Naprężenia murów wybranej kondygnacji - uprawnienia-budowlane.com\nNaprężenia murów wybranej kondygnacji\nObliczenia maksymalnego naprężenia dla muru wybranej kondygnacji wykonuje się za pomocą wykresu z poprawcami. Warto zrobić obliczenia, żeby sprawdzić czy naciągnięcia w murze w czasie obciążania go następnymi, wyżej leżącymi piętrami nie będą większe niż te wskazane. (uprawnienia budowlane kontakt)\nKiedy przykładowo budujemy dom szeregowy, jaki posiada jedną kondygnację podziemną i pięć pięter nad ziemią, to fundamenty i kondygnację podziemną wykonujemy na jesieni. Na budowę przywozi się cegłę klasy 80.\nWstępnie potrzebna zaprawa\nKorzystając z wykresu odszukujemy wymaganą zaprawę dla murów, przyjmując stosunek RZZ:RZ 0,20 Rz, podczas czego nie różniczkujemy zapraw dla ścian zewnętrznych i wewnętrznych , ale przyjmujemy jedną zaprawę dla podanego piętra, odnosząc się do największego naciągnięcia. Aby uprościć orientację rysujemy pomocnicze linie poziome, które odpowiadają największym naciągnięciom na różnych piętrach. (uprawnienia budowlane 2021)\nNastępnie wyliczamy obliczenia kaloryczne.\nJeśli chodzi o kondygnację I, to mur tworzymy w drugiej połowie listopada, a niektóre jego kawałki da się stworzyć w pierwszych dniach kolejnego miesiąca. Jako optymalną temperaturę przyjmujemy – 1° C.\nDo cementu dodajemy 2% chlorku wapnia, aby powiększyć zapas ciepła w zaprawie i ulepszenia innych właściwości. Temperaturę cementu nabieranego ze składu ustalamy na +7° C. Małych ilości wapnia dodanego aby zaprawę uplastycznić, nie bierzemy pod uwagę w wyliczeniach. (uprawnienia budowlane program)\nPiasek 1m3 z zawartością wilgoci l°/o posiada wagę 1600 kg. Taki piasek przetrzymywany jest w suchym dole i okryty jest dwoma warstwami słomianych mat grubości po 2,5cm i papą, po jakiej może spływać woda z deszczów. Zakładana temperatura piasku to +2° C.\nWodę, którą dodajemy 200 litrów do powyżej wypisanych elementów wzniecamy do 80° C. Nie można dodawać gorącej wody tylko do cementu. Jest tak, bo temperatura zewnętrzna nie jest niska, przez to na straty podczas transportu w porządnie izolowanych i zapakowanych nosiłkach i podczas nakładania zaprawy ustalimy zaledwie 3° C, więc temperaturę podczas układania w murze określimy jako tz = 28,5 – 3 = 25,5° C. (akty prawne uprawnienia budowlane)\nTakiemu czasowi i temperaturze stygnięcia 6,17 : 2 = oik. 3,1 °C równa się (z interpolacji) stosunkowi wytrzymałości zaprawy Rzz : Rz = 17,8%.\nPrzy takim stosunku naciągnięcie maksymalne dla muru to wedle wykresu 6,4 kG/cmL, kiedy faktyczne naciągnięcie to jedynie 2,8 kG/cm. Pomimo, że stosunek Rzz : Rz jest nie większy niż 0,2, to i tak patrząc na nieużyte naprężenie w murze i ze względu, że kondygnacja jest najwyższą w budynku, można uznać obliczenia za prawdziwe. (program egzaminu na uprawnienia)\nZaprawy słabszej od cementowej 1:5, przykładowo cementowo-wapiennej 1:1:9 nie używamy, ponieważ stosunek Rzz:Rz byłby o wiele mniejszy niż 20%, co nie pozwalałoby osiągnąć pełnej gwarancji odpowiedniego zachowania się konstrukcji po odtajaniu. (segregator egzamin ustny uprawnienia)\nPodczas opracowywania murów można przyjąć, że ich zrobienie dzieje się w ustalonych warunkach. Jednak faktyczne warunki wykonania mogą różnić się od zakładanych, wywierając wpływ na charakterystykę murów, szczególnie na ich solidność. Z tego powodu konieczne jest częste kontrolowania warunków wykonania.


Podkategoria: Salony Fryzjerskie - strona 2 - Katalog Stron | Blueweb.pl\nGabor – kompleksowa regenerac »\nGabor – kompleksowa regeneracja duszy i ciała. Włosy są naszym największym atutem, i dlatego właśnie należy o nie szczególnie dbać. Słońce, wiatr i wiele różnych czynników wpływa n... zobacz szczegóły wpisu »\nPodkreślą one Twoją urodę lub skorygują jej niedoskonałości. Salon fryzjersko-kosmetyczny Bona-Vita zaprasza - Rzeszów ul Marszałkowska 15, telefon 0-600-708-814. Nasza kosmetyczka... zobacz szczegóły wpisu »\nWoleDlugie.pl - Profesjonalne przedłużanie włosów, zagęszczanie włosów,w salonie w Warszawie lub z dojazdem,metodą microrings, na obrączki,keratynę,tulejki. Długie włosy to już nie... zobacz szczegóły wpisu »\nŻycie może być czasami stresujące, a często jest pracowite i gorączkowe. Zasługujesz na odrobinę czasu dla siebie. Proponujemy, zatem ucieczkę do naszego salonu fryzjerskiego, któr... zobacz szczegóły wpisu »


Wojciech Kilar (17 lipca 1932 we Lwowie - 29 grudnia 2013 w Katowicach)\nKULTURA 17.07.2015 07:56\nfot. Wojciech Druszcz / Reporter\nWojciech Kilar, Katowice, 2005\nTen pan pianista ze starego Lwowa\nuczył się w szkołach Rzeszowa, Krakowa,\nna stacji Katowice\nzarzucił był kotwicę,\nstąd na świat cały zaczął komponować.\nWojciech Kilar - polski pianista, kompozytor muzyki poważnej i filmowej.\nWojciech Artur Kilar urodził się 17 lipca 1932 we Lwowie. Jego dom rodzinny znajdował się przy ul. Sapiehy 89. Ojciec Jan Franciszek Kilar był lekarzem, zaś matka Neonilla aktorką teatralną. Jako dziecko z wielką niechęcią brał lekcje gry na fortepianie u pani Reissówny. Po przymusowym wysiedleniu ze Lwowa, w latach 1946-1947, kontynuował naukę gry na fortepianie w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej nr 2 w Rzeszowie.\nJako pianista zadebiutował w 1947 na konkursie Młodych Talentów, wykonując własne "Dwie miniatury dziecięce" (II nagroda). W latach 1947-1948 uczęszczał do Państwowego Liceum Muzycznego w Krakowie, zaś w latach 1948-1950 do Państwowego Liceum Muzycznego w Katowicach. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach, którą ukończył w 1955. W tym samym roku otrzymał II nagrodę za "Małą uwerturę" na Konkursie Utworów Symfonicznych na V Festiwalu Młodzieży w Warszawie.\nW latach 1955-1958 był asystentem Bolesława Woytowicza w krakowskiej Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej. W 1957 uczestniczył w Międzynarodowych Kursach Wakacyjnych Nowej Muzyki w Darmstadt. W latach 1959-1960 jako stypendysta rządu francuskiego kształcił się pod kierunkiem Nadii Boulanger w Paryżu.\nPoczątkowo jego twórczość pozostawała pod wpływem polskiego i europejskiego neoklasycyzmu. Kompozytor sięgał do klasycznych form i gatunków, także do klasycznej melodyki, orkiestry i brzmienia. Czerpał z twórczości Béli Bartóka, Igora Strawinskiego, Dymitra Szostakowicza, Siergieja Prokofjewa...\nW 1960 otrzymał za odę "Béla Bartók in memoriam" nagrodę fundacji im. L. Boulanger w Bostonie. Występował także jako pianista wykonując własne utwory. 1979-1981 pełnił funkcję wiceprezesa Zarządu Głównego Związku Kompozytorów Polskich. W 1977 został członkiem-założycielem Towarzystwa im. Karola Szymanowskiego w Zakopanem.\nOd początku lat 60. współtworzył wraz z Krzysztofem Pendereckim i Henrykiem Góreckim nową polską szkołę awangardową oraz nowy kierunek we współczesnej muzyce zwany sonoryzmem, nawiązywał do serializmu i dodekafonii.\nW połowie lat 70. uprościł swój język muzyczny, zaczął coraz wyraźniej nawiązywać do tradycji, w jego muzyce pojawiły się inspiracje ludowe i religijne. Punktem zwrotnym był "Krzesany" (1974). Ważne dzieła z tego okresu to "Kościelec 1909" (1976) - poemat symfoniczny napisany na 75-lecie Filharmonii Narodowej i nawiązujący do tragicznej śmierci Mieczysława Karłowicza, "Siwa mgła" (1979) na baryton i orkiestrę, "Exodus" (1981)...\n..."Angelus" (1984) na sopran, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną, "Orawa" (1986) na orkiestrę kameralną, "Preludium chorałowe" (1988).\nZnany był ze swojej religijności, z okazji przypadającego Jubileuszu 100-lecia Filharmonii Warszawskiej, na zamówienie jej dyrektora Kazimierza Korda, skomponował mszę w intencji pokoju na nowe tysiąclecie: "Missa pro pace" (2000) na sopran, alt, tenor, bas, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną. Światowe prawykonanie miało miejsce 12 stycznia 2001 w Filharmonii Narodowej w Warszawie.\nNiekwestionowana jest pozycja Kilara jako jednego z najwybitniejszych kompozytorów muzyki filmowej. Napisał muzykę do ponad 130 filmów. Jego związki z filmem zaczęły się już w 1958, współpracował z wieloma reżyserami: Bohdanem Porębą, Andrzejem Wajdą, Kazimierzem Kutzem, Krzysztofem Zanussim (począwszy od "Struktury kryształu" stworzył muzykę do niemal wszystkich filmów tego reżysera), Krzysztofem Kieślowskim, Stanisławem Różewiczem, Wojciechem Hasem, Tadeuszem Konwickim, Markiem Piwowskim, Romanem Polańskim, Francisem Fordem Coppolą, Jane Campion...\nO ile sukcesy religijnych utworów komponowanych w ostatnich latach właściwie ograniczają się do polskiej publiczności, to międzynarodowym uznaniem i popularnością cieszy się jego muzyka filmowa, a wyjątkowy sukces odniósł kompozytor "Drakulą".\nW 1999 otrzymał propozycję od reżysera Petera Jacksona na napisanie muzyki do filmu "Władca Pierścieni". Kompozytor początkowo się zgodził, ale ostatecznie do współpracy nie doszło.\nZmarł 29 grudnia 2013 w Katowicach po kilkumiesięcznej chorobie na guza mózgu. Uroczystości pogrzebowe kompozytora odbyły się 4 stycznia 2014 w katedrze pw. Chrystusa Króla w Katowicach. Został pochowany na katowickim cmentarzu przy ul. Sienkiewicza we wspólnym grobowcu ze zmarłą kilka lat wcześniej żoną Barbarą.\nwspomnienia o Wojciechu Kilarze na stronie cultura.pl\ngaleria portretów na stronie cultura.pl\nBartolomeo Cristofori (4 maja 1655 w Padwie - 27 stycznia 1731 we Florencji)


mgr Joanna Skowrońska, Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu\nSłowa kluczowe: autentyczność, kultura, turystyka kulturowa, Maroko\nArtykuł traktuje o poszukiwaniach autentyczności kulturowej ludności Maroka – „kraju zachodzącego słońca” w perspektywie rozwijającej się w niebywałym tempie turystyki.\nCzęść pierwsza artykułu zawiera krótką charakterystykę wybranych aspektów niezwykle barwnej kultury Maroka. Dalej ukazane są najważniejsze przyczyny zaniku prawdziwego oblicza kraju, opanowanego przez przemysł turystyczny, dążącego do lepszej przyszłości i zaistnienia na rynku światowym. Próba dostosowania się do reguł narzuconych przez „pęd dzisiejszych czasów”, często wiąże się z pewnym poświęceniem, utratą istoty tożsamości i odrębności. W części kolejnej artykułu poruszona jest kwestia etyki w turystyce. Konkretne przykłady pomogą zobrazować jakie postawy etyczne widoczne są w relacjach pomiędzy Marokańczykami a przybywającymi turystami. Następnie przedstawione zostało zjawisko folkloryzacji oraz kulturowego „show” dla turystów, będące wyrazem zaniku autentyczności kulturowej. W ostatniej części artykułu pojawia się analiza badań ankietowych przeprowadzonych wśród ludności marokańskiej, badających stopień zaniku tradycji i tożsamości oraz stosunek mieszkańców do rozwijającej się w galopującym tempie turystyki.\nW dzisiejszych czasach możemy bez większych przeszkód dotrzeć do najodleglejszych zakątków globu. Jednakże tak powszechna i łatwa dostępność powoduje w coraz większym stopniu zjawisko masowości, co niestety nie wpływa obojętnie ani na środowisko naturalne ani na dorobek kultury.\nW aspekcie kulturoznawczym turystyka jest tą formą przejawiania się kultury, która nieodzownie związana jest z niekończącą się inscenizacją, teatrem życia, w której wszyscy świadomie bądź nie, jesteśmy aktorami.\nWe współczesnym świecie pojęcie tożsamości kulturowej budowane jest przez świadomość własnej autentyczności, odrębności i niepowtarzalności. Świadomość ta sprawia rozwijanie się ściśle określonych osobowości, które są „właściwymi nośnikami autentyczności”. To pragnienie autentyczności wydaje się być współczesną maksymą starożytnego stwierdzenia „nie wszystek umrę” (Opowieść o Gilgameszu), chęcią pozostawienia po sobie czegoś co uczyni nas, w rozumieniu filozoficznym, nieśmiertelnymi. Inspiracją do podobnych rozważań na ten temat może stanowić podróż do Maroka. Przy odrobinie szczęścia możliwe jest poznanie tamtejszej kultury niejako „od kuchni”. Spędzając pewien czas w rodzinie marokańskiej, każdy dzień obfituje w nowe doświadczenia i nowe lekcje. Wtedy nie jest się typowym turystą, który wykupił wycieczkę w biurze podróży, ale jest się obserwatorem, który od wewnątrz doświadcza ale i po części czuje się elementem tamtejszego życia. Prawdziwego, nieudawanego, fascynującego. Jednakże wizyta w tym kraju, już w innym charakterze, ukazuje inne oblicze. Przebywając kilka miesięcy w Maroku dostrzega się pewną teatralną sztuczność w zachowaniu tamtejszej ludności, która chce przedstawić przybyszom swój kraj i kulturę. Większość turystów tego nie dostrzega. Zafascynowani egzotyką miejsca, chłoną wszystko czego mogą doświadczyć podczas krótkiego urlopu. Nie da się ukryć, że to właśnie turystyka wpływa również na określony sposób zachowań mieszkańców. Zarówno ci ostatni, jak i turyści tracą przez to coś, co było wcześniej piękne w swej autentyczności.\nGłównym celem niniejszego artykułu jest w związku z powyższym przedstawienie problemu zaniku prawdziwej istoty kultury na przykładzie Maroka. Postaram się przyjrzeć dokładniej w jaki sposób rysuje się fałsz doświadczenia turystycznego oraz fałsz w relacjach między tamtejszą ludnością a napływającymi coraz liczniej turystami. Ponadto celem dodatkowym będzie próba ukazania, że w chaosie zjawisk turystycznych można odnaleźć jeszcze prawdziwe oblicze tej fascynującej kultury.\n1. Wybrane aspekty tradycyjnej kultury marokańskiej\nKiedy turysta przybywa po raz pierwszy do Maroka, już na lotnisku może poczuć egzotyczny klimat – inny zapach powietrza, wszechobecne mozaiki, nawet tłum oczekujący na pasażerów przykuwa wzrok swoimi tradycyjnymi, wielobarwnymi strojami – jellabami. Wiele kobiet zasłania włosy kolorowym czadorem, ich twarze są jednak całkowicie odsłonięte. Osoby młode – w tym również kobiety, często ubrane są jednak w sposób europejski. Niezrozumiały początkowo język, jakim unosi się gwar, wydawać się może niezwykle charczący i gardłowy, a wzajemne, zwyczajne rozmowy przybierają bardziej wydźwięk kłótni. W odróżnieniu od mijanych na polskich ulicach ludzi o ponurych i smutnych twarzach, tutaj wszyscy szeroko się uśmiechają, emanują wręcz radością życia i życzliwością.\nW ciągu całej historii teren dzisiejszego Maroka był sceną mieszania się różnych cywilizacji i kultur, a ludność potrafiła czerpać z tego prawdziwego „tygla”, aby wzajemnie na siebie oddziaływać i wzbogacać się. Co więcej, zawsze potrafiono połączyć tradycję z nowoczesnością. Każdy region kraju cechują tak naprawdę indywidualne wartości i charakter. O ile w historii bled (czyli tereny rolnicze i pasterskie) uchodził za dziki i niecywilizowany, o tyle wzorem wyrafinowanej kultury i obyczajów były miasta z Fezem na czele. Do dziś podziwiać można bogate i pyszne pałace z marmurowymi dziedzińcami i fontannami, olśniewające meczety, w których nauczano Koranu, prawa, gramatyki i literatury arabskiej; barwne suki (targowiska), gdzie niezliczeni rzemieślnicy w ten sam, niezmieniony sposób tkają jedwabie, oprawiają skóry, kują metale.\nDzięki zróżnicowaniu etnicznemu na obszarze Maroka (począwszy od wybrzeży śródziemnomorskich, poprzez góry, równiny aż po Saharę), kraj ten odegrał nowatorską rolę w sztuce islamu, dostarczając jej nowych modeli i wzorów wykorzystywanych w architekturze czy ornamentyce dekoracyjnej. Wypracowane zostały również niepowtarzalne i wyjątkowe cechy biżuterii, ceramiki, sztuki tkania dywanów czy tradycyjnych strojów. Zatem w architekturze, malarstwie, muzyce, kinie, teatrze czy sztuce kulinarnej na oryginalność kultury marokańskiej składają się również elementy typowe dla innych kultur1.\nPomimo, iż za czasów protektoratu zaczęto wznosić nowoczesne, europejskie budowle, to tradycyjne rzemiosła nie umarły i nawet w dzisiejszych czasach architekci bazują na tradycyjnym wzornictwie. Przykładem idealnie potwierdzającym te słowa jest meczet Hassana II w Casablance, zbudowany w 1993 r. rękoma 10 tysięcy rzemieślników, którzy do przedsięwzięcia użyli tradycyjnych surowców, sprowadzonych z całego kraju. Ważne w tej kwestii słowa wypowiedział poprzedni monarcha Królestwa Maroka: „Klasyczna forma marokańskiego miasta islamu jest kwiatem naszej kulturalnej wielkości, w procesie zanikania w bezimiennej magmie nie dającej się opisać. (...) W trakcie modernizacji, musimy zachować to, co jest piękne i autentyczne, musimy zachować duchową tożsamości, która jest zarówno Marokańska jak i muzułmańska w formacji architektonicznej i urbanistycznej” [Pieprzak 2007].\nFot.1. Meczet Hassana II, Casablanca\nDla Marokańczyków jedną z najważniejszych wartości – podobnie jak we wszystkich kulturach arabskich – stanowi rodzina. Wspólne spożywanie posiłków to podstawa każdego dnia. Cały rytuał jedzenia trwa od 1-2 godzin. Wynika to przede wszystkim z ilości serwowanych dań. Gospodarz uczyni wszystko by mieć pewność, że wszyscy najedzą się do syta. Tradycyjnie je się rękoma z jednego wspólnego talerza. Za sztućce służy kawałek chleba i nie istnieje wygórowana kultura jedzenia. Po obfitym posiłku jest czas na deser oraz szklankę tradycyjnej miętowej herbaty, zwanej „marokańską whisky” (niezwykle słodki napar z mięty i zielonej herbaty parzy się w charakterystycznych dzbanuszkach a następnie nalewa się z wysokości do wąskich ozdobnych szklanek). Potem już tylko pozostaje czas na odpoczynek. Najlepiej służą do tego długie, wąskie kanapy z dużymi kolorowymi poduszkami, w które wyposażone jest każde domostwo, z uwagi na częste odwiedziny licznej rodziny i przyjaciół.\nKuchnia marokańska jest wyśmienita. Sekret tkwi nie tylko w świeżości produktów ale również w przyprawach i sposobie przyrządzania. Jednym z charakterystycznych dań jest tajine – potrawy mięsne lub warzywne duszone w specjalnym glinianym naczyniu przypominającym kapelusz, o takiej samej nazwie (tajine). Inne potrawy będące wizytówką kuchni marokańskiej są: kuskus, zupa harira (serwowana głównie podczas Ramadanu), różnego rodzaju naleśniki: baghrir, mlawi, harcha, baranie szaszłyki, pieczone mięso mechoui, pastilla i wiele innych. Nieporównywalny smak mają tutejsze owoce. Na suku (targu) wzrok przyciągają sporych gabarytów arbuzy i melony, soczyste pomarańcze, banany, daktyle, figi, granaty itd. Równie niezwykłe są wyroby cukiernicze, tak słodkie, że istnieje ryzyko natychmiastowego bólu zębów.\nPrzygotowywanie tradycyjnych potraw ściśle wiąże się również z obchodzonymi świętami. Podczas miesiąca postu-ramadan, na wieczornych stołach króluje harira, daktyle, figi, ciastka o nazwie chbakiya, podczas wielkiego święta l'Aid to baran stanowi podstawę posiłku. Barana zabija się również przy ważnych okazjach, chcąc podkreślić rangę święta lub by okazać gościnę. Tak dzieje się m.in. przy okazji zaręczyn, zaślubin, narodzin dziecka, rytualnego obrzezania chłopców czy wizyty gości z daleka.\nGdy mowa o wspomnianych wyżej wydarzeniach, warto zwrócić uwagę na jedno z nich: tradycyjny ślub marokański. Kto ma szansę uczestniczyć w takich uroczystościach, w jego pamięci pozostają niezapomniane wrażenia. W zależności od zamożności rodziny obchody zaślubin trwają od jednego do siedmiu dni – poniższy opis dotyczyć będzie przeciętnego ślubu trwającego 3 dni.\nŚlub poprzedzony jest wieczorem, podobnym nieco do wieczoru panieńskiego. Kobiety zgromadzone w domu przyszłej panny młodej ozdabiają jej dłonie i stopy henną, co ma jej przynieść szczęście w przyszłości2.\nW pierwszy dzień ma miejsce parada. Pan młody ubrany w jellabę i żółte babouches (tradycyjne skórzane obuwie) niczym książę na białym koniu zmierza w kierunku namiotu rozbitego w pobliżu domu panny młodej. Wybranka czeka na swego ukochanego siedząc na tronie niczym królowa. Za panem młodym, w dorożkach i pieszo w orszaku podąża rodzina i przyjaciele. W całej okolicy rozbrzmiewa muzyka i okrzyki na cześć nowożeńców. Kobiety w charakterystyczny sposób wydają dźwięki zwane juju. Goście specjalnie na tę uroczystą okazję ubierają się w sposób bardzo elegancki. Kobiety przywdziewają wielobarwne, lśniące stroje caftan (te przepiękne jedwabne, haftowane ręcznie suknie przypominają kimono skrzyżowane z jellabą), mężczyźni wybierają klasyczne, eleganckie garnitury. W darach młodzi otrzymują daktyle, miód, mleko, owoce oraz baranka, cielaka i kozę, które następnego dnia stanowić będą posiłek dla gości.\nKolejny dzień jest najważniejszy. W wynajętej sali zbierają się licznie zaproszeni goście. Nowożeńcy witani muzyką i oklaskami wjeżdżają do wnętrza karocą, następnie zasiadają na specjalnie przygotowanej dla nich białej sofie, gdzie każdy może się z nimi sfotografować. Dalej, panna młoda noszona jest przez pewien czas w lektyce przez mężczyzn. Wspólnym tańcom do rana towarzyszy klaskanie w dłonie. Orkiestra przygrywa różne rodzaje marokańskiej muzyki- od tradycyjnych rytmów wygrywanych na skrzypcach, bębnach (darbuka) i tamburynach po arabską muzykę popularną chaabi, rai czy muzykę gwinejskich wojowników gnawa. W ciągu całego wieczoru młodzi przebierają stroje około sześciu razy. Kobieta prezentuje trzy rodzaje caftan (które otrzymała w prezencie od małżonka), następnie bardzo widowiskowy strój weselny (w żartach mówi się, że przypomina on namiot, od czubka głowy okrywa ją bowiem ciężki materiał z licznymi ozdobami co krępuje jej ruchy), jeszcze inny strój typowo berberyjski i na końcu europejską suknię ślubną. Mężczyzna z kolei zakłada różne wersje jellaby oraz garniturów. W momencie kulminacyjnym następuje wymiana obrączek (w obecności immama) oraz toast wznoszony mlekiem (gdyż religia zabrania spożywania alkoholu). Nad ranem każdy gość otrzymuje drobny upominek w postaci słodyczy, młode kobiety dodatkowo otrzymują od panny młodej woreczek liści henny na szczęście. W zwyczaju przyjęło się także rzucanie bukietu. Rano wszyscy udają się jeszcze na wspólny spacer z nowożeńcami, a następnie na zasłużony odpoczynek. Trzeba nabrać sił gdyż wieczorem w domu rodzinnym pana młodego lub panny młodej dalsza część wesela, która również trwa do białego rana. Ślub marokański bez wątpienia można określić słowami: „jak z bajki”.\nFot. 3. Nowożeńcy\n2. Procesy globalizacyjnych przemian społeczno-kulturowych w Maroku a rozwój turystyki\n2.1. Rozwój globalizacji a funkcjonowanie różnych sfer życia obywateli Królestwa Maroka\nIdąc za myślą Edmunda Wnuka-Lipińskiego, na przestrzeni wieków wyróżnić można trzy fale globalizacji: pierwsza przypadła na okres wielkich odkryć geograficznych, druga na czas rewolucji przemysłowej i rozwoju imperiów Wielkiej Brytanii i Francji, a trzecia na czasy nam współczesne. Jesteśmy nie tylko jej świadkami ale i w pewnym sensie współtwórcami. Bardzo często globalizację postrzega się jako sumę procesów narzucanych z zewnątrz, odgórnie, niezależnie od społeczności czy też jednostki. Jednak globalizacja dokonuje się również na poziomie codziennych doświadczeń i lokalnych wydarzeń. Niezależnie od tego, jakiego poziomu terytorium dotyczą procesy globalizacji (lokalnego, regionalnego, krajowego, ponadnarodowego), nie obejmują one całych społeczeństw, chociaż nie znaczy to, że w żaden sposób na nie nie oddziałują.[Czerny, Łuczak, Makowski 2007, ss. 9,16,23-24]. Wielu badaczy sądzi, że jest to proces uniwersalny, nieubłagalny, przed którym nie ma ucieczki, a każda próba sprzeciwienia mu się skazana jest na niepowodzenie.\nSpora część arabskich intelektualistów postrzega proces globalizacji jako formę amerykańskiej hegemonii prowadzącej do nieograniczonej wolności i chaosu. Okazuje się jednak, że w świecie arabskim spotyka się pozytywne oceny tego globalnego zjawiska (choć należą one do rzadkości). Niektórzy utożsamiają je z nowoczesnością i wszechogarniającą rzeczywistością, dzięki której będzie można odejść od tradycyjnych form islamu, połączonych z utrwalonymi średniowiecznymi cechami mentalności Arabów (określane mianem patologii) [Kapiszewski 2008, s. 40].\nTę ostatnią opinię podziela król Maroka – Mohammed VI. Dzięki wprowadzonym reformom zrewolucjonizował kraj pod względem ekonomicznym, społecznym i kulturowym. Jeśli chodzi o kontakty polityczno-handlowe, król postawił nie tylko na kontakty z Bliskim Wschodem ale również i z Europą (szczególnie z byłymi protektorami: Francją i Hiszpanią). Należałoby również wspomnieć, że Maroko jest państwem stowarzyszonym z Unią Europejską.\nModernizacja miast i wsi widoczna jest na każdym kroku, a mieszkańcy w wielu przypadkach przejmują zachodni styl życia. Odkąd zakrywanie włosów hijabem ustawowo przestało być obowiązkowe, młode dziewczęta nie odróżniają się w stylu ubierania od swoich zachodnich rówieśniczek. Starsze pokolenie nie przyjęło z aprobatą tego pomysłu aczkolwiek matki nie ograniczają swoim córkom wolności wyboru. Sam król wraz z małżonką propagują na co dzień zachodni styl ubierania się. Nikogo nie dziwi już widok swojego władcy w skórzanej kurtce, okularach przeciwsłonecznych i z papierosem w ręku.\nW kwestii praw kobiet, również wprowadzono wiele zmian. Dyskryminacja płci pięknej na wszelkich szczeblach życia społecznego odchodzi w niepamięć. Kobiety cieszą się swobodą i równouprawnieniem. Zapewnia im to kodeks mudawana.\nPrawnie zabronione jest też wielożeństwo. Jest to dopuszczalne tylko w przypadku gdy pierwsza żona pisemnie wyrazi zgodę by jej mąż poślubił drugą kobietę. Na porządku dziennym są też liczne rozwody i nie tylko z inicjatywy męża jak to dawniej miało miejsce.\n„Oknem” na świat prawie wszystkich Marokańczyków stał się internet oraz telewizja. Po zniesieniu opłat abonamentowych za telewizję kablową, nie dziwi widok morza anten satelitarnych nawet w najbiedniejszych domostwach ulepionych z gliny.\nFot. 4. Wszechobecne anteny telewizyjne i satelitarne\nRozwój globalizacji spowodował, że najbiedniejsi zaczęli tęskno wyglądać za lepszym życiem. Wielu wyemigrowało za granicę. Poważnym problemem stał się również masowy exodus ludności do miast. Należy zaznaczyć, że większość mieszkańców wsi jest niepiśmienna i nie mają żadnego wykształcenia. Ich marzenia o lepszym życiu w mieście nie zawsze się spełniają. W miastach tworzą się slumsy, wzrasta przestępczość. Król postanowił więc uczynić wszystko by temu zapobiec. Infrastruktura sięga więc do najtrudniej dostępnych miejscowości w postaci dróg, sieci komunikacyjnej, studni zaopatrujących każde domostwo.\nInnym ważnym problemem jest zmiana stosunku młodych do islamu. Przestrzegają oni niektórych najważniejszych wartości lub wybiorczo tych, które są dla nich wygodne. Wielu z młodych marokańskich muzułmanów nie chodzi w ogóle do meczetu się modlić. Nie modlą się również tak żarliwie jak robią to ich rodzice. Modlitwa, którą powinno odmawiać się pięć razy dziennie ograniczana jest do jednego razu lub nie odmawiana jest wcale. Przywiązanie do tradycji, również tych związanych ze świętami religijnymi, uległo znacznemu osłabieniu. Można zatem powiedzieć, że tradycje ulegają w coraz większym stopniu siłom kulturowego wymywania [Beck, Giddens, Lash 2009, s.136].\nPewne nurty globalizacji powodują, że różne miejsca stają się do siebie podobne i podróż na drugi koniec świata nie przynosi większych niespodzianek. Za pierwszy przykład posłużyć mogą zdobywające popularność wszelkiego rodzaju supermarkety (np. Acima – odpowiednik europejskiego Auchan) czy też butiki zachodnich marek rozsiane w różnych częściach miasta. Dawniej życie handlowe toczyło się tylko i wyłącznie na sukach (targowiskach). Dzisiaj supermarkety to nie tylko „oaza europejskości” dla turystów, ale także modne miejsce zakupów wśród Marokańczyków. Sztandarowym obrazem w Maroku jest wszechobecność barów szybkiej obsługi Mc Donald’s. Złote łuki górują nad właściwie każdym krajobrazem geograficznym i kulturowym. Co ciekawe, obserwuje się dostosowanie globalizacji (w tym przypadku produktów żywnościowych) do warunków lokalnych. I tak w Maroku przy samym wejściu góruje napis: „Mc Donald’s – prawdziwie arabski smak”. W menu popularnym daniem jest Mac Arabia, a w trosce o wartości religijne, wystosowano podział dań na „wieprzowe” dla turystów oraz na pozostałe, które może spożyć muzułmanin.\n„Hitem numer jeden” jeśli chodzi o napoje jest wszechobecna i niepokonana Coca Cola, znana pod arabską nazwą: كوكا كولا.\nFot. Dostawca Coca Coli w mieście Fes\nJak widać, produkt wytwarzany globalnie (a dokładniej mówiąc jego wizerunek) można dopasować do lokalnych potrzeb i lokalnego kontekstu kulturowego. Chodzi tu nie tylko o zwiększenie sprzedaży ale również o „osadzenie” danego produktu w realiach danej lokalności na tyle silnie, aby dla konsumentów jawił się jako niezbywalny element. Globalna sieć przepływów działa też w drugą stronę, a więc z poziomu lokalnego do globalnego. W tym kontekście działania marketingowe sprowadzają się do stworzenia oraz wypromowania pewnych „tradycji” czy lokalnych specyfików, które będą mogły być oferowane na globalnym rynku [Czerny, Łuczak, Makowski 2007, ss.91-92].\nW Maroku zauważalna jest bardzo silnie ostatnio tzw. komercjalizacja kultury. Zdaniem Johna Urry [2007, s. 139] i Anthonego Giddensa [2001, s. 9] powyższy fenomen jest szczególnie ważny w kontekście rosnącej roli turystyki kulturowej. Potrzeba unikatowości nie ogranicza się jedynie do sfery konsumpcji przestrzeni odwiedzanych przez turystów. Ciągłe rekonstrukcje naszej tożsamości skłaniają nas do poszukiwania elementów, które moglibyśmy uznać za swoje. Niejednokrotnie kreujemy własne „ja” sięgając do wielu, czasami bardzo odległych w przestrzeni i czasie, nisz i wzorców kulturowych.\n2.2. Rys historyczny rozwoju turystyki w kraju\nMaroko stało się znaczącym krajem arabskim relatywnie późno. W 1911 roku (roku francuskiego najazdu) Maroko miało samowystarczalną gospodarkę z niewielką zależnością od rynku zagranicznego. Ten obraz zaczął się zmieniać wraz z podbiciem Maroka przez Francję między 1911 a 1914 rokiem i w konsekwencji mocnych wpływów na nowo „zdobytym” terenie.\nNowoczesna turystyka we francuskim Maroku rozwinęła się po roku 1919. Wcześniej – przed i w trakcie I wojny światowej – turyści przybywali parostatkami do marokańskich miast portowych wzdłuż Atlantyku, ale większość podróżnych pozostawała na wybrzeżu, a tylko nieliczni udawali się w głąb lądu. Obcokrajowcy byli zazwyczaj ograniczeni do obszarów wokół portów. Blisko końca wojny, dobrych hoteli było zaledwie kilka i znajdowały się one w dużych odległościach od siebie, a konstrukcja linii kolejowej była dopiero co rozpoczęta. Podróż do francuskiego Maroka była tylko dla wybranych i szukających przygody, a nie dla zorganizowanych mas.\nW roku 1918 ukazało się specjalne wydanie na temat turystyki w dzienniku „France-Maroc”. Zawarte w nim projekty były już po kilku latach na znakomitej drodze realizacyjnej. Turystyczne udogodnienia pojawiły się wkrótce praktycznie w każdym marokańskim mieście, a nawet w niektórych okolicznych wsiach. Dzięki nim turystyka w Maroku w okresie dwudziestolecia międzywojennego rozwinęła się bardzo szybko. Wysiłki wówczas podjęte w celu rozwoju przemysłu turystycznego do dziś przynoszą efekty.\nPonadto, od końca lat 1960. władze marokańskie postanowiły uczynić z turystyki jedną z najważniejszych dziedzin gospodarki. W tym kierunku poczyniły wiele starań, wykorzystując swe liczne walory. Biorąc pod uwagę różne gusty i możliwości turystów wybudowano wiele hoteli, zagospodarowano odpowiednio duże tereny (szczególnie widoczne w rejonach bogatych we wspaniałe plaże), powstały też olbrzymie kompleksy turystyczno-wypoczynkowe, turystom udostępniono szlaki przedsaharyjskie. W rejonach turystycznych zmodernizowano sieć dróg. W końcu 1996 roku liczba sklasyfikowanych hoteli przekroczyła 550 jednostek, w tym wiele pięciogwiazdkowych.\nPod koniec XX wieku turystyka stała się nie tylko sukcesem Maroka, ale również głównym źródłem wymiany zagranicznej. W 2005 roku Maroko plasowało się w pierwszej dziesiątce światowych destynacji turystycznych.[Hunter 2007, ss.579-581]. Atutami, które przyczyniły się do tego sukcesu są niewątpliwie: doskonałe warunki klimatyczne, urozmaicone, zapierające dech w piersiach krajobrazy, liczne zabytki zarówno z epoki przedmuzułmańskiej (m.in. Volubilis), jak i te świadczące o splocie kultury arabskiej i andaluzyjskiej (Fez, Meknes, Marakesz, Rabat czy Tanger) oraz piękno tradycji arabsko-berberyjskiej.\n2.3. Współczesny turysta odwiedzający Maroko i jego zachowanie\nZachowanie turystów zagranicznych leży nie tylko u podstaw ich charakteru, ale również jest wynikiem nastawienia czasów nowożytnych na przyjemność oraz komercjalizację turystyki. Zorganizowana turystyka w znacznym stopniu przyczynia się do homogenizacji kultur. W regionach uważanych za „atrakcję turystyczną”, zawsze rodzi się zawsze rzekomo autentyczna „sztuka ludowa” i specjalny typ wytwórczości na potrzeby odwiedzających. Nie wpływa to obojętnie na rejony kulturowe, które wykształciły pewien kanon kulturowy stanowiący bazę budowania określonego rodzaju tożsamości. Prowadzi to do zewnętrznej konsumpcji ze strony przybyszów. To oni poszukują Inności, bo za obietnicę jej ujrzenia właśnie płacą. Jak pisze Zygmunt Bauman turysta poszukuje „nowych «doświadczeń»; a nowych doświadczeń może dostarczyć tylko inność- coś, czego jeszcze nie widział, a w każdym razie coś, co odbija od codzienności. Inny wygląd ludzi, inny wystrój ulic, inne obyczaje. Widoki, odgłosy, zapachy stają się wrażeniami” [Burszta 2008, ss.163-164].\nW kulturze naszych czasów można zauważyć silne hedonistyczne nastawienie do życia. Zjawiska określane mianem tendencji ludycznych w kulturze, są bardzo mocno związane z poszukiwaniem przyjemności, jak i konsumpcyjną orientacją naszej kultury [Grad, Mamzer 2004].\nDoświadczanie przeszłości może stanowić element kulturowej przyjemności, a poszukiwanie przyjemności zdaje się być jednym z najpopularniejszych sposobów poznawania, odczuwania i rozumienia przeszłości. Możliwe, że jest to element dominującego nurtu w kulturze masowej, w której dobrze sprzedaje się tylko to, co sprawia przyjemność.\nDaniel Boorstin stworzył termin „pseudowydarzenia”, twierdząc, że społeczeństwo nie potrafi w sposób bezpośredni przeżywać rzeczywistości, że idealnym środkiem zastępczym jest właśnie „pseudowydarzenie”. Według Baudrillard’a typowym przykładem tego terminu jest turystyka. Masowy turysta odizolowany niejako od środowiska naturalnego i tubylców, przemieszcza się w zorganizowanej grupie, pod opieką pilota i przewodnika. Turysta znajduje się jakby wewnątrz pęcherzyka- przezroczystego ale o ściśle wybiórczej przenikliwości [Bauman 2004].\nPrzed obcością miejscowego otoczenia chronią go również hotele w stylu zachodnim. Organizatorzy turystyczni pełnią rolę przybranych rodziców, którzy uwalniają go od odpowiedzialności i chronią przed brutalną rzeczywistością.\nPostturysta zdający sobie sprawę z bycia obcym uświadamia sobie również, że turystyka jest grą a nie autentycznym doświadczaniem. Jak mawia John Urry [2007, s. 150]: „Świat jest sceną, a postturysta ma do wyboru całe mnóstwo gier”.\nJedną z zabaw turysty jest odgrywanie roli „dziecka”. W grupach zorganizowanych z przewodnikiem jest to szczególnie widoczne. Zawsze powiedziane jest gdzie iść, na jak długo, kiedy może coś zjeść, ile ma czasu na skorzystanie toalety, co należy zabrać, jak się ubrać, czego nie wolno robić a co wolno. Turyści jak małe dzieci psocą, nie słuchają co do nich się mówi i powtarza wielokrotnie. Zderzenie odmiennych kultur, nieposzanowanie obowiązujących zasad odwiedzanego obszaru prowadzi często do konfliktów z tubylcami. Niejednokrotnie dochodzi do sytuacji spornych między turystami a miejscowymi. Najczęściej dotyczy to fotografowania. Nie każdy turysta bowiem rozumie, że tubylcy nie zawsze będą chętni do pozowania, a już w szczególności nie można oczekiwać, że będą zadowoleni jeśli będą fotografowani z ukrycia. Częstą reakcją ze strony Marokańczyków jest żądanie opłaty lub w niektórych przypadkach agresywne potyczki słowne. Policja czy straż również są nieugięci jeśli chodzi o fotografowanie obiektów rządowych czy królewskich. Trudno znaleźć jakiekolwiek oznaczenia, które mówiłyby o takim zakazie, ale mimo to należy o tym wiedzieć gdyż to niepiśmienne prawo jest surowo karane (w najlepszym przypadku zostanie skonfiskowany nasz aparat fotograficzny i otrzymamy upomnienie, w skrajnych przypadkach można trafić za to, wydawałoby się niewielkie wykroczenie wynikające z niewiedzy, na dwa tygodnie do więzienia w Rabacie).\nFot. 6. Mężczyzna domagający się opłaty za sfotografowanie\n2.4. Etyka i zachowanie ludności marokańskiej względem turystów\nPrzyjrzyjmy się teraz jaki stosunek wykazują autochtoni względem ich gości z zagranicy. Na terenach arabskich już w okresie przedmuzułmańskim życiem Nomadów, Beduinów, Berberów kierował etos rycerski (zwany idr lub muruwwa). Były to różnego rodzaju nakazy tradycji dotyczące tego co można by dziś nazwać moralnością czy sposobem postępowania. Wiele określonych zachowań uwzględnionych w tym etosie wynikało z militarnego sposobu życia niektórych społeczności ale również z warunków przyrodniczych jakie panowały na pustyni. Najważniejsze elementy staroarabskiego honoru to męstwo, wierność, szlachetność i szczodrość.\nMęstwo oznaczało wysokie poszanowanie samego siebie i unikanie niesprawiedliwości i wrogości. Ważnym elementem była wierność danemu słowu oraz lojalność. Zdrada i łamanie zawartej umowy to jedne z najcięższych wykroczeń. Dalej szczodrość (karam), która była zawsze przeciwstawiana skąpstwu. Niepośrednią rolę odgrywał obowiązek obrony słabszego związany z kolejną cnotą- gościnnością (dijafa). Wędrując po pustyni Beduini czy Berberowie zapalali w nocy ogień, aby zabłąkany wędrowiec mógł łatwiej znaleźć drogę do miejsca, w którym mógłby się schronić. W domach arabskich zawsze było [i nadal jest – przyp. J.S.] przygotowane pomieszczenie, a w namiotach specjalnie wydzielona część, które przeznaczano dla niespodziewanego przybysza. Dijafa wymaga również aby przybycie gościa odpowiednio uczcić [Wielka Historia Świata 2005, s. 51].\nEtos ten zakorzeniony jest w mentalności mieszkańców Maroka do dziś. Nie ma praktycznie osoby, która odmówiłaby pomocy czy to sąsiadowi, czy obcemu na ulicy czy zagubionemu turyście. Nawet jeśli jest się biednym, dzieli się z potrzebującym wszystkim co posiada. Bardzo charakterystycznym aktem gościnności w Maroku, jest zaproszenie na filiżankę marokańskiej herbaty. Często zdarza się to na targu, gdy sprzedawca przed dokonaniem jakiejkolwiek transakcji, częstuje klienta gorącym naparem i próbuje się z nim zaprzyjaźnić. Nietaktem ze strony klienta jest odmówić.\nJednak tutaj zaczyna rodzić się pytanie: na ile ta dzisiejsza gościnność jest szczera, autentyczna a na ile jest to „chwyt marketingowy”? Szczególnie w stosunku do turystów zagranicznych. Czy nie jest tak, że Marokańczycy zaczęli być świadomi swojej kultury na tyle, że postanowili użyć jej jako środka do „omamienia” turysty (głęboko wierzącego w bezinteresowność ze strony tubylców) aby osiągnąć z tego jakieś korzyści? Powołam się w tej chwili na artykuł Łukasza Janusa w jednym z numerów „Globtrotera” , w którym opisuje on swoje wrażenia z podróży po Maroku. Zafascynowany początkowo gościnnością ze strony mieszkańców Marakeszu, później wręcz zmęczony nadmiarem osób, które chcą pomóc. Każdy uśmiech kierowany w jego stronę, każde ciepłe słowo uważał za wyraz arabskiej gościnności i życzliwości ludzi nieprzesiąkniętych jeszcze do końca filozofią pieniądza i komercją. Po pewnym czasie zaczął jednak dostrzegać w tym pewien stały schemat, a prawie każda rozmowa zmierzała do pokazania mu sklepu z butami, szalami czy dywanami. Nieraz długie, szczere rozmowy z napotkanym młodzieńcem na ulicy czy w pociągu, podczas których z uśmiechem na ustach opowiadano mu prawie całą historię życia, usypiały jego czujność i podejrzenia jakoby stanowiło to środek do kolejnego polecenia „naprawdę dobrej” agencji turystycznej czy też usługi znajomego przewodnika. W jego myślach narodziła się pewna refleksja: czy to całe „przedstawienie” uprzejmych relacji nie należałoby nazwać uczciwiej „usługą”? Jak pisze w swoim artykule: „(...) jeśli dorzucę do tego niezliczoną liczbę napotkanych sprzedawców wszystkiego, przewodników i „załatwiaczy”, którzy są moimi przyjaciółmi, to całe doświadczenie mocno traci na autentyczności. Tak naprawdę na pewien czas rozwiało to wszelkie moje wyobrażenia o arabskiej gościnności będącej jednym z filarów islamu. Po prostu nie lubię, gdy ktoś, kto wyświadcza mi przysługę, ma przez cały czas na uwadze spodziewany zarobek”.\nCzy ten smutny obraz rzeczywistości oznacza, że Marokańczycy utracili prawdziwe wartości, które tak charakteryzowały ich kulturę od wieków? Na szczęście nie wszyscy. Należy podkreślić, że nie zawsze jest to wynik w pełni świadomych procesów, bowiem każdy z mieszkańców w nieco inny sposób postrzega turystę, a to przekłada się na ich wspólne relacje. Tam, gdzie turystyka masowa jeszcze nie dotarła, można spotkać odwieczną, prawdziwą gościnność. Mam tu na myśli małe miejscowości położone w głębi kraju lub trudno dostępne górskie i pustynne osady berberyjskie. Nie wiadomo jak długo te nieliczne już regiony pozostaną nieskażone przemysłem turystycznym, na który tak duży nacisk kładą władze Maroka.\nPrzy odrobinie szczęścia w dużych miastach również można spotkać życzliwych ludzi, nie mających na celu zarobku w zamian za zaoferowaną pomoc. Podobną okazję napotkał autor wspomnianego artykułu z magazynu podróżników. Zwiedzając miasto Fez, zapytał starszego mężczyznę, który nie tylko bezinteresownie zaoferował mu pomoc, ale również zaprosił go do swojego domu. W ten sposób wędrowiec mógł poznać zwykłych ludzi i zobaczyć jak żyją na co dzień. Jak mówi: „To doświadczenie było dla mnie tym cenniejsze, że wszystko było prawdziwe i szczere (…) wszyscy przyjaciele zaczepiający mnie na ulicy i zapraszający na herbatę tylko po to, żeby sprzedać mi dywan, poszli w niepamięć”.\n3. Zanik autentyczności kulturowej Maroka na przykładzie zjawiska folkloryzacji i „turystycznego show”\nW poniższym podrozdziale zostanie poruszony temat, który wielokrotnie pojawia się w rozważaniach nad zjawiskiem turystyki i podróżowania – autentyczność doświadczeń turystycznych. Jest to jeden z aspektów turystyki, który stanowi przekonanie turystów, że to czego doświadczają to nie fałszywe kopie , ale autentyczne i oryginalne atrakcje turystyczne. W ten sposób można by wytłumaczyć takie zachowania jak fotografowanie uczestników wycieczek na tle sławnych obiektów, podziwianie wszystkiego co „typowe” czy w końcu nabywanie pamiątek turystycznych.\n3.1. Autentyczność „kulturowego show” dla turystów\nAutentyczność nie jest zjawiskiem uniwersalnym. Jej występowanie zależy od oceny indywidualnej. Jest to wartość w turystyce, która nie jest dostępna dla wszystkich. Nie da się wyznaczyć standardów autentyczności, ponieważ jest ona związana z własnymi poszukiwaniami i wymaganiami każdego turysty. Autentyczne mogą być zabytki, stroje, przedmioty codziennego użytku czy również tubylcy – „ruchome atrakcje”.\nZjawisko „kulturowego show” to sztucznie stworzona inscenizacja tradycji na potrzeby turystyczne. Lokalni „aktorzy” stają się dzisiaj niezwykle popularnymi obiektami turystycznymi. Autentyczność na pokaz pozwala ukryć przed ciekawskim, wścibskim, ale zarazem tylko przelotnym okiem turystów-widzów to, co jest do ukrycia, a jednocześnie zadowolić je przedstawieniem spełniającym kryterium „naturalnego zachowania”. Ta krótka refleksja opierać się będzie na rozważaniach Boorstina, dotyczących zagubionej autentyczności podróżowania oraz goffmanowskiej teorii dramaturgicznej sceny i kulis.\nMożna by się zgodzić ze stwierdzeniem, że koncepcja kontaktu na poziomie gość-gospodarz, rozumianego jako rodzaj przedstawienia odbywającego się na scenie, wśród dekoracji, pozwala ukazać specyficzny charakter tego spotkania. Jego specyfika polega na tym,że obie strony tej relacji funkcjonują w ściśle określonych ramach- zachowania inne od spodziewanych występują bardzo rzadko (zarówno ze strony uczestników jak i pracowników sektora turystyki zorganizowanej). Tego typu spotkania przypominają więc przedstawienia, jakie odbywają się na scenie według określonego scenariusza.\nPrzykładów można by wymienić wiele. Będąc pilotem polskich wycieczek po Maroku, właściwie każdego dnia jestem świadkiem „codziennych-niecodziennych przedstawień”. Jednym z nich jest wycieczka na Jeep Safari. Turyści rozlokowani w samochodach terenowych z miejscowymi kierowcami, dociera do oazy w środku bezkresnego płaskowyżu przedsaharyjskiego. Zawsze pierwsze zjawiają się miejscowe dzieci z plecionkami z traw, które liczą na drobną zapłatę lub jakiś drobiazg. Przy końcu oazy bananowej czekają panowie z kiśćmi bananów oraz z wiaderkami wypełnionymi opuncjami do „skosztowania” – oczywiście za opłatą. Następnie wycieczka dojeżdża do wydm, które stanowią miniaturę słynnej Sahary. Wtedy to jak za dotknięciem magicznej różdżki, nie wiadomo skąd, pojawia się Arab z tajemniczą torbą przewieszoną przez ramię, z której to wyciąga pustynne zwierzęta: skorpiony, węża, czy wreszcie kameleona i gekona, uwiązane na sznurku tak, aby nie uciekły, a stanowiły atrakcję dla kolejnych wycieczek, które tu przybędą. W ciągu kilkunastu minut wycieczka upamiętnia swoją obecność na pustyni za pomocą zdjęć i wsiada z powrotem do aut. Gdy tylko samochody ruszają, tubylec pakuje swoją torbę ze swoimi żywymi atrakcjami turystycznymi i udaje się na odpoczynek czekając na kolejnych odwiedzających. Podobnie rzecz się ma z kozami skaczącymi po drzewkach arganowych. Bardzo często gdy tylko na horyzoncie pojawia się autokar, pastuszkowie zaganiają swe stada na drzewa, aby tylko autokar się zatrzymał „na zdjęcia”.\nJeszcze inny przykład, obrazujący „teatralne przedstawienie” zjawiska kulturowego, może stanowić tzw. wieczór berberyjski. Sceneria do niego może być bardzo różna: specjalnie zaadaptowana do tego celu chata berberyjska wśród piasków, riad – dom bogatych mieszczan, arystokratów lub książąt w centrum starego miasta, czy też jedna z sal bankietowych w hotelu. „Widzowie” przy drobnym poczęstunku uczestniczą w „sztuce” tradycji. Muzyka, tańce o różnym charakterze (taniec brzucha, tańce „górali” marokańskich, gnawa) wprowadzają oczekiwany nastrój, a turyści sami mają okazję spróbowania swych sił w tychże tańcach. Niespodzianką jest też „przeobrażenie turystów w tubylców”. Często gospodarze inscenizują ślub marokański, przebierając uczestników w tradycyjne stroje i animują całą zabawę.\nPowyższe doświadczenia cieszą się największą popularnością wśród turystów, ponieważ w pewien sposób uznają je oni za autentyczne. Według naukowców zajmujących się socjologią turystyki (m.in. Boorstin, MacCanell, Urry) warunkami uznania doświadczenia za autentyczne jest wytworzenie go przez lokalną społeczność, z lokalnych materiałów i według lokalnych wzorów. Ważne są również takie aspekty jak: ograniczona liczba wytworów lub odbiorców jakiegoś pokazu oraz fakt, że stanowi on część życia lokalnej społeczności. Tak pojmowana autentyczność jest pożądana przez turystów,którzy gotowi są pokonać wiele trudności, aby móc wejść w posiadanie takich doświadczeń czy przedmiotów [Isański 2005].\n„Zwykłemu” masowemu turyście nie jest jednak łatwo rozpoznać taką autentyczność. Nie posiadając wiedzy eksperckiej jest on bezradny. Może on jednak liczyć na liczne ułatwienia ze strony instytucji wspierających rozwój turystyczny, jak i tubylców, pragnących w ten sposób sprzedać swoje wyroby-pamiątki turystyczne. „Gospodarze” podejmują działania, których efektem końcowym ma być przyciągnięcie „gości” w dane miejsce [Urry 2007].\nMożna sądzić, że zagrożenie autentyczności w turystyce stanowi zastępowanie jej przez przemysł turystyczny, w pełni zorganizowany i zrutynizowany, pozbawiony wszystkiego, co kiedyś można by uznać za części składowe podróżowania. Tubylców zastąpili pracownicy, podróżników – klienci turyści, a atrakcjami turystycznymi stały się sztucznie wybudowane parki rozrywki.\nAutentyczność jest ulotna. Nie może ona być w posiadaniu zbyt wielu, ponieważ traci wtedy stopniowo natężenie i siłę swojej autentyczności i zamienia się w zwykłą pamiątkę turystyczną. Autentyczność jest przeciwieństwem kopii i symulacji, to synonim oryginalności i unikatowości. Autentyczność jest zatem elitarna. W tym rozumieniu zdaje się ona wymykać z szerokiego określenia kultury masowej, będąc raczej bliżej cech kultury elitarnej. W dzisiejszych czasach to co elitarne, trudno dostępne, jest drogie. Można zatem powiedzieć, że autentyczność podnosi cenę i rynkową wartość i w tym właśnie tkwi ogromne dla niej zagrożenie. Jeśli taka autentyczność służy jedynie podnoszeniu swojej wartości rynkowej, wówczas powinna być nazwana kryptoautentycznością atrakcji turystycznej [Isański 2005].\n3.2. Zjawisko folkloryzacji\nW turystyce rozwój lokalny dotyczy przede wszystkim sfery społecznej i kulturowej, opierając się na różnych formach animacji, tworzeniu i informacji aby wzbudzić udział i pomysłowość aktorów lokalnych. Aby przeżyć lub żyć lepiej, muszą oni szukać inspiracji w swej lokalnej kulturze, której tradycje odchodzą już coraz szybciej w niepamięć. Coraz więcej miejsc na świecie objęto już programem rewitalizacyjnym mającym na celu „reanimację” dawnych tradycji dla turystyki. Jest to jednak działalność świadomie inspirowana, kierowana, ma swoich menadżerów, ideologów, propagatorów oraz publiczność, która oddzielona jest od wykonawców w sposób analogiczny, jak widownia teatralna od aktorów dramatycznych. Folkloryzacja odwołuje się do oryginalnych źródeł kultury na zasadzie przypomnienia, interpretacji i prezentacji treści, które w zasadzie zamierają. W kryterium autentyczności, folkloryzacja oznaczałaby nadal „nieprawdopodobny tradycjonalizm” wspólnot, które powinny niezmiennie tkwić w realiach zwartego stylu życia. Dawniej jedyna znana im rzeczywistość dziś oznacza – potocznie mówiąc – przebieranie się od czasu do czasu w ludowe stroje na pokaz [Burszta 1998, ss.169-170].\nW podobny – jak wspomniano powyżej – sposób zrodził się najsłynniejszy w Maroku moussem (ar. festiwal) zaręczyn w miejscowości górskiej Imilchil.\nJest to wydarzenie które od wieków miało miejsce raz do roku, we wrześniu, kiedy to plemiona Aït Hdiddou spotykały się wokół sanktuarium w Imilchil w celach handlowych, ale i też matrymonialnych. Była to bowiem niepowtarzalna okazja do nowych znajomości, które na miejscu można było zalegalizować. Podobnie jak wówczas, tak i dzisiaj na oczach wielu turystów podczas festiwalu „odgrywane” są zaręczyny (niegdyś trwające trzy dni). Najpierw 10 wysłanników pana młodego (5 kobiet i 5 mężczyzn) udaje się z darami do domu panny młodej. Rodzice wybranki dający zgodę na ślub, serwują gościom cztery tradycyjne potrawy: mleko, daktyle, miód i masło. Następnie odbywa się rytualne malowanie niektórych części ciała dziewczyny henną. Strój przyszłej panny młodej składa się tego dnia z 3 części. Pierwsza – l’Aquidour to biała, jedwabna suknia, na nią czarny lub czarno biały materiał izar spięty niczym peleryna. Głowę okrywa czarna jedwabna chusta – tasbnit, a szyję zdobią bursztynowe korale. Przystrojoną kobietę sadza się na muła, na którego grzbiecie udaje się do swojego ukochanego. Za mułem idzie mały chłopiec symbolizujący płodność. W asyście wysłanników pana młodego i najbliższych panna młoda okrąża ksar, którego mieszkańcy próbują powstrzymać jej wyjazd. Po przybyciu do celu, panna młoda okrąża swoje nowe miejsce zamieszkania 3 razy, prosząc o łaskę lokalnych świętych, a następnie udaje się do źródła wody, gdzie towarzyszący mały chłopiec rozdaje w jej imieniu daktyle, w zamian otrzymując wodę do picia3.\nFot.7. Przyszłe panny młode\nW ten oto sposób, organizatorzy festiwalu urzeczywistnili dawne opowieści, kreując tradycję społeczno-kulturalną i ekonomiczną oraz ustanawiając dziedzictwem lokalnym, narodowym i międzynarodowym. Turystyka stała się efektywnym narzędziem rozwoju oraz walki z biedą i marginalizacją niektórych regionów, kreując miejsca z trwałymi i rentownymi przedsięwzięciami. Z jednej strony tubylcy korzystają na tym, z drugiej jednak strony przemysł turystyczny niesie ze sobą negatywne skutki w postaci nadmiernej eksploatacji otoczenia oraz zachowań i postaw odrzucenia mogących prowadzić do destrukcji dziedzictwa kulturowego.\nRząd marokański uznał, że turystyka kulturowa stanie się ich wielkim atutem. Postanowił więc rozszerzyć ofertę produktów turystycznych, nie ograniczając się jedynie do miast imperium czy zabytków. Niestety ten pomysł stworzył pewnego rodzaju „ciekawską turystykę”, która pragnie podglądać i zdjąć woal tajemnic okrywających naturę góralskiej społeczności Atlasu Wysokiego. Media tak rozreklamowały ten festiwal, że co roku przyciąga on rzesze turystów. Ponadto marokański Minister Kultury zaproponował aby wpisano moussem zaręczyn na światową listę dziedzictwa kulturowego i ludzkości UNESCO. Tak naprawdę próba ochrony ginących tradycji przeobraziła je w publiczne przedstawienie dla mas. Autentycznym zaślubinom przyglądają się tysiące twarzy „obcych”. Aby było ciekawiej, dodano do tego całą gamę pobocznych „przedstawień” w formie tańców, koncertów, pokazów, straganów. Z powodu turystyki i mass mediów berberyjska tradycja stała się folklorem. Pozbawiły one kulturę jej odwiecznej autentyczności, zamieniając ją w nową atrakcję turystyczną przynoszącą dochody [Chegraoui 2009].\n3.3. Tworzenie „nowej autentyczności”\nW sytuacji lawinowego wzrostu zainteresowania podróżami i turystyką, nie należy zapominać o nieodłącznym elemencie jaki stanowi niszczenie atrakcji turystycznych przez odwiedzających. Jest to jedno z największych zagrożeń, jakie stoją dziś przed autentycznością w turystyce. Liczba „starych” atrakcji turystycznych jest ograniczona i w wielu przypadkach będzie ona malała z upływem czasu – czy to wskutek naturalnych procesów, niszczenia (również poprzez samą fizyczną obecność turystów i ich mimowolne działania) czy też ekspansji inżynieryjno-urbanistycznej4. Atrakcje te stoją przed obliczem fizycznego zagrożenia zagładą. Dotyczy to również ginących kultur, wymierających języków, a pozostałości po nich są zrozumiałe jedynie w uproszczonej wersji, jako atrakcja, w której głębsze zrozumienie nie jest potrzebne.\nZ drugiej strony, jako alternatywa tradycyjnych atrakcji, pojawiają się „nowe”. Dla wielu są one ciekawsze, dostarczają bowiem bardziej uniwersalnych i zróżnicowanych przeżyć, dają poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności, jednocześnie zaskakują ciągle czymś nowym by nie nudzić powracających turystów5 [Isański 2005]. Przykładem takiej atrakcji są parki tematyczne czy też nadmorskie plaże ze zorganizowanymi licznymi atrakcjami.\nW Maroku nowe atrakcje pojawiają się jak „grzyby po deszczu”. Liczne projekty nowoczesnych przedsięwzięć widoczne są przede wszystkim w dużych miastach. W stolicy realizowany jest właśnie tzw. „projekt faraoniczny” (fr. „project pharaonique”) obejmujący nie tylko modernizację miasta (przebudowa starszych części, wprowadzenie linii tramwajowej), ale i rzekę Bouregreg, na której licznie pływać będą promy wycieczkowe, wokół utworzone zostaną centra handlowe, hotele pięciogwiazdkowe, muzea, wiszące ogrody, miasteczko sztuki. W sercu rzeki natomiast utworzona zostanie sztuczna wyspa z parkami rozrywki i sztucznym jeziorem.\nRodzi się zatem pytanie: po co buduje się te nowe atrakcje? Czy te „stare” przestały być atrakcyjne? Prawdopodobnie wynika to z silnie hedonistycznego nastawienia do życia w dzisiejszych czasach. Zjawiska określane jako tendencje ludyczne w kulturze są silnie związane z poszukiwaniem przyjemności jak i konsumpcyjnym charakterem naszej kultury. Być może jest to również element dominującego nurtu w kulturze masowej, w której dobrze sprzedaje się tylko to, co sprawia przyjemność.\n4. Postrzeganie przez Marokańczyków zjawiska turystyki i globalnych zmian w ich otoczeniu\nNa przełomie ostatnich dziesięcioleci podejście ludności marokańskiej do zjawiska turystyki ulegało stopniowym zmianom. Z pewnością jednym z głównych czynników o zabarwieniu negatywnym był długotrwały okres protektoratu francuskiego i hiszpańskiego, który nadał nowemu-europejskiemu stylowi życia charakter przymusu a nie dobrowolnego wyboru. Jako, że w postawie i działaniach obecnie panującego króla odnaleźć można elementy polityki proeuropejskiej, od lat obserwuje się intensywny wzrost zainteresowania tym egzotycznym dla Europejczyków krajem.\nStarsi nie potrafią odnaleźć się w zglobalizowanym świecie, pozostają wierni dawnym ideom i tradycji, młodzi natomiast eksperymentują z doświadczaniem kultury europejskiej. Rodzi to liczne podejścia co udało mi się częściowo uwidocznić w zebranych ankietach. Z jednej str. spotykamy się z fascynacją demokracji, szeroko pojętej wolności i swobody, naśladownictwem a z drugiej dezaprobatą nowości i zachodniego stylu życia.\nCelem przeprowadzonych przeze mnie badań było poznanie punktu widzenia mieszkańców Maroka odnośnie turystyki, przybywających gości oraz wybranych zmian w sferach życia codziennego, politycznego, religijnego i kulturowego. Do badań wykorzystano kwestionariusz ankiety, przygotowany w języku francuskim. Składał się z 15 pytań (zarówno zamkniętych z kilkoma wariantami odpowiedzi, jak i otwartych). Ankietyzację przeprowadzono wśród 50 mieszkańców pięciu dużych miast marokańskich: Rabacie, Agadirze, Casablance, Fesie i Meknes). Ankiety częściowo zostały przeprowadzone osobiście, pozostałe zostały przesłane drogą mailową oraz pocztową.\nW badaniu wzięło udział 28 mężczyzn i 22 kobiety. Większość z nich reprezentowała przedział wiekowy 18-25 lat oraz 26-40 lat. Powyżej 40 roku życia respondenci stanowili zaledwie kilka procent.\n60% z ankietowanych zadeklarowało posiadanie wykształcenia wyższego, a 40% h – średniego (ci ostatni to głównie studenci). Oprócz młodych osób uczących się na uczelniach wyższych oraz kilku osób emerytowanych, wśród ankietowanych znaleźli się przedstawiciele takich zawodów jak: dyrektor hotelu, menadżer hotelarstwa, kierownik ds. personelu, recepcjonista, kelner, animator czasu wolnego, aktor, agent turystyczny, ochroniarz banku, sprzedawca, nauczyciel, taksówkarz, mechanik samochodowy, stolarz, policjant.\n1) Na pytanie skierowane do Marokańczyków odnośnie tego, czy odczuwają skutki i wpływy turystyki w życiu codziennym, 1/3 odpowiedziała, że nie. Pozostałe 2/3 przyznała, że widoczne są zmiany w kulturze i mentalności, albowiem więcej uwagi poświęcają własnej wolności, są bardziej tolerancyjni, punktualni, mogą doskonalić swoje umiejętności językowe. Dzięki turystyce łatwiej o pracę, wielu upatruje obiecującej kariery zawodowej w tym sektorze. Ponadto widoczna jest integracja ludności z aktywnym życiem, wzrasta też świadomość o zabytkach, dziedzictwie i historii rodzimego kraju. Niektórzy jednak sygnalizują negatywne zmiany jakie stanowią wzrost cen czy nadmierne mieszanie się kultur.\n2) Pytanie drugie dotyczyło zmian, jakie obserwuje się w miastach, które stały się centrami turystycznymi. Najwięcej odpowiedzi odnosiło się do aury miasta. Większości osób podoba się to, że miasta są bardziej ożywione i kolorowe (szczególnie w trakcie sezonu letniego), jest więcej rozrywek, imprez kulturalnych, festiwali. A przede wszystkim jest utrzymywana czystość, coraz więcej pojawia się terenów zielonych-parków. Mieszkańcy czują się również bezpieczniej odkąd na każdym kroku spotkać można policję. Ponadto w miastach jest więcej niż kiedykolwiek możliwości inwestycji, na wzór zachodni tworzą się zony komercyjne, z butikami i supermarketami. Jak „grzyby po deszczu” powstają liczne hotele, restauracje, kluby – tak by zaspokoić każdą możliwą potrzebę turysty. Większą opieką otoczone są też i zabytki. Nie wszyscy respondenci podzielają jednak tę opinię. Są osoby, które ze smutkiem stwierdzają, że wszelkie przekształcenia pod turystów, pozbawiły te odwieczne miasta magii, charakteru niezwykłości i autentyczności.\n3) W kolejnym pytaniu respondenci zostali poproszeni o ocenę zachowań turystów odwiedzających ich kraj. Tutaj zdania były bardzo podzielone. Jedni zauważyli, że do kraju przybywają turyści-pasjonaci, fascynujący się wszystkim co ich otacza, respektując wszelkie prawa i obyczaje panujące na miejscu; mili i życzliwi względem mieszkańców i z łatwością się integrujący. Inni z kolei pamiętają tych turystów, którzy pozostawiają po sobie złe wspomnienia, ubierają się nieodpowiednio i zachowują się „jakby byli u siebie”, nie respektują kultury, która jest odmienna od ich własnej.\n4) Na pytanie: „Czy podoba się Pani/Panu zachodni styl życia?” większość ankietowanych (głównie młodzi) odpowiadała, że tak. Podoba się im autonomia osobista, wolność, otwartość, nowoczesny, stylowy ubiór. Niektórzy zaznaczali jednak, że nie zależy zapominać ani wyzbywać się swoich korzeni, że warto spróbować połączyć to co nowoczesne z tym co tradycyjne. 1/3 natomiast woli pozostać przy swoim stylu życia, nie ulegać wpływom, które kłócą się z wartościami islamu i z tradycjami (tą ostatnią grupę stanowiły raczej osoby po 26 roku życia). Ci którzy chcieliby lub już upodabniają się do swoich rówieśników z Zachodu, głównie wyrażają to za pomocą ubioru, ale i postawy (szeroko pojętej wolności i swobody).\n5) Następna seria pytań dotyczyła podróży. Jak się okazuje, 50% badanych nigdy nie było za granicą, co wiąże się zapewne z trudnością w uzyskaniu wizy, szczególnie do państw Unii Europejskiej. Ci, którzy mieli więcej szczęścia i możliwości, wyjechali 1-2 razy w życiu (25%) – prawie we wszystkich tych przypadkach była to podróż do Arabii Saudyjskiej (pielgrzymka do Mekki) lub innych krajów arabskich (Egipt, Oman).\nPozostałe 25% badanych ma szczęście podróżować często, w ramach pracy lub wakacji. Tę możliwość daje im wykonywany zawód (szczególnie w sektorze turystyki) lub też koneksje rodzinne za granicą.\n6) Ostatnie pytanie miało za zadanie ukazać jaki procent ludności marokańskiej upatruje lepszą przyszłość poza swoim krajem. 70% z nich przyznaje, że chciałoby mieszkać za granicą (najczęściej wymieniane kraje to: Francja, Belgia, Niemcy czy USA). Główne powody, dla których gotowi by byli opuścić swój rodzinny kraj to demokracja, większe możliwości edukacji, rozwoju, lepsza opieka medyczna. Pozostałe 30% wolałoby zostać w ukochanym kraju. Dużą rolę odgrywa tu nie tylko patriotyzm, ale również obawa przed ksenofobią, rasizmem Europejczyków oraz zimnem w krajach poza Afryką.\nPrzeprowadzone badania potwierdziły w znacznym stopniu przypuszczenia i refleksje na temat globalnych zmian, które są nieuchronne w nowoczesnym świecie. Pomimo odejścia w wielu przypadkach od elementów składających się na tożsamość i indywidualny charakter ludności marokańskiej, pamięć i świadomość swojego pochodzenia nie zaginie. Modyfikacje są niejako przejściem w nowy etap, jako kolejny rozdział w kartach historii.\nPoszukiwanie autentyczności może stanowić główny motyw podróżowania. Turyści nie mogą jednak zapominać o pewnych zagrożeniach, jakie kryją się na drodze tych poszukiwań. Przemierzając świat zmierzyć muszą się bowiem z wszechobecną mistyfikacją, próbami zafałszowania autentyczności kulturowej dla komercyjnego zysku oraz z nieprawdziwym przekazem dorobku wielu pokoleń.\nW tym kontekście poszukiwana przez nich autentyczność rozumiana jest jako niepozowanie, niepreparowanie, nieodgrywanie i nieprzygotowywanie „show” na potrzeby turystów. Chcąc dotrzeć do jej istoty turyści zmuszeni są podjąć trud podróżowania incognito, z dala od tłumów przemykających od zabytku do zabytku, bez chwili kontemplacji i zastanowienia. Poznawanie prawdziwego oblicza kultury niejednokrotnie wymaga od turystów – zwłaszcza kulturowych – cywilnej odwagi i nieodpartej chęci odkrywania i doświadczania nowych doznań estetycznych, często kosztem wygody, a niekiedy i bezpieczeństwa. Nagroda jaka czeka ich na końcu tej drogi – zrozumienie i dostrzeżenie istoty piękna nowo poznanej rzeczywistości – wynagradza jednak wszelkie trudy. Turyści kulturowi wiedzą, że „prawdziwego życia” należy szukać za kulisami, gdzie pozostaje ukryte przed wzrokiem obcych. Mają świadomość, że z jednej strony muszą „wdzierać się” w cudze życie – co w normalnych warunkach kłóci się z podstawowymi normami moralnymi, z drugiej jednak nieodłącznie pragną poznawać i doznawać czegoś nowego, czegoś odmiennego od kultury, w której żyją.\nNiestety, to, czego szukają często jest nieosiągalne w związku z wszechobecnymi „sztucznymi obszarami zakulisowymi”. Tworzenie przez lokalnych organizatorów turystyki atrakcji inscenizujących autentyczność nie tylko pozwala chronić prywatne życie tubylców przed często wścibskim okiem turystów masowych, ale też stanowi okazję do zarobienia pieniędzy. Zjawisko to niesie ze sobą jednak ryzyko utraty owej oryginalności i niepowtarzalności (autentyczności) poszukiwanej przez turystów kulturowych. Należy jednak pamiętać, iż w dzisiejszych czasach turystyka jest zjawiskiem masowym i nie sposób przedstawić dorobku wielu pokoleń szerokiemu gronu odbiorców w sposób dokładny i szczegółowy za każdym razem. Chodzi tutaj bardziej o zapoznanie się z nową kulturą, niż o dogłębne jej zrozumienie. Poznanie pięknych szczegółów kultury, doświadczenie jej prawdziwej autentyczności zarezerwowane jest dla tych wybrańców, którzy wyjdą z własną inicjatywą i z dziecięcą ciekawością zanurzą się w ocean kulturowo nowej rzeczywistości, ale już samemu – incognito.\nW XXI wieku ludzie częściej niż kiedykolwiek, podróżują i zwiedzają. Oddziaływanie i nakładanie się różnych kultur tworzy nowe bodźce, będące motorem globalnych zmian. Kultywowanie tradycji i autentyczności jest niezbędne do zachowania tożsamości. Owa tradycja i autentyczność tkwi w ludziach, budowlach i wszystkich rzeczach, które stworzyli swymi rękoma. Oddziałując na wyobraźnię i pozwala żyć w zgodzie i harmonii z własnym „ja”. Pomimo że w Maroku obserwuje się znaczne zmiany w życiu społecznym, politycznym, ekonomicznym; mimo że miejscowa kultura i folklor stają się produktem turystycznym, to myślę, że jeszcze długo nie należy się obawiać pełnej transformacji Maroka w kraj europejski i że turysta kulturowy zawsze natrafi na zjawiska i miejsca nieobjęte „turystycznym show”.\nBauman Z., Ponowoczesność jako źródło cierpień, wyd. Sic!, Warszawa 2000\nBurszta W.J., Antropologia kultury, wyd. Zysk i S-ka , Poznań 2008\nBeck U., Giddens A., Lash S., Modernizacja refleksyjna, wyd. nauk. PWN, Warszawa 2009\nCzerny M., Łuczak R., Makowski J., Globalistyka, procesy globalne i ich lokalne konsekwencje, wyd. nauk. PWN, Warszawa 2007\nChegraoui K., Développement et réanimation culturelle au Maroc. Approche critique d’une expérience locale.Le cas du festival (moussem) des fiançailles d’Imilchil, Rabat 2009\nGiddens A., Nowoczesność i tożsamość, wyd. nauk. PWN, Warszawa 2001\nGrad J., Mamzer H., Karnawalizacja. Tendencje ludyczne w kulturze współczesnej, wyd. nauk. UAM, Poznań 2004\nHunter F. R., Promoting Empire: The Hachette Tourist in French Morocco 1919-1936, “Middle Eastern Studies”, no. 43/4, July 2007, pp.579-591\nIsański J., Autentyczność przyjemności. Autentyczność pamiątki turystycznej, seria „Kulturoznawstwo”, nr 2: Kultura przyjemności. Rozważania kulturoznawcze, wyd. nauk. UAM, Poznań 2005\nKapiszewski A., Świat arabski w procesie przemian, Kraków 2008\nKazimierczak M., 2009, W poszukiwaniu autentyczności turystyki kulturowej, [w:] Lewandowska-Tarasiuk, Krawczyk Z., Sienkiewicz J. W. (red.), Człowiek w podróży, Almamer WSE, Warszawa\nMagazyn „Abwab Al Maghreb”, nr 4 lipiec/sierpień 2008\nJanus Ł., artykuł na temat Maroka, Magazyn Podróżników „Globtroter”, nr 13/2007\nOżarowski R., Świat arabski wobec globalizacji na początku XXI wieku. Zarys problematyki, Kraków 2008\nPieprzak K., Ruins, Rumors and Traces of the City of Brass: Moroccan Modernity and\nMemories of the Arab Global City, Research in African literatures, Vol. 38, No. 4, winter 2007.\nPrzecławski K., Etyczne podstawy turystyki, wyd. Albis, Kraków 1999\nUrry J., Spojrzenie turysty, wyd. nauk. PWN, Warszawa 2007\nWielka Historia Świata, encyklopedia 12-tomowa, praca zbiorowa, wyd. Fogra, Kraków 2005\n1 Za przykład może posłużyć muzyka andaluzyjska, która przedstawia dwie różne kultury współbrzmiące w pięknej harmonii.\n2 Tatuaże z henny (w Maroko tradycyjna i naturalna, występuje w kolorze pomarańczowym) kobiety wykonują sobie także przy okazji innych świąt i wydarzeń.\n3 Z tą tradycją związana jest pewna legenda, która przypomina znaną historię Romea i Julii. Opowiada ona o losach dwojga kochanków, którzy nie mogli się pobrać z powodu odwiecznych waśni między przywódcami ich plemion. Zrozpaczeni, wypatrywali się na przeciwległych szczytach gór i ronili łzy, które utworzyły dwa jeziora – Isli i Tislit (co oznacza „narzeczony” i „narzeczona”). Legenda ta stanowi dla Aït Hdiddou integralną część ich kultury oraz mitem stworzenia ich plemion.\n4 Jakub Isański, w celu ukazania zagrożeń, dokonał podziału atrakcji turystycznych na „stare” i „nowe”. W przypadku pierwszym poza „wiekiem” starej atrakcji, o przynależności do tej kategorii, decyduje „tradycyjna” forma kontaktu z danym miejscem – fizyczna obecność turysty z realną i autentyczną atrakcją oraz minimalnym stopniem przygotowania na potrzeby turystyczne. Przykładami mogą tu być meczety, grobowce, kasby dawnych sułtanów, średniowieczne mediny czy rezerwaty przyrody.\n5 Dzięki modernizacji nowe atrakcje mogą być rozwijane i przeobrażane w kierunku zgodnym z modą i oczekiwaniami.


Krótki żakiet damski biały Farrah - ECHO\n» Krótki żakiet Farrah\nKrótki żakiet do pracy, na Komunię lub wesele. Z resztą sposobów wykorzystania tego żakietu jest wiele. Idealnie sprawdzi się bowiem również w dziennych stylizacjach, gdy połączymy go z luźnymi spodniami typu sindbady lub z klasycznymi spodniami i balerinami na płaskiej podeszwie. Długość żakietu sięga poniżej talli, więc idealnie wygląda ze spodniami o wyższym stanie. Takie zestawienie optycznie wysmukla i wydłuża sylwetkę.\nSkład: wiskoza 24%, poliester 73%, elastan 5%\nDostępne kolory: biały, jasny beż\nWzrost modelki: modelka na zdjęciu ma 178 cm wzrostu i prezentuje rozmiar 38\nDługość 55 57 59 60\nBiust 96 102 106 110\nTalia 94 98 104 108\nRękaw dł. 62 63 63 64


Wejherowo – e-okna pcv Katowice\nIndywidualne wyceny okien z pcv – Sprawdź – Gwarancja 12 miesięcy\nIndywidualne wyceny okien PCV – Sprawdź – Gwarancje Jedną z istotnych dewiz w naszym działaniu jest dostarczenie odbiorcy produktów spełniających najwyższe normy jakościowe z uwzględnieniem indywidualnych zapotrzebowań odbiorcy. Pracujemy na terenie Katowic i woj. śląskiego, ale nasze produkty sprzedajemy też za granicą. Ważne, aby okna były trwałe i odporne oraz Więcej…\nKiedy będziesz gotowy na upgrade, możesz otrzymać go za darmo! Przez ograniczony czas sprzedajemy nabywcom, którzy kupują nowe okna bezpłatny montaż potrójnych szyb. Naszym obowiązkiem jest pomóc Ci znaleźć odpowiednie okna do domu czy firmy. Jeśli masz jakieś pytania dotyczące terminologii lub języka przemysłowego, nie wahaj się zapytać nas. Cena Więcej…\nPokój z widokiem Latem, każdy mieszkaniec kraju będzie spędzał więcej czasu na świeżym powietrzu. Przestrzeń zewnętrzna, która otacza twoje mieszkanie, zapewnia większą przestrzeń życiową, którą najbardziej wykorzystuje się w lecie. Przez większość roku możemy nie mieć świecącego słońca ale nie ma powodu, żeby się tym przejmować Niedawno pisaliśmy porady w Więcej…


Pożyczka na dowód przez Internet racibórz «\nPożyczka na dowód przez Internet racibórz\nZdarzają się w życiu chwile, których nie możemy przewidzieć. Niejednokrotnie jest to choroba czy też nieodzowność pilnego wyjazdu. Związane są one z ponadplanowymi kosztami. Nie zawsze posiadamy zostawione pieniądze na tzw. „czarną godzinę”. Wtenczas ratunkiem okazuje się prędka pożyczka od przyjaciół lub instytucji finansowych. Intrygującym Wyjściem jest pożyczka na dowód przez internet. Możemy ją zdobyć bez opuszczania budynku. Formalności okrojono w tym przypadku do minimum. Nie musimy składać wizyty w banku i starać się o zaświadczenie o dochodach z zakładu pracy. Starczy tylko, że wyłonimy intrygującą nas ofertę firmy pożyczkowej a w dodatku wypełnimy on – line łatwy wniosek pożyczkowy. Ważne, byśmy w tym wniosku podali takie same dane, jakie posiadamy utrwalone w dowodzie. Dla klientów, którzy z tej postaci pomocy korzystają pierwszy raz, taka pożyczka jest bez odsetek. Znaczy to, że musimy oddać dokładnie taką samą sumę, którą pożyczamy. Znaczące, ażeby zmieścić się we wyznaczonym okresie czasu. Z reguły na spłatę mamy 30 dni, choć możemy również odszukać ofert z terminem spłaty 45 czy też 60 dni. Konsumenci, którzy pożyczają kolejny raz mają jasno pokazane warunki pożyczki a przy tym jej koszty, nie muszą się obawiać żadnych schowanych opłat. Pożyczka na dowód przez internet jest prędką formą pomocy finansowej. Wystarczy w internetowy wniosek wpisać nasze dane osobowe a w dodatku kontaktowe. Znaczące, żeby rzetelnie przeczytać treść umowy pożyczkowej. Będziemy dodatkowo poproszeni o zrealizowanie przelewu na kwotę 1 grosza w celu weryfikacji naszej tożsamości. Istotnie musimy go dokonać ze swojego konta, którego dane pokrywają się z tymi wpisanymi we wniosku pożyczkowym. Po wysłaniu wniosku zostaje już jedynie oczekiwanie na decyzję. Wiadomość o przyznaniu nam środków przychodzi w krótkim okresie czasu drogą SMS-ową i mailowa. Zdarza się, że już po kilkunastu minutach wnioskowane pieniądze pojawiają się na naszym koncie. Na etapie kreowania wniosku interesant może osobiście stwierdzić o jaką kwotę pożyczki wnioskuje a także jak wiele dni wymaga na jej spłatę. Istotnie nie trzeba informować o tym, na jaki cel konieczne są nam dodatkowe środki. Pożyczka na dowód przez internet powinna być jednakże spłacona w określonym czasie.


- Jestem bardzo podekscytowana i zachwycona, że dołączam do VBW Arki Gdynia! To zaszczyt, że będę mogła grać w Polsce i reprezentować moją rodzinę. Cieszę się, że zagram w tak prestiżowej drużynie z fantastycznymi trenerami. Nie mogę się doczekać, a sezon już niedługo! – zapowiada Haley Górecki.


Wprowadzenie w silnikach diesla nowoczesnego układu common rail zmieniło postrzeganie modeli z tymi jednostkami. Od tego czasu (cammon rail wprowadzono w roku 1997) nie są to jedynie „muły pociągowe”, a ich osiągi są porównywalne z samochodami benzynowymi. Zmieniło to także świat wyścigów, gdyż modele wysokoprężne, zaczęły odnosić sukcesy nad samochodami z tradycyjnymi silnikami benzynowymi. W efekcie zwiększyła się sprzedaż modeli z silnikami diesla i podczas gdy w roku 1990 wynosiła ona w Europie 20% wszystkich pojazdów, w roku 2010 wynosiła aż 50%. Największy przyrost sprzedaży był w państwach w których jednostki diesla były niepopularne ze względu na klimat. W Szwecji w roku 1990 sprzedaż diesli to 0,6%, a w roku 2010 to już 40%, W Norwegii dane te są jeszcze bardziej szokujące: w roku 1990 – 2,5%, a w roku 2010 - 70%.\nTeraz koncerny Toyota i Lexus szykują się do kolejnej rewolucji na rynku: powszechne wprowadzenie hybryd. Czy faktycznie jest to bliskie rzeczywistości?\nDwie drogi hybryd\nSamochodami hybrydowymi mam okazję jeździć już ponad 10 lat więc można powiedzieć, że moja świadomość „motoryzacyjnej innowacji” (jaką cały czas są hybrydy) zwiększała się wraz z rozwojem tej techniki napędu. Jeździłem pierwszymi generacjami Priusa, uczestniczyłem przy rynkowych narodzinach hybrydowych wersji Mercedesa (wersja Klasy S), czy Lexusa (model klasy LS), oraz przy powstaniu hybryd szeregowych (Opel Amprea/Chevy Volt) i równoległych (m.in. wersje Peugeot diesel). Tak więc moja opinia o wersjach hybrydowych nie jest chwilowym zachwytem wynikającym z „przejażdżki nowoczesnym samochodem”, ale jest efektem wielu kilometrów pokonanych w rozmaitych warunkach pogodowych (szacuję, że różnymi wersjami hybryd przejechałem ponad 50 000 km). Co zatem sądzę o hybrydach?\nJak zaznaczyłem w tytule, według mnie wersje hybrydowe poszły w dwóch kierunkach rozwoju. Pierwszą drogą, tą którą powszechnie kojarzymy z hybrydami, to maksymalne wykorzystanie ekonomii (minimalne spalanie) i ekologii (niskie spalanie, to mniejsza emisja spalin). Zaprezentujemy to na przykładzie najnowszego osiągnięcia technologicznego Toyoty: Priusa Plug-in.\nAby zoptymalizować zużycie paliwa, Toyota Prius wykorzystuje technologię Hybrid Synergy Drive. Technologia ta pozwala na wyjątkowo niską emisję CO2, w szczególności podczas jazdy w mieście, w korku, przy częstym zatrzymywaniu się i ruszaniu oraz podczas jazdy z niską prędkością. Podczas postoju silnik benzynowy wyłącza się bowiem, aby jeszcze bardziej ograniczyć spalanie benzyny. Dodatkowo tradycyjna Toyota Prius może przejechać nawet dwa kilometry z wykorzystaniem silnika elektrycznego (co wydatnie ogranicza zużycia paliwa i zapewnia cichą jazdę pozbawioną emisji CO2). Akumulator napędu hybrydowego nie wymaga doładowywania, ponieważ energia kinetyczna odzyskiwana podczas hamowania i wytracania prędkości jest zamieniana na energię elektryczną i magazynowana w akumulatorze. Kolejnym krokiem rozwoju tej technologii jest Plug-in.


Sneakersy Pepe Jeans PLS31000 800 White | Midiamo.pl\n359,00 zł Oszczędzasz 40% (144,00 zł).\nWysyłka w ciągu 13 godz. 35 min Sprawdź czasy i koszty wysyłki\nCzy buty sportowe to rozwiązanie wyłącznie zarezerwowane dla sportu i dresów? Nic bardziej mylnego. Producenci wraz z najnowszymi trendami modowymi starają się zaspokoić oczekiwania potencjalnych klientów. Prezentowany model sneakersów marki Pepe Jeans London to klasyczny model białych butów z odrobiną takich kolorów jak złoto oraz mieniący się granat i czerwień. Wyróżniają się wyjątkowym designem i dbałością o detale. Na szczególną uwagę zasługuje finezyjne połączenie kawałków tworzywa, które składają się na kształt cholewki oraz bardzo oryginalna i charakterystyczna podeszwa. Okrągły, wygodny nosek daje palcom dużą swobodę i poprawia komfort noszenia. Tradycyjne sznurowadła pozwalają ustabilizować i dopasować obuwie do indywidualnych potrzeb. Cholewka została ozdobiona wieloma podwójnymi przeszyciami. Na języku, pięcie i zewnętrznej stronie cholewki biało-czarne logo marki. Wnętrze z bardzo przyjemnej w dotyku tkaniny zapewnia optymalną temperaturę i wygodę. Bardzo lekkie, wygodne, świetnie prezentują się na nodze. Buty te sprawdzą się nie tylko na siłowni czy zajęciach fitness, ale będą równie przydatne jako uzupełnienie wielu casualowych, a niekiedy nawet eleganckich strojów.\n249,00 zł167,00 zł


Naukowy zawrót głowy Płońsk | plonszczak.pl\nGazeta plonszczak.pl 10/08/2018 12:44\nTytuł to nazwa projektu edukacyjnego, który będzie realizowała gmina Płońsk. W piątek, 10 sierpnia rada gminy podjęła w tej sprawie uchwałę.\nCałkowita wartość projektu to kwota ponad 1,4 mln zł, w tym pozyskane przez gminę dofinansowanie wynosi ponad 1,3 mln zł . Wkład gminy stanowi kwotę około 74 tys. zł, przy czym jest to wkład niepieniężny.\nDodatkowe zajęcia w szkołach w Lisewie i Siedlinie będą prowadzone w ciągu najbliższego roku szkolnego. W piątek, 10 sierpnia radni gminy Płońsk zatwierdzili powyższy projekt do realizacji.\nPodczas piątkowej sesji radni wprowadzili również zmiany w tegorocznym budżecie – zaplanowali m.in. 21,5 tys. zł na dofinansowanie remontu posadzki garaży strażnicy w Siedlinie, zwiększyli też wydatki urzędu o kwotę 351 tys. zł – są to środki na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych poprzez Powiatowy Urząd Pracy.\nRada zatwierdziła regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy. Dodajmy, że wskutek zmiany przepisów taryf, zawierających ceny wody i ścieków nie zatwierdza już rada gminy, ale spółka Wody Polskie. Należąca do gminy Płońsk spółka – Gminny Zakład Komunalny przedłożyła do Wód Polskich wniosek w sprawie nowych taryf, dotyczących wody, na najbliższe trzy lata. Jeśli wniosek zostanie zatwierdzony ceny wody w gminie Płońsk w najbliższych trzech latach nieznacznie wzrosną – łącznie o 9 groszy na 1 msześc. (obecnie jest 2,58 zł plus vat), a miesięczna opłata abonamentowa o 30 groszy – obecnie jest to 3 zł miesięcznie.\nNaukowy zawrót głowy komentarze opinie


Jaka jest różnica między zużyciem łańcucha a jego rozciągliwością?lancuchyrolkowe.eu\nJaka jest różnica między zużyciem łańcucha a jego rozciągliwością?\nZużycie łańcucha i jego rozciągliwość zwiększają długość łańcucha liściowego, ale ważne jest, aby zrozumieć różnicę i to, co faktycznie mierzysz podczas kontroli przy użyciu przymiaru do pomiaru zużycia łańcucha.\nZużycie łańcucha liściowego to usunięcie lub odkształcenie średnicy sworznia lub otworu płyty ogniwa i jest spowodowane ruchem łańcucha pod obciążeniem wokół koła pasowego. Ogólnie rzecz biorąc, jest to mechaniczna erozja powierzchni, ale może być również wynikiem korozji. Na stopień zużycia łańcucha liściowego mają wpływ takie czynniki jak poziom obciążenia, prędkość obrotowa przegubu, temperatura i smarowanie.\nZużycie części składowych, wraz z innymi procesami, takimi jak zmęczenie i rozciąganie, powoduje degradację powierzchni funkcjonalnych, prowadząc w końcu do uszkodzenia łańcucha. Regularny pomiar wydłużenia łańcucha gwarantuje, że jego wymiana zostanie zaplanowana zanim dojdzie do uszkodzenia łańcucha, co pozwala uniknąć potencjalnie katastrofalnych uszkodzeń, urazów i nieplanowanych przestojów.\nWszystkie elementy łańcucha nośnego są zazwyczaj poddawane obróbce termicznej w celu zwiększenia ich odporności na zużycie, a sworznie mają utwardzoną powierzchnię. W tym przypadku powierzchnia sworzni jest twarda, a jednocześnie stal pod spodem pozostaje miękka i ciągliwa. Cienka warstwa twardszego metalu jest często określana mianem przypadku i będzie miała głębokość około 0,3 mm. Kiedy zużycie przechodzi przez tę twardą warstwę, szybkość zużycia i wydłużenia gwałtownie wzrasta. Jest to jeden z powodów, dla których, gdy łańcuch osiągnie 2% wydłużenia, zaleca się technikom serwisowym rozpoczęcie procesu wymiany, wykorzystując swoje doświadczenie w celu określenia czasu jego zakończenia.\nGdy łańcuch skrzydeł obraca się wokół koła pasowego, pod obciążeniem znajduje się około jednej trzeciej średnicy sworznia i tylko te części sworznia, które stykają się z ogniwami przegubowymi łańcucha. Na przykład w łańcuchu skrzydeł BL644 tylko cztery z ośmiu ogniw będą miały kontakt ze sworzniem. Poniższy rysunek przedstawia rowki zużyte na powierzchni sworznia, a rolkownice w tym przykładzie wykazują duże zużycie.\nPodczas pomiaru łańcucha jako części kontroli łańcucha liściowego, ludzie czasami odnoszą się do pomiaru "rozciągania" łańcucha. Myślimy o "rozciąganiu" łańcucha liściowego jako o chwilowym lub trwałym elastycznym wydłużeniu płytek łańcucha liściowego. Jak wszystkie części metalowe, łańcuch liściowy odkształca się elastycznie pod wpływem obciążenia i powraca do pierwotnej długości po usunięciu obciążenia. Przy każdym łańcuchu liściowym, po przekroczeniu granicy plastyczności, deformacja będzie trwała i nieodwracalna.\nWażne jest, aby pamiętać o rozciągnięciu łańcucha, ponieważ może ono wpływać na pomiar jego zużycia. Przy pomiarze wydłużenia łańcucha ze względu na zużycie sworznia i przegubu blaszanego, łańcuch musi być umieszczony pod niewielkim obciążeniem (1% jego wytrzymałości na rozciąganie), aby uzyskać luzy. Jeżeli jednak łańcuch zostanie umieszczony pod zbyt dużym obciążeniem, należy zmierzyć jego rozciągnięcie. Dla przykładu, łańcuch BL644 o wytrzymałości na rozciąganie 12,7 tony miałby wydłużenie sprężyste wynoszące około 2 mm na tonę ładunku, a więc wymagałby obciążenia pomiarowego około 150 kg.\nJeśli mierzycie zużycie łańcucha przy pełnym obciążeniu, możecie mieć problemy ze zgłoszeniem zużycia, ponieważ może wystąpić pewne wydłużenie ze względu na rozciąganie się łańcucha. Może to spowodować, że łańcuch zostanie wymieniony wcześniej niż jest to konieczne, a jeśli będzie się to robić konsekwentnie w miarę upływu czasu, z powodu niepotrzebnie skróconego cyklu wymiany, można będzie wydać na niego więcej pieniędzy. Jeśli jednak dokonasz pomiaru łańcucha bez obciążenia, luz między elementami łańcucha nie zostanie zerwany, więc możesz być narażony na zużycie. Może to spowodować, że łańcuch zostanie pozostawiony w użyciu zbyt długo i istnieje ryzyko jego uszkodzenia.


SKIN79 Golden Snail Hydro Gel Mask 24K Gold | Pielęgnacja \_ Pielęgnacja azjatycka \_ Maski i maski w płacie | Minti Shop\nLuksusowa edycja hydrożelowych masek do twarzy z potężną dawką mucyny ślimaka złotego.\nMucyna to glikoproteid o dużej masie cząsteczkowej, główny składnik śluzów.\nZawiera dużą ilość wartościowych składników takich jak:\nGolden Snail Hydro Gel Mask 24K Gold to klejnot wśród maseczek Skin79.\nZłoto ma silne właściwości antyoksydacyjne, przyspiesza wzrost komórek w warstwie podstawnej naskórka,\nregeneruje, łagodzi stany zapalne, poprawia napięcie skóry, wygładza drobne zmarszczki,\nzmniejsza przebarwienia, reguluje pracę gruczołów łojowych.\nPo zastosowaniu maseczki skóra jest głęboko nawilżona, promienna i wygładzona.\nArkusz żelowy dokładnie przylega do skóry, dzięki czemu wszystkie składniki odżywcze są wchłaniane.\nWyciągnąć maskę z folii.\nNałożyć górną część wokół oczu a dolną wokół ust.\nPo 20-40 minutach delikatnie zdjąć maskę i wklepach pozostały nadmiar serum.


, Handel wolnym wyborem\nHandel wolnym wyborem.\nOstatecznie firmy będą zmuszone przynajmniej częściowo przenieść swoje wyższe koszty na konsumentów pod postacią wyższych cen. Dodatkowo ludzie w UE jedzą coraz mniej wołowiny, a coraz więcej drobiu. Badania empiryczne pokazują takie przypadki w Niemczech, Holandii czy Szwecji.\nUstawa wchodzi w życie od 1 marca r. Do końca r.\nOd r. Zakaz handlu uderzy w wolność wyboru zarówno konsumentów, jak i pracowników, z których wielu ceni elastyczność dni i godzin pracy w handlu detalicznym. Mniejsza liczba godzin otwarcia sklepów oznacza w nich mniejsze zatrudnienie niż gdyby taki zakaz nie obowiązywał.\nW praktyce oznacza to zwolnienia lub wolniejszy wzrost zatrudnienia w handlu i mniej godzin pracy pozostałych pracowników. PwC ; szacuje w Polsce skutki zakazu handlu we wszystkie niedziele na ograniczenie zatrudnienia o 36—85 tys.\nUchwalony zakaz faworyzuje małe sklepy kosztem większych i bardziej wydajnych, co dodatkowo uderzy w wolność wyboru konsumentów, a także w Handel wolnym wyborem.\nKonsumenci, którzy często chętniej wybierają duże sklepy ze względu na niższe ceny, szerszą ofertę czy wyższy standard obsługi, stracą tę możliwość. Małe sklepy częściej łamią prawa pracownicze i przeciętnie oferują niższe wynagrodzenia.\nOstatecznie firmy będą zmuszone przynajmniej częściowo przenieść swoje wyższe koszty na konsumentów pod postacią wyższych cen. Badania empiryczne pokazują takie przypadki w Niemczech, Holandii czy Szwecji.\nUchwalony projekt ustawy jest jednym z najbardziej wadliwych prawnie aktów, jakie przyjął Sejm w ciągu ostatnich lat: Liczne wyłączenia od zakazu powodują, że jest on niezgodny z konstytucyjnym zakazem dyskryminacji. Nieprecyzyjne zapisy powodują, że najprawdopodobniej ustawa obejmie zakazem część kanałów sprzedaży przez Internet, Handel wolnym wyborem szczególności aplikacje mobilne.\nTo przykład wysokiego ryzyka legislacyjnego w Polsce, które zniechęca firm do inwestycji.\nSzerokość i wybiórczość katalogu wyjątków od zakazu powoduje, że powinien być zgłoszony do Komisji Europejskiej jako zakazana prawem europejskim pomoc publiczna. Wspomina o tym także opinia MSZ.\nWarto zawierać dobre umowy — przekonuje Cecilia Malmström, ustępująca komisarz UE ds.\nSprzedaj przyjaciol bitkoinowych i wspierajacych pieniadze


Płuczki kanałowe, szczególnie w przypadku znaczniejszych spadków dna kanału, umożliwiają dobre oczyszczanie wskutek dużych prędkości przepływu w kanale. Dość dobrze płucze kanały silny strumień wody ujęty z hydrantu pożarowego. Lepsze wyniki osiąga się przy użyciu piłki gumowej zaczepionej na cienkiej lince . Oczyszczanie kanału za pomocą piłki gumowej. W przypadku nagromadzenia się większej ilości osadu strumień wody jest niewystarczający i należy stosować stalowe skrobaczki, szczotki itp. , przyrządy przeciągane przez kanał za pomocą lin...\nCo definiuje miasto żyjące w górę. Rynek, ale paranoiczna generacja bombardowana ikonicznymi obrazami katastrofy. Zainspirowany amerykańskimi studiami, w których po 11 września 80% dorosłych powiedziało, że mają większe uznanie dla swoich rodzin. podczas gdy inni nagle mieli ochotę na intymny kontakt fizyczny. mówi Studio. . Siatka ochronna otacza mieszane gromady luksusowych i kluczowych mieszkań robotniczych jako hierarchię okiennic otwartych i zamkniętych w odpowiedzi na nieustannie zmieniające się zagrożenie terroryzmem w Wielkiej Bry...\nZgodnie z poprzednimi uwagami, wymiana powietrza przy zastosowaniu kanałów wywiewnych zachodzi tylko wtedy, gdy powietrze w kanale jest cieplejsze niż powietrze na zewnątrz. Podczas okresu ogrzewczego warunek ten jest z zasady spełniony. W porze przejściowej różnica temperatur, a przez to i działanie kanału zmniejsza się, a w czasie ciepłych pór roku nawet zupełnie ustaje, a nawet, podczas panowania wysokich temperatur na zewnątrz, może zajść przypadek, że przez kanał wywiewny powietrze dopływa z zewnątrz. Oddziaływanie wiatru może wpłynąć również szkodliwie...\nDzięki uprzejmości Frédéric Haesevoets Architecture Położony w sercu Andenne, w pobliżu rynku, projekt Frédéric Haesevoets Architecture + Art and Build koncentruje się na rewitalizacji centrum miasta, aby zapewnić spójną urbanizację przyszłości. Te przyszłe bloki uzupełnią istniejącą tkankę miejską rozwijającej się dzielnicy. Starannie zintegrowane bloki te wpasują się w miejską tkaninę bez atakowania miasta, a wręcz przeciwnie, splatają się z otaczającymi ulicami dzięki delikatnemu traktowaniu przestrzeni. Więcej zdjęć i architektów. opis ...\nNajnowsze zdjęcia w galerii jula promocje :\nikea noga regulowana\nhttp://www.toyota-hybrydy.net.pl 751# , #wiklinowe krzesło , #hormann bramy garazowe , #piła łańcuchowa castorama , #castorama place zabaw , #dywan lucca , #rolki trawy cena , #jakie odmiany pomidorów polecacie pod folie , #zlewozmywaki grohe , #kleje do styropianu ,\nCopyright © 2012 - All Rights Reserved - jula promocje


4 październik 2018 08:00\nZbliża się zima, a więc ciężki okres dla bezdomnych zwierząt. Jeśli chcesz im pomóc i jednocześnie miło, aktywnie spędzić czas – przyjdź na otwarty trening do kompleksu milenium - zachęcają organizatorzy szóstej edycji akcji "Wielka Paka Dla Zwierzaka".\nJuż 4 października Milenium Klub Fitness zaprasza w godz. od od 8 – 10 i od 16 do 2, na darmowe zajęcia fitness. By z nich skorzystać wystarczy przynieść dar dla bezdomnych psów i kotów. Zbiórka obejmuje: karmę suchą, mokrą, specjalistyczną; koce, ręczniki, pościel, poduchy, legowiska; miski, garnki, drapaki, smycze, zabawki, lekarstwa, witaminy (nieprzeterminowane). Organizatorzy przekażą wszystkie zebrane fanty dla Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami Oddział Kołobrzeg oraz dla Fundacji Ogon Do Góry.


Rosja. Nie chciała stracić bmw crossovera. Urządziła striptiz (wideo) | Kurier Poranny\nRosja. Nie chciała stracić bmw crossovera. Urządziła striptiz (wideo)\nTuła, Rosja. Mieszkanka rosyjskiej Tuły podjęła śmiałą próbę uratowania przed odholowaniem swojego źle zaparkowanego bmw crossovera. Gdy samochód trafił na holownik, dziewczyna wskoczyła na niego, zdjęła ubranie i zaczęła tańczyć. Striptiz jednak nie pomógł. Auto zostało odholowane na parking policyjny.\nGość 26.07.2014 11:11:19\nBo mamy teraz taką dziennikarskość i gazetość\nPeeter 26.07.2014 10:56:26\nHa ha ha bmw scrossover, pierwsze słyszę !!!! Wy w tym porannym to KOCHACIE markę BMW i lubicie jej używać nawet jak to Mazda.\nBędzie pozew zbiorowy za defiladę w Katowicach\nW Katowicach przy okazji wojskowej defilady z okazji Święta Wojska Polskiego odholowano kilkadziesiąt samochodów. Teraz grupa mieszkańców zamierza złożyć pozew zbiorowy przeciwko miastu – informuje portal Onet. Kierowcy walczyć o zwrot kosztów, na które zostali narażeni. Ich zdan...\nkoszty holowania poj...\nczołg T55 pajęczno\nPajęczańska policja otrzymała w czwartek 13 czerwca nietypowe zgłoszenie o czołgu jadącym jedną z głównych ulic miasta. Na miejscu okazało się, że prowadzący czołg T55 mężczyzna był pod wpływem alkoholu. "Pancerny" trzeźwieje w policyjnym areszcie, a czołg na jego koszt odholowan...\nstraż miejska w biał...\nNowe Miasto: Straż miejska odholowuje samochody, które parkują na tymczasowym przystanku autobusowym przy ul. Dubois\nTrzy auta zostały odholowane, a kierowcy dwóch innych dostali mandaty. Wszystko przez zmianę organizacji ruchu na Nowym Mieście spowodowaną budową Trasy Niepodległości.\nporzucony samochód b...\nUl. Murarska. Na terenie prywatnym stoi porzucone auto. Wrak szpeci, a służby są bezradne\nPrzy ul. Murarskiej stoi porzucone volvo. Jest na terenie prywatnym, więc odholować go nie można.\nSpalony wrak w centrum nie do ruszenia (zdjęcia)\nSpalony bus rdzewieje przed blokiem przy ul. Legionowej 15 w Białymstoku. Nie można go jednak odholować.