Gdy Żyd spotyka Mesjasza... | Fronda.pl\nOtaczał mnie ocean zdrady, podłości, sprytu i okrucieństwa, byłem oddalony o dwa tysiące mil od ziemi Kanaan i o dwa tysiące lat od Drugiej Świątyni i oto znalazłem ludzi z obcych narodów, którzy mieli wyryte w sercach słowa Dawida i Izajasza. Był to prawdziwy cud. Czułem to w najgłębszych zakamarkach serca, ale w jakiś sposób nie chciałem uznać całej pełni i wszystkich implikacji tego faktu.\nGdy Żyd spotka Mesjasza\nKarl Stern był znanym żydowskim psychologiem. Pochodził z niereligijnej rodziny, lecz w młodości był wyznawcą ortodoksyjnego judaizmu. Przed wojną mieszka ł w Niemczech . Po drugiej wojni e światowe j nawrócił si ę na chrześcijaństwo i wyemigrował do Kanady. Swoją drogę duchową opisał w książce Słup ognia. Przedstawił w niej powody, które skłoniły go do wiary w Jezusa Chrystusa, a także ograniczenia, jakim podlega religijna tradycja judaizmu.\nDoktor Yamagiwa i jego żona byli Japończykami; on, weterynarz-patolog, szef Instytutu Patologii Zwierzęcej w Mukden, był synem światowej sławy patologa Yamagiwy, odkrywcy raka wywołanego eksperymentalnie przez substancje smoliste. Jego żona pomagała mu w rozmaitych pracach w laboratorium. Jako że jednym z moich codziennych obowiązków było szkolenie gościnnie praktykujących u nas lekarzy w dziedzinie neuropatologii i neuroanatomii, moje stosunki z tą wyjątkową parą były dość zażyłe. Prędko zorientowałem się, że są oni traktowani przez innych Japończyków co najmniej z niechęcią, a czasem wręcz z nienawiścią. Powodem tego - jak odkryłem - było ich nawrócenie się na chrześcijaństwo i wyznawany przez nich pacyfizm. Pozostali Japończycy byli w mniejszym lub większym stopniu fanatycznymi nacjonalistami. Pani Yamagiwa musiała im się wydawać wyjątkowo „odpychającym okazem", skoro jej ojciec był znanym generałem artylerii w czasie wojny rosyjsko-japońskiej. Pewien Japończyk o ultranarodowych poglądach znalazł proste wytłumaczenie tego faktu. Wziął mnie na stronę i wyjawił mi w zaufaniu, że w Japonii kobieta pokroju pani Yamagiwa byłaby powszechnie uznana za histeryczkę. Jej zachowanie - jak mi powiedział - było zaprzeczeniem japońskości w stopniu zupełnie dla nas niewyobrażalnym. Brzmiało to znajomo; ów Japończyk był idealnym celem dla nazistowskiej propagandy. Gdy kiedyś powiedziałem mu, że wybieram się odwiedzić moją babkę, która wówczas przebywała jeszcze na wolności, zapytał mnie, czy mieszka ona w Palestynie. Z początku nie zrozumiałem. Potem zaświtało mi w głowie, że był to sukces propagandy, która skłoniła ludzi takich jak on do postrzegania nas, Żydów, jako kogoś w rodzaju „Niemców z drugiego pokolenia".\nDla państwa Yamagiwa byłem od samego początku przedmiotem szczególnego zainteresowania i nie upłynęło dużo czasu, zanim dowiedziałem się, dlaczego tak było. Jeśli nie liczyć piekarza z Mukden, byłem pierwszym Żydem, jakiego poznali. Słyszeli o Żydach sporo w czasie luterańskich kursów biblijnych, na które uczęszczali w Tokio. Ilekroć Saburo Yamagiwa i ja nie byliśmy całkowicie pochłonięci rozmowami na temat neurotropicznych chorób wirusowych u zwierząt, japoński doktor zapędzał mnie w kozi róg pytaniami o Żydów. Muszę przyznać, że w tamtych dniach neuropatologia nie zawsze stanowiła centrum naszego zainteresowania - byliśmy zbyt pochłonięci przez dziwne wydarzenia, które się wokół nas rozgrywały. I tak Yamagiwa namówił mnie, żebym przyniósł do laboratorium hebrajskie wydanie Starego Testamentu i tłumaczył mu wprost z hebrajskiego wszystko - nie było tego wiele - co potrafiłem. W ten sposób, gdy zmęczyły nas rozważania o budowie cytologicznej ludzkiego śródmózgowia, wtrącaliśmy dziesięciominutową dyskusję na temat Izajasza. Dość dziwne zachowanie w laboratorium badawczym, ale trzeba tu dodać, że wszystko zdradzało wówczas przejawy łagodnego obłędu.\nFrau Bertha Flamm była jedną z naszych pomocy technicznych. Przez długi czas znałem jąjedynie jako osobę niezwykle sprawnie traktującą srebrem komórki nerwowe lub mikrofotografie. Z powodu swoich zdolności zajmowała osobne laboratorium, dlatego widywaliśmy ją rzadko. Kiedy spotykaliśmy się z nią, była raczej milcząca i nawet poruszała się bezszelestnie. Zachowywała się naturalnie, bez okazywania wyższości czy przybierania jakiejkolwiek pozy, mimo że traktowała nas z wyczuwalnym dystansem. Roztaczała wokół siebie atmosferę dobra i ciepła, co mimo jej rezerwy i samotnictwa czyniło ją powiernicą wszystkich laborantek. Herbatę pijała sama w swoim pokoju, ale zazwyczaj można było wówczas zastać u niej którąś z dziewcząt, dotrzymującą jej towarzystwa i szepczącą jej coś do ucha. Przypominała Aloszę Karamazowa, który nie należał do towarzystwa, ale którego każdy z jakiegoś powodu darzył sympatią; takie właśnie było jej położenie. Wkrótce przekonałem się, że przyczyną tego stanu rzeczy nie była wyłącznie neuropatologia.\nZ jej odosobnieniem łączyła się dziwna fascynacja. Każdy coś o niej wiedział, a gdy złożyło się te okruchy informacji w całość, powstawał jedynie zarys portretu. Frau Flamm miała trzydzieści sześć lat i wychowywała osiemnastoletnią córkę. Jako młoda dziewczyna była umiarkowanie popularną aktorką. Mieszkała z dala od męża, w ubogiej dzielnicy, w mieszkaniu położonym w jednej z zatłoczonych kamienic cisnących się wokół starego kościoła świętego Piotra w samym centrum Monachium. Jak gdyby dla dodania sprawie romantycznej atmosfery, mieszkała z nią także osiemdziesięcioletnia praczka, Frau Weiss, która - jak mówiono - zaadoptowała ją jako małą dziewczynkę. Frau Flamm chodziła codziennie na poranną mszę świętą w drodze do pracy, a wieczorami zajmowała się prowadzeniem domu dla siebie i córki. Odznaczała się skrajną sumiennością i pedantyczną cierpliwością w pracach histologicznych i fotograficznych i często zostawała po godzinach. Co ciekawe, żadna z laborantek nie uważała tego za nieuczciwą konkurencję, ponieważ nikt, nigdy nie wątpił w szlachetność jej intencji. Jej życie było bohaterstwem w drobnych rzeczach. Być może opowieści o heroicznej dobroci pozbawionej blasku brzmią sentymentalnie i tandetnie i dlatego właśnie ludzie nie lubią czytać o świętych.\nZ kilku powodów opowiadam o Frau Flamm i państwu Yamagiwa jednym tchem. Po pierwsze: mieli oni wspólne zainteresowanie - religię, i spotkanie się ich czułych serc wkrótce zaowocowało głęboką przyjaźnią. Po drugie: Frau Flamm, podobnie jak państwo Yamagiwa, uznawała moją ograniczoną i dopiero co nabytą wiedzę o Starym Testamencie jako źródło niezwykle ważnych informacji. Po trzecie: wszyscy troje byli w sposób całkiem naturalny, bez cienia wątpliwości, przekonani o czymś, czego zrozumienie kosztowało mnie wiele długich i skomplikowanych zmagań - mianowicie o ukrytym znaczeniu tragedii żydowskiej, której doświadczaliśmy. Wydawało się, że nie zdawali sobie sprawy, co konkretnie miała ona oznaczać, ale byli całkowicie przekonani, że jej sens wykracza poza sferę natury.\nGdy ja przypuszczałem, że dokonałem zaskakującego odkrycia, oni wiedzieli o tym przez cały czas; miało to, jak się zdawało, związek z czymś, czego nauczyli się w szkole. Byłem zadowolony, że nie starali się mnie nawracać. A przecież w całej tej sytuacji było coś, co przygotowywało ową głęboką przemianę w głębi mojej duszy. Przez długi czas nie wydarzyło się nic wyjątkowego. Oto siedzieliśmy razem - para protestantów, katoliczka i Żyd - i, jeśli tylko nie patrzyliśmy na zdjęcia mikroskopowe i nie dyskutowaliśmy o polityce, zaczynaliśmy rozmawiać o religii. Tych troje, dzięki zachowanej przez siebie ludzkiej przyzwoitości, stanowiło jakby odosobnioną wyspę. Już to samo było pocieszeniem. W stanie duchowego niepokoju, w jakim się znajdowałem, sytuacja ta stanowiła dla mnie jednak niejasne wyzwanie. Oto spotkałem przedstawicieli rasy japońskiej i germańskiej, myślących i czujących tak samo jak ja, zupełnie innych od otaczających nas pogan, a jednak różniących się także od moich braci-Żydów, którzy nie byli religijni lub stali się agnostykami. Otaczał mnie ocean zdrady, podłości, sprytu i okrucieństwa, byłem oddalony o dwa tysiące mil od ziemi Kanaan i o dwa tysiące lat od Drugiej Świątyni i oto znalazłem ludzi z obcych narodów, którzy mieli wyryte w sercach słowa Dawida i Izajasza.\nBył to prawdziwy cud. Czułem to w najgłębszych zakamarkach serca, ale w jakiś sposób nie chciałem uznać całej pełni i wszystkich implikacji tego faktu. W tym czasie miały miejsce dwa wydarzenia - jak się potem okazało - bardzo ważne. Pierwszym z nich była przypadkowa uwaga rzucona przez młodego człowieka prowadzącego w sobotnie popołudnie naszą szkółkę biblijną. Wydaje mi się, że w tym czasie omawialiśmy owe szczególnie „mesjańskie" rozdziały z Izajasza. Prowadzący wyraził się tak: „No cóż, czasem, kiedy się pomyśli o dwóch tysiącach lat galutu [rozproszenia] bez najodleglejszej choćby nadziei powrotu, można niemal zacząć się zastanawiać, czy koniec końców Jezus faktycznie nie był Mesjaszem".\nZamiast imienia „Jezus" użył tajemnego słowa, którego czasem używają ortodoksyjni żydzi, być może z powodu jakiegoś przesądu. Oczywiście, prowadzący odrzucał tę myśl, uważał ją od początku za coś głupiego, ale jego słowa, jak to się czasem dzieje z przypadkowymi uwagami, zapadły mi w pamięć. Moją natychmiastową reakcją, opartą być może na moich dotychczasowych doświadczeniach, było pytanie: „A skąd pewność, że nim nie był?"\nPewnego wieczoru, w grudniu 1933 roku, szedłem ulicami Monachium z sercem pełnym niepokoju, jaki towarzyszy wszystkim duchowym podróżom, a może jeszcze bardziej pełen niepokoju z powodu nasilających się prześladowań, kiedy mój wzrok padł na ulotkę przypiętą na tablicy ogłoszeń jakiegoś kościoła. Zapraszała ona na kazania adwentowe, które jakiś kardynał miał wygłosić na temat: „Żydostwo i chrześcijaństwo". Nigdy nie miałem zwyczaju przyglądania się kościelnym tablicom ogłoszeń; w istocie popatrzyłem wówczas na jedną z nich pierwszy raz w życiu. Jako że właśnie w tym momencie zastanawiałem się nad kwestią „żydostwa i chrześcijaństwa" zrazu ogarnęło mnie uczucie, które nawiedza człowieka zwiedzionego tym, co psychologowie nazywają złudzeniem afektywnym. Uwierzyłem jednak w to, co zobaczyłem i w następną niedzielę wieczorem poszedłem wraz z bratem do St. Michael Hofkirche. Kościół był wypełniony po brzegi. Popychani i niesieni z prądem dotarliśmy gdzieś niedaleko ambony. Wydaje mi się, że większość obecnych przyszła tylko ze względu na temat kazań, z którego wyczuła, iż szykuje się coś przeciwko nazistom. Była to rzadka okazja, chyba pierwsza tego rodzaju.\nW tym czasie naziści nie tylko rozpoczęli ataki na Kościół katolicki i protestantów nie chcących im podporządkować się, ale także zmierzali wielkimi krokami ku wkomponowaniu tradycji chrześcijańskiej w swój system. Nie było to łatwe. Stary Testament musiał zostać odrzucony jako obcy duchowi nordyckiemu, a Chrystus ogłoszony Aryjczykiem i antysemitą, aby mógł stać się do przyjęcia dla porządnych ludzi. Trudno dziś uwierzyć, do jakiego stopnia te prądy myślowe przeniknęły do umysłów inteligencji i mieszczan klasy średniej. Kazanie kardynała Foulhabera było w rzeczywistości bardzo proste i niewyrafinowane. Wyjaśnił on jedynie metrykę urodzenia Jezusa z Nazaretu, który według ciała był Żydem, a także potwierdził jedność i całkowitą organiczną tożsamość Boga Kościoła, Boga patriarchów i królów Izraela. O przetrwaniu Żydów po zmartwychwstaniu Chrystusa uczynił jedynie kilka drobnych uwag. Wspomniał o poglądach świętego Pawła na ten temat, wyrażonych w owych słynnych rozdziałach Listu do Rzymian. Zacytował także słowa innego kardynała (zdaje się, że Manninga), który powiedział do Żydów w synagodze: „Panowie, gdzie bylibyśmy dzisiaj bez was?" Kazanie to było jakby napisane i wygłoszone specjalnie dla mnie.\nPozostawiło głębokie, niezatarte wrażenie. Pamiętam wyraźnie, że tych kilka nędznych napomknień o Pawłowej koncepcji postchrześcijańskiego judaizmu otworzyło przede mną zupełnie nowe perspektywy. Czułem się jak dziecko, które znało swój rodzinny dom tylko widziany od środka i z przylegającego ogrodu, a oto nagle po raz pierwszy ujrzało go z daleka, jako część krajobrazu. Każde dziecko żydowskie uczy się o tym, że jego religia jest matką wszystkich religii monoteistycznych i że zrodziły się z niej dwie córki - chrześcijaństwo i islam. Matka jest starsza, a także zazwyczaj mądrzejsza i godniejsza szacunku niż córka, a zatem w ten czy inny sposób sugeruje się, że sekta chrześcijańska jest zmodyfikowaną i „rozcieńczoną" formąjudaizmu. Wówczas jednak, podczas kazania w kościele, w niezwykłej scenerii Monachium 1933 roku, nagle zrozumiałem, że sprawy wcale nie wyglądają tak statycznie, jak dotąd myślałem.\nCzyż prorocy nie zapowiadali, że przez Mesjasza usłyszą Słowo nawet „najdalsze wyspy"? Nie ma co zaprzeczać, że tak właśnie się stało. Wystarczy się chwilę zastanowić: oto kiedyś istniał na peryferiach imperium rzymskiego maleńki naród, pogrążony w oceanie innych wyznań, zazdrośnie strzegący cennego skarbu Objawienia za murami swojego Miasta - a teraz ja, dwa tysiąclecia później, słuchałem tych, którzy nie należeli do Izraela według ciała, ale bronili Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba, Boga Mojżesza, Izajasza i Hioba, zupełnie jakby od tego zależało ich życie. Moje pierwsze twierdzenie, mój dumny osąd, to, co było dla mnie kotwicą w burzy prześladowań - przekonanie, że wybranie jest „nasze" - zostało mi nagle odebrane. Wprawiło mnie to - muszę przyznać - w wielki wewnętrzny zamęt i niepokój. Na początku naszych rozmów z państwem Yamagiwa i Frau Flamm nie ukrywałem swojej dumy. Nie była ona wyraźnie zdefiniowana, ale skupiała się mniej więcej wokół twierdzenia: „Kim bylibyście bez nas?" Większość Żydów świadomych swojego żydostwa ma w pewnym okresie to nieokreślone uczucie: dumę pierworodnego, dumę spowodowaną odkryciem, że chrześcijaństwo wyrosło z żydostwa, jak gdybyśmy pozwolili im wspaniałomyślnie żyć z naszego spadku. Wszystko to odczuwałem w niewyraźny, słabo sprecyzowany sposób.\nNagle zostałem wytrącony z mojej wewnętrzne j pewnośc i przez fundamentalne i niezbite fakty. Po pierwsze: istniały dwie frakcje, które jednogłośnie i w zupełnej zgodzie podtrzymywały mur segregacji rasowej wokół Boga Synaju - byli to naziści i Żydzi. Niech nikt się nie łudzi. Religia żydowska aż do dnia dzisiejszego opiera się na założeniu, że Objawienie jest sprawą narodową i że Mesjasz, który ma przyjść do narodów, jeszcze nie nadszedł. Nie dajcie się zwieść temu, że Żydzi w swojej osobistej etyce wyznają wszystko poza ekskluzywizmem i rasizmem. Nie dajcie się zwieść pewnym szlachetnym talmudycznym zasadom, takim jak ta, że „sprawiedliwi spośród narodów będą mieli udział w przyszłym świecie". Ta myśl nie ma wpływu na kwestię, którą tu rozważamy; odnosi się ona do tego, co starożytni żydzi uznawali za „niewidzialny kościół". Nie dajcie się zwieść wzniosłym kosmopolitycznym sentymentom i działaniom judaizmu reformowanego, które często wynikają ze szlachetności serca, ale równocześnie z niejasnych rozważań, które ochładzają i rozcieńczają najgłębsze, wstrząsające światem elementy żydowskiego dziedzictwa. Nie, nie da się temu zaprzeczyć. Objawienie nadal przechowywano w drogocennym naczyniu Narodu; wystarczyło popatrzeć na naszą liturgię, by się przekonać, że tak jest w istocie.\nReligia żydowska była segregacją rasową. Nie można przy tym zapominać, że była to segregacja rasowa najszlachetniejszej, najwyższej próby: przyjmująca niejako formę metafizyczną. Był to rasizm całkowicie przeciwstawny do tego, który reprezentowali naziści, ale przez wcale to nie przestawał być rasizmem. Był to rasizm w najwyższym, boskim stopniu uzasadniony, pod warunkiem, że jego podstawowe założenie było właściwe, to mianowicie, iż nadal należy oczekiwać Namaszczonego. Po drugie: Jezus nie przyszedł jako „założyciel chrześcijaństwa", założyciel „córki judaizmu" - nie, przyszedł on po pierwsze i przede wszystkim do Żydów, ogłaszając się Mesjaszem, Synem Boga żywego. A zatem pytanie, czy rzeczywiście był Tym, za kogo się podawał, nadal oczekuje na jasną odpowiedź „tak lub nie". W ten sposób wypłynąłem nagle na bardzo niebezpieczne wody. Wzrosłem w materialistycznym świecie, pracowałem przez wiele lat w laboratoriach naukowych - gdzie niejako zakładano agnostycyzm i materializm - i w końcu z dumą wyznałem na nowo, przynajmniej przed sobą samym, absolutną realność spraw duchowych. Śmiały i prowokujący okrzyk siedemnastowiecznego matematyka Pascala, że Bóg „nie jest Bogiem filozofów, ale Bogiem Abrahama, Izaaka i Jakuba", stał się moim własnym. I oto, niedługo po rozpoczęciu mojej podróży, natknąłem się na odwieczne pytanie: „A wy za kogo Mnie uważacie?" Co gorsza, w głębi serca czułem, że na to pytanie trzeba udzielić pełnej odpowiedzi i że nie da się tego uniknąć ani pójść na kompromis. Jak mówi przysłowie: „gdy się powiedziało A, trzeba powiedzieć B".\nKiedy powiedziałem A, nagle okazało się, że po nim następuje jakieś B, i zacząłem niejasno przeczuwać, że być może będę musiał je powiedzieć. W istocie jednak owo B było wówczas bardzo odległe - o wiele bardziej, niż by się to mogło wydawać ze sposobu, w jaki prowadzone jest niniejsze opowiadanie. W rzeczywistości, im bardziej dokuczała mi, a potem prześladowała mnie kwestia owego B, tym mocniej przywierałem do zesztywniałej, wszechogarniają cej rzeczywistości powołania do wspólnoty żydowskiej, która stała się tragiczną wspólnotą Przeznaczenia. Przyspieszyłem moją naukę hebrajskiego, jak tylko mi na to pozwalała praca w laboratorium. Częściej brałem udział w kursach i nabożeństwach w synagodze. Coraz poważniej myślałem o wyjeździe do Palestyny. Chciałem zdziałać coś konstruktywnego, mimo że - w przeciwieństwie do mojego brata - nie mogłem marzyć o zmianie zawodu. W tym czasie często odwiedzałem dom jednego z przywódców kongregacji ortodoksyjnej w Monachium, Eugena Frankla. Był on prawdziwym wzorem żydowskiej pobożności, a jego dom cały tchnął duchem żydowskiej tradycji. Przytłaczały go nie tylko prześladowania, ale także ciągłe cierpienie (jego córka była od lat przykuta do łóżka przez z wolna postępującą chorobę). Odznaczał się on jednak przejrzystą duchowością, którą często dostrzegałem u ortodoksyjnych żydów, a która pozostaje całkowicie nieznana dla ludzi rozważających „problem żydowski".\nW jego sposobie bycia, w jego czynach, myślach i uczuciach, niejako ucieleśniał się duch Tory. Bóg dominował i przenikał całe jego życie, od rytuału obmycia rąk aż po najgłębsze poruszenie serca. Cierpienie córki było dla niego podwójnym cierpieniem, a jednak nie widziałem nikogo, kto tak jak on potrafiłby żyć słowami Hioba: „Pan dał, Pan wziął". Była to jego naturalna postawa, a nie zdobyta z wysiłkiem, wątpliwa filozofia. Starożytna tradycja midraszowa podaje, że autorem Księgi Hioba był nie kto inny, tylko Mojżesz. Ta legenda zawsze miała dla mnie głębokie, poruszające znaczenie. Czyż nie oznacza ona, że ten, który spisał Prawo uznające cierpienie za sprawiedliwą karę, wiedział przez cały czas, że ma ono również zupełnie inny charakter? W pewnym okresie zajmowałem się córką doktora Frankla, gdy przebywała w szpitalu. W ten sposób uzyskałem zaproszenie, by przychodzić do jego domu w piątkowe wieczory, i wykorzystywałem je z niemal absolutną regularnością.\nOdwiedzałem także często chorą córkę w sobotnie popołudnia. Obchody piątkowego wieczoru, pieśni śpiewane po modlitwie, zwłaszcza Psalmy i nieformalne pogadanki doktora Frankla na temat kilku linijek ze średniowiecznej literatury egzegetycznej - wszystko to stało się w owym czasie częścią mojego świata. Nadal jestem przekonany, że jest to jedyna forma życia judaizmem faktycznie zasługująca na to miano. Doktor Frankel miał syna, znanego biologa, przedstawiciela „czystego" syjonizmu, niezbyt związanego z religią. Nie byłem w stanie zrozumieć jego stanowiska, a zwłaszcza, dlaczego wątpił w to, co wydawało mi się - i nadal wydaje - samym jądrem żydowskiego świata. Jego ojciec z początku zachowywał ściśle ortodoksyjne poglądy na temat syjonizmu. Ortodoksyjni Żydzi byli w większości antysyjonistami, ponieważ utrzymywali, że Żydzi nie powinni powrócić na Syjon, o ile nie przyjdzie Mesjasz, aby ich tam poprowadzić. Później jednak dopracowano się kompromisu. Osiedlenia się w Palestynie i reorientacji kulturalnej, która się z tym wiązała, nie uważano już za sprzeczne z ortodoksją. Ortodoksyjni Żydzi, którzy skłaniali się do tego poglądu, przybrali nazwę mizrachi. Pamiętam, że nawrócenie starego Frankla przez jego dzieci na mizrachizm było nie lada wydarzeniem. Stało się to na wiele lat przed czasami, w których rozgrywa się ta historia. W zimie 1935 roku doktor Frankel zaproponował moje nazwisko, gdy szukano przywódcy grupy Młodych Mizrachi.\nCzułem się jednak wtedy trochę jak doktor Jekyll i Mr. Hyde. Zapoznanie doktora Frankla z myślami kłębiącymi się w mojej głowie uważałem za przedsięwzięcie z góry skazane na niepowodzenie. Był on tak głęboko zakorzeniony w tradycji, że nie byłby w stanie mnie zrozumieć, a tylko poczułby się zraniony. Jestem pewien, że byłby zaniepokojony i zdezorientowany, gdyby dowiedział się o moich wieczornych spotkaniach w domu Frau Flamm. Być może wątpiłby nawet w moją uczciwość, chociaż raczej nie pozwoliłaby mu na to wrodzona wielkoduszność. Frau Flamm mieszkała w części miasta od wieków zaludnianej przez ludzi ubogich i wiernych Kościołowi. Wydaje mi się, że podobne dzielnice można spotkać we wszystkich dużych katolickich miastach świata. W krajach takich jak Bawaria podstawę struktury Kościoła oprócz rolników stanowią drobni rzemieślnicy z rodzinami, a także kucharki, praczki i służące. Być może prowadzi to do małostkowości, sztywności i niechęci wobec postępu, ale równocześnie przynosi największy chyba skarb anonimowej świętości. Wydaje się, że ludzie ci zawsze skupiają się w dzielnicach, gdzie mieszkania są wąskie, ciemne i zatłoczone. W powietrzu zawsze unosi się dość zapachu pleśni i ubóstwa, by uczynić wszystko raczej przyjemnie niehigienicznym.\n(Jakiś pewny siebie człowiek z Hammersmith powiedział kiedyś do mnie: „Powiadają, że katolickie kraje są brudne".) W jednym z takich domów, na trzecim piętrze, w ciemnym i jakby ukrytym mieszkaniu żyła Frau Weiss, stara praczka, oraz Frau Flamm z córką, RuthMarią. Właśnie tam, w pokoju Frau Flamm, odbywaliśmy wiele naszych wieczornych sesji. Złożyło się, że w czasie, gdy ją poznałem, studiowała akurat Sołowjowa. Wśród niemieckich katolików tego okresu istniało silne zainteresowanie Kościołem Wschodnim i dążenie do unii. Pamiętam, że jedynym obrazem w pokoju Frau Flamm, oprócz reprodukcji Madonny El Greca, był portret Dostojewskiego. Nie pamiętam, czego konkretnie dowiedziałem się wówczas o Sołowjowie. Jedyną pożyczoną od Frau Flamm książką, jaką pamiętam, był jego sławny esej o Platonie.\nW czasie tych wieczorów z Frau Flamm i jej córką, czy też z obiema paniami Flamm i państwem Yamagiwa, istniała harmonia duchowa dorównująca tej z piątkowych wieczorów w domu Franklów. Bez wątpienia była to ta sama atmosfera pokoju i zrozumienia. Powiecie może: „No cóż, tak jest zawsze, kiedy spotykamy się z przyzwoitymi ludźmi, bez względu na ich filozofię czy religię". Nie - to nie to. Chodzi mi o coś zupełnie innego. Był to w istocie odkrywany na nowo w tym obcym otoczeniu duch judaizmu, wzbogacony przez ludzi z dalekich narodów i oczyszczony z elementów wyłącznie etnicznych. Moja sytuacja nie była jednak do końca sytuacją doktora Jekylla i Mr. Hyde'a. Przypominam sobie, że w rzeczywistości Frau Flamm i państwo Yamagiwa kochali i rozumieli świat doktora Frankla, dodawali mi też ducha w moich staraniach przyjęcia ortodoksyjnego judaizmu. Co za niezwykłe zjawisko! Doktor Frankel nie byłby jednak w stanie zrozumieć ich świata.\nW ten sposób dokonałem jeszcze jednego ważnego odkrycia: chrześcijaństwo potwierdzało i uznawało wszystko, w co wierzyli Żydzi, ale dodawało jedno podstawowe twierdzenie, które Żydzi odrzucali. Herezje opierają się na zaprzeczaniu. W tym sensie chrześcijaństwo nie było herezją w łonie judaizmu; nie odrzucało żadnych podstawowych prawd, ale dodawało nowe, pozytywne twierdzenie. Mniej więcej w tym czasie udałem się do Martina Bubera, aby porozmawiać z nim o moich rosnących trudnościach duchowych. Powiedziałem mu, że przestudiowałem Listy świętego Jana i znalazłem w nich ducha judaizmu, wyrażonego z taką czystością i obezwładniającą siłą, że nie mogłem zrozumieć, dlaczego odrzucamy Nowy Testament. Przypomniałem mu, że sam nazwał kiedyś chrze ścijaństwo „pierwszym ruchem chasydzkim" wśród Żydów. Odparł na to, że Listy świętego Jana rzeczywiście prezentują najwyższy poziom judaizmu i że rozumie mój entuzjazm. „Jednakże - powiedział - jeśli chcesz przyjąć Chrystusa i Nowy Testament, maksymy zawarte w Listach świętego Jana nie wystarczą. Musisz także uwierzyć w dziewicze narodziny i zmartwychwstanie Chrystusa." I dodał, że nie jest łatwo w nie uwierzyć.\nZaczął mówić o otrzymaniu Prawa na górze Synaj i o tym, czy można powiedzieć, że Bóg rzeczywiście osobiście wypowiedział dziesięć przykazań swoim własnym głosem. Chciał przez to powiedzieć, że w to również nie jest łatwo uwierzyć. Potem zatopił się w rozmyślaniach i powiedział coś, co miało oznaczać, że nie wiemy, jak należy przyjąć opis cudu na górze Synaj i czy lud rzeczywiście słyszał Boga. „Być może zostało wypowiedziane tylko jedno słowo." Moim zdaniem na istotę tego cudu nie miało wpływu, czy wypowiedziane zostało jedno czy tysiąc słów. Odpowiedź Bubera bardzo mnie zaniepokoiła. Zdałem sobie sprawę, że moje niedawno nabyte zainteresowanie, które przerodziło się w głębokie przywiązanie do Nowego Testamentu, było w rzeczywistości romantycznym, uczuciowym sentymentalizmem. Buber wyraził się bardzo jasno. W kwestiach takich jak ta nie wchodziły w grę żadne niedomówienia ani kompromisy. Jak dla każdego Żyda, koncepcja boskości Chrystusa była dla niego czymś całkowicie obcym i niezrozumiałym. Była nie do pogodzenia z duchem Starego Testamentu i stanowiła bluźnierstwo. „Nikt nie może ujrzeć Boga i pozostać przy życiu." „[...] Ponieważ ty, będąc człowiekiem, czynisz siebie Bogiem."\nZ perspektywy czasu wydaje mi się interesujące, że wówczas nie zrozumiałem wcale, dlaczego Głos na Synaju jako prawdziwe zjawisko fizyczne, coś rzeczywiście słyszalnego, stanowił dla Bubera tak wielki problem. Jego myślenie było o wiele logiczniejsze od mojego. Skoro bowiem możliwy był ów Głos, to możliwe było także Wcielenie; oba zjawiska znajdowały się na tym samym poziomie. Z drugiej zaś strony jego wątpliwości wiązały się z powszechnym osłabieniem i brakiem świeżej, bezpośredniej konkretności w sprawach wiary, tak charakterystycznym dla współczesnych nieortodoksynych Żydów Zachodu. Wynika to z faktu asymilacji Żydów na płaszczyźnie kulturowej jako nosicieli agnostyckiego humanizmu. Zdawało mi się, że Buber, którego wyjątkową zasługą było otwarcie skarbca pobożności chasydzkiej dla świata Zachodu, padł ofiarą tego właśnie procesu. Nie zdawał sobie z tego sprawy. Pamiętam, jak pewnego razu powiedział nam w czasie wykładu:\n„Kilku młodych ludzi z Ruchu Młodzieżowego przyszło do mnie i powiedziało: 'Kiedy bierzemy do rąk modlitewnik, trudno jest nam wymawiać słowo ata [Ty]. Nie możemy zwracać się do Boga w tak bezpośredni sposób!'." Jeśli dobrze zrozumiałem jego dalsze uwagi, owo doświadczenie niezmiernego oddalenia i lęku było dla niego wspaniałym znakiem przebudzenia religijnego. W rzeczywistości Żyd, który ma trudności ze zwracaniem się do swego Ojca w niebie w drugiej osobie liczby pojedynczej, prezentuje sobą niezwykle żałosny obraz. Muszę tu zaznaczyć, uprzedzając fakty, że do uznania boskości Chrystusa dochodziłem bardzo długo, niemal dziesięć lat. Im bardziej wierzyłem w Niego jako Mesjasza, tym bardziej pozostawał On równocześnie postacią historyczną, prorokiem, który wypełnił i przewyższył wszelkie proroctwo. Ten sposób myślenia nazywa się arianizmem. Czyż On sam nie ostrzegł nas: „Nie nazywajcie Mnie Mistrzem..."? Przez długi czas wierzyłem, że stary Tołstoj miał rację, chcąc całkowicie odrzeć Ewangelię z jej nadprzyrodzoności. Zgadzałem się z nim, że Kościół, który bronił owego nadprzyrodzonego elementu Ewangelii, nadużywał go równocześnie, by utrzymywać ubogich w ignorancji, poddaństwie i wyzysku; zaś te sekty, które zachowały jedynie etyczne jądro Ewangelii, wydawały mi się znakiem prawdziwego miłosierdzia i sprawiedliwości. Przypuszczam, że do przyjęcia Chrystusa każdy dochodzi swoją własną drogą.\nOwa niepowtarzalność związana jest - jak się wydaje - z najgłębszą tajemnicą osobowości. Gdzieś na dnie serca wiedziałem od początku, że stanowisko Tołstoja nie jest do końca w porządku i dlatego nie mogłem się nim zadowolić. Jeśli bóstwo Chrystusa było pomyłką lub kłamstwem, pewne siły kształtujące, które wynikały właśnie z tej koncepcji i zapładniały głębię duszy, nie dawały się wytłumaczyć. W pewnym odwrotnym, paradoksalnym sensie Tołstoj miał rację. Bez boskości Mesjasza bowiem byłaby nie do pomyślenia prosta pobożność i heroiczna świętość niektórych wiejskich dziewcząt, ale to samo można by powiedzieć o Chartres i Grunewaldzie, o Bachu i o Mozarcie. To doświadczenie „argumentu historycznego" było bardzo silne i - jak mi się wydawało - całkowicie osobiste. O wiele później odkryłem, że Pascal chciał uczynić je kamieniem węgielnym wspaniałej i wzniosłej formy chrześcijańskiej apologetyki. Jego Pensees dowodz ą niezbicie, że pragnął on zbudowa ć na tym niepodważalnym fakcie naukowy dowód na prawdziwość chrześcijaństwa. Jeden z moich profesorów na medycynie zwykł był mawiać, że aby stać się naukowcem trzeba mieć tylko jeden talent: zdumiewać się w odpowiednim momencie. Pascal jako naukowiec zdumiał się prostym i oczywistym faktem. Dokładnie tak, jak przepowiedzieli prorocy, owoc Izraela dojrzał w konkretnym momencie historycznym, jego nasiona zostały rozrzucone aż po najdalsze krańce ziemi i przyniosły tysiąckrotny plon.\nWydaje się, że Pascal planował gigantyczne dzieło apologetyki, ponieważ jako matematyk i fizyk epoki Kartezjusza zdawał sobie sprawę z niebezpieczeństw współczesnego pozytywizmu. Być może podczas nocy trawionych mistyczną gorączką przeczuwał nadejście fali, która miała zalać cały zachodni świat. Nie wiemy tego jednak. Historia rozgrywa się w Czasie, jej treściąjest Czas, a będąc skażona Czasem jest równocześnie skażona niebytem, skażona Śmiercią. W tym nasi współcześni egzystencjaliści odmieniająjedynie to, co Platon i święty Paweł wyrazili o wiele wcześniej. Odkryli tę prawdę ponownie pod presją strachu i przerażenia, przenikających współczesnego człowieka. Gdyby istotą historii był czas, byłaby ona bezkształtną, nie posiadającą struktury masą, rozwijającą się jako niezmienna skończoność, straszliwa przeciwniczka wieczności. W istocie dialektyka materialistyczna, gdyby ją doprowadzić do logicznej konkluzji, sprowadziłaby się właśnie do takiej wizji historii. Jedynym zjawiskiem, które wkracza w historię, wnosząc w nią element ponadczasowości, jest Proroctwo. Wizja prorocza wynosi historię na nowy poziom i oświeca ją blaskiem wieczności. Wschodni myśliciele chrześcijańscy wywodzący się z tradycji platońskiej, tacy jak Sołowjow czy Bierdiajew, widzieli to bardzo wyraźnie. Wielkie religie Wschodu pozostawiają historię na boku jako chaotyczną. Tylko w tradycji judeochrześcijańskiej Czas i Wieczność spotykają się w Historii.\nWłaśnie ten cud zdumiał Pascala w XVII wieku. Być może dla niego był on tylko „myślą". Dla ludzi żyjących w czasach pozornie chaotycznych przemian ów cud jest jednakże bezpośrednim doświadczeniem, czymś, co ma na nich wpływ w samej ich istocie. Niezwykłym tego przykładem jest święty Augustyn. Wstrząsały nim transcendentne siły obecne w historii. Czytając niektóre fragmenty Civiłas Dei ma się nieomal wrażenie, że to właśnie było jądrem jego nawrócenia. W czasach, o których tu mowa, nie wiedziałem jednak niczego o Pascalu ani świętym Augustynie, a przynajmniej o tym, w jaki sposób wpłynął na nich „argument historyczny", czyli bezpośrednie doświadczenie historii. Wynurzyłem się z synagogi, z kursu biblijnego o prorokach, i spotkałem nie-Żydów, którzy myśleli i czuli tak samo jak ja, którzy niejako żarzyli się blaskiem Szechina, jedynej siedziby Słowa. Gdzieś w głębi czułem, że Żydzi reagujący narodowym ożywieniem na otaczający nas nacjonalizm są bliżsi nazistom niż ci ludzie, którzy wierzyli w Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba. Nie było innego wyjścia: jeśli owa Niemka i małżeństwo Japończyków mieli rację, ja sam byłem w błędzie. Jeśli bowiem Mesjasz przyszedł dziewiętnaście wieków temu, Objawienie nie było już zamknięte w drogocennym naczyniu am ha'amim, narodu spośród narodów. A zatem prawdziwa więź, łącząca nas czworo, przekraczała więzy krwi jednego ludu; musiała pochodzić od Niego.\nAle jeśli oni byli w błędzie, to naziści mieli rację. Jeśli omyłkowo przyjęli słowa mało znanego żydowskiego kaznodziei sprzed dziewiętnastu wieków jako słowo Boga, to byli, jak wierzyło wielu nazistów, ofiarami niewiarygodnego oszustwa. Oto zastanawiający problem. Niech tylko spróbuje go rozwiązać któryś z naszych naukowców, historyków czy socjologów. Jest to jeden z owych wspaniałych problemów Kierkegaarda „albo-albo", jedno z tych dokuczliwych pytań, które nie dają spokoju w głębi duszy, dopóki nie udzieli się na nie jasnej odpowiedzi. Bywały chwile, że wątpiłem, czy jestem przy zdrowych zmysłach. Wszędzie wokół siebie widziałem ludzi mądrzejszych i lepszych ode mnie, którzy nie dostrzegali tego, co dla mnie stanowiło zasadniczą alternatywę. Oto byłem przedstawicielem mojego narodu poddanego najokrutniejszym prześladowaniom, jakie kiedykolwiek przecierpieliśmy, a w moich myślach rodził się powoli nikły cień możliwości odejścia od owej wspólnoty przeznaczenia. Wydawało mi się to obłędem, tym większym, że odczuwałem naturalną skłonność do trwania wśród tych, z którymi przyszło mi cierpieć. Czyż swastyka nie była jedynie modyfikacją krucyfiksu, pod którego znakiem byliśmy już wcześniej torturowani?\nTak się wydawało, przynajmniej jeśli rozważać historię na jej płaszczyźnie naturalnej. Być może wszystko to było jedynie „nagromadzeniem", uważnie skleconym przez moją podświadomość, aby zakamuflować pragnienie ucieczki od mojego żydostwa. Mogłem jednak z łatwością odrzucić tę myśl, ponieważ widziałem, że w czasie prześladowań liczy się tylko „rasa". Chrześcijanie pochodzenia żydowskiego nie mieli się lepiej od swych współbraci. Wręcz przeciwnie - mieli się często o wiele gorzej, ponieważ w sensie politycznym i społecznym nie przynależeli do żadnej grupy. Współczesny człowiek nie potrafi już przyjmować rzeczywistości duchowej dosłownie. To właśnie jest tragedią Hamleta; on nie tylko doświadcza, ale także rozmyśla. I gdy raz wypróbuje na sobie wszystkie owe współczesne sztuczki badań psychologicznych, będzie zgubiony. Nie grzeszy naiwnością i traktuje samego siebie podejrzliwie; wkrótce też odkrywa, że beznadziejnie uwikłał się w nierozwiązywalną sieć czysto psychologicznych odniesień. Wtedy właśnie następuje wielki zwrot: to, co jedynie prawdziwe, najwyższa i ostateczna Rzeczywistość, jawi się jako coś względnego, jako odbicie w lustrze, natomiast sieć odniesień wydaje się jak najbardziej rzeczywista. W tej chwili dopełnia się wielki akt negacji. Oto jedna z duchowych zasadzek naszych czasów. Wydaje mi się, że każda epoka kulturowa ma sobie właściwą formę negacji, a proces, który właśnie opisałem, jest czymś raczej specyficznym dla nas, żyjących w obecnych czasach.\nZ „Listu do Brata "\nKażda istota ludzka doświadcza w swoim życiu tragicznej dychotomii, bolesnego dualizmu. Sądzę, że każde dziecko jest tego w pewien sposób świadome. Kiedy dostrzegamy harmonię niebios, kiedy oglądamy zachód słońca albo słuchamy symfonii Mozarta, doświadczamy czegoś bliskiego doskonałości. Chcielibyśmy uczynić tę chwilę wiecznością i zawołać wraz z Faustem: „Zostań, jesteś taka piękna". Jesteśmy jednak także świadkami brzydoty i zepsucia, choroby i śmierci, nienawiści i zabijania. Ów środek absolutnej doskonałości zdaje się zawierać element skierowany ku stałej degeneracji. Jedynie Kościół potrafi odpowiedzieć na ten straszliwy paradoks. Mówi on, że chwile piękna i doskonałości są potencjalną wiecznością. Doskonałość ta została jednak zepsuta w czasie przez akt wyboru, który był możliwy dzięki stworzeniu Wolności. Zwróciłem już Twoją uwagę na to, że Twój własny mózg jest kosmiczną galaktyką orbit elektronowych - czymś, co powinno wzbudzać w Tobie podziw i zdumienie.\nTwoje myśli mogą być jednak różne. Możesz zaprojektować ogród, ale możesz także planować zamordowanie przyjaciela i poślubienie jego żony. W ten sposób wprowadzamy pewną możliwość, która nie zawiera się implicite w tej nieskończenie złożonej i doskonale harmonijnej maszynie. To właśnie jest pojęcie Wolności. Ten sam Stwórca, który dał istnienie myślącej maszynie, dodał jej jeszcze Wolność. Skoro istnieje boski Stworzyciel i Duch, to byłoby dość niezwykłe zakładać, że istnieje On całkowicie niezależnie i w oddaleniu od świata, który stworzył. Wydaje się logiczne, że mógłby On objawiać samego siebie w Historii. I oto znajdujemy w Historii dziwną wymianę, dramatyczne zmaganie, jakby przeciąganie liny pomiędzy Bogiem i małym narodem, zamieszkującym tereny na skrzyżowaniu starożytnych kultur.\nBardzo wcześnie zaczęto się domyślać - a powody ku temu stawały się coraz jaśniejsze wraz z upływem czasu - że ów mały naród przechodził swoje ziemskie i duchowe zmagania nie dla samego siebie, ale po to, by wydać na świat Kogoś, kogo życie będzie miało przeogromne znaczenie dla wszystkich ludzi. Gdybyś był wierzącym Żydem, nie miałbyś jak na razie nic przeciwko temu, ponieważ aż do tego punktu nauczanie chrześcijańskie pokrywa się z żydowskim. Od tego miejsca zacząłbyś jednak zgłaszać pretensje, a byłyby one dwojakiego rodzaju. Mógłbyś powiedzieć: „Czy żyjemy w czasach mesjańskich? Jeśli tak, to nie chcę mieć z nimi nic wspólnego!" Ja sam przez długi czas tak właśnie mówiłem. Przytoczona już wcześniej opowieść o rabinie, który wygląda przez okno w chwili nadejścia Mesjasza i mówi: „Nie widzę żadnych zmian", streszcza całą duchową historię Żydów w ostatnich dwóch tysiącleciach. Właśnie to poczucie niechęci i zniecierpliwienia jest charakterystyczne dla wszystkich wczesnych żydowskich rewolucjonistów społecznych, którzy byli tak wrażliwi na brak sprawiedliwości i miłosierdzia we współczesnym świecie. Nie zgadzam się dziś z owym rabinem, ale żywię do niego, podobnie jak do owych wczesnych rewolucjonistów, głębokie współczucie. Ich oburzenie jest świętym oburzeniem.\nUważam nawet, że jest ono jedną z metafizycznych sił napędowych historii. Gdy Żydzi posługują się w atakach na Kościół historią Inkwizycji, nie przywołująjej jedynie dlatego, że zostali wówczas skrzywdzeni. Tu znów pojawia się, głęboko ukryte, niepokojące poczucie paradoksu. W ten sposób ich mesjański sceptycyzm i samo ich istnienie są ciągłym napomnieniem i żądłem kolącym chrześcijan. Gdy święty Paweł mówi, że „zatwardziałość dotknęła tylko część Izraela aż do czasu, gdy wejdzie pełnia pogan", nie tylko wygłasza proroctwo, ale także napomina pogan. Pełnia to nie tylko jakieś pojęcie ilości, ma ona także znaczenie wartościujące. Jeśli poganie nie wejdą w pełni, nie mogą się spodziewać, że Żydzi zostaną oświeceni. Nie zgadzam się z przytoczoną powyżej uwagą sceptycznego rabina. Proroctwa zostały wypełnione.\nChrystus przyszedł na świat w historycznej osobie Jezusa z Nazaretu. Jego pojawienie się w takiej postaci nie mogło jednak spowodowa ć nagłej przemiany społeczeństwa . Byłoby to wyjątkowo mechanistyczne pojmowanie historii. Gdyby pojawienie się Mesjasza samo w sobie nawróciło świat ku miłości i pokojowi, tak jak naciśnięcie włącznika oświetla cały pokój, Wolność, która bardziej niż cokolwiek innego czyniła człowieka podobnym do Boga, zostałaby nam odebrana. Bylibyśmy wówczas podobni do mechanicznych baletnic, tańczących sztywno w rytm muzyki i zamierających, gdy tylko melodia się skończy. Cały dramat historii żydowskiej do momentu pojawienia się takiego Mesjasza (nawet gdyby wydarzyło się to dopiero za dwadzieścia tysięcy lat) byłby całkowicie pozbawiony sensu. W istocie zaś jedynym Chrystusem, który pozostaje w zgodzie z żydowską koncepcją historii jest ten Chrystus, który przyszedł na świat i został ukrzyżowany: wcielony Bóg, śledzony i pochwycony przez stronniczych polityków i rzymskich imperialistów, a następnie haniebnie stracony. Jego Pokój i Jego Sprawiedliwość nie przemieniły świata w sposób automatyczny, niezależny od naszej woli, ale przemieniły tajemne głębie ludzkiej duszy.\nGdy Chrystus mówi o skutkach swojego pierwszego przyjścia, posługuje się metaforami, takimi jak „zaczyn" albo „ziarnko gorczycy"; innymi słowy mówi o przemianach powolnych, ukrytych lub dokonujących się tylko gdzieniegdzie. Nie oznacza to, że nie powinniśmy myśleć o społeczeństwie czy polityce w kategoriach chrześcijańskich, oznacza to jedynie, że każdy z nas musi najpierw szukać królestwa Bożego (które nie jest z tego świata), a wszystkie inne rzeczy będą nam dodane. Kościół oferuje także konkretną koncepcję natury ludzkiej i historii. Głosi mianowicie, że potencjał Dobra, Prawdy i Piękna w tym świecie został zepsuty wolnym aktem człowieka i że od tej pory wszystkie rzeczy zawierają jak gdyby samopowielający się element negacji, nicości. Można to najłatwiej wytłumaczyć posługując się analogią wziętą z naturalnych praw wszechświata. Jeśli pamiętasz lekcje fizyki, przypominasz sobie z pewnością, że drugie prawo termodynamiki modyfikuje w pewnym sensie prawo zachowania energii. Stwierdza ono, że mimo iż cała energia jest zachowywana, istnieje większe prawdopodobieństwo, że zamieni się ona w ciepło niż w jakąkolwiek inną formę energii. Oznacza to, że stale zwiększająca się ilość energii będzie bezpowrotnie przemieniać się w ciepło i że ostatecznie kosmos, który znamy, zginie z powodu przegrzania. Ta skłonność energii do przemiany w ciepło z pewnym marginesem nieodwracalności jest nazywana entropią.\nW świecie jaki znamy, zgodnie z myślą chrześcijańską, istnieje coś w rodzaju prawa entropii. Istnieje negatywny proces, który pojmujemy jako Zło, Chorobę, Rozkład i Śmierć, a który, jak się wydaje, posiada faktyczną władzę nad Pięknem, Dobrem, Prawdą-wszystkimi tymi elementami, które napełniają nas przeczuciem Wieczności. Jedynym sposobem na odwrócenie tego procesu „entropii" było Wcielenie. Pojawiła się nowa Ewa, poczęła się niepokalanie Najświętsza Panna. Każdemu człowiekowi została dana jeszcze jedna szansa i Bóg stał się człowiekiem. Dzięki Jego życiu, męce i śmierci historia ludzkości została zaszczepiona przez nowy zaczyn, jedyny zaczyn mający zdolność odwrócenia owego wciąż rozszerzającego się procesu prowadzącego ku nicości. Gdybyś był wierzącym Żydem, zgłosiłbyś jeszcze jedno zastrzeżenie. Powiedziałbyś, że pogaństwem jest posiadanie jakiegokolwiek obrazu Boga, czy to w formie ludzkiej czy też innej. Bóg przestrzegał nas często w Starym Testamencie, abyśmy nie czynili sobie bożków. Uczynił to jednak właśnie dlatego, że Jego obraz już został uczyniony w jednej istocie, a mianowicie w człowieku. Ludzi, którzy nie wierzą w Objawienie, drażni idea Boga takiego, jakim Go przedstawia Biblia. Mówią, że jest On antropomorficzny.\nPragną Boga filozoficznego, jeśli już jakiś musi być. Specyficznie żydowska myśl uznaje jednak, że to nie tyle Bóg jest antropomorficzny, ile człowiek - teomorficzny. Istnieje pewna starożytna dysputa Rabbonim, jak mi się wydaje z tradycji talmudycznej, w której rozważane jest pytanie: Ma K'lal hatorah? (Jaka jest podstawowa zasada Prawa?) Jeden rabbi mówi: „Miłuj bliźniego swego jak siebie samego", ale drugi oponuje: „Jest coś bardziej podstawowego - Bóg stworzył człowieka na swój obraz". Oznacza to, że człowiek w początkowej koncepcji stworzenia jest podobny do Boga. Jeśli twierdzenie to jest prawdziwe, musi istnieć w Bogu coś, z czym zbieżna jest koncepcja człowieka. Myśl chrześcijańska jest nieco bardziej konkretna i nazywa to coś Boskiego, czego człowiek jest, w tajemniczy sposób, obrazem, Drugą Osobą Trójcy Świętej. Chrześcijaństwo idzie jednak tylko nieco dalej niż judaizm. Rozważ tylko przez chwilę ową dysputę rabinów, a całkiem logicznie dojdziesz do wyraźnie chrześcijańskiego pojęcia Boga. Wcielenie nie jest obcą gałęzią wszczepioną w drzewo żydowskiej tradycji. Duch żydowski jest głęboko przeniknięty ideą wcielenia. W istocie owo święte oburzenie, które chciałoby widzieć przemienienie całego świata, jest, psychologicznie rzecz biorąc, częścią tego trendu.\ntłumaczyła: Magdalena Sobolewska\nFragment książki The pillar of fire


Hity telewizyjne na środę, 7.09.2016! Sprawdź, co obejrzeć w tv! | Dziennik Bałtycki\nHity telewizyjne na środę, 7.09.2016! Sprawdź, co obejrzeć w tv!\nTelemagazyn.pl 07.09.2016 Zaktualizowano 07.09.2016\n"Azja Express"Uczestnicy tego przygodowego programu wyruszą w podróż po Azji. Ich celem jest pokonanie wyznaczonej trasy w jak najkrótszym czasie. Zdani sami na siebie, będą musieli zorganizować sobie wyżywienie, dach nad głową oraz transport. Na to wszystko będą mieć jednego dolara dziennie. W co drugim odcinku z programu odchodzi para, która na metę wyścigu dotrze najpóźniej. W programie wystąpią gwiazdy znane ze szklanego ekranu, a towarzyszyć im będzie Agnieszka Szulim... czytaj więcejEmisja: TVN, godz. 21:30 media-press.tv\nDziś wieczorem zobaczymy premierowe odcinki nowych programów rozrywkowych Polsatu, TVP i TVN. Sprawdźcie, co dziś warto obejrzeć.\nMateriał oryginalny: Hity telewizyjne na środę, 7.09.2016! Sprawdź, co obejrzeć w tv! - Dziennik Łódzki\nGolem 07.09.2016 10:50:56\nPan Saleta w koszulce ChRL .... to sentyment czy głupkowata moda ?


Wsparcie dla instytucji kultury wstrzymane. Burza po decyzji MKiDN - Press.pl - najnowsze informacje z branży medialnej, marketingowej, reklamowej i public relations\nWsparcie dla instytucji kultury wstrzymane. Burza po decyzji MKiDN\nPo fali krytyki minister Gliński w niedzielę poinformował o wstrzymaniu wypłaty środków dla branży kultury (fot. Piotr Molecki/East News)\nPo krytyce Funduszu Wsparcia Kultury, którego beneficjentami zostali m.in. popularni muzycy disco polo, minister kultury zdecydował o wstrzymaniu wypłaty środków. - Cała burza na temat funduszu wynika z niezrozumienia i braku komunikacji programu - uważa Stanisław Trzciński, prezes STX Music Solutions. To może spowodować brak dalszej pomocy dla instytucji kultury.\nMinisterstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w piątek 13 listopada opublikowało listę beneficjentów Funduszu Wsparcia Kultury. Jego budżet to 400 mln zł, a do wsparcia uprawnione były samorządowe instytucje artystyczne, organizacje pozarządowe i przedsiębiorcy prowadzący działalność kulturalną. Resort kultury zdecydował, że pomoc finansową łącznie dostaną 2 064 podmioty.\nNajwięcej, bo po 4 mln zł, trafić miało do Teatru Muzycznego Roma i Teatru Muzycznego im. Danuty Baduszkowskiej w Gdyni.\nNa liście znaleźli się też popularni muzycy i aktorzy: zespół Golec uOrkiestra (blisko 1,9 mln zł), Bayer Full (550 tys. zł), Kamil Bednarek (500 tys. zł), Grzegorz Hyży (449 tys. zł), Małgorzata Foremniak (77 tys. zł), Piotr Polk (260 tys. zł), Natasza Urbańska (111 tys. zł).\nNie ma na respiratory, jest na disco polo\nDziennikarze zwracali uwagę, że wśród beneficjentów są firmy, które nie mają nic wspólnego z kulturą. "Firma Handlowo-Usługowa DRIVE dostała 628 000 PLN. Na swojej stronie nie informuje o jakimkolwiek związku z kulturą. Ktoś potrafi powiedzieć, dlaczego jest beneficjentem Funduszu Wsparcia Kultury?" - zauważył na Twitterze Jacek Prusinowski z Radia Plus.\nNa liście znalazły się też firmy medialne i ludzie mediów, np. producent telewizyjny ATM Grupa (362 tys. zł) i agencja koncertowa prezentera RMF FM Dariusza Maciborka (513 tys. zł).\nListę beneficjentów w weekend szeroko komentowali dziennikarze w mediach społecznościowych. "Pomysł, żeby dać Kamilowi Bednarkowi i Grzegorzowi Hyżemu po niemal pół miliona zł na przetrwanie czasu pandemii jest tak głupi, że aż nie mam wątpliwości, iż tak właśnie zrobiono" - skomentował na Twitterze Patryk Słowik z "Dziennika Gazety Prawnej".\n"Gdy nie ma pieniędzy na respiratory, brakuje na sprzęt jednorazowy dla medyków walczących z COVID-19, gdy rząd miga się przed podniesieniem płac dla całej służby zdrowia - Gliński dał miliony muzykom pop i disco polo" - napisał w Onecie wicenaczelny portalu Andrzej Stankiewicz.\nKluczowy kłopot z Funduszem Wsparcia Kultury polega na tym, że w ogóle nie wspiera on akustyka, dziewczyny z chórków czy nierozrywanego przez wszelkie gwiazdy gitarzysty basowego, którzy nie mają założonej działalności gospodarczej. To ci ludzie najbardziej wymagają wsparcia.\n— Patryk Słowik (@PatrykSlowik) November 15, 2020\nDziennikarz Wojciech Wybranowski rozumie dofinansowanie dla teatru Krystyny Jandy i kilku innych. "To co robią to jest sztuka i kultura. Ale wśród dofinansowanych są aktoreczki, których wkład w polską kulturę niewiele odbiega od wkładu pań odgrywających swoje role na płatnych kanałach 0700" - napisał na Twitterze. W innym wpisie przyznał: "Najsmutniejsze w tym jest to, że pomysł wsparcia twórców kultury w dobie pandemii był dobrym, sensownym i wizerunkowo też mógł rządowi wyjść na plus. Tyle, że trzeba było to zrobić z głową. W oparciu np. o mechanizmy tarczy antykryzysowej. Gliński skopał pomysł technicznie".\nDziennikarz Wirtualnej Polski Mariusz Gierszewski zwrócił uwagę na Twitterze: "Czy wiecie, że jeden z najlepszych realizatorów dźwięku (nagłaśniał m.in. koncert Bruno Mars) jeździ na wózku widłowym w Ikea? Ważne we wsparciu MK to 175 mln dla 1166 firm świadczących usługi zaplecza scenotechnicznego. Bez nich kultura sceniczna się nie odrodzi".\n"Wylano dziecko z kąpielą"\nStanisław Trzciński, kulturoznawca i prezes STX Music Solutions, wyjaśnia: - Czym innym jest bezpośrednia pomoc dla twórców, którzy pracują na umowy o dzieło, a czym innym wsparcie całej gałęzi gospodarki. Bez tych pieniędzy nie będzie do czego wracać w kulturze po pandemii. O wsparcie przez osiem miesięcy starało się kilka branżowych organizacji, które powstały w ostatnich miesiącach. Przyjęte kryterium wobec sektorów muzyki, teatru i tańca było proste i jasne. W ramach pomocy można było otrzymać dotację w wysokości do 50 procent przychodów w tym samym okresie 2019 roku, o ile spadek obrotów rok do roku był powyżej 50 procent. Tak to się robi także w Unii Europejskiej, a nawet w Polsce w ramach tarczy PFR wobec biznesu. To nie jest ryczałt za brak pracy, a środki, które trzeba rozliczyć. W dodatku wszelkie wyłudzenia byłyby ścigane.\nStanisław Trzciński zwraca też uwagę, że na 2 064 podmioty wśród beneficjentów jest kilkaset teatrów, filharmonii oraz cały przemysł techniki i organizacji wydarzeń artystycznych. - To ponad 320 tysięcy polskich rodzin i 3,5 procent rocznego PKB! Są też popularni muzycy, a raczej ich firmy, które zatrudniają przecież po kilkadziesiąt osób, leasingują sprzęt, sami organizują koncerty. Cała burza na temat funduszu wynika z niezrozumienia problemu i słabej komunikacji programu. Wylano dziecko z kąpielą. Następstwem może być brak dalszej pomocy dla kultury lub powrót do idei konkursów, w których to rządzący wskażą, kto dostanie wsparcie, a kto nie - komentuje.\nPo fali krytyki minister kultury Piotr Gliński w niedzielę poinformował o wstrzymaniu wypłaty środków "do czasu pilnego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości". "Instytucje i przedsiębiorcy kultury czekają na to wsparcie" - napisał na Twitterze.\n"Nie potrafiliśmy tego sensownie podzielić i wyszliśmy na durniów, więc za karę potrzebujący nie dostaną wsparcia" - skwitował Witold Głowacki z "Polska The Times".\nWicepremier Gliński w RMF FM: państwowe spółki powinny kupować media\n450 tys. zł dla Fundacji „Tygodnika Powszechnego” od MKiDN\n„Nowaja Polsza” tylko w sieci, w Rosji nie może ukazywać się w druku


CERESIT WHITETEQ PIANKA DO PISTOLETU 750ml\nPianka termoizolacyjna WhiteTeq Pro - 750ml\nObjętość rury: 750ml\nCeresit WhiteTeQ to biała pianka polimerowa z poliuretanu nowej generacji, oparta na oczyszczonych i skoncentrowanych składnikach w celu uzyskania lepszej wydajności. Technologia oczyszczania polimeru WhiteTeQ nadaje piance charakterystyczny lodowobiały kolor, wyjątkowo drobną strukturę komórkową i zwiększoną odporność na promieniowanie UV. Utwardzona pianka posiada najwyższą sprawność cieplną (do 0,032 W / mK) oraz właściwości dźwiękochłonne (63 dB). Posiada również niezrównane niskie ciśnienie utwardzania, co zapewnia maksymalną ochronę przed odkształceniami ram, a 25% elastyczność zapewnia długotrwałą skuteczność izolacji, kompensując ruchy uszczelki wynikające z rozszerzalności cieplnej. Idealny stosunek otwartych i zamkniętych komórek oraz wytrzymałość mechaniczna sprawia, że jest to doskonały produkt do wymagających zastosowań izolacyjnych. Pianka ma doskonałą przyczepność do większości materiałów budowlanych, takich jak drewno, beton, kamień, metal. Ta pianka nie zawiera propelentów CFC.\nDoskonała izolacja termiczna (do 0,030 W / mK),\nMaksymalna ochrona dźwięku (63dB),\nWysoka trwałość i elastyczność (> 25%),\nNiskie ciśnienie utwardzania,\nDoskonała odporność na promieniowanie UV (10 razy lepsza), nie zawiera propelentów CFC.\nIzolacja ram okiennych,\nUszczelnianie otworów w konstrukcjach dachowych i materiałach izolacyjnych,\nTworzenie ekranów dźwiękochłonnych,\nWypełnianie ubytków wokół rur,\nMocowanie dachówek i paneli ściennych\nPodłoża muszą być stabilne, czyste i wolne od substancji mogących osłabiać przyczepność.\nAby zapewnić pełne i równomierne utwardzenie piany, lekko mineralne, porowate podłoża (cegła, beton, wapień) należy przed aplikacją zwilżyć natryskiem wodnym.\nOsłonić sąsiednie obszary folią.\nPowierzchnie mogą być wilgotne, ale nie mogą być oszronione ani oblodzone.\nJeśli wskaźnik temperatury zmienił kolor na niebieski, pojemnik jest za zimny do użycia. Rozgrzej pojemnik w ciepłym pomieszczeniu lub w ciepłej wodzie. Aby uzyskać najlepsze rezultaty, podczas aplikacji należy przechowywać pojemnik w temperaturze pokojowej.\nPrzed użyciem energicznie wstrząsnąć pojemnikiem (15-20 razy).\nZdjąć plastikową nasadkę z pojemnika i mocno przykręcić ją do pistoletu. Podczas pracy z pistoletem zawsze trzymaj pojemnik do góry dnem. Szybkość wypływu piany jest kontrolowana przez naciśnięcie spustu pistoletu.\nDelikatnie dozuj piankę, aby uniknąć nadmiernego przelewania.\nPodczas aplikacji należy regularnie potrząsać.\nNie zaleca się wyjmowania pojemnika przed całkowitym opróżnieniem. Podczas wymiany pojemnika energicznie wstrząsnąć nową puszką.\nOdkręć pusty pojemnik i natychmiast go włóż, aby upewnić się, że w pistolecie nie pozostało powietrze.\nJeśli nie chcesz wymieniać pojemnika, usuń piankę z pistoletu za pomocą środka do czyszczenia pianki PU. Utwardzoną piankę można usunąć tylko mechanicznie.


2019 Grudzień | porywczy.tematycznyspis.pl\nIntrygując się problematyką plonów i normowanego rozwoju roślin, z pewnością prędzej lub później można trafić na wiadomości na temat stymulatorów przyrostu w rolnictwie. Ich przedsięwzięcie kojarzy się z tym, aby jakość uzyskiwanych plonów była wysoka, obfita i zgodna z najlepszymi wyczekiwaniami.\nNajnowszego rodzaju biostymulatory swoje działanie opierają o innowacyjną technologię. Jej kluczowym zadaniem jest zastosowanie synergicznego działania do perfekcji odpowiednich elementów aktywnych.\nJednym z najczęściej napotykanych w biostymulatorach składnikiem aktywnym jest selen. Nic podejrzanego, w ostateczności ten pierwiastek ma duże znaczenie dla systemów żywych. Mowa także o składniku o niestereotypowych aspektach, jakie są wymagane do prawidłowego funkcjonowania również człowieka, jak oraz innych organizmów. Jego obecność w biostymulatorach znacznie modyfikuje jakość zbieranych plonów.\nZanim jednakże sięgnie się po te wzmacniacze do własnych upraw, konieczne jest upewnienie się, że są one najwyższej jakości oraz pochodzą od przetestowanego producenta. Tylko wówczas można liczyć na wyniki zgodne z oczekiwanymi, a nie wprost odwrotne. W razie jakichkolwiek niepewności, zawsze porządniej poradzić się fachowców, jacy znają się na temacie najlepiej oraz z chęcią dzielą się swoją wiedzą z innymi zainteresowanymi.\nAutor zapnowe498Opublikowano 11 grudnia 2019 Kategorie Inne


Adrianna Zabrzewska - autor | Księgarnia internetowa Poczytaj.pl\nAdrianna Zabrzewska - autor\n32 kapitalne ilustracje do pokolorowania i dwie strony naklejek z postaciami Batmana, jego sprzymierzeńców i wrogów zapewnią młodym odbiorcom długie godziny relaksującej zabawy. Kolorowanie to rodzaj aktywności bliski wszystkim maluchom...\nSmerfy. Uczę się liczyć. Nauka i zabawa\nKsiążki z serii Nauka i Zabawa to świetny pomysł na wprowadzenie dziecka w świat liczenia! Zawarte tu zadania i łamigłówki o zróżnicowanym poziomie trudności pozwalają maluchom oswoić się z cyframi, rozwinąć umiejętność liczenia...\nNauka i zabawa w jednym!Ćwicz angielski z Superprzyjaciółmi DC! Przed tobą aż 24 strony zadań, ciekawostek i zagadek w doborowym towarzystwie. Naucz się języka szybko, sprawnie i z pasją. Rebusy, rozsypanki i inne zabawy słowne....\nUkochana jabłonka Applejack, Bloomberg, w tajemniczych okolicznościach znika z sadu w Appleloosie! Kucyki szybko wpadają na trop złodzieja, ale sprawa nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Kto ukradł drzewo Jakie miał ku temu...\nWitaj w Trollowicach! Czeka tu na ciebie mnóstwo fantastycznej zabawy! Przeczytaj historię z ponurym Mrukiem w roli głównej! Gdy troll w pocie czoła udoskonala swój bunkier, przychodzi do niego zmartwiona Poppy. Okazuje się, że...\nBaw się razem z pracowitą drużyną z Naprawkowa i daj się porwać naklejkowemu szaleństwu! Ta książka zawiera nie tylko 600 fantastycznych naklejek, lecz także zagadki, labirynty, krzyżówki i wiele innych zadań, które umilą ci czas....\nOdwiedź Trollowice, by je ubarwić! Znajdź cyferkę, a następnie z tyłu okładki kolor, który jej odpowiada. W ten sposób pokolorujesz we właściwy sposób wszystkie portrety swoich ulubionych bohaterów, którzy tylko czekają na zabawę...\nNa pewno doskonale znasz już trolle urocze, małe stworzenia, które kochają taniec, śpiew i przytulanie. A czy wiesz, kto był dotąd największym wrogiem trolli Tak, to bergeni! Ponurzy, smutni i przytłoczeni życiem. Chcesz poznać ich bliżej...\nChwyć tę wyjątkową czytankę o przygodach Boba Budowniczego i jego przyjaciół i poznaj ich przygody! Co tym razem wydarzy się w Naprawkowie Przekonaj się już teraz! To książeczka idealna dla dzieci w wieku 3-5 lat. Twarde kartonowe strony...\nPrzygotuj się na nowe przygody Boba Budowniczego i jego drużyny! Jak zwykle nie zabraknie dobrego humoru, mnóstwa zabawy, niespodziewanych zwrotów akcji i wyzwań. Czy Bob, Marta, Leo i maszyny zbudują wyciąg narciarski Czy zdołają...\n26.47 36.99 10.52\nŚwiat smerfów stracił swoje wesołe barwy, ale dzięki twoim kredkom może znów być pełen radości! Tym razem smerfy postanowiły znaleźć dyscyplinę sportową, która pomogłaby im w harcie ducha. Smerfy wypróbowały golfa, judo, jazdę...\nBob Budowniczy. Złota księga bajek to zbiór aż czternastu opowiadań o pracowitej ekipie Boba Budowniczego! Odwiedź Sprężynowo i Naprawkowo, by spotkać się z ulubionymi bohaterami. Bob Budowniczy i jego przyjaciele czekają właśnie na...\nW tej książeczce znajdziesz cztery układanki, które przeniosą cię do świata Aut z najnowszego filmu Auta 3. Zygzak Mc Queen, przerażony wizją przejścia na emeryturę, potrzebuje rad swego przyjaciela i mistrza, Wójta Hudsona. Jego...\nKsiążka. Wydawnictwo: Egmont ; Kategoria: Książki / Dla dzieci / Literatura dziecięca; Rok wydania: 2017; Oprawa: Blister;\nTwilight Sparkle, Rainbow Dash, Pinkie Pie, Fluttershy, Rarity, Applejack i Spike po raz pierwszy na dużym ekranie! Nie przegap okazji, by razem ze swoimi ulubionymi bohaterami przeżyć niezapomnianą przygodę!Spokój baśniowej krainy...\nOdkryj radość kolorowania z Bobem i jego niezawodną drużyną. Użyj swoich ulubionych kredek, by nadać barw tej...\nWyjątkowa książeczka z zegarem! Dołącz do Lwiej Straży, weź udział w wyścigu z czasem i naucz się odczytywać godziny na zegarze. Razem z Kionem wykorzystaj dar ryku praojców i wyrusz w niezapomnianą podróż po Lwiej Ziemi. Przed...\nW Krainie Baśni trwają przygotowania do niezwykle ważnego wydarzenia ślubu Szeherezady. W tym samym czasie studenci Królewskiej Akademii Bajek z niecierpliwością wyczekują magicznego rytuału przyzywania, podczas którego każdy z nich...\nAdrianna Zabrzewska Złota księga bajek. Przygody Boba Budowniczego28.62 zł\nAdrianna Zabrzewska Bob Budowniczy. Bajki 5 minut przed snem26.47 zł\nAdrianna Zabrzewska Bob Budowniczy 600 naklejek14.49 zł\nAdrianna Zabrzewska Bob Budowniczy. Wesoła kolorowanka z naklejkami6.54 zł\nAdrianna Zabrzewska Auta 3 Puzzlowa książeczka18.11 zł\nAdrianna Zabrzewska Smerfy. Pokoloruj według kodu7.75 zł


czwartek, 03, grudzień 2009 16:10\nWraz z rozwojem społeczeństw rośnie zapotrzebowanie na różne formy przemieszczania osób i towarów. Szacuje się, iż w procesach logistycznych około 80% wszystkich funkcji logistycznych stanowi transport. Transport to działalność, której głównym zadaniem jest przemieszczanie ładunków z jednego miejsca do drugiego. Z ekonomicznego punktu widzenia jest to wykonywanie zadań przewozowych za odpłatnością, których wynikiem ma być przewóz ludzi i materiałów oraz świadczenie usług dodatkowych, które są powiązane z tymi przewozami. Usługi transportowe mają istotny wpływ na działania wszystkich sektorów gospodarki państwowej. Globalizacja oraz daleko idąca specjalizacja generują zapotrzebowanie na usługi transportowe. Znaczący jest też jego udział w ogólnych kosztach obsługi logistycznej. Dlatego bardzo ważnym zagadnieniem jest stosowanie odpowiednich technologii transportu. Procesy transportowe niestety nie pozostają bez wpływu na nasze otoczenie. Rozwój technologiczny stwarza nowe możliwości ograniczenia szkodliwego oddziaływania na środowisko naturalne. Poszczególne gałęzie transportowe, z uwagi na uwarunkowania techniczno - technologiczne, mają różny wpływ na otoczenie. W tym zakresie przeprowadzono szereg badań i analiz, z których jednoznacznie wynika, iż najbardziej nieprzyjazny dla otoczenia jest transport samochodowy. Według analiz prowadzonych przez pracowników Politechniki Krakowskiej, w krajach OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, skupiająca wysoko rozwinięte kraje) transport drogowy jest największym źródłem skażenia środowiska naturalnego; 15 000 różnego rodzaju związków chemicznych jako efekt uboczny tej gałęzi transportu zanieczyszcza nasze otoczenie. Środki transportu drogowego są odpowiedzialne za następujący procent ogólnej emisji szkodliwych substancji:\n- 63% tlenków azotu,\n- 50% substancji chemicznych pochodzenia organicznego,\n- 80% tlenku węgla,\n- 10 - 25% pyłów zawieszonych w powietrzu,\n- 6,5% dwutlenku siarki.Analizując transport drogowy z uwagi na kategorie przewozów, przewozy towarowe z pewnością mają najbardziej niekorzystny wpływ na nasze otoczenie. Wpływ na to ma wiele czynników, do których z pewnością możemy zaliczyć stan techniczny pojazdów, natężenie ruchu, częste przypadki przeciążenia ponad normatywnym ładunkiem.\nW przewozach pasażerskich środki transportu zbiorowego są bardziej przyjazne otoczeniu. Dla przykładu, nowoczesny autobus, który emituje niewiele większą ilość spalin, niż samochód osobowy, przewozi średnio tyle osób, ile 70 samochodów w mieście i 30 samochodów poza miastem. W godzinach szczytu średnia liczba przewożonych osób jest jeszcze większa.\nSkażenie emitowane przez transport drogowy nie dotyczy tylko samych dróg. Część emitowanych spalin i pyłów osiada nawet w znacznej odległości od drogi. Badania pokazały, że co prawda w odległości 50 m od drogi poziom zanieczyszczeń zawartych w glebie sukcesywnie spada, jednakże gleby są za nieczyszczone nawet do odległości 500 m od niej. Nasze drogi najczęściej przebiegają przez skupiska osiedli mieszkaniowych, wzdłuż dróg budowane są zajazdy oraz centra handlowe. W okolicach dużych parkingów stężenie zanieczyszczenia gwałtownie rośnie, przewyższając nawet 40 razy poziom dotyczący zwykłych ulic. Do dróg przebiegających przez tereny wiejskie przylegają pola uprawne, jednak nie stosuje się pasów ochronnych, gdyż znacząco wpłynęłoby to na ich koszty budowy i eksploatacji.\nOstatnio zmieniany\tpiątek, 08 czerwiec 2012 12:17\nL2009-4s28.pdf (721 Ściągnięć)\nCzytany 12082 razy\nWięcej w tej kategorii: « Strategie na rynku logistycznym w obliczu nowych wyzwań Różne formy organizacji magazynowania w firmie - ile to kosztuje »


Andrzej Kurnicki | najnowsze informacje, komentarze, opinie\nTagi Andrzej Kurnicki\nArtykuły, wypowiedzi i informacje o: Andrzej Kurnicki\nWALUTY red. - Cze 14, 2016\nChoć w ostatnim okresie dolar amerykański tracił na wartości, to w perspektywie 2–3 letniej należy oczekiwać jego umocnienia wobec euro i innych walut nawet o 10–15 proc. – ocenia dr Andrzej Kurnicki, kierownik Zakładu Rynków Kapitałowych Uczelni...\nA. Kurnicki: Rynek czeka na wybór nowego prezesa NBP. Bank centralny powinien pełnić funkcję...\nNiecały miesiąc pozostał do końca kadencji prezesa Narodowego Banku Polskiego prof. Marka Belki. Rynek dobrze ocenia kandydaturę Adama Glapińskiego, wysuniętą przez prezydenta Dudę. Zdaniem dra Andrzeja Kurnickiego z Uczelni Łazarskiego polscy ekonomiści związani z NBP dotychczas zbyt...\nTECHNOLOGIA red. - Sty 22, 2016\nW najbliższych latach Apple utrzyma pozycję lidera rynku pod względem technologicznym – uważa Andrzej Kurnicki z Uczelni Łazarskiego. Amerykańska spółka posiada ponad 200 mld dolarów gotówki, która może zarówno trafić do inwestorów, jak i być przeznaczona...\nAmerykańskie banki są w dużo lepszej kondycji niż europejskie. W 2016 roku zarobią jednak...\nBEZROBOCIE red. - Sty 14, 2016\nSektor bankowo-finansowy w USA jest w dobrej kondycji i mimo że po oczekiwanych podwyżkach stóp procentowych jego wyniki się pogorszą, pozostanie atrakcyjny. Coraz silniejszy dolar sprawia również, że będzie szukał w tym roku ciekawych miejsc do inwestowania. Jednym...\nŚwiatowi giganci tracą na fali taniejących surowców. Wartość giełdowa koncernu Alcoa, podobnie jak KGHM-u,...\nENERGETYKA red. - Sty 12, 2016\nSpadek popytu w chińskiej gospodarce uderza w rynki surowcowe. W skali ostatniego roku aluminium straciło już 18 proc. na wartości, a miedź jest tańsza o ponad 27 procent. Spowolnienie w Państwie Środka jest odczuwalne także przez światowych producentów. Wartość...


AKADEMIA MŁODEJ DAMY / kolonie 7-9 lat, obóz młodzieżowy 10-12 lat\nwe wschodniej części Darłówka, nad samym morzem, przy wejściu na plażę, w pobliżu Aquaparku i centrum miejscowości przy kanale portowym, ze słynnym rozsuwanym mostem.\nboiska do piłki nożnej i plażowej siatkowej, liczne świetlice i sale ze sprzętem audiowizualnym, plac zabaw, kawiarenka i nowoczesna stołówka, stół do ping-ponga, miejsce na ognisko i do grillowania.\n3 posiłki dziennie + deser (śniadania w formie bufetu). Pierwszy posiłek – ciepła kolacja (w wypadku przyjazdu po 19.00 posiłek cateringowy typu fast-food), ostatni – śniadanie + suchy prowiant.\nTo unikatowa kolonia stworzona specjalnie dla wyjątkowych dziewczyn. Chcemy, aby każda z Was poczuła się, jak prawdziwa, wytworna dama. Ta niepowtarzalna okazja na zdobycie i odkrycie sekretów gracji, prezencji, urody. Będzie zdrowy tryb życia, projektowanie mody, taniec i eleganckie przyjęcia.\nPrzyjazd do ośrodka, zakwaterowanie, ciepła kolacja (w wypadku przyjazdu po 19.00 posiłek cateringowy typu fast-food), nocleg.\nZABAWY Z MAKIJAŻEM – eksperymentowanie kolorowymi kredkami lub farbkami do ciała.\nMORSKIE INSPIRACJE – własnoręcznie wykonana pamiątka z wakacji, z materiałów, które można znaleźć pod ręką (piasek, muszelki, bursztyn, kamyki).\nPARK WODNY „JAN”– regeneracja sił i szaleństwo wodne w basenach wypełnionych wodą morską, korzystanie z atrakcji: zjeżdżalnie, ślizgawki, dzika rzeka, jacuzzi.\nWYCIECZKA DO ELEKTROWNI WIATROWEJ – najwyższe w tej części Europy wiatraki.\nSZKOŁA DOBRYCH MANIER – jak należy się zachować w różnych sytuacjach.\nPIĘKNIE WYGLĄDAMY I CZUJEMY SIĘ ŚWIETNIE – zasady mądrego odżywiania oraz tajniki zdrowej diety.\nWYCIECZKA DO DARŁOWA – rejs tramwajem wodnym „Księżna Zofia”, odwiedzimy piękną Starówkę, a także zwiedzimy Zamek Książąt Pomorskich.\nFakultatywnie (dla chętnych):\n- Pakiet Atrakcji 1D (płatny dodatkowo + 110 zł): • GOKARTY – pojazdy napędzane siłą mięśni chociaż energii zużywa się mniej niż na jazdę rowerem. Wycieczka czterokołowcami bezpiecznymi ścieżkami rowerowymi. • TRAMPOLINA • PARK LINOWY „Nad Bałtykiem” – zabawy na wysokości, oswoisz strach i pokażesz na co Cię stać, a wspinaczka dostarczy frajdy i zabawy każdemu! • STRZELECTWO – strzelanie z łuku sportowego i bloczkowego, dmuchawki sportowej, procy i wiatrówki z lunetą. • KAJAKI – nauka wiosłowania i mini wyprawa – 1 x 1,5 godz.\n- WIOSKA HOBBITÓW – nocna gra fabularna DRUŻYNA SMOCZEGO JAJA (płatne dodatkowo + 80 zł) – udział w niezwykłej, pełnej przygód, nocnej grze fabularnej, której akcja rozgrywa się w Wiosce Hobbitów. Waszym zadaniem podczas wyprawy przez ciemny las będzie bezpieczne dostarczenie jaja do gniazda Smauga. Dodatkowo drużyna weźmie udział w zwiedzaniu muzeum smoka oraz w grach i zabawach smoczych. Poczujcie się jak mieszkańcy Śródziemia i ruszajcie w trasę pełną przygód.\n- REJS STATKIEM (płatny dodatkowo +20 zł).\nZakwaterowanie; Wyżywienie 3 posiłki dziennie + deser, suchy prowiant. Program rekreacyjno-sportowy wg opisu. Opiekę wychowawczą, ratowniczą i medyczną. Ubezpieczenie TUiR AXA NNW. Składka do TFG 0 zł.\nTransport autokarem: Gdańsk (+120 zł), Łódź, Piotrków Tryb., Radom, Warszawa (+150 zł), Częstochowa, Katowice, Kielce, Lublin, Wrocław (+180 zł). Dojazd własny (0 zł). Przybycie do Ośrodka po godz. 19.00, odbiór Uczestnika do godz. 8.00. Przekazanie dziecka następuje po przyjeździe kadry do ośrodka. Prosimy o bieżący kontakt w dniu przyjazdu w związku z możliwymi opóźnieniami autokarów na trasie. Ubezpieczenie od kosztów rezygnacji i przerwania imprezy z udokumentowanych przyczyn losowych + 70 zł. Wycieczki fakultatywne: Rejs statkiem + 20 zł, Pakiet Atrakcji 1D + 110 zł, Wioska Hobbitów + 80 zł.


Uniwersytet Dziecięcy wyjaśnia tajemnice kosmosu | jedynie 38,56 zł | Książka » Księgarnia Internetowa Grzbiet\nUniwersytet Dziecięcy wyjaśnia tajemnice kosmosu (twarda)\nKlaus Werner Urlich Janssen\n(Oszczędzasz: 12,89 zł)\nUniwersytet Dziecięcy wyjaśnia tajemnice kosmosu. Wszystko, co dzieci chciałyby wiedzieć o kosmosie (i o co wcale nie boją się pytać), w nowej książce z serii "Uniwersytet Dziecięcy". Jeśli sądzicie, że astrofizyka to nauka tylko dla dorosłych, a przestrzeń kosmiczna nie jest odpowiednim miejscem dla dzieci - ta książka wyprowadzi was z błędu. Jej autorzy zabierają młodych czytelników w pasjonującą podróż wśród gwiazd, planet, czarnych dziur i supernowych - a przy okazji odpowiadają na niezliczone trudne pytania: Dlaczego wszechświat jest tak wielki? Czy człowiek poleci kiedyś na Marsa? Co może nas spotkać podczas podróży kosmicznej? Skąd się biorą czarne dziury? Dlaczego gwiazdy świecą? Czy da się przekroczyć prędkość światła? Co było przed Wielkim Wybuchem? Dlaczego wszechświat się nie rozpada? Czy można rozciągnąć czas? Gdzie mieszkają kosmici? ...i wiele, wiele innych. Seria "Uniwersytet Dziecięcy" jest owocem serii wykładów dla dzieci organizowanych na Uniwersytecie w Tybindze począwszy od 2002 roku. Formuła tych spotkań, podczas których prawdziwi profesorowie odpowiadają na trudne dziecięce pytania, szybko zdobyła ogromną popularność. Eksperyment zapoczątkowany w Tybindze przerodził się w potężny ruch Uniwersytetów Dziecięcych, który święci dziś triumfy na całym świecie - w tym również w Polsce.\nMamy przyjemność zaprezentować Państwu książkę oficyny Dwie Siostry, wydaną w dwatysiące dziewiątym roku.\nKlaus Werner Urlich Janssen na bardzo, bardzo dużo stronach zaprezentował opowieść pod tytułem Uniwersytet Dziecięcy wyjaśnia tajemnice kosmosu.\nNowe książki w wydawnictwie: Dwie Siostry\nKlimatyczna opowieść o dorastaniu i fascynacji nauką. Teksas, upalne lato 1899. Jedenastoletnia Calpurnia Tate zastanawia się, dlaczego żółte koniki polne są większe od zielonych. Z niewielką pomocą dziadka znajduje odpowiedź: zielone koniki są lepiej widoczne na tle spalonej słońcem trawy, więc zostają zjedzone przez ptaki, zanim zdążą urosnąć. Od tego odkrycia zaczynają się przyjaźń Calpurnii z trzymającym wszystkich na dystans dziadkiem, jej fascynacja nauką, a także jej zmartwienia - bo XIX-wieczny Teksas to nie najlepsze miejsce dla dziewczynki, która marzy o tym, by zostać p...\nTrzeci tom serii "Świat dla Dociekliwych". Pełen kolorów i radości przewodnik po Hiszpanii. Co Hiszpanie jedzą na śniadanie? Czemu w Sylwestra na wyścigi połykają winogrona, stojąc na jednej nodze? Który sławny Hiszpan twierdził że 1+1 nie musi równać się 2, a czasem nawet nie powinno? W jaki sposób muchy przyczyniły się do powstania tapas? Dlaczego włoskie westerny kręcono w Hiszpanii? "!Ole!" odpowie na wszystkie te pytania - i wiele innych. Dzięki tej książce poznacie historię i geografię Hiszpanii i dowiecie się wszystkiego o hiszpańskich fiestach, bitwie pomidorowej i mistrz...\nCodzienny słownik obrazkowy dla wszystkich maluchów. A w nim - ponad 200 pogodnie zilustrowanych słów, które układają się w jeden dzień z życia dziecka. Od rana do wieczora. Od poduszki pod głową do księżyca za oknem. Od przebudzenia do zaśnięcia. Na kartonowych stronach znajdziecie jedzenie, ubrania, zabawki, wizytę w parku, na placu zabaw i w zoo, kąpiel, części ciała oraz wiele innych rzeczy i zdarzeń bliskich każdemu dziecku. Miłego dnia!\nJak szukać, by znaleźć coś spektakularnego? Zaskakująca książka obrazkowa o poszukiwaniu głęboko ukrytych skarbów. Sam i Dave kopią dół. Będą kopać coraz głębiej i głębiej, i głębiej. Tak długo, aż znajdą coś spektakularnego. Tyle tylko, że czasem najbardziej spektakularne jest to, czego nie dostrzegamy. Przekonają się o tym na własnej skórze nie tylko bohaterowie, lecz także czytelnicy tej książki - ci, którym uda się dostrzec jej zaskakujące drugie dno.


Samsung Galaxy S9 plus - sample, surowe zdjęcia i próbki wideo\nFOtOtest: Samsung Galaxy S9 plus\n9 czerwca, 2018 10 grudnia, 2018 NoLifeFOTOTESTY\nMuszę przyznać, że na dzisiejszego zawodnika czekałem od tegorocznego MWC. Zapowiadany jako fotograficzna bestia, przełom w fotografii mobilnej i najlepszy dostępny aktualnie telefon z Androidem na pokładzie.\nMimo, że nie przepadam za modą na szklane wykończenie, to obustronne zakrzywienie ekranu w oprawie niemal niewidocznej metalowej ramki, składają się na efektowny i elegancki design. Trzyma się go wygodnie, choć zagięty ekran dla nieprzyzwyczajonej osoby może być na początku nieco irytujący. Zdarzało mi się wielokrotnie zmienić coś w opcjach, tylko dlatego że trzymając dotykałem ekranu.\nNadal też nie widzę funkcjonalnego uzasadnienia dla zastosowanych proporcji wyświetlacza, na którym filmy ogląda się przycięte albo z czarnymi paskami.\nSamsung zdążył już przyzwyczaić użytkowników do bogactwa trybów, filtrów i nakładek. Prócz standardowej automatyki mamy tu takie presety jak żywność, panorama, live focus, bardzo zwolnione tempo, tworzenie emoji i hyperlapse. Tryb manualny pozwala na ręczne ustawienie\nprzysłony (1.5 lub 2.4) i czasu otwarcia migawki (1/24000s – 10s)\nTrochę zabrakło mi tu poziomicy i trybu zdjęć nocnych dla długiego czasu ekspozycji. Byłaby to wówczas najlepsza aplikacja na rynku.\nDo dyspozycji użytkownika oddano trzy kamery. Z tyłu szeroki kąt i tele z matrycami 12.0 megapikseli, AF, optyczną stabilizacją obrazu i przysłoną w o zmiennej wartości 1.5 i 2.4. Od frontu 8 megapikseli, AF i jasność 1.7. Funkcję fizycznego spustu migawki można przypisać do przycisku regulacji głośności.\nRegulacja przysłony odbywa się między wartościami 1.5 a 2.4. Jest to swego rodzaju przełom w kontekście fotografii mobilnej, ale do focenia na długim czasie w dzień sporo jeszcze brakuje. Czyli kierunek rozwoju spoko, ale na tym etapie średnio użyteczne.\nPost udostępniony przez ★Marcin Michno★ (@marcinmichno) Maj 29, 2018 o 7:11 PDT\nPost udostępniony przez ★Marcin Michno★ (@marcinmichno) Maj 29, 2018 o 7:49 PDT\nPost udostępniony przez ★Marcin Michno★ (@marcinmichno) Cze 2, 2018 o 3:56 PDT\nPost udostępniony przez ★Marcin Michno★ (@marcinmichno) Cze 5, 2018 o 4:06 PDT\nMiłośnicy selfie mogą skorzystać z kilku dostępnych trybów. Zarówno przednia jak i tylne kamery posiadają tryb Live focus, który pozwala na rozmycie tła, a panoramiczna fota przednią kamerą obejmie więcej niż standardowy kadr.\nTryb panoramy umożliwia wykonanie serii zdjęć w obu kierunkach w płaszczyźnie poziomej i działa bardzo dobrze. Po wykonaniu można efekt zapisać też jako klip wideo.\nDwa obiektywy pozwalają na wykonanie zbliżenia w trybie automatycznym. Poniżej przykłady dla obu ogniskowych.\nMaksymalny czas otwarcia migawki to 10 sekund. Dzięki temu można wykonywać zdjęcia nocne przy użyciu statywu, choć nie dają one tak dobrych efektów jak dedykowane tryby u konkurencji. Nadal ubolewam nad tym, że Samsung nie kupił od Huaweia patentu na „malowanie światłem”.\nSamsung Galaxy S9+ nagrywa filmy tylną kamerą w maksymalnej rozdzielczości UHD 4K (3840 x 2160), 60 klatek/sekundę, w trybie hyperlapse w 1080p i trybie zwolnionego tempa w 720p. Przednia kamera pozwala na rejestrowanie w maksymalnej rozdzielczości 1080p.\nCzym jeszcze może pochwalić się najnowszy flagowiec Samsunga?\nIP68 – S9plus bez problemu wytrzyma deszcz i mycie pod bieżącą wodą. Na podstawie warunków testowych: zanurzenie do 1,5 metra w słodkiej wodzie przez maks. 30 minut. Jeśli port USB C jest mokry – telefon poinformuje nas komunikatem by go osuszyć.\nŁadowanie bezprzewodowe – telefon obsługuje ładowanie bezprzewodowe, ładowarkę należy zakupić oddzielnie\nObsługa Samsung DeX Pad – oddzielnej przystawki, która umożliwia podłączenie do monitora, klawiatury i myszy, aby można było korzystać z telefonu jak z komputera.\nEmoji AR – możliwość tworzenia animowanych emot ze zdjęcia własnej twarzy\nSamsung Galaxy S9 plus to udany model i rewolucja w postaci zmiennej przysłony. Połączenie nowoczesnego designu z bardzo dobrym aparatem. I choć znalazłem kilka mankamentów, to na chwilę obecną jedno z najlepszych urządzeń na rynku. Na to czy wart jest swojej aktualnej ceny każdy jednak będzie musiał odpowiedzieć sobie sam.\nfotografia / FOtOtest / mobile / recenzja / Samsung Galaxy S9 plus / smartphone / test / zdjęcia


Tworzenie gier na Commodore 64 - LK Avalon\nRozmowa z Januszem Dąbrowskim\nŁukasz Sanecki: Tematem naszej rozmowy będzie wspominanie czasów sprzed kilku lat. A dokładniej - lata komputerów ośmiobitowych. W tym czasie firma LK Avalon tworzyła gry i programy na C64 i Atari. Programistą w tej firmie był Janusz Dąbrowski, z którym mam przyjemność dziś rozmawiać :) Proszę Janusz, napisz coś o sobie na początek dla naszych Czytelników - często mniej zorientowanych w świecie ośmiobitowców.\nJanusz Dąbrowski: OK, więc po prostu: Janusz Dąbrowski, 30 lat, żonaty, z wykształcenia jestem elektronikiem, obecnie pracuję jako programista w jednej z rzeszowskich firm. I od razu małe sprostowanie: w czasach, gdy w Avalonie powstawały gry, na etacie nie było żadnego programisty. Nie było tam w ogóle zespołu tworzącego gry. Wchodził człowiek z ulicy i mówił: "Mam grę, chcecie ją?". Po czym, po wstępnych oględzinach w obecności zainteresowanego i prezesów, zapadała decyzja. Z reguły koleś musiał jeszcze coś poprzerabiać, a potem kontrakt i co miesiąc tantiemy :)\nJanusz Dąbrowski: O początkach Avalonu wiem od jednego z Prezesów. Firma powstała w 1989 roku. Pierwszym produktem i zarazem hitem wydanym przez LK Avalon była gra Robbo autorstwa Janusza Pelca. Początki były ciężkie. Firma miała kłopoty finansowe. Podobno dzięki dużemu zamówieniu z Centralnej Składnicy Harcerskiej udało się przetrwać ten ciężki okres. Później ukazały się jeszcze dwa tytuły: Misja i Fred. Pierwsze gry powstawały na sprzęcie udostępnionym przez klub Politechniki Rzeszowskiej "Plus". Tam "zakodowano" podstawowe narzędzia do pisanie gier: Quick Assembler, Chaos Music Composer, Grapic Game Editor. Piewsi pracownicy firmy to autorzy gier: Janusz Pelc, Maciek Miąsik, Mirek Liminowicz (jeden z obecnych Prezesów). Kopie gier nagrywano początkowo na wypożyczonym sprzęcie, okładki do gier to po prostu zdjęcia. Produkcja odbywała się w domu.\nŁukasz Sanecki: Ile tak na dobrą sprawę zajmowało wykonanie gry na C64/Atari od 'zera'? Jak wyglądał taki proces?\nJanusz Dąbrowski: Opiszę jak robili to ludzie, którzy mieli już w ręku narzędzia takie jak Quick Assembler, Chaos Music Composer, Graphic Game Editor. Oczywiście wszystkie trzy "tytuły" z oferty LK Avalon. Szefem takiej ekipy był koder, który miał pomysł. Musiał sobie poszukać grafika i muzyka, chociaż mógł równie dobrze sam sobie zrobić wszystko. Na przykład Darek Żołna, który wtedy mieszkał w akademikach, założył się z kolegami, że napisze grę, której oni nie będą w stanie przejść. Tak po prostu siadł, zakodował, narysował i skomponował muzykę. Zeszło mu z tym niedługo. Może około miesiąca. Goście oczywiście wyłożyli się bardzo szybko. Przy okazji, udało mu się grę sprzedać w Avalonie. Mowa tu o The Jet Action. Darek był bardzo twórczym człowiekiem. I pisał szybko. Ciężko mi powiedzieć, ile schodziło innym z napisaniem gry, bo jak mówiłem wcześniej, goście przychodzili z ulicy z gotową grą. Koszty produkcji gry od strony Avalonu były zerowe. Ja pisałem Klossa trzy miesiące, ale miałem już grafikę przerzuconą z Atari. Muzykę potem też sam "przepisałem". W ogóle Hans Kloss na C64 był chyba (a może na pewno) pierwszą grą, której wykonanie zostało zlecone przez firmę. Po prostu Tomek (prezes LK Avalon) powiedział: "Zrób wersję tej gry na C64, zarobisz trochę kasy".\nŁukasz Sanecki: Dotknęliśmy bardzo interesującego tematu :). Wspomniałeś, że wiele gier było tworzonych na edytorach. Czy nie mylę się, jeśli wskażę m.in. legendarną już 'Klątwę' i 'Władców Ciemności'? Domyślam się, że te gry były częściowo tworzone z gotowych elementów, schematów - produkcja tym sposobem była pracochłonna?\nJanusz Dąbrowski: O! Tu jest bardzo ciekawy temat. Roland Pantoła napisał na Atari te gry, i wcześniej A.D. 2044, w języku Forth. Pamiętam, że odebrałem telefon od Tomka, żeby się zjawić w firmie, bo jest "gra do zrobienia". Miałem wtedy już na koncie Klossa. Po przybyciu do firmy zaaranżowano spotkanie z Rolandem. Ja byłem pewien, że chodziło o standardową procedurę, czyli przenosimy grafikę i muzykę z Atari, ja do tego robię kod i gra gotowa. Roland uparł się, że źródła także przeniesiemy i przekompilujemy na C64. Byłem sceptykiem, jeśli chodzi o takie rozwiązanie. Nie wierzyłem, że się uda. Czytało się wtedy w Bajtku, że można napisać kod (w C) na pececie, skompilować na macu i wydrukować na jeszcze innym sprzęcie. Ale żeby udało się to zrobić na C64 i jeszcze w Forth! Na szczęście udało się. Te gry były inne, niż wydane do tej pory. To nie były platformówki. Roland (tak podejrzewam) sam sobie zrobił wszystko: kod, muzyka, grafika. Ile mu to zajęło? Nie wiem. Zrobienie wersji Klątwy trwało około dwóch miesięcy, czyli Roland musiał coś tam w tym forth-cie zmodyfikować. Z "Władcami" poszło szybciej. Do mnie należało przerzucenie grafiki. Od Rolanda dostałem patterny z CMC i przepisałem muzykę pod jakimś edytorem Polonusa. Aha, napisałem mu jeszcze w Assemblerze procedury do obsługi magnetofonu w turbo. Jako "ciekawostkę zawodową" powiem, że Darek przyniósł do Avalonu Klossa bez muzyki. Muzyka powstała chyba w jeden dzień. Natomiast A.D. 2044 nie wydano na Commodore 64, bo w założeniach obsługiwała tylko stację. Firma nie mogła sobie pozwolić na takie rozwiązanie w przypadku C64, gdzie więcej użytkowników posiadało zestaw C64 + magnetofon.\nŁukasz Sanecki: Klątwa i WC były niesamowitymi grami. Pamiętam, że - mimo strasznie prymitywnego interfejsu i nieciekawej (choć szczegółowej i estetycznej) grafice - przyciągnęły mnie te gry niebywale. Kto wymyślał zagadki, labirynty w tych grach? :-)\nJanusz Dąbrowski: Krótko: Roland. Wtedy był już dużo starszy "od nas". Miał rodzinę, dzieci. Ja sobie mogłem pozwolić na humory, on nie. Po prostu gość siedział w domu i wymyślał to wszystko. A okładki do gier robił zawsze jeden człowiek. Taka okładka powstawała bardzo szybko: dzień, dwa.\nJanusz Dąbrowski: Grafika była przenoszona w całości bez przeróbek. C64 potrafił wyświetlić tryby graficzne Atari. Potrafił jeszcze więcej, ale nie było wymogu rasowania. Napisałem na C64 program do przenoszenia danych. Soft na Atari pisał kolega (ten od loga), moja była tylko procedura transmisji. Połączyłem oba komputery przez porty joysticków. W parę minut miałem całą grafikę na C64. Z kodem było inaczej. Oprócz Rolanda, wszyscy pisali w Assemblerze. Pomimo, że procesor był ten sam w Atari i C64, kodu nie dało się przenieść. Ja wolałem pisać od nowa. Nie dało się odczytać dyskietek atarowskich w stacji C64 i odwrotnie. Roland pisał w Forth-cie. Przeniosłem mu na C64 źródła i grafikę. Dalej robił sam. Podejrzewam, że poprzerabiał procedury obsługi grafiki. Przepisał mi na kartkę patterny z CMC (mam tę kartkę gdzieś!), a ja "zrobiłem" muzykę na Commodore 64. Powiedziałem mu, że musi mi dać pewien obszar pamięci, w który ja wsadzę zaka i już.\nJanusz Dąbrowski: Hehe, jaka miłość... Biznes. Mam przed sobą ofertę handlową Avalonu. Lista gier na C64 i Atari. I lista gier na Atari mieści się na jednej stronie, a na C64 zajmuje dwie strony.\nŁukasz Sanecki: Jednak te na C64 to w większości dystrybucje Zeppelin Games. Chodzi mi o własne, stworzone przez Was gry - tych było więcej na Atari.\nJanusz Dąbrowski: Nie chodzi tu o sentyment do komputera. Na Atari mogłeś sobie kupić lub zdobyć innym sposobem narzędzia do tworzenia gier. Tu występuje jakiś ewenement. Zwróć uwagę na to, że wtedy już prężnie działała scena C64. W przypadku Atari scena była w powijakach. Bo tak można by przypuszczać, oglądają produkcje z roku 1993. Byli ludzie, którzy mogli na C64 tworzyć gry. Lepiej znali swój sprzęt. A jednak... Poza tym, przez gazetkę "Tajemnice Atari" Avalon bardziej był kojarzony z Atari niż C64. Wiesz, gość który miał C64 i wpadła mu w ręce ta gazetka myślał pewnie "I ja bym zrobił grę, ale ta firma wydaje tylko na Atari". I jeszcze raz powtórzę: dostępność narzędzi, pisanych przez twórców gier dla twórców gier.\nŁukasz Sanecki: Wspomniałem wcześniej o firmie Zeppelin Games. Dystrybutowaliście jako firma także ich produkcje. Jak wyglądało to od strony finansowej (wiem, że dżentelmeni nie rozmawiają o pieniądzach... ;-), ile wydaliście szacunkowo ich gier? Tylko na C64 czy także Atari, Amigę?\nJanusz Dąbrowski: Aha, gdybym wtedy przysiadł na d... to pewnie więcej by tych konwertów przynajmniej było. C64 i Amiga. Z Amigą było prosto: X-Copy i produkcja szła. Na C64 było trochę tytułów (patrząc na listę). Kontrakt z Zeppelin to tajemnica prezesów. Ja miałem płacone od zrobienia matki. Od Zeppelin Games (ZG) Avalon dostawał po prostu kopie dystrybucyjne (kilka dyskietek na tytuł). Moje zadanie to zrobienie tzw. matki. Gra na dyskietce miała trzy pliki: loader, obrazek, gra.\nŁukasz Sanecki: I te strasznie powolne loadery! :)\nJanusz Dąbrowski: Mojej produkcji ;-) Ale o tym za chwilę... Wcześniej dostałem zamówienie od Avalonu na napisanie programu kopiującego. Zrobiłem coś na wzór Fast Hacke'ma. Program "brał" dyskietkę na trzy razy. Ponieważ ważne było, aby produkcja gier szła szybko, trzeba było ten proces przyspieszyć. Tak więc, mając "zfrizowany" plik gry, dogrywałem do niego na dyskietce loader, plus logo Avalonu. To wszystko musiało mieścić się w środkowej części dyskietki, tak, żeby można było przygotowaną matkę wczytać pod moim kopierem, a potem już tylko nagrywać kolejne kopie. Zwróć uwagę, że nie szedłem na łatwiznę i gry na licencji ZG po wczytaniu uruchamiały się ładnie, a nie jak większość frizów.\nŁukasz Sanecki: I miały ładne logo podczas wczytywania ;-) Niestety ogromną wadą był brak turboloadera.\nJanusz Dąbrowski: Logo robił mój kolega (tak na marginesie teraz pracujemy razem w jednej firmie). Nie wiem, czy zmieściłby się turbo loader w tych kilkunastu ścieżkach dyskietki. Nieraz musiałem kombinować i umieszczać końcowe sektory gry na ścieżce bodajże 12 (katalog dysku). Do robienia kopii kasetowych był oddzielny program. A kasety nagrywano na ręcznej roboty nagrywarce. Mechanizmy z decków, jakieś 50 sztuk, w trzech rzędach. Piękny widok. Kasety na Atari nagrywane na deckach Technics (!). I jeszcze jedna sprawa, która wtedy mnie mocno wkurzyła. Od ZG dostaliśmy, jak wiesz, kopie dystrybucyjne. To tak, jakbyś teraz chciał rozprowadzać program jakiejś firmy i dostałbyś zipa. Dorób sobie instaler itd. Poźniej to było jeszcze ciekawiej, bo Avalon dostał od jakiejś firmy kopie taśmowe (!). Z tego zrobić "matki" to był wyczyn. A jeszcze doczytywane levele (Bod Squad)...\nŁukasz Sanecki: Znam ten ból kombinowania, sam próbowałem :)\nJanusz Dąbrowski: Łukasz, trafiłeś w 10! Zapisałem to sobie w moich notatkach dotyczących tej rozmowy. Pisanie gier to odpowiedzialna sprawa. Był wprawdzie w Avalonie człowiek odpowiedzialny za testowanie. Dobrze mu to nawet szło. Za bagi był odpowiedzialny głównie autor gry. Ja pamiętam tylko jeden przypadek. Spy Master na Atari. Darek coś tam źle zrobił pętle i zamiast bne dał bpl. Po prostu po zebraniu paru przedmiotów gra się wysypywała czy jakoś tak. Sprzedaż "śpi majstra" była poprzedzona "kampanią reklamową" na łamach 'Tajemnic Atari'. Na pniu sprzedało się chyba z 500 egzemplarzy. I wszystkie wróciły z powody w/w błędu. Wyobraź sobie, jaki to byłby teraz rarytas. Jakbym wiedział, to bym sobie zachował. A może nawet mam taki egzemplarz od Darka... Modą wtedy było darowanie sobie egzemplarzy autorskich. Mam nawet parę...\nŁukasz Sanecki: Jaka była Twoja ulubiona gra na 8BIT...? Może któraś własna?\nŁukasz Sanecki: W czasach, gdy znakomita większość gier była dostępna przez giełdę komputerową, a prasa komputerowa dopiero raczkowała - jak radziliście sobie z 'piratami'?\nŁukasz Sanecki: Hehe, czyli de facto kupowaliśmy oryginalnego pirata? :-) Jak dawniej układały się kontakty dystrybutorów z prasą komputerową?\nŁukasz Sanecki: Dzięki :). Scena C64 od dłuższego czasu się kurczy, szczególnie polska - niestety. Część przenosi się do Internetu. Jak uważasz - Sieć bardziej działa na plus starym komputerom, czy raczej szkodzi?\nJanusz Dąbrowski: Mój kumpel z Pht, Raver, zapytał mnie na początku naszej znajomości, czy jestem na scenie. Ja odpowiedziałem, że nie, ale jestem w stałym kontakcie z ludźmi ze sceny poprzez choćby irca, czy email. Raver powiedział, że jeśli się kontaktuje z ludźmi ze sceny, to automatycznie jestem na scenie. Tak więc myślę, że sieć ma pozytywny wpływ, jeśli nie na rozwój, to przynajmniej na jako - taką egzystencję sceny.\nŁukasz Sanecki: Brniemy do końca wywiadu - myślę, że bardzo interesującego dla wszystkich maniaków ośmiobitowych komputerów, ciekawych historii LK Avalon, produkcji gier. Nadszedł teraz czas dla Ciebie. Może masz jakieś ostatnie słowo do Czytelników, fanów Commodore, Internautów? Chętnie posłuchają :) Oddaję Ci głos Januszu!\nJanusz Dąbrowski: No cóż, wehikuł czasu, to byłby cud. Chciałbym znowu wrócić do tych pięknych czasów królowania ośmiobitowców, kiedy wszystko było o wiele prostsze (patrząc z punktu widzenia kodera). Życzyłbym wszystkim, żeby nie przechlapali swego czasu tak jak ja. Pozdrawiam przede wszystkim programistów, zwłaszcza tych, którzy lubią "dopieścić" swój kod. Nie przynosi to sporych pieniędzy, ale dostarcza sporo satysfakcji.\nŁukasz Sanecki: Chciałem Ci bardzo podziękować za wywiad - na pewno nie tylko ja wiele się dowiedziałem o tworzeniu gier na C64, poznałem mnóstwo ciekawostek. Życzę powodzenia w pracy i życiu prywatnym. :)\nRozmowę przeprowadzono 17.1.2002\nPrezesi wciąż badali rynek i doszli do wniosku, że jeśli nadarzy się okazja, to będą wydawać także na C64 a potem na Amigę. Nie traktowali żadnego z tych komputerów z większym czy mniejszym sentymentem. Ktoś przyniósł grę na Atari, w ofercie pojawiał się nowy tytuł na Atari. Podpisali umowę z Zeppelin Games, pojawiły się nowe tytuły na C64. Później, kiedy trudniej było zdobyć klienta, podjęto decyzję o "tłumaczeniu" gier na język polski.\nPowiedziałem, że na Atari powstały takie programy jak QA, CMC i GGE. Programy te znalazły się później w ofercie LK Avalon. Ale powstały dużo wcześniej przed założeniem firmy. Jeśli mnie pamięć nie myli, to były podpisane "CHAOS Software". Kto siedzi na Atari długo ten wie, że CHAOS to znak firmowy Janusza Pelca.\nW jednym z komentarzy pojawiło się stwierdzenie, że to dzięki tym programom firma wydawała więcej gier na Atari. Same programy to za mało. Potrzeba zdolnych ludzi, którzy potrafią przede wszystkim pociągnąć projekt do końca. Wciąż spotykam ludzi na IRCu, którzy mówią mi, że "wasze gierki miały może fajny send ale nie grafę". Zgodzę się z tym, ale nie do końca. Miały fajną fabułę, grafika stała na różnym poziomie. Jednak nie "nasze". Chociaż Avalon jako producent firmował tytuły, to uwagi co do wykonania należy kierować konkretnie do autorów. A było ich prawie tylu co gier w ofercie.\nWszyscy, którzy mieli kontakt z ówczesną ekipą firmy na pewno miło wspominają ten okres. Część programistów, którzy tworzyli na komputery ośmiobitowe, nadal współpracują z LK Avalon. Są to jednak inne czasy i inne układy...\nNa zakończenie polecam czytać "listy płac" w grach, filmach, albumach. Czasem można się nieźle zdziwić porównując nazwiska.


Masz ochotę na smakowite dania lub przekąski, a jesteś na diecie? Włącz do swojego jadłospisu letnie owoce , które wspomagają odchudzanie! Kolorowe, soczyste i pyszne - owoce kuszą nas swoim wyglądem, smakiem i właściwościami zdrowotnymi.\nZ przyjemnością stosujemy balsamy do ciała na bazie owoców, perfumy o owocowym zapachu, czy maseczki i peelingi przygotowane ze świeżych truskawek lub mango. Od dziecka wiemy, że zwłaszcza cytrusy są źródłem witaminy C, wzmacniającej odporność, zawierają także cenne składniki odżywcze, takie jak potas, wapń czy magnez.\nMimo że jesteśmy świadomi dobroczynnych właściwościach owoców, bardzo często zapominamy włączać je do codziennego jadłospisu. Zwłaszcza kiedy jesteśmy na diecie zdarza nam się ich wręcz unikać. Głównym powodem wydaje się być przekonanie, że owoce są słodkie, czyli tuczące. Nic bardziej mylnego. Oczywiście są pewne grupy owoców wysokokalorycznych, należą do nich winogrona, oliwki, kokosy, a także wszystkie owoce suszone i w syropie. Nie powinniśmy spożywać ich zwłaszcza późnym wieczorem i w nadmiarze ponieważ, niestrawione powodują wzrost wagi.\nJednak znaczna część owoców, zwłaszcza te, które są dostępne w sezonie letnim, może być składnikiem kuracji odchudzających. Jeśli jesteśmy na diecie, wybierzmy owoce mające niską kaloryczność lub niski indeks glikemiczny, nie powodują one gwałtownego wzrostu cukru we krwi, są to np. maliny, grejpfruty, czy śliwki – mówi Zofia Urbańczyk, dietetyk firmy Naturhouse.\nW naszym planie dietetycznym bez obaw możemy również umieścić truskawki, bogate w witaminę C, B1, B2, oraz PP. 100 gram truskawek, to tylko 35 kcal, ponadto, zawierają cenny błonnik, który wypełnia żołądek, oczyszcza jelita i stabilizuje poziom cukru w organizmie. Cechują się również dużą zawartość wody, co pozwala na oczyszczenie organizmu, usunięcie nadmiaru toksycznych płynów ustrojowych, a w rezultacie obniżenie wagi ciała.\nPodobne właściwości ma arbuz, który w ponad 90% składa się z wody. Wszystkie moczopędne owoce, wskazane są zwłaszcza osobom, które mają nadmiar płynów metabolicznych zatrzymanych w organizmie. Będąc na diecie nie musimy odmawiać sobie wiśni, mających w składzie skuteczny przeciwutleniacz - bioflawon. Dodatkowo zawierają one witaminy z grupy B, regulujące metabolizm i pobudzające trawienie.\nOd wieków znane są także prozdrowotne właściwości żurawiny, jej owoce zapobiegają infekcjom, usuwają wolne rodniki i chronią przed wrzodami żołądka. Lecznicze oraz dietetyczne działania niektórych owoców wykorzystywane są w produkcji suplementów diety. W preparatach wspomagających procesy odchudzania występują ekstrakty m.in. z papai, cytryny, borówki lub czarnego bzu.\nKomentarze do: Poznaj owoce o dietetycznych właściwościach


Konkursy w sieci [Archiwum] - Forum fitness i zdrowy styl życia\nForum fitness i zdrowy styl życia > WELLNESS > Zdrowie i uroda > Konkursy w sieci\nZobacz pełną wersję : Konkursy w sieci\nDrogie Panie czy bierzecie udziały w konkursach internetowych np. na makijaż? Widziałam ostatnio jakiś konkurs z Maybelline - chyba af fb w skrócie się nazywał i jestem ciekawa na czym takie konkursy polegają? Jak wygląda przebieg? Może i ja bym się skusiła na jakiś taki :)\nJa często biore udział w konkursach. Teraz spodobał mi się konkurs serka Chavroux. Trzeba zrobic zdjęcie potrawy przygotowanej z serkiem twarogowym lub pleśniowym Chavroux. Wtedy zdjęcie trzeba wrzucić na instagram. Więcej można doczytac na ich facebooku https://www.facebook.com/SeryChavroux/posts/1799216667032066 , a konkurs konczy sie juz jutro, więc jeszcze czasu trochę jest ;)