Dolny Śląsk - encyklopedia.biolog.pl\nNa mapach: 51°02′48,4614″N 17°11′39,4730″E/51,046795 17,194298\nDolny Śląsk w encyklopedii\n2.1 Plejstocen (epoka lodowa)\n2.5 Epoka brązu\n2.6 Epoka żelaza\n2.7 Kalendarium od 1740 r.\n3 Geografia Dolnego Śląska\n4 Regiony naturalne\n4.2 Niż Śląski\n5.1 Regiel dolny\nDolny Śląsk jako dzielnica Henryka Brodatego w latach 1217–1230\nKraina ta związana jest ze słowiańskim plemieniem Ślężan, początkowo zgrupowanym w okolicach góry Ślęży (koło Wrocławia), od których (prawdopodobnie) wywodzi się nazwa Śląsk, nie ma ona związku z germańskim plemieniem Silingów, którzy być może zamieszkiwali Dolny Śląsk (lub jego okolice) do ok. II wieku n.e.\nPołudniową granicę polskiego Dolnego Śląska wyznaczają wododziałowe grzbiety Sudetów na pograniczu polsko-czeskim, zachodnią granicę od 1945 stanowi Nysa Łużycka[c], północną pradolina Baryczy i południowe rubieże Wielkopolski (Poznańskiego i Kaliskiego). Granicę wschodnią stanowiła kiedyś leśna przesieka, jednak obecnie biegnie ona wzdłuż doliny dolnej Nysy Kłodzkiej, doliny Stobrawy przez Namysłów, Wzgórza Twardogórskie, Syców do źródeł Baryczy.[potrzebny przypis]\nCzęść dawnej pruskiej prowincji Śląsk (Provinz Schlesien), która leży obecnie na terytorium Niemiec (części obecnego powiatu Görlitz, do 1 stycznia 2008 roku dolnośląski powiat górnołużycki) często zalicza się również do Dolnego Śląska, pomimo iż historycznie należał do Łużyc. Obszar ten włączono w czasie reformy administracyjnej Prus w 1815 do śląskiej jednostki administracyjnej[d].\nNiezależnie od historycznych granic tej krainy, obecnie pojęcie Dolny Śląsk bywa utożsamiane z województwem dolnośląskim zarówno potocznie, jak i w opracowaniach naukowych, np. socjologicznych czy technologicznych, co z jednej strony oznacza włączanie fragmentów Łużyc, czy Ziemi Kłodzkiej, a z drugiej wyłączanie fragmentów historycznego Dolnego Śląska leżących w innych jednostkach administracyjnych.\nOsobne artykuły: Historia Śląska i Herb Piastów dolnośląskich. Herb wykorzystywany przez książąt żagańskich w połowie XV w. Herb historyczny według Hugo Ströhla z XIX w.\nPlejstocen (epoka lodowa) | edytuj kod\nW późnym plejstocenie na terenie Dolnego Śląska (na obecnym terenie Wrocławia) występował neandertalczyk. U schyłku epoki lodowej na dzisiejszej Nizinie Śląskiej, zarastającej z wolna początkowo szpilkowym, a później mieszanym lasem – pojawił się pierwszy człowiek rozumny.\nW późnym paleolicie występowały już pierwsze plemiona koczownicze, zamieszkujące pieczary i prymitywne szałasy, utrzymujące się ze zbieractwa, łowiectwa i rybołówstwa, a broń i narzędzia wykonujące z kamienia i drewna.\nW mezolicie (7000–4000 lat p.n.e.) z południa napływały koczownicze ludy kultury tardenuaskiej. Najstarsze szczątki ludzkie tych ludów, datowane na ok. 4000 lat p.n.e. odkryto w grobie szkieletowym w Tyńcu nad Ślęzą.\nW neolicie (4000–1700 p.n.e.) rozpoczął się proces przechodzenia na osiadły tryb życia. Powstały pierwsze osady o charakterze wiejskim, zapoczątkowano hodowlę zwierząt i prymitywną uprawę roli. W tym też okresie datują się początki górnictwa, garncarstwa, tkactwa i gładzenia narzędzi krzemiennych. W okolicach Ślęży powstały kamieniołomy serpentynitu, z którego wyrabiano znane na Śląsku toporki, a w pobliżu Jordanowa Śląskiego wydobywano nefryt na rozmaite narzędzia gładzone. Plemiona, należące do kręgu kultury wstęgowej (nazwa od sposobu zdobienia ceramiki) zróżnicowały się stopniowo na ludy kultury ceramiki wstęgowej rytej, kultury ceramiki wstęgowej kłutej, kultury jordanowskiej (bogate stanowisko znalezione w pobliżu tej miejscowości) i kultury ceramiki promienistej. Na Śląsk docierały też wpływy ośrodków ościennych: prawdopodobnie z Jutlandii – kultura pucharów lejkowatych, ze środkowych Niemiec – kultura amfor kulistych i inne. W późnym neolicie wykształciła się kultura ceramiki sznurowej, której regionalna odmiana nazwana została kulturą marszowicką (od miejscowości Marszowice).\nW pierwszym okresie brązu (1700–1500 p.n.e.) ewolucja istniejących kultur doprowadziła do wykształcenia się kultury unietyckiej, z której w drugim okresie brązu (1500–1200 p.n.e.) wyrosła kultura przedłużycka, a wraz z nią na Śląsk dotarły wpływy kultury trzcinieckiej. W następnych okresach, od około 750 lat przed naszą erą wykształciła się kultura łużycka, obejmująca prawie całą Europę Środkową. W obecnym stanie wiedzy nie da się jednoznacznie stwierdzić przynależności etnicznej ludów kultury łużyckiej.\nPosążek kultowy (Niedźwiedź) na szczycie Ślęży\nW okresie halsztackim epoki żelaza (750–400 p.n.e.) Śląsk nadal zamieszkiwały plemiona rolnicze kultury łużyckiej, która osiągnęła znaczny rozwój i silnie oddziaływała na pozostałe organizacje plemienne. Wówczas Ślęża stała się obiektem kultu religijnego, prawdopodobnie Słońca i innych sił przyrody. Około 500 roku przed naszą erą na Śląsk najechały znad Morza Czarnego wojownicze plemiona Scytów.\nW okresie lateńskim (400 r. p.n.e. do początków n.e.) od południa, przez Przełęcz Międzyleską na Śląsk przedostały się plemiona celtyckie, reprezentujące wyższy poziom organizacji i techniki produkcji (koło garncarskie, żarno rotacyjne, radło z żelaznymi lemieszami), które szybko zasymilowały się z licznymi plemionami kultury łużyckiej, a Ślęża stała się głównym ośrodkiem celtyckiego kultu Słońca. W roku 98 Publiusz Korneliusz Tacyt w swoim dziele Germania opisał m.in. plemiona żyjące ówcześnie na Dolnym Śląsku.\nW połowie IV wieku rozpoczął się okres wielkiej wędrówki ludów, której uległy także plemiona Silingów zorganizowanych w związek lugijski. Na ich miejsce od VI wieku zaczęły napływać plemiona zachodniosłowiańskie.\nNajstarsze zapisane zdanie w języku polskim w Księdze henrykowskiej\nW drugiej połowie IV wieku dotarły wpływy rzymskie, a także nadczarnomorskich Gotów. Później, aż do połowy VI wieku trwał okres regresu gospodarczego i wyludnienia. Następnie, aż do około 950 roku trwał okres rozdrobnienia plemiennego. Wreszcie, na przełomie tysiąclecia trwał okres wczesnopiastowski, w którym powstały liczne warownie ziemne (grodziska), scentralizowana została władza wojskowa i administracyjna, obejmująca rozproszone ośrodki plemienne. Źródła historyczne takie jak na przykład Geograf Bawarski (ok. 845) potwierdzają istnienie na terenie Śląska stanowisk: Ślężan, Opolan, Dziadoszan. Plemiona te zostały złączone organizacją państwową Piastów w jedną całość, a na pierwszy plan na Śląsku wysunęło się plemię Ślężan z grodem Wrocławiem.\nMapa Dolnego Śląska według Jonasa Scultetusa z 1645\nKalendarium od 1740 r. | edytuj kod\n1740 – Król pruski Fryderyk II Wielki zajmuje większość ziem Śląska, poza księstwami cieszyńskim, opawskim, karniowskim i częścią nyskiego.\n1741, 10 czerwca – Zwycięstwo Prus nad Austrią w bitwie pod Małujowicami i zajęcie Śląska przez Prusy.\n1751 – podział Śląska Austriackiego (ze stolicą w Opawie) na obwody karniowski (cz. Krnovský kraj, niem. Jägerndorfer Kreis), opawski (cz. Opavský kraj, niem. Troppauer Kreis) i cieszyński (cz. Těšínský kraj, niem. Teschner Kreis). Austriacka część Księstwa Nyskiego dostaje się we władztwo górnośląskie.\n1783 – podział Śląska Austriackiego na obwody opawski i cieszyński.\n1844 – wybucha powstanie tkaczy śląskich, które zostaje krwawo stłumione przez pruską armię.\n1850 – podział Śląska Austriackiego na 7 powiatów politycznych.\n1918, październik – po powstaniu Czechosłowacji powstała m.in. na zachodzie Śląska Austriackiego (Śląsk Sudecki, niem. Sudetenschlesien) prowincja Kraj Sudetów (niem. Sudetenland, cz. Sudetsko) ze stolicą w Opawie.\n1918 – Czechosłowacja wysuwała roszczenia m.in. do Kłodzka.\n1938, 2 października – Wkroczenie wojsk niemieckich na Śląsk Opawski (Kraj Sudetów).\n1938, 30 października – m.in. na Śląsku Sudeckim powstała rejencja opawska (niem. Regierungsbezirk Troppau, cz. vládní okres Opava) w ramach Okręgu Rzeszy Kraj Sudetów (niem. Reichsgau Sudetenland, cz. Říšská župa Sudety).\n1938 – 9 listopada – w niemieckiej części Śląska dochodzi do pogromu zwanego Nocą kryształową, w wyniku którego spalono wiele żydowskich synagog, zdemolowano sklepy i pobito wielu Żydów.\n1945 – Dolny Śląsk w granicach Polski, Czechosłowacji i – w pewnym ujęciu – Niemiec Wschodnich\n1945, 14 marca – większość Dolnego Śląska włączona do Ziem Odzyskanych, podlegających zarządowi specjalnego ministerstwa, jako Okręg II (do maja 1945 r. Wrocław pozostawał pod władzą Niemiec).\nod 1945 – czechizacja niektórych niemiecko-brzmiących czeskich nazw geograficznych, w Kraju Sudetów, np. Sudety na pohraniční území (1945), Frývaldov na Jeseník (1947), Cukmantl na Zlaté Hory (1948), Sandhýbl na Písečná (1948), Frýdberk na Žulová (1948), Zighartice na Vápenná (1949), Sudety na Krkonošsko-jesenická subprovincie (1979), Východní Sudety na Jesenická oblast (1979) itd.\n1945, czerwiec – zaostrzyły się stosunki polsko-czechosłowackie. Czechosłowacja wysuwała roszczenia m.in. do Kłodzka.\n1945, 25 września – pogranicze Śląska i Ziemi Lubuskiej włączone do województwa poznańskiego.\n1946, 28 czerwca – niemal cały Dolny Śląsk w granicach województwa wrocławskiego, pozostałe fragmenty polskiej części w województwa poznańskiego.\n1949, 1 stycznia – podział Śląska Czeskiego na kraj ołomuniecki (cz. Olomoucký kraj) i ostrawski (cz. Ostravský kraj).\n1950, 6 lipca – wydzielenie województw opolskiego (w większości górnośląskiego) i zielonogórskiego.\n1960, 11 kwietnia – m.in. na terenie Śląska Czeskiego powstało Kraj północnomorawski (cz. Severomoravský kraj) ze stolicą w Ostrawie.\n1975, 1 czerwca – podział polskiego Śląska na kilka województw. Zasadnicza część Dolnego Śląska podzielona między województwa: jeleniogórskie, legnickie, leszczyńskie, wałbrzyskie, wrocławskie, zielonogórskie.\n1999, 1 stycznia – większość Dolnego Śląska tworzy województwo dolnośląskie.\n2000, 1 stycznia – podział Śląska Czeskiego na Kraj ołomuniecki (cz. Olomoucký kraj; w tym powiat Jeseník) i ostrawski (cz. Ostravský kraj). Kraj północnomorawski z 1960 r. na podstawie ustawy nr 36/1960 o podziale terytorialnym państwa czeskiego jako obszar administracyjny wciąż istnieje (np. dla sądów (Sąd Okręgowy w Ostrawie), prokuratury, czy urzędów skarbowych), nie jest jednak już jednostką samorządową.\nGeografia Dolnego Śląska | edytuj kod\nNajwiększe jednostki geograficzne regionu:\nWrocław Zielona Góra Wałbrzych Legnica Jelenia Góra\nMiasta Dolnego Śląska o populacji przekraczającej 15 tys. ludzi:\nRegiony naturalne | edytuj kod\nDolny Śląsk należy w większości do dwóch wielkich regionów geograficznych: Sudetów i ich Przedgórza oraz Niżu Śląskiego (Niziny Śląskiej i Śląsko-Łużyckiej).\nSudety są starym zróżnicowanym geologicznie i krajobrazowo łańcuchem górskim ciągnącym się 280 kilometrów łukiem od Bramy Łużyckiej na zachodzie po Bramę Morawską na wschodzie. Topograficznie dzieli się je na Sudety Zachodnie, Środkowe i Wschodnie. W obrębie Sudetów Zachodnich wydziela się Góry Izerskie (Wysoka Kopa, 1 126 m) wraz z Pogórzem (Zaroślak, 560 m), Karkonosze (Śnieżka, 1 603 m), Rudawy Janowickie (Skalnik, 945 m) oraz Góry Kaczawskie (Skopiec, 724 m) z Pogórzem (Ostrzyca, 501 m). Otaczają one zwartymi pasmami Kotlinę Jeleniogórską (420–450 m). Sudety Środkowe obejmują Góry Kamienne, z których część zachodnia nosi nazwę Gór Kruczych (Szeroka, 840 m), a wschodnia Gór Suchych (Waligóra, 936 m), otaczające Kotlinę Kamiennogórską; Góry Wałbrzyskie (Borowa, 854 m) z Pogórzem Wałbrzysko-Bolkowskim (Sas 515 m), Góry Sowie (Wielka Sowa, 1 015 m), Góry Bardzkie (Kłodzka Góra, 765 m), Góry Stołowe (Szczeliniec Wielki, 919 m), Góry Bystrzyckie (Jagodna, 977 m), Góry Orlickie (Orlica, 1 084 m). Pomiędzy Sudetami Środkowymi a Sudetami Wschodnimi leży rozległa, płaskodenna Kotlina Kłodzka z niewielkim Obniżeniem Noworudzkim. Sudety Wschodnie obejmują Masyw Śnieżnika (Śnieżnik, 1 425 m) z Krowiarkami, Góry Bialskie (Postawna, 1 125 m), Góry Złote (Kowadło, 987 m) oraz Góry Opawskie, których część z Biskupią Kopą (889 m) należy do Polski.\nW budowie geologicznej Sudetów biorą udział najstarsze znane na terenie Polski skały przeobrażone (między innymi gnejsy Gór Sowich i Grupy Śnieżnika), staropaleozoiczne skały osadowe i wylewne w Górach Kaczawskich i Bardzkich, liczne intruzje granitów (Karkonosze, Przedgórze Sudeckie), młodopaleozoiczne skały osadowe w nieckach śródsudeckiej, północnosudeckiej i świebodzickiej; osady górnokredowe w Kotlinie Kłodzkiej i okolicach Lwówka Śląskiego. Skałom tym towarzyszą różnowiekowe wylewy wulkaniczne (diabazy, porfiry, bazalty). Wszystko to sprawie, że w Polsce nigdzie poza Sudetami nie spotyka się takiej różnorodności skał, z którymi wiążą się liczne złoża cennych kopalin mineralnych: węgla kamiennego i brunatnego, rud miedzi, niklu, chromu, związków arsenu, a także barytów i fluorytów. W Kowarach, u podnóża Karkonoszy, Sowieci odkryli złoża uranu potrzebnego im do uzdatniania bomb atomowych.\nRzeźba Sudetów cechuje się dużym zróżnicowaniem form, co jest bezpośrednim wynikiem wielokrotnego wypiętrzania i fałdowania górotworu i długich okresów niszczenia. Stąd starym masywom o wyrównanych grzbietach towarzyszą rozległe kotliny śródgórskie, głębokie doliny rzek, a w Karkonoszach ponadto formy polodowcowe (kotły, moreny, stawy).\nKlimat Sudetów jest umiarkowanie chłodny, podobnie jak w innych górach Europy Środkowej. W porównaniu z Karpatami na tych samych wysokościach jest on jednak znacznie surowszy, co przejawia się między innymi w fakcie, że granica lasu znajduje się około 250 metrów niżej. Dla klimatu lokalnego kotlin śródgórskich charakterystyczne są inwersje temperatur (zwłaszcza zimą), a także wiatry fenowe (tatrzański halny). Wiatry te, zwykle o wielkiej sile, powodują groźne w skutkach, nagłe topnienie śniegów oraz powodzie i są przyczyną katastrofalnych wiatrołomów.\nRzeki sudeckie należą w większości do dorzecza Odry, a jedynie niewielkie skrawki gór odwadniane są przez Łabę (zlewisko Morza Północnego) i Dunaj (zlewisko Morza Czarnego). Zwykle krótkie, o dużych spadkach i gwałtownych wezbraniach, spływając koncentrycznie ku kotlinom stwarzają (zwłaszcza wiosną i latem) duże zagrożenia powodziowe. W większości zostały uregulowane i zabudowane systemem tam i zbiorników retencyjnych. Największe z nich znajdują się na Bobrze w Pilchowicach, Nysie Kłodzkiej koło Otmuchowa i Nysy, Kwisie w Leśnej i Złotnikach, Bystrzycy w Zagórzu. Główne rzeki to: Nysa Łużycka, Kwisa, Bóbr, Kaczawa, Nysa Szalona, Bystrzyca, Nysa Kłodzka.\nRoślinność Sudetów wykazuje wiele cech wspólnych z Karpatami, jednak także znaczne w stosunku do nich zubożenie jako wynik chłodniejszego klimatu, odmiennych warunków glebowych (ubóstwo skał węglanowych) i mniejszych wysokości. Z około 500 gatunków rosnących w zachodnich Karpatach tylko 200 występuje w Sudetach. Odrębność florystyczną podkreśla fakt występowania wielu gatunków nie spotykanych w Karpatach i kilku gatunków endemicznych. Podobnie jak w innych górach, w Sudetach występuje piętrowy układ stref roślinnych. Regiel dolny (400–1000 m) pierwotnie obejmował las mieszany z udziałem buka, świerka, jawora i jodły, a w niższych partiach sosny, modrzewia, brzozy, klonu i lipy z bogatym podszyciem (leszczyna, malina) i runem. Lasy te zostały jednak znacznie przetrzebione (XVI-XIX wiek), a w ich miejsce wprowadzono monokultury świerkowe, dziś często padające ofiarą szkodników leśnych, pożarów oraz huraganów. Niewielkie fragmenty dawnego lasu zachowały się w Górach Sowich, Stołowych oraz Bialskich i są objęte ochroną rezerwatową. Regiel górny (1000–1250 m) tworzy zespół lasu świerkowego z udziałem jarzębiny, rzadziej buka, jawora i jodły. W runie tych lasów występują między innymi paprocie, szczawik zajęczy i borówka. Piętro subalpejskie (1250–1400 m) porastają zwarte zarośla kosodrzewiny, której towarzyszą: jarzębina, brzoza karpacka, wierzba śląska i skarłowaciały świerk. Piętro alpejskie (powyżej 1 400 m) obejmuje rumowiska skalne, porośnięte głównie mchem i porostami. Wilgotny, chłodny klimat sprzyja rozwojowi licznych górskich torfowisk (Karkonosze, Góry Izerskie, Góry Bystrzyckie).\nNiż Śląski | edytuj kod\nNiż Śląski składa się z Niziny Śląskiej i Niziny Śląsko-Łużyckiej, oddzielonych od siebie doliną Kaczawy, a od Sudetów stromą krawędzią morfologiczną przebiegającą wzdłuż tzw. sudeckiego uskoku brzeżnego od okolic Bolesławca na północny zachód po Złoty Stok na południowy wschód. W części południowej Niżu wyróżnia się obszar Przedgórza Sudeckiego, na który składają się niewysokie, zbudowane z granitów Wzgórza Strzegomskiego (do 323 m), dalej zwarta Grupa Ślęży (Ślęża, 718 m), zbudowana z granitów, gabra, amfibolitów i serpentynitów oraz granitowo-sjenitowe Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie (Gromnik, 392 m). Niewysokie wzgórza występują także wyspowo w Obniżeniu Podsudeckim, na Równinie Świdnickiej i Kotlinie Dzierżoniowskiej. Wschodnią część Niżu Śląskiego stanowi rozległa Nizina Śląska, której oś tworzy dolina Odry.[potrzebny przypis] Wyróżnia się Równinę Wrocławską, ku północnemu wschodowi przechodzącą w Równinę Oleśnicką, ku zachodu zaś w Wysoczyznę Średzką; na wschód w Rówinę Grodkowską i Niemodlińską. Dolina Dolnej Kaczawy (Kotlina Legnicka) oddziela Nizinę Śląską od Niziny Śląsko-Łużyckiej obejmującej Wysoczyznę Lubińsko-Chocianowską, dolinę Szprotawy i rozległe połacie Borów Dolnośląskich na północ od drogi Bolesławiec-Zgorzelec. Pas nizin ograniczony jest od północy Wałem Trzebnickim, który składa się z ciągu morenowych wzgórz o łącznej długości około 200 kilometrów i osiągających ponad 150 metrów wysokości w stosunku do sąsiednich nizin (Kobyla Góra, 284 m). Wał ten składa się ze Wzgórz Dalkowskich, Trzebnickich, Twardogórskich i Ostrzeszowskich. Po wewnętrznej stronie łuków morenowych (od północy) znajduje się Obniżenie Milicko-Głogowskie (tzw. Pradolina Baryczy), w którym leżą: Kotlina Żmigrodzka i Milicka.\nCały obszar niżowej części Dolnego Śląska pokryty jest grubym płaszczem utworów polodowcowych (piaski, żwiry, gliny) maskującym bardziej zróżnicowaną rzeźbę starszego podłoża. Dna dolin na ogół płaskie i szerokie, wyściełane są osadami rzecznymi. Stoki wzgórz powyżej 180-200 metrów pokryte są ponadto urodzajnymi glinami lessopodobnymi i dlatego stały się, począwszy od paleolitu, terenem intensywnego osadnictwa i rolnictwa, które później w warunkach gospodarki folwarcznej doprowadziło do prawie całkowitego ich wylesienia. Oprócz urodzajnych gleb rozwojowi rolnictwa i warzywnictwa sprzyja łagodny klimat. Średnia temperatura roczna okolic Wrocławia wynosi 8 °C, średnia najcieplejszego miesiąca (lipca) 18 °C, a najzimniejszego (stycznia) –1,5 °C. Opad wynosi około 500–620 mm, z maksimum w lipcu i minimum w lutym. Pokrywa śnieżna zalega krótko – średnio do 45 dni. Wiatry, podobnie jak w całej zachodniej Polsce przeważnie z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego.\nRzeki, spływające z Sudetów, charakteryzują się zmiennymi wodostanami, a na skutek dużego uprzemysłowienia regionu są na ogół silnie zanieczyszczone. Największe z nich to Nysa Kłodzka, z której czerpie się wodę pitną dla Wrocławia (za pośrednictwem specjalnego kanału), Stobrawa, Oława, Ślęza, Bystrzyca z dopływami Strzegomką i Piławą, Widawa, Średzka Woda, Kaczawa z Nysą Szaloną i Czarną Wodą oraz największy z prawobrzeżnych dopływów na terenie regionu – Barycz. Inne większe rzeki – Bóbr, Kwisa i Nysa Łużycka wpadają do Odry poza granicami Dolnego Śląska. Większość rzek jest uregulowana, a ich dorzecza zmeliorowane, co umożliwia prowadzenie właściwej gospodarki wodnej. W krajobrazie nizin zwraca uwagę brak jezior. Jedynie w okolicy Legnicy zachowało się kilkanaście niewielkich jezior, w większości w stadium zaniku. Największe z nich to: jezioro Kunickie (ok. 95 ha), Koskowickie (50 ha), Jaśkowickie (24 ha) i Tatarak (19,5 ha). Inny zupełnie charakter mają sztuczne stawy w dorzeczu Baryczy, założone jeszcze w średniowieczu. Tworzą one duże zespoły o łącznej powierzchni około 80 km², a największe z nich (Stary Staw, Staw Łosiowy, Staw Niezgoda, Staw Mewi Duży i Grabownica) mają po 200-300 ha.\nPierwotna szata roślinna uległa daleko idącym przeobrażeniom głównie na skutek wylesienia i rozszerzania areału upraw. Z zachowanych większych kompleksów leśnych wymienić trzeba Bory Dolnośląskie (ok. 3 150 km²), Bory Stobrawskie nad Stobrawą i Widawą oraz mniejsze fragmenty lasów w dolinie Baryczy i Odry, o charakterze grądów lub lasów łęgowych. W dolinie Odry zachowały się partie lasów mieszanych (buk, dąb, grab, jawor, sosna). Objęte są one ochroną rezerwatową. Są to między innymi: Zwierzyniec i Kanigóra koło Oławy, Dublany i Kępa Opatowicka koło Wrocławia, Zabór koło Przedmościa, Lubiąż. Inne obszary leśne to: park naturalny w Orsku i okolice Jodłowic, Wzgórze Joanny koło Milicza, Gola koło Twardogóry. Lasy typu upraw do 1,2 metra wysokości, ostoi zwierzyny, szkółek leśnych, ze względu na trwałe zagrożenie pożarowe, są w większości niedostępne. Obszary udostępnione z ograniczeniem (oznaczone specjalnymi tablicami) znajdują się przede wszystkim w okolicach Góry Śląskiej, Obornik Śląskich, Wołowa oraz w dolinie Odry i na Wzgórzach Niemczańsko-Strzelińskich.\nSzata roślinna Dolnego Śląska ma charakterystyczny układ strefowy. Od podnóża do szczytów rośliny tworzą zespoły układające się szerszymi bądź węższymi pasami, które nazywa się strefami roślinnymi. One zaś dzielą się na węższe pasy zwane piętrami roślinnymi. Strefa lasu górskiego dzieli się na dwa piętra: regiel dolny i górny. Wyżej występuje strefa bezleśna dzieląca się na piętro subalpejskie z kosodrzewiną oraz piętro alpejskie bez krzewów. Ówczesna roślinność pochodzi z okresu polodowcowego, poprzednia z trzeciorzędu została zniszczona przez klimat epoki lodowcowej. Wraz z lądolodem, z północy przywędrowały rośliny tundry. Są to między innymi: wierzba lapońska (Salix Lapponum) i malina moroszka (Rubus chamaemorus).\nDzieje geologiczne i klimatyczne w istotny sposób wpłynęły na skład roślinności Dolnego Śląska. Roślinność uformowała się z elementów pochodzących z różnych regionów geograficznych. Poszczególne regiony reprezentują:\ngatunki środkowoeuropejskie: jodła (Abies alba), buk (Fagus silvatica), dąb (Quercus sessilis), klon (Acer pseudoplatanus)\ngatunki euro-syberyjskie : trzmielina zwyczajna (Evonymus europaea), olsza czarna (Alnus glutinosa), wiklina (Salix purpurea)\ngatunki borealno-subarktyczne: rzeżucha łąkowa (Cardamine pratensis), knieć błotna (Caltha palustris), przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis)\ngatunki borealno-arktyczne: mącznica lekarska (Arctostaphylos uvaxursi), wierzba nibyzielna (Sal herbacea), bażyna czarna (Empetrum nigrum), gnidosz sudecki (Pedicularis sudetica), skalnica śnieżna (Saxifraga nivalis), malina moroszka (Rubus chamaemorus), poryblin jeziorny (Isoëtes lacustris)\ngatunki alpejskie: leniec alpejski (Thesium alpinium), podbiałek alpejski (Homogyne alpina), kuklik górski (Geum montanum), kosodrzewina (Pinus mughus)\ngatunki sudecko-karpackie i sudeckie: skalnica bazaltowa (Saxifraga moschata ssp. basaltica), gnidosz sudecki (Pedicularis sudetica)\nRegiel dolny | edytuj kod\nRegiel dolny (450–1000 m n.p.m.) charakteryzuje się lasem liściastym lub mieszanym. Fragmenty drzewostanów zbliżonych do naturalnych zespołów sosnowo-jodłowo-bukowych z domieszką modrzewia, jawora i lipy występują przy wodospadzie Szklarki w kompleksie jagniątkowskim i na górze Chojnik. Poszczególne gatunki drzew mają różne wymagania klimatyczne. Najniżej występują dęby i jesion wyniosły (do ok. 500 m n.p.m.). Od 500 do 600 metrów nad poziomem morza występuje Sosna zwyczajna. Wyżej, do 800 m n.p.m. rośnie modrzew europejski, a powyżej 800 metrów – jodła i buk.\nMimo przebudowy głównego drzewostanu, miejscami roślinność runa i podszytu pozostała bez zmian. Występują w niej: wawrzynek wilczełyko, bez koralowy, leszczyna, podkolan biały, marzanka wonna, czworolist pospolity, borówka, szczawik zajęczy, siódmaczek leśny, pszeniec zwyczajny i konwalia. Powyżej 800 metrów nad poziomem morza przeważają: trawy, borówka oraz goryczka trojeściowa.\nW miejscach naświetlonych, na łąkach i wzdłuż dróg występują: storczyk plamisty, dąbrówka rozłogowa, gajowiec żółty, arnika górska, dziewięćsił bezłodygowy, wierzbówka wąskolistna, starzec gajowy oraz naparstnica. Nad potokami licznie występuje lepiężnik biały.\nW lasach iglastych przeważają świerki. Ulegają one osłabieniu pod działaniem czynników atmosferycznych. Naderwanie systemu korzeniowego przez wiatr ułatwia zainfekowanie go przez szkodliwe grzyby i owady. Do najgroźniejszych grzybów należy opieńka miodowa o jadalnych owocnikach, która opanowuje strefę miazgi – między korą a drewnem, powodując śmierć drzewa. Drugi grzyb, huba korzeniowa niszczy wewnętrzne części korzeni i pni. Opieńka zabija drzewo w okresie paru miesięcy, a huba wielu lat, na skutek zmian mechanicznych w drewnie.\nMuflon Jeleń szlachetny\nŚwiat zwierzęcy uległ w czasach nowożytnych dużym przeobrażeniom głównie przez działania człowieka. Wiele gatunków zwłaszcza dużych, zostało wytępionych. W XVII i XVIII wieku wytrzebiono powszechne jeszcze łosie, niedźwiedzie, rysie, żbiki. W XIX wieku zniknęły orły przednie. Mimo tego świat zwierzęcy Dolnego Śląska jest nadal bardzo bogaty. Występuje tu kilkadziesiąt gatunków ssaków (w tym 20 gatunków nietoperzy). Na uwagę zasługuje introdukowany tu muflon śródziemnomorski. Inne gatunki to jeleń szlachetny, sarna europejska, daniel, dzik, wilk szary, bóbr europejski, lis rudy, zając szarak, królik, wydra europejska, rzęsorek rzeczek, rzęsorek mniejszy, zębiełek karliczek, karczownik ziemnowodny, piżmak, kuna leśna, kuna domowa, tchórz zwyczajny, łasica pospolita, gronostaj europejski, borsuk europejski, jenot azjatycki, szop pracz, norka amerykańska, nornica ruda, nornik zwyczajny, mysz zaroślowa, mysz leśna, mysz polna, szczur wędrowny, szczur śniady, wiewiórka pospolita, jeż, kret europejski, popielica, koszatka leśna, orzesznica, ryjówka aksamitna, ryjówka malutka, ryjówka górska, badylarka, darniówka pospolita. Gatunkiem krytycznie zagrożonym wyginięciem na terenie Dolnego Śląska jest kozica północna żyjąca obecnie jedynie w masywie Śnieżnika w liczbie kilku sztuk.\nZanotowano występowanie 348 gatunków ptaków, z czego 192 gatunki tu gniazdują. 29 gatunków ptaków występujących na Dolnym Śląsku to gatunki zagrożone wyginięciem wpisane do polskiej Czerwonej Księgi.\nWystępuje 15 gatunków płazów: salamandra, traszka zwyczajna, traszka górska, traszka grzebieniasta, grzebiuszka ziemna, kumak nizinny, rzekotka drzewna, ropucha szara, ropucha zielona, ropucha paskówka, żaba wodna, żaba jeziorkowa, żaba moczarowa, żaba trawna, żaba śmieszka.\nGady to 7 gatunków: żółw błotny, gniewosz plamisty, padalec, jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, zaskroniec zwyczajny, żmija zygzakowata.\nRyby to 48 gatunków występujących naturalnie oraz 11 gatunków obcych wprowadzonych sztucznie: pstrąg potokowy, głowacz białopłetwy, głowacz pręgopłetwy, lipień pospolity, strzebla potokowa, śliz pospolity, brzana pospolita, świnka, jelec pospolity, kleń, słonecznica, lin, ukleja pospolita, krąp, kiełb białopłetwy, leszcz, płoć, wzdręga, jaź, jazgarz, sandacz pospolity, szczupak pospolity, okoń pospolity, ciernik, cierniczek północny, miętus pospolity, rozpiór, boleń pospolity, różanka pospolita, piskorz, koza dunajska, koza złotawa i sum pospolity.\nZ bezkręgowców występują m.in. Chiracantium elegans, świdrzyk łamliwy, poczwarówka północna, Glomeris guttata, Rhamphomya caudata, kozioróg dębosz oraz endemity sudeckie: Onychiurus paxi, Oncopodura reyersdorfensis, Trichodrilus spelaeus, Crangonyx paxi i prapierścienica jaskiniowa.\nObecnie ludność Dolnego Śląska to w zdecydowanej większości nie autochtoniczni Ślązacy, gdyż po II wojnie światowej niemal cała ludność Dolnego Śląska uległa wymianie – przedwojenni mieszkańcy opuścili te tereny, a region został zasiedlony przez przybyszów z różnych rejonów Polski. Zdecydowanie największa część ludności Dolnego Śląska swoje korzenie ma na wschodnich terenach przedwojennej Polski.\nJeden ze strojów ludowych Dolnego Śląska\nDolny Śląsk jest regionem, w którym po roku 1945[n] nie zachowała się już odrębność kulturowa.\nW związku z wielowiekową germanizacją na terenie Dolnego Śląska gwara dolnośląska zachowała się reliktowo. Po dawnym dialekcie dolnośląskim zachowały się reliktowe gwary Chwalimia koło Wolsztyna (Zielonogórskie) oraz tzw. gwara Chazaków Rawickich obejmująca dwie wsie koło Leszna (Brenno i Wijewo) oraz około 22 wsi koło Rawicza. Gwary te przetrwały dzięki osiedleniu w przeszłości ludności śląskiego pochodzenia na pograniczu wielkopolsko-śląskim. Obecnie znajdują się w stadium zanikania. Inną enklawą utrzymywania się tej gwary były okolice Namysłowa, Sycowa oraz Międzyborza. W XIX stuleciu dzięki wybitnym pastorom takim jak Robert Fiedler oraz Jerzy Badura (1845-1909) dialekt dolnośląski przetrwał w rejonie Sycowa i Międzyborza znacznie dłużej niż pod Wrocławiem. Z okolic Międzyborza pochodzi spisana około 1864 roku pieśń ludowa w gwarze Dolnego Śląska, która stała się obecnie hejnałem Wrocławia.\nStroje ludowe na terenach Dolnego Śląska nie były jednolite. Barbara Bazielich wyróżniła 8 grup strojów, które wykształciły się do końca XIX wieku na obszarze od Głogowa po Nysę:\nNa Dolnym Śląsku znajdują się obiekty z listy UNESCO: Hala Stulecia we Wrocławiu, Kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze. Zwiedzać można teren byłego niemieckiego obozu jenieckiego Stalag Luft III, o ucieczce z którego nakręcono filmy „Drewniany koń” (The Wooden Horse) i „Wielka ucieczka”.\nNa Dolnym Śląsku znajduje się najwięcej w Polsce pałaców i zamków – łącznie kilkaset. Są to m.in. dawne rezydencje książęce Piastów, Jagiellonów, Podiebradów, Sobieskich, Wirtembergów, rodów szlacheckich, przedsiębiorców, kupców.\nZamek Piastów i Sobieskich w Oławie\nPałac Jedlinka w Jedlinie-Zdroju\nNa Dolnym Śląsku znajdują się miejsca pochówku władców Polski i żon władców Polski – we Wrocławiu, Trzebnicy i Legnicy.\nNa Dolnym Śląsku poza Wrocławiem duże znaczenie dla wyznawców katolicyzmu ma będąca celem licznych pielgrzymek Sanktuarium Wambierzyckiej Królowej Rodzin.\n↑ Południowa część dawnego Księstwa Nyskiego – niemal cały powiat Jesenik oraz Heřmanovice (niem. Hermannstadt) w powiecie Bruntal, a także Mnichov (niem. Einsiedel) i Železná (niem. Buchbergsthal), będące obecnie częścią gminy Vrbno pod Pradědem. W 1958 wskutek wymiany terytoriów Czechosłowacja uzyskała także skrawki Dolnego Śląska w okolicach miasta Pec pod Sněžkou i miejscowości Kořenov.\n↑ Przyłączone do Polski w wyniku decyzji traktatu wersalskiego, m.in. Bralin.\n↑ Wcześniej obszar pomiędzy rzekami Nysą Łużycką a Kwisą, z miastami Zgorzelec i Lubań, zaliczany był do Łużyc Górnych.\n↑ Była to forma odwetu na Saksonii, w skład której wcześniej wchodziły Łużyce, za współdziałanie z Napoleonem podczas jego wcześniejszej zwycięskiej kampanii przeciw Prusom w latach 1806–1807.\n↑ a b Historycznie część Łużyc, niekiedy miasto jest traktowane jako część Dolnego Śląska z racji na przynależność do piastowskiego księstwa jaworskiego w latach 1319–1329 i prowincji Śląsk i Dolny Śląsk w latach 1815–1945.\n↑ Sporna jest kwestia przynależności miasta Nysa, ponieważ tradycyjna granica Górnego i Dolnego Śląska biegnie w tamtym rejonie Nysą Kłodzką, a więc przez środek Nysy. Miasto jest uważane za część Dolnego Śląska, gdyż posiada z nim silniejsze kulturalne i historyczne związki do pocz. XIX w. Również historyczne księstwo nyskie należało do Dolnego Śląska. Od 1815 Nysa była związana administracyjnie z Górnym Śląskiem, toteż dzisiaj powszechnie uznaje się miasto także za przynależne do Górnego Śląska\n↑ Część Dolnego Śląska jako położone w granicach piastowskich księstw dolnośląskich do 1364, następnie zaliczane do Łużyc Dolnych.\n↑ Historycznie część Łużyc, traktowana jako część Dolnego Śląska z racji na przynależność do prowincji Śląsk i Dolny Śląsk w latach 1825–1945.\n↑ a b Historycznie część ziemi kłodzkiej, niekiedy miasto jest traktowane jako część Dolnego Śląska z racji na przynależność do piastowskich księstw dolnośląskich w latach 1278–1290, 1327-1335 i 1336-1341 oraz prowincji Śląsk i Dolny Śląsk w latach 1742–1945.\n↑ Niekiedy traktowana jako część Dolnego Śląska z racji na przynależność do piastowskiego księstwa jaworskiego w latach 1319–1346. Wcześniej część Czech, później dzieliła historię polityczną Łużyc. W herbie miasta zachował się dolnośląski orzeł piastowski.\n↑ Historycznie część Łużyc, traktowany jako część Dolnego Śląska z racji na przynależność do piastowskiego księstwa jaworskiego w latach 1319–1337 i prowincji Śląsk i Dolny Śląsk w latach 1815–1945.\n↑ Niekiedy traktowana jako część Dolnego Śląska z racji na przynależność do piastowskiego księstwa jaworskiego w latach 1319–1346. Wcześniej część Czech, później dzieliła historię polityczną Łużyc.\n↑ Historycznie część Łużyc, traktowana jako część Dolnego Śląska z racji na przynależność do prowincji Śląsk i Dolny Śląsk w latach 1815–1945.\n↑ Ściślej: po podjęciu przez tzw. wielką trójkę w Jałcie decyzji o podziale stref wpływów w Europie, potwierdzonej potem w Poczdamie, na mocy której rodzimą niemiecką ludność Dolnego Śląska wysiedlono do Niemiec, a w jej miejsce sprowadzono na tzw. Ziemie Odzyskane polskich mieszkańców Kresów.\n↑ Włączenie go do strojów dolnośląskich uzasadnione jest przynależnością od początków XIII wieku księstwa nyskiego do biskupstwa wrocławskiego.\n↑ a b R. Pysiewicz-Jędrusik, A. Pustelnik, B. Konopska, Granice Śląska, Wrocław 1998, s. 35, 38.\n↑ Dolny Śląsk. Monografia historyczna, pod red. W. Wrzesińskiego, Wrocław 2006, s. 392.\n↑ Jacek Kurzępa, Alicja Lisowska, Agnieszka Pierzchalska: Prostytucja „nieletnich” w perspektywie Dolnoślązaków: Raport z badań. Wrocław: Falochron, 2008. ISBN 978-83-60425-33-6.\n↑ Innowacyjność wyróżnikiem Dolnego Sląska?. Anita Kucharska (red.). T. 2. Wrocław: Dolnośląskie Centrum Studiów Regionalnych, 2006, seria: Prace naukowe. Seria – Konferencje. ISBN 83-921216-0-0.\n↑ Tomasz Berbeka. Przemiany obszarowe gospodarstw indywidualnych na terenach górskich i górzystych Dolnego Śląska. „Problemy zagospodarowania ziem górskich”. 55, s. 69–76, 2008. PAN, Komitet Zagospodarowania Ziem Górskich. ISSN 0137-5423 (pol.).\n↑ Skrzypek G., Wiśniewski A., Grierson P.F., 2011: How cold was it for Neanderthals moving to Central Europe during warm phases of the last glaciation?. Quaternary Science Reviews, 30: 481- 487.\n↑ Śląsk na weekend – przewodnik turystyczny, Wydawnictwo Pascal.\n↑ Sudety, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-06-24] .\n↑ Jerzy Samuel Bandtkie: Wiadomości o jęz. polskim i polskich ślązakach. WROCŁAWSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE I POLSKIE TOWARZYSTWO GEOGRAFICZNE, 1952.\n↑ StanisławS. Dubisz StanisławS., HalinaH. Karaś HalinaH., NijolaN. Kolis NijolaN., Dialekty i gwary polskie, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1995, ISBN 83-214-0989-X, OCLC 69461862 .\nJanusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk - przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1977.\nAlfred Jahn: Karkonosze polskie. Warszawa: PWN, 1985.\nM. Jasnowski, A. Pałczyński: Nasza przyroda - województwo wrocławskie, legnickie, jeleniogórskie, wałbrzyskie. Warszawa: Liga Ochrony Przyrody, 1978.\nSchlesien, Berlin-Braunschweig-Hamburg .\nStefan Macko: Świat roślin Karkonoskiego Parku Narodowego. WTN, 1970.\nWitryna województwa dolnośląskiego\nPublicystyczno-filmowo o Dolnym Śląsku i Sudetach\nmateriały dotyczące Dolnego Śląska w Dolnośląskiej Bibliotece Cyfrowej\nPortal z wiadomościami z Dolnego Śląsk\nNa podstawie artykułu: "Dolny Śląsk" pochodzącego z Wikipedii


września 2017 ~ Movember Polska\nwtorek, września 26, 2017 Brak komentarzy\nMężczyzna dojrzały, ale czy przezorny?\nPodejmujące decyzje finansowe działamy spontanicznie czy zdroworozsądkowo? Ponad 80 proc. polskich mężczyzn uważa się za dojrzałych i odpowiedzialnych. Również w sferze finansowej. Najczęściej jednak dopiero, gdy na świat przychodzą dzieci, zaczynamy odkładać pieniądze na przyszłość. W trosce o rodzinę, najbardziej w życiu boimy się, że na skutek ciężkiej choroby, na przykład nowotworowej, stalibyśmy się ciężarem dla najbliższych. Na taką ewentualność, warto zbudować finansową poduszkę bezpieczeństwa.\nJak wynika z raportu Nationale-Nederlanden „Dojrzałość finansowa Polaków 2017” dla 61 proc. mężczyzn w naszym kraju dojrzałość oznacza troskę o bliskich, a dla co trzeciego jest to planowanie najbliższej przyszłości. Mniej niż jedna trzecia badanych jest zdania, że zabezpieczenie finansowe na wypadek ciężkiej choroby czy z myślą o emeryturze to przejaw odpowiedzialności. Częściej swoją dojrzałość deklarowali ojcowie, wśród których ten odsetek wyniósł aż 83 proc. Co pozytywne, odpowiedzialność za bliskich według badanych nie wymaga wyrzeczeń. Aż 80 proc. z nich zgadza się ze stwierdzeniem, że można ją połączyć z realizacją swoich pasji oraz marzeń.\nJednym z przejawów dojrzałości finansowej jest dbanie o przyszłość, w tym zabezpieczenie siebie i swoich najbliższych. Najczęstszą formą ubezpieczenia, z którego korzystają Polacy, jest ubezpieczenie grupowe, które posiada 47 proc. badanych. Posiadanie rodziny wiąże się często z podjęciem decyzji o wykupieniu ubezpieczenia. Już co trzeci polski ojciec zakupił indywidualne ubezpieczenie na życie.\nMyśląc o ubezpieczeniach Polacy niestety kierują się mitami. Jako główne powody braku indywidualnego ubezpieczenia na życie wymieniane są: brak takiej potrzeby (26 proc.), posiadanie ubezpieczenia grupowego (22 proc.) oraz zbyt duże koszty (21 proc.). Może to wynikać z braku dostatecznej wiedzy oraz zainteresowania produktami ubezpieczeniowymi. Jednak blisko połowa mężczyzn, którzy nie mają indywidualnego ubezpieczenia na życie, rozważa zakup takiej polisy w ciągu dwóch lat.\nNie chcemy być ciężarem dla najbliższych\nCzego polscy mężczyźni obawiają się najbardziej? Definiując swoje postawy życiowe, w pierwszej kolejności myślą o swoich bliskich, nic więc dziwnego, że boją się przede wszystkim poważnej choroby lub wypadku, które sprawią, że będą ciężarem dla rodziny lub spowodują, że będą musieli całkowicie zmienić swoje życie. Takich lęków nie kryje odpowiednio 43 i 33 proc. ankietowanych mężczyzn.\nSamoocena ich możliwości finansowych wskazuje, że z wieloma nieprzewidzianymi sytuacjami nie byliby sobie w stanie poradzić nie tylko w sferze emocjonalnej, ale również finansowej. Wśród najczęściej wymienianych znalazło się m.in. zachorowanie na raka, na które wskazało aż dwie trzecie Polaków. Być może wynika to z faktu jak mało wiemy o realnych kosztach leczenia. Aż 20 proc. mężczyzn w Polsce uważa, że ogólne wydatki na prywatną opiekę medyczną, leki, rehabilitację i ewentualne utracone dochody, jakie generuje zachorowanie na nowotwór mieszczą się w kwocie do 1 tysiąca złotych.\nNiestety, koszty badań mogą się okazać dużo wyższe. Oczywiście, każdemu ubezpieczonemu w Narodowym Funduszu Zdrowia przysługują bezpłatne świadczenia zdrowotne. Obciążeniem mogą jednak być wydatki związane z czynnościami okołomedycznymi, bądź potrzeba uzyskania np. drugiej opinii medycznej. Wielu mężczyzn nie ma też świadomości, jak długi jest czas oczekiwania na zabiegi i operacje. Za sprawą limitów NFZ, specjalistyczne badania, takie jak np. tomografia komputerowa, które w przypadku diagnozy choroby muszą zostać wykonane w pierwszej kolejności i możliwie jak najszybciej, mają bardzo długą listę oczekujących. Warto więc wcześniej zbudować poduszkę finansowego bezpieczeństwa, która ułatwi walkę z chorobą.\nDobrym sposobem stworzenia finansowej poduszki bezpieczeństwa są np. ubezpieczenia, w tym specjalne, oferujące wsparcie przy ciężkich zachorowaniach, takich jak nowotwór, czy zawał serca. Często w ramach ubezpieczenia można też otrzymać, wspomniany wcześniej, assistance medyczny, dzięki któremu będziemy mieć możliwość skorzystania z m.in. bezpłatnego transportu czy opieki nad nieletnimi dziećmi.\nArtykuł powstał we współpracy z Nationale-Nederlanden.\nBadania realizujemy dzięki Nationale-Nederlanden oraz Affiea Polska, Bayer Polska,, ZEW for men i Marco sp. z o.o. Sprzęt do badań udostępnia Profimedical.\nBadania realizowane są dla mężczyzn w wieku od 18 do 35 lat. Nie wymagane są żadne wcześniejsze przygotowania. Przed badaniem należy wypełnić zgodę na jego wykonanie.\nBadania realizowane są w formule "zapłać, ile chcesz", a zebrane w ten sposób środki przekazywane są organizatorowi kampanii Movember Polska, Fundacji Kapitan Światełko.\nMężczyźni starsi nie są już w głównej grupie ryzyka raka jąder. Panowie po 45 roku życia powinni raz w roku zgłaszać się na badania krwi pod kątem oznaczenia poziomu PSA. Wynik powinien być skonsultowany z lekarzem urologiem.\nNa movemberowych wyspach nie prowadzimy badań USG prostaty ani badań krwi.\nJeśli nie zdążyłeś na badania lub szukasz placówki w innym mieście, zajrzyj do listy przychodni, które wspierają Movember.\n2 XI, czwartek - Wrocław, SkyTower\n4 XI, sobota - Bielsko-Biała, Galeria Sfera\n10 XI, piątek - Kraków, Galeria Bronowice\n12 XI, niedziela - Lublin, Tarasy Zamkowe\n19 XI, niedziela - Poznań, Galeria Malta\n19 XI, niedziela - Kędzierzyn-Koźle, Odrzańskie Ogrody\n22 XI, środa - Warszawa, Hala Koszyki\n24 XI, piątek - Łódź, Pasaż Łódzki\n26 XI, niedziela - Gdynia, Centrum Handlowe Batory\n28 XI, wtorek - Katowice, CNTI UE\n29 XI, środa - Katowice, CNTI UE\npiątek, września 15, 2017 Brak komentarzy\nWszyscy już chyba wiedzą, że w tym roku ambasadorami Movember Polska są zawodnicy PGNiG Superligi - mniej lub bardziej wąsate twarze chłopaków ze wszystkich drużyn przypominają Wam o badaniach już od wiosny - ponieważ we wczesnym wykrywaniu raka jąder najważniejsza jest regularność!\nBadania w listopadzie to zdecydowanie zbyt mało - naszym zadaniem jest pokazanie Wam, że to nic strasznego i sprawdzenie, w trakcie naszych bezpłatnych badań USG, jaki jest "stan wyjściowy" jeśli chodzi o Wasze zdrowie intymne. Przez cały rok trzeba jednak badać się samemu i jeśli zauważycie coś niepokojącego - trzeba natychmiast zgłosić się do lekarza.\nJak się badać? Chłopaki z SPR Stal Mielec mówią jasno - każdy facet powinien to umieć zrobić samemu!\nDlatego zajrzyj tutaj i sprawdź instrukcję, jak badać swoje jądra.\nNie tylko w listopadzie - ale w każdym miesiącu roku! - wspieramy Ciebie. Ty też możesz wesprzeć nas! Zrób nam przelew i pomóż nam tworzyć kolejne wydarzenia z bezpłatnymi badaniami albo, jeszcze lepiej, zostań naszym Patronem na portalu Patronite.\nPosłuchaj ekipy z Mielca i zrób to dla jaj!\nDbaj o siebie, zapobiegaj i przewiduj\nKobiety w Polsce żyją dłużej od mężczyzn przeciętnie o osiem lat. Przyczyną zgonów facetów najczęściej są choroby układu krążenia i choroby nowotworowe. Dlaczego? Bo nie myślą o swoim zdrowiu, a przesadne dbanie o siebie uważają za niemęskie. Prawdziwy twardziel nie chodzi przecież do lekarza. Poważna choroba potrafi powalić na kolana, ale wcale nie musi tak być. Wystarczy kilka prostych sposobów, które nie wymagają dużo czasu i wielkich pieniędzy, a mogą pomóc uniknąć zachorowania lub poradzić sobie z jego ewentualnymi skutkami.\nZaczynasz dzień od kawy albo co gorsza od papierosa? Nie jesz śniadania, za to wieczorem objadasz się bez opamiętania? Nawyki i rutyna są nieodłącznym elementem naszego życia. Nie zauważamy ich, szczególnie gdy wiążą się z czymś przyjemnym, jak piwo podczas meczu czy wieczorny drink. I do takich przyjemności absolutnie masz prawo. Ale dlaczego nie powalczyć o to, by słabości zastąpić mądrymi wyborami? Nawet się nie spostrzeżesz, gdy zamiast papierosem rozpoczniesz dzień wodą z cytryną.\nNajważniejsze to być ze sobą szczerym w odpowiedzi na pytanie, co chcesz osiągnąć i jak pragniesz zmienić swoje życie. Potem wystarczy postawić sobie konkretny, ale też realny cel. Dzięki temu łatwiej będzie ci „zaprzyjaźnić” się ze zdrowymi nawykami.\nPrawdziwy mężczyzna jarmużu się nie boi\nJesteś tym co jesz. To niby banał, ale prawdziwy. Jak wynika z raportu Nationale-Nederlanden „Miej serce do zdrowia” niezdrowa dieta oraz nadmierne spożywanie alkoholu (powyżej 60 g przez mężczyzn) są przyczynami około 40 proc. nowotworów złośliwych. Dlatego zacznij myśleć, czego codziennie dostarczasz, a może raczej czego nie dostarczasz swojemu organizmowi. Zaprzyjaźnij się z warzywami, owocami, kaszami, ogranicz sól i o zgrozo - pożegnaj fast foody! A przede wszystkim - jedz regularnie. To pozwoli utrzymać ci dobrą kondycję oraz pozbyć się nadprogramowych kilogramów.\nTak zwana oponka często pojawia się u panów między 30. a 40. rokiem życia, a później trudno się jej pozbyć. W zdrowym odżywianiu chodzi o ograniczenie kalorii, tłuszczów zwierzęcych, zwiększenie tłuszczów roślinnych, ryb, warzyw, owoców i pełnoziarnistego pieczywa. Po paru tygodniach, gdy poczujesz się lepiej, nie będziesz mógł się nadziwić, jak wcześniej mogłeś żywić się śmieciowym jedzeniem.\nNie chcesz chorować? Rusz się!\nWedług raportu „Miej serce do zdrowia” tylko jedna trzecia mężczyzn w Polsce regularnie uprawia sport, a blisko połowa ćwiczy od czasu do czasu. Tymczasem badania przeprowadzone w Danii i Wielkiej Brytanii pokazują, że systematyczna aktywność fizyczna może wydłużyć życie człowieka o 3-5 lat. Dlatego od wysiłku fizycznego warto się uzależnić. Mniejsze znaczenie ma to, czy to będzie bieganie, rower czy tak modny ostatnio cross fit. Ważna jest przede wszystkim regularność. Na początku wystarczy zrezygnować z windy na rzecz schodów, a zamiast samochodu wybrać spacer. Jeśli uważasz, że sam nie dasz rady namów na wspólny trening kumpla.\nCzego mężczyźni boją się najbardziej, gdy zachorują? Wśród negatywnych konsekwencji poważnych chorób Polacy wymieniają przede wszystkim bycie zależnym od innych (60 proc.), długotrwałą niezdolność do pracy (52 proc.) oraz ograniczenie sprawności i aktywności (52 proc.).\nJesteś głową rodziny? Zadbaj o poduszkę finansowego bezpieczeństwa. Odkładanie nawet niewielkich kwot pozwoli wyrobić ci nawyk oszczędzania i w dłuższej perspektywie czasowej pomoże zbudować zabezpieczenie dopasowane do indywidualnych potrzeb. Dobrym sposobem są także ubezpieczenia, w tym specjalne, oferujące wsparcie przy ciężkich zachorowaniach, takich właśnie jak nowotwór czy zawał serca. Na rynku pojawiły się już ubezpieczenia „skrojone” pod potrzeby mężczyzn, które zapewniają świadczenie wypłacane zaraz po diagnozie nowotworu, środki na poszczególne etapy leczenia oraz opiekę od pierwszego dnia choroby. Wysokość ubezpieczenia uwzględnia wszystkie jej aspekty, również czas przeznaczony na powrót do aktywności zawodowej. Warto też zwrócić uwagę by polisa obejmowała szeroki zakres zachorowań, także na nowotwory niezłośliwe, oraz pakiet assistance, który pomoże zorganizować dodatkowe wsparcie np. opiekę nad dziećmi czy zakup leków.\nPilnujesz kolejnych terminów corocznego przeglądu auta? To dlaczego nie masz czasu, by raz w roku zrobić morfologię, badanie USG brzucha, czy pokazać znamiona dermatologowi? Najczęściej dlatego, że nie masz czasu bądź nie chcesz, by ktoś wziął cię za hipochondryka. Tymczasem badania profilaktyczne pozwalają na wczesne wykrycie raka i większe szanse na jego wyleczenie.\nAż 84 proc. ankietowanych przez Nationale-Nederlanden kobiet twierdzi, że odpowiednia profilaktyka może przynieść pożądane efekty. Niestety z mężczyznami jest o wiele gorzej. Tylko co czwarty wierzy w konieczność wykonywania badań profilaktycznych, a większość nie czuje szczególnej potrzeby ich zrobienia. Panowie - czas na zmiany! Lekarze zalecają, by podstawowe badania profilaktyczne, bez względu na wiek, wykonywać raz w roku. Przed czterdziestym rokiem życia ważne jest badanie krwi i morfologia, pomiar ciśnienia i EKG, ogólne badanie moczu i samobadanie jąder. Później trzeba do tego dodać pomiar stężenia cholesterolu, poziom antygentu PSA, RTG płuc, USG jamy brzusznej oraz badanie przesiewowe w kierunku raka jelita.\nDlaczego warto? Bo robisz to dla najważniejszej osoby na świecie, czyli siebie.\nArtykuł powstał dzięki współpracy z Nationale-Nederlanden w oparciu o wyniki raportu "Miej Serce do Zdrowia".\nwtorek, września 12, 2017 Brak komentarzy\nCześć, jestem Jakub i pewnie część z Was widziała mnie w trakcie movemberowych eventów czy na spotkaniach w Waszych firmach. Od 2014 roku prowadzę kampanię Movember w Polsce. Zaczynaliśmy skromnie, od kilku eventów i spotkań dotyczących profilaktyki i wczesnego wykrywania męskich nowotworów. Najważniejsza jednak zawsze była dla nas merytoryczna wiedza, a tę czerpiemy od początku akcji w Polsce z najlepszych źródeł - od praktyków zajmujących się tymi tematami od lat, nie owijających w bawełnę i wiedzących, co może czekać faceta, który prześpi pierwsze symptomy raka jąder czy prostaty.\nRok 2016 był dla Movember Polska bardzo ważny - po raz pierwszy zrealizowaliśmy cykl bezpłatnych badań USG jąder w największych miastach w Polsce. To była nie tylko nowość w skali naszego kraju - żaden inny lokalny Movember nie zrobił tego, co udało się nam. Przebadaliśmy łącznie blisko 1300 facetów. Szesnastu z nich miało raka jąder - jeden podejrzewał, że może to być nowotwór i dlatego przyszedł do gabinetu. Pozostałych piętnastu po prostu było ciekawych, czy wszystko z nimi w porządku. Podobnie jak tych 1284.\nChcemy, żeby jak najwięcej osób mówiło o akcji Movember w Polsce. Chcemy, żeby jak najwięcej osób zgłaszało się do nas i brało udział w naszych badaniach albo chociaż przeczytało artykuły na tej stronie, żeby wiedzieć, czy wszystko z ich zdrowiem jest w porządku.\nDlatego też w ubiegłym roku zaczęliśmy współpracę ze sportowcami. Dzięki zaangażowaniu kliniki Nova, wszystkich redakcji z Grupy Polska Press i współpracującej z nami w latach 2015 i 2016 ekipy z MultiPR udało nam się stworzyć kampanię, która kosztując około 150 tysięcy złotych trafiła do blisko 40 milionów odbiorców w całym kraju (wg raportu Instytutu Monitorowania Mediów).\nMamy nadzieję powtórzyć ten sukces także w tym roku.\nAle nie do końca o tym chciałem Wam napisać. Otóż mówi się, że szewc bez butów chodzi i dlatego w Fundacji Kapitan Światełko, która organizuje kampanię Movember Polska jako oficjalny partner Movember UK, badamy się regularnie. Tak, jak sugerujemy robić to Wam.\nZaglądamy w spodnie\nWiesz, mężczyzno, jak to jest - póki nie trzeba raczej się w okolice podbrzusza nie zagląda poza kilkoma scenariuszami, bo i po co? Pod prysznicem raczej się śpiewa niż ogląda uważnie każdy centymetr swojego ciała. A powinno się to robić. Przynajmniej raz w miesiącu.\nNo dobra, przychodzi więc ten dzień, sprawdzam co tam w trawie piszczy i okazuje się, że mam jakąś plamę na skórze w okolicach, w których absolutnie nie chciałbym mieć niczego niepokojącego. Pierwsza reakcja - jestem facetem, więc powinienem to zignorować, bo faceci nie przejmują się drobnostkami. Druga reakcja - nie powinienem, przecież sam dbam o to, żeby mężczyźni w Polsce nie ignorowali takich rzeczy.\nWytrzymałem tydzień obserwując temat; w tym czasie pojawiły się dwie nowe plamy. Tydzień później byłem już na wizycie u lekarza specjalisty, który powiedział mi, że czasem tak się po prostu robi i dopóki się nie rozleją, nie ma się czym przejmować. Miesiąc później plamy się rozlały i cztery tygodnie po drugiej wizycie czekałem już sobie w szpitalu publicznym na zabieg.\nCała procedura rejestracji trwa dłużej niż zabieg. Znieczulenie miejscowe to ból wkłuwania igieł, a potem wrażenie braku dolnej połowy ciała. I wreszcie po kilkudziesięciu minutach szycia wycinek skóry został pobrany a miejsce po nim zaszyte, a ja trafiłem do szpitalnego łóżka... na 90 minut.\n...i po biopsji!\nPotem zostałem wypisany, bo przecież to tylko rozcięcie skóry i mój dobry przyjaciel, który również aktywnie ambasadoruje wąsami w listopadzie, zabrał mnie do domu.\nI tutaj zaczyna się dopiero cała akcja - posiadanie pociętego podbrzusza oznacza, że nie bardzo możesz się ruszać, bo cały czas coś Cię boli. Niespecjalnie możesz iść do pracy. Niespecjalnie możesz w ogóle wyjść z domu. Niespecjalnie możesz funkcjonować przez kilka pierwszych dni, bo szarpie Cię okrutnie (to jednak są okolice, gdzie światło nie zagląda) i jedyne, co możesz robić, to łykać wesołe tabletki, po których świat się kołysze. Fantastycznie, że sama diagnostyka i zabieg są w ramach NFZ, a leki, które się potem dostaje, nawet te miażdżące świadomość przeciwbólowe, są raczej tanie. Ale czas, który człowiek spędza potem, żeby wrócić do siebie jest raczej czasem straconym. To jest realny koszt finansowy. Realnym kosztem niefinansowym jest strata kilku kilogramów wagi w ciągu tygodnia (po niektórych lekach się wymiotuje) oraz stres, który zżera człowieka w oczekiwaniu na diagnozę.\nPo 10 dniach mam wiadomość - po prostu mam plamy. Nie jest to nowotwór. I świetnie, bo wycinanie / naświetlanie / radio- czy chemioterapia czegokolwiek w okolicach intymnych mi się nie uśmiechają.\nNie piszę tego, żeby Was w jakikolwiek sposób nastraszyć. Uważam, że cała procedura przebiegła nadzwyczaj sprawnie i szybko, bez zbędnych ceregieli, bez owijania w bawełnę, tak naprawdę z niewielką ilością koniecznego bólu i kilkoma dniami spędzonymi na bujaniu się mózgu w czaszce.\nPiszę to po to, przyjacielu, żebyś teraz wybrał się do łazienki i uważnie się obejrzał. Rak prostaty, rak jąder, rak penisa (tak, jest coraz bardziej powszechny) czy rak skóry w okolicach intymnych to są rzeczy, które się przydarzają facetom. I da się je zwalczyć, da się te nowotwory zamordować zanim one zrobią cokolwiek nam, przy minimalnych stratach własnych - ale trzeba wiedzieć, że coś się dzieje.\nGdyby nie Movember, nie miałbym właściwie pojęcia, gdzie patrzeć, na co zwracać uwagę, gdzie szukać. Może pewnego dnia moja partnerka powiedziałby mi, że wyglądam jak krowa w łaty w niektórych miejscach. I wtedy spanikowałbym kompletnie.\nKiedy więc wrócisz z "samobadania", spójrz jeszcze na link poniżej. Kliknij go proszę i ustaw, dla Movember, regularny przelew. To może być to minimalne 10zł, nie zauważysz tego w swoim portfelu, ale co miesiąc coś będzie Ci przypominać, że trzeba się przebadać. A, bo dziś jest ten dzień, kiedy warto zajrzeć w swoje spodnie i sprawdzić stan podwozia.\nJeśli nie chcesz wspierać nas regularnie, rzuć chociaż kilka złotych jednorazowym przelewem klikając w ten link.\nTak czy tak, pomożesz nam przebadać kolejnych facetów, dotrzeć do innych mężczyzn w internecie i przez radio czy prasę; żeby namówić ich, tak jak Ciebie - na regularne badania.\nDzięki! Niech Wąs będzie z Tobą!\nCo roku wpłaty od indywidualnych osób to około 14% całego budżetu Movember. Pomagając nam teraz możesz otrzymać też bilety na mecze Superligi.\nKliknij tutaj, tak, w to logo:\nsobota, września 02, 2017 Brak komentarzy


Uczniowie z Dobrkowa nawiązali kontakt z Antarktydą – Telewizja Debica.TV\nStrona główna Region Pilzno Uczniowie z Dobrkowa nawiązali kontakt z Antarktydą\nUczniowie z Dobrkowa nawiązali kontakt z Antarktydą\nPoszerzając swoje horyzonty, dzieciaki z Dobrkowa przejechały palcem po mapie i dotarły aż do mroźnej krainy pingwinów – Antarktydy. Nieznany ląd zaciekawił uczniów, a także wywołał wiele pytań – na które, mimo drobnych kłopotów, postarała się odpowiedzieć Stacja Badawcza Arctowski.\nUczniowie trzeciej klasy Szkoły Podstawowej w Dobrkowie wraz z wychowawcą przygotowali list oraz rysunki pingwinów, które miały dotrzeć do uczestników 46. Polskiej Wyprawy Antarktycznej. Niestety pandemia pokrzyżowała ich plany – pakunek powrócił do adresatów, gdyż dostarczenie poczty na Stację okazało się niemożliwe. To jednak nie zniechęciło młodych odkrywców. Dzieciaki wysłały e-mail z załączonym zdjęciem papierowej wersji listu oraz obrazkami zwierząt. Wiadomość zawierała nie tylko pytanie na temat życia w mroźnym klimacie okołobiegunowym, ale także pozdrowienia dla wszystkich pracowników Stacji.\nSzybko okazało się, że droga elektroniczna była o wiele bardziej efektywna niż tradycyjna. Uczestnicy 46. Polskiej Wyprawy Antarktycznej odpisali uczniom z Dobrkowa i odpowiedzieli na trapiące ich pytanie. Obiecali również odwiedzić dzieci na początku września, aby przeprowadzić z nimi zajęcia, które poszerzą ich wiedzę o Antarktydzie. Umieścili także post na oficjalnym facebookowym profilu Stacji Badawczej Arctowski, w którym możemy przeczytać: „Trudno było nam ukryć zachwyt nad tym miłym gestem. Mamy nadzieję, że odpowiedź na zadane przez Nich pytanie nie będzie rozczarowująca, ale nie udało nam się znaleźć dwóch takich samych płatków śniegu”. Jak widać, niektóre zagadki nie mają rozwiązań – ale miejmy nadzieję, że zawsze znajdą się dzieci, które będą próbowały do nich dotrzeć.\nPoprzedni artykułSpotkanie w sprawie „Czystego Powietrza”\nNastępny artykułPolicja zachęca do korzystania z Krajowej Mapy Zagrożeń Bezpieczeństwa


Wystawa Małgorzaty Wielek-Mandreli "Wywrotka na świeżym powietrzu" - Lato w mieście - Poznan.pl\n2021-02-13 ( sobota ) – 2021-03-16 ( wtorek )\nSpotkanie autorskie z Małgorzatą Wielek-Mandrelą na oficjalnym otwarciu wystawy "Wywrotka na świeżym powietrzu":\nsobota 13.02 od godz. 15.00 do 20.00\nniedziela 14.02 od 11.00 do 17.00,\nWystawa - ze względu na pandemiczne obostrzenia nie mogła być otwarta tradycyjnym wernisażem, więc to jedyna i niepowtarzalna okazja do spotkania z artystką. Kameralnie, z zachowaniem pandemicznej ostrożności (dystans, dezynfekcja rąk, prośba o założenie maseczek), ale wreszcie jest! Długo oczekiwana możliwość spotkania i oficjalnego otwarcia wystawy.\nWystawa czynna od wtorku do piątku w godz. 12-18 do 16 marca.


Akaroa | Into the World - Witold Ortlieb\nutworzone przez Witek | 26 sty 2018 | Australia i Oceania, Nowa Zelandia | 0 komentarzy\nWspomniałem w ostatnim artykule, że dzisiaj będę odpoczywał po ostatnich kilkudniowych eskapadach. No i tego planu się trzymam z tym, że z małą korektą. 70 km na wschód od Christchurch jest półwysep Banks, a na nim podobno urokliwe, położone nad samym brzegiem błękitnej zatoki miasteczko Akaora. Więc skoro już mam leniuchować to może rankiem się jeszcze trochę sprężę, dojadę do opisywanego w przewodnikach miasteczka i tam rozłożywszy się na plaży w cieniu palmowego liścia, oddam się bez reszty błogiemu lenistwu? Stanowcze “Tak” na powyższe pytanie powoduje, że już o 8 rano siedzę w autobusie, a o 10 z minutami (niby 70 km, ale autobus kręcąc się po górach i robiąc przerwy raz w romantycznej starej osadzie Littel River i raz na punkcie widokowym na malowniczą zatokę, potrzebuje aż dwóch godzin) wysiadam przy szerokiej plaży, w faktycznie cudownej Akarorze. No trudno – leniuchowanie musi jeszcze chwilkę poczekać – przecież muszę najpierw przynajmniej trochę pozwiedzać miasto. Trzeba zobaczyć: latarnię morską, molo z wypływającymi spod niego ławicami ogończowatych śmiertelnie niebezpiecznych płaszczek, kościół św. Patryka, stary angielski cmentarz i … no właśnie. Idę jeszcze w kierunku francuskiego cmentarza, ale tu zwiedzanie się kończy. Francuski cmentarz usytuowany jest na sporawym wzniesieniu, a ja przecież obiecałem sobie dziś leniuchować, a nie wspinać się po górach. Skoro obiecałem to obiecałem – pomny łacińskiej sentencji „pacta sunt servanda” w duchu dodaję – zwłaszcza tych danych sobie – i kończąc zwiedzanie zawracam w kierunku plaży. Po drodze, tuż przed samą plażą coś mnie intryguje. Mijam mały posterunek policji z napisem Gendarmerie(?) Rozglądam się i dopiero teraz spostrzegam, że ulice nie są tu street tylko rue (?) Przysłuchuję się i słyszę, że ludzie, przynajmniej niektórzy, rozmawiają ze sobą po francusku (?) Dlaczego? Dlaczego nawet pomnik malarza łudząco przypomina francuskiego artystę? Skąd tu, nagle w środku Nowej Zelandii, wzięła się Francja? Opowiem o tym już leżąc na kocu w obiecanym cieniu palmowego liścia.\nOtóż zanim miasteczko Akaroa stało się tym czym jest dzisiaj, czyli oazą spokoju, działo się tu różnie, ale spokoju to tu raczej nigdy nie było. Najpierw około 8 milionów lat temu potężne eksplozje dwóch wulkanów wyżłobiły w lądzie dwie głębokie fiordowe zatoki, tworząc tym samym długi półwysep, który rzecz jasna wtedy jeszcze nie miał nazwy. Nazwę Banks nadał mu dopiero kapitan Cook, który jako pierwszy Europejczyk dotarł tu w roku 1770 i na cześć badacza i podróżnika Josepha Banksa właśnie jego nazwiskiem ochrzcił wyspę. Wyspę? Tak właśnie myślał Cook. Widać jak głęboko w ląd wcinają się obie zatoki, skoro nawet tak znakomity żeglarz i odkrywca jakim był kapitan Cook, mylnie sądził że dopłynął do wyspy. Po tym odkryciu, jak zresztą po wielu innych dokonanych przez Cooka, Europejczycy nie bardzo zawracali sobie nimi głowę. Zawracali sobie za to aż nadto rdzenni mieszkańcy półwyspu, Maorysi z plemienia Mao Ngai tahu i Ngati Toa, którzy w latach 30 XIX wieku prowadzili między sobą tak zaciekłe walki, że się nawzajem prawie całkowicie powyrzynali. Siedem lat po zakończonych waśniach, od pozostałych przy życiu Indian, zrujnowany półwysep odkupił, francuski łowca wielorybów, Jean Langlois, chcący założyć tu państwową, francuską, spółkę połowów morskich ssaków. W tej sprawie po wykupieniu od Maorysów ziemi udał się do Francji by namówić rząd do wzięcia udziału w spółce. Dopiero po dwóch latach (tyle zabrało mu przekonywanie francuskich decydentów o intratności spółki) powrócił tu z 63 francuskimi osadnikami, lecz niestety było to już za późno. W tym czasie o zamiarach Francuza dowiedzieli się Anglicy i niezwłocznie wysłali w kierunku Nowych Ziem okręt wojenny, który miał pokrzyżować francuskie plany. Tak też się stało. Anglicy dopłynęli dosłownie dwa dni przed Francuzami, zawiesili w dzisiejszej Akarorze swoją flagę i na podstawie umowy z Waitangi (dzień zawarcia umowy między Maorysami i Anglikami w Waitandze 06.02.1840, obchodzony jest obecnie w Nowej Zelandii jako święto narodowe, także pewnie jeszcze się na nie załapię) ogłosili półwysep Banksa jako angielski. Francuscy osadnicy mimo wszystko osiedlili się wprawdzie nie na francuskiej już ziemi co nie przeszkodziło im do dzisiaj kultywować i przechowywać francuskiej tradycji z językiem, jak można to usłyszeć, włącznie. Kto wie jak by się potoczyły losy dzisiejszej Nowej Zelandii gdyby wtedy przed ponad 150 laty to Francuzi jako pierwsi zawiesili swoją flagę? Prawdopodobnie cała południowa wyspa zostałaby francuską kolonią i dzisiaj Nowych Zelandii byłaby dwie – północna angielska i południowa francuska.\nZupełnie inna zdaje się też być przyszłość Akaroy. Zniszczony przez trzęsienie ziemi w 2010 roku pobliski port Iyttelton prawdopodobnie nie szybko, o ile w ogóle, zostanie odbudowany, w związku z czym Akaroa wzięła na siebie ciężar przyjmowania ogromnych turystycznych statków z kilkoma tysiącami pasażerów na pokładzie, którzy wychodząc na ląd bezwzględnie rozniosą urokliwą oazę spokoju francuskiej Akaroy. Na szczęście statki nie zawijają jeszcze codziennie, a nawet nie wiem czy co tydzień. Oby niech to było jak najrzadziej.\nW drodze powrotnej jeszcze jedna niespodzianka. Chyba ostatnia, no bo ile niespodzianek może pomieścić jeden dzień? Zatrzymujemy się przy malutkiej wytwórni serów. Można prześledzić tu cały przebieg produkcji, ale to jeszcze nie ta niespodzianka. Można serów, a mają ich tu kilka gatunków, popróbować, ale to też jeszcze nie to o co chodzi. Oprócz serów można spróbować kilku rodzajów win i to jest ta prawdziwa niespodzianka. Po degustacji oczywiście można zaopatrzyć się w jeden lub więcej atrybutów nieodzownych przy konsumpcji sera, a mierzonych w litrach. Ja poprzestaję na degustacji i jednego i drugiego i jestem very, very happy.


Młodzi a nowe technologie.\nRelacje społeczne i funkcjonowanie psychiczne w dobie internetu.\n„Każdego dnia przeszywa nas tysiąc spojrzeń, lecz to nie wystarczy: potrzebne jest jeszcze spojrzenie instytucjonalne, które nie opuści nas ani na chwilę, które będzie obserwowało nas u lekarza, na ulicy, na stole operacyjnym, w lesie, w łóżku; obraz naszego życia w całości zachowają archiwa, by w przypadku sporu lub na żądanie opinii publicznej można go było wykorzystać”.\nMilan Kundera, Nieśmiertelność, za: A. Cieplak „Ma być czysto”\nDla młodzieży internet jest oczywisty, przezroczysty, wciąż obecny. W ciągu ostatnich prawie 30 lat rozwoju nowych technologii nastąpiło fundamentalne przebudowanie tego, jak doświadczamy sieci w czasie i przestrzeni. Na przestrzeń z atomów nakłada się tworzona z bitów przestrzeń przepływów podtrzymywana przez telefonię komórkową i internet. To w oczach osób, które żyły w czasach „bez internetu” jest on przeżywany jako odrębny byt. Coś, co należy pisać wielką literą. Dla młodych, jest on tak wszechobecny jak powietrze, którym oddychamy (któż z nas pisze słowo „powietrze” z wielkiej litery?). W przeżyciu współczesnych nastolatków internet jest i był…\nPodczas półtoragodzinnej dyskusji wspólnie będziemy zastanawiać się jak żyje młodzież w dobie nowych technologii. Jak wygląda ich codzienność, czy i w jaki sposób korzystanie z internetu związane jest z pozycją społeczną, zdrowiem psychicznym, doświadczanymi problemami. Zastanowimy się jak przebiegają procesy separacyjne, budowanie tożsamości w świecie atomowo-bitowym.\nmgr Anna Cieplak- animatorka kultury, autorka książek: „Zaufanie”, „Ma być czysto”, „Lata powyżej zera”. Na co dzień pracuje z dziećmi i młodzieżą (od 2009 r. w Świetlicy Krytyki Politycznej „Na Granicy” w Cieszynie) nagrodzona za działalność w zakresie kultury przez MKiDN (2014), stypendystka w ramach programu „Aktywność obywatelska” (2015).\nmgr Mateusz Halawa – asystent w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN oraz kierownik zespołu humanistyki i nauk społecznych w School of Form Uniwersytetu SWPS. Jest doktorantem w The New School for Social Research w Nowym Jorku. Zajmuje się etnograficznymi badaniami praktyk życia codziennego, był jednym ze współautorów raportu „Młodzi i media: Nowe media a uczestnictwo w kulturze“.\nmgr Aleksandra Denst- Sadura – psycholożka, socjolożka, psychoterapeutka. Pracuje w Poradni Specjalistycznej Młodzieżowy Ośrodek Profilaktyki i Psychoterapii „MOP”. Szkoliła się w Zakładzie Terapii Rodzin Katedry Psychiatrii CMUJ w Krakowie, oraz w Polskim Towarzystwie Psychoterapii Psychoanalitycznej w Warszawie. Autorka raportu „Procesy separacyjne, budowanie tożsamości i bycie w świecie w dobie nowych technologii”.\nNastolatek z doświadczeniem kryzysu w perspektywie różnych instytucji.\nMłodzi ludzie chodzą do szkoły, na imprezy, do kina, do klubu, do pubu, na zajęcia.\nMłody człowiek, przeżywający różnego rodzaju trudności emocjonalne, adaptacyjne, borykający się z trudnymi danymi własnej egzystencji, żyje w świecie innych instytucji. Szkoła, szpital, poradnia, ośrodek terapeutyczny, oddział dzienny…\nSzkoła oczekuje osiągnięć szkolnych, zdobywania wiedzy, braku absencji, normalnego zachowania. W szpitalach, ośrodkach leczenia obowiązują regulaminy, konieczność uczestnictwa w społecznościach, przymus abstynencji. Psychoterapeuta oczekuje zmiany, systematyczności, szczerości.\nW jaki sposób instytucje związane z leczeniem, uczeniem, psychoterapią, czy szeroko pojętym pomaganiem mogą nie fragmentaryzować, nie rozszczepiać osoby młodego człowieka? Czy możliwe jest współpracowanie tych instytucji na takim poziomie zrozumienia i uwzględniania by wspierać w młodym człowieku proces zdrowienia i integracji?\nSpecjaliści różnych dziedzin będą szukać odpowiedzi na powyższe pytania, będą dzielić się swoimi refleksjami, praktyką, analizą perspektyw.\nW panelu będą brali udział:\nmgr Irena Wojciechowska, Dyrektor PPP nr 18, autorka programu „Bliżej siebie”, mgr Artur Lutarewicz, Dyrektor MOS „ Kąt”, lek. med. Łukasz Szostakiewicz – lekarz psychiatra Mazowieckiego Centrum Neuropsychiatrii w Zagórzu, Piotr Woźniak, lekarz psychiatra, wieloletni współpracownik zespołu MOP i Dorota Jabłońska, kierownik Poza Iluzją, Młodzieżowej Poradni Profilaktyki i Terapii.


🎁 Maszynka na wkłady Mach 3 Artisan Black Dalvey\nKod produktu: DA03262\nMaszynka do golenia na wymienne wkłady Gillette MACH3( jedne z najbardziej powszechnych wkładów do maszynek do golenia).\nRękojeść maszynki wykonana z żywicy, połączenie 2 kolorów żywicy powoduje, że maszynka wygląda tak, że chyba nie ma mężczyzny, który byłby w stanie jej się oprzeć, elegancka a zarazem nowoczesna i luksusowa. Żywica charakteryzuje się wysoką wytrzymałością na pęknięcia i zniszczenia oraz wodoodpornością więc na pewno posłuży Tobie przez długie lata. Opływowy kształt sprawia, że idealnie dopasowuje się do męskiej dłoni.\nLogo marki zostało umieszczone powyżej rękojeści.\nSpraw aby rytuał golenia stał się Twoim ulubionym zajęciem i dawał Tobie ogromną przyjemność!


Apple iPod Nano 4G - VideoTesty.pl\nApple iPod Nano czwartej generacji to nowa odsłona bardzo znanego już produktu amerykańskiej firmy Apple.\nSmukła, cienka obudowa w kształcie prostokąta, wykonana z wysokiej jakości materiałów, to pierwsza cecha rzucająca się w oczy. Wprowadzone w stosunku do poprzedniej generacji zmiany poszły jak najbardziej w dobrym kierunku, ponieważ dzięki temu urządzenie świetnie leży w dłoni i bardzo łatwo obsługuje się je jedną ręką. iPod jest bardzo lekki, waży zaledwie 36,8 g. Pomimo dobrego wyglądu aluminiowa obudowa wydaje się być podatna na zarysowania, przez co zalecam delikatne obchodzenie się z odtwarzaczem lub wręcz zalecam zakup futerału.\nNa uwagę zasługuje fakt, że iPod Nano jest dostępny w niespotykanej dotąd ilości wersji kolorystycznych. Cała gama zwana „nanochromatyczną" składa się z następujących kolorów: srebrny, czarny, fioletowy, niebieski, pomarańczowy, zielony, różowy i na koniec żółty - każdy powinien znaleźć coś dla siebie.\nNa pochwałę zasługuje również większy niż u poprzednika, pokryty szklaną powłoką, wysokiej jakości kolorowy wyświetlacz o przekątnej 2" i rozdzielczości 320 na 240 pikseli. Niebiesko-białe podświetlanie diodowe sprawia, że nawet w bardzo słoneczny dzień nie ma problemu z odczytaniem wyświetlanych informacji.\nObsługa Apple iPod Nano 4G jest wyjątkowo prosta, czego przyczyną jest, znane każdemu użytkownikowi poprzedniej generacji, dotykowe kółko nawigacyjne. Dzięki niemu możemy korzystać z funkcji odtwarzacza za pomocą kciuka, co robi duże wrażenie na każdej osobie po raz pierwszy stykającej się z urządzeniem Apple'a.\niPod odtwarza najpopularniejsze formaty audio, wideo, a także formaty zdjęć, więc nie ma problemu z prezentacją swojej kolekcji multimedialnej przypadkowo poznanej uroczej pannie ;) choćby w tramwaju.\nW moim odczuciu jakość dźwięku z dołączonych słuchawek nie budzi żadnych większych zastrzeżeń, ale jeśli miałbym się do czegoś doczepić, to słuchawki mogłyby zostać nieco lepiej wygłuszone. Oczywiście, jeśli słuchawki nam nie pasują, zawsze można wymienić je na inne lub też pomóc sobie korektorem dźwięków dostępnym w urządzeniu.\nPrzy tym należy też wspomnieć o dwóch ciekawych funkcjach, które ułatwiają i urozmaicają korzystanie z odtwarzacza:\nCover Flow - animowany interfejs graficzny\nGeniusz - funkcja tworząca listę podobnych utworów ze znajdujących w odtwarzaczu do aktualnie słuchanego.\nTym razem nie zabrakło też możliwości nagrywania dźwięku, ale... jest to możliwe jedynie po zakupieniu specjalnych słuchawek z mikrofonem, które nie należą do zestawu.\niPod Nano został zaopatrzony również w akcelerometr, dzięki czemu ekran zmienia tryb portretowy na horyzontalny w zależności od sposobu trzymania urządzenia. Dzięki temu, po potrząśnięciu iPod przejdzie do losowo wybranego utworu ze swojej biblioteki („wstrząśnięty, nie mieszany" w wydaniu Apple ;) Niestety Nano mam czasem problemy z interpretacją naszych ruchów, przez co musimy go wtedy mocniej wstrząsnąć lub jeszcze raz obrócić, jeśli chcemy obrócić wyświetlany obraz.\nProducent zapewnia, że bateria wystarcza na 24 godziny odtwarzania muzyki oraz do 4 godzin odtwarzania wideo. Są to wartości czysto teoretyczne i należy je traktować z lekką rezerwą. Przy normalnym używania iPoda, korzystaniu z Cover Flow, przewijania utworów itd., bateria powinna nam wystarczyć na około 12-14 godzin zabawy. Na pocieszenie dodam, że już po około 1,5 godziny udaje się naładować akumulator do 80%, a pełny cykl ładowania to już kwestia niecałych 3 godzin. Ładowanie odbywa się poprzez przewód USB podłączony do komputera, ale można też zakupić osobny zasilacz.\nAby przesłać dane do urządzenia, musimy niestety nadal używać oprogramowania iTunes. Aktualnie na rynku są jeszcze dostępne modele o pojemności 16GB.\nApple iPod Nano 4G wzbudza u różnych osób skrajne uczucia, ale nie zmienia to faktu, że jest to dopracowane i warte uwagi urządzenie, a z pewnością pożądane jako prezent pod choinkę czy też na pierwszą komunię.