Geografia. Biuletyn maturalny. Teresa Wieczorek Józef Soja. Centralna Komisja Egzaminacyjna - PDF\nGeografia. Biuletyn maturalny. Teresa Wieczorek Józef Soja. Centralna Komisja Egzaminacyjna\nDownload "Geografia. Biuletyn maturalny. Teresa Wieczorek Józef Soja. Centralna Komisja Egzaminacyjna"\n1 Biuletyn maturalny Teresa Wieczorek Józef Soja Geografia Centralna Komisja Egzaminacyjna publikacja współfinansowana przez Europejski Fundusz Społeczny\n2 Autor biuletynu: Teresa Wieczorek, Józef Soja Autor opracowania graficznego: Maja Chmura Redaktor merytoryczny cyklu: Joanna Dziedzic Redaktor z ramienia CKE: Lucyna Grabowska Redaktor językowy: Katarzyna Martyka-Fiećko Redaktor techniczny: Stefan Drobner Stan prawny na dzień 1 października 2005 r. Wydawca: Centralna Komisja Egzaminacyjna Warszawa 2005 ISBN Łamanie tekstu: Trzecie Oko S.C. 2\n3 SPIS TREŚCI: I. Geografia na egzaminie maturalnym. Struktura i forma egzaminu z geografii II. Wymagania egzaminacyjne, czyli o standardach wymagań egzaminacyjnych z geografii III. Pierwsza pomoc w przygotowaniu do matury, czyli jak korzystać z Informatora maturalnego dla przedmiotu geografia IV. Otwieramy arkusze egzaminacyjne, czyli wszystko o rodzajach zadań, materiałach źródłowych i czytaniu instrukcji V. Ku przestrodze pułapki w rozwiązywaniu zadań z geografii VI. Przykładowe zadania z geografii według rodzajów, standardów i poziomu egzaminu VII. Podsumowanie: krok po kroku przygotowujemy się do egzaminu maturalnego WSTĘP Egzamin maturalny to trzeci z kolei, po sprawdzianie na koniec szkoły podstawowej i egzaminie w trzeciej klasie gimnazjum, zewnętrzny egzamin, który będziesz zdawać. Cechą egzaminu maturalnego jest jego jednorodność, co oznacza, że wszyscy maturzyści w kraju będą z danego przedmiotu rozwiązywać jednakowe zadania. Wyniki zewnętrznego egzaminu maturalnego mogą zadecydować o twojej dalszej edukacji, np. o podjęciu studiów na wybranym kierunku wyższej uczelni. Dlatego istotna jest pełna informacja nie tylko o formie i strukturze egzaminu, ale także wiedza o tym, w jaki sposób przygotowywać się do nowego egzaminu, aby nie rozczarować się wymaganym zakresem treści, umiejętności czy rodzajem zadań. Powinieneś również przyswoić sobie pojęcia, które są używane w Informatorze maturalnym, a z którymi możesz nie spotkać się na lekcji w klasie. Chcemy przybliżyć ci rozumienie tych pojęć, np.: podstawa programowa, standardy wymagań egzaminacyjnych, wymagania egzaminacyjne, rodzaj zadań testowych, materiały źródłowe specyficzne dla przedmiotu geografia, które mogą występować w zadaniach egzaminacyjnych. Ważna wydaje się odpowiedź na pytanie, co oznaczają te terminy oraz jaka użyteczność wynika z ich znajomości dla zdającego egzamin maturalny. Głównym celem Biuletynu jest dostarczenie zdającym wszechstronnej informacji o nowym egzaminie maturalnym z geografii. Zdając geografię jako przedmiot maturalny, masz szanse wykorzystać wiadomości i umiejętności nabyte nie tylko podczas lekcji w szkole, ale także wiedzę, którą czerpiesz z codziennej rzeczywistości. Zdany egzamin maturalny z geografii wymagany jest głównie na kierunkach geograficznych wyższych uczelni. Ale należy pamiętać, że dobre przygotowanie z geografii przydatne jest również na wszystkich kierunkach przyrodniczych, społeczno-ekonomicznych i politycznych. Zrozumienie zagadnień związanych z geografią gospodarczą, społeczną, polityczną czy fizyczną jest niezbędne do pojmowania współczesnego świata i zrozumienia otaczającej nas rzeczywistości. Uniwersalność wiedzy geograficznej, ciekawość świata i chęć jego zrozumienia przekłada się na duże zainteresowanie maturą z geografii. Liczymy, że zaprezentowany w Biuletynie materiał zapewni zdającym maturę z geografii dużo satysfakcji na egzaminie. 3\n4 I. Geografia na egzaminie maturalnym. Struktura i forma egzaminu z geografii Najważniejsze cechy nowego egzamin maturalnego są wspólne dla wszystkich przedmiotów zdawanych w części pisemnej egzaminu: Maturzyści w całym kraju rozwiązują te same arkusze egzaminacyjne z danego przedmiotu w tym samym czasie. Zadania w arkuszach egzaminacyjnych sprawdzają wiadomości i umiejętności uczniów opisane w standardach wymagań egzaminacyjnych w Informatorach przedmiotowych. Prace zdających są sprawdzane i oceniane przez zewnętrznych egzaminatorów według takich samych kryteriów i zasad. Prace są kodowane. 1. Miejsce geografii wśród przedmiotów egzaminu maturalnego Geografia na egzaminie maturalnym może być zdawana w części pisemnej jako przedmiot wybrany spośród przedmiotów obowiązkowych, lub jako przedmiot dodatkowy. Jeśli zdecydowałeś się na zdawanie geografii jako przedmiotu wybranego, możesz zdawać egzamin maturalny z tego przedmiotu na poziomie podstawowym lub rozszerzonym. Wybierając geografię jako przedmiot dodatkowy będziesz zdawać egzamin z tego przedmiotu wyłącznie na poziomie rozszerzonym. Wybór poziomu egzaminu zdawanego z geografii jako przedmiotu obowiązkowego zależy wyłącznie od ciebie, ale jeśli chcesz studiować na wyższej uczelni, korzystniejszym wyborem będzie poziom rozszerzony. Wybór poziomu rozszerzonego stwarza szansę wykazania się własną wiedzą na wyższym poziomie, mobilizuje do wnikliwszej nauki, a jej efekty na pewno zaprocentują podczas studiów. Wyniki egzaminu każdego z poziomów odnotowane są na świadectwie maturalnym. Schemat 1. Struktura egzaminu maturalnego z geografii Geografia jako przedmiot obowiązkowy Geografia jako przedmiot dodatkowy Egzamin Egzamin Egzamin na poziomie na poziomie na poziomie podstawowym rozszerzonym rozszerzonym Zdający rozwiązuje arkusz I: zakres wymagań jak dla poziomu podstawowego załącznikiem do arkusza jest barwna mapa szczegółowa czas trwania: 120 minut. Zdający rozwiązuje arkusz I: zakres wymagań jak dla poziomu podstawowego załącznikiem do arkusza jest barwna mapa szczegółowa czas trwania: 120 minut. P r z e r w a Zdający rozwiązuje arkusz II: zakres wymagań jak dla poziomu rozszerzonego czas trwania: 120 minut. Zdający rozwiązuje arkusz I: zakres wymagań jak dla poziomu podstawowego załącznikiem do arkusza jest barwna mapa szczegółowa czas trwania: 120 minut. P r z e r w a Zdający rozwiązuje arkusz II: zakres wymagań jak dla poziomu rozszerzonego czas trwania: 120 minut. 4\n5 2. Różnice między poziomami egzaminu maturalnego z geografii Poziom podstawowy Egzamin trwa 120 minut. Zdający rozwiązuje arkusz I. Arkusz zawiera zadania odnoszące się do standardów wymagań z geografii dla poziomu podstawowego. Do arkusza I załączona jest barwna mapa, do której odnosi się część zadań zawartych w tym arkuszu. Poziom rozszerzony Egzamin trwa 240 minut i składa się z dwóch części. Zdający rozwiązuje arkusz I, a po przerwie arkusz II. Arkusz II zawiera zadania odnoszące się do standardów wymagań z geografii zarówno dla poziomu podstawowego, jak i rozszerzonego. 3. Wspólne cechy poziomu podstawowego i rozszerzonego egzaminu maturalnego z geografii Zestaw zadań egzaminacyjnych dla egzaminu na poziomie podstawowym i dla części pierwszej egzaminu na poziomie rozszerzonym jest ten sam. Do zadań w arkuszach poziomu podstawowego i poziomu rozszerzonego mogą być dołączone różne materiały źródłowe, takie jak: mapy, diagramy, wykresy, tabele, fotografie, modele i inne. W arkuszach obu poziomów występują zarówno zadania otwarte jak i zamknięte. Zadania w arkuszach obu poziomów są punktowane według jednakowych zasad. II. Wymagania egzaminacyjne, czyli o standardach wymagań egzaminacyjnych z geografii Nowa matura z geografii jest ogólnopolska wszystkich zdających w całym kraju obowiązują te same wymagania, które zapisano w standardach wymagań egzaminacyjnych. Czym są standardy wymagań egzaminacyjnych? Ze słowników języka polskiego możesz się dowiedzieć, że standard to: typowy, przeciętny model, wzorzec, norma. Dodajmy od razu, że w przypadku matury jest to wzorzec (norma) tego, co będzie wymagane od zdającego egzamin. Zapoznając się ze standardami wymagań egzaminacyjnych z geografii, pamiętaj, że są one ogólnopolską ogłoszoną przez ministra edukacji narodowej i sportu normą wiedzy i umiejętności oczekiwaną od absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej. Bez względu na to, czego uczyłeś się w szkole, na maturze wymagane będzie wyłącznie to, co zostało opisane w standardach wymagań egzaminacyjnych. Czy ta maturalna norma wiedzy i umiejętności jest inna od tego, czego wymagał od ciebie w szkole nauczyciel? Na rysunku 1 pokazano, że wymagania nauczycielskie (edukacyjne) oraz wymagania egzaminacyjne mają to samo źródło podstawę programową. Nauczyciel jest zobowiązany do realizacji wszystkich zapisów w podstawie programowej, z której także wynikają standardy wymagań egzaminacyjnych. Dlatego można zakładać, że w trakcie szkolnej edukacji, nauczyciel sprawdzał na bieżąco twoje wiadomości i umiejętności z zakresu wymagań egzaminacyjnych. 5\n6 Rys. 1. Relacje między wymaganiami egzaminacyjnymi a wymaganiami edukacyjnymi (nauczycielskimi) Podstawa programowa z geografii Programy nauczania z geografii w szkole, na lekcji (ich autorzy dokonali m.in. uszczegółowienia podstawy programowej, w tym zapisanych w niej treści i osiągnięć) Standardy wymagań egzaminacyjnych zakres wiadomości zakres umiejętności korzystania z informacji zakres umiejętności tworzenia informacji Wymagania egazminacyjne w szkole, na lekcji formułowane przez nauczyciela geografii, wymagania egzamincyjne są ich częścią Wymagania egazminacyjne zawarte w informatorze maturalnym są wykazem wymaganych i sprawdzanych na egzaminie wiadomości i umiejętności Program wychowawczy szkoły Rekrutacja na uczelnię wyższą Teraz, gdy podjąłeś decyzję o zdawaniu geografii, powinieneś się skupić na poznaniu wymagań egzaminacyjnych zamieszczonych w Informatorze maturalnym. Przygotowanie do egzaminu polega na opanowaniu tych wiadomości i umiejętności, które zawierają się w trzech standardach wymagań egzaminacyjnych (patrz tab. 1). 6\n7 Tabela 1. Opis standardów wymagań egzaminacyjnych Standard wymagań egzaminacyjnych Komentarz I. Wiadomości i rozumienie Zdający zna fakty, rozumie i stosuje pojęcia, zależności, prawidłowości i teorie oraz przedstawia i wyjaśnia zdarzenia, zjawiska i procesy. Standard odnosi się do twoich wiadomości. Pozwala na egzaminie sprawdzić: czy masz określony zasób wiadomości, czy rozumiesz odpowiednio wiadomości, czy potrafisz zastosować wiadomości do wyjaśnienia zdarzeń, zjawisk i procesów zachodzących na kuli ziemskiej. II. Korzystanie z informacji Zdający wykorzystuje i przetwarza informacje. Standard odnosi się do twoich umiejętności kształconych przede wszystkim na lekcjach geografii. Pozwala na egzaminie sprawdzić, czy potrafisz korzystać z zasobów informacji zapisanych w różnej formie: rysunku, mapy, wykresu itp. III. Tworzenie informacji Zdający charakteryzuje, ocenia i rozwiązuje problemy w różnych skalach przestrzennych i czasowych. Standard odnosi się do twoich umiejętności kształconych przede wszystkim na lekcjach geografii. Pozwala sprawdzić, czy potrafisz samodzielnie tworzyć nowe informacje na bazie już posiadanej wiedzy i/lub dostarczonych materiałów źródłowych w różnej postaci. Pamiętaj, że między standardami zachodzą relacje zawierania się (rys. 2). Rys. 2. Zależności między standardami wymagań egzaminacyjnych Wiadomości i rozumienie informacji Korzystanie z Tworzenie informacji Korzystając ze źródeł informacji (standard II), powinieneś jednocześnie wykorzystać zapamiętane wiadomości (standard I). Tworząc nowe informacje (standard III), powinieneś również korzystać z zasobów własnej wiedzy (standard I) i/lub wiedzy zawartej w załączonym do zadania źródle informacji (standard II). To zawieranie się standardów odpowiada procesowi narastania i rozwijania umiejętności ucznia. Standard I z geografii dotyczy twoich wiadomości zdobywanych w całym cyklu kształcenia (od lekcji przyrody w szkole podstawowej po lekcje geografii w szkole ponadgimnazjalnej). Ten standard obliguje cię do opanowania podstawowych faktów, pojęć i teorii (patrz tab. 2). 7\n8 Tab. 2. Wiadomości zdającego sprawdzane na egzaminie maturalnym z geografii Wiadomości absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej z geografii pamiętane pamiętane i rozumiane Co sprawdza egzamin maturalny? zapamiętanie wiadomości zrozumienie wiadomości zastosowanie wiadomości do opisywania, wyjaśniania zjawisk, procesów (np. ich przebiegu, przyczyn, skutków) Przykład zadania Podaj liczbę województw w Polsce w 2005 r. Podaj dwie różnice między monsunem a bryzą. Wyjaśnij, dlaczego na Islandii występują zjawiska wulkaniczne. Rozumienie i zastosowanie wiadomości może sprawdzać zadanie wymagające odpowiedzi w formie rysunku (patrz Informator maturalny, zadanie 37). Pamiętaj, że dokładne zapoznanie się z wymaganiami egzaminacyjnymi zawartymi w standardzie I, pozwoli zorientować się, na ile przydatny w przygotowaniu się do matury jest twój podręcznik do geografii. Sprawdź, czy zawiera wszystkie potrzebne wiadomości wymienione w Informatorze maturalnym. Podręcznik szkolny nie jest źródłem wiedzy o tym, co będzie sprawdzane na egzaminie. Standard II z geografii zawiera wymagania egzaminacyjne sprawdzające twoje umiejętności korzystania z różnorodnych źródeł informacji (patrz tab. 3). Tab. 3. Umiejętności korzystania z różnych źródeł informacji Informacje zawarte w źródłach (np. na mapie, wykresie, rysunku, fotografii, w tabeli) są: odczytywane analizowane w celu: przetwarzane Co sprawdza egzamin maturalny? podanie informacji odczytanej bezpośrednio ze źródła informacji wyjaśniania, opisywania, znalezienia podobieństw i różnic, wykonywania obliczeń, wyciągania wniosków, klasyfikowania itd. przedstawienie informacji w innej postaci niż podana w zadaniu, np. zamiana danych liczbowych w tabeli na wykres Przykład zadania Na podstawie mapy podaj nazwę jedynej miejscowości położonej nad jeziorem. Na podstawie mapy porównaj zagospodarowanie terenów położonych na wschód i na zachód od jeziora. Na podstawie danych w tabeli wykonaj wykres rocznego przebiegu temperatury powietrza. Standard III z geografii sprawdza opanowanie umiejętności tworzenia informacji. Zasadniczo nowe informacje dotyczą problemów geograficznych, czyli wszelkich zdarzeń, zjawisk jakie, występując w środowisku geograficznym, stwarzają określone zagrożenia dla życia i działalności człowieka. Problemem jest też sytuacja, w której wymaga się podjęcia określonej decyzji, np. odnośnie miejsca lokalizacji danej inwestycji. Problemy należy rozwiązywać, stąd w zadaniu egzaminacyjnym możesz być poproszony o podanie propozycji rozwiązania problemów natury przyrodniczej, społecznej, gospodarczej lub politycznej. 8\n9 Podsumowanie: Standardy wymagań egzaminacyjnych zawierają wykaz wiadomości i umiejętności wymaganych na egzaminie maturalnym z geografii. Sformułowano je na podstawie treści i osiągnięć zawartych w podstawie programowej z geografii. Ich uszczegółowieniem są wymagania egzaminacyjne zawarte w Informatorze maturalnym z geografii. Twój nauczyciel stosuje na lekcjach geografii wymagania edukacyjne, w których powinny się zawierać wymagania egzaminacyjne. W samodzielnym przygotowaniu się do egzaminu kieruj się wyłącznie wymaganiami egzaminacyjnymi przedstawionymi w Informatorze maturalnym. Na jego podstawie zweryfikuj posiadane notatki, zawartość podręczników i oczywiście swoją wiedzę. III. Pierwsza pomoc w przygotowaniu do matury, czyli jak korzystać z Informatora maturalnego dla przedmiotu geografia Informator maturalny został napisany dla uczniów zdających nową maturę. Jest podstawowym źródłem wiedzy o egzaminie. Źródłem informacji o egzaminie może być dla zdających także internet. Na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej dyrektor CKE ogłasza na dwa miesiące przed egzaminem, z jakich pomocy można korzystać na egzaminie maturalnym, m.in. z geografii. Na stronie internetowej MEN, pod adresem odszukasz wszystkie ważne akty prawne dotyczące egzaminu maturalnego. Zdający egzamin maturalny z geografii powinni zapoznać się dokładnie z rozdziałami Informatora maturalnego zawierającymi: opis egzaminu z geografii wybranej jako przedmiot obowiązkowy, opis egzaminu z geografii wybranej jako przedmiot dodatkowy, wymagania egzaminacyjne z geografii standardy wymagań egzaminacyjnych wraz z opisem, przykładowe arkusze i schematy oceniania, do arkusza I załączona jest barwna mapa szczegółowa, przykłady arkuszy egzaminacyjnych rozwiązanych przez uczniów i ocenionych przez egzaminatora. Najważniejszym zadaniem, które ma spełnić Informator jest pomoc uczniom przygotowującym się do nowego egzaminu maturalnego. Dla przygotowujących się do egzaminu najistotniejsze są wymagania egzaminacyjne, które zawierają się w trzech standardach. Do zapisu każdego ze standardów dołączono w tabeli uszczegółowiony zapis treści, np.: 1. Standard I. Wiadomości i rozumienie W obszarze tego standardu oczekuje się, że zdający: zna fakty, rozumie i stosuje pojęcia, prawidłowości i teorie oraz przedstawia i wyjaśnia zdarzenia, zjawiska i procesy. Znajomość faktów, rozumienie i stosowanie pojęć, prawidłowości i teorii, przedstawianie zdarzeń, zjawisk i procesów będzie sprawdzana na egzaminie w odniesieniu do treści standardu I. Poniżej wyjaśniamy, jak należy odczytywać tabelę, w której zapisano wymagania egzaminacyjne w Informatorze maturalnym. 9\n10 Standard W tej części tabeli zapisano cyframi arabskimi i literami treści zgodne z treściami podanymi w podstawie programowej, np. na poziomie podstawowym m.in.: (6) współczesne migracje ludności. Treści wynikają z podstawy programowej i nie wykraczają poza jej zakres. Opis wymagań Tu zawarto szczegółowy zapis zakresu treści, których mogą dotyczyć zadania egzaminacyjne na danym poziomie. Oznaczono je cyframi arabskimi i literami, np. na poziomie podstawowym oczekuje się, że zdający potrafi m.in.: 1) klasyfikować migracje według różnych kryteriów, 2) scharakteryzować przykłady współczesnych migracji zewnętrznych na świecie. 2. Standard II. Korzystanie z informacji W obszarze tego standardu oczekuje się, że zdający: wykorzystuje i przetwarza informacje. Opis tabeli, w której zapisano standard II: Standard W tej części tabeli zapisano umiejętności w zakresie wykorzystania i przetwarzania informacji, które mogą być sprawdzane na egzaminie, np. na poziomie podstawowym oczekuje się, że zdający zgodnie ze standardem oznaczonym numerem 1: 1) odczytuje, selekcjonuje, porównuje, interpretuje, grupuje informacje według określonych kryteriów. Opis wymagań Tu zawarto szczegółowe wymagania w odniesieniu do każdego standardu. Wymagania te będą sprawdzane w odniesieniu do treści geograficznych wymienionych w obszarze standardu I Wiadomości i rozumienie, np. zdający potrafi porównać cechy podstawowych form ukształtowania powierzchni Ziemi. 3. Standard III. Tworzenie informacji W obszarze tego standardu oczekuje się, że zdający: charakteryzuje, ocenia i rozwiązuje problemy w różnych skalach przestrzennych i czasowych. Opis tabeli, w której zapisano standard III: Standard W tej części tabeli zapisano standardy określające typy i rodzaje informacji do tworzenia, np. na poziomie podstawowym oczekuje się, że zdający zgodnie ze standardem oznaczonym numerem 2: 2) charakteryzuje na przykładach wybranych obszarów problemy istniejące w środowisku geograficznym. Opis wymagań Tu zawarto szczegółowe wymagania w odniesieniu do każdego standardu. Wymagania te będą sprawdzane w odniesieniu do treści geograficznych wymienionych w obszarze standardu I, np. zdający potrafi przedstawić problemy natury ekologicznej, gospodarczej i społecznej wynikające z pozyskiwania i przetwarzania surowców naturalnych. Kolejnym ważnym elementem składowym Informatora są zamieszczone arkusze egzaminacyjne. Arkusze z odpowiedziami ucznia zostały oceniane zgodnie z kryteriami zawartymi w schemacie oceniania. Opis arkuszy zawarto w rozdziale IV Biuletynu. Do arkuszy dołączono schemat oceniania. Schemat oceniania zawiera przewidywane odpowiedzi, punktację oraz kryteria zaliczenia odpowiedzi. 10\n11 Korzystając z Informatora należy pamiętać, że załączone arkusze egzaminacyjne są jedynie przykładowymi, a zawarte w nich zadania nie muszą wskazywać dokładnie tych działów programowych, których treści będą sprawdzane na egzaminie maturalnym. Celem załączonych do Informatora arkuszy egzaminacyjnych jest przede wszystkim dostarczenie uczniom: przykładów formułowania poleceń, typów zadań wykorzystywanych do sprawdzania stopnia opanowania wiadomości i umiejętności geograficznych, przykładowych materiałów źródłowych służących do sprawdzania stopnia opanowania określonych w standardach umiejętności, przykładów zastosowania zasad oceniania (o czym informują załączone w Informatorze ocenione prace uczniów). Podsumowanie: Informator maturalny z geografii jest podstawowym źródłem wiedzy o egzaminie maturalnym z tego przedmiotu. Przygotowanie do egzaminu powinieneś zacząć od dokładnego zapoznania się z jego treściami. Arkusze egzaminacyjne załączone w Informatorze wskazują jak będą sprawdzane i oceniane wiadomości i umiejętności geograficzne opisane w standardach wymagań egzaminacyjnych. Zwróć uwagę na typy zadań występujące w arkuszach egzaminacyjnych oraz materiały źródłowe, szczegółowo zapoznaj się z mapą załączoną do arkusza I. Nie zapominaj, że arkusze załączone do Informatora są tylko przykładowymi. IV. Otwieramy arkusze egzaminacyjne, czyli wszystko o rodzajach zadań, materiałach źródłowych i czytaniu instrukcji Każdy arkusz egzaminacyjny z geografii składa się z: instrukcji dla zdającego, testu egzaminacyjnego zestawu około trzydziestu kilku zadań otwartych i zamkniętych. 1. Znaczenie instrukcji dla zdającego w powodzeniu na egzaminie Każdy z arkuszy egzaminacyjnych zawiera na tytułowej stronie instrukcję dla zdającego. Zdający, kierowani ciekawością zawartości arkusza, często czytają ją pobieżnie. Tymczasem instrukcja zawiera ważne zalecenia dla zdającego, które mogą mieć wpływ na wynik egzaminu. Nie zrażaj się formalnym językiem, jakiego użyto w instrukcji służy to jasności i precyzji poleceń. Przeczytaj w kolejności wszystkie polecenia instrukcji. Zwróć szczególną uwagę czy arkusz I zawiera barwną mapę i przelicz strony arkusza. Ewentualny ich brak zgłoś przewodniczącemu zespołu nadzorującego egzamin. Otrzymasz nowy arkusz, co zostanie odnotowane w protokole. Stosuj się ściśle do zaleceń podanych w instrukcji; nie zapisuj odpowiedzi ołówkiem, który możesz wykorzystywać wyłącznie do wykonania rysunków. Błędne zapisy wyraźnie przekreślaj. Nie używaj korektora. Instrukcja określa także, z jakich pomocy możesz korzystać na egzaminie z geografii. Możesz je wcześniej przygotować dwa miesiące przed egzaminem maturalnym informuje o tym dyrektor CKE w specjalnym komunikacie na stronie W instrukcji arkusza egzaminacyjnego załączonego do Informatora wymieniono m.in. lupę pomocną przy czytaniu szczegółowej mapy. Upewnij się, czy będziesz mógł korzystać z kalkulatora. Po dokładnym zapoznaniu się z instrukcją rozpoczynasz rozwiązywanie zadań, a nauczyciele nadzorujący egzamin nie mogą udzielać żadnych wyjaśnień. 2. Rodzaje zadań testowych W każdym arkuszu znajduje się test złożony z zadań sprawdzających opanowanie wymagań z zakresu trzech standardów. Przy zadaniach podano liczbę punktów, możliwą do uzyskania za ich poprawne rozwiązanie. 11\n12 Arkusz I cechuje się dużym udziałem zadań z dołączonymi materiałami źródłowymi. Podstawowym źródłem informacji jest szczegółowa, barwna mapa (np. topograficzna lub turystyczna). Do niej odnoszą się zadania z pierwszej części testu. Wśród nich dominują te, które wymagają bezpośredniego korzystania z mapy (np. odczytania lub interpretacji informacji). Pamiętaj, że mogą pojawić się również zadania dotyczące zdarzeń, zjawisk i procesów występujących na obszarze przedstawionym na mapie. Aby je rozwiązać, musisz wykorzystać posiadaną wiedzę, ale nie jest wymagana dokładna znajomość środowiska geograficznego obszaru przedstawionego na mapie. Egzamin maturalny na poziomie podstawowym nie wymaga posiadania wszechstronnej wiedzy o wszystkich (tych większych i tych mniejszych) krainach geograficznych Polski. Pamiętaj, że w arkuszu II mogą być zawarte również zadania z poziomu podstawowego. Żadne z zadań nie może już dotyczyć barwnej mapy szczegółowej, która jest załącznikiem wyłącznie do arkusza I. Podstawowe informacje dotyczące zadań zawartych w arkuszach egzaminacyjnych z geografii zawiera tabela 4. Tab. 4. Zadanie testowe w arkuszach egzaminacyjnych z geografii Element zadania Polecenie Komentarz Jest zasadniczą częścią zadania; wskazuje bezpośrednio na czynność, którą musisz wykonać. Opis sytuacji zadaniowej (wprowadzenie do polecenia) i/lub materiał źródłowy, np. mapa, fotografia, wykres 1.Niektóre polecenia poprzedza krótkie (nawet jednozdaniowe) wprowadzenie niezbędne do przedstawienia sytuacji, której dotyczy zadanie. 2.W zadaniach, przede wszystkim z zakresu standardu II, występuje materiał źródłowy w różnej formie, np. mapa, fotografia itp.; w takich przypadkach w poleceniu zwykle znajduje się wskazówka, że powinieneś swoją odpowiedź budować na podstawie analizy źródła informacji, np.: Na podstawie mapy turystycznej... lub Korzystając z mapy turystycznej.... W teście może wystąpić zadanie wymagające od ciebie uzupełnienia materiału źródłowego, np. rysunku (Informator maturalny, 13). 3.Niektóre zadania wymagają wiązania wiedzy uzyskanej na podstawie analizy materiału źródłowego (standard II) z twoją wiedzą zapamiętaną (standard I). W takiej sytuacji w poleceniu zwykle znajdziesz wskazówkę, że odpowiedź powinna uwzględniać oba te elementy. W kryteriach oceniania oba te elementy mogą być punktowane osobno. W arkuszach egzaminacyjnych mogą wystąpić wszystkie formy zadań testowych. Ich charakterystykę przedstawiamy w tabeli 5. Zdecydowaną większość będą stanowiły zadania otwarte, pozwalające zdającym zaprezentować szeroką wiedzę geograficzną. Tabela 5. Rodzaje i formy zadań testowych w arkuszach egzaminacyjnych z geografii Rodzaj Forma Komentarz Otwarte (samodzielnie formułujesz odpowiedź) Rozszerzonej odpowiedzi Wykonując zadanie, powinieneś udzielić dłuższej (kilku-, kilkunastozdaniowej) odpowiedzi. Pamiętaj, że stwarza ono okazję do zaprezentowania szerokiej wiedzy na dany temat, ale i pozwala stwierdzić, czy potrafisz podać odpowiedź logiczną i przejrzystą. Dlatego budując odpowiedź, staraj się, aby jej poszczególne elementy składowe były ułożone w logicznym porządku oraz jedne z drugich wynikały. Dla takich zadań typowymi czasownikami operacyjnymi są: wyjaśnij, opisz, scharakteryzuj. Za zadanie rozszerzonej odpowiedzi przyznaje się z reguły od 3 12\n13 Rodzaj Forma Komentarz Otwarte (samodzielnie formułujesz odpowiedź) Rozszerzonej odpowiedzi Krótkiej odpowiedzi Z luką do 5 punktów. Czasami w poleceniu możesz znaleźć wskazówki, co powinieneś uwzględnić w odpowiedzi. Bezwzględnie się ich trzymaj, ponieważ każdy wymagany od ciebie element będzie osobno punktowany. Do zadań rozszerzonej odpowiedzi zaliczamy wieloczynnościowe zadania wymagające obliczeń matematycznych. Warto wiedzieć, że jeżeli w poleceniu poproszono o zapis wykonywanych obliczeń, powinieneś je umieścić w miejscu na to przeznaczonym (nawet, jeśli jesteś w stanie policzyć w pamięci lub używasz do tego celu kalkulatora). Rozwiązując to zadanie, powinieneś udzielić krótkiej, zwykle jednowyrazowej odpowiedzi (maksymalnie w postaci 2 3 zdań). W poleceniu do zadania zazwyczaj podane są ilościowe wymagania (ile czego należy podać, wymienić). Rozwiązując to zadanie wpisujesz w wolne miejsca tekstu (luki) brakujące wyrazy. Pamiętaj, że takie zadanie wymaga precyzyjnej odpowiedzi (zwykle odpowiedź poprawna jest tylko jedna). Udzielając jej, nie sugeruj się długością luki. Zamknięte (odpowiedzi są podane, spośród nich dokonujesz wyboru poprawnej) Na dobieranie Wielokrotnego wyboru Prawda fałsz Powinieneś zestawić (dobrać, przyporządkować) hasła umieszczone w jednej kolumnie do właściwych odpowiedzi informacji umieszczonych w drugiej kolumnie (np. Informator maturalny, 15). W teście geograficznym zadania na dobieranie stosuje się też w przypadku klasyfikowania lub grupowania (np. Informator maturalny, 17). W arkuszu egzaminacyjnym najczęściej obowiązuje w dobieraniu zasada jeden do jednego, czyli jednemu elementowi z kolumny haseł można przyporządkować tylko jeden element z kolumny odpowiedzi. Jeżeli jest inaczej, stosowna informacja powinna być podana w poleceniu. Liczba elementów w obu kolumnach jest zazwyczaj inna (różni się zwykle o jeden, maksymalnie dwa). Wybierasz spośród podanych odpowiedzi jedną (lub więcej). Jeżeli zadanie wymaga wyboru jednej poprawnej odpowiedzi, możesz uzyskać za jego rozwiązanie jeden punkt. W przypadku dokonywania wyboru większej liczby poprawnych odpowiedzi, zadanie może być wielopunktowe. To zadanie uznawane jest za najprostszą formę zadania zamkniętego. Polega na rozstrzygnięciu, czy zawarte w nim stwierdzenie jest prawdziwe, czy fałszywe. W teście maturalnym jedno zadanie może zawierać kilka zdań, których prawdziwość należy określić. 3. Materiały źródłowe załączane do zadań w arkuszach egzaminacyjnych z geografii Wśród materiałów źródłowych załączanych do zadań mogą być np. mapy, wykresy, diagramy, fotografie, schematy, modele, tabele statystyczne, rysunki. Szczególne miejsce zajmuje barwna mapa szczegółowa, na podstawie której zdający rozwiązują część zadań dla poziomu podstawowego oraz zadania z pierwszej części egzaminu na poziomie rozszerzonym. Mapa Umiejętność pracy z mapą kształcona jest od szkoły podstawowej i należy do podstawowych umiejętności sprawdzanych na egzaminie maturalnym. 13\n14 Przystępując do pracy z każdą mapą, zdający powinien przede wszystkim przeczytać jej tytuł, a następnie rozpoznać jej rodzaj, np.: topograficzna, turystyczna, tematyczna oraz określić obszar, jaki obejmuje. Uważne przeczytanie legendy pozwoli na identyfikację obiektów na mapie i ułatwi szybkie rozpoznanie cech obszaru, który mapa przedstawia. Skala mapy może być podana w różnej formie: liczbowej, mianowanej, liniowej. Od zdającego wymagana jest umiejętność posługiwania się każdą z tych skal oraz dokonywania ich zamiany. Mapy na egzaminie maturalnym wykorzystywane są przede wszystkim do sprawdzania stopnia opanowania umiejętności wskazanych w standardzie II, np.: Poziom podstawowy Odczytywanie informacji geograficznych, rozpoznawanie obiektów, zjawisk i procesów, przedstawianie charakterystycznych cech wskazanego obszaru (od zdającego wymaga się umiejętności sprawnego przełożenia treści legendy na obraz obszaru na mapie). Wykorzystanie mapy do wykonywania pomiarów (np. odległości, powierzchni). Wykonywanie prostych obliczeń matematyczno-geograficznych (np. odległości, wysokości względnej i bezwzględnej, temperatury powietrza). Określanie położenia obiektów w przestrzeni (np. współrzędnych geograficznych, rozciągłości geograficznej). Projektowanie działań (np. zagospodarowania danego obszaru, lokalizacji nowych obiektów, tras wycieczek). Przedstawianie zależności między zdarzeniami, zjawiskami, procesami, które zachodzą na danym obszarze (np. zależność sieci transportu lub osadnictwa od ukształtowania powierzchni). Porównywanie, czyli określanie podobieństw i różnic między wskazanymi na mapie obszarami (np. porównanie obszarów pod względem cech przyrodniczych, zagospodarowania). Poziom rozszerzony umiejętności jak na poziomie podstawowym oraz: Klasyfikowanie informacji pozyskanych z map tematycznych. Prognozowanie na podstawie informacji pozyskanych z mapy. Wybieranie informacji najistotniejszych dla danego zagadnienia. Wykonywanie obliczeń (w tym matematyczno-geograficznych i astronomiczno-geograficznych). Formułowanie zależności i prawidłowości. Mapy mogą być wykorzystywane także do sprawdzania wielu umiejętności wskazanych w standardzie III, jak np.: Poziom podstawowy Ocena wpływu środowiska przyrodniczego na warunki życia i działalność człowieka. Dobór przykładu ilustrującego powiązania w systemie człowiek przyroda gospodarka. Dostrzeganie na danym obszarze problemu natury np. przyrodniczej, gospodarczej, ekologicznej, politycznej (np. zagrożenie powodzią, wylesieniem, erozją gleb, degradacją środowiska, problem współpracy przygranicznej, zanieczyszczeń transgranicznych) oraz proponowanie rozwiązań tych problemów. Poziom rozszerzony umiejętności jak na poziomie podstawowym oraz: Ocena środowiska przyrodniczego pod kątem warunków życia człowieka i możliwości zagospodarowania. Formułowanie wniosków dotyczących powiązań i wzajemnych zależności między elementami środowiska. Ocena zmian zachodzących w środowisku przyrodniczym. Przygotowując się do rozwiązywania zadań do barwnej mapy szczegółowej warto wykonać kilka ćwiczeń w celu utrwalenia specyfiki korzystania z mapy tego rodzaju. Może to być mapa własnej okolicy lub mapa jednego z turystycznych regionów Polski. 14\n15 Ćwiczenia, czyli oswajanie mapy 1.Odczytaj tytuł mapy.podaj nazwę regionu geograficznego i krainy geograficznej, do których należy obszar przedstawiony na mapie. Zaklasyfikuj obszar do krajobrazu rzeźby nizinnej, wyżynnej lub górskiej. 2.Odczytaj, co ile metrów opisano wartości poziomic oraz ile metrów wynosi cięcie poziomicowe (czyli, co ile metrów poprowadzono poziomice na mapie). Odszukaj na mapie przykłady wzniesień o łagodnych stokach oraz wzniesienia o stokach stromych. Odczytaj ich wysokości bezwzględne i względne. 3.Oszacuj wysokość nad poziomem morza wybranego punktu, przez który nie przechodzi żadna poziomica. 4.Odczytaj z legendy mapy obiekty zaznaczone znakami punktowymi i liniowymi.podaj przykłady obszarów oznaczonych znakami powierzchniowymi. 5.Odczytaj skalę mapy.odpowiedz, jak wielkość skali wpływa na treść mapy. 6.Zmierz wybraną odległość na mapie i oblicz jej długość w terenie.dokonaj podobnych obliczeń w odniesieniu do powierzchni fragmentu obszaru. 7.Opisz zróżnicowanie obszaru pod względem: form terenu, roślinności, sieci wodnej, zagospodarowania przez człowieka. 8.Oceń atrakcyjność turystyczną obszaru przedstawionego na mapie.przedstaw uzasadnienie swojej oceny. 9.Wyróżnij na obszarze mapy rodzaje zabudowy zwartej i rozproszonej (luźnej).zastanów się, jakie mogą być przyczyny występowania terenów gęściej zabudowanych oraz niezabudowanych na obszarze przedstawionym na mapie. 10.Na podstawie wybranej mapy podaj jeden przykład wpływu środowiska przyrodniczego na gospodarkę człowieka. W arkuszu egzaminacyjnym poza mapami ogólnogeograficznymi, do których należą mapy szczegółowe, mogą być wykorzystywane mapy tematyczne. Należą do nich mapy przedstawiające dokładnie wybrany element lub elementy przyrodnicze, społeczno-gospodarcze lub polityczne, np. elementy klimatu, sieć wodną, roślinność, transport, organizacje polityczne i inne. Mapy te najczęściej są wykorzystywane do określania zasięgu lub natężenia zjawisk, określania związków przestrzennych, oceny skutków występowania zjawisk. Poniżej załączono przykłady różnych rodzajów map. Przykład fragmentu mapy topograficznej wraz z legendą w oryginale mapa barwna SKALA 1 :\n16 LEGENDA: Przykłady map tematycznych 1.Rozmieszczenie ludności w Ameryce Południowej 2.Występowanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego na Morzu Północnym 16\n17 3.Rozkład ciśnienia atmosferycznego na Ziemi 4.Przewóz ładunków na liniach kolejowych w ciągu doby w Polsce Dane statystyczne Ważnym źródłem informacji, często wykorzystywanym w rozwiązywaniu zadań geograficznych, są dane statystyczne. Mogą być one prezentowane na wykresach, diagramach, rysunkach, schematach. Ale najczęściej zestawiane są w tabelach. Zwykle układają się w szeregi statystyczne, uporządkowane według określonych kryteriów, np.: w poniższej tabeli uporządkowano dane chronologicznie, a w tabeli 2 chronologicznie i obszarowo. Rozpoczynając analizę tabeli należy przeczytać jej tytuł, sprawdzić, czy dane odnoszą się do obszarów charakterystycznych dla danego zjawiska, czy może obszary uszeregowano według największych wielkości osiąganych na świecie. Na przykład najwyższy współczynnik przyrostu naturalnego nie jest notowany na świecie w Irlandii, chociaż jest to największa wartość w 2001 r. w tabeli 2. Tabela 1. Przyrost naturalny w Polsce w latach Tabela 2. Przyrost naturalny ludności w wybranych krajach Europy w latach Wskaźnik na 1000 ludności Kraj na 1000 ludności Urodzenia żywe 11,2 9,9 9,5 9,3 Belgia 1,0 1,1 Zgony 10,0 9,5 9,4 9,4 Francja 3,4 4,2 Przyrost naturalny 1,2 0,3 0,1 0,1 Irlandia 4,6 7,3 Niemcy 1,5 1,1 Źródło: Mały Rocznik Statystyczny GUS, 2003/2004 Rosja 5,7 6,5 Źródło: Mały Rocznik Statystyczny GUS, 2003/2004 Wartości liczbowe w tabelach i na wykresach podawane są w odpowiednich jednostkach. Ważne, aby poprawnie je odczytywać, np. roczne wydobycie węgla kamiennego na świecie podawane jest w mld ton, a wydobycie węgla w Polsce w mln ton, ale wydobycie na 1 mieszkańca już tylko w kg. Wartości opatrzone w tabeli określeniem w tysiącach należy odpowiednio odczytać, np. liczba bezrobotnych zarejestrowanych w Polsce w 2002 roku podana jako wartość 3217 tys. oznacza, że w Polsce w 2002 roku bezrobocie obejmowało 3 miliony 217 tysięcy osób. Jeśli dane statystyczne przedstawiono na wykresach, należy zwrócić uwagę na opis osi wykresu oraz legendę. Podobnie jak tabele, wykresy mogą być wykorzystywane do przedstawiania dynamiki zmian w czasie lub zróżnicowania ilustrowanego zjawiska. 17\n18 Zamieszczając dane statystyczne w tabelach lub ilustrując je na wykresach, od zdającego wymaga się przede wszystkim umiejętności: odczytywania informacji (np. jak jest); analizowania danych statystycznych (gdzie i kiedy zanotowano wartości najwyższe lub najniższe, gdzie jest podobnie, a gdzie odmiennie); interpretowania, tj. wiązania informacji z posiadaną wiedzą (np. dlaczego tak jest); przetwarzania informacji, tj. przedstawiania w innej postaci (np. wykonania diagramu, obliczeń); wnioskowania na podstawie pozyskanych informacji. W rozwiązywaniu zadań na podstawie danych statystycznych najważniejsze jest uważne przeczytanie poleceń. Umiejętność uważnego czytania danych statystycznych jest nie tylko warunkiem udzielenia poprawnej odpowiedzi, ale umożliwia także poprawne powiązanie pozyskanej informacji z posiadaną wiedzą. A zatem: Zanim zaczniesz analizować dane w tabeli przeczytaj jej tytuł, zwróć uwagę na jednostki wielkości i czasu, którymi opisano dane. Analizując dane zwróć uwagę na ich układ w tabeli. Jeśli dane w tabeli ułożono chronologicznie (tabela 1) warto odszukać wartości najwyższe i najniższe, prześledzić dynamikę zmian w czasie, wielkość oraz kierunek zmian (czyli stwierdzić, czy wartości rosną czy maleją). Jeśli tabelę ułożono obszarowo (tabela 2) zwróć uwagę na następujące cechy danych: który z obszarów osiąga wartości najwyższe, a który najniższe, jaka jest tendencja zmian czy wartości rosną czy maleją, na których obszarach wartości rosną, a na których maleją, lub gdzie wykazują stagnację, gdzie wartości przedstawiają największą i najmniejszą dynamikę zjawiska lub procesu, czyli gdzie dokonały się największe zmiany. Zamieszczenie źródeł informacji w zadaniu (np. tabeli, rysunku) nie jest przypadkowe. To ważne, aby każdego z załączonych materiałów źródłowych nie traktować tylko jako ilustracji do zadania, ale jako rzeczywiste źródło informacji do wykorzystania. V. Ku przestrodze pułapki w rozwiązywaniu zadań Błędy popełniane przez zdających egzaminy najczęściej wynikają z braku dostatecznej wiedzy lub umiejętności. Z drugiej strony, nawet bardzo dobre przygotowanie merytoryczne nie zawsze przekłada się na sukces egzaminacyjny. Warto zastanowić się nad przyczynami tej sytuacji. Winę za to ponosi często wysoki poziom stresu, ale też nie zawsze zdający uświadamiają sobie znaczenie podstawowych czynności wykonywanych podczas rozwiązywania zadań. A zatem zanim podejmiesz trud zmierzenia się z zadaniem: Przeczytaj uważnie polecenie zadania. Odszukaj w poleceniu czasowniki operacyjne, np. wyjaśnij, opisz, wymień, oblicz, przedstaw argumenty itp. Wskazują one czynność, którą zdający powinien wykonać. Podane w odpowiedzi informacje muszą wynikać z polecenia. Nie pisz więc wszystkiego, co wiesz na temat zagadnienia podanego w zadaniu, ale skoncentruj się na wykonaniu wskazanej czynności. Sprawdź, czy polecenie zadania zawiera ograniczenie liczby przykładów, argumentów, cech, czynników itp. stosuj się ściśle do tych zaleceń, gdyż ocenie będzie podlegać tyle kolejnych odpowiedzi, liczonych od pierwszej, ile jest wymaganych. Dodatkowe informacje, które nie wynikają z polecenia zadania nie podlegają ocenie, ale jeśli świadczą o zupełnym braku zrozumienia zagadnienia lub zaprzeczają udzielonej poprawnie odpowiedzi, spowodują, że odpowiedź oceniona zostanie na 0 punktów. Należy zatem bardzo rozważnie udzielać odpowiedzi, precyzyjnie ją formułując. Dotychczasowe badania pilotażowe egzaminów maturalnych z geografii wykazały, że uczniowie mają kłopoty z udzieleniem krótkiej, rzeczowej odpowiedzi. Odpowiedzi te często są niepoprawne pod względem gramatycznym i stylistycznym. 18\n19 Pod każdym zadaniem otwartym przewidziano odpowiednią ilość miejsca na odpowiedź zdającego. Oznacza to, że odpowiedź powinna w tym miejscu być rozwinięta, a zapis jedno- lub dwuwyrazowy może nie spełnić kryterium zaliczenia odpowiedzi jako poprawnej. Takie wymagania są jednocześnie sprawdzianem umiejętności jednoznacznego i precyzyjnego komunikowania się. Jeśli jednak nie znasz pełnej odpowiedzi, a zadanie jest za większą ilość punktów, warto udzielić odpowiedzi nawet cząstkowej, gdyż uzyskasz przynajmniej część punktów możliwych do zdobycia. Na przykład w zadaniu, w którym wymagane jest wymienienie trzech przyczyn wysokiego przyrostu naturalnego w krajach słabo rozwiniętych, na pewno warto wpisać choćby jedną z przyczyn, której jesteś pewien. Przykłady popełnianych błędów przez uczniów w wybranych zadaniach otwartych na podstawie próbnych arkuszy z geografii Rodzaj błędów. Uczeń: Myli skutki i przyczyny Przykłady błędów na wybranych treściach zadań z próbnych arkuszy egzaminacyjnych. Uczeń: Wymienia skutki zamiast przyczyn struktury wieku ludności wybranych państw. Popełnia błędy w obliczeniach lub zapisie obliczeń Przedstawia opis zamiast porównania Nie uogólnia informacji Popełnia błędy w obliczeniach wskaźnika przyrostu naturalnego. Popełnia błędy w zapisie obliczeń długości geograficznej lub wysokości Słońca nad horyzontem. Nie podaje miana wartości, np. odległości, szerokości i długości geograficznej. Opisuje piramidy wieku zamiast dokonać ich porównania, tj. wyróżnić podobieństwa i różnice w strukturze wieku, płci i długości trwania życia ludności. Podaje (cytuje) z tabeli wartości, np. liczby ludności danego kontynentu zamiast sformułować wniosek dotyczący zmian liczby ludności tego kontynentu. Myli czynnik z procesem rzeźbotwórczym Wskazuje proces erozji i akumulacji jako czynniki rzeźbotwórcze. VI. Przykładowe zadania z geografii według standardów i poziomu egzaminu Celem zamieszczenia przykładów zadań jest dostarczenie przykładów formułowania poleceń, typów zadań oraz rodzajów materiałów źródłowych wykorzystywanych do sprawdzania stopnia opanowania wiadomości i umiejętności geograficznych. 19\n20 POZIOM PODSTAWOWY Standard I Zad. 1. Zadanie zamknięte, wielokrotnego wyboru (1 pkt) Podkreśl zestawienie regionów, na obszarze których czynnikiem sprzyjającym rozwojowi rolnictwa jest długi okres wegetacji. A.Żuławy Wiślane, Wyżyna Lubelska B.Nizina Śląska, zachodnia Wielkopolska C.Nizina Mazowiecka, Pojezierze Mazurskie D.Kotlina Warszawska, Nizina Podlaska Nr 1.B 0 1 za podanie poprawnej odpowiedzi 1 pkt Zad. 2. Zadanie zamknięte, na dobieranie (3 ) Przyporządkuj wymienionym ruchom migracyjnym odpowiadające im przyczyny: polityczne, ekonomiczne lub religijne. Lp. Wybrane ruchy migracyjne ludności Główne przyczyny 1 Przesiedlenia repatriantów po II wojnie światowej. 2 Wymiana ludności między Pakistanem a Indiami po podziale Indii Brytyjskich. 3 Imigracje Żydów do Izraela po utworzeniu państwa Izrael. 4 Emigracja Polaków do krajów Europy Zachodniej po 1989 roku. Nr 1.polityczne za poprawne przyporządko- 2.2.religijne 0 3 wanie przyczyn: 3.polityczne dwóch 1 pkt 4.ekonomiczne trzech 2 czterech 3 Zad. 3. Do rozwiązania zadania wykorzystaj zamieszczoną w rozdz. VI mapę tematyczną nr 1 Rozmieszczenie ludności w Ameryce Południowej. Zadanie otwarte, krótkiej odpowiedzi (6 ) a) Wymień przykłady dwóch czynników przyrodniczych, które wpłynęły na gęstość zaludnienia w Ameryce Południowej. Dla każdego z czynników podaj przykład obszaru jego oddziaływania. b) Na przykładzie jednego z czynników wyjaśnij jego znaczenie w rozmieszczeniu ludności Ameryki Południowej. W wyjaśnieniu podaj dwa argumenty. 20\n21 Nr 3. Np. a) Czynnik 1. odległość od wybrzeża morskiego Przykład obszaru: Nizina La Platy Czynnik 2 klimat Przykład obszaru: Nizina Amazonki b) znaczenie: Nizina La Platy, wybrzeże morskie zapewnia ludności: łagodny, morski klimat, dostęp do łowisk, możliwość rozwoju szlaków komunikacyjnych. Nizina Amazonki, klimat równikowy ogranicza zaludnienie ze względu na: wysokie temperatury i wysoką wilgotność powietrza bujną tropikalną roślinność. 0 6 za podanie: jednego czynnika 1pkt dwóch czynników 2 za podanie przykładu obszaru: jednego 1 pkt dwóch 2 za podanie w wyjaśnieniu: jednego argumentu 1 pkt dwóch argumentów 2 Zad. 4. Zadanie zamknięte, na dobieranie (3 ) Uzupełnij tabelę dobierając właściwe określenia z podanych poniżej: gołoborza, lodowiec, jeziora rynnowe, doliny U-kształtne, wietrzenie fizyczne, wody lodowca. Kraina geograficzna Forma rzeźby Czynnik rzeźbotwórczy Tatry Pojezierze Pomorskie Góry Świętokrzyskie Nr 4. Tatry doliny lodowiec U-kształtne Pojezierze jeziora lodowiec (lub Pomorskie rynnowe wody lodowca) 0 3 za poprawne wypełnienie jednego wiersza tabeli 1 pkt Góry gołoborza wietrzenie Świętokrzyskie fizyczne Zad. 5. Standard II Zadanie otwarte, krótkiej odpowiedzi (2 ) Na rysunku oznaczono literami A i B dwa ośrodki baryczne na półkuli północnej. Zapisz literę, którą oznaczono ośrodek niskiego ciśnienia. Wykorzystując rysunek podaj dwa argumenty uzasadniające twój wybór. 21\n22 Opracowanie własne na podstawie: G. D. Roth, Pogoda i klimat, Warszawa 2000 Nr 5. A Argumenty: wiatr wieje do środka układu, w tym ośrodku powietrze unosi się do góry 0 2 za poprawny wybór ośrodka barycznego z użyciem argumentu: jednego 1 pkt dwóch 2 Do rozwiązania zadań 6 i 7 wykorzystaj mapę tematyczną nr 3. pt. Rozkład ciśnienia atmosferycznego na Ziemi, zamieszczoną w rozdz. IV. Zad. 6. Zadanie otwarte, krótkiej odpowiedzi (1 pkt) Zaznacz na mapie strzałką kierunek monsunu w Indiach. Nr 6. Strzałka skierowana jest grotem z lądu na Ocean Indyjski. 0 1 za kierunek i zwrot monsunu 1 pkt Zad. 7. Zadanie otwarte, krótkiej odpowiedzi (3 pkt) Podaj, w których miesiącach: w styczniu czy lipcu, występuje na Ziemi rozkład izobar przedstawiony na załączonej mapie. Uzasadnij odpowiedź dwoma argumentami. Nr 7. styczeń Uzasadnienie, np: Nad lądami półkuli północnej wykształciły się wyże, gdyż zimą lądy są silnie wychłodzone i zalega nad nimi chłodne, ciężkie powietrze, które osiada, przyczyniając się do wzrostu ciśnienia atmosferycznego. 0 3 za podanie nazwy miesiąca 1 pkt za podanie w uzasadnieniu: jednego argumentu 1 pkt dwóch lub więcej 2 22\n23 Zad. 8. Do rozwiązania zadania 8 wykorzystaj zamieszczoną w rozdz. IV mapę tematyczną nr 1 Rozmieszczenie ludności w Ameryce Południowej. Zadanie zamknięte, na dobieranie (2 ) Korzystając z mapy, podaj spośród wymienionych niżej miast te, których liczba mieszkańców wynosi powyżej 10 milionów: Sao Paulo, Bogota, Buenos Aires, Lima, Santos, Caracas Nr 6. Sao Paulo, Buenos Aires 0 2 za rozpoznanie jednego miasta 1 pkt Zad. 9. Do rozwiązania zadania 9 wykorzystaj mapę tematyczną nr 2 Złoża ropy naftowej i gazu ziemnego na Morzu Północnym zamieszczoną w rozdz. IV. Zadanie otwarte, krótkiej odpowiedzi (4 ) a) Na podstawie mapy podaj nazwy krajów, których porty morskie są połączone ropociągami lub gazociągami ze złożami ropy naftowej i gazu ziemnego na Morzu Północnym. b) Wykorzystaj treść mapy oraz posiadaną wiedzę i wyjaśnij, dlaczego rafinerie ropy naftowej w krajach Europy Zachodniej zlokalizowano głównie w portach. W wyjaśnieniu wykorzystaj dwa argumenty. Nr pkt a) Dania, Holandia, Norwegia, Niemcy, Wielka Brytania 0 2 za odczytanie krajów: trzech 1 pkt pięciu 2 9. b) kraje Europy Zachodniej głównie importują ropę naftową drogą morską, niektóre kraje Europy Zachodniej doprowadzają ropę naftową ze złóż Morza Północnego, lokalizacja rafinerii w portach obniża koszty przeładunku surowca 0 2 za każdy poprawnie sformułowany argument po 1 pkt Zad. 10. Do rozwiązania zadania 10 wykorzystaj mapę tematyczną nr 4 Przewóz ładunków koleją w ciągu doby zamieszczoną w rozdz. IV. Zadanie otwarte, krótkiej odpowiedzi (3 ) Uzasadnij, podając po jednym argumencie, że czynniki przyrodnicze, społeczno-gospodarcze i historyczne wpłynęły na gęstość linii kolejowych we wschodniej części Polski. 23\n24 Nr 10. Np. brak znaczących zasobów złóż surowców nie sprzyjał tu rozwojowi przemysłu i związanych z nim linii kolejowych; niska urbanizacja i przewaga obszarów wiejskich w Polsce wschodniej nie wpływały na zapotrzebowanie na usługi kolei; obszary te znajdowały się w większości na obszarze byłych zaborów austriackiego i rosyjskiego; niski poziom zagospodarowania tych ziem wynikał z polityki zaborców. 0 3 za każdy poprawnie sformułowany argument po 1 pkt Zad. 11. Zadanie otwarte, krótkiej odpowiedzi (3 ) Wykorzystaj dane z tabeli do wykonania poleceń: a) Oblicz, jaki procent powierzchni kraju stanowiły użytki rolne w 2003 roku. c) Oceń i uzasadnij, która ze zmian w użytkowaniu gruntów w Polsce jest korzystna dla mieszkańców kraju. W uzasadnieniu podaj dwa argumenty. Użytkowanie gruntów w % powierzchni kraju Użytkowanie gruntów łąki lasy grunty orne sady w latach i pastwiska grunty pozostałe 1995 r.45,6 0,9 12,9 28,2 12, r.40,4 0,8 10,5 29,1 19,2 Źródło: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2004 Nr 11. a) 51,7 % b) wzrost powierzchni lasów; uzasadnienie, np.: lasy pozwalają zachować równowagę przyrodniczą w środowisku, lasy stanowią teren rekreacji dla ludności, pełnią liczne funkcje w środowisku, np. gleboochronne, wodoochronne. 0 3 a) za poprawną odpowiedź 1 pkt b) za wskazanie wzrostu powierzchni lasów 1 pkt za podanie w uzasadnieniu dwóch argumentów 1 pkt Standard III Zad. 12. Zadanie otwarte, krótkiej odpowiedzi (4 ) Sformułuj problem gospodarczy, którego przejawem jest opisana w tekście źródłowym sytuacja Shella oraz wskaż trzy możliwe następstwa tego problemu dla gospodarki świata. 24


Krzesło PLUM (ID: 1873) - Monkey Machine\n» Krzesło PLUM\nKrzesełko z kolekcji PLUM 2018. Inspiracja wzornictwem lat 70-tych. Połączenie designu i funkcjonalności. Trwałe i stabilne z uwagi na metalową podstawę. Wygodne pomimo niewielkich rozmiarów. Idealne do jadalni, biura, pracowni czy sypialni. Krzesła polecane są do miejsc użyteczności publicznej : przymierzalnie, poczekalnie, pokoje hotelowe, świetlice. 100% wykonane w Polsce.\nMateriał: ekskluzywna tkanina aksamitna French Velvet. Możliwość indywidualnego wyboru koloru oparcia i siedziska.\nwysokość całkowita 75 cm,\nwysokość nogi ok 40 cm,\noparcie o wymiarach : 40cm x 18cm\nTapeta ścienna Latino\nFototapeta flizelinowa Latino, wprowadzi nasze wnętrze w meksykański klimat.\nMożliwość dopasowania wymiaru. Realistyczna fototapeta 3D


Polityka Prywatności i Cookies | Psychosonda\nKorzystanie ze strony internetowej www.psychosonda.pl oznacza akceptację poniższych warunków Polityki Prywatności i Polityki Cookies.\nNiniejsza Polityka Prywatności i Polityka Cookies określa zasady przetwarzania i ochrony danych osobowych przekazanych przez Użytkowników oraz plików Cookies, a także innych technologii pojawiających się na stronie internetowe www.psychosonda.pl. Zawiera również politykę korzystania z usługi newsletter.\nAdministratorem strony i danych osobowych jest firma e-words Marcin Mieszczak & Szymon Kuś, ul. 3 Maja 25, 43-300 Bielsko-Biała, NIP: 93725899237 zwana/y dalej Administratorem.\nW razie jakichkolwiek wątpliwości w zakresie postanowień niniejszej Polityki Prywatności i Polityki Cookies proszę kontaktować się z Administratorem poprzez adres e-mail: kontakt@psychosonda.pl\nWszelkie dane osobowe i adresowe podane przez Użytkownika na stronie www.psychosonda.pl nie będą w jakikolwiek sposób udostępniane ani odsprzedawane osobom czy podmiotom trzecim.\n„Administrator” – firma e-words Marcin Mieszczak & Szymon Kuś, ul. 3 Maja 25, 43-300 Bielsko-Biała, NIP: 93725899237\n„Strona” – strona internetowa i blog znajdujące się pod adresem www.psychosonda.pl\n4. Użytkownik wyraża zgodę na przetwarzanie podanych danych osobowych oraz na otrzymywanie informacji marketingowych środkami komunikacji elektronicznej od Administratora w celu wysyłania newslettera, kontaktu z Użytkownikiem lub wysyłania innych informacji marketingowych, np. o wydarzeniach lub produktach online oferowanych przez Administratora, jeżeli wyraził w tym celu odpowiednią zgodę i/lub jeżeli mieści się to w granicach prawnie uzasadnionego interesu Administratora.\nW tych celach może zwrócić się do Administratora poprzez adres e-mail: kontakt@psychosonda.pl lub listownie na adres miejsca wykonywania działalności przez Administratora.\n7. Dane Użytkownika będą przechowywane przez Administratora przez czas realizacji poszczególnych usług/celów.\n8. Jeśli Użytkownik nie poda swoich danych osobowych to nie będzie mógł skorzystać z materiałów lub usług oferowanych przez Administratora w ramach formularzy znajdujących się na Stronie i w ramach innych oferowanych przez Administratora usług.\n11. Dane osobowe Użytkownika są przechowywane i chronione z należytą starannością, zgodnie z wdrożonymi procedurami wewnętrznymi Administratora. Administrator przetwarza informacje o Użytkowniku przy użyciu odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych spełniających wymagania przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Środki te mają na celu przede wszystkim zabezpieczenie danych osobowych Użytkowników przed dostępem osób nieupoważnionych. W szczególności, dostęp do danych osobowych Użytkowników mają jedynie osoby upoważnione, które są zobowiązane do zachowania tych danych w tajemnicy.\n12. Administrator informuje, że korzysta z usług podmiotów zewnętrznych. Podmioty, którym powierza przetwarzanie danych osobowych ( takie jak np. firmy kurierskie, firmy pośredniczące w płatnościach elektronicznych, firmy oferujące usługi księgowe, firmy umożliwiające wysyłkę newsletterów) gwarantują stosowanie odpowiednich środków ochrony i bezpieczeństwa danych osobowych wymaganych przez przepisy prawa, w szczególności przez RODO.\n13. Administrator niniejszym informuje Użytkownika, że nie powierza przetwarzania danych osobowych następującym podmiotom\n14. Administrator Danych Osobowych niniejszym informuje, że /nie powołał Inspektora Ochrony Danych Osobowych (IODO) i wykonuje samodzielnie obowiązki związane z przetwarzaniem danych osobowych.\n2. Formularz kontaktowy – umożliwia wysłanie wiadomości do Administratora – redakcji. Dane przetwarzane są przez Administratora zgodnie z niniejszą Polityką Prywatności w celu kontaktu z Użytkownikiem.\n3. Formularz systemu np. Disquis umożliwiający pozostawienie komentarzy. Wszelkie dane podajesz dobrowolnie. Podanie adresu e-mail jest obowiązkowe i służy wyłącznie w celu wykluczenia spamu lub/i wyświetlenia avatara Użytkownika. Nie jest on udostępniany podmiotom trzecim.\n4. Administrator może powierzać przetwarzanie danych osobowych podmiotom trzecim bez odrębnej zgody Użytkownika (na podstawie umowy powierzenia). Dane pozyskane z formularzy nie mogą być przekazywane podmiotom trzecim.\n5. Jeżeli Użytkownik korzysta z usług dostawców zewnętrznych jak np. Google, czy Disquis powinien zapoznać się z ich polityką prywatności, dostępną u dostawców tych usług, na ich stronach internetowych.\n9. Umowa Newsletter zostaje zawarta na czas nieokreślony, od chwili aktywacji linku aktywacyjnego otrzymanego zgodnie z ust. 6.1.\n2. W celu korzystania ze strony internetowej www.psychosonda.pl niezbędne jest posiadanie:\nb) tworzenia statystyk, które pomagają zrozumie\n, w jaki sposób Użytkownicy korzystają ze Strony, co umożliwia ulepszanie jej struktury i zawartości;\nData publikacji obecnej wersji Polityki Prywatności: 15 listopada 2018


Pami�tacie angielsk� firm� TVR? Wydawa�o si�, �e po�egnali�my si� na dobre z ich szalonymi, sportowymi autami. Nic z tego. Brytyjczycy wracaj�\nJensen Interceptor GT. Powr�t?\nPewna szwajcarska firma posiadaj�ca prawa do marki Jensen przedstawi�a projekt wsp�czesnej wersji legendarnego angielskiego Gran Tourera. Na tym nie koniec, gotowe auto ma zosta� zaprezentowane ju� w przysz�ym roku\nFiat przez r�owe okulary\nW marcu zesz�ego roku w�oski producent przedstawi� specjaln� wersj� 500-ki, przygotowan� z okazji 50. urodzin lalki Barbie. Pomys� krzykliwie r�owego auta musia� wzbudzi� spore zainteresowanie, bo w angielskich salonach Fiata mo�na ju� zamawia� model 500 Pink Edition\nNajlepszy u�ywany SUV\nLand Rover Freelander zdoby� najwi�cej g�os�w w sonda�u na najlepszego kompaktowego SUVa. Drugie miejsce dla popularnej Hondy CR-V, a trzecie miejsce przypad�o "le�nikowi" Subaru.mjlU�ywany: Land Rover Freelander (1997-2006)Land Rover Defender X-TechLand Rover Defender - og�oszenia\nJaguar XF SportbrakeJaguar - Land Rover (JLR) podpisa� umow� o wsp�pracy z chi�skim konsorcjum Chery Automobile Company. W jej ramach angielskie samochody maj� by� produkowane w Chinach. Fabryka powstanie niedaleko Szanghaju w mie�cie Changshu. Najpierw rozpocznie si� tam produkcja Land i Range\nXJ13 jest w�asno�ci� Jaguar Daimler Heritage Trust (JDHT), na co dzie� stoi w muzeum w Coventry. Wyjazd do Bradford by� jego pierwszym przejazdem po brytyjskich drogach. Za kierownic� usiad� wy�mienity kierowca testowy, Norman Dewis. Ten sam, kt�ry rozbi� to samo auto w roku 1971... Cena i\nBentley odlicza do premiery SUV-a Angielski producent z Crewe rozpocz�� projekt "Bentley SUV" Angielski producent z Crewe rozpocz�� projekt "Bentley SUV". Nowy model b�dzie wyst�powa� z bogat� gam� silnikow�. Produkcja SUV-a ma si� rozpocz�� w 2016 r. Angielski producent z Crewe\nnajwi�kszej prywatnej kolekcji brytyjskich samochod�w, g��wnie klasycznych Jaguar�w. Ta wspania�a kolekcja zosta�a odkupiona od Jamesa Hulla, pasjonata brytyjskiej motoryzacji, kt�ry przez lata podr�owa� po �wiecie w poszukiwaniu klasycznych aut. W sumie 53-letni stomatolog, przedsi�biorca i filantrop zebra�\nSamoch�d wypo�yczysz jak Veturilo i pomkniesz buspasem\nj�zyka angielskiego nazywa si� car-sharing, co mo�na t�umaczy� jako wsp�u�ytkowanie samochod�w. Ta nazwa oddaje idee tego zamys�u. Z za�o�enia ma on sk�oni� wielu mieszka�c�w, by nie kupowali w�asnego auta albo by nie wyje�d�ali w�asnym samochodem do miasta, tylko korzystali z wypo�yczonych. Entuzja�ci\nCaterham Seven 160 | Powr�t do lat 60.\nangielskiej manufaktury rozwija 80 KM. Nap�d tylnej osi, poprzez pi�ciobiegow� skrzyni� r�czn�, realizowany jest za pomoc� sztywnego mostu. Ko�a z w�skimi oponami s� stalowe. Na pok�adzie nie ma niczego, co zb�dne. Pi�� "zegar�w" i kilka prze��cznik�w, to ca�y wystr�j deski rozdzielczej.W tym aucie\nInfiniti Q30Infiniti Q30 to zapowied� nowego modelu w gamie japo�skiej firmyInfiniti Q30 ma by� crossoverem o sportowym stylu. Niewykluczone, �e auto b�dzie dost�pne z nap�dem hybrydowym lub elektrycznym. Produkcja ma ruszy� w 2015 r.Infiniti przechodzi obecnie trudny okres. Sprzeda� auta jest\n�redniej wielko�ci sedana nast�pi 8 wrze�nia br. w Londynie. Brytyjska marka zapowiada zastosowanie wielu innowacji, niespotykanych do tej pory w tym segmencie samochod�w (model XE b�dzie konkurentem m.in. BMW serii 3 czy Mercedesa Klasy C). Auto b�dzie mie� lekk� konstrukcj� z aluminium, zaawansowane\nJaguar E-Type Lightweight | Odrodzenie legendy trzeba b�dzie za nie zap�aci�? Auta maj� by� gotowe latem tego roku. ZOBACZ TAK�E: Za co kochamy angielsk� motoryzacj�? Najpopularniejsze maty masuj�ce w Okazje.info - maj 2014 HOMEDICS CBS-1000 Kokon ShiatsuMax Moc: 35 W HoMedics Shiatsu SBM-600HA Moc: 43 W Homedics SBM700H Zasilanie: Sieciowe\nnie zdradzili spalania jednak auto po zatankowaniu pod korek ma mie� zasi�g... uwaga, uwaga 3200 km! Pozostawiamy to bez komentarza. ZOBACZ TAK�E : Za co kochamy angielsk� motoryzacj� ELF Lotos Diesel 10W40 4L LOTOS Diesel 15W40 5L Shell Helix Diesel HX5 Sprawd� ceny\nTouareg, Audi Q7 czy Porsche Cayenne, nie mo�na odm�wi� oryginalno�ci.Nie mo�e by� natomiast mowy o angielskiej flegmie. Auto nap�dzane jest dwunastocylindrowym silnikiem o pojemno�ci sze�ciu litr�w, rozwijaj�cym moc 608 koni mechanicznych i 800 Nm maksymalnego momentu obrotowego. Dla bogaczy zatroskanych\nNajdro�sze auta �wiata | TOP 5 Vanquisha pracuje pot�ne V12 o pojemno�ci 6 litr�w, mocy 572 koni mechanicznych i 620 Nm maksymalnego momentu obrotowego. Pierwsza setka to kwestia 4,1 sekundy, a pr�dko�� maksymalna zbli�ona jest do 300 km/h. Angielskie pi�kne auta w rozs�dniejszej cenie. Zobacz Fot. Aston Martin Fot. Aston Martin\nangielskiego mean oznacza m.in. pod�y, wredny, z�o�liwy...Wacky RacesMean MachineBezsprzecznie najg�o�niejszym animowanym filmem motoryzacyjnym ostatnich lat by�y dwie cz�ci animowanych "Aut". Wyprodukowane przez Pixar filmy przyci�gn�y do kin rzesze ludzi.Nie by�oby jednak tego sukcesu bez Susie\n�wiat�a, dodatkowe kierunkowskazy w lusterkach i w�a�ciwie to tyle. W wywiadzie dla angielskiej gazety "Auto Express" szef designu Volkswagena Klaus Bishoff stwierdzi�, �e by�oby g�upot� oferowa� Taiguna wy��cznie w Ameryce Po�udniowej. Wygl�da wi�c na to, �e auto trafi r�wnie� do Europy. SUV\nMorgany w wersji BrooklandsAngielska marka postanowi�a uczci� historyczny tor wy�cigowyMarka Morgan postanowi�a uczci� historyczny tor Brooklands, wypuszczaj�c limitowane modele aut Roadster i 3 Wheller, nadaj�c im jego nazw� jako przydomekTor Brooklands powsta� w 1907 roku z my�l� o wy�cigach i\n;C", kt�ry w wersji produkcyjnej trafi do salon�w ju� w przysz�ym roku. Toyota zapewnia, �e na jednym �adowaniu auto b�dzie mog�o przejecha� wi�cej ni� wszystkie inne, nie-wtyczkowe hybrydy na rynku."V" w nowym Priusie pochodzi od angielskiego s�owa versatility, czyli wszechstronno��\nPierwszy cz�owiek, kt�ry przejecha� na rowerze Kana� La Manche\npierwsza osoba na �wiecie by�o jedn� z najbardziej ekscytuj�cych przeja�d�ek, jakie kiedykolwiek odby�em w �yciu" - powiedzia� Chris Froome. Zach�camy do obejrzenia materia�u wideo pt. "Team Sky - Cycling Under The Sea", kt�ry dokumentuje przejazd lidera zespo�u Sky z terminalu w angielskim\nta�szy ni� chodzenie", to nie znalaz� nabywc�w.» Szukasz �adniejszych aut? Tu znajdziesz ich mn�stwo, w niskich cenach «Trudno zrozumie� co przy�wieca�o projektantom z Daihatsu gdy tworzyli Naked (z angielskiego "go�y"), ale wysz�o jak wysz�o. Nam ten samoch�d nie przypad� do\nI nie jest to �adna replika, ani "wydmuszka". Za kierownic� tego w�a�nie egzemplarza zasiada� nieustraszony Connery w "Goldfingerze" i "Operacji Piorun". Przysz�y w�a�ciciel wejdzie zatem w posiadanie nie tylko kultowego auta, ale i wszystkich szpiegowskich\n"Auta 2" coraz bli�ej | Wideo\nFilm animowany "Auta" - wsp�lnej produkcji Disneya i studia Pixar - powsta�a w 2006 r. Inspiracj� dla jego stworzenia by�a autentyczna historia miasteczka Peach Springs w Arizonie.Sukces polskiej wersji j�zykowej to r�wnie� zas�uga �wietnego dubbingu. Bajkowym postaciom g�os�w u�yczyli\nParking.moto.pl: wszystkie samochody w jednym miejscuKilkudniowe testy samochodu przeprowadzono na terenach angielskiego Prodrive'u w Warwickshire. To g��wnie asfaltowe pr�by, ale w najbli�szym czasie auto trafi r�wnie� na szutrowe odcinki w Portugalii.Na ostateczny wygl�d auta b�dziemy musieli\nAston Martin CC100 Speedster Concept. Happy Birthday Aston! Za co kochamy angielsk� motoryzacj�\nUwielbiam urodziny firm samochodowych. Zawsze z tej okazji powstaje jaki� prawdziwy motoryzacyjny rodzynek. Ma�o kto w motoryzacji mo�e poszczyci� si� tak� rocznic� jak Aston Martin, kt�ry w tym roku obchodzi 100 lat swojego istnienia. Na t� cze�� podczas\nInfiniti Q50 od projektant�w mody\ntapicerce. Pasuj� do nich (to i my zauwa�yli�my) walizki z identycznymi paskami. W zasadzie to i kamizelka Thoma Browne'a pasuje do auta, ale chyba nie wchodzi do "pakietu". Na zewn�trz za� auto pokryto chromem. Takie zabiegi kojarz� nam si� z gustem szejk�w arabskich, ale jak ju� wspomnia�em, my\nMorgan Plus 4 Brytyjczycy zaprezentowali w Genewie now� wersj� swojego roadstera Na targach Genewie Morgan zaprezentowa�a now� wersj� modelu Plus 4 Auto dzi�ki mapowaniu jednostki steruj�cej Duratec zyska�o 9 KM, czyli ma obecnie 154 KM mocy Morgan Plus 4 jest produkowany z przerwami od 1950 roku\nMini Rocketman - Wersja olimpijska . Na obiciu drzwi i deski znajdziemy wypisane wszystkie letnie olimpiady - rok i miasto, w kt�rym si� rozegra�y. Tylko jedna rzecz w tym aucie jest ma�o angielska. W schowku zabudowano figurki graj�ce w... koszyk�wk�. Krykiet czy rugby by�o by chyba bardziej na miejscu. ZOBACZ\nNajpopularniejsze auto w�r�d fryzjer�w to...\nMini dla fryzjeraNajpopularniejsze auto w�r�d fryzjer�w to Mini One.Badania przeprowadzone w Wielkiej Brytanii dowiod�y, �e najch�tniej kupowanym przez brytyjskich fryzjer�w samochodem jest Mini One.Audi TT, Mazda MX-5, a mo�e BMW Z4? Nic z tych rzeczy. Brytyjczycy ju� wiedz�, jakimi autami\nczasu na parkowanie, o czym informuje komunikat na wy�wietlaczu urz�dzenia. Gdy stwierdzimy, �e ju� wyst


Canon czy Tamron ? - Astrophotography - Astropolis - Astronomia i Astrofotografia\nCanon czy Tamron ?\nJune 24, 2018 in Astrophotography\nPanowie, co lepiej wybrać do astrofoto ? Tamron SP AF 70-200 mm f/2.8 Di LD (IF) MACRO czy Canon EF 70-200 mm f/4L USM.\nProszę o pomoc w doborze obiektywu :). Będzie to podłączone do Canona 600D.\nFotograf ze mnie zaden ale chyba elka to elka;)\nTeż szukam podobnego obiektywu i się zastanawiam. Wg testów na optyczne w porównaniu z tym Canonem Tamron wypada nienajgorzej, a jest jaśniejszy. Fajnie jak by się wypowiedział ktoś kto go posiada. Na astrobin też jest sporo ładnych zdjeć nim robionych.\nEdited June 24, 2018 by cmku\nPrzejrzyj testy na optyczne.pl i sprawdź, który będzie miał lepszą rozdzielczość obrazu i niższą aberrację chromatyczną i komę\nużywam tego Tamrona ale głównie do zdjęć dziennych\nzdjęć DSO chyba nim nie robiłem ... nie pamiętam ale złączki mam więc mogę wypróbować\nJeśli to nie problem to poprosił bym i jakieś testowe fotki tego Tamrona\nSkąd: Warszawa przy puszczy\nCanoin jest w całym zakresie ostrzejszy i ma mniej aberracji.\nPodejrzewam, że ten Tamron będzie o wiele lepszy po przymknięciu do natywnych dla Canona f/4. Tak należy porównywać obiektywy.\njednak zrobiłem nim kilka fotek astro i nawet zamieściłem na forum\nna trzeciej stronie wątku jest zdjęcie z Tamrona\nniestety Janusz źle dorobił mi złączki i zabrakło 10 mm do prawidłowej odległości od matrycy więc może mogłoby być lepiej\nDzięki panowie za opinie. Czytałem już wcześniej testy na optyczne.pl i nieznacznie ten Canon wygrywa więc pewnie będę brał Canona.


Kaszubsko – Pomorskie Ikony Niepodległości – stolemy kaszubskie • Kartuzy z przewodnikiem\nTaki tytuł nosi najnowsza wystawa czasowa Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach. Jest to projekt Barbary Kąkol, Tadeusza Wenke i Ryszarda Mielewczyka, realizowany w ramach obchodów stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości.\nKilka kroków od furtki, jeszcze przed wejściem do budynku, ale już na terenie muzeum, parę dni temu pojawiła się nowa wystawa. Autorzy na dziesięciu tablicach zaprezentowali zdjęcia i biogramy osób szczególnie zasłużonych dla tych terenów, uznanych za prekursorów w dążeniu do odzyskania niepodległości Pomorza, po I wojnie światowej.\nWarto zatrzymać się przy wystawie chociażby na chwilę. Jeszcze przed wejściem do muzeum. Jeśli przychodzi się zobaczyć wystawę, która tak jak w tym przypadku, znajduje się na zewnątrz, raczej nie wymaga się zakupu biletu. Bilet będzie potrzebny osobom, które zdecydują się na obejrzenie wystaw wewnątrz budynku.\nNa przełomie lipca i sierpnia w tym samym miejscu prezentowana była wystawy pt. „Serce Gdyni” – plac Kaszubski i jego mieszkańcy w dawnej fotografii”.\nMuzeum Kaszubskie w Kartuzach – wystawa czasowa\nMuzeum Kaszubskie w Kartuzach – wysawa czasowa\nPoprzedni wpisPoprzedni Przewodnik po Kolegiacie Kartuskiej. Autorka bloga o Kartuzach poleca.\nNastępny wpisNastępny Wirtualny spacer wokół Kolegiaty Kartuskiej. Szczegóły, które kryją tajemnice.


Southampton - Norwich City na żywo, transmisja live stream online - gdzie oglądać w tv\nSouthampton - Norwich City na żywo. Transmisja live stream na kanałach online\nWiele osób szuka informacji gdzie obejrzeć mecz w telewizji, jakie są kanały live, a także jak oglądać transmisję online Southampton - Norwich City na żywo w Internecie. Nasz serwis każdego dnia wybiera najciekawsze mecze na żywo, które można oglądać w telewizji, a także online w Internecie. Podobnie jest w przypadku wydarzenia którego szukasz w ramach rozgrywek Premier League (Liga Angielska) - jest ono dostępne do oglądania w TV tak jak inne wydarzenia ze sportu Piłka nożna. Transmisja jest dostępna także przez Internet za pośrednictwem wielu legalnych kanałów telewizyjnych jak również kanałów online. Oprócz wymienionych kanałów z transmisją live, na naszej stronie znajdziesz też relacje tekstowe i relacje radiowe oferowane z okazji Southampton - Norwich City jak również dla wielu innych transmisji z wielu dyscyplin sportowych. Pełna lista każdego rodzaju kanałów oferujących transmisję (tv, online i pozostałych) prezentowana jest na powyższej rozpisce. Kanały zostały wydzielone na dwie sekcje - lista kanałów telewizyjnych, na których można oglądać wydarzenie na całym świecie jak również legalne transmisje live stream za pośrednictwem których można oglądać Southampton - Norwich City na kanałach online.\nSouthampton - Norwich City na żywo, transmisja online i live stream\nKiedy i gdzie oglądać na żywo Southampton - Norwich City w TV i online\nOglądaj Southampton - Norwich City na żywo w TV i Internecie. W naszym serwisie znajdziesz najwięcej legalnych transmisji live – płatnych jak również tych które można oglądać całkowicie za darmo. Zobacz transmisję online z wydarzenia Southampton - Norwich City, które odbędzie się w ramach rozgrywek Premier League (Liga Angielska). Wielkie wydarzenie do którego szukasz kanałów tv i online wzbudza również bardzo duże zainteresowanie wśród innych użytkowników. Wydarzenie o którym mowa, odbędzie się 04.12.2019 20:30. Pamiętaj jednak, że transmisje sportowe na żywo to nie tylko ten mecz, ale również wiele innych relacji z dyscypliny sportowej jaką jest Piłka nożna. Zobacz też pełny program telewizyjny i listę transmisji z meczów i wydarzeń zaplanowanych do rozegrania w ramach Premier League (Liga Angielska).\nSouthampton - Norwich City transmisja online - gdzie oglądać na żywo?\nW dniu 04.12.2019 20:30 odbył się mecz między Southampton i Norwich City. Aby zobaczyć skrót z tego wydarzenia kliknij miniturkę poniżej.


Ewa Bugdoł – Super Star! | ZnadRudy.pl\nHome » Aktualności » Ewa Bugdoł – Super Star!\nEwa Bugdoł – Super Star!\nKolejny wielki sukces Ewy Bugdoł w triathlonie. Ewa Bugdoł została w-ce mistrzynią Europy w triathlonie na dystansie średnim! Na kilka dni, historyczna kraina Rumunii, położona na Wyżynie Siedmiogrodzkiej Transylwania, zamieniła się w miejsce spotkań utytułowanych sportowców, i nie tylko. Do tych pierwszych z pewnością należy Ewa Bugdoł, która swoją wysoką formę potwierdziła zdobywając na tamtejszych zmaganiach Wicemistrzostwo Europy w triathlonie na dystansie średnim. W malowniczym mieście Târgu Mureș, pochodząca z Rud zawodniczka, uzyskała czas 04:13:56.\nTRANSILVANIA 2019 Multisport Triathlon European Championship – tak brzmi pełna nazwa organizowanych w Rumunii zawodów, które odbyły się z końcem czerwca i początkiem lipca w Rumunii. Uczestnicy do wyboru mieli szeroki wachlarz dyscyplin sportowych. Mowa o duathlonie, aquathlonie, cross triathlonie, cross duathlonie, aquabike i wreszcie triathlonie na dystansie średnim. W tym ostatnim udział wzięła utytułowana polska triathlonistka, Ewa Bugdoł.\nWielokrotna mistrzyni Polski w triathlonie na dystansie długim oraz zdobywczyni tytułu Mistrzyni Europy w triathlonie na dystansie Ironman, uplasowała się na drugim miejscu, zdobywając tym samym Wicemistrzostwo Europy! Dystans jaki miała do pokonania to 2 km pływania, 83 km jazdy na rowerze oraz 20 kilometrowy bieg.\nJak powszechnie wiadomo, Transylwania to według powieści Brama Stokera siedziba nie kogo innego, jak samego hrabiego Draculi. Na szczęście zawody triathlonowe odbywały się za dnia, w związku z czym zawodnicy mogli zmagać się jedynie z wysoką temperaturą powietrza. Jak relacjonuje Ewa Bugdoł, pływanie odbyło się w jeziorze Bezid, a w związku ze słoneczną pogodą, uczestnicy zmagań spokojnie mogli pokonać dystans pływacki bez pianek. – Wyszłam z wody na drugiej pozycji za Chorwatką, Skevin. Natomiast trasa kolarska okazała się dość techniczna, a dodatkowo przebiegała po terenie górzystym. Do pokonania były 4 pętle mierzące 83 km. Praktycznie cały czas trzymałam kontakt z Brytyjką, ale po 40 km odskoczyła i do boksu przyjechałam ok 3 min. za zwyciężczynią – informuje Wicemistrzyni Europy, Ewa Bugdoł. – Na biegu były do pokonania 4 pętle po 5 km. Na dwóch pierwszych próbowałam dogonić Brytyjkę, żeby odrobić stratę. Zawodniczka okazała się bardzo dobrą biegaczką i nie dała za wygraną. Na metę wbiegłam niezagrożona, na drugiej pozycji – mówi E. Bugdoł, dodając jednocześnie, że pomimo wysokiej temperatury powietrza (30 st. w cieniu) udział w zawodach był niesamowitym przeżyciem. Na trasie znajdowało się także mnóstwo kibiców, którzy skutecznie motywowali triathlonistów do walki.\nPrzed startem w Rumunii, sponsorowana przez RAFAKO S.A. zawodniczka wzięła udział w zawodach triathlonowych, w Poznaniu także na dystansie 1/2 Ironman, gdzie uplasowała się na 3 pozycji. – Temperatura wynosiła 38 st. C i była rekordowa w tym dniu. Podczas zawodów przegrzałam się i nie byłam w stanie więcej z siebie wykrzesać. Jednak właśnie ten start przygotował mnie do warunków pogodowych panujących w Rumunii. Upał już nie był dla mnie problemem. Kolejnym moim ważnym startem będzie m.in. Puchar Świata w Chinach, który odbędzie się 8 września – dodaje Ewa Bugdoł.\nAutor tekstu: Magdalena Matusik/Adventure Media\ngmina jankowice ruda kozielska rudy\t2019-07-10\nPoprzedni: Na półmetku bieżącego tygodnia nadal deszcz nie pada.\nNastępny: Zmierzamy w stronę kolejnego letniego weekendu.\nDzisiaj Matka Natura ukarała radnych z Wenecji, jutro zrobi to z każdym z nas!!! Wołajmy S.O.S. – ratujmy świat!!!\nMikołaj na wąskim torze. Zapraszamy.\nKalendarz na rok 2020 już w sprzedaży!\nOdwiedziło Dzisiaj: 46\nW ciągu 365 dni (roku): 486 881\nRazem wpisów: 1 719


druga strona ogrodu: skoro marzec, to...\nskoro marzec, to...\nDawno dawno temu to było, ale dla porządku, utrwalenia, umieszczenia zdjeć w łatwym do odnalezienia miejscu- relacja.\nW takie targowe dni tyle się dzieje, widoki tak atakują, że trudno je uporządkować.\nWiem, teraz już to wrażenia nie robi (tyłka nie urywa), ale wymodzenie ekspozycji ogrodniczej na przedwiośniu wymaga inwencji.\nRośliny, ale jakże architektoniczne. Takie tuje akceptuje.\nWykorzystano rośliny sezonowe\ni przyspieszanie pod okrywami.\nRóżanecznik 'Cunningham's White', paksistima Canby'ego i dereń kanadyjski.\nMimo to i tak najbujniej prezentowały się sztuczne:-)\nNa targach było sporo tego (czyli jak w życiu, może będzie mi się chciało kiedyś więcej nt.)\na w ogrodach ostatnio jest sporo tego (czyli jak w życiu, i to jest mocny a przerażający trynd, o którym powinno mi się chcieć)\njednak nie odbiegając od tematu obejrzyjmy\nTakie altanki/wiatki na rowerki/na śmietniczki bardzo fajne są, proste i pożyteczne.\nZastosowane tu jako dekoracja, ale nic nie przeszkadza ich przeniesieniu do ogródka.\nBezpieczne nawierzchnie placów zabaw owszem interesujące, ale odczucia mam mieszane.\nJakieś zbyt bezpieczne. Dlaczego młode ssaki nia miałyby bawić się w piasku, błocie i na trawie?\nSkoro jak koty uwielbiają kartony...\nPomysły na wszystko, od posadzki po dach.\nCzyż nie przyjemny taras?\nCiekawa kolekcja betonu.\n- betonowe "podkłady kolejowe", które przynajmniej niczego nie udają.\nzrobiona ze sklejonych żywicą kruszyw ułożonych na podbudowie i geowłókninie.\nMoże być w wersji "na błysk", nadjącej się raczej do wnętrz.\nMożna także wypełniać nią spoiny i otwory.\nObrzeża rabat, z tworzywa i metalu. Raczej nie stosuję, wolę docinanie brzegów trawnika, ale czasem się przydają.\nEkoraster- mało przydatny jako stabilizacja trawnika na parkingu (trzeba zrobić podbudowę, zdrenowana i zestresowana wydeptywaniem i parkowaniem trawa przesycha. Lepiej sprawdza się kratka ze żwierem, ale po co wtedy kratka.)\nale pomysłowo wykorzystany jako stabilizator podłoża na zielonym dachu.\nNa "zielonym" (?) dachu można zrobić nawierzchnię (warstwy: odsączająca w postaci wypraski z tworzywa i żwiru), geowłóknina, piasek kopany lub miał kamienny, kostka)\nzapuścić roślinność ekstensywną (mata rozchodnikowa)\nlub bardziej wymagającą. Wymagająca wymaga grubszej warstwy gleby. Zwróćcie uwagę na dodatek kruszonej cegły do substratu- cegła magazynuje wodę. W innych systemach stosuje się np. kruszoną skałę wapienną.\nWypraska z tworzywa bywa zastępowana kształtką ze styropianu.\nJeżeli dodamy do tego różne donice- osłonice\nPo lewej- ze spienionego polipropylenu, po prawej- gabionowe,\nkoksowniki i stojące lampy z cortenu lub "kwasiaka" (koksowniki ok., lampy chyba bardziej jako nośniki reklamy),\nsztuczne gazowe ogniska (okropne i nie rozumiem tego tłoku przy stoisku)\nbujaki i hamaki, które nie potrzebują drzew (bo KTO potrzebuje drzew?)\nbezzapachowe, szczelne kompostowniki\ni dizajnerskie, szklane szklarenki\n(maszka mówiła, żebym zrobiła ładne zdjęcia. Oto Magda w środowisku naturalnym- ładne?)\n- można odnieść wrażenie, że współczesne ogrody składa się z prostych, tanich w każdym znaczeniu, nietrwałych, często kiczowatych klocków.\nI w istocie tak jest.\nWyraźnym odzwierciedlaniem tego trendu był KONKURS NA EKSPOZYCJĘ (będącą czymś w rodzaju małego ogródka, z zadanymi pewnymi elementami, np. ławką i rodzajem nawierzchni) zorganizowany przez OSTO (Ogólnopolskie Stowarzyszenie Twórców Ogrodów- no, tak się nazywa;-p)\nNo to zaczynamy recenzję.\nWygrał ogródek Agnieszki, i wiem, dlaczego.\nBył słodki, ekologiczny (domek dla jeża!, budki dla owadów*, patchworkowe lalki, szydełkowe fioletowe "kule czosnku"), przyjazny i łatwy w odbiorze.\nAgnieszka pisze o nim tutaj.\nPozostałe ogródki wyglądały tak (kolejność miejsc, jakie zajęły w konkursie, w "Majce" poświęconej targom):\nMyślę, że lepiej sprawdziłoby się użycie naturalnych elementów (nawet wiklina zamiast plastikowych traw, żywa darń), rezygnacja z "trawnika 3D" i poprzestanie na horyzontalnych i wertykalnych elementach konstrukcji.\nŁadne zastosowanie żółci, kul i iluzji perspektywy, i tyle.\nZamieniłabym foliową wodę na symboliczną żwirową, zmieniłabym kolorystykę (zielony, szary, niebieski, tylko piknikowe elementy zostawiłabym mandarynkowe i winogronowe), wywaliłabym ten grecki dzban.\nProjekt jest dużo bardziej czytelny niż realizacja. Wiele zmieniłby dobór roślin na bardziej stonowanie i "prawdopodobne", rezygnacja z szyby nad wodą i "rosnących" pod taflą szkła mchów płonników (a ich pozyskanie z natury, całego płata, moim zdaniem dyskwalifikuje uczestnika).\nI wreszcie piąty.\nNo cóż, podoba mi się najbardziej.\nTylko ławka lepsza byłaby półokrągła:-)\nI pod drzewem- szałwie z seslerią, a nie żwir brrr.\nTak się tu mądrzę, a jak wyglądałby MÓJ ogródek?\n(gdybym płaciła składki w OSTO)\nByłby taras- podest z desek. Na nim stałaby ławeczka (choć powinien być to bujany fotel).\nObok tarasu rosłoby drzewo. Powinno dawać cień, a byłoby bezlistne przecież, cień zaimitowałabym owinięciem w jakąś firankę. Mogłaby to być seledynowa cienka agrowłóknina, a mogłaby i firanka właśnie, koronkowa jakaś taka.\nPo obu stronach taras flankowałyby krzaki, półkuliste, ale swobodne, wierzby i derenie rozłogowe 'Kelseyi' ledwo puszczające listki. Dużo, niereglarnie, przemieszane małe i duże bryły.\nI firanki z przejrzystego, luźno tkanego lnu w lnianym kolorze jako kulisy.\nW tle krajobraz. Łagodne mleczne niebo z agrowłókniny, pagórki z falujących rzędów wiklin, trzcin i suchych traw, i kłosów zboża, jasne, rozbielone, na pierwszym planie, u stóp tarasu, przechodzące w rzędy już zielonych traw i turzyc.\nWśród nich maki i chabry z bibuły. Albo nie z bibuły.\nNa ławeczce/fotelu pledzik i podusia (kremowy- makowa), ozdobna filiżanka i książka, emaliowany kubek byłyby już zbyt dosłowne i pod publiczkę, więc nie.\nU stóp śpiący Jednorożec.\nFLORYSTYKA to ważny dział na Gardenii, a ja obiecałam Basi i Florentynie dużo zdjęć.\nWszyscy je robili jak szaleni\ndokonując jednocześnie szczegółowej analizy konstrukcji.\nNajbardziej podobały mi się klasyczne bukiety\nw tradycyjnych kolorach (to są bukiety okazjonalne)\n(ten w środku, białozielony- piękny)\ni bukiety wiosenne.\n(ten w środku: pąki paulowni, gerbery w niespotykanym kolorze i hiacynty)\nByły też letnie,\ndziwne, ale fajne\nPodobały mi się także niektóre efekty mistrzostw florystycznych. Temat: podróż do.\nI podobał mi się poznański tęczowy dworzec (niektórzy twierdzą, że galeria), o wiele ładniejszy od naszego stadionu, na którym też usiłują wyświetlać kolory,\nblogerskie spotkanie w Ptasim Radio (cóż, że blogerki całe dwie)\ni spotkanie z rodziną.\nGardenii towarzyszyły targi Special Days, proszę bardzo, takimi elektrozniczykami oświetlimy cmentarze podczas grobingu\npełgające płomyki to efekt przechylania się cienkiego języczka z tworzywa w świetle diody i w podmuchu ciepłego powietrza\ntakie są trendy choinkowe\nTak że proszę przygotować się, to już niedługo.\nPS. Magda pisała o Gardenii, to samo, a inaczej.\nPS. Postępy wiosny: szpacy przylecieli 8 marca, a teraz obżerają owoce bluszczu i srają fioletowo po całości. Ech, te cudowne zimozielone pnącza. Pokrzewki zaśpiewały pierwsze piosenki 26 marca. W lesie kowaliki i zielone czeremchy. A na stawach- tak, byłam wczoraj- żurawie i łabędzie sparowane, gęsi w trójkątach.\nNic nie wynika z mojej wytężonej pracy poza większą ilością pracy.\n* problemem owadów jest BRAK ROŚLIN KARMOWYCH, a nie schronień.\nAutor: Megi Moher o 11:03\nEtykiety: inspiracje, materiały, wystawy ogrodnicze\nKasia Bellingham www.angielskieogrody.com 31 marca 2014 11:26\nAle cudne foty. Mój wyjzad na Gardenię z pewnością zepsuła choroba, która trzyma mnie do teraz. Szkoda, ale miło było się spotkać chociaż na chwilkę ;-)\nPozdrawiam Was! K\nMegi Moher 31 marca 2014 13:16\nJak to możliwe, że wciąż chorujesz???\nMarzy mi się Hampton Court...\nAnonimowy 31 marca 2014 12:51\nSerio takie ogrody są trendy ? Według mnie to są ogródki dla manekinów, które w odpowiednich pozach i kolorach uzupełniłyby kompozycję. I najlepiej, by użyć sztucznych kwiatów, bo naturalne jednak czasem krzywo rosną, przekwitają i ogólnie są niesforne.\nMegi Moher 31 marca 2014 13:14\nZnasz wnętrza urządzone w ciągu ostatnich 2- 3 lat, w stylu zwanym przeze mnie castodramat? Wszystko kupujemy w jednym markecie, meble mają niewyraźne kształty, pufa równie dobrze może być stołem itp. Bezpieczne kolory, beż, wenge, biały, szary, czarny. Dodatki w jednym kontrastowym kolorze- turkus, czerwień, limonka. Góra dwa kolory, to już szczyt wyrafinowania. Gadżety w stylu: plastikowy żyrandol o tradycyjnej formie, obły wazon w "afrykańskie" wzory, sztuczny bukszpan. Wszędzie ledy.\nToż samo w ogrodach: folia ogrodnicza, biały żwir, żółty iglak, niebieski iglak, tuje w szpaler, obrzeże trawnikowe, "śródziemnomorska" (albo nowoczesna, a więc plastikowa) donica na tarasie. Jedna trawa, trawa jest nowoczesna. I niech brońborze nic nie kwitnie, nic nie rośnie, nie zmienia się.\nZa często, do wyrzygu.\nOgrody Ewy G. 31 marca 2014 21:08\nTę wypowiedź roześlij do wszystkich czasopism (szczególnie tych dla kobiet, także ogrodniczych).\nMegi Moher 31 marca 2014 21:19\ntiaaa, kolejna awantura mi właśnie bardzo potrzebna...\nDużo złego robią takie programy, jak "Bitwa" (jak kiedyś gotowe projekty domów z "Muratora"), "startupy" różnych firm produkujących szybko i masowo kolejny plastik, hodowanie dzieci na takim właśnie gumoleum, wakacje w hotelu w Egipcie i cojeszcze.\nBrak rozkminy, oto co jeszcze. Na przykład rozkminy związku gumoleum- alergia- koszenie (duży skrót myślowy, ale wiesz.)\nAnkha 31 marca 2014 15:00\nOgród z mojej głowy nie miałby szans w konkursie - zbyt naturalny by był ;) Z Gardenii zniesmaczona wyszłam i tyle. A na spotkanie w Ptasim się nie załapałam, bo ja dopiero w sobotę na targi wybrać się mogłam :P\nMegi Moher 31 marca 2014 20:42\nmoże właśnie miałby szansę, ileś ludzi za tym tęskni, jednak, wciąż...\nW sobotę też się zniesmaczyłam. Ludzie kupili bilety, teoretycznie czynne do 18, a od 13 wszyscy się pakowali, shame on.\ndawny_basik 31 marca 2014 15:09\nJak to komu drzewa potrzebne??? Mnie bo hamaczek musi pod drzewami się ze mną bujać ;)\nMegi Moher 31 marca 2014 20:43\njak widać, pod hamaczek jest stelażyk;-) nie tam prymitywne drzewa.\ndawny_basik 31 marca 2014 21:36\nStelażyk nie daje cienia, nie sypnie dojrzałą śliweczką czy wisienką i ptaszkom domu nie da, co to potem ptaszyny do snu odpoczywającym na hamaczku śpiewają kołysanką\nAgniecha 31 marca 2014 16:15\nMój ogród, chyba się pochlastam sekatorem, nie jest trendy, ze smutku łzy lecą mi na koszulę. Drzewa, krzaki liściaste przede wszystkim, byliny, kwiecię jednoletnie i dwuletnie, chwaściory w zacisznych kątach...Chyba zamówię sobie gruszkę betonu albo dwie, zalejemy te niechlujne zielska i powtykamy w mokry beton sztuczne kwiecie. I zostawimy odciski nóg łap, rąk i kopyt w alei sławy. Będzie pięęęęknie! A drzewa są dobre NA OPAŁ, dawny _basiku.\nMegi Moher 31 marca 2014 20:44\nty się Aga nie chlastaj borzebroń, kto nam tak celnie i cięcie będzie tu pisał:-)\nNo fakt- NA OPAŁ, po cóż by innego.\nAgniecha 1 kwietnia 2014 07:01\nPowiem Ci Megi, żem jest trochę rozżalona i rozgoryczona ogólnie, bo pewien sąsiad u nas w okolicy wziął i wyciął wszystkie, ale to wszystkie drzewa na swojej parceli. Jego prawo, ale....Szkoda. Taki powiedzmy starodrzew ( średnio był stary, a teraz to już nigdy nie będzie) nadrzeczny. Po co, pytam się ( w duchu ). No widzę po co, pocięte w klocki leży poukładane bardzo porządnie po domem. Dom nowy, w trakcie wykańczania, będzie agroturystyka (!). Bez jednego drzewa w promieniu 20 metrów. Teren dookoła zaorany, zabronowany, równiutko. Będzie trawa! Rosną juki w rządku wzdłuż. Założe się, że będą konifery, szkoda że nie kaloryfery. Też by ładnie wyglądało .\nTupaja 31 marca 2014 17:23\nAaa tam, najlepiej wszystko wyrandapić, a potem try(b)linkę położyć.\nZałożyć taki "fajny", z egzotami co by somsiodom oczy zbielały. Trawnik- koniecznie krótki, co by móc zatłuc każdego "robala" co się nam tam zaplątał.\nJa dziś zaklęłam szpetnie, bo musiałam skosić trawnika kawałek moją ręczna pchajką i ciachnęłam biegacza....\nPokrzywy już się szykują do natarcia- tu zapewne wykształcą mikre formy, żeby przetrwać tupajowe jazdy z koszeniem. Mniszki- jak zwykle sobie poradzą skracając łodyżkę z kwiatostanem;)\nDrzewa i krzewy dosadzam na to moje bagienko na glinie z żużlem i cotamjeszcze. Nie wiem... może wierzby głowiaste...hmmmm\nMegi Moher 31 marca 2014 20:48\nnosz...! biegacza, co za niefart!\nKażde koszenie to teksańska masakra, myślę o tych zapisach w siwz- ach: pięć razy w ciągu sezonu... (chodzi o chaszcze), toż to nic się nie ulungnie i tyle kasy pszepiepszonej na paliwo i kosiarza umysłów zamiast np. na nowe "nasady"!\nDosadź może... hmmm... czeremchę? kalinę? osikę?\nAgniecha 1 kwietnia 2014 07:03\nNo to chociaż "dobra praktyka rolna mówi" : kosić od środka do obrzeży. Żeby zwierz miał jak uciekać. Ale kto to robi. Nie wszyscy....\nRogata Owca 31 marca 2014 18:19\nTrendy, nietrendy...A ja nie mam żadnego ogrodu. I żadnego nie będzie, bo jak mieć z takim inwentarzem szkodniczym. Nawet sztuczne kwiaty nie mają szans, a co dopiero prawdziwe.I co mam zrobić? Mogę tylko oglądać na zdjęciach. I za Ci Megi składam podziękowania stokrotne.\nMegi Moher 31 marca 2014 18:34\nmożemy wpaść z TP w środę koło południa? cię zobaczyć?\nBędziemy w Bukowicach akuratnie. Zadzwonię, ale wiesz:-)\nJakbym mieszkała tak jak ty, to też bym nie miała. No, może malutki warzywnik z jednorocznymi kwiatami. Plus łąkę i sad oczywiście.\nJaki poziom małych owieczek? Znaczy stan liczebny?\nRogata Owca 31 marca 2014 19:45\nMam być we Wro u lekarza, ale jutro będę wiedzieć o której, może wcześnie rano, a może po południu. Może się udać. Dam znać jutro. Na liczniku 28, czyli niewiele się zmieniło.\nNo a warzywnik to mam zawsze jakiś i kwiatki też jednoroczne, ale gdy tak patrzę na fotografie ogrodów, to mi się marzą takie piękne...\nCzy robicie ogród W Bukowicach?\nMegi Moher 31 marca 2014 20:39\nJedziemy na spotkanie z les clients.\nZofijanna 31 marca 2014 19:18\nTwoje sprawozdanie z Gardenii to jest prawdziwe sprawozdanie.\nZachęciłaś mnie do odwiedzin, bo wiesz ja jestem już na takim etapie, że mi już nic nie potrzeba, zmęczona jestem tym tematem i to bardzo.\nJednak coś znalazłabym dla siebie.\nZauważyłam kilka rzeczy, których temat bardziej bym zgłębiła, a i rodzinkę odwiedziłoby się.....\nPomimo wszystko trzeba iść powoli do przodu....\nO ile będzie mi się chciało wybiorę się za rok.\nPoza tym ? Od czego tu zacząć.\n-Wzięłam głębszy oddech przy tych ogródkach. Ogólnie brak lekkości.\n-Ile ja mam motyli i to bez budek !!!!!! Ile owadów i zwierząt, i ptasząt, choć w ohydnym mieście i dużych drzew tu raczej nie ma. Trzmieli mało, bo zdarli nasyp kolejowy, nieruszany od lat. Szkoda dzikich róż, głogów i okazałej gruszy.\n-Plac zabaw pozostawiam bez komentarza, mogę też powiedzieć tak - im więcej rakotwórczych sztucznych materiałów, wykładzin itp. wokół tym lepiej - widać lepsze to od natury, do której ja - człowiek zmęczony miastem uciekam.\nPozostaje mi jednak mieć nadzieję, że jednak wkrótce nastąpi w Polsce wielki powrót do natury, do naturalnych łąk w ogrodzie i nie są to płonne nadzieje lecz obserwacja....\nLudzie kochają drzewa tylko władze ich nie znoszą i Ci, którzy przeprowadzają rewitalizację parków- bo musza na czymś zarobić.......\nZofijanna 31 marca 2014 20:15\nKratka po to, żeby żwir się nie wysypywał i nie rozsuwał.\nMegi Moher 31 marca 2014 21:02\nIdź do przodu, idź. Ja już nie wiem, jak u ciebie skomentować, wciąż PRZESZŁOŚĆ za każdym krzakiem;-p\nCiekawam, co cię zainteresowało:-) Najciekawsza była oferta szkółki Bąblin (ta z paksistimą i fotergillą)- wybierzemy się.\nBrak lekkości, to najlepsze podsumowanie.\nWyobraziłam sobie ten plac zabaw na wsi, gdzieś na piaszczystym rozdrożu, jak to one bywają. I panią z odkurzaczem:-)))\nWśród ludzi, zwłaszcza młodszych, tendencję "powrotu do natury" zauważam. Ale to ja. Wokół coraz więcej okropnych, plastikowych ogrodów, na szczęście nie moich.\nOj, te drzewa. Znowu mnie serce boli, już nie moje to moje miasto, z niedowierzaniem patrzę na puste bulwary... tak się łatwiej remontuje...\nZofijanna 31 marca 2014 21:44\nWybierzemy się - oczywiście.\nKomentuj jak chcesz. Z przyjemnością przeczytam. Nie rozumiem - dlaczego Przeszłość ?\nCo ja zrobię, jak mi się ta teraźniejszość nie podoba. Brrr.. Miejsce bardziej mnie męczy, niż praca. Brrr. Każdy temat jest dobry, byle o tym nie mysleć i nie narzekać\nOdkurzacz- tak- tutaj pasuje !!!!!.\nCo mnie interesuje - szklarenka i ogrody dachowe.\nOndrasza 1 kwietnia 2014 15:26\nSuper reportaż:) Druga blogerka pod wrażaniem wielkim pozostaje. Plastikowe ogrody rosną jak grzyby po deszczu, czasami ciężko w ogóle przekonać kogoś do liści w ogrodzie. Niektórzy się godzą, pod warunkiem że to owocowe drzewo będzie - jak też się wtedy godzę, bo lepszy rydz niż nic. Galeria jakoś z boku jeszcze idzie, podobno największa w Poznaniu - nie wiem, nie byłam, nawet galerie powinny być nieco kameralne (albo takie sprawiać wrażenie, patrz Browar). A u nas galerii jak mrówek i mają podobno jeszcze sześć upchnąć. Nie wiem gdzie...póki co likwidują skwery (z drzewami) i upychają kolejne biurowce. Miasto się dusi. Ciekawe jak to odkręcą???\nMegi Moher 2 kwietnia 2014 01:05\nu nas też źle się dzieje drzewom...:-(\nw ogóle miasto to zło. Wieś pewnie też zło. Wszędzie daleko do przyrody.\nPoznański dworzec zwany jest pogardliwie "salcesonem", bo ma zerowe walory architektoniczne i na dodatek jest użytkowym bublem (jest totalnie spartolony jesli chodzi o pełnienie funkcji zintegrowanego dworca centralnego, wychodzi mu tylko bycie centrum handlowym).\nTo tak w kwestii - co ładne, a co sie komu podoba.\nJednym podoba się iglak, a innym kolorowe światełka\nMegi Moher 2 kwietnia 2014 01:12\nno faktycznie walorów nie ma:-) użytkowych- nie wiem, być może nie, prawdopodobnie nie, bo tak to jest ze słabą architekturą. Idealnie wpisuje się w trendy- mierne, kolorowe, nietrwałe, sztuczne.\nJak te plastikowe podświetlane doniczki.\nAle podoba się, bo łatwe w odbiorze. Jak iglaki:-)\nAni dworca, ani doniczek, ani iglaków nie muszę mieć blisko siebie. Trudno jednak kontestować CAŁĄ rzeczywistość;-p\nkrzysiek86 5 kwietnia 2014 13:09\nSuper relacja bardzo ładne zdjęcia aż miło się oglądało tym bardziej że na Gardeni nie byłem i w Poznaniu tez jeszcze nie spacerowałem ale wszystko przede mną :-)\nogródeczki jak chusteczki\nsprawozdanie z wiosny\nkoty, koty do wzięcia!\narchitektura krajobrazu (38) bez etykiety (3) Bretania (4) byliny (41) candy (2) ceramika (10) Dania (16) dobór roślin (13) Dolny Śląsk (105) dom tymczasowy (18) drzewa (32) edukacja (47) florystyka (7) frustracja (18) gleba podmokła (1) gleba sucha i uboga (1) grąd (16) historia ogrodów (10) inspiracje (114) jesień w ogrodzie (29) jeże (15) klucz do ogrodu (8) kompostowanie (2) konkurs (8) kontekst historyczny (1) kontekst miejsca (2) kontekst siedliskowy (3) krzewy ozdobne (33) lato w ogrodzie (26) Maja w ogrodzie (9) materiały (5) Megi was here (30) mój ogród (54) murawy (27) ochrona krajobrazu (47) ochrona przyrody (62) ochrona zabytków (26) ogrodowa biżuteria (9) ogrody prywatne (56) ogród eko (45) parki i ogrody (43) pielęgnacja ogrodu (27) pnącza (1) porcelana (2) projektowanie (37) projekty (20) realizacje (50) rodzime krzewy (9) rośliny okrywowe (24) rośliny spontaniczne (48) rośliny zimozielone (12) róże (9) ryciny (3) sad (9) sadzawka (1) styl ogrodu (7) szkółki roślin (11) Szwecja (45) ślub (3) świąteczna biżuteria (12) trawnik (10) trawy (9) trendy (4) wiosna w ogrodzie (50) wycieczki (149) wyróżnienie (12) wystawy ogrodnicze (8) zabawa (5) zagadka (2) zieleń miejska (24) zima w ogrodzie (17) życie (209)\nZatem było to tak\nRecenzja ebooka "Jak wydać i skutecznie wypromować książkę?"\nJak zaplanować warzywnik doskonały.\n„Rok w ogrodzie” – notatki z lektury\nWięcej o szklarni.\nTerapia Ketogeniczna czyli medyczne odchudzanie grubej Zazie [+filmiki]\nJak nasiona mi się poukładały


Zagubieni w czasie 1 Przygody Balbuenów na Dzikim Zachodzie – książka - NEXTO.PL\nZagubieni w czasie 1 Przygody...\nZdawało się, że to będzie zupełnie zwykły dzień. Wszystko zaczęło się od tego, że wybraliśmy się do supermarketu po rowery. Mój tata, moja siostra, mój brat, nasza sąsiadka z córką, no i ja. Gdy już kupiliśmy sześć nowiutkich, lśniących, czerwonych kawasaki 3W2 i właśnie wychodziliśmy ze sklepu, stało się coś, co odmieniło wszystko. Najpierw zrobiło się ciemno i usłyszeliśmy potężny huk, a potem jasny błysk rozświetlił całą okolicę i nagle… znaleźliśmy się bardzo daleko od domu: w Black Rock, w sercu Dzikiego Zachodu.\nZagubieni w czasie 1 Przygody Balbuenów na Dzikim Zachodzie - książka\nTagi: a po co nam rock, balbuenow, black, czasie, do santiago, dzieci epoki, dzikim, finebooks, ksiazka, książki i czasopisma, mój brat i jego brat, nie zaczęło się od ciebie, przygody, roberto santiago, rock, sąsiadka, zachodzie, zagubieni, zagubieni w czasie


Plejada gwiazd wykonująca niespotykaną nigdzie indziej w Polsce muzykę już po raz ósmy zagości w Gdańsku za sprawą Solidarity of Arts. Podczas festiwalu 21 sierpnia Polska Filharmonia Bałtycka zorganizuje koncert o tajemniczo brzmiącym tytule Solidarność Kultur, Kultura Solidarności.\n„Solidarność Kultur, Kultura Solidarności” (źródło: materiały prasowe organizatora)\nSolidarność to w Gdańsku słowo-klucz. Można je interpretować na różne sposoby, jednak jedno skojarzenie zawsze będzie stałe – ludzie solidarni są sobie równi. Z pozoru trudno to odnieść do kultury, która jest różnorodna i zaskakująca w zależności od szerokości geograficznej. Muzycy występujący podczas koncertu Solidarność Kultur, Kultura Solidarności 21 sierpnia w Sali Koncertowej PFB spróbują udowodnić, że muzyka z dalekich zakątków świata, o różnych korzeniach może być tak samo przyjemna dla ucha mieszkańca Europy Środkowej, jak dla ich rodaków.\nListę wykonawców otwiera Lena Chamamyan. Jej twórczość to połączenie wpływów muzyki arabskiej, szczególnie syryjskiej i armeńskiej oraz tradycji europejskiej. Kolejną gwiazdą będzie David Ezra Okonsar, wirtuoz fortepianu i kompozytor. Jego twórczość to fuzja muzyki europejskiej i m.in. hebrajskiej. Alevtina Polyakowa i Solar Wind to z kolei doskonałe połączenie jazzu z elementami funku i muzyki świata. Na scenie pojawi się także wyjątkowy duet – Ratko i Radiša Teofilović. Śpiewający a capella bracia bliźniacy przeniosą nas w świat ludowej poetyki Bałkanów. Wśród gości pojawi się także Anahit Mktrchyan, sopranistka Filharmonii Kaliningradzkiej, która wykona kilka rosyjskich pieśni ludowych. Towarzyszyć jej będzie utalentowana pianistka Karina Kagramanova. Kantatę Ich habe genug Bacha wykona Jarosław Bręk, a pełen radości motet Exsultate, jubilate Mozarta – wybitna sopranistka Olga Pasiecznik. Towarzyszyć im będzie Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod dyrekcją Jacka Rogali. Muzycy PFB wykonają także Adagietto z Raju utraconego Krzysztofa Pendereckiego.\nWydarzenie to będzie też jednocześnie zakończeniem Gdańskiego Lata Muzycznego.