Nieruchomości na sprzedaż: gmina Wiązowna Wiązowna Kościelna | Morizon.pl\nmorizon.pl nieruchomości mazowieckie Wiązowna Wiązowna Wiązowna Wiązowna Kościelna\nNieruchomości na sprzedaż: gmina Wiązowna, Wiązowna Kościelna\nZnaleziono 57 ogłoszeń, średnia cena 631 424 zł (912 zł/m²)\nWiązowna, Wiązowna Kościelna, Kwiatowa\nDom jedorodzinny - stan surowy zamknięty -Wiązowna\nDOM - STAN SUROWY ZAMKNIĘTY - WIĄZOWNA KOŚCIELNA Polecam sześciopokojowy dom w stanie deweloperskim, o powierzchni całkowitej 300 m2, na działce 830 m2, wybudowany w 2015 roku, zlokalizowany w Wiązownie Kościelnej, w spokojnej okolicy, ok. 400 m od Trasy Lubelskiej, w sąsiedztwie domów jednorodzinnych, na suchym terenie. Dom posiada dwie kondygnacje : parter i poddasze. Został wybudowany wg projektu autorskiego z pustaka ceramicznego Porotherm i pokryty dachówką ceramiczną Vineberger. Na parterze znajdują się:\nEkskluzywny dom 30 minut od Warszawy\nWiązowna - atrakcyjna, uzbrojona działka budowlana na sprzedaż. Położona na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego, przy trasie autobusu komunikacji miejskiej. Dostępne media: prąd, woda, kanalizacja. Podstawowe Ogrodzenie : Brak Szerokość działki : 35,00 Długość działki : 48,00 Działka narożna : Nie Przeznaczenie : budowlana Stan prawny Aktualne pozwolenie na budowe : Nie Możliwość podziału : Nie Miejscowy plan zagosp. : Tak Studium : Nie Warunki zabudowy : Nie Warunki handlowe Cena m2 : 199,15 PLN Media\nDziałka w otoczeniu nowych domów położona w Wiązownie Kościelnej. Doskonały kształt, przyłącze wody miejskiej w działce, gaz w odległości około 30m, kanalizacja przy działce W pobliżu znajduje sie przystanek autobusowy, w miejscowości znajduje się cała potrzebna infrastruktura: poczta, bank, szkoła itp. Doskonały dojazd do Szosy Lubelskiej. Lokalizacja: Wiązowna Kościelna Powierzchnia: 1387 m2, Rodzaj działki: budowlana, Cena: 269 000 zł ( 194 zł/m2 ) Powierzchnia w hektarach: 0,139 ha, dojazd (opis): asfalt+ szutrowa,\nDOSKONAŁA LOKATA KAPITAŁU Działka budowlana z możliwością prowadzenia działalności gospodarczej. Dojazd 8 metrową drogą. Działka w kształcie prostokątna, szerokość 22 m, długość 63 m. Możliwość budowy domu jednorodzinnego z wbudowanymi usługami. Gaz w odległości ok. 100 metrów. Zapraszam do oglądania. Lokalizacja: Wiązowna Kościelna Powierzchnia: 1388 m2, Rodzaj działki: usługowo - mieszkaniowa, Cena: 347 000 zł ( 250 zł/m2 ) Powierzchnia w hektarach: 0,139 ha, dojazd: utwardzony, dojazd (opis): szutrowa 8 metrów\n230,72 zł / m²\nDOSKONAŁA LOKATA KAPITAŁU Działka budowlana z możliwością prowadzenia działalności gospodarczej. Dojazd 8 metrową drogą. Działka w kształcie prostokątna, szerokość - 22 m, długość - 63 m. Możliwość budowy domu jednorodzinnego z wbudowanymi usługami. Gaz w odległości ok. 100 metrów. Zapraszam do oglądania. Lokalizacja: Wiązowna Kościelna Powierzchnia: 1389 m2, Rodzaj działki: usługowo-mieszkaniowa, Cena: 347 000 zł ( 250 zł/m2 ) Powierzchnia w hektarach: 0,139 ha, dojazd: utwardzony, elektryczność, gaz, wymiary\n230,41 zł / m²\n193,95 zł / m²\nDOSKONAŁA INWESTYCJA Działka położona na terenie usługowo - mieszkaniowym z dostępem do szerokiej drogi szutrowej. Media przy działce. Teren objęty Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, który przewiduje zabudowę mieszkaniową z funkcją usług nieuciążliwych. W pobliżu planowany jest węzeł Wiązowna 2 z drogami serwisowymi. Dojazd zarówno do Warszawy jak i Lublina stanowczo się polepszy. Zapraszam do obejrzenia. Lokalizacja: Wiązowna Kościelna Powierzchnia: 1289 m2, Rodzaj działki: usługowo - mieszkaniowa,\nBardzo ładna działka budowlana o powierzchni 1819 m2 w Wiązownej. Przy działce znajdują sie wszystkie media. Działkę otaczają domy jednorodzinne. Niedaleko działki znajduje się las. Dobra infrastruktura szkoła, sklepy, autobusy. Łatwy i szybki dojazd do centrum Warszawy (20km). Zapraszam do oglądania. Lokalizacja: Wiązowna Kościelna Powierzchnia: 1819 m2, Rodzaj działki: budowlana, Cena: 230 000 zł ( 127 zł/m2 ) Powierzchnia w hektarach: 0,182 ha, położenie: Domy jednorodzinne, dojazd (opis): drogą utwardzoną, media: w\nWiązowna 3 298 m2 Do sprzedania polecam działkę o powierzchni 3 298 m2 zlokalizowaną w Wiązownie (w pobliżu centrum). Wymiary działki 78 m x 41 m (dłuższym bokiem do ulicy dojazdowej) Na działce znajduje się dom w stanie surowym w trakcie budowy (cegła silikat, dach pełne deskowanie, papa, powierzchnia ok. 200 m2) Media: woda własna (miejska w ulicy) szambo gaz w ulicy Do sprzedania również działka sąsiadująca o powierzchni 4 537 m2. Polecam i zapraszam do oglądania. Opiekun oferty: Małgorzata Grafka tel. Niniejsza\n350,31 zł / m²\nSuper działka objęta PMZP. Wszystkie media miejskie przy działce. Dojazd drogą gminną. Teren częściowo ogrodzony. Szybki dojazd do Warszawy. Zapraszam do oglądania. Lokalizacja: Wiązowna Kościelna Powierzchnia: 1747 m2, Rodzaj działki: usługowo - mieszkaniowa, Cena: 612 000 zł ( 350 zł/m2 ) Powierzchnia w hektarach: 0,175 ha, dojazd (opis): droga gminna, media: prąd, gaz, kanalizacja: miejska, woda: miejska, elektryczność, gaz, wymiary działki: 28x 65, Więcej informacji oraz możliwość umówienia spotkania: Agent\ndziałki (5 x po 1390m) położone blisko centrum Wiązowny, przy ulicy asfaltowej. W ulicy prad, woda i gaz. Jest Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego. Działki kształtne, ładne, obok nowe domy jednorodzinne, las, do centrum Wiązowny ok. 1 km, do przystanku 200-300m. Dobry dojazd do Warszawy, spokojna okolica, super oferta!!! Bardzo dobry punkt Wiązowny - w odległości 3 km powstanie centrum handlowe (Ikea oraz wiele innych sieci handlowych) w Góraszce. POLECAM!\nPiękna działka, położona blisko centrum Wiązowny, przy ulicy asfaltowej. W ulicy prąd, woda i gaz. Jest Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego. Działka lekko trapezowata, obok nowe domy jednorodzinne, las, do centrum Wiązowny ok. 1 km, do przystanku 200-300m. Dobry dojazd do Warszawy, spokojna okolica, super oferta!!! Bardzo dobry punkt Wiązowny - w odległości 3 km powstanie centrum handlowe (Ikea oraz wiele innych sieci handlowych) w Góraszce. POLECAM!\nDziałka na sprzedaż, dodane: 13-12-2008\nDziałka budowlana - plan zagospodarowania przestrzennego. Ładna działka budowlana wg. informacji o terenie - działka przeznaczona pod cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ( B.MN1000) Media w odległości ok. 30m od działki z wyjątkiem wody - na działce. Prz ul. Irysowej ( plecy działki) nowe domy. ::DODATKOWE INFORMACJE Prąd: w ulicy Gaz: w ulicy Woda: miejska Dojazd: ulica asfaltowa Dojazd - opis: Ulicą asfaltową i droga polna ( ok 60m) Otoczenie: budownictwo jednorodzinne Kanalizacja: w ulicy Komunikacja publ.:\n1229 m² budowlana-wielorodzinna\nBardzo ładna działka w dogodnej lokalizacji. Bardzo dobry dojazd. W sąsiedztwie nowa zabudowa jednorodzinna. Działka w rejonie MPZP. Media w ulicy dojazdowej. Działka w II linii zabudowy. Blisko szkoła, przedszkole, komunikacja, sklepy, ośrodek zdrowia. W sąsiedztwie działka o powierzchni 1289 m2 do kupienia. Lokalizacja: Wiązowna Kościelna Powierzchnia: 1229 m2, Rodzaj działki: usługowo - mieszkaniowa, Cena: 277 000 zł ( 225 zł/m2 ) Powierzchnia w hektarach: 0,123 ha, położenie: wśród nowej zabudowy jednorodzinnej,\n3809 m² budowlana\nMALOWNICZA DZIAŁKA BUDOWLANA ZE STARODRZEWIEM. PIĘKNA OKOLICA. ATRAKCYJNA CENA. POLECAM!!! Pięknie położona działka w miejscowości Wiązowna Kościelna o powierzchni 3809m2, z czego blisko polowa to starodrzew (kilkudziesięcioletni las sosnowy). Działka posiada warunki zabudowy oraz pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i wolnostojącego garażu. Wokół piękna przyroda, na działkę przychodzą sarny i króliki. Znajduje się w kompleksie innych działek, na których powstają nowe domy i rezydencje. Zlokalizowana 25 km od centrum\nDziałka usługowo- mieszkaniowa położona w dogodnym punkcie. W drodze wszystkie media miejskie. Teren objęty MPZP, który przewiduje zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub usługi nieuciążliwe. Istnieje możliwość dokupienia działki obok o podobnych parametrach. Działka idealna na lokatę kapitału. W sąsiedztwie planowane 3 węzły. ZAPRASZAM DO OGLĄDANIA !!! Lokalizacja: Wiązowna Kościelna Powierzchnia: 3500 m2, Rodzaj działki: usługowo - mieszkaniowa, Cena: 1 015 000 zł ( 290 zł/m2 ) Powierzchnia w hektarach: 0,35 ha,\nDziałka budowlana z ważnymi warunkami zabudowy na dom jednorodzinny lub bliźniak. Okolica nowopowstałych domów. Komunikacja miejska z Warszawą (linia 720). Bardzo bliski dostęp do wszystkich mediów. Dojazd do działki drogą asfaltową. . . Bardzo spokojne, bezpieczne miejsce, do lasu ok. 150 m. Polecam !!! Lokalizacja: Wiązowna Kościelna Powierzchnia: 1500 m2, Rodzaj działki: budowlana, Cena: 235 000 zł ( 157 zł/m2 ) Powierzchnia w hektarach: 0,15 ha, dojazd: utwardzony, media: tak, kanalizacja: miejska, woda: miejska,\nDziałka pod zabudowę jednorodzinną o dobrych wymiarach (26mx68m). Nieruchomość zlokalizowana jest wśród nowo powstającej zabudowy oraz blisko asfaltu gdzie jeździ autobus podmiejski do Wiatracznej. Wydane warunki zabudowy. Polecam. ZAPRASZAMY DO NASZEGO BIURA - ZAJMUJEMY SIĘ SPRZEDAŻĄ ORAZ WYNAJMEM NIERUCHOMOŚCI (DOMY, DZIAŁKI, LOKALE UŻYTKOWE, MIESZKANIA) NA LINII OTWOCKIEJ - WAWER, JÓZEFÓW, OTWOCK, WIĄZOWNA, CELESTYNÓW ORAZ INNE. ELANDOM, JÓZEFÓW, UL. SKŁODOWSKIEJ 14.\n301,31 zł / m²\nWiązowna 994 m2 Oferujemy do sprzedaży bardzo ładną działkę, położoną niedaleko centrum Wiązowny, z aktualnymi warunkami zabudowy. W pobliżu przewaga domów jednorodzinnych. W niedalekiej odległości pełna infrastruktura: Urząd Gminy Wiązowna, przychodnia, Kościół, sklepy, przystanek komunikacji miejskiej do Ronda Wiatraczna. Cicha, spokojna, prężnie rozwijająca się okolica. Możliwość zabudowy budynkiem jednorodzinnym wolnostojącym. POLECAM I ZAPRASZAM DO OGLĄDANIA. Małgorzata Grafka tel. Niniejsza informacja nie\nDziałka umiejscowiona tuz za Wiązowna Kościelna na spokojnym osiedlu domów jednorodzinnych w otoczeniu lasów. Wydane są Warunki Zabudowy na dom jednorodzinny i garaż wolnostojący. Ciche miejsce idealne do odpoczynku. Zapraszam do oglądania. Polecam!!!!ZAPRASZAMY DO NASZEGO BIURA - ZAJMUJEMY SIĘ SPRZEDAŻĄ ORAZ WYNAJMEM NIERUCHOMOŚCI (DOMY, DZIAŁKI, LOKALE UŻYTKOWE, MIESZKANIA) NA LINII OTWOCKIEJ - WAWER, JÓZEFÓW, OTWOCK, WIĄZOWNA, CELESTYNÓW ORAZ INNE. ELANDOM.\nDziałka Wiązowna. WZ . Media na działce.\nWIĄZOWNA, kształtna działka z WZ Do sprzedania działka budowlana położona w Wiązownie. Działka z warunkami zabudowy na budynek mieszkalny jednorodzinny, wolnostojący oraz niezbędną infrastrukturę techniczną. Działka w kształcie prostokąta o wymiarach ok : 49 X 36 Wielkość działki : 1759 Dostęp bezpośrednio z drogi publicznej. Wodociąg na działce. Kanalizacja w drodze. Prąd w drodze. Polecam i zapraszam do oglądania. Małgorzata Grafka tel. Niniejsza informacja nie stanowi oferty w rozumieniu Kodeksu Cywilnego.\nPiękna zalesiona działka budowlana o pow. 2234m2, z czego prawie 900m2 zewidencjonowane jest jako budowlane. Na działce o kształcie zbliżonym do kwadratu znajduje się domek letniskowy o pow. 40m2, mogący służyć jako wygodne zaplecze na czas budowy. Przy działce znajduje się prąd oraz wodociąg miejski. W odległości ok. 100m od działki - gaz. W sąsiedztwie działki niezabudowane, oraz działki zabudowane niską zabudową jednorodzinną. Dojazd do działki drogą asfaltową, ostatnie 400m drogą gruntową. W odległości ok. 400m od\n180,02 zł / m²\n*** PIĘKNA DZIAŁKA BUDOWLANA**** Do sprzedania piękna działka budowlana w Wiązownie Kościelnej. W okolicy zabudowa nowych domów jednorodzinnych, sąsiednie działki już zabudowane, cisza i spokój. Jest plan zagospodarowania przestrzennego, można budować dom jednorodzinny lub bliźniak. W działce energia elektryczna i woda miejska, kanalizacja w niedalekiej przyszłości. Doskonały dojazd, autobus 720, 1,5 km. do centrum Wiązownej. Polecam i zapraszam do oglądania. Małgorzata Grafka tel. Niniejsza informacja nie stanowi\n150,65 zł / m²\nPęclińska 10 ofert\nTrakt Brzeski 9 ofert\nPęclińska 4 oferty\nBoryszewska 2 oferty\nSzosa Lubelska 1 oferta\nKwitnącej Jabłoni 1 oferta


USA: 40-kilogramowy członek Antifa kontra dwaj 100-kilogramowi napastnicy. "To musiało się tak skończyć".\nStrona główna Świat USA: 40-kilogramowy członek Antifa kontra dwaj 100-kilogramowi napastnicy. „To musiało się tak...\nUSA: 40-kilogramowy członek Antifa kontra dwaj 100-kilogramowi napastnicy. „To musiało się tak skończyć”.\nMedia i serwisy społecznościowe obiegło nagranie prezentujące kolejny klip z zamieszek w Stanach Zjednoczonych. Tym razem bohaterami filmiku okazali się przeciwnicy ruchów Antifa oraz Black Lives Matter.\nDwaj Amerykanie tęgiej postury i wysokiego wzrostu ścigali sympatyka organizacji Antifa. Napastnicy niemal natychmiast po obaleniu dużo wątlejszego lewicowca i wymierzonych mu „plaskaczach” (co zostało pokazane na materiale filmowym poniżej) zostali jednak zatrzymani przez policję.\nPrzeczytaj również: Patryk Jaki wbija szpilę Trzaskowskiemu: „Cała Warszawa jest jego, tylko nie Czajka”\n— I tak wygląda w miarę cywilizowane zachowanie. Dostał parę lekkich lepów i jedyne co to będzie miał chwile czerwony ryj. A antifa w takim przypadku kopie leżącego i doprowadza go do stanu ciężkiego.\n— Chłopaczek wygląda przy nich jak tyczka, oni ręce mają większe niż on nogi.\n— Zauważyliście jak delikatnie policjant zakłada jednemu z nich kajdanki? Pewnie długo nie posiedzi — komentują zdarzenie internauci.\nPrzeczytaj również: Młody rolnik nagrał dla PiS mocną wiadomość: „Ja nie wchodzę nikomu do domu. Zakaz wstępu do mojego gospodarstwa!”\nPrzeczytaj również: Eurowizja. Kobiety Lewicy wiedzą, dlaczego Krystian Ochman poniósł "sromotną porażkę"\nŁo Cie panie :DJak to wygląda komicznie ;DTypy ważące 100kg co najmniej, wysportowani wjeżdżają w typeczka, który na oko waży 40kg 😀 wbili się jak dzik w żołędzieDo tego te plaskacze co dostał :DJak to zabawnie wygląda 😀\nGepostet von Wstydzę się KODziarni am Montag, 14. September 2020\n(Visited 15 612 times, 1 visits today)\nPost Views: 5 062\nPoprzedni artykułRozłam w Lotnej Brygadzie Opozycji. Poszło o pieniądze\nNastępny artykułJakub Wątły: Jesteśmy od tego, żeby wyrwać z korzeniami Kościół katolicki z polskiego gruntu\nLider Kukiz'15 Paweł Kukiz był gościem w poranku TVP1 i mówił o relacjach panujących w koalicji rządzącej. Wspomniał również o działaniach Koalicji Obywatelskiej. – Znam PO do szpiku...\nWedług parlamentarzystki Lewicy Anny Marii Żukowskiej, Donald Tusk prowadzi rozmowy z Konfederacją o ewentualnych wspólnych rządach. Posłanka Lewicy gościła w piątek na antenie Programu Pierwszego Polskiego...\nWanda Nowicka: „Płód to płód. Będzie człowiekiem, jak będzie urodzony”. Co...


Poznań City Center: Coraz bliżej wielkiego otwarcia [ZDJĘCIA] – Głos Wielkopolski • Przewodnik po Poznaniu\nPrzekazując to co prezentuje dział informacyjny Głos Wielkopolski w newsie „Poznań City Center: Coraz bliżej wielkiego otwarcia [ZDJĘCIA]”:\nPoznań City Center zmienia się z dnia na dzień. Ale… nic dziwnego. Przecież coraz bliżej wielkiego otwarcia galerii! Pierwsi klienci wejdą do galerii Poznań City Center na przełomie października i listopada. Odwiedziliśmy plac budowy. Zobaczcie […] czytaj cały materiał ».


AGH za mocne na podopiecznych Rafała Bernackiego | Szkoła Mistrzostwa Sportowego Kielce\nStrona główna | Slider | AGH za mocne na podopiecznych Rafała Bernackiego\nAGH za mocne na podopiecznych Rafała Bernackiego\nZespół SMS II przegrał spotkanie 7 kolejki I rundy z AZS AGH Kraków. Zawodnikom z Kielc nie udało się pokonać zajmującego 8 miejsce w tabeli zespołu. Mecz zakończył się wynikiem 40:31.\nRafał Bernacki: Przystępując do meczu z krakowskim przeciwnikiem byliśmy mocno zmęczeni. Część zawodników rozegrała dzień wcześniej mecz pucharowy z Przemyślem, więc nasze siły były nadwyrężone.\nMecz przegraliśmy 9 bramkami, ale wydaje mi się, że porażka nie wynika z bardzo złej gry, ale z trudów ostatniego okresu. Graliśmy mocno okrojonym składem: 11 osób w tym 2 bramkarzy. Mamy sporo kontuzji, sporo urazów. W ciągu ostatnich dni rozegraliśmy 3 spotkania, co jest mocno obciążające.\nMecz z AGH był wyrównany dopóki, dopóty starczyło nam sił. Z pierwszej połowy mogę być zadowolony, zwłaszcza dobrze wyglądaliśmy w ataku pozycyjnym, nad którym mocno pracujemy podczas treningów. Dużo jest do poprawy w obronie. Mam jednak świadomość, że te braki wiążą się głównie z różnicą siły fizycznej. W zespołach pierwszoligowych, z którymi się spotykamy często grają zawodnicy z przeszłością superligową. To dojrzali fizycznie mężczyźni i to widać na parkiecie. Czekamy także na powrót Mateusza Grzenkowicza i Antka Zająca, którzy są naszymi środkowymi obrońcami, a borykają się z urazami.\nWstecz: Nowi uczniowie po pierwszej porażce, ale trener wciąż dumny\nDalej: SMS II ulega akademikom z Kielc


W niedzielę, 12 sierpnia, odbędzie się Water Show Gdańsk - pierwsza edycja niezwykle spektakularnej imprezy. Między Ołowianką a Wyspą Spichrzów odbędą się pokazy umiejętności najlepszych na świecie zawodników, specjalizujących się w wodnych sportach ekstremalnych.\nWater Show Gdańsk 2018 to ekstremalne sporty na światowym poziomie\nNiezwykłe wodne widowisko, którego gospodarzem jest miasto Gdańsk, rozpocznie się w niedzielę, 12 sierpnia, 2018 r., o godz. 15, na Motławie - między Ołowianką a wyspą Spichrzów.\n- W ramach Water Show Gdańsk przeprowadzimy turnieje pokazowe rozgrywane symultanicznie we flyboardingu, wakeboardingu, blob jumpingu, splash divingu, jet ski freestyle i dragon boats - mówi reprezentująca organizatora Marta Szadowiak.\nNa gdańskiej imprezie, po raz pierwszy w tej części globu wystąpi Daniel Guerra - aktualny mistrz świata w kategorii Pro i Simon Desira - II wicemistrz świata w kategorii Weteran. Swój przyjazd zapowiedział też Petr Civin - nr 16 na świecie. Dzięki trzystukonnym skuterom flyboardziści wzniosą się na wysokość 20 metrów nad wodą.\n- Wakeboarding to prężnie rozwijająca się w Polsce dyscyplina. To połączenie snowboardu i nart wodnych. Zawodnik płynie na specjalnej desce za motorówką, skuterem wodnym lub wyciągiem - tłumaczy Rafał Płaza, zawodnik i konstruktor wyciągu do wakeboardingu.- Zawodnicy w ramach tej dyscypliny mogą pokonywać rozmaite przeszkody. Podczas Water Show Gdańsk 2018 zostanie zainstalowana specjalna 80 metrowa konstrukcja, składająca się z wyciągu do wakeboardingu z przeszkodami.\nBlob jumping natomiast to... ludzka katapulta. Gigantyczna poducha stanie na wodzie przy Muzeum Morskim. - Zasada działania jest prosta. Zawodnik leży na poduszce, czekając na wystrzał, dwie osoby skaczą z wysokości na poduchę i wybijają go nawet na 12 metrów - wyjaśnia finalista mistrzostw świata w akrobatyce gimnastycznej, Artur Zakrzewski. - Ewolucje, jakie można wykonywać w locie, są praktycznie nieograniczone. Od salt po obroty. Podczas Water Show Gdańsk rywalizujemy w konkurencji best trick. Udział biorą kobiety i mężczyźni.\nJet ski freestyle to niezwykle efektowna dyscyplina, która polega na wykonywaniu akrobacji na skuterze wodnym. Formuła freestyle pozostawia zawodnikom dużą swobodę, dzięki czemu wykonywane ewolucje mogą być bardzo widowiskowe.\n- Dla fanów rywalizacji zespołowej przygotowaliśmy turniej smoczych łodzi. Popularne dragony zmierzą się w trzech konkurencjach: sprint na dystansie 200 m, wyścig po okręgu i przeciągnie - mówi Włodzimierz Szmyd, prezes klubu MRKS Gdańsk. - Szczególnie atrakcyjnie zapowiada się nocna parada zwycięskich zawodników: Night Led Show. To kolorowe, pełne efektów wizualnych widowisko, które będzie mocnym punktem wieńczącym całą imprezę.\n- godz. 15:00 - 16:00 - Flyboarding - FLYCUP Gdańsk 2018 konkurs salt przeloty pojedyncze i blob jumping eliminacje (8 zawodników)\n- godz. 15:20, 15:40, 16:00 - Sprint Smoczych łodzi, 4 osady każda z każdą, wyścigi w parach\n- godz. 15:40 -15:50 - Slalom Jet Surf\n- godz. 16:00 - 17:00 - Wakeboarding freestyle - WAKECUP Gdańsk 2018 i splash diving eliminacje (8 zawodników)\n- godz. 16:20, 16:40,17:00 - Wyścigi torowe Smoczych łodzi, 4 osady każda z każdą, wyścigi w parach\n- godz. 17:00 - 18:00 - Flyboarding - FLYCUP Gdańsk 2018 BATTLE - rywalizacja równoległa i blob jumping finał I runda (8 zawodników)\n- godz. 17:20, 17:40, 18:00 - Przeciąganie Smoczych łodzi, 4 osady każda z każdą, rywalizacja w parach\n- godz. 18:40 - 18:50 - Slalom Jet Surf\n- godz. 18:00 - 19:00 - Wakeboarding freestyle - WAKECUP Gdańsk 2018 i splash diving finał I runda (8 zawodników)\n- godz. 19:00 - 20:00 - Flyboarding - FLYCUP Gdańsk 2018 Best Trick - rywalizacja pojedyncza i blob jumping finał II runda (8 zawodników)\n- godz. 19:30 - 19:40 - Slalom Jet Surf\n- godz. 20:00 - 21:00 - Wakeboarding freestyle - WAKECUP Gdańsk 2018 i splash diving finał I runda (8 zawodników)\n- godz. 21:00 - 21:30 - Ceremonia dekoracyjna\n- godz. 21:45 - 22:00 - Pokaz nocny


Słabość złotego może się utrzymywać co najmniej do czerwca - wGospodarce.pl\nOpublikowano · 19 lutego 2016, 09:18\nTagi: biznes finanse Kursy walut Złoty\n– Z jednej strony wydaje się, że powinniśmy mieć w 2016 roku z polskiej gospodarki całkiem niezłe dane wspierane przez konsumpcję – mówi w rozmowie z agencją informacyjną Newseria Inwestor Łukasz Rozbicki, analityk MM Prime TFI. – W tym roku jeszcze nie będzie problemu budżetowego, więc teoretycznie jest podstawa do tego, żeby sądzić, że złoty przy obecnych poziomach jest niedowartościowany.\nW grudniu stopa bezrobocia wyniosła w Polsce 9,8 proc. i pozostaje na poziomie jednocyfrowym od pięciu miesięcy. Średnie wynagrodzenie wzrosło w ciągu roku (licząc od grudnia do grudnia) o 3 proc. przy spadających cenach (całoroczna deflacja wyniosła 0,9 proc.), a PKB wzrósł o 3,6 proc. Zdaniem eksperta dane te powinny napędzać konsumpcję, a więc i wpływy z VAT. Z kolei sprzedaż detaliczna w okresie styczeń–grudzień wzrosła o 3,7 proc. Jak tłumaczy Rozbicki, dodatkowo programy socjalne przygotowywane przez rząd wpłyną pozytywnie na zasobność gospodarstw domowych. Mimo tych korzystnych warunków makroekonomicznych polska waluta od początku roku nadal słabnie.\n– Z drugiej strony złotemu mogą jeszcze ciążyć krótkoterminowe czynniki awersji do ryzyka, np. w postaci tego, że być może Moody's obniży nam perspektywę ratingu albo rating – przewiduje ekspert. – W I połowie roku lub w I kw. podwyższone kursy mogą się utrzymywać. Złoty raczej nie wróci do poziomów 4,20 za euro i znacząco poniżej 4 za dolara.\nW styczniu agencja ratingowa Standard & Poor's, mimo dotychczasowej pozytywnej perspektywy obniżyła Polsce rating z A- do BBB+, a perspektywę zmieniła na negatywną, co może oznaczać dalsze cięcia. Pozostałe dwie agencje zapowiedziały, że będą bacznie przyglądać się Polsce, a np. analitycy Union Investment TFI zapowiedzieli, że spodziewają się cięcia przez Moody's (gdzie nasz kraj ma najwyższy rating) już w maju.\nKilka dni temu S&P obniżyła opinię na temat ryzyka sektora bankowego w Polsce do negatywnej ze stabilnej.\nDodatkowo złotego osłabiać może silny dolar, który według przewidywań będzie kontynuował swój marsz w górę, zarówno wobec złotego, jak i wobec euro.\n– Dolar ze względu na Fed, który prawdopodobnie w tym roku będzie dalej podwyższał stopy procentowe, będzie się umacniał. Natomiast EBC prowadzi kompletnie inną politykę pieniężną. A to wspiera spadki euro–dolara w dłuższej perspektywie i tym samym dążenie do parytetu na tej parze. To z kolei przekłada się na umacnianie się dolara względem złotego.\nNiestety, nie są to też dobre wieści dla spłacających kredytów we franku szwajcarskim, i to pomimo starań tamtejszego banku centralnego, by osłabić tę walutę.\n– Słaby złoty to też mocny frank. Z drugiej strony pamiętajmy, że Narodowy Bank Szwajcarii cały czas prowadzi bardzo luźną politykę pieniężną, utrzymuje ujemne stopy procentowe. Być może jeszcze będzie obniżał stopy albo w jakiś inny sposób interweniował. Myślę, że poziomy znacząco poniżej 4 zł na franku nie powinny być trwałe.


Tabu – CarpeNoctem.pl\nBrak komentarzy do TabuRecenzje Marcin Bukalski 21 sierpnia 2011 21 sierpnia 2011 kryminał, seryjny morderca, thriller\nDobry pomysł na powieść to niewątpliwie połowa sukcesu. Druga połowa zależy od jego realizacji. “Tabu” Casey Hill ( pseudonim literacki małżeństwa Kevina i Melissy Hill) świetnie ilustruje sytuację, gdzie ciekawa koncepcja została zepsuta przez przeciętne wykonanie.\n“Tabu” jest pierwszą powieścią z serii thrillerów kryminalnych o biegłej sądowej Reilly Steel. Była agentka FBI, zmęczona pracą, uciekając przed traumatycznymi zdarzeniami z przeszłości, szuka ostoi w Dublinie – przy okazji starając się mieć oko na ojca uzależnionego od alkoholu. Irlandia jednak szybko przestaje być oczekiwaną idyllą: z pozoru banalne do rozwiązania sprawy morderstw okazują się być dziełem seryjnego mordercy, który z każdą kolejną zbrodnią poczyna sobie coraz śmielej. Reilly musi stawić czoła nie tylko psychopacie, ale też własnym lękom powracającym w snach.\nCałą książkę Hillów można właściwie podzielić na dwie płaszczyzny: ściśle związaną z intrygą kryminalną oraz klimatu wpasowującego się w kanon thrillera. Pierwsza z płaszczyzn zawodzi – nawet słabo zorientowany w tego typu literaturze czytelnik bez trudu powiąże zdarzenia, dostrzeże nielogiczności fabuły i w końcu odgadnie na długo przed finałem, kto jest mordercą. Trochę to dziwi, ponieważ autorzy dawkują informacje bardzo skąpo. Mimo to, brak alternatyw oraz momentami zbyt jasne wskazówki czynią rozszyfrowanie intrygi zadaniem banalnym. Przykładem może być modus operandi powieściowego mordercy – mimo że Reilly wraz z całym zespołem ciężko pracuje analizując materiał dowodowy, by powiązać zbrodnie jakimś logicznym kluczem, to czytelnik już dawno zna odpowiedź: zdradza to tytuł, który sam w sobie jest sporym spoilerem.\nPatrząc na „Tabu” przez pod kątem thrillera, sytuacja przedstawia się znacznie lepiej. Powieść zaczyna się mocnym akcentem. Kilka pierwszych rozdziałów przynosi wymyślne morderstwa – okrutne, na granicy dobrego smaku i mimo że opisane bez większego wdawania się w detale oraz solidnie umotywowane fabularnie, nadal pobudzają wyobraźnie. Z drugiej strony, czytelnik szybko przyzwyczaja się do tego i dalsze zbrodnie nie wywołują już większych emocji. Mimo to początkowy efekt w pewnym stopniu się utrzymuje. Zdecydowanie ciężko powiedzieć też, że powieść trzyma w napięciu, co jednak ciekawe, wcale nie przeszkadza to w odbiorze całości. Strony przewraca się szybko i bez znużenia, a główną tego przyczyną są świetnie nakreśleni bohaterowie – z gatunku tych, w których istnienie można uwierzyć bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Reilly to osoba po przejściach, oddana całkowicie pracy, ale jednocześnie korzystająca w niej z wielu kontrowersyjnych metod, co nie przysparza jej sympatii przełożonych i partnerów. Mimo to swą osobowością potrafi ich sobie zjednać. Miło obserwuje się również życie codzienne irlandzkiej policji: oddane są wszelakie smaczki i zależności tam panujące. Sama postać seryjnego mordercy skrojona jest nieszablonowo – drobiazgowo i bardzo rzetelnie. Widać że autorzy odrobili lekcje z szeroko rozumianej psychologii – nie tylko kryminalnej.\nTrudno natomiast wyobrazić sobie dalsze tomy przygód śledczej Reilly Steel. Wątki zostały domknięte, a i sam potencjał bohaterów nie wydaje się być wystarczający na potrzeby cyklu. „Tabu” to solidny thriller kryminalny, ale raczej dla czytelników początkujących na tym poletku literackim. Bardziej doświadczeni zachwycić się mogą jedynie chwilami naprawdę mocnym i sugestywnym klimatem, opartym na ciekawym koncepcie fabularnym (jego istoty, mimo sygnalizacji, zdradzić nie mogę), który właśnie ratuje powieść przed etykietą przeciętności.


Dramat 30-latka. Uwierzył portalom, które radziły, żeby rzucił pracę w korpo i pojechał na Karaiby | ASZdziennik.pl\nDramat 30-latka. Uwierzył portalom, które radziły, żeby rzucił pracę w korpo i pojechał na Karaiby •\nDramat 30-latka. Uwierzył portalom, które radziły, żeby rzucił pracę w korpo i pojechał na Karaiby\nTwierdzi, że chciał poczuć dreszcz ryzyka i w surowych warunkach na nowo odnaleźć samego siebie. Ofiarą agresywnej propagandy medialnej padł 30-letni Jacek S., który działając pod wpływem impulsu rzucił intrantą posadę w korporacji i zarezerwował sobie dwutygodniowe wczasy na Karaibach.\nTo już kolejna ofiara ponurego żniwa popularnych portali i blogów lifestyle'owych.\n– Wpływowi blogerzy sugerowali co prawda Bieszczady i cichą samotnię w leśnej głuszy pod Wetliną, ale postanowiłem iść mniej wydeptaną ścieżką – twierdzi poszukujący własnego "ja" 30-letni były senior account manager.\n– Znajomi cały czas wspominali coś o dzikich Karaibach i czekającej tam wielkiej przygodzie – twierdzi gotowy na wszystko nowonarodzony poszukiwacz przygód. – Zdecydowałem, że stawiam na jedną kartę: rzucę wszystko i wyjadę, ale dzikie bieszczadzkie bezdroża zamienię na niezbadane i tajemnicze wody ciepłych krajów – podkreśla Jacek.\nWartka akcja, pociągająca tajemnica i prawdziwie piracka przygoda – na to wszystko po cichu liczy uwolniony ze szponów korporacji Tomasz, podekscytowany zasłyszanymi ukradkiem opowieściami.\nJest jednak coś, z czego mężczyzna nie zdaje sobie jeszcze sprawy – ustalił ASZdziennik.\n– Mówiliśmy tylko o premierze "Piratów z Karaibów: Zemsty Salazara" – zgodnie twierdzą bliscy Jacka, zaskoczeni wczasami all-inclusive, które zarezerwował już sobie 30-latek.\nZamiast poszukiwania skarbów, snu na niewygodnej pryczy na starym szkunerze i codziennej walki z wściekłym morzem i drzemiącymi w jego głębiach tajemnicami 30-latek może liczyć jedynie na nielimitowane drinki na bazie rumu, wybór międzynarodowej prasy w hotelowym barze i szybkie Wi-Fi na przepełnionej bogatymi turystami z Europy wyspie.\n– Nie trzeba było rzucać pracy, wystarczyło zarezerwować sobie wieczór i kupić bilet – podkreślają znajomi Jacka, który wiedzą, że prawdziwa przygoda w 2017 roku zagościć może już tylko na ekranach kin 26 maja wraz z premierą najnowszej części "Piratów z Karaibów".\nTo jest ASZdziennik dla filmu "Piraci z Karaibów: Zemsta Salazara". Wszelkie wydarzenia i cytaty poza filmem zostały zmyślone.


Dramat czasu i wyobraźni. Filmy Wojciecha J. Hasa, wyd. Universitas, Kraków 2010, str. 130-150\nPomiędzy przeszłością a przyszłością otwiera się próżnia rozpaczliwa. W tej próżni zrodzone pokolenie, między przeszłością a przyszłością, czymże w rzeczywistości ma pozostać? Aniołem, co przelata, upiorem, co przeziewa, zniewieściałym niczym, męczennikiem, Hamletem?\nPożegnania – drugi film Wojciecha Hasa, choć stworzony w odmiennej tonacji i opowiadający o innym czasie, okazał się dziełem nie mniej osobliwym niż Pętla. Tym razem reżyser osadził akcję w konkretnych realiach historycznych – przede wszystkim końca wojny, co można było w pewnym sensie odebrać jako odpowiedź na wojenną i narodową problematykę pierwszych filmów szkoły polskiej. Jednakże ta odpowiedź poczyniona została przez Hasa w sposób zaskakujący – w konwencji nostalgicznego melodramatu z historią w tle.\nFilm powstał w oparciu o głośną i popularną, wydaną dziesięć lat wcześniej, powieść Stanisława Dygata – Pożegnania (1948). Prozę Dygata charakteryzuje intelektualna i stylistyczna błyskotliwość, która może być miarą oryginalności jego talentu. Bohater Dygata to zawsze inteligent, człowiek rozdarty pomiędzy potrzebą osiągnięcia indywidualnej autentyczności a świadomością nieustannej zależności od form, konwencji, czy wreszcie własnych słabości. Jego specyfika zamyka się niejako w dwóch obszarach: obszarze wewnętrznej autoanalizy i obszarze prób konfrontacji ze światem zewnętrznym, prowadzonej na mocy owej autoanalizy. Jak zauważyła Barbara Gutkowska, istotą prozy Dygata i jej bohaterów „jest nieustanna oscylacja pomiędzy tym co jednostkowe, a tym co zbiorowe, pomiędzy prawdą a zmyśleniem, konkretnym życiem a marzeniami”.\nTaki bohater wpisuje się w szerszy obszar znaczeń oraz konstruowanych przez Dygata lub przywoływanych przez niego mitologii. Owa Dygatowska „mitologizacja” dotyczy zwłaszcza dwóch sfer: narodowej i erotycznej. W obu towarzyszy bohaterowi stan pewnej ambiwalencji. Bohater – narrator dąży przede wszystkim do autokompromitacji mitów narodowych, ale zarazem sam odczuwa swoistą od nich zależność. „Z tej perspektywy – jak pisze Gutkowska – twórczość Dygata jest pytaniem o formę polskości w zmienionym przez wojnę świecie. Świadczy o tym jego uparta polemika ze współczesnością i wytworzoną przez naszą literaturę tradycją utożsamioną przede wszystkim z romantyczną mitologią narodową.”\nNatomiast tworząc w swoich powieściach swoistą mitologię erotyczną, Dygat posługuje się elementami prozy sentymentalnej – autoanalizą uczuć – zawsze jednak doprowadzając do rozbicia tej konwencji. Innymi słowy, jego bohater z reguły tworzy sobie własny mit miłości (zakorzeniony jednak w stereotypach literackich), idealizuje i sentymentalizuje, by w końcu doprowadzać swoim działaniem do autokompromitacji uczuć i osiągnąć w ten sposób swoistą autorefleksję.\nLiteracką zasadą owych Dygatowskich gier mitologizacyjnych jest ironia. To ona nadaje jego prozie myślową i artystyczną dynamikę – w przestrzeni semantycznej i sytuacyjnej. Istnieje tu niejako potrójny dystans: ironiczny autor – narrator – bohater, za sprawą którego opowiadane wydarzenia sytuują się pomiędzy prawdą a zmyśleniem, pomiędzy subiektywizmem indywidualnego przeżycia a spojrzeniem nań niejako z zewnątrz. Ten typ autorskiej ironii – jak zauważa Gutkowska – wraz z konkretnymi motywami przedstawieniowymi, nadaje prozie Dygata cech pokrewnych do ironii romantycznej.\nWszystkie te cechy, w pełnej skali, dały o sobie znać już w Jeziorze Bodeńskim (wyd. 1946) i były przez Dygata kontynuowane w następnych powieściach. Można je dostrzec, choć w nieco skromniejszym wymiarze, także w Pożegnaniach. O czym zatem traktuje ta powieść i co z tego przedostało się do filmu Hasa?\nRzec można, iż Pożegnania to opowieść o rozpadzie kulturowym i historycznym świata, widzianym w polskiej perspektywie. Akcja powieści podlega wyraźnemu podziałowi na dwie części. Pierwsza obejmuje kilka miesięcy roku 1939, przed wybuchem wojny; druga rozgrywa się w ściśle określonej ramie czasowej, od końca września 1944 (upadek Powstania Warszawskiego) do połowy stycznia 1945. Istotne jest, że główny bohater istnieje tu niejako na marginesie wielkich wydarzeń, w jakiś jednak sposób będąc w nie uwikłany.\nW pierwszej, przedwojennej części, określony zostaje główny temat powieści i jego swoista ambiwalencja: skostnienie i wynaturzenie obyczajowych, społecznych i narodowych form, pragnienie ich zmiany oraz zapowiedź ich nieuchronnego rozpadu wobec kryzysu historycznego i kulturowego, który już wkrótce – wraz z wybuchem wojny – ustanowi własną dynamikę przemian. Już w pierwszej scenie bohater postawiony zostaje przed, powtarzającym się później kilkakrotnie w różnych wariantach i sytuacjach, stwierdzeniem: „Świata pan nie zmieni”. Rzecz dotyczy głównie dwóch sfer rzeczywistości: narodowej (narodowe zamieszki na uniwersytecie i antysemityzm, których świadkiem jest bohater) oraz społeczno – obyczajowej (dom i jego konwenanse). Owa rzeczywistość filtrowana jest jednak przez specyficzną wrażliwość bohatera, który czuje pragnienie wyrażenia buntu, nie wiedząc jednak jak ów bunt wcielić w życie. Jego sprzeciw wyraża się w końcu - nie tak jednak, aby mógł istotnie odmienić rzeczywistość. Najpierw bohater ratuje z bójki na uniwersytecie młodego studenta pochodzenia żydowskiego, później wywołuje mini skandal obyczajowy w rodzinnym domu, w którym panuje mieszczański konwenas. W końcu ów „bunt” bohatera dopełnia nocna eskapada na dancing i w efekcie… jednodniowa ucieczka za miasto z poznaną w lokalu, uroczą fordanserką – Lidką.\nTę część powieści cechuje pogodny raczej nastrój, kontrapunktowany jednak ironicznymi monologami wewnętrznymi narratora. Centralnym miejscem tej podmiejskiej sielanki staje się willa „Quo vadis” – zapuszczony pensjonat prowadzony przez skąpą staruszkę – jeszcze jeden znak dziwnego anachronizmu rzeczywistości, tym razem bardziej jednak przyjazny bohaterom. To tu oboje spędzą noc, i to tu rankiem odnajdzie ich ojciec bohatera, odgrywając - w jego oczach - pseudo patetyczną scenę, niczym postać z Damy Kameliowej. W końcu marzenie o ucieczce i buncie zamieni się we wspólny powrót kolejką EKD do Warszawy…\nNastępnie, za namową ojca, bohater wyjeżdża do Paryża z zamiarem zapisania się tam na studia. Nie czyni tego jednak, bowiem zaraz po swym przybyciu do stolicy Francji, poznaje w jednej z kawiarni na Montmartrze dwoje ekscentrycznych Paryżan – atrakcyjną arystokratkę Dodo i jej przyjaciela, intelektualistę Cacharda. Następne tygodnie spędzone we Francji zamienią się w nieustającą zabawę, mocno zakrapianą alkoholem i podróż, które staną się częścią tzw. „uczty pożegnalnej” wyprawionej przez owego tajemniczego Cacharda. Teraz to bohater staje się dla dwojga sympatycznych, ale zblazowanych Francuzów, uosobieniem „słowiańskiej naturalności” i prostoty, która na chwilę pozwala im zapomnieć o panującym dokoła kryzysie i nadciągającym nieodwołalnie krachu historii. Jednak sygnały zbliżającej się wojny przywracają bohaterowi stan trzeźwości – wraca do Warszawy w przeddzień jej wybuchu. Tak kończy się część pierwsza powieści.\nNatomiast cała jej część druga rozgrywa się w jakże odmiennym stanie i czasie - zawieszenia pomiędzy straconą bezpowrotnie przeszłością a niewiadomą przyszłości. Jesienią roku 1944 odnajdujemy bohatera zanurzonego w osobliwy stan bezwładu w Podkowie Leśnej, nieopodal zniszczonej powstaniem Warszawy. Nie ma w nim już protestu i buntu – jest raczej wypalenie po wojennych doświadczeniach (Oświęcim) i powodowana nimi niechęć do konfrontacji z przeszłością. Większą część narracji zajmują tutaj krótkie monologi wewnętrzne dające wyraz temu stanowi ducha oraz sceny w willi hrabiny Róży. Jest to miejsce schronienia dla przedstawicieli polskiej arystokracji, mieszczaństwa i inteligencji, ocalałych z wojennej pożogi. Mieszka tu również ciotka bohatera; jest również Lidka – teraz z fordanserki zamieniona w hrabinę i żonę jego kuzyna. Uczucie dwojga młodych ożywa, tłumione jednak panującą dookoła nich sytuacją. Narrator tworzy tu ironiczne (i niekiedy zjadliwe) portrety wojennych rozbitków i szerzej – daje obraz absurdalnej rzeczywistości, której charakter dobrze określają wciąż powtarzane przez nich frazesy: „Wszystko będzie dobrze – jesteśmy zgubieni”. Z letargu i wyczekiwania budzi bohatera dopiero nadciągająca ze wschodu armia. Większość mieszkańców willi ucieka – Lidka jednak zostaje…\nTa część powieści Dygata przynosi bolesny w gruncie rzeczy obraz rozpadu kultury narodowej, ujęty lapidarnie sarkastycznym stwierdzeniem: „Nie ma już Polski, nie ma Polaków”. Czas końca wojny jest czasem zniszczenia dawnych form życia, lecz również, dotyczącym tego życia, czasem decyzji i wyborów. Nową rzeczywistość sygnalizuje tu nie tylko nadciągająca rosyjska armia i daremna próba ucieczki większości bohaterów, ale też lokaj Feliks, który szybko radzi sobie w nowych realiach, zakładając prywatny „interes” – knajpę „U Feliksa”. Jednakże ten niewątpliwie krytyczny obraz rzeczywistości i ludzi, wciąż filtrowany jest dystansem narratora-bohatera. Dzięki operowaniu skrótem myślowym, niedopowiedzeniom i właśnie zdystansowaniu narratora, udało się Dygatowi oddać złożoność i ambiwalencję owego czasu i stanu polskich umysłów – na tyle, na ile było to możliwe w roku 1948, kiedy kończył pisać swoją powieść. Według Barbary Gutkowskiej ten skrót właśnie tworzy wieloznaczną metaforę pożegnań w książce Dygata. Zewnętrznym znakiem wewnętrznego „zniszczenia” bohaterów stają się „zwłoki palonej Warszawy”. „I to właśnie z tą przestrzenią – pisze Gutkowska - i ewokowanymi przez nią mitami przeszłości oraz emocjami żegna się bohater, i to jej autor poświęca tytułowe Pożegnania. Żegnając się zaś z tą przestrzenią tradycji, bólu, chwały i cierpienia, żegna się także z tą istotną cząstką samego siebie, której odtąd nigdy nie będzie mógł odnaleźć. Moment pożegnania przeszłości musi więc być ważniejszy od powitania nowej epoki, której nadejście traktowane jest jako nieuniknione. Dygatowy inteligent, niezależnie od krytycznych uwag kierowanych do swego środowiska, doskonale wie, że jego upadek i zniszczenie tożsame jest ze zniszczeniem narodowych korzeni.”\nDzieło Hasa do dziś prowokuje namysł nad wzajemnym stosunkiem powieści i filmu. Już pierwsza bardziej wnikliwa opinia o filmie, pióra Konrada Eberhardta, przyniosła konstatację na temat pewnej jego zależności od powieści. Krytyk dostrzegł reżyserską chęć zachowania wobec niej wierności, lecz ze względu na charakterystyczną płynność rzeczywistości ujętej przez Dygata słowem, jak również wobec specyficznego „stanu bezwładu” w jakim znajduje się jego bohater, uznał tę reżyserską próbę za nie w pełni udaną. Zdaniem Eberhardta psuje ją rozdźwięk pomiędzy ewokowaną przez Hasa sentymentalną nastrojowością, a filmową koniecznością ukazania „konkretu” w relacjach pomiędzy dwojgiem głównych bohaterów – Pawłem i Lidką. „Żeby więc nie powstała banalna anegdotka o romansie dziewczyny barowej i panicza – Has musiał zdecydować się na jakąś stylistyczną całość. Miał do wyboru albo sentymentalizm (szlachetnej próby oczywiście) albo groteskę (…) Has zdecydował się na pierwszą ewentualność..”\nBez wątpienia to właśnie ten – szlachetnej próby jak określił to Eberhardt – sentymentalizm, wysunięty na plan pierwszy, różni dzieło Hasa od powieści Dygata. Has postawił na melodramat – cokolwiek jednak niekonwencjonalny – którego u Dygata w zasadzie brak. Cechy zaś literackiego stylu Dygata – lekkość, ironia, lapidarnie rysowane obserwacje i odczucia – całkowicie przejęła na siebie specyfika filmowej stylistyki Hasa. To właśnie jej właściwości – precyzja i plastyczny kształt obrazu, muzyka i gra aktorska – połączyły się, tworząc niepowtarzalny klimat całości i – w efekcie – „stylowy melodramat”, który swoim nastrojem uwodzi widza do dziś. Czy jednak jedynie formuła niekonwencjonalnego melodramatu określa w istocie estetyczny zabieg, którego dokonał Has? Czy jest to jedynie film o próbie siły uczucia w zmieniającym się świecie, czy może coś więcej?\nFilm Hasa, przy zachowaniu istotnych motywów powieści (czas historyczny, sceny, dialogi), wykazuje własną logikę ukształtowania wewnętrznego. Has – tak jak Dygat – zastosował podział na dwie części (przed- i wojenną), pozbył się jednak francuskich epizodów, jak również bardziej szczegółowego tła społeczno-obyczajowego w części pierwszej, przy zachowaniu wszakże jego obecności w części drugiej (dom Róży i zaludniające go osoby). Zachował także pewnego rodzaju subiektywizm narracji, choć uczynił to w sposób o wiele bardziej dyskretny niż w powieści Dygat. Jest on jednak wyraźnie sygnalizowany już od pierwszej sceny, w której widz może widzieć to, co obserwuje bohater – parę anonimowych kochanków za oknem i ich rozstanie w deszczu, na ulicy.\nW pierwszej kolejności pojawia się tu zatem problem czasu subiektywnego. Znów mamy tu bowiem świat filtrowany odczuciem i spojrzeniem bohatera, czyli przeżycie czasu teraźniejszego z jego osobliwą dynamiką, która wyraża się w przepływie teraźniejszości i jej splocie z przeszłością. Tym razem jednak – odmiennie niż w Pętli - ów subiektywny czas teraźniejszości usytuowany został przez reżysera wyraźnie w stosunku do czasu historycznego.\nCharakterystyczne jest, że owa subiektywna teraźniejszość przeżywana przez Pawła podlega pewnej zmiennej dynamice – „wstrzymaniu” oraz nieciągłości. Najpierw, w części pierwszej, dokonuje się to za sprawą „sentymentalnych” chwil, które spędza on wspólnie z Lidką, podczas ich wyprawy do Leśnej Podkowy – w rozświetlonej słońcem scenerii „wiejskiego zakątka” i odciętej od świata, pogrążonej niejako w jakimś własnym trwaniu, willi „Quo vadis”. Bohaterowie, tęskniąc za odmianą rzeczywistości, poddają się urokom spędzanych wspólnie chwil, by w końcu jednak powrócić do owej rzeczywistości, której wszakże rychłą zmianę zapowiada gazetowe doniesienie o zbliżającej się wojnie (na stacji kolejki EKD).\nNatomiast w części drugiej znów jesteśmy świadkami jakiejś przeżywanej przez Pawła teraźniejszości, tym razem wstrzymywanej niejako przez stan osobliwego wyczekiwania na to, co przynieść może przyszłość. Lecz w tym przypadku jest to już także teraźniejszość wypełniona „rozbitą przeszłością”. Ułomna obecność tej przeszłości – w różnym wymiarze – jej szczątek i pytanie o przyszłość, to w istocie sedno sytuacji w jakiej odnajdujemy bohatera.\nW tkance środków filmowych, które współtworzą wrażenie „utrzymywania się” owej rozbitej przeszłości, niezwykle istotną rolę pełnią powtarzające się laitmotywy wizualne i - w szczególności - muzyczne. Są nimi oczywiście: melodia piosenki „Pamiętasz była jesień”, fragmentarycznie odgrywana przez bohaterów na fortepianie oraz utwór Chopina, który wcześniej towarzyszył również sekwencji czołowej filmu i owemu obrazowi rozstania kochanków na ulicy. To one zapadają widzowi w pamięć i powtarzane w trakcie filmu, poruszają jej czułe struny, budując zarazem nastrój całości. Nie mniejszą jednak w tym rolę odgrywają motywy wizualne. Istotna jest tu zwłaszcza przestrzeń owej willi „Quo vadis”, w której po latach ponownie kwateruje Paweł, i w której czas zatrzymał się niejako w swoistym bezruchu. Są także inne motywy wizualne, które w toku narracji powtarzają się w różnych układach (np. róże i obrazy na ścianach).\nPamięć zatem – tak jak w Pętli – daje tu o sobie znać nie pod postacią konkretnych wspomnień-retrospekcji, lecz raczej jako pewne jej ślady w teraźniejszości. O ile jednak zaangażowana w odbiór filmu, pamięć i uwaga widza, żywo odbierać musi owe ślady i przypomnienia, o tyle pamięć bohatera pozostaje raczej pamięcią poddaną pewnej „niemocy” – pamięcią rozpiętą pomiędzy bezpowrotnie straconą przeszłością, a jej materialnymi znakami, uwięzionymi w przestrzeni i czasie teraźniejszym. Pamięć Pawła związana jest zatem z przestrzenią konkretnych miejsc – w kontekście najbardziej osobistych wspomnień, jak również w szerszym wymiarze, wspólnym, jak dzieje się to w willi „Quo vadis”, która ze swoimi rekwizytami (m. in. z dominującym portretem Kościuszki na ścianie) jawi się jako coś na kształt „arki narodowej przeszłości”. Ten wspólny wymiar daje również o sobie znać w domu hrabiny Róży, czy choćby na stacji podmiejskiej kolejki EKD, gdzie dawni profesorowie uniwersytetu idą kopać rowy przeciwczołgowe…\n„Wszak na zamieszkiwanej powierzchni ziemi – pisze Paul Ricoeur – przypominamy sobie podróże do pamiętnych miejsc i ich zwiedzanie. Toteż „rzeczy” wspominane są z istoty powiązane z miejscami. A więc nie bez powodu mówimy, że coś się zdarzyło lub miało miejsce. Na tym bowiem podstawowym poziomie konstytuuje się fenomen „miejsc pamięci”, zanim jeszcze staną się one odniesieniem dla poznania historycznego. Owe miejsca pamięci funkcjonują głównie jako reminders, wskaźniki przypomnienia, i są oparciem dla słabnącej pamięci, orężem w walce z zapomnieniem, a nawet milczącym zastępcą w przypadku martwej pamięci.”\nTak też jest w Pożegnaniach i sytuacji w jakiej znalazł się ich bohater. Bo mimo powtarzających się motywów z pierwszej części filmu, mamy tu jednak jakiś paradoksalny „brak obecności, bezwzględnie nieodwołalną przeszłość, nieprzytomną ucieczkę przeszłości i zmarzlinę teraźniejszości, niezdolność do zapomnienia i niemożność przypomnienia sobie odległego wydarzenia. Krótko mówiąc, nakładanie się tego, co niezatarte, na to, co nieodwołalne.” Tak zatem pamięć Pawła – tu i teraz – staje się pamięcią „rozbitą” przez historię. Ten stan zwerbalizowany został wprost w scenie rozmowy Pawła z Mirkiem w knajpie. Paweł określa go jako nieumiejętność cieszenia się wolnością „w stopniu proporcjonalnym to tego, w jakim jej pragnął”. Co ciekawe jednak przyczyną owego stanu tylko pośrednio obarcza on „okrucieństwa wojny i Niemców”, sytuując ją raczej w samym „życiu” i zadając na końcu znamienne pytania: Co dalej? Do czego wracać po tym wszystkim? Scenę tę – już w kontekście przyszłości - dopełnia druga rozmowa Pawła i Mirka, prowadzona w jego gabinecie, w której pada pytanie: „Może nie będzie już tego, co przywykliśmy uważać, że jest Polską?...\nTak więc Pożegnania, zarówno w wymiarze indywidualnym jak i szerszym, historycznym, ukazują niszczące działanie czasu. W pierwszym przypadku jest to czas przemijający, który niszczy międzyludzkie więzi i odmienia uczucia, zachowując jednak jakiś szczątek pamięci - obecnej i wypieranej zarazem, bo związanej z traumatycznymi przeżyciami; w drugim – jest to o wiele groźniejszy w efekcie czas, napiętnowany wojenną katastrofą sygnalizowaną jedynie w tle wydarzeń; jest to niejako czas „zerwany” historycznie, a w narracji motywowany ową luką czasową rozdzielającą wydarzenia na dwie odległe od siebie części. Stąd właśnie dominujący w filmie nastrój melancholii, skutecznie wzmocniony jeszcze motywami muzycznymi, melancholii, która wszak nierozłącznie związana jest z niszczącym upływem czasu, wynikającym zeń przeżyciem bolesnej straty, a zarazem z pewną trudno uchwytną obecnością melancholijnego obiektu wspomnień…\nZnamienne jest, że wspomniany już Konrad Eberhardt, w pisanej przez siebie blisko dziesięć lat później monografii filmów Wojciecha Hasa, zmienił i pogłębił nieco swoje zapatrywania na ekranizację Pożegnań. Postarał się precyzyjniej określić ich wierność i różnicę w stosunku do Dygatowskiego pierwowzoru. Tę pierwszą widział przede wszystkim w specyficznym dystansie, ironii i komizmie, zwłaszcza w stosunku do sportretowanego w filmie środowiska, tę drugą – w liryzmie i poetyckości filmu, łączących się właśnie z „refleksją nad mijającym czasem”. Pisał on: „Pożegnania są po prostu filmem poetyckim, filmem, w którym dominuje bardzo prawdziwa, autentyczna nuta nostalgii, związana nieuchronnie z wszelką refleksją nad mijającym czasem. Poezja ta wykorzystuje oczywiście najrozmaitsze impulsy, zarówno patos załamywania się „starego porządku” i nadejście nowego, jak i tanie świecidełka nastrojów sentymentalnych…”\nPowinno się tu zatem pojawić istotne pytanie o źródła i sens owego poetyckiego ukształtowania dzieła, o wzajemny stosunek dwóch części filmu, jak również o relację pomiędzy owym ironicznym i nostalgicznym zarazem wymiarem kreowanej przez Hasa rzeczywistości. Czy ów sentymentalizm to rzeczywiście jedynie „tanie świecidełka nastrojów”, czy też raczej łączyć się on może z głębszym rozumieniem poetyckości? Tu również powraca kwestia pewnych motywów z powieści Dygata.\nWażnym tropem uprawianych przez Dygata stylizacji wydaje się być właśnie tradycja sentymentalna. Jest ona przez niego traktowana przede wszystkim na użytek pewnej gry ze stereotypami ludzkich zachowań oraz konwencją literacką. Dalekie źródła owej sentymentalnej tradycji w książkach Dygata, dostrzec można w romansowej prozie XIX wieku (te „niższe”), jak również w twórczości Laurence`a Sterne`a (te „wyższe”), którą – jak pisze Zdzisław Skwarczyński – można oznaczyć jako sceptyczną czy krytyczną odmianę prozy sentymentalnej”. W tym kontekście w Pożegnaniach Dygata zwraca na siebie uwagę, nie tylko sam sposób prowadzenia narracji, jej otwartość i płynność, lecz także pewne konkretne motywy idylliczne, charakterystyczne właśnie, zwłaszcza dla poezji, ale też prozy sentymentalnej. Pojawiają się one w Pożegnaniach w sposób nieprzypadkowy (choć przetworzone i traktowane ironicznie). Można je dostrzec w swoistej grze jaką - ze światem i samym sobą - prowadzi narrator-bohater, a więc jako: zniechęcenie do świata konwencjonalnych form kultury, pragnienie prostoty i naturalności, i wreszcie – konkretnie – w znamiennym motywie ucieczki bohatera wraz Lidką na wieś, w „wiejski zakątek” – jak sami ujmują to bohaterowie (i jak określą to również w filmie Hasa).\nW tym kontekście ważne jest, że idyllę i mit arkadyjski można uznać za swoistą „matrycę literackości”. Cechuje je charakterystyczne ukształtowanie świata wyobrażonego. Jak zauważył Marek Zaleski, w centrum poetyckiej „mikrostruktury” idyllicznej (także tej starożytnej - Teokryta i Wergiliusza) odnaleźć można zwykle „sielski zakątek, stylizowany krajobraz, zacisze i azyl”, zawsze jednak odniesione do pewnej „makrostruktury”, którą wyznacza świat „poza linią horyzontu okalającego sielski krajobraz”. Te dwa właśnie obszary określają szereg istotnych opozycji poezji idyllicznej, z których najistotniejszą jest opozycja pomiędzy wolnością życia kontemplacyjnego a aktywnością sfery publicznej i historycznej; w konsekwencji będą nimi także opozycje: „między naturą a sztuką, wsią i miastem, szczęściem i melancholią, niewinnością i doświadczeniem, przeszłością i teraźniejszością, wspólnotą i wyobcowaniem”. Jak pisze Zaleski, stałą właściwością idyllicznej poezji jest także ironiczna zdolność do komunikowania sensów metapoetyckich, ponieważ głosi ona „pochwałę naturalności i prostoty, sama będąc kwintesencją sztuczności”.\nTradycja idylliczna i mit arkadyjski pozostają żywe, choć czasami mocno przetworzone, również w literaturze i poezji współczesnej. W polskim kontekście wystarczy tylko wspomnieć, iż stanowią one niezwykle istotny trop w wojennej i tuż powojennej poezji Czesława Miłosza, czyli tej bliskiej czasowo także pierwszym powieściom Stanisława Dygata. Wcześniej, tropy poezji idyllicznej podjęte zostały m. in. przez romantyków - w sposób zmodyfikowany w stosunku do tradycji antycznej. Tu bez wątpienia najistotniejsze wydają się być estetyczne koncepcje Fryderyka Schillera i jego projekt poezji „sentymentalnej”. Warto je sobie pokrótce przypomnieć.\nSchiller nadał bowiem nowe znaczenie pojęciu poezji sentymentalnej. Stanowiła ona najistotniejszy postulat jego koncepcji estetycznych, sformułowanych w kontekście nowoczesnej wizji człowieczeństwa, której charakter określa nieuchronny postęp historyczny. Zdaniem Schillera, człowiek, zależny od rozwoju kultury i historii, wyemancypował się z natury i utracił tym samym pierwotną jedność uczucia i myśli. Taką jednością mogli się poszczycić starożytni Grecy i ich poeci, których stan Schiller określił jako naturalny, a poezję - jako naiwną. Owa naturalna jedność natury i rozumu, spontaniczności i refleksji, nie jest już jednak możliwa dla nowoczesnego człowieka i poety, lecz - choć odległa w czasie – wciąż stanowi obiekt tęsknoty i pewnych dążeń. Naiwność wszak – choćby ta najbliższa człowiekowi – dziecięca - wciąż daje o sobie znać w jego życiu, wywołując w nim wzruszenie. Lecz: „Naiwne przedmioty wzruszają tych, którzy sami już utracili naiwność; źródłem tego wzruszenia jest idea „natury” utraconej jako rzeczywistość. Takie przeżycie nazywa Schiller „sentymentalnym”.\nWspółcześnie nie jest możliwy prosty powrót do naturalnej naiwności, choć indywidualne życie człowieka stale niejako oscyluje pomiędzy ową naiwnością wynikającą z uwarunkowań natury a przekraczaniem ich - w wymiar rozumu i kultury. Właściwy zatem „powrót” do utraconej, idealnej jedności może dokonać się tylko drogą uświadomionego postępu estetycznego i etycznego – jednostek, i - w konsekwencji - człowieczeństwa.\nJak pisze Hans Robert Jauss, Schiller „stosując parę pojęć naiwne i sentymentalne nadał jej wykładnię, która pozwalała opozycję kultury naturalnej i sztucznej zapośredniczyć nie dopiero w utopijnym przyszłym punkcie konwergencji, ale już w toku dziejowego rozwoju ludzkości.”\nStan kultury wymaga zatem innego od czysto naturalnego, rodzaju literatury – sztukę charakteryzuje „sztuczność”, czyli refleksyjne poszukiwanie natury. Ważne jest zatem, że poeta sentymentalny to ten, który ustosunkowuje się refleksyjnie do wrażeń jakie wywołują w nim przedmioty i odnosi je do idei, zaś poezja sentymentalna to nie tylko same uczucia, ale bardziej jeszcze - myśli o nich. A zatem: „świadomość nowoczesności czerpie swą rację bytu z doświadczenia utraconej naiwności, utrata antycznej naturalności staje się źródłem sztuczności kultury nowoczesnej.”\nJak jednak zauważył Schiller, „dla człowieka żyjącego w warunkach kultury, jest rzeczą niezmiernie ważną” potwierdzenie możliwości „urzeczywistnienia” ideału w świecie zmysłowym. W poezji sentymentalnej daje zatem o sobie znać przeciwstawny charakter „przedstawień i uczuć”: rzeczywistość (także empiryczna) jako granica i ideał jako nieskończoność. Poezja sentymentalna dzieli się na: satyrę, elegię i idyllę. Satyra ujawnia przede wszystkim sprzeczność rzeczywistości z ideałem; czyni to w sposób „chłoszczący” lub żartobliwy. Elegia przedstawia natomiast ideał w sposób poetycki – jako utracony, czyli tworzy stan, w którym strata przetworzona zostaje w stratę idealną. Elegia to zatem skarga i boleść za tym, co nieskończone, wzbudzona jednak z entuzjazmu za ideałem. Według Schillera sprowadzanie tego, co ograniczone do czegoś nieskończonego to właśnie najgłębsza istota sentymentalnej poezji. Jednak jej najwyższym wyrazem może być dopiero idylla idealna, w której sprzeczność pomiędzy rzeczywistością a ideałem zostanie zniesiona, i w której zachowana będzie pewna równowaga sił, a pozostający w jej dynamicznym oddziaływaniu umysł, osiągnie wyższy stan spokoju… Dodać to tego należy, że satyra, elegia i idylla to dla Schillera nie tyle gatunki literackie, co przede wszystkim pewien uniwersalny sposób odczuwania rzeczywistości…\nPrzypomnienie estetycznych postulatów Schillera było tu konieczne – na ich tle bowiem uzmysłowić można sobie zaskakujące cechy filmowych Pożegnań Wojciecha Hasa i ich poetycki wymiar. Ważna tu będzie zwłaszcza pewna dynamika czasowa, która zawiera się w koncepcjach Schillera – tęsknota za utraconym w czasie ideałem, którego potencjalna restytucja zaistnieć może w kontekście realnie dokonującego się postępu historycznego. Film Hasa jest bowiem w swej istocie opowieścią o próbie zachowania wdzięku i godności w dramatycznie zmieniających się czasach, wyrażoną w poetyckiej formie zbliżonej w pewnym sensie do elegii połączonej z elementami satyry i idylli. Tak jak u Schillera estetyczne odniesienie do tego, co przeszłe (ale też niejako potencjalnie aktualne), staje się przyczynkiem do pytania o przyszłość, tak u Hasa o wszystkim decyduje refleksja snuta wokół dramatycznej sprzeczności pomiędzy „idealizowaną” przeszłością a faktycznym wymiarem indywidualnego i historycznego doświadczenia. Tu również pojawia się pytanie o przyszłość. Mamy tu zatem sentymentalną – w refleksyjnym sensie – świadomość dziejowych zmian zawartą w estetycznej materii filmu. Jest to więc coś pokrewnego Schillerowskiej poezji sentymentalnej, wyrażonej w filmie w sposób nowoczesny – z wciąż wszakże obecnymi, satyrycznymi, elegijnymi i idyllicznymi motywami i „odczuciami”, które współtworzą nastrój całości, i które przede wszystkim stają się przyczynkiem do refleksji. O możliwości poczynienia takiego odniesienia w stosunku do dzieła Hasa decyduje przede wszystkim wspomniany już układ czasowy dwóch części filmu (bezpowrotnie oddalająca się przeszłość teraźniejszości), sposób ukształtowania dzieła za pomocą obrazu, muzyki i dialogów, który współtworzy ów poetycki nastrój tęsknoty i nostalgii, jak również pewne konkretne motywy umieszczone przez Hasa w tkance filmu.\nSpójrzmy zatem jeszcze raz na Pożegnania – tym razem pod kątem ich estetycznego ukształtowania. W części pierwszej ważne jest „oczyszczenie” przez reżysera wydarzeń z Dygatowskiego tła powieści i skupienie się głównie na wątku miłosnym Pawła i Lidki (dom, park, Cafe Club, wieś, restauracja–kelner, ślub, willa „Quo vadis”, stacja EKD). Ten układ scen (nieco wyabstrahowany z szerszej rzeczywistości) i przypisanej im przestrzeni, wzmacnia kunsztowna stylizacja obrazu w zdjęciach Mieczysława Jahody. Nagromadzenie rekwizytów oraz subtelne efekty światłocieniowe oparte na grze kontrastów, współtworzą ich nastrojowe bogactwo. Ciemne raczej sceny na ulicy i w Cafe Clubie, kontrastują ze słonecznym plenerem Podkowy Leśnej, aby znów powrócić w świetlisty półmrok wypełnionej rekwizytami willi „Quo vadis”. Opowieść nabiera tu nieco bajkowego klimatu. Dwojgu głównych bohaterów, prowadzących między sobą subtelny flirt, towarzyszy kilka innych, dość dziwacznych postaci (nierozgarnięty kelner w restauracji, właścicielka willi). Nastrój wzmacnia lekko prowadzony dialog i muzyka – tak, iż atmosfera całej tej części filmu przesycona jest jakimś trudno uchwytnym rodzajem poetyckiego wdzięku. Uosobieniem tego wdzięku stają się oczywiście bohaterowie – Paweł i Lidka; on – zamyślony młodzieniec; ona – pełna uroku dziewczyna; on, „nie nadaje się do życia”, ona zaś tęskni za jego odmianą. To wrażenie wzmacnia oczywiście filmowe emploi aktorów – Tadeusza Janczara i Marii Wachowiak – ich młodość, uroda i pewien rodzaj stylizacji zachowań i wyglądu. Motyw wdzięku uosobiony postaciami Pawła i Lidki staje się jednak głównym motywem wiodącym całej tej części filmu i jego wieloznacznie kreowanej atmosfery „marzenia na jawie”…\nW swojej rozprawie O wdzięku i godności Fryderyk Schiller określił wdzięk jako piękno wytworzone przez podmiot i wyraz jego wolności. Wdzięk, w przeciwieństwie do naturalnego piękna, jest własnością czysto ludzką, w której to, co naturalne poddane zostaje pewnej estetycznej stylizacji. Czyste piękno jest zawsze efektem „wolnej natury” (np. jako piękno budowy ciała, czyli jego „architektura”), wdzięk (i gracja) zaś – pięknem wolnej osoby i wyrazem swobody jej samowolnych, czyli zamierzonych ruchów oraz pięknem ich „gry”. W ten sposób człowiek – wdzięcznie – wychodzić może od tego, co zmysłowe, ku temu, co rozumne i wolne. Jak pisał Schiller: „Natura stworzyła piękno budowy, dusza zaś stwarza piękno gry. Teraz wiemy już także, co należy rozumieć przez wdzięk i grację. Wdzięk jest pięknem pozostającym pod wpływem wolności, pięknem tych zjawisk, które określa osoba. Piękno architektoniczne przynosi zaszczyt twórcy natury, wdzięk i gracja – jej posiadaczowi. Tamto piękno jest zdolnością, wdzięk i gracja – osobistą zasługą.”\nI taką właśnie „piękną grę” prowadzą między sobą Paweł i Lidka w pierwszej części filmu; co więcej, i co ważne – prowadzi ją również z widzem Has. Ta „gra” buduje zmysłową atmosferę filmu – świadomie ustylizowaną – przez samych bohaterów w obrębie świata przedstawionego, i w obrazie, czyli przestrzeni estetycznej – przez reżysera. Szczególnie mocno nasila się owa atmosfera w Cafe Clubie, gdzie bohaterowie poznają się i gdzie zaczyna się ich flirt – czyli gra. Ważny jest tu zarówno prowadzony przez nich dialog, pozornie „o niczym”, w którym dają jednak wyraz swoim nastrojom, jak i sam ruch, który przecież bezpośrednio ujawnia się w ich wspólnym tańcu. Lidka to zatem uosobienie gracji „ożywiającej”, jak określał to Schiller - czyli po prostu dziewczęcego uroku, Paweł zaś to uosobienie gracji bardziej powściągliwej – czyli wdzięku właśnie. Jak pisał Schiller: „Z urokiem chętnie łączy się zabawny żart i żądło drwiny; z wdziękiem zaś – współczucie i miłość.” I tacy też właśnie są bohaterowie Hasa: Lidka ironizująca na swój i Pawła temat (lecz zarazem uwodząca go gestem i spojrzeniem) i Paweł, w którym rodzi się uczucie, ale też jakaś bliżej nieokreślona chęć pomocy tej dziewczynie i wyciągnięcia jej z „nizin społecznych” i z zawodu fordanserki…\nCo interesujące – Schiller wywiódł swoje rozważania na temat wdzięku z alegorycznej greckiej baśni, w której Wenus – bogini idealnej piękności – użycza swojej magicznej przepaski „istotom mniej pięknym”. Przepaska ta jest w istocie symbolem nietrwałego piękna ludzkiego, a więc wdzięku właśnie – nadana człowiekowi staje się „piękną” cechą jego osobowości. W nadaniu owego piękna swoją rolę odgrywają trzy Gracje. Mimo, że są one zwykle towarzyszkami płci pięknej, towarzyszyć mogą także mężczyźnie – jeśli tylko pragnie się on podobać. W filmie Hasa to Paweł właśnie pragnie się podobać. Tu niezwykle istotne znaczenie ma zatem krótka scena w parku, zaraz na początku filmu, po wyjściu bohatera z domu. Widzimy w niej jeden, lecz ważny obraz. Widzimy w nim bowiem Pawła, siedzącego na ławeczce, w zamglonym plenerze z fontanną w tle, a wokół niego trzy dziewczęta „lekkich obyczajów”, które zalotnie zagadują do niego – ustylizowane właśnie na układ trzech Gracji.\nDalej nastąpi scena w Cafe Clubie, a następnie wyjazd bohaterów do Leśnej Podkowy. To tu będą się oni starali wcielić w życie – choćby na chwilę – swoje tęsknoty za jego odmianą, i to w tej części filmu Has włączy do niego (choć ironicznie) motyw wiejskiej sielanki. Bohaterowie wciąż prowadzić będą między sobą grę, którą jednak coraz bardziej przesycać będzie nuta prawdziwego uczucia, i którą przerwie w końcu przybycie ojca Pawła; wciąż również widz ma tu do czynienia z romantycznie ustylizowanym przez Hasa przedstawieniem, na które pada cień artystycznej sztuczności. Ten, dość niekonwencjonalnie prowadzony, wątek miłosny rozgrywa się niejako na granicy marzenia i rzeczywistości, fikcji i historycznej realności, tworząc poetycki wymiar snutej przez reżysera opowieści, z wplecionymi w nią idyllicznymi motywami – niczym w jakimś poemacie. Jak zauważył Marek Zaleski, fikcja „z jaką mamy do czynienia w idyllicznym przedstawieniu, często przyjmuje postać snu: marzenie senne (ulotne i niezależne od naszej woli) jest często sceną przedstawień w romansie pastoralnym (…) i w idylli Słowackiego”.\nDodajmy, iż Zaleskiemu chodzi tu o słynny poemat Słowackiego W Szwajcarii. Co interesujące, to właśnie fragment tego poematu wplata również w swój film Has (nie ma tego motywu u Dygata). Zostaje on wypowiedziany, przy barze w Cafe Clubie, przez miejscowego „poetę”, który zamawiając wódkę zagaduje do Lidki i Pawła:\nMamy tu zatem kolejny idylliczny motyw użyty przez Hasa – traktowany ironicznie, bo wypowiedziany na barowej „scenie”, lecz przecież w pewien sposób zapowiadający także nastrój całości filmu…\nWażne jest, że wydany w roku 1838 poemat Słowackiego jest charakterystycznym dla polskiego przełomu romantycznego przykładem idyllicznej poezji miłosnej. Wcielił w nim Słowacki właśnie coś na kształt projektowanej przez Schillera poezji sentymentalnej – elegijnej i idyllicznej zarazem. Jak zauważył Tadeusz Komendant: „Schiller wzorcowej sielanki nie napisał. Ale bliski tego ideału był Słowacki w poemacie W Szwajcarii.” Jak natomiast pisze Marek Zaleski, sentymentalna idylla w tym poemacie „jest ironiczna, świadoma, że należy do świata konwencji, domeny sztuczności i intelektualnej gry”…\nW ten oto sposób całą pierwszą część filmu Hasa (a nie tylko wyprawę bohaterów na wieś, jak u Dygata) zobaczyć można (i chyba należy), jako coś bardzo pokrewnego do ironicznie kształtowanej przez reżysera przestrzeni „idylli”, z głównym motywem wiodącym – motywem wdzięku uosobionego postaciami głównych bohaterów. Taki jej wymiar nabierze jednak swojego prawdziwie istotnego dla filmu znaczenia dopiero w konfrontacji z jego drugą częścią, kiedy obrazowana rzeczywistość diametralnie odmieni swe oblicze, wciąż jednak zachowując jakiś trudno uchwytny „pogłos” owych idyllicznych nastrojów, motywów i aluzji…\nDruga część filmu przynosi zupełnie inny obraz rzeczywistości. Odmiana wynika przede wszystkim z realiów czasu historycznego, o czym już wiemy. Jak ujęła to Grażyna Stachówna: „W filmie Hasa nagłe przejście od wiosny w Podkowie Leśnej w 1939 roku do zimy tamże w 1945 podkreśla odrębność tych dwu epok, sprzed wojny i po wojnie, przekonuje o definitywnym końcu pewnego świata, pewnych ludzi i pewnego stylu życia.” Choć w dalszym ciągu można mówić tu o melodramacie, to zmienia on swój charakter, ponieważ w nowej sytuacji zmieniają się też jego główni bohaterowie. Rzec można, iż wyidealizowani w części pierwszej – wdzięcznie i z gracją – Lidka i Paweł, stają się w części drugiej ludźmi „z krwi i kości”.\nPrzytłoczony i zgaszony wojennymi przeżyciami Paweł powraca po latach do domu ciotki Walerki, szukając tam jakiegoś wsparcia. Zastana przez niego sytuacja nie nastraja jednak optymistycznie; dom zaludniają żałosni i komiczni zarazem rozbitkowie wojenni, rozpaczliwie i bezskutecznie usiłujący zachować szczątek dawnych form życia. Paweł natomiast, mimo że dalej pozostaje zadumanym, melancholijnym (i wciąż młodym jeszcze) człowiekiem, próbuje rozpoznać nową i niewiadomą w istocie rzeczywistość; dojrzewa. Podejmuje nawet pracę w nowopowstającej knajpie wyemancypowanego lokaja Feliksa i obserwuje rozwój sytuacji. Ogólnie rzecz ujmując, szara i niewesoła rzeczywistość tej części filmu ożywa tak naprawdę jedynie wtedy, kiedy przenikają do niej jakieś przyjazne sygnały z przeszłości (muzyka, miejsca). Najważniejszym oczywiście sygnałem owej przyjaznej przeszłości jest pojawienie się Lidki – teraz jednak zaskakująco odmienionej w „hrabinę” i żonę Mirka. Nie widzimy już zatem naiwnej dziewczyny z Cafe Clubu, lecz kobietę - dość śmiało sobie poczynającą, choć jak się wydaje, wciąż niepewną swojej sytuacji. W ten sposób, jak słusznie zauważyła Stachówna: „W filmowe Pożegania zostaje wpleciona opowieść o śmiałej parweniuszce, która wywalcza sobie miejsce w wyższej klasie społecznej, podbijając słabych i neurastenicznych mężczyzn.” Za taką „walkę” płaci się jednak pewną cenę; przemiana Lidki jest zatem o wiele bardziej wyraźna niż Pawła.\nTrzeba zauważyć, że w drugiej części filmu, mimo iż Has pozostaje konsekwentny w kształtowaniu świata przedstawionego, to jednak stosowana przez niego stylizacja obrazu, choć nadal istotna, zmienia się nieco. Wkrada się w nią niekiedy realistyczny pierwiastek, którego zupełnie pozbawiona była część pierwsza. Jest on widoczny już w pierwszym, wojennym spojrzeniu Pawła przez okno, jakże odmiennym od spojrzenia z pierwszego ujęcia filmu. Wystylizowany obraz pary kochanków widzianych przez migotliwe krople deszczu na szybie, zastępuje szary i posępny kadr ukazujący Niemców pędzących kolumnę bezbronnych ludzi ulicą miasta. Ta subtelnie i prawie niedostrzegalnie prowadzona przemiana obrazu (przy zachowaniu jego precyzji w zdjęciach Jahody) najwyraźniej daje o sobie znać oczywiście w samym zakończeniu filmu, w zdjęciach szarego, ośnieżonego pleneru.\nTak więc zmiana historycznej sytuacji, a zarazem pewna przemiana estetyczna powoduje, że nieco wyidealizowana opowieść o młodzieńczym wdzięku z części pierwszej, staje się opowieścią (i pytaniem zarazem) o próbie zachowania owego wdzięku w nowej rzeczywistości, przede wszystkim zaś – istotnym pytaniem o możliwość zachowania godności. Sam bowiem wdzięk, jak to w życiu bywa, z czasem okazuje się nietrwały. Jak pisał Schiller: „Wdzięk jest pięknem nietrwałym, takim pięknem, które może przypadkowo zrodzić się jako cecha jakiegoś podmiotu i równie przypadkowo przestać istnieć.” W tym przypadku zjawisko to dotyczy oczywiście Pawła i Lidki, ich wzajemnego stosunku oraz postawy wobec rzeczywistości. Nie da się bowiem nie zauważyć, że oboje gubią gdzieś (choć może nie zupełnie) swój młodzieńczy wdzięk z części pierwszej. Ona – traci go wraz dziewczęcymi marzeniami i wejściem w świat, w którym „hrabiny to nie mniejsze kurwy niż fordanserki”, jak sama to dość obcesowo ujmuje (w uniesieniu); on – wraz z wojennymi doświadczeniami (Oświęcim) i utratą młodzieńczych złudzeń. Mimo to jednak, to Paweł właśnie zdaje się być świadomy, że gra teraz idzie o coś znacznie ważniejszego – o godność właśnie, godność w świecie, w którym wszystkie wartości zdają się gwałtownie tracić swój dotychczasowy sens. Problem ten nie ogranicza się jednak tylko do ukazywanej na ekranie rzeczywistości; sięga dalej. Poetycki sentymentalizm tej części filmu współtworzą, uzupełniające się wzajem: nastrój zadumy, uosobiony postacią Pawła i subtelną grą muzyczno-wizualnych motywów oraz pierwiastek ironii, zawarty w portretach mieszczaństwa i inteligencji. W ten sposób Pożegnania przesycone zostają zarazem cechami elegijnymi i satyrycznymi. W tych pierwszych ujawnia się tęsknota za utraconą przeszłością (czas przedwojenny, młodość), w tych drugich - krytyka ludzkich postaw mających miejsce w czasie teraźniejszym. Wciąż najważniejszy jest tu jednak ów motyw wdzięku i godności uosobiony postaciami dwojga głównych bohaterów…\nSchiller w swojej rozprawie O wdzięku i godności stwierdził iż, wdzięk rodzi się w człowieku z wolności „samowolnych ruchów”, godność zaś – z „opanowania ruchów mimowolnych”. Innymi słowy, godność to zdaniem Schillera umiejętność opanowania i zachowania spokoju w cierpieniu. Taki spokój w cierpieniu staje się „obrazem inteligencji w człowieku i wyrazem jego wolności moralnej”. Co ważne, wdzięk i godność powinny uzupełniać się wzajem, jako współzależne cechy pięknej osoby. Wolność umysłu ujawnia się bowiem w cierpieniu, wolność zaś ciała, czyli wdzięk – w swobodnym działaniu. „Tylko wdzięk uwierzytelnia godność i tylko godność nadaje wartość wdziękowi.” – pisał Schiller. Ta zależność daje o sobie znać także w afektach i uczuciach doznawanych przez człowieka, także w miłości. „Godność nie pozwala, żeby miłość stała się żądzą. Wdzięk nie dopuszcza, żeby szacunek zmienił się w lęk.”.\nPoezja sentymentalna, według Schillera, ma zawsze do czynienia z dwoma sferami pozostającymi w konflikcie – ideałem i doświadczeniem. Ta właśnie, niejako dwupłaszczyznowa istota rozważań Schillera – idealna i konkretna zarazem – daje o sobie znać również w filmie Hasa. Dostrzec ją można właśnie w uczuciach, postawach i sytuacji, która rozgrywa się pomiędzy Pawłem i Lidką. Chodzi tu więc o jakiś rodzaj ideału skonfrontowanego z rzeczywistością – tak jak miało się do dokonywać w poezji sentymentalnej.\nCzy młodzi, wdzięczni i piękni bohaterowie z części przedwojennej, zachowają te cechy – z godnością, w konfrontacji z nowymi realiami i tym, co wkrótce one przyniosą? W tym przypadku odpowiedź nie może być jednoznaczna. Lecz to tu być może kryje się właściwy klucz do odczytania zagadkowej postawy głównego bohatera filmowych Pożegnań – Pawła – jego powściągliwości i milczenia. Być może kryje za nimi coś więcej niż tylko bierne marzycielstwo lub „neurastenia”.\nTrafnie ujął to Robert Piłat w swoich krótkich, ale istotnych spostrzeżeniach na temat filmu Hasa i jego bohatera. Jak zauważył: „Wojna kończy się. Paweł – wcześniej skłonny do mistyfikacji i ironii – teraz milczy, redukując swe ocalone życie do niezbędnego minimum.” I jeszcze: „W milczeniu bohaterów, którzy przeżyli upadek wartości, przygotowuje się odrodzenie wartości. Pierwszym etapem tego odrodzenia jest pełna wyobcowania koncentracja na jakiejś tajemniczej, niejasnej resztce godności i człowieczeństwa, które chce się ocalić przed katastrofą zewnętrzną…”\nTo słowa, które zdają się trafiać w sedno postawy Pawła i jednocześnie w sedno etycznej refleksji ukrytej w tkance melodramatu Hasa. Dotyczą one również stosunku Pawła do odmienionej po latach Lidki i ich, na nowo rodzącego się uczucia. Tu kryje się główna przyczyna zdystansowania Pawła i jego powściągliwości w stosunku do zachowania Lidki. Jak bowiem zauważył Schiller „Kochający żąda godności od przedmiotu swego uczucia. Tylko godność jest mu poręką, że drugiej strony nie sprowadził do niego przymus potrzeby, lecz wybrała go wolność – że nie jest pożądany jak rzecz, ale ceniony jako osoba.” Czy tę godność uda się ocalić także Lidce?...\nTak oto w filmie Hasa dochodzi do głosu poetycki sentymentalizm, którego istotą jest refleksja. Refleksja ta dotyczy uczuć, przede wszystkim zaś czasu i znaczenia zmian wynikających z jego działania. Pytanie o możliwość zachowania wdzięku i godności, staje się tu w istocie pytaniem o wolność.\nPrzedwojenna rzeczywistość, wyidealizowana przez Hasa (estetycznie, a nie politycznie), odsunięta zostaje w bezpowrotnie straconą przeszłość. Czynnikiem presji staje się teraźniejszość; w niej rodzą się pytania o przyszłość. Chodzi tu o przyszłość wspólnego życia. Jaka będzie ta przyszłość, którą bohaterowie wypatrują w ostatnich kadrach filmu, kiedy na drodze pojawia się już zwycięska armia? Lidka zdaje się wychodzić ku niej śmiało, Paweł zaś pozostaje nieco z tyłu. Być może wtedy pojawiają się w jego myślach następne słowa poematu Słowackiego, te słowa których nie wypowiedział przy barze poeta w scenie w Cafe Clubie:\nI wszędzie mi źle – i wiem, że źle będzie.\nNawet jednak jeśli słów tych nie przypomniał sobie Paweł – na pewno znał je reżyser, tak jak znał czas, który minął od dni, w których pozostawił swoich bohaterów na drodze – w wyczekiwaniu.\nWszystko to nasuwa dwa spostrzeżenia natury ogólnej. Pierwsze dotyczy adaptacyjnej strategii Hasa, w tym przypadku zastosowanej w stosunku do książki Dygata, ale dającej się zauważyć także w następnych filmach. W pierwszym rzędzie: Has zachowuje zasadniczą zgodność z fabularną tkanką powieści Dygata. Modyfikacja następuje poprzez położenie nacisku na wątek melodramatyczny, przede wszystkim zaś – za sprawą wnikliwego odczytania ukrytych cech adaptowanej prozy, w tym przypadku ironicznie traktowanej tradycji sentymentalnej. Ta zaś, zinterpretowana zostaje w duchu zbliżonym do koncepcji estetycznych Schillera. Tu pojawia się drugi zasadniczy problem. Dotyczy on sztuki i jej roli w kontekście zasad rozwoju jednostki i historii. Schiller pisał swoje rozważania mając także na uwadze dramatyczne wydarzenia rewolucji francuskiej, których był zdystansowanym obserwatorem. Sam jednak projektował inny rodzaj rewolucyjnych zmian i postępu. Wobec fragmentaryzacji nowoczesnego świata dokonać się one miały za sprawą progresywnej utopii estetycznej, w której sztuka spełniałaby integrującą społecznie i historycznie funkcję, prowadząc ludzi - w dalekim w efekcie - ku prawdziwej wolności. Utopia Schillera, jak wiemy, nie ziściła się, a krach wszelkich utopii szczególnie boleśnie dał o sobie znać zwłaszcza w czasie, w którym Has umieścił wydarzenia filmu i – oczywiście w konsekwencji – także w tym, w którym go kręcił. Trudno jednak oprzeć się przekonaniu, że i Has, tworząc swoje dzieło w czasie „rewolucyjnych” zmian, właśnie w obszarze estetycznym, w obszarze sztuki filmowej (i może jedynie w nim), widział możliwość zachowania najistotniejszych wartości i ocalenia ich dla przyszłości. Jego „estetyczna utopia” przyjmuje zatem wymiar o wiele bardziej skromny niż u Schillera – nie mniej jednak, jak się wydaje po latach, istotny…\nW ten oto sposób jego film tworzy estetyczną – poetycką rzeczywistość, w której liczy się jednak nie tylko estetyczny, ale też etyczny wymiar sztuki, a sztuka ta staje się przestrzenią gdzie wdzięk i godność mogą zostać ocalone.\n Premiera Pożegnań (13.10. 1958) odbyła się niemal równocześnie z premierą Popiołu i diamentu (03. 10. 1958) Andrzeja Wajdy [przyp. M.M.].\n Fragmenty komentarzy pisanych na temat Pożegnań Hasa zaraz po premierze – zob. np.: Grażyna Stachówna: Trzy spojrzenia przez okno. Pożegnania Dygata i Hasa, [w:] „Kwartalnik Filmowy” 1999 nr 26-27, s. 226 – 236.\n O „skandalu” jaki wywołał obraz Polski i Polaków w powieści Dygata pisze m. in. Zdzisław Skwarczyński w swojej krótkiej monografii (z serii Portrety współczesnych pisarzy polskich) Stanisław Dygat, Warszawa 1976, s. 82.\n Barbara Gutkowska, Powieści Stanisława Dygata. Czas i przestrzeń życia i marzenia, Katowice 1996, s. 7.\n Zob. tamże, rozdział: Ironiczny autor-narrator-bohater, s. 11-35.\n Michał Januszkiewicz określił kilka najistotniejszych cech poetyki prozy Dygata. Są nimi, jego zdaniem: ironia, groteskowość, paradoks, tradycja powieści rozwojowej oraz charakterystyczny typ bohatera, outsidera, którego właściwością jest samotność i wyobcowanie oraz sprzeciw wobec norm i konwencji świata i ludzi. Za cechę konstytutywną wszystkich powieści uznał Januszkiewicz charakterystyczne powtórzenia, w których ujawnia się egzystencjalna perspektywa powrotu przeszłości i jej wpływu na los bohaterów. Zob. Michał Januszkiewicz, Stanisław Dygat (z serii Czytani dzisiaj), Poznań 1999.\n Barbara Gutkowska, Powieści…, dz. cyt. s. 105-106.\n Konrad Eberhardt, Wierność bez nagrody, „Ekran” 1958, nr 49, [w:] tegoż, O polskich filmach, Warszawa 1982, s. 31-32.\n Analizę Pożegnań jak melodramatu właśnie przeprowadziła Grażyna Stachówna w cytowanym już tutaj tekście opublikowanym w „Kwartalniku Filmowym”.\n Zob.: Wojciech Świdziński, Pożegnania. Z czym się żegna Wojciech Jerzy Has?, [w:] „Kwartalnik Filmowy” 2007 nr 57-58, s.65-72.\n Paul Ricoeur, Pamięć , historia, zapomnienie, tłum. Janusz Margański, Kraków 2007, s. 58.\n Konrad Eberhardt, Wojciech Has, Warszawa 1967, s. 26.\n Zdzisław Skwarczyński, Stanisław Dygat, dz. cyt. s. 36. Jak zauważa Skwarczyński, prozę Sterne`a cechowała intelektualna przekora, prowokacja i parodia: „Uczuciu autora z krytycznej sprawności i twórczej swobody poruszania się po nie odkrytych obszarach towarzyszyło przecie odrobinę przewrotne, acz pozbawione wyznawczej agresywności, melancholijne raczej poczucie utraty raju, utraty naiwności.”, Tamże, s. 38.\n Marek Zaleski, Echa idylli w literaturze polskiej doby nowoczesności i późnej nowoczesności, Kraków 2007, s. 5.\n Chodzi tu m. in. o postulowany przez Miłosza „mit arkadyjski” poezji. Zob. np. Czesław Miłosz, List półprywatny o poezji, „Twórczość” 1946, nr 10.\n Zob. Fryderyk Schiller, O poezji naiwnej i sentymentalnej, tłum. Irena Krońska, [w:] F. Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka, Warszawa 1972.\n Jerzy Prokopiuk, Utopia i profecja czyli dwie dusze Fryderyka Schillera (wstęp do:) Fryderyk Schiller, Listy o estetycznym wychowaniu człowieka, s. 31.\n Hans Robert Jauss, Replika Schlegla i Schillera na Querelle des Ancien et des Modernes, [w:] tegoż, Historia literatury jako prowokacja, tłum. Małgorzata Łukasiewicz, Warszawa 1999, s. 79.\n „Poezja sentymentalna tym się mianowicie różni od naiwnej, że stan rzeczywisty, przy którym tamta się zatrzymuje, odnosi do idei, a idee stosuje do rzeczywistości. Toteż zawsze (…) ma ona jednocześnie do czynienia z dwoma obiektami pozostającymi z sobą w konflikcie, mianowicie z ideałem i z doświadczeniem…”, Fryderyk Schiller, O poezji…, dz. cyt. s. 371 – 372 (przypis).\n Hans Robert Jauss, Replika…, dz. cyt. s. 79.\n Zob.: Fryderyk Schiller, O poezji…, dz. cyt. s. 373 – 374.\n Na wyrażoną w estetycznych pismach Schillera koncepcję postępu mocno wpłynęły krwawe wydarzenia rewolucji Francuskiej i kryzys jaki ona wywołała. Zob. np. Jerzy Prokopiuk, Utopia i profesja, dz. cyt. s. 22.\n Zob.: Fryderyk Schiller , O wdzięku i godności, tłum. Jerzy Prokopiuk, [w:] F. Schiller, Listy…, dz. cyt. s. 229 – 301.\n Tamże, s. 246 – 247.\n Marek Zaleski, Echa idylli…, dz. cyt. s. 319.\n Juliusz Słowacki, W Szwajcarii, [w:] tegoż, Poematy, Warszawa 2000, s. 53.\n Tadeusz Komendant, Domek i świat, [w:] tegoż, Upadły czas. Sześć esejów i pół, Gdańsk 1996, s. 54.\n Marek Zaleski, Echa idylli…, dz. cyt. s. 124.\n Grażyna Stachówna, Trzy spojrzenia…, dz. cyt. s. 234.\n Schiller, O wdzięku…, s. 232.\n Rozważania Schillera na temat wdzięku i godności, tak jak jego rozumienie poezji naiwnej i sentymentalnej nie są tylko abstrakcyjnymi postulatami estetycznej utopii – jak mogłoby się to z pozoru wydawać; stoi za nimi również głębokie wejrzenie w uwarunkowania ludzkiej psychiki. Tę psychologiczną wagę obserwacji i refleksji Schillera dostrzegł m. in. Karl Gustaw Jung. Zob. C. G. Jung, O ideach Schillera odnoszących się do problemu typów psychicznych, [w:] tegoż, Archetypy i symbole. Pisma wybrane, tłum. Jerzy Prokopiuk, Warszawa 1993, s. 289 – 374.\n Fryderyk Schiller, O wdzięku…, s. 296.\n Robert Piłat, Wartość milczenia, [w:] „Kwartalnik Filmowy” 2000 nr 29-30, s. 13.\n Fryderyk Schiller, O wdzięku…, s. 290.\n Juliusz Słowacki, W Szwajcarii, dz. cyt. s. 53.


Szkoła Podstawowa Nr 15 - Stypendyści Prezydenta Miasta Tarnowa\nW marcu bieżącego roku przyznane zostały stypendia prezydenta Tarnowa za wybitne osiągnięcia naukowe i artystyczne uzyskane w roku szkolnym 2019/2020. Znalazły się na niej nazwiska 46 uczniów: 32 z nich wykazało się osiągnięciami naukowymi, pozostała 14 uzyskała tytuł laureata w konkursach artystycznych.\nWśród wyróżnionych są dwaj uczniowie SP nr 15, którzy otrzymali stypendia za wybitne osiągniecia naukowe z historii:\nKrzysztof Łata z klasy 7c i Olivier Patorski z klasy 7a.\nW tym roku, z uwagi na pandemię koronawirusa, uroczysta gala nie odbyła się. Chcąc uhonorować tegorocznych stypendystów opublikowano listy nagrodzonych wraz z ich zdjęciem na stronach internetowych Urzędu Miasta Tarnowa:


W chorobach układu nerwowego oprócz odruchów patologicznych w ścisłym znaczeniu tego słowa występują jeszcze złożone odruchy patologiczne jako objawy chorobowe charakterystyczne dla określonych schorzeń układu nerwowego. Należą tu objawy opisane przez Kerniga, Brudzińskiego, Flataua, Hermana, Romberga, Laseguea i wielu innych. Objaw Kerniga występuje w zapaleniu opon mózgowych i wywołuje się go biernym zginani...\nNie ma zachęt dla innych lekarzy lub szpitali do dzielenia się informacjami, poprawy koordynacji lub wspierania wspólnego podejmowania decyzji dla pacjentów przebywających w domu opieki medycznej. Po drugie, wciąż nie jest jasne, jak społeczeństwo i inni dostawcy zareagują na ten model. Wczesne raporty z grup fokusowych sugerują, że termin dom medyczny sprawia, że wielu konsumentów myśli o domach opieki, ze wszy...\nW grupie otrzymującej simwastatynę-ezetimib w porównaniu z grupą placebo wystąpił wzrost częstości występowania raka (101 vs. 65 pacjentów, współczynnik ryzyka, 1,55, 95% przedział ufności [CI], 1,13 do 2,12) oraz raka śmiertelne (zgony 37-20, współczynnik hazardu 1,78, 95% CI, 1,03 do 3,11). Ezetymib blokuje wchłanianie fitosteroli i innych składników odżywczych związanych z ochroną przed rakiem, co zapewn...\nRównież trudno jest sądzić o właściwości cech oddziaływania ustroju na różne bodźce według przyjętych typów konstytucyjnych i wymaga to dużej ostrożności, gdyż w zasadzie istnieje tyle konstytucji ile ludzi, czyli istnieje tzw. konstytucja indywidualna, właściwa dla każdej osoby. Dlatego też rozmaite choroby przebiegają różnie, to znaczy wykazują pewne odchylenia w swoim przebiegu, w zależności od osob...\nNajnowsze zdjęcia w galerii biedronki azjatyckie zwalczanie :\nhttp://www.cyklinowaniewarszawa.net.pl 751#anemia przetaczanie krwi , #ob 70 , #rtg pięty , #hormon kortyzol , #temperatura 36 2 , #rzęsy na pasku rossmann , #kolory a osobowość , #waleriana leki , #oczyszczenie organizmu z toksyn dieta , #maszyna do szycia nie łapie dolnej nitki ,\nCopyright © 2012 - All Rights Reserved - biedronki azjatyckie zwalczanie


Rowery marki premium. Piękny design, który przykuwa uwagę. Wygląda jak BMW i... podobnie kosztuje | naTemat.pl\nRowery marki premium. Piękny design, który przykuwa uwagę. Wygląda jak BMW i... podobnie kosztuje •\nRowery marki premium. Piękny design, który przykuwa uwagę. Wygląda jak BMW i... podobnie kosztuje\nBMW Cruise to rower, który pozwoli wyróżnić się w tłumie. Sporo jednak kosztuje.\t•\tFot. naTemat\nTo był jeden z najdziwniejszych testów „motoryzacyjnych”, jakie miałem okazję robić. Nie dość, że tym razem chodziło nie o samochód, a o rower. To do tego był to rower od... BMW. Brzmi bardzo nietypowo i zapewniam Was, że na początku też byłem tym rozbawiony. Potem jednak się przyjrzałem i okazało się, że wyglądem roweru można się "jarać".\n– Co masz na testach? – spytał kolega.\n– BMW – odpowiedziałem\n– Jakie? – dopytywał zaciekawiony.\n– No to… – odpowiedziałem rozbawiony, wiedząc już do czego to zmierza.\n– Jakie to?\n– TO, wskazałem na rower, który prowadziłem.\nTym krótkim dialogiem można streścić mniej więcej reakcję każdego na fakt, że BMW produkuje rowery. Ba, nie tylko je produkuje, ale także sprzedaje. Zanim dostałem propozycję przyjrzenia się jednemu z nich (są także rowery elektryczne!) nie zdawałem sobie sprawy, że w swojej gamie bawarski producent ma także dwa kółka. Okej, widziałem ubrania, portfele, zestawy walizek itd., ale rowerów jeszcze nie.\nSkoro producent samochodów klasy premium decyduje się na produkcję rowerów, oczywiste jest, że nie mogą być to zwykłe jednoślady. Musi iść za tym pewna filozofia, która pasuje do marki. W tym przypadku starano się stworzyć rower z niespotykanym na co dzień designem. Przy okazji niedawnej premiery BMW M2 wypuszczono nawet specjalną, limitowaną edycję rowerów korespondujących wizualnie (jakość i kolor materiałów, a także ogólne wrażenie) właśnie z samochodami.\nRower BMW Cruise – bo tak się oficjalnie nazywa – ma coś wspólnego z samochodami. Niby dwa kółka, amortyzator, hamulce i przerzutki, a mimo to, jest w nich coś, co przykuwa uwagę. Prawdą mówiąc, nie sądziłem, że rower może to robić – a jednak. Stojąc przy przejściu lub jadąc ścieżką rowerową, spojrzenia pieszych i innych rowerzystów na moment zatrzymywały się na tym rowerze.\nTo w dużej mierze sprawka perłowo niebieskiego lakieru, który „świeci” i w oczy rzuca się już z daleka. Niebieskiego jest generalnie sporo, bo w tym samym kolorze jest także amortyzator i koła.\nNieoczywisty jest także sam kształt ramy, która w założeniach ma przypominać „grzbiet byka”. Całość sygnują dwa-trzy dyskretne loga BMW, które zobaczy wprawne oko. Wizualnie fajnie zgrano kolor siodełka z resztą roweru. Jestem jednak ciekaw, czy zgadniecie, jak się owy kolor nazywa? Powiedziałbym, że brązowy, ale to podobno… Koniakowy. No cóż, jak zwał, tak zwał – ważne, że całość wygląda wyjątkowo ładnie.\nDopiero patrząc na rower z boku zorientowałem się, że on wcale nie jest duży. Dlatego warto dobrze dobrać ramę do wzrostu. Są trzy opcje: S (160-175 cm), M (175-185 cm) i L (od 185 cm w górę). Ja przy moich 183 cm nie odczułem dyskomfortu, ale faktycznie patrząc na mnie i rower z boku, proporcje były delikatnie niezgrane, więc możliwe, że był to rozmiar M.\nZabrałem go na kilka przejażdżek po mieście, momentami wskakując w „teren”. Jak jeździ? Nie będzie zaskoczeniem, jeśli odpowiem, że jak… rower. Mógłbym wymienić serię technicznych nazw i producentów hamulców, amortyzatorów, obręczy, przerzutek czy opon, ale jestem pewien, że dla zwykłego rowerzysty nie ma to znaczenia i niewiele mu to powie. Poza tym, producent marki premium, sygnując produkt swoim logiem, nie może pozwolić sobie na bubla. Minusem była jedynie chyba trochę źle doczepiona "nóżka", którą co jakiś czas musiałem lekko odginać - zahaczała o szprychy, co tworzyło irytujący dźwięk.\nNo dobra, a ile to kosztuje – zapytacie. Tu zaczynają się schody, bo niezależnie od tego, jak bardzo może podobać się komuś ten rower, 4,7 tys. zł to cena, która może być zaporowa. No ale w końcu cena premium za markę premium. Kogo widzę, jako klienta na taki rower? Fanatyka marki, który lubi rzeczy ładnie zaprojektowane i chce się wyróżniać. No i ma na tyle zasobny portfel, żeby móc wydać „piątkę” na rower do pary dla samochodu.\nUwaga na kradzionego "holendra"! Polacy kradną rowery w Holandii,...\nPółnocne Niemcy. Rowerem wzdłuż Morza Bałtyckiego


Real Madryt Archives - Top Presell Pages\nDom i ogród\t711\nUroda i zdrowie\t586\nPosted by Top Presell Pages on 30 marca 2020\nJak skutecznie uczyć się angielskiego przez Skype? Jaką metodę wybrać? Jeśli te pytania spędzają Ci sen z powiek, przeczytaj...\nJeszcze kilka lat temu otworzenie konta wiązało się z wizytą w placówce banku i wypełnieniem wielu dokumentów. Każdy miał raczej...\nPosted by Max Kowalski on 27 marca 2020\nStronę porównanie kont bankowych napisano w celu ułatwienia podjęcia decyzji o założeniu konta bankowego. W tej chwili na rynku...\nDom i ogród(711)\nUroda i zdrowie(586)\nReprezentacja Polski – co dalej?\nMimo, że przed reprezentacją Polski jeszcze jeden mecz, to podsumować te eliminacje możemy już teraz. Po raz kolejny sięgnęliśmy dna. Być może nie piszę nic nowego, tylko coś co...\nDodano\t 14 października 2013 przez mpoesp\nDodano\t 2 października 2012 przez crmad\nDodano 14 października 2013 przez mpoesp · 1 508 odsłon\nMimo, że przed reprezentacją Polski jeszcze jeden mecz, to podsumować te eliminacje możemy już teraz. Po raz kolejny sięgnęliśmy dna. Być może nie piszę nic nowego, tylko coś co powtarza się w wielu tekstach, lecz taka jest prawda i trzeba ją na każdym kroku podkreślać. Najlepsi zawodnicy w kraju dyscypliny, którą określa się „sportem narodowym” zawiedli. Zawiódł także trener.\nPo raz kolejny nie awansowaliśmy na wielką imprezę. Ostatnio na takiej graliśmy w 2006 roku. Ktoś zapyta a co z Euro 2012? No tak, zagraliśmy tam, ale tylko dlatego, że byliśmy gospodarzami. Gdybyśmy musieli się do nich zakwalifikować… Cóż by to było.\nKolejną sprawę, którą muszę poruszyć w tym tekście to trener. I na początku zadam takie pytanie: Kto był najlepszym selekcjonerem reprezentacji Polski w XXI wieku? Pewnie wielu z Was odpowie: Leo Beenhakker. No, może jeszcze znajdzie się kilka osób, którzy powiedzą Jerzy Engel. W każdym bądź razie, dążę do tego, że trzeba iść w kierunku trenerów zagranicznych. Byle to nie był Polak, bo bądźmy szczerzy, nie mamy żadnego trenera, który ma większe doświadczenie na arenie międzynarodowej, a takiego nam trzeba. Waldemar Fornalik, czy Franciszek Smuda takiego nie mieli. Co prawda ten drugi dotarł z Kolejorzem do 1/16, ale czy tylko tyle wystarczy by objąć kadrę narodową? I to jest główna bolączka tych dwóch trenerów. Gra w ekstraklasie to nie to samo. Trenowanie Ruchu Chorzów, a bycie selekcjonerem reprezentacji to dwie różne rzeczy. W drużynie Niebieskich, Waldemar Fornalik nie miał gwiazd. Sam je tworzył, mimo, że co roku mu je odbierano. W reprezentacji praca jest zupełnie inna. Tam już są zawodnicy, trzeba ich tylko odpowiednio zmotywować, pokazać jak mają grać. A jak gramy? Na razie nijak. Niby naszym stylem jest gra z kontry. A dlaczego? Może dlatego, że nikt nas nie nauczył grać inaczej? Jeśli rywal każe nam grać atakiem pozycyjnym mamy ogromny problem.\nCzekamy więc na ruch prezesa PZPN, Zbigniewa Bońka. Co do zwolnienia byłego trenera Niebieskich nie powinno być wątpliwości. A jeśli takie by były, to on sam powinien podać się do dymisji. Czekamy na wielkie nazwisko. Człowieka z renomą, budzącego szacunek wśród piłkarzy. Nie będę podawał tutaj nazwisk. Te dopiszcie sobie sami.\nPiłkarski blog – liga hiszpańska\nWysłany dnia 4 sierpnia 2014 przez Twistet


Co to jest implant zęba? - IdealDent Wyszków\nImplant zęba (inaczej wszczep zębowy) to obecnie najbardziej zaawansowana technologicznie metoda uzupełniania brakujących zębów. Co istotne, użytkowanie implantów zębowych nie narusza sąsiednich zębów oraz nie powoduje dyskomfortu w codziennych czynnościach, takich jak żucie.\nImplant zęba może być najlepszą i niekiedy jedyną szansą na odzyskanie pełnego uśmiechu. Nie jest to jednak tani zabieg, dlatego coraz więcej gabinetów oferuje ratalne finansowanie leczenia stomatologicznego, wliczając w to implantację. W dzisiejszym wpisie wyjaśnimy, co to jest implant zęba, jak wygląda przygotowanie pacjenta do zabiegu, jakie są przeciwskazania, etapy zabiegu oraz jakich zaleceń należy się trzymać, aby rana wygoiła się szybko.\nImplant zęba to rodzaj uzupełnienia stałego stosowanego w celu leczenia ubytków uzębienia. To tytanowa śruba umieszczana w kości szczęki lub żuchwy, którą po kilku miesiącach wieńczy się koroną protetyczną, czyli sztucznym zębem. Ów śruba pełni funkcję korzenia zębowego oraz, co najistotniejsze, po kilku miesiącach łączy się trwale z naturalną tkanka kostną w procesie osseointegracji. Mówiąc prościej – implant zęba po prostu wrasta w kość umożliwiając odbudowę własnego uzębienia. Jest to możliwe między innymi dzięki tytanowi, który jest metalem neutralnym dla ludzkiego organizmu. Aby dowiedzieć się więcej na ten temat, zapraszamy na podstronę Implantologia Wyszków.\nPrzed wszczepieniem implantu zębowego każdy pacjent musi poinformować o swoim stanie zdrowia i w zależności od dolegliwości, musi wykonać pakiet badań kontrolnych. Jeśli jest taka potrzeba u pacjenta bada się krew, cukier, czas krzepnięcia krwi, OB, płytki krwi, a także poziom wapnia, potasu i sodu w surowicy. Jeśli zaistnieje potrzeba kierowany jest do innego lekarza np. kardiologa, który zastosuje leczenie w celu obniżenia ciśnienia krwi.\nLekarz zawsze przeprowadza pogłębiony wywiad medyczny oraz decyduje, czy pacjent kwalifikuje się do zabiegu\nLekarz dentysta bada stan jamy ustnej a jeśli u pacjenta występują choroby dziąseł, kamień nazębny, próchnica, stan zapalny to kieruje pacjenta na leczenie wstępne.\nOcenia też, jakie warunki panują w miejscu, gdzie ma być wszczepiony implant zęba, m.in. grubość oraz szerokość wyrostka zębodołowego i ruchomość błony śluzowej.\nDokonuje ponadto diagnostyki radiologicznej, aby ocenić warunki kostne do zabiegu oraz w celu sprawdzenia poprawności pozostałych struktur np. w obrębie zatoki mogą być polipy, które laryngologiczne należy usunąć albo torbiele w obrębie kości szczęk.\nImplanty zębów – przeciwskazania\nNie każdy pacjent posiadający ubytki w uzębieniu kwalifikuje się do zabiegu. Istnieje lista przeciwskazań, które całkowicie wykluczają lub przynajmniej opóźniają zabieg wstawienia implantów zębowych:\nnałogowe palenie lub picie alkoholu,\nImplant stomatologiczny − problemy, które mogą wydłużyć proces przygotowania się do zabiegu:\nzbyt wąski wyrostek zębodołowy (konieczność poszerzenia),\nza mała wysokość kości (konieczność zwiększenia tej wysokości np. podniesienie dna zatoki szczękowej lub przeszczep kości)\nza mało miejsca między zębami sąsiednimi (konieczność przeprowadzenia leczenia ortodontycznego) oraz pomiędzy zębami górnymi i dolnymi (konieczność podniesienia wysokości zwarcia),\nZabieg implantacji trwa ok. 30 minut dla jednego zęba i przeprowadza się go standardowo w znieczuleniu miejscowym.\nZabieg zaczyna się od nacięcia i odpreparowania dziąsła od kości.\nNastępnie lekarz za pomocą kalibrowanego wiertła nawierca otwór w kości. W nim umieszcza tytanową śrubę (implant).\nW otworze w implancie wkręcana jest śruba zamykająca i zaszywane jest dziąsło (metoda zamknięta, leczenie dwuetapowe) lub wkręcana jest od razu śruba gojąca, która wystaje z dziąsła (metoda otwarta, leczenie jednoetapowe).\nGojenie ran trwa około 10 dni, po których należy zgłosić się na zdjęcie szwów.\nIstnieje również możliwość zaplanowania ściśle określonego położenia implantów, z użyciem szablonu implantologicznego. Jest to specjalna nakładka, z tulejami, przez które wprowadzane są implanty. Dzięki tej metodzie, dziąsło jest wycinane tylko w miejscu docelowego wszczepienia implantu, nie ma potrzeby odwarstwiania płata śluzówkowo-okostnowego, co wiąże się z mniejszymi dolegliwościami pozabiegowymi. Dodatkowo pozycja implantu jest ustalona w najlepszym możliwym miejscu, które jest ustalone na podstawie tomografii i zaplanowanej cyfrowo przyszłej odbudowy protetycznej.\nW celu przyspieszenia gojenia, w trakcie zabiegu może zostać pobrana krew od pacjenta, w celu jej odwirowania i uzyskania odpowiedniej frakcji fibryny bogatopłytkowej, którą następnie umieszcza się w implantowanym miejscu. Jej działanie to przede wszystkim znaczne przyspieszenie gojenia oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych.\nCałkowite gojenie miejsca implantacji trwa około 4-6 miesięcy. Przez pierwszych kilka tygodni pacjent musi przestrzegać zaleceń, aby nie doszło do stanu zapalnego:\nbezpośrednio po zabiegu nie jeść,\nstosować zimny okład na policzek, w celu zmniejszenia obrzęku po zabiegu,\nw pierwszych dniach po zabiegu unikać gorących napojów i gorącego jedzenia,\nnie pić alkoholu i nie palić przez 2-3 dni po zabiegu,\ndo snu układać się w pozycji półleżącej, głowa powinna być lekko uniesiona,\nstosować płukanki 3-4 razy dziennie,\nkonieczności ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących higieny jamy ustnej,\nnie szczotkować intensywnie miejsca wszczepu,\nunikać intensywnego sportu,\nnie korzystać z sauny, basenu i solarium,\njeśli pojawi się gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza lub powtórne krwawienie, należy skontaktować się z lekarzem.\nZastanawiasz się nad implantami zębów? Sprawdź nasz cennik usług stomatologicznych