sierpień | 2019 | Praktyczne zamówienia publiczne\nNieprawidłowość to nie tylko naruszenie w zakresie zamówień publicznych\n31 sierpnia 2019 Agnieszka\tDodaj komentarz\nNieprawidłowość to nie tylko naruszenia w zakresie udzielania zamówień publicznych – zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu 1303/2013 nieprawidłowość oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.\nZatem każde naruszenie przepisów w ramach realizowanego projektu objętego dofinansowaniem, które to przepisy albo są przepisami unijnymi albo dotyczą stosowania prawa unijnego mogą zostać uznane za nieprawidłowość.\nPrzykładem może być nieprawidłowe zakwalifikowanie przez beneficjenta przedsięwzięcia jako niewymagającego uzyskania decyzji środowiskowej. Wnioskodawca, a później beneficjent składając wniosek zakwalifikował swoje przedsięwzięcia jako należące do grupy IV, tj przedsięwzięcie niewymagające przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko naturalne w związku z czym nie przedstawiła żadnych dokumentów związanych z procedurą oceny oddziaływania na środowisko – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn.akt I GSK 1051/18.\nInstytucja Zarządzająca po dokonaniu oceny formalnej wniosku aplikacyjnego, a następnie dokonaniu oceny środowiskowej, ekonomiczno-finansowej i merytoryczno-technicznej projektu przez Komisję Oceniającą Projekty przyjęła projekt do dofinansowania i zawarła umowę o dofinansowanie. Jednakże w trakcie realizacji ww. projektu przez spółkę IZ powzięła wątpliwości, co do prawidłowości zakwalifikowania przez beneficjenta, na etapie wnioskowania o dofinansowanie, planowanego przedsięwzięcia do grupy IV. IZ uznała, że należało je zaliczyć do grupy II, a więc przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W konsekwenecji rozwiązano z beneficjentem umowę, stwierdzono nieprawidłowość i zażądano zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.\nW uzasadnieniu żądania zwrotu – jak wynika z treści orzeczenia – Instytucja Zarządzająca wskazała, że:\n„Zdaniem organu, w sprawie zaistniała nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Organ stwierdził, że Spółka, będąc podmiotem gospodarczym niewłaściwie przygotowała dokumentację aplikacyjną przez błędne zakwalifikowanie planowanego przedsięwzięcia do grupy IV, zamiast do grupy II, tj. przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, co wiązało się z tym, że spółka nie posiadał takiej decyzji na etapie ubiegania się o dofinansowanie (co stanowiło warunek niezbędny do uzyskania dofinansowania), przez co doszło do naruszenia prawa tj. art. 35 ust. 3 u.f.p., art. 46 u.p.o.ś., zapisów załącznika II pkt 6 lit.a Dyrektywy Rady 85/337/EWG, a także § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2004 r. W ocenie organu, działanie Spółki spowodowało szkodę rzeczywistą w budżecie ogólnym UE, albowiem doszło do sfinansowania wydatków niekwalifikowalnych. Szkoda w niniejszej sprawie przejawiała się w tym, iż środki w wysokości nienależnie pobranego przez spółkę dofinansowania IZ RPO WZ mogłaby rozdysponować na dofinansowanie projektów innych wnioskodawców w ramach RPO WZ, którzy przedłożyliby wszystkie niezbędne dokumenty aplikując o dofinansowanie, a tym samym spełniających podstawowe warunki niezbędne do uzyskania dofinansowania jak również czyniących zadość przepisom prawa. Tym samym, środki przekazane w ramach przedmiotowego projektu, w rzeczywistości nie powinny być ani wykorzystane przez spółkę ani wypłacone z budżetu UE, a winny służyć takim celom jak dążenie do zmniejszania dysproporcji, wzmacniania spójności społeczno-gospodarczej, pobudzania rozwoju, tworzenia warunków wzrostu konkurencyjności. Zdaniem organu, działanie Spółki wypełniła przesłankę, o której mowa w art. 211 ust. 1 pkt 3 u.f.p. i wystąpiła nieprawidłowość, co spowodowało wydanie przez organ decyzji z art. 211 ust. 4 u.f.p. Genezą powstania naruszenia przepisów prawa było działanie Spółki, która błędnie zakwalifikowała swoje przedsięwzięcie do IV grupy środowiskowej zamiast II, a tym samym nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów na etapie aplikowania o środki unijne. Powyższe w efekcie doprowadziło do wystąpienia szkody rzeczywistej w budżecie UE. Organ podał, że realizowany projekt był „przedsięwzięciem” w rozumieniu Dyrektywy Rady 85/377/EWG i art. 46 ust. 2 u.p.o.ś (obecnie zaś art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Zatem stosownie do brzmienia § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2004 r. (obowiązującego na dzień złożenia wniosku), do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do wytwarzania produktów przez mieszanie, emulgowanie lub konfekcjonowanie chemicznych półproduktów lub produktów podstawowych.“\nNadmienić w tym miejscu należy, że beneficjent po zrealizowaniu przedsięwzięcia wystąpił o wydanie decyzji środowiskowej i ją uzyskał, po czym przedstawił ją Instytucji Zarządzającej. W odpowiedzi na takie działanie beneficjenta Instytucja wskazała, że „Uzyskanie przez Spółkę decyzji środowiskowej z dnia 22 lutego 2012 r. (przedłożonej przy piśmie z dnia 21 marca 2012 r.) dla praktycznie już zrealizowanego przedsięwzięcia, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, nie mogło być traktowane jako doprowadzenie projektu do stanu zgodnego z prawem. Wydanie decyzji środowiskowej po zrealizowaniu przedsięwzięcia jest sprzeczne z przepisami Dyrektywy 85/337/EWG (art. 2 ust. 1 oraz art. 8), a zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 u.p.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wydawana dla przedsięwzięć planowanych, a nie już zrealizowanych.“\nW konsekwencji Instytucja wskazała, że doszło do nienależnego pobrania środków i powstał obowiązek ich zwrotu.\nZatem naruszenie nie tylko przepisów regulujących udzielanie zamówień publicznych może zostać zakwalifikowane jako nieprawidłowość. Jednakże omawiany w niniejszym wpisie wyrok jest ciekawy z jeszcze jednego względu – mianowicie odnosi się on do sposobu procedowania organu i wpływu tego procedowania na ocenę działań wnioskodawcy.\nPo pierwsze – Naczelny Sąd Administracyjny uznał fakt uzyskania przez beneficjenta decyzji środowiskowej po zrealizowaniu przedsięwzięcia za dopuszczalny i tym samym naruszenie stwierdzone przez Instytucję Zarządzającą uznał za formalne. NSA zwrócił uwagę na przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazując, że wykładania przepisów art. 46 ust. 4 pkt 2 oraz art. 46 ust. 4a tejże ustawy wskazuje na to, że celowe jest określenie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia nawet po rozpoczęciu realizacji inwestycji.\nNSA wskazał, że: „zasadnym było odwołanie się – w sposób posiłkowy – do orzecznictwa wydanego na kanwie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006 i art. 26 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Mianowicie, w wyroku z dnia 25 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II GSK 173/13 NSA wskazał na możliwość odstąpienia przez organ od nałożenia korekty w przypadku, gdy naruszenie przepisów miało charakter rzeczywiście formalny i nie mogło mieć wpływu na wysokość rzeczywistej czy potencjalnej szkody. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w stanie faktycznym niniejszej sprawy, co również przesądza – zdaniem NSA – o braku podstaw do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków. Ponadto w orzecznictwie podnosi się, że warunkiem nałożenia korekty i wydania decyzji o zwrocie środków jest wykazanie związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem prawa, a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE. Konieczne jest zatem przeprowadzenie takiej operacji myślowej, w której zaprezentowane zostanie logiczne następstwo zdarzeń zapoczątkowanych naruszeniem prawa, a zakończonych finansowaniem lub możliwością finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE. Tylko w takiej sytuacji można bowiem mówić o „nieprawidłowości” w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1467/13). Tymczasem w niniejszej sprawie, abstrahując od tego, że nie mamy do czynienia z nieprawidłowością w rozumieniu przepisów unijnych (co zostało wykazane w przedstawionych powyżej rozważaniach) nie doszło do rzeczywistej lub potencjalnej szkody w budżecie UE, a tym bardziej nie można mówić o związku przyczynowego w tym zakresie.“\nNaczelny Sąd Administracyjny, zwracając uwagę na związek przyczynowy – zwrócił jednocześnie uwagę na sposób postępowania organu. W uzasadnieniu wskazano, że – podzielając stanowisko strony skarżącej – „w sytuacji gdyby kontrola ze strony organu została przeprowadzona należycie, wykazując przedmiotowy brak w dokumentacji projektu, to byłoby to uchybienia naprawialne, niepowodujące odrzucenia wniosku.“\nPonadto NSA przywołując orzeczenie wydane przez WSA w Gorzowie z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Go 952/12 wskazał, że: „prawo dokonywania korekt w połączeniu z obowiązkiem oceny charakteru i wagi wykrytych nieprawidłowości oraz odpowiedzialnością Instytucji Zarządzającej za realizację programu i prawidłowy wybór projektów nie może być utożsamiane z jej uprawnieniem do przerzucania skutków wszystkich uchybień na beneficjenta.“ NSA uznał, że właśnie z przerzuceniem skutków uchybień, jakie miały miejsce po stronie Instytucji Zarządzającej, mamy do czynienia w tej sprawie i jednocześnie ocenił działania Instytucji jako naruszenie konstytucyjnej zasady działania jednostki w zaufaniu do organów państwa – art. 2 Konstytucji.\n„W świetle tej zasady uchybienie organu nie może powodować ujemnych następstw dla strony działającej w dobrej wierze i w zaufaniu do podejmowanych przez organ działań i rozstrzygnięć. Za niedopuszczalne należy uznać przerzucanie przez Instytucję Zarządzającą skutków własnych nieprawidłowości i zaniedbań na beneficjenta, pomimo dokonanej poprzednio w sposób pozytywny oceny złożonego projektu. Realizacja wskazanej zasady, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy powinna prowadzić do uwzględnienia, w toku wszczętego już postępowania w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu, uzyskanej dokumentacji środowiskowej.“\nW zakresie odpowiedzialności Instytucji Zarządzającej jako organu odpowiedzialnego za ochronę środków pochodzących z budżetu UE, NSA wskazał w uzasadnieniu, że: „W orzecznictwie podnosi się, że wynikająca z przepisów krajowych i unijnych odpowiedzialność Instytucji Zarządzającej za realizację programu operacyjnego oznaczać musi też jej własną odpowiedzialność za uchybienia popełnione przez jej urzędników (por. ww. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim o sygn. akt II SA/Go 952/12). Ponownie podkreślić trzeba, że sprawowana w tym zakresie kontrola prowadzona w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu nie może sprowadzać się jedynie do prawa przerzucania przez organ skutków zaistniałych uchybień na beneficjenta to jest skarżącą kasacyjnie Spółkę – która wobec przejścia kompleksowej kontroli złożonego wniosku, podpisania umowy o dofinansowania i wypłaty środków miała wszelkie podstawy by sądzić, że spełniła wszystkie wymagania dla uzyskania przedmiotowej pomocy.“\ndecyzja środowiskowanieprawdłowośćodpowiedzialność Instytucji Zarządzajacej za działania pracownikówprzycznienie się organu do powstania uchybienia\nNieprawidłowości i korekty finansowe, Wytyczne do kwalifikowalności\nPrzykłady naruszeń w zakresie szacowania wartości zamówienia objętego zakresem wytycznych do kwalifikowalności\n29 sierpnia 2019 Agnieszka\tDodaj komentarz\nZgodnie z postanowieniami Wytycznych do kwalifikowalności podmiot, który jest zamawiającym nieobjętym zakresem podmiotowym ustawy Prawo zamówień publicznych zobowiązany jest do oszacowania wartości zamówienia – przed jego udzieleniem – zgodnie z zasadami wskazanymi w Wytycznych do kwalifikowalności. Powyższe ma na celu ustalenie procedury, jaka dany zamawiający zobowiązany jest zastosować do dokonania danego zakupu w ramach projektu. Wytyczne w zakresie szacowania odsyłają natomiast do reguł wynikających z ustawy Prawo zamówień publicznych. Przy czym oprócz stosowania zasad dotyczących sposobu szacowania – ważną kwestią jest udokumentowanie tego szacowania. W sprawie, która była rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, przedmiotem był właśnie zarzut IZ dotyczący nieprawidłowego oszacowania wartości zamówienia, udzielanego na podstawie wytycznych – wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 896/19.\nInstytucja Zarządzająca podczas kontroli zarzuciła beneficjentowi naruszenie wytycznych w zakresie prawidłowości oszacowania wartości zamówienia. W ramach projektu bowiem dokonywał on zakupu usług, których przedmiotem było specjalistyczne doradztwo w zakresie planowania działalności gospodarczej i tworzenia biznesplanu – kategoria wydatku ujętego w budżecie projektu. W ramach tego doradztwa planowano wyłonić wykonawców, którzy będą świadczyli usługi z zakresu prawa, przedsiębiorczości, zarządzania zasobami ludzkimi oraz marketingu.\nNatomiast w drugiej kategorii w budżecie projektu beneficjent zawarł kategorię wydatku: wynagrodzenie specjalistów/doradców świadczących doradztwo prawne i biznesowe dla uczestników projektu.\nBeneficjent jako zamawiający nie zastosował procedury zgodnej z zasadą konkurencyjności oraz rozeznania rynku, traktując każdą usługę/każdego specjalistę osobno.\nInstytucja Zarządzająca podczas kontroli postępowania uznała, że pomiędzy kategoriami wydatków w budżecie zachodzi taka zbieżność, że zamówienia ujęte w tych kategoriach należy potraktować łącznie. Instytucja Zarządzająca wskazała bowiem, że „W obu bowiem przypadkach przedmiotem zamówienia jest usługa doradcza służąca wsparciu procesu planowania i prowadzenia działalności gospodarczej. W obu przypadkach strona przewidywała, że zakres rzeczowy usług doradczych związany będzie z szeroko rozumianymi problemami organizacyjno-prawnymi, księgowymi i marketingowymi, które występują w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.“ Tym samym Instytucja zarządzająca uznała, że skoro już we wniosku o dofinansowanie zamawiający ujmując określony zakres usług doradczych to wyraził tym zamiar udzielenia zamówienia na te usługi doradcze przeznaczone dla osób zamierzających rozpocząć działalność gospodarczą i przewidział we wniosku określoną kwotę na zakup tych usług, która to kwota powodowała konieczność zastosowania zasady konkurencyjności przez niego.\nInstytucja Zarządzająca stwierdziła, że pomiędzy tymi usługami zachodzi tożsamość funkcjonalna – zamówienia te „mają bowiem na celu zapewnienie Uczestnikom projektu specjalistycznego doradztwa dot. aspektów zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej. Do pozytywnej oceny ww. przesłanki łączenia zamówień nie jest wymagane, by planowane zamówienia były identyczne, a jedynie wykazywały funkcjonalne podobieństwo przedmiotowe. W ocenie organu, w analizowanym przypadku taki związek niewątpliwie występuje“.\nStwierdzono również występowanie tożsamości czasowej między zamówieniami na te usługi – „Zdaniem organu, możliwe było udzielenie zamówienia na ww. usługi (spotkania z doradcami) w tym samym czasie – wszystkie spotkania/szkolenia doradcze zaplanowane w ramach projektu były zaplanowane do realizacji w tym samym czasie (tj. w okresie realizacji projektu) a wszystkie przedłożone w trakcie kontroli umowy z wykonawcami podpisano w dniu 19 czerwca 2017 r.“\nJednocześnie Instytucja Zarządzająca odniosła się do zapisów wytycznych nakazujących ustalać wartość zamówienia w odniesieniu do danego projektu i wskazała, że z powyższego wynika, że: „ocena możliwości udzielenia zamówienia w jednym terminie (tj. występowania przesłanki zbieżności czasowej zamówienia) dokonywana jest w ramach czasowych zarysowanych okresem realizacji projektu.“\nW zakresie tożsamości podmiotowej organ przeprowadził samodzielnie rozeznanie, na podstawie którego ustalił, iż istnieją na rynku wykonawcy mogący wykonać całość zamówienia: „jest możliwe wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę a powszechną sytuacją na rynku jest realizacja procesu doradztwa zaplanowanego w ramach tego rodzaju projektu przez jednego wykonawcę (firmę), ponieważ na rynku istnieje szeroki krąg potencjalnych wykonawców, którzy są w stanie zrealizować wszystkie zaplanowane przez beneficjenta tematy spotkań doradczych. Okoliczność ta została potwierdzona w toku przeprowadzonego przez organ badania rynku, w oparciu o oferty obecnie dostępne, jak również dotyczące okresu poprzedzającego rozpoczęcie realizacji projektu. Zakres czasowy, którego pozyskane oferty dotyczą, jak również brak istotnych zmian na rynku usług doradczych w badanym okresie podważa zarzut strony, że ocena dostępności sytuacji rynkowej dokonana przez osoby prowadzące kontrolę projektu nie uwzględniała realiów panujących na rynku w chwili udzielenia zamówienia.“ Instytucja Zarządzająca wskazała, że możliwa jest realizacja całego bloku spotkań (obejmującego kilka rodzajów usług doradczych) przez jednego wykonawca, a nawet, że jest to sytuacja typowa, którą potwierdzają inne projekty realizowane w ramach programu operacyjnego przez innych beneficjentów.\nZamawiający natomiast nie zgodził się ze stanowiskiem organu co do tego, że spełnione zostały wszystkie przesłanki, które zobowiązywały go do uznania wszystkich zaplanowanych czy też zakładanych we wniosku usług doradczych jako jedno zamówienie. Przede wszystkim wskazywał na to, że nie zachodzi tożsamość przedmiotowa – czym innym są wydatki na doradztwo specjalistyczne w zakresie planowania działalności gospodarczej i tworzenia biznesplanu a czym innym doradztwo prawne i biznesowe. W zakresie planowanego czasu udzielenia zamówienia zamawiający wskazał, że w zakresie jednej kategorii działania zaplanowano na okres od maja 2017 do kwietnia 2018 a w drugiej kategorii od kwietnia do maja 2017 r. W zakresie braku tożsamości podmiotowej zamawiający wskazywał, że patrzył na możliwość wykonania zamówienia przez pryzmat poszczególnych specjalistów. Jednocześnie zamawiający podniósł, że nie było możliwości jednoznacznego ustalenia zakresu wartości zamówień na usługi doradcze na etapie konstruowania wniosku. Zapotrzebowanie miało być bowiem zgłaszane na bieżąco przez uczestników i pod te potrzeby miały być zlecane zamówienia do wykonania.\nW zakresie ostatniego z argumentów zamawiającego Instytucja Zarządzająca przedstawiła dowód na to, że już na etapie wniosku zakres był zamawiającemu znany – wskazała ona bowiem, że założona we wniosku stawka za godzinę indywidualnego doradztwa została zawarta w umowach podpisanych z wykonawcami – zatem zamawiający znał „przybliżoną, hipotetyczną wartość planowanego zamówienia“ i tym samym znana mu był przewidywany łączny koszt zamówienia. Powołano się również na treść notatki sporządzonej przez zamawiającego, z której wynikało, że przeprowadził on już wstępne rozeznanie wśród potencjalnych odbiorców usług i w konsekwencji rodzaj usług został zaplanowany o te zgłoszone potrzeby. W konsekwencji jak wskazała Instytucja Zarządzająca „Istniała zatem realna możliwość określenia przez beneficjenta ich wymiaru ilościowego, ale także istnienie warunków do sprecyzowania już na ówczesnym etapie zakresu doradztwa, jakiego będą potrzebowali uczestnicy projektu zarówno na etapie poprzedzającym rozpoczęcie prowadzenia własnej działalności gospodarczej jak i już w trakcie jej prowadzenia w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy, w ramach których opieką objęte są nowoutworzone w ramach projektu firmy.“\nW zakresie natomiast możliwych do wystąpienia specyficznych potrzeb uczestników projektu co do rodzaju doradztwa, której nie można było przewidzieć na etapie planowania zakresu projektu oraz budżetu projektu, organ stwierdził, że „Możliwość pojawienia się nietypowej potrzeby uczestnika, niemożliwego do przewidzenia rodzaju wsparcia nie wyklucza możliwości prawidłowego szacowania wartości zamówienia przy udziale wskazanych wcześniej przesłanek. Każde nietypowe i niedające się przewidzieć zamówienie wynikające z niezwykłych, wyjątkowych potrzeb uczestników mogłoby stanowić zamówienie nieprzewidywalne – trudno natomiast za wyjątkowe i nietypowe uznać potrzeby uczestników dot. konsultacji z zakresu prawa, księgowości lub marketingu, które przy założeniu, że osoba rozpoczynająca prowadzenie firmy specjalizuje się w świadczeniu usług/produkcji/handlu, które zamierza świadczyć bądź wykonywać w ramach prowadzonej przez siebie działalności – są standardowym rodzajem dodatkowego, wspomagającego doradztwa świadczonego przedsiębiorcom w początkowym etapie ich działalności.“.\nDziałanie zamawiającego zostało zakwalifikowane jako nieprawidłowość. Naruszało ono:\nzapisy umowy o dofinansowanie,\nfundamentalne zasady regulujące udzielanie zamówień w ramach projektów współfinansowanych ze środków europejskich, tj. zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców i jawności;\nW ocenie organu naruszenie tego rodzaju mogło mieć wpływ na wybór najkorzystniejszej oferty, co z kolei mogło spowodować szkodę z budżecie ogólnym UE. Instytucja Zarządzająca nie znalazła okoliczności łagodzących, pozwalających na zastosowanie stawki mniejszej niż 100%. Jako uzasadnienie do zastosowania tego rodzaju stawki wskazano:\n„okoliczność intencjonalnego dokonania podziału zamówienia, skutkująca zaniechaniem zastosowania właściwej z uwagi na ogólną wartość zamówienia, procedury jego udzielenia (zakładające udostępnienie w sposób powszechnie dostępny informacji o zamiarze udzielenie zamówienia), nieprzedłożenie w trakcie kontroli oszacowań wartości zamówienia uzasadniały twierdzenie o istotnym naruszeniu zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania w ramach zamówienia o znacznej wartości (tj. 108.000,00, co ponad dwukrotnie przekracza wartość zamówienia, która zgodnie z zapisami Wytycznych dotyczących zamówień obliguje do udzielenia ich w trybie „Zasady konkurencyjności)“.\nWojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Instytucji Zarządzającej. W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż w ocenie sądu zostały spełnione łącznie trzy przesłanki pozwalające na uznanie zaplanowanych usług specjalistycznych za jedno zamówienie. Mianowicie:\n„– zaplanowane do realizacji usługi (spotkania z doradcami) są tożsame funkcjonalnie – mają na celu zapewnienie uczestnikom projektu specjalistycznego doradztwa dot. aspektów zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej;\n– możliwe jest udzielenie zamówienia w tym samym czasie – wszystkie spotkania/szkolenia doradcze zaplanowane w ramach projektu są zaplanowane do realizacji w tym samym czasie (w okresie realizacji projektu) oraz przedłożone w trakcie kontroli umowy z wykonawcami podpisano w dniu 19 czerwca 2017 r.;\n– możliwe jest wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę – powszechną sytuacją na rynku jest, realizacja procesu doradztwa zaplanowanego w ramach projektu przez jednego wykonawcę (firmę).“\nPonadto również sąd podkreślił, że zamawiający nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających dokonanie szacowania wartości zamówienia. Podstawę zatem, którą należało przyjąć to kwota zaplanowana we wniosku o dofinansowanie.\nSąd wskazał, iż w jego ocenie „usługi będące przedmiotem zamówienia obejmujące taka samą lub podobną tematykę, prowadzone dla określonej grupy odbiorców, jeżeli mogą być zrealizowane przez jednego wykonawcę, należy traktować, jako jedno zamówienie, którego wartość powinna być oszacowana łącznie. Jeżeli udzielane zamówienia mają to samo przeznaczenie, te same komponenty i istnieje możliwość ich uzyskania u jednego wykonawcy to mamy do czynienia z jednym zamówieniem i należało rozważyć taki sposób wyłaniania wykonawcy przedmiotu zamówienia, który nie naruszy zasad konkurencyjności i przejrzystości.“\nW konsekwencji podejście zamawiającego, gdzie każda specjalistyczna usługa traktowana była jako odrębne zamówienie mogło istotnie ograniczyć konkurencję, ograniczono bowiem dostęp podmiotom, które w sposób kompleksowy mogły te usługi zrealizować. Jednocześnie sąd zwrócił uwagę na konieczność dokonywania w każdej sytuacji szacowania wartości zamówienia: „Wybór trybu, w jakim zostanie przeprowadzone postępowanie związane z udzieleniem zamówienia w ramach projektu powinien być poprzedzony ustaleniem z należytą starannością szacunkowej kwoty zamówienia. Powinno się to odbyć z uwzględnieniem wszelkich zamówień dodatkowych i finalnie wskazywać przybliżoną, hipotetyczną wartość planowanego zamówienia.“ Sąd odniósł się do momentu przygotowywania wniosku przez beneficjenta, wskazując, że już na etapie planowania kosztów zamawiający miał wiedzę co do przewidywanego kosztu usług doradczych, w szczególności o tym, że znacznie przekroczą one kwotę 50 000 zł netto.\nW zakresie zasadności nałożenia przez Instytucję Zarządzającą korekty finansowej sąd stwierdził, że organ w sposób wystarczający uzasadnił, iż występuje nieprawidłowość. Przeprowadzona w uzasadnieniu decyzji operacja myślowa organu wykazała, że następstwem zdarzenia polegającego na niezastosowaniu procedury z uwzględnieniem zasady konkurencyjności, było wystąpienie możliwości finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE.\nW zakresie wysokości zastosowanej stawki sąd uznał za wystarczające uzasadnienie organu, wskazujące na niemożność znalezienia okoliczności uzasadniających obniżenie wskaźnika.\nJednocześnie, tytułem komentarza chciałabym zaznaczyć, że nie można w obliczu tego wyroku tracić z pola widzenia tego, że sam fakt ujęcia wydatków we wniosku o dofinansowanie przesądza o tym, że mamy do czynienia z jednym zamówieniem, w stosunku do którego spełnione są wszystkie tożsamości. Tutaj akurat oprócz planowania realizacji danych usług, zamawiający zawarł umowy w tym samym czasie czyli w tym samym czasie uruchomił te postępowania. Gdyby przy takim okresie, jaki zaplanowany został we wniosku zamawiający prowadził postępowania w znacznej odległości czasowej, jednocześnie rzeczywiście tak jak twierdził – dane do tych późniejszych postępowań zbierałby przed przygotowaniem zamówienia – znalazłyby uzasadnienie w stanie faktycznym jego tłumaczenia co do niemożności wcześniejszego określenia ilości i co za tym idzie wartości tych zamówień. W tym wypadku zamawiający nie sprostał również ciężarowi dowodu, jaki na nim spoczywał.\nW wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – wyrok z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 12/19 beneficjent został obciążony korektą finansową z tytułu naruszenia wytycznych. Mianowicie wybierając wykonawcę usługi polegającej na realizacji zajęć pozalekcyjnych dla uczniów objętych projektem gimnazjów nie zastosował zasady konkurencyjności, lecz procedurę rozeznania rynku.\nZamawiający przeprowadził procedurę rozeznania rynku na wybór trenerów, zamieszczając ogłoszenie na swojej stronie internetowej oraz wysyłając zapytania bezpośrednio do potencjalnych wykonawców. Postępowanie zostało podzielone na kilkanaście części, przy czym jak wynika z uzasadnienia – zamawiający wskazał, że każda część stanowi odrębne zamówienie. Dodatkowo zamawiający wskazał, że o zamówienie może ubiegać się wyłącznie podmiot będący osobą fizyczną lub osobą fizyczna prowadzącą działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem osobistego wykonania zamówienia przez takiego wykonawcę. Ponadto zamawiający ograniczył możliwość składania ofert tylko do jednej części – dany wykonawca mógł złożyć ofertę tylko na jedną część zamówienia.\nInstytucja Zarządzająca stwierdziła niedozwolony podział zamówienia – uznała, że zostały kumulatywnie spełnione przesłanki pozwalające na uznanie usług za jedno zamówienie. Określono czas realizacji projektu, została określona we wniosku dokładna ilość godzin lekcyjnych i na tej podstawie został oszacowany ich koszt. „Potrzeba udzielenia zamówienia była zatem Beneficjentowi znana przed rozpoczęciem projektu, nie ujawniła się po udzieleniu innego zamówienia czy zrekrutowaniu dodatkowych uczestników tj. nie zaistniały inne okoliczności mające lub mogące mieć wpływ na udzielenie przedmiotowego zamówienia. Skarżący posiadał wiedzę na temat perspektywy czasowej realizacji zamówienia. Dlatego organ podkreślił, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zapytania ofertowego wskazywała, że przedmiot zamówienia w każdym z zadań był tożsamy, a jedyną zmienną było miejsce prowadzenia zajęć. Warunki udziału w postępowaniu określone w zapytaniu ofertowym dla wszystkich oferentów były tożsame. Również wszystkie wskazane formy wsparcia były wykonywane dla tych samych uczestników projektu – uczniów gimnazjów. Zatem tematyka, grupa docelowa i cel realizacji dla omawianych zamówień był tożsamy. Podkreślił, że sam Beneficjent we wniosku o dofinansowanie w pkt B.12.3 Biuro projektu oraz zaplecze techniczne i potencjał kadrowy projektodawcy wskazał: „do projektu zaangażowani zostaną trenerzy do prow. zajęć w Zad. 2, 5 – 7 (wybór w oparciu o zas. konkurenc.)”. Z założenia więc trenerzy mieli zostać wybrani po przeprowadzeniu procedury zgodnie z zasadą konkurencyjności.“\nW zakresie nieprawidłowości oraz ustalonej stawki korekty finansowej organ stwierdził,że: „w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z trudnymi do oszacowania, rozproszonymi lub pośrednimi skutkami finansowymi nieprawidłowości, gdyż zastosowanie niewłaściwej procedury wyboru wykonawcy spowodowało, iż całość wynagrodzenia tak wybranych trenerów prowadzących zajęcia, wykazanego we wniosku o płatność została uznania za nieprawidłowość. Organ nie znalazł także przesłanek do dokonania korekty kwoty zwrotu, bowiem okoliczności sprawy jednoznacznie przesądzają o powadze naruszeń obowiązujących Beneficjenta procedur.“\nZamawiający natomiast podnosił, że od samego początku deklarował trenerów jako personel projektu, który nie będzie stanowił usługi zlecanej na zewnątrz. Zakładał on, że każda usługa zostanie zrealizowana przez innego wykonawcę. Tym samym w ocenie zamawiającego „Beneficjent we wniosku o dofinansowanie konsekwentnie zakładał od początku, że zamówienia będą realizowane przez rożnych wykonawców. Ponadto zgodnie z Wytycznymi we wniosku o dofinansowanie Beneficjent wskazał formę zaangażowania i szacunkowy wymiar czasu pracy personelu projektu niezbędnego do realizacji zadań merytorycznych (etat/liczba godzin), co stanowiło podstawę oceny kwalifikowalności wydatków personelu projektu na etapie wyboru projektu oraz w trakcie jego realizacji. Zatem podmiot kontrolujący nie mógł narzucić innego sposobu realizacji projektu niż przyjęty we wniosku, gdyż taki został zaakceptowany na etapie oceny wniosku w konkursie. Ponadto wybór sposobu realizacji wiązał się z tym, że Beneficjent wymagał osobistego wykonywania pracy, a takiego warunku nie można postawić np. firmie szkoleniowej, stąd przyjął na siebie znacznie więcej obowiązków (niż gdyby zlecił usługę na zewnątrz) i zdecydował się na zaangażowanie osób fizycznych jako personelu projektu. Stan faktyczny w tej sprawie wykluczał także możliwość przesądzenia, iż mamy do czynienia z jednym zamówieniem.“\nSąd uznał, że doszło do naruszenia zasad wytycznych oraz postanowień umowy o dofinansowanie w zakresie nieuprawnionego podziału zamówienia. Sposób procedowania Zamawiającego był niezgodny ze stanem faktycznym, który uzasadniał potraktowanie usług jako jednego zamówienia, które zamawiający oczywiście mógł zlecić do wykonania w częściach.\n„Działanie Strony bowiem godziło w zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości, niedyskryminacji i proporcjonalności – umożliwiające wydajne i skuteczne zarządzanie zasobami oraz zapewnienie dostępu do zamówień wszystkim podmiotom, będącym w stanie je zrealizować.“\nSad zwrócił również uwagę na zasadność nałożenia korekty w wysokości 100% ponieważ „zasadnie organ uznał jako niekwalifikowalne całość kosztów związanych z udzielonym zamówieniem – co jest adekwatne do wagi stwierdzonej nieprawidłowości polegającej na nieuprawnionym podziale zamówienia prowadzącym do niezastosowania konkurencyjnego trybu wyboru wykonawcy, gdyż zostało ono ograniczone poprzez skierowanie zapytania wyłącznie do osób fizycznych lub osób fizycznych prowadzących działalność gospodarcza i wykonujących ją osobiście. W konsekwencji dopuścił się naruszenia zasady konkurencyjności wskazanej w Wytycznych, do których odsyła podpisana przez Stronę umowa o dofinansowanie projektu.“\nW uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.Urz.UE.L 347 z 20.12.2013, dalej: rozporządzenie nr 1303/2013) to tego rodzaju naruszenie, które powoduje możliwość uszczuplenia środków unijnych. Natomiast korekta finansowa, będąca skutkiem stwierdzenia nieprawidłowości stanowi kwotę nienależnie wypłaconą z budżetu UE. Jak wskazuje się w uzasadnianiu orzeczenia „Wysokość korekty finansowej jest determinowana wysokością szkody poniesionej przez dany fundusz w związku z nieprawidłowością, którą z kolei relatywizuje się do charakteru naruszenia i jego wagi.“\n„Szkodą bowiem w interesach finansowych Unii Europejskiej jest finansowanie z funduszy unijnych nieuzasadnionego wydatku, a nieuzasadniony wydatek to taki, który poniesiony został z naruszeniem podstawowych zasad prawa unijnego lub krajowego, w tym zasad określonych w Pzp.“\nW niniejszej sprawie sąd uznał za zasadne wymierzenie korekty w wysokości 100% wydatków kwalifikowalnych – zamawiający czynił zarzut braku miarkowania wysokości korekty. W uzasadnieniu wskazano bowiem, że : „prawidłowo organ uznał za niekwalifikowalne wszystkie koszty związane z udzielonym zamówieniem (czyli 100% kosztów), z uwagi na charakter i wagę stwierdzonej nieprawidłowości. Ponadto podkreślając niezastosowanie wnioskowanej przez Skarżącą korekty zasadnie organ zaakcentował treść § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie korekt wskazując, że obniżenie może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach, tj. kiedy anulowanie całości współfinansowania UE lub całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach zamówienia jest niewspółmierne do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej. Przy czym charakter i wagę nieprawidłowości indywidualnej ocenia się odrębnie dla każdego zamówienia, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji. Jednakże stwierdzona w tej sprawie nieprawidłowość polegająca na niezastosowaniu zasady konkurencyjności miała charakter naruszenia godzącego w fundamentalne zasady rządzące zamówieniami publicznymi i w efekcie brak było podstaw do nawet minimalnego miarkowania korekty, tylko uznanie za niekwalifikowalne całości wydatków związanych z zamówieniem, bez konieczności sięgania do taryfikatora przy wymierzaniu korekty, który to taryfikator ma znaczenie pomocnicze.“\nPonadto sąd uznał za prawidłową podstawę zwrotu dofinansowania – tj. wykorzystanie pobranych środków z naruszeniem procedur, co w konsekwencji – stosownie do treści art. 207 ustawy o finansach publicznych, dawało podstawy do wydania decyzji zwrotowej.\nReasumując – do szacowania wartości zamówienia w wytycznych mają zastosowanie zasady wypracowane na gruncie ustawy Prawo zamówień publicznych.\nNieprawidłowe oszacowanie wartości zamówienia, prowadzące do zastosowania niewłaściwego trybu wyboru wykonawcy powoduje zarzut naruszenia umowy o dofinansowanie oraz wytycznych. Na mocy umowy bowiem beneficjent zobowiązuje się do stosowania przy wydatkowaniu środków w ramach projektów do stosowania zasad i trybów wynikających z treści wytycznych, które to stanowią procedury, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Stwierdzenie natomiast wykorzystania środków pochodzących z budżetu UE z naruszeniem procedur powoduje konieczność zastosowania po stronie organu art. 207 ustawy o finansach czyli wezwania do zwrotu środków a w przypadku bezskuteczności wezwania – wszczęcie postępowania celem wydania decyzji o zwrocie.\nkorektakwalifikowalnośćniedozwolony podział zamówienianieprawidłowośćszacowanie wartości zamówieniawytyczne\nElektronizacja zamówień publicznych, Przygotowanie oferty w postępowaniu\nObowiązek zapewnienia przez zamawiającego odpowiednich narzędzi niezbędnych do złożenia oferty w postaci elektronicznej\n25 sierpnia 2019 Agnieszka\tDodaj komentarz\nZgodnie z treścią art. 10 b ustawy Prawo zamówień publicznych „Zamawiający zapewnia, aby narzędzia i urządzenia wykorzystywane do komunikacji z wykonawcami przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, oraz ich właściwości techniczne były niedyskryminujące, ogólnie dostępne oraz interoperacyjne z produktami służącymi elektronicznemu przechowywaniu, przetwarzaniu i przesyłaniu danych będącymi w powszechnym użyciu oraz nie mogły ograniczać wykonawcom dostępu do postępowania o udzielenie zamówienia.“\nInnymi słowy – zamawiający prowadzący postępowanie w formie elektronicznej musi dobrać narzędzia, przy pomocy których będzie prowadził postępowanie oraz za pomocą których wykonawcy będą składali oferty w taki sposób, aby nie utrudniać wykonawcom dostępu do zamówienia, tj. aby były to środki powszechnie używane i dostępne i nie wiązały się dla wykonawcy z koniecznością podjęcia szczególnych działań mających na celu skorzystanie z takiego narzędzia.\nNa tym tle pojawia się wiele problemów – w szczególności problemy wynikające z niemożności złożenia oferty przez wykonawców w systemie lub niemożność zdeszyfrowania oferty już złożonej w postępowaniu. Jest to problem zarówno dla wykonawcy jak i dla zamawiającego. Z jednej strony bowiem wykonawca traci możliwość ubiegania się o dane zamówienie a z drugiej strony zmniejsza się konkurencyjność w postępowaniu lub zamawiający w ogóle traci możliwość rozstrzygnięcia postępowania ponieważ np. jest to jedyna oferta jaka wpłynęła w danym postępowaniu lub jest to jedyna oferta, która mieści się w możliwościach finansowych zamawiającego.\nZastosowanie nieprawidłowego ID postępowania:\nSytuacja w której zamawiający nie mógł otworzyć oferty wykonawcy, co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia oferty pojawia się w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn.akt KIO 994/19. Postępowanie było prowadzone za pomocą miniPortalu oraz ePUAP. Gdy upłynął termin składania ofert i przystąpiono do otwarcia ofert okazało się, że oferty jednego z wykonawców nie można otworzyć. Wykonawca za taki stan rzeczy obwinił zamawiającego, zarzucając w odwołaniu, że to błędne rozwiązania informatyczne po stronie zamawiającego spowodowały niemożność prawidłowego złożenia i następnie otwarcia oferty. Wykonawca składając odwołanie udokumentował print screenami proces szyfrowania oferty, co miało potwierdzać, że prawidłowo dokonano szyfrowania oferty. Wykonawca wskazywał ponadto, że próbował po terminie składania ofert zaszyfrować ofertę w tym postępowaniu stosując nieprawidłowe ID i podczas tej próby pojawił się komunikat z miniPortalu o tym, że następuje odmowa zaszyfrowania oferty z uwagi na błędny ID postępowania. Zdaniem wykonawcy miało to stanowić dowód, że gdyby szyfrował od ofertę w postępowaniu tak jak twierdzi zamawiający nie byłoby możliwości faktycznej jej zaszyfrowania i złożenia z uwagi na powyższe. Wykonawca zarzucił zamawiającemu, że nie zweryfikował on w sposób prawidłowy i z należytą starannością przyczyn niemożności otwarcia oferty. Wykonawca wskazał, że: „Zamawiający z racji obowiązku wynikającego z art. 10b ustawy Pzp obowiązany był dokonać dokładnej weryfikacji przyczyn problemów z otwarciem oferty. Problem ten wystąpił w dniu 20 maja 2019 roku (data otwarcia ofert), natomiast odrzucenie oferty Odwołującego nastąpiło 21 maja 2019 roku, co w świetle lakonicznej treści komunikatu z Urzędu Zamówień Publicznych pozwala stwierdzić, iż Zamawiający nie przeprowadził dokładnej weryfikacji przyczyn zaistniałego problemu. Skoro jak wyżej wykazano nr IdPostępowania został przez Odwołującego podany w prawidłowej wartości, a proces szyfrowania zakończył się sukcesem, błąd musiał powstać po przesłaniu oferty Zamawiającemu w samym systemie.“\nWykonawca wskazał, że w tym wypadku sytuacje jakie mogły wystąpić są dwie:\nPIERWSZA – mogło się okazać, że ofertę można otworzyć i następnie ocenić, tym samym zamawiający miał obowiązek, działając razem z Urzędem Zamówień Publicznych, podjąć wszelkie działania zmierzające do odczytania złożonej oferty. Tym samym jest możliwe, że: „Zamawiający naruszył obowiązek wynikający z art. 10b ustawy Pzp dopuszczając się zaniechania podjęcia czynności naprawczych zmierzających do usunięcia skutków awarii w systemie komunikacyjnym udostępnionym Odwołującemu i tym samym ograniczając Odwołującemu dostęp do udzielania zamówienia“. ten rodzaj błędu został nazwany przez wykonawcę „błędem usuwalnym“.\nDRUGA – prawdopodobne jest – w świetle okoliczności przedstawionych przez wykonawcę, że błąd wystąpił z winy zamawiającego, w konsekwencji z winy zamawiającego doszło do niemożności odszyfrowania oferty co w konsekwencji powodowało konieczność unieważnienia postępowania gdyż tego rodzaju błąd jest w ocenie wykonawcy „błędem nieusuwalnym“.\nWobec tego wykonawca wskazał, że: „W takim przypadku Zamawiający winien był unieważnić postępowanie stwierdzając, iż doszło do naruszenia art. 10b w związku z art. 7 ustawy Pzp, poprzez niezapewnienie wszystkim wykonawcom środków komunikacji umożliwiających dostęp do postępowania o udzielenie zamówienia – w tym w szczególności składania ofert. Zgodnie z art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo zamówień publicznych zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Za wadę taką można uznać okoliczność, że oferty nie mógł złożyć wykonawca, którego oferta miała istotną szansę zostać uznana za najkorzystniejszą dla danej części zamówienia, gdyż była to oferta z ceną niższą niż jedyna oferta złożona dla tej części.“\nWykonawca również zakwestionował prawidłowość odrzucenia jego oferty jako niezgodnej z treścią SIWZ ponieważ skoro nie doszło do otwarcia oferty nie sposób porównać jej treść z treścią SIWZ i tym samym przesądzić o tej niezgodności, która może być podstawą odrzucenia oferty: „W przedmiotowej sprawie Zamawiający w ogóle nie zapoznał się z treścią oferty Odwołującego, zatem nie mógł stwierdzić obszaru niezgodności treści oferty z treścią SIWZ, a w konsekwencji ustalić podstaw faktycznych do odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp. W konsekwencji odrzucenie oferty Odwołującego na podstawie przywołanej regulacji prawnej było nieuprawnione.“\nKrajowa Izba Odwoławcza wskazała, że – w pierwszej kolejności wykonawca nie sprostał ciężarowi dowodu jaki na nim ciążył.\nIzba wskazała, że: „To na Odwołującym spoczywał ciężar wykazania w ramach postępowania odwoławczego, że Zamawiający naruszył prawo, zaś oferta wykonawcy została złożona w sposób prawidłowy, a tym samym czynność otwarcia ofert była wadliwa, a więc – zgodnie z żądaniem odwołania – należy ją powtórzyć lub w przypadku niemożliwości jej powtórzenia – postępowanie w danych częściach unieważnić.“\nW zakresie zarzutu nieprawidłowego działania systemu po stronie zamawiającego Izba wskazała, że wnoszący odwołanie winien wskazać „jaki błąd popełnił Zamawiający lub też gdzie zawiódł system, którym operuje Zamawiający, względnie jakie zachowanie należało uznać za prawidłowe. Izba wskazuje, że wykonawca kwestionujący prawidłowość technicznej czynności Zamawiającego, nie może ograniczyć się do polemiki z rezultatami tej czynności, a winien chociażby podjąć próbę wskazania wady w postępowaniu Zamawiającego, dopiero to bowiem umożliwiłoby Izbie ocenę zachowania Zamawiającego. Dotyczy to również elementów związanych z działaniem systemu informatycznego, z którego korzysta Zamawiający. Jeżeli Odwołujący stawia tezę, że system ten działał nieprawidłowo i do zmiany numeru ID postępowania doszło po złożeniu oferty a w trakcie wprowadzenia jej do systemu Zamawiającego, to taki dowód winien przedstawić. Nic nie stało na przeszkodzie zwrócenia się do administratora miniPortalu z zapytaniem, czym mogły być spowodowane nieprawidłowości przy deszyfryzacji oferty Wykonawcy.“\nCzynność szyfrowania i złożenia oferty:\nIzba stwierdziła, iż rzeczywiście nie ma możliwości dokonania otwarcia oferty wykonawcy wnoszącego odwołanie. Przyczyną było błędne wskazanie w pliku oferty ID postępowania. Tym samym przy pomocy klucza prywatnego tego postępowania nie można było dokonać odszyfrowania. Jak wskazuje Izba: „Algorytm systemu do elektronicznego składania ofert umożliwia dzięki numerowi ID postępowania przypisanie do szyfrowania właściwego dla danego postępowania klucza publicznego i następnie umożliwia zaszyfrowanie oferty kluczem prywatnym wykonawcy, a potem jej odszyfrowanie kluczem prywatnym zamawiającego. Tym samym błędne przyporządkowanie klucza publicznego umożliwia, co prawda zaszyfrowanie oferty przez wykonawcę, lecz uniemożliwi jej odszyfrowanie przez zamawiającego.“\nIzba ustaliła jednak, że identyfikacja postępowania przez wykonawcę przy składaniu oferty nie nastąpiła poprzez wybranie w formularzu składania oferty opcji numeru ogłoszenia TED – ponieważ w takim wypadku następuje automatyczne przypisanie ID postępowania w całym formularzu. Identyfikator był wpisywany ręcznie przez wykonawcę – nie powiązano formularza z ogłoszeniem w sposób wskazany wyżej. Ponadto jak zauważyła Izba – formularz jaki otrzymał zamawiający wskazuje na to, że „w sekcji „Rodzaj identyfikatora postępowania” bez wątpienia stwierdzić można, że Odwołujący identyfikował postępowanie przez „Numer Identyfikacyjny Postępowania Miniportal”, błędnie w następną rubrykę wpisując numer ogłoszenia w publikatorze TED, zamiast oznaczenia postępowania nadanego przez Zamawiającego.“\nPodstawa odrzucenia oferty:\nIzba uznała, że zamawiający w sposób prawidłowy zastosował podstawę odrzucenia oferty. „Taki stan rzeczy dawał Zamawiającemu podstawę do zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp jako miernika oceny nieprawidłowości treści oferty. W specyfikacji Zamawiający jasno opisał sposób komunikacji między uczestnikami postępowania o udzielenie zamówienia i wskazał, że Regulamin korzystania z miniPortalu oraz ePuap stanowi część SIWZ, a dokumenty te krok po kroku opisują procedurę składania oferty. Niezastosowanie się do treści i zaleceń tych dwóch dokumentów powoduje wystąpienie niezgodności treści oferty materialnie złożonej Zamawiającemu w zestawieniu z treścią SIWZ. Nie są to jedynie względy formalne, wymagania co do formy oferty, ale kwestie koncentrujące się na aspekcie merytorycznym oferty.“\nBrak należytej staranności podczas otwarcia ofert a podwójne zaszyfrowanie oferty:\nW postanowieniu Krajowej Izby Odwoławczej wydanym w dniu 10 czerwca 2019 r. sygn. akt KIO 942/19 stan faktyczny sprawy wyglądał następująco: wykonawca zarzucił zamawiającemu wadliwe dokonanie czynności otwarcia ofert i w konsekwencji brak unieważnienia postępowania mimo, że postępowanie było obarczone niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Wada przejawiała się w następującym działaniu: zamawiający nie dokonał otwarcia/deszyfryzacji oferty wykonawcy wnoszącego odwołanie, złożonej w formie elektronicznej. Odwołujący wskazywał, że przygotował ofertę w postaci elektronicznej, opatrzył ją kwalifikowanym podpisem elektronicznym, zaszyfrował i przesłał do zamawiającego za pośrednictwem skrzynki ePuap – wskazując, że na potwierdzenie powyższego posiada Elektroniczne Potwierdzenie Odbioru. Jednakże podczas otwarcia ofert nie doszło do otwarcia oferty tego wykonawcy. Zamawiający wskazał bowiem na to, że nie ma możliwości otwarcia oferty z przyczyn nie leżących po jego stronie – w wyniku bowiem zgłoszenia problemu dotyczącego niemożności odszyfrowania oferty do Urzędu Zamówień Publicznych zamawiający uzyskał odpowiedź, że oferta została podwójnie zaszyfrowana.\nOdwołujący nie zgodził się, w tym stanie faktycznym z twierdzeniem, że wadliwe działanie narzędzi wybranych przez zamawiającego do prowadzenia postępowania, w tym do składania ofert powoduje, że nie zachodzą przyczyny leżące po stronie zamawiającego. Jeśli nieprawidłowo działają te narzędzia i wpływają one na czynności postępowania, które są niepowtarzalne wówczas zamawiający winien unieważnić postępowanie. Wykonawca wskazywał bowiem, że: „zgodnie z art. 10b Pzp zamawiającego obciąża obowiązek zapewnienia środków technicznych pozwalających wykonawcy złożyć ofertę i komunikować się z zamawiającym. Oznacza to również, że to zamawiający odpowiada za sprawność techniczną tych narzędzi. Tym samym niemożność otwarcia oferty odwołującego, która zaistniała w związku z wadliwym funkcjonowaniem Miniportalu czy platformy ePuap, obciąża zamawiającego i stanowi naruszenie art. 7 Pzp. Odwołujący zarzucił, że zamawiający jest zobowiązany do unieważnienia postępowania ze względu na nieusuwalną wadę uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy. Wskazał, że ze względu na fakt, iż czynność otwarcia ofert jest czynnością jednorazową, która nie podlega powtórzeniu, brak jest prawnej możliwości powrotu do otwarcia ofert i dokonania otwarcia oferty odwołującego.“\nKrajowa Izba Odwoławcza odrzuciła odwołanie ze względu na to, że odwołanie wniesiono po terminie. Wykonawca bowiem zobowiązany był do wniesienia odwołania w terminie 10 dni od dnia, w którym powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia. W tym wypadku termin winien być liczony od umieszczenia przez zamawiającego informacji z otwarcia ofert, kiedy to wykonawca powziął lub powinien powziąć informację o tym, że jego oferta nie została otwarta i nie będzie podlegała dalszej ocenie.\nNie odniesiono się do problemu merytorycznego. Jednakże mając na uwadze dotychczasowe orzecznictwo i fakt, że błąd – jak wynika z ustaleń faktycznych Izby – leżał po stronie wykonawcy, nie sposób uznać, aby odwołanie było zasadne. Zamawiający nie może ponosić odpowiedzialności za błąd powstały przy składaniu oferty przez wykonawcę. To wykonawca nie dochował należytej staranności przy przygotowaniu i składaniu oferty i na zamawiającym nie ciąży w tym wypadku obowiązek podejmowania wszelkich możliwych czynności zmierzających do otwarcia oferty za wszelką cenę, skoro błąd nie jest wynikiem zapewnionych i wybranych przez niego narzędzi do prowadzenia postępowania.\nWadliwość systemu informatycznego:\nJak w wyżej wskazywanych wyrokach podkreślali wykonawcy – wadliwość narzędzia czy też systemu informatycznego może co do zasady być przyczyną unieważnienia postępowania przez zamawiającego. Bowiem ma ona wpływ na postępowanie – w tym na czynności w postępowaniu, których powtórzyć nie można, co w konsekwencji stanowić może wadę postępowania uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy. „Czynność otwarcia ofert jest samodzielną czynnością w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i to czynnością doniosłą prawnie, ma bowiem charakter jednokrotny, jest skuteczna erga omnes i nie może być powtarzana.“ – wyrok KIO z dnia 10 czerwca 2019 r. sygn. akt KIO 942/19.\nW stanie faktycznym, wskazanym w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 7 marca 2019 r. sygn.akt KIO 217/19 wykonawca zarzucił zamawiającemu, że uniemożliwił on zainteresowanym wykonawcom złożenie oferty – nie zapewnił działającej sprawnie platformy zakupowej. W konsekwencji zarzucono również brak unieważnienia postępowania.\nZ ustaleń Izby wynikało jednak, że przyczyny niemożności złożenia oferty nie tkwiły po stronie zamawiającego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe – przesłuchano świadków – wykazało, że wykonawca przy składaniu oferty korzystał z przeglądarki Edge, która nie jest przewidziana w regulaminie korzystania z platformy zakupowej oraz nie obsługuje aplikacji Szafir. O powyższym wykonawca powinien był wiedzieć, gdyż przed przystąpieniem do przygotowania i złożenia oferty winien zapoznać się z regulaminem użytkowania, który przecież został zaakceptowany. Jak wskazano w uzasadnianiu wyroku: „Skoro Odwołujący posiadał konto na platformie i zaakceptował jego regulamin, winien dla skutecznego i prawidłowego jej użytkowania korzystać jedynie z dopuszczonych tymże regulaminem przeglądarek. Tym bardziej, że zgodnie z § 5 ust. 6 regulaminu warunkiem dokonania aktywacji loginu jest potwierdzenie przez użytkownika, że zapoznał się z treścią regulaminu oraz że akceptuje jego postanowienia. Dodatkowo, złożenie oferty wymaga złożenia przez wykonawcę kwalifikowanego podpisu elektronicznego, czego nie można było zrobić na poziomie przeglądarki Edge, używanej przez Odwołującego.“\nIzba wskazała, że w tym wypadku wykonawca wnoszący odwołanie nie sprostał ciężarowi dowodu. „Odwołujący nie wykazał w niniejszym postępowaniu odwoławczym, że przyczyny niemożności złożenia przez niego oferty wynikały ze sposobu działania używanej przez Zamawiającego platformy Marketplanet. W szczególności, w świetle dowodów przedstawionych przez Zamawiającego, nie można stwierdzić, że działanie platformy w dniu 28 stycznia 2019 r. przed godziną 12:00 uniemożliwiło Odwołującemu złożenie oferty oraz że ww. platforma w ogóle działała wadliwie w tym czasie.“\nCharakter postępowania przed KIO a ciężar dowodu:\n„postępowanie przed Izbą jest postępowaniem kontradyktoryjnym, a z istoty tego postępowania wynika, że spór toczą strony postępowania i to one mają obowiązek przedstawiania dowodów, z których wywodzą określone skutki prawne W myśl art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten wyraża dwie ogólne reguły, a mianowicie wymaganie udowodnienia powoływanego przez stronę faktu, powodującego powstanie określonych skutków prawnych oraz usytuowanie ciężaru dowodu danego faktu po stronie osoby, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Reguła ta, znajduje swoje odzwierciedlenie w treści art. 190 ust. 1 ustawy Pzp zdanie pierwsze, który implementuje zasady kodeksowe na grunt postępowania odwoławczego przed Krajową Izbą Odwoławczą, i stanowi, że strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (por.m.in. wyrok KIO z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt KIO 141/17; wyrok KIO z dnia 9 lipca 2016 r., sygn. akt KIO1591/16).“\nCiężar dowodu przy zarzucie wadliwości działania systemu informatycznego:\n„W toku postępowania odwoławczego to Odwołujący jest „stroną ofensywną” i jako propagator zaskarżenia przedstawia argumenty, przemawiające za uznaniem czynności Zamawiającego jako niezgodnej z prawem i obowiązany jest niezgodność tę udowodnić. Zgodnie z regułą płynącą z art. 190 ust. 1 ustawy Pzp, to na Odwołującym spoczywa ciężar dowiedzenia, że stanowisko Zamawiającego jest nieprawidłowe. Ciężar dowodu rozumieć należy z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania Krajowej Izby Odwoławczej dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami zaniechania realizacji tego obowiązku lub jego nieskuteczności, którymi jest zazwyczaj niekorzystny dla strony wynik postępowania. (vide: wyrok KIO z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt KIO 9/18). Powyższa argumentacja znajduje również zastosowanie wobec zarzutu wadliwości działania systemu informatycznego uniemożliwiającego złożenie oferty.“\nUnieważnienie postępowania ze względu na wadliwe działanie systemu informatycznego:\nW wyroku z dnia 4 marca 2019 r., sygn. akt KIO 268/19 Izba uwzględniła odwołanie i nakazała zamawiającemu unieważnienie postępowania. Składający odwołanie wykonawca podnosił, że zamawiający udostępnił wykonawcom narzędzie do komunikacji elektronicznej zawierające „błędy prowadzące do dyskryminacji i ograniczenia wykonawcom dostępu do zamówienia, polegające na: braku pola wyboru w formularzu ofertowym, braku możliwości załadowania załącznika z ofertą, blokowaniu możliwości złożenia oferty poprzez komunikat o żądaniu zainstalowania KIR pomimo prawidłowej instalacji, braku możliwości zalogowania mimo wpisywanego poprawnego hasła“. Wykonawca wnoszący odwołanie nie zdołał złożyć oferty, posiadał informację o tym, że istniało kilku innych wykonawców, którzy również z tych przyczyn technicznych nie złożyli oferty w terminie. Byli jednak tacy wykonawcy, którzy oferty złożyli i które zostały otwarte przez zamawiającego i znalazły się w zestawieniu w informacji z otwarcia ofert.\nOdwołujący, zgłaszając problem zamawiającemu, przesłał ofertę alternatywnym sposobem wskazanym w siwz – czyli za pomocą poczty elektronicznej wraz z wygenerowanym raportem mającym potwierdzać, że mimo licznych prób nie było możliwości złożenia oferty za pomocą narzędzia wskazanego przez zamawiającego. Oferta wykonawcy nie została uwzględniona podczas otwarcia ofert.\nWykonawca wskazywał, że: „Niezależnie od tego, w jaki sposób pozostałym wykonawcom udało się ominąć problemy na platformie, o których oświadczają, zachwiane zostały podstawowe zasady prowadzenia przetargów, w tym w szczególności zasady narzucające profesjonalną i transparentną organizację procedury przetargowej. Wyrazić należy przekonanie, iż nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której uczestniczy przetargu zgadują, w jaki sposób wysłać dokumenty albo takiej informacji nie podaje się publicznie pomimo zgłoszeń i interwencji. Platforma do składania zamówień utrudniała złożenie oferty, co prowadziło do dyskryminacji wykonawców, gdyż przy tożsamych problemach część ofert została przesłana przez platformę, a część nie. Wskazane uchybienia naruszyły przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych, o których mowa w petitum odwołania. Artykuł 7 ustawy Prawo zamówień publicznych jest naczelną dyrektywą, do której stosować się mają zamawiający. Przepis ten narzuca, by wszystkie wymagania, które Zamawiający bierze pod uwagę przy rozstrzyganiu przetargu, były znane wykonawcom oraz by zapewniono im równe warunki uczestnictwa w przetargu. W wyroku KIO 2055/13 wprost wskazano, że „kierując się przede wszystkim celem postępowania o udzielenie zamówienia, jakim jest wybór oferty najkorzystniejszej i zawarcie umowy o zamówienie, nie uważa się za dopuszczalną sytuacji, w której to wykonawca, którego dotyczy wadliwość aukcji, miałby być karany za brak należytego przygotowania aukcji przez zamawiającego”.“\nKrajowa Izba Odwoławcza wskazała, że: „Nie ulega wątpliwości, że nadmierne utrudnienie, czy wręcz uniemożliwienie wykonawcy złożenia oferty, narusza istotę postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i stanowi poważną wadę postępowania. Nie musi być to przy tym celowe działanie ze strony zamawiającego ani okoliczność od niego zależna – może wynikać właśnie z powodów technicznych, jak w niniejszej sprawie. Przy czym „kwestie techniczne” nie dotyczą jedynie awarii urządzenia, którym posługuje się zamawiający, lecz mogą także wynikać np. z przejściowych błędów oprogramowania, zbyt dużej liczby uczestników jednocześnie korzystających z platformy itp. Istotny jest tu efekt w postaci niemożności złożenia oferty.“\nW niniejszej sprawie Izba nie uznała za wystarczające dowody przedstawiane przez zamawiającego, że platforma działała bez żadnych błędów a niemożność złożenia oferty leży po stronie wykonawcy. Przedstawiono oświadczenie operatora platformy, z którego wynikało, że na moment składania ofert nie występowały w niej żadne błędy. Co istotne Izba wskazała w odniesieniu do operatora platformy, że: „ należy zwrócić uwagę, że to sam oświadczający jest podmiotem zainteresowanym w stwierdzeniu, że żadnych błędów nie było, już choćby ze względu na ewentualne roszczenia odszkodowawcze“.\nWykonawca przedstawił bowiem szereg dokumentów, w tym oświadczenia innych wykonawców, którym również mimo podejmowanych prób nie udało się skutecznie złożyć ofert.\nPonadto Izba wyjaśniła, że: „Izba nie wyklucza także możliwości, że trudność w złożeniu oferty przez Odwołującego wynikała z jego własnych błędów, jednak tej okoliczności nie udowodniono ani nawet nie uprawdopodobniono. Jedyną potencjalną wadą, którą wskazał Zamawiający, i to dla jednego wskazanego przez Odwołującego na wstępie odwołania błędu, było niewypełnienie wersu/rubryki „Dokumenty”, co nie pozwalało na dalsze czynności w kolejnych wersach/rubrykach. Jednak przeczy temu fakt, że Odwołujący wygenerował przedmiotowy dokument i dołączył go do wiadomości e-mail, którą wysłał o godzinie 11.58, a Zamawiający otrzymał o godzinie 12.01. Również operator w ww. oświadczeniu wskazał, że Odwołujący zapisał ofertę, ale jej nie złożył, co także oznacza, że dokument ten został wypełniony.\nW związku z powyższym Izba uznała, że Odwołujący uprawdopodobnił fakt, że z przyczyn związanych z funkcjonowaniem platformy został pozbawiony możliwości złożenia oferty. Zdając sobie sprawę z trudności dowodowych po stronie Odwołującego, który nie jest operatorem platformy i nie ma dostępu do historii jej działania, uprawdopodobnienie takie Izba uznała za wystarczające.“\nelektroniczna ofertakomunikacja elektronicznaminiPortalniemożność złożenia oferty


dr Bożena Jaklik - Estheticon.pl\nPowstańców 34, Katowice, Śląskie\nZwykle odpowiada w ciągu 26 godzin\nGodziny pracy: od pon. do pt. w godz. 13-18 zapraszamy do telefonicznego umawiania wizyt\nNr prawa do wykonywania zawodu lekarza 9714432\nPowstańców 34, Katowice, Śląskie Zobacz mapę\n4015 wizyt na profilu\nDoktor Bożena Jaklik jest specjalistką chirurgii plastycznej. Swoich pacjentów przyjmuje w prywatnej klinice w Katowicach.\nOperacje przeprowadzane są w prywatnej klinice, w której zadbano o najwyższy standard wyposażenia sali operacyjnej oraz komfortowe warunki dla pacjentów. Personel medyczny kliniki jest dobrany bardzo starannie. Pacjentów, którzy są zakwalifikowani do operacji operuje osobiście zawsze doktor Jaklik, a w rozległych zabiegach towarzyszą jej wyspecjalizowani asystenci. Znieczulenia ogólne (narkozy) przeprowadzane są przez doświadczonych specjalistów z zakresu anestezjologii i intensywnej terapii. We wszystkich operacjach biorą udział instrumentariuszka i pielęgniarka anestezjologiczna. Po operacjach w znieczuleniu ogólnym pacjenci pozostają pod opieką specjalisty anestezjologa i pielęgniarki anestezjologicznej tak długo, jak długo wymaga tego ich stan zdrowia. Poza fachowością zapewniamy pacjentom troskliwą opiekę oraz pełną prywatność. Konsultacje z doktor Jakliik odbywają się w Prywatnej Wielospecjalistycznej Praktyce Lekarskiej "Medipol", która mieści się w Katowicach przy ul. Powstańców 34. Podczas konsultacji ze specjalistą chirurgii plastycznej pacjent może przedstawić przyczynę dla której przychodzi, dokładnie opisać swój problem, zadać wszelkie pytania dotyczące zabiegu, a także precyzyjnie przedstawić swoje oczekiwania związane z planowanym zabiegiem. Podstawowe, ogólne informacje pacjenci mogą zyskać podczas rozmowy telefonicznej z dyżurną pielęgniarką.\nDoktor Bożena Jaklik po zakończeniu specjalizacji z chirurgii ogólnej, w 1980 roku rozpoczęła szkolenie w dziedzinie chirurgii plastycznej na oddziale chirurgii plastycznej w Zabrzu pod kierunkiem doktor Arianny Oleszyckiej.\nEgzamin specjalizacyjny z chirurgii plastycznej i rekonstrukcyjnej zdała w Warszawie w 1984 roku. Po uzyskaniu specjalizacji pracowała nadal na oddziale chirurgii plastycznej w Zabrzu, pełniąc obowiązki zastępcy ordynatora, a także w spółdzielni lekarskiej, gdzie wykonywała operacje z zakresu chirurgii estetycznej.\nOd 1988 do końca 1992 roku pracowała na oddziale chirurgii plastycznej w szpitalu uniwersyteckim Parirenyatwa w Harare (w Zimbabwe), gdzie przez ostatnie 3 lata - po otrzymaniu stanowiska konsultanta - prowadziła samodzielnie oddział chirurgii plastycznej (mając jednocześnie prawo wykonywania praktyki prywatnej). Po powrocie do kraju pracowała w Klinice Chirurgii Dziecięcej w Zabrzu, od 2000 roku jest zatrudniona w Klinice Chirurgii Dziecięcej w Katowicach – Ligocie, gdzie między innymi leczy dzieci urodzone z rozszczepem wargi i podniebienia.\nOd czasu uzyskania specjalizacji z zakresu chirurgii plastycznej doktor Jaklik zajmuje się również chirurgią estetyczną. Kwalifikacje w tej dziedzinie pogłębia korzystając z literatury fachowej, uczestnicząc w kongresach krajowych i zagranicznych oraz na indywidualnych stażach poza granicami Polski (Cape Town, Oslo, Kolonia, Berlin).\nod pon. do pt. w godz. 13-18 zapraszamy do telefonicznego umawiania wizyt\nOd 10.500 zł do 14.000 zł\nOd 5.700 zł do 8.000 zł\nOd 8.500 zł do 11.000 zł\nOd 2.700 zł do 6.000 zł\nOd 3.000 zł do 3.500 zł\nOd 6.500 zł do 7.500 zł\nOd 6.200 zł do 6.500 zł\nOd 4.800 zł do 5.500 zł\nOd 3.000 zł do 5.500 zł\nJulka1234 13 wrz 2021\nZdecydowałam sie na pełną korekcje nosa. Zabieg przebiegł bez komplikacji, opieka po zabiegu wspaniała, dobra komunikacja oraz duże doswiadczenie pani doktor. Jestem bardzo zadowolona z efektu. Pani doktor robi cuda.\nDorota1517 4 sie 2021\nPani Dr. Bożena Jaklik to wyjątkowa Pani Doktor o złotym sercu, jest godna polecenia ponieważ sama jestem po zabiegu korekty nosa i ust dzięki niej czuję się lepiej, gorąco polecam Panią Doktor bo jest naprawdę bardzo dobrym specjalistą.\nIve_86 6 mar 2020\nCałkowita korekcja nosa u specjalisty laryngologa\nsliwka847943 20 lis 2019\nKorekcja nosa u dr Jaklik\nPoproś dr Bożena Jaklik o więcej informacji o zabiegu\nU dr Jaklik przeszłam całkowitą korektę nosa przy udziale laryngologa. Jestem zadowolona z zabiegu, moja twarz nabrała symetrii, nos wygląda dużo lepiej, do tego wreszcie pozbyłam się przewlekłego kataru...\nKorekcja rozszczepu podniebienia - opinia po leczeniu u...\nPani doktor jest wysokiej klasy specjalistą w swoim fachu , przeprowadzała zabiegi na każdym etapie rozwoju syna (ma aktualnie 19 lat) . Nigdy nas nie zawiodła (czas leczenia i rehabilitacji to ok.19 lat)...\nBardzo polecam panią dr. Bożenę Jaklik ! Panie pielęgniarki przesympatyczne! Pani doktor wykonała bardzo profesjonalnie i bezproblemowo zabieg, a atmosfera na sali była bardzo pozytywna. Jestem bardzo...\nPowstańców 34 , Katowice\nKorekta odstajacego lewego ucha Kraków, Katowice - cena\nWitamy Pana Koszt korekcji odstającej małzowiny usznej wynosi 2400 zł Łączymy pozdrowienia\nPlastyka powiek górnych - komplikacje i blizny\nOdpowiedź specjalisty · 18 paź 2016\nInformacje na temat operacji górnych powiek zamieściliśmy na naszej stronie internetowej.Blizny pooperacyjne po paru miesiącach stają się niewidoczne.\nOdpowiedź specjalisty · 14 wrz 2015\nWitam Pana, Zajmuję się, między innymi, leczeniem zniekształceń porozszczepowych wargi i nosa. Jeśli chciałby Pan , abym Pana zbadała i zastanowiła się, jak można Panu pomóc,proszę przyjechać na konsultację do Katowic. ... czytaj więcej\nOdpowiedź specjalisty · 10 sty 2015\nWitam Zajmuję się leczeniem operacyjnym zniekształceń porozszczepowych. Po dokładnym zbadaniu Pana mogę powiedzieć jakiego , w przybliżeniu, efektu leczenia operacyjnego może Pan się spodziewać.Po konsultacji będzie ... czytaj więcej\nKorekta ust po rozszczepie wargi i podniebienia - szukam lekarza\nOdpowiedź specjalisty · 8 paź 2014\nWitam Pasna W odpowiedzi na Pana zapytanie proponuję,aby pooglądał Pan możliwości korekcji zniekształceń porozszczepowych na mojej stronie internetowej. Jeśli będzie Pan zainteresowany operacją proszę umówić się na kons... czytaj więcej\nPłytka podniebienna przy rozszczepie\nOdpowiedź specjalisty · 6 kwi 2014\nJeżeli język dziecka wnika w szczelinę rozszczepu między wyrostki podniebienne , może spowodować bardzo niekorzystne zjawisko , polegające na ich pionizacji,Płytka podniebienna odsuwa język na dno jamy ustnej ,zapobiega... czytaj więcej


Dlaczego cykl Saturna i Plutona jest tak ważny?\n2018-10-22. Wojciech Jóźwiak. Cykl: Astro-refleksje\n« Cykl aktywności Słońca, astrologia i historia\t SPIS ↓ Dzik, symbol, cykle historii »\nCykl Saturn-Pluton powtarza się ze średnim okresem 33,43 lat: co tyle średnio czasu obie planety spotykają się w koniunkcjach. Jednak z powodu ekscentryczności orbity Plutona okres bywa zmienny i obecny (kończący się teraz) obrót cyklu trwa aż 37 lat, gdyż Pluton jest bliżej Słońca i porusza się szybciej, przez co Saturn goni go dłużej; podczas gdy wiek lub półtora wieku temu, gdy Pluton szedł po dalszej i powolniejszej części swojej orbity, okresy te były krótsze i raczej po ok. 31 lat.\nAni ten średni okres (ok. 33 lata) ani jego zmienność nie tłumaczą, dlaczego ten właśnie cykl wydaje się najważniejszym rytmem przemian w globalnej historii. Odpowiedź zawiera się w symbolicznej treści obu planetarnych archetypów. (Żeby to uchwycić, musimy na chwile przestać być nowoczesnymi naturalistami w sensie Descoli i wrócić do przednowoczesnej ontologii analogizmu, do której należą zarówno archetypy jak i planetarne „energie” astrologii.) Saturn rządzi tym, co stałe, ustalone, sztywne, mające formę. Saturn patronuje granicom – można powiedzieć, że ustanawia granice, które utrzymują pewien byt w jego kształcie, zatem ustanawia jego formę. Ustanawia ściany, struktury i szkielety. Skoro zaś padło hasło granica, to w odzewie pojawia się Pluton, jako ten planetarny archetyp, który odpowiada za to, jak granice są przekraczane. Pluton jest przecież planetą „od” konfrontacji, od sytuacji granicznych, podbramkowych lub takich, kiedy zostałeś postawiony pod ścianą. Saturn jest od ustanawiania i trzymania granic, podczas gdy Pluton jest od wyzwalania energii, które pozwalają te granice przełamywać lub przekraczać, a także opiekuje się (niby jakiś demon stróż) tym, co dzieje się, gdy różne byty konfrontują się, a ich granice się ścierają. Jeden z wykresów (patrz niżej) ma tytuł: „Saturn-Pluton: wojna, przemoc, opresja”. Jednak przy głębszym wglądzie widać, że te groźne słowa sygnalizują zaledwie powierzchnię zjawisk, jakby pianę na głębszej warstwie tego, co się dzieje. Przemiany historii bywają wyobrażane na wzór wzięty z geologii: ścierających się kier litosfery. Stała skorupa Ziemi podzielona jest, popękana, na sztywne kry, które wzdłuż jednych granic odjeżdżają od siebie, wzdłuż innych napierają na siebie lub (trzeci przypadek) przesuwają się, trąc o siebie bokami. Na tych granicach dzieją się zjawiska będące przeciwieństwem saturnowego wyobrażenia stałości, niezmienności i ustalonego porządku: wypływa magma, wybuchają wulkany, masy skalne są zasysane w głąb globu w rowach oceanicznych, inne są wypiętrzane jako łańcuchy górskie i wszystkiemu towarzysza trzęsienia ziemi. Astrologiczna symbolika (archetypu) Plutona ma tu swoje uderzające zastosowanie; zauważmy też, że przez skojarzenie z Plutonem bóstwem podziemia ruchy magmy nazwano w geologii plutonizmem. Ścieranie się względnie sztywnych kier stało się modelem dla geopolitycznej szkoły zderzenia cywilizacji, z której najznańszym był Samuel Huntington, choć przed nim podobnie głosili Spengler, Bagby lub Koneczny. W myśl powyższej geologicznej metafory, wojny, przemoc i opresja są powierzchniowym przejawem procesów w głębokiej warstwie życia cywilizacyjnych struktur.\nGeopolityka lokalizuje „kry cywilizacji” w przestrzeni. Astrologia, rozumiana tutaj jako astrohistoria lub „cyklologia”, rozpoznaje czasowe ramy ich przemian. Cykl Saturna i Plutona trwa od koniunkcji do (następnej) koniunkcji tych planet, kiedy to następuje synchronizacja ich wpływów. Podczas ich koniunkcji, a także podczas opozycji i kwadratur, czyli ich „twardych” aspektów, jak nazywa je Richard Tarnas, dzieje się coś podobnego do „tąpnięć” w geologii: struktury zostają przebudowane, a energia wyzwala się i ujawnia zgodnie z archetypowymi znaczeniami pilotujących planet, właśnie jako „kontrakcja” (contraction u Tarnasa) czyli tłumacząc: ścisk lub zgniot. – Więc jako opresja, przemoc, wojna.\n(Większy rys. osobno...)\nPolska okazuje się dobrą odbiorczą anteną dla cyklu Saturn-Pluton, co pokazuje wykres, wcześniej zamieszczony w teście „Co nas czeka? Warianty wydarzeń w Polsce w latach 2019-2021 podczas koniunkcji Saturna i Plutona”. (Dodałem na nim „zimną domową wojnę religijną”, która odbyła się u nas w latach 1965-66 podczas opozycji w połowie cyklu, który zaczął się w 1947.) Wzięliśmy udział w dwóch saturnowo-plutonowych akcjach pierwszej światowej rangi, obie wojny światowe mam na myśli; także przy większości pozostałych twardych ustawień przerabialiśmy własne warianty aktualnych światowych tendencji. Z tego łatwy wniosek, że zbliżająca się koniunkcja Saturna i Plutona 12 stycznia 2020 r. jak najbardziej nas obchodzi, jak również jej satelitarne konfiguracje w czerwcu 2019, kiedy będzie opozycja koniunkcji Marsa i Merkurego przechodzących przez Raka do parustopniowej wówczas koniunkcji Saturna i Plutona w Koziorożcu; oraz w grudniu 2020, kiedy w Punkcie Wodnika, ale wciąż na obrzeżu koniunkcji Saturn-Pluton spotkają się ściśle Saturn i Jowisz.\nLata 2019-2021 zapowiadają się więc jako kolejny saturnowo-plutonowy przełom lub przebudowa głębokich struktur. Zacznie się nowy obrót tego cyklu, który potrwa krócej niż obecny, bo 33 lata, do lat 2053/54, kiedy będzie następna koniunkcja w 14^ Ryb. Kolejny obrót trwać będzie 32 lata, do 2086 i w tamtym czasie Pluton przemiecie drugą połowę znaku Ryb i 20^ znaku Barana. Zwraca uwagę, że oba te obroty zawierają się w XXI wieku, naznaczając lata chętnie przywoływane przez eko-futurologów prognozujących czas antropocenu, grożący nieodwracalną degradacją Ziemi.\nZauważamy, że obroty cyklu Saturna i Plutona, i ich granice, czyli koniunkcje obu planet, dziwnie dobrze chronologizują historię:\nZauważmy też, jak zmieniała się z obrotu na obrót struktura głęboka ludzkich umysłów, czyli mental. W epoce „walczących ojczyzn”, 1914-1947 dziesiątki, a może setki? milionów ludzi dawały się zabijać, zabijały i były zabijane w imię mesjanistycznych projektów wyzwolenia ludu. W następnym obrocie, po 1947 r., idea ta („wyzwolenie ludu”) została zamrożona, chociaż jeszcze moje pokolenie było chowane w jej duchu, całkiem wtedy już anachronicznym, aby w kolejnym, po 1983 r. przestać kogokolwiek serio obchodzić, czego dowodem stało się, że z dwóch imperiów ufundowanych na tamtej idei jedno (ZSRR) zostało przez jej możnych rozwiązane jako zbędne, a drugie (Chiny) przepoczwarzyło się w twór, który wcześniej jawiłby się tamtejszym komunistom głównym wrogiem.\nNa początku obrotu Zimnej Wojny, w przełomowym roku 1947, Hayek, Mises i Friedman założyli Mont Pèlerin Society, think-tank liberalnych ekonomistów, który posłużył skupieniu i wzmocnieniu (ang. słowo empowerment tu nasuwa się) idei liberalnej, która zrazu mało widoczna i utajona, rozwinęła się w główną mentalną strukturę, która owładnęła następną epoką, tą „imienia Fukuyamy” 1983-2020.\nCzy dzisiaj widoczne już jest coś podobnego, kolejna wielka idea lub mentalna struktura, lub wielka narracja, która zetrze się z aktualną liberalną dominantą i ewentualnie ją wymaże? Tak, jest to wiedza o skończoności zasobów Ziemi i o tym, że w kolejnych tematach-sektorach ludzkość te granice wytrzymałości Systemu Ziemi przekracza lub już przekroczyła. Po liberalizmie przychodzi antropocen i są to idee nie dość, że antagonistyczne: są to śmiertelni wrogowie. Będzie ciekawe obserwować w nadchodzących latach, jak ich starcie konkretyzuje się w krajach, ideologiach i przypadkach. Polska jest tu przedchorągiewna: ex-minister „środowiska” wymachujący piłą w ramach masakry białowieskiej, po nim inni dostojnicy inicjujący mega-budowle i projekty wyuczone na zawracaniu rzek za Stalina... są aż natrętnym Lacanowskim passage à l′acte, acting-out, rozegraniem w działaniu na zasadzie: „coś jest nie tak? – to rusz się i z siłą zrób coś na opak!”\nJest cień pociechy, że jednak w przełomowych latach 2019-2021 nie będzie aż tak strasznie i energie przemieniających się epok znajdą sobie niekrwawe szlaki. Ów cień bierze się stąd, że te lata wypadają na dołek cyklu aktywności Słońca. Był precedens: w latach około 1900 istniała na niebie pozornie „zabijająca” konfiguracja: Pluton idący wtedy przez znak Bliźniąt zszedł się w koniunkcji z Neptunem, a w opozycji przez znak Strzelca szły Uran i Saturn, tworząc opozycje do tamtych. Wyobraziła się ona w faktycznie przełomowych i zmiatających (niby w tekście Międzynarodówki) przemianach w estetyce: najpierw Secesja Wiedeńska, wkrótce kubizm pod Picassem nieodwracalnie wywróciły wizualny kanał Zachodu, w muzyce podobną rewolucję zgotował Strawiński, w fizyce Planck założył podstawy mechaniki kwantowej, a wkrótce Einstein teorii względności. W tym czasie Lenin wołał „Co robić?” w tytule broszury fundującej bolszewizm, a u nas Dmowski ogłaszał „Myśli nowoczesnego Polaka” czyli projekt państwa narodowego, zawczasu dopasowanego do mającej za paręnaście lat nadejść epoki „walczących ojczyzn”. Jednak mimo iż wtedy mental świata został tak głęboko przeorany jak nigdy od tamtej pory, to krew nie popłynęła, głowy nie spadły. Być może faktycznie zabrakło na to plamosłonecznego zasilania. Teraz też Słońce jest spokojne [zob. wykres], więc może uda się również przez najbliższe koniunkcje Saturna-Plutona prześliznąć bez nieeleganckich przykrości, za to z przeobrażonym mentalem. Co nie zmienia, że dwie następne idące po sobie saturnowo-plutonowe epoki, ta kończąca się w 2054 i ta w 2086, dla Homo sapiens i jego nawyków wyglądają źle.\nTen tekst streszcza wykład, jaki miałem dla Polskiego Towarzystwa Astrologicznego 20.X.2018.


Co do samego mięsa. Jeśli mamy tak cienkie plastry warto wziąć sobie do serca uwagę, że smażymy je bardzo krótko. Odwdzięczy się miękkością i pełnym smakiem. Nie bójmy się tego. Nie przesmażajmy, bo szkoda. Do sosów z dodatkiem pieczarek staram się kupić je jak najmniejsze. I takie polecam, pomimo iż nie zawsze to się udaje. Malutkie wymagają co prawda większej uwagi przy czyszczeniu, ale zdecydowanie ładniej się prezentują na talerzu. No a przez to smakują zdecydowanie lepiej ;). No i kwestia wina – polecam Porto Tawny. Niespecjalnie jestem znawczynią win – mam na myśli pochodzenie, szczepy, kupaże… Enologia nie jest moją dobrą stroną, ale wiem co lubię. Wiem też, że Porto ma wiele odmian, że jest winem – jak sama nazwa wskazuje – portugalskim, i że samo w sobie nie jest dla mnie rarytasem. Ale kupuję je specjalnie do mięs. Tu potrafię już się nim zachwycić - niezwykle aromatyczne, ciężkie i zdecydowane nadaje potrawie charakteru. A każde pyszne jedzenie powinno go mieć.\nLicznik odwiedzin: 458 168


21.05.2020 "Aktywni razem" - kolejna akcja Korpusu Solidarności\nDziesięciu wolontariuszy wspierających Stowarzyszenie Sursum Corda zaangażowało się w akcję wsparcia dla naszych podopiecznych programu „Na ratunek”. Dla nich czas pandemii jest szczególnie trudny, a choroby współistniejące dodatkowo zwiększają ryzyko zachorowania na koronawirusa.\nTo nasi wolontariusze zaproponowali zakup środków ochrony osobistej dla podopiecznych Stowarzyszenia Sursum Corda, a wcześniej przeprowadzili ankietę pomocową wśród wybranych osób, której celem było określenie realnych potrzeb. Kolejnym krokiem był zakup maseczek wielorazowych, płynu dezynfekującego oraz jednorazowych rękawiczek, a także ich zapakowanie oraz wysyłka do podopiecznych programu „Na ratunek”.\nPamiętajmy, że wolontariuszem można być na różne sposoby – codziennie, co jakiś czas, w czasach trudnych, jak teraz, czy w czasach normalnych, które miejmy nadzieję przed nami. Dzięki wolontariuszom mamy dowody na to, że rzeczywistość wokół nas zmienia się na lepsze. Wszystko dzięki temu, że nadal nie brakuje ludzi, którzy poświęcają swój czas, siły – czasem także strach, który wielu z nas paraliżował w obawie przed zachorowaniem – i przekuwają w dobro i tym dobrem się dzielą.\nSfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków „Korpusu Solidarności - Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Długoterminowego na lata 2018-2030".\n21.05.2020 1% podatku dla Stowarzyszenia Sursum Corda\n12.05.2020 Wsparcie wolontariuszy Korpusu Solidarności w czasie pandemii\nW ramach akcji Korpusu Solidarności 10 wolontariuszy włączyło się w organizację POMOCowej INFOlinii Stowarzyszenia Sursum Corda, która w okresie pandemii COVID-19 służy osobom potrzebującym wsparcia i pomocy.\nGłównym celem POMOCowej INFOlinii jest pierwsze wsparcie dla osób, które odczuwają niepokój i potrzebują po prostu porozmawiać, a także przekazywanie informacji dotyczących możliwości uzyskania pomocy w konkretnych sytuacjach. Sama działalność infolinii została rozszerzona dzięki współpracy podjętej ze Strzelcami z Jednostki Strzeleckiej 2006 Nowy Sącz, którzy realizują bezpośrednie wsparcie na rzecz osób starszych i niepełnosprawnych m.in. poprzez robienie zakupów czy załatwianie podstawowych spraw na poczcie.\n- To bardzo dobra współpraca, która przynosi konkretne efekty. Starsze i potrzebujące osoby mogą liczyć na nasze wsparcie poprzez POMOCową INFOlinię, a dzięki ogromnemu zaangażowaniu nowosądeckich Strzelców mogą skorzystać z pomocy w zrobieniu tych codziennych zakupów – mówi Halina Rams.\nInicjatywa POMOCowej INFOlinii oraz bezpośredniego wsparcia dla osób potrzebujących, to bardzo dobry przykład na realizację idei Korpusu Solidarności, która zakłada angażowanie lokalnych organizacji i społeczności w ważne inicjatywy na rzecz innych. Współpraca Stowarzyszenia Sursum Corda i Jednostki Strzeleckiej 2006 Nowy Sącz to także przykład wykorzystania pozytywnego potencjału wolontariuszy, zwłaszcza w trudnej sytuacji pandemii koronawirusa.\n08.05.2020 Wszystko co dobre, warto kontynuować! Zapraszamy do Korpusu Solidarności\nNie ma okoliczności, które mogłyby zatrzymać ważną i potrzebną społecznie inicjatywę. Praca wolontariusza ma ogromną wartość! Gdziekolwiek i kimkolwiek jesteś, cokolwiek robisz, jeśli tylko masz wolny czas i chęć, by podarować go innym – możesz zmieniać świat wokół siebie na lepszy!\nSwoją przygodę możesz rozpocząć już dzisiaj zgłaszając się do grona wolontariuszy Korpusu Solidarności, którego regionalnym koordynatorem jest Stowarzyszenie Sursum Corda z Nowego Sącza. Angażując się w pracę dla innych, wykorzystasz własne umiejętności i talenty, a także zdobędziesz cenne doświadczenia.\nRejestracja to pierwszy krok do członkostwa w Korpusie Solidarności. Co zyskujesz rejestrując się w Internetowym Systemie Obsługi Wolontariatu? Przede wszystkim otrzymujesz dostęp do ofert wolontariackich od organizacji z całej Polski, a dzięki przepracowanym godzinom możesz zdobyć Kartę Wolontariusza, a razem z nią wiele udogodnień.\nTo inicjatywa promująca długoterminowy rozwój wolontariatu i zachęcająca Polaków, w tym także lokalne społeczności, do regularnego angażowania się w ważne inicjatywy. Celem Korpusu solidarności jest m.in. podniesienie rangi działań wolontariackich i popularyzacja wolontariatu w perspektywie długoterminowej, wzbudzenie większego zainteresowania wolontariatem, a przez to budowanie silnych i stałych relacji z wolontariuszami.\nProgram wsparcia wolontariatu długoterminowego zaplanowany jest na okres 12 lat, ale już po pierwszych latach jego realizacji spodziewane są bardzo konkretne rezultaty w szeroko pojętym odbiorze społecznym. Chodzi między innymi o zmiany postrzegania wolontariatu w Polsce, który dotychczas często był traktowany jako trudny obowiązek dodatkowej pracy bez wynagrodzenia. To również zwiększenie popularności tej formy wspierania ważnych inicjatyw społecznych, tak aby Polacy częściej swój czas wolny od nauki czy pracy poświęcali na rzecz organizacji oraz instytucji pożytku publicznego.\nOddzielną kwestią pozostaje zachęcanie organizacji i placówek, które dotychczas nie prowadziły takiej formy działania, do podjęcia stałej i profesjonalnej współpracy z wolontariuszami. Jednym z celów jest również doprowadzenie do sytuacji, w której koordynatorzy wolontariatu staną się docenianą grupą pracowników, poszukiwaną przez pracodawców.\n20.04.2020 PFRON uruchamia program pn. "Pomoc osobom niepełnosprawnym poszkodowanym w wyniku żywiołu lub sytuacji kryzysowych wywołanych chorobami zakaźnymi".\nSzczegóły dotyczące programu, treść programu oraz druki dostępne są na stronie FPRON - kliknij >\n09.04.2020 Święta Wielkanocne 2020\n17.03.2020 Sursum Corda i Strzelcy razem dla SENIORÓW!\nStowarzyszenie Sursum Corda i Jednostka Strzelecka 2006 Nowy Sącz podjęły współpracę w ramach pomocy dla SENIORÓW na terenie miasta Nowego Sącza w okresie zagrożenia epidemiologicznego koronawirusem. Stowarzyszenie od dzisiaj (17 marca) uruchomiło POMOCową INFOlinię (508 772 398), która ma być wsparciem dla osób starszych, a Strzelcy rozpoczynają bezpośrednie działania pomocowe w różnych częściach miasta. Jak to działa?\nRozpoczęta współpraca Stowarzyszenia Sursum Corda i Strzelców z Nowego Sącza to realna pomoc, realizowana dwutorowo:\nPOMOCowa INFOlinia - 508 772 398 - zespół Stowarzyszenia Sursum Corda\nPomoc bezpośrednia - Strzelcy z Jednostki 2006 Nowy Sącz\nZadaniem zespołu POMOCowej INFOlinii jest wsparcie dla osób, które odczuwają niepokój i potrzebują po prostu porozmawiać, a także przekazywanie informacji odnośnie możliwości uzyskania pomocy w konkretnych sytuacjach. Jednocześnie infolinia będzie przyjmować zgłoszenia dotyczące bezpośredniego wsparcia, realizowanego przez Strzelców, przede wszystkim na rzecz osób starszych, niepełnosprawnych, które w obecnej sytuacji mogą mieć problem choćby z ze zrobieniem zakupów. Dodatkowa komunikacja odbywa się także poprzez grupę na Facebooku: PomocMaMoc.\n- Pozyskane poprzez POMOCową INFOlinię informacje będziemy od razu przekazywać do Jednostki Strzeleckiej 2006 Nowy Sącz, która poprzez działania pełnoletnich i umundurowanych Strzelców, będzie pomagać w konkretnych, kryzysowych sytuacjach - mówi Marcin Kałużny, prezes Stowarzyszenia Sursum Corda. - Bardzo dziękuję za podjętą współpracę Panu Komendantowi Sławomirowi Szczerkowskiemu, a także wszystkim Strzelcom. Dzięki temu, pomoc będzie kierowana we właściwe miejsca i realizowana przez zweryfikowane osoby z Jednostki Strzeleckiej 2006 Nowym Sącz - dodaje.\nJak podkreśla komendant Sławomir Szczerkowski, czas zagrożenia epidemiologicznego koronawirusem, to moment kiedy musimy zadbać w sposób szczególny o nowosądeckich seniorów. - To oni w pierwszej kolejności potrzebują pomocy i naszego wsparcia, a przecież pełna poświęcenia praca na rzeczy innych to także część misji realizowanej na co dzień przez Związek Strzelecki „Strzelec” Organizację Społeczno-Wychowawczą - mówi Sławomir Szczerkowski. - Bardzo dobrym przykładem na łączenie sił w sytuacjach kryzysowych jest współpraca podjęta ze Stowarzyszeniem Sursum Corda. Jestem przekonany, że w ten sposób możemy zrobić dużo dla naszej lokalnej społeczności, służąc naszym doświadczeniem i zaangażowaniem - zaznacza komendant.\nWsparcie w kryzysowych sytuacjach!\n- Zanim zadzwonimy na infolinię, spróbujmy poprosić o pomoc kogoś z najbliższej rodziny czy sąsiadów. Często okazuje się, że wokół siebie mamy osoby gotowe do działania, które bardzo chętnie udzielą nam wsparcia. Warto z tego skorzystać - mówi Marcin Kałużny i dodaje, że każda zgłoszona informacja będzie traktowana bardzo poważnie po to, aby nieść realne wsparcie i znaleźć w sytuacji kryzysowej odpowiednie rozwiązanie.\n- W sytuacji kryzysowej najpierw prosimy o kontakt z numerem infolinii 508 772 398. Jeśli potrzebna będzie konkretna pomoc, to taka informacja zostanie przekazana do naszej jednostki, a my zajmiemy się resztą. Nasi Strzelcy będą zawsze umundurowani i wyposażeni w identyfikatory z pieczątką Jednostki.\n16.03.2020 POMOCowa INFOLINIA Sursum Corda!\nObecna sytuacja dla wielu z nas jest niezwykle trudna, szczególnie dla osób starszych, samotnych, czy chorych - ale nie tylko. Często nie wiemy jak poradzić sobie z problemami, które w normalnych warunkach nie sprawiają nam żadnych trudności. DLATEGO uruchamiamy POMOCową INFOLINIĘ, gdzie możesz otrzymać wsparcie gdy:\nchcesz z kimś porozmawiać, odczuwasz niepokój\npotrzebujesz informacji, gdzie możesz uzyskać dodatkową pomoc\nMasz trudności? ZADZWOŃ lub NAPISZ!\n508 772 398 (poniedziałek - sobota w godz. 9.00 - 13.00)\nDołącz również do naszej GRUPY na Facebooku #PomocMaMoc:\nNasz zespół to załoga Stowarzyszenia Sursum Corda, zaprzyjaźnieni pedagodzy, psycholodzy, wolontariusze oraz zwykli-niezwykli ludzie widzący potrzebę wspólnej pomocy. Przy akcji współpracujemy ze służbami państwowymi, samorządowymi i parafiami.\n12.03.2020 Świąteczne Kartki Dobroczynne - Wielkanoc 2020\nKorzystając z naszych Świątecznych Kartek Dobroczynnych wyślesz w świat cząstkę dobra i optymizmu :)\nMamy dla Ciebie świąteczne kartki, których moc jest podwójna. Za pierwszym razem ta moc ujawni się tuż przed Świętami, gdy adresat wyjmie kopertę ze skrzynki pocztowej i otwierając ją uśmiechnie się na myśl o Tobie lub Twojej Firmie czy Instytucji.\nZa drugim razem dobra moc zadziała, gdy dochód ze sprzedaży zainwestujemy w pomoc ludziom, którzy bardzo jej potrzebują - chorym i niepełnosprawnym z prowadzonego przez nasze stowarzyszenie programu "Na Ratunek".\nZamów kartki na Wielkanoc.. >>\n11.03.2020 Komunikat STOWARZYSZENIA SURSUM CORDA\nInformujemy, że w związku z decyzjami rządowymi dotyczącymi zagrożenia epidemiologicznego koronawirusem, ograniczamy bezpośredni kontakt w biurze Stowarzyszenia, a także do odwołania zawieszamy wszelką działalność związaną z Wolontariatem.\nJednocześnie pozostajemy do Państwa dyspozycji w stałym kontakcie telefonicznym oraz mailowym:\n- tel. 18 44 11 994\n- e-mail: biuro@sc.org.pl\nW sprawach dotyczących Wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego prosimy o bezpośredni kontakt pod numerem telefonu: 501 316 271.


Doradztwo i strategia w zakresie handlu międzynarodowego | BCG\nNawigacja handlu międzynarodowego\nPrzez dziesięciolecia firmy budowały swoje globalne strategie wokół podstawowych założeń. Handel i inwestycje międzynarodowe będą się rozwijać coraz swobodniej, napędzając globalny wzrost PKB i podlegając wielostronnym zasadom i instytucjom. Aby zapewnić sobie przewagę kosztową, przedsiębiorstwa powinny budować swój globalny wizerunek, który umożliwi im produkcję i zaopatrywanie się w krajach o niskich kosztach, a także sprzedaż na praktycznie każdym rynku krajowym.\nZmiany geopolityczne, przełomowe technologie i zmieniające się struktury kosztów na całym świecie zaburzają założenia globalnego biznesu. Gwałtownie rozwijające się, coraz bardziej złożone środowisko handlu międzynarodowego z pewnością wiąże się z ogromnym ryzykiem. Stwarza ono jednak również ogromne możliwości dla firm, które wiedzą, jak się w nim poruszać i są wystarczająco sprawne, aby się do niego dostosować.\nTrendy przekształcające międzynarodową politykę handlową\nAby utrzymać się w czołówce, ważne jest, aby zrozumieć megatrendy, które przekształcają handel międzynarodowy:\nWzrasta nacjonalizm gospodarczy. Ruchy antyglobalizacyjne po lewej i prawej stronie spektrum politycznego napędzały Brexit, wojny handlowe oraz renegocjowanie lub wycofywanie umów wielostronnych, takich jak NAFTA i Partnerstwo Trans-Pacific.\nKapitalizm państwowy się rozwija. Globalny ślad przedsiębiorstw państwowych, zwłaszcza z Chin, rośnie, mimo że są one chronione na swoich rynkach macierzystych.\nŁańcuchy dostaw stają się coraz częściej bardziej lokalne. Malejący "arbitraż pracy" napędzany przez automatyzację i coraz bardziej elastyczny przemysł 4.0 oraz zaawansowane systemy produkcyjne sprawiają, że produkcja towarów bliżej klientów staje się bardziej ekonomiczna i praktyczna, a jednocześnie zmniejsza się zapotrzebowanie na długodystansowe globalne łańcuchy dostaw.\nGospodarka cyfrowa wypiera gospodarkę fizyczną. Podczas gdy wzrost transgranicznego handlu towarami spada, rozwija się międzynarodowy handel usługami i rozwiązaniami o wartości dodanej za pośrednictwem platform cyfrowych.\n“ Zmiany te nie są tylko chwytliwymi nagłówkami w prasie biznesowej - wpływają one w bardzo znaczący sposób na działalność firm.”\nJeden z producentów sprzętu medycznego początkowo odczuł ulgę, gdy Korea Południowa wynegocjowała zwolnienie z 25% amerykańskich stawek celnych na stal; w jednym ze swoich urządzeń stosował on ten specjalny materiał. Wszystko to zmieniło się, gdy doszło do znacznych zakłóceń w łańcuchu dostaw i przedsiębiorstwo zdało sobie sprawę, że jego dostawca nie otrzymał przydziału kontyngentu i nie będzie mógł przywozić stali za żadną cenę do czasu przyznania kolejnego przydziału kontyngentu trzy miesiące później.\nPonadto znany turecki producent sprzętu AGD był w stanie wykorzystać szansę rynkową w Stanach Zjednoczonych, gdy duży podmiot chiński został dotknięty amerykańskimi taryfami celnymi na Chiny.\n“ Zmiany te nie są tylko chwytliwymi nagłówkami w prasie biznesowej - wpływają one w bardzo znaczący sposób na działalność firm.\nNiektórzy mogą nadal twierdzić, że te przykłady są wynikiem działania konkretnych przywódców politycznych w poszczególnych krajach, a gdy już ich nie będzie, tego rodzaju problemy znikną. Jednak o ile obecne napięcia polityczne wokół handlu w wielu częściach świata mogą ewoluować, o tyle wymienione powyżej cztery megatrendy sprawią, że międzynarodowy system handlu nie powróci do powszechnego trendu liberalizacji handlu i globalizacji gospodarczej, którego świat doświadczył w latach 90. i 2000.\nNasze sześciostopniowe podejście do adaptacji do nowej normy handlowej\nPrzyjęcie podejścia "poczekamy i zobaczymy" nie doprowadzi do uprzywilejowanej pozycji firm i rządów. Pomagamy klientom zidentyfikować i wdrożyć jasny zestaw proaktywnych działań w celu ograniczenia ryzyka i wykorzystanie przewagi konkurencyjnej w miarę rozwoju międzynarodowego środowiska handlowego:\nPierwszym krokiem, jaki firma powinna podjąć, jest twarde, analityczne spojrzenie na jej ślady produkcji, dostaw i dystrybucji, aby ocenić jej narażenie na zmiany w zasadach handlu, oszacować potencjalny wpływ na przychody, koszty i aktywa produkcyjne w całym łańcuchu wartości.\nW zależności od firmy, nagłe zmiany w polityce handlowej mogą zmienić cały konkurencyjny krajobraz na różne sposoby. Należy określić strategiczne implikacje nowych przepisów handlowych dla każdego produktu na poszczególnych rynkach, takie jak ich konkurencyjność cenowa i dostęp do rynku. Co więcej, należy również ocenić stopień narażenia każdego konkurenta i jego dostawców, aby zrozumieć relatywny wpływ i zidentyfikować potencjalne możliwości.\nIdentyfikacja potencjalnych dźwigni\nOpracuj zestaw wszystkich potencjalnych działań, które mogą zostać podjęte w odpowiedzi na zmiany polityki handlowej w ramach różnych scenariuszy w celu zarówno ograniczenia ryzyka, jak i uzyskania przewagi konkurencyjnej. Określ działania proaktywne i reaktywne jak również czynniki wyzwalające, które wskazują, kiedy należy pociągnąć za te dźwignie.\nZidentyfikuj ruchy, które mogą być podejmowane prewencyjnie przy niewielkich kosztach, takich jak prekwalifikacja nowych dostawców, w celu stworzenia możliwości i elastyczności w zakresie szybkiego przemieszczania się w przypadku nagłej zmiany zasad handlu międzynarodowego.\nOpracuj zestaw działań, które należy podjąć w ramach różnych scenariuszy, oraz upewnij się, że przywództwo jest dostosowane do działań, które należy podjąć w określonych okolicznościach.\nPolityka dotycząca kształtu\nPóki jest jeszcze czas, staraj się wpływać na politykę w trakcie jej tworzenia, aby stworzyć przewagę konkurencyjną.\nDowiedz się więcej o handlu międzynarodowym\nSpotkaj się z naszymi konsultantami ds. handlu międzynarodowego


NVIDIA GeForce RTX 3080 Ti - sprawdzono, jak kopie Etherum\nGenialne promocje w x-kom! Z tych zniżek warto skorzystać\nPlastik, który w kilka dni zmieni się w domowy kompost. Bio-plastik - to nie żart\nSpaceX – misja Crew-2 już jutro! Sprawdź, gdzie i jak oglądać to ważne wydarzenie\nXbox Game Pass rządzi! Wiemy, ilu abonentów ma już usługa Microsoftu\nNetflix - które filmy obejrzymy w 4K? [Aktualizacja 22.04.2021]