HUBERT KIEN | wbc.macbre.net\nKronika Miasta Poznania: kwartalnik poświęcony problematyce współczesnego Poznania 1960.01/06 R.28 Nr1/2\nWersja DjVu Wersja tekstowa Wersja do druku Czas czytania: ok. 23 min.\nOSIĄGNIĘCIA SZKOLNICTWA PODSTAWOWEGO M. POZNANIA W LATACH 1945-1959 ORAZ PERSPEKTYWY JEGO DALSZEGO ROZWOJU\nDzień 23 lutego 1945 f., to dzień wyzwolenia naszego miasta z okupacji hitlerowskiej. Zaledwie umilkły działa, jeszcze nie osiadł proch i kurz unoszący się ze zgliszcz, jeszcze niezupełnie wygasły pożary, a już ożyły niektóre szkoły podstawowe i rozpoczęto w nich nauczanie. Jako jedna z pierwszych rozpoczęła pracę szkoła podstawowa przy ul. J arochowskiego 1. Tutaj też obrały przejściowo swoją siedzibę wojewódzkie władze oświatowe z delegatem Ministerstwa Oświaty Karolem Strzałkowskim na czele, który zajął się organizacją Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego. Inspektorat Szkolny Miejski znalazł tymczasową siedzibę w lokalach dzisiejszej Szkoły Podstawowej Nr 34, za kilka tygodni zaś przeniósł się do budynku mieszkalnego przy ul. Słowackiego 38. Wznowił również działalność były Oddział Szkolny Zarządu Miejskiego w gmachu byłego Miejskiego Gimnazjum Kupieckiego przy ul. Śniadeckich 54/58. Z początkiem kwietnia 1945 r. czynnych było już 40 szkół podstawowych, a w dniu 1 maja - 43 skoły. We wrześniu tegoż roku mieliśmy już czynnych 60 szkół, a przecież w 1939 r. było ich tylko 46. Różnica pochodzi stąd, że na zasadzie uchwały Miejskiej Rady Narodowej z dniem 1 sierpnia 1945 r. wcielonych zostało do miasta 14 szkół podstawowych z powiatu poznańskiego, a mianowicie: Krzesiny, Spławie, Kobylepole, Krzyżowniki, Minikowo, Ławica, Strzeszyn, Starołęka- Wieś, Zegrze, Naramowice- Rubież, Głuszyna, Junikowo, Antoninek i Fabianowo.\nRozpatrując rozwój i osiągnięcia szkolnictwa podstawowego w Poznaniu, świadomie pominąłem różnego typu szkoły specjalne, szkoły artystyczne oraz szkoły podstawowe czynne w ramach jedenastolatek, gdyż mogłoby to w poważnym stopniu zamazać obraz rozwoju szkolnictwa podstawowego. Stan budynków szkolnych był w wielu wypadkach wprost rozpaczliwy. Wystarczy stwierdzić, że całkowicie zburzone względnie spalone zostały budynki szkół nr 31 na Ratajach, nr 23 na Jeżycach i nr 63 w Starołęce, a około 800/0 zniszczenia wykazywały budynki szkół podstawowych nr 27, 40, 1/29, 2/41, 48, 3/19, 32/42 oraz 46. Olbrzymi majątek szkolny uszedł z dymem pożarów, wiele gmachów zdewastowano lub przebudowano dla celów wojskowych, a w licznych wypadkach budynki szkolne okradziono z drzwi, okien i podłóg.\nw HXr/o zniszczone zostały 3 budynki, w 80% 12 szkół, a w 25% 25 budynków. Tylko kilka budynków zdołało się uchronić od bomb lotniczych, pocisków artyleryjskich, min i pożarów. Sprzęt szkolny zniszczony został wokoło 70°/», a pomoce naukowe w WA>; 14 budynków przez kilka miesięcy zajętych było na szpitale i koszary. Część sprzętu szkolnego i urządzeń szkolnych okupant zmagazynował w kościele Dominikanów przy ul. Dominikańskiej oraz na terenach obecnego Ogrodu Jordanowskiego przy Drodze Dębińskiej. Te miejsca były więc celem "wędrów ki" nauczycieli i działaczy oświatowych po sprzęt szkolny i urządzenia umożliwiające podjęcie nauki. Nauka odbywała się we wszystkich szkołach na 3 zmiany. Dzieci - ofiary nie zawinionych opóźnień szkolnych - zaczęły się uczyć w przyspieszonym tempie, przerabiając materiał przewidziany na 10 miesięcy w ciągu 4-4 i pół miesięcy. Ten pierwszy w Poznaniu rok szkolny 1944/45 zakończony został w dniu 15 lipca. Organizacją odbudowy szkolnictwa podstawowego na terenie m. Poznania kierował Inspektorat Szkolny Miejski na czele z A. Cwojdzińskim w początkowym i M. Paterem w późniejszym okresie, przy czynnym współudziale podinspektorów szkolnych L. Klóskowskiego i M. Slatały. Kapitalnymi remontami zajął się Oddział Szkolny Zarządu Miejskiego, którego pracą z początku kierował delegat Ministerstwa Oświaty K. De Mezer, a po nim F. Wiatr. Oddział Szkolny Zarządu Miejskiego skupił przede wszystkim swoją uwagę na zabezpieczeniu budynków szkolnych przed dalszymi zniszczeniami oraz zajął się rozdziałem ocalałego sprzętu szkolnego i uporządkowaniem porzuconych przez okupanta archiwów szkolnych. W czasie od marca 1945 r. do końca marca 1946 r. dokonano 51 napraw budynków szkolnych. Poznańska Dyrekcja Odbudowy oraz Wydział Techniczno- Budowlany Zarządu Miejskiego przeznaczyły na ten cel przeszło 9 min zł, z czego około 5 min zł przypadało szkolnictwu podstawowemu. Okres odbudowy szkolnictwa podstawowego ze zniszczeń wojennych trwał do 1947 r., W tymże roku przebiegała ona już bardziej planowo. Zadanie to spoczęło wyłącznie na barkach Oddziału Szkolnego, gdyż Poznańska Dyrekcja Odbudowy zatrzymała jedynie odbudowę gmachu szkoły nr 27 przy ul. Widnej, którą zakończono we wrześniu 1947 r. W tym samym roku rozpoczęto budowę pierwszego po wyzwoleniu gmachu szkolnego przy ul. Szamarzewskiego 89 oraz rozbudowę budynku szkolnego w Strzeszynie. Łącznie na odbudowę szkolnictwa podstawowego przeznaczono w okresie od 1. IV. 1946 r. do 31. XII. 1947 r. około 46 min zł. W ten sposób organizacyjna i materialna odbudowa szkolnictwa została w zasadzie zakończona z wyjątkiem zaopatrzenia szkół w odpowiedni sprzęt szkolny oraz pomoce naukowe dostosowane do nowych programów. Fizyczne wytępienie kadr nauczycielskich, to bodaj największa zbrodnia wyrządzona szkolnictwu podstawowemu przez hitlerowskiego okupanta. Na 554 nauczycieli w Poznaniu (wg stanu z r. 1939) zaledwie 380 powróciło do swoich warsztatów pracy. Fakt ten był przyczyną zatrudnienia z konieczności nauczycieli niekwalifikowanych. Odsetek nauczycieli niekwalifikowanych nie przybrał jednak w Poznaniu poważniejszych rozmiarów. W latach 1945-1947 odsetek ten wahał się w granicach 5-6%, a później zaczął zdecydowanie spadać. Nau\nHubert Kienczyciele niekwalifikowani z niepełnym wykształceniem średnim i średnim ogólnokształcącym lub zawodowym uzupełniali swe kwalifikacje pedagogiczne w komisjach rejonowych lub w ramach innych form dokształcania. Luka wytworzona na skutek przeszło 5-letniej okupacji została dość szybko zapełniona. Do miasta zaczęły napływać coraz liczniejsze kadry nauczycieli wykwalifikowanych, lecz najistotniejsze problemy władze szkolne miały jeszcze przed sobą. Trzeba było wyrównać poziom dydaktyczno-wychowawczy szkół, a przede wszystkim włączyć szkołę podstawową w nurt socjalistycznej rewolucji.\nZanim przejdę do naszkicowania przemian ideologicznych szkoły podstawowej w Poznaniu, naświetlę rozwój organizacyjny szkolnictwa podstawowego w minionym 15-leciu. Łańcuch organizacyjny szkolnictwa podstawowego zamknął się przed wybuchem wojny w granicach 46 szkół, a we wrześniu 1945 r., po uwzględnieniu 14 szkół włączonych do miasta z powiatu Poznań, poszerzony został do liczby 60 szkół. Ta liczba stanowi punkt wyjściowy. Charakterystyczne jest, że ilość szkół podstawowych do 1956 r. nie tylko nie wzrastała, lecz nawet przejściowo spadła poniżej 60. I tak w dniu 1. IX. 1952 r. ilość szkół wynosiła 59 na skutek likwidacji szkoły nr 31 na Ratajach (zorganizowano tu nową szkołę nr 14 w nowoczesnym gmachu), a w 1954 r. nawet obniża się do liczby 58, bo znów uległa likwidacji szkoła nr 61 w Spławiu, przekształcona w filię szkoły nr 56 w Krzesinach. W 1955 r. uruchomiona zostaje szkoła nr 31 jako szkoła dla "przerostków", powracamy więc do liczby 59 szkół. Dopiero we wrześniu 1956 r. notujemy zdecydowany krok naprzód, przybywają bowiem 3 nowe szkoły podstawowe: nr 66 przy ul. Stalingradzkiej oraz 68 i 69 u zbiegu ulic Winkiera i Jarochowskiego. W następnym roku liczba szkół wzrasta do 64 przez zorganizowanie 2 nowych szkół nr 71 i 72 przy ul. Przybyszewskiego, w roku 1958/59 przybywają dalsze 4 szkoły: nr 5 przy Placu im. Marii Curie-Skłodowskiej, nr 13 przy ul. Północnej, nr 38 na Winogradach i nr 65 przy ul. Solnej. Wreszcie we wrześniu 1959 r. powstają znów 3 szkoły podstawowe: nr 61 w Szczepankowie, nr 67 przy ul. Traugutta oraz nr 70 przy Ul. Pięknej. Liczba szkół wynosi więc 71 (ostatni numer kolejny 72, bo numer 47 "odziedziczony po Szkole Ćwiczeń Studium Nauczycielskiego przy ul. Mylnej 5 dotąd nie został obsadzony). Przytoczone liczby dowodzą na przestrzeni od września 1956 r. do września 1959 r., dużego rozmachu organizacyjnego szkolnictwa podstawowego, co prawda opóźnionego o 3-4 lata, lecz ze wszech miar godnego uwagi. W latach 1956-59 przybywa ogółem 12 szkół w poszczególnych dzielnicach miasta.\nWzrost ten ma ścisły związek z tym, że z dniem 1 stycznia 1957 r. miasto zaczęło rządzić się samodzielnie jako organizm wydzielony z województwa, co miało poważny wpływ na rozwój różnych działów gospodarki miejskiej. Odczuła to również bardzo wyraźnie oświata.\nOpóźnienie w rozwoju szkolnictwa podstawowego spowodowane zastojem w dziedzinie budownictwa szkolnego w latach 1953-1955 pociąga za sobą ogromne zagęszczenie szkół podstawowych dziatwą szkolną, ponieważ we wrześniu 1953 r. do ki. I dotarła pierwsza fala powojennego rocznika 1946. Odtąd taka sama względnie nawet większa fala uczniów do ki. I będzie przypływać rokrocznie i będzie przesuwała się aż do ki. VII. N ormalna szkoła podstawowa przy 15 izbach lekcyjnych powinna liczyć około 600 uczniów, a zatem na 56 600 uczniów pobierających naukę we wrześniu 1959 r. powinno być 94 15-izbowych szkół. Niedobór wynosi więc teoretycznie 23 szkoły, a w istocie znacznie więcej, bo przecież nie wszystkie szkoły są 15-izbowe. Przyrost ilościowy szkół nie nadążał w latach 1956-1959 za przyrostem uczniów. W ten sposób powstało zjawisko dwu a nawet trzyzmianowości nauki w naszych szkołach. Zjawisko to ilustruje tablica nr 1 ujmująca w minionym 15-leciu przyrost oddziałów i izb lekcyjnych oraz przeciętne obciążenie jednej izby lekcyjnej oddziałami i uczniami. Z tablicy tej wynika, że wskaźnik obciążenia izby lekcyjnej oddziałami utrzymuje się przez dłuższy okres czasu na poziomie 1,4 do 1,5 za wyjątkiem 1952 r. Znaczy to, że w latach 1945-1952 tylko nieliczne oddziały przychodziły do szkoły na drugą zmianę. Sytuacja zaostrza się coraz bardziej od 1953 r. począwszy, dochodząc w 1958 r. do pełnego przeciętnego obciążenia jednej izby dwoma oddziałami. W praktyce sytuacja ta kształtuje się w każdej szkole odmiennie. Mniejsza lub większa liczba oddziałów wchodzi na drugą, a nawet trzecią zmianę.\nTablica nr 1ilość wskaźnik liczba ilość izb 1 'Rok liczba od- lekcyj - przeciętnego uwagi ucz- obciążenia szkół ni ów dzia- nych łów oddz. ucz. 1945 60 25954 589 421 1,4 61,7 1946 60 28519 676 443 1,5 64,3 1947 60 28356 501 469 1,1 60,4 najniższe przciętne obciążenie izby oddziałami 1948 60 27112 662 470 1,4 57,6 1949 60 27970 691 484 1,4 57,7 1950 60 28343 700 499 1,4 56,8 1951 60 26798 714 491 1,5 54,5 1952 59 26117 688 496 1,3 52,6 najniższe przeciętne obciążenie jednej izby 1953 59 28075 755 478 1,6 58,7 obciążenie jednej izby uczniami zbliżone do stan u z r. 1939 1954 58 33754 855 505 1,7 66,8 1955 59 38092 979 514 1,9 74,1 najwyższe przeciętne obciążenie jednej izby uczniami 1956 62 42280 1113 612 1,8 69, l 1957 64 46649 1248 649 1,9 71,9 1958 68 51367 1416 728 2,0 70,5 1959 71 56600 1531 791 2,0 71,7 wzrost przeciętnego obciążenia izby uczn. pomimo przyrostu izb lekc. we wrześniu 1958 r.\nW roku 1955/56 było 1 szkół o trzyzmianowej nauce, w 1956/57 - 19, w 1957/58 - 27, a obecnie jest ich 26. Sytuację ratują w dużej mierze szkoły peryferyjne, wchodzące w zasadzie tylko nielicznymi oddziałami na drugą zmianę. Natomiast w niezwykle trudnych warunkach pracy znalazły się szkoły położone w rejonach miasta o zwartej zabudowie, względnie w rejonach o rozbudowujących się w szybkim tempie nowych osiedlach mieszkaniowych. Trzyzmianowość nauki była do niedawna najbardziej dokuczliwa w dzielnicy Wilda, a ostatnio ta Sftma sytuacja zarysowuje się w dzielnicach J eżyce i Grunwald. Klasycznym tego przykładem jest Szkoła Podstawowa Nr 23 przy ul. Żeromskiego, która w przeciągu trzech lat "napęczniała" przy 15 izbach lekcyjnych do liczby około 1500 uczniów z 39 oddziałami. W dzielnicy Grunwald rośnie Osiedle im. Gen. K. Świerczewskiego, a w związku z tym trzyzmianowość nauki staje się nader dokuczliwa w szkole nr 44 przy ul. Taczanowskiego oraz w trzech szkołach nr 11, 33 i 34 przy ul. J arochowskiego. Rzecz jasna, że dwu- i trzyzmianowość nauki, to zjawisko anormalne tak od strony organizacyjnej, jak i pedagogicznej i sanitarno- higienicznej. Nie wymaga to uzasadnienia. Tablica nr 2 ujmuje ciekawe cyfry za ostatnie trzy lata szkolne z przewidywaniami na rok szkolny 1960/61.\nRok liczba uczniów liczba absolwentów różnica uwagi szkolny w ki. I z czerwca roku paprz. 1957/58 7776 2888 4888 największy roczny przyrost uczniów 1958/59 7986 3430 4556 1959/60 7800 3637 4163 1960/61 7800- 8000 7000 800 przybędzie tylko ok.\n1000 20-25 oddz.\nNadchodzący rok 1960 będzie - jak to niezbicie wynika z tablicy nr 2 - rokiem organizacyjnie przełomowym, w tym roku bowiem w czerwcu po raz pierwszy ubędzie około 7000 absolwentów, których fala napłynie do szkolnictwa średniego: ogólnokształcącego i zawodowego, a liczba uczniów ki. I wg przewidywań stosunkowo nieznacznie przekroczy liczbę absolwentów. Stąd prosty wniosek: każdy budynek szkolny oddany do użytku we wrześniu 1960 r. przyczyni się do obniżenia przeciętnego obciążenia izb lekcyjnych uczniami i oddziałami. Dzieci zamieszkałe na terenie m. Poznania spełniają również obowiązek szkolny w innych typach szkół podstawowych. Jest ich razem 11, a mianowicie: Państwowa Podstawowa Szkoła Muzyczna przy ul. Zwierzynieckiej 20, Państwowa Średnia Szkoła Baletowa 'przy ul. Gołębiej 8, Szkoła Podstawowa Specjalna Nr 1 przy ul. Wszystkich Swiętych 1, Szkoła Specjalna Nr 2 przy ul. Strusia 12, Szkoła Specjalna Nr 3 przy ul. Grunwaldzkiej 102 uruchomiona w lutym 1958 r., Szkoła Podstawowa dla Dzieci Głuchych przy ul. Bydgoskiej 4a, Szkoła Podstawowa w Klinice Ortopedycznej przy ul. Dzierżyń\nskiego 147, Szkoła Ćwiczeń Studium Nauczycielskiego Nr 1 przy ul. Szamarzewskiego 89, Szkoła Ćwiczeń Studium Nauczycielskiego Nr 2 przy ul. Mylnej 5, wreszcie dwie szkoły podstawowe w ramach jedenastolatek przy ul. Głogowskiej 92 oraz Wiśniowej 55. Dwie ostatnie zostaną zlikwidowane w końcu roku szkolnego 1959/60, by opróżnić lokale dla większej liczby klas VIII. Taka jest intencja postanowienia Prezydium Rady Narodowej m. Poznania w tej sprawie. Chodzi przecież o to, by dać przewidywanej fali absolwentów ki. VII szersze ujście w szkolnictwie średnim ogólnokształcącym. Liczba dzieci spełniających w wymienionych jedenastu szkołach podstawowych obowiązek szkolny wynosi około 1500, co stanowi 2,7% ogółu dzieci w wieku szkolnym. Rozpoczynając spełnianie obowiązku szkolnego w ki. I, normalne dziecko powinno dotrzeć w siedmiu latach do ki. VII i ukończyć szkołę podstawową. W praktyce jednak jest nieco inaczej. Składa się na to szereg przyczyn natury obiektywnej i subiektywnej. Obliczenia wskazują, że w Poznaniu na 100 uczniów wstępujących do ki. I 72,6 kończy szkołę podstawową w ciągu 7 lat, 15,3 uczniów - w ciągu 8 lat, 2,6 uczniów - w ciągu 9 lat i 2,0 uczniów - w ciągu 10 lat, a więc z 3-letnim opóźnieniem. Pozostałe 7,5 uczniów nie kończy w ogóle szkoły podstawowej. Z tej liczby około 7,2:/0 uczniów przechodzi do placówek oświaty dla dorosłych i tam kończy 7-klasową szkołę. Nie jest dobrze, że tylko 72,6 uczniów na 100 kończy w Poznaniu szkolę podstawową w ciągu 7 lat, ale nie jest również źle, skoro ten sam wskaźnik obliczony w skali ogólnopolskiej jest o kilku uczniów niższy. Dowodzi to, że jakość pracy naszych nauczycieli i ich wydajność jest lepsza jak w innych ośrodkach, ale jeszcze niewystarczająca. W dziedzinie przygotowania absolwentów do szkół średnich i zawodowych możemy zanotować poważne osiągnięcia. O ile w pierwszych latach po wyzwoleniu dało się zauważyć powszechne narzekanie nauczycielstwa szkół średnich na słabe przygotowanie absolwentów ki. VII, to w ostatnich latach coraz częstsze są głosy członków komisji egzaminacyjnych, że młodzież szkół podstawowych jest dobrze przygotowana. Dotyczy to przedmiotów egzaminacyjnych języka polskiego i matematyki. Mnożą się szkoły podstawowe odbierające słowa szczerego podziękowania za rzetelne przygotowanie absolwentów. Świadczy to o chęci, dobrej woli i ambicji kadr nauczycielskich, chociaż programy szkoły podstawowej są w dalszym ciągu przeładowane i komplikują problem pogłębiania i utrwalania zdobytej wiedzy, umiejętności i nawyków. Wraz ze wzrostem liczby uczniów i oddziałów, zwłaszcza starszych oddziałów pobierających naukę w ramach znacznie szerszej tygodniowej siatki godzin muszą proporcjonalnie wzrastać ilościowo kadry nauczycielskie. Wzrost kadr nauczycielskich ma poza tym ścisły związek z obowiązującym tygodniowym wymiarem godzin nauczania. Wynosił on do dnia 31 sierpnia 1958 r. 30 godzin tygodniowo dla nauczyciela o średnim i półwyższym wykształceniu, a z dniem 1 września tegoż roku został obniżony do 26 godzin tygodniowo. Nauczyciele z wyższym wykształceniem mają wymiar niższy w granicach od 21 do 26 godzin tygodniowo zależnie od przedmiotu, od wyuczonej i faktycznie udzielanej specjalności. N a pokrycie tej ustawowej zniżki również potrzebne są kadry. Rok szkolny 1944/45 (od końca lutego do 31 sierpnia 1945 r.) zaczęliśmy skromną liczbą 501 etatowych nauczycieli, a we wrześniu 1959 r. osiągnęliśmy\nliczbę 1735 etatowych nauczycieli. Zatem wzrost kadr kształtuje SIę w mInIOnym 15-leciu wprost imponująco. T a b l i c a nr 3liczba naucz. liczba na ucz. odsetek naucz. Rok z wyższ. z dodatk. razem z do d. kwalif. uwagi szkolny studiami kwalif. i wyższ. studiami 1945/46 23 161 184 36,7 1949/50 36 199 235 35,4 1952/53 48 170 218 32,1 Spadek spowodowany odpływem do szk. ogólno i zawód. 1953/54 64 155 219 32,4 51: >, 1954/55 114 148 262 38,3 Pierwszy rok napł.\nkadr z wyższ. wykształ. 1955/56 156 182 338 36,3 1958/59 263 368 631 40,1 1959/60 291 422 712 41,0\nNajbardziej charakterystyczny jest ogromny wzrost kadr w latach 19541959, a z tego okresu rok 1958/59, w którym przybywa aż 308 etatowych nauczycieli, m. in. na skutek wspomnianej zniżki godzin. W roku 1960/61 nastąpi natomiast wyraźne zahamowanie wzrostu kadr, bo wraz z sygnalizowanym już teraz nieznacznym przyrostem uczniów po odliczeniu ubytków absolwentów ki. VII, a co za tym idzie, wraz ze spadkiem przyrostu liczby oddziałów nie będzie zachodziła potrzeba zatrudnienia setek nowych nauczycieli, jak to miało miejsce do niedawna. W związku ze zbliżającą się pewną stabilizacją organizacyjną szkolnictwa podstawowego zbliżamy się także do pewnej stabilizacji kadr nauczycielskich. Przyrost etatów nauczycielskich zgodnie z potrzebami oraz nadchodząca pewna stabilizacja ilościowa etatów, to również osiągnięcia nie lada jakie. Wystarczy przypomnieć, że w okresie międzywojennym, a zwłaszcza w latach 1933-1939 na zasadzie 93 statutu publicznych szkół powszechnych, poszczególne oddziały w miastach uzupełniano do liczby 60 uczniów, byle tylko pomimo szerzącego się w szeregach nauczycielskich bezrobocia zaoszczędzić etatów nauczycielskich. Obecnie przydziela się szkole podstawowej tyle etatów, ile jej organIzacyjnie potrzeba przy maksymalnej normie 50 uczniów na oddział. Należy jeszcze podkreślić inne w wysokim stopniu pozytywne zjawisko: stały wzrost kadr z niepełnym wyższym wykształceniem, czyli z dodatkowymi kwalifikacjami oraz z wyższym wykształceniem (tablica nr 3). Liczby te wskazują, że szkoła podstawowa przestaje być przysłowiowym kopciuszkiem. O ile w okresie międzywojennym, jak również w pierwszych latach po wyzwoleniu, zatrudnienie nauczycieli z wyższym wykształceniem należało do wyjątków, to obecnie absolwent wyższej uczelni dającej kwalifikacje do zawodu nauczycielskiego prawie z reguły zaczyna pracę w szkole podstawowej. Ma to tę dobrą\nstronę, że nauczyciel z wyższym wykształceniem nabiera w szkole podstawowej doświadczenia w dziedzinie metod nauczania i wychowywania młodzieży, a przechodząc z tym doświadczeniem do szkoły średniej staje się w zasadzie bardziej wartościowym, podnosi wyraźnie jakość swojej pracy.\nWykres ill. 1 Przeciążenie izb lekcyjnych uczniami 62 61 50\n1945 46 47 48 49 50 51 5? 53 .54 55 56 5? 58 59\nW szeregach nauczycieli tej kategorii jest jednak coraz więcej takich, którzy nie zdradzają chęci przejścia do szkoły średniej, bo zżyli się ze szkołą i z młodzieżą. Jest to zjawisko nader pozytywne - również jeden z elementów dorobku naszego 15-lecia.\nSzkolnictwu podstawowemu dla prowadzenia normalnej nauki potrzebne są przede wszystkim izby lekcyjne. Otóż gdy idzie o to zagadnienie, to najbardziej charakterystyczny jest fakt, że w pierwszych latach po wyzwoleniu do 1950 r. włącznie, notowaliśmy pewien wzrost izb lekcyjnych, a w latach 1951-1954 zupełny zastój w przyroście izb pomimo znacznego przyrostu liczby uczniów. Dopiero w 1956 r. zaczyna się zdecydowany postęp (tablica nr 4). W latach 1957-1959 przybywa łącznie 212 izb lekcyjnych.\nTablica nr 4rok od- ilość L. lokalizacja obiektu dzielnica dania izb uwagi P- do użyt. lekc.\nl. ul. Szamarzewskie- Jeżyce Obecnie użytkowany przez Stugo 89 1948 21 dium Naucz, oraz Lic. Og. nr IV 2. ul. Obrzyca Nowe Miasto 1950 10 Użytkowany przez szk. nr 14 3. ul. Starołęcka 142 A> 1951 9 63 4. ul. Wiśniowa 77 Wilda 1952 22 21 oraz Lic. Og. Nr IX 5. ul. Taczanowskiego Grunwald 1955 15 Użytkowany przez szk. nr 44 6. ul. Winkiera 9/11 " 1956 30 68/69 7. ul. Żeromskiego 10 Jeżyce 1956 15 23 8. ul. Stalingradzka 52 Stare Miasto 1956 15 " .. 66 9. ul. Junikowska 33 Grunwald 1956 12 54 (J unikowo) (rozbudowa) 10. ul. Przybyszew- Jeżyce 1957 30 Użytkowany przez szk. nr 71/72 skiego 37 II. ul. Stalingradzka 42 Stare Miasto 1958 30 43/65 12. ul. Łukasiewicza 9/13 Grunwald 1958 18 9 13. ul. Za Cytadelą 29 Stare Miasto 1958 15 38 14. ul. Baranowska l N owe Miasto 1958 7 59 (Minikowo ) 15. ul. Północna 8 Stare Miasto 1958 15 13 16. ul. Ra wieka 11 (Ko- Grunwald 1958 15 4 panina) 17. ul. Sikorskiego 23 Wilda 1959 9 .. » 6 18. ul. Piwna 4 (Koby- Nowe Miasto 1959 12 55 lep ole ) 19. ul.- Szczepankowo » 1959 15 61 20. ul. Pamiątkowa Wilda 1959 15 67 2l. ul. Dojazd (Sołacz) Jeżyce 1959 4 17 22. ul. Piękna a [359 15 60 Razem 349 i2b lekcyjnych\nSą to wszystko na wskroś nowoczesne obiekty z salami gimnastycznymi i świetlicowymi, kuchniami na organizowanie dożywiania, pracowniami fizykochemicznymi i przyległymi gabinetami, pracowniami prac ręcznych i biologicznymi, pomieszczeniami na szatnie. Przy większości tych obiektów znajdują się boiska do ćwiczeń.\nWykres nr 2\nWzrost Kadr nauczycielski ehi? 00\n19« 46 4? 48 49 50 51 52 53 5<i 55 56 5? 58 59\nKoszt budowy jednego 15-izbowego gmachu szkolnego wynosi wraz z zasadniczym wyposażeniem wewnętrznym od 7,5 do 8 min zł. W sumie w latach 1948-1955 zbudowano i oddano do użytku tylko 5 gmachów szkolnych, a w latach 1956-1959 łącznie 17 gmachów. Z tej liczby 12 gmachów w latach 1958 i 1959. Ten ostatni okres, to okres wybitnych osiągnięć w budownictwie szkolnym. Są one następstwem dwóch podstawowych faktów, które wywarły na nie decydujący wpływ. Pierwszy, to przyznanie miastu praw województwa, a drugi - to ścisłe, zgodne i harmonijne współdziałanie Poznańskiego Zarządu Budownictwa, Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych Poznań-Miasto, Komisji Planowania Gospodarczego Prezydium Rady Narodowej m. Poznania oraz Inspektoratu Oświaty. Niektóre zbudowane obiekty szkolne nasuwają zastrzeżenia odnośnie do jakości wykonania. Należy jednak bezstronnie stwierdzić, że jakość wykonania ulega z roku na rok wyraźnej poprawie. Dotyczy to również terminowości oddawania do użytku nowych budynków szkolnych. Jest to zasługą inż. Ludwika Frasunkiewicza - dyr. PZB oraz jego zastępcy inż. Erwina Kosickiego, jak również dyrektora DBOR-u Stefana Wieczorkiewicza oraz jego zastępcy inż. Edmunda Pawłowicza. DBOR przejąwszy inwestycje szkolne z Wojewódzkiego Zarządu\nInwestycji Szkolnych z dniem 1 marca 1958 r. powołał u siebie specjalną komórkę, której zadaniem jest nadzorowanie budowy obiektów, zaś PZB koordynuje pracę wszystkich zainteresowanych przedsiębiorstw budowlanych. Z budownictwem szkolnym łączy się również uchwała Prezydium Rady Narodowej m. Poznania z dnia 24. IV. 1958 r., na mocy której przy szkołach położonych na peryferiach należy także budować wolno stojące domy mieszkalne dla nauczycieli. Taki dom stanął już przy Szkole Podstawowej Nr 59 w Minikowie z 4 mieszkaniami, obecnie buduje się przy Szkole Podstawowej Nr 4 na Kopaninie z 6 mieszkaniami, a stanie jeszcze w najbliższym czasie przy Szkole Podstawowej Nr 61 w Szczepankowie. Dalsze domy staną w najbliższych latach w Zegrzu i w Krzesinach. Niezależnie od budowy mieszkań przy szkołach peryferyjnych, na uwagę zasługuje budowa większego domu mieszkalnego z 18 mieszkaniami przy ul. Pięknej.\nW L.J,Kreb nr. 3 Przyrost izb lek ŁLJ jnych\n19"5 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59\nRok 1959 otworzył nową kartę w rozwoju budownictwa szkolnego na terenie miasta. Hasło "Tysiąc Szkół na Tysiąclecie Państwa Polskiego" rzucone przez I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR Władysława Gomułkę odbiło się szerokim echem w mieście Poznaniu i trafiło na grunt przygotowany, bowiem od 1953 r. czynny był w mieście Komitet Budowy Szkół prze v ształcony w 1957 r. w Komitet Społecznego Funduszu Budowy Szkół z własnym statu\ntern I SIeCIą organizacyjną. Oba komitety zebrały w okresie 5-letniej działalności przeszło 1,5 min zł, z czego najwięcej przypada na dochód pochodzący z rozprowadzania "cegiełek" w szeregach młodzieży szkół podstawowych. Z tego funduszu m. in. zbudowano 4-izbowy pawilon przy ul. Dojazd na Sołaczu, przeznaczając na ten cel ok. 700 tys. zł. Społeczeństwo Poznania informowane było szczegółowo o działalności Komitetu SFBS za pośrednictwem biuletynu wychodzącego kilka razy do roku. Zgodnie z instrukcją organizacyjną Krajowego Komitetu SFBS powołanego do życia uchwałą Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu dnia 18 lutego 1959 r., dotychczasowy Komitet SFBS przekształcony został na walnym zgromadzeniu delegatów wspólnie z Miejskim Komitetem Frontu Jedności Narodu w Komitet Koordynacyjny SFBS. W ciągu roku 1959 akcja SFBS na terenie miasta dała blisko 15 min zł w gotówce oraz 200 tys. zł w materiałach budowlanych i robociźnie. W kwocie tej mieści się 728 tys. zł zebranych przez Radiowy Fundusz Budowy Szkół po przekształceniu go w Komitet Budowy Szkoły Specjalnej w Poznaniu oraz 2 min zł udziału Fundatorskiego CRZZ.\nBiurem Komitetu Koordynacyjnego kieruje sekretarz prezydium Komitetu Edward Drzewicki, zajmujący się niezmordowanie akcją zbierania funduszów społecznych na budownictwo szkolne od 1953 r. W roku 1959 zapoczątkowano budowę dwu szkół-pomników Tysiąclecia: przy ul. Jerzego na Wildzie, której fundatorem jest Centralna Rada Związków Zawodowych, przeznaczająca na koszty budowy szkoły 5 min zł oraz przy ul. Artyleryjskiej na Starym Mieście, która wybudowana zostanie z lokalnych funduszów społecznych. Plan budowy szkół Tysiąclecia obejmuje do roku 1966 łącznie 11 obiektów, z których 7 przypada na budynki przeznaczone dla normalnego szkolnictwa podstawowego. Projektowaniem nowych obiektów szkolnych zajmują się pracownie urbanistyczne "Miastoprojektu" , z których największe usługi oddaje pracownia V z jej kierownikiem inż. Feliksem Rychlickim na czele. Aby zapewnić przyszłej szkole maksymalną funkcjonalność, Alfons Karge - zastępca inspektora szkolnego oraz mgr Czesław Hawliczek - kierownik Szkoły Podstawowej Nr 38, utrzymują stały kontakt z pracowniami urbanistycznymi z ramienia Inspektoratu Oświaty. Po konsultacjach z nimi, projektanci nanoszą aktualne poprawki do projektowanego obiektu. Koordynacja wysiłków poszczególnych pracowni urbanistycznych spoczywa w ręku inż. Jana Wellengera.\nBudynki szkolne, izby lekcyjne, pracownie, których z roku na rok przybywa coraz więcej, sale gimnastyczne, kuchnie, sale świetlicowe, pomoce naukowe oraz środki przeznaczone na utrzymywanie porządku i czystości w gmachu szkolnym, to materialna oprawa, której zadaniem jest stworzenie nauczycielowi jak najbardziej sprzyjających warunków skutecznej i wydajnej pracy dydaktyczno-wychowawczej. Tę oprawę materialną dają szkołom podstawowym - Rada Narodowa m. Poznania oraz dzielnicowe rady narodowe w ramach środków budżetowych przeznaczonych na cele oświatowe z wyłączeniem funduszów na inwestycje szkolne, którymi dysponuje bezpośrednio Inspektorat\nOświaty. Na zasadzie uchwały Prezydium Rady Narodowej m. Poznania z dnia 1 lipca 1958 r., określającej strukturę organizacyjną Inspektoratu Oświaty jako władzy szkolnej pierwszej instancji w prezydiach dzielnicowych rad narodowych utworzone zostały dwuosobowe referaty do spraw gospodarczych placówek oświatowo-wychowawczych w miejsce dawniejszych oddziałów oświaty, a wszystkie szkoły podstawowe stały się jednostkami budżetowymi. Referaty do spraw gospodarczych dysponują jedynie bezpośrednio funduszami przeznaczonymi na kapitalne remonty. U podstaw uchwały Prezydium Rady Narodowej m. Poznania leży intencja, aby kierownicy szkół czuli się w pełni gospodarzami swojej placówki. W tych warunkach mogą wykorzystywać środki budżetowe samodzielnie, jak najbardziej ekonomicznie, zgodnie z materialnymi potrzebami placówki, tanio i oszczędnie. Poza tym w tych warunkach kierownik szkoły ma możność wiązania wydatków budżetowych z wkładem finansowym Komitetu Rodzicielskiego i Komitetu Opiekuńczego. Na tej platformie gospodarczej uzyskać można znakomite efekty. Liczne sygnały wskazują na to, że ten system gospodarki zdaje całkowicie egzamin. Im lepsza oprawa materialna szkoły podstawowej, tym bardziej sprzyjające warunki do podnoszenia jakości i wydajności pracy nauczyciela. Nauczyciel nie mógłby jednak wypełnić należycie swoich zadań natary dydaktyczno-wychowawczej, gdyby się stale do końca swej służby nauczycielskiej nie doskonalił zawodowo, zupełnie niezależnie od tego czy ma średnie, połwyższe, czy wyższe wykształcenie. Na przestrzeni 15 powyzwoleńczych lat zachodziły w tej dziedzinie na terenie miasta najrozmaitsze przemiany. Zorganizowane doskonalenie zawodowe rozpoczęło się w Poznaniu dopiero w jesieni 1948 r. z chwilą powołania przez Ministerstwo Oświaty tzw. ośrodków dydaktyczno-naukowych dla nauczycieli szkół podstawowych. W latach 1954-1958 obok działalności MODKO jako zespołu instruktorów przedmiotowych zaczęły się rozwijać inne formy doskonalenia pracy nauczyciela, z których na szczególne podkreślenie zasługują tzw. gabinety metodyczne, mianowicie: gabinet metodyczny nauczania początkowego, gabinet humanistyczny (język polski, historia, pedagogika, języki obce), śpiewu i muzyki, wychowania fizycznego i sportu, wychowania przedszkolnego oraz gabinet kierownika szkoły pomyślany jako część gabinetu humanistycznego. Gabinety metodyczne przyczyniły się wybitnie do podniesienia jakości pracy nauczyciela. W roku 1957 Ministerstwo Oświaty reaktywowało konferencje rejonowe, a miejsce dawniejszych ośrodków dydaktyczno-naukowych zajęły ogniska metodyczne podległe bezpośrednio Inspektoratowi Oświaty. Gabinety metodyczne pozostały jako jedna ze swoistych form doskonalenia. Konferencje rejonowe prowadzi ZNP. Poza tym Wydział Pedagogiczny ZNP organizuje w porozumieniu z Inspektoratem Oświaty różne kursy zawodowe umożliwiające nauczycielstwu zdobycie dodatkowych kwalifikacji. W roku 1958/59 wygłoszono na konferencjach rejonowych 63 referaty z zakresu pedagogiki, psychologii, filozofii oraz zagadnień oświatowych i społeczno-politycznych przy czynnym współudziale pracowników pedagogicznych Inspektoratu Oświaty i pracowników nauki z wyższych uczelni, przeprowadzono 23 lekcje pokazowe i urządzono 7 wycieczek przeważnie związanych\n7 Kronika Miasta Poznania 1-2 Mieszczą się w nim szkoły nr 71 i 72\n7. problematyką Millenium. Ciekawą formę doskonalenia stanowi równIez sekcja kierowników szkół zawiązana przy Zarządzie Oddziału Miejskiego ZNP i organizująca dla nich prelekcj e.\nMinione 15-lecie szkoły podstawowej to zarazem okres różnorodnych przemian w jej życiu wewnętrznym oraz w kształtowaniu procesu nauczania i wychowania. Pierwsze programy nauczania pojawiły się w 1946 r., usuwając z dawnych prawie wszystko co wsteczne i sprzeczne z rewolucyjną drogą Polski Ludowej. W 1950 r. weszły w życie programy opracowane na gruncie materializmu dialektycznego i historycznego. Były to jednak programy w wysokim stopniu przeładowane, nadmiernie obciążające ucznia swoim balastem. Programy te przetrwały kilka lat dzięki temu, że były z roku na rok poprawiane i uzupełnianie tzw. instrukcjami programowymi. Dopiero w sierpniu 1959 r. ukazały się jednolite programy dla klas I -VII, zezwalające na pewne ograniczenia materiału oraz lokalne przesunięcia. Zachodziły również inne przemiany. Dotyczy to zwłaszcza nauczanIa religii w szkołach podstawowych. W latach 1945-1953 religia figurowała w tygodniowym rozkładzie godzin nauczania jako przedmiot obowiązkowy i lekcji religii udzielali nauczyciele przedmiotów świeckich danej szkoły. J ednakże równolegle ożywioną działalność rozwijało w tym czasie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci (pierwotnie - Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci), propagując szkoły bezwyznaniowe. Pierwszą szkołą podstawową tego typu była szkoła nr 13 przy ul. Szamarzewskiego pomyślana jako szkoła ćwiczeń liceum pedagogicznego. Za nią poszły dalsze: nr 14 na Ratajach, nr 63 w Starołęce, nr 21 na Dębcu, nr 44 przy ul. Taczanowskiego, nr 68 przy ul. WinkIera (wszystkie w nowych budynkach szkolnych), a nadto niektóre "stare" - szkoły nr 2, 6, 25, 28, 34 i 41. Równocześnie nauczanie religii zanikało we wszystkich pozostałych szkołach podstawowych na skutek oddziaływania na nauczycieli Związku Nauczycielstwa Polskiego, który w ten sposób nawiązywał do swojej postępowej tradycji, do hasła szkoły świeckiej propagowanego jeszcze w okresie międzywojennym. W roku 1956/57 przywrócono nauczanie religii jako przedmiotu nadobowia'zkowego dla dzieci rodziców, którzy tego żądają. Zlikwidowane zostały szkoły tepedowskie, a sama organizacja TPD zajęła się głównie społeczną opieką nad dziećmi. W listopadzie 1956 r. zawiązało się w Poznaniu Towarzystwo Szkoły Świeckiej. Przy jego bardzo aktywnym współudziale powstała w 1957 r. pierwsza szkoła bez nauczania religii - Szkoła Ćwiczeń Studium Nauczycielskiego przy ul. Szamarzewskiego, a za nią druga w 1958 r. - również Szkoła Ćwiczeń Studium Nauczycielskiego przy ul. Mylnej. We wrześniu 1959 r. jako rezultat ścisłego współdziałania władzy szkolnej z Towarzystwem Szkoły Świeckiej zorganizowana została przez Inspektorat Oświaty trzecia szkoła bez nauczania religii (Szkoła Podstawowa Nr 5). Pierwsze kroki zmierzające do zapewnienia szkole podstawowej pełnego świeckiego charakteru są dotąd dość skromnei *\nDużym osiągnięciem jest powołanie przez Prezydium Rady Narodowej m. Poznania z dniem 1 stycznia 1960 r. pierwszej w Polsce szkoły podstawowej z poszerzonym programem kształcenia muzycznego. Szkoła będzie obejmowała pięć pojedynczych klas od III do VII. Szkoła przygotowuje uczniów do pracy artystycznej w Poznańskim Chórze Chłopięcym prowadzonym od lat przez mgra Jerzego Kurczewskiego. Jedna ze szkół podstawowych m. Poznania odbiega wyraźnie od powszechnie obowiązującego schematu organizacyjnego. Jest to Szkoła Podstawowa Nr 31 dla uczniów opóźnionych w nauce czynna przy ul. Armii Czerwonej.\nSzkoła istnieje trzeci rok. Dotychczasowe doświadczenie wskazuje na to, że szkoła ta zwana pospolicie szkołą dla przerostków jest bardzo potrzebna i pedagogicznie uzasadniona. Szkolnictwo podstawowe m. Poznania może się wykazać jeszcze wielu innymi osiągnięciami. Nie sposób je tu wszystkie wyliczać. Np. osobny rozdział i to bardzo ciekawy stanowi harcerstwo obejmujące w chwili obecnej we wszystkich szkołach podstawowych 138 drużyn zrzeszających 5755 chłopców i dziewcząt. Wysoce interesujące byłoby naszkicowanie rozwoju akcji letniej, która w lecie 1959 r. objęła na koloniach, obozach i w punktach wczasowych w samym mieście około 23 tys. uczestników, co stanowi blisko 4Sjo ogólnej liczby uczniów. Z innych osiągnięć, to poprawiająca się z roku na rok opieka lekarska nad dziećmi. Wystarczy stwierdzić, że podczas gdy w 1954 r. było tylko 11 gabinetów lekarskich i jeden gabinet dentystyczny, dziś posiadamy 38 gabinetów lekarskich i 8 dentystycznych, nie licząc 19 szkolnych poradni dentystycznych, z których korzysta również młodzież szkół podstawowych. Jest to po prostu nadzwyczajny skok naprzód. W szkołach rozwijają nader pożyteczną rolę wychowawczą różne organizacje uczniowskie jak: PCK - w 59 szkołach, SKO - w 53, SFOS - w 56, koła przyjaeiół Związku Radzieckiego - w 53, Szkolne koła sportowe - 46, obejmujące około 5,5 tys. młodzieży, spółdzielnie uczniowskie - 5 (za mało!), a nadto 148 naj rozmaitszych kół zainteresowań, w szczególności kółek muzycznych, dramatycznych, żywego słowa, kukiełkarskich, sprawnych rąk, plastycznych, modelarskich, młodego technika, dziewiarsko-artystycznych, fotograficznych, agrobiologicznych, introligatorskich, krajoznawczo-turystycznych oraz zespołów pipśni i tańca. Gdyby nie trudności lokalowe szkolnictwa podstawowego, tego rodzaju zespołów i kółek byłoby znacznie więcej. Ostatnio przy każdej szkole zawiązuje się Szkolne Koło SFBS. Przy wszystkich szkołach czynne są komitety rodzicielskie, a w zdecydowanej większości szkół - również komitety opiekuńcze, które dzięki pomocy Komitetu Miejskiego oraz Komitetów Dzielnicowych PZPR znacznie ożywiły swoją działalność. Komitety rodzicielskie i opiekuńcze to sojusznicy szkoły podstawowej wspierający ją materialnie i moralnie, stojący w obronie autorytetu szkoły i nauczyciela. Za pośrednictwem komitetów rodzicielskich i opiekuńczych, szkoła podstawowa zacieśnia więź ze środowiskiem, przeobrażając się z dawnej szkoły - wysepki w morzu zacofania - w szkołę socjalistyczną. Perspektywa rozwoju szkoły podstawowej w Poznaniu związana jest z 5-letnim planem budownictwa szkolnego. Plan ten opracowany przy ścisłym współudziale zespołu pedagogicznego Inspektoratu Oświaty, Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego, DBOR-u, Komisji Planowania Gospodarczego,\nKuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego oraz prezydium dzielnicowych rad narodowych obejmuje obok innych obiektów łącznie 39 gmachów szkolnych zlokalizowanych w różnych punktach miasta z następującymi ilościami izb lekcyjnych na poszczególne lata:\n1961 9 obiektów ze 116 izbami lekcyjnymi 1962 12 " " 160 " 1963 9 " 119 " 1964 9 " " 98 " _J, razem 39 obiektów z 493 izbami lekcyjnymi\nWraz z obiektami przewidzianymi do oddania do użytku w roku 1960 plan obejmuje 47 pozycji z ogólną liczbą 583 izb lekcyjnych. W tym 7 obiektów przypada na szkoły - pomniki Tysiąclecia. Jest to plan ogromny, wymagający wielkiego nakładu sił i środków. Jego pełna realizacja powinna doprowadzić do obniżenia przeciętnego obciążenia jednej izby lekcyjnej do 42 uczniów na izbę. Stworzenie szkole normalnych warunków lokalowych otworzy zarazem możliwości przedłużenia obowiązku szkolnego o jeden rok lub dwa lata, tj. poszerzenie programu nauczania o ki. VIII względnie VIII i IX. Istota problemu sprowadza się do tego, by dotychczasowym absolwentom ki. VII w wieku 13-14 lat zapełnić bardzo niebezpieczną w ich życiu lukę, powstającą na skutek niemożności przyjęcia ich wszystkich do szkół średnich lub zawodowych. W związku z tym w Poznaniu potrzebna będzie znacznie większa liczba nauczycieli z wyższym wykształceniem, a rozwiązaniem tego problemu musi się również zająć zapowiedziana reforma ustroju szkolnego. Przygotowanie lokali i kadr nauczycielskich to dwa podstawowe problemy, które na terenie miasta muszą być rozwiązane przed dejsciem w życie reformy ustroju szkolnego. To jednak jeszcze nie wszystko. Program przyszłej szkoły podstawowej powinien być lepiej związany z życiem, a skoro tak, to w szkole podstawowej trzeba stwarzać warunki sprzyjające realizacji tak pomyślanego programu. Chodzi o zapoczątkowanie kształcenia politechnicznego w warsztatach szkolnych, o kursy motoryzacyjne, o kuchnie gospodarstwa domowego, o modelarnie lotnicze itp., a do realizacji tych zadań potrzebne będą lokale i jeszcze raz lokale, kadry i urządzenia techniczne. Takie są perspektywy dalszego rozwoju szkoły podstawowej w Poznaniu, perspektywy pociągające zarówno dla młodzieży jak i rodziców.\nPowyższy artykuł jest częścią publikacji Kronika Miasta Poznania: kwartalnik poświęcony problematyce współczesnego Poznania 1960.01/06 R.28 Nr1/2 dostępnej w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej dla wszystkich w zakresie dozwolonego użytku. Właścicielem praw jest Wydawnictwo Miejskie w Poznaniu.


Pani Berta i odpusty\nkosciol.wiara.pl » Pani Berta i odpusty\nA więc mamy już dwa spojrzenia na kwestię odpustów. Czy są inne spojrzenia? Bez wątpienia tak. Jednak najczęstszym jest chyba... brak spojrzenia.\nO pani Bercie chyba kiedyś pisałem. Jak to ją wezwali za komuny na milicję do powiatu. W związku z naprawieniem przydrożnej kapliczki. Nielegalnym oczywiście. Wchodzi pani Berta do pokoju numer jakiś tam. „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus!” Raz i drugi. Cisza. Bo i cóż mogli odpowiedzieć milicjanci tamtej epoki. Pani Berta skwitowała ciszę słowami „jak tukej żodnygo ni ma, to jo ida do dom – jak tu nikogo nie ma, to ja idę do domu”. Opowiadała nam o tym w zakrystii. Sprawa kapliczki na tym się skończyła. Od tego dnia pani Berta nabrała w naszych oczach nowego wymiaru. I przestaliśmy sobie z niej dworować.\nJedną ze sposobności żartowania z niej były odpusty. Zwłaszcza te powiązane z nawiedzeniem kościoła albo cmentarza. Potrafiła wtedy całe popołudnie spędzić w pobliżu kościoła albo cmentarza, wchodzić, modlić się, wyjść, postać albo pochodzić i tak w kółko. Czasem ktoś przebrał miarkę w żartach, ale pani Berta nieodmiennie uśmiechała się i kolejny raz tłumaczyła, jak to jest z tymi odpustami. Od tej sprawy z milicją żarty z pani Berty się skończyły. A ona zdobywała odpusty głównie na Zaduszki i na Porcjunkulę. Tego ostatniego tośmy w ogóle nie rozumieli, ale też nikt nie dociekał tajemniczej sprawy.\nPrzeskoczę wiele lat. Byłem już księdzem i dorabiałem w niemieckiej parafii. Siedzieliśmy w takim parafialno-duszpasterskim gronie – księża, sekretarka, referentka pastoralna i jeszcze ktoś tam. Rozmowa zeszła na wezwanie mojego kościoła – Chrystusa Króla. Dodałem, że odpust (użyłem słowa Ablaß) mamy pod koniec listopada. „Herr Pfarer, wtrąciła z błyskiem w oku pani referentka, wy jeszcze wierzycie w odpusty?” Nigdy nie usiłowałem nawracać niemieckich duszpasterzy, tak i wtedy tylko wyjaśniłem, że nazywamy tym słowem to, co oni nazywają dniem patronalnym (Patrozinium). Na tym się skończyło, ale z tego błysku w oku zrozumiałem, że owa niewiasta poczuła się bardziej luterańska niż Luter.\nA więc mamy już dwa spojrzenia na kwestię odpustów – prostoduszne, może nieco naiwne spojrzenie pani Berty oraz protestanckie pani referentki. Czy są inne spojrzenia? Bez wątpienia tak. Jednak najczęstszym jest chyba... brak spojrzenia. Ze strony świeckich, bo księża i w ogóle ludzie po teologii spojrzenie mieć powinni. Nawet absolwenci historii – bo jak zrozumieć Lutra i jego sprzeciw wobec praktyki i kupczenia odpustami, nie orientując się w czym rzecz.\nW praktyce duszpasterskiej niewiele się o tym mówi – może trochę w tych dniach, może przy okazji zakończenia rekolekcji, może w czasie pielgrzymki. Upraszczając wydaje mi się, że bliżej nam do Lutra niż do pani Berty. Pewnie, że sprawa odpustów nie należy do głównych prawd wiary. Niemniej jednak stanowi jakąś cząstkę naszej katolickiej tradycji religijnej a zarazem skarbca Bożego miłosierdzia. Może trzeba – jak pani Berta – cierpliwie tłumaczyć nawet nieco prześmiewającym się z naszej tradycji, czym ona jest i co to są odpusty. A może najpierw pokazać – jak pani Berta – że nie jest się życiowym naiwniakiem. Na nas to wtedy podziałało. Skutecznie.\ndodane 02.11.2018 10:00


Ogranicz seks oralny - Płodna Polka\nDla partnerów starających się o dziecko negatywne działanie śliny na spermę nie oznacza całkowitej rezygnacji z seksu oralnego. Liczy się przede wszystkim komfort i odczuwana przyjemność, które pozytywnie wpływają na zapłodnienie\n– mówi dr Grzegorz Mrugacz, dyrektor medyczny Kliniki Leczenia Niepłodności „Bocian” i ekspert medyczny kampanii „Płodna Polka” –\nNie mniej fakt ten może okazać się istotny w przypadku, gdy partner ma niską liczbę plemników w spermie. Jeśli więc bezskutecznie staracie się o dziecko od kilku cykli, warto w czasie owulacji zrezygnować z seksu oralnego. Co należy podkreślić: śliny nie można w żaden sposób potraktować jako środka antykoncepcyjnego!\n– dodaje dr Mrugacz.


Dla dzieci | Żyj uważniej\nWspółcześnie dzieci coraz częściej czują się zagubione, nie rozumieją własnych myśli i emocji, nie wiedzą, jak sobie z nimi poradzić. Pojawiają się liczne problemy z koncentracją, pamięcią, relacjami rówieśniczymi, w tym także z agresją w stosunku do siebie i innych. Gdzie można szukać wsparcia dla młodego człowieka, by był spokojniejszy, bardziej świadomy siebie i tego, co dzieje się wewnątrz i wokół niego? Jak sprawić by był silniejszy wewnętrznie? Można nauczyć go umiejętności zatrzymania, obserwacji, pełniejszego doświadczania chwili obecnej i zrozumienia tego, co dzieje się w jego głowie i ciele. Można nauczyć go, jak żyć bardziej uważnie.\nskuteczniejsze radzenie sobie w stresujących sytuacjach i z trudnymi emocjami\nwzrost poczucia szczęścia\nopracowany na bazie kursu MBSR, programu MindUP, Inner Kids, Planting Seeds, Uwaga to działa! oraz the Mindfulness in School Project, dostosowany do poszczególnych przedziałów wiekowych dzieci: 5-7 lat, 8-11 lat, 12-14 lat, 15-18 lat.\nProgram obejmuje 8 spotkań trwających od 1 do 1,5 godziny. Dostosowany jest do możliwości wiekowych uczestników i skupia się na przekazaniu wiedzy i praktyki uważności poprzez dyskusje, inspirujące przykłady, ćwiczenia, eksperymenty i zabawy uczące dzieci korzystania z uważności na co dzień. Warsztaty mogą być prowadzone w formie zajęć dodatkowych w szkołach czy klubach dla dzieci i młodzieży. Istnieje także opcja prowadzenia warsztatów w formie spotkań z rodzicami i dziećmi, co szczególnie sprawdza się w grupach młodszych, gdy obecność rodziców i wspólna praktyka uważności są dla dzieci bardzo wspierające.\nCzym jest uważność + uważne oddychanie\nUważność na ciało i uważny ruch\nUważne słuchanie i patrzenie\nUważne smakowanie i wąchanie


[ KURS ] eduPortalWP – zbuduj własną platformę sprzedaży kursów i szkoleń z CMS WordPress – Jak uczyć online? Kursy online na WordPress\n[ KURS ] eduPortalWP – zbuduj własną platformę sprzedaży kursów i szkoleń z CMS WordPress\neduPortalWPzbuduj własną platformę sprzedaży kursów i szkoleń z CMS WordPress\nZapisz się na listę oczekujących Czy ten kurs jest dla mnie?\nKurs bazuje wyłącznie na moich doświadczeniach - setki godzin spędzone na testowaniu różnych rozwiązań. Wielokrotnie sprawdzałam różne konfiguracje tak, aby platforma działała szybko, bezpiecznie i bez zakłóceń. Kurs został w taki sposób przygotowany, aby każdy, mając nikłe doświadczenie w pracy z WordPressem (a zaryzykuję nawet stwierdzenie, że może w ogóle go nie posiadać!), mógł zbudować własną platformę szkoleń i kursów na WordPress. Dlatego zaczynam od podstaw typu: domena, hosting, konfiguracja gotowego motywu itp. A jeśli już masz swoją własną domenę i hosting, to po prostu przechodzisz do kolejnych lekcji. W tym kursie unikam wszelkich automatów i autoinstalatorów, staram się wszędzie pokazywać rozwiązania generyczne, ponieważ nie sposób pokazać konfigurację każdego hostingu.\nMusisz wiedzieć, że nie zbudujesz platformy edukacyjnej na WordPress bazując wyłącznie na darmowych rozwiązaniach. Jeśli chcesz posiadać platformę z elementami e-learningu (śledzenie postępów użytkowników, podział na lekcje, testy, generowanie certyfikatów, statystyki itd.), a nie tylko sklep ze sprzedażą plików - musisz się liczyć z dodatkowymi kosztami...\ndomena i hosting - od ok. 150zł do kilkuset w zależności od wyboru oferty\nmoduł e-learningowy ($159) - w kursie bazuję na topowym module LearnDash LMS zaprojektowanym przez ludzi z branży e-learningowej. Znalazł się w czołówce najlepszych systemów LMS 2016 roku! Dlaczego płatny moduł e-learningowy skoro są darmowe? Paradoksalnie darmowe rozwiązanie wyjdzie w ogólnym rozrachunku znacznie drożej - chyba, że planujesz wypuszczać wyłącznie kursy darmowe - wtedy OK. Gdy instalujesz darmowe rozwiązanie, dodatki zwykle są płatne. I tak: okazuje się, że integracja z modułem sprzedaży to koszt $100, integracja z autoresponderem - kolejne $100, itd.\nhosting/CDN video - jeśli planujesz uruchomienie płatnych kursów wideo i zależy Ci na bezpieczeństwie Twoich treści, nie obejdzie się płatnego hostingu video. Koszt to zwykle kilkaset zł rocznie.\nwtyczki do obsługi bramek płatności, faktur - zwykle ok. 100-150zł za pojedynczy moduł\nJeśli dodatkowo myślisz o abonamentowym dostępie do treści, zaawansowanym autoresponderze, czy systemie webinarowym - to również dodatkowy koszt. Platforma, którą wdrożyłam i której używam do dzisiaj kosztowała dokładnie 1768 zł. Roczne koszty utrzymania platformy to głównie hosting, CDN i aktualizacje płatnych wtyczek, czyli ok. 900zł.\nchcesz, uruchomić platformę kursów online bazując wyłącznie na darmowych wtyczkach WordPress\ntempo kursu jest dla Ciebie nieodpowiednie - codziennie 1 lekcja, a jest ich 20\nnie masz czasu na naukę, wolisz to zlecić komuś innemu\nnależysz do tych osób, które "wiedzą lepiej"\nzdajesz sobie sprawę z kosztów zbudowania i utrzymywania platformy edukacyjnej\nlubisz się uczyć i zdobywać nowe umiejętności\nchcesz samodzielnie administrować własną platformą\nmyślisz poważnie o prowadzeniu kursów online, nie jest to chwilowy pomysł na życie\nPodkreślam - nie potrzebujesz specjalistycznej wiedzy ani szczególnych umiejętności technicznych…\n...mimo, że trochę kwestii technicznych będzie do opanowania. Mogę jednak zagwarantować, że są to takie zagadnienia, które śmiało może opanować każdy. Dzięki nowym umiejętnościom będziesz samodzielnie administrować własną platformą, jeśli wystąpią jakiekolwiek problemy będziesz wiedzieć jak sobie z nimi poradzić. Szczególny nacisk kładę na kwestie zabezpieczeń platformy przy jak najmniejszym udziale wtyczek, które również mogą stanowić lukę w zabezpieczeniach.\nDoskonale rozumiem to, że możesz się wahać... W końcu nie każdy wie z czym przyjdzie mu się zmierzyć. Dlatego przygotowałam darmowy kurs, w którym omawiam najważniejsze kwestie dotyczące budowy platformy kursów online. Jeśli chcesz się przekonać jak wygląda platforma, z której osobiście korzystam, zapisz się na darmowy kurs Własna platforma kursów online na WordPress – jak to ugryźć? Po przerobieniu tego kursu będziesz wiedzieć, czy chcesz ruszyć dalej i zbudować własną platformę kursów online na WordPress.\nOto czego nauczę Cię na tym kursie:\nDowiesz się co to jest domena, jak sprawdzić jej dostępność, czym się kierować przy wyborze hostingu. Będziesz wiedzieć jak samodzielnie zarejestrować własną domenę i jak wykupić hosting.\nZainstalujesz i skonfigurujesz WordPressa na własnym serwerze.\nDostosujesz motyw do własnych potrzeb: ustawisz kolorystykę, typografię, menu, zawartość paneli bocznych. Stworzysz atrakcyjną stronę główną - praktycznie nauczę Cię tworzenia nowej strony internetowej 🙂\nSamodzielnie zainstalujesz i skonfigurujesz komercyjny moduł e-learningowy (UWAGA: moduł nie jest dostarczany razem z kursem, należy zakupić osobno).\nZaczniesz tworzyć na platformie swój pierwszy kurs: podzielisz materiał na osobne lekcje, przypiszesz do każdej lekcji tematy, przygotujesz harmonogram pojawiania się poszczególnych lekcji - kolejne lekcje będą się pojawiać z określonym opóźnieniem, określisz czas dostępu do kursu.\nDowiesz się jak dołączać do kursu materiały dodatkowe - dokumenty, grafiki, prezentacje.\nOpracujesz system testów - pytania, statystyki, tablica wyników. Skonfigurujesz moduł generowania certyfikatów ukończenia kursu/testu, opracujesz własny szablon certyfikatu.\nZapoznasz się z możliwościami tworzenia grup (klas) użytkowników, dowiesz się jak przypisywać do lekcji zadania użytkowników (punktowanie zadań, analiza raportów).\nNauczysz się wykorzystywać shortkody LMS i dzięki temu wyświetlać określone treści w różnych miejscach serwisu.\nWdrożysz moduł sprzedaży kursów oraz niezbędne wtyczki do integracji modułu sprzedaży z LMS.\nZintegrujesz moduły do obsługi płatności online, ustawisz wysyłkę automatycznych wiadomości.\nSkonfigurujesz na platformie autoresponder do prowadzenia zarówno kursów e-mailowych jaki i przeprowadzania akcji marketingowych.\nDowiesz się jak wybrać hosting dla płatnych kursów wideo i jak zintegrować go z własną platformą.\nNauczysz się wdrażać mechanizmy zabezpieczeń platformy LMS, zajmiesz się jej aktualizacją i tworzeniem kopii zapasowych, ogarniesz wszelkie kwestie związane z utrzymywaniem platformy.\ndostęp do aktualizacji kursu\ndostęp do platformy wsparcia technicznego\nindywidualne wsparcie na każdym etapie kursu - uczestnika kursu prowadzę "za rękę"\n20 lekcji: każda lekcja dzień po dniu\nsprzedaż rusza: 18 sierpnia 2017\npierwsza lekcja: 1 września 2017\n[LEKCJA 01] Zaczynamy - domena, hosting, przygotowanie środowiska testowego\nTutaj poznasz absolutne podstawy - jeśli chcesz, aby Twoja platforma sprzedaży kursów była widoczna w Internecie - potrzebujesz własnej domeny i serwera. Pokażę na konkretnym przykładzie jak sprawdzić czy dana nazwa domenowa jest dostępna i jak wykonać poszczególne kroki, aby mieć ją na własność. Dowiesz się czym się kieruję przy wyborze hostingu i jakiego używam niezmiennie od ponad 8 lat!\n[LEKCJA 02] Instalacja i konfiguracja CMS WordPress na własnym serwerze\nJeśli masz już własną domenę i hosting - to już tylko krok dzieli Cię od instalacji WordPressa na swoim serwerze. Można skorzystać z autoinstalatora oferowanego przez dostawcę usług, albo zainstalować ręcznie. Ponieważ na różnych hostingach są stosowane różne wersje oprogramowania - pokażę Ci jak należy zainstalować WordPressa w sposób klasyczny. Dowiesz się jak sprawdzić czy konfiguracja serwera będzie spełniać wymagania WP, założymy bazę danych (ta wiedza może Ci się przydać przy innych projektach!), wgramy paczkę z instalatorem WordPressa na serwer, a następnie zainstalujemy i skonfigurujemy WP krok po kroku z zachowaniem wszelkich norm bezpieczeństwa.\n[LEKCJA 03] Wybór i konfiguracja motywu dla LMS WordPress\nW tej lekcji naszego świeżutkiego, jeszcze ciepłego WordPressa ubierzemy w konkretny motyw. Stawiam na motywy estetyczne, z minimalną ilością grafiki i przede wszystkim takie, które nie obciążają strony. Czas ładowania strony to kwestia krytyczna (ma nawet wpływ na ranking wyszukiwania w Google). Pokażę Ci jakie motywy najczęściej stosuję i które polecam, wybierzemy konkretny (darmowy) motyw i skonfigurujemy go od A do Z. Zobaczysz jak można ustawić stronę główną, skonfigurować menu, panele boczne, media społecznościowe, formularze i wiele więcej.\n[LEKCJA 04] Instalacja i konfiguracja modułu LMS WordPress\nW tej lekcji zaczniemy konfigurować moduł e-learningowy - serce naszej platformy LMS WordPress. Korzystam z komercyjnego modułu LearnDash i na jego bazie będą realizowane kolejne lekcje tego kursu. Testowałam również moduły z themeforest, m.in. WPLMS, ale ostateczną bitwę (głównie ze względu na szybkość działania...) wygrał moduł LearnDash. Ten moduł jest przeze mnie polecany i jeśli chcesz zbudować platformę e-learningową (a nie sklep ze sprzedażą plików cyfrowych) to zachęcam Cię do zakupu tego modułu. W przeciwnym wypadku, można pominąć lekcje 4 - 12.\n[LEKCJA 05] Pierwszy kurs na platformie LMS\nW kolejnym etapie przystąpimy do budowania pierwszego kursu na WordPress. Pokażę Ci jak ustawić typ kursu, np. czy ma być np. zamawiany jednorazowo, albo w subskrypcji, ustalimy porządkowanie zagadnień, kryteria dostępu (np. na miesiąc, rok itp.), wyznaczymy grupy dostępu do kursu i wiele więcej.\n[LEKCJA 06] Organizacja kursu - podział na lekcje i tematy\nMateriał wchodzący w skład kursu można podzielić na lekcje. Nie ma znaczenia jak duży jest to kurs - możesz dodać tyle lekcji ile chcesz. W obrębie lekcji możesz dodatkowo podzielić materiał na tematy - całość wygląda logicznie i przejrzyście. Możesz ustawić lekcje w kursie w taki sposób, że wszystkie będą dostępne od razu, albo będą się pojawiać zgodnie z ustalonym harmonogramem. Dodatkowo możesz określić czas, jaki uczestnik powinien przeznaczyć na przyswojenie materiału. W ten sposób system blokuje szybkie przeklikanie i zaliczenie zagadnienia bez zapoznania się z zawartością. [LEKCJA 07] Organizacja materiałów dodatkowych - dokumenty, grafiki, prezentacje\nW tej lekcji pokażę Ci jak można z pomocą dodatkowej wtyczki dołączyć materiały dodatkowe - mam tutaj na myśli wszelkiego rodzaju dokumenty PDF, DOC, PPT, grafiki, pliki audio itp. Dodatkowo będziesz mieć informację o tym ile razy dany materiał został pobrany - jest to świetne narzędzie do analizy wykorzystania danych materiałów.\n[LEKCJA 08] Przygotowanie testów - pytania, statystyki, tablica wyników\nJeden z trudniejszych i bardziej skomplikowanych etapów tego kursu... ale nie ma obawy - krok po kroku pokażę Ci jak zbudować test sprawdzający, który można przypisać bądź do całego kursu, bądź do pojedynczej lekcji. Przeprowadzę Cię przez proces konfiguracji modułu testów, budowania szablonu testów, określania progów zaliczenia. Pokażę Ci jak korzystać ze statystyk oraz tablicy wyników. [LEKCJA 09] Generowanie certyfikatów ukończenia kursu/testu, opracowywanie szablonów\nJedną z ciekawszych opcji modułu e-learningowego jest możliwość tworzenia własnych szablonów certyfikatów oraz automatycznego ich generowania po ukończeniu testu bądź całego kursu. Pokażę Ci w jaki sposób przygotować taki szablon oraz udostępnię Ci parę "gotowców" na bazie których stworzysz własny szablon.\n[LEKCJA 10] Zadania użytkowników - przypisywanie do lekcji, punktacja, tworzenie grup (klas) użytkowników, analiza raportów\nDo każdej lekcji/tematu możesz przypisać zadanie, które ma być wykonane przez uczestnika kursu. Każdemu zadaniu możesz mu przypisać określoną liczbę punktów - uczestnicy zdobywając punkty będą bardziej zaangażowani i zmotywowani do przerabiania kolejnych zagadnień. Dodatkowo możesz pogrupować kursantów w klasy (np. początkujący, zaawansowani itp.), a następnie przypisywać klasy do określonych kursów.\n[LEKCJA 11] Czym są shortkody LMS i jak z nich korzystać?\nModuł e-learningowy dostarcza kilkadziesiąt shortkodów . Shortkody są to fragmenty kodu, które możesz wstawiać w różnych częściach strony, wpisu, widżetu. Pokażę Ci w jaki sposób należy korzystać z shortkodów, aby uzyskać najlepsze efekty. [LEKCJA 12] Moduł sprzedaży kursów - instalacja, najważniejsze ustawienia\nProwadzenie płatnych kursów wymaga uruchomienia specjalnego modułu sprzedażowego, który z pomocą dodatkowych wtyczek pozwoli automatycznie obsługiwać płatności czy też wystawiać faktury. W tej lekcji krok po kroku skonfigurujemy moduł sprzedażowy, który będzie gotowy do integracji z systemem LMS.\n[LEKCJA 13] Niezbędne wtyczki do integracji sprzedaży i modułu LMS\nAby powiązać moduł sprzedaży z kursem - innymi słowy, aby klient po dokonaniu płatności został automatycznie zapisany na dany kurs - potrzebne będą dodatkowe wtyczki. W tej lekcji pokażę Ci skąd pobrać dodatkowe moduły i jak je skonfigurować, aby cały proces zapisu klienta na kurs odbywał się automatycznie bez Twojego udziału.\n[LEKCJA 14] Integracja bramki płatności, faktur oraz automatycznych wiadomości\nModuł sprzedaży produktów cyfrowych można łatwo zintegrować z popularnymi bramkami płatności: PayU, Dotpay, tpay czy Przelewy24. W zależności od tego u którego dostawcy posiadasz konto, należy wybrać odpowiednią wtyczkę do obsługi płatności. Wiąże się to oczywiście z pewnymi kosztami (koszt takiej wtyczki to ok. 100zł), ale są to niewielkie koszty w porównaniu z tym ile zyskamy na automatyzacji przyjmowania płatności. Pokażę Ci jak taką integrację wykonać na przykładzie wtyczki do obsługi bramki tpay. A jeśli potrzebujesz pełnej automatyzacji, możesz zintegrować moduł sprzedażowy z wtyczką do automatycznego wystawiania faktur - fakturownia, wfirma czy ifirma. Wszystkie kwestie automatyzacji zostaną omówione w tej części kursu.\n[LEKCJA 15] Integracja autorespondera na platformie LMS\nKomunikacja z klientem bądź potencjalnym klientem jest niezwykle istotna przy prowadzeniu platformy edukacyjnej. W obecnej chwili mamy tak bogatą ofertę systemów automatyzujących wysyłkę maili, że naprawdę jest w czym wybierać. W tej lekcji pokażę Ci czym się kierować przy wyborze systemu, jak założyć konto w jednym z takich automatów i zintegrować formularz zapisu na swojej stronie.\n[LEKCJA 16] Konfiguracja listy i wiadomości e-mail, sprzedaż kursów e-mail (automatyczny zapis na listę adresową)\nAutorespondery świetnie nadają się do prowadzenia kursów e-mail. Wystarczy prosta wtyczka (koszt kilkadziesiąt złotych), która po dokonaniu zakupu przez klienta, automatycznie zapisze go na specjalną listę adresową. Autoresponder można będzie ustawić w taki sposób, że klient będzie otrzymywać poszczególne lekcje w określonym dniu i określonej porze. Rozwiązanie jest bardzo proste i daje ogromne możliwości.\n[LEKCJA 17] Hosting dla płatnych kursów wideo, konfiguracja modułu integracji z CDN wideo\nJeśli chcesz prowadzić na swojej platformie kursy wideo musisz się liczyć z tym, że potrzebujesz sporo miejsca na przechowywanie plików. Zwykły hosting nie wystarcza, zwykle jest wolniejszy niż dedykowane rozwiązania i nie posiada stosownych zabezpieczeń. W tej części kursu pokażę Ci jak wybrać właściwy hosting i na czym polega zabezpieczenie plików wideo przed nieautoryzowanym dostępem. Dowiesz się z jakiego hostingu korzystam i jakie są koszty takiego rozwiązania.\n[LEKCJA 18] Wdrożenie mechanizmów zabezpieczeń platformy LMS\nZabezpieczenie platformy przed atakami z zewnątrz to jedna z ważniejszych (o ile nie najważniejsza...) czynności jakie należy wykonać przed udostępnieniem swojej platformy w Internecie. Codziennie obserwuję setki prób "dobicia się" do serwera na różne sposoby. Dzięki odpowiednim zabezpieczeniom mogę być na 99% pewna, że nic mi nie rozsypie systemu. Nigdy nie można być pewnym na 100%, ale pokażę Ci takie mechanizmy, które bez użycia wtyczek 'security' (często dziurawych...) pozwolą zabezpieczyć Twoją platformę edukacyjną.\n[LEKCJA 19] Aktualizacja platformy LMS, kopia zapasowa oraz przegląd dodatkowych modułów rozszerzających funkcjonalność platformy LMS\nAktualizacje wtyczek, motywów i całego silnika WordPress to absolutna konieczność. W tej lekcji pokażę Ci jak aktualizować platformę, aby robić to w sposób bezpieczny oraz jak tworzyć kopie zapasowe, aby w razie jakiejś awarii łatwo i szybko przywrócić system do pracy. Pokażę Ci dodatkowo jakie rozszerzenia możesz zainstalować na swojej platformie, aby uzyskać dodatkowe funkcjonalności.\n[LEKCJA 20] Podsumowanie efektów pracy, rozbudowa i kwestie utrzymywania platformy\nNa tym etapie powinieneś/powinnaś mieć już ukończoną platformę edukacyjną 🙂 W tej lekcji poruszę kwestie utrzymywania platformy oraz możliwości jej rozbudowy. A możliwości rozwijania platformy edukacyjnej jest ich naprawdę sporo! Zapisz się na listę oczekujących 30-dniowa gwarancja zwrotu\nDaję Ci 30-dniową gwarancję zwrotu całej kwoty, jeśli ten kurs nie spełni Twoich oczekiwań. Wystarczy, że napiszesz na adres: eduportalwp@iszkola24.pl.\nINCODE Marzena Fąfara, ul. Jana Bytnara Rudego 3B/404, 45-265 OpoleNIP: 9211662547, REGON: 161584810\nFacebookReputation Management\tWpisz swoje imię oraz adres e-mail, aby zapisać się na listę oczekujących.\nW każdej chwili możesz się wypisać z listy, zapisy do niczego nie zobowiązują!


Będzie remont Stadionu Olimpijskiego - Wielka Wyspa - portal społecznościowo informacyjny\n21 listopada, 2012 08:06:17\nZe względu na ogromne koszty przebudowy i remontu historycznego obiektu sportowego, jakim jest Stadion Olimpijski – miasto zwlekało z podjęciem decyzji w tej sprawie. Jednak dłużej czekać nie można, ze względu na organizowane w 2017 roku World Games (Igrzyska Sportów Nieolimpijskich).\nPoczątkowo mówiono, że koszt modernizacji obiektu może pochłonąć nawet 120 milionów złotych. Były to prognozy w przypadku gdyby Stadion Olimpijski miał się stać jedną z aren Euro 2012. Obecnie nie będzie konieczności przeprowadzania aż tak kosztownych zmian. Mówi się o wydatkach w granicach 50 milionów złotych.\nDokładny kosztorys i zakres prac będzie znany w pierwszej połowie 2013 roku. Przypomnijmy, że niegdyś jedna z bardziej popularnych aren sportowych w Polsce, popada w ruinę. Przykro się robi spacerując po kompleksie, mając w pamięci historyczne zdjęcia z lat 40-50 -tych gdy na Hermann Göring-Sportfeld odbywały się m.in. ogólnokrajowe, niemieckie obchody Niemieckiego Święta Sportu i Gimnastyki.\nremont stadionu, Stadion Olimpijski\nPrevPoprzedniRada Osiedla wystawi kontenery\nNastępnyFinał X WFFM 26 listopada w klubie AlibiNext


Ciasto " Hiszpanka" - przepis ze Smaker.pl\nSmaker /Przepisy / Desery / Ciasto " Hiszpanka"\n-100 g. masła -1 gorzka czekolada -5 jajek\n-1 łyżka kakao -2 łyżeczki proszku do piecz.\n-2 białka -szczypta soli -3/4 szklanki cukru pudru\n-1 łyżeczka maki ziemniaczanej -1 łyżeczka soku z cytryny\nKREM KAWOWY Z BEZIKAMI:\n-330 ml. śmietanki 30 % -100 g. cukru pudru\n-1 śnieżka -250 g. serka mascarpone -2 łyżki kawy rozpuszczalnej\n-1/3 szklanki wody, do kawy -5 łyżeczek żelatyny -1/2 szklanki wody do żelatyny\n-220 g.-100% czarnej porzeczki\n-500 g. jogurtu greckiego -6 łyżeczek żelatyny -1/2 szklanki wody\nciasto-Masło wraz z kostkami czekoladowymi, roztopić nad parą. Ostudzić do letniego.Białka ubić z połową pudru. Czekolady przełożyć do innej miski i dodać żółtka, resztę pudru i cukier waniliowy. Zmiksować, przesiać tutaj mąkę z proszkiem i dalej zmiksować. Dodać porcjami pianę z białek i można na niskich obrotach, wkręcić. Ale nie długo i wylać do blaszki 30x40 cm, wyłożonej papierem do pieczenia.\nbeziki- Czyste białka ubić ze szczyptą soli i porcjami pudru.Przesiać mąkę, wlać sok i zmiksować.Woreczek może być z ozdobną końcówką lub bez. Wycisnąć beziki na blaszkę z papierem do pieczenia.\nkrem kawowy- Żelatynę rozpuszczamy z 1/2 szklanki gorącej wodzie.Kawę zaparzamy w 1/3 szklanki wody.Kawę przelewamy do żelatyny i chłodzimy do letniego.Śmietankę ubijamy z pudrem, potem ze śnieżką. Następnie stopniowo dodajemy serek,miksujemy.Na koniec dolewamy letnią żelatynę z kawą i miksujemy ale krótko.Wrzucamy bezki, mieszamy i wykładamy na placek.\nNa kremie rozkładamy kleksy z powideł i rozsmarowujemy je.\nkrem jogurtowy-Żelatynę rozmieszać z gorącą wodą.Ubić schłodzoną śmietankę z pudrem i fixem. Dodawać porcjami jogurt i zmiksować. Dalej miksować i powoli wlewać letnią żelatynę. Ale już długo nie miksować. Wyłożyć na ciasto.\nPolecane przepisy: Ciasto " Hiszpanka"\n38263 odsłon Pyszne ciasto z wiśniami - w sam raz na weekend > 60 min średnie przystępne\n4168 odsłon Ciasto straszne z wyglądu, połączeniem smaku natomiast zaskakuje. Słodki pomysł na przyjęcie. > 60 min średnie przystępne\n46483 odsłon Bardzo dobre i tanie ciasto. 60 min średnie przystępne\nhelenapon 24 lipca\nSzukałam tego przepisu. Dziękuję. Odpowiedzi: 1 ▼\nbryssska 24 lipca\nPysznie wygląd, uwielbiam takie, zapisuję ;-D Odpowiedzi: 1 ▼\nPrzepiekne i przepyszne ciasto! Znow jestem pod wrazeniem! Odpowiedzi: 1 ▼


Hamsa - Judaica\nHamsa - ręka Miriam (25):\nHamsa to znany przede wszystkim w Izraelu oraz krajach arabskich talizman, który ma chronić od złego, a także symbolizuje otwartość oraz szczerość noszącego. Broni przed wpływem złych ludzi, a przyciąga do nas dobrych i życzliwych. Hamsa dodaje sił witalnych, pozytywnej energii, a co więcej – przynosi szczęście. Symbol ten wywodzi się jeszcze z czasów starożytnej Mezopotamii i Kartaginy, gdzie uznawano go za uniwersalny znak ochronny.\nW judaizmie często nazywa się hamsę także ręką Miriam, mając na myśli siostrę Aarona oraz Mojżesza. Amulet ten służy także do ochrony przed złym okiem, więc zachęcamy Państwa do jego zamawiania. Przygotowaliśmy wiele wariantów tego talizmanu, różniących się od siebie np. wielkością, materiałem oraz wzornictwem.\nHamsa to stary symbol, który przynosi szczęście, radość, zdrowie i powodzenie. Mówi się, że hamsa ma znaczenie mistyczne, które daje siłę, moc i błogosławieństwo. Jako symbol duchowy, Ręka Miriam czy też Dłoń Hamesza ochrania noszącą ją osobę przed ,,złym okiem''. Oko proroka ma widzieć każde zagrożenie i zaglądać w głąb duszy napotkanych ludzi. Dzięki niemu mamy poznać ich prawdziwe intencje a także chronić przed oszustwem, manipulacją lub wykorzystaniem.\nHamsa - ręka Miriam (25)\nHamsa - magnes - metal mosiądzowany 1\nHamsa - metal mosiądzowany 1\nHamsa - metal mosiądzowany 2\nHamsa - metal mosiądzowany 2, 9,cm x 6,5 cm\nHamsa -magnes - metal I\nHamsa ceramiczna V\nHamsa ceramiczna VII\nHamsa ceramiczna VIII


OSP Mochnaczka Wyżna – Nowy Sącz 112\nMochnaczka Wyżna 114\nStrona OSP Mochnaczka Wyżna na portalu społecznościowym Facebook\nOchotnicza Straż Pożarna w Mochnaczce Wyżnej została założona w 2002 roku.\nOSP Mochnaczka Wyżna jest wyposażona w system selektywnego alarmowania. W przypadku, gdy zapadnie decyzja o zadysponowaniu jednostki do zdarzenia, syrenę uruchamia dyżurny operacyjny PSP w SKKM w Nowym Sączu. Dodatkowo wybrani druhowie otrzymują powiadomienie o alarmie na swoje telefony komórkowe w formie SMS-a i połączenia głosowego.\nJednostkę Operacyjno-Techniczną (JOT), zakwalifikowaną do IV kategorii, tworzą wyłącznie mężczyźni.\nObecnie przy OSP nie ma Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej (MDP). Jak dowiedzieliśmy się jest w trakcie formowania.\nNa zawody sportowo-pożarnicze grup A i C jednostka wystawia tylko drużynę męską (grupa A).\nObszar działania OSP Mochnaczka Wyżna to głównie teren macierzystej miejscowości, a także całej gminy Krynica-Zdrój. Zdarzyło się w przeszłości, że jednostka została zadysponowana do sąsiednich gmin – Łabowa (pożar stolarni w Roztoce Wielkiej w 2015 roku) i Muszyna (działania przeciwpowodziowe w Muszynie w 2010 roku).\nPożary, wypadki komunikacyjne (zwłaszcza na drodze krajowej nr 75) czy działania przeciwpowodziowe – do tego typu zdarzeń druhowie z Mochnaczki Wyżnej wyjeżdŻają najczęściej.\nJeżeli chodzi o działalność poza ratowniczą, ochotnicy co roku organizują turniej tenisa stołowego i gminny turniej siatkówki, a także biorą udział w uroczystościach kościelnych (np. warta przy Grobie Pańskim, zabezpieczenie procesji Bożego Ciała). Budynek, w którym mieści się siedziba OSP Mochnaczka Wyżna jest własnością Gminy Krynica-Zdrój. Mieści się w nim także świetlica środowiskowa.\nDobrze układa się współpraca jednostki z Gminą Krynica-Zdrój, która w miarę swoich możliwości przeznacza środki na zakup niezbędnego dla druhów sprzętu, czy też naprawę niesprawnego wyposażenia.\nBliskość granicy ze Słowacją spowodowała, że w 2003 roku ochotnicy z Mochnaczki Wyżnej zawarli porozumienie z ich kolegami po fachu z Niżnego Twarożca u naszych południowych sąsiadów. Umowa określała zasady współpracy w zakresie ochrony przeciwpożarowej – udział we wspólnych akcjach ratowniczo-gaśniczych, likwidacji skutków różengo rodzaju zdarzeń, jak i również współpracy kulturalnej i sportowej. Porozumienie wygasło w 2012 roku.\nLiczbę wyjazdów ratowniczych jednostki OSP Mochnaczka Wyżna w ostatnich latach prezentuje poniższa tabela.\n2015 9 2 7 0 0\n2016 8 2 6 0 0\n2017 14 4 9 0 1\n2018 8 4 4 0 0\n2019 15 3 10 2 0\n2020 11 1 10 0 0\n2021 12 2 6 1 3\nLogo OSP Mochnaczka Wyżna\nOSP Mochnaczka Wyżna to jednostka kategorii S-1, co oznacza, że w jej podziale bojowym znajduje się jeden samochód pożarniczy. Jest nim Star 266.\n348[K]46 – GBM 2,5/12 Star 266/Osiny\nŚredni samochód ratowniczo-gaśniczy ze zbiornikiem na wodę i motopompą\nNumer operacyjny: 348[K]46\nKryptonim radiowy: KF 348-46\nOznaczenie: GBM 2,5/12\nRok produkcji podwozia: 1978\nPojemność silnika: 5480 cm³\nMaksymalna moc netto silnika: 162 kW (220 KM)\nProducent zabudowy: Osiny\nGłówne elementy układu wodnego samochodu:\nmotopompa przenośna o nominalnej wydajności wodnej 1250 l/min przy ciśnieniu 8 bar i wysokości ssania 1,5 m.\ngenerator sygnałów dźwiękowych Elfir Zura PS-100R.\nhydrauliczna wyciągarka linowa,\narmatura wodna: węże pożarnicze tłoczne i ssawne, prądownice, smok ssawny, rozdzielacz, przełączniki, klucze do hydrantów nadziemnego i podziemnego,\nsprzęt do cięcia: piła łańcuchowa do cięcia drewna, nożyce do cięcia drutu,\nsprzęt burzący: łom zwykły, siekiery,\nkamizelki klasyczne (kapoki),\nsprzęt do oznakowania terenu: taśmy ostrzegawcze, lizaki do kierowania ruchem,\ndrabiny pożarnicze: drabina pożarnicza nasadkowa (trzy przęsła), drabina pożarnicza słupkowa,\nsprzęt logistyczny: łopaty, miotły, widły.\nSamochód został pozyskany nieodpłatnie przez druhów z Mochnaczki Wyżnej od kolegów po fachu z Tylicza w 2007 roku. Przed wprowadzeniem do podziału bojowego wymagał niezbędnego remontu – wymieniono zbiornik na wodę, wykonano malowanie (prace zrobione w czynie społecznym). W kwietniu 2016 roku w pojeździe wymieniono silnik oraz skrzynię biegów, a także wykonano remont instalacji elektrycznej. Warto zaznaczyć, że Star to pierwszy samochód druhów z Mochnaczki Wyżnej od momentu powstania jednostki.\nOprócz samochodu pożarniczego z wyposażeniem OSP Mochnaczka Wyżna posiada m. in. motopompę szlamową.\nSkładamy serdeczne podziękowania dla Zarządu OSP Mochnaczka Wyżna za zgodę na przeprowadzenie sesji zdjęciowej w jednostce. Wyrazy wdzięczności kierujemy również do Pana Władysława Gorczowskiego, naczelnika tej OSP, za udostępnienie remizy i sprzętu, przekazaną wiedzę i poświęcony nam czas.\nMochnaczka Wyżna, 16.01.2016 r. (ostatnia aktualizacja: 13.05.2016 r.)


Idealny magazyn – jak go stworzyć? | InPost\nIdealny magazyn – jak go stworzyć?\nŻaden sklep internetowy nie może obejść się bez dobrze zorganizowanej powierzchni magazynowej. W przeciwnym razie nie będzie mógł sprawnie i płynnie funkcjonować. Na samym początku działalności wielu przedsiębiorców zabiera produkty z hurtowni dopiero po złożeniu zamówienia przez klienta. Takie rozwiązanie nie sprawdzi się jednak w dłuższej perspektywie. Jak zatem stworzyć profesjonalny magazyn i prowadzić ewidencję magazynową?\nMagazyn w e-commerce – kluczowy element\nDobrze zoptymalizowana i odpowiednio przygotowana witryna internetowa przyciąga do naszego sklepu coraz więcej internautów decydujących się na zakup. Szybko orientujemy się jednak, że największy wpływ na zadowolenie konsumentów ma doskonale zorganizowana logistyka. Chcą oni otrzymać kupione produkty jak najszybciej, bez zbędnych opóźnień i innych problemów. Jeśli od momentu dokończenia transakcji, klient błyskawicznie otrzyma zamówienie, z całą pewnością zyskamy jego lojalność i wróci do nas zrobić zakupy po raz kolejny. Sprawność przeprowadzenia różnych operacji logistycznych wpływa bezpośrednio na jakość obsługi. Jak widać, magazyn w branży e-commerce jest kluczowym elementem, bez którego nie można się obejść.\nGospodarka magazynowa polega na działalności mającej na celu prawidłowe przechowywanie dóbr materialnych. Pozwala ona zabezpieczyć funkcjonowanie firmy. Zanim przystąpimy do realizacji i zaczniemy planować stworzenie najlepszego magazynu, musimy przede wszystkim dowiedzieć się, jak ma wyglądać prawidłowa gospodarka magazynowa, którą trzeba prowadzić. Przy jej projektowaniu powinniśmy kierować się kilkoma niezwykle ważnymi zasadami. Należą do nich:\nminimalizowanie kosztów utrzymania powierzchni magazynowej,\noptymalizowanie pracy zatrudnionych osób oraz ich bezpieczeństwo,\nutrzymywanie właściwej ilości towarów gotowych do sprzedaży,\nwykonywanie wszystkich zadań w możliwie krótkim czasie,\nposiadanie odpowiednich zapasów sprzedawanych wyrobów,\ngwarantowanie najwyższego poziomu jakości obsługi klienta.\nAby móc spełnić wszystkie wymienione powyżej warunki potrzebujemy informacji dotyczących:\nwszystkich terminów dostaw produktów oraz wysyłek,\ndostosowanej do rodzaju działalności powierzchni magazynowej,\nodpowiedniego sposobu ewidencji i dokumentacji towaru na stanie,\nsystemu zatrudniania pracowników,\ncharakterystyki technicznej oraz wielkości partii przechowywanych towarów,\nprogramów komputerowych pozwalających w wygodny sposób kierować przepływem dóbr przez magazyn.\nJak wygląda proces wdrożenia gospodarki magazynowej?\nSprzedaż internetowa nie jest skomplikowanym biznesem. Jeśli jednak chcemy utrzymać się na rynku i oferować swoim klientom najwyższą jakość obsługi, powinniśmy dobrze prowadzić gospodarkę magazynową. Proces jej wdrożenia zamyka się w trzech krokach. Po pierwsze, musimy kupić zintegrowany system sklepu internetowego z właściwie wykonaną gospodarką magazynową – dobrze byłoby, żeby obejmował również wystawianie dokumentów sprzedaży. Po drugie, będziemy zobowiązani przeprowadzać kontrolę dostaw. Po trzecie, do naszych równie istotnych zadań wliczamy robienie okresowych inwentaryzacji oraz korygowanie operacjami RX i PX stanów magazynowych. Dzięki wykonywaniu tych operacji zyskujemy 100% pewności co do aktualnych danych dotyczących dostępności towarów lub ich braku.\nEwidencja magazynowa – co to takiego?\nPrawidłowo prowadzona ewidencja magazynowa znacznie usprawnia codzienną pracę i przydaje się w rozmaitych sytuacjach, np. gdy odnieśliśmy jakąś stratę. To nic innego jak księgowość dotycząca magazynu. Jak zatem ją prowadzić? W przedsiębiorstwach skupiających się na uproszczonych procesach księgowych ewidencję towarów można prowadzić na dwa sposoby: w spisie z natury lub KPiR. Spis z natury dotyczy po prostu listy produktów, które mamy w danym dniu. Powinien zawierać dokładną nazwę towaru, ceny netto i brutto, wartości oraz stan na magazynie. Do przygotowywania tego rodzaju spisu możemy wykorzystywać nowoczesne aplikacje sprzedażowo-magazynowe. Jeśli chodzi o KPiR (Księgę Rozchodów i Przychodów), odnotowujemy w niej każdorazowy zakup towarów handlowych (tylko cenę).\nJak rozwiązać problem konieczności prowadzenia ewidencji magazynowej?\nProwadząc biznes chcemy skupić się głównie na sprzedaży, wprowadzaniu nowych produktów i udoskonalaniu przebiegu transakcji. Z drugiej strony magazyn należy do najważniejszych filarów prowadzenia działalności. Co w przypadku kiedy nie chcemy zajmować się ewidencją magazynową osobiście? W takiej sytuacji najlepiej poszukać firmy wyspecjalizowanej w tym obszarze. Nowoczesne prowadzenie przedsiębiorstwa często opiera się na outsourcingu usług – będzie to nic innego jak zlecanie podmiotowi zewnętrznemu zadań związanych z prowadzeniem firmy. Doświadczony operator logistyczny zajmie się wszystkimi kwestiami związanymi z magazynem, a nawet przeprowadzi ewidencję. Takie odciążenie to znakomite rozwiązanie!


Krysia - Szlakiem Narbutta\nJednym z najwybitniejszych dowódców partyzanckich Armii Krajowej w Nowogródzkim Okręgu ZWZ-AK był Jan Borysewicz „Krysia”. O jego wielkości mówią nie tylko wspaniałe dokonania organizacyjne i bojowe, ale też społeczny odbiór tej niezwykłej postaci przez mieszkańców Ziemi Mickiewicza. Jeszcze za życia stał się symbolem kresowego żołnierza Polski Walczącej. Nie było chyba bardziej popularnego dowódcy jednostki partyzanckiej na Nowogródczyźnie niż por. Jan Borysewicz „Krysia”, a przecież w Nowogródzkim Okręgu AK działało, nie licząc mniejszych oddziałów, dziewięć partyzanckich batalionów AK, prowadzonych przez dzielnych oficerów, także słynnych i cieszących się popularnością wśród ludności. „Krysia”, który pochodził z rodziny z dziada pradziada zamieszkałej na tych ziemiach, stał się symbolem walki o Polskę oraz obrony kresowej ojcowizny. Jednakowo skutecznie bił obu okupantów. Był dowódcą i przywódcą „charyzmatycznym”. Pierwsze strzały oddał w woj-nie obronnej 1939 r., ostatnie – po pięciu latach walki – w bojach z sowieckim okupantem, z Wojskami Wewnętrznymi NKWD. Poszedł „do lasu” z siedmioma podkomendnymi, a po roku miał pod swymi rozkazami cały batalion; sam go zorganizował, zdobył wyposażenie i uzbrojenie. W środowisku, w którym ścierały się wpływy niemieckie, sowieckie, litewskie i białoruskie, por. Borysewicz poprowadził miejscową społeczność polską do skutecznej walki, zorganizowanej na wzór wojskowy. Był przy tym autentycznym obrońcą kresowych wiosek i zaścianków. Każdy, kto występował przeciw społeczności polskiej, bez względu na to, pod jakimi znakami działał, spotykał się z jego przeciwdziałaniem. Był świetnym oficerem, wybitnym organizatorem, a nade wszystko – przyzwoitym człowiekiem doskonale rozumiejącym się z żołnierzami i ludnością, bez której poparcia żadna działalność konspiracyjna czy partyzancka nie byłaby możliwa.\nJan Borysewicz urodził się 12 września 1913 r. we wsi Dworczany pod Wasiliszkami (pow. Szczuczyn, woj. nowogródzkie, obecnie Białoruś), w mieszkającej od pokoleń na Kresach rodzinie chłopskiej. Jego rodzice posiadali dwudziestohektarowe gospodarstwo, byli więc ludźmi stosunkowo zamożnymi. Po ukończeniu z dobrą lokatą szkoły powszechnej w Wasiliszkach, Borysewicz podjął naukę w Seminarium Nauczycielskim w Szczuczynie, które ukończył w 1935 r. W tym czasie był harcerzem szczuczyńskiej 1. Drużyny im. Tadeusza Kościuszki. Po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego odbył służbę wojskową, w trakcie której został skierowany na dywizyjny kurs Szkoły Podchorążych w Zambrowie. Zrezygnował z zawodu nauczycielskiego i zdecydował się na podjęcie zawodowej służ-by wojskowej. W 1938 r. ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty w Ostrowi-Komorowie (Ostrów Mazowiecka), uzyskując stopień podporucznika. Otrzymał przydział do I batalionu 41. pp stacjonującego w Suwałkach, gdzie powierzono mu funkcję dowódcy plutonu. W szeregach swego macierzystego pułku, wchodzącego w skład 29. Dywizji Piechoty Armii „Prusy”, uczestniczył w wojnie obronnej 1939 r. Uniknął niewoli i zdołał dotrzeć do Wilna, znajdującego się wówczas pod okupacją litewską, a następnie sowiecką. Został aresztowany przez NKWD, gdy w 1941 r. próbował przedostać się do formowanej na Zachodzie Armii Polskiej. Był więziony najpierw w Baranowiczach, a później w Brześciu. Podczas ewakuacji więzienia, po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w czerwcu 1941 r., zdołał – pomimo ostrzału – uciec z konwoju prowadzonego przez funkcjonariuszy NKWD (spośród czterech uciekających wraz z nim osób jedna została zastrzelona przez bolszewików). Przedostał się w swoje rodzinne strony pod Wasiliszkami. Tu nawiązał kontakt z por. Janem Skorbem „Puszczykiem” i kierowaną przez niego grupą kadry Nowogródzkiego Okręgu ZWZ-AK (wiadomo, że został zaprzysiężony w ZWZ-AK jeszcze w 1941 r.). Brakuje bliższych danych o jego przydziale służbowym w początkowym okresie służby konspiracyjnej. Według niektórych przekazów, miał pełnić funkcję dowódcy jednego z plutonów terenowych (konspiracyjnych) w kompanii Wasiliszki krypt. „Pastwisko” (Obwód ZWZ-AK Szczuczyn krypt. „Łąka”) od października 1941 r. Pracował wówczas jako leśni-czy w nadleśnictwie Wasiliszki. Jesienią 1942 r. przebywał na terenie Lidy, prawdopodobnie pozostając w dyspozycji Komendy Nowogródzkiego Okręgu AK. Mieszkał u swego kolegi Zygmunta Lisieckiego (okresowo, w początkach 1943 r., przebywał także na kwaterach konspiracyjnych na terenie Ośrodka Iwje-Juraciszki). W tym czasie ubiegał się o zgodę prze-łożonych na utworzenie oddziału partyzanckiego i podjęcie czynnych działań bojowych. Zezwolenie takie uzyskał, jednak nie od swej macierzystej Komendy Obwodu Szczuczyn, lecz od komendanta Okręgu, który jednocześnie przydzielił mu jako teren operacyjny północno-zachodnią część powiatu lidzkiego.W maju i czerwcu 1943 r. sformował na terenie placówki konspiracyjnej AK Bieńkiewicze niedużą grupę partyzancką (oddział nr 314 – taki system oznaczeń używany był wówczas w całym Okręgu Nowogródzkim; zmieniono go dopiero jesienią 1943 r., gdy zgodnie z rozkazem KG AK oddziałom partyzanckim nadano nazwy jednostek WP, kwaterujących na terenach ich działalności przed wojną). Oddział „Krysi” wyruszył w pole w drugiej po-łowie czerwca. Przez dwa miesiące (lipiec i sierpień 1943 r.) zasilili go żołnierze pluto-nu konspiracyjnego „Podzitwa” (Obwód AK Lida, krypt. „Bór”), którymi dowodził Józef Wilbik „Bradziaga”. Oddział „Krysi” liczył wtedy trzydziestu–czterdziestu żołnierzy. Od czerwca do lipca 1943 r. grupa operowała na terenach od Zabłocia i Ejszyszek na zachodzie i północy, po Lipniszki i Iwje na wschodzie. Zadania oddziału polegały na oczyszczaniu terenu z agentury niemieckiej i sowieckiej oraz band komunistyczno-rabunkowych (do większych starć doszło pod Hermaniszkami, Zabłociem, Sołtaniszkami i Suchwalnią; w jednym z nich poległ zastępca „Krysi” – sierż. Wacław Krugły „Cichy”). W sierpniu 1943 r., po utworzeniu z oddziałów partyzanckich obwodów Szczuczyn i Lida Batalionu Zaniemeńskiego AK (dowódcą został rtm. Józef Świda „Lech”), oddział nr 314 wszedł w jego skład jako 3. kompania. Grupa por. Borysewicza zachowała jednak znaczny stopień samodzielności, operując zazwyczaj w północnej części powiatu lidzkiego, poza głównymi siłami batalionu działającymi nad Niemnem. Biła się z Niemca-mi pod Skurczami i na błotach nad Dzitwą 21 i 22 sierpnia 1943 r. W następnym miesiącu kompania por. „Krysi” wraz z głównymi siłami Batalionu Zaniemeńskiego wzięła udział w rajdzie na tereny Generalnego Komisariatu Litwy, wyróżniając się podczas powrotu z tej wyprawy – w walce 18 września 1943 r. w rejonie Berdówki. Warto wspomnieć, że pojawienie się blisko pół tysiąca polskich żołnierzy na przedpolach Wilna wywołało panikę wśród współpracujących z Niemcami „aktywistów” litewskich. Jesienią 1943 r. liczący ponad sześćdziesięciu żołnierzy oddział por. Borysewicza uzyskał status jednostki w pełni samodzielnej, stając się zawiązkiem II batalionu 77. pp AK (początkowo jako 4. kompania II/77. pp. AK pod dowództwem ppor. Aleksandra Dziakiewicza „Olesia”). Spośród ważniejszych akcji przeprowadzonych w tym czasie przez por. Borysewicza należy wymienić rozbicie posterunku żandarmerii w Koleśnikach i atak na koszary policji litewskiej w Koniawie (na terenie Generalnego Komisariatu Litwy) w listopadzie oraz rozbrojenie grupy żandarmów w Bolsiach i posterunku ochronnego w Bolciennikach w grudniu 1943 r. Zimą 1943/1944 r. pod rozkazy „Krysi” został przekazany oddział (sformowany z żołnierzy kompanii konspiracyjnej Wasiliszki), który stał się 5. kompanią II batalionu 77. pp AK po dowództwem por. Janusza Borewicza „Antoniego”. W lutym 1944 r. utworzono 6. kompanię tegoż batalionu (dowódca ppor. Kazimierz Krzywicki „Wiesław”) oraz zwiad konny i pluton szturmowy. Batalion por. Borysewicza rozbudowywał się bardzo szybko. W styczniu 1944 r. liczył 140, a dwa miesiące później – już ok. 300 żołnierzy pełniących służbę w polu, nie licząc rezerw konspiracyjnych.Od jesieni 1943 r. w batalionie wydawano, techniką powielaczową, pismo „Szlakiem Narbutta”. Cieszyło się ono wielką popularnością także wśród ludności cywilnej. W styczniu 1944 r. oddziały por. „Krysi” przeprowadziły kilka spektakularnych operacji bojowych. Odbiły pod Wasiliszkami 9 stycznia transport aresztowanych, likwidując konwój żandarmerii 17/18 stycznia drużyna dowodzona przez sierż. Alfreda Fryesa „Bza” rozbiła więzienie w Lidzie, uwalniając około siedemdziesięciu osób, zaś 30 stycznia 4. kompania rozbroiła po krótkiej walce garnizon SS i policji w Horodnie (zdobyto 1 ckm, 2 rkm, ok. 50 kb, 100 granatów, 10 tys. sztuk amunicji i wiele zaopatrzenia). W kwietniu i maju 1945 r. kompanie II batalionu 77. pp rozbroiły załogę żandarmerii w miasteczku Sobotniki, posterunek ochraniający most na Dzitwie w Mycie oraz garnizon niemiecki w miasteczku Raduń (w tej ostatniej operacji zdobyto 5 ckm, 11 r k m , 12 M P, 6 0 k b, 2 granatniki, wiele amunicji i wyposażenia). W czerwcu 1944 r. zdobyto miasteczko Ejszyszki, rozbrajając kilkudziesięciu policjantów i urzędników litewskich, oraz zaatakowano strażnice graniczne w Krakszlach i Kaszetach (na granicy z Bezirk Białystok). Dorobek bojowy oddziałów komendanta Borysewicza podczas okupacji niemieckiej sięga blisko stu różnego rodzaju akcji, spośród których nie sposób w tym krótkim szkicu wymienić nawet tych najważniejszych; możemy ograniczyć się jedynie do przykładów. Należy też pod-kreślić, że w pierwszej połowie 1944 r. obszar, na którym działał jego batalion, znalazł się pod całkowitą kontrolą Armii Krajowej (chłopi przestali dostarczać kontyngenty okupantowi). Komenda Okręgu „Nów” powierzyła por. Borysewiczowi, oprócz dowodzenia operującymi w polu oddziałami II batalionu 77. pp AK, także zwierzchnictwo nad konspiracją w północnej części Obwodu Lida, gdzie działał batalion terenowy „Irena”. Jednostka ta składała się z kompanii konspiracyjnych wystawianych przez gminy Bieniakonie, Werenów, Raduń i Ejszyszki. Zimą i wiosną 1944 r. z części sił tej konspiracyjnej struktury sformowano kolejną jednostkę partyzancką Okręgu AK Nowogródek – V batalion 77. pp AK. Jego dowódcą został kpt. dypl. Stanisław Truszkowski „Sztremer”. Także tę jednostkę podporządkowano „Krysi” w ramach nowego Zgrupowania „Północ” (w jego skład weszły bata-liony II i V 77. pp AK, których maksymalne stany osobowe pod koniec okupacji niemieckiej wynosiły 650 i 400 żołnierzy). Można sądzić, że Komenda Okręgu bardzo wysoko oceniała por. Borysewicza, skoro na jego zastępcę – i to wyłącznie w stosunku do sieci terenowej – wyznaczyła oficera dyplomowanego posiadającego wyższy stopień.\nBatalion por. „Krysi”, podobnie jak większość oddziałów Okręgu AK Nowogródek, w początkach lipca 1944 r. został skierowany do operacji „Ostra Brama”. Po drodze prze-prowadził szereg akcji przeciw napotykanym mniejszym oddziałom niemieckim, jednak – z powodu braku precyzyjnych rozkazów – w uderzeniu na miasto (w nocy 6/7 lipca 1944 r.) nie uczestniczył. W momencie przystąpienia Armii Sowieckiej do rozbrajania oddziałów AK, II batalion 77. pp AK zdołał wycofać się do Puszczy Rudnickiej. Choć por. Borysewicz rozformował dowodzoną przez siebie jednostkę, nie poszedł jednak do rosyjskiej niewoli. Na czele niedużego kadrowego oddziału, złożonego z najlepszych żołnierzy, powrócił na swój macierzysty teren, w rejon Naczy i Radunia. Świadomie zdecydował się na pozostanie na Ziemiach Utraconych, by dalej organizować polski ruch niepodległościowy, którego obecność wydawała się celowa w przypadku zwołania konferencji pokojowej – sądzono bowiem, że konferencja ta przesądzi o przyszłości Kresów II RP. Wobec ustaleń jałtańskich nadzieje te okazały się jednak daremne. Cokolwiek by rzec, komendant nie pozostawił ludzi, którzy mu ufali, na łasce „władzy nieludzkiej”. Dowodzący wówczas Nowogródzkim Okręgiem AK ppłk Maciej Kalenkiewicz „Kotwicz” powierzył mu kierowanie całością pracy organizacyjnej i bojowej w północnej części Obwodu Lida. Sieć konspiracyjna tworzyła tu strukturę organizacyjną, określaną jako Zgrupowanie „Północ”. Składało się ono z siedmiu kompanii terenowych oraz kilkunastu drobnych grup samoobrony (o charakterze partyzanckim). Porucznikowi Borysewiczowi, który przybrał w tym czasie pseudonim „Mściciel”, oprócz własnego oddziału, podlegało kilka innych grup samoobrony, operujących na tym terenie. Wykonały one szereg uderzeń w oddziały NKWD, ich agenturę i sowiecką administrację, chroniąc ludność przed terrorem nowego okupanta. Wobec ogromnego nasycenia terenu wojskami sowieckimi i nasilenia terroru NKWD w stosunku do Polaków, wydarzenia te miały często bardzo dynamiczny charakter. Na przykład w sierpniu 1944 r., w ciągu jednego dnia, oddział „Krysi”–„Mściciela” bił się trzykrotnie z penetrującymi wioski Sowietami (koło wsi Hermany rozproszył sowiecką grupę operacyjną przeprowadzającą aresztowania, odparł atak NKWD na postoju w chutorze koło Butrymańców i w odwet za spacyfikowanie tej miejscowości zorganizował zasadzkę, w której zabił siedmiu Sowietów, w tym mjr. Konarczuka, „gieroja Sowietskowo Sajuza”). Od sierpnia 1944 r. do stycznia 1945 r. oddziały podlegające „Krysi” wykonały kilka-dziesiąt akcji, które miały na celu zwalczanie agentury sowieckich służb specjalnych oraz ochronę ludności polskiej przed łapankami, poborem do sowieckiego wojska i aresztowaniami przez NKWD. Borysewicz osobiście dowodził atakiem połączonych grup „Hajduka”, „Groma”, „Zemsty” i „Śmiałego” na miasteczko Ejszyszki w celu rozbicia aresztu Rejo-nowego Oddziału NKWD. Akcja powiodła się, wolność odzyskało 34 więźniów (w czasie walki poległo dwóch partyzantów). Organizując polską społeczność do walki z komunistycznym zaborcą, komendant Borysewicz „Krysia” opowiadał się za podjęciem współdziałania z ruchami oporu innych społeczności narodowych, pozbawionych wolności przez Związek Sowiecki. Wiadomo, że w tym okresie prowadził rozmowy z Białorusinami i Litwinami, którzy wreszcie dostrzegli, że największym zagrożeniem dla ich wolności jest wprowadzany przez Rosjan system komunistyczny.\nJan Borysewicz poległ 21 stycznia 1945 r. w zasadzce zorganizowanej przez grupę operacyjną 105. Oddziału Pogranicznego NKWD koło wsi Kowalki pod Naczą. Ciało komendanta, pozostawione w śniegu przez podkomendnych podczas odwrotu, wpadło w ręce bolszewików. Sowieci obwozili je potem po okolicznych miejscowościach. Śmierć legendarnego dowódcy miała złamać ducha oporu ludności polskiej.Pełniący obowiązki komendanta Okręgu AK Nowogródek rtm. Jan Skorb „Boryna” wydał specjalny rozkaz, w którym przypomniał postać por. Jana Borysewicza „Krysi”, stwierdzając: „Odszedł od nas na zawsze Żołnierz, któremu przez kilka lat w krwawych zmaganiach z wrogiem oręż nie ciążył. Smutna Ziemia Kresowa wyśpiewała Mu jeszcze w kolebce swoją tęskną pieśń przezna[cze]nia syna ludu na trudy i znoje. Twarde, żołnierskie życie codzienne ukształtowało prawy i silny charakter, dlatego też niestrudzenie szedł wytkniętą drogą, walcząc o wschodnie rubieże Rzeczypospolitej Polskiej i o Wolność swojego narodu. Wiernym był synem Ziemi Kresowej, wyrósł z Niej i Życie swoje Jej oddał. Nauczył swoim przykładem […] synów Ziemi Kresowej kochać strony ojczyste, swój lud, prawdę życia i sprawiedliwość”. W konspiracyjnym biuletynie, wydawanym przez podkomendnych por. Borysewicza „Krysi”, jego adiutant Michał Rzuchowski „Szary” opublikował wspomnienie o swym dowódcy. Sam poległ kilka dni później, 6 lutego 1945 r., w Bołądziszkach, wraz z ośmioma żołnierzami grupy „Hajduka” i dwoma mieszkańcami wioski. Walka trwała jednak dalej. Następca „Krysi”, a wkrótce także ostatni p.o. komendanta Okręgu AK Nowogródek – por. Ludwik Nienartowicz „Mazepa” – starał się uratować jak najwięcej z dorobku organizacyjnego por. Borysewicza. Jak zeznawał później przed śledczym NKWD jeden z żołnierzy AK – Michał Tietianiec „Myśliwy” – nowy dowódca okręgu zachęcał liderów konspiracji wileńskiej do wytrwania „na straconych posterunkach”.„Co organizował ojciec »Krys[ia]« – pisał w swoim piśmie »Mazepa« – nam rzucić nie wolno, a trzeba prowadzić [dalej] jego idee. Dalej »Mazepa« opisywał o zasługach »Krysia« przed AK, o organizacji ich oddziałów, jego walkę przeciwko władzy radzieckiej itd. W planach swoich »Mazepa« zamierzał nawiązać łączność z białoruskimi nacjonalistycznymi organizacjami, poderwanie narodu białoruskiego do walki z władzą radziecką i inne przedsięwzięcia. Od tego czasu »Mazepa« wziął w swoje ręce dowództwo Nowogródzkiego Okręgu. Powinienem nadmienić, że w rozmowie ze mną »Mazepa« przedstawił swoje dalsze plany, mówił mi, że koniecznie trzeba AK przemianować, tj. jak się wyraził zmienić szyld i pod drugim szyldem prowadzić dalszą walkę z władzą radziecką”. Wiosną 1945 r. oddziały podległe do niedawna por. Borysewiczowi kontynuowały walkę z Sowietami. Stopniowo jednak demobilizowano je, a żołnierzy wysyłano w transportach „repatriacyjnych” za linię Curzona. Dwa oddziały „Krysiaków” przeszły granice jałtańską z bronią w ręku, staczając walki z NKWD także po „polskiej stronie” – znów z NKWD oraz UBP i KBW. Na ziemi nowogródzkiej pozostały jednak liczne, wywodzące się z AK grupy zbrojne, które walczyły w obronie społeczeństwa polskiego do początku lat pięćdziesiątych.\nKomendant Jan Borysewicz „Krysia” został pośmiertnie odznaczony (w 1945 r.) przez Delegata Sił Zbrojnych Krzyżem Virtuti Militari V kl.


Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 im. Jana Pawła II w Dębicy - Podsumowanie konkursu na „Projekt graficzny teczki firmowej”\nPodsumowanie konkursu na „Projekt graficzny teczki firmowej”\n17 grudnia 2021 r. w Zespole Szkół Zawodowych Nr 1 im. Jana Pawła II w Dębicy nastąpiło ogłoszenie wyników w międzyszkolnym konkursie na „Projekt graficzny teczki firmowej”.\nPrzedmiotem konkursu było wykonanie teczki firmowej przedstawiającej logo, motywy szkoły średniej powiatu dębickiego. Celem konkursu było rozwijanie umiejętności posługiwania się programami graficznymi oraz kształtowanie inwencji twórczej, pomysłowości i kreatywności. Uczestnikami konkursu mogli być uczniowie wszystkich klas szkół ponadpodstawowych na terenie powiatu dębickiego.\nJury w składzie: pani Marzena Pietrucha, pani Dorota Stefan oraz pani Katarzyna Madej postanowiło nagrodzić i wyróżnić następujące prace, uwzględniając następujące kryteria: zgodność wykonanej pracy z regulaminem, czytelność, pomysł, oryginalność, szatę graficzną. Spośród dostarczonych prac wyłoniono trzech laureatów i dwa wyróżnienia kategorii szkół ponadpodstawowych.\nI miejsce – Sebastian Wnęk, klasa 3Cp,\nII miejsce – Nikola Koczot, klasa 2E,\nIII miejsce – Kacper Sobczyk, klasa 3Cg,\nAdrian Rębiś, klasa 3Cp,\nTymoteusz Parys, klasa 2E,\nPan dyrektor Wiesław Przybysz wręczył nagrodzonym dyplomy i nagrody rzeczowe, które zostały ufundowane przez Starostwo Powiatu Dębickiego oraz Stowarzyszenie „SZANSA”.\nNajlepsze prace konkursowe posłużą jak materiały promocyjne szkołę. Serdecznie dziękujemy za wszystkie prace, laureatom i wyróżnionym serdecznie gratulujemy! Wszystkim uczestnikom i opiekunom serdecznie dziękujemy za pracę i zaangażowanie.\nNagrodzonym - gratulujemy.


Mercedes-Benz Viano na sportowo - wizja Wald International | Autokult.pl\nMercedes Viano z pewnością nie jest ulubionym materiałem tunerów samochodowych. Ale i na takie projekty niektórzy się porywają. Własną wizję prezentuje japoński Wald International.\nMercedes Viano to osobowa wersja dostawczego Vito, doskonale nadająca się do przewożenia ludzi w komfortowych warunkach. Dla tych, którzy chcą wyróżnić swój pojazd, tuner Wald International przygotował specjalny pakiet nadający Mercedesowi Viano bardziej sportowy charakter.\nZ przodu znajduje się zadziorny zderzak przedni ze światłami do jazdy dziennej wykonanymi w technologii LED. Pojazd wyposażono w zmodyfikowane błotniki przednie z otworami wentylacyjnymi, nowe listwy progowe, spoiler dachowy oraz zmodyfikowany zderzak tylny.\nDla bardziej wymagających Wald International przygotował zestaw obniżający zawieszenie samochodu oraz nowe felgi aluminiowe. Co ciekawe, prezentowany pakiet stylistyczny dostępny jest także dla wersji sprzed faceliftingu, który przeprowadzono w 2010 roku.\nLincoln Navigator L Inkas to opancerzona twierdza na kołach Nie będzie lawiny tanich aut. Niemcy doposażają swoje diesle w układy SCR Nowe Porsche Panamera oficjalnie zapowiedziane Mazda Koeru - nowy crossover zadebiutuje we Frankfurcie Jeremy Clarkson, Richard Hammond i James May w polskiej telewizji? Roewe 950 - oficjalny debiut [Pekin 2012] Lexus LF-A wciąż testowany Hybrydowa Škoda Superb iV wyceniona. To całkiem atrakcyjna propozycja Kandydaci do nagrody World Car of the Year Hella pracuje nad autostradowym systemem start-stop Rozmach Volkswagena - co Wolfsburg pokaże we Frankfurcie? Rinspeed E2: Fiat 500 Abarth po szwajcarsku