދަލުކުރުވުން.. ވަރަށް ލޯބިން އިނގޭ އުޅެންވާނީ.. މަށަށް އިނގޭ، ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވާނެކަން.. އެކަމަކު ދެދަރީންގެ ހައްގުގައިވެސް އެނޫންގޮތެއް ޚިޔާރުނުކުރުމަކީ އަހަރެންގެ ވަރަށްބޮޑު އެދުމެއް.. ޝެނީންއަކީ ޝަރީގެ ހަޔާތުން ޢިބްރަތެއް ކަމުގައި ބަލައިގެން ކުރިއަށްދާންވީ!" ޔަނާލް ބުންޏެވެ. ހަމައެވަގުތު ޔަނާލްއަށް ފޯނެއް އައެވެ. މުސްކާންގެ ކޯލަކަށްވާތީ އުފަލުން ޖަވާބުދިނެވެ.\n"ބައްޕާ..! މުސްކާން ހޮވިއްޖެ... ޔޭޔޭޔޭ" މުސްކާން އުފަލުން ފުންމަނީއެވެ. ޔަނާލްގެ މޫނުމަތީން ހިނިތުންވުން ފެނުނަސް، މާބޮޑު އުފާވެރިކަމެއް ނުފެނުނެވެ. ދަރިފުޅު އުފާކޮށްލުމުގެ ގޮތުން މަރުހަބާވެސް ކިޔެވެ.\n"އަސްލު ބައްޕަ އުފަލެއްނުވޭދޯ.. ހީވަނީ ހަމަ މަޖުބޫރުން މަރުހަބާކިޔާލިހެން.." މުސްކާންއަށް ފާހަގަކުރެވުމުން ބުނެލިއެވެ.\n"ބައްޕަ އުފާވޭ.. އެކަމަކު ތަކުރާރުކޮށް ދަރިފުޅަށް މި ވިސްނައިދެނީ އެއްކަމެއް.. ޗެންނާއީއަކީވެސް ކުށް ގިނަތަނެއް.. އަންހެންކުދިންނަށް މާ ރައްކާތެރިތަނެއްވެސް ނޫން.. ބައްޕައާއިނުލައި ބައްޕަގެ ދެލޮލުގެ ނޫރު، އެވަރުގެ ތަނަކަށް ފޮނުވާލަން ފަސޭހައެއްނުވާނެދޯ ދަރިފުޅާ.. އެކަމަކު އެކަންވެސް މިކޮށްދިނީ ދަރިފުޅަށްޓަކައި.. ކިޔެވުން ފެށުމުގެކުރީން، ތަޖުރިބާދަތުރެއް ދިއުމާއި ބައްޕަ ދެކޮޅެއް ނުހަދަން.. ހަގީގަތް މި ބުނެދެނީ" ޔަނާލްގެ ހިތުގައި އޮތްގޮތަށް ބުންޏެވެ.\nއެކުވެރިންގެ ތެރެއިން ބައެއް ކުދިންނާއެކު، ޚާއްޞައެހީއަށް ބޭނުންވާ ކުދިންގެ ޑޭކެއާރ އެއްގައި މުސްކާން މަސައްކަތްކުރަންފެށީތާ ދުވަސްކޮޅެއް ވެއްޖެއެވެ. ތަމްރީނާއި ތަޖުރިބާ ލިބިގަތުމަށް، ޔޫ އެންއިން ހުޅުވާލި ފުރުސަތެއްގައި މުސްކާންވެސް އަޖުމަ ބަލައިލީއެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެކަނި ދަތުރުކުރާން ދޫކޮށްލަން ޖެހުމަކީ ޔަނާލްއަށް އުނދަގޫކަމެކެވެ. މުސްކާންގެ ދަތުރުގެ ވާހަކަވެސް ޔަނާލް، ޝަރީފުއާއި ހިއްސާކުރިއެވެ.\n"ކެރޭނެތަ ފޮނުވަން؟" ހުރިހާއެއްޗެއް އަޑުއަހާފައިވެސް ޝަރީފު ކޮށްލީ ސުވާލެކެވެ.\n"ކެރިގެންތަ؟ އެބުނަނީ، ޓްރަސްޓްކޮށްފައި އެއްފަހަރު ފޮނުވަދޭށޭ.. މަށަކަށް ނުކެރޭނެ، ނޫނެކޭބުނާކަށް.. ދެން އެކަމަށް ޖެހޭނީ ގޮތެއް ހަދަން" މޭޒުމަތީގައި އޮތް ބިލް ހިއްލާލާފައި ބަލައިލަމުން، ޔަނާލްގެ ޖީބުގައި އޮތް ވޮލެޓްނެގިއެވެ.\nހަނދުމަހުގެ ތޭރަވިލޭރެއެވެ. އުޑުމަތި ސާފު، ވައިމަޑު ރެއެކެވެ. ހަނދުގެ އަލިކަން ނުހަނު ފުރިހަމައެވެ. މަޑުމަޑު ފިނިކަމެއް ޖައްވުގައި ހަރުލާފައިވެއެވެ. ސަމާސާކޮށްލާ ކުދިކުދި ވިލާކޮޅުތަކާއި ފިޔަޖަހާލާ، ނަލަނަލަ ތަރިތަކުގެ ވިދުވަރުން އިޝްގުގެ އޮއެވަރު ބަދަލުކޮށްލައެވެ. ޓެރަސްގައި އިންދާފައިހުރި ބައެއް ގަސްގަހުގައި މާތައް ފޮޅިފައިވުމުން، މާހައުލުގެ ހިތްގައިމުކަން އެތައް ގުނައެއް އިތުރުވެއްޖެއެވެ.\n"ޝަރީ، ދޮންބެކައިރީގައި ބުނެބަލަ މިތަނަށް އައުޓްޑޯ ސޯފާސެޓަކާއި އެއްޗެހި ހޯދާށޭ.. އޭރުން ކިހައި ހިތްގައިމުވާނެ.." ނިޝާނާ ބުނެލިއެވެ. ނިޝާނާގެ ޖުމުލައާއެކު ޝަރީފު ދިޔައީ ޓެރަސްގެ ދޮރު ތަޅުލުމަށެވެ. އެހެންމީހަކު އެވަގުތު އެތަނަށް އައުމަށް ޝަރީފު ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ.\n"ދޮންބެ ކައިރީގައި ނުބުންޏަސް އަހަންނަށްވެސް އެވަރުކުރެވިދާނެ.. އެކަމަކު އަހަރެންގެ ރީތި އަނބިމީހާ، އަހަންނާއެކު ބައެއް ރޭރޭ މިތަނަށް އައުމަށް ވަޢުދުވީމައި އެކަން ކުރެވޭނީ.. ޚާއްޞަކޮށް ފުލް މޫން ނައިޓްސް" އިޝްޤީ ގޮތަކަށް ޝަރީފު ބުންޏެވެ. ނުހަނު އުނދަގުލުންވިޔަސް، ނިޝާނާގެ ކޫސަނިކަންކަން ހައްލުކޮށްލެވުނީތީ، ޝަރީފު ފަޚުރުވެރިވެއެވެ.\n"އަހަރެން ގޮވައިގެން ހަނދުބަލާހިތެއް ނުވޭނުން..! އަހަރެން ހުތުރުވީމައި ނުން، އައްޑޫ ދޮންދީނިއެއް ހޯދައިގެން ތި ފިރުމަނީ" އެއީ އޮފީހަށް ގުޅައިގެން ލިބުނު މައުލޫމާތެކެވެ. އެނގިފައި އޮތް އެއްޗެއް، ނުރުހުންވާގޮތް ދައްކާލަމުން ނިޝާނާ ބުންޏެވެ. ލުއި ހިނިތުންވުމަކާއެކު ނިޝާނާގެ ފުރަގަހަށް ޖެހިލާފައި، ވަރަށް ލޯބިން ޝަރީފު ބައްދާލިއެވެ.\n"ނިޝާނާ ބޭނުން ކޮންމެ ވާހަކައެއްވެސް ދެއްކޭނެ.. އަހަރެން ރުޅިއެއްވެސް ނާންނާނަން.. ނުވެސް ހުއްޓުވާނަން.. ޖަވާބުވެސް ދޭނަން މަގޭ ލޯބިވާ" ޝަރީފުގެ އިޝްގީ މިޒާޖުން ނިޝާނާ ހައިރާންވިއެވެ.\nރައްޓެހިވެގެން އުޅުނުއިރު އެފަދަ ގޮތްގޮތަށް އުޅުނުކަން ނިޝާނާވެސް ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ. ނަމަވެސް، ދިހަބާރަ އަހަރުފަހުންވެސް، ޝަރީފުގެ ކިބައިގައި އެވަރުގެ ލޯބި ގޮތްތަކެއް ހުރެދާނެކަމަށް ނިޝާނާއަށް ގަބޫލުކުރެވިފައެއްނެތެވެ. ރަގަޅު ސިފައެއްވެސް ނިޝާނާއަށް ނުފެންނަނީއެވެ. އެވަރުގެ އުފަލަކުން މަހުރޫމްވެވިގެން ހުރެވުނުކަން އިޙްސާސްވެސް ނުވަނީއެވެ. އެކަމަށްޓަކައި މިވަގުތު، ބޭކާރު ކޮށްލުމަކީ މޮޔަކަމެއްކަން ނިޝާނާއަށްވެސް ވިސްނުނެވެ. ފިރިމީހާއާއެކު ލޯބީގެ ރާގަށް ހަށިގަނޑު ދީލާލިއެވެ.\n"ބުނަންތަ ލޯބިވާ.. އެއީ އައްޑޫ ދޮންދީނިއެއްނޫން.. އެއީ ހައްދުންމަތީ އަންހެނެއް" ވަރަށް ކެރިގެން ޝަރީފު ބުނެލިއެވެ. އޭރުވެސް ޝަރީފުއޮތީ ނިޝަނާގެ ފުރަގަހުން ބައްދާލާފައެވެ. ކަރުދޮށުގައި ތުންބުޅިން ހާކާލަމުން، ނިޝާނާގެ ފުލް ކޮންޓްރޯލް ހޯދުމަށް ޝަރީފު މަސައްކަތްފެށިއެވެ.\n"ކީއްވެ އެކަން ކުރީ؟" ދެރަވެލާފައި ނިޝާނާ ސުވާލުކުރީ ޝަކުވާގެ ރާގެއްގައެވެ.\n"އެހެންއެވީ އަހަރެން ބޭނުންވާ އެއްވެސް ކަމެއް ހާޞިލްނުވާތީ.. ވަރަށް ބޭނުންވެގެން އައީމައިވެސް ކޮޅުފައިޖަހައި ކޮށްޕާލަނީ މާ ދުރަށް.. އަހަންނަކީވެސް ހިއްސުތައް ފުރިހަމައަށްހުރި ފިރިހެނެކޭ.. ކިހިނެއް، އަބަދު އެގޮތަށް ކެތްކުރާނީ.. ތިގޮތައް ފެންވަރާލައިގެން ސެންޓްޖަހާލައިގެން ހުންނަނަމަ، އެހެން އަންހެނަކާ ވައިވެސް ނޭޅޭނަން.. އެހެން އަންހެނަކަށް ބަލައިވެސް ނުލާނަން.." ނިޝާނާގެ ކޮނޑުގައި ހިފައި، ޝަރީފުއަށް ކުރިމަތިވާނެހެން އަނބުރާލިއެވެ.\n"އެންމެ ދެތިން ރެއެއްގެ ތެރަޕީއަށްފަހު، އަހަރެންގެ އަތުގެ ތެރެއިން ނިކުންނާން ބޭނުންނުވެގެން ތިއުޅެނީ.. މުޅި ލައިފް އަހަންނަށް ޑެޑިކޭޓްކުރާށޭ ނުބުނަންތަ؟" ޝަރީފުގެ އިޝްގީ އިބާރާތްތައް ނިޝާނާގެ ކަންފަތުގެ ފޫޅުދަނޑީގައި ވައި އަޅުވާލާފައި މުޅި ގައިން ހީނބިހި ހިލުވާލިއެވެ. ލޯ ހުޅުވާނެ ހިތްވަރެއްވެސް ނިޝާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ނެތެވެ. އިސްތަށިގަނޑު ހިއްލާލާފައި ކަރުދޮށުގެ އެތަންމިތަނުގައި ޝަރީފުގެ ތުންތަފުން ލޯބިކުރަމުންދިޔައެވެ. ދޭތެރެއަކުން ދަތް އަޅާލާފައި ތޫލިއަޑަކާއެކު ދަތް އަޅާލައެވެ. އެއިން ކޮންމެ ފަހަރަކު ނިޝާނާގެ އަތުގެ އިނގިލިތަކަށް ލެވުނު ބާރެއްލާފައި ޝަރީފުގެ ގައިގައި އޮޅުލައިގަނެއެވެ.\n"ނުބުނަންތަ، އަހަރެންގެ އެދުމަށް ފުރަގަސްނުދޭށޭ.. އާދޭސްކުރިޔަސް، ފެންވަރާލައިގެން ހުއްޓައި ނުފެނޭ.. މިއީ އަހަރުމެން ދެމީހުންގެ ހަގީގަތަކީ..މިހާރު މި ފެންނަނީ! ގަބޫލުކުރެވޭތަ؟" ލޯހުޅުވާނެ ބާރެއް ނެތަސް، ޝަރީފުގެ ޖުމުލަތަކަށް ވައި އަޑުންނަމަވެސް ނިޝާނާ ޖަވާބުދެއެވެ.\n"ހިޔެއް ނުކުރަން މިވަރުގެ ކަމެއް ކަމަކަށް.. ދެން ދުވަހަކުވެސް އެހެން އަންހެނެއްގެ ކައިރިއަށް ދިޔަ ނުދޭނަން.. ޔޫ އަރ މައިން.. އޮންލީ މައިން" ނިޝާނާގެ ބުނެލުން ޝަރީފުއަށް ވަރަށް ކަމުދިޔައެވެ. ތުންފަތުގައި ބީހިލަމުން، ނިޝާނާގެ ކުރު ޓޮޕްކޮޅުގެ ތެރެއަށް ޝަރީފުގެ އަތް ވައްދާލިއެވެ.\nގުދުރަތީ ވަޔާއެކު މަސްތީ މިއުޒިކެއް އެތަނުގައި ޖަހަމުންދިޔަހެން ހީވިއެވެ. ދެލޯބިވެރިން ފަދައިން، ދެމަފިރިންގެ ހިއްސުތައް ފަޒާގެތެރޭގައި އުދުހިގެން ނަށަނީއެވެ. އަހަރުތަކަކަށްފަހު ލޯބީގެ އެންމެ ފުން އިހްސާސްތަކުން ނިޝާނާވަނީ މަސްތުވެފައެވެ.\n"ހެޔޮނުވާނެ.. އަހަރެން ރޫމްއަށް ގެންގޮސްދީ.. ޕްލީޒް.. އަހަރެން ގެންގޮސްދީ" ނިޝާނާގެ ދެލޯ މެރިފައިވިޔަސް، ޝަރީފުގެ ތުނބުޅީގައި ބީހިލާނެ ގޮތަކަށްނޫނީ، މޫނު ހަރަކާތްކޮށްނުލައެވެ.\nދިން އުފާ ލޯބިން ވާހަކަ\nކޮބާ އަޅޭ މީ ވާހަކަ


ހިތި ހަނދާން | ހދ. އަތޮޅު މަދަރުސާ\nބައްލަވަމުން ތިޔަ ގެންދަވަނީ : ހދ. އަތޮޅު މަދަރުސާ » ދަރިވަރުން » ހިތި ހަނދާން\nލިޔުން: މޫސާ ފަހީމް | ޕޯސްޓްކުރީ: Friday, June 15, 2012 11:15 PM. | ހިމެނިފައިވަނީ: ދަރިވަރުން އިރުއޮއްސޭ މަންޒަރުގެ ހިތްގައިމުކަން ބަލާލަން ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ސާރާ ރަށު ތުނޑިއަށް ދެއެވެ. އެހެން ދުވަސްތަކެކޭވެސް އެއްފަދައިން މިއަދުވެސް އޭނާ މަޑުމަޑު ހިނގުމެއްގައި ގޮސް އެ އިށީނީ އޭނާ ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ގޮސް އިންނަ ކުރެދިގަސްދަށުގައި އޮތް ބޮޑު ގާ މަތީގައެވެ. އެއީ މީގެ އެތަކެއް އަހަރުތަކެއް ކުރީގެ ހަނދާންތަކެއް ގުޅިފައިވާ ގަލެކެވެ. އެ ތޫފާނީރޭގެ ހަނދާންތައް އޭނާގެ ހިތުގައި ބިންވަޅުނެގިފައިވަނީ ހަމަދެންމެ ހިނގިކަމެއްހެންނެވެ.\nއާއެކެވެ! އެ ހަނދާންތައް އާވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ލޮލުން ކަރުނަ ހިލުވައިލައެވެ. ގައިން ހީބިހި ނަގައިގެންދެއެވެ. އެއީ އޭނާގެ މުޅި ޙަޔާތުގައިވެސް ދިމާވި އެންމެ ހިތްދަތި ހަނދާނުން ފިލުވައިލަންދަތި ހާދިސާއެވެ. އެމީހުން ދަތުރަށް ފުރީ އިރުއޮއްސި ހައެއްޖެހި ފަހުންނެވެ. އޭރު އުޑު މައްޗަކު އެންމެ ވިލާކޮޅެއްވެސް ފެންނާކަށްނެތެވެ. ވައިނުޖެހޭތީ ކަންނޭގެއެވެ. ކަނޑުވެސް ވަރަށް މަޑެވެ. ދަތުރައް ފުރީ ވަރަށްވެސް ހިތްހަމަޖެހިގެންނެވެ. ބިރުވެރިކަމެއްގެ ޚިޔާލު އެއްވެސް މީހަކު ނުކުރެއެވެ.\nއިރުކޮޅެއް ނުވަނީސް ވައިގަދަވާން ފަށައިފިއެވެ. އުޑުމަތި ބަނަވެ ރާޅުތައް ބިޔަވާން ފަށައިފިއެވެ. ރުޅިއައިސްފައިވާ ރާޅުތައް އެއްވެސް ރަޙުމެއްނެތި ދޯނީގެ އަނެއް ފަރާތައް ބިންދަންފަށައިފިއެވެ. ދޮރުފަތް ތަކުގެ ބިއްލޫރިތައްވެސް ތެޅެން ފަށައިފިއެވެ. ދޯނި ހީވަނީ މާސިންގާ ކަނޑުގައި އޮޔާދާ ކުނިކޮޅެއް ހެނެވެ.\nއުމުރުން އެންމެ ދިހަ އަހަރުގެ ސާރާ އޮތީ މަންމަގެ އުނގުތެރޭގައި ބޮޑިވެފައެވެ. ބިރުން ތުރުތުރުލާ ހާލުގައި ރޮއެލަރޮއެލައެވެ. ދޯނީގައި ތިބި ދިހަމީހުންގެ ތެރެއިން ކައްޕިއާއި ފަޅުވެރިކުއްޖާ ފިޔަވައި ދެން ތިބީ ހައްތަހާވެސް ސާރާގެ އާއިލާގެ މީހުންނެވެ. ބައެއްމީހުން ރޮއި އިރު އަނެއްބައިމީހުން ދުލަށް އައިހާ ހެޔޮއެއްޗެއް ކިޔާލަކިޔާލާ ތިބީ ކެތްތެރިކަމާއިއެކުގައެވެ.\nއިރުކޮޅެއްފަހުން ނެގި ބިޔަ ރާޅަކާއިއެކު ދޯނި ވަރަށް ބާރަށް ހަލުވައިލިއެވެ. ސާރާގެ މަންމަ ހުރީ ވަރުބަލިވެފައިކަމުން އޭނާގެ އަތުން ވީއްލިގެންގޮސް ސާރާ ވެއްޓުނީ މާސިންގާ ކަނޑަށެވެ. ދެންވީ ގޮތެއް ސާރާއަކަށް ނޭގުނެވެ.\nސާރާ ހޭ އެރިއިރު އޭނާ އޮތީ ކުރެދިގަހެއް ދަށުގައިއޮތް ބޮޑުގަލަކަށް ލައްގާފައެވެ. ވަރަށް ހިތްވަރުކޮށްލާފައި ތެދުވެގެން ތަންކޮޅަކަށް ދެވުނުތަނާ، އަނެއްކާވެސް ހޭނެތިގެން ވެއްޓިއްޖެއެވެ. އެތަން ފެނުނީ ތެލިދޮންނަން ގޮސް އުޅުނު އަންހެނަކަށެވެ. ވަގުތުން ސާރާ ނަގައިގަނެގެން އޭނާގެ ގެއަށް ގެންދިޔައެވެ. ސާރާ ހޭ އެރީ އެގޭގައި އޮއްވައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމެސް އަހާލެވުނީ މަންމަ ކޮބައިތޯ އެވެ. ސާރާއަށް އެވަގުތު ފެނުނީ ދުވެފައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް އެގެއަށް ވަދެގެން އައި އޭނާގެ ބައްޕައެވެ. ދުވެފައި އައި ގޮތައްއައިސް ސާރާގައިގާ އޮޅުލައިގަތުމަށްފަހުބުނީ ދަރިފުޅު އެބަހުރިންދޯއެވެ. ސާރާ އޭނާގެ ސުވާލު ބައްޕަގާތު ތަކުރާރު ކޮއްލިއެވެ. މަންމަ ކޮބައިތޯއެވެ. ބައްޕަގެ ފަރާތުން ވަކި ޖަވާބެއް ނުލިބުނެވެ. ސާރާ ކޮނޑު މައްޗަށް ލައިގެން ބޭރަށް ނުކުތްއިރު ކުރިމަތިން ފެނުނު މަންޒަރު އޭނާއަށް ގަބޫލުކުރަންވެސް ދަތިވިއެވެ.\nއޭނާ ކިތަންމެ ގަބޫލުކުރަންބޭނުން ނުވިޔަސް ގަބޫލުކުރަން މަޖުބޫރުވީއެވެ. ކުރިމަތިން ފަތްޖެހި އެނދަކަށް ލައިގެން އެގެން ދިޔައީ އޭނާގެ ލޯބިވާ މަންމައެވެ.އޭގެފަހަތުން ދައްތައިންގެ ފުރާނަނެތް މަސްގަނޑުތަކެވެ. ސާރާއަށް އަޑުން އަޑުނަގައި ރޮއިގަނެވުނެވެ.\nބައްޕަގާތު އެހުމުން ވީގޮތް އެނގުނީ ދެނެވެ. ސާރާ ވެއްޓުނުތާ އިރުކޮޅެއްފަހުން ދޯނި ބަންޑުންޖަހާލިއެވެ. ސަލާމަތްވި ފަޅުވެރިކުއްޖާއާއި ސާރާގެ ބައްޕައަށް ސަލާމަތް ވެވުނީ ސާރާ ސަލާމަތް ކުރަން މޫދަށް ފުންމާލީމައެވެ.\nފުން ޚިޔާލުގެ ތެރެއަށް ގެއްލިފައިން ސާރާ ހޭލައްވާލީ މަޣްރިބު ނަމާދުގެ ބަންގިއެވެ. އެނބުރި ގެއަށްދާން ހިނގައި ގަތީ މާޔޫސްކަމާއެކީގައެވެ.\nމިއީ ގުރޭޑް 8 އޭގެ ދަރިވަރު އާމިނަތު ރާނިޔާ ލިޔެފައިވާ ވާހަކައެކެވެ\n« އިނާމު ހުށަހެޅުމުގެ ދަޢުވަތު\nޑެންގީ ހުމާބެހޭ މަޢުލޫމާތު ދިނުމުގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވައިފި »


Gaumee volley team ge coach akah Brazil ge Veloso - One Online\nވެލޯސޯ: ބަހުރެއިންގައި އޭނާ ވަނީ ސީނިއާ އަދި ޖޫނިއާ ޓީމާއެކު މަސައްކަތް ކޮށްފައި ---\nގައުމީ ފިރިހެން ވޮލީބޯޅަ ޓީމުގެ ކޯޗަކަށް ބްރެޒިލްގެ ކޯޗު ސާޖިއޯ ވެލޯސޯ ގެންނަން ނިންމައިފިއެވެ.\nވޮލީބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަނުން އިއުލާން ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ކޯޗު ވެލޯސޯ މި ހަފުތާ ތެރޭ ޓީމާ ހަވާލުވާނެއެވެ. ވެލޯސޯ ވަނީ އޭނާގެ އުފަން ގައުމުގެ ބްރެޒިލްގެ އިތުރުން ބަހްރޭނާއި އެމެރިކާގައިވެސް ވޮލީ ކޯޗިންގެ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައެވެ.\nގައުމީ ފިިރިހެން ވޮލީބޯޅަ ޓީމަށް މަތީ ފެންވަރުގެ ކޯޗެއް ހަމަޖައްސާފައިވަނީ ވޮލީބޯޅައިގެ ދުނިޔޭގެ ފެޑެރޭޝަން، އެފްއައިވީބީގެ ޓެކްނިކަލް ސަޕޯޓާއި ޔޫތު މިނިސްޓްރީގެ ވަރަށް ބޮޑު އެހީތެރިކަމާ އެކީގައެވެ. ހާއްސަކޮށް އެއީ ވީއޭއެމްގެ ރައީސް މުހައްމަދު ރަނޭޝްގެ އިސް ނެންގެވުމުގެ މަތިން އިއުލާން ކޮށްފައިވާ ވޮލީގެ ހާއްސަ ޕްލޭންގެވެސް ބައެކެވެ.\nބަހްރޭން ގައުމީ ވޮލީބޯޅަ ޓީމުގެ ކޯޗަކަށް 2020 ވަނަ އަހަރު ހަމަޖެއްސި އުމުރުން 54 އަހަރުގެ ވެލޯސޯ ވަނީ 25 އަހަރަށް ވުރެ ދިގު މުއްދަތެއްގެ ކޯޗިން ތަޖުރިބާ ހޯދައިފައެވެ. ބްރެޒިލްގެ މަޝްހޫރު ވޮލީބޯޅަ ކްލަބެއް ކަމަށްވާ މިނިއާސް ޓެނީސް ކްލަބަށް ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ކޯޗުކޮށްދިން ވެލޯސޯ ވަނީ އެ ޓީމާއެކު ބްރެޒިލްގެ ރީޖަނަލް މުބާރާތްތައްވެސް ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ.\nބްރެޒިލްގެ އުމުރުފުރާ ގައުމީ ޓީމުތަކުގައި އެސިސްޓަންޓް ކޯޗެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ ވެލޯސޯ ވަނީ ދުނިޔޭގެ ލެވަލް މުބާރާތްތަކާއި ދެކުނު އެމެރިކާ ބައްރަށް ހާއްސަ މުބާރާތްތަކުގައި ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދައިފަ އެވެ. ބާސެލޯނާގައި 1992 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި އޮލިމްޕިކްސް އަށް ތައްޔާރުވި ބްރެޒިލްގެ އަންހެން ވޮލީބޯޅަ ޓީމަށް ވެސް ވެލޯސޯ ވަނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފައެވެ.\nފިޒިކަލް އެޑިއުކޭޝަނުން ބެޗަލާސް ޑިގްރީއެއް ހާސިލްކޮށްފައިވާ ވެލޯސޯ އަކީ އެތުލީޓުންގެ އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖަންސް (އޭއައި) ދެނެގަންނަން އެމެރިކާގައި ހިންގަމުން އަންނަ ޓްރައިއައުޓް ޕްލޭޔާސްގެ ކޯ ފައުންޑަރެކެވެ. ވެލޯސޯ އަކީ ކުޅުންތެރިން ޑިވެލޮޕްކުރުމުގައި ވީޑިއޯ އެނަލައިސިސް އަށް އިސްކަންދޭ ކޯޗެކެވެ.\nއެމެރިކާގެ ޓޮޕް އެލީޓް އެކެޑަމީގައި ވެސް ކުޅުންތެރިން ތަމްރީން ކުރުމުގެ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައިވާ ވެލޯސޯ އަކީ ބްރެޒިލްގެ ވޮލީބޯޅަ ފެޑެރޭޝަނާ ގުޅިގެން ޑިވެލޮޕްމަންޓްގެ ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުން އަންނަ ކޯޗެކެވެ. އޭގެ އިތުރުން ބަހްރެއިންގެ އުމުރުފުރާތަކާއި ސީނިއާ ޓީމުގައިވެސް ވެލޯސޯ މަސައްކަތް ކުރިއެވެ.\nގައުމީ ވޮލީ ޓީމާ ހަވާލުވެ މިވަގުތު ހުރީ މުހައްމަދު ސާޖިދު (ކާއްޓޭ)އެވެ. ކޯޗު ވެލޯސޯ ފުރަތަމަ މަސައްކަތް ކުރާނީ ކާއްޓޭއާ އެކުގައެވެ.


COVID-19: Shakkuthah Filuvailun Muhimmu - vNews.mv\nކޮވިޑް-19އާ ބެހޭގޮތުން ޔޯލަކޮށް ދައްކާ ވާހަކަ ގަބޫލުކުރާކަށް ނުވާނެ\nކޮވިޑް-19: ޝައްކުތައް ފިލުވައިލުން މުހިންމު\nޖާދުﷲ ސައީދު 31 January 2021, 18:54\nފާއިތުވެދިޔަ މަހެއްހާ ދުވަސް ވެގެން ގޮސްފައިވަނީ ސާރޒް-ކޯވީ-2 ގެ އާ ވޭރިއަންޓެއް ނުވަތަ ފުރަތަމަ ފެނުނު ޖަރާސީމަށް އިތުރު ގަދަފަދަ ކަމެއްލިބިގެން ބާރުގަދަވި ނޮވިޑް ކޮރޯނާ ވައިރަހެއްގެ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން ފެންނަމުން ދިޔަ ޚަބަރުތައް ލިބިގެންދިޔަ މަހަކަށެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އިނގިރޭސިވިލާތުންނެވެ. ދެން ދެކުނު އެފްރިކާއިންނާއި ބްރެޒީލުންނެވެ. އަދި މިހާރު އެމެރިކާއިންވެސް މިވަނީ އެ އާ ވޭރިއަންޓް ފެނިފައެވެ.\nގިނަ ބަޔަކު ފޮނި އުއްމީދުތަކެއްގައި ވަނިކޮށް އައި މި ރިޕޯރޓުތަކަކީ އަނެއްކާވެސް މުޖުތަމަޢުތައް ގުޑުގުޑު އަޅުވައިލި އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް އުފާވެރި ދުވަސްތަކަކަށް ގިނަ ބަޔަކުކުރި އުއްމީދު އަދިވެސް ދެމިއޮތްކަން ޔަޤީނެވެ. އެއީ ކޮވިޑް-19 އަށް އުފެއްދި ވެކްސިން ބޭނުން ކުރުމުގެ ހުއްދަ ލިބުނީތީއެވެ. އަދި ހަމަ އެއާއެކު އެމެރިކާގައިވެސް ފައްސިވާމީހުން ތަންކޮޅެއް މަދުވެލީމައެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް ހަލުވިކޮށް ފެތުރޭ ގައިން ގަޔަށް އަރާ ބަލިތަކާބެހޭ ތަޖުރިބާކާރުން އަަނެއްކާވެސް އިންޒާރުތައް ދެއްވަން ފަށްޓަވައިފިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ރައްކާވެ ތިބިއްޔާ ދަތުރުކަމަށް ނުދެކި ތިބިއްޖެނަމަ ކުރިއަށް އޮތް 14 ވަރަކަށް ހަފްތާއަކީ މިވަބާގެ އެންމެ އެންމެ އަނދިރި ދުވަސްތައް ކަމަށް ވެދާނެތީއެވެ.\nމިއަދު އަޅުގަނޑުމެން މިވަނީ ސައިންސްގެ ޙަޤީޤީ ކަށަވަރުކަމެއް ނެތް ދުވަސްވަރެއްގެ ތެރެއަށް ވައްދައިފައިކަމަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ މުޅިއަކުން ގޯސް ކަމެއްވެސް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ މިހާރު ކަންވަމުންދާގޮތާއި ފެންނަ މަންޒަރުތަކުން އެއްގޯސްވާހެން ހީވާތީއެވެ. ނަމަވެސް ޔޯލަކޮށްލައިފައި ދައްކާ ވާހަކަތަކާއި ކޮވިޑް-19އާ ގުޅިގެން ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމާއި ތަންފީޒުކުރުމުގައި ހުރި ދޯހަޅި ގޮތްތަކާއިމެދު ޖަހަމުންދާ ޖޯކުތައް އެއްފަރާތް ކޮށްލަމާތޯއެވެ. މި ވަބާއާއި ބެހޭގޮތުން ބޮޑަށް އޮޅުންފިލައިގެން އަމުރަކަށްވުރެ ބޮޑަށް އަމިއްލަ ފަރުދީ ރައްކާތެރިކަން އިސްކުރަމާތޯއެވެ.\nކޮވިޑް-19އިގެ އާ ވޭރިއަންޓް ނުވަތަ ވިހަގަދަ އާބާރެއް ލިބިފައިވާ ޖަރާސީމު ސައިންޓިސްޓުންނަށް ފެނުނީ ޙައިރާންކަން އިތުރުކުރުވި އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި މިޖަރާސީމުގެ އާ ވައްތަރެއް ފެތުރިގަތުމާގުޅޭ ޚަބަރުތައް، ފެންނަ ފެނުމަށް ހީވަނީ މިއީ ނޭނގުމުގެ ތެރޭގައި ތިއްބައި އައި އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އާ ޙާލަތެއްނޫނެވެ. އެހެނީ އެމެރިކާގެ ސީޑީސީންވެސް އޮޅުންފިލުވައިދީފައިވާ ގޮތަށް ޖަރާސީމަކީ ހިނދުންހިނދަށް އެއަށްލިބޭ ވެއްޓަކުން ނުވަތަ ޠަބަޢީ އެހެން ސަބަބުތަކެއްގެ ތެރެއަށް ހާމަވެގެންދާއިރު ބަދަލުތަކެއް އަންނަ އެއްޗެކެވެ. އެހެން ގޮތަކަށްބުނާނަމަ އޭގެ ވިހަ ނުވަތަ ބާރުގަދަވެގަންނަ އެއްޗެކެވެ. އެހެންވީމާ ވައިރަހަކަށް ބަދަލުއަންނަ އާ ސިފަތަކާއެކު ދުވަސްވަމުންދާ ވަރަކަށް ބާރުގަދަ ވައިރަސް ފެންނާނެކަން އެއީ ޤަބޫލުކުރެވޭ ކަންކަމެވެ.\nމި ވަބާ، ދުނިޔެ ޙައިރާންކޮށްލި ފުރަތަމަ ދުވަހުންފެށިގެންވެސް ޞިއްޙަތާބެހޭ އޮފިޝަލުން ތިއްބެވީ ވައިރަހުގެ އާ ޙާލަތު އައިސް ފެތުރިގެންފާނެކަމަށް ތައްޔާރުވެ ވަޑައިގެންނެވެ. ލޮސް އެންޖަލިސްގެ ސީޑާސް-ސައިނާއީ މެޑިކަލް ސެންޓަރުގެ ޕީޑިއެޓްރިކް އިންފެކްޝަސް ޑިޒީސް ސްޕެޝަލިސްޓް ޕްރިޔާ ސޯނީ ވިދާޅުވީ މި ވޭރިއަންޓްތަކަކީ ނާންނާނެ އެއްޗެއްކަމަށް ހީކުރެވިފައިނުވާ ކަމުގައެވެ. އަދި އިތުރަށް ވިދާޅުވީ ކޮވިޑް-19ގެ އާބަދަލުތައް ފެންނަނީ ޢާންމު މޫސުމީ ރޯގާޖައްސާފަދަ އެހެންވަައިރަސްތަކާ ޚިލާފަށް ތަންކޮޅެއް ލަހުންންނެވެ.\nއޭނާ އެ ވިދާޅުވާގޮތަށް މީގެ ބައެއް ވޭރިއަންޓްތައް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ފެތުރިގެންފައިވާގޮތަށް ބަލާއިރު މިއަދު މިތިބި ހިސާބުން ލަފާކުރެވެނީ ޞިއްޙަތާބެހޭ އޮފިޝަލުންނަށް ފާހަގަ ނުވެ އުޅުއްވަނީސްވެސް އެ ވޭރިއަންޓްތައް ހުރިކަމުގައެވެ. އެއީ އެ ޖަރާސީމުގެ ޠަބަޢީސިފަ ގުޅި ލާމެހިގެން ވިހަގަދަ ވުމުގެ މަސައްކަތް އެންމެ ފުރިހަމައަށް އެއިރު ކުރެވިގެން ގޮސްފައިނުވާތީއޭ ބުނެވިދާނެއެވެ.\nސޯނީ ވިދާޅުވީ ނޮވެމްބަރުމަހު އިނގިރޭސިވިލާތުން ފެނުނު ވޭރިއަންޓް ފުރަތަމަ ފާހަގަކުރެވިފައިވާއިރު ފެންނަނީ އެ ޤައުމުގައި ފެތުރިގަނެގެން އުޅޭ ވައިރަހުގެ ބޮޑު ބައެއް އެއީ މި ބާރުގަދަ އަސަރުތައްހުރި ވައިރަސްކަމުގައެވެ. އެގޮތުން މިބާރުގަދަ އަސަރުތަކުގެ 60 އިންސައްތަ އެ ވައިރަހުގައި ހުރިކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ކަމުގައެވެ. އެހެންވީމާ އެއިން އަންގައިދެނީ މި އާ ވޭރިއަންޓްތައް ދެނެގަނެވުމުގެ މާކުރީންވެސް އެ އަސަރުތައް ވައިރަސް ފެތުރިގަތްއިރު ހުރިކަމުގައެވެ.\nސެންޓަ ފޯރ ޑިޒީސް ކޮންޓްރޯލް، ސީޑީސީންވެސް ފާހަގަ ކޮށްފައިވަނީ ދެކުނު އެފްރިކާއިން ފެނިފައިވާފަދަ ވައިރަހުގެ އާސިފައަކީ ބައިނަލްއަޤުވާމީ ޚަބަރުތަކާއި ހިސާބަށްދިއުމުގެ އެތައް ދުވަހެއް ނުވަތަ މަހެއްކުރީން އުތުރިގެންފައިވާ އެއްޗެއް ކަމުގައެވެ.\nކޮވިޑް-19ގެ ތެރެއިން އުފެދިގެން އައިސްފައިވާ ވޭރިއަންޓުތަކަކީ މާނުރައްކާތެރި އެއްޗެއް ކަމަށް ވާހަކަ ދެކެވެމުންދެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިވަގުތު ނުވަތަ މި ޙާލަތުގައި އެއީ ބަލީގެ ނުރައްކާ ކިހާ ބޮޑަކަށް ކުރާ އެއްޗެއް ކަމެއް ނުވަތަ ކިހާވަރަކަށް އޭގައި މީހުން މަރުވާ އެއްޗެއް ކަމެއް އެކަކަށްވެސް ނޭނގެއެވެ.\nދާދިފަހުން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އޮފިޝަލުން އިޝާރާތް ކުރައްވައިފައިވާ ގޮތުގައި މި ވޭރިއަންޓަކީ އަޞްލު ކޮވިޑް-19 ޖައްސާ ވައިރަހަށްވުރެ ގައިން ގަޔަށް އަރާ ގޮތްތަކާއި މިންވަރު މާ މަތި އެއްޗެއް ކަމުގައެވެ. އެއީ އެޤައުމުގައި ކުރި ތަހުލީލުތަކުން، އެ ވައިރަހަކީ މާބާރަށް ފެތުރޭ ނުވަތަ ފެތުރޭ މިންވަރު އަވަސްކަމަށް، އެއްކުރެވުނު މަޢުލޫމާތުތަކުން ފާހަގަ ކުރެވިގެންނެވެ. އަލަށް މި ލިބުނު މަޢުލޫމާތާއި އޭގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބައްލަވައި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އެންމެ އިސް ސައިންޓިސްޓު ވަނީ މިސާލެއްވެސް ނަންގަވައިފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ޢުމުރުން 60 އަހަރުން މަތީގެ އެއްހާސް މީހުނަށް ކޮވިޑް-19 ޖެހިއްޖެނަމަ އޭގެ ތެރެއިން 10 މީހުން މަރުވާކަމަށް އަންދާޒާ ކުރެވޭއިރު އާ ވޭރިއަންޓަކީ 13 ނުވަތަ 14 މަރު ގައިމުވާނެ އެއްޗެކެވެ.\nނަމަވެސް މިކިަން މިގޮތަށް ދިމާވެދާނެކަމަށް ބެލެވެނީ، ވޭރިއަންޓުތަކަކީ ފަސޭހައިން ފަތުރާ އެއްޗަކަށް ވެފައިވާއިރު، މާގިނަ ބަޔަކު ފައްސިވެގެންނެވެ. ނަމަވެސް ފަހަރެއްގައިވެސް އެ ސްޓްރެއިންތަކުން އޭގެ ޒާތުގައި މަރު ކުރިމަތިކުރާތީއެއް ނޫނެވެ. މި އާ ވޭރިއަންޓު ފެތުރެނީ އެހެން ވޭރިއެންޓުތަކާއި ޚިލާފަށް މާފަސޭހައިން އަދި މާބާރަށެވެ. ސީޑީސީން ބުނެފައިވަނީ އެއީ ކޮވިޑް-19ގެ މީހުން އިތުރުވުމަށް މަގުފަހިކުރާ ކަމެއް ކަމުގައެވެ. އަދި އެއީ ގިނަބަޔަކު ހޮސްޕިޓަލުތަކުގައި އެޑްމިޓްކުރަން ޖެހުމާއިކު ފަހަރެއްގައި ގިނަ ބަޔަކު މަރުވެދާނެކަމުގެ ބިރު އޮތް ކަމެކެވެ.\nތަޖުރިބާކާރުން ދެކިވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި މި ވަބާ ދެމިގެންދާ ވަރަކަށް އިތުރު ވޭރިއަންޓުތައް ފެނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކޮންމެހެން ކަންތައް އިހުނަށްވުރެ ބޮޑަށް ގޯސްވާންޖެހޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ.\nޖުމްލަކޮށް ބަލާއިރު ދުވަސްވަމުންދާ ވަރަކަށް ވޭރިއަންޓުތަށް އެއް ޙާލަތުން އަނެއް ޙާލަތަށް ބަދަލުވަމުން ދިއުމަކީ ބަލި ޖައްސާ މިންވަރު ގިނަވި ނަމަވެސް ނުރައްކާ މާބޮޑުވެދާނެކަމެއް ނޫން ކަމަށް ސީޑާރސް ސައިނާއީގެ މޮލެކިއުލަރ ޕެތޮލޮޖީ ޕްރޮގްރާމްނެ ޑިރެކްޓަރ އެރިކް ވައިލް ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ވިއަރސްތަކަކީ އެ އެއްޗެއް ހަށިގަނޑެއްގެ ތެރެއަށް ވަނުމަށްފަހު އެ އެއްޗެއް މަރައިލަން އުޅޭ އެއްޗެއް ނޫން ކަމުގައެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ބޭނުމަކީ ހަށިގަނޑުތަކުގައި ދެމިއޮވެ އެ ވައިަރސް ފެތުރުން ކަމުގައެވެ. މާނައަކީ ވައިރަހަކީ އޭގެ ޒާތުގައި މީހުން މަރަން ފެތުރޭ އެއްޗެއްނޫނެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ދިރުން ދެމި އޮތުމަށްތަކައި ފަތުރާ އެއްޗެއް ކަމުގައި އޮތުމެވެ. އެހެންވީމާ މާނުރައްކާ ވައިރަހަކަށް ބަދަލުވެގެން އަތުވެދާނެކަމަށް ނުބެލެވޭ ކަމަށް ވައިލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިހާރު ދެކެވޭ އެއްވާހަކައަކީ މިވަގުތަށް ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ވެކްސިން ތަކަކީ ކޮވިޑް-19ގެ އާ ވޭރިއަންޓުތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ އެއްޗެއް ނޫންކަމުގައެވެ.\nހުއްދަ ލިބިފައިވާ ފައިޒަރއާއި މޮޑާރނާ ވެކްސިން މިއީ އެމެރިކާގައި ހުއްދަ ކޮށްފައިވާ ހަމައެކަނި ދެ ވެކްސިނެވެ. މި2ވެކްސިނަކީ ވަކި މިންވަރަކަށް ވޭރިއަންޓުތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ނުވަތަ ވޭރިއަންޓުތަކުން ދިފާޢުކޮށްދޭ އެއްޗެއްކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވެއެވެ.\nފައިޒަރއާއި މޮޑާރނާއިން ބުނެފައިވަނީ ދެކުނު އެފްރިކާއިން ފެނިފައިވާ ވައިރަހުގެ ބާރުގަދަ އަސަރުތަކަށް އެ ވެކްސިން މާފުރިހަމަ ނޫން ކަމުގައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެއީ ވެކްސިނުން ދިފާޢުކޮށް ނުދެނީކަމަށް ދައްކާވާހަކަތައް ތެދުކަމަށްވެގެން އައުމެއްނޫނެވެ. ނުވާތަ ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅަށް ދަނީކަމަކަށްވެސް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުގައި ވީނަމަވެސް މި ދެ ކުންފުނިން ގެންދަނީ ބޫސްޓަރ ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ނުވަތަ މިހާރު ހުރި ވެކްސިނަށް އިތުރުބާރެއްދޭނެ އިންޖެކްޝަނެއް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އެމީހުން އުއްމީދުކުރަނީ މި ބޫސްޓަރ ވެކްސިނަކީ ކޮވިޑް-19ގެ ވޭރިއަންޓުތަކާއި ދެކޮޅަށް މާބޮޑަށްވެސް ކާމިޔާބުކުރާނެ އެއްޗެއްކަމުގައެވެ.\nޖޯންސަން އެންޑް ޖޯންސަނުން އުފައްދާފައިވާ (ވަން-ޝޮޓް ކޮވިޑް-19) އެއްމެ ފަހަރަކު ޖަހާލުމުން ފުދޭ ވެކްސިނަކީ ކައިރި މުސްތަޤުބަލެއްގައި ބޭނުންކުމުގެ ހުއްދަ ލިބިދާނެ ވެކްސިނެކެވެ. އަދި މި ވެކްސިނަކީ ދެކުނު އެފްރިކާގެ ވޭރިއަންޓާ ދެކޮޅަށް މާކާމިޔާބު އެއްޗެއްކަމަށް އަދި ލަފާކުރެވިފައި ނުވާކަމުގައެވެ. ނަމަވެސް އަނެއްކާވެސް އޭގެ މާނައަކީ އެ ވެކްސިން އެއްގޮތަކަށްވެސް ކޮވިޑް-19އާ އެހެނިހެން ވޭރިއަންޓުތަކާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ނުކުރަނީ ނޫން ކަމުގައެވެ.\nހުރިހާ ރޮނގަކުން ބަލައި ފިޒިޝަނުންނާއި ތަހުލީލުކޮށް ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުގެ އުއްމީދަކީ ބޭސްއުފައްދާ ފަރާތްތަކުން އާވޭރިއަންޓުތަށް އުފެދިގެން އަންނަވަރަކަށް އެތަކެތި ހުއްޓުވާވަރުގެ މަސައްކަތްތަކެއް ކުމެވެ. ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި އެމްއާރުއެންއޭ ވެކްސިންތަކަކީ ފަސޭހަކަމާއެކު އަޞްލަށް ބަދަލު ނުގެނެސް އޭގެ ސިފަތައް ބަދަލުކުރެވޭ އެއްޗަކަށްވުމެވެ.\nސޯނީ ވިދާޅުވީ އެމްއާރުއެންއޭ ބިންގަލަކީ ވައިރަހުގެ އަސަރުތައް އެކި ގޮތްގޮތަށް ބަދަލުވަމުންދާހެން އެއާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް ފަސޭހަކަމާ އެކު ބަދަލު ކޮށްލެވޭ އޮނިގަނޑެއް ކަމުގައެވެ. ސަބަބަކީ އިންސާނުންގެ ކިބައިގާވާ ޤާބިލްކަމުގެ ތެރެއިން ވައިރަހުގެ ސިފަތަށް ނުވަތަ އޭގެ ކަސްރު ބަދަލުވަމުންދާގޮތް އެނގެން އޮންނާތީއެވެ.\nވައިލް ވިދާޅުވީ އެމީހަކު ހުރި ތަނަކުން ވެކްސިނެއްލިބެން ހުރިނަމަ އެ ވެކްސިނެއް ހޯދުމުގެ ވިސްނުން ބެހެއްޓުން ބުއްދިވެރި ކަމުގައެވެ. އެކަމަށް ފަސްޖެހި ނުވަތަ ބޫސްޓަރ އިންޖެކްޝަނެއް ލިބެންދެން އިންތިޒާރު ނުކުރުމަށް އޭނާވަނީ ލަފާ ދެއްވައިފައެވެ.\nސަބަބަކީ މިހާރު މި ފެންނަމުންދާ ވޭރިއަންޓުތައް ދެމިއޮތުމަށް ފުރުޞަތު ދެވެން ނެތުމެވެ. އަދި މުސްތަޤުބަލުގައި އެއްވަރަހަކުން ފެންނަ ތަފާތު ވިހަގަދަ ބާރުތައް ފެތުރުމަކީ އެދެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nނަމަވެސް ކޮވިޑް-19 ޖައްސާ ޖަރާސީމުގެ ނުރައްކާތެރި އާ އަސަރުތައް ހަމަ ޔަޤީނުންވެސް ފެތުރެމުންދަނީ ވަރަށް ބާރަށެވެ. ކުއްލިއަކަށެވެ. މުޅި ދުނިޔެއަށް ފެތުރެމުންދާއިރު މިހާރު މި ރާއްޖޭގައިވެސް ނެތްކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ހަމަ ގައިމުވެސް އެމެރިކާއާއި އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ފެތުރެމުންދަނީއެވެ. ސީޑީސީން ބުނެފައިވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ވޭރިއަންޓަކީ އެމެރިކާގައި މިދިޔައަހަރުގެ މާރޗްމަހުން ފެށިގެންވެސް އޮތް އެއްޗެއްކަމަށް ވެދާނެކަމުގައެވެ.\nނަމަވެސް މިއީ ގައިން ހީބިހި ނަންގުވައިލާވަރުގެ ކަމަކަށްވެދާނެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މި ވޭރިއަންޓު ފެތުރުމުގެ ބާރު ކުޑަކުރެވޭނެ ގޮތްތަކަކީ ކުރީންވެސް އެނގެންހުރި ކަންތައްތަކެވެ. އެއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ގޮތުން އެޅެންހުރި ފިޔަވަޅުތައް ދެމެހެއްޓުމެވެ. އެއީ ފުރަތަމަވެސް ކޮވިޑް-19 އާއި ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރި އުކުޅުތަކާއި ފިޔަވަޅުތަކެވެ. އެހެންވީމާ ހަމަ އެ ފިޔަވަޅުތަކަކީ އާ ވޭރިއަންޓުތަކަށްވެސް ފެތުރުމުގެ ފުރުޞަތު ހުއްޓުވުމެވެ.\nވައިލް ވިދާލުވީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ވައިރަސްތައް ފެތުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޙަޤީޤީ ޤާބިލްކަން އެބަ އޮތް ކަމުގައެވެ. އެއީ ޔަޤީނުންވެސް ކަށަވަރުކަން ލިބިފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކުން ކަމުގައެވެ. އެގޮތުން މާސްކު އެޅުމާއި ގިނަގިނައިން އަތްދޮވުމާއި އިޖުތިމާޢީ ގައިދުރުކަން ދެމެހެއްޓުމެވެ.\nއެމެރިކާގެ ޞިއްޙަތާއިބެހޭ އެންމެ އިސް އޮފިޝަލް ޑރ. އެންތަނީ ފައުޗީ ފަދަ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވާފަދައިން މިއީ ދެފަށަލައަށް މާސްކު އަޅައިގެން އުޅެން ރަނގަޅު ވަގުތެކެވެ. އަދި އެއީ ބާރުގަދަ ސުންކުތަކުގެ މައްޗަށް އައްޑަނައަކަށް ވާނެ ކަމުގައެވެ.\nއަޅުގަނޑުމެނަށް އޮތް އެންމެ ފައިދާބޮޑު ހަތިޔާރަކަށްވާނީ ވެކްސިނެވެ. އެހެންވީމާ ތަކުރާރުކޮށް ދެންނެވެން އޮތީ ވެކްސިން ލިބެންހުރިހާ އަވަހަކަށް އެ ވެކްސިން ޖެހުން މުހިންމު ކަމުގައެވެ. ރާއްޖޭގައިވެސް ދާދިއަވަހަށް ވެކްސިން ދިނުމުގެ ޕްރޮގްރާމް ފެށިގެންދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ.\nސޯނީ ވިދާޅުވީ މިހާރު އަނެއްކާވެސް ކޮވިޑް-19ގެ ވޭރިއަންޓު ނުވަތަ ބާރުގަދަ ސިފަތައް ލިބިގެންވާ ނޮވެލް ކޮރޯނާ ވައިރަހުގެ ރޭހެއްގެ ތެރޭގައި ދުނިޔެ އޮތް ކަމުގައެވެ. މި ރޭހުގައި ބޭނުންކުރަން އޮތް އުޅަނދަކީ ވެކްސިން ކަމުގައެވެ. އެހެންވީމާ އެންމެ ފަހު މަރުޙަލާއަކީ ގިނަ ޢަދަދަކަށް ވެކްސިން އުފެއްދުން އަވަސްކުރެވޭނެ ގޮތެއް ހޯދުމެވެ. އެހެންވެއްޖެނަމަ މި ރޭހުގައި ކާމިޔާބު ހޯދައި ވޭރިއަންޓުތަކުން ކުރާ ދުއްތުރާލާއި ނުރައްކަލުން އެންމެން ސަލާމަތް ކުރެވޭނެއެވެ.\nނޯޓް: މި ލިޔުމުގައިވާ މަޢުލޫމާތުތަކަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގެ ޚަބަރުކާއި ދިރާސާތަކުން ނެގިފައިވާ މަޢުލޫމާތެވެ. އަދި އެއީ ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ސައިންޓިފިކް ދިރާސާއާއި ތަހުލީލުތަކުގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ބަލައިގެންނެވެ. ނަމަވެސް ލިޔުމުގައިވާ އިރުޝާދުތަކަކީ ސިައިންޓިސްޓުންގެ ހޯދުންތަކާއި ތަޖުރިބާކާރުންގެ ނިންމެވުންތަކުން ބަދަލު އަތުވެދާނެ ކަންކަމެވެ. އެހެންވީމާ ޕަބްލިކް ހެލްތުގެ އިރުޝާދުތައް ގާތުން ބައްލަވަމުން ގެންދަވަންވާނެއެވެ.\nކޮވިޑް-19 ރިޕޯޓް ދުނިޔެ


ސިހުރު ހައްދުވައި ޝަރީކް ނުކުރޭ! - ޖިންނިންނަށް ޣައިބު ނުއެނގޭނެކަމުގެ ހެކި ސުލައިމާންގެފާނު އަވަހާރަވުމުގެ ވާހަކައިން ލިބޭ!: މުފްތީ މެންކް\nޖިންނި ޝައިޠާނުންނަށް ޣައިބު އެނގޭކަމަށް ޤަބޫލުކޮށް ގިނަ ބައަކު ޝިރުކުރުމުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިގަންނަމުންދާއިރު ޖިންނިންނަށް ޣައިބު ނުއެނގޭ ކަމުގެ ހެކި ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ މީސްތަކުންނަށް ދައްކަވައިފައެވެ.\nސުލައިމާންގެފާނު އަވަހާރަވި ހާދިސާއަށް ބަލާށެވެ. ސުލައިމާނުގެފާނުގެ ފުރާނަފުޅު ﷲ ތަޢާލާ ގެންދެވުމުން އެކަމެއް ޖިންނިންނަކަށް ނުއެނގުނެވެ. ޖިންނިން މަސައްކަތްކުރާތަން ބައްލަވަން ސުލައިމާނުގެފާނު ހުންނެވި ކަމަށް ހީކޮށް ސުލައިމާންގެފާނު ޖިންނިންނާއި ހަވާލު ކުރެއްވެވި މަސައްކަތް ޖިންނިން ދިއައީ ކުރަމުންނެވެ. މަސައްކަތް އަވަހަށް ނިންމަން އަވަދި ނެތި ބުރަކަމާއިއެކު މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.\nސުލައިމާނުގެފާނު އަވަހާރަވިކަން ޖިންނިންނަށް އެނގުނީ ފަނިފަކުސަ ސުލައިމާނުގެފާނުގެ އަސާކޮޅު ކަމުން ގޮސް އެ އަސާކޮޅު ބިނދި ސުލައިމާނުގެފާނު ވެއްޓިވަޑައިގަތުމުންނެވެ. ޖިންނި ޝައިޠާނުންނަށް ޣައިބުއެނގޭނަމަ ނުވަތަ ހިނގާ ހުރިހާ ކަމެއް އެނގޭނަމަ ސުލައިމާނުގެފާނު އަވަހާރަވުމުން އެކަން ނުއެނގުނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ މިއީ ކީރިތި ޤްރްއާނުން އެނގެން އޮތް ޙަޤީޤަތެކެވެ.\nވީމާ ސިހުރު ހަދާ މީހުން ގާތަށް ގޮސް އެމީހުންނަށް ޖިންނި ކިޔައިދޭ ވާހަކަތައް އެއީ ތެދުކަމަށް ޤަބޫލު ނުކުރާށެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ނޫން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ޣައިބެއް ނުއެނގޭނެއެވެ. އަދި ދުނިޔޭގައި ހިނގާހައި ކަމެއްވެސް ނުއެނގޭނެއެވެ. އެނގޭ ކަމަށް ކޮންމެ މީހަކު ބުނި ނަމަވެސް، ޖިންނި ޝައިޠާނުން ބުނި ނަމަވެސް އެހަދަނީ ކަނޑައެޅިގެން ވަރަށް ބޮޑު ދޮގެކެވެ. ވީމާ އެމަޅީގައި ޖެހި ﷲ ތަޢާލާއަށް ޝަރީކުކުރާ މީހުންގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނޭށެވެ!


07 ޖުލައި 2019 - 08:509comments\n"މީ ކާކަށް ގެނައި އެއްޗެހިތަކެއް؟" އަހަރެން އެހީމެވެ.\n"ނޭނގެ މަންމައަކަށް،" އަހަރެންގެ ބޮލުގައި ފިރުމައިލައިފައި މަންމަ ބުންޏެވެ. "މި އެއްޗެހި ގެންގޮސް ކޮޓަރިއަށް ލާ! ލަވަޖަހާއެތި ބަހައްޓާ! އޭތި މާ ބަރުވާނެ."\n"މިއަށް އެއްފަހަރާ ދެ ރޯލު ލެއްވޭނެ ދޯ މަންމާ؟" އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ.\n"ދަރިފުޅަށް ހަމަ އެނގޭތަ ތި ކުރެވެނީ ކިހާ ވަރެއްގެ ކަމެއްކަން؟" މަންމަގެ ރާގުގައި ވަނީ ހައިރާންކަމެވެ.\n"އާނ!" ވަރަށް ހަމަޖެހިލައިފައި އަހަރެން ބުނީމެވެ.\n"އެކަމަކު ދަރިފުޅު އަދި މާ ކުޑައެއްނު!" މަންމަގެ ރާގުގައި ވަނީ ނުތަނަވަސްކަމެވެ.\n"ދެން މަންމާ!" އަހަންނަށް ބުނެވުނެވެ. "އަހަންނަށް ސާދަ އަހަރު ފުރިއްޖޭ!"\n"އެ އަހްސަނަކީ އަހަރެންނަށް ހާދަހާ ކަމުނުދާ މީހެކޭ!" ބައްޕަ ބުނި އަޑު އިވުނެވެ.\n"ދެން ކީއްކުރާނީ؟" ޖަވާބުގައި މަންމަ ބުންޏެވެ. "މާ ބާރަށް ތި ވާހަކަ ނުދައްކާތި! އެހާ ސާފުކޮށް ބުނެފައޮއްވާ އަހަރުމެން ދެކޮޅުހަދައިފިއްޔާ ދެން ނަތީޖާ މާ ރަނގަޅެއް ނުވާނެ. މާތްކަލާނގެއާ ވަކީލުކޮށްލައިފަ މި ކަން އަވަހަށް ނިންމާލީމަ ހުންނާނީ ރަނގަޅަށް. ފަހަރެއްގަ ހަމަ ރަނގަޅު ވެސް ވެދާނެ ތޯއްޗެއް!"\n"ވަރަށް ރީތި ލަވަ ހުންނާނެ،" ވަރަށް ގަޔާވެފައި އަހްސަން ބުންޏެވެ. "މީ ސީދާ މޫނިއަށް ގެނެސްދިން އެއްޗެއް."\n"އެކަމަކު އަހަރެން ނުބުނަމެއްނު ގެންނާށެކޭ!" އަހަރެން ބުނީމެވެ.\n"އެހެންވިޔަސް އަހަރެންނާ އިނީމަ އަހަރެންގެ ހުރިހާ އެއްޗަކީ މޫނިގެ އެއްޗެއްނު،" އަހްސަން އުފަލާއެކު ބުންޏެވެ. "މޫނިގެ ހުރިހާ އެއްޗަކީ އަހަރެންގެ އެއްޗެއްނު!"\n"އުހުނ! މަށެއް ނީންނާނަން!" އަހަރެން ވަރަށް ސާފުކޮށް ބުނީމެވެ.\n"ދެން ބަދަލެއް ނުވާނެ!" އަހްސަން އިންކާރުކުރިއެވެ. "އެ ކަން އޮތީ ހަމަޖެހި ނިމިފަ!"\n"އަހަރެން ބޭނުމީ މި ކަން ކެންސަލުކުރަން،" އަހަރެން ކަންބޮޑުވެފައި ބުނީމެވެ. "ކިހިނެއް ކެންސަލުކުރެވޭނީ؟"\n"ދެން ކެންސަލެއް ވެސް ނުވާނެ،" އަހްސަން ބުންޏެވެ. "މޫނި ތިހިރީ ހުވައެއްކޮށްފައެއްނު!"\n"އޭނ؟ ކޮބާ އެ ހުވަޔަކީ؟" އަހަރެން އެހީމެވެ.\n"އިންނަންކަމަށް އަހަންނާ އަތާއަތާޖެހީމެއްނު!" އަހްސަން ހަނދާންކޮށްދިނެވެ.\n"ތި ދެން ކިހާ ހެއްވާކަމެއް،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "އަތާއަތާޖެހިއިރަކު އަހަންނަކަށް ނޭނގެ އަހްސަން ބުނަންއުޅެނީ ކީކޭކަމެއް ވެސް. ކައިވެންޏޭ ބުނީ މާ ފަހުން. އެ ކަހަލަ އެއްޗެއް ހިތަށް ނުވެސް އަރުވާ އަހަރެން އަތާއަތާޖެހީ. އެއީ ހުވައެއް ނޫން. އަތާއަތާޖެހިޔަސް މަ ނުޖެހޭނެ އަހްސަނާ އިންނާކަށް."\n"މޫނިއަށް އެނގޭތަ އަތާއަތާޖަހާފަ އަހަންނާ ނީނީމަ ދެން ވާނެ ގޮތް؟" އަހްސަންގެ ރާގު ބަދަލުވިއެވެ. "މޫނި ސިފައިންގެއަށް ގެންދާނެ. ކުށްވެރިވާނެ. ދެން ލާނީ ޖަލަށް. ބޮޑު ހުވައެއްކޮށްފަ އެ ހުވާ އުވާލީމަ ލިބޭ އަދަބު އެނގޭތަ މޫނިއަށް؟ ޖަލުގެ އަނދިރީގަ ސާޅީސް ދުވަސް ވަންދެން އެކަނިމާއެކަނި މޫނި ހުންނަންޖެހޭނީ. އެ ތަނުގަ ކުރަފި އުޅޭނެ. ފައިދިގުމަކުނު އުޅޭނެ. ނަގުލަންދާށްޓާ، ނަންނުގައްޗާ، ބިޗޫ ވެސް އުޅޭނެ. ހެޔޮ؟"\n"ތިހެންވިއްޔާ އަހަރެން ބައްޕަ ގާތުގަ މި ވާހަކަ ބުނާނަން،" އަހަރެން ކަންބޮޑުވެފައި ބުނީމެވެ. "ބުނާނަން އަހަންނަށް ނުވެސް އެނގިއޭ އަތާއަތާޖެހީ."\n"ބުންޏަސް ދެން ކުރާނެ ހަމަ އެއްވެސް ކަމެއް ނޯންނާނެ،" ޔަގީންކަމާ އެކުގައި އަހްސަން ބުންޏެވެ. "ހުވައެއް ކޮށްގެން ތިހިރީ. ދެން ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެ. އެ ނިންމުމަކަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނުގެނެވޭނެ. ބައްޕައެއް ނޫން ކޮންމެ މީހަކާ ވާހަކަދެއްކިޔަސް ކުރެވޭނެ އެއްވެސް ކަމެއް ނޯންނާނެ. ތީ ހަމަ ބޭކާރުކަމެއް. ތިހެން އުޅެނިކޮށް ބައްޕަޔާ މަންމަ ވެސް ލާނީ ޖަލަށް."


SunOnline: Mathiveri finolhugai Jabir resort eh tharaggee kuranee\nމަތިވެރީ ފިނޮޅުގައި ޖާބިރު ރިސޯޓެއް ތަރައްގީކުރަނީ\nމުޙައްމަދު ނާއިލް ހަފީޒް 05 Nov 2021, 10:44\nއއ. މަތިވެރި. ފޮޓޯ/ ވެލި ބީޗް އިން\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކާށިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުﷲ ޖާބިރު އއ. މަތިވެރީ ފިނޮޅުގައި ރިސޯޓެއް ތަރައްގީކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފައްޓަވައިފިއެވެ.\nމަތިވެރީ ފިނޮޅުގައި ޖާބިރު ތަރައްގީކުރައްވަނީ 100 ކޮޓަރީގެ ރިސޯޓެކެވެ.\nއެ ރިސޯޓު ތަރައްގީކުރުމަށް މިހާރު ވެސް މަސައްކަތްތައް ހަލުވި މިނެއްގައި ކުރަމުން އަންނަކަމަށް ޖާބިރު "ސަން"އަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ވަރަށް ބޮޑަށް މި ދަނީ ސްކްރީން ޓެކްނޮލޮޖީގެ ބޭނުން ކުރަމުން. މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށްދަނީ ވަރަށް ބާރަށް،" ޖާބިރު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ މި ރިސޯޓު ހުޅުވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އަންނަ އަހަަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ފިޔަވަހިތަކަކަށް ބަހަލައިގެން ރިސޯޓު ހުޅުވާއިރު ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގައި ރިސޯޓު ހުޅުވާނީ 20އަށްވުރެ ގިނަ ކޮޓަރި ބޭނުންކުރެވޭ ފެންވަރަށް ތަރައްގީކުރުމަށްފަހު ކަމަށް ޖާބިރު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ޖާބިރު ވިދާޅުވީ މި ރިސޯޓަށް ކަރަންޓް ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާނީ މަތިވެރީގައި ހުންނަ ސްޓެލްކޯގެ އިިންޖީނުގޭކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެ މަސައްކަތްކުރާނީ މަތިވެރިން ކޭބަލް ގުޅައިގެންކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nހަމައެއާއެކު މި ރިސޯޓުން އެ ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ވަޒީފާ އާއި އިތުުރު ފުރުސަތުތައް ފަހިވެގެންދާނެ ކަމަށް ޖާބިރު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމަތިވެރީ ފިނޮޅުގައި ރިސޯޓެއް ތަރައްގީކުރުމަށް ޓަަކައި އެންމެ ފުރަތަމަ ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ އިންޓަނޭޭޝަނަލް ޓްރެވަލް ކޮންސަލްޓަންޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާއެވެ. ނަމަވެސް ޖާބިރު އެ މަސައްކަތް ފެއްޓެވީ އެ ކުންފުނީގެ އަތުން އެ ތަން ގަތުމަށްފަހެވެ. މި ރިސޯޓު ތަރައްގީކުރަނީ ހަތަރު ތަރީގެ ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\nކޯޓަށް ގެންދިއުމަށްފަހު ޖާބިރު ދޫކޮށްލައިފި\nރިޔާސީ ދައުރު 10 އަހަރަށް ދަންމާލަން ހުށަހަޅައިފި


Guam Athun Raajje Ah Muhimmu Molheh - Vaguthu\nވޯލްޑް ކަޕް ކޮލިފިކޭޝަންގައި ރާއްޖެ އާއި ގުއާމް ގަލޮޅު ދަނޑުގައި ބައްދަލު ކުރާ މެޗުގެ ތެރެއިން/ ވަގުތު އިމޭޖަސް : މުހައްމަދު ހައްޔާން\nރާއްޖެ ކުޅުންތެރިންގެ ފަރާތުން މޮޅު ކުޅުމެއް ފެނިގެންދިޔަ މެޗުގައި ގައުމީ ފުޓްބޯޅަ ޓީމުން ވޯލްޑް ކަޕް/އޭޝިއަން ކަޕް ކޮލިފައިންގައި ގުއާމްގެ މައްޗަށް މުހިއްމު މޮޅެއް ހޯދައިފި އެވެ.\n2022 ވަނަ އަހަރު ގަތަރުގައި އޮންނަ ވޯލްޑް ކަޕާއި 2023 ވަނަ އަހަރު ޗައިނާގައި ބާއްވާ އޭޝިއަން ކަޕްގެ ކޮލިފައިންގައި ރާއްޖޭން މިއަހަރު ކުޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ފަހު މެޗުގައި މިއަދު ހަވީރު މާލޭގައި ގުއާމާ ވާދަކޮށް މޮޅުވީ 3-1އިންނެވެ. ކޮލިފައިންގައި ރާއްޖޭން މިހާތަނަށް ފަސް މެޗު ކުޅެފައިވާއިރު މޮޅުވެފައިވަނީ ވެސް ގުއާމާ ވާދަކުރި ދެ މެޗުންނެވެ. ގައުމުން ބޭރުގައި ކުޅުނު މެޗު ރާއްޖޭން ކާމިޔާބުކުރީ 1-0 އިންނެވެ.\nމިއަދުގެ މޮޅާއެކު ރާއްޖޭން ވަނީ ހަތަރު މެޗުން ހަ ޕޮއިންޓް ހޯދައިފައެވެ. މި މެޗުން މޮޅުވި ކަމުގައިވިޔަސް ގްރޫޕް ތާވަލުގައި ރާއްޖެ އޮތް ޕޮޒިޝަނަކަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. ނަމަވެސް ގްރޫޕްގެ ތިންވަނައިގައި އޮތް ފިލިޕީންސް އާއި ދެމެދު އޮތް ޕޮއިންޓްގެ ފަރަގު ވަނީ އެއް ޕޮއިންޓަށް ކުޑަވެފައެވެ.\nމިއަދުގެ މެޗުގައި ކޯޗު ޕީޓާ ސެގާޓް ވަނީ އަލީ އަޝްފާގް (ދަގަނޑޭ) ޓީމުގެ ފުރަތަމަ އެގާރައިގައި ހިމަނާފައެވެ. ދަގަނޑޭގެ އިތުރުން ހަސަން ނާއިޒް (ދާދު) އާއި އަހުމަދު ރިޒްވާން (ރިޒޭ) އަށް ފުރަތަމަ އެގާރައިން ކޯޗު ވަނީ ފުރުސަތު ދީފައެވެ.\nގުއާމްގައި މިދެޓީމް ވާދަކުރި މެޗުގައިވެސް ފެނިގެންދިޔަ ގޮތަށް މިއަދުގެ މެޗު ޑޮމިނޭޓްކޮށްގެން ކުޅުނީ ރާއްޖެ އިންނެވެ. މެޗުގައި ފުރަތަމަ ލަނޑު ޖަހައި ލީޑް ނެގީ ވެސް ރާއްޖެ އެވެ. ފުރަތަމަ ހާފުގެ 23 ވަނަ މިނެޓުގައި އިތުބާރު ފޯވަޑް އަލީ އަޝްފާގު (ދަގަނޑޭ) ނަގައިދިން ކޯނަރަކުން ގުއާމުގެ ގޯލުގެ ތެރެއަށް ބޯޅަ ފޮނުވާލައިގެން މި ލަނޑު ކާމިޔާބުކުރީ ސަމޫހު އަލީ (ސަމުއްޓޭ) އެވެ. ލަނޑު ޖެހިތާ މާގިނައިރެއް ނުވަނީސް ފައިގެ ކުޑަހުޅަށް ލިބުނު އަނިޔާއެެއްގެ ސަބަބުން އިތުރަށް ކުޅުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވިގެން ސަމުއްޓެ ވަނީ ބަދަލުކޮށްފައެވެ. އޭނާގެ ބަދަލުގައި ކުޅެން އެރީ ޒުވާން ކުޅުންތެރިއާ ހައިޝަމް އެވެ.\nފުރަތަމަ ހާފުގެ ކުރީކޮޅު ރާއްޖޭގެ އަތުގައި މެޗުގެ ފުލް ކޮންޓްރޯލް އޮތް ނަމަވެސް ގުއާމުން ދިޔައީ މެޗުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ރާއްޖެ އަށް ނުރައްކާކުރުމަށް މަސަތްކަތްކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން ރާއްޖޭގެ ކުޅުންތެރިންނަށް މެދުތެރޭގައި ބޯޅަ ނުހިފެހެއްޓުމުގެ ފައިދާ ނަގައި ގުއާމުން ކައުންޓާ އެޓޭކްގައި ހަމަލާތަކެއް އުފައްދަން މަސަތްކަތް ކުރި ނަމަވެސް މާއެދެވޭ ހަމަލާއެއް ރާއްޖޭގެ ގޯލަށް އެޓީމަށް ފޮނުވާލެވޭ ގޮތެއް ނުވި އެވެ.\nރާއްޖޭން ދެވަނަ ލަނޑު ޖެހީ ފުރަތަމަ ހާފުގެ 35 ވަނަ މިނެޓުގަ އެވެ. މިއީ ގުއާމް ކުޅުންތެރިޔެއް އަތުން ބައިކޮޅަށް ވަން ލަނޑެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ހައިޝަމް އިދިކޮޅު ޓީމުގެ އަރިމަތިން ހުރަސްކުރި ބޯޅަ ގޯލު ކުރިމަތިން ގުއާމުގެ ޓްރަވިސް ނިކޮލާ ދިފާއުކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭ އޭނާގެ އަތުގައި ޖެހި ގޮސް ވަނީ ގޯލުގެތެރެއަށެވެ.\nފުރަތަމަ ހާފުގެ ފަހު ކޮޅުގައި ރާއްޖޭގެ ލީޑް ފުޅާކުރަން ދަގަނޑޭ އަށް ރަނުގެ ފުރުސަތެއް ލިބި ވަނީ ބޭކާރުވެފަ އެވެ. ހާފުގެ މެދުތެރެއިން ދަގަނޑޭ ހޯދި ބޯޅަ ގުއާމްގެ ދެ ކުޅުންތެރިން ކައިރިން ދެމި ގަނެ ކުރިއަށް އަރައި ހަސަން ނާއިޒް (ދާދު) އަށް ދިނުމަށްފަހު އިދިކޮޅު އޭރިއާ ތެރެއަށް ދަގަނޑޭ ހުހަށް އެރިއެވެ. އަލުން އެބޯޅަ ދާދު އަތުން ހޯދައި ދަގަނޑޭ ދޮނުވާލި ނަމަވެސް އެ ހަމަލާ ދިޔައީ ދަނޑި ކައިރިން ބޭރަށެވެ. އޭގެ ކުރިން ރިޒޭ އޭރިއާ ބޭރުން ގުއާމްގެ ގޯލަށް ފޮނުވާލި ބާރު ހަމަލާ ގޯލްކީޕަރު ވަނީ މަތަކޮށްފައެވެ.\nރާއްޖޭން ދެ ލަނޑުގެ ލީޑެއްގައި އޮވެ ފުރަތަމަ ހާފު ނިންމާލި ނަމަވެސް ގުއާމުން ވަނީ ދެވަނަ ހާފު ފެށިގެން މާގިނައިރުތަކެއް ނުވެ ލަނޑެއް ޖަހައި ފަރަގު ކުޑަކޮށްފައެވެ. އަރިމަތިން ނެގި ހުރަހެއްގައި ބޮލުން ޖަހައި ގޯލުގެ މަތީ ކަނަށް ވައްދާލައިގެން މި ލަނޑު ގުއާމަށް ޖަހައިދިނީ ޖާޒީ ނަންބަރު7ޖޯން މަޓްކިންއެވެ.\nގުއާމުގެ ލަނޑަށްފަހު ރާއްޖޭން އަނެއްކާ ވެސް ތަފާތު ބޮޑުކުރެވޭތޯ މަސައްކަތްކުރަން ފެށިއެވެ. ރާއްޖޭގެ އަތުގައި ކޮންޓްރޯލް އޮތްއިރު ލަނޑެއް ޖެހުމަށް ކުރަމުންދިޔަ މަސަތްކަތުން ލީޑު ފުޅާކުރަން 63 ވަނަ މިނެޓުގައި ރާއްޖެ އަށް ރަނގަޅު ފުރުސަތެއް ލިބިގެންދިޔަ އެވެ. އެގޮތުން ހަމްޒާ މުހައްމަދު (ހަމްޕު) ހުސްވެލާފައި ހުރަސްކޮށްދިން ބޯޅަ ފޯވަޑް ރިޒޭ ފޮނުވާލި ނަމަވެސް ކީޕަރު ވަނީ އެ ބޯޅަ މަތަކޮށްފައެވެ.\nދެވަނަ ހާފުގެ ފަހުކޮޅުގައި ދެޓީމުގެ ފަރާތުންވެސް ފެނިގެންދިޔައީ ވަރުބަލިކަމުގެ އަސަރުތަކެވެ. ފަހު ވިއްސަކަށް މިނެޓުގައި ރާއްޖެ އަށް ވުރެ ބޮޑަށް ކުޅެމުންދިޔައީ ގުއާމެވެ. އެގޮތުން މެޗު ނިމެން ފަނަރަ ވަރަކަށް މިނެޓު ވެފައި ވަނިކޮށް ގުއާމުން އިތުރު ލަނޑެއް ޖެހުމާއި ކައިރިއަށް ދިޔައެވެ. އެ ޓީމުގެ ޖޯން މަކްޓިން ބޮލުން ފޮނުވާލި ހަމަލާ ކީޕަރު ފައިސަލް ވަނީ ހުޝިޔާރުކަމާއެކު ދިފާއު ކޮށްފައެވެ. އޭގެ އިރުކޮޅެއް ކުރިން ގުއާމުގެ ޖޭސަން ފޮނުވާލި ހިލޭ ޖެހުން ވެސް ފައިސަލް ވަނީ ފަސޭހަކަމާއެކު ދިފާއުކޮށްފަ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ތިން ވަނަ ލަނޑު ފެނިގެންދިޔައީ މެޗުގެ އިތުރު ވަގުތުގައެވެ. މިއީ ގުއާމް ކީޕަރު ދިފާއުކުރަން ޖެހި ބޯޅަ ދަގަނޑޭގެ ގައިގައި ޖެހި މިސްރާބު ބަދަލުވެގެންގޮސް ވަން ގޯލެކެވެ.\nކޮލިފައިންގައި ރާއްޖެ އަށް ދެން ބާކީ ދެން އޮތީ ވަރުގަދަ ތިން މެޗެވެ. އެއީ އަންނަ އަހަރުގެ މާޗު މަހު ރަށުން ބޭރުގައި ޗައިނާއާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗާއި މާލޭގައިސީރިއާއާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗު އަދި ޖޫން މަހު ރަށުން ބޭރުގައި ފިލިޕީންސްއާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗެވެ.\nމިއަދުގެ މެޗު ބައްލަވާލެއްވުމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހާއި ނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދާއި އެފްއޭއެމްގެ ރައީސް ބައްސާމް އަދީލް ޖަލީލް އާއި ފަތުރުވެރި ކަމާއިބެހޭ ވަޒީރު އަލީ ވަހީދުގެ އިތުރުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މެމްބަރުންތަކެއް ދަނޑަށް ވަޑައިގަތެވެ. މީގެ ކުރިން ފިލިޕީންސް މެޗުގައިވެސް ބައިވެރިވިގޮތަށް މަޖިލިސް މެމްބަރުން މިއަދުދަނޑަށް ވަޑައިގަތީ މަޖިލީހުގެއިދާރާ އިން ފެށިގެން، ރައީސް ނަޝީދު އިސްކޮށް ހުންނަވައި ބެރު ޖަހައި ދުންމާރި ފުމެމުން ފައި މަގުގަ އެވެ.\nނޮވެމްބަރު 19, 2019 18:44\nނޮވެމްބަރު 19, 2019 19:21\nފިލިޕީންސް އަތުންވެސް މޮޅުވީން ދަގަނޑޭ،ދާދު،ރިޒޭ އެރުވިނަމަ.ކުރިއަށް އޮތް ތިން މެޗުގަވެސް ތި ކުޅުން ފެންނާނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރަންް.ކާމިޔާބަށް އެދެން😊\nނޮވެމްބަރު 19, 2019 19:31


Yaameen Rasheedh maraali massala dhigulaigen dhanee vakeelun haaziru nuvegen\nޔާމީން ރަޝީދު މަރާލި މައްސަލަ ދިގުލައިގެންދަނީ ވަކީލުން ހާޒިރުނުވެގެން ކަމަށް ގާޒީ ވިދާޅުވެއްޖެ\n2017 ވަނަ އަހަރު ބްލޮގަރު ޔާމީން ރަޝީދު މަރާލި މައްސަލާގެ ޝަރީއަތް ދިގުލައިގެން ދަނީ ދީފާއީ ވަކީލުން އެކި ސަބަބުތަކާއި ހުރެ ކޯޓަށް ހާޒިރު ނުވާތީ ކަމަށް އެ މައްސަލަ ބައްލަވާ ގާޒީ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nއެއަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު ރަހުމުކުޑަގޮތަކަށް ޔާމީން ރަޝީދު މަރާލި ކަމުގެ ތުހުއްމަތުގައި ދައުލަތުން ވަނީ ހަ މީހެއްގެ މައްޗަށް އުފުލައިފަ އެވެ.\nއެއީ ހ. އަންނާރުމާގޭ އިސްމާއިލް ހައިޝަމް ރަޝީދު، މ. އިރަސްމިކުގޭ އަހުމަދު ޒިހާން އިސްމާއިލް، ގދ. ގައްދޫ ސިންދުބާދުގޭ މުހައްމަދު ދިފްރާން، މ. ކުދެހިގޭ ހަސަން ޝިފާޒް، މ. ތާއިފް އިސްމާއިލް ރަޝީދް އަދި މ. ކޮޅުފުށީ އީސްޓް ހަސަން ޒިޔާދުގެ މައްޗަށެވެ.\nއެ ހަ މީހުންގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން އުފުލާފައި ވަނީ ތޫނު އެއްޗެއް ބޭނުން ކޮށްގެން ގަސްދުގައި މީހަކު މެރުމުގެ ދައުވާ އެވެ.\nއެ މައްސަލާގައި މިއަދު މެންދުރު ބާއްވަން އުޅުނީ ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކިންގެ ތެރެއިން ދެ ހެކިވެރިއެއްގެ ހެކިބަސް ނެގުމުގެ އަޑުއެހެކެވެ.\nނަމަވެސް ދައުވާ ލިބޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ހައިޝަމްގެ ވަކީލް ކޯޓަށް ހާޒިރު ނުވެވޭނެ ކަން އަންގައިފަ ވާތީ ހެކިބަސް ނެގުން އެހެން އަޑުއެހުމެއްގައި ކުރިއަށް ގެންދަން ވަނީ ނިންމައިފަ އެވެ.\nހައިޝަމްގެ ވަކީލް އަހުމަދު ޔާމީނަށް ކޯޓަށް ހާޒިރުވެވެންނެތީ ބަލިހާލަތު ހުރި ގޮތުން ކަމަށް ކޯޓަށް އަންގާފައިވާ ކަމަށް ގާޒީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nނަމަވެސް ވަކީލުންގެ އިލްތިމާސްއާ އެކީ ޝަރީއަތް ކެންސަލް ނުކޮށް ބޭއްވީ ކަމަށްވެސް ގާޒީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެ މައްސަލަ ބައްލަވާ ގާޒީ އަލީ ރަޝީދު ހުސައިން ވަނީ ޝަރީއަތް ދިގުލައިގެން ދާތީ އެކަމާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފަ އެވެ.\nގާޒީ ވިދާޅުވީ އެކަމުގެ ސަބަބަކީ ދިފާއީ ވަކީލުން އެކި ސަބަބުތަކާ ހެދި ކޯޓަށް ހާޒިރު ނުވުމުން އަޑުއެހުންތައް ފަސްކުރަން ޖެހުމުން ކަމަށެވެ.\nދައުވާ ލިބޭ ކޮންމެ މީހަކަށް ވަކި ވަކީލުންތަކެއް ހަމަޖައްސާފައިވާއިރު، އެންމެ ވަކީލަކު ހާޒިރު ނުވިޔަސް އަޑުއެހުން ފަސްކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް ގާޒީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nގާޒީ ވިދާޅުވީ ޝަރީއަތަށް ހާޒިރުވުނެވޭނަމަ ބަދަަލުގައި އެހެން ވަކީލެއް ހަމަޖައްސައި މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެގޮތް ހަދަންޖެހޭ ކަމަށެވެ.\nއަދި މަގުބޫލު އުޒުރެއްނެތި ވަކީލުން ހާޒިރުނުވާނަމަ ބާ ކައުންސިލަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅޭނެ ކަމަށް ގާޒީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nދައުވާ ލިބޭ އިސްމާއިލް ރަޝީދުގެ ވަކީލުންގެ ޓީމުގައި ހިމެނޭ އަހުމަދު ޝަފީގް ވިދާޅުވީ ގިނަ މައްސަލަތަކެއްގައި ވަކީލުން ކޯޓުތަކަށް ހާޒިރުވާން ޖެހޭއިރު އަޑުއެހުމަކަށް ހާޒިރު ނުވެވޭ ފަދަ ކަމެއް ދިމާވުމަކީ ވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ދިގު މުއްދަތެއްވަންދެން މި މައްސަލާއާ ހަވާލުވެގެން ތިއްބެވި ވަކީލުން ހާޒިރުނުވޭނަމަ ބަދަލުގައި އެހެން ވަކީލެއް ފޮނުވައިގެން ޝަރީއަތް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަކީ އެންމެ އެދެވޭ ގޮތް ނޫން ކަމަށެވެ.\nވަކީލުގެ ވާހަކައަކަށް ގާޒީ ދެއްވި ރައްދަކީ މިހާރުވެސް މައްސަލަ ލަސްވެފައިވާ ކަމަށާއި ކޮންމެ މީހެއްގެ ދެ ވަކީލަކު އެބަ ތިބި ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެއް ބޭފުޅަކަށް ވަޑައިނުގެންނެވުނަސް، ދެވަނަ ވަކީލަށް ވަޑައިގެންނެވޭނެ ކަމަށް ގާޒީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nގާޒީ ވިދާޅުވީ ޝަރީއަތް އަވަހަށް ނިންމަން މަސައްކަތްކޮށްދޭންޖެހޭ ކަމަށެވެ.\nމިއަދުގެ އަޑުއެހުމުގައި ހެކިބަސް ނެގޭ ގޮތް ނުވުމުން ދައުލަތުން އެދުނީ މި ހަފުތާގައި އިތުރު އަޑުއެހުމެއް ބާއްވައި، ހެކިބަސް ނެގުމަށެވެ. ނަމަވެސް ދިފާއީ ވަކީލުން ވަނީ އެކަމަށް ދެކޮޅު ހަދައިފަ އެވެ.\nއެއް ވަކީލަކު ވިދާޅުވީ އަޑުއެހުންތައް ކުރިއަށް ގެންދާނެ ގޮތުގެ ތާވަލެއް ދުރާލާ ކޯޓުން އެކުލަވާލާފައި އޮތުމުން، އެ ތާވަލާ ހިލާފަށް އަޑުއެހުންތައް ބާއްވާ ނަމަ ހާޒިރުވާން ދަތިވާނެ ކަމަށެވެ.\nގާޒީ އަލީ ރަޝީދު ނިންމެވީ ތާވަލްގައި އޮތް ގޮތަށް، އަންނަ ހަފުތާގައި ބުދަ ދުވަހު އަޑުއެހުމެއް ބާއްވަވާށެވެ. އެ އަޑުއެހުމުގައި މިއަދު ހެކިބަސް ނަގަން ނިންމާފައިވާ ދެ ހެކިވެރިންގެ ހެކިބަސް ނެގުން އޮންނާނެ އެވެ.\nޔާމީން ރަޝީދުގެ މަރުގެ މައްސަލާގައި ހަ މީހެއްގެ މައްޗަށް ދައުވާ އުފުލާފައިވާ އިރު ދައުލަތުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ހެއްކާއި ގަރީނާ ޝަރީއަތަށް ހުށަހަޅާފައި ވެއެވެ.\nޔާމީން ރަޝީދުގެ މަރު ކްރިމިނަލް ކޯޓް


Masdharu haama kuruvaa maahdhaa himene keeh kuran?\nމަސްދަރު ހާމަކުރުވާ މާއްދާ ހިމެނީ ކީއްކުރަން؟\nސަރުކާރުން ސްޕޮންސާ ކޮށްގެން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅި ހެއްކާ ބެހޭ ބިލުގެ 136 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުން ކޯޓުން ކަނޑައަޅައިފި ހާލަތެއްގައި ހަބަރުތަކުގެ މަސްދަރު ހާމަ ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނެފައި ވެއެވެ. އެ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ނޫސްވެރިންނަށް ލިބޭ މަސްދަރު ހިމާޔަތް ކުރުމުގެ ހައްގު ކަށަވަރު ކޮށްދިން ނަމަވެސް (ށ) ގައި ނޫސްވެރިންނަށް މަސްދަރު ހާމަކުރަން މަޖުބޫރު ކުރެވިދާނެ ދެ ހާލަތެއް ބަޔާން ކޮށްފައިވެ އެވެ. ބިލު މިހާރު އޮތް ގޮތުން އެ ދެ ހާލަތުގައި ކޯޓަށް ފެނިއްޖެ ނަމަ ނޫސްވެރިޔާ މައުލޫމާތު ހޯދި މަސްދަރު ހާމަކުރަން މަޖުބޫރު ކުރެވޭނެ އެވެ. އެގޮތުން ކޯޓުގައި ހިނގާ މައްސަލައެއްގައި އެ މައްސަލާގައި ހިމެނޭ މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކަށް ބިިނާކޮށް ނޫސްވެރިޔާގެ މަސްދަރު ހާމަކުރަން މަޖުބޫރު ކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި އެ ނޫސްވެރިއަކު ތަމްސީލުކުރާ މީޑިއާއެއްގެ މައްޗަށް ވެސް އަމުރު ކުރެވިދާނެ އެވެ.\nމިއީ ހިޔާލުފާޅު ކުރުމާއި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަން ކަމުގައި ރާއްޖެ ހޯދާފައިވާ ބޮޑު ކާމިޔާބީ ފަހަތަށް ޖައްސާލާނެ އިސްލާހެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަވެ އެތައް ބަޔަކު ވަނީ އެ މާއްދާއާ ދެކޮޅަށް ތެދުވެފައެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ވިލިމާލެ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަހުމަދު އުޝާމް އެ މާއްދާ ސަމާލު ކަމަށް ގެނައުމުން މަޖިލީހުގެ ބައެއް މެންބަރުންވެސް ވަނީ އެ މާއްދާ އުނިކުރުމަށް ގޮވާލާފައެވެ. މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލާއި ބްރޯޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަނުންވެސް ވަނީ އެ މާއްދާ އިސްލާހު ކުރުމަށް ގޮވާލާފައެވެ.\nނޫސްވެރިންގެ ހައްގުގަައި މަސައްކަތް ކުރުމަށް އުފައްދާފައިވާ ޖަމިއްޔާތަކުންވެސް ވަނީ އެ މާއްދާއާ ދެކޮޅަށް ތެދުވެފައެވެ. ޖަމިއްޔާތަކުން އެދެނީ ނޫސްވެރިކަން ފަހަތަށް ޖައްސުވާލާނެ އެ މާއްދާ ވަގުތުން އުނިކުރުމަށެވެ.\nމައްސަލަ ބޮޑުވެ އާންމުންގެ ނުރުހުންވެސް ސަރުކާރަށް އަމާޒުވުމުން ބަންޑާރަ ނާއިބުގެ އޮފީހުން ވަނީ ބަޔާނެއް ނެރެ އެ މާއްދާ އިސްލާހު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮމެޓީ މަރުހަލާގައި ކުރާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް ފުރަތަމަ މަސައްކަތް ކުރީ ބިލްގައި އެ މާއްދާ ހިމެނި ސަބަބު ސާފުކޮށްދޭށެވެ. އަދި ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ކޮށްފައިވާ ކަމެއް ކަމަށް ބަޔާން ކޮށްދިނުމަށެވެ.\nބަންޑާރަނާއިބުގެ އޮފީހުން ބުނި ގޮތުން އުލޫމާތެއްގެ މަސްދަރު ހާމަކުރުމުގެ އާންމު މަސްލަހަތު ބޮޑު ކަމަށް ޝަރީއަތަށް ބުރަވެވޭ ހާލަތްތަކެއްގައި އެ މަސްދަރު ހާމަކުރުމަށް ލާޒިމުކުރެވޭ އުސޫލުތައް ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ގާނޫނުއަސާސީގެ 28 ވަނަ މާއްދާއިން ލިބިދީފައިވާ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމާއި އެ މިނިވަންކަން ހިފެހެއްޓުން ހުއްދަ ހާލަތްތައް ކަމުގައި ގާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމަށް ރިއާޔަތް ކުރުމަށް ފަހުއެވެ. އަދި މިނިވަން ދީމިގްރާތީ މުޖުތަމައުތަކުގައި އެފަދަ މިނިވަންކަން ހިފެހެއްޓިދާނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރަށްވެސް ރިއާޔަތް ކުރުމަށްފަހު އެވެ.\nމި މޭރުމުން މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުވެސް ވާހަކަ ދެއްކެވިއެވެ. ނަޝީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ހެއްކާ ބެހޭ ބިލުގައި މަސްދަރު ހާމަކުރަން ޖެހޭ ގޮތަށް ހިމެނީ އޮސްޓްރޭލިއާގައި އަމަލުކުރާ އުސޫލަށް ރިއާޔަތްކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް އެ މާއްދާއާ އޮތް ދެކޮޅު ހެދުންތަކާއި ގުޅުވައި ދެން ވިދާޅުވީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަކީ ރާއްޖޭގައި އެންމެ ބޮޑަށް އިސްކަންދޭން ޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ.\nމީގެ ކުރިން ނޫސްވެރިންތަކެއް ބޭއްވި ސުލްހަވެރި އިހުތިޖާޖެއް\nހިޔާލުފާޅުކުރުމާއި ނޫސްވެރިކަމުގައި މި ފަހުން ރާއްޖެ ތަޖުރިބާ ކުރި އެންމެ އުނދަގޫ ދުވަސްތަކަކީ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްތަކެވެ. އެ ދުވަސްތަކުގައި ބައެއް ގާނޫނުތަކަށް ބަދަލު ގެނެވުނެވެ. އަބުރުގެ ގާނޫނުގެ ނަމުގައި ގާނޫނެއް ވުޖޫދުކުރި އެވެ. އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ބައެއް މީޑިއާތައް ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ޖޫރިމަނާ ކުރިއެވެ. އަދި ބައެއް ނޫސްވެރިންގެ މައްޗަށް ދައުވާ އުފުލި ކޯޓްގައި މައްސަލަ ހިނގިއެވެ. މިހެން ގޮސް ކިތަންމެ ކަމެކެވެ.\nއެކަންކަމާއި ކަންބޮޑުވެ ނޫސްވެރިން މަގުތަކަށް ނިކުތެވެ. މުޒާހަރާތަކާއި އިހުތިޖާޖުތައް ކުރިއެވެ. އެކަމަށް އޭރުގެ އިދިކޮޅުން ވަރަށް ހިތްވަރު ދިނެވެ. އަދި ނޫސްވެރިންގެ ހައްގުގައި އަޑުއުފުލާ ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް ފާޑުކިޔުން ބޮޑުކުރިއެވެ. އަބުރުގެ ގާނޫނު އުވާލާނެ ކަމަށް ވައުދުވެ ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެން އެކަން ކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު މި އޮތީ އަބުރުގެ ގާނޫނެއް މުހިންމު ވެފައެވެ. އެ މަސައްކަތް ބަންޑާރަ ނާއިބުގެ އޮފީހުގައި ބާރަށް އެބަ ހިނގައެވެ. އޭގެ ކުރިއަށް ހެއްކާ ބެހޭ ބިލުގެ ތެރެއިން މަސްދަރު ހާމަ ކުރުން މަޖުބޫރު ކުރެވޭ ހާލަތެއް ގެންނަން ހުށައެޅީއެވެ.\nބައެއް މީހުންގެ ނަޒަރުގައި މިއީ ސަރުކާރުން ގަސްތުގައި އެނގި ތިބެ ކުރަމުންދާ ކަމެކެވެ. ވެރިކަމުގައި ތިބޭއިރު އަބުރުގެ ގާނޫނުވެސް ވަރަށް މުހިންމެވެ. ނޫސްވެރިން ލިޔާ ކޮންމެ ހަބަރެއްގެ މަސްދަރުވެސް ހޯދާން ބޭނުންވެއެވެ. އެކަންކަމާ ދެކޮޅު ވަނީ އިދިކޮޅުގައި ތިބޭއިރުއެވެ. ފަހަރުގައި އެއީ ސިޔާސީ ގޮތުން ލިބޭ މަންފާއަކަށްޓަކައި ކުރާ ކަމަކަށްވީއެވެ. ރައްޔިތުންގެ ތާއީދު ހޯދުމަށް ދައްކާންވެސް އެއީ ރަނގަޅު ވާހަކައަކަށް ވަނީއެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަންނަވާ ކޮންމެ ބޭފުޅެއްގެ ފަރާތުން މިކަންކަން ނުފެނުނީހެވެ.\nދެން އޮތީ ސަަރުކާރުން މިފަދަ މާއްދާއެއް ހިމެނި ސަބަބެވެ. އޭޖީވެސް އަދި ރަައީސް ނަޝީދުވެސް އެ ވިދާޅުވީ ތެދެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ތަހުޒީބު މުޖްތަމައުތަކުގައި ގާނޫނުތައް ހުންނަނީ އެ ގޮތަށެވެ. ވަރަށް ހާއްސަ ހާލަތްތަކުގައި ކޯޓުން އަންގާ އެންގުމެއްގެ ތެރެއިން މަސްދަރު ހާމަ ކުރަން މަޖުބޫރުވެއެވެ. އޮސްޓްރޭލިއާ ނޫނަސް އެތައް ގައުމެއްގައި އެކަން އޮތީ އެގޮތަށެވެ. އެ ގައުމުތަކުގައި އަބުރުގެ ގާނޫނެއްވެސް އޮވެއެވެ. އޭގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ގިނަ ގާނޫނުތަކެއްވެސް ހުރެއެވެ.\nނަމަވެސް އެކަންކަމާއި ރުހި އެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން އެތިބެނީ އެތަންތަނުގެ ޝަރުއީ ނިޒާމަށް އޮތް އިތުބާރު ބޮޑުކަމުންނެވެ. ގާނޫނުތައް ހަދަނީ އެންމެންގެ މަސްލަހަތައްކަން ރައްޔިތުންނަށް ގަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރަށް ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީސް ފަންކުޝަން ކުރާތީއެވެ. އެ ގައުމުތަކުގެ ޝަރުއީ ނިޒާމަށް ބަސްކިޔާ ގޮތްކިޔަން ސިޔާސީ ވެރިން ނުތިބޭތީއެވެ. ސިޔާސީ އުދުޅި ބާނަށް ހުރި ހުރިހާ ދޮރުތައް ގާނޫނުން ބަންދުކޮށްފައިވާތީއެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއްގެ ތެރެއިން -- ފޮޓޯ: މަޖިލިސް\nނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ހާލަތު އެތައް ގޮތަކުން ތަފާތެވެ. ހެއްކާބެހޭ ބިލްގައި މަސްދަރު ހާމަކުރެވޭ ހާލަތްތަކެއް ހިމެނީ ޝަރުއީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން އިވޭ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ގޮތުން ކަމަށްވީނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ޝަރުއީ ނިޒާމު އޮތް ހާލަތު އެންމެ ރަނގަޅަށް އެނގޭނީ ސަަރުކާރަށެވެ.\nބިލް ތައްޔާރުކޮށް ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހަށް ފޮނުވިއިރު އެޓާނީ ޖެނެރަލް އެ އިންނަވަނީ ފަނޑިޔާރުންގެ މައްސަލަތައް ބެލުމުގެ އިހުތިސާސު އޮތް ޖުޑީޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަންގައެވެ. މަޖިލީހުގެ އެމްޑީޕީގެ ތުޅާދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު ހިސާން ހުސައިން އެއީ އެ ކޮމިޝަންގެ ރައީސެވެ. މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަދި ރޫލިން ޕާޓީގެ ރަައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދަކީ އެ ކޮމިޝަންގެ މެންބަރެކެވެ. ރަައީސްގެ މެންބަރަކު އައްޔަންކޮށް ކޮމިޝަންގެ ފުލް މެޖޯރިޓީ އެ އޮތީ ނުފޫޒު ގަދަ ސިޔާސީ ބޭފުޅުންތަކެއްގެ އަތް މަތީގައެވެ. އެ ބޭފުޅުން ތިއްބަވައިގެން ކްރިމިނަލް ކޯޓާއި ހައިކޯޓާއި ސުޕްރީމް ކޯޓްގެ ހުރިހާ ފަނޑިޔާރުންހެން މަގާމުތަކުން އެ ވަނީ ވަކިކޮށްފައެވެ. ފުލުފުލުގައި މިހާރުވެސް ފަނޑިޔާރުންގެ މައްސަލަތައް ދަނީ ބަލަމުންނެވެ. ބައެއް ފަނޑިޔާރުން މަގާމުން ދުރުކުރަަން ހޭދަވީ މަދު ދުވަސްތަކެކެވެ.\nޖޭއެސްސީ ސިޔާސީ ވެރިންގެ "ހައްޔަރެއް" ގައި ނުބާއްވާނެ ކަމުގެ ވައުދަކީ މި ސަރުކާރުގެ ވައުދެކެވެ. ނަމަވެސް އެ ވައުދުގެ ވާހަކަވެސް ނުދައްކާ ދައުރުގެ ދެބައި އެ ހޭދަވީއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ޖޭއެސްސީގައި ސިޔާސީ ނުފޫޒު އިތުރަށް ވަރުގަދަ ކުރީއެވެ. އަދި ޖޭއެސްސީ އިސްލާހު ކުރުން އޮތީ ދައުރުގެ އެންމެ ފަހަށް ކަމަށްވެސް ސަރުކާރުން އެ ވަނީ ރަސްމީކޮށް އިއުލާނުކޮށްފައެވެ.\nމަސްދަރު ހާމަކުރުވާ މާއްދާމެދު އެންމެ ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާ މެންބަރުންގެ ކަންބޮޑުވުމަކީވެސް ޝަރުއީ ނިޒާމު އޮތް ހާލަތެވެ. ހާއްސަކޮށް ޖޭއެސްސީ އެކުލެވިގެންވާ ގޮތެވެ. އަދި އެ ކޮމިޝަން މިހާރު ފަންކުޝަން ކުރަމުންދާ ގޮތެވެ. ބައެއް މައްސަލަތަކަށް ސިޔާސީ ނުފޫޒު ފޯރުވާފައިވާ ކަަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތެވެ. އެފަދަ ތުހުމަތުތަކަށް ފަނޑިޔާރުން ލެނބޭ ކަމަށް ކުރެވޭ ބޮޑު ތުހުމަތެވެ.\nޖޭއެސްސީގެ ބައެއް މެންބަރުން --\nކަންބޮޑުވުން މީޑިއާތަކާއި އާންމުގެ ސަމާލު ކަމަށް ގެނައި މެންބަރު އުޝާމް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ހެއްކާ ބެހޭ ބިލްގައި މަސްދަރު ހާމަކުރަން ޖެހޭ ހާލަތްތަކެއް ބަޔާންކޮށްފައި ވަނީ ގޯސް ނިޔަތެއް އޮވެގެން ނޫން ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ރާއްޖޭގެ ހާލަތާމެދު ނުވިސްނަވާ އަދި ދިރާސާ ކުރުމެއް ނެތި ހިމަނާފައިވާ މާއްދާއެކެވެ.\nމާއްދާ މިހާރު އޮތް ގޮތުން އެކަމުން ވަރަށް ގިނަ ގޯސް ނިކުތުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. މަސްދަރު ހިމާޔަތް ކުރުމަކީ އަސާސީ ހައްގަކަށްވާއިރު އެފަދަ ހައްގެއް ހިފަހައްޓާ އެއްވެސް ހާލަތެއް ބަޔާން ކުރާނަމަ އެކަމެއް ވަރަށް ތަފްސީލުކޮށް ބަޔާން ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް އުޝާމް ދެކެވަޑައިގަންނަވައެވެ.\n"އެކަންކަން ތަފްސީލުކޮށް ހިމެނުމުގެ ބަދަލުގައި މާބޮޑު ދިރާސާ ކުރުމެއް ނެތި މާއްދާއެއް ހިމަނާފައި އޮތްތަން މި ފެންނަނީ. މިހާރު އެ އޮތީ އެކަން ފަނޑިޔާރުންގެ އަތްމައްޗަށް މުޅީން ދޫކޮށްލާފައި. ރާއްޖޭގެ ޖުޑީޝަރީގެ ހާލަތު މިހާރު އޮތްގޮތުން ފަނޑިޔާރުންނަށް އެފަދަ ބާރުތަކެއް ދިނުމަކީ އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން،"\nވިލިމާލެ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަހްމަދު އުޝާމް -- ފޮޓޯ: އަވަސް\nއުޝާމް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެެއްކަހަލަ މައްސަލަތަކެއްގައި އެކި ފަނޑިޔާރުންގެ ނިންމުންތައް ތަފާތުކޮށް އައިސްފައިވާއިރު "އާންމު މަސްލަހަތު ބޮޑުވާ ނަމަ" ކަމަށް ބުނެ އެ މާއްދާއިން ފަނޑިޔާރަށް ދީފައިވަނީ ވަރަށް ބޮޑު އިހުތިޔާރެކެވެ. އަަދި އެއީ އެ ބާރު ނާޖައިޒު ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރުމުގެ ފުުރުސަަތު އޮތް ކަމެކެވެ. ބައެއް ހާލަތުގައި ނުފޫޒު ފޯރުވައިގެން ފަނޑިޔާރު މެދުވެރިކޮށް އެކަން ކުރުމުގެ ފުރުސަތުވެސް ހުޅުވެނީއެވެ. އެހެންވީމަ އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެކެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ފެންނަނީ ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމަށް ވެފައިވާ ވައުދުތަކާއި ވަރަށް ބޮޑަށް ދެކޮޅަށް ބައެއް މަސައްކަތް ކުރެވޭ މަންޒަރު. ޖޭއެސްސީ ބަދަލުކުރަން ވީ ވައުދު އެ ގޮތުގައި އެ އޮތީ. އެހެންވީމަ މިފަދަ ހާލަތެއްގައި ގާނޫނު އަސާސީން ސާފުކޮށް ލިޔެ ކަށަވަރުކޮށްދީފައި އޮތް ހައްގެއް ހަނިކުރުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން،" އުޝާމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއުޝާމްގެ ނަޒަރުގައި މިހާރު އޮތް ހާލަތަށް ބަލާއިރު މަސްދަރު ހާމަކުރުވާ މާއްދާ އިސްލާހު ކުރުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ މާއްދާ އެ ބިލުން އުނިކުރުމެވެ.\nއަނެއްކޮޅުން މި މާއްދާއާއެކު ދައުލަތުގެ ތެރޭގައި ނުރަނގަޅު ކަންކަން ހިންގުމަށް އިތުރު ބާރަކަށް ވާނެ އެވެ. މިހާރުވެސް ކޮންމެ ކަމެއްހެން ހުއްޓުވަނީ މީޑިއާތަކުގައި އެ މައުލޫމާތެއް އާންމުކޮށްގެންނެވެ. އެކި ނަން ނަމުގައި މިނިވަން މުއައްސަސާތަކާއި ތަހުގީގީ އިދާރާތައް އުފައްދާފައިވީނަމަވެސް އެފަދަ މުއައްސަސާއަކުން އިސްވެ ހުއްޓުވި ގޯހެއް ނެތެވެ.\nމަސްދަރު ހާމަކުރުވަން މަޖުބޫރުނަމަ ނޫސްވެރިންނާ ހަމައަށް ކަންކަން ތިލަކުރާ "އިހުލާސްތެރިން" ގެއްލޭނެ އެވެ. ބިރުގަނެ ފަހަތަށް ޖެހޭނެ އެވެ. އެކަމުން އެ ހުޅުވެނީ ނުރަނގަޅަށް އިތުރު ފުރުސަތަކެވެ. އެފަދަ ކަންކަން ކުރާ މީހުންނަށް އިތުރު ބާރެކެވެ.\nމިއީ ރާއްޖޭގައި މަސްދަރު ހާމަކުރުން މަޖުބޫރު ކުރުވޭ ހާލަތެއް ގާނޫނެއްގައި ބަޔާން ކުރަން މަސައްކަތް ކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މިއީ ނޭންގުމުގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުން ކުރި ކަމެއް ކަމަށް ބެލުމުގެ ފުރުސަތެއް ނެތެވެ. ފަހަރުގައި މިއީ ސަރުކާރުން ކޮށްލި ޓެސްޓެއް ކަަމަށްވެސް ވެދާނެ އެވެ. ނޫންނަމަ މެންބަރުންގެ ސަމާލު ކަމަށް މާބޮޑަށް މި މާއްދާ ނައިސް ހެއްކާ ބެހޭ ގާނޫނު ފާސްކުރެވިދާނެ ކަމަށް ދެކުނީ ކަމަށްވެސް ވެދާނެ އެވެ. ވަރަށް ބޮޑަށް ބުރަވެެނީ މިއީ ވަކި ކަހަލަ ހަބަރުތަކެއް ނުވަތަ މައުލޫމާތުތަކެއް ހުއްޓުވުމުގެ ބޭނުމުގައި ސަރުކާރުން ގަސްތުގައި އެނގި ހުރެ ކުރަން މަސައްކަތް ކުރި ކަމެއް ކަަމަށެވެ. ނަމަވެސް މި މަސައްކަތާއެކު މިނިވަންކަމާއި ހިޔާލުފާޅުކުރުން އަދި ނޫސްވެރިކަަމަށް ސަރުކާރުން ކުރި ގަދަރު ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ގެއްލި ދިޔައީއެވެ. އެ މާއްދާ އުނިކުރިޔަސް އަދި ބަދަލުކޮށް ތަފްސީލު ކުރިޔަސް މަސްދަރު ހާމަކުރުން މަޖުބޫރު ކުރުވޭ ހާލަތްތަކެއް ހިމަނަން މިއީ މުނާސަބު ވަގުތެއް ނޫނެވެ. އެކަން ކުރަން ޖެހޭނީ ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުގައިހެން އެހެން ނިޒާމުތައް ފުރިހަމަ ކުރުމަށް ފަހު އެވެ. ފުރަތަމަ އެކަން ކުރައްވާށެވެ.\nރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު + އެޓާނީ ޖެނެރަލް މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލް ދިވެހި މީޑިއާ މޯލްޑިވސް ބްރޯޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަން ޖޭއެސްސީ ޝަރުއީ ދާއިރާ ޖުޑިޝަރީ ކޮމެޓީ ރިއްފަތު މުހައްމަދު\nފަނޑިޔާރުގެ ސާފުކުރުމުގެ ނިޔަތް އެބައޮތްތަ؟\nއިންތިގާލީ އިންސާފަށް ގޯސް ފެށުމެއް!\nޖޭއެސްސީ ބަދަލެއް ނުކުރާނެ!