تاریخ ایرانی - حبیب‌الله پیمان: نقد دولت بازرگان اشتباه بود\nچهارشنبه 30 مرداد 1398 5:08\nمجتبی حسینی: عکس‌های تشییع جنازه عباس امیرانتظام، سخنگوی دولت موقت در رسانه‌ها منتشر شده بود. داشتم گزارش‌های تصویری مراسم تشییع را نگاه می‌کردم که ناگهان عکسی توجهم را جلب کرد. ابتدا گمان کردم اشتباه می‌کنم، اما نه اشتباهی در کار نبود. خودش بود؛ دکتر حبیب‌الله پیمان. همان سیاستمداری که در نشریه امت و در نقد دولت مهدی بازرگان تیتر بزرگ زد: لیبرالیسم؛ جاده صاف‌کن امپریالیسم.\nتعجب کردم چطور می‌شود دبیر کل جنبش مسلمانان مبارز که رادیکالی‌ترین انتقادات را نسبت به دولت موقت و به ویژه عباس امیرانتظام در ماجرای انتشار اسناد سفارت امریکا داشته، زیر تابوت سخنگوی دولت موقت را بگیرد و او را تا لحظه تشییع مشایعت کند؟ پرسش‌هایی از این دست یک به یک رژه می‌رفتند در ذهنم تا اینکه مردادماه سال گذشته فرصت گپ‌وگفت با ایشان فراهم شد. همان ابتدای سلام و علیک از حبیب‌الله پیمان پرسیدم چرا نسل شما اینقدر دچار تغییر شده؟ خندید و بی‌هیچ مکثی گفت: همه چیز و همه کس تغییر کرده، ما هم تغییر کرده‌ایم.\nاعتراف و اقرار به تغییر بهانه خوبی بود برای اینکه بفهمم این سیاستمدار ۸۴ ساله اصالتاً شیرازی که در صدر انقلاب، برو و بیایی در میدان سیاست ایران داشته به واقع چقدر تغییر کرده است. همین بود که از هر دری از او سئوال پرسیدم و دکتر پیمان به پرسش‌ها پاسخ داد و ابایی از اقرار به برخی اشتباهاتش و تغییراتی که کرده نداشت.\nمتن زیر مشروح کامل گفت‌وگوی «اعتمادآنلاین» با حبیب‌الله پیمان از اعضای مؤسس و دبیرکل «جنبش مسلمانان مبارز» است.\n*آقای دکتر حبیب‌الله پیمان، سیاستمداری که فکر می‌کنم الان ۸۳ ساله باشد. درست است؟\n*وقتی کارنامه سیاسی شما را نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که گویا از ۱۱ سالگی...\nاز ۱۴ سالگی.\n*بله از ۱۴ سالگی! من نمی‌دانم در آن سنین از کدام در و دروازه‌ای وارد دنیای سیاست شدید؛ شاید این اتفاق از طریق نسبتی که با پدرتان داشتید، رخ داد و ابوی شما باعث شد به فعالیت‌های سیاسی علاقه‌مند شوید و از دریچه حزب توده ورود کنید؟ اوج بلوغ سیاسی شما را باید در صدر انقلاب جست‌وجو کرد؛ دورانی که زمان زیادی از آن می‌گذرد. به قولی «ای صوفی شراب آن‌گه شود صاف/ که در شیشه بماند اربعینی» که این تعبیر «اربعین» به نسل سوم انقلاب برمی‌گردد.\nاین در حالی است که چنین موضوعی را هر چقدر بررسی و ارزیابی می‌کنیم، متوجه می‌شویم مساله برای ما (نسل سوم انقلاب) خیلی شفاف نیست. البته روایت‌ها خیلی دور از انقلاب نیست و نیز راویان دست‌اول کم نیستند. تعداد زیادی از راویان حضور ندارند، اما به هر ترتیب راویانی (مثل حبیب‌الله پیمان) هستند که در بطن سیاست و مبارزات و در دل کوران حوادث بوده‌اند. وقتی تاریخ را نگاه می‌کنیم یا به عقب برمی‌گردیم، می‌بینیم که شما قبلاً خیلی فعال‌تر بودید. نسل شما نسل پررنگی است ولی هرچه جلوتر می‌رویم کمرنگ و کمرنگ‌تر از همیشه می‌شود؛ می‌بینیم کسانی که در صدر انقلاب، در بطن سیاست بوده‌اند، در ۴۰ سالگی انقلاب در کنج سیاست هستند و عملاً حضوری ندارند. جماعت خاصی را از متن سیاست و متن قدرت کنار گذاشته‌اند. این احساس وجود دارد که حضرت عالی حاشیه‌نشینی سیاست را به متن‌نشینی سیاست ترجیح داده‌اید. اخیراً مقاله‌ای از شما در روزنامه «متن» مطالعه کردم که رهبر جریان امتی‌ها بوده‌اید.\nاتفاقی به تازگی رخ داد که باعث شد این موضوع در ذهنم بیشتر مورد توجه قرار گیرد. مساله اول اینکه در نشریه متن با تیتر درشتی نوشته شده بود: «لیبرالیسم جاده‌صاف‌کن امپریالیسم!» دومین مساله این بود که شما در مراسم تشییع «عباس امیرانتظام» شرکت می‌کنید. من به عنوان نماینده‌ای از نسل سوم انقلاب، آن مجادله‌ها و منازعات کلامی و سیاسی و اختلاف سلیقه‌ها و کشمکش‌های سیاسی را چطور باید تفسیر کنم؟ آیا گذر زمان تغییراتی ایجاد کرده است؟ عباس امیرانتظام تغییر کرد؟ دکتر حبیب‌الله پیمان تغییر کرد؟ یا شاید نسل شما در حال تغییر است؟ می‌خواهم بحث را از اینجا شروع کنیم که به این نکته برسم: ما نسل سومی‌ها، چهارمی‌ها و... در بدو تولد چه میراثی را از شما تحویل می‌گیریم و چه بار روی زمین‌مانده‌ای را باید از شما بر دوش بگیریم تا برای ملت، کشور، نظام سیاسی و آینده خودش مفید باشد؟ آیا شما با مجموعه این تناقض‌ها و پارادوکس‌ها موافق هستید؟\nیک بار دیگر مورد آخر را بفرمایید.\n*آیا شما این پارادوکس‌ها را قبول دارید؟\n*اینکه تغییر کرده‌اید؟\nدر اینکه تغییر کرده‌ایم، تردیدی نیست. همه کس و همه چیز تغییر کرده‌اند و ما هم تغییر کرده‌ایم. همه چیز در حال تغییر است. در این موضوع تردیدی نیست و اگر کسی بخواهد انکار کند، چنین به نظر می‌رسد که شاید واقعیت را ندیده است. اما درباره تغییر باید گفت در عین اینکه عناصر تغییر می‌کنند، این تغییر به معنای گسست نیست؛ بدان معناست که جهان و جوامع در حال تغییر هستند ولی در عین حال پیوندهایی با تاریخ خودشان دارند و عناصری ماندگار در سنت‌ها زیست زندگی، هم در طبیعت و هم در جامعه انسانی، است.\nحتی طبیعت هم عوض می‌شود. موجودات مرتب تغییر کرده‌اند و متحول شده‌اند. مثلاً پرندگان هنوز این اصل را که باید لانه‌ای بسازند و در آن لانه زندگی کنند و نسل جدید را برای مدتی پرورش دهند تا بتواند مستقل شود، رعایت می‌کنند و سایر حیوانات و موجودات و انسان‌ها نیز چنین هستند.\nالبته ممکن است شکل لانه و خانه عوض شده باشد، اما اصل اینکه مسئولیت پرورش نسل خودش، تا زمانی که مستقل نشود و نتواند روی پای خودش بایستد بر عهده نسل قبلی، یعنی پدر و مادر آن گونه از موجودات است، همچنان حفظ شده. می‌خواهم بگویم یک عناصری وجود دارد که ثابت می‌ماند.\nما باید ببینیم با تغییراتی که یک فرد یا یک جامعه در طول زندگی و عمر خود دچار می‌شود، می‌تواند همان «من» گذشته را از «من» الان تفکیک کند. اگر امروز می‌گویم «من» چنین کاری را در گذشته انجام دادم، من‌ی که نسبتی با دیروز ندارم، اساساً چرا باید بگویم که «من» این کار را انجام دادم؟ اگر چنین باشد، باید بگویم نه «من» بلکه «او» این کار را کرده است.\n*«حبیب‌الله پیمان» امروز با «حبیب‌الله پیمان» گذشته چه سنخیتی دارد؟ آیا می‌توان چنین برداشتی داشت که «حبیب‌الله پیمان» مرداد ۹۷ از «حبیب‌الله پیمان» سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰ عبور کرده است؟\nبله، هم عوض شده و هم همان است. این مساله در ظاهر شاید یک جمع تضاد باشد ولی تضاد نیست، بلکه یک تفاوت «درون ماندگار» یا «درون بود» است. این بدان معناست که وقتی شما می‌گویید «من»، می‌توانید این موضوع را بر اساس تجارب «درون شهود» شهادت بدهید؛ برای مثال در مورد خاطرات ۲۰ سال قبل می‌گویید که «من» کردم. این «من» در شما تداوم دارد که همچنان این فاعلیت را به خودتان نسبت می‌دهید.\n*این نکته‌ای که شما به آن اشاره کردید، «من» مفرد است. موضوع «من» مفرد را چگونه تعریف می‌کنید؟\nاجازه بدهید اول «من» را به صورت فردی و مفرد بررسی کنیم؛ فاعلی ۲۰ سال پیش کاری کرده است و امروز حاضر نیست آن کار را تکرار کند، با این حال می‌گوید که «من» آن کار را انجام دادم ولی «من» امروز آن کار را تکرار نمی‌کنم. این بدان معناست که شما یک «چیز» را ثابت نگه داشته‌اید و آن «چیز» همین «من» بودن خودتان است.\nانگار چنین است که جدا از آن کسی که کاری انجام می‌دهد و در ذات شماست به عنوان «من» عمل‌کننده، یک «من» هست که تصمیم‌گیری می‌کند چه کاری انجام بدهد. و آن «من» که تصمیم‌گیری می‌کند، می‌گوید «من» آن روز چنان کاری را انجام دادم و امروز بر اساس جمع‌بندی‌هایی که داشته‌ام همان کار را انجام نمی‌دهم. هرچند «من» همان «من» است؛ این یعنی ذهنم، تصمیماتم و چشم‌اندازم تغییر کرده است.\n*آقای پیمان، برای اینکه مخاطبان ما هم بهتر بتوانند این «من درون» و این «من»ی را که تسلسل تاریخی داشته و به سوی «من» امروز رفته بهتر تحلیل کنند، تفاوتی از این مختصات را برای ما مثال بزنید تا از حالت انتزاعی خارج شود. برای مثال عرض می‌کنم که دکتر پیمان با جریان لیبرال مخالف بوده و در همین زمینه به امام خمینی(ره) نامه می‌نویسد و هشدار می‌دهد که اگر کار به بازرگان و هم‌دستان و همکاران او واگذار شود، چنین اتفاقاتی را برای نتایج آن پیش‌بینی می‌کنم. آیا اگر امروز نیز به گذشته برگردیم، همان تیتر درشت را می‌زنید؟\nخیر. این کار را نخواهم کرد. اگر شما می‌خواهید بدانید که آن «من» چه بود که ثابت است و بر اساس چه معیاری آن کار را انجام داده است...\nهمچنان به اصول آزادی، برابری، سوسیالیسم و دموکراسی پایبندم/ اشتباه کردم که تصور کردم دولت مهندس بازرگان مزاحم است\n*این دگردیسی را برای ما تعریف کنید تا بتوانیم آن را تحلیل کنیم.\nشما در تصمیم‌گیری‌ها یا کنش‌ها، رفتاری انجام می‌دهید. این موضوع مشمول دو بخش می‌شود. اول اینکه شما برای چه و چرا و برای چه ارزش‌هایی چنان یا چنین کاری می‌کنید. من وقتی آن نامه را بر اساس معیاری نوشتم یا مثلاً لیبرالیسم آن زمان در قالب یک جریان را نقد کردم فکر می‌کردم که آن معیار درست است و آن جریان دارای این معیار نیست.\nآن معیار برای من به عنوان مثال دموکراسی، برابری، عدالت، آزادی و... بود که فکر می‌کردم آن جریان در این قالب نمی‌تواند این معیارها را داشته باشد. بنابراین اصل این است، اما آنچه می‌تواند عوض شده باشد این است که آیا آن جریان مصداق همان مساله بوده که نمی‌توانست این معیارها را اجرایی کند؟ دوم آنکه آیا آن زمان این جریان می‌توانست جلوی تحقق این معیارها را بگیرد یا اساساً تحقق‌پذیر بود؟ در مجموع می‌خواهم بگویم این تصمیم‌گیری «من» برای گشودن آزادی و تحقق برابری آن جریان را مزاحم تلقی می‌کند، بر مبانی‌ای انجام گرفت که آن معیار همچنان بر سر جای خودش است.\nمن همچنان به اصول آزادی، برابری، سوسیالیسم و دموکراسی پایبندم و امروز هم دنبال آن هستم. اما امروز به این مساله رسیده‌ام که آن زمان به اشتباه تصور می‌کردم دولت مهندس بازرگان مزاحم است. بنابراین باید بگویم که دولت مهندس بازرگان حتی با بینش لیبرال-سیاسی‌ای که پیش گرفته بود، مانع این مسائل یعنی آزادی، برابری و... نبود و اصلاً مزاحم تلقی نمی‌شد.\nاین در حالی است که من تصور می‌کردم اینها (دولت مهندس بازرگان) می‌آیند و با بینشی که داشتند (لیبرالیسم) سد راه تحقق آزادی و برابری و حتی سوسیالیسم می‌شوند. اما چرا به این اشتباه پی بردم؟ چون در واقعیت دیدم که مهندس بازرگان در درجه اول یک لیبرال سیاسی است که به این مساله اشکالی وارد نیست، چون ایشان یک لیبرال دموکرات بودند که اتفاق خوبی است. نکته دوم این است که مهندس بازرگان اگرچه به لحاظ اقتصادی لیبرال بود ولی «ملی‌گرا» است و آن زمان اقتصاد ملی با بورژوازی ملی برای ما به مراتب مهم‌تر از بورژوازی کل بود. ما باید همان زمان به این نکات توجه می‌کردیم.\nسومین نکته این بود که باید چنین مساله‌ای را بیشتر بررسی می‌کردیم که اساساً آنها (دولت مهندس بازرگان) فرصت و امکان این را داشتند که در آن مدت‌زمان تغییرات کلی و اساسی در ساختار ایجاد کنند؟ امروز فهمیدیم که آنان (دولت مهندس بازرگان) اصلاً فرصت و امکان چنین کاری را نداشتند.\nما باید به این مساله توجه می‌کردیم که آنان حتی فرصت حل مسائل اولیه را هم پیدا نخواهند کرد، چون مزاحمت و موانع زیادی پیش روی‌شان بود. بنابراین سه مانع اصلی وجود داشت که ما این موانع را نادیده گرفتیم و فکر می‌کردیم این جریان لیبرالی می‌تواند جلوی سوسیالیستی شدن جامعه را بگیرد. این اشتباهاتی بود که آن زمان مرتکب شدیم.\n*به قولی «فرض محال، محال نیست!» اگر زمان به عقب برگردد...\nقطعاً این کار را انجام نمی‌دهم.\nلیبرالیسم در بنیادهای خود هیچ اشکالی برای ما نداشت\n*اگر آقای پیمان بخواهد بینش، روش، کنش و حتی نگارش آن مقاله خود را اصلاح کند، چه کارهایی را دوباره تکرار نخواهد کرد؟\nشاید مصاحبه مرا با نشریه «ایران فردا» مطالعه کرده باشید. آن گفت‌وگو دقیقاً پاسخ همین سوال شماست. من در «ایران فردا» گفتم اعتقاد ما به عنوان یک «رادیکال»، «رادیکالیسم» با حفظ بنیادهای لیبرالیسم بود؛ این بدان معناست که لیبرالیسم در بنیادهای خودش هیچ اشکالی برای ما نداشته، چون اساساً سوسیالیسم بر بنیادهای لیبرالیسم بنا شد.\nاز آنجا که بورژوازی آن بنیادها را تخریب کرد و دنبال نکرد، در کنار آن مفاهیم آزادی، برابری و برادری (شعار انقلاب فرانسه) بود. اما وقتی که بورژوازی آمد و لیبرالیسم را به خدمت گرفت، «برادری» و «برابری» را کنار گذاشت و حتی «آزادی» را در مفهوم بورژوازی خودش تعریف کرد.\nبر همین اساس بود که «سوسیالیسم» برای ادامه همان پروژه «لیبرالیسم» ضرورت پیدا کرد. من معتقدم باید همان زمان به این مسائل فکر می‌کردیم که نباید لیبرالیسم را «جاده‌صاف‌کن امپرالیسم» بنویسیم، چون بنیادهای لیبرالیسم همان بنیادهایی است که ما به آن اعتقاد داریم.\nما با «لیبرالیسم سرمایه‌داری» مساله داریم. این در حالی است که دولت مهندس بازرگان در آن شرایط (اوایل انقلاب) اصلاً چنین وضعیتی (لیبرالیسم سرمایه‌داری) نداشتند که بتواند به عنوان یک «لیبرال»ی که «سرمایه‌دار» است، جلوی «عدالت اجتماعی» را بگیرد. بنابراین اگر به آن روز بازگردیم، آن شعار (لیبرالیسم جاده‌صاف‌کن امپرالیسم) را نخواهیم داد.\n*آقای دکتر به پرسش اول برمی‌گردیم. برای شخصی چون آقای «عباس امیرانتظام» در یک فضا و شرایطی، اتفاقاتی رخ می‌دهد. دانشجویان خط امام(ره) در آن زمان سفارت آمریکا را اشغال می‌کنند. اسنادی بازیابی و در نهایت این نتیجه حاصل شد که ایشان (عباس امیرانتظام) بدون اطلاع و هماهنگی با دولت موقت (دولت بازرگان) اطلاعات و اسرار نظام را در اختیار آمریکایی‌ها قرار داده است.\nهمان زمان برخی چهره‌های «ملی‌مذهبی» از ایشان (امیرانتظام) اعلام برائت می‌کنند. برخی در این‌باره سکوت می‌کنند اما در مقابل، جریان‌هایی مثل جریان شما و مشخصاً شخص شما به صورت جدی موضوع آقای امیرانتظام را پیگیری و حتی پیشنهاد «اشد مجازات» را مطرح کردید. این واقعیت دارد؟\nخیر. واقعیت ندارد. ما در این‌باره اولاً به هیچ وجه قبول نکردیم که ایشان (امیرانتظام) جاسوسی کرده است. در جریان ارتباطات «نهضت آزادی» با سفارتخانه بودیم و می‌دانستیم که آنان فقط برای تماس می‌روند، قبل از انقلاب هم چنین کارهایی می‌کردند و هیچ‌وقت ابایی نداشتند. آنها می‌خواستند دولت آمریکا را آگاه کنند که شاه با این استبداد نمی‌تواند در ایران ثبات برقرار کند و این موضوع در نهایت به نفع «حزب توده» تمام می‌شود و «کمونیست‌ها» برنده خواهند شد.\nبنابراین آنان (نهضت آزادی) با حسن‌نیت به سفارتخانه‌ها می‌رفتند و هیچ قصد سوئی نداشتند. ما در این موضوع هیچ‌وقت تردید نکردیم. همان زمان هم برایمان روشن بود آقای امیرانتظام که با آقای مهندس بازرگان کار می‌کرد، در همان چارچوب ارتباطاتی داشته است. اما طبق آنچه در آن مقاله آمده و ایشان (امیرانتظام) هم به آن اشاره کرده، هیچ‌وقت این مساله عنوان نشده که «کار خوبی کردید که ایشان را گرفتید» یا «با این آقا چنین برخوردی داشته باشید و او را محاکمه کنید».\nفقط و فقط در یک مقاله آمده است که «جریان لیبرال‌ها از نظر فکری همیشه با مسائل جامعه مشکل داشتند که این مشکلات می‌توانست منجر به انحراف شود». این مثل همان بحث «انحراف انقلاب» است که ما درباره آن مقاله نوشتیم.\nهمان اندازه که به بازرگان انتقاد داشتیم، حزب جمهوری اسلامی را نقد کردیم/ اولین حملات سخت و فیزیکی را سپاه و حزب جمهوری اسلامی علیه ما کلید زدند\n*شما به دنبال حذف عناصر لیبرالی بودید که در دولت وقت (دولت مهندس بازرگان) حضور داشتند، یا نه؟\nبله بودیم. ما آن زمان اعتقاد داشتیم که این دولت لیبرال نمی‌تواند اهداف انقلاب اسلامی را محقق کند. البته ما جریان مقابل آن را هم نقد می‌کردیم. یادتان باشد ما «حزب جمهوری اسلامی» را با همان معیاری که دولت مهندس بازرگان را نقد کردیم مورد انتقاد قرار دادیم.\nما بر اساس همین موضوع رفتیم و راه سوم را گشودیم. چنین نبود که به دولت انتقاد داشته باشیم و بگوییم نمی‌تواند اهداف انقلاب را محقق کند، ولی جریان مقابل او می‌تواند. بدانید که اولین حملات سخت و فیزیکی به ما از جانب «حزب جمهوری اسلامی» و «سپاه» اتفاق افتاد.\nروزنامه «جمهوری اسلامی» منتسب به ارگان «حزب جمهوری اسلامی» همان ابتدا و حتی قبل از انتخابات مجلس خبرگان رهبری، سلسله مقالاتی را علیه ما نوشت که این مقالات ادامه داشت. آن روزنامه در آن مقالات هرچه خواست به ما نسبت داد که اگر بخواهید بعداً به تفصیل برای شما توضیح خواهم داد. علاوه بر این نیز، سپاه بیانیه صادر کرد و ما را به عنوان «منافق» و «التقاطی» محکوم کرد.\n*در این میان یک پرانتز باز کنیم؛ قبل از آنکه این اتفاقات رخ بدهد، از شما دعوت می‌شود تا عضو «حزب جمهوری اسلامی» شوید. همچنین قبل از برگزاری انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی، به شما نامزدی هیات‌های موتلفه را پیشنهاد دادند. همین‌طور به شما پیشنهاد نامزدی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و نیز سپاه از حوزه انتخابیه شیراز ارائه می‌شود.\nاما شما این پیشنهادها را قبول نمی‌کنید. فکر می‌کنم شما بعداً ائتلافی را به رهبری دکتر سامی تشکیل دادید. چند گروه در این ائتلاف از جمله «جاما»، «جنبش آقای حبیب‌الله عاشوری» و همین‌طور چهره‌هایی مثل «آقای سیدجوادی» شرکت داشتند.\nدر آن لیستی که تدوین کردید اسامی ویژه‌ای مثل حضرت‌عالی، دکتر سامی، مهدی ابریشمچی، مسعود رجوی و... به چشم می‌خورد. اما آن لیست رای نمی‌آورد و درباره آن حتی روایاتی وجود دارد که به شما پیشنهادهایی برای قبول یک موقعیت دولتی ارائه شد. گویا «استانداری فارس» به شما پیشنهاد شد و شنیده شد که در وزارت جهاد کشاورزی نیز سمتی به شما پیشنهاد دادند. اما هیچ‌کدام از این پیشنهادها را نپذیرفتید.\nاینجا دو سوال مطرح می‌شود. اول اینکه شما به دولت موقت ورود نکردید و حتی پیشنهادهایی را که از طرف مرحوم بازرگان شد قبول نکردید تا «انگ» لیبرال بودن به شما وارد نشود و بابت آن هزینه ندهید. دوم اینکه شما در میان فرمایش‌های خودتان چند بار از واژه «رادیکال» استفاده کردید. این تصور برای من ساخته شد که قائل به این هستید که شما یک جریان رادیکال بودید و رادیکالی فکر می‌کردید.\nمن هرچه گشتم تا ببینم که کنش رادیکالی شما کجا بوده، مصداقی را نیافتم. فکر می‌کنم که شاید شما بینش رادیکال داشتید، ولی کنش رادیکالی نداشتید. مخصوصاً در «جنبش مسلمانان مبارز» میانه ایستاده بودید که شاید نمود عینی همان «خط سومی» باشد که پیشتر به آن اشاره کردید. اما در این مقطعی که مجبور می‌شوید موضع خود را صریح اعلام کنید، سمپات شما و بخشی از هواداران که کنشگری رادیکالی داشتند و بی‌عملی شما را در حوزه رادیکالی می‌دیدند، به سازمان پیوستند.\nجریان جدیدی از نیروهای شما که تفکر رادیکالی داشتند اما کنش رادیکالی نداشتند، جریان دانشجویان خط امام(ره) را تشکیل دادند. «امت» شما که سمپات و نشریه شما بود، بعد از مدتی به زعم برخی «کساد» شد و خاصیت «جنبش مسلمانان مبارز» با ریزش نیروهایش از بین رفت. آیا با این موضوع موافق هستید؟\nاصلاً چنین نیست. ابداً قبول ندارم. اول اینکه من نمی‌دانم تعریف خودتان از «رادیکال» را از کجا آوردید و چه تعریفی برای «رادیکالیسم» دارید که «رادیکالیسم» را در این دیدید که اگر مثلاً ما...\n*رادیکالیسم به معنای آن اتفاقی که چند ماه قبل از سال ۱۳۶۰ (خرداد ۶۰) رخ می‌دهد و طی آن آقای حبیب‌الله پیمان به شدت از سازمان فاصله می‌گیرد و مواضع جدی اتخاذ می‌کند.\nاینکه نفی رادیکالیسم است. این بدان معناست که حمایت از سازمان، رادیکالیسم است. آن زمان هر کسی که «برانداز» می‌شد رادیکال بود، اما من این را قبول ندارم. این تعریف اصلاً درست نیست.\nرادیکالیسم مشمول تغییرات اجتماعی می‌شود\n*اقدام سازمان اصلاً رادیکالی نبود؟\nاصلاً رادیکالی به این مفهوم نبود.\n*حتی اینکه دست به اسلحه بردند...\n*منظور تغییر فاز نظامی آنان است.\nرادیکالیسم در تعریف تئوری خودش به معنای اهمیت دادن به تغییرات بنیادی اجتماعی است. فعلاً به حوزه سیاست مربوط نیست. شما وقتی می‌خواهید در مناسبات مالکانه- به عنوان مهم‌ترین مناسبات- مالکیت خصوصی را در وسایل جمعی، اجتماعی کنید، یک کنش رادیکال مرتکب شده‌اید؛\nبرای مثال وقتی بخواهید قدرت سیاسی‌ای را که در یک فرد یا یک گروه نخبه متمرکز است به جامعه برگردانید و به کل جامعه این قدرت را منتقل و دموکراسی مستقیم ایجاد کنید، مرتکب یک کنش رادیکالی شده‌اید. رادیکالیسم تغییرات اجتماعی را مشمول می‌شود.\nدست به اسلحه شدن، لزوماً رادیکالی نیست\n*آیا در بحث کنش سیاسی شما...\nممکن است یک گروه علیه حکومتی دست به اسلحه ببرد و این اقدام اصلاً از نظر بینش رادیکال نباشد. مگر همه جریان‌ها که قدرت را از یکدیگر با کودتا، انقلاب و جنگ چریکی می‌گیرند، به لحاظ اجتماعی رادیکال هستند؟ مگر تغییرات بنیادی در جامعه ایجاد می‌کنند؟ ما به لحاظ تغییرات اجتماعی همان زمان هم رادیکال بودیم.\n*شما با این علم تعبیر «رادیکال» را قبول می‌کنید که تغییرات اجتماعی رخ بدهد؟\nما اصلاً سازمان را قبول نداشتیم/ از قبل انقلاب با مجاهدین خلق مرزبندی داشتیم اما سازمان را در درون جامعه انقلابی تعریف می‌کردیم\n*شما در تعریف «رادیکال»، بحث تغییرات سیاسی و امنیتی در بستر جامعه را قبول ندارید؟\nما تغییرات سطح بالا را روبنا و سطحی می‌بینیم. تغییرات در حوزه سیاست که چیزی را تعیین نمی‌کند. گروه‌های انقلابی آمده‌اند و به کرات کارهایی انجام داده‌اند و هیچ‌کسی...\n*چرا شما در بیانیه‌های خودتان از سازمان فاصله گرفتید؟\nچون ما اصلاً سازمان را قبول نداشتیم. ما سازمان را به عنوان تشکیلاتی که به سبب بینش خود جریان را رهبری کند، بنا بر دلایلی که داشتیم، قبول نداشتیم. البته اگر بخواهید دلایل خودمان را برای شما توضیح می‌دهم. ما از قبل انقلاب با آنان مرزبندی داشتیم، اما سازمان را در درون جامعه انقلابی تعریف می‌کردیم.\n*شما حتی جایی «سپاه»، «حزب موتلفه اسلامی» و «حزب جمهوری اسلامی» را قبول نمی‌کنید اما سازمان را می‌پذیرید.\nبله. اما اگر ما با سازمان یکی بودیم، قبل از انقلاب و در زمان پیروزی انقلاب اسلامی موجودیت جنبش (جنبش مسلمانان مبارز) را اعلام نمی‌کردیم. ما به خاطر همین تصمیم زمانی جنبش ایجاد کردیم که فقط منحصر به دوران قبل از انقلاب باشد تا از این طریق بتوانیم مبارزات را پس از افت‌هایی که کرده بود مجدداً تقویت کنیم.\nدر آن دوران ضربه‌هایی به سازمان مجاهدین و امثالهم وارد شده بود و همه دچار یک بحرانی شده بودند. ما در این دوران جنبش را ایجاد کردیم اما با این وجود قصد داشتیم اگر سازمان بعد از انشعاب «مارکسیستی» در بنیادهای فکری خودش تجدید نظر کند و عواملی را که این تناقض‌ها را ایجاد کرده بود برطرف کند، با آنان یکی بشویم.\nمن به مسعود رجوی گفتم که قطعاً شکست خواهید خورد/ با سازمان مجاهدین خلق هرچند بسیار همسو بودیم، اما اختلاف نظر فکری داشتیم/ اعتقاد داشتیم که سازمان باید در خانواده انقلاب باشند و بمانند/ به آنان پیشنهاد دادیم که بیاییم همگی «یکی» شویم و یک «سازمان ملی» تشکیل دهیم/ آنان رفتند «جنبش ملی مجاهدین» را ساختند/ در پاریس به امام پیشنهاد دادم که مجاهدین خلق در شورای انقلاب نماینده داشته باشد/ زمانی که رویکرد سازمان مجاهدین خلق، براندازی جدی شد، به آنان اعلام کردیم که ما بنای درافتادن با این نظام را نداریم\n*آقای دکتر، این موضوع به دلیل آن نبود که تمایلات چپ‌گونه و همچنین دغدغه‌های گفتمانی جامعه در آن عصر آرمان‌های چپ‌گرایانه بود؟ ما در آن دوره شاهد هستیم که هر تفکر چپی و هر دیدگاه اینچنینی، مورد استقبال قرار می‌گرفت.\nاین اتفاقات شاید از دو جنبه برای شما مهم بود. اول آنکه دشمن مشترک، وحدت ایجاد می‌کند. شما جریان سیاسی مقابل خودتان را به لحاظ نظری، «حزب جمهوری اسلامی» و شاید «مرتجع» می‌دانستید یا شاید به «تمامیت‌خواهی» آنان اعتراض و انتقاد داشتید.\nاین بدان معناست که رقبای سیاسی خودتان را چنین تعریف کرده بودید که آنان مخالفان و مانع اصلی عملیاتی شدن بینش سیاسی شما هستند. از طرف دیگر نیز مرزبندی‌های شما با سازمان (سازمان مجاهدین خلق) و... قرابت بیشتری داشت.\nاین‌طور نیست. موضوع واضح است. اطلاعات شما ناقص است و بسیاری از این اطلاعات را از خیلی جاها به صورت جسته‌گریخته گرفته‌اید. ما با سازمان (سازمان مجاهدین خلق) اختلاف نظر فکری داشتیم، هرچند همسویی فراوان داشتیم. بر همین اساس نیز بعد از انقلاب به آنان پیشنهاد دادیم بیاییم همگی «یکی» شویم و یک «سازمان ملی» تشکیل بدهیم که آنان همان زمان چنین برداشتی را تحت عنوان «جنبش ملی مجاهدین» مطرح کردند. این پیشنهاد قبل از این اتفاقات داده شد.\nمن شخصاً نزد آنان رفتم و پیشنهاد دادم که شما (سازمان مجاهدین خلق) با ما و سایر گروه‌های چپ یک جنبش وسیع‌تر یا به تعبیری «ملی» تشکیل بدهیم. اما ایشان رفتند و قبل از آنکه صحبت‌ها را به صورت جدی‌تر دنبال کنیم، فردای همان روز بحث جنبش ملی مجاهدین را مطرح کردند (از این موضوع بگذریم).\nما بعد از این اتفاقات و با وجود این موضوعات در انتخابات خبرگان، با همه از جمله سازمان ائتلاف کردیم. اعتقاد داشتیم که آنان (سازمان مجاهدین خلق) باید در خانواده انقلاب باشند و بمانند. من حتی در شورای انقلاب پیشنهاد دادم که باید نماینده سازمان نیز حضور پیدا کند.\nمن این پیشنهاد را هم در پاریس به امام(ره) گفتم و هم در پیشنهاد کتبی به شورای انقلاب ارائه کردم. ما حتی علاوه بر سازمان مجاهدین نظرمان این بود که «فداییان اسلام» و اقوام- همچون «کردها»- نیز حضور داشته باشند.\nبنابراین ما هیچ جهتی با آنان نداشتیم. اما بعداً زمانی رسید که رویکرد براندازی آنان جدی شد. ما همان زمان به آنان (سازمان مجاهدین خلق) اعلام کردیم که ما بنای درافتادن با این نظام (جمهوری اسلامی) را نداریم. به آنان گفتیم که از نظر راهبردی اعتقادی به این کار شما نداریم.\nشما باید به مبارزه سیاسی خودتان ادامه بدهید و این مبارزه را در جامعه داشته باشید. اجازه بدهید این فضا تداوم پیدا کند. شما می‌توانید با مردم کار کنید، تشکیلات خودتان را دایر کنید تا ببینیم در آینده چه کاری می‌توان انجام داد.\nما با موضع «درگیری» و «براندازی» و «آنتاگونیستی» آنان (سازمان مجاهدین خلق) نسبت به نظام (جمهوری اسلامی) مخالف بودیم و بارها این مساله را اعلام کردیم و به آنان گفتیم که این مبارزه محکوم به شکست است و شما بستر فعالیت‌های خودتان را از دست می‌دهید.\nمن به مسعود رجوی بارها گفتم شماً قطعا شکست خواهید خورد و اگر همه هم با شما همکاری کنند، باز شکست شما قطعی است و این کار سرانجامی نخواهد داشت.\nهمه ما در جامعه به یک بستر نیمه دموکراتیک نیاز داریم تا بتوانیم با مردم گفت‌وگو و صحبت کنیم. ما الان می‌توانیم در جامعه همین‌طور به مساجد برویم و سخنرانی کنیم و حرف بزنیم.\nمن به رجوی گفتم با این کار فضاها بسته می‌شود. همان زمان گفتم که ما امروز در کارخانه‌ها راه داریم. می‌توانیم به روستاها برویم. ما امروز نشریه داریم و شما هم نشریه دارید. من به مسعود رجوی گفتم با کاری که شما می‌خواهید انجام بدهید تمامی این راه‌ها و نشریات بسته خواهند شد.\nحالا چه چیزی به دست می‌آورید؟ آیا قدرت به دست می‌آورید؟ به او گفتم شما دچار توهم هستید. گفتم شما روی خودتان غلط حساب می‌کنید. چنین چیزی نمی‌تواند برابر آن بهمن مقاومت کند و شما با این کار اندک فرصت دموکراتیک را از دست خودتان و دیگران می‌گیرید.\nما همان زمان با این اقدامات مخالف بودیم. حتی در همان دوره ائتلافی که با سازمان مجاهدین خلق داشتیم، این گفت‌وگوها جدی‌تر شد. من همان زمان متوجه شدم که آنان (سازمان مجاهدین خلق) به هیچ‌وجه حاضر نیستند در این راهبرد خودشان- اصلاً اینجا بحث مسائل بنیادی مطرح نیست- تجدید نظر کنند.\nاگر سازمان مجاهدین خلق پیروز می‌شد، شبیه به جریاناتی در کامبوج رفتار می‌کرد/ آنان برای غیرخودشان اصلاً جایگاهی قائل نمی‌شدند/ دست به اسلحه بردند، از آنان جدا شدیم\n*اشتراکات شما با سازمان مجاهدین خلق چه بود که شما را به اینجا رساند تا با سازمان ائتلاف کنید؟\nآنان «سوسیالیسم» و به لحاظ اعتقادی «عدالت‌خواه» بودند. آنان «دموکراسی» را قبول داشتند. ما اشتراکاتی در کلیات داشتیم (حالا اشتراکات ما در مبانی بماند). سازمان- به اصطلاح خودشان- نخبه‌گرا بود و به زعم خودشان، در میان سایر جریان‌ها پیشتاز بود و بر اساس همین دیدگاه بقیه را نسبت به خودشان پایین‌دست می‌دیدند.\nاین از جمله مشکلاتی بود که ما با سازمان داشتیم- پیش خودمان- نگران بودیم که این مشکلات در آینده نیز اثرگذار باشد. این بدان معناست که اگر آنان (سازمان مجاهدین خلق) پیروز می‌شدند، شبیه به جریاناتی در کامبوج یا هر جای دیگری رفتار می‌کردند. آنان فقط خودشان...\n*شبیه «خمرهای سرخ»؟\nشبیه آنان یا شاید تعدیل‌شده این نمونه. آنان (سازمان مجاهدین خلق) برای غیرخودشان اصلاً جایگاهی قائل نمی‌شدند. آنان می‌گفتند که ما نوک پیکان پیشتازی و تکامل هستیم. طبعاً کسی که خودش را نوک پیکان می‌داند درباره دیگران چنین تصوری دارد که از تاریخ عقب مانده‌اند و باید دنبال ما راه بیفتند.\n*چرا عضویت در شورای انقلاب را نپذیرفتید؟\nاجازه دهید ابتدا یک به یک موضوعات را پاسخ بدهیم. بنابراین نرفتن ما با آنان (سازمان مجاهدین خلق) به دلیل کلیت رویکرد رادیکال آنان نسبت به مسائل جامعه نبود. ما خودمان را از آنان جدا کردیم و دلیل کارمان راهبرد آنان در بحث «براندازی» بود؛ آنان قطعاً می‌خواستند دست به اسلحه ببرند که ناگزیر این اتفاق هم رخ داد. ما با این اتفاقات مخالف بودیم.\n*آیا از نیروهای شما افرادی به سازمان مجاهدین خلق ملحق شدند؟\nخیر. از زمانی که شرایط تغییر کرد و به لحاظ سیاسی یک قطب‌بندی به وجود آمد و به دفتر ما حملاتی صورت گرفت- آن زمان حملات زیادی به جنبش شد و نیروهای زیادی در شهرستان‌ها زمان فروش «امت» مورد حمله قرار گرفتند- تعدادی از نیروهای ما آمدند گفتند که ما هم مثل سازمان مجاهدین خلق مقاومت کنیم. ما اعتقاد نداشتیم که باید با نیروها درگیر شویم، اما ادامه این وضع- حمله به دفاتر- در نهایت باعث تعطیلی دفاتر ما شد.\nتعطیلی دفاتر سبب شد برخی از نیروها بگویند که پیشنهاد مقاومت درست بود و ما باید همان راه را می‌رفتیم. اما ما باز قبول نکردیم. چنین استدلالی داشتیم که مقاومت در این شرایط جواب نمی‌دهد. جمع کوچکی از همین نیروها که پیشنهاد مقاومت را مطرح کرده بودند، سرانجام تصمیم گرفتند به عراق- پس از آنکه اعضای سازمان مجاهدین رفتند- بروند.\nمن همان زمان بارها به آنان گفتم که شما اشتباه می‌کنید و حتی قادر نخواهید بود با آنان (سازمان مجاهدین خلق) بمانید. من تربیت آنان (جداشده‌های جنبش مسلمانان مبارز) را می‌دانستم؛ آنان افرادی بودند که مستقل تربیت شده بودند.\nهیچ یک از نیروهای ما به مجاهدین خلق ملحق نشده است/ نیروهای زیادی از سازمان به ما پیوستند\n*شاخص‌ترین چهره نیروهای جداشده جنبش چه کسی بود؟\nشما اسامی آنان را نمی‌دانید. آنان شاخص نبودند. کسانی که بیرون رفتند، اگرچه آن زمان فعال و دانشجویان فارغ‌التحصیل و پویایی بودند، اما نام‌شان را شما الان نمی‌دانید. ما با شناختی که از افراد درون‌سازمانی داشتیم و اینکه انضباط «لنینی» خیلی سختی در میان‌شان (جنبش مسلمانان مبارز) است، می‌دانستیم که آنان (جداشده‌های جنبش) نمی‌توانند هر موضوعی را چشم‌بسته بپذیرند.\nاما به هر حال آنان به بغداد رفتند. مدتی آنجا ماندند و به همان دلیلی که می‌دانستیم «مساله‌دار» شدند. چون نمی‌خواستند که چشم‌بسته اطاعت کنند. آنان سرانجام هم برای بیرون آمدن مجبور شدند یکی دو سال در قرنطینه بمانند و با هزاران سختی «صلیب سرخ» بیرون‌شان آورد. اینجا ما به طرف جمهوری هیچ‌کسی را نداشتیم. به یاد می‌آورم یک نفر پس از مدت کوتاهی که از ما فاصله گرفت پست گرفت.\nیک نفر دیگر هم که اتفاقاً شاخص بود بعداً رفت گرایش حوزوی پیدا کرد، بعد دور زد و دور زد و امروز به «لیبرال دموکراسی» خیلی قوی برگشته است، تفکری به شدت حوزوی دارد و اکنون فرد بسیار مترقی‌ای است.\nما کسی را نداریم که عضو حزب جمهوری اسلامی شده باشد. همچنین هیچ‌کسی از ما به مجاهدین انقلاب ملحق نشده است. این را یادتان باشد و بدانید که حتی یک نمونه هم پیدا نخواهید کرد و این خیلی مهم است. البته در مورد سازمان مجاهدین خلق موضوع متفاوت است؛ همان زمان که مجاهدین خلق در ایران بودند، نیروهای زیادی از آنان به ما پیوستند. دلیل الحاق این نیروها به ما همان مواضعی بود که داشتیم.\nآقای مطهری از همان ابتدا می‌گفتند که ما مارکسیسم‌زده هستیم\n*چرا پیشنهاد شورای انقلاب را قبول نکردید؟\nزمانی که شورای انقلاب به من پیشنهاد شد، اولاً از ابتدا من شرطی نگذاشتم، ثانیاً دلیل اصلی مخالفت، دیگران و آن طرفی‌ها بود. البته مشخص و روشن است که چه کسانی از ابتدا با من مخالف بودند. آقای مطهری از همان ابتدا می‌گفتند که ما «مارکسیسم‌زده» هستیم. ایشان این دید را نسبت به ما داشتند.\nآنها می‌گفتند که ما مارکسیسم‌زده هستیم.\nدولت موقت به من پیشنهاد استانداری خوزستان را داد/ اگر پیشنهاد را قبول می‌کردم، بهتر بود/ معتقد نبودم که از بالا می‌توان کاری انجام داد/ به اصرار آقای طالقانی به شورای انقلاب دعوت شدم\n*خودتان این را قبول داشتید؟\nما که الان وارد این بحث نمی‌شویم. اگر بخواهیم بحث کنیم همه صحبت‌ها نیمه‌کاره باقی می‌مانند. ما با اکثر چهره‌هایی چون آقایان هاشمی‌رفسنجانی و باهنر در مباحث فکری همکاری داشتیم و حتی کتاب‌های من (از جمله «مالکیت، کار و سرمایه در اسلام» و «فلسفه تاریخ» و...) را چاپ و تایید کردند- این اتفاقات مربوط به قبل از ماجرای انشعاب مارکسیستی سازمان مجاهدین خلق است-، اما بعد از آن اتفاقات -ماجرای انشعاب- همین آقایان آمدند و گفتند که این کتاب‌ها مارکسیستی است.\nاین نشان می‌داد که تاثیر اختلافات گسترده بوده است و آقایان (شهید مطهری، باهنر، هاشمی‌رفسنجانی و...) از ما فاصله گرفتند.\nخلاصه اینکه می‌خواهم بگویم از ابتدا در شورای انقلاب نبودم، اما بعداً آقای طالقانی می‌پرسند که چرا فلانی- من- نیست و به اصرار ایشان مرا دعوت می‌کنند. من همان زمان دعوت را پذیرفتم و به شورای انقلاب رفتم. البته شروطی را هم به شورای انقلاب ارائه کردم.\nیکی از شروطی که پیشنهاد داده بودم اصلاح ساختاری شورای انقلاب و یکی هم درباره «مصادره کارخانه‌ها» بود که جز کارخانه‌هایی که مالکان آن از کشور رفته‌اند مصادره‌ای انجام نشود تا «تولید» متوقف نشود. چون اینچنین نبود که برویم همه جا را بگیریم و هرج‌ومرج رخ دهد. شرط سوم من این بود که «اراضی شهری» از دست‌اندازی عناصر دور بماند و برای شهرها باشند، چون این نگرانی وجود داشت که چنین اتفاقی رقم زده شود.\nهمچنین یکی از شروط من این بود که دولت و شورای انقلاب «یکی» شوند، دولت مهندس بازرگان در شورای انقلاب باشد و گفت‌وگوها همین‌جا صورت بگیرد؛ حرف طرفین مطرح و شنیده شود و اختلافات از بین برود و دولت بتواند کارش را بهتر انجام بدهد. متاسفانه این اتفاق رخ نداد و بعدتر هم که اختلافات شدت گرفت من در شورای انقلاب بودم.\nخاطرم هست که یک بار به دلیل این اختلافات حتی به قم رفتیم. آقای خمینی می‌خواستند مشکل را اصلاح کنند. ایشان گفتند که من باز همان پیشنهاد- شرط من- را عنوان کردم.\nامام(ره) شرط مرا یادش بود. از این رو بخش ادغام شورای انقلاب و دولت عملیاتی شد ولی باقی شرط اجرایی نشد و عملاً شرط من سرانجامی نداشت. چند شرط دیگر هم داشتم. همان زمان آقای خمینی این شروط را پذیرفتند و گفتند که شروطی خوبی هستند و این شروط را به شورای انقلاب ارائه کنید.\nما هم این شروط را به شورای انقلاب بردیم. آن زمان بحث قانون اساسی مطرح بود. و آقای بهشتی ریاست شورای انقلاب را بر عهده داشت. آن موقع به من گفتند که این شروط بماند تا بحث قانون اساسی تمام شود، اما وقتی برای این شروط نماند، چراکه بعداً درگیری‌ها و مشغله‌ها بیشتر شد و عملاً فرصتی برای این شروط محقق نشد. بنابراین من به شورای انقلاب رفتم.\nاما درباره بحث پیشنهادها هم باید بگویم که آقای سیدجوادی در دولت موقت وزیر کشور بود. ایشان به من پیشنهاد استانداری خوزستان را دادند. دلیل این پیشنهاد هم آن بود که جنبش در آنجا- بین اعراب و اقوام فارس- خیلی نفوذ پیدا کرده بود. آن زمان گفته بودند که فلانی گزینه خوبی برای استانداری است و او را انتخاب کنید. ایشان (آقای سیدجوادی) هم آمدند و به من پیشنهاد استانداری خوزستان را دادند.\nرابطه من با ایشان و سایرین خوب بود. این‌طور نبود که چون دولت مهندس بازرگان را نقد می‌کردم، پس رابطه‌ای بین‌مان وجود نداشت. اما من پیشنهاد او را قبول نکردم و اعتقاد داشتم که در این شرایط نمی‌توان کاری کرد.\nمن واقعاً دوست داشتم که این پیشنهاد را قبول کنم و اصطلاحاً حرف ایشان را زمین نزنم، چون برایشان خیلی احترام قائل بودم. آقای سیدجوادی حتی حکم من را نوشته بودند. حکم مرا آوردند و گفتند که حکم تو را نوشتیم به خوزستان برو. گفتم آنجا دو قدرت بزرگ وجود دارد که من هیچ نفوذی در آنها ندارم. این دو قدرت بزرگ «سپاه» و «شرکت نفت» بودند.\nمن گفتم اگر آنجا بروم، بین این «گازانبر» چه کاری می‌توانم انجام بدهم؟ من از آقای سیدجوادی پرسیدم که آیا شما با حضور این دو قدرت می‌توانید در این منطقه اعمال قدرت کنید یا می‌توانید اقتدار استاندار را تضمین کنید؟ آقای سیدجوادی گفتند که من حرف شما را قبول دارم، ما هم نمی‌توانیم و همین مشکل را داریم.\n*با وجود نفوذی که داشتید، باز هم نمی‌توانستید؟\nمی‌دانستم که نمی‌توانم و به همین دلیل پیشنهاد استانداری را قبول نکردم.\n*اما شرایط انقلاب چنین است که همه جا مشکلاتی دارد و باید همه جا ساخته و اصلاح می‌شد.\nامروز شاید یکی از نقدهای من این باشد که اگر پیشنهاد را قبول می‌کردم، بهتر بود. اما ماجرای آن زمان را تعریف می‌کنم. نکته دیگر اینکه آقای طالقانی می‌پرسند که چرا فلانی- من- نیست و به اصرار ایشان مرا دعوت می‌کنند. البته در این‌باره باید بگویم که چون آقای سیدجوادی را می‌شناختم و از شرایط استان خوزستان آگاه بودم و فکر می‌کردم که نیروهای ما در خوزستان می‌خواهند یک کاری انجام بشود، پیشنهاد را ارزیابی و بررسی کردم.\nاما پس از آن وقتی از طرف شورای انقلاب- بعد از تغییر دولت- به من پیشنهاد وزارت داده شد قبول نکردم، چون با قبول وزارت وارد ساختار جدیدی شده بودم که در آن خبری از دولت موقت هم نبود. من نمی‌خواستم در آن ساختار باشم.\n*صرفاً به خاطر اینکه قبول نداشتید، پیشنهادها را نپذیرفتید؟\nبله. من معتقد نبودم که از بالا می‌توان کاری انجام داد، بلکه باور داشتم که کار را باید در عرصه جامعه مدنی انجام داد.\n*اگر به گذشته برگردیم، این پیشنهادها را قبول نمی‌کنید؟\nخیر. من هنوز هم معتقدم کار باید از پایین (بستر جامعه) انجام بگیرد. اگر هم این پیشنهادها را قبول کنم و به دولت بروم، به عنوان یک فرد و نه یک جریان می‌روم. من اعتقاد دارم که جریان باید به کارش در پایین ادامه بدهد، ولی درباره تجربه فردی خودم فکر می‌کنم اگر آدم آن بالا باشد، لااقل باید در بحث فضا دادن به نهادسازی کمک کند. فکر می‌کنم اگر به عنوان استاندار خوزستان می‌توانستم حدی از اختیارات را داشته باشم، می‌توانستم فضا را برای نهادهای مدنی بهتر مهیا کنم.\n*ریاست دانشگاه را هم به شما پیشنهاد دادند؟\nخیر، اگر چنین پیشنهادی داده بودند، حتماً قبول می‌کردم.\n*ریاست دانشگاه شیراز را هیچ‌گاه به شما پیشنهاد ندادند؟\nانتقاد ما به دولت موقت نداشتن برنامه انقلابی آنان در دولت بود/ نهضت آزادی و دولت مهندس بازرگان کاری جز تحویل بقایای حکومت شاه به دولت جدید نداشتند/ من آن خوش‌بینی‌ای را که قبلاً داشتم امروز ندارم\n*گویا زمانی که قرار بود دفتر تحکیم وحدت راه‌اندازی شود، شما یکی از چهره‌هایی بودید که به عنوان نماینده امام(ره) برای دفتر پیشنهاد شدید.\n*اگر اطلاع داشتید این پیشنهاد را قبول می‌کردید؟\nمطمئن نیستم که می‌پذیرفتم.\n*اگر به ۱۳ آبان ۱۳۵۷ برگردیم، از اقدام دانشجویان خط امام(ره) در تسخیر سفارت آمریکا در نشریه امت مجدداً حمایت می‌کنید؟\nنه با آن امیدی که به آنان داشتم. من آن خوش‌بینی‌ای را که قبلاً داشتم امروز ندارم. وقتی دانشجویان خط امام(ره) آن کار (تسخیر سفارت آمریکا) را کردند، من اگرچه اعتقاد داشتم که دولت مهندس بازرگان در تحقق «آزادی و برابری و...» می‌توانند سد راه باشند- ما به این موضوع نقد داریم و این انتقادات را دو بار دیگر هم جواب دادیم- اما این مانع از آن نبود که تاثیر و تفاوت این بینش را نبینیم که دوستان نهضت آزادی و دولت مهندس بازرگان کاری جز تحویل بقایای حکومت شاه به دولت جدید نداشتند و کاری نمی‌کردند؛ از این رو جامعه به عنوان یک جامعه انقلابی اصلاً قابل قیاس با یک جامعه عادی نیست.\nنیروهای اجتماعی به دلیل اینکه سال‌ها در بند بودند و آرزوهایی داشتند با سقف آرزوهایشان به میدان آمده بودند و همه چیز را حداکثری می‌خواستند. کارگر، دهقان، روشنفکر، چپ و راست و... همه به دنبال آرزوهایشان هستند.\nطبعاً شما در این شرایط نمی‌توانید بگویید که صبر کن! این مثل آن است که در مدرسه به بچه‌ها بگویید ساکت بنشینید، صبر کنید تا من بگویم چه‌کار کنید! جامعه به این حرف‌ها گوش نمی‌دهد. بزرگ‌ترین ایراد ما به دولت موقت از این زاویه بود که شما برای یک دوره گذار انقلابی، هیچ برنامه و برخورد درست انقلابی‌ای ندارید. این برخورد منفعلانه شدید جامعه را به طرف هرج‌و‌مرج برده بود و اعتقاد داشتیم که این هرج‌ومرج زمینه‌ساز دیکتاتوری است.\nما این انتقادات را می‌نوشتیم. این بحث‌ها اتفاقاً همیشه بین ما مطرح بود که همیشه خطر دیکتاتوری بسیار نزدیک است و می‌گفتیم افسری به نام نجات جمهوری اسلامی می‌آید و کودتا می‌کند. ما بیشتر به این موضوع اشاره می‌کردیم.\nالبته برخی در این خصوص به بعضی از شخصیت‌ها اشاراتی داشتند ولی فکر نمی‌کردیم که اتفاقات اینچنین رقم زده شود. ما فکر می‌کردیم یک ارتش باید این کار را انجام بدهد ولی در عمل اتفاقات به شکل دیگری رخ داد. خلاصه ما اعتقاد داشتیم که دولت نباید چنین برخورد می‌کرد.\nآنان یا نباید از ابتدا مسئولیت را قبول می‌کردند یا اینکه اقداماتی را مناسب نیاز جامعه انجام می‌دادند تا جامعه قابل کنترل باشد. مسائل زیادی در این‌باره وجود داشت؛ از جمله مسائل اقوام، کارگران و کارخانه‌ها، روستاییان، دهقانان و... که هر کدام مهم بودند.\nدولت می‌خواست نسبت به این مسائل چه اقداماتی انجام بدهد؟ همه جا آشوب بود. این آشوب مانند همان آشوبی بود که در دوران مشروطه باعث آمدن «رضاشاه» شد یا همین‌طور «روحانیت» از آن استفاده کرد. به هر حال مملکت دچار هرج‌ومرج بود، امکان داشت کشور به هر سمتی برود و حتی جنگ اتفاق افتاد که هرج‌و‌مرج‌ها را تشدید کرد. البته این هرج‌ومرج و اتفاقات قبل از جنگ آغاز شده بود.\n*یکی از شاخصه‌هایی که هنوز با جریان شما از آن زمان باقی مانده، همین مساله ضدیت با روحانیت است؟\nبله این اتفاقات رخ داد. اما اجازه دهید به همان سوال قبلی برگردیم. ما تضاد «آنتاگونیستی» با «لیبرالسیم» به آن معنا نداشتیم، بلکه «لیبرالیسم» را در مقام دولت یک مزاحم برای ضرورت‌های دوره گذار دیدیم که باید هر دولت انقلابی در دوران گذار انجام دهد تا بتواند شرایط را کنترل و مهار کند.\nما اعتقاد داریم که در دوره گذار باید یکسری اقدامات انقلابی و اصلاحات انجام گیرد تا بتواند جامعه را به سمت و سوی خودش جلب کند و امیدوار نگه دارد و مشارکت آنان را همچنان در جامعه داشته باشد. اما در این دوره جامعه دچار انفعال شد.\nوقتی سفارت اشغال شد اعلامیه دادیم که مردم دوباره به آینده انقلاب امیدوار شدند\n*از اشغال سفارت آمریکا و سقوط دولت بازرگان چقدر خوشحال شدید؟\nمن می‌خواهم همین مساله را برای شما بازگو کنم. وقتی سفارت اشغال شد دوباره جامعه هیجان پیدا کرد که ما گفتیم از این لحاظ دوباره روحیه مردم برگشته است.\nبنابراین یک اعلامیه خطاب به دانشجویان خط امام(ره) صادر کردیم و گفتیم که این اقدام شما اثر روحی بر جامعه گذاشته است و مردم دوباره به آینده انقلاب امیدوار شده‌اند.\nمن اصلاً نگفتم اشغال سفارت امریکا، «انقلاب دوم» است/ پیشنهاد دادیم یک محاکمه نمایشی علیه آمریکا انجام شود\n*شما این اتفاق را «انقلاب دوم» می‌دانستید؟\nخیر. حرف‌های من معنای خودش را دارد. من اصلاً این اقدام (اشغال سفارت) را عنوان «انقلاب دوم» نام‌گذاری نکردم. من گفتم که جامعه امیدوار شده و حالا شما سعی کنید با این امیدواری اتحادی برای جریان «چپ انقلابی» در جهت تحقق اهداف انقلاب ایجاد شود تا این ازهم‌گسستگی از بین برود و همه نیروها یکی شوند.\nمن گفتم شما باید چنین موقعیتی را فراهم کنید. خاطرم هست که این بیانیه در همان روزهای اول صادر شد، اما بعد دیدیم که این موضوع وارد ماجراهای خاصی شد و ما به کلی با این موضوع کاری نداشتیم، چراکه موضوع به سمت دیگری رفت.\nالبته ما جایی اعلام کردیم که چرا «افشاگری‌ها» به صورت کامل و برای همه انجام نمی‌شود و بعداً به طور خصوصی شنیدیم که گفتند برای برخی به صلاح نبود این افشاگری‌ها انجام شود، چون صلاحیت آنان در معرض خطر قرار می‌گرفت. من می‌خواهم بگویم بحث این‌طور نبود که ما به آنان بگوییم شما بروید و جریان را ادامه بدهید و نگه دارید.\nما همان زمان پیشنهاد دادیم یک محاکمه نمایشی علیه آمریکا انجام شود، چون این کار رسم بود. پیشنهاد دادیم که در این محاکمه حتی همه آزادی‌خواهان و نهادهای حقوق‌بشری جهان را دعوت و یک نمایش محاکمه آمریکا در تاریخ برگزار کنید.\nما با هیچ جریان فکری‌ای، در عرصه عمومی، برخورد حذفی نمی‌کردیم/ معتقد بودیم که برخورد منفعلانه و غیرانقلابی نهضت آزادی، جامعه را به سمت انفعال و هرج‌ومرج کشانده است\n*«نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی» به عنوان یک شعار انقلابی همچنان بر سردر وزارت امورخارجه ما باقی مانده است. نسل‌های بعد از انقلاب شما را به عنوان یک «آنتی‌لیبرال ناب» می‌شناسند. چرا این‌قدر که نسبت به جریان «لیبرالی»، دولت موقت، ملی‌مذهبی‌ها و... حساسیت داشتید، نسبت به جریان‌هایی مانند حزب توده، چریک‌های فدایی خلق، جریان‌های کمونیستی کارگری و... حساس نبودید؟\nما با هیچ جریان فکری‌ای، در عرصه عمومی، برخورد حذفی نمی‌کردیم. ما حتی رفتار آنتاگونیستی هم نداشتیم. ما فقط برخورد انتقادی داشتیم. حزب توده در دوران مصدق، چون واقعاً بد و غیرمنطقی برخورد می‌کرد، مورد انتقاد ما بود. این بدان معنا نیست که ما (مثل حزب پان ایرانیست‌ها) به خیابان‌ها برویم و برخورد کنیم و بزنیم و بخوریم.\nما هرگز برخورد فیزیکی نداشتیم. همه برخوردهای ما ادبیاتی بود. نکته دیگر اینکه ما با «نهضت آزادی‌ها» -که لیبرال هم بودند- در اوایل انقلاب نزدیک‌ترین ارتباط و همکاری و دوستی را داشتیم و تا لحظه آخر با آنان دوست ماندیم. جنبش مسلمانان مبارز همان ابتدا که تاسیس شد با نیروهای نهضت آزادی ارتباط داشت. این بدان علت بود که نهضت آزادی در داخل کشور رسماً تعطیل شده بود و در خارج از کشور چهره‌هایی چون آقای «قطب‌زاده» کار را ادامه می‌دادند.\nبنابراین ما از آنان دعوت به همکاری کردیم و با هم وارد عمل شدیم. اما بعد از اینکه نهضت آزادی دوباره فعالیت‌های خود را آغاز کرد، به آنان گفتیم که شما «نهضت آزادی» هستید و اینجا یک جریانی وجود دارد که از نظر راهبردی دارای اختلافاتی با شماست ولی برای پرهیز از ایجاد مشکلات، مستقل از شما عمل می‌کنیم.\nاز همان‌جا بود که عملاً فعالیت‌های ما مستقل شد ولی باز رفاقت‌های خودمان را داشتیم. بعداً ما با آنان (نهضت آزادی) در مقام یک دولت (دولت مهندس بازرگان) مواجه بودیم و آنان را مورد انتقاد قرار می‌دادیم.\nما نقش آنان را به عنوان یک دولت در انقلاب، یک نقش منفعلانه می‌دانستیم و اعتقاد داشتیم که این برخورد منفعلانه و غیرانقلابی، جامعه را به سمت انفعال و هرج‌ومرج کشانده است. دولت موقت به محض آنکه کنار رفت، یک جایی را پیدا کنید که ما نسبت به نهضت آزادی و دولت موقت حتی یک انتقاد کرده باشیم.\nمهندس بازرگان وقتی به شورای انقلاب دعوت شد، هرگز حاضر نبود در شورا با یک توده‌ای و کمونیست بنشیند\n*یعنی به همین دلیل که حزب توده، چریک‌های فدایی خلق، حزب دموکرات و... در قدرت نبودند انتقادی به آنان نداشتید؟\nشما می‌گویید که چرا با آنان برخورد آنتاگونیستی نداشتید؛ اصلاً چرا باید چنین برخوردی داشته باشیم؟ ما با آنان تفاوت عقیدتی داشتیم، اختلافاتی داشتیم و هنوز هم داریم ولی با هیچ گروهی برخورد نکردیم. البته برخی جریانات هستند مثل نهضت آزادی که همیشه ضدکمونیست بودند.\nما می‌گفتیم «ضد» نیستیم که با آنان درگیر بشویم و بگوییم شما حق نفس کشیدن ندارید. آقای مهندس بازرگان وقتی به شورای انقلاب دعوت شد، هرگز حاضر نبود در شورا با یک توده‌ای و کمونیست بنشیند.\nمواضع ما نسبت به کردستان خیلی روشن بود/اطلاعات دقیقی از ماجرای سعادتی نداشتیم و سکوت کردیم\n*بعد از ماجرای داغ اتهام‌زنی به عباس امیرانتظام، شما گفتید که اعتراض داشتید چرا بقیه اسناد منتشر و افشا نمی‌شود. چند اتفاق دیگر مثل ماجرای کردستان یا دستگیری «سعادتی» طی همان مقطع زمانی در کشور رخ داد. مواضع شما نسبت به این اتفاقات چه بود؟\nمواضع ما نسبت به کردستان خیلی روشن بود. بروید امت را بخوانید. ما اعتقاد داریم که ریشه مشکلات قومی، تاریخی است. آنان همیشه در حاشیه بودند و با آنان رفتار «طردشدگی» داشته‌اند. این برای همه اقوام و نه فقط کردهاست.\nاقوام زیادی در حاشیه کشور طی دوره رضاشاه با مشکلات شدیدتری مواجه بودند و این مشکلات در دوران «محمدرضاشاه» هم ادامه یافت. بنابراین آنان حقوق‌شان را می‌خواستند و در این مورد حق هم دارند. ما باید با آنان به جای برخورد خشونت‌آمیز برخورد تعاملی و همدلی داشته باشیم.\nما در همان مقطع پیشنهاد دادیم که اگر نیاز است، الگوی «فدرالیسم» می‌تواند پاسخگو باشد که طی آنان بتوانند مسائل داخلی‌شان را خودشان مدیریت کنند و زبان خودشان را داشته باشند. ما این پیشنهادها را دادیم و زمانی که آقای خمینی گفتند شوراها تشکیل شود، آقای طالقانی هم موضوع را مطرح کردند، ما از این موضوع استقبال کردیم. از این رو ما از برخورد صلح‌آمیز در چارچوب وحدت ملی کاملاً حمایت کردیم و اعتقاد داشتیم که باید حقوق آنان داده شود.\n*مواضع شما نسبت به ماجرای دستگیری «سعادتی» چه بود؟\nما اطلاعات دقیقی از ماجرای سعادتی نداشتیم و لذا سکوت کردیم.\nحزب توده به عنوان حزب برادر با حزب کمونیست شوروی همکاری می‌کرد/ هدف من نقد آقای مطهری بود/ به توده نقد داشتیم اما اعدام را قبول نداشتیم\n*یعنی شما قائل به این نبودید که سعادتی...\nچیزی نمی‌دانستیم. ما معتقد بودیم که سعادتی اگر عضو مجاهدین هم باشد و با کاگ‌ب همکاری داشته باشد، محکوم است. اما نه مانند حزب توده که با کا‌گ‌ب همکاری می‌کردند. ما آن افراد را خائن نمی‌دانستیم.\nچنین نبود که توده‌ای‌ها دنبال این نباشند که به ایران خدمت نکنند ولی فکر می‌کردند حزب برادر هستند و مشکلی با هم ندارند و یک خانواده‌اند. بنابراین با حزب کمونیست شوروی به عنوان برادر همکاری می‌کردند، اما ما این را همان زمان هم قبول نداشتیم. اگر امروز هم مجاهدین خلق بخواهند همان رابطه را داشته باشند، ما آن رابطه را قبول نداریم.\n*شما معتقدید که حزب توده جاسوس نبود؟\nحزب توده به عنوان حزب برادر با آنان همکاری می‌کرد که ما این را قبول نداشتیم و محکوم می‌کردیم، اما این با جاسوسی حرفه‌ای متفاوت بود.\n*محکومیت شما با محکومیتی که جمهوری اسلامی و سپاه برای حزب توده صادر کرد، متفاوت است؟\nبله متفاوت است.\n*شما با محکومیت حزب توده و اعترافات تلویزیونی مخالف بودید؟\nما که کار حزب توده را محکوم کردیم و ممکن است اعدام را قبول نداشته باشیم. اصلاً ما با اعدام موافق نبودیم.\n*شما گفتید که بین جریان‌های سیاسی با «دولت موقت» مخالف بودید، چون آنان را مانع می‌دیدید؟\nبله، فقط در مقام دولت. ما منتقد سیاست‌های دولت موقت بودیم و نه مخالف آن.\n*تنها به دلیل مقام داشتن در دولت باعث شد که تنش‌هایی داشته باشید، اما مطلبی که من در نشریه امت مطالعه کردم، به ارتباط دکتر نصر با آیت‌الله مطهری اشاره داشته است. هدف شما از نگارش این مقاله چه بود؟\nهدف من نقد آقای مطهری بود که البته آن مقاله نوشته من نبود، ولی اشاره به آن داشت که آقای مطهری در انجمن سلطنتی فلسفه با آقای دکتر نصر همکاری داشته‌اند.\nمگر ما حزب توده را کم نقد کردیم؟\n*آیا قصد شما تخریب آیت‌الله مطهری بود؟\nچاپ این مقاله کار درستی نبود، اما به هرحال انجام شد. این سابقه ایشان نقطه‌ضعف تلقی شده بود. البته الان خاطرم آمد، زمانی که آیت‌الله مطهری ترور شدند، نشریه این موضوع را محکوم کرد و ضمن آن اشاره‌ای به سابقه آقای مطهری کرد مبنی بر اینکه «هرچند همکاری‌هایی با عناصر سلطنت‌طلب داشته است».\n*این تلقی از مقاله در همان زمان از جانب جریان‌های مذهبی شکل گرفته بود که هدف نشریه امت و جریان شما تخریب آقای مطهری بود. آیا قصد تخریب داشتید؟\nکسانی که این مقاله را نوشتند کمی قصد داشتند آقای مطهری را تضعیف کنند. آنان خواستند بگویند که اگرچه ایشان چهره مقبولی است، چنین سابقه‌ای هم دارند. من تصور می‌کنم این کار خیلی جالبی نبود.\n*اما شما چنین کنشی را در قبال توده‌ای‌ها نشان ندادید!\nحزب توده که در مقام آزمون قرار نگرفته بود. اگر در این مقام قرار گرفته بود، حتماً چنین کاری را انجام می‌دادیم. نکته اینجاست که اول باید مساله‌ای طرح بشود. ما اتفاقاً برای حزب توده بارها نقد نوشتیم. مگر حزب توده را کم نقد کردیم؟ ما در زمان نهضت ملی، نقش حزب توده را در دوران مصدق چندین بار محکوم کردیم.\n*سوال من درباره کنش‌های شما بعد از سال ۱۳۶۰ است.\nحزب توده که در آن دوران مساله‌ای نداشت. اقدامات حزب توده در آن مقطع کشف شد، حزب را محکوم کردند.\nما مشکل اصلی جامعه را در ارتباط بین ایران و آمریکا نمی‌بینیم/ امروز آمریکا امپراتوری سرمایه است و حتی نمی‌تواند اروپا را به عنوان یک جریان مستقل از امپراتوری خودش تحمل کند\n*من ابتدا چند سوال کوتاه و سپس چند سوال آخر از شما خواهم پرسید. سوال کردم که شما در آن دوران از اشغال سفارت استقبال کردید و اگر امروز این اتفاق تکرار شود، از این اتفاق استقبال می‌کنید؟ الان با توجه به شرایط سیاسی فعلی کشور، بخشی از بدنه اجتماعی کشور که مرکز ثقل تفکرات شما و اتوپیای ذهنی و جریانی شماست متعقد است که برای حل مشکلات کشور و عبور از بحران‌ها باید با آمریکا ارتباط برقرار کنیم.\nمرحوم هاشمی رفسنجانی در آخرین مصاحبه با گاردین به این مساله اشاره کردند که امکان بازگشایی سفارت آمریکا در ایران وجود دارد. فرض محال که محال نیست و اگر قرار باشد روزی سفارت آمریکا در ایران بازگشایی شود و پرچم آمریکا بالا برود، از آن استقبال می‌کنید؟\nما مشکل اصلی جامعه را در ارتباط بین ایران و آمریکا نمی‌بینیم. مشکل اصلی جامعه ایران، سیاست‌های کلی حکومت و سیاست‌های داخلی خودش است. بر همین اساس آمریکا را یک دولت سرمایه‌داری «نئولیبرالیسم» می‌دانیم و البته خیلی متجاوز است، اما مشکلات ما بابت این ارتباط نیست.\nما می‌توانیم این موضوع را نقد و با سیاست‌های آمریکا مخالفت کنیم ولی در عین حال با آمریکا رابطه داشته باشیم. همچنان‌که نسبت به دولت روسیه نقدهایی داریم، اما در عین حال با آنان در ارتباط هستیم. ما نمی‌توانیم روابط سیاسی را به انتقادات موکول کنیم. می‌توانیم در چارچوب روابط بین‌المللی انتقاداتی داشته باشیم.\nما می‌توانیم در جاهایی با هم ارتباط برقرار کنیم و در برخی موضوعات و مسائل همکاری و ارتباط نداشته باشیم. ما به راهبرد جهانی و سیاست‌های جهانی آمریکا انتقادات زیادی داریم.\n*انتقاداتی که ۴۰ سال پیش به آمریکا داشتید همچنان پابرجاست؟ هنوز آن اعتقادات را دارید؟\nامروز آمریکا امپراتوری سرمایه است و با نقشی که در سطح جهانی دارد، حتی اروپا را به عنوان یک جریان مستقل از امپراتوری خودش نمی‌تواند تحمل کند. این در حالی است که اروپا نیز رویکرد سرمایه‌داری لیبرال-دموکرات را دارد، اما آمریکا حتی این را هم نمی‌تواند تحمل کند. آمریکا به عنوان امپراتوری سعی می‌کند همه چیز را در دل خودش حل کند. بنابراین نتیجه این خواهد شد که آمریکا نقش اربابی ایفا می‌کند و می‌گوید «من ارباب همه شما هستم».\n*راهبردی که باید در مقابل طالب امپراتوری جهان پیش گرفت، چیست؟\nهمه کشورها و ملت‌ها باید خودشان رشد کنند، و به تدریج استقلال فرهنگی، اقتصادی، علمی و تکنولوژی به دست آورند.\n*فکر می‌کنید در عصر انفجار اطلاعات جنگی شکل بگیرد؟\nلازمه چنین چیزی حتماً جنگ و خشونت و درگیری نیست. لازمه این مساله توسعه درون‌زاست. ما اگر توسعه درون‌زا نداشته باشیم و به بلوغ فرهنگی، علمی، اقتصادی و... نرسیم، اصلاً نمی‌توانیم داعیه استقلال داشته باشیم.\n*توسعه درون‌زا را تعریف می‌کنید؟\nاین بدان معناست که ما بتوانیم، اندیشه، فکر، علم، تکنولوژی و... تولید کنیم. هرچند امروز باید قائل به تقسیم جهانی باشیم و بدانیم که همه نمی‌توانند همه کاری انجام بدهند؛ توسعه درون‌زا بدان معناست که مثلاً اگر تصمیم بگیریم به فلان رشته ورود کنیم، بتوانیم در آن موفق باشیم.\nمن در مجموع به عبور از دیوار عقلانیت اشاره می‌کنم، اینکه ما به تولید یک نظام عقلانی برسیم که نه فقط قدرت اقتباس، تقلید و مونتاژ بلکه قدرت تولید دارد.\nلازمه رسیدن به این مهم، یک جامعه‌ای است که آزادی را به دست آورده باشد و اراده فاعلیت تحقق پیدا کرده باشد و به ذهنیت غیر از خودمان- چه فردی و چه جمعی- وابسته نباشیم. آنان راه طولانی‌ای در این مسیر رفته‌اند ولی ما هنوز در این مسیر راه زیادی در پیش داریم.\nزمانی که به ذهنیت غیر خودمان وابسته هستیم، چگونه می‌توانیم توسعه درون‌زا را محقق کنیم؟ فقط باید به جنگ و خشونت متوسل شد که این راه سرانجامی نخواهد داشت.\nبزرگ‌ترین تهدید، نداشتن یک کلیت اجتماعی است\n*بزرگ‌ترین آسیبی که امروز کشور، نظام سیاسی و مردم و اقشار مختلف جامعه را تهدید می‌کند، چیست؟\nبزرگ‌ترین تهدید وابستگی ذهنی و نداشتن ذهنیت مستقل است. بزرگ‌ترین تهدید نداشتن یک کلیت اجتماعی است که به جامعه به عنوان ذهنیت مستقل از هر مرجع بیرونی، امکان گفت‌وگو می‌دهد تا در یک گفت‌وگوی جمعی به تصمیم برسند. ما نیازمند جامعه‌ای هستیم که بتواند در عرصه عمومی بدون هیچ آمریت و اجباری گفت‌وگو کند و از این گفت‌وگو تصمیم بگیرد و این تصمیم را جمع عملیاتی کند.\nمطلقاً به سازمان هرمی امروز معتقد نیستم\n*آقای حبیب‌الله پیمان، با این سبقه و سابقه تشکیلاتی، سیاسی و کنشگری و دغدغه‌هایی که در فعالیت‌های سیاسی‌تان مشخص است برای برخی هزینه داده‌اید، پای برخی از این دغدغه‌ها ایستاده‌اید و شاید از کنار برخی از این دغدغه‌ها عبور کرده‌اید، شما چه نقش تاریخی‌ای در این بستر زمانی و مکانی برای خودتان متصورید؟\nمن فکر می‌کنم در همین راستا کاری که بسیار اساسی است و اگر آن را عیب‌یابی نکنیم اصلاً وارد عصر جدید نشده‌ایم، همان رهایی از قیودی است که ما داریم. این مشمول قیود سه‌گانه فرهنگی، فکری، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و اداری مملکت می‌شود که اگر به این قیود ورود نمی‌کنیم، تنها راه‌حل این است که وارد عرصه جامعه مدنی شویم؛ ما باید به مردم کمک کنیم تا خودشان «خودگردان» شوند.\n* مشخصاً خودتان چه کاری انجام می‌دهید؟\nمن مشخصاً ادبیاتی خلق می‌کنم و دوستان را تشویق می‌کنم که با تشکیل نهادهای جمعی مدنی در محیط کار، زندگی، روابط دوستانه، محله سکونت‌شان و در حوزه فراغی که خارج از دخالت حکومت است- هنوز باقی مانده و باید توسعه یابد- کارها و مسائل مشترک خود را از راه گفت‌وگوی منطقی و مستدل و خارج از اقتدار ایدئولوژیک، به عنوان انسان‌ها و شهروندان، با هم تعریف و ریشه‌یابی کرده و در چارچوب امکانات جمعی خودشان را درگیر آن مسائل کنند.\nآنان می‌توانند حتی برای این کار نهادسازی کنند. اگر بحث محیط‌زیست است، می‌توانند امروز یک بخشی از محیط‌زیست را حفظ کنند، نجات دهند، احیا کنند و... فرض کنید بخشی از جامعه دچار فرسودگی ذهنی، آموزشی، اعتیاد، خودبیگانگی، بیکاری و... شده که هر کدام را رفته‌رفته فضاهای فرار با نهادهای دموکراتیک خودبسنده پر می‌کند.\n*امروز خبری از سازمان و شبکه سیاسی‌ای نیست که همیشه همراه شما بوده یا شما همراه آنان بودید؟\nنه، امروز به صورت متمرکز نیست.\n*آیا قائل به همان شرایط و سبک و سیاق شبکه‌ای سیاسی سابق هستید؟\nخیر. من مطلقاً به سازمان هرمی امروز معتقد نیستم. امروز جامعه ما به عنوان یک جامعه نوین، احتیاجی به رأس ندارد. شبکه باید به گونه‌ای باشد که خودش را خودبه‌خود تکثیر کند و از طریق ارتباطات افقی و ارتباطات شبکه‌ای...\n*بهتر است اسم این را ارتباطات «سلولی نامرئی‌گونه» بنامیم.\nاین دموکراسی مشارکتی یا شورایی گسترده که به سمت دموکراسی مستقیم بروید «ایده‌آل» است. البته لازم است که برای رسیدن به شرایط ایده‌آل از این مراحل عبور کنیم. بنابراین نهادهای مدنی «بی‌شمار» در ارتباط شبکه‌ای، مسائلِ به مراتب وسیع‌تر و ملی‌تر را پوشش می‌دهد.\nلذا این نهادهایی که مسائل محلی را حل می‌کنند در ارتباطات افقی می‌توانند مسائل ملی را نیز برطرف و در خصوص آن با یکدیگر گفت‌وگو کنند.\nبنابراین شورای محلی، اتحادیه صنفی، هنرمندان، کارگران، دهقانان، دانشجویان و... به نوعی در مسائل ملی مشارکت دارند چراکه مباحث را در ارتباطات مدنی خودشان مطرح کرده‌اند. این اتفاق به نحوی و در سطح محدودی در اروپا، به صورت مساله طرح می‌شود؛ نخست یک مساله در مطبوعات مطرح می‌شود، سپس به احزاب و رسانه‌ها منتقل می‌شود.\nمساله گاهی در اتحادیه‌های صنفی نیز مطرح می‌شود و بعداً در زمان رای‌گیری، چه رفراندوم و چه انتخابات، افراد یک آمادگی ذهنی دارند.\nما اگر بتوانیم این نهادها را در جامعه شکل بدهیم، امکان طرح این مسائل فراهم می‌شود و گفت‌وگوی جمعی و مستدل درباره آن صورت می‌گیرد و تصمیم‌گیری از دل ذهنیت جمعی برداشت می‌شود. جایی ذهنیت فردی برای فرد مهم است و ما باید فرد مستقل خودبسنده بشویم، اما در کار جمعی باید این سوژه در ارتباط با گفت‌وگو با دیگران، به سوژه جمعی امکان ظهور بدهد.\nاگر فرد بماند نمی‌توانیم ارتباطات جمعی را برقرار کنیم و چنانچه قدرتی را هم بگیریم، صرفاً منفعت خودمان را پیش می‌گیریم.\nبنابراین در چنین شرایطی گفت‌وگوی جمعی و دموکراسی رخ نمی‌دهد. اگر هم فقط به جمع اصالت بدهیم و فرد را فدا کنیم، استبداد جمعی‌ای به نام جمع شکل می‌گیرد که در نمونه‌های شوروی شکل گرفت.\nما باید به استقلال فرد احترام بگذاریم، پس آزادی فردی ضروری است و فردیت که در ایران کمتر به آن بها داده‌اند باید شکل بگیرد تا بعداً این فردیت‌ها در نهادهای مدنی، ذهنیت جمعی را پدید آورند.\nآن زمان تصمیم‌سازی مختص یک فرد نیست، هرچند فرد در این تصمیم مستقلانه و نه آمرانه از مرجعی بیرون- خواه بر اساس ایدئولوژی، خواه مذهب خواه...- دستور گرفته باشد.\nما چهار دهه کنار نبودیم/بعد از تعطیلی نشریه امت ، جلسات پرسش و پاسخ برگزار می‌کردیم/ فعالیت‌های گسترده ، انتشاراتی، نشریه، بیانیه و ... را دنبال کردیم\n*علت اصلی کناره‌گیری شما را از فضای سیاسی کشور، طی چهار دهه اخیر، باید همین تفکر و بینش بدانیم؟\nاصل موضوع همین است. البته ما کناره‌گیری نکردیم. ما چهار دهه کنار نبودیم.\n*البته من به بحث سال ۷۶ نرسیده‌ام. می‌خواهم بپرسم که چه اتفاقی افتاد تا شما...؟\nما قبل از آن هم بودیم. از سال ۷۶ تا ۸۶، ۱۰ سال می‌گذرد. ما بعد از تعطیلی نشریه امت در دفتر انتشارات مکتب خود در خیابان جمهوری که دفتری برای ارتباطات بود، جلسات پرسش و پاسخ برگزار می‌کردیم و سازمان هسته‌ای به جای متمرکز- هسته‌های مطالعاتی- در سراسر کشور و تمام دانشگاه‌ها ایجاد کردیم.\nاز سال ۷۶ با «نهضت آزادی» همکاری بیشتری داشتیم\n*تاکتیک خودتان را تغییر دادید؟\nبحث تاکتیک نیست. ما باید ارتباطات اجتماعی خودمان را حفظ می‌کردیم. ما به ارتباطات اجتماعی اعتقاد داشتیم و اینچنین نبود که از نظر امنیتی مخفیانه انجام شود. این جلسات شکل می‌گرفت و اگر می‌پرسیدند، می‌گفتیم بله هستیم و دفتر هم داریم و البته به جلسات و گفت‌وگوهای خودمان عمل می‌کردیم. تا سال ۶۹ ما این ارتباطات را داشتیم.\nسال ۶۹ همه امکانات از جمله دفتر را از ما گرفتند و فشار زیادتر شد، و دانشجویانی را که به جلسات می‌آمدند تبعید، اخراج یا مشروط کردند. بنابراین ارتباطات ما تغییر کرد؛ ارتباطات ما دوباره به جلسات خانگی و نشریه‌ها و بولتن خبری و بولتن فکری و ده‌ها نشریات دیگر تغییر شکل داد.\n*این ارتباطات هنوز وجود دارد؟\nاین نشریات هنوز هست. اما بعد از سال ۷۶ غیر از همکاری با دوستان ملی‌مذهبی، با «نهضت آزادی» همکاری بیشتری داشتیم و در انتخابات دیدیم که فرصتی برای باز شدن فضا وجود دارد. پس خودمان نامزد شدیم تا بتوانیم از این فرصت استفاده کنیم و با مردم ارتباط گسترده داشته باشیم.\nبعد هم که رد صلاحیت شدیم جزو اولین جریان‌هایی بودیم که آقای خاتمی را- چون احساس کردم جامعه در حال تکان خوردن برای حرکت رو به جلو است- مورد حمایت قرار دادیم. ما رفتیم به آقای خاتمی رای دادیم و در عرصه مدنی کار خودمان را توسعه دادیم.\nما فعالیت‌های گسترده ، انتشاراتی، نشریه، بیانیه و ... را دنبال کردیم. این رویه تا مجلس ششم ادامه داشت و بعداً شورای «ملی‌مذهبی» درست شد. بنابراین ما هرگز کنار نبودیم. اگر امروز را هم می‌بینید، حضور من در این سیاست‌ها و شبکه کم است، دلیلش آن بوده که بیشتر توجه من معطوف به تقویت برنامه راهبردی نهادهای وسیع مدنی است.\nمن در این خصوص تاکنون مقالات متعددی نوشتم و می‌خواهم این را تبیین کنم و هرجا گفت‌وگو می‌کنم، واقعا وجدان عمومی اعم از اصلاح‌طلبان، نسل جوان و ... می‌پذیرد.\nالبته در مراحل آغازین کار سخت است. اولین مقاله من تحت عنوان «هجرت از حوزه سیاست به جامعه مدنی» بود. اعتقاد من این است که جامعه مدنی و نسل جدید چنین کاری (هجرت از حوزه سیاست) را قبل از آنکه ما بگوییم، انجام داده بود؛ این بدان معناست که جامعه از این نوع سیاست خسته شده بودند و دیده بودند که چیزی از آن درنمی‌آید، بنابراین خودشان رفتند در نهادهای مدنی، محیط‌زیست ساختند، بحث اعتیاد را مطرح کردند، بحث کودکان کار را درست کردند و هر جایی که توانستند واقعاً تلاش کردند و موثر واقع شدند و ارتباطات خودشان را حفظ کردند.\nپیام جدید من برای نسل جوان این است که هرگز منتظر نباشید اتفاقات در بالا رخ بدهد\n*فکر می‌کنید در دهه پنجم انقلاب اسلامی چه جریانی و با چه مشخصاتی، خاصیت آن را دارد که به سیادت در قدرت یا سیاست برسد؟\nاگر بخواهیم اسمی ببریم، من می‌گویم یک جنبش «همبستگی مدنی»، که بتواند این نهادها را شکل دهد و این همه دردی را که ما دیده‌ایم برطرف کند. بگوید ما دیگر خسته شده‌ایم. ما الان می‌خواهیم دولت را فعلاً در پرانتز قرار دهیم و خودمان دست‌به‌کار شویم.\nاصل حرف و پیام جدید من برای نسل جوان این است که هرگز منتظر نباشید اتفاقات در بالا رخ بدهد و معجزه‌ای شود و دولتی با رای شما یا دیگری بر مسند کار بنشیند و مسائل را حل کند. باید خودتان مسائل را حل کنید. فکر کنید خودتان در یک مقیاس کوچک و با قدرت کم ولی به صورت جمعی- منظور از جمع یک جمع متمرکز با یک رهبر واحد و یک کمیته مرکزی نیست، بلکه منظور جمع‌های شبکه‌ای است که امروز نمونه‌ای از آن نیز ایجاد شده است- مشکلات را حل کنید.\nاگر این جنبش شکل بگیرد و خودمان به این مرحله برسیم که بدانیم باید چه کاری انجام دهیم، طبعاً خیلی کارها هستند که الان انجام می‌دهیم ولی بهتر است انجام ندهیم؛ اینکه محیط‌زیست را آلوده می‌کنیم یا نسبت به هم بی‌اعتنا هستیم و... کارهایی هستند که نباید تکرار کنیم.\nهمین‌طور کارهایی هستند که باید انجام بدهیم ولی انجام نمی‌دهیم یا خیلی بد شروع‌شان می‌کنیم. برای مثال من با شما می‌توانم یک همبستگی برقرار و کارآفرینی ایجاد کنم تا بیکاری شما را رنج ندهد یا آنکه اعتیاد، فرزند شما را رنج ندهد.\nبنابراین ما می‌توانیم نهادهایی بسازیم. این جنبش اگر فراگیر شود، مانند نطفه‌ای درون یک تخم است که رشد می‌کند. شاید در ابتدا به پوسته کاری نداشته باشد ولی از همان ابتدا رشد می‌کند و از همان جامعه تغذیه می‌کند و خودش امور را رفته‌رفته بر عهده می‌گیرد. این نطفه زمانی همه جامعه را فرا خواهد گرفت و دیگر نیازی نخواهد بود که با خشونت برخورد کنید.\nقدرت خودبه‌خود به جامعه منتقل می‌شود. زمانی که جامعه مدنی قدرتمند شود، آن‌وقت شما می‌گویید که بخش قیمت‌گذاری را خودمان می‌توانیم اداره و قیمت‌ها را تعیین کنیم و دولت و بانک مرکزی برای ما جوابگو نیستند؛ این یعنی عملاً قدرت را نهادهای مردمی می‌گیرند و بعد این مساله به قدرت سیاسی می‌رسد.\n*من می‌خواستم سوالی را همان ابتدا مطرح کنم ولی آخر مطرح می‌کنم. آقای دکتر حبیب‌الله پیمان اگر بخواهد خیلی خلاصه و مختصر خود را معرفی کند، خودش را در چه قالبی به ما معرفی می‌کند؟\nاز چه بعدی؟ از بعد عالمانه من همچنان به یک جامعه دموکراتیک عادلانه و سوسیالیستی ولی نه به معنای «دولت سالاری» و «دولت مالکی» باور دارم، چون ما اصلاً به چنین چیزی معتقد نبودیم و در امت نیز این موضوع را نفی کردیم. ما درباره بزرگ کردن دولت از همان ابتدا در قانون اساسی خودمان و در نقد قانون اساسی گفتیم که دولت باید کوچک بماند و مالکیت‌های بزرگ بر مبنای کار اجتماعی، ماهیت اجتماعی پیدا کند و مدیریت کارخانه جمعی شود. این صرفاً منحصر به کارگران نیست.\nمنظور من از «سوسیالیسم» واقعاً اجتماعی کردن و نه «دولتی کردن» است\n*کسانی که شما را می‌شناسند، قطعاً می‌دانند که اشاره‌تان به چه مسائلی است. خودتان را به غیر از این چگونه معرفی می‌کنید؟\nمی‌خواهم بگویم که منظور من از «سوسیالیسم» واقعاً اجتماعی کردن و نه «دولتی کردن» است. بنابراین به دموکراسی و عمدتاً تقویت جامعه مدنی، که بتواند خود سامانده باشد، اعتقاد دارم.\nبحث اسلام را باید زودتر عنوان می‌کردید، چون پاسخ به این موضوع فرصت مستقل می‌خواهد ولی در یک جمله باید بگویم که تعریف ما از اسلام برای جامعه و آنچه در عرصه عمومی مطرح است، اصل خداپرستی به عنوان یک جهان‌بینی است که از طریق آن به یک نگرش اخلاقی و انسان‌گرایی می‌رسیم که می‌تواند پشتوانه اخلاقی و فکری رویکردهای دموکراتی، عدالت، همبستگی و صلح باشد.\nاما دین به عنوان یک بسته، نه در عرصه جامعه مدنی و سیاسی، جایگاهی ندارد. من با شما به عنوان یک مسلمان برخورد و تعامل نمی‌کنم، من به عنوان یک شهروند با شما تعامل می‌کنم و تاثیر اسلام از طریق خداپرستی در اخلاقیات انسانی من باید نقش داشته باشد و بر اساس این تاثیر با شما برخورد کنم.\n*شما اعتقادی به نظام‌سازی سیاسی-دینی ندارید؟\nاصلاً چنین اعتقادی نداریم. ما اعتقاد داریم که دین پشتوانه رفتار انسانی و اخلاقی شما (به عنوان یک شهروند) است. ما اعتقاد داریم که هر رویکرد اخلاقی و انسانی نیازمند یک فلسفه و جهان‌بینی است. من می‌گویم این جهان‌بینی خودم را از خداپرستی می‌گیرم.\nاز اینکه دولت موقت را به عنوان «لیبرالیسم» محکوم کردیم رنج می‌برم\n*وقتی به گذشته برمی‌گردید، چه چیزی بیشتر شما را رنج می‌دهد؟\nبرای اوایل انقلاب همان که گفتم؛ اینکه ما و دوستان‌مان دولت موقت را به عنوان «لیبرالیسم» محکوم کردیم و این در وجهه ما هم به عنوان سوسیالیسم تاثیر منفی داشت و فکر کردند که ما ضدآزادی هستیم و به آزادی بها نمی‌دهیم، آنچنان که وقتی مساله مردم قطب‌بندی در آزادی و ضد‌آزادی شد، انگار که ما با کوبیدن لیبرالیسم در برابر آزادی جبهه گرفته‌ایم.\nاین برداشتی بود که اصلاً با واقعیت وجودی سازگاری نداشت و واقعاً برای من تلخ بود و من سعی کردم این مساله را روشن کنم که در واقعیت امر چنین نبوده و اشتباهی بود که ما در تشخیص مصداقی مرتکب شدیم.\n*آیا در حق کسی ظلم کردید؟\nظلم به چه معنا؟\nادبیات ما تند و خشن بود\n*ظلم به این معنا که مثلاً با نگارش مقاله یا... در حق کسی ظلم کرده باشید.\nاگر این موارد را به عنوان ظلم بدانید، اینکه کسانی از این ادبیات آزرده شدند، واقعاً باید گفت که ادبیات ما در این زمینه وقتی به آن نگاه می‌کنم، تند بود. تند بدین معنا که رادیکال بودن لزوماً خشن نیست ولی در برخی مواقع ادبیات ما تند و خشن بوده است که همین ادبیات خشن و تند، ظلم است.\nوقتی ادبیات مقالات را نگاه می‌کنم، می‌گویم که من نباید اجازه می‌دادم چنین ادبیاتی نوشته شود ولی چون مجموعه بود قبول می‌کردم.\n۴۰ سال بدون تردید هم در عمل و هم در گفتار جبران کردم\n*آیا در مقام عمل در پی جبران مافات و خسارات برآمدید؟\nمن در تمام این ۴۰ سال بدون تردید هم در عمل و هم در گفتار جبران کردم. شما در گفتار حتی نمونه‌ای خشونت نمی‌بینید و در عمل بیشترین اقبال را به همین خاطر دوستان به من داشتند. ما طی سالیان زیادی جلسات عمومی برگزار کردیم که از جریان‌های مختلف، افراد زیادی شرکت کردند و بیشتر از همه همین دوستان نهضت آزادی حضور داشتند.\nما در این جلسات از همه دوستان نهضت آزادی دعوت کردیم تا سخنرانی کنند که آمدند و به دفعات سخنرانی کردند و از ایشان در یک فضا و رابطه صمیمانه پذیرایی کردیم. حتی یک بار با ادبیات خودمان نهضت آزادی را مجدداً نقد نکردیم. البته آنان متقابلاً ما را به محافل خود دعوت نکردند ولی ما منتظر نماندیم که دعوت مان کنند تا دفعه بعدی آنان را به محافل خود دعوت کنیم.\nجاهایی که ما باید می‌بودیم ولی راه‌مان ندادند، برایمان مهم نبود و اهمیت ندادیم و به جایش ما از آنها دعوت کردیم. ما در انتخابات ۷۶ از آنان دعوت کردیم که در انتخابات حضور داشته باشند.\nمن به نهضت آزادی از جمله آقای دکتر یزدی اصرار کردم که در انتخابات حضور داشته باشند. رفتار ما صمیمانه و صلح‌جویانه و همدلانه بوده است. آنچنان که بعداً آنها هم این صمیمیت را کم‌کم پاسخ دادند. ما بعد از آن دوران (سال‌های قبل و ابتدایی بعد از انقلاب) ادبیات قبلی خودمان را کنار گذاشتیم. ما بلافاصله با این دوستان جلسات مشترک برگزار کردیم.\nخودمان را نقد کردیم\n*آیا در صدد آن برآمدید که مقاله‌ای بنویسید که محتوای آن محاسبه نفس خودتان باشد؟ آیا مقاله‌ای نوشتید که در آن اعترافات تاریخی خودتان را بیان کرده باشید؟\nما مقاله‌ای نوشتیم که تا حدودی به این شباهت داشت و عنوانش «سخنی با خویش» بود؛ این یک رساله است که از اولین رساله‌های ما بود و بعد از دهه ۶۰ کلید خورد و در آن خودمان را نقد کردیم.\nاما اگر منظور شما نفس فردی است بحثش فرق می‌کند، ولی به لحاظ جمعی خودمان را نقد کردیم و رساله آن تحت عنوان «بازگشت به خویشتن» موجود است.\nبه طور دائم سعی کرده‌ام با این «من» مبارزه کنم\n*حرفی هست که جایی نزده باشید؟ خواه این حرف اقرار یا اعتراف خواه نقد یا آرزو یا خیال باشد که در ذهن خودتان نگه داشته‌اید و بخواهید به مخاطبان ما بگویید.\nمن هم مثل خیلی‌های دیگر زمان زیادی «خودم» حجابی بین «من» و «دیگران» می‌شد. این خود در مفهوم کلی است. سعی زیادی کردم تا این خود و حجاب را بردارم. سعی می‌کنم این «خودی» که از من جوشیده و می‌گویم «این حرف من است»، «این نظر من است» و... مانع دیدن خوبی‌های دیگران و برتری آنان یا مانع همکاری و همدلی با دیگران نشود.\nاین در حالی است که زمانی خیلی مانع بوده است و به طور دائم سعی کرده‌ام با این «من» مبارزه کنم و هنوز این مبارزه ادامه دارد.\n*آقای دکتر حبیب‌الله پیمان، بسیار متشکرم که این فرصت طولانی را در اختیار ما قرار دادید.\nشنبه 18 خرداد 1398 10:54\nآخرين تاريخ بازديد : چهارشنبه 30 مرداد 1398 4:6:22\nکليد واژه هاي مرتبط : حبیب الله پیمان ; بازرگان ;


مزایای تنظیم طرح توجیهی در کرج - ایلیا کو\nثبت شرکت ایلیا در این مقاله تلاش و کوشش نموده است تا درباره مزایای تنظیم طرح توجیهی مطالبی را ارائه نماید تا انتهای مقاله همراه ما باشید.\nدر جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره مزایای تنظیم طرح توجیهی می توانید با ثبت شرکت ایلیا تماس بگیرید و از تجربیات آن ها بهره مند شوید.\nشرح فرآیند تولید.\nامکان سنجی بازار و بررسی اقتصادی.\nانواع طرح های توجیهی در کرج\nطرح توجیهی قابل عرضه توسط ثبت شرکت ایلیا در دو قالب ارایه می گردد:\nطرح ایجاد «طرح ایجاد» به طرحی گفته می شود که برای یک واحد تولیدی که هنوز راه اندازی نشده، نگاشته می شود. در تنظیم این نوع طرح از اصطلاحات «موجود» و «مورد نیاز» استفاده می شود.\nطرح توسعه «طرح توسعه» به طرحی گفته می شود که برای یک واحد تولیدی دارای پروانه بهره برداری، نگاشته می شود. این طرح برای توسعه یک واحد تولیدی، اعم از افزایش ظرفیت یا افزودن خط تولید جدید، می تواند کاربرد داشته باشد. طرح های توسعه معمولاً در پرداخت وام در اولویت قرار دارند. دلیل آن می تواند وجود توانایی برای بازپرداخت وام باشد. در این نوع طرح ها از اصطلاحات «موجود» و «پس از توسعه» استفاده می گردد.\nمراحل تنظیم طرح توجیهی در کرج\n این مطالعات معمولا توسط شخص ثالثی خارج از مجموعه سرمایه‌گذاران و شرکای پروژه یا کسب‌وکار صورت می‌گیرد، زیرا در مواجهه با فرصت‌های سرمایه‌گذاری، بسیاری از سرمایه‌داران یا علاقه‌مندان به سرمایه‌گذاری ممکن است به شکلی خوشبینانه، فقط روی مزیت‌ها یا نقاط مثبت متمرکز شوند.\nانجام مطالعات امکان سنجی و تهیه طرح های توجیهی، به ویژه با بهره‌گیری از مشاور خارج از سازمان یا سیستم سرمایه‌گذار(شخص ثالث) این امکان را فراهم می‌آورد که تمام جوانب مثبت و منفی پروژه یا موقعیت سرمایه‌گذاری سنجیده شود. به عبارت دیگر، تمامی عوامل موثر بر پروژه به دقت مورد بررسی و کالبد شکافی قرار گرفته، نقاط قوت و ضعف مترتب بر آن بازنگری شده و در نهایت توجیه‌پذیری سرمایه‌گذاری، برآورد می‌گردد.\nبا عنایت به نکات مذکور، می‌توان گفت که مطالعات امکان‌سنجی، فرآیندی کنترل شده برای مشخص نمودن همزمان مشکلات و مزایای اجرای یک پروژه یا ورود به یک موقعیت سرمایه‌گذاری است و همراه با توصیف کامل شرایط و برآورد عواید و هزینه‌های (آنالیز هزینه- فایده) انجام آن صورت می‌گیرد. این مطالعات در حکم گام نخست در فرآیند تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران یا مدیران به حساب می‌آید.این بدان معنا است که این مطالعات باید در بدو امر با صورت مساله‌ای به نام پیشنهاد سرمایه‌گذاری یا اجرای پروژه انجام شود. از همین منظر، مطالعات امکان سنجی باید به نحوی انجام شود که به منزله ابزار تحلیلی، در برگیرنده محدودیت‌ها، توصیه‌هایی برای بهبود و پیشنهادهای عملی در راستای پیشبرد امور باشد.


تاکيد بر خلاقيت و بروز ايده‌هاي نو | ماهنامه صنعت چاپ\nHome صنعت چاپ تاکيد بر خلاقيت و بروز ايده‌هاي نو\nتاکيد بر خلاقيت و بروز ايده‌هاي نو\nهمايش چاپ و بسته‌بندي اصفهان با رويکرد صادرات و بازاريابي برگزار شد.\nدر اين همايش که با محوريت صادرات و بازاريابي و توجه به قابليت‌ها و بايد و نبايدهاي اين بخش در اتاق بازرگاني اين استان برگزار شد، مسئولان و تشکل‌هاي صنفي صنعت چاپ استان اصفهان و جمع کثيري از چاپخانه‌داران و فعالان مرتبط با اين صنعت حضور داشتند.\nماهنامه صنعت چاپ در اين همايش حاضر شده و گزارشي بر اساس سخنان عنوان شده در اين مراسم و گفت‌و‌گوهاي حواشي آن تهيه کرده است که در ادامه مي‌خوانيد.\nاصفهان قطب صنعت چاپ کشور\nامير کشاني، عضو هيات نمايندگان و رئيس کميسيون آموزش، پژوهش و توانمندسازي اتاق بازرگاني اصفهان ضمن خوشامدگويي به حضار به بيان شکل‌گيري کميته چاپ و بسته‌بندي که به گفته وي يکي از دوازده زيرمجموعه کميسيون صنايع اتاق بازرگاني است، پرداخت و با اشاره به قابليت‌هاي صنعت چاپ و بسته‌بندي استان اصفهان و ارتباط دو سويه‌اي که بين اهداف اين کميته و توسعه اين قابليت‌ها وجود دارد، گفت: «اين کميته 22 جلسه صورت داده که شامل رويدادها و اقداماتي مانند تدوين و تبيين بانک اطلاعاتي پيگيري تاسيس شهرک چاپ و بسته‌بندي که اتفاق خجسته‌اي براي استان اصفهان بوده و همچنين پشتيباني از حمايت‌هاي اتاق بازرگاني استان اصفهان است.» وي ضمن تشکر از برخي مسئولان مرتبط با کميته چاپ و بسته‌بندي کميسيون صنايع سلولزي اتاق بازرگاني به سبب آنچه وي تلاش‌هاي مکرر آنان در راستاي توسعه صنعت چاپ و بسته‌بندي استان اصفهان ناميد، افزود: «انجام چنين همايش‌هايي مي‌تواند در جهت رشد و شکوفايي صنعت مظلوم چاپ و بسته‌بندي موثر باشد. اميدوارم در آينده شاهد چنين رويدادهايي که همدلي و همگرايي به دنبال دارد باشيم.»\nکشـاني گـفـت: «بـسـتـه‌بنـدي به‌عنــوان محصولي که خط‌مقدم فروش محصولات است مي‌تواند نقش به‌سزايي داشته باشد.»\nوي با بيان اينکه شرايط براي توسعه صنعت چاپ و بسته‌بندي ايجاد شده است، تلاش درراستاي توسعه صنعت چاپ و بسته‌بندي کشور را به‌ويژه در بخش صادرات ضروري عنوان کرد و تحقق اهداف مرتبط با اين عملکرد را دستيابي صنعت چاپ کشور به موفقيت در رقابت با کشور ترکيه دانست.\nوي با اشاره به برخي آلودگي‌هاي محيطي شهر اصفهان که به گفته وي از جانب صنايع مختلف اطراف اين شهر ايجاد شده است، صنعت چاپ و بسته‌بندي را يکي از پاک‌ترين صنايع کارآمد برشمرد و گفت: «نه تنها صنايع چاپ و بسته‌بندي ضرري براي محيط زيست ندارند بلکه از تبديل زباله‌هاي خود به خمير و ورود دوباره آن به چرخه توليد مانع قطع درختان مي‌شويم و از اين طريق در راستاي محيط زيست قدم مثبتي برداشته‌ايم.»\nوي خاطرنشان کرد: «اما بايد سعي کنيم لباس فاخري براي توليدات ايراني توليد کنيم و حضور ما در اين‌گونه همايش‌ها موجب هم‌افزايي توانايي‌ها مي‌شود و رسيدن به ايده‌آل را راحت‌تر خواهد کرد.\nانصاري‌پور رئيس اتحاديه چاپخانه‌داران اصفهان و نايب رئيس اتاق اصناف اصفهان با اشاره به ارتباط تنگاتنگ چاپ و بسته‌بندي با زندگي مردم و تلاشي که در زمينه نهادينه‌کردن اين موضوع در اذهان مسئولان صورت گرفته تصديق کرد: «ما سعي کرديم اين را جا بيندازيم که چاپ و بسته‌بندي بايد به جايگاه صنعتي که شايسته آن است برسد. خوشبختانه اين اتفاق افتاد و متولي واقعي صنعت چاپ که همانا وزارت صنعت، معدن و تجارت است متولي‌گري اين صنعت را بر عهده گرفت. البته اين اتفاق دير رخ داد. آن زمان که مطالبات صنعت چاپ را درخواست مي‌کرديم بستر‌هاي زيادي فراهم بود. متـاسفـانه در‌حال‌حـاضر شرايط کـمي\nدشوار تر از قبل شده اما به‌هر‌صورت چاپ و بسته‌بندي جايگاه صنعتي خود را به‌دست آورد. اهالي صنعت چاپ و بسته‌بندي با توجه به توانايي‌هايي که دارند و با توجه به اين‌که استان اصفهان به‌عنوان قطب صنعت چاپ شناخته شده است، بايستي سرنوشت اين صنعت را رقم بزنند.\nبخش تحقيق و توسعه،\nبسترساز بهره‌وري بالا\nافشين فرنگي کارشناس چاپ به‌عنوان نخستين سخنران علمي اين همايش با اشاره به حجم بالاي واردات کالاهاي چاپي و از دست رفتن فرصت‌هايي که مي‌تواند در داخل کشور انجام شـود گـفـت: «در چنـد سـال اخـيـر\nچندصد ميليون دلار کار چاپي در خارج از کشور انجام شده است. خروج ارز از کشور آن هم با وجود امکان انجام آن کارها در داخل کشور فرصت‌هاي ما را مي‌گيرد».\nوي از برخي برندهاي خارجي نام مي‌برد که به گفته وي کارهاي چاپي ما را با ورود به عمق بازارهاي ما جذب خود کرده‌اند.\nوي در ادامه به نقش تحقيق و توسعه در پيشرفت واحدهاي موفق اشاره کرد و با تاکيد بر لزوم بررسي علمي مراحل مختلف فعاليت در صنعت چاپ و بسته‌بندي و ضرورت فرضيه‌سازي‌هاي مرتبط با اين فعاليت‌ها مواردي از موفقيت‌هايي را نام برد که بر روش‌هاي مبتني بر تحقيق و توسعه استوار هستند.\nوي همچنين درزمينه تحقيق و توسعه و ضرورت وجودي آن در مجتمع‌هاي چاپ و بسته‌بندي کشور، با اشاره به نبود واحد R&D در بسياري از اين شرکت‌ها، آمارهايي از واحدهاي فعال در کشورهاي توسعه يافته ارائه داد که بر تخصيص تعداد قابل توجهي از کارکنان مجتمع‌هاي چاپ و بسته‌بندي اين کشورها در بخش R&D دلالت داشت. وي تصريح کرد: «در ايران شرکت‌هايي هستند که ادعاي پيشرفته‌بودن و بهره‌مندي از تکنولوژي‌هاي روز دنيا و تعداد زيادي کارگر را دارند اما هيچ اثري از قسمت R&D در آنها ديده نمي‌شود. در دنيا از چاپخانه‌هايي بازديد کرده‌ام که 120 نفر پرسنل داشته اند و از اين تعداد 40 نفر در قسمت R&D کار مي‌کرده‌اند. همچنين به مجموعه‌اي سر زدم که نزديک به 470 نفر پرسنل داشت که 80 نفر از آنها در بخش R&D فعال بودند. امروز ديگر نمي‌توان پشت ميز ايستاد و فقط دستور چاپ کردن کار را داد. امروزه ايده‌ها کار را جذب مي‌کنند.»\nوي طي بيان اظهاراتي به نکات کليدي برآمده از ايده‌هاي نو اشاره کرد که منبعث از خلاقيت‌گرايي بخش R&D چاپخانه‌ها، در جذب مشتري نقش به‌سزايي ايفا مي‌کند.\nوي در بخش ديگري از صحبت‌هايش به نقش تشکل‌ها در پيگيري مطالبات چاپخانه‌داران اشاره کرد و گفت: «اتحاديه‌ها در بيان خواسته‌ها و نيازهاي صنف خود بايد زبان آنها و پل ارتباطي باشند بين چاپخانه‌ها و مسئولان صنعت چاپ. آنها بايستي با درايت و پيگيري‌هاي مستمر در راه حذف قوانين دست و پاگير و پيشنهاد قوانين کارآمد فعال باشند».\nفرنگي در ادامه با تاکيد بر ضرورت آشنايي سرمايه‌گذار با بخش‌هاي مختلف حوزه‌اي که مي‌خواهد در آن سرمايه‌گذاري کند اظهار کرد: «کسي که مي‌خواهد وارد حوزه فلکسو شود بايد انواع مواد و محصولات مرتبط با چاپ فلکسو را بشناسد. بازار آن را بررسي و نقاط ضعف و قدرت آن را شناسايي کند. نمي‌توان انتظار پيشرفت و توسعه کار داشت زماني‌که شناختي از بخشي که در آن فعال هستيم نداشته باشيم. بازار امروز پيچيدگي‌هاي بسياري دارد که بدون بررسي مفصل قابل تشخيص نيست». وي با بيان اين مطلب به لزوم وجود فرهنگ مبتني بر شناخت و مطالعه اشاره کرد و امکان دستيابي به توسعه بخش‌هاي توليدي را در گرو بروز اين فرهنگ برشمرد.\nاين کارشناس چاپ در امتداد پرداختن به موضوع خلاقيت و طرح ايده‌ها و نقشي که ايده‌هاي مختلف در بروز خودکار بازارسازي و افزايش سهم بازار دارند، به بيان پاره‌اي نکات فني و شرح نتايجي پرداخت که در گسترش بازار موثرند. در اين رابطه وي مشخصا مثال‌هايي عنوان کرد که در آن با اضافه کردن بخش کوچکي به يک ماشين چاپ در شرايطي که مطالعه شده است، ميزان خروجي کار چند برابر شده است. همچنين با اشتراک نقصان‌ها و بهره‌مندي‌ها بين دو واحد فعال، بهره‌وري افزايش يافته است.\nوي با نام بردن از برخي صنايع مرتبط با صنعت چاپ به صنعت خاموش ولي پول‌ساز به کم‌کاري‌هايي که در اين حوزه‌ها صورت گرفته اشاره کرد و برخي از گلايه‌ها که در مجاورت اقدامات منفعل انجام مي‌شود را مورد انتقاد قرار داد. وي در اين رهگذر مثال‌هايي ارائه داد که با نکته‌بيني برخي چاپخانه‌ها در کشورهاي اروپايي مبلغ بسيار بالايي به اقتصاد صنعت چاپ اين کشورها تزريق کرده است.\nضرورت هويت بخشي\nبه بسته‌بندي صادراتي\nسخنران بعدي سپهر سرمست کارشناس بسته‌بندي سخنانش را با مقايسات آماري ايران و برخي کشورهاي خارجي به‌ويژه ترکيه و امارات در‌زمينه چاپ و بسته‌بندي و اقتصاد کشورها آغاز کرد.\nسرمست با اشاره به اهميت بسته‌بندي در فروش محصولات مختلف گفت: «بيش از 70درصد تصميمات مصرف کننده در محيط فروشگاه صورت مي‌گيرد. خيلي مهم نيست که چقدر تبليغات محيطي مي‌کنيد. امروزه در مساله‌اي که براي بسياري از برند‌ها و فروشگاه‌ها به وجود آمده است اينکه مهم نيست مشتري‌ها با چه ليستي وارد فروشگاه مي‌شوند. خريدي که در نهايت انجام مي‌دهند بسيار متفاوت از آن ليستي است که مي‌خواسته اند بر اساس آن خريد کنند.» وي با بيان اين مطلب بر ضرورت توجه به صنعت چاپ و بسته‌بندي، توسعه آن را اقدامي بزرگ درجهت توسعه اقتصاد کشور قلمداد کرد.\nوي در بخش ديگري از اظهاراتش ضمن نام بردن از طراحي به‌عنوان دريچه اصلي ورود به عرصه توليد بسته‌بندي جذاب و به‌دنبال آن افزايش فروش محصولات بسته‌بندي شده، گفت: «وقتي ما يک محصول را مي‌خريم که بسته‌بندي محکمي دارد اما از آن زياد راضي نيستيم بايد بدانيم طرح کار ايراد دارد. يک طراحي خوب، بسته‌بندي را تبديل به يکي از مهمترين مشخصه‌هاي تاثيرگذار در افزايش بازدهي فرايند توليد و نگهداري و فروش مي‌کند. طراحي کاربردي مي‌تواند دليل اصلي فروش يک کالا باشد. اگر بسته‌بندي با آن چيزي که منتظر خريدار است همسان باشد ممکن است به محتواي آن اهميتي ندهد و محصول را فقط براي بسته‌بندي آن بخرد. گاهي ممکن است يک بسته‌بندي با کيفيت و طرحي جالب و منطبق بر ايده‌آل بسته‌بندي، خود معرف کيفيت محصولي باشد که درون آن نهفته است. وقتي محصولي اين‌چنين با دقت و حساسيت بالا بسته‌بندي شده، دور از ذهن است که بي کيفيت باشد. طعم محصول غذايي را نمي‌توان حس کرد. تنها راه ارتباط با درون آن بسته‌بندي و ذهنيتي است که از برند مربوطه در ذهن ما وجود دارد. اما بسته‌بندي مي‌تواند طعم واقعي را در ذهن ما زنده کند. اهميت بسته‌بندي نبايد مغفول بماند».\nسرمست با اشاره به ضرورت ايجاد هويت براي بسته‌بندي گفت: «اگر بسته‌بندي ما داراي هويت باشد پس از گذشت سال‌ها ارائه محصول خود نوعي تبليغ براي برند ما محسوب مي‌شود. هويت برند آن علايم و نشانه‌هايي است که در رابطه با محصولات يک شرکت ابراز وجود مي‌کنند. بايد در نظر داشت که در طراحي يک محصول تمام شرايطي که مربوط به آن است اعم از جغرافيا، حوزه فعاليت، نوع جنس و… را در نظر گرفت و با توجه به نتيجه‌اي که ازاين ملاحظات گرفته مي‌شود به طراحي بسته‌بندي مبادرت ورزيد. اگر طرحي را که نماينده کالا است، در تمام محصولات متنوع به کار بريم، هويتي به آنها داده‌ايم که موجب ماندگاري کالا شده و موجب ايجاد خاطره در ذهن مخاطبان مي‌شود. همين مساله نوستالوژيکي عاملي است براي شرکت‌هايي که طراحي محصولات خود را عليرغم عدم رضايت و دِمُده بودن آن، تغيير نمي‌دهند. آنها به اين نکته پي برده‌اند که خاطره داشتن از يک محصول فاکتوري مهم در جذب مشتري است» وي با بيان اين مطلب تاکيد کرد: «از پراکندگي طرح‌هاي خود بپرهيزيد. بسياري از برندهاي معتبر موادغذايي در ايران هستند که اين نکته کوچک را در نظر نگرفته اند. با اينکه محصولات آنها صادراتي است اما هر کدام طرح و شکل مختلفي روي بسته‌بندي خود دارند.\nوي در زمينه بازاريابي صادراتي به خطرات احتمالي ورود به اين عرصه و منافع قابل‌توجهي که در صورت توفيق مي‌توان به آن دست يافت، اشاره کرد.\nوي در امتداد بيان عوامل موثر در افزايش فروش محصولات بسته‌بندي خاطرنشان کرد: «پي بردن به محتويات بسته‌بندي از طريق طراحي آن موجب افزايش ميزان استقبال از محصول مي‌شود. به‌عنوان مثال همه در ايران دستور پخت برنج را مي‌دانند اما در بسياري از کشورها اينگونه نيست. اگر طراحي بسته‌بندي به‌گونه‌اي باشد که خود گوياي روش پخت آن باشد و بدون چاپ متن بتوان آن را ارائه داد، يک موفقيت ارزنده حاصل شده است. بسته‌بندي مي‌تواند در يک منطقه جغرافيايي پرفروش باشد که حس خوبي در مشتري‌هاي آن منطقه ايجاد کند. در اين راهکار، مطالعه و بررسي شرايط جغرافيايي آن منطقه و ارزيابي فرهنگي و اقتصادي آن بسيار اهميت دارد.»\nسرمست با اشاره به قاعده موسوم به مديريت پس از مصرف بسته‌بندي عنوان کرد: «در سال 94 ميلادي، قانوني در اتحاديه اروپا تصويب شده که اگر شما مي‌خواهيد به اروپا صادرات داشته باشيد و محصولات بسته‌بندي شما قابليت بازيافت و استفاده دوباره نداشته باشد، نمي‌توانيد آن بسته‌بندي را به اين اتحاديه صادر کنيد. بنابراين طراح شما بايد با موارد زيست محيطي و رعايت ضرورت‌هاي مربوط به آن آشنا باشد. وقتي يک بسته‌بندي سوئدي وارد بازار مي‌شود منطبق بر محيط‌زيست بوده و مسائل و معرف‌هاي فرهنگي خود همچون تاج پادشاه در آن وجود دارد. و از چاپ متن زياد که موجب سردرگمي خريدار غيرسوئدي مي‌شود پرهيز مي‌کند.»\nوي در بخش پاياني اظهاراتش به چند نمونه تصويري از بسته‌بندي‌هاي خلاقانه در دنيا اشاره کرد و در اين زمينه توضيحاتي مختصر ارائه داد.\nدر اين مراسم از برخي پيشکسوتان صنعت چاپ و بسته‌بندي استان اصفهان تقدير به عمل آمد\nPrevious articleسال 1396 رکود شديد بر بازار حاکم بود و آينده مبهم است چشم‌انداز 97\nNext articleهدف اصلي از برگزاري اين همايش چه بود؟


امکان ثبت دستگاه‌های ماینرقاچاق از ۲۵ مردادماه ،متقاضیان یک ماه فرصت دارند! - آکادمی هلاکوئی\nآکادمی هلاکوئی بلاگ اخبار اخبار ارز دیجیتال امکان ثبت دستگاه‌های ماینرقاچاق از ۲۵ مردادماه ،متقاضیان یک ماه فرصت دارند!\nامکان ثبت دستگاه‌های ماینرقاچاق از ۲۵ مردادماه ،متقاضیان یک ماه فرصت دارند!\nfolder_open اخبار ، اخبار ارز دیجیتال ، اخبار ایران ، مطالب ویژه\nسعید زرندی معاون طرح و برنامه وزارت صنعت، معدن و تجارت گفت: بر اساس مصوبه هیات دولت برای رفع مشکلات فعالان رمز ارز، یک‌ماه به ذینفعان فرصت داده می‌شود دستگاه‌های ماینر که از مبادی رسمی وارد نشده و قاچاق محسوب می‌شوند را ثبت‌نام کنند.\nبه گزارش روز شنبه وزارت صنعت، معدن و تجارت، «سعید زرندی» در سومین جلسه کمیته نظارت بر فعالیت استخراج رمزارزها با حضور «آقامحمدی» رئیس دفتر بررسی اقتصادی رهبر معظم انقلاب، افزود: به‌دلیل اینکه در گذشته فرآیند استخراج رمزارزها قانونی نبود، تعدادی دستگاه به‌صورت قاچاق وارد شده که در حال حاضر مشکلاتی را برای فعالان این صنعت ایجاد کرده است، بر این اساس با مساعدت هیات وزیران این مشکل رفع می‌شود.\nوی گفت: از ۲۵ مرداد در سامانه بهین‌یاب امکان ثبت دستگاه‌ها به‌مدت یک‌ماه فراهم شده و این امکان وجودخواهد داشت که با پرداخت حقوق و عوارض دولتی، فعالیت آنها قانونی شود.\nزرندی تاکیدکرد: از آن پس دستگاه‌هایی که از مبادی غیررسمی وارد کشور شده و در این سامانه ثبت نشده باشد، قاچاق محسوب می‌شود.\nوی پیش‌بینی کرد با اجرای طرح خوداظهاری، تعداد واحدهای دارای پروانه افزایش یابد.\nزرندی خاطرنشان‌کرد: مدل‌سازی برای استفاده از رمزارزها در واردات کالا را دنبال می‌کنیم و اگر بتوانیم در شرایط کمبود ارز، رابطه بین واردات با استفاده از رمزارزها را مهیا کنیم، برای کشور سودمند خواهد بود.\nزرندی تاکیدکرد: در جهان، نقش رمزارزها در تجارت خارجی پررنگ است و براساس برخی آمارها ارزش بازار کل رمزارزها نزدیک به ۳۰۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود.\nبرچسب ها: ارز دیجیتال در ایراناستخراج رمزارزهادستگاه ماینر قاچاقسامانه بهین‌یابماینینگ در ایران\nبا افزایش چشمگیر ذخیره اتریوم توسط نهنگ‌ها ، احتمال افزایش قیمت در پیش است\nبعد از اعلام خبر پشتیبانی PayPal از ارز های دیجیتال، قیمت بیت کوین از 12300 دلار گذشت!\nارائه ی سرویس جدید QuickAccept توسط JPMorgan\nپی‌پال امکان خرید و ترید با بیت کوین را فراهم کرده است\n۵ نکته که پیش از شروع بازار سهام باید بدانید؛ چهارشنبه، ۳۰ مهر\nجدید تر در 5 سالگی استخراج اولین رمز ارز اتریوم قرار گرفته ایم!\nقدیمی تر لایحه‌ی ممنوعیت رمزارزها توسط رئیس جمهور روسیه امضاء شد!\nبا افزایش چشمگیر ذخیره اتریوم توسط نهنگ‌ها ، احتمال افزایش قیمت در پیش است ۱۳۹۹/۰۵/۱۱\nمعرفی DeXe ۱۳۹۹/۰۵/۱۱\nآشنایی با شبکه AdEx ۱۳۹۹/۰۵/۱۱\nبعد از اعلام خبر پشتیبانی PayPal از ارز های دیجیتال، قیمت بیت کوین از 12300 دلار گذشت! ۱۳۹۹/۰۵/۱۱\nارائه ی سرویس جدید QuickAccept توسط JPMorgan ۱۳۹۹/۰۵/۱۱


دانلود MadLipz نرم افزار دوبلوری اندروید - قرار دادن صدا روی فیلم در اندروید\nخانه » موبایل » نرم افزار موبایل » سرگرمی موبایل » دانلود MadLipz نرم افزار دوبلوری اندروید\nاین روزها دابسمش فضای مجازی را پر کرده است. فرآیندی که یک صدا را بر روی کیلیپ خود می گذارید و از دیدن حالتتان با آن صدا و هماهنگی یا تناقضش لذت میبرید. امروز در بیت دانلود نرم افزاری را به شما معرفی می کنیم که عکس عمل دابسمش را انجام می دهد. این اپلیکیشن در واقع شما را به یک دوبلور تبدیل می کند. آیا علاقه دارید تا صدای خود را بر روی تصویر یک هنرپیشه معروف بشنوید؟\nMadLipz اپلیکشین جذابی است که می تواند ساعت ها شما را سرگرم کند. با این برنامه می توانید صدا را بر روی کیلیپ های تصویری قرار دهید و با خلق اثر جدید از آن لذت ببرید.رابط کاربری جذاب و زیبایش سبب می شود که از کار کردن با این اپلیکیشن لذت ببرید.\nقابلیت قرار دادن صدای شخصی بر روی کیلیپ های 15 ثانیه ای\nصدا دار و بی صدا کردن صدای شخصیت های اصلی کیلیپ\nقابلیت ضبط تا 3 صدای گوناگون بر روی ویدئو ها\nبرچسب ها: android android 2.1 android market google play htc mobile motorola samsung sony اچ تی سی اندروید برنامه MadLipz دانلود MadLipz نرم افزار دوبلوری اندروید سامسونگ سونی قرار دادن صدا روی فیلم در اندروید گوگل پلی موبایل هواوی\nدانلود فایل apk باحجم 19 مگابایت 19.15 مگا بایت\nCompany : Eigenuity Inc\nمحصول : Eigenuity Inc


انتشار دو کتاب «رازآلود» برای مخاطبان کودک و نوجوان - خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency\n۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۰:۰۶\nکد خبر 4618370\nاز سوی نشر فنی ایران انجام شد:\nدو کتاب «راز مرگ سینه‌سرخ» و «آیا تو هم راز داری» از سوی انتشارات فنی ایران منتشر شد.\nبه گزارش خبرنگار مهر، تفکیک و شناسایی رازهای خوب و رازهایی که کودکان باید برای بزرگترها فاش کنند، موضوعی است که یک نویسنده حوزه کودک در اثر خود تحت عنوان «آیا تو هم رازی داری؟» به آن پرداخته است.\nجنیفر مور مالینو در اثر خود به کودکان تفکیک رازهای خوب و بد را آموزش می‌دهد. براین اساس کودکان با مطالعه‌ی این کتاب ضمن تشویق به برقراری ارتباط، می‌آموزند باید توانایی‌هایی را برای کسب امنیت پرورش دهند. همچنین کتاب اشاره دارد که تشخیص داده‌ها مسأله‌ای است که والدین نیز باید در آموزش آن سهیم باشند.\nلادن مقیمی اسکویی ترجمه این کتاب را برعهده داشته است.\n«آیا تو هم رازی داری؟» که مناسب گروه سنی ۵ سال به بالا است، با قیمت ۱۴ هزارتومن منتشر شده است.\nرمان «راز مرگ سینه سرخ» با تکیه بر آثار سو آلودگی‌های زیست محیطی، داستان دوستی پسری نوجوان با یک سینه سرخ را روایت می‌کند.\nپسری به نام تونی برای یک سینه سرخ لانه درست می‌کند اما چندی بعد سینه سرخ می‌میرد. تونی تلاش می‌کند علت مرگ پرنده را پیدا کند. او سرانجام پس از حوادث بسیار، با کمک یکی از دوستانش درمی‌یابد که دلیل اصلی این اتفاق چیست.\nدر بخشی از این کتاب می‌خوانیم: «وقتی سینه سرخ آخرین تخم را گذاشت، شهردار تلفنی از تونی پرسید که بعد از این چه اتفاقی می‌افتد. تونی گفت که حالا دوره‌ی خوابیدن سینه‌سرخ ماده روی تخم‌ها شروع می‌شود. در این مدت هر دو پرنده تغییر رفتار می‌دهند و شروع کرد به دادن توضیحات بیشتر که شهردار گوشی را گذاشت. صبح روز بعد برنامه‌ی ساعت سینه سرخ با خبر شهردارجو شروع شد.»\nاین کتاب که برگزیده‌ی شورای کتاب کودک است توسط جین کریگهد جورج نوشته شده است و لیلا شمس زاده امیری آن را ترجمه کرده است.\n«راز مرگ سینه سرخ» که برای دومین بار وارد بازار کتاب شده است، ۲۲ هزار تومان قیمت دارد.


کاربرد دستگاه تزریق پلاستیک در قالب سازی پلاستیک\nصنعتی شدن زمانی رخ داد که تولیدات در جوامع به تیراژ بالا رسید. در زمان صنعتی شدن برای تولید انبوه از هر وسیله ای، نیاز به یک الگو بود که قالب سازی به تهیه این الگو ها کمک کرد. همان‌طور که ماشین بخار به انقلاب صنعتی کمک کرد. دستگاه تزریق پلاستیک نیز انقلابی بزرگ در صنعت قالب سازی ایجاد کرد. پس از روی کار آمدن این دستگاه ها تولید قطعات و کوچک و بزرگ با شکل های پیچیده بسیار ساده شد و سرعت تولیدات افزایش پیدا کرد. طراحی و ساخت قالب تزریق پلاستیک مانند هر دستگاه دیگری تاثیرگذاری نیروی کار انسانی را کاهش داد و میزان خطاهای تولید را به حداقل رساند.\nاما این دستگاه در تولید چه قطعاتی قابل استفاده است ؟ و یا به بیان ساده تر در چه صنایعی می توان از قالب تزریق پلاستیک استفاده نمود؟\nکاربرد قالب تزریق پلاستیک در صنعت خودرو سازی\nدر هر اقتصادی یکی از مهمترین صنایع، خودرو سازی به حساب می آید. کشور هایی که داری شرکت های خودرو سازی هستند علاوه بر نیاز داخلی خود به فکر صادرات نیز هستند. خودرو نیز یکی از وسایل مورد نیاز و پر کاربرد افراد است که از قطعات زیادی تشکیل شده است. خودرو ها ابعاد قطعاتشان از اندازه های بسیار ریز تا بسیار بزرگ تشکیل شده است که اکثراً از جنس پلاستیکی و فلزی هستند. بسیاری از کارشناسان دستگاه تزریق پلاستیک را سبب رشد صنعت خودرو سازی در دنیا دانسته اند.\nبا روی کار آمدن این روش در صنعت خودرو سازی، قطعات سبک تر، مدرن تر، با کیفیت تر و از همه مهمتر ارزان تر شدند. از جمله قطعات خودرو که با این روش تولید می شوند عبارتند از: دستگیره ها، کلید ها، بالابر ها، سپر ها و …\nکاربرد تزریق پلاستیک در صنعت لوازم خانگی\nدر مقالات قبلی به طور مفصل در رابطه با ساخت قالب پلاستیکی در تولید لوازم خانگی صحبت کردیم. همان‌طور که می دانید تمامی لوازم الکترونیکی که در منازل استفاده می شوند هرچند که جنس فلزی هم داشته باشند، بدنه ای پلاستیکی دارند. از کوچکترین وسایل مانند لامپ ها و سرپیچ ها تا بزرگترین وسایل مانند یخچال و لباسشویی دارای بدنه پلاستیکی هستند.\nاین بدنه های پلاستیکی علاوه بر ارزانتر شدن لوازم به ماندگاری و مقاومتشان نیز کمک می کند. این موضوع به خاصیت ماده پلیمری پلاستیک باز می گردد. این ماده در برابر رطوبت، الکتریسیته، گرد و غبار، شکستگی و سایر تأثیرات خارجی مقاومت ایجاد می کند.\nعلاوه بر وسایلی که دارای بدنه های پلاستیکی هستند برخی دیگر از وسایل در منازل کاملاً از جنس پلاستیک هستند مانند لوازم آشپزخانه، ظروف یکبار مصرف، مبلمان و …\nکاربرد تزریق پلاستیک در صنعت پزشکی\nصنعت پزشکی نیز جزء صنایعی است که تولید انبوه در آن بسیار اهمیت دارد. زیرا استریل کردن وسایل پزشکی کار ساده ای نبوده و قطعاتی که امکان تولید یکبار مصرف و پلاستیکی را دارند بسیار کاربردی هستند. این موضوع تولید انبوه با شروع پاندمی کرونا بیشتر احساس شد.\nقطعات پلاستیکی که به صنعت پزشکی و دندان پزشکی کمک می کنند عبارتند از سرنگ، سر سرنگ، ست سرم، سطل های یکبار مصرف و …\nاین وسایل پزشکی علاوه بر سلامت بیمار به سرعت عمل پزشکان نیز کمک کرده و از همه مهمتر از کار افرادی که در بیمارستان ها مشغول به استریل کردن بودند کاهش پیدا کرد.\nبرخی قطعاتی که در صنعت پزشکی استفاده می شوند بسیار ریز و با جزئیات هستند. لازم است یاداوری کنم که جزئیات و کیفیتشان با سلامت افراد سر و کار داشته و پر اهمیت هستند.\nداروسازی نیز جزء صنایع پزشکی حساب شده و تزریق پلاستیک در صنعت بسته بندی دارویی بسیار نقش پر رنگی دارد. قوطی های دارو در گذشته از جنس شیشه ساخته می شدند که هم هزینه بر بودند هم احتمال آسیب و شکستگی داشتند. در بسته بندی مایعات با ظروف شیشه ای این مشکل ها بسیار پر رنگ تر بودند که با تولید ظروف پلاستیکی به کمک دستگاه تزریق پلاستیک مرتفع گردیدند.\nکاربرد تزریق پلاستیک در محصولات بهداشتی و غذایی\nدر قسمت قبل راجع به صنعت بسته بندی دارویی صحبت کردیم در صنعت صنایع غذایی و آرایشی بهداشتی نیز تزریق پلاستیک در بسته بندی نقش پر رنگ دارد.\nبرای پی بردن به این کاربرد کافی است هنگام خرید از فروشگاه به سبد خرید خود نگاهی بیندازید. اکثر وسایل بهداشتی اعم از مایعات و جامدات مانند مایع های ظرف شویی، لباسشویی، دستشویی، پودرها و … در ظرف پلاستیکی بسته بندی شده اند.\nدر صنعت مواد غذایی نیز همین موضوع صادق است. در گذشته برای بسته بندی مایعات خوراکی مانند نوشابه، شیر، دوغ، آبمیوه و … از ظرف شیشه ای استفاده می شد که هم برای تولید کننده هزینه بر بود هم احتمال آسیب دیدگی و شکست داشت. با روی کار آمدن ماشین های تزریق پلاستیک صنعت بسته بندی مواد غذایی نیز دچار تحولی عظیم شد.\nالبته در آخر لازم است یادآور شوم که تولیدات پلاستیکی که در صنعت بسته بندی مواد غذایی استفاده می شوند باید دارای تأییدیه های بهداشت باشند. زیرا این تولیدات با سلامت افراد جامعه در تماس هستند.\nقبل از اینکه انواع این ماشین ها را بررسی کنیم یک دید کلی از دستگاه را معرفی می کنیم. این دستگاه ها از هر نوعشان دارای قیف تغذیه، مته‌ی مارپیچی تزریق و واحد حرارتی می باشند. قالب های ساخته شده در صفحاتی گیره مانند داخل ماشین نصب شده (یا به اصطلاح قفل می شوند) و با کمک قسمت های قبلی فرایند تولید را انجام می دهند.\nاساس تقسیم بندی این دستگاه ها متفاوت است اما یکی از مهمترین پارامترهای این دسته بندی عبارتند از قدرت گیره. قدرت گیره در دستگاه های مختلف متغیر است و اساس تعیین سایز قطعه تولیدی است. به بیان ساده تر اگر بخواهیم بگویم برای تولید قطعات بزرگتر از دستگاه هایی بالا قدرت گیره بالاتر استفاده می شود.\nاما پارامترهای دیگری که می توانند دستگاه ها را طبقه بندی کنند عبارتند از: ظرفیت واحد تزریق، فاصله بین میله های راهنما، کورس بازشو گیره، حداقل و حداکثر ارتفاع قالب.\nاما در دنیای قالب سازی صنعتی 3 دستگاه قالب گیری تزریقی معرفی کرده اند که قالب سازان امروزه از آن ها استفاده می کنند. این دستگاه ها عباتند از:\nدستگاه تزریق پلاستیک هیدرولیکی :\nاین دستگاه اولین دستگاه تزریق پلاستیک در دنیای صنعت است و تا سال 1980 تنها گزینه مورد استفاده تولید کنندگان بوده است. از ویژگی های این ماشین می توان به قیمت مناسب آن اشاره کرد. این هزینه مناسب علتش به قیمت مناسب قطعات دستگاه باز می گردد. قطعات این نوع ماشین به فراوانی در بازار موجود بودند و با قیمتی مناسب قابلیت تعویض و تعمیر داشتند.\nهیدورلیک کلاً به ماشینی گفته می شود که با روغن کار می کنند، این روغن مقاومت قسمت های مختلف دستگاه را افزایش داده و به نسبت ماشین تزریق پلاستیک هیدرولیکی را به ماشین قویتری تبدیل کرده است.\nدستگاه تزریق پلاستیک الکتریکی\nاین دستگاه نسبت به هیدرولیکی دستگاه جدیدتری به حساب می آیند. این دستگاه ژاپنی به خاطر ویژگی های منحصر به فردش به سرعت در طراحی و ساخت قالب همه گیر شد. از مهمترین ویژگی این دستگاه این است که با نیروی برق کار کرده و نیروی مورد نیاز قابل تنظیم است.\nدر این ماشین به علت حذف روغن های هیدرولیکی هم محیط تمیز تری وجود دارد هم زمان تولید کاهش پیدا می کند. هزینه های نگهداری از این ماشین مانند روغن، تعویض آن و فیلتر های روغن و … نیز کاهش پیدا می کند.\nدر مقالات قبلی یکی از مزیت های ساخت قطعات پلاستیکی به روش تزریق پلاستیک را کاهش نیروی انسانی ذکر کردیم. اگر در ساخت قطعه از دستگاه تزریق پلاستیک الکترونیکی استفاده شود چون دستگاه دیجیتال است و فرایند آن قابل برنامه ریزی است، همین نیروی کار حداقلی نیز نسبت به دیگر دستگاه ها کمتر است. این فرایند دیجیتال تکرار پذیری فرایند تولید را ساده تر کرده است. یکی از کاربرد های این دستگاه را می توان در تولید قطعات پزشکی نام برد. زیرا قطعات تولیدی در شرایط استریل و تمیز تری تولید می شوند.\nهیبرید در لغت به معنای ترکیب و مخلوط است در اینجا نیز به همان معنای ترکیبی است. دستگاه های هیبریدی دستگاه هایی هستند که از مزیت های دستگاه هیدرولیکی و الکترونیکی به صورت توأم استفاده می کنند. استفاده از این دستگاه در صنعت تولید امکان تولید قطعات پیچیده را ساده تر کرده است. از طرفی دیگر طراحان هنگام طراحی قطعه دست باز تری داشته و به سادگی می توانستند به طراحی بدون محدودیت ساختاری بپردازند.\nدر این دستگاه، نیروی هیدرولیکی روغن با برق کار کرده و به صورت دیجیتال کنترل می شود. یعنی در صورتی که نیاز به روغن باشد پمپ روغن ماشین فعالیت می کند. این کار هم کیفیت تولید را بالا می برد، هم بهره‌وری و میزان مصرف انرژی را کنترل می کند.\nچون دستگاه از دو روش به صورت توأم استفاده می کند، امکان خرابی آن کمتر است. به صورت دقیق تر اگر بخواهیم بگوییم این دستگاه هم به طور کامل دیجیتال نیست که دچار آسیب شود هم کامل مکانیکی و روغنی نیست که دچار خطا و اشکال شود.\nدر زمان تهیه، این دستگاه نسبت به دیگر دستگاه ها هزینه مقرون به صرفه تری دارند. این دستگاه در تولید لوازم پزشکی نیز مانند ماشین های الکترونیکی بسیار کاربرد داشته اما هزینه خرید پایین تر و تیراژ تولید بالاتری دارند.\nصحبت راجع به دستگاه ها این آگاهی را به شما می دهد تا در زمان انتخاب یک شرکت قالب سازی حرفه ای، امکاناتشان را بسنجید. و به روز بودن دستگاه هایشان را دریابید. برای اطلاع از ویژگی های بیشتر دستگاه ها در زمان تزریق پلاستیک و ساخت قطعه می توانید با واحد فروش شرکت فن آور پلاستیک تماس حاصل فرمایید.


روضه نيوز : تبليغ فرهنگ عاشورا مهم‌ترين عنصر اربعين است\nجمعه، 28 مهر 1396 - 16:11 کد خبر:17677\nيكي از رهبران جبهه مقاومت عراق گفت: هر چند در اربعين حسيني بايد به فكر رفاه زائران باشيم اما تبليغ فرهنگ و پيام عاشورا مهم‌ترين عنصر است كه بايد در قالب بصيرت و آموزه‌هاي ديني مورد توجه قرار گيرد.\nبه گزارش روضه نيوز ؛ حجت‌الاسلام والمسلمين سيد هاشم‌الحيدري عصر امروز در مراسم افتتاحيه دومين همايش ملي هيأت‌هاي فعال در عرصه اربعين با بيان اينكه سخن از نهضت امام حسين(ع) بدون سخن از پيروزي خون بر شمشير امكان‌پذير نيست، اظهار كرد: امام حسين(ع) در روز عاشورا نتوانستند به پيروزي ظاهري برسند اما به پيروزي ارزش‌ها و معنوي مورد نظر رسيدند و اين دستاورد نشان از هنر كربلاست.\nوي با تاكيد بر اينكه غلبه معنوي و ارزش‌ها نسبت به پيروزي ظاهري و نظامي بسيار بالاتر است، اضافه كرد: هدف و مرز پيروزي معنوي نسبت به پيروزي دنيوي بسيار گسترده‌تر است چرا كه در پيروزي معنويت افكار، اخلاق‌ها و ارزش‌ها مطرح مي‌شود.\nوي از رسيدن به عبوديت به عنوان هدف پيروزي معنوي نام برد و تصريح كرد: در پيروزي معنوي يك نفر نيز مي‌تواند بر يك امت غالب شود كه اين حقيقت به خوبي در مورد كربلا قابل مشاهده است، اكنون نيز در كشورهاي مختلف جبهه مقاومت از جمله لبنان، سوريه، نيجريه و عراق بايد به پيروزي معنوي امام حسين(ع) متوسل شويم.\nوي با اشاره به اينكه خون شهدا موجب حفظ اسلام شده است، عنوان كرد: اكنون در شرايط عاشورا هستيم اما با پيروزي خون‌ها مي‌توانيم پيروزي شمشيرها را نيز رقم بزنيم كه دستاوردهاي شهادت امثال شهيد حججي به خوبي اين موضوع را به اثبات مي‌رساند.\nالحيدري خاطرنشان كرد: رژيم صهيونيستي نخستين كشوري بود كه از استقلال‌طلبي كردستان عراق استقبال كرد اما به لطف خداوند متعال، مجاهدت حشدالشعبي و توجه مرجعيت عراق شمشير شيعه بر نقشه دشمن غالب شد.\nوي با بيان اينكه غلبه نظامي با غلبه معنوي نيز مي‌تواند همراه باشد، گفت: بايد در جبهه‌هاي مختلف به دنبال غلبه عقل بر جهل، غلبه ارزش‌ها بر ظلم و غلبه آخرت بر دنيا باشيم تا بتوانيم به نتايج مورد نظر برسيم.\nالحيدري يادآور شد: هر چند در اربعين حسيني بايد به فكر رفاه زائران باشيم اما تبليغ فرهنگ و پيام عاشورا مهم‌ترين عنصر است كه بايد در قالب بصيرت و آموزه‌هاي ديني مورد توجه قرار گيرد؛ اينكه بعد از اربعين در بصيرت و رفتار خود به تغييري نرسيم نشان مي‌دهد كه اين سفر براي ما هيچ كاربردي نداشته است.\nاين كارشناس مسائل ديني با تاكيد بر اينكه ايمان به اسلام واقعي بايد مورد توجه زائرين اربعين قرار گيرد، اظهار كرد: اسلام سياسي، انقلابي جهادي و با بصيرت با اسلام آمريكايي، انگليسي، افراطي و كوتاه فكر متفاوت است؛ ايران اسلامي با تكيه بر اسلام ناب محمدي(ص) توانسته به جايگاه كنوني برسد.\nوي با اشاره به اينكه مبارزه با دشمن در سنگر فرهنگي سخت‌تر از جنگ در سنگر فيزيكي است، عنوان كرد: مقابله با نفوذ نظامي سخت است اما ايستادگي در مقابل نفوذ نرم دشمن سخت‌تر است به همين علت در اربعين حسيني بايد به دنبال ترويج آموزه‌هاي درست فرهنگي درست باشيم.\nسيدهاشم الحيدري اضافه كرد: هدف آمريكا، رژيم صهيونيستي و عربستان تقسيم‌بندي عراق است اما به تعبير رهبر انقلاب اسلامي اجازه نمي‌دهيم كه به وحدت كنوني عراق خدشه‌اي وارد شود؛ عراق اكنون وضعيت مطلوبي دارد اما برخي از حركت‌ها نيز به منظور اختلاف‌افكني در اين كشور دنبال مي‌شود؛ مسعود بارزاني به دنبال ايجاد قدمگاه براي رژيم صهيونيستي در كرستان عراق هستند اما رهبر انقلاب اسلامي و نيروهاي مقاومت اجازه تحقق اين هدف را نمي‌دهند.\nوي ادامه داد: اگر جمهوري اسلامي ايران قوي باشد، نيروهاي مقاومت عراق نيز توانمند خواهد بود و اگر ايراني‌ها دچار هر اختلافي شوند ديگر كشورهاي مقاومت مورد تاثير قرار مي‌گيرند.\nالحيدري با تاكيد بر اينكه وجود برخي از مشكلات در نظام اسلامي طبيعي است، تصريح كرد: اكنون دستاوردهاي انقلاب اسلامي در كشورهاي ديگر نيز به خوبي قابل مشاهده است اما بيان مشكلات كنوني نبايد اين دستاوردها را مورد تاثير قرار دهد.\nاين رهبر جبهه مقاومت عراق با بيان اينكه در اربعين حسيني بايد براي حفظ پيروزي انقلاب اسلامي و ترويج آموزه‌هاي عاشورا تلاش شود، عنوان كرد: اميدواريم با تبليغ طلاب و هيأت‌هاي مذهبي ايران بتوانيم در اربعين امسال شاهد دستاوردهاي متفاوتي در حوزه وحدت اسلامي باشيم.