Komórka – Wikipedia, wolna encyklopedia\nTen artykuł dotyczy komórki biologicznej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.\nKomórki nabłonka z wybarwioną keratyną (czerwony) i DNA (zielony), obraz mikroskopowy\nKomórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie). Jest podstawową jednostką morfologiczno-czynnościową ustroju.\nKomórkę stanowi przestrzeń ograniczona błoną komórkową. U większości prokariontów, roślin, grzybów i niektórych protistów dodatkowo, od strony zewnętrznej, występuje struktura niewykazująca metabolizmu ani własnych mechanizmów wzrostowych – innymi słowy martwa struktura – ściana komórkowa. Wewnątrz tej przestrzeni znajduje się tzw. protoplazma oraz szereg wewnętrznych organelli pełniących rozmaite funkcje życiowe komórki. Występowanie w komórce jądra jest podstawą podziału organizmów na jądrowe (eukarionty, łac. Eucaryota) i bezjądrowe (prokarionty, akarionty, łac. Procaryota), choć faktycznie różnice w budowie komórki tych grup dotyczą nie tylko obecności jądra komórkowego.\nKomórki różnych organizmów wykazują znaczne różnice zarówno morfologiczne, jak i biochemiczne. Mogą one stanowić samodzielny organizm jednokomórkowy lub być elementem składowym organizmu wielokomórkowego.\nBudowy komórkowej nie mają wirusy, i w związku z tym nie wykazują oznak życia poza komórkami żywicieli (i zgodnie z obecnymi poglądami systematycznymi nie są klasyfikowane, jako organizmy żywe).\nPojęcia komórki po raz pierwszy użył Robert Hooke w 1665 roku.\n1 Skład chemiczny komórek\n2 Powstanie komórek\n2.1 Powstanie komórek eukariotycznych\n3.1 Budowa komórki prokariotycznej\n3.1.1 Ściana komórkowa\n3.1.4 Błona komórkowa\n3.1.5 Cytoplazma i genofor\n3.1.8 Pozostałe elementy komórkowe u prokariontów\n3.2 Budowa komórki eukariotycznej\n3.2.1 Ściana komórkowa\n3.2.2 Błona komórkowa i mechanizmy poruszania się komórek\n3.2.3 Siateczka śródplazmatyczna i aparat Golgiego\n3.2.6 Jądro komórkowe\n3.3 Połączenia między komórkami\n4 Procesy wewnątrzkomórkowe\n4.1 Utrzymywanie stałego składu środowiska wewnętrznego, pobieranie i wydalanie substancji\n4.2 Wzrost i metabolizm\n4.3 Podziały komórkowe\n4.5 Śmierć komórki\n5 Badanie komórek\n5.2 Cele i metody\n5.2.2 Rozdzielanie organelli komórkowych\n5.2.3 Pozostałe metody\n7.1 Pozycje drukowane\nSkład chemiczny komórek[edytuj | edytuj kod]\nKomórki organizmów żywych zawierają kilka rodzajów związków chemicznych o różnej strukturze i właściwościach. Zawartość tych związków może być różna u poszczególnych grup organizmów. Różnice te widoczne są nawet na poziomie gatunków, czy niższych taksonów.\nNajwiększą masę w komórce stanowi woda, nawet do 90%. To ona stanowi środowisko reakcji biochemicznych, a także czasami jest ich substratem lub produktem. Zawartość pozostałych związków podaje się najczęściej z pominięciem masy wody – w przeliczeniu na suchą masę komórki.\n40–60% suchej masy stanowią białka, które pełnią różne funkcje, od budulcowej, poprzez regulacyjną, katalityczną, transportową i wiele innych. Elementem budulcowym białek są aminokwasy. Znane są dwie izomeryczne formy aminokwasów (poza glicyną), które różnie skręcają płaszczyznę światła spolaryzowanego: D i L, ale tylko L–aminokwasy wchodzą w skład białek. W niektórych białkach do aminokwasów dołączone są inne związki, co nadaje im specyficzne właściwości. Na przykład hemoglobina – składnik krwinek czerwonych wiążący m.in. tlen, to białko zawierające barwnik – hem.\nAminokwasy budują także związki mniejsze niż białka – peptydy i oligopeptydy. Pełnią one różne funkcje, są hormonami, naturalnymi antybiotykami niektórych mikroorganizmów itd. Pełniąc podobne funkcje, aminokwasy mogą występować też w formie pojedynczych cząsteczek. Peptydy i polipeptydy, jak i wolne aminokwasy mogą zawierać/być D-izomerami.\nKwasy nukleinowe, DNA i RNA, odgrywają najważniejszą rolę w przekazywaniu informacji genetycznej oraz biosyntezie białek. Wyjątkami są niektóre RNA, które nie biorą udziału w przekazywaniu informacji genetycznej, pełnią za to funkcję budulcową, wchodząc w skład rybosomów – rRNA, czy też transportującą – tRNA, albo enzymatyczną – snRNA.\nWęglowodany pełnią głównie funkcję energetyczną i zapasową, ale jako motywy, służą do modyfikacji innych klas związków (glikozylacja), co jest podstawą procesów regulacyjnych, transportowych, komunikacji i przekazywania sygnału.\nLipidy stanowią podstawę strukturalną błon biologicznych, ale ta szeroka klasa związków uczestniczy także w prawie każdym procesie komórkowym, jak regulacja, transport, komunikacja, przekazywanie sygnału, metabolizm (tłuszcze, klasa lipidów, są materiałem zapasowym i źródłem energii) i wielu innych.\nKomórki mogą wytwarzać lub zawierać także związki innych grup. Mogą to być witaminy, barwniki, alkaloidy itp. Pełnią one różnorodne funkcje.\nDo najważniejszych pierwiastków budujących związki chemiczne wchodzące w skład komórek należą: tlen (wchodzi w skład m.in. cząsteczek wody; stanowi 65% masy człowieka), węgiel (jest rusztowaniem w związkach organicznych, stanowi 18% masy człowieka), wodór (10% masy człowieka), azot (3% masy człowieka) oraz inne pierwiastki tzw. mikroelementy (Ca, P, K, S, Na, Mg, Cl, Fe, I, Mn, Cu, Zn, Co, F, Mo, Se itd.), których masa u człowieka nie przekracza 2% masy całkowitej.\nPowstanie komórek[edytuj | edytuj kod]\nZobacz więcej w artykule Historia życia na Ziemi, w sekcji Pochodzenie życia na Ziemi.\nPrekambryjskie stromatolity, takie jak te na zdjęciu z Parku Narodowego Glacier, powstały w wyniku osadzania się komórek prokariotycznych i wysalania ich solami mineralnymi. Są one dowodem, że w tej erze istniały już komórki.\nWedług jednej z hipotez pochodzenia życia na Ziemi, pierwsze komórki powstały ponad 4 mld lat temu najprawdopodobniej w wyniku połączenia się ze sobą związków organicznych. Zanim jednak do tego doszło, musiały powstać podobne agregaty, które nie wykazywały w ogóle, albo wykazywały tylko niektóre, cechy istot żywych. Te pierwsze określa się jako proteinoidy, zaś drugie jako protobionty. Sądzi się, że pierwsze twory z możliwością do samopowielania, tzw. prakomórki, pojawiły się ok. 4 mld lat temu w okresie archaiku.\nAlternatywna, mniej popularna koncepcja powstania życia na Ziemi – teoria panspermii – zakłada, że na Ziemi nie doszło do powstania komórek z materii nieożywionej, a zostały one przyniesione z pyłem kosmicznym z innej planety w postaci przetrwalników prokariontów.\nSposób powstania pierwszych komórek nie jest jednoznacznie ustalony. Pewnym jest natomiast, że pierwsze komórki były komórkami bezjądrowców (Procaryota). Wiek najstarszych skamieniałości takich komórek datuje się na 3,1–3,4 mld lat.\nNieznana jest także dokładna droga ewolucji procesów wewnątrzkomórkowych. Nie wiadomo, czy pierwsze było dziedziczenie, czy metabolizm, niemniej pewnym jest, że to właśnie te procesy były krokami milowymi między martwą materią a życiem.\nPowstanie komórek eukariotycznych[edytuj | edytuj kod]\nKomórki eukariotyczne pojawiły się na Ziemi później niż prokariotyczne. Najstarsze odkryte wykopaliny komórek jądrowych datowane są na 1,7 mld lat. Nie jest jednak jasne, w jaki sposób one powstały.\nNajpopularniejszą koncepcją tłumaczącą pojawienie się Eucaryota jest teoria endosymbiozy, w myśl której komórka eukariotyczna powstała z komórki prokariotycznej, która pochłonęła i nie strawiła innej Procaryota. Grupa tych organizmów początkowo weszła w ścisłą zależność mutualistyczną, później przekształcając się w organella takie jak plastydy i mitochondria.\nAby mogło do tego dojść, konieczne było, aby „komórka pochłaniająca” nie posiadała ściany komórkowej, która uniemożliwia fagocytozę (wchłonięcie dużych tworów, takich jak całe komórki). Pozbycie się „pierwotnej” ściany tłumaczy także, dlaczego komórki zawierające jądro osiągają większe rozmiary. Możliwe, że sieć wewnętrznych błon siateczki śródplazmatycznej powstała na skutek ruchu wewnątrz komórki pochłoniętego pokarmu. Kluczowym procesem powstania prostych, jednokomórkowych Eucaryota była endosymbioza bakterii hetero-, jak i autotroficznych, które później przekształciły się, zgodnie z tą teorią, w mitochondria i plastydy (np. chloroplasty). Na poparcie tej teorii przytacza się fakt, że struktury te posiadają własny DNA.\nTeoria ta, choć najpopularniejsza, nie jest jednak doskonała. Nie tłumaczy ona wielu kwestii, m.in. nie mówi, w jaki sposób doszło do powstania jądra komórkowego.\nBudowa komórki[edytuj | edytuj kod]\nBudowa komórki prokariotycznej[edytuj | edytuj kod]\nOsobny artykuł: komórka prokariotyczna.\nDzieląca się pałeczka E. coli, obraz z SEM\nSchemat budowy komórki prokariotycznej\nRozmiary komórek prokariotycznych są kilkukrotnie mniejsze od rozmiarów komórek eukariotycznych. Wynoszą one zwykle od 0,5 μm do 10 μm. Stosunek powierzchni „typowej” komórki prokariotycznej do komórki tkankowej ma się mniej więcej jak 1:1500.\nKształt komórek prokariontów nie jest bardzo zróżnicowany – zwykle jest on kulisty lub nitkowato wydłużony, rzadziej poskręcany (jak u krętków), czy rozgałęziony (jak u maczugowców, prątków itd.). Część z prokariontów tworzy w wyniku niezupełnego rozdziału komórek po amitozie zgrupowania kilku komórek, jak np. dwoinki, gronkowce, paciorkowce itd.\nŚciana komórkowa[edytuj | edytuj kod]\nKształt komórki determinuje ściana komórkowa, która dodatkowo chroni komórkę przed pęknięciem w wyniku zwiększonego napływu wody do jej wnętrza. U bakterii właściwych (czyli także sinic) zbudowana jest z biopolimeru peptydowo-wielocukrowego – mureiny, zaś u archeanów (archeabakterii) głównym jej składnikiem jest pseudomureina lub białka ułożone w tzw. warstwę S. Część archeonów i wszystkie mikoplazmy (grupa bakterii) nie posiadają ściany komórkowej.\nU bakterii grubość ściany komórkowej warunkuje, jaki będzie rezultat barwienia metodą Grama i de facto jest podstawą klasyfikacji bakterii na Gram-dodatnie i Gram-ujemne. Te pierwsze (G+) mają ścianę o grubości 15–50 nm, zaś drugie (G-) kilkukrotnie cieńszą, 2–10 nm. Różnica ta pociąga za sobą także odmienności w fizjologii i wrażliwości na leki między obiema grupami bakterii.\nOtoczka[edytuj | edytuj kod]\nWiększość bakterii żyjących w glebie, wodzie lub pasożytujących wytwarza śluzowate otoczki, pod względem chemicznym zbudowane z wielocukrów lub z białek (często glikozylowanych). Otoczka taka pełni funkcję ochronną przed wyschnięciem oraz, u pasożytów, uniemożliwia związanie białek powierzchniowych bakterii przez receptory komórek żernych i zarazem fagocytozę zarazka.\nRzęski[edytuj | edytuj kod]\nWystępujące u mikroorganizmów rzęski – różniące się budową od rzęsek występujących u Eucaryota – umożliwiają ruch, zaś fimbrie pozwalają przylegać do komórek zwierzęcych (np. w celu zainfekowania ich) lub uczestniczyć w jednym z procesów parapłciowej wymiany informacji genetycznej między różnymi osobnikami tego samego gatunku, tzw. koniugacji. Rzęski składają się ze spiralnie skręconych włókien flageliny, zaś fimbrie z cienkich delikatnych białkowych rurek sterczących z cytoplazmy.\nBłona komórkowa[edytuj | edytuj kod]\nBłona komórkowa zbudowana jest z dwóch warstw fosfolipidów oraz zakotwiczonych w nich białek – jest to typowy dla wszystkich organizmów model budowy błony plazmatycznej. W stosunku do jądrowych odmienny jest skład chemiczny błony: u akariontów dominują nasycone kwasy tłuszczowe (rzadkie u Eucaryota) oraz nie występuje cholesterol (pomijając aparat fotosyntezy sinic). U Archea błona komórkowa zbudowana jest zupełnie inaczej; obecne są w niej etery kwasów tłuszczowych przy jednoczesnym braku fosfolipidów, często też występuje tylko jedna pojedyncza warstwa dimerów tych eterów.\nU bakterii gramdodatnich błona cytoplazmatyczna występuje jedynie po wewnętrznej stronie, zaś u gramujemnych po obu stronach ściany komórkowej.\nBłona komórkowa jest niezbędna do przeżycia mikroorganizmu. Odpowiada za pobieranie wody, soli mineralnych i pokarmu, wydzielanie substancji na zewnątrz (np. enzymów trawiennych), odbieranie bodźców ze środowiska zewnętrznego oraz procesy metaboliczne komórki. Możliwe jest to dzięki zespołom białek transporterów cząstek pokarmu, przenośników elektronów, białek systemu sekrecji itd.\nCytoplazma i genofor[edytuj | edytuj kod]\nPrzestrzeń ograniczoną błoną wypełnia cytoplazma (cytozol). Jest to układ koloidalny białek zawieszonych w roztworze wodnym, także białek katalizujących reakcje biochemiczne komórki (enzymów).\nMateriał genetyczny stanowi kolisty, dwuniciowy DNA, zwany genoforem, nukleoidem lub chromosomem bakteryjnym. DNA komórki nie jest, w przeciwieństwie do Eucaryota, osłonięty błoną i pływa dość swobodnie w cytoplazmie (rzadkością jest, że genofor związany jest z błoną komórkową). Genofor zajmuje stosunkowo małą powierzchnię do swojej długości w wyniku silnego poskręcania stabilizowanego przez białka histonopodobne lub, u Archea, przez histony. Częste jest, że oprócz nukleoidu w komórce mikroorganizmów występują znacznie mniejsze, również koliste cząsteczki DNA zwane plazmidami, które warunkują dodatkowe cechy, jak na przykład oporność na antybiotyki, czy zdolność wytwarzania toksyn. Plazmidy mogą być przekazywane na komórki potomne lub na inne komórki w procesach koniugacji, transformacji i transdukcji, czego konsekwencją jest przekazanie zakodowanych w plazmidzie właściwości.\nRybosomy[edytuj | edytuj kod]\nGęsto rozsiane w komórce rybosomy zbudowane są, podobnie jak u jądrowych, z RNA. Morfologicznie także składają się z większej i mniejszej podjednostki, które łączą się ze sobą po przyłączeniu mRNA do kompleksu inicjującego. Stanowią miejsce syntezy białek.\nPodjednostka mniejsza ma stałą sedymentacji 30S, zaś duża 50S. Współczynnik sedymentacji całego rybosomu wynosi 70S (dla porównania, u Eucaryota wynosi 80S).\nChromatofor[edytuj | edytuj kod]\nAparat fotosyntezy – chromatofor – występuje u sinic (cyjanobakterii) i niektórych Proteobacteria. U proteobakterii chromatofor ma formę kulistych lub jajowatych tworów zawierających chlorofil b, zwany bakteriochlorofilem, oraz różne pigmenty karetonoidowe. U cyjanobakterii chromatofory, zwane tutaj także tylakoidami, mają kształt dysków i zawierają chlorofil a oraz fikoerytrynę i fikocyjaninę (fikobiliny). U tych grup różny jest oprócz budowy aparatów fotosyntezy także jej przebieg.\nPozostałe elementy komórkowe u prokariontów[edytuj | edytuj kod]\nU niektórych bakterii (kolejno: laseczek, promieniowców i bakterii śluzowych) występują czasem w komórkach endospory, konidia lub mikrocysty pełniące funkcję form przetrwalnych. Są to twory spoczynkowe, pozwalające przeżyć niekorzystne warunki środowiska.\nBudowa komórki eukariotycznej[edytuj | edytuj kod]\nOsobny artykuł: komórka eukariotyczna.\nUwaga: w opisie najczęściej pominięto królestwo Protista ze względu na polifiletyczny charakter tego taksonu. Najczęściej uwagi dotyczące roślin dotyczą także „protistów roślinnych”, zwierząt – „protistów zwierzęcych”, grzybów – „protistów grzybopodobnych”.\nKomórki zarodkowe myszy\nBudowa komórki zwierzęcej: 1 – jąderko; 2 – błona jądra komórkowego; 3 – rybosom; 4 – pęcherzyk; 5 – szorstkie retikulum endoplazmatyczne; 6 – aparat Golgiego; 7 – mikrotubule; 8 – gładkie retikulum endoplazmatyczne; 9 – mitochondrium; 10 – wakuole; 11 – cytoplazma; 12 – lizosom; 13 – centriola.\nBudowa typowej komórki roślinnej: a – plasmodesma; b – błona komórkowa; c – ściana komórkowa; 1 – chloroplast (d – błona tylakoidu; e – ziarnistość w stromie); 2 – wakuola (f – wakuola; g – tonoplast); h – mitochondrium; i – peroksysom; j – cytoplazma; k – pęcherzyki; l – szorstkie ER; 3 – jądro (m – pory w otoczce jądrowej; n – błona jądrowa; o – jąderko); p – rybosom; q – gładkie ER; r, s – aparat Golgiego; t – elementy cytoszkieletu.\nKomórki eukariotyczne są większe od prokariotycznych – średnio ich długość mieści się w granicach 10–100 μm. Część komórek Eucaryota jest jednak jeszcze większa, jak np. jaja, czy niektóre neurony.\nKształt komórki u roślin i grzybów determinuje ściana komórkowa, zaś u zwierząt – organizmów, które nie posiadają ściany komórkowej – głównie środowisko zewnętrzne (zwłaszcza ciśnienie osmotyczne).\nŚciana komórkowa grzybów zbudowana jest najczęściej z chityny (rzadziej z celulozy[potrzebny przypis] i innych związków), zaś roślin z włókien celulozowych tworzących mikrofibryle zatopione w macierzy. Macierz ta składa się głównie z wody, hemiceluloz, pektyn i białek.\nU roślin, wraz z wiekiem, zmieniają się skład i właściwości ściany komórkowej. Tzw. ścianę pierwotną, pojawiającą się w komórce roślinnej zaraz po jej powstaniu, cechuje duża wytrzymałość na rozciąganie oraz stosunkowo duża zawartość wody. Często pierwotna ściana roślin jest cienka, choć nie jest to regułą. W momencie zakończenia wzrostu komórki, między protoplastem (żywą częścią komórki, czyli błoną i organellami), a ścianą pierwotną, powstaje Ściana wtórna. Cechuje ją mniejsza zawartość wody, a większa celulozy i hemiceluloz oraz odporność na ściskanie i inne bodźce mechaniczne. Często jest gruba, choć to także nie jest regułą. Wtórna ściana komórkowa roślin może ulegać różnym modyfikacjom, jak np. inkrustacja.\nBłona komórkowa i mechanizmy poruszania się komórek[edytuj | edytuj kod]\nBłona komórkowa (plazmolemma) otacza całą komórkę. U eukariontów posiadających ścianę komórkową zawsze występuje po stronie wewnętrznej tej ściany. Plazmolemma zbudowana jest podobnie, jak u bakterii właściwych: składa się z dwóch warstw fosfolipidów oraz zanurzonych w nich białek. W budowie lipidów błonowych komórek jądrowców dominują nienasycone kwasy tłuszczowe. Znaczny (5–25%) jest także udział cholesterolu.\nBiałka zanurzone w plazmolemmie pełnią funkcje receptorów, białek kanałowych, czy enzymatycznych, które odpowiadają za pobieranie wody, soli mineralnych i substancji odżywczych, wydzielanie substancji na zewnątrz (np. produktów przemiany materii), obieranie bodźców ze środowiska zewnętrznego itd. Ponadto struktury białek wraz ze skoordynowanymi innymi cząsteczkami, tak zwany glikokaliks, komórkom bardziej złożonym organizmów nadaje tożsamość antygenową, co warunkuje m.in. występowanie różnych grup krwi.\nW niektórych komórkach zwierzęcych, jak miocyty i neurony zmiany potencjału elektrycznego błony pozwalają na przewodzenie impulsów nerwowych w odpowiedzi na bodźce, co jest podstawą działania układów nerwowego i mięśniowego.\nU części protistów (np. Amoebozoa), jak i niektórych komórek zwierzęcych (jak np. amebocyty gąbek, czy ssacze neutrofile i monocyty) przelewanie cytoplazmy powodujące uwypuklanie błony umożliwia przemieszczanie się tych komórek. Nazywane jest to ruchem pełzakowatym (ameboidalnym). Ruch ten jest możliwy dzięki występowaniu w komórkach cytoszkieletu.\nWystępowanie wici i rzęsek na powierzchni komórek także umożliwia ruch w środowisku wodnym. Wici występują zwykle pojedynczo i są znacznie dłuższe od rzęsek występujących bardzo licznie wokół całej komórki. Obie struktury zbudowane są podobnie, z mikrotubul. W „trzonku” mikrotubule tworzą dublety, dziewięć ułożonych okrężnie i jeden w centrum. Tworzy to tzw. strukturę 9+2. U podstawy rzęsek i wici znajduje się kinetosom (homologiczny do centrioli) zbudowany z 9 ułożonych okrężnie trypletów mikrotubul (struktura 9x3).\nZasada działania wici polega na uderzaniu w wodę i wywoływaniu fali, która powoduje przemieszczenie komórki. Rzęski natomiast pracują w podobny sposób jak wiosła.\nRzęski u bardziej złożonych zwierząt mogą pełnić także inne funkcje, np. u ssaków oczyszczają powietrze w jamie nosowej, zatrzymując pyły na swojej powierzchni.\nSiateczka śródplazmatyczna i aparat Golgiego[edytuj | edytuj kod]\nWewnątrz błony komórkowej znajdują się organella oraz cytozol (cytoplazma). Cytoplazma, podobnie jak u Procaryota, jest białkowym koloidem. Charakter koloidalny pozwala na utrzymywanie w cytoplazmie organelli ponad spodnią powierzchnią błony komórkowej, tak jakby organella były zawieszone w komórce.\nRetikulum endoplazmatyczne (siateczka śródplazmatyczna, ER) i błony organelli wyznaczają wewnątrz komórki oddzielone od siebie przestrzenie (kompartmenty), dzięki czemu możliwe jest wytworzenie i utrzymywanie różnych warunków w różnych przestrzeniach tej samej komórki, a co za tym idzie – przeprowadzania w jednym czasie wielu procesów wymagających odmiennych warunków reakcji.\nPod względem budowy, błony te są podobne do plazmolemmy. Najważniejsze różnice dotyczą tego, że są one cieńsze, zawierają więcej białek, a znacznie mniej cholesterolu oraz nie zawierają glikokaliksu.\nSamo retikulum endoplazmatyczne jest zróżnicowane – wyróżnia się dwie jego formy: jedną zawierającą ziarnistości (siateczka śródplazmatyczna szorstka) i drugą ich pozbawioną (siateczka śródplazmatyczna gładka). ER gładkie występuje w postaci kanalików, zaś szorstkie w postaci cystern. Stosunek ilościowy między ER szorstkim a gładkim jest zmienny i zależy od stanu czynnościowego komórki.\nER gładkie jest miejscem biosyntezy lipidów, przemian sterydów, gromadzenia jonów wapniowych Ca2+ oraz detoksykacji trucizn, leków itd. Od błon siateczki śródplazmatycznej gładkiej mogą oddzielać się pęcherzyki, które przekształcają się w wakuole i mikrociała. Retikulum zapewnia transport substancji pokarmowych w cytoplazmie oraz utrzymuje kontakt pomiędzy sąsiednimi komórkami.\nNa zewnętrznej powierzchni siateczki śródplazmatycznej szorstkiej występują rybosomy (widoczne w mikroskopie jako ziarnistości). Są one, podobnie jak u bezjądrowych, zbudowane z dwóch podjednostek, mają taki sam skład chemiczny (rRNA i białka zasadowe) oraz pełnią taką samą funkcję (są miejscem biosyntezy białek), niemniej różnią się od nich wielkością. U Eucaryota współczynnik sedymentacji całego rybosomu (znajdującego się na ER) wynosi 80S, jego małej podjednostki 40S, dużej – 60S.\nW cytoplazmie znajdują się także rybosomy wolne – niezwiązane z błonami. Z grubsza można przyjąć, że rybosomy z siateczki śródplazmatycznej produkują polipeptydy wydzielane na zewnątrz lub wbudowywane w błonę komórkową, zaś rybosomy wolne syntezują białka nieopuszczające komórki.\nRybosomy w komórkach jądrowców występują także w mitochondriach i plastydach. Mają one jednak współczynnik sedymentacji typowy dla Procaryota, co być może świadczy o słuszności teorii endosymbiozy.\nRozpoczęcie biosyntezy białek wymaga, podobnie jak u Procaryota, przyłączenia dużej jednostki rybosomu do małej, tworzącej wraz z mRNA i tRNAMet kompleks inicjujący, z tą różnicą, że inicjatorowy tRNAMet zawiera niezmodyfikowaną metioninę.\nInną, poza retikulum endoplazmatycznym, błoniastą strukturą komórki jest zlokalizowany najczęściej w pobliżu jądra aparat (układ) Golgiego. Jest on zbudowany z grup spłaszczonych cystern wraz z odpączkowującymi od nich pęcherzykami – lizosomy(biorą udział w rozkładzie produktów pokarmowych przenikających do komórek) i odpowiada głównie za modyfikację białek i procesy ich segregacji, transportu do innych organelli lub wydzielania na zewnątrz. Powierzchnię odpowiedzialną za syntezę nazywa się mianem cis, zaś tę odpowiadającą za dojrzewanie i sortowanie – trans.\nMitochondria[edytuj | edytuj kod]\nOsobny artykuł: Mitochondria.\nSchemat budowy mitochondrium\nMitochondria, organella odpowiedzialne za oddychanie komórkowe, zbudowane są z dwóch błon, zewnętrznej i wewnętrznej. Błona wewnętrzna jest silnie pofałdowana (wyróżnia się wpuklone części błony, tzw. grzebienie mitochondrialne), dzięki czemu zwiększona jest powierzchnia reakcji biochemicznych (zwłaszcza procesu utleniania końcowego, zwanego także nieformalnie łańcuchem oddechowym). Przestrzeń międzybłonową, często bardzo wąską, wypełnia cytoplazma, zwana tutaj macierzą mitochondrialną (matrix mitochondrialnym), w której także zachodzą reakcje oddychania komórkowego: reakcja pomostowa oraz cykl Krebsa (kwasów trikarboksylowych).\nW macierzy mitochondrialnej znajdują się rybosomy (70S) oraz mtDNA, czyli DNA niezależny od jądrowego. Pozwala to na przyrost liczby mitochondriów w wyniku namnażania zbliżonego do podziałów u wolno żyjących Procaryota.\nMitochondria mają kształt kulisty lub wydłużony. W komórkach występują licznie, często jest ich kilkaset tysięcy sztuk. U kręgowców, liczność mitochondriów, jak i grzebieni mitochondrialnych regulowana jest hormonalnie poprzez hormony tarczycy: tyroksynę i trijodotyroninę.\nPlastydy[edytuj | edytuj kod]\nW komórkach roślinnych znajdują się także niewystępujące u zwierząt plastydy. Jedne z nich, zwane chloroplastami, są miejscem, w którym zachodzi reakcja fotosyntezy polegająca na wytworzeniu cukrów ze związków nieorganicznych, z wykorzystaniem energii świetlnej.\nChloroplasty (ciałka zieleni) są otoczone dwiema błonami o różnej przepuszczalności, które otaczają stromę wypełniającą wnętrze chloroplastu. Błona zewnętrzna dobrze przepuszcza jony. Wewnętrzna błona jest natomiast słabo przepuszczalna i tworzy liczne woreczki (zwane tylakoidami), które ułożone jeden na drugim budują struktury zwane granami. W granach znajduje się chlorofil, aktywny barwnik, biorący udział w zależnej od światła fazie fotosyntezy.\nWnętrze chloroplastu wypełnia stroma. W jej skład wchodzą m.in. niewielkie ilości DNA, enzymy biorące udział w fotosyntezie oraz rybosomy (70S), które biorą udział w produkcji białek. Stroma tylakoidów jest miejscem, gdzie zachodzą reakcje produkcji glukozy (cykl M. Calvina, nazywany czasem fazą światłoniezależną).\nRozmiary chloroplastów są dość zróżnicowane, najczęściej jest tak, że rośliny bardziej zaawansowana ewolucyjnie posiadają mniejsze chloroplasty. U roślin pasożytujących chloroplasty mogą nie występować w ogóle.\nPodobnie jak mitochondria, chloroplasty mają zdolność samoreplikacji. Fakt ten jest uznawany za argument popierający teorię, że chloroplasty powstały w wyniku endosymbiozy sinic.\nJądro komórkowe[edytuj | edytuj kod]\nUwaga: w opisie jądra komórkowego przedstawiono jądro w interfazie. Aby dowiedzieć się, jakie zmiany zachodzą w jądrze w czasie podziałów komórkowych, przeczytaj hasła mitoza i mejoza.\nSchemat budowy jądra komórkowego\nPostacie cysty (po lewej) i trofozoitu (po prawej) wiciowca G. lamblia zawierają więcej niż jedno jądro, cysta – 4, zaś trofozoit – 2. Widoczne są one na schemacie jako owalne struktury z ciemniejszymi owalami wewnątrz (jąderkami).\nJądro komórkowe gromadzi większość DNA komórki. Występuje zazwyczaj pojedynczo, choć znane są komórki pozbawione jądra, jak i komórki zawierające ich po kilka, jak np. komórki bielma, komórki tkanki mięśniowej typu sercowego, czy komórki niektórych jednokomórkowców (np. Giardia lamblia).\nJądro otoczone jest przez podwójną błonę (otoczkę) jądrową. Wewnątrz niej znajduje się chromatyna, jąderko oraz macierz zwana kariolimfą lub nukleoplazmą.\nOtoczka jądrowa zbudowana jest z dwóch błon. Nie jest ona strukturą ciągłą – przerwy w otoczce zwane porami jądrowymi, umożliwiają m.in. transport syntezowanego w jądrze mRNA (matrycy w biosyntezie białek) do cytoplazmy, gdzie na rybosomach biosynteza ta ma miejsce. Transport ten regulują białka zlokalizowane na obrzeżach prześwitu poru, tworzące tak zwany kompleks porowy.\nBłona zewnętrzna ponadto połączona jest z ER szorstkim i także na jej powierzchni zaobserwować można rybosomy.\nWewnątrz jądra komórkowego, w kariolimfie, znajduje się chromatyna i to ona stanowi główny magazyn informacji genetycznej. Zbudowana jest ona z nici DNA nawiniętych na oktamer histonowy przy współudziale zespołu białek niehistonowych, co umożliwia efektywne „upakowanie” DNA w jądrze. W czasie podziałów komórkowych chromatyna ulega kondensacji w chromosomy.\nWyróżnia się chromatynę luźną – euchromatynę, która ulega transkrypcji (czyli jest genetycznie aktywna) oraz skondensowaną heterochromatynę, genetycznie nieaktywną. Skupiska heterochromatyny obserwuje się przy otoczce jądrowej, w regionach nieulegających transkrypcji oraz wokół jąderka.\nW komórkach degenerujących może przybrać następującą postać:\npiknozy (pyknosis) – małe, zbite i bardzo silnie wybarwione, okrągłe lub owalne,\nkariolizy (karyolysis) – uległo trawieniu, przez co przybiera postać „cienia” jądra,\nkarioreksis (karyorrhexis) – w przypadku pofragmentowania jądra.\nJąderko jest kulistą, często pojedynczą, strukturą wewnątrz jądra komórkowego nieotoczoną żadną błoną. Pod względem chemicznym zbudowane jest głównie z białek i, w mniejszym stopniu, z RNA i DNA. Odpowiada za wytwarzania rRNA oraz składanie rybosomów.\nJąderko po podziale powstaje poprzez kondensację części chromosomu (lub kilku chromosomów) zwanych obszarami jąderkotwórczymi (NOR-ami, z ang. nucleolar organizers). U człowieka są to krótsze ramiona chromosomów par 13, 14, 15, 21 i 22.\nCentriole[edytuj | edytuj kod]\nW cytoplazmie komórki zwierzęcej, w pobliżu jądra komórkowego zlokalizowane są dwie centriole – większa centriola matczyna i mniejsza centriola potomna – biorące udział w powstawaniu wrzeciona kariokinetycznego i tym samym w rozdziale materiału genetycznego w telofazie mitozy i mejozy. Centriole powstają w wyniku samoreplikacji w tym samym czasie, kiedy namnażane jest DNA (tzn. w fazie S).\nWodniczki[edytuj | edytuj kod]\nW komórkach, zwłaszcza roślinnych, występują wakuole pełniące funkcję magazynu wielu substancji, zarówno organicznych (aminokwasy, białka, cukry, alkaloidy itd.), jak i nieorganicznych (głównie wody). Utrzymują turgor komórki oraz mogą pełnić wiele innych funkcji, zależnie od ich składu. Biorą na przykład udział w regulacji pH cytoplazmy poprzez aktywny transport jonów H+ poprzez błonę wodniczki (tonoplast), a tym samym „włączają” i „wyłączają” szlaki metaboliczne, w których biorą udział enzymy wymagające określonego pH.\nU drobnych organizmów zwierzętopodobnych (pierwotniaków) często występują wakuole wyspecjalizowane do regulacji osmotycznej (wodniczka tętniąca) oraz trawienia wchłoniętego pokarmu (wodniczka pokarmowa).\nWakuole powstają najczęściej z pęcherzyków aparatu Golgiego.\nPołączenia między komórkami[edytuj | edytuj kod]\nOsobny artykuł: Połączenia międzykomórkowe.\nTworzenie połączeń między komórkami może mieć charakter stały lub chwilowy. Ten pierwszy występuje najczęściej u organizmów tkankowych, drugi zaś u prokariontów i protistów.\nU Eucaryota połączenia komórek umożliwiają utrzymanie zwartości tkanki oraz komunikację międzykomórkową.\nKomórki roślinne łączą się ze sobą głównie za pomocą plazmodesm, czyli kanału przechodzącego przez jamki ściany komórkowej, pośrodku którego przebiega zmodyfikowane pasmo siateczki śródplazmatycznej (desmotubula), przez które mogą przenikać między komórkami substancje o stosunkowo niedużej masie cząsteczkowej.\nU zwierząt zaś, sposoby takich połączeń są różne. Największe znaczenie mają połączenia zamykające i zwierające. Te drugie występują powszechnie w tkankach narażonych na urazy mechaniczne, takich jak mięsień sercowy, czy nabłonek pochwy; te pierwsze w pozostałych.\nMiejsca połączenia komórek, tzw. desmosomy, zbudowane są z wystających do przestrzeni międzykomórkowej włókien białkowych oraz płytek adhezyjnych zlokalizowanych we wnętrzu komórki, w pobliżu jej błony. W płytkach adhezyjnych zagnieżdżone są natomiast filamenty pośrednie, które stabilizują całość. Samo złączenie się desmosomu jednej komórki z desmosomem drugiej jest oparte na zasadzie zamka błyskawicznego (tzn. wielu białkowych „zatrzasków”). Oprócz tego można wyróżnić tzw. hemidesmosomy znajdujące się na powierzchni komórek nabłonka i łącząc je z blaszką podstawną.\nPołączenie typu nexus umożliwiają wymianę metaboliczną między komórkami. W wymianie tej biorą udział substancje rozpuszczalne w wodzie o niewielkiej masie cząsteczkowej oraz jony nieorganiczne przy współudziale białka koneksyny. Połączenia tego typu występują m.in. w tkance nerwowej, czy nabłonkowej. Regulacja transportu związków przez połączenie typu nexus jest możliwa dzięki zmianom konformacyjnym białek strukturalnych wchodzących w skład tego kompleksu. Białka te w zależności od przyjętej konformacji mogą otwierać bądź zwierać kanały transportowe. Pojedynczy kanał transportowy składa się z sześciu cząsteczek koneksyny tworzących kanał transbłonowy i określany jest mianem koneksonu.\nTransport międzykomórkowy odbywa się także na zasadzie przenikania cząstek z jednej komórki do przestrzeni międzykomórkowej, skąd są one pobierane przez komórki sąsiednie. Podobnie jak u roślin, substancje te mogą regulować procesy zachodzące w pewnym obszarze – dzieje się tak w przypadku hormonów miejscowych (takich jak gastryna).\nProcesy wewnątrzkomórkowe[edytuj | edytuj kod]\nUtrzymywanie stałego składu środowiska wewnętrznego, pobieranie i wydalanie substancji[edytuj | edytuj kod]\nGłówne artykuły: Transport przez błony biologiczne i Wydzielanie.\nKomórki wymieniają ze środowiskiem związki chemiczne – pobierają składniki pokarmowe, a usuwają produkty metabolizmu.\nPrzez błony komórkowe przenikają swobodnie, zgodnie z gradientem stężeń tylko substancje o niewielkiej masie cząsteczkowej, jak woda, czy tlen oraz te rozpuszczalne w hydrofobowej plazmolemmie, jak steroidy, czy alkohole. Wchłanianie pozostałych związane jest z wyspecjalizowanymi mechanizmami – kanałami błonowymi i poprzez endocytozę.\nWpływ presji osmotycznej na krwinkę czerwoną\nMechanizm osmozy w komórkach roślinnych\nWzrost i metabolizm[edytuj | edytuj kod]\nW każdej komórce odbywają się złożone procesy, podczas których komórka pobiera pewne substancje ze swego otoczenia (odżywianie) i z kolei wydala niektóre produkty chemicznej przemiany materii. Każda komórka ma określoną funkcję w gospodarce ustroju jako całości (np. w przypadku komórki ludzkiej, komórki wątroby magazynują białka i cukry jako materiały zapasowe, i wydzielają żółć niezbędną do trawienia oraz wytwarzają enzymy).\nPomiędzy kolejnymi podziałami komórkowymi, procesy metaboliczne, które toczą się w komórce, stymulują jej wzrost. Metabolizm komórki to zespół procesów, którym podlegają składniki odżywcze. Procesy metaboliczne należą do: katabolizmu, w którym złożone organiczne związki chemiczne ulegają rozłożeniu, w celu wytwarzania energii lub anabolizmu, w którym zużywana jest energia przy tworzeniu złożonych związków organicznych i wypełniania innych funkcji komórkowych.\nPołączenie reakcji dostarczających energii (np. utleniania glukozy) oraz ją zużywających (np. syntezy tłuszczowców) możliwe jest dzięki związkom wysokoenergetycznym. Najważniejszym z nich jest adenozynotrifosforan (ATP), który posiada dwa wiązania makroergiczne między grupami fosforowymi, których rozerwanie powoduje stopniowe wydzielenie stosunkowo dużej ilości energii z dużą wydajnością.\nW większości reakcji przebiegających w żywych komórkach biorą udział enzymy, białkowe biokatalizatory. Reakcje te pozwalają na przemianę poszczególnych związków w inne, bardziej lub mniej złożone. Na różnych drogach możliwa jest synteza poszczególnych aminokwasów, witamin, przemiana glukozy w tłuszcze itd., ale tylko u organizmów posiadających odpowiednie enzymy. I tak na przykład koty nie syntezują tauryny z L-cysteiny, naczelne nie syntezują witaminy C z powodu braku oksydazy L-gulonolaktonowej, bakterie wrażliwe na penicylinę nie syntezują β-laktamazy, cykl mocznikowy u kręgowców zachodzi w całości wyłącznie w wątrobie, a ludzie cierpiący na fenyloketonurię chorują z powodu braku hydroksylazy fenyloalaninowej (PAH). Poniższy schemat przedstawia najważniejsze przemiany w organizmach żywych.\nWzrastanie komórki następuje wówczas, gdy przemiany prowadzące do pomnażania ilości masy protoplazmy przeważają nad przemianami, prowadzącymi do wydalania, Stan równowagi w komórce, przerywa zwykle zjawisko jej podziału.\nPodziały komórkowe[edytuj | edytuj kod]\nGłówny artykuł: Podział komórki.\nWzrost i rozwój organizmów wielokomórkowych na przestrzeni 2 pokoleń – schemat.\nRozmnażanie się komórki odbywa się przez jej podział, który może przebiegać dwoma sposobami:\nPodział bezpośredni (amitoza, mejoza) polega na przewężeniu i rozdzieleniu się protoplazmy komórki, a jednocześnie i jądra, w wyniku czego powstają dwie komórki potomne, osiągające wkrótce swą normalną wielkość. W ustroju ludzkim ten podział występuje rzadko, zarezerwowany jest w szczególności na inne typy komórek.\nPodział pośredni (mitoza) jest procesem bardzo złożonym. Występująca w kształcie ziarenek chromatyna jądra przybiera postać „kłębka nici”, a następnie dzieli się na pewną określoną liczbę odcinków zwanych chromosomami. Liczba ta jest stała dla danego gatunku zwierzęcego (np. jądro komórki ludzkiej zawiera 46 chromosomów). Jednocześnie ciałko środkowe – centrosom rozpada się na dwie części przesuwające się przeciwstawnie do obu biegunów komórki. Pomiędzy obu powstałymi tak centrosomami wytwarza się na osi komórki wrzeciono podziałowe składające się z włókien protoplazmatycznych, a dookoła niego ustawiają się w postaci gwiazdy w płaszczyźnie równika chromosomy. W następnym etapie każdy chromosom dzieli się podłużnie na dwa potomne chromosomy, z których jeden przez kurczące się włókienka wrzeciona zostaje przyciągnięty do jednego bieguna komórki, a drugi do przeciwległego mu. Tu chromosomy łączą się w kłębki chromatydowe i powstają w ten sposób dwa jądra potomne. Jednocześnie komórka przewęża się w płaszczyźnie równikowej i dzieli się na dwie komórki potomne, z których każda otrzymuje taką samą liczbę chromosomów, jaką miała komórka macierzysta.\nCykl życiowy komórki\nSygnalizacja[edytuj | edytuj kod]\nGłówny artykuł: Sygnalizacja komórkowa.\nKomórki jednego organizmu komunikują się ze sobą, dzięki czemu regulują swoje funkcje oraz koordynują działania. Komunikacja może być zainicjowana zarówno przez sygnały wewnątrzkomórkowe, jak i zewnątrzkomórkowe. O sygnalizacji komórkowej można też mówić w przypadku wzajemnego wpływania na siebie organizmów jednokomórkowych, na przykład w kolonii bakterii.\nŚmierć komórki[edytuj | edytuj kod]\nOsobny artykuł: śmierć komórki.\nSchemat przebiegu apoptozy komórki zwierzęcej.\nMartwica centralnozrazikowa wątroby człowieka w preparacie barwionym hematoksyliną i eozyną – w środku zdjęcia widać uszkodzone komórki, utratę prawidłowej struktury tkanki oraz krwinkotoki i skąpe nacieki zapalne w otoczeniu pól martwicy.\nŚmierć komórek jest konsekwencją zarazem rozwoju organizmu wielokomórkowego, jak i działania na nie niekorzystnych czynników. Jest zjawiskiem naturalnym i nie oznacza choroby, jeśli nie dotyczy większej liczby komórek.\nŚmierć może nastąpić gwałtownie np. w wyniku działania wysokich temperatur, homogenizacji, działania niektórych substancji w odpowiednich stężeniach etc. Część z tych metod używana jest przy procesie sterylizacji, czyli zabijania bakterii i ich form przetrwalnikowych. Komórka może zostać także uśmiercona w wyniku zadziałania wewnętrznego programu autolizy – mówi się wtedy o programowej śmierci komórki (ang. programmed cell death, PCD).\nProgramowana śmierć komórki może zostać zainicjowana czynnikami wewnętrznymi (najczęściej genetycznymi, choć także hormonalnymi) lub zewnętrznymi (takimi jak promieniowanie jonizujące, temperatura, głodzenie itd.).\nŚmierć indukowana wewnątrzpochodnie nosi nazwę apoptozy, zaś zewnątrzpochodnie – martwicy (nekrozy, łac. necrosis).\nPraktycznie, procesy te najczęściej ciężko rozróżnić, niemniej w przypadku apoptozy u zwierząt powstają pęcherzyki (ciałka) apoptyczne w przeciwieństwie do martwicy. Pęcherzyki te jednak rzadko udaje się wykryć w badaniu mikroskopowym, ponieważ są pochłaniane przez sąsiednie komórki lub mieszają się z płynem tkankowym. Nekroza, ale nie apoptoza, jest związana z mobilizacją sąsiednich komórek i mechanizmów ogólnoustrojowych do usunięcia jej następstw, co nazywane jest reakcją zapalną (zapaleniem).\nMechanizm PCD służy eliminacji niechcianych komórek – to jest komórek niespełniających już swojej funkcji, komórek zakażonych, nowotworowych itd. oraz – czasem – komórek narządów nieużywanych, tak jak w przypadku grasicy kręgowców po okresie dojrzewania, czy macicy tychże po porodzie. Uśmiercanie występuje także jako następstwo stanów zaburzonego funkcjonowania całego ustroju, a nie tylko pojedynczych komórek, czy fragmentów tkanek (np. w długotrwałej suszy u roślin, głodzenia u zwierząt, nowotworów, unieruchomienia, starości). U roślin PCD jest ponadto procesem powstawania niektórych tkanek takich jak drewno, czy twardzica (to jest tkanek martwych).\nPo zainicjowaniu PCD uwalniane są do cytoplazmy enzymy z klasy hydrolaz – takie jak kaspazy – rozkładające organelle komórkowe. Z tego względu zatrzymanie zainicjowanego procesu apoptozy lub nekrozy jest niemożliwe. Procesy śmierci komórek przebiegają podobnie, ale nie identycznie u roślin i u zwierząt.\nU roślin PCD może przebiegać bardzo powolnie – dzieje się tak np. gdy drzewa liściaste zrzucają jesienią liście: indukcja procesu śmierci komórek następuje dużo wcześniej, niż spadną one z drzewa, po to, aby odzyskać część magazynowanych w nich substancji.\nZ komórek, które zatraciły możliwość uruchamiania mechanizmu apoptozy, powstają nowotwory.\nBadanie komórek[edytuj | edytuj kod]\nRysunek z książki R. Hooke’a „Micrographia” (1664) przedstawiający komórkową strukturę korka.\n1632–1723: Antonie van Leeuwenhoek zbudował z wyszlifowanych przez siebie soczewek mikroskop optyczny, przy pomocy którego prowadził obserwacje budowy pierwotniaków, takich jak wirczyki (Vorticella) z deszczówki, i bakterii z jego ust.\n1665: Robert Hooke odkrył komórkową budowę korka, a następnie innych tkanek roślinnych przy pomocy prymitywnego mikroskopu.\n1839: Theodor Schwann i Matthias Jacob Schleiden podali prawidłowość, że rośliny i zwierzęta zbudowane są z komórek, co oznacza, że komórki są powszechnymi jednostkami budulcowymi i funkcjonalnymi wśród istot żywych. Potwierdzili tym samym teorię komórkową.\nLudwik Pasteur obalił teorię abiogenezy, która mówi, że organizmy mogą powstawać spontanicznie (aczkolwiek Francesco Redi w 1668 roku przeprowadził eksperyment, który nasuwał ten sam wniosek).\nRudolf Virchow wysunął tezę, że każda komórka powstaje z innej żywej komórki (omnis cellula ex cellula).\n1931: Ernst Ruska zbudował pierwszy elektronowy mikroskop transmisyjny (TEM). W 1935 zbudował EM o rozdzielczości dwukrotnie większej od zwykłych mikroskopów, ujawniając organelle niewidoczne w mikroskopie świetlnym.\n1953: Watson i Crick po raz pierwszy ogłosili strukturę DNA jako podwójnej helisy.\n1981: Lynn Margulis opublikowała Symbiosis in Cell Evolution, szczegółowo objaśniając teorię endosymbiozy.\nCele i metody[edytuj | edytuj kod]\nKariotyp mężczyzny z zespołem Downa (trisomii 21 – strzałka)\nPreparat cytologiczny wymazu z szyjki macicy (barwienie hematoksyliną i eozyną).\nBadaniem komórek, zarazem jej struktury, jak i procesów wewnętrznych, zajmuje się cytologia, nazywana często – z racji na jej liczne powiązania z innymi naukami biologicznymi, medycznymi i biochemicznymi – biologią komórki.\nBadania komórek pozwalają nie tylko na ich dokładniejsze poznanie, ale także znalazły zastosowanie w szeroko rozumianej diagnostyce medycznej i weterynaryjnej. Kliniczne dyscypliny zainteresowane badaniami „wnętrza” komórek to np. biochemia, czy cytogenetyka.\nDo podstawowych technik cytologicznych należy mikroskopia i analiza biochemiczna poszczególnych frakcji komórkowych.\nCzęsto w celu uzyskania odpowiednich informacji stosuje się złożone metody. Na przykład aby przeprowadzić diagnostykę w kierunku zespołu Downa, należy namnożyć (najczęściej) limfocyty w warunkach laboratoryjnych, które następnie zmusza się do podziałów mitotycznych fitohemaglutyniną w obecności substancji uniemożliwiających powstanie wrzeciona kariokinetycznego (czyli zatrzymujących podział w metafazie), aby ostatecznie preparat wybarwić i przeprowadzić jego obserwację mikroskopową. Aby uzyskać czytelny schemat budowy i liczności chromosomów, preparatowi takiemu robi się zdjęcie kamerą mikroskopową, które dalej obrabia się (wycina i grupuje chromosomy) w programie graficznym.\nNajczęstszym materiałem do badań cytologicznych są limfocyty krwi obwodowej, z racji na łatwość ich pobierania. Przy pomocy wymazówki w łatwy i bezpieczny sposób można pobierać złuszczone komórki nabłonka np. jamy ustnej.\nMożliwe jest także pozyskanie komórek z powierzchni narządów, np. wątroby, w czasie operacji poprzez przyłożenie do ich powierzchni szkiełka podstawowego (w wyniku takiego zabiegu pewna część komórek przyklei się do szkiełka).\nPodobnie pobiera się komórki do przesiewowych badań cytologicznych w kierunku raka szyjki macicy: np. pocierając szpatułką nabłonek tarczy szyjki macicy powodując jego złuszczenie, a następnie przenosząc tak pobrany materiał na szkiełko przedmiotowe, które trafi do laboratorium.\nTakże biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, aspirująca pojedyncze komórki z narządu przy użyciu standardowej igły iniekcyjnej, pozwala pozyskać materiał do badania cytologicznego.\nMikroskopia[edytuj | edytuj kod]\nZiarna pyłku, czyli męskie elementy rozrodcze roślin nasiennych, słonecznika, wilca purpurowego, malwy, lilii złocistej, pierwiosnka bezłodygowego oraz rącznika pospolitego widziane pod 500x powiększeniem, obraz uzyskany w skaningowym mikroskopie elektronowym.\nBłona komórkowa drożdży zwizualizowana w mikroskopii fluorescencyjnej poprzez pewne białka błonowe wyposażone w markery fluorescencyjne świecące na zielono (GFP) i czerwono (RFP). Nałożenie tych dwóch barw daje na obrazie kolor żółty\nKomórki tkanki wątroby człowieka wybarwione: a) hematoksyliną i eozyną, b) w reakcji PAS, c) solami srebra\nWykorzystując mikroskopy, możliwe jest obserwowanie komórek w znacznym powiększeniu. W naukach biomedycznych stosuje się najczęściej mikroskopy świetlne oraz elektronowe: transmisyjne (TEM) i skaningowe (SEM). W pierwszych obraz uzyskuje się dzięki wiązce światła przechodzącej przez preparat, zaś w drugim dzięki wiązce elektronów przechodzącej – TEM, lub odbijanej od preparatu – SEM.\nW mikroskopii optycznej najczęściej stosuje się wybarwianie preparatów, aby ułatwić ich rozróżnienie z otoczeniem lub by uwidocznić właściwości struktur komórkowych. Prostym przykładem metody barwienia może być negatywowe barwienie bakterii sianowych tuszem, w wyniku czego uzyskuje się obraz jasnych komórek na ciemnym tle. W badaniach bakteriologicznych popularniejsze są metody barwienia pozytywowego, najczęściej metodą Grama. Inne zestawiono w tabeli.\nWyniki barwienia metodą Grama\nBacillus cereus Pseudomonas aeruginosa\nNajważniejsze metody barwienia w diagnostyce laboratoryjnej\nzakażeń i zarażeń człowieka (poza techniką Grama)\nNazwa metody Wykrywany patogen\nAlberta maczugowiec błonicy\nGiemsy zarodźce, nitkowce Filaria spp.\nNeissera maczugowiec błonicy\nTrujillo bakterie sporujące\nW przypadku komórek i tkanek organizmów eukariotycznych także najczęściej stosuje się barwienie, głównie jednoczesne barwienie niebieską hematoksyliną barwiącą kwasowe struktury komórek (jądro, rybosomy itd.) i czerwoną eozyną wybarwiającą struktury bazofilowe, jak cytoplazma, czy włókna kolagenowe. W celu uwidocznienia położenie lub ilościowego oznaczania różnych związków chemicznych stosuje się reakcje lub procesy zestawione w tabeli:\nNajważniejsze metody uwidaczniania wybranych grup związków chemicznych stosowane w badaniach komórek\nRodzaj związków Proces lub reakcja uwidaczniania\nenzymy różne reakcje zależne od enzymu\nkwasy nukleionowe DNA – reakcja Feulgena, RNA – reakcja Bracheta\n(tylko u roślin!) reakcja z floroglucyną\ntłuszcze dyfuzja barwników słabo lub nierozpuszczalnych w wodzie, takich jak czerń sudanowa, Sudan IV\nwielocukry reakcja PAS\nW medycznej diagnostyce laboratoryjnej rzadko, poza badaniami krwi, bada się odizolowane od siebie komórki. Oceny „zwartych” tkanek dokonuje najczęściej histopatolog, wykorzystując przy tym metody ich preparowania zwane techniką histologiczną.\nMikroskopia elektronowa pozwala na znacznie większe powiększenia niż mikroskopia optyczna. Dodatkowo w przypadku korzystania z TEM możliwe jest oglądanie struktur wewnętrznych komórek, ze względu na przenikanie przez nie elektronów. Mikroskopia elektronowa daje jednak jedynie obrazy czarno-białe (elektronogramy), więc preparatów nie wybarwia się. W celu poprawy widoczności preparatu często się go kontrastuje, pokrywając np. tetratlenkiem osmu lub cytrynianem ołowiu.\nRzadziej stosuje się mikroskopię fluorescencyjną, gdzie – najczęściej – dołącza się do elementów obserwowanej próbki fluorofory, czyli substancje, które fluoryzują po wzbudzeniu światłem o określonej długości. Podobnie działa cytometria przepływowa pozwalająca na niemalże automatycznie analizowanie zawiesiny komórek w odniesieniu do modelu wprowadzonego do komputera. Cytometria przepływowa jest wygodną metodą analiz krwi.\nRozdzielanie organelli komórkowych[edytuj | edytuj kod]\nUzyskanie frakcji organelli z zawiesiny komórek możliwe jest przy użyciu wirowania frakcjonującego. Procedura ta wymaga, aby komórki w zawiesinie zostały pozbawione błony i ściany komórkowej, jeśli ją posiadają. Dokonuje się tego najczęściej w homogenizatorach, tj. urządzeniach, które wymuszają rozbełtanie komórek w rozpuszczalniku. W celu rozbicia błony i ściany komórkowej można zastosować także ultradźwięki, czy wysokie ciśnienie.\nAby uniknąć zniszczenia struktur komórkowych, powyższą procedurę prowadzi się w temperaturze kilku stopni powyżej 0 °C, pH 7,4 i w obecności inhibitorów enzymów rozkładających białka. Następnie przeprowadza się wirowanie, w którego wyniku dzięki sile odśrodkowej wytwarzanej w wirówce można wyróżnić poszczególne frakcje. Najczęściej stosuje się najpierw wirowanie z różną prędkością, a później wewnątrz frakcji wirowanie w gradiencie stężenia (sacharozy, chlorku cezu lub niektórych innych soli). Pierwsze z nich wykorzystuje różnicę w masie organelli, a drugie gęstości.\nFrakcje w wirowaniu różnicowym\ni parametry ich uzyskania\n(według Hames i in., 2000)\njądra komórkowe 0,6 3\nplastydy, lizosomy 6 8\nGolgiego, ER 40 30\npodjednostki rybosomów 100 90\nWirowanie frakcjonujące z różną prędkością (wirowanie różnicowe) (patrz tabela) pozwala oddzielać poszczególne frakcje w postaci osadu. Wirowanie to wykonuje się każdorazowo zlewając supernatant (roztwór znad osadu) i wirując powtórnie, aż do uzyskania oczekiwanej frakcji. Cytozol można otrzymać wirując aż do uzyskania najlżejszej frakcji w postaci osadu – w wyniku tego zabiegu supernatant będzie stanowiła tylko cytoplazma.\nOrganelle można rozdzielać także, jak napisano powyżej, prowadząc wirowanie w gradiencie stężeń. Gradient ten w czasie wirowania ze stałą szybkością ustala się w taki sposób, że stężenie soli (lub cukru) przy wpuście probówki jest najmniejsze, a przy dnie największe. W wyniku wirowania struktury komórkowe opadają do momentu, gdy gęstość soli (lub cukru) zrówna się z ich gęstością.\nPozostałe metody[edytuj | edytuj kod]\nZobacz multimedia związane z tematem: Komórka\nZobacz hasło komórka w Wikisłowniku\nPozostałe techniki, które znajdują zastosowanie przy badaniu komórek to:\nmetody genetyczne i cytogenetyczne,\n↑ Wojciech Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008. ISBN 978-83-200-3710-4.\n↑ Masa, stężenie, stosunek.\n↑ Glicyna nie posiada centrum chiralności, występuje więc tylko w jednej formie.\n↑ U człowieka odkryto D-serynę i D-asparaginian (Murray i in., 2004).\n↑ Otoczka bakteryjna jest więc głównym czynnikiem warunkującym wirulencję.\n↑ Zwiększa to stabilność błony w wysokiej temperaturze – jest to ewolucyjne przystosowanie występujące u hipertermofilnych archeonów.\n↑ Istnieje niewielka liczba prokariontów, np. krętek Borrelia burgdorferi wywołujący boreliozę, mających liniowy DNA genoforu.\n↑ Rybosomy prokariontów i eukariontów zbudowane są jednak z różnych rodzajów rRNA: te pierwsze z 23S, 16S i 5S, zaś drugie z 28S, 18S, 5,8S i 5S.\n↑ Tj. małej podjednostki i inicjującego f-Met-tRNA (tRNA „niosącego” metioninę, w której do grupy aminowej -NH2 została dołączona grupa -CHO blokując tym samym przyłączanie innych aminokwasów od strony grupy aminowej).\n↑ Cholesterol zwiększa sztywność błon biologicznych.\n↑ Zespoły takich podobieństw i niepodobieństw antygenowych nazywane są układami zgodności tkankowej.\n↑ Co jest istotne dla pracy tkanki mięśniowej i nerwowej, ponieważ w mięśniach i w niektórych synapsach chemicznych kationy te są podstawą przewodzenia impulsu elektrycznego.\n↑ Stąd ER gładkie występuje licznie w komórkach wątroby. Rozkład substancji szkodliwych możliwy jest dzięki szeregowi enzymów, głównie tych wchodzących w skład cytochromu P450 (cytochrom nie jest substrukturą komórkową, a jedynie umowną grupą białek enzymatycznych).\n↑ Tzw. fazie jasnej.\n↑ Lub fazą ciemną fotosyntezy.\n↑ Komórki wielojądrowe mogą powstawać w wyniku kilku następujących po sobie podziałów bez cytokinezy (bez rozdziału cytoplazmy i „przydzieleniu” po jednym jądrze do jednej komórki) – zwane są wtedy cenocytami – lub w wyniku łączenia się ze sobą, zespalania kilku czy nawet kilkuset komórek jednojądrowych – zwane są wtedy syncytiami (zespólniami).\n↑ W niektórych komórkach, m.in. w ludzkim plemniku, DNA jest nawijany na inne białka: tworzy struktury załamanych helis, które połączone są ze sobą (stabilizowane) przez protaminy, co pozwala na jeszcze większe zagęszczenie chromatyny.\n↑ WojciechW. Sawicki WojciechW., JacekJ. Malejczyk JacekJ., Histologia, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2012, s. 81, ISBN 978-83-200-4349-5, OCLC 833924570 .\n↑ Para centrioli nazywana jest diplosomem.\n↑ W niektórych źródłach pojęcie „wakuola” traktuje się, jako szersze od terminu „wodniczka”. Tutaj przyjęto jednak, że są to pojęcia tożsame.\n↑ Alkaloidy (np. atropina) pełnią funkcje ochronne zarazem przed roślinożercami, jak i przed drobnoustrojami.\n↑ Zarówno u bakterii, jak i niektórych protistów zachodzi proces koniugacji, w którym między dwiema komórkami powstaje połączenie w postaci mostka koniugacyjnego.\n↑ W tym także substancje regulatorowe – zobacz także hasło symplast.\n↑ Zbudowanych także głównie z białek.\n↑ Apoptoza regulowana jest hormonalnie np. w trakcje fizjologicznego pomniejszania się macicy po porodzie.\n↑ Oba przykłady traktują o procesie zaniku.\n↑ Efekt domina.\n↑ Najczęściej stosowana jest kolchicyna, rzadziej winkrystyna, czy winblastyna.\n↑ Dana metoda barwienia ułatwia wykrycie zarazka ukazując jego charakterystyczne cechy, jednak ostateczna interpretacja oglądanego obrazu należy do diagnosty.\n↑ Jest to tak zwane badanie cytochemiczne.\n↑ Kowalencyjnie lub poprzez jakikolwiek inny typ oddziaływań fizykochemicznych między substancjami.\n↑ Roztwór w którym wykonuje się homogenizację musi spełniać także inne warunki – dokładne informacje znajdują się haśle roztwór STKM.\nPozycje drukowane[edytuj | edytuj kod]\nJolanta Godlewska-Jędrzejczyk, Stanisław Moskalewski (red.), 2006, Podstawy histologii i wybranych technik laboratoryjnych, s. 178–197, ISBN 83-89517-96-5.\nD. Hames, N.M. Hooper, J.D. Houghton, 2000, Biochemia, s. 16–19, ISBN 83-01-12951-4.\nZygmunt Hejnowicz, 2002, Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Organy wegetatywne, s. 6–37, ISBN 83-01-13825-4.\nStefan Kruś, 2003, Patologia. Podręcznik dla licencjackich studiów medycznych, s. 62–64, 76–80, ISBN 83-200-2618-0.\nWładysław Kunicki-Goldfinger, 1982, Życie bakterii, s. 90–121, 577–583, ISBN 83-01-02730-4.\nRobert K. Murray, Daryl K. Granner, Peter A. Mayes, Victor W. Rodwell, 2004, Biochemia Harpera, ISBN 83-200-2898-1.\nAbigail S. Salyers, Dixie D. Whitt, 2003, Mikrobiologia. Różnorodność, chorobotwórczość i środowisko, s. 55–65, ISBN 83-01-14057-7.\nWojciech Sawicki, 2000, Histologia, s. 17–85, ISBN 83-200-2466-8.\nEldra P. Solomon, Linda R. Berg, Diana W. Martin, Claude A. Villee, 2000, Biologia, s. 74–88, ISBN 83-7073-090-6.\nLubertL. Stryer LubertL., Biochemia, JacekJ. Augustyniak (tłum.), HalinaH. Augustyniak (tłum.), JanJ. Michejda (tłum.), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997, ISBN 83-01-12044-4, OCLC 749292209 .\nKatedra Histologii CM UJ: Materiały dydaktyczne dla kierunku Fizyka Medyczna.\nKrystyna Bielnik, Dariusz Młoczkowski, Tadeusz Modrzewski, Dorota Snopkowska, Krzysztof W. Zieliński: Przewodnik do ćwiczeń z patomorfologii dla kierunku wojskowo-lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, fragmenty cz. 1, Zakład Patomorfologii i Cytopatologii Klinicznej UM w Łodzi.\nPoziomy organizacji żywej materii\nukład narządów (system)\nKontrola autorytatywna (komponent biologiczny):\nStore Norske leksikon: celle\nTę stronę ostatnio edytowano 24 paź 2021, 20:32.


„Przepis na miasto 2” – zapisy dla mediów\n„Przepis na miasto 2” to ogólnopolska konferencja i warsztaty transportowo-urbanistyczne organizowane przez Politechnikę Krakowską, Katedrę Systemów Transportowych oraz Koło Naukowe Systemów Komunikacyjnych Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki. W Krakowie w dniach 17–19 maja odbędzie się już druga edycja konferencji.\nWięcej informacji oraz oficjalne komunikaty: http://przepisnamiasto.knsk.org/\n1. Ilekroć mowa poniżej mowa o:\na) wydarzeniu – to mowa o Ogólnopolskiej Konferencji i Warsztatach Transportowo-Urbanistycznych „Przepis na miasto 2”,\nb) organizatorze – to mowa o Kole Naukowym Systemów Komunikacyjnych Politechniki Krakowskiej im. T. Kościuszki, reprezentowanym przez Komitet Organizacyjny Ogólnopolskiej Konferencji i Warsztatów Transportowo-Urbanistycznych „Przepis na miasto 2”,\nc) mediach – to mowa o przedstawicielach prasy, radia, telewizji, portali internetowych,\nd) redakcji – to mowa o „redakcji” w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.).\n2. Każda osoba posiadająca ważną legitymację prasową będzie mogła relacjonować wydarzenie po uprzednim zgłoszeniu się w rejestracji konferencji, a w czasie warsztatów po zgłoszeniu u przedstawiciela organizatora obecnego na miejscu odbywania warsztatów.\n3. Nie jest wymagana wcześniejsza rejestracja za pomocą tego formularza, jednak będzie ona pomocna dla organizatora.\n4. Wyjątek od pkt. 3. stanowią dziennikarze reprezentujący redakcje posiadające szczególne wymagania, o których mowa w pkt. 6.\n5. W przypadku dużej liczby uczestników lub dziennikarzy, w celu uniknięcia tłoku, rozpraszania uczestników i innych podobnych okoliczności, organizator zastrzega sobie prawo do ograniczenia liczby przedstawicieli mediów lub ograniczenia czasu pracy przedstawicieli mediów. Przy wprowadzaniu ograniczenia pod uwagę będzie brany status „patrona medialnego”, liczba przedstawicieli danej redakcji, a także kolejność zgłoszeń w poniższym formularzu lub brak takiego zgłoszenia.\n6. Redakcje posiadające szczególne wymagania wobec organizatorów zobowiązane są do podania ich w tym formularzu. Ich możliwość i forma realizacji będzie uzależniona od dalszych szczegółowych ustaleń z organizatorem. Zgłoszenia należy dokonać do 11 maja 2018 r.\n7. We wszelkich pozostałych sprawach ostateczną decyzję podejmuje przedstawiciel organizatora.\nReprezentowana redakcja – nazwa *\nReprezentowana redakcja – adres do korespondencji\nReprezentowana redakcja – adres strony internetowej\nCzy redakcja objęła wydarzenie patronatem medialnym? *\nKtóre elementy wydarzenia będzie Pani/Pan relacjonowała/relacjonował? *\nMożliwe, że będę\nNa pewno nie będę\nRozpoczęcie konferencji (17 maja)\nSesja posterowa (17 maja)\nSesje studenckie (17 maja)\nPodsumowanie części konfernecyjnej (17 maja)\nRozpoczęcie warsztatów (inwentaryzacja w formie gry terenowej w jednej z dzielnic Krakowa – dokłądne miejsce będzie ujawnione dopiero 17 maja; 18 maja od 9:00)\nWarsztaty (18 maja; po ok 12:00)\nPodsumowanie warsztatów (19 maja)\nCzy są potrzebne Pani/Panu materiały konferencyjne? *\nMateriały konferencyjne to przede wszystkim informacje o wydarzeniu – notki prasowe. Dla przedstawicieli mediów istnieje możliwość wysyłki powyższych materiałów na adres e-mail podany powyżej.\nTak, najlepiej jeszcze przed konferencją\nTak, ale może być już po konferencji\nNie potrzebuję materiałów konferencyjnych\nCzy Pani/Pan lub Pani/Pana redakcja posiadają jakieś szczególne wymagania do organizatorów? *\nTak (zakońcozno 11 maja)


GdS - Inter czeka na decyzję ws. nowego stadionu Milanu | FcInter.pl\nGdS - Inter czeka na decyzję ws. nowego stadionu Milanu (7)\nGdS - Inter czeka na decyzję ws. nowego stadionu Milanu\nW najbliższy poniedziałek Rossoneri najprawdopodobniej usłyszą decyzję dot. nowego stadionu. Zdaniem włoskiej prasy decyzja ta również wpłynie na plany przebudowy San Siro Interu.\nLa Gazzetta dello Sport donosi, że w poniedziałek komitet wykonawczy Fondazione Fiera zdecyduje, czy zaakceptować projekt stadionu Milanu czy projekt Milano Alto, ostatniego konkurenta Rossonerich. Fondazione Fiera jest właścicielem działki w dzielnicy Portello, na której ma powstać nowa arena rywali zza miedzy. Milano Alto jest natomiast projektem biznesowym.\nGazeta informuje, że ta decyzja będzie ważną w kontekście planów przebudowy Stadio Giuseppe Meazza. Wówczas Inter byłby pewny wyprowadzki Rossonerich, więc mógłby działać w stronę realizacji projektu określanego przez GdS jako "Meazza 2.0". Plan ten zakłada obniżenie dachu, usunięcie trzeciego kręgu trubyn (ilustracja), co spowoduje redukcję pojemności stadionu do 60 000. Aktualnie San Siro jest w stanie pomieścić 80 000 kibiców, nowy stadion Milanu będzie natomiast oferować 48 000 miejsc.\n"Meazza 2.0" według La Gazzetta dello Sport\nTagi: San Siro Stadio Giuseppe Meazza Nowy Stadion\n01.07.2015 o 19:21 przez broda4991\nAle wykupujemy na własność czy znów wynajem?\n01.07.2015 o 18:53 przez Nen\nMeazza 2.0 - podoba mi się, nowocześnie.\n01.07.2015 o 18:36 przez Claudio\nW planach miały być też restauracje, sklepy i inne cuda dzięki którym dochód byłby większy więc może nie byłoby tak źle.\n01.07.2015 o 17:48 przez Gajdzik\nDobrze to wpłynie na oba kluby\n01.07.2015 o 16:46 przez Rebelde\nI to to mają być wszystkie zmiany? Tylko tyle? Nie podoba mi się ten projekt reanimacji starego trupa . Mniejsza o to jak będzie wyglądać , ale ma dawać kasę ! A to dają przede wszystkim sklepy , kina czy restauracje. A oni mogą co najwyżej budkę z frytkami postawić przed stadionem .\n01.07.2015 o 15:30 przez edgar\nfajnie to wyglada. Kiedy Milan sie wyprowadza? Jakis termin jest?\n01.07.2015 o 14:28 przez niproxdk\nPrzekonujące zdjęcie .Podoba mi się to.\nUżytkownicy online: 8 (maverik, Alfa, CzarodziejCzasu, Kondzik, boniunio, boniunio, Woo-cash, grandderby) oraz 31 gości


Dieta optymalna -- wg Kwasniewskiego - Zdrowa dieta - Forum dyskusyjne | Gazeta.pl\nDieta optymalna -- wg Kwasniewskiego adusia74\nChcialabym sie dowiedziec o diete optymalna. Moj tata stosuje ja juz jakies dwa lata ...i wszystkich do niej przekonuje. Ciagle mowi mi, ze chleb to trucizna, makarony, owoce itd.zebym nie jadla weglowodanow, tylko maslo, jajecznice i inne tluste potrawy. na sniadanie tata je czesto dwie kostki gorzkiej czekolafy posmarowanej maslem, ciagle je samo maslo itd. Jakie konsekwencje moze miec taka dieta oprocz chudniecia ? Czy ona jest szkodliwa? Pozdrawiam,\nNic jemu nie bedzie .\nNiestety moje doświadczenia z tą dietą sa bardzo negatywne:\n1. jak do tej pory nie znalazłem niezależnych naukowych opracowań świadczących o\nwszystkich propagowanych korzyściach diety wysokotłuszczowej (będę wdzięczny za\nwszelkie linki do stron zawierających takie niezależne(!) opracowania jednostek\n2. zwolennicy tego rodzaju diety w swoich wypowiedziach, dyskusjach\nbezpośrednich albo na forach zachowują się jak "nawiedzeni", tzn. nie przyjmują\ndo wiadomości żadnych racjonalnych argumentów, nawet nie podejmują dyskusji\nmerytorycznej powtarzając bez przerwy slogany żywcem wyjęte z książek głównego\npropagatora tej filozofii (tak jakby nie mieli swojego zdania - wszyscy mówią\ntym samym językiem)\n3. Jeżeli jest to taki "cudowny" i ze wszech miar dobroczynny sposób odżywiania,\ndlaczego stosuje go tylko garstka fanatyków a nie popiera go cały naukowy świat.\nCzyżby teoria spisku, za którym stoją wielkie koncerny produkujące warzywa?????????\n4.A oto ostatni, ale za to bardzo przykry powód, który potwierdza moje\ndotychczasowe przekonania na temat omawianej diety (stąd też wynika tak ostry\nton tej wypowiedzi).\nOtóż niecały miesiąc temu zmarła bliska mi osoba, która od kilku lat hołdowała\nzasadzie diety bogatotłuszczowej. Osoba ta stosowała się w 100% do zaleceń tego\nsposobu odżywiania, z nią również nie dało się "normalnie" rozmawiać od momentu\njak zaczęła stosować tę filozofię. Do czego to doprowadziło? Otóż człowiek,\nktórego w wieku ponad 70 lat jedyną znaczącą przypadłością zdrowotną była\ncukrzyca II rodzaju w ciągu 3 lat doznał 2 zawałów a trzeciego niestety nie\nprzeżył. Sekcja zwłok ukazała kolosalne otłuszczenie narządów wewnętrznych i ogólne\nzatrucie organizmu (przypominam, że człowiek ten, bardzo skrupulatny i\nodpowiedzialny, trzymał się zasad diety Kwaśniewskiego w 100%. Cóż ostatni zawał\nprzeszedł tuż po powrocie z wczasów optymalnych w sierpniu br.\nPrzykro mi, że pranie mózgu jakie robią sobie nawzajem zwolennicy diety\nKwaśniewskiego swoimi skutkami dotyka również Bogu ducha winnych ludzi, którzy\nmogliby jeszcze pożyć w mniejszym lub większym zdrowiu, ale zawsze na tym\nTakie historie od przeciwnikow diety Kwasniewskiego juz parokrotnie slyszalem .Jednak jakos od samych tych ludzi na temat tej diety nic zlego nie mozna uslyszec (mam na mysli tych zyjacych).Sluzy im ta dieta ,problemy zdrowotne ustapily ,ogolnie czuja sie lepiej .\n> dlaczego stosuje go tylko garstka fanatyków a nie popiera go cały naukowy świat\nCaly naukowy swiat nie ma nic lepszego do zaoferowania .\nja uważam, że Lutz w swojej diecie jest bardziej liberalny i ma więcej racji - jego dieta pozwala zjadać do 72 g węglowodanów na dobę, to dużo, bo ta ilość, to na przykład 3 bułki. Tłuszczu i białka można jeść ile sie chce, czyli nie trzeba go w siebie wciskać, ale też nie należy sie go obawiać. To, że węglowodany należałoby ograniczyć, jest popierane przez wielu naukowców, ale nic poza tym. To, że lepiej jeść chleb pełnoziarnisty jest oczywiste u wszystkich dietetyków, no i warzywa też wszyscy promują, jako dobre źródło węglowodanów - poza tym wyównują one równowagę kwasowo-zasadową w organiźmie (białko zakwasza nasz organizm, więc potrzebujemy odtrutki, czyli np. warzywek).Uważam, że jak w niczym, nie można też i tu przesadzać z jedzeniem tylu tłuszczy. Jeżeli chodzi o wypowiedż naszego kolegi, który stracił bliską osobę, to podzielam jego zdanie na temat tego odżywiania i ludzi zamkniętych na wszelkie porady w tym zakresie (to jest nie zupełnie normalne (???). Nie dawno byłam pierwszy raz na spotkaniu Optymalnych w naszym mieście. Myślałam, że zobaczę tłum zdrowych i kwitnących ludzi. Było sporo osób w strszym wieku, ale ich twarze były jakieś dziwne, jakby z wosku - moim zdaniem: niezdrowe. Przy wyjściu zaczepiła mnie pewna "ortodoksyjna" osoba oczekując ode mnie porady. Powiedziała, że już od 7 lat stosuje te dietę (ja od miesiąca!) i od jakiegoś czasu podskoczyło jej ciśnienie i cholesterol. Powiedziała, że sama nie wie, co robi źle itp. itd. Nie wypowiedziała tych słów przy wszystkich na forum, kiedy publicznie się o problemach rozmawiało, dlaczego? Wstydziła się i bała może się krytyki ze strony Optymalnych. Jeszcze jedna sprawa zdziwiła mnie. Na forum wystąpiła lekarka Optymalna - "gruba jak beczka". Powiedziała, że walczy z nadwgą ( a odżywia sie juz tak od kilku lat). Byłam zaskoczona tym wszystkim. Sama chcę schudnąć, a tu spotykam ludzi otyłych odżywiających sie optymalnie i nędznie wyglądających staruszków. Nie o samej krytyce chcę jednak mówić. Był też pozytywny objaw. Na tym spotkaniu rozmawiałam też z panią , której ta dieta pomogła pozbyć sie dokuczliwych komlikacji z układem pokarmowym. Bardzo chwaliła te diete, ale dodała, że robi ją "na oko" i nic nie przelicza. Wracając do moich początkowych sugestii: ortodoksyjne podejście do zaleceń dr Kwśniewskiego jest moim zdaniem nieporozumieniem. Sama idea jest dobra, a nawet wspaniała, ale nie w takim wydaniu. Poza tym trzeba czytać, czytać i czytać, i mieć podatny grunt na opinie innych i starać sie je analizować. Ostatnio przeczytałam świetną książkę na ten temat, która zawiera zdrowe podejście do tych spraw pt "Dieta niskowęglowodanowa" Włodzimierz Ponomarenko. Opisuje on diete Lutza, Atkinsa i Kwśniewskiego. Po przeczytaniu tej pozycji, spojrzałam trzeźwym okiem na to wszystko i ciągle poszukuję nowych dowodów na skuteczność i bezpieczeństwo stosowania tego sposobu odżywiania.\nJa od 4 lat jestem na diecie optymalnej i także stwierdzam że nie jest ona żadną rewelacją. Zaczęłam ją stosować ze względu na chorobę neurologiczną na którą choruję. Im bardziej przykładałam się do proporcji B;T;W i bardziej ortodoksyjnie ją stosowałam tym gorzej się czułam. Dopiero gdy zaczęłam jeść na wyczucie poczułam się lepiej. Bardzo pomagła mi właśnie książka dr Ponamorenki. A wszystkie książki Kwaśniewskiego sprzedałam bo uznałam że człowiek w każdej się powtarza.\nZgadzam się z Majo - też czytałam księżkę Ponomarenki i uważam, że nie powinno\nsię oceniać negatywnie wszystkich diet o zmniejszonej zawartości węglowodanów\npatrząc na nie przez pryzmat diety Kwaśniewskiego i jego zwolenników. Majo - chciałabym rozwinąć z tobą ten wątek ( napiszę do Ciebie na adres mailowy )\nMam kolege w pracy, ktory stosowal diete Kwasniewskiego.\nDopoki ja stosowal, wszystko bylo dobrze.\nNatomiast po powrocie do "normalnej" diety ruszyla lawina problemow.\nPowolny wzrost wagi ciala, gwaltowny przyrost holesterolu, klopoty z cisnieniem.\nNo właśnie, o jakim otłuszczeniu tu mowa skoro ci co stosuja tę dietę chudną? Fanatyzm - jak to określa pan doktor wynika z zadowolenia osób będących na tej diecie. Moi rodzice rzeczywiście nie chorują, mało tego - ustąpiły im wszelkie dolegliwości jakie odczuwali od lat, jak wiec mają się nią nie zachwycać? Przypadek śmiertelny tu opisany jest incydentalny, natomiast zadowolonych ze swojego zdrowia zwolenników tej diety są już tłumy ...\nartur.kalinski napisał: > Niestety moje doświadczenia z tą dietą sa bardzo negatywne:\n> > > Otóż niecały miesiąc temu zmarła bliska mi osoba, która od kilku lat hołdowała\n> zasadzie diety bogatotłuszczowej. Osoba ta stosowała się w 100% do zaleceń tego\n> sposobu odżywiania, z nią również nie dało się "normalnie" rozmawiać od momentu\n> jak zaczęła stosować tę filozofię. Do czego to doprowadziło? Otóż człowiek,\n> którego w wieku ponad 70 lat jedyną znaczącą przypadłością zdrowotną była\n> cukrzyca II rodzaju w ciągu 3 lat doznał 2 zawałów a trzeciego niestety nie\n> przeżył. > Sekcja zwłok ukazała kolosalne otłuszczenie narządów wewnętrznych i ogólne\n> zatrucie organizmu > Przykro mi, że pranie mózgu jakie robią sobie nawzajem zwolennicy diety\n> Kwaśniewskiego swoimi skutkami dotyka również Bogu ducha winnych ludzi, którzy\n> mogliby jeszcze pożyć w mniejszym lub większym zdrowiu, ale zawsze na tym\n> świecie :((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((\ntej cukrzycy to nabawił się na "zdrowym żywieniu" a nie na diecie optymalnej\nto co opisano to są właśnie skutki cukrzycy których już żadna dieta nie mogła cofnąć w takim stopniu zaawansowania i w tym wieku, tego nie dorobił się tak szybko\nciekawe ile pożyłby na "zdrowej diecie"?\nale jak zwykle - kowal zawinił a cygana powiesili\nAli, pomijajac juz kolejny raz Twoja bezczelnosc i chamstwo, zwracam tylko\nuwage ze cukrzyca to nie zawal serca. Zawak serca byl przez D"O".\nare.1 napisał: >, zwracam tylko\n> uwage ze cukrzyca to nie zawal serca. Zawak serca byl przez D"O".\n> > to poczytaj nawiedzony wege dzieciaku jakie są skutki uboczne powikłań cukrzycy\nNa 90%, nawiedzony UFOlogu i tropicielu spisku "zydokomuny", najpierw doznalby\nnefropatii cukrzycowej, a napisane jest wyraznie, ze byla tylko cukrzyca.\nPo drugie wiadomo, ze D"O" jest zgubna dla serca i tu tez sie okazala -\nzaostrzyla problem juz po 3 latach.\nPo trzecie "wiadomo", ze organizm po przejsciu na D"O" sie oczyszcza przez\nzdajsie max 6-12 miesiecy. Sekcja wykazala ze sie nie oczyscil przez\nprzynajmniej 3 lata.\nOtluszczenie narzadow wewnetrznych to tez nie przypadek. Juz podawalem linki do\notluszczen watroby itp na D"O".\nPrzepros ladnie autora postu za swoje chamstwo i glupote.\nDO ARE 1\nKażdy ma tu prawo wyrażać swoje poglądy i nie zgadzać się z innymi, ale nie ma\nprawa innych obrażać - tak jak ty to robisz. Jak ci sie wydaje o czym to świadczy???\nRe: DO ARE 1\nJa go nie obrazam, natomiast on mnie w innym watku (zauwazylas?) - tak. Ali\nwrzeszczal juz kiedys na mnie, zebym sie wzial do "nauki i poczytal Danikena i\nsie nie osmieszal". Jest tez jak sam przyznaje "tropicielem miedzynarodowego\nspiskuy zydokomuny". Wszystko jest opisane w jego postach: www.dobradieta.pl/forum .\nDieta Kwasniewskiego to kat dla kosci /odwapnia/ i kat dla nerek /nerki b.czesto nie sa w stanie przerobic tej duzej podazy bialka /Mam znajomych co juz gryza ziemie od wewnatrz po tej diecie.\nNie rozsmieszaj mnie, to juz czytalem kilka razy w sieci. To uwazasz za merytoryczny dowod przeciwko zywieniu opytmalnemu??\nWyjasnij mi wiec merytorycznie w jaki sposob chcesz sobie jedzac tluszcze i niewielekie ilosci bialka i weglowodanow stluscic narzady wewnetrzne??\nPonadto piszesz ze 3lata ta osoba byla na Diecie Optymalnej a nie piszesz ile lat wczesniej sie katowala weglowdanami. Jest pewne ze do stluszczenia narzadow doszlo znacznie wczesniej, gdyz przez wielenascie lat musiala sie zle zywic. Trudno wymagac aby zywienie optymalne w ciagu 3 lat mialo jej pomoc. Conajwyzej przedluzylo jej zycie wlasnie o te 3 lata. Gdyby jadala dalej jak wczesniej to robila, to zapewne juz dawno by nie zyla.\nTo co piszesz w tym powtarzanym w wielu miescach Internetu kawalku po prostu niczego nie dowodzi.\nCi co stosuja zywienie optymalne rozmawiaja wylacznie merytorcznie. Jezeli uwazasz ze tak nie jest to sprobuj z naukowego punktu widzenia podwazyc ktoras z praw jakimi sie kieruja. Sam stosuje zywienie optymalne od 8 lat i jakos nie mam nic stluszczonego i nie zauwazylem abym sie dorobil jakiejs choroby, procz tego ze z kilku sie wyleczylem.\nUdowodnij mi zatem ze wywienie optymalne jest szkodliwe albo chociaz bardziej szkodliwe niz to co sam jesz.\nadusia74 napisała: > Chcialabym sie dowiedziec o diete optymalna. Moj tata stosuje ja juz jakies > dwa lata ...i wszystkich do niej przekonuje. Ciagle mowi mi, ze chleb to > trucizna, makarony, owoce itd.\nDużo w tym racji. Nadmiar weglowodanów nie tylko tuczy, ale i prowadzi do różnych patologii.\nzebym nie jadla weglowodanow, tylko maslo, > jajecznice i inne tluste potrawy.\nTo nieprawda. Węglowodany na DO też należy jeść, ale o wiele mniej niż na innych dietach - 0,8 g/kg wagi/dobę. Wtedy można jeść więcej tłuszczów\ni nie tyć.\nna sniadanie tata je czesto dwie kostki > gorzkiej czekolafy posmarowanej maslem, ciagle je samo maslo itd.\nTo nie jest prawidłowa dieta optymalna. Na diecie optymalnej nie je się samego masła i czekolady na śniadanie. Wszystkie najważniejsze zasady żywienia optymalnego znajdziesz tu: dr-kwasniewski.pl/?id=2≠ws=80 Przykładowe jadłospisy: optymalni.home.pl/jadlospisy.htm\nJakie > konsekwencje moze miec taka dieta oprocz chudniecia ?\nPrzywraca zdrowie, oczywiście na ile to jest możliwe. Jeśli ktoś ma np. uciętą nogę, to ona już nie odrośnie. Ale generalnie żadna inna dieta nie działa tak leczniczo jak dieta optymalna.\n> Czy ona jest szkodliwa? Z tą dietą jest jak np. z nożem, jeśli go używać właściwie to może nawet życie uratować. Jeśli słyszysz o szkodliwym działaniu diety optymalnej, to najczęściej dotyczy to nieumiejętności jej stosowania. Ale to nie jest wina diety, tylko osoby, która ją błędnie pojmuje i stosuje i wtedy może sobie zaszkodzić. Dlatego tak ważne jest dokładne POZNANIE teorii i zasad żywienia optymalnego zanim zacznie się je stosować.\n> > Czy ona jest szkodliwa? > > Z tą dietą jest jak np. z nożem, jeśli go używać właściwie to może nawet życie > uratować. Jeśli słyszysz o szkodliwym działaniu diety optymalnej, to > najczęściej dotyczy to nieumiejętności jej stosowania. Ale to nie jest wina > diety, tylko osoby, która ją błędnie pojmuje i stosuje i wtedy może sobie > zaszkodzić. Dlatego tak ważne jest dokładne POZNANIE teorii i zasad żywienia > optymalnego zanim zacznie się je stosować.\nW rzeczywistosci jest BARDZO szkodliwa, powie Ci to kazdy lekarz. Tylko ze\n"optymalni" w ten sposob wypieraja sie ofiar tej diety: jak ktos na niej\nucierpi (b czesto sie zdarza, wystarczy pocztac optyfora, te niecenzurowane),\nto "optymalni" bezczelnie wypieraja sie tej osoby i zwalaja wine na nia: ze nie\npotrafila jakoby zrozumiec zasad diety "optymalnej".\nJedzcie gó.., miliony much mylić się nie mogą !\n(to do zwolenników tzw.zdrowej diety wysokowęglowodanowej)\nżywienie optymalne ma wielu przeciwników i zajadłą grupę zwolenników. Ja kiedyś spróbowałem przez chwilę ale nie dałem rady, bo mając "normalnych" domowników którzy co dzień przynoszą pachnące pieczywo i jabłka, wykończyłbym się próbując dodawać do żywienia optymalnego węglowodany. Musiałem sobie znaleźć wyjście pośrednie.\nZnam za to 3 przypadki kiedy żywienie optymalne dało zaskakujące wyniki. Mój wujek który odkąd pamiętam każdy większy obiad przypłacał potwornym bólem trzustki i dwunastnicy (z tego co pamiętam, to były to m.in. wrzody na dwunastnicy). W 2 lata po przejściu na "ŻO" poszedł sobie zrobić badania. Lekarz stwierdził (to moje ulubione stwierdzenie "prawdziwych lekarzy"): "TO NIEMOŻLIWE" i zlecił ponowne badania. Dwunastnica czyściutka, trzustka czyściutka. Żadnych objawów chorobowych. Po nastu latach leczenia chemią i "prawdziwą medycyną", efekty dało dopiero ŻO.\nPrzypadek drugi, z rodziny mojej żony. Wyleczony nowotwór.\nPrzypadek trzeci - mażdżyca (galopująca) - wyleczona w kilkanaście miesięcy.\nJa dzięki kilkunastodniowemu eksperymentowi z Kwaśniewskim parę lat temu odkryłem, jaką zbrodnią jest promowanie wegetarianizmu w naszej strefie klimatycznej - kiedy próbowałem wegetarianizmu jadłem prawie caly czas, zabagniając sobie żołądek, słaniałem się na nogach ze zmęczenia. Wegetarianizm jest dobry, jak się mieszka w ciepłych krajach i przez większość dnia nie wstaje z łóżka albo leżaczka na plaży. Po kilkunastu dniach ścisłej diety optymalnej odzyskałem siły, zredukowałem ilość posiłków do 2 w ciągu dnia, przestał mnie boleć żołądek i jelito grube. Ale jak wspomniałem - nie dało się utrzymać żywienia w domu, gdzie ciągle ktoś serwował smaczne węglowodany ;)\nOd wczoraj rozpoczęliśmy z żoną eksperyment z Kwaśniewskim na nowo. Tym razem warunki są optymalne - wszyscy domownicy przechodzą na optymalne, nikt się nie wyłamuje przynosząc do domu pieczywo itd....\nZa miesiac zrobię ponownie badania krwi i moczu. I tak co miesiąc - zobaczymy jakie będą efekty\ndkrysiak napisała: > Znam za to 3 przypadki kiedy żywienie optymalne dało zaskakujące wyniki. Mój\n> wujek który odkąd pamiętam każdy większy obiad przypłacał potwornym bólem\n> trzustki i dwunastnicy (z tego co pamiętam, to były to m.in. wrzody na\n> dwunastnicy). W 2 lata po przejściu na "ŻO" poszedł sobie zrobić badania.\n> Lekarz stwierdził (to moje ulubione stwierdzenie "prawdziwych lekarzy"): "TO\n> NIEMOŻLIWE" i zlecił ponowne badania. Dwunastnica czyściutka, trzustka\n> czyściutka. Żadnych objawów chorobowych. Po nastu latach leczenia chemią\n> i "prawdziwą medycyną", efekty dało dopiero ŻO.\n> Przypadek drugi, z rodziny mojej żony. Wyleczony nowotwór.\n> Przypadek trzeci - mażdżyca (galopująca) - wyleczona w kilkanaście miesięcy.\n... ja takze znam kilka podobnych przypadkow wyleczenia z powaznych chorob,\nktore mialo miejsce przy zastosowania innych diet, nawet wegetarianskich ...\n... na swiecie jest wiele klinik o profilu wegetarianskim oraz takich w ktorych\nleczy sie np. glodem...\n...wyleczenie miazdzycy i niektorych nowotworow ale we wczesnych stadiach, dosc\nczesto nawet tam sie zdarza...\n...caly problem z leczeniem dietami polega na tym, ze te terapie nie sa\ndokladnie przebadana i ich zastosowanie ciagle nie daje pewnosci, ze kazdy\nczlowiek tak samo na nie zareaguje...i np. nie przyspieszy sie mu przedwczesnego\nzejscia z tego padolu ziemskiego...\n...osobiscie bylem swiadkiem kilku zgonow, ktore mialy miejsce w jednej z\nbardziej renomowanych klinik na swiecie, w ktorej usiluje sie leczyc ludzi\nterapia oparta o specyficzne diety, m.innymi nowotwory....\n....czyli niestety nadal te terapie dietetyczne przypominaja gre w ruletke...\n...a jak widac, ludzie kochaja jednak hazard...co skrzetnie wykorzystuja ci, co\nsa wlascicielami tych "kasyn zdrowia":)\nNa niczym tak chetnie prowadzimy eksperymentowa, jak na wlasnym zdrowiu. Niestety.\nJeszcze żaden lekarz na świecie nie był zadowolony ze zdrowego pacjenta,\ndlatego firmy farmaceutyczne i medycyna zalecają wręcz diety ( trawozerne )\naby mieć krociowe zyski z jak największej populacji chorych pecjentów.\n> Jeszcze żaden lekarz na świecie nie był zadowolony ze zdrowego pacjenta,\n> dlatego firmy farmaceutyczne i medycyna zalecają wręcz diety ( trawozerne )\n> aby mieć krociowe zyski z jak największej populacji chorych pecjentów.\n...taak? ..a skad wiesz? ...moze sam jestes lekarzem chirurgiem i tak myslisz?..\nJesli byloby tak jak piszesz, to lekarze szczegonie ci od bajpasow, powinni byc\nniesamowicie szczesliwi, ze dieta Kwasniewskiego i Atkinsa sa reklamowane i\nstosowane przez ludzi:)))\nczym zastapic syrop klonowy\nCZYM ZMYĆ SAMOOPALACZ


Miastko najlepiej zaszczepioną gminą w powiecie. Do krajowych liderów nadal nam jednak daleko! - miastko24.pl\n12:50, 18.08.2021 | P.K\nNiestety mimo dobrego wyniku w powiecie - do krajowych, a nawet wojewódzkich liderów nadal nam naprawdę daleko. W rankingu województwa pomorskiego gmina Miastko znajduje się na 197 pozycji, jeśli chodzi o procent w pełni zaszczepionych mieszkańców. Jeśli chodzi natomiast o ranking ogólnopolski - znajdujemy się aż na 899 miejscu.\n- W województwie pomorskim jedynie Gdańsk może pochwalić się zaszczepieniem powyżej 60% mieszkańców. Ponad połowa populacji zaszczepiona jest jest w zaledwie 54 gminach województwa pomorskiego. Ogólnopolskim liderem pozostaje Podkowa Leśna, w której w pełni zaszczepione jest już 65,7% mieszkańców - możemy wyczytać w raporcie.\nW ostatnich tygodniach coraz częściej mówi się o ewentualnej IV fali COVID-19. Nie wiadomo jednak, czy ewentualne restrykcje dotkną wszystkich obywateli, czy tylko tych niezaszczepionych. Wieści na ten temat powinny wyklarować się w najbliższych tygodniach. W niemal wszystkich lokalnych gminach od kilku tygodni trwają liczne festyny promujące szczepienia.\nTo jest powód do dumy ? Trzecia dawka czeka... 08:29, 19.08.2021\nja sio10:57, 19.08.2021\nno lublin chwilowo prowadzi 10:57, 19.08.2021\nTeraz podajcie liczbę zgonów z Miastka krótko po "szczepieniu" :) 23:25, 21.08.2021


Jakiego rodzaju kurtka byłaby najlepsza na wyprawę w Tatry? - Portal dla czytelników książek\nW górach bez względu na porę roku trzeba być wyposażonym na wszystkie typy pogody. Nawet jeśli jest śliczne słoneczko, to nie oznacza to, że za moment nie przyjdzie burza. Sprawy nie ułatwia nam to, że trekking jest często dużym wysiłkiem, co związane jest z poceniem się.\nNiezwykle właściwe jest ubieranie się na „cebulkę” zatem ubieranie kilku warstw ubrania i w zależności od warunków atmosferycznych zdejmowania warstw albo zakładanie ich.\nKurtka 3w1 jest to połączenie kurtki wewnętrznej i zewnętrznej. Złączone są one ze sobą przy wykorzystaniu suwaka. Suwak, który służy do zapięcia w kurtce wewnętrznej jest używany do jej połączenia z kurtką zewnętrzną. Kurtkę 3w1 moglibyśmy wkładać na 3 różne sposoby. Może ona służyć jako tylko kurtka wewnętrzna, jaką kurtka zewnętrzna lub obydwie kurtki złączone w jedną. Przez to kurtka 3w1 jest właściwa na jakąkolwiek aurę. Jeśli jest słońce, lecz wieje wiatr w takiej sytuacji wystarczy nam sposób nr 1. Jeśli pada deszcz, ale jest w miarę ciepło, to wtedy dobrym sposobem użycia kurtki jest sposób numer 2. A jeśli jest słońce oraz pada, wtedy najlepszy będzie sposób trzeci.\nWodoszczelność jest niezwykle istotna dla kurtki zewnętrznej. O całkowitej jej wodoszczelności moglibyśmy mówić wówczas, kiedy dany laminat osiągnie wyższy albo równy poziom 10000 mmH2O/m2. Podklejone szwy są bardzo istotne dla wodoszczelności oraz wodoodporności. Szwy są najsłabszym punktem w konstrukcji każdej kurtki, dlatego też bardzo ważne jest, aby były podklejone. O dobrej oddychalności kurtki może mówić wartość większa niż 10 000 gH20/m2. Im wyższa tego typu wartość tym naturalnie korzystniej. Kurtka powinna być dopasowana i powinna przylegać do ciała.\nMogłaby być trochę luźniejsza, jeśli będziemy pod nią zakładać jeszcze jedną warstwę. Jednak w każdym wypadku powinna ona dopuszczać na wygodne poruszanie się.\nZ pewnością przyda Ci się dostęp za darmo (https://www.produktypremium.com/kategoria-produktu/promienniki-parasole-grzewcze/) do naszej nowej witryny. Nie ociągaj się, tym bardziej jeżeli zaciekawiły Cię omówione tu tematy.\nDla kobiet najlepsze będą kurtki 3w1 damskie a dla mężczyzny męskie. Dziecięce kurtki są dopasowane do ich budowy.\nTags: czas, oczy, turystyka, ubrania\n< Previous Previous post: Przydatny i komfortowy kubek z zaparzaczem do kawy\nNext > Next post: Co rzeczywiście warto zobaczyć przebywając w takim miejscu jak Gdynia?


Miniony rok upłynął pod znakiem refundacji. Co czeka branżę w najbliższej przyszłości? – Konieczność certyfikowania API, stosowanie zabezpieczeń przed podróbkami, narastająca konkurencja ze strony firm azjatyckich, wszechobecna globalizacja, monopolistyczne dążenia dostawców surowców – wymienia prezes zarządu ICN Polfa Rzeszów, Tadeusz Pietrasz.\nKontrowersje budzi prawo związane z walką z podróbkami…\nTak, prawdopodobnie konieczne będzie stosowanie dodatkowych zabezpieczeń kodowania. Będzie to zmuszało firmy farmaceutyczne do zakupu lub modernizacji maszyn i urządzeń. Jest to na pewno czynnik, który spowoduje podniesienie kosztów wytwarzania. A ceny leków nie mogą być obniżane bez końca, już powoli zbliżamy się do dolnej granicy opłacalności.\nKolejnym problemem branży jest wzrastająca konkurencja, głównie z Azji, gdzie koszty produkcji są zdecydowanie niższe. Powoduje to, że firmy z tego kontynentu startują z lepszej pozycji. Warto byłoby więc pomyśleć o regulacjach związanych z ochroną rynku europejskiego.\nDo obaw farmacji można zaliczyć globalizację, w której w pewnym sensie sami uczestniczymy. Dążenie do pozycji monopolistycznych jest szczególnie dobrze widoczne wśród dostawców substancji wypełniających. Przez to firmy będą mogły wywierać dużą presję na wytwórcach, podnosząc cenę surowców.\nTo chyba najważniejsze zagrożenia. Z całą resztą powinniśmy sobie poradzić.\nCały wywiad opublikowany został w numerze 1/2013 "Przemysł Farmaceutyczny"\nTagi: farmacja, globalizacja, ICN Polfa Rzeszów, Leki, refundacja, tabletki


SM Gostyń Masło gostyńskie 250 g, 1 szt/0,250 kg, SM Gostyń -\nSzanowni Konsumenci! Polecamy masło gostyńskie, produkt o wspaniałej historii i tradycyjnym smaku. W latach siedemdziesiątych XX w. eksportowane było do Watykanu i na dwór królowej Anglii. Najwyższa jakość, wyśmienity smak i zapach - dajemy to, co najlepsze!\nKod kreskowy: 5900691087203\nMasło ekstra gostyńskie.\nZłoty Medal MTP Polagra 2006\nI-miejsce w XIX Krajowej ocenie Masła 2009\nPrzechowywać w temperaturze nie wyższej niż 10°C\nGTIN - 05900691903329\nGTIN - 05900691888930\nTekst dowolny o pochodzeniu - Kraj pochodzenia Polska\n0,250 KG Jana masło wiejskie 250g


Pałac - Atrakcje - Odkrywcza Turystyka\nW XIX w. Żelazno, podobnie jak inne miejscowości położone w dolinie Białej Lądeckiej chętnie odwiedzali turyści. Za szczególną atrakcję uchodził zespół pałacowy wzniesiony w latach 1797-1798 i otoczony romantycznym parkiem. Kupił go wraz częścią wsi jeden z najbogatszych przemysłowców XIX-wiecznej Europy - Hermann Dietrich Lindheim, właściciel kopalń i hut w... ...\nLiczba wszystkich zdjęć: 13\nW XIX w. Żelazno, podobnie jak inne miejscowości położone w dolinie Białej Lądeckiej chętnie odwiedzali turyści. Za szczególną atrakcję uchodził zespół pałacowy wzniesiony w latach 1797-1798 i otoczony romantycznym parkiem. Kupił go wraz częścią wsi jeden z najbogatszych przemysłowców XIX-wiecznej Europy - Hermann Dietrich Lindheim, właściciel kopalń i hut w Czechach. Należała do niego pierwsza w Prusach mechaniczna przędzalnia bawełny, zbudowana w 1822 r. w pobliskich Ołdrzychowicach Kłodzkich. Na początku XX w. pałac rozbudowano i założono okazałą oranżerię usytuowaną nietypowo na piętrze budynku. Wtedy też powstało wspaniałe ogrodzenie parku i brama wjazdowa, które przetrwały do dzisiaj. W niezłym stanie zachowały się też pałacowe wnętrza: marmurowe schody czy piękna sala balowa. Również wypielęgnowany park z egzotycznymi drzewami do dzisiaj wzbudza zachwyt. Pałac położony jest w dolnej części Żelazna. Chowa się w zieleni parku przy wjeździe do wsi drogą nr 33 od strony Kłodzka. W centrum Żelazna znajduje się jeszcze jedna rezydencja. To dwór Münchhausenów, wzniesiony w XIX w. Ma dość mroczny wygląd, ale to ciekawe miejsce. Stoi w otoczeniu starego parku krajobrazowego.\nDane adresowe Pałac 57-361 Żelazno N50º23'16.379", E16º39'26.644"


MojaWyspa.co.uk: Tu i Teraz - Najgorszy kierowca w UK - strona 1\nNajgorszy kierowca w UK\nPewna mieszkanka hrabstwa Essex może się poszczycić nie lada rekordem. Kobieta aż 105 razy podchodziła do egzaminu na prawo jazdy. Za każdym razem oblewała część teoretyczną.\nPechowa Brytyjka ma wszelkie szanse na uzyskanie tytułu najgorszego niedoszłego kierowcy w UK. Według danych pochodzących z Driving Standards Agency, mieszkanka Essex za wszystkie swoje nieudane próby przejścia przez test teoretyczny zapłaciła już łącznie ponad 3 tysiące funtów. Wnikliwi dziennikarze od razu obliczyli, że za tę kwotę kobieta mogłaby sobie kupić nissana micrę z 2005 roku z niewielkim przebiegiem.\nSwój ostatni egzamin kobieta zdawała w londyńskiej dzielnicy Ilford. Skończyło się niestety podobnie jak w poprzednich 104 przypadkach. Jej pierwsze miejsce w niechlubnej statystyce jest niezagrożone. Na drugiej pozycji pechowych amatorów prawa jazdy znajduje się pewien mieszkaniec Peterborough, który jak do tej pory 84 razy mierzył się z egzaminem – czytamy na stronie telegraph.co.uk.\n- Istnieją osoby, które nie są zbyt dobre w rozwiązywaniu testów teoretycznych. Bardzo się stresują, wiele z nich nie przygotowuje się odpowiednio. Przypadki takie jak te, rodzą pytanie czy istnieją osoby, które nie są w stanie w ogóle zdać tego egzaminu – mówi Andrew Howard, szef brytyjskiego związku motoryzacji AA.\n- Ciężko sobie wyobrazić sytuację, w której ktoś tak wiele razy podchodzi do egzaminu. Warto z drugiej strony docenić cierpliwość tej pani oraz to, że poprzez opłaty egzaminacyjne zapewnia dodatkowy dochód do budżetu państwa – dodaje Robert Gifford z Parliamentary Advisory Council for Transport Safety.\nPrzedstawiciele Driving Standards Agency namawiają kobietę do kolejnych prób. Proponują dodatkową pomoc w postaci książek, a nawet aplikacji na smartfony.\nTagi: prawo jazdy, egzamin, teoria, kobieta\nspokojnie, jeszcze na szczescie jest egzamin praktyczny\nsa ludzie ktorzy sie po prostu nie nadaja do jazdy\nStanowia zagrozenie dla siebie i innych\ntu i tak jest zbyt łatwo, gdyby nie powolna jazda i miliony wysepek to by trup scielil sie gesto\na i tak odpierniczaja takie numery ze glowa mala\nA może nikt jej nie powiedział, ze można ćwiczyć w domu ? Ta babka ma siano w głowie !:D\ngap staff (działający jako firma zajmująca się zatrudnieniem...


Pompy - Komfort&Relaks Jarosław Czarnomski\nPompy Jest 42 produktów.\npompa Badu 90/7 , 230V 0,30 kW , 7 m3/h\npompa Badu 90/7 , 230V 0,30 kW , 7 m3/h przy H=8 m Pompy basenowe, obiegowe zintegrowane z łapaczem zanieczyszczeń włóknistych; kraje pochodzenia to Niemcy i Hiszpania; serwis gwarancyjny i pogwarancyjny; dostęp do części zamiennych nawet starych modeli pomp. Szeroka gama wydajności pomp pozwala nam dobrać urządzenie do każdego basenu\npompa Badu 90/11 , 230V 0,45 kW, 11 m3/h\npompa Badu 90/11 , 230V 0,45 kW, 11 m3/h , przy H=8 m Pompy basenowe, obiegowe zintegrowane z łapaczem zanieczyszczeń włóknistych; kraje pochodzenia to Niemcy i Hiszpania; serwis gwarancyjny i pogwarancyjny; dostęp do części zamiennych nawet starych modeli pomp. Szeroka gama wydajności pomp pozwala nam dobrać urządzenie do każdego basenu\npompa Badu 90/15G , 230V 0,75 kW, 15 m3/h\npompa Badu 90/15G , 230V 0,75 kW, 15 m3/h , przy H=8 m Pompy basenowe, obiegowe zintegrowane z łapaczem zanieczyszczeń włóknistych; kraje pochodzenia to Niemcy i Hiszpania; serwis gwarancyjny i pogwarancyjny; dostęp do części zamiennych nawet starych modeli pomp. Szeroka gama wydajności pomp pozwala nam dobrać urządzenie do każdego basenu\npompa Badu 40/25G, 230V , 25 m3/h\npompa Badu 40/25G, 230V , 25 m3/h , przy H=8 m Pompy basenowe, obiegowe zintegrowane z łapaczem zanieczyszczeń włóknistych; kraje pochodzenia to Niemcy i Hiszpania; serwis gwarancyjny i pogwarancyjny; dostęp do części zamiennych nawet starych modeli pomp. Szeroka gama wydajności pomp pozwala nam dobrać urządzenie do każdego basenu\npompa Badu 40/32 , 230V , 32 m3/h\npompa Badu 40/32 , 230V , 32 m3/h , przy H=8 m Pompy basenowe, obiegowe zintegrowane z łapaczem zanieczyszczeń włóknistych; kraje pochodzenia to Niemcy i Hiszpania; serwis gwarancyjny i pogwarancyjny; dostęp do części zamiennych nawet starych modeli pomp. Szeroka gama wydajności pomp pozwala nam dobrać urządzenie do każdego basenu\npompa Eco Touch 230V , 0,75kW\npompa Aqua Plus 4 m3/h, 230V, 0,25kW\npompa Aqua Plus 6 m3/h, 230V, 0,25kW\npompa Speck Magic 6m3/h 230V, 0,25kW\npompa Speck Magic 8m3/h 230V, 0,40kW\npompa Speck Magic 11m3/h 230V, 0,45kW


SLD wychodzi z katakumb – goleniowska.com\nSLD wychodzi z katakumb\nGoleniowska organizacja SLD uruchomiła swoją stronę internetową: www.sld-goleniow.pl. Na razie nie ma na niej żadnych informacji, z wyjątkiem krótkiej notki o otwarciu biura partii w Goleniowie.\nTo odważny krok ku jawności, bo dotąd goleniowscy towarzysze działali jak głęboko zakonspirowana partyzantka. Nie sposób było się dowiedzieć czegokolwiek o życiu wewnątrz SLD, nawet o siedzibie czy władzach. Tym razem podano info o siedzibie (Konstytucji 3 Maja 23, 1 piętro), ale o władzach nadal ani słowa.\nWyręczamy więc początkujący publikator i informujemy, że gminnym pierwszym sekretarzem nie jest już tow. Andrzej Lewek, który podobno po paru miesiącach sekretarzowania zrezygnował z własnej woli. Na jego miejsce wybrano Krzysztofa Kamińskiego. To informacje nieoficjalne, nie udało nam się ich potwierdzić u Jerzego Jabłońskiego, który szefuje SLD w powiecie. Pan Jabłoński nie odbiera telefonu, być może nadal jest w konspiracji.\nNa prezentowanym obok zdjęciu mamy (od lewej) obecnego przewodniczącego SLD w Goleniowie, wcześniejszą przewodniczącą Małgorzatę Robaszkiewicz i Andrzeja Lewka.


słabe przyspieszenie ? - VB-Silniki benzynowe - Vectra Klub Polska\nsłabe przyspieszenie ?\nBy Guest gts3, April 5, 2010 in VB-Silniki benzynowe\nmam pytanie: czy wciskająć ostro gaz, mało co czuje się przyspieszenie? powiedzmy że szykuje się do wyprzedzania, redukuje bieg (około 2500-3000 obr)i w gaz... auto wtedy jakoś niemrawo wyprzedza. Nie czuć żadnego szarpnięcia, wgniecenia w fotel.\nwcześniej miałem volvo 460 (2 litry 109 km) i wyprzedzanie odbywało się momentalnie, a pasażerowie siedzieli wbici w oparcie\nEdited April 6, 2010 by gts3\nkable wn świece filtr powietrza paliwa wymienione układ dolotowy szczelny nie pierdzi cyka na zimnym check się nie świeci na kompie byłeś\nna kompie nie byłem. narazie chciałem zacząć od najprostszych czynności, we własnym zakresie.\nczy czyszczenie przepustnicy, przepływomierza MOŻE mieć na to jakiś wpływ?\nAuto:Vectra C GTS OPC 3.2 Audi A4 2008r 2.0 TDI\nprzeczyszczenie przepustnicy nigdy nie zaszkodzi\nteoretycznie do 100km/h mam około 10,5sek. Czyli prawie zgodnie z danymi producenta. a czemu tego nie czuć?\nTo spróbuj wyprzedzać przy 3-4 k obrotów.Wtedy poczujesz\ntak też robię, ale nie czuć wogóle przyspieszenia, szarpnięcia. Zawieszenie może mieć z tym coś wspólnego? Bo jest troszkę niższe, sztywniejsze niż standardowe.\nDokładnie, przy silnikach 16V trzeba kręcić je wyżej, żeby mieć efekty. W Volvo miałeś pewnie jeszcze 8-zaworówkę i auto lżejsze, więc możesz odczuwać tu słabsze przyspieszenie. Ja w Vectrze A miałem 2.0i 8v 115KM i to auto rwało do przodu aż miło nawet od dolnych obrotów, ale przy 16V w dwulitrówce musisz podręcić wyżej obroty. I paliwko tankuj na dobrych stacjach.\nEdited April 9, 2010 by peterpower


Białe stoliki kawowe | MS-meble24.pl\n» Stoliki białe\nŁAWA 99 TULSA BIAŁY POŁYSK\nŁawa DA-20 sys. Diana\nŁawa DA-21 sys. Diana\nŁAWA NL 107 SYS.SKANDI\nŁawa Sonia SN-17\nSTOLIK KAWOWY 99 TOLEDO\nNiewielki biały stolik kawowy to niezbędny element każdego mieszkania. Nieważne, czy posiadasz ogromny salon, czy raczej przytulny mały pokoik – stolik kawowy w białym kolorze zawsze znajdzie zastosowanie.\nBiały stolik kawowy – funkcjonalność i estetyka w jednym\nStolik kawowy to użyteczny mebel, który idealnie wkomponuje się w każde pomieszczenie. Biel jest uważana za najbardziej uniwersalny kolor. Idealnie połączyć go można z każdą inną barwą. Biały stolik kawowy doskonale splecie się z pastelowymi, jasnymi meblami, jak i kontrastowymi, wyrazistymi elementami wyposażenia. Jeśli urządzasz mieszkanie w stylu skandynawskim – klasyczna biel, połączona z kolorem drewna będzie pierwszorzędnym wyborem. W pomieszczeniach z wystrojem industrialnym – postaw na biały blat z metalowymi nogami. W mieszkaniach, w których nie ma zbyt wiele miejsca – biały stolik kawowy zastąpi stół jadalny i jednocześnie optycznie powiększy wnętrze.\nBiały stolik kawowy – jaki wybrać?\nW zależności od tego, jak zaaranżowane jest Twoje mieszkanie, możesz wybrać model okrągły, kwadratowy, prostokątny, a nawet trójkątny. W mniejszych mieszkaniach, gdzie liczy się każdy centymetr – postaw na biały stolik kawowy wyposażony w dodatkową szufladę. Przechowasz w niej ważne dokumenty, czy drobne przedmioty. Pozwoli to utrzymać Twoje mieszkanie w należytym porządku. W naszym sklepie znajdziesz modele o różnych rozmiarach. W zależności od tego, jaka wielkość białego stolika kawowego Ci potrzebna – bez trudu znajdziesz coś dla siebie.


Posted By Alicja Gąsior on Cze 30, 2016 in Aktualności, Galerie\nDzień dobry- wczoraj, w Dębnie – po raz pierwszy wieczorną mszę święta odprawił nowy Proboszcz tej Parafii – ksiądz Tadeusz Skupień. Gratulujemy i dołączamy się do życzeń obecnych Parafian. P.S. Wygląda na to że będzie to nie tylko przytulisko dla ludzi … ale również i…. dla rowerów :o) (patrz zdjęcia) Dobrego dnia – Ala...\nPosted By Alicja Gąsior on Cze 28, 2016 in Aktualności, Galerie\nDzień dobry – poniżej fotorelacja z dziękczynno- pożegnalnej mszy odprawionej wczoraj (27.06.2016) w kościele św. Katarzyny przez – jeszcze w roli wikarego – ks. Tadeusza Skupnia (bo już niedługo …. proboszcza w Dębnie) . Parafianie oraz przedstawiciele grup, którymi (co warto podkreślić rzetelnie i życzliwie) opiekował się ks. Tadzik spotkali się przy Stole Pańskim, aby wyrazić wdzięczność i sympatię za Jego...\nCzym dla mnie jest DOB [Świadectwo]\nPosted By Paulina on Cze 23, 2016 in Świadectwa\nCzym był jak w nim nie byłam: Znałam wcześniej kilka osób i wiedziałam ze są bardzo religijne i ze ich życie jest dalece inne od mojego. Wtedy wcale nie myślałam żeby być w jakiejkolwiek wspólnocie bo w ogóle nie byłam nawet w kościele. Bardziej uciekałabym od kontaktu bo jakoś krępowałam się swojego życia. Potem nastąpił przełom. Na tyle duży ze bardzo chciałam być we wspólnocie. Wiedziałam ze jest potrzebna do budowania wiary. Z...