}moda: Kolory owoców leśnych · Szykowna pepitka · Zmysłowe lata 40. }}}4 (35)/2013Raport:Kim jesteśmy?\nna BaliMeksykna słodko\ni na pikantnieModa\na prawoRekomendacje kulturalne5sylwetka\nJanek Koza rysuje8modaKoniec lataKolory owoców leśnych\nWzór — pepitka\nStyl — lata 40.\nStylizacje ze skórzaną spódnicąpachnie szczególnie, nastraja bardziej nostalgicznie niż inna pora roku.\nKorzystamy z wszystkich smaków i kolorów\ntego czasu, łapiemy ciepłe promienie i zadajemy sobie poważne pytania o egzystencjalnym\nwydźwięku: Kim jesteśmy? Nowy raport\nTrendów rozpoczyna próbę określenia kto\nmieszka w Krakowie, czym charakteryzują się\n„nowi mieszczanie”, a Rafał Stanowski diagnozuje zjawisko od strony kulturalnej.styl życia\nRaport „Trendów”: Kim jesteśmy?\nAnia Nocoń ani tu, ani tam\nPrzetwory Jacka Łodzińskiego\nAnna Strugalska na tropie nowych miejsc\nPoszukiwania warszawskich bazarów\nMeksyk na słodko i pikantnie\nBiali na Bali, czyli ucieczka z korpo\nModa a prawoJoanna Pinkwart zabiera nas w dwa odmienne światy. W rozmowie „Biali na Bali”\npokazuje sylwetki tych, co mieli odwagę mocno\npoluźnić krawat, a właściwie to je wyrzucić,\nbuty do garnituru zamienić na japonki, a korporacyjny dryl na życie na plaży w Indonezji.\nA w drugim reportażu śledzi warszawskie\ntargi, bazary; od znanych Koszyków po mniejszych bazarkach, gdzie można kupić pomidora,\nktóry pachnie jak pomidor.Idzie nowe, trzymajmy rękę na pulsie.\nGadżety52zdrowie i uroda\nTestujemy zabiegi — ujędrnianie zimnem54\nOkładka: foto: Oliwia Grochal, modelka: Ewa GalonJa ekscytuje się Zwierzyńcem, koło Zamościa.\nBo zobaczyłam tam malwy, bo chodziłam\npo prawdziwym lesie i do tego mogłam po kilka godzin siedzieć w kinie i oglądać dobre\nfilmy. Podoba mi się, nawet nie muszę wyjeżdżać na Bali. Mariusz Kapczyński wtajemnicza nas w w tajniki sir syraha, znanego też\nw australijskiej odsłonie jako shiraza. Andrzej\nDrobik ogłasza koniec sezonu ogórkowego\ni zaprasza na jesienną wyżerkę premierowych\nsezonów ulubionych seriali. I ma rację:\nlato jest cudne, ale nowa porcja zombiaków\nw „The Walking Dead” też!10\nDigital natives — notatnik, który może dużo\nAgata — polska Mary Poppins\nPo trzykroć w teatrze\nO Polsce z węgierskiej perspektywy\nMagda Hutny popkulturalnie\nWallander — policjant z sąsiedztwa64\nMarcin Hernas (tessera.org.pl)\nPaweł Wójcik (tessera.org.pl)Wydawca:\nMultimedialna sp. z o.o.\nul. Ślusarska 9/28, 30‑702 Kraków\ntel.: 12 257 12 35, fax: 12 257 00 04\nPaulina Klepacz (dział moda)Sekretarz redakcji:\nkasia@kgm.pl_ Raport „Trendów”:Nowi mieszczanie w Krakowie — s. 18_Urban Savages — s. 2ćąnimo ymśinniwop ein hcy rótk ,ńezrady w akliK1Fanaberie.\nperformansuSztuka z modą, moda ze sztuką. O tej relacji mó‑\nwiło się już wiele. Także tym razem, w ramach\nimprezy kulturalnej Fanaberie, która odbędzie\nsię w formie ferformansu. Co to takiego? Połączenie\nsłów ferformen, czyli „przekształcać”, oraz perfor‑\nmans, czyli „przedstawienie”, a więc — przedstawia‑\nnie przekształcania.Przemianie ulegną ubrania, które każdy zaintereso‑\nwany może przynieść do Galerii Bunkier Sztuki (do\n23 września). W ciągu trwających tydzień warsztatów\nartyści, aktywiści, krawcowe oraz osoby z publicz‑\nności będą zmieniać stare ubrania w dzieła sztuki.\nTo pomysł na to, aby uporządkować i odkryć na\nnowo własną garderobę, a przy tym ograniczyć bier‑\nny konsumpcjonizm, zaszczepić myśl o recyklingu\noraz przekonać do twórczego podejścia do mody.\nOrganizatorzy imprezy przekonują: zamieńmy ubrania\n(von Neudorf)Pierwsza w Polsce wystawa rumuńskiego artysty\nTary (von Neudorf) to także jedno z pierwszych\n„otwarć” jego twórczości na Europę. Mocno cen‑\nzurowany w ojczystym kraju, przemówi głośno poza\njego granicami. Tym, co wzbudza tak duże kontrower‑\nsje i opór wobec dzieł artysty, są bezkompromisowe\nkomentarze do historii (głównie Rumunii, ale również\nhistorii uniwersalnej) — tej odległej i tej bliskiej. Słowa‑\n‑klucze, wokół których oscyluje twórczość artysty, zo‑\nstały przez niego wypisane na obrazie zatytułowanym\nRO. Są to: korupcja, bieda, komunizm, głupota, rasizm,\nstrach, kłamstwa, biurokracja, niepełnosprawność,\nchciwość, rozpacz.po lewej:\nFanaberie Queen, fot.\nJoel Miller Micah\nlogo wystawyniżej, od lewej:\nTara (von Neudorf),\nTara von Neudorf, KatinTara wskazuje także na daty i miejsca, wydarzenia, ludzi,\nideologie i politykę, zbrodnie i przewinienia, mitologię —\nwszystko to przedstawia w mocny, ekspresyjny, niepo‑\nzbawiony czarnego humoru sposób, dzięki któremu\nzyskuje atencję. Jego dzieła poruszają i skłaniają do\nnamysłu, a to jedna z większych wartości sztuki.\nNa wystawę składa się ponad 80 prac: malunków na\npapierze, map, rzeźb, a nawet własnych ubrań artysty,\nprzerobionych przez wyszywanie czy zamalowywanie.\n04.09. — 24.11.2013\nMiędzynarodowe Centrum Kultury (Rynek Główny 25, Kraków)\nAutorzy i kuratorzy wystawy: Monika Rydiger, Łukasz GalusekPodczas Fanaberii, obok warsztatów, odbędą się\nrównież performansy i pokazy wideo. Udział w ferfor‑\nmansach wezmą artyści z Polski i z zagranicy, m.in.\nJustyna Koeke, Kasia Dorota, David Hardy, Claudia\nVogel, Małgosia Markiewicz, Monika Drożyńska,\n23.09. — 01.10.2013\nGaleria Bunkier Sztuki (Pl. Szczepański 3A, Kraków)\nPrzygotowały: Marta Prządo i Kamila Kowerska5rekomendacjeekomendacjeKilka wydarzeń, których nie powinniśmy ominąć3Future Shorts: Lato 2013Całoroczny festiwal i ogólno‑\nświatowa platforma groma‑\ndząca filmy krótkometrażowe\nw jednym — oto najzwięźlejsza de‑\nfinicja Future Shorts. Idea propago‑\nwania „małych obrazów” — filmów\nfabularnych i eksperymentalnych,\ndokumentów, animacji i teledy‑\nsków — zrodziła się w 2003 roku\ni z sezonu na sezon zyskuje coraz\nwiększy rozgłos. Obecnie wybrane\nfilmy są prezentowane w 20 kinach\nw Wielkiej Brytanii i 30 kinach roz‑\nsianych po całym świecie (w Bułga‑\nrii, Danii, Finlandii, Grecji, Japonii,\nKolumbii, Rumunii, Rosji). W Polsce\nnajnowszą edycję Future Shorts4„Wenus w futrze”\nCrepaksabędzie można zobaczyć w kra‑\nkowskim Kinie Pod Baranami.\nsezonach, w ciągu jednego wie‑\nczoru widzowie będą mieli oka‑\nzję obejrzeć sześć produkcji\nkrótkometrażowych. Wśród nich\npojawią się zwycięzcy Sundance\nFilm Festival, British Independent\nFilm Award i T‑Mobile Nowe\nHoryzonty. Widzowie będą rów‑\nnież mogli zagłosować na zwy‑\ncięzcę tej edycji.19.09.2013, godz. 19.00Warto podkreślić, że platfor‑\nma Future Shorts pozostajeSala przesłuchań jednego\nz francuskich teatrów. Tho‑\nmas (Mathieu Amalric), reży‑\nser znudzony trudami poszukiwa‑\nnia idealnej aktorki do jego nowej\nsztuki, zmuszony jest odrzucać\nkolejne kandydatury. Wymagania\nstawiane przed kandydatkami\nbynajmniej nie są proste — od‑\ntwórczyni głównej roli wcieli się\nw postać kobiety, która na skutek\npisemnej umowy w pełni musi\npodporządkować się rozkazom\nmężczyzny. Gdy Thomasowi\nwydaje się, że tego dnia nie uda\nmu się już wyłonić zwyciężczyni\ncastingu, na sali pojawia się spóź‑\nniona Vanda (w tej roli rewelacyjna\nEmmanuelle Seigner). Ociekająca\nseksem kobieta wulkan z trudem\nprzekonuje reżysera do otrzyma‑\nnia możliwości prezentacji swoich\numiejętności i wdzięków.Wenus w futrze (oryg. Venus\nin Fur) w reżyserii Romana\n6niezmiennie otwarta i oczekuje na\nkolejne zgłoszenia krótkometrażo‑\nwych produkcji, dążąc do stwo‑\nrzenia jak najpełniejszej, ale i naj‑\nbardziej wartościowej bazy tego\ntypu kinematografii. To wyraźny\nsygnał i zachęta dla tych, którzy\nchcieliby zweryfikować swoje\numiejętności w tej dziedzinie.Kino Pod Baranami\n(Rynek Główny 27, Kraków)Polańskiego to filmowa adaptacja\nsztuki Davida Ivesa, będącego\ntakże współautorem scenariusza\nfilmu. Podczas tegorocznej świa‑\ntowej premiery filmu, która odbyła\nsię podczas festiwalu w Cannes\n(film otrzymał nominację do Złotej\nPalmy), reżyser stwierdził, że zale‑\nżało mu na stworzeniu subtelnego\nobrazu będącego przeciwwagą\ndla realizacji głośnych i pełnych\nGwarantujemy — Polańskiemu\nudało się stworzyć dzieło na miarę\nTym, którzy nie mogą doczekać\nsię polskiej premiery filmu (je‑\nsień 2013) polecamy powieść\ngraficzną Guida Crepaksa o tym\nsamym tytule, wydaną przez\nwydawnictwo Mireki i rewela‑\ncyjnie przetłumaczoną z języka\nfrancuskiego przez Mateusza\nNie tylko każda skóra jest wyjątkowa ale również każda zmarszczka jest inna!\nZ Prime AWF od Valmont, każda kobieta, niezależnie od tego czy ma 30, 40 czy ponad\n50 lat, może odnaleźć produkt do twarzy, który zawiera idealnie dopasowane stężenie\naktywnych składników przeciwzmarszczkowych do jej aktualnych potrzeb - wszystko to\nby perfekcyjnie kontrolować oznaki upływającego czasu!TIGERANDBEAR Perfumeria\nGodziny otwarcia: PON.-SOB.: 10-20; NIEDZIELA: 11-19\nTylko u nas: PARKING GRATIS (pod Teatrem Słowackiego)shop\nwww.facebook.com/PerfumeriaTigerandbear7sylwetkaPrzypadekmgr. Jana K.*Zrozmawiała Kamila KowerskaZaledwie kilka dni temu w kra‑\nkowskiej Galerii Zderzak za‑\nkończyła się wystawa „Katalog\nwypadków. Sztuka współczes‑\nna w polskim komiksie” — pró‑\nba prezentacji krótkich form\nopowiadających o najnowszej\nhistorii sztuki i przedstawiają‑\ncych stosunek artystów do sze‑\nroko pojętego art worldu. Janek\nKoza, który poprzez swoją pra‑\ncę pojawiającą się na wystawie\nprzewrotnie pyta: „Dlaczego\nsportowcy są bardziej popu‑\nlarni od artystów?”, zdradza\nkilka faktów dotyczących swojej\ndziałalności.Solidne, formalne wykształcenie artystyczne, praca nauczyciela akademickiego. Patrząc\nna Twoje prace komiksowe,\nmam jednak wrażenie, że za nimi musi stać jakieś przygotowanie socjologiczne. Skąd czerpiesz pomysły na te „dziwne”\n8Co mają ze sobą wspólnego robotnik, który śpi w pracy, czule\nobejmując łopatę, dresiarz wystający przed okraszoną bazgrołami kamienicą i marząca o romansie ze swoim idolem nastolatka? Pewnie niewiele. Wszyscy oni stali się jednak bohaterami krótkich, kilkukadrowych komiksów artysty, mgr. Jana\nKozy. Rysunków do bólu szczerych, eksponują-cych nasze największe przywary, kompleksy i nadzieje. Nie można pominąć jednak faktu, że ten\npozbawiony otoczki z lukru obraz polskiego społeczeństwa bawi do łez.*Mgr Jan Koza\ni publikuje swoje\nprace.Trudne pytanie. Po prostu\nsiadam i wymyślam. Nie mam\nżadnego przygotowania socjo‑\nlogicznego. Przynajmniej nic\no tym nie wiem.Mój stosunek do Polaków\njest taki sam jak do samego\nsiebie, w końcu chcę czy nie\nchcę — jestem Polakiem. Więc\npatrzę krytycznie, ale i z troską.Z Twoich prac wyłania się\nobraz przeciętnego Polaka,\nze wszystkimi stereotypowymi\nprzywarami, ale też człowieka\nzaradnego, znajdującego wyjście z każdej sytuacji. Jaki jest\nstosunek Janka Kozy do polskiego społeczeństwa?Jak to jest — raz pracujesz nad\nautorskimi, krótkimi formami,\nrealizujesz swoje własne zakręcone pomysły, innym razem doskonale odnajdujesz się\nw pracy dla agencji reklamowej\ni tworzysz na zlecenie jednej\nz największych sieci telefoniisylwetkaJanek Koza\nsię w 1970 r.\ntam też ukoń‑\nna ASP. Na tej\ntakże jako asy‑\nstent w Katedrze\nOd tak oczywi‑\nstych jak malar‑\nstwo, przez pra‑\nce wideo i filmy\npo wiersze i ko‑\nmiksy. W każdej\nz tych dziedzin\na lista wystaw,\nw których brał\nnp. w Muzeum\nSztuki w Łodzi,\na także wśród\ndzieł takich arty‑\nstów jak Edward\nstwa” w war‑\ngwiazdą i legen‑\nartystycznej.Skąd czerpię pomysły na „dziwne” rysunki?\nPo prostu siadam i wymyślam. Nie mam żadnego przy\ngotowania socjologicznego. Przynajmniej nic o tym nie wiem.\nMój stosunek do Polaków jest taki sam jak do samego siebie:\npatrzę krytycznie, ale i z troską.\nkomórkowej, czy portalu internetowego.\nCzęsto pracując na zlecenie,\nbędąc ograniczonym wyma‑\nganiami zleceniodawcy, dużo\nmożna się nauczyć. Jeśli tylko\nzachłanność nie odbierze\nrozumu.Zgoda, jednak korporacje narzucają agencjom czy samym\nartystom swoje racje, żądają\nniekończących się zmian i marudzą. Nie bez kozery powstają\nprześmiewcze memy i fanpage\nw stylu Junior Brand Manager.\nJak Ty odnajdujesz się w takiej\nJeśli pracuję dla kogoś jako\nrysownik, to na szczęścieten, kto decyduje się mnie\nzatrudnić, jest już zdecydo‑\nwany na moją kreskę i tech‑\nnikę. Więc raczej nie miałem\nz tym problemu. A przy\nokazji zauważyłem, że naj‑\nczęściej śmieją się z takich\nmemów ci, którzy sami się\ntak zachowują.Twoje prace wielokrotnie pokazywane były w galeriach i muzeach sztuki współczesnej,\nostatnio w krakowskim Zderzaku. Coraz więcej instytucji stara\nsię nadrobić stracony czas i organizuje wystawy plansz komiksowych. Miejsce komiksu jest\nMiejsce komiksu jest zde‑\ncydowanie w komiksie.\nUmieszczanie komiksóww galerii to trochę jak wieszanie\nna ścianie stron książek.„Polaków uczestnictwo w kulturze” ma nakład wyczerpany, „Wszystko źle” pewnie za chwilę także dołączy\ndo grona publikacji trudnych\ndo zdobycia. Jest na Ciebie\npopyt! Zdradzisz, nad jakimi\nprojektami w chwili obecnej\nPopyt to chyba przesada.\nAle nie jest źle. Moja praca\nrządzi się chaosem, więc trud‑\nno mi powiedzieć o jakichś\nkonkretnych projektach. Plany\nmam bardzo ogólne, i nadzieję,\nże jednak coś uda się dopro‑\nwadzić do końca.Dziękuję za rozmowę.\npaleta cieni do\npowiek Yves Saint\nchruśniakuKolory owoców leśnych zawojowały\nwybiegi. Szczególnieupodobały sobie dodatki,\nczego efektem jest urodzaj\ni czerwonych butów, torebek oraz błyskotek.bransoletka\nSwarovskistick CliniqueMarks & Spencerpasek Tarankobuty Pollintorebka Parfoisbuty Escada\ntorebka Furla10Odkryj nową\nW SALONIE PANDORA\nUL GRODZKA 38Charmsy ze srebra\nod 99 złMOJA HISTORIA, MÓJ STYLPoznaj nową, olśniewającą kolekcję biżuterii PANDORA na jesień. Odkryj niezwykły\ncharms z zielonego szlifowanego szkła Murano - wyjątkowy jak Ty. Stwórz własny\nprojekt na pandora.net i dołącz do fanów PANDORA Polska na Facebooku.11modabluzka Zalandospódnica Pinkokolczyki ScalliniMarc Jacobs, Louis\nVuitton, Prada — ogłosili\npowrót stylowych lat 40.\nz luksusowymi tkaninami\n(koronki, jedwabie, kaszmiry), podkreśloną talią,\nbaskinką, krojami blisko\nciała. Jesień zapowiada się bardzo\nlata 40.płaszcz Aryton\nPinkorękawiczki Solarpierścionek Yes\ntorebka Parfoisbuty Pollini12pasek Reservedsukienka\nw tym sezonie w wydaniu zarówno\njak i bardziej\ni na ołówkowych\nspódnicach, i na\nbluzkach o sportowym kroju.\nSwarovskibuty Venezia14buty Polliniplaszcz\nTarankomoda1koszulka River Islandbransoletka Mangokoturny Topshopzegarek Parfoistorebka H&M4sposoby na:skórzaną\nPRZĄDObluzka Mohitospódnica Zarazegarek DKNY162kopertówka Caterinabransoletka Mangoszpilki Zarakoszula River Island3okulary Ray‑BanSkórzane kurtki to nie nowość, ale spódnice już tak. Choć kilka modeli pojawiło\nsię w minionym, wiosenno‑letnim sezonie, to prawdziwą furorę zrobią dopiero\nnadchodzącą jesienią. Szczególnie te\no długości midi, lekko rozkloszowane\nlub plisowane, wykonane z farbowanej skóry. Burgund, butelkowazieleń i kobalt to najbardziej\npożądane kolory dla takiej\nspódnicy — dodadzą jej\nnowego, bardziej ekstrawaganckiego charakteru.\nCzas na jesienne eksperymenty!modatorebka Parfoisbuty H&M\nbransolety Mangokoszula H&M\nzegarek DKNYbransolety Mangotorebka Carpisapierścionek Apart17styl życiaaport: kim jesteśmy?Nowi\nW krakowskim Muzeum Narodowym w październiku 1979\nroku otwarto głośną wystawę „Polaków portret własny”. Kogo\nzabrakło na portrecie? Mieszczaństwa. A jak jest dzisiaj? Słoiki,lemingi, hipsterzy — obecnie zarzucani jesteśmy\ntymi pojęciami, ale czy one określają, kim jesteśmy\nw Krakowie? Kto tworzy to miasto i czy definicje\ntego typu w ogóle nas dotyczą i/lub interesują?\nKatarzyna KasprzykOgromne świecące słoiki nowym\nsymbolem stolicy? — pyta Tomasz\nSadowski z portalu warszawiaków\nNeon ma być pomnikiem nowych\nmieszkańców stolicy, zaktualizowanym zamiennikiem przykurzonego\nnapisu „Cały naród buduje swoją\nstolicę”. Stolicy nie byłoby bez przyjezdnych. Tu każdy jest skądś. Od lat\nmiasto przyciąga tych, którym czegoś w rodzinnych stronach brakuje.\nPrzeprowadzają się tu, aby studiować,\npracować, tworzyć, robić interesy.\nPo prostu żyć. Przyjezdni nie tylko korzystają z miasta. Oni je współtworzą.\n18Stanowią o jego tożsamości. Zamiast\npogardliwie nazywać ich „słoikami”,\nczas uznać ich wkład we współczesne życie i historię stolicy — przypomi‑\nna Sadowski.za karnet na areobik\nInną wersję „słoików” ogląda‑\nmy w artykule z „Polityki” Edyty\nGietki („Wnętrze słoika", Polityka\n13/2013). To odmiana Duit (z ang.\ndo it), która zrobi wszystko w kor‑\nporacji za pensję minimalna, by nie\nwrócić do rodziców na prowincję.\nRodowici mieszkańcy nie lubiąduitów za to, że „zabierają im\nwarszawską przestrzeń zawodowo\nza zaniżone kwoty, psując rynek\npracy. Podczas gdy korporacyjni\nRodowici ciągle mieszkają u matki,\ndyzmują, inwestując w potrzeby miękkie, niskozurbanizowani\nz pochodzenia łykają w boksach\nmusujący Plusssz Up, który wchłania się w kwadrans i odświeża. (…)\nW piątek blachy LZA (Zamość),\nLLU (Łuków), BIA (Białystok), WRA\n(Radom), LU (Lublin), LBI (Biała\nPodlaska) zwalniają miejsca parkingowe i korkują wylotówki. (…)\nA. co piątek ciągnie do pracy torbę\nna kółkach. W torbie ma markowe\nciuchy z wyprzedaży i puste plastikowe pojemniki opróżnione w tygodniu. Wyjazdy do domu traktuje\njako ratujące budżet uzupełnienie\nbilansu białek i tłuszczów. Matce\nwiezie miejską wałówę, czyli przeczytane kolorowe gazety i książki\nCoelho. Babcia piszczy: jak ty nosisz się po warszawsku. Jak buty\ndobrane do tego śliwkowego\nżakieciku. Babcia mówi sąsiadkom,Pod artykułem w wersji cyfrowej\nrozpętała się w komentarzach dys‑\nkusja oburzonych po obu stronach\nCzy w Krakowie istnieje silny podział\nna ludzi napływowych (użyjmy tego\nbrzydkiego terminu „słoiki”) i rodo‑\nwitych mieszkańców? Co znaczy\nwspółcześnie rodowity mieszkaniec?\nIle pokoleń mamy sięgać wstecz? Ile\nlat mamy mieszkać w danym mieście,\nby się w nim czuć zakorzenionym?\nIntuicyjnie wyczuwa się, że w Kra\nkowie, przynajmniej wśród klasy\nśredniej i „nowych mieszczan” kon‑\nflikt między „krakusami z dziada\npradziada” i przyjezdnymi nie jest\ntak silnie zarysowany. Krakowskie\npodziały przebiegają raczej wzdłuż\ninnych linii niż „słoiki/rodowici”.\nTe linie to wykształcenie (jego rodzaj),\nzainteresowania, osiągnięta pozycja,\nstatus finansowy, stosunek do religii,\npoglądy polityczne i światopoglądo‑\nAnna Ratecka (Instytut Socjologii,\nUniwersytet Jagielloński) komentuje\nzjawisko w odniesieniu do artykułu\n„Polityki”: Widzę trochę całą kwestię ze „słoikami” jako strach klasy\nśredniej, która dopiero co osiągnęła\nswój status, przed deklasacją, przed\nzaliczeniem do tej kategorii osób,\nktóre — według niektórych jej przedstawicieli — nie spełniają pewnych\nnorm i standardów, obowiązujących\nw nowo wykształconej miejskiej klasie\nśredniej. Jest to obrona swojego stylu\nżycia przed osobami aspirującymi\ndo tej pozycji społecznej. Lata 90.\ni 2000. to okres kształtowania się\nniewielkiej, bo niewielkiej, ale istniejącej grupy aspirującej do bycia klasą\nśrednią, a więc klasą najbardziej\nupragnioną przez polskich socjologów i polityków, która miała budować polską demokrację i kapitalizm.\nOsoby, które osiągnęły ten status,\na może raczej dzieci tych osób, bronią tego statusu, starają się w ten\nsposób budować swoją tożsamość\njako mieszczan, mieszkańców międzynarodowej metropolii. Ich reakcja\nna osoby aspirujące do tej kategoriipokazuje też bariery w awansie społecznym w Polsce oraz małą mobilność wewnętrzną (więcej osób migruje za granicę niż wewnątrz Polski,\nnp. z miasta do miasta). Nie wydaje\nmi się, żebyśmy w Krakowie też\nmieli do czynienia z takim zjawiskiem\nw takim stopniu jak w Warszawie.miasto akademickie\nRóżnica między Krakowem\na Warszawą może też polegać na tym,\nże tożsamość Krakowa jako miasta\njest jasno określona — dodaje Anna\nRatecka. — Wiadomo, że to miasto\nzabytkowe, historyczne, kulturalne…\nKraków nie był zniszczony po wojnie\ni zachował ciągłość. Jak ktoś tu przyjeżdża, to raczej wpisuje się w ten\nkrajobraz, niż wymyśla wszystko\nna nowo. Poza tym, jest to na tyle silna tożsamość, że można coś nowego\ndo niej dodać, a trzon i tak pozostanie ten sam. Natomiast w Warszawie\ntożsamość miejska jest bardziej\nrozmyta — miasto zostało prawie\ncałkowicie zniszczone podczas\nwojny. I ta tożsamość warszawska\nsprzed wojny i po wojnie znacznie się\nmiędzy sobą różnią. Patrząc z perspektywy Krakowa, mam wrażenie,\nże tożsamość warszawska cały czas\njest budowana — stąd też takie walki\no obronę świeżo powstałej mieszczańskiej identyfikacji.\nKraków jest bardzo silnym ośrodkiem\nakademickim, drugim co do wielko‑\nści w Polsce po Warszawie. Studenci\nzawsze byli i będą bardzo ważną\nczęścią tworzącą strukturę społecz‑\nAnna Ratecka: to część tożsamości Krakowa i to dużo bardziej niż\nWarszawy. Studenci są od dawna\nobecni w Krakowie, są bardzo widoczni i stanowią nieodłączną część\ntego miasta. Co więcej, ich obecność\njest jak najbardziej pożądana — dają\npracę dla naukowców, można im\nwynajmować mieszkania i tworzą\ntzw. życie studenckie, cokolwiek\nto współcześnie znaczy. Część z tych\nosób zawsze zostawała w Krakowie\nRównie oczywistym składnikiem\nspołecznego krajobrazu miasta\njak studenci, są turyści.Na tożsamość mieszkańców,\na na pewno na wizerunek miasta,\nwpływa też zapewne fakt, że Kraków\njest oficjalnym miejscem pochów‑\nku i sceną, na której odbywają się\npogrzeby bohaterów narodowych,\nwładców, artystów. Już Tadeusz\nBoy Żeleński za swoich czasów\nnazwał Kraków „wielkim domem\npogrzebowym całej Polski”. Bardzo\ncelnie opisuje to zjawisko bycia\nw centrum dyskursu narodowe‑\ngo, ale w symbolice o charakterze\nfuneralnym Paweł Kubicki w rapor‑\ncie „Nowi Mieszczanie” (szerzej\ncytowanym w dalszej części tekstu).\nRespondenci w Krakowie czują się\nzatem przytłoczeni wielką tradycją\nmiasta, wytworzoną w przeszłości\ni bez ich udziału, która nie podlega\nnowym interpretacjom. Nie mogą\nczuć się współtwórcami tożsamości\nmiasta, gdyż z symbolami narodowymi nie wchodzi się we wzajemne\ninterakcje, a jedynie oddaje im się\nnabożną część.styl życiaże wnuczka jest na eksponowanym\nstanowisku, specjalista, koordynator\nproduktu, dostała z funduszu socjalnego karnet na aerobik.po jagodach ich poznacie\nW Krakowie nie ma aż takiej kon‑\nkurencji, jeśli chodzi o rynek pracy,\na precyzując, to, poza kilkoma wyjąt‑\nkami, karierę raczej jedzie się robić\ndo Warszawy, a nawet Wrocławia,\nPoznania, Katowic. Owszem, znajdu‑\nją się u nas centra outsourcingowe,\nktóre zajmują się całą gamą usług,\nod wsparcia IT, przez usługi finan‑\nsowe, księgowe i prawne. W mie‑\nście lokowane są przedsięwzięcia\nz sektora wysokich technologii oraz\ncentra badawczo‑rozwojowe wielkich\nkorporacji, ale spektakularnej kariery\nw mediach czy polityce tutaj raczej\nAnna Ratecka: W Warszawie chyba\nrzeczywiście jest większy wyścig\nszczurów, ale generalnie miejsc pracy\njest tam więcej, szczególnie dla osób\nz klasy średniej, i jest to praca bardzo\nróżnorodna. W Krakowie miejsca\npracy dla osób po studiach oferują\ngłównie firmy outsourcingowe i nie\nróżnią się one bardzo między sobą.\nNatomiast w stolicy swoją siedzibę\nmają przedstawicielstwa większości\nfirm zagranicznych, gdzie osoby\nz klasy średniej po studiach mogą\nznaleźć zatrudnienie. Dodatkowo\nw branżach takich jak reklama czy\nmedia też jest dużo łatwiej znaleźćKraków\nsię w krajobraz, niż\nna nowo.19styl życiaNowi\nzdobywcami i odkrywcami\nmiejskiej.20pracę w Warszawie. Jest tam dużo\nwiększa konkurencyjność niż w prowincjonalnym jednak Krakowie.\nAle jak chcesz szybko wejść wyżej\ni szybko zarabiać więcej, to tylko\nrelokacja do Wrocławia. Również\nmiło jak w Krakowie, a rdzenni mniej\nzblazowani niż w Krakowie — przynajmniej nie bluzgają na tych z rejestracjami na R, T i L...— radzi z jeden\nz użytkowników forum gazety.pl,\npracujący w zabierzowskim Kraków\nBusiness Park — mateczniku krakow‑\nDla mnie i ludzi z mojego otoczenia\nkwestia, gdzie ktoś się urodził, jest\nmało istotna — słyszę od jednego\nz moich rozmówców. Urodzony\nw Krakowie 30‑latek, inżynier\nspecjalista pracujący w między‑\nnarodowym centrum badaw‑\nczym sam nie czuje się słoikiem,\nmimo że rodzice przenieśli się\nna wieś, żaden z pradziadków nie\njest pochowany na Cmentarzu\nRakowickim i żadna ciotka nie\nśpiewała w Piwnicy Pod Baranami.\nNie mam kompleksów, że wychowałem się na wsi, studiowałem\noczywiście w Krakowie. Lubię odwiedzać rodziców i korzystać z wielkiego ogrodu, szczególnie latem.\nMoja dziewczyna wychowała się\nw Krakowie, za to w plastikowych\npojemnikach przywozi obiad od mamy, która świetnie gotuje i mieszka\nna Podgórzu. To znaczy, że też jest\nsłoikiem? — pyta. W pracy podczas\nzebrań okazuje się, że z kilkuna‑\nstoosobowej grupy specjalistów\njako jedyny pochodzi w ogóle z wo‑\njewództwa małopolskiego. Cała\nreszta wychodzi na dwór i zbiera\njagody — śmieje się.trudna historia nowych\nWróćmy jednak do wystawy w MNK\nz 1979 roku „Polaków portret włas‑\nny”. Dlaczego na portrecie nie było\ncały ten problem objaśnia Paweł\nKubicki (doktor socjologii, adiunkt\nw Instytucie Europeistyki UJ, jego\nkoncentrują się wokół socjologii\nmiasta) w swojej pracy pod zna‑\nczącym tytułem „Nowi mieszczanie\nw nowej Polsce”:Użycie przymiotnika „nowi” dla opisu\nwspółczesnych polskich mieszczan\nodnosi się do dwóch zasadniczych\nzmiennych. Po pierwsze, wynika\nze słabości (czy wręcz braku) i obcości kulturowej mieszczaństwa w kanonie polskiej kultury narodowej, będących wynikiem procesu formowania\nsię tożsamości na bazie wartości\nszlacheckich i chłopskich. Po drugie,\nna początku XXI wieku samo pojęcie\n„mieszczaństwo” wymaga redefinicji —\npisze Kubicki. Kim są nowi miesz‑\nczanie? W skrócie, chodzi o drugie\ni trzecie pokolenie wielkich migracji\npowojennych, dorastające w mia‑\nstach i silnie socjalizowane w kulturze\nmiejskiej. To także pokolenie wyżu\ndemograficznego, rewolucji eduka‑\ncyjnej i integracji europejskiej. Paweł\nKubicki precyzyjnie wyjaśnia korzenie\nhistorii czarnego PR pojęcia „miesz‑\nczaństwo”: W XIX wieku pod zaborami\nbyła to antyteza romantycznej postawy\ni kultu poświęcenia się i męczeńskiej\nśmierci za ojczyznę. Wartości charakterystyczne dla kultury miejskiej — racjonalizm, kumulacja kapitału i plura\nlizm kulturowy — napiętnowano jako\nprzejaw ugodowości, zagrożenie dla\nbytu narodowego. Polska tożsamość\nnarodowa była produktem sztuki,\na nie racjonalnego systemu edukacji. W sztuce zaś nie było miejsca\nna Conradowski uniwersalizm i ciekawość „innego”.\nTworzona „ku pokrzepieniu serc”,\nzorientowana była na lokalne prob‑\nlemy, gloryfikując przy tym prowin\ncjonalizm dworkowy i rustykalny.\nW Warszawie silnie kultywowano\nmisyjny charakter sztuki jako narzę‑\ndzia budującego i podtrzymującego\ntożsamość narodową, a w Krakowie\ndominującą formacją intelektualną\ni polityczną byli Stańczycy — zwal‑\nczający romantyczny paradygmat\ni hurrapatriotyzm. Paweł Kubicki\nzwraca jednak uwagę na drugą\nstronę medalu, jakże odmienną\nod poglądu Stańczyków: Ówczesny\nKraków miał charakter quasi-dworku\nszlacheckiego i w niewielkim stopniu\nprzypominał nowoczesne miasto (…).\nDość powszechne było wówczas\nprzejmowanie przez mieszczaństwo\nszlacheckich wzorców kulturowych.\nSymbolicznej wymowy nabrał fakt,\nże pierwszy prezydent miasta okresu\nautonomii — Józef Dietl — reprezentant interesów mieszczańskichw Krakowie, u schyłku życia zakupił\nPodczas wojny duże miasta i miesz‑\nczaństwo, i tak nieliczne i słabe,\nponiosły olbrzymie straty, czego\njest Warszawa. Kolejną wyrwą\nw społeczno-kulturowej tkance pol‑\nskich miast był Holokaust, który do‑\ntknął grupę spolonizowanych miesz‑\nczan pochodzenia żydowskiego.\nPRL to czas procesu ruralizacji —\nmigracji ludności ze wsi do miast,\nz tym że nowi mieszkańcy miast nie\nmieli od kogo uczyć się nowego,\nmiejskiego stylu życia. Powstała\nspecyficzna kategoria chłoporobotników — nomadów epoki PRL, którzy\nwykorzeniali się z tradycyjnej kultury\nchłopskiej, tracąc identyfikację z rodzinną wsią, nie czuli jednak więzów\nz miastem i kulturą miejską.\nDopiero klasa średnia, rekrutująca\nsię głównie z drugiego i trzeciego po‑\nkolenia migracji powojennych, mogła\nrozwijać się w stabilnej i przewidy‑\nwalnej rzeczywistości. Największe\nmiasta stały się głównym benefi‑\ncjantem otwarcia Polski na Europę,\na w pełnię dorosłego życia wchodzi\nostatni wyż demograficzny z prze‑\nłomu lat 70. i 80. ubiegłego wieku.\nWspółcześni trzydziestolatkowie (+/)\nsą także pokoleniem boomu eduka‑\ncyjnego. To wszystko złożyło się na\npowstanie dobrego gruntu dla rozwoju mieszczaństwa i kultury miejskiej.\nNowi mieszczanie (…) mają zupełnie\ninne postawy w stosunku do miasta\ni kultury miejskiej niż dziewiętnastowieczni inteligenci (…) mogą czuć się\nprawdziwymi zdobywcami i odkrywcami kultury miejskiej. Dla nich miejskość nie wiąże się z pauperyzacją,\nwręcz przeciwnie — jest nobilitacją —\npodkreśla Paweł Kubicki.\nCzy żeby czuć się krakusem, trzeba\nsię nim urodzić? Może, ale żeby czuć\nsię dobrze w tym mieście — nie\ntrzeba — podkreśla kolejny mój\nrozmówca, tym razem doktorant UJ\nurodzony w Tarnowie. Popatrz na nazwiska kojarzone tak silnie z tym miastem: Grechuta pochodzi z Zamościa,\nJan Kanty Pawluśkiewicz z Nowego\nTargu, Miłosz z kresów, a Szymborska\nz Kórnika! Kraków jest otwarty na ludzi, szczególnie na tych kreatywnych,styl życiaspecyficznych… I potrafi się im\nodwdzięczyć.W Krakowie łatwiej\ndzielnic.Dodajmy jeszcze jedno nazwisko: Piotr\nSkrzynecki, symbol Krakowa, urodził\nsię w Warszawie, dorastał w Mińsku\nMazowieckim, Makowie Podhalańskim\ni Zabrzu, a studiował w Łodzi…\nDziś decydujący wpływ na wytwarzanie miasta w sensie społeczno\n‑kulturowym posiadają nowi mieszczanie — pokolenie uwalniające się\nod dominujących, tradycyjnych narracji. Jak każdy nowy fenomen społeczny, poszukuje ono ram odniesienia,\nnarracji pozwalających na konstruowanie nowych miejskich tożsamości —\nprzypomina Paweł Kubicki w swoim\nraporcie. W Krakowie łatwiej identy‑\nfikujemy się z miastem na poziomie\ndzielnic, omijamy poziom miasta\njako całości, bo być może trochę\nprzytłacza nas jego historyczno\n‑symboliczny wydźwięk. Może najła‑\ntwiej odpowiedzieć na pytanie: „kim\njesteśmy?” w najprostszy sposób.\nKrakowianin to ten, kto utożsamia się\nz tym miastem, interesuje jego przy‑\nszłością, troszczy o wygląd zielonych\nprzestrzeni i zabytkowej architektury\ni last but not least rozlicza PIT w kra‑\nkowskim urzędzie skarbowym!Kultura na szlaku\nkrólewskimW Krakowie czas zawsze wolniej płynął. Staliśmy się miejscem, do któ‑\nrego chętnie uciekają warszawiacy, zmęczeni szybkim tempem życia\nw stolicy. Podobnie jak Anglicy czy ostatnio Włosi — ale oni zamiast\ntu się relaksować, próbują wprowadzić swoje zasady na naszym\npodwórku. Często z niepożądanym dla krakowian skutkiem.Kultura Krakowa nie stoi w miejscu. Na szczęście, bo jeszcze dekadę temu byli‑\nśmy tylko stolicą kulturalną kraju na papierze. Dziś mamy już świat w dużej mie‑\nrze wirtualny, ale Kraków potrafił się w nim odnaleźć. Projekty takie jak „6 zmy‑\nsłów” pokazały, że w krakowskich zaułkach wcale nie musi pachnieć stęchlizną.\nSacrum Profanum, Coke Live Music Festival, Off Plus Camera, Boska Komedia,\nArtBoom Festival czy Festiwal Muzyki Filmowej to wydarzenia, którymi bez\nwahania mogłyby się reklamować takie europejskie metropolie jak Londyn\nczy Barcelona. Duża tu zasługa aktywnie działającego Krakowskiego Biura\nFestiwalowego. Łatwo poddaje się je krytyce, że pochłania niemałe koszty.\nAle z drugiej strony właśnie ta instytucja, która działa jak nowoczesna firma, po‑\nmogła Krakowowi wrócić do kulturalnej świetności.\nZa tym tempem nie zawsze nadążają działające w mieście instytucje kultu‑\nry. Nie zawsze z własnej winy, często okazuje się, że są niedoinwestowane\n(jak np. ostatnio Teatr Bagatela, który w praktyce opuściły jego gwiazdy —\nMagdalena Walach i Urszula Grabowska). Nie zawsze mają też pomysły na tyle\natrakcyjne, by wypłynąć na ogólnopolskie fale. Pozytywnym przykładem jest\nBartosz Szydłowski i nowohucki teatr Łaźnia Nowa. Choć mieści się w najbar‑\ndziej niedocenianej dzielnicy Krakowa, potrafił zarazić swoimi pomysłami nawet\nśrodowisko teatralne z Ameryki Łacińskiej. Podobnie ma się sprawa z Miesiącem\nFotografii — kiedyś była to niewielka inicjatywa, dziś przerodziła się w duże, mię‑\ndzynarodowe wydarzenie, które stało się jedną z wizytówek miasta. Ciekawym\nprzykładem, precedensowym na skalę polską, była niedawna współpraca\nGalerii Krakowskiej z artystami street artu, która zaowocowała powstaniem mu‑\nralu pod szyldem konkursu Mall Wall Art.\nKultura idzie naprzód, ale to nie wystarczy. Tym bardziej w kontekście niedaw‑\nnych badań, które pokazały, że w Polsce zaledwie kilka procent naprawdę\ninteresuje się sztuką. Kluczowe jest wpisanie kultury w mainstreamowe czy\nlifestyle’owe trendy. I tu Kraków ma problem. O ile największe wydarzenia, które\nprzytaczałem, potrafią tego dokonać, o tyle reszta płynie ewidentnie poza prą‑\ndem drugiej dekady XXI wieku.Ciekawi jesteśmy Waszego zdania na ten temat.\nZapraszamy do dyskusji i prosimy o przesy‑\nłanie Waszych opinii na: trendy@kgm.pl.\nZastanówmy się wspólnie i odkryjmy razem:\nkim jesteśmy? Zapraszamy na ciąg dalszy ra‑\nportu w następnym numerze.Kraków ma problem z lifestyle’em, który dziś napędza wiele dziedzin, także\nfinansowo. Pod Wawelem zbyt mało się dzieje — na przykład jeśli chodzi o mo‑\ndę. Mamy zdolnych projektantów, mamy ich kuźnię, czyli Krakowskie Szkoły\nArtystyczne. Ale brakuje pomysłu na odpalenie tego ładunku wybuchowego.\nRegularne targi młodej mody i dizajnu pokazują, że publiczność jest zaintereso‑\nwana tą, jak najbardziej artystyczną, dziedziną. Ale na tym w praktyce modowe\ndziałania Krakowa się kończą. Łatwiej i taniej jest pójść do knajpy, wypić piwo\nlub drinka, pogadać, pomarzyć.\nWłaśnie, w Krakowie rodzi się wiele znakomitych pomysłów. I większość z nich nie\nopuszcza knajpianych piwnic, ogródków czy modnych ostatnio stolików ustawio‑\nnych na trotuarze. Problem leży w nas samych — w ludziach, którzy mogliby wspie‑\nrać to, co nowe, młode, wybuchowe, ale wolą podążać dobrze znanym traktem\nkrólewskim. Nie tylko realnym, ale przede wszystkim tym w sferze intelektualnej.\nRafał Stanowski, szef działu kultury Gazety Krakowskiej i dziennikpolski24.pl22modaURBAN\nwww.bastudio.pl2425moda26modaNa liście najlepszych hoteli\nświata Expedia Insider Select\n2013 znalazł się rodzynek\nz Polski — Queen Boutique Hotel\n**** z Krakowa, który w lipcu\nobchodził swoje drugie urodziny.\nWśród internetowych opinii dominują te zachwalające Państwa personel\nTo prawda, nasza załoga to wyjątkowi\nludzie. Samodzielni, ambitni, kultural‑\nni i z wyczuciem. Personel hotelowy\nto maszyna, każdy jej element musi\ndziałać. Uważam, że w światowej\nczołówce znaleźliśmy się głównie\ndzięki naszemu serwisowi.Jak określiłaby Pani design hotelu?\nceglane ściany, sklepienia łukowe\nw piwnicach, mozaiki i balustrady.\nMeble i pozostałe elementy wy‑\nstroju wnętrza mają nowoczesny\ndesign. Styl naszych wnętrz musi\nsię podobać, skoro nowe hotele\nw Krakowie wzorują się na nas .\nUważam, że to miłe. Choć jestem\npewna, że atmosfery wnętrza nie da\nsię skopiować.Jakie to uczucie znaleźć się\nna 32. miejscu na liście najlepszych\nWspaniałe. Z jednej strony jest\nto dla nas źródło nieprawdopo‑\ndobnej radości, z drugiej budzi\npoczucie ogromnej odpowiedzial‑\nności. Wymagania gości rosną\nwprost proporcjonalnie do nagród,\na 32. miejsce na świecie zobowią‑\nzuje. Wyróżnienie tej rangi motywujedo dalszej pracy, dlatego nie usta‑\njemy w podnoszeniu standardu.\nA ta praca jest źródłem satysfakcji,\nskoro jesteśmy doceniani.Wysokie miejsce zawdzięczacie głównie turystom zagranicznym, to oni\nsą Państwa głównymi klientami?\nTak, jeśli chodzi o noclegi, to fak‑\ntycznie w 80% gościmy turystów\nzagranicznych, ale naszymi gośćmi\nsą również firmy organizujące kon‑\nferencje, bankiety i spotkania, m.in.\nYves Saint Laurent, Audi, Danone\ni wiele innych. Do ich dyspozycji od‑\ndajemy 3 sale konferencyjne: na 80,\n30 i 20 osób.Brzmi luksusowo…\nObsługujemy klientów z różnym\nbudżetem, do każdego wydarzenia\npodchodzimy jednak z pełnym za‑\nangażowaniem i profesjonalizmem,\ndlatego przygotowujemy starannie\nkażdy szczegół.W zabytkowych piwnicach Queen\nBoutique Hotel mieści się restauracja Amarylis, która w 2012 roku\nna najbardziej prestiżowym konkursie kulinarnym Wine&Food Noble\nNight została wyróżniona jako jedna z 12 najlepszych restauracji\nw Polsce, a następnie zdobyła wicemistrzostwo Polski w kategorii deser.\nCo trzeba zrobić, żeby pobić w konkurencji Magdę Gessler?Trzeba zaserwować canelloni z ciasta\ncygaretkowego nadziewane musem\nz prosecco z dodatkiem kawioru\nowocowego i 24‑karatowego złota\nz belgijską temperowaną czekoladą\nz motywem czaszki wziętym z tkanin\nprojektanta McQueena lub inaczej\nmówiąc: luksusowo podać pyszną\nrurkę z kremem. Jednak wolelibyśmy\nnagrodę za danie główne. Uważam,\nże nasz szef kuchni Paweł Kucharski\nto geniusz. Kartę zmieniamy co\ntrzy miesiące, wybierając dania, któ‑\nre w konkretnym sezonie smakują\nnajlepiej. Mamy też dwukrotne wyróż‑\nnienie Michellin (2012, 2013).Z Katarzyną\nlidia branickaAle Kraków ma tyle restauracji\nna r ynku…\nAmarylis to ciągle ukryta pereł‑\nka. Organizujemy wyszukane\nwesela tematyczne i spotkania\nokolicznościowe, ale chcielibyśmy,\naby Krakowianie przekonali się,\nże na Dietla 60 może też funkcjono‑\nwać restauracja, w której makaron\nbarwi się atramentem z ośmiornicy\ni serwuje carpaccio z pudrem z oli‑\nwy, podaje się najlepszą polędwicę\ni świeże ryby.Ja chętnie przetestuję!\n27styl życiaNa starość ludzie dziwaczeją. Mają\nswoje przyzwyczajenia i nawyki, oglądają „Modę na sukces”. Z wiekiem robimy\nsię wygodni i wybredni, nie jeździmy na\nWoodstock, bo od spania w namiocie\nstrzyka nas w plecach. Im dalej w las,\ntym więcej „ale”. Lubimy piosenki, które\nznamy, dobrze nam tylko we własnym\ndomu. Miał być wesoły felietonAnna Nocoń\n„Vogue’a”.podróżniczy o Seulu, a wyszło\njak zwykle.Anna NocońAni tu, ani tam*\nNie mogłabym mieszkać w Korei — koncertowo\nprofanują kawę, a wino (najtańsze!) jest około\ncztery razy droższe niż w Polsce. Samochody\nnie występują w żywych kolorach, ser kosztuje\nwięcej niż dobre perfumy, a wszystko naokoło jest takie\nróżowe i puchate. Hello Kitty, pieski, kotki — słodkie ni‑\nczym krówki za komuny. Infantylność została podniesio‑\nna do rangi sztuki. A infantylności nie lubię co najmniej\ntak bardzo, jak brzydkich butów, sztucznych paznokci\ni kawy z mlekiem. Nie pasuje tutaj.Czasem tak sobie gdybam też. Gdybym urodziła się gdzie\nindziej, gdyby mama nie wróciła z Jackowa do taty i socre‑\nalu… Mogłabym być przygrubą nastolatką z wadą zgryzu,\nmarzącą, by zostać czirliderką lub by być sławną jak Kim\nKardashian, minus ten zad. Jadłabym naleśniki na śniada‑\nnie i piłabym kawę z kubka wielkości wiadra. Albo brunatną\nlurę na wynos. Z ważnych historycznych dat pamiętałabym\nurodziny Justina Timberlake’a i otwarcie pierwszej pizzerii\nna telefon. Mnożyłabym na kalkulatorze, a przekrój panto‑\nfelka poznałabym tylko w przypadku studiów wyższych na\nHarvardzie. Spałabym spokojniej.\nA tak — ni pies, ni wydra. Jesteś taka europejska — po‑\nwiedziała moja współlokatorka, pochodząca z kraju tak\nnudnego, że aż wydał na świat Céline Dion. Spadłabym\nz krzesła, ale było za niskie. Zawsze czułam się oby‑\nwatelem świata, kameleonem, któremu wszędzie do‑\nbrze. Skąd więc ten wniosek? Bo zamówiłam espresso\n(w Starbucksie). Bo lubię pić merlota w smukłych\nkieliszkach. Bo na widok Hello Kitty (azjatycki bohater\n28ponadnarodowy) mam ochotę poślubić Nergala. Bo ka‑\nnadyjska blondyneczka nadużywa słowa słodki, a jej\nbrak podstawowej wiedzy o świecie wkurza mnie bardziej\nniż rozpolitykowanie wujków Zenków na tradycyjnych\npolskich imieninach (druga flaszka, po kotlecie, przed\nkoreczkami). Bo piszę swoje felietony przy dobrej kawie\nz nieodłącznym papierosem, w tym względzie jestem wy‑\njątkowo mało oryginalna. I jest mi z tym dobrze, i, droga\nblondynko, będę to kultywować.\nBędę jak allenowski bohater krążyć ulicami Paryża, szuka‑\njąc dawnego splendoru i czekając na zaklęte w murach na‑\ntchnienie, spuściznę Hemingwaya, Fitzgeralda i Gertrudy\nStein. Ubiorę się w czarny golf, który nie dość, że wy‑\nszczupla, to jest taki paryski. Będę wyginać nadgarstki,\nzaciągając się papierosem w fifce, i patrzeć w dal przez\nswoje hipsterskie okulary. Będę starą zrzędą zapatrzoną\nw dawny złoty wiek, będę zblazowana i będę opowiadać\nniepoprawne politycznie dowcipy. Będę ceniła jakość, nie\nilość, i joie de vivre, czasem w bardziej dekadenckiej wersji.\nA ty, kochana blondyneczko, wracaj do swoich zajęć jogi\nw specjalnie zaprojektowanych portkach z ukrytą kieszon‑\nką na odtwarzacz, bo przecież w jodze o to chodzi, żeby\nmieć markowe portki i słuchać popu.\nBo wszyscy jesteśmy tylko sumą wypaczeń, a od naszej\nkulturowej gęby nie ma ucieczki. * Tytuł pochodzi od książki Billa Brysona Ani tu, ani tam. Europa dla\npoczątkujących i średnio zaawansowanych.WADOWSCY Autoryzowany Dealer Volvo\nul. £okietka 83, 31- 280 Kraków T: 12 415 27 00, ul. Myślenicka 7, 31-032 Gaj k/Krakowa T: 12 444 5 444,\nwww.wadowscy.dealervolvo.plvolvocars.PLstyl życiaJacek ŁodzińskiJacek\nekonomista, z uro‑\nz pasji etnograf i ku‑\nnowe miejsca i ich\nw Krakowie.Powoli nadchodzi jesień, dlatego powinniśmy zacząć myśleć\no przetworach, które pozwolą na zamknięcie ulubionych smaków\nlata w słoikach. Korzystając z możliwości, jakie daje nam\nnatura, nie idźmy na łatwiznę i nie kupujmy gotowych sklepowych\nproduktów, ale spróbujmy sami przygotować przetwory,\nwkładając w to zapał, wiedzę naszych babć i serce.Z sercemdo przetworów\nkolejne słoiki. Dużo eksperymentuję\nw poszukiwaniu nowych, ciekawych\nsmaków. Posiadam też przetwory,\nktóre mają po 20 lat, i po ich otwar‑\nciu okazuje się, że wciąż są dobre,\nba!, pyszne.Wszystkie letnie owoce\ni warzywa można zamie‑\nnić w przetwory. To dar\nnatury, który powinno\nsię docenić i jak najlepiej go wyko‑\nrzystać. Ja sam jestem prawdziwym\nmaniakiem przetworów — odkąd za‑\nmieszkałem w domu, gdzie jest wię‑\ncej przestrzeni, co roku produkujęNajprostszym sposobem na zatrzy‑\nmanie smaków lata jest zamrażanie\nowoców i warzyw. To szybka i nie‑\nskomplikowana metoda, ale niedo‑\nskonała — pozbawia produkty części\nwitamin i smaku. Innym sposobem\nsą różnego rodzaju marynaty i zale‑\nwy. Warto zwrócić się ku przepisom\nnaszych mam, babć i prababć, a na‑\nwet jeszcze starszym — dworskim\ni klasztornym — które zachowały się\ndo dnia dzisiejszego. W dawnych\nczasach, obok gotowania i smażenia,\npowszechną metodą obróbki po‑\nkarmu było suszenie, które obecnie\njest niemal zapomniane. Suszono\nwszystko; od owoców i warzyw, przez\nryby, a skończywszy na mięsach. To\nbyła jedna z najstarszych technik;\nstosowano ją już 60 tys. lat temu\nna terenie dzisiejszego Krakowa.\nObecnie znane są nam głównie\nsuszone owoce i warzywa takie jakpomidory, morele, śliwki… Te ostat‑\nnie są smaczne same w sobie, ale\ndodają też charakteru innemu rodza‑\njowi przetworów — powidłom.\nDawniej powidła przygotowywano\nw żeliwnych lub miedzianych kotłach.\nDo syropu (roztwór wody z cukrem)\nwrzucano lekko rozgniecione, wy‑\npestkowane śliwki węgierki. Ważny\nbył okres ich zbioru — wczesna\njesień, a więc połowa września, kiedy\nowoce zdążyły nabrać najwięcej\npromieni słonecznych, a co za tym\nidzie także słodyczy. Takie śliwki\nbyły miękkie, lekko zmurszałe i same\nspadały z drzew. Prawie w ogóle\nnie dodawano cukru (lub w bardzo\nmałych ilościach). Istotą dobrych\npowideł jest wielokrotne smażenie,\nnawet przez kilka dni, aż do uzyska‑\nnia odpowiedniej konsystencji — gę‑\nstej, zwartej, ciemno połyskującej.\nSą gotowe, kiedy nabrane na łyżkę\ni odwrócone do góry nogami nie\nspadną z niej. Dodatkowych wartości\nsmakowych i zapachowych dodają\nsuszone śliwki i sam dym z drewna\nbukowego lub olchowego, którymi\nprzechodzą powidła.Przepis na powidła śliwkowe wg dworskiej receptury\nSposób przygotowania: Śliwki\nwęgierki należy umyć, usunąć z nich\npestki, lekko ugnieść i powoli pod‑\ngrzewać w płaskim naczyniu z gru‑\nbym dnem. Nie dopuszczając do\nprzypalenia, starannie mieszać je\n30drewnianą łyżką. Po ok. 3 godzinach\nwsypać cukier. Wciąż mieszając,\ndusić przez kolejne 2 — 3 godziny.\nNastępnie odstawić otrzymaną masę\nna kolejny dzień i ponownie dusić\nprzez 3 — 5 godzin. Dodatkowo, doczęści przygotowanych powideł pod\nsam koniec duszenia można dolać\ntrochę łąckiej śliwowicy dla zaostrze‑\nSpisała: Marta PrządoWłaściwe przechowywanie przetworów to kluczowa kwestia.\nNajlepiej umieszczać je w szklanych naczyniach, choć dawniej\nkorzystano z glinianych kamionek, których zamknięciem by‑\nły m.in. pergamin lub zapieczony w szabaśniku wierzch samego\nprzetworu. Nie zapominajmy o odpowiednio chłodnym miejscu\nskładowania; świetnie w tej roli sprawdzi się piwnica.\nWracając do samych przetworów, warto wspomnieć o konfi‑\nturach, których łatwość przyrządzenia i wielość smaków po‑\nwinny zachęcić każdego do spróbowania swoich sił w kuchni.\nKonfiturę można zrobić z niemal wszystkich owoców — agrestu,\nmoreli, porzeczek, truskawek… Także z tych mniej oczywistych,\njak na przykład jarzębiny. Jedzono ją przede wszystkim w cza‑\nsie wojny, ponieważ nic nie kosztowała, a potrafiła zaspokoić\ngłód. Obecnie zaczyna się ją odkrywać na nowo. Sama kon‑\nfitura nie musi być słodka. Można ją z łatwością modyfikować.\nPrzykładowo, dodając do konfitury agrestowej trochę chrzanu,\nzłamiemy jej słodki smak i dzięki temu będzie idealnym dodat‑\nkiem do mięs.\nZarówno konfitury, jak i powidła najlepiej przygotowuje się\nw szerokim, mosiężnym rondlu z rozchylającymi się ku górze\nściankami i grubym dnem. Jeśli jednak nie dysponujemy takim\nnaczyniem, można temu z łatwością zaradzić. Wystarczy zwykły\ngarnek położony na płaskiej formie z piekarnika, wysypanej\npiaskiem (najwłaściwszy jest ten z rzeki). W ten sposób powsta‑\nnie pożądana przez nas izolacja, a dodatkowo kryształ piasku\nzastąpi szlachetny materiał mosiądzu. Innym, niezwykle pomoc‑\nnym przyrządem kuchennym jest srebrna łyżka — w przypadku\nprzygotowywania powideł idealnie sprawdza się przy ściąganiu\ntzw. szumowin (zanieczyszczeń pochodzących z cukru, które\npowstają na powierzchni smażonych powideł).\nPolskie receptury przetworów są wyjątkowo łagodne w porów‑\nnaniu z innymi krajami. Nasuwa mi się tutaj wspomnienie z po‑\ndróży do Maroka, gdzie miałem okazję przyjrzeć się procesowi\nprodukcji tamtejszej oliwy, jednej z najdroższych na świecie.\nOliwki są zrywane z drzewek przez wspinające się na nie kozy.\nZwierzęta zjadają je i wydalają; niestrawione pestki zbierają\nludzie i poddają dalszej obróbce, aż do uzyskania butelki świet‑\nnej jakości oliwy.\nWarto poświęcić czas na robienie przetworów. Jeśli tego za‑\nprzestaniemy, cała wiedza naszych przodków sprzed setek\nlat zginie, a wraz z nią niepowtarzalne smaki. Tak jak tylko dla\nwłoskiego górala charakterystyczne jest białe wino zamykane\ncienką warstwą oliwy zamiast korka, a na Sycylii i tylko tam\nmożna napić się słodkiego wina marsala, tak w Polsce niech\nnadal będzie można spróbować powideł, smalcu i wielu innych\nnaszych smaków. Pielęgnujmy tradycję i to, co nas wyróżnia. r e k l a m a Odszukując w pamięci wspomnienia najlepszych powideł, ja‑\nkich miałem okazję spróbować, przypominam sobie te klasztor‑\nne, które w czasach PRL‑u sprzedawano w małych sklepikach\nspożywczych. Chowano je w głębi sklepu, bo choć były wybor‑\nne, a władze względnie tolerowały ich obecność w sprzedaży,\nnie mogły się zbytnio wybijać. Pamiętam też takie powidła, któ‑\nre sprzedawano z wielkich puszek po firmowych słodyczach, na\nprzykład Wedla, które ważyły po 5 czy 8 kg. Choć puszki były\npokryte drobną rdzą, to powidła w nich zamknięte trzymały się\nświetnie. Potrafiły zachować świeżość przez całą zimę. W dużej\nmierze była to zasługa wielokrotnego wysmażania. Ale nie tylko.styl życiaSir Syrah\nIstnieje kilka wersji historii pochodzenia szczepu, wskazuje się\na to na Greków, którzy przynieśli ze sobą tę odmianę na południe\nFrancji z perskiego miasta o nazwie Shiraz, wskazuje się także na\nRzymian, którzy Syrah przywieźć mieli z Egiptu przez Syrakuzy.\nLiteratura mówi również, że to wracający z Bliskiego Wschodu\nuczestnicy wypraw krzyżowych przywieźli ze sobą sadzonki tej\nodmiany. Jakkolwiek jednak by nie traktować tych przypuszczeń,\njedno jest pewne — współcześnie za żywą ojczyznę\nSyrah uważa się Dolinę Rodanu we Francji.\nMariusz Kapczyński32Syrah daje świetnie nasycone barwą\nwina, zwykle ich szata prezentuje\nsię bogato, można by rzec — obficie\ni tłusto. Młode wina, w najbardziej\nekstremalnym wydaniu mają niemal\nciemnopurpurowy kolor, z grafitowo\n‑granatowymi refleksami. Syrah lubi\ngleby kamieniste, łupkowe, nieźle\nrodzi też na iłach, dobrze czuje się na\nzdrenowanych stanowiskach i osłonię‑\ntych od wiatrów ekspozycjach. Choć\njest odmianą dość popularną i ucho‑\ndzi za stosunkowo łatwą w uprawie,\nniejeden winiarz pomylił się, uznając,\nże zrobienie porządnego wina z Syrah\nto fraszka. Aby uzyskać wina na przy‑\nnajmniej solidnym poziomie, trzeba\ndołożyć starań i mocno przyłożyć się\ndo ograniczania zbiorów, właściwej\nselekcji gron i odpowiedniego popro‑\nwadzenia winifikacji.Francuska treść\nSyrah w najlepszym europejskim\nwydaniu to, bezdyskusyjnie, przede\nwszystkim wspaniałe wina z północ‑\nnej części doliny Rodanu. Wydaje\nsię, że to tutaj należy upatrywać sty‑\nlistycznego wzorca win z tej odmiany.\nTo stąd butelki z klasycznym Syrah\nz godnością mogły wkraczać na\nmiędzynarodowe salony. Wystarczy\nwspomnieć tutaj o apelacjach takich\njak: Côte Rôtie, Hermitage, Crozes\n‑Hermitage, Saint‑ Joseph, Cornas.\nPowstają tu wina wartkie i treściwe\nz wyraźnymi owocowo‑korzennymi\nnutami oraz nieco szorstką, jakby\nżwirową strukturą. Przedłużone\ndojrzewanie w kontakcie z drewnem\nwspaniale je rozwija. Dojrzewają tu\nzazwyczaj w drewnianych kadziach\nlub kilkuletnich beczkach, choć coraz\nwyraźniej zaznacza się używanieChoć jest odmianą dość popularną\ni uchodzi za stosunkowo łatwą w uprawie,\nto fraszka. Aby uzyskać wina na\nprzynajmniej solidnym poziomie, trzeba\ndołożyć starań i mocno przyłożyć się do\nograniczania zbiorów, właściwej selekcji\ngron i odpowiedniego poprowadzenia\nnowych beczek, które dodatkowo\nwzmacniają garbnikową strukturę\ntych win. Południowa część doliny\nRodanu to wina bardziej przystęp‑\nne, wraz z odmianami Grenache\ni Viognier i Cinsault Syrah bierze\nudział w winach zestawianych w ku‑\npażach i jego znaczenie nie jest tu\ntak duże jak na północy. Ponieważ\njednak jego renoma rośnie, nowych\nnasadzeń Syrah na południu przyby‑\nwa. Podobnie jak i w tętniącej eks‑\nperymentami Langwedocji — udaje\nsię tam uzyskać wina proste, dość\nsurowe, zarówno jako podstawę do\nciekawych kupaży, jak i w wersjach\njednoodmianowych.za jednego z ojców australijskiego\nwiniarstwa — rozpoczął on bowiem\npoważne nasadzenia i winiarskie eks‑\nperymenty w Hunter Valley. Miejsce\nto, oprócz Barossa Valley (w której\nznajduje się chyba najwięcej najstar‑\nszych australijskich upraw Shiraza),\nstało się wyjątkowo sprzyjające dla\ntej odmiany. Same początki były jed‑\nnak skromne — Shiraz był podstawą\nwiniarskich blendów, wspomagał\nczęsto strukturę win wzmacnianych.Wielka falaSzybko jednak przyszedł czas nie‑\nzwykłej popularności. Australijczycy\nodkryli wdzięki Shiraza, bardzo inten‑\nsywnie zasadzali winnice. Wina rze‑\nczywiście udawały się świetnie. Poza\ntym, w udany sposób zaczęto doko‑\nnywać „wariacji na temat”, zmiękcza‑\njąc nieco chropawą naturę Shiraza,\nnp. przy pomocy Merlota, czy\nprzełamując surowość wyrazistszą\nnaturą Cabernet Sauvignon lub też —\nw prostszych wersjach — łącząc\nShiraz z Grenache. Ciekawostką jest\nfakt, że w Australii z Shiraza produku‑\nje się także wina musujące.A teraz o drugiej twarzy Syrah.\nPrzyodziany w nieco inną nazwę —\nShiraz — szczególnie upodobał\nsobie Australię, jako miejsce swych\npopisowych występów. Przyjął się\ntutaj wybornie. Pojawił się około\n1830 roku, kiedy przywiózł go na te\nziemie, wraz z innymi europejskimi\nodmianami, James Busby, uważanyJednym z najbardziej znanych austra‑\nlijskich win, jest produkowane przez\nfirmę Penfolds wino Grange. Opiera\nsię ono głównie o Shirazie (z niewiel‑\nkim dodatkiem Cabernet Sauvignon).\nOdpowiednio długie dojrzewanie\nw beczce i maksymalnie, drakońsko\nwręcz zaniżona wydajność z hektara,\nuczyniły je winem wielkim. OdniosłoJeśli chodzi o południe Rodanu,\nto jednymi z najsłynniejszych po‑\nchodzących stąd mieszanek są\nChâteauneuf du Pape oraz prostsze,\nchoć przyzwoite wina z apelacji\nCôtes‑du‑Rhône.styl życiaJeśli idzie o genetyczne\nkorzenie tego szczepu,\nsporo informacji dostar‑\nna nim naukowe badania DNA.\nAnalizy te, dokonane pod ko‑\nniec lat 90. przez genetyków —\nCarole Meredith z Uniwersytetu\nKalifornijskiego w Davies i Jean\n‑Michela Boursiquota z Uniwersytetu\nw Montpellier, wskazały z dużym\nprawdopodobieństwem, że rodzica‑\nmi Syrah są, słabo dziś znane, od‑\nmiany Monduse Blanche i Dureza.www.vinisfera.pl\nz winem33styl życiaSyrah daje świetnie nasycone\nbarwą wina, zwykle ich szata\nprezentuje się bogato, można\nby rzec — obficie i tłusto.\nMłode wina w najbardziej\nekstremalnym wydaniu mają\nkolor, z grafitowo‑gra\nnatowymi refleksami.spektakularne sukcesy. W 1990 roku\nprestiżowy „Wine Spectator” ogłosił je\nświatowym winem roku. Jest to z pew‑\nnością jedno z tych win, które spo‑\nwodowały, że winiarstwo australijskie\nzaczęto traktować o wiele poważniej.\nTechnologiczny rozwój winiarni,\npodniesienie jakości i agresywny\nmarketing miały swoje konsekwen‑\ncje — z początkiem lat 90. prawdzi‑\nwie wielka fala australijskich shirazów\nspłynęła do Europy. Były to wina\nrozmaitej klasy, ale w zdecydowanej\nwiększości reprezentowały solidny\npoziom, połączony z dobrą, stosun‑\nkowo przystępną ceną. Z takimi atu‑\ntami nie dziwiło wielkie nimi zaintere‑\nsowanie — większości konsumentów\npodobała i podoba się uzyskana za\nniezbyt duże pieniądze rozbuchana\nowocowość, podkreślona wyższą za‑\nwartością alkoholu i gładkością tanin. Pieprzna sprawa\nGdzie jeszcze możemy spotkać owo‑\ncowe i skórzno‑pieprzne w aromacie\nwina z Syrah? Poza Francją i Australią\nSyrah/Shiraz wspaniale udaje się\nw RPA, Chile i Argentynie. W Kalifornii,\n34gdzie — poza oczywiście ze wszech\nmiar hołubionym Zinfandelem —\nświęci duże tryumfy i ma wielu zwo‑\nlenników. Intensywnie uprawiany jest\ntutaj od stosunkowo niedawna, bo od\nlat 70. ubiegłego wieku, ale sukcesy\nwin na rynku zaowocowały dynamiką\nnowych nasadzeń. W USA stanem,\ngdzie jeszcze z powodzeniem upra‑\nwia się Shiraza jest Waszyngton.konsumentów na całym świecie.\nWersje europejskie są nieco bardziej\nnieoczywiste, bardziej szorstkie. Warto (shi)razemW Europie napotkamy uprawy Syrah\nwe Włoszech — od lat 80. ubiegłego\nwieku w Toskanii, a bardziej na pół‑\nnoc szorstkie i kwasowe Syrah z do‑\nliny Aosty. Na samym południu upra‑\nwia się go na Sycylii, gdzie powstają\nwina przystępne, z deklarowaną\ndbałością o dobry, europejski styl.Wina z Syrah są zazwyczaj dość\nszybko gotowe do spożycia, nie doj‑\nrzewają zbyt długo. Wersje win spoza\nEuropy zazwyczaj po dwóch, trzech\nlatach są już na tyle dobrze rozwinię‑\nte, że można je po tym czasie śmiało\npić. Dobre wina z północnej części\ndoliny Rodanu potencjał ten mają\nzwykle większy i dłuższe dojrzewanie\ndobrze je rozwija, łagodząc nieco\npoczątkowy, nieco przytępiony styl.Ciekawie prezentują się wina z Syrah\npochodzące ze szwajcarskiego kan‑\ntonu Valais. Dużo po tym szczepie\nobiecują sobie także winiarze z Wę‑\ngier, przybyło tutaj wiele nowych po‑\nwierzchni winnic obsadzonych tą od‑\nmianą i od paru lat możemy próbować\njuż pierwszych interesujących win.\nW wielu przypadkach wina z Syrah\nz Nowego Świata są nieco odmienne\nod europejskich — bardziej przaśne\nw swej owocowej hojności, którą\njednak zjednują sobie podniebieniaSyrah może być więc szorstki,\nale często raczej urzeka elegancją\ni stonowanym wyrazem tanin, oraz\nwyrazistością, jeśli kwasowość\nudało się uzyskać na dobrym pozio‑\nmie. Generalnie Syrah daje ciemne,\nmocne, ekstraktywne i pieprzne\nwina, z charakterkiem. Potrafią być\nrozpasane i nieco czupurne w smaku,\nbo mają zwykle sporo tanin. Dlatego\nproducenci często decydują się na\nużycie beczki — wina ładnie miękną,\nrozwijając bogatą paletę aromatów.35styl Ĺźyciastyl życiaMoc\nPrzez wieki w dniu 15 sierpnia święcono bukiety złożone z setek\nziół i kwiatów, które potem przez cały rok wykorzystywano\nw domowej medycynie. Kto chciał poznać piękną tradycję obchodzenia świętaMatki Boskiej Zielnej, mógł w tych dniach odwiedzić Kraków i zajrzeć na Mały\nRynek, gdzie odbył się finał konkursu „Cudowna moc bukietów”.\nMarta Maniecka, Katarzyna KasprzykImprezę zorganizowało\nDziedzictwa” i była to już czwarta\nedycja konkursu. Inicjatywę ob‑\njęła swoim patronatem pani Anna\nKomorowska, która sama także\nprzygotowuje bukiet na sierpnio‑\nwe święto i przyznaje, że sięga\nprzede wszystkim po rośliny, które\nrosną w jej ogrodzie, a szczególnie\npo kwiaty i zioła.Skąd pomysł? Odpowiada\nnam Liliana Sonik, prezes\nDziedzictwa” i inicjatorka konkursu:\nBukiety zielne to tradycja rolnicza.\nNie znaczy to, że jej kultywowaniem\nnie mogą zająć się mieszczuchy.\nJesteśmy aroganccy wobec świata\n36roślin: betonujemy, niszczymy i haniebnie śmiecimy. Do tego zapomnieliśmy, co które zioło znaczy,\ndo czego służy i jak się nazywa.\nMięta czy rumianek nie rosną przecież pod celofanem na sklepowych\npółkach. Poeta i mieszczuch absolutny, ani botanik, ani ogrodnik, Jan\nLechoń nie miał żadnego problemu\nz rutą, firletką, miętą czy drżączką.\nCzytelnicy też świetnie wiedzieli,\no czym pisze. Jeszcze wtedy znajomość — jak się mówiło — „ojczystej\nprzyrody” była rzeczą oczywistą\ni naturalną. Nasze pokolenie jest już\nofiarą botanicznego wykluczenia.piękno kwiatów i zapachów lata,\na także radość obcowania z naturą.\nJeszcze sto lat temu zamiast her‑\nbaty na wsi piło się napar z mięty\nlatem, a w zimie napar z szałwii,\nz lipy, czy też sok malinowy. Ból\ngardła leczono naparem z nagietka,\na dzieciom, które miały problemy\nze zdrowiem, podawano miód\nz babką lancetowatą. By móc bez‑\npiecznie stosować ziołolecznictwo,\nniezbędna jest wiedza i duże do‑\nświadczenie. Powracające od kilku\nlat zainteresowanie leczniczymi\nwłaściwościami roślin pozwala mieć\nnadzieję, że ta wiedza nie zaginie.Święto i zwyczaj za nim idący\nto edukacja ekologiczna w czystej\npostaci — uczy doceniać siłę ziół,Coraz bardziej doceniamy też zio‑\nła w kuchni, wyrzucając do kosza\nsztuczne przyprawy, składającestyl życia\nsię głównie z glutaminianu sodu\ni soli. Ziołami podkręcamy smaki\npotraw i działamy prozdrowotnie.\nOdpowiednio dobrane, potrafią\ntak przyprawić danie, że nie bę‑\ndziemy musieli używać prawie\nw ogóle soli, która zatrzymuje wodę\nw organizmie i w nadmiarze sprzyja\nopuchliźnie. Zioła przyspieszają\ntrawienie i dostarczają wielu składni‑\nków mineralnych oraz witamin, a za‑\nwarte w nich olejki eteryczne działają\nna nasz węch, sprawiają, że potrawa\nlepiej smakuje. Bazylia z pomidora‑\nmi, śliwki lub jabłka z majerankiem,\ndo perliczki szałwia i tymianek, a na‑\nturalna lemoniada najlepiej smakuje\nz miętą i melisą… Ta wiedza powraca\ni trafia nie tylko do wyrafinowanych\nŚwięto pozwala nam uczyć się na no‑\nwo nazw roślin i kwiatów:\nKiedyś w dzień Matki Boskiej Zielnej\nniesiono do kościołów naręcza kwiatów, a zielne procesje zachwycały\nmalarzy i poetów. Dziś rzadko kto\nwie, jak wyglądają dziewanna czy\nruta; bukiety stały się wątlejsze, a puryści widzą w starym zwyczaju tylko\nznikający folklor. Mylą się — mówi\nLiliana SonikImponuje różnorodność naszych\ntradycji, w każdym rejonie bukiety\nwyglądają trochę inaczej, te same\nzioła i kwiaty występują pod różny‑\nmi nazwami. Każdy bukiet jest inny,\njak inne są kobiety, które go kom‑\nponują. Ma jednak cechy wspólne:\nskładają się z ziół i roślin z ogro‑\ndów i pól oraz nabitych na patyk\nwarzyw i owoców, czyli z tego,\nco urodziła ziemia i co jest dla\nTo święto podkreśla siłę ko‑\nbiet — 15 sierpnia, czyli w dniu\nWojska Polskiego, w rocznicę Bitwy\nWarszawskiej (święto „męskie”, sła‑\nwiące żołnierską ofiarę i żołnierską od‑\nwagę), zwracamy uwagę na kobiety.\nTo przede wszystkim one przygotowy‑\nwały na święto Matki Boskiej Zielnej\nbukiety z ziół, kwiatów i owoców.\nKsiądz Tischner mówił o święcie\nMatki Boskiej Zielnej, że „to święto\nprzede wszystkim piękne. Ono\nprowokuje ludzi, aby byli piękni”.\nZbieranie ziół i kwiatów jest jak muzyka: łagodzi obyczaje, koi i uczy. Każdy\nw takim botanicznym safari się odnaj-dzie — pod‑\nzwyczajów związanych z bukie‑\ntami przygotowanymi na święto\nMatki Zielnej odeszła w niepamięć.\nCo gorsze — a nieuniknione — od‑\nchodzą ludzie, którzy tę wiedzę\nposiadają. Na szczęście nie brak\ni tych, którzy o starym święcie\npamiętają i propagują go wśród\ninnych. Konkurs „Cudowna moc\nbukietów” ma jeden główny cel: nie\npozwolić, by ta piękna tradycja zani‑\nkła. Święto może zostać turystyczną\nlokomotywą Krakowa — podkreśla\nMaja Hawranek z Gazety Wyborczej.\nOrganizatorów cieszy zwłaszcza fakt,\nże z roku na rok przybywa uczestni‑\nków, a cała akcja budzi coraz więk‑\nsze zainteresowanie — także wśród\nturystów, którzy zadają mnóstwo\npytań: co to za święto, skąd się wy‑\nwodzi, co to za zioła i kwiaty w tych\nbukietach. Dobrze byłoby, gdyby‑\nśmy znali odpowiedzi na te pytania,\nbo wiedza uczy szacunku, szcze‑\ngólnego szacunku do ziół, do natury\ni do naszych korzeni, z których może‑\nmy czerpać siłę.Zapraszamy na stronę:\npl, gdzie można zoba‑\nczyć nagrodzone bukiety,\npoznać zielnik i portrety\nziół czy nauczyć się\nbukietu.37styl życiaNowe i nowo\nmiejsca na kulinarnej mapie Krakowa\nPrzeglądam menu i oczom nie\nwierzę, gdybym miała zrobić\nwłasne, pewnie wyglądałoby po‑\ndobnie. Biały barszcz z Kochanowa\nz prawdziwkami obok zupy tajskiej\nz kurczakiem i krewetkami, burger\nz camembertem i konfiturą z czer‑\nwonej cebuli, sałatka z niebieskim\nserem pleśniowym, boczkiem\ni grzankami, na myśl o tych potra‑\nwach ślinka mi leci.\nDo tego spory wybór „babskich”\nsmakowych piw i cydrów. Jednego\nspróbowałam — nie ma jak dobrze\nschłodzony jabłkowy Green Mill.\nDo tego uśmiechnięta i pełna pasji\nwłaścicielka, dla mnie to przepis\nna dobre miejsce.\n100% świeżej wołowiny — tak zapewnia nas tablica\nprzed wjazdem na podwórko. Dzięki Bogu jest tablica,\nbo na te burgery naprawdę trudno trafić. Przyszła moda\nna food trucki i ja się bardzo cieszę, bo koncepcja jedze‑\nnia ulicy, czyli tzw. street foodu do tej pory kojarzyła nam\nsię z zapiekankami na Kazimierzu. A tu niespodzianka,\nbo w Burgertacie można zjeść naprawdę dobrą bułę.\nPanów odrobinę onieśmielił mój aparat i liczne pytania,\nale cóż, największe talenty zazwyczaj są najbardziej\nPolecam burgera Special One: wołowina, ementaler, gril‑\nlowane pieczarki, bekon, karmelizowana cebula, a do te‑\ngo oryginalny sos Jack Daniels.u góry:\nFocha 42Focha 42\nNówka sztuka i to wierzcie mi, nie\nmała sztuka. Lokal wielki, kolorowy,\nelegancki. Wnętrza mnie zachwyciły\ndogłębnie. Ilość zaparkowanych\nprzed lokalem motocykli — rozma‑\nrzyła nieco, a ilość ludzi w środku\ni w ogródkach okalających — przeko‑\nnała, że tu karmią dobrze i po włosku.\nNad projektem lokalu czuwał za‑\nwodowiec, to widać. W kuchni też\npoczątkujących kuchcików nie\nuświadczysz. Fajne miejsce, przyja‑\nzne w zasadzie wszystkim. Wpisuję\nna listę moich Top 10.Pychoty\nz HolandiiPychoty z Holandii\nAle warto wejść do środka, dać cu‑\ndownej mocy klimatyzacji obniżyć\ntemperaturę ciała do umożliwiającej\nprzeżycie i spróbować oryginal‑\nnych holenderskich frytek z sosem\nTytułowe „pychoty” wyglądają dość\nnietypowo: płomyki, krokiety, frikan‑\ndrle itp. A Ania — właścicielka, pozy‑\ntywnie zakręcona pół Polka — i właś‑\nciwie pół Holenderka, z włoskimi\nkorzeniami, to uwierzcie mi, niezła mie‑\nszanka kulinarno‑towarzyska. Polecam\nze względu na fajną luźną atmosferę\ni frytki z sosem orzechowym.\n39styl życiaDzikie Białko\nW dobie wszechobecnych galerii handlowych, w których można znaleźć wszystko (i nic zarazem),\nwydaje się trudne zdobyć do jedzenia coś prawdziwego, kolorowego z natury, a nie z barwników\nsztucznych, ale nade wszystko ekologicznego nie z nazwy i z ceny, a z pochodzenia. Jednak są ta-kie miejsca w Warszawie, gdzie pomidor smakuje jak pomidor, a jajka nawet\nwyglądają jak jajka! Takie miejsca to hale targowe, bazary i malutkie bazarki, których jestcoraz więcej na każdym rogu. Tylko czy nawet w takich miejscach można ufać, że — jak kiedyś\nbohaterowie powieści Joanny Chmielewskiej — znajdziemy prawdziwie dzikie białko? I czy — jeśli\nje znajdziemy — pójdziemy z zakupami do domu, czy po prostu pójdziemy z torbami?\nJoanna PinkwartPrawdziwych rolników\nMoże niezupełnie nie ma,\nale z pewnością jest ich coraz\nmniej. Jestem na bazarze przy\nHali Mirowskiej. Tu tradycja\ntargowa ma ponad sto dzie‑\nsięć lat i to tutaj przed wojną\nbyło największe centrum\nhandlowe Warszawy. Teraz też\njest to najczęściej odwiedzany\nbazar, bo i stoisk wiele, i wy‑\ndawałoby się, że wybór duży.\n40Ale od razu widać, że w jed‑\nnych stoiskach kłębią się tłumy\nkupujących, a w innych nawet\nsam sprzedawca nie wydaje\nsię swoim towarem zaintere‑\nsowany, więc — oczywiście —\nzmierzam do tych najbardziej\nobleganych. Tu chyba albo\ndobre ceny, albo dobre warzywa! Tu staniemy, Ania! —\nsłyszę za sobą. Obok mnie\nogonek na kilkanaście osób.\nSama też w nim stoję. No\ni dobrze — myślę. Zobaczymy,Połączenie\nz baremco tu dają. Kupuję cebulę\ni rzodkiewkę. Pytam pana, czy\nto z jego działki. Nie, proszę\npani. Niestety! Kiedyś miałem\npole, trójkę dzieci, ale wszystko się rozeszło po świecie\ni nie ma komu na polu robić.\nMusiałem sprzedać... Teraz\nto tak się bierze z hurtowni,\nżeby sprzedawać... Najczęściej.\nSprzedawca dodał jeszcze\nz prawdziwym żalem, że dzieci\nna pewno na wieś nie wrócą\ni chyba już nigdy rzodkiewkisam uprawiać nie będzie, więc\ncóż... taka jest cena postępu?\nZa to cena cebulki zdecydowa‑\nnie niższa niż w supermarkecie.\nIdę dalej. Tu też spora kolejka.\nKupuję buraczki i botwin‑\nkę. Też przywożone, ale już\njakby bardziej swojsko. Pani!\nJa jestem niestety warszawianka od czterech pokoleń!\nI zawsze bardzo tego żałuję...\nNa szczęście mąż ze wsi, więc\nchociaż tyle kontaktu z naturą\nmamy. O! I takie buraczki jeszcze pani polecam. To właśnie\nod męża! No, ale taka wieś,\nwie pani, czterdzieści kilometrów od Warszawy, to każdy\nma po dwa samochody, satelitę i taki dom, że rany boskie...\nTo czy można mówić o tym\n„wieś”?? Na jednym ze stoisk wi‑\ndzę siedem rodzajów pomido‑\nrów. Jedne wyglądają jak czer‑\nwona papryka, inne jak jabłka.\nTo mi wystarcza. Sprzedaje\npani z synem. Niech pani\nsobie te weźmie, a nie te drugie — mówi sprzedawczyni. —\nTo dzisiaj od siostry z działkiPrawdziwi\nw tygodniu na\nfabryki Norblinwzięłam! Te drugie też dobre,\nale dzisiaj jakieś już są miękkie.\nNiestety te miękkie to moje,\nsama hoduję. Zapraszam jutro, to będą świeże! A te żółte\nteż od siostry! Ja się staram,\nproszę pani, żeby to było prawdziwe, a nie jakieś tam... wie\npani, z hurtowni! Faktycznie,\npomidory w kształcie jajka,\njabłka i papryki wyglądają\ndość oryginalnie i są naprawdę\nsłodkie. I pani mnie przeko‑\nnała. Czyli jednak jeszcze\nkomuś na dzikich warzywach\nzależy! A jeśli dzikie warzywa,\nto może i dzikie jajka mi się\nuda znaleźć. Rozglądam się\ni widzę panią, która ma grubo\nponad sześćdziesiątkę i wiele\nrodzajów jajek — jedne z do‑\npiskiem „eko”, inne „ściółkowe”\nno i są też „wiejskie”. Pytam\nktóre są najlepsze. Ku mojemu\nzdumieniu wcale nie wskazuje\njajek „eko” (za 1,35 zł za sztu‑\nkę!!) tylko właśnie „wiejskie”. Ja,\nmożna powiedzieć, osobiście\nznam te kury! U sąsiadów\nlatają po obejściu i mogę pani\ngwarantować, że są na pewno\nszczęśliwe! Szczęśliwe kury\nmnie przekonały. Biorę sześć\njaj po 80 groszy i idę do domu.Nasze drogie eko\nDo Hali Mirowskiej chodzą\nwszyscy: starzy, młodzi, ci\nktórzy mają blisko, ci którzy\nmają daleko, ale chcą poczuć\ntrochę atmosfery przedwojen‑\nnych zakupów... Ale prawdziwi\nekocentrycy chodzą raz w ty‑\ngodniu na teren dawnej fabrykistyl życiaNorblin na warszawskiej Woli.\nTu w soboty mogą znaleźć\nwszystko, co im tylko przyjdzie\ndo głowy, na dodatek z certy‑\nfikatem! BioBazar to miejsce\nspotkań, dyskusji, a także —\noczywiście — wymiany towa‑\nrów. Jednak pozwolić sobie\nna to, by być certyfikowanym\nekoczłowiekiem mogą tylko\nnieliczni... Moi znajomi zawsze\ntam jeżdżą. Im bardzo zależy\nna tym, żeby wszystko było\nekologiczne, i rzadko kupują\ncoś gdzie indziej. Jednak\ntrudno czasem zrozumieć,\nże można na jabłko wydać...\nsześć złotych!!! Opowiada\nmi koleżanka. Faktycznie. Znak\njakości jednak kosztuje. Ale dla\nstałych klientów są... nie, nie,\nnie... nie zniżki... Atrakcje!\nZawsze w pierwszą sobotę\nmiesiąca organizujemy zbiórkę\nzużytego sprzętu elektronicznego. Ty go oddasz, a w zamian\notrzymasz miły upominek.\nNiestety poszłam w drugą\nsobotę miesiąca, więc nie\nwiem jaki. Ale są też prezenty\nokazjonalne: w grudniu choinki,\na na wiosnę zioła do ogrodu\nalbo na balkon. Faktycznie\nna Norblinie można nie tylko\nkupować, ale też rozszerzać\nswoją eko wiedzę. Od trzech\nlat, od kiedy działa BioBazar,\nzaczęło to być miejsce w pew‑\nnych kręgach kultowe. Teraz\nco tydzień przyjeżdża tu ponad\n60 wystawców i każdy ma coś\nnie tylko do sprzedania, ale też\ndo powiedzenia na temat eko‑\nlogicznej żywności. „Szacunek\ndo ziemi” to najczęściej powta‑\nrzane tutaj hasło. Zatrzymuję\nsię przy jednym ze stoisk\nz warzywami. Postanowiłam\nwreszcie spytać u źródła, czym\ncebula za 50 złotych za kilo‑\ngram różni się od tej za pięć...\nWarzywa produkowane w naszym gospodarstwie są wolne\nod sztucznych substancji chemicznych,. Przy ich uprawie nie\nstosujemy żadnych pestycydów\nani nawozów mineralnych, regulatorów wzrostu czy nasion\nWykorzystujemy tylko naturalne\ntechniki jak płodozmian, zielony\nnawóz czy nawóz pochodzący41styl życiaod zwierząt oraz biologiczne\nmetody ochrony przed szkodnikami. Czyli dajemy gwarancję,\nże nic sztucznego nawet przypadkiem się do nich nie dostanie! Gwarancja — dobra rzecz,\nale mam wrażenie, że nie\nna moją kieszeń. Odchodzę\nz czosnkiem za pięć złotych\nw torebce. I choć tutaj nawet\nbiałko na pewno jest prawdzi‑\nwie dzikie i na dodatek certyfi‑\nkowane, jak dla mnie trzeba go\nposzukać jeszcze gdzie indziej.Powrót Koszyka\nTrudno powiedzieć, że war‑\nszawskie Koszyki to nowe\nmiejsce, bo handel kwitł\ntu od początku XX wieku.\nOd tego czasu przestał kwit‑\nnąć na kilka lat, hale zostały\nprawie całkiem rozebrane,\nale w tym roku przyszła dla\ntego miejsca kolejna wiosna\ni handel zakwitł tu na nowo.\nNa dodatek kwitnie po hip‑\nstersku. Inicjatorkami po‑\nnownego zakwitu są bowiem\nwłaścicielki najbardziej hip‑\nz warszawskiego Placu\nZbawiciela, a także krakow‑\nskiego Placu Szczepańskiego.\nDzięki nim hale przy ulicy\nKoszykowej znów tętnią\nżyciem. Ale tętnią od wtorku\ndo niedzieli, a ja przychodzę\nw poniedziałek... Nie zobaczę\ndzisiaj nowej odsłony bazaru.\nOdbiłam się od drzwi. Idę\ndwa dni później. To faktycz‑\nnie połączenie targowiska\nzakupy i spró‑\nwarzyw i owo‑\nców, albo na\nodwrótz barem. Tu można przyjść,\nzrobić zakupy i spróbować\npotraw z bazarowych warzyw\ni owoców. Albo na odwrót —\njak kto woli. Pytam więc, czy\nto ekologiczne produkty.\nNie nazywamy ich ekologicznymi, bo na pewno nie\nwszystkie będą miały certyfikaty. Chodzi o to, żeby były\nświeże, smaczne i dostępne\nna co dzień. I faktycznie. Nie\nwidzę aż tyle certyfikowanej\npietruszki, i ceny też są tro‑\nchę niższe. Jednak wyższe\nniż na Hali Mirowskiej. Kupuję\nwięc na jednym ze stoisk\nkę i pytam sprzedawczyni,\nczy takie Koszyki pamięta.\nOczywiście są zmiany. Muszą\nbyć... Ale cieszy mnie, że możemy pracować w miejscu,\nktóre przez lata słynęło z dobrego handlu, można powiedzieć, że wracamy do siebie.\nNaprawdę chce się pracować\nw takim miejscu z tradycjami!\nO pochodzeniu i doborze\nproduktów najlepiej zaświad‑\ncza współwłaścicielka bazaru,\nJustyna Kosmala: Liczba\nchętnych, którzy chcieli objąć\nstoiska handlowe, przeszła\nnasze najśmielsze oczekiwania. Decydujemy się jednak\nna współpracę tylko z tymi,\ndo których możemy mieć\ncałkowite zaufanie. Dlatego\nsami sprawdzamy, jak uprawiają warzywa, wytwarzają\nsery czy prowadzą pasieki.\nO koszykowym Panu Ziółko\nchodzą po Warszawie legen‑\ndy. Chcę go poznać i kupić\nchoćby bazylię. Rozglądam\nsię, ale Pana Ziółko nie ma...\nNiestety, masz pecha! Pan\nZiółko jest we wtorki i piątki.\nMa sporo zleceń, ale od kie‑\ndy ruszyły Nowe Koszyki, po‑\nwiedział, że przynajmniej dwa\nrazy w tygodniu musi tu być!\nBazar na razie nie jest duży,\nale to są dopiero nowe po‑\nczątki. Wiele produktów jest\noryginalnych, choćby z na‑\nzwy! Zatrzymuję się przy sto‑\nisku, gdzie do wyboru mam\nKozią rurę, Kamyk sudecki\ni Pijaną kozę... Ostatecznie\ndecyduję się na jedną koziąrurę za 20 złotych i kończę\nzakupy. Ser kozi zresztą ni‑\ngdy nie jest tani — tak sobie\ntłumaczę... Idę coś przekąsić.\nZdecydowanie najlepszą re‑\nklamę temu miejscu daje bar.\nTo tu niezdecydowani mogą\nod ręki sprawdzić jakość pro‑\nduktów i poznać nowe przepi‑\nsy. Siadam więc i zamawiam\nzapiekane ziemniaczki z roz‑\nmarynem i sosem śmietano‑\nwym. Jedyne pięć złotych,\na prawdziwe niebo w gębie!\nŚmietana podobno też prosto\nze wsi. Postanawiam kupić\nziemniaki. Warto tu przyjść\nzresztą nie tylko na zaku‑\npy. To historyczne wnętrza\ni udało się w nie tchnąć\ndrugie życie. To, co zostało\npo wojnie zyskało nowy, choć\nnawiązujący do przeszłości\nblask. A od niedawna wieczo‑\nrami właściciele rozkręcają\ntu także życie towarzyskie.\nStare przeboje, dobre je‑\ndzenie i miłość do stolicy —\ntak na razie funkcjonują wie‑\nczorki na Koszykowej.Wspomnień czar\nNa warszawskich targowi‑\nskach widać nie tylko star‑\nszych ludzi, którzy chodzą tam\nz przyzwyczajenia, i nie tylko\nekologów, którzy przetrząsają\nbazary w poszukiwaniu pro‑\nduktów z certyfikatem. Coraz\nczęściej chodzą tam właści‑\nwie wszyscy. Może to moda?\nA może szeptany marketing?\nBo nie znajdziemy ani w pra‑\nsie, ani w telewizji ani jednej\nreklamy bazarów, a klientów\nnie brakuje. Może po prostu\npo latach biegania po hiper‑\nmarketach desperacko pró‑\nbujemy znaleźć smaki dzie‑\nciństwa? Po moich zakupach\nudało mi się zrobić chłodnik\ndokładnie taki, jaki kiedyś ro‑\nbiła moja mama — z warzyw\nprzywożonych od znajomych\nze spiskiej wsi. Z jajkami, które\nmają smak prawdziwych jajek.\nDo tej pory nie udało mi się\nodnaleźć tego smaku ni‑\ngdzie. Czyli jest szansa na to,\nby w miejskiej dżungli znaleźć\ndzikie białko!43styl Ĺźyciastyl\nżyciaPierwszą rzeczą, jaką można poczuć podczas spaceru ulicami Mexico City, jest wszechogarniający zapach smażonej tortilli. Pierwszą rzeczą, jaką można zobaczyć, są dziesiątki\nuśmiechniętych sprzedawców owoców — smakowicie dojrzałych mango, arbuzów, awokado, ananasów i papai. Ten zapach i widok nie opuszczał mnie przez kolejne dni, choć bardzo\nszybko przekonałam się, że Meksyk jest pełen skrajności.\nTEKST I ZDJĘCIA: Katarzyna Wilkna słodko i na pikantniePonoć ulubionym powiedzeniem Meksykanów jest\nza chwilę, co odzwierciedla\nich stosunek do życia — nieśpieszny, spokojny, bez charakterystycznej w dużych metropoliach na‑\npinki. To zaskakująco dziwne, gdy\nuświadomimy sobie, że Mexico City\nto jedno z najszybciej rozwijających\nsię miast, z największym na świecie\nprzyrostem naturalnym.Miasto Meksyk, którego populacja\nwedług oficjalnych statystyk sięga\nw aglomeracji 25 milionów (ponoć\nnieoficjalnie mieszkańców stolicy\ni okolic jest o kilka milionów więcej),\njest siłą rzeczy jednym z najbar‑\ndziej zanieczyszczonych miast\nna świecie. Smogu (przynajmniej\ntego widocznego) na próżno tam\njednak szukać, gdyż słoneczna\npogoda i utrzymująca się w dzień\ntemperatura w granicach dwu‑\ndziestu kilku stopni Celsjusza nie\nzmienia się niemalże przez cały rok.\n44Sprawia to głównie położenie —\nmiasto rozciąga się na wysokości\n2240 m n.p.m., czym dorównuje\nniemalże naszym tatrzańskim\nRysom. Piękna pogoda oraz ra‑\ndośni i serdeczni mieszkańcy zdają\nsię być jednak tylko fasadą kryjącą\nmroczne tajemnice tego mega‑\nlopolis. Meksyk (nie tylko miasto,\nale i cały kraj) słynie z przemocy,\nwojen karteli narkotykowych i po‑\nrachunków lokalnej mafii. Z racji\npołożenia łączy USA z krajami\nAmeryki Południowej, dlatego stał\nsię punktem tranzytowym dla prze‑\nmytu narkotyków i handlu ludźmi.\nNajniebezpieczniej jest oczywiście\nna północy kraju, ale w samej\nstolicy nietrudno o incydenty.\nWystarczy zejść w podziemia\nmetra, aby natknąć się na tablice\nz dziesiątkami ogłoszeń o zaginio‑\nnych nastoletnich dziewczynkach\ni chłopcach. Mieszkańcy odradzają\nsamotne spacery po zmroku, a na‑\nwet łapanie taksówek na ulicy, gdyżnierzadko zdarzają się porwania\ndla okupu. Zamknięte osiedla ogro‑\ndzone są kilkumetrowymi żelazny‑\nmi bramami zwieńczonymi drutem\nkoczastym, a kraty w oknach widać\nnawet na drugim i trzecim piętrze.\nMigające światła i dźwięk syren\npolicyjnych samochodów wpisane\nsą niemalże w krajobraz miasta.\nNajbarwniejsze i zarazem najbar‑\ndziej podejrzane miejsce w sto‑\nlicy — plac Garibaldi — warto\nna własne ryzyko odwiedzić wie‑\nczorem, ale zdecydowanie w dużej\ngrupie. Plac słynie z występów lo‑\nkalnych el mariachi, którzy za opła‑\ntą grają prywatne recitale przy\nrestauracyjnym stoliku. Zespoły\npięknie ubranych w tradycyjne\nkostiumy i sombrera muzyków wy‑\nstępują w konfiguracjach od trzech\ndo kilkunastu. Gdy w jednym barze\nnaraz umila posiłek gościom kilka\ngrup, można doświadczyć nieby‑\nwałej kakofonii.styl życia\nObowiązkowym punktem dającym\nwyobrażenie o historii, ale i tak‑\nże specyfice współczesnego\nMeksyku jest plac Zócalo (któ‑\nry oficjalnie nosi nazwę Plac\nKonstytucji), gdzie miesza się\ntradycja aztecka z porządkiem,\njaki wprowadzali hiszpańscy kon‑\nkwistadorzy od XVI wieku. Ten\nplaców o powierzchni blisko\n60 tysięcy m2 jest niemalże pusty.\nNa środku powiewa gigantyczna\nflaga Meksyku, na jednej pierzei\nrozciąga się monumentalny Pałac\nNarodowy. Dopiero gdy podej‑\ndziemy bliżej słynnej Katedry\nMetropolitalnej — najwięjszej\ni najstarszej w Ameryce Łacińskiej,\ndoświadczymy smutnego odkrycia\nkontrastującego z majestatem\ni zapierającą dech potęgą samego\nplacu. Tu można zobaczyć zde‑\ngradowanych potomków Azteków\npanujących kiedyś w Meksyku,\njak sprzedają lokalne indiańskiepamiątki lub za parę groszy dają\npokazy tradycyjnych tańców czy\nprzebrani za szamanów odganiają\nzłe duchy. Nostalgia za minioną\nepoką narasta po wizycie w im‑\nponującym wielkością i kolekcją\neksponatów Muzeum Antropologii,\ngdzie jak na dłoni widać, jak potęż‑\nne było imperium Majów i Azteków\noraz jak bardzo zniszczone i wy‑\nparte zostało przez nową cywiliza‑\nTrudno w skrócie opisać wszystkie\natrakcje Meksyku — miasta, które‑\ngo każda z 16 dzielnic jest wielkości\nWarszawy, ale o jednej trudno nie\nwspomnieć. Meksyk to miasto\nFridy Kahlo, XX-wiecznej malarki,\nktórej twórczość jest kwintesencją\nwspółczesnego Meksyku. Dom,\nw którym mieszkała wraz z mę‑\nżem, malarzem Diego Riverą, stoi\nw malowniczej dzielnicy Coyoacán,\nzielonej od urokliwych parków\ni kolorowej od lokalnych targowisk,gdzie można zjeść najpyszniejsze\nmeksykańskie potrawy, przygoto‑\nwywane na oczach zamawiającego\ni konsumowane bezpośrednio\nMeksyk — miasto skrajności —\nbardzo wymownie definiuje jedna\nz jej narodowych potraw. To chiles\nen nogada, które z racji barw\nskładników (czerwony od grana‑\ntów, zielony od zielonej papryki\nchili, biały od migdałowego\nsosu) odwzorowujących barwy\nnarodowej flagi, jada się przy\nokazji meksykańskiego święta\nniepodległości, które przypada\nna koniec sierpnia. Słodko\n‑kwaśno‑pikantny smak potrawy\nto wizytówka kraju, gdzie przemoc\ni przestępczość współistnieją\nz serdecznością i otwartością,\na odwieczna tradycja konkuruje\nz nowoczesnością i pędzącym\nw zastraszającym tempie rozwo‑\nstyl„Trendy”: W Polsce mieliście dobrą\npracę, zarabialiście dobre pieniądze,\nmimo to postanowiliście zaryzykować.\nMariusz Radyko: W Polsce\npracowałem w korporacji: krawat,\ntelefon, samochód służbowy, de‑\nlegacje… Po jakimś czasie to się\nstało naprawdę strasznie męczące\ni uciążliwe, szczególnie brak życia\nprywatnego. No i może jestem nie‑\nnormalny. To oczywiste, że rzucenie\ndobrej pracy w dobie kryzysu jest\ngłupotą. Kilka osób wdało się ze\nmną w taką dyskusję, a że mam\nniewyparzoną gębę, to powiedziałem\nim, że najważniejszym wydarzeniem\nw ich życiu będzie ich własna śmierć.\nŻe od tego momentu aż do ich\nśmierci jedyne, co ciekawego może\nsię wydarzyć, to ślub córki albo na‑\nrodziny wnuków — i tyle. Nie będzie\ntego czegoś, co jest ciekawe w życiu.\nNie ma impulsu do zrobienia czegoś\nciekawego. Sprzedawanie (nieważne\nczego: piasku, desek sedesowych,\nczegokolwiek innego) jest nudne.My tak naprawdę sprzedajemy\nmarzenia — a przy tym realizujemy\nswoje. Nie byłem na pewnym wul‑\nkanie, bardzo długo chciałem tam\npojechać. Nagle trafiła się grupa tury‑\nstów i wszedłem z nimi na ten wulkan!\nSuper — jestem tam, a jeszcze mi za\nto płacą. Albo: jedziemy na safari nur‑\nkowe na Komodo. To piękne miejsca.\nJa sam też nurkuję z grupą i w takich\nwarunkach jestem w pracy. To jest\nniesamowite! Sam bym za taki wyjazd\nchętnie zapłacił. Podczas takich wy‑\njazdów często bawię się nawet lepiej\nniż turyści. Chociaż nie wiem, czy to\nakurat jest dobre w tym fachu.\nAdam Piotrowski: Dla mnie to\nnie był aż tak bardzo inny świat, bo\nprzez 10 lat jeździłem po Azji jako\ndziennikarz amator, korespondent\nPolskiego Radia. Stopniowo przy‑\nzwyczajałem się do azjatyckie‑\ngo życia, więc trudno mi mówić\nz perspektywy osoby, która została\nwrzucona w ten świat. Ale na pewno\nmieszkanie i praca tutaj wymagają\ncierpliwości, otwartości na inność.Adam\nw swoim biurzeMariusz\nz żoną Ike46Chęci, żeby się uczyć nowych rzeczy.\nPrzenosząc do Azji kategorie myśle‑\nnia, jakie mamy w Europie, bardzo\ntrudno się tutaj odnaleźć.Co dało Wam impuls, żeby jednak zostać akurat tu na stałe?\nM.R.: Byłem na Malediwach przez\nrok, poznałem tam wielu ludzi\nwłaśnie z Bali. Mówili, że na Bali jest\no wiele ciekawiej niż na Malediwach.\nPrzyjechałem sprawdzić. Na po‑\nczątku nie planowałem tutaj zostać.\nChciałem ponurkować, zobaczyć,\njak tu jest. Okazało się, że całkiem\nciekawie. Fajny klimat, fajne plaże,\nfajni ludzie. W pewnym sensie to były\nwakacje od życia, bo jeździłem sobie\nna skuterze, surfowałem, czasami\nnurkowałem, zarabiałem parę groszy.\nAle poznałem dziewczynę... i zosta‑\nłem! Teraz mam już dwójkę dzieci,\nżonę, nie planuję stąd wyjechać. O,\ntam stoi moja żona! Ta mała.\nA.P.: To była naturalna konsekwen‑\ncja moich podróży i włóczenia się poA co Was tutaj denerwuje?\nM.R.: Powolność tych ludzi...\nchociaż z drugiej strony może to\nfajne, bo nie musisz się spieszyć.\nZauważyłem, że kiedy przyjeżdżają\ntu nowi ludzie i otwierają tutaj firmy,\nto biegają — biegną na spotkanie,\nwybiegają z biura, wbiegają do\nsamochodu. A tacy, którzy miesz‑\nkają tu już kilka lat, człapią do auta.\nJeśli spóźnisz się na spotkanie pół\ngodziny czy 40 minut, to nie ma\nA.P.: Właśnie! Tu ludzie mają inne\npojęcie czasu. Nie sposób się\nz kimś umówić na konkretną godzi‑\nnę ani określić pewnych ram cza‑\nsowych na wykonanie konkretnegozadania. Tego się trzeba nauczyć,\njeśli ktoś ma pomysł, by tutaj\ncokolwiek robić. Trzeba do tego\nprzywyknąć. I to było dla mnie\nM.R.: Ale jak już się uda umówić,\nto można przyjść w szortach! Nie\ntrzeba zakładać żadnego krawa‑\nta. Ja nawet żadnego nie mam.\nZresztą nigdy nie widziałem tutaj\nnikogo w garniturze. Przez pierw‑\nsze trzy lata chodziłem tu w ogóle\nboso, bo tak mi było wygodnie.\nTeraz to już trochę głupio wyglą‑\nda — właściciel firmy turystycznej\nnie powinien chodzić na spotkania\nbiznesowe na bosaka; nawet tu\njest to przesada.A czego tu brakuje?\nA.P.: Wielu rzeczy. Tęsknię za\npolskim chlebem, za serami, za\nwinami, których tutaj w ogóle nie\nma, za dobrą polską książką, któ‑\nrej nie sposób tu dostać. Brakujemi polskiej kultury dyskusji, bo coś\ntakiego tutaj w ogóle nie istnieje.\nTu się w ogóle nie dyskutuje, nie\nrozprawia o życiu, jak to w Polsce\nrobimy, siadając ze znajomymi\nnp. przy piwie czy nawet bez. Ale\nsię siada i rozmawia o wszystkim.\nW Azji w ogóle nie ma czegoś\ntakiego. Tu się nie mówi o różnych\nrzeczach wprost, tylko naokoło. Ta\nkultura dyskusji jest zupełnie inna.styl życiacałej Azji. Mam tu znajomych, założy‑\nłem firmę i organizujemy różne even‑\nty dla firm, pływamy po wszystkich\nmorzach Indonezji, organizujemy\nwyprawy na Papuę czy na Borneo.\nStąd jest łatwiej to robić.Chcecie tu zostać?\nM.R.: Ja już tu zostałem! Tu mam\nrodzinę, interesy i już nie wyobra‑\nżam sobie innego życia.\nAP: Ja mam w Polsce rodzinę,\nmieszkanie w Poznaniu, z którego\npochodzę, więc teoretycznie mogę\nwrócić, ale szczerze mówiąc, to\nby była dla mnie ostateczność.\nPo tylu latach mieszkania w Azji\npowrót byłby dla mnie znacznie\ntrudniejszy niż wyjazd z Polski\ni zamieszkanie tutaj.Biali na Bali\nA gdyby tak rzucić to wszystko, wyjechać na koniec świata i zacząć robić wreszcie tylko to, co się naprawdę lubi? Wiele osób za-daje sobie to pytanie, ale tylko niektórzy decydują się na ten krok. Mariusz Radyko\ni Adam Piotrowski należą do tej nielicznej grupy. Spotykamy się w Indonezji, na\nwyspie Bali. Adam zaprasza nas do swojego biura. Rozglądam się — widzę tylko\nplażę, leżak i komputer. To właśnie jego siedziba. Obok biuro Mariusza; ono musi być\njuż trochę bardziej rozbudowane. Mariusz jest instruktorem nurkowania, więc ma\ntakże łódkę i korzysta z zaplecza zaprzyjaźnionej restauracji, na którym trzyma sprzęt.\nObaj szczęśliwi, opaleni i bezpośredni. Mieszkają tu już osiem lat.\nTEKST I ZDJĘCIA: joanna pinkwart47styl życiaDiamenty,\nvena amoris i Rihanna\nŁupem zuchwałego rabusia pada ogromna ilość\ndiamentów. Okazuje się, żepewien szaleniec wykorzystał je do\nbudowy gigantycznego laserowego\ngeneratora krążącego po orbicie\nokołoziemskiej. Świat staje na\nAdam Studziński48To oczywiście fabuła\nsiódmej części przy‑\ngód agenta 007, zaty‑\nare forever. Wieczne są jed‑\nnak nie tylko diamenty, ale też\nmiłość i pożądanie, jakimi\nod wieków darzy je ludzkość.Historia diamentów sięga\nczterech miliardów lat wstecz\ni dwustu kilometrów w głąb\nziemi. Tam i wówczas, pod\nciśnienia i temperatury, frag‑\nmenty węgla zmieniły sposóbkrystalizacji, stając się diamen‑\ntami. Docenili tę przemianę\njuż starożytni Egipcjanie, przy‑\ndając diamentom moc vena\namoris. Dla antycznych Greków\nbyły one łzami bogów i uwa‑\nżali je za adamas, czyli niezwy‑\nciężone. W XV wieku arcyksią‑\nżę Maksymilian I Habsburg jako\npierwszy odnotowany w kroni‑\nkach miłosnych oświadczył się\nwybrance swego serca pier‑\nścieniem z diamentem. W XIX\nwieku wybuchały diamentowe\ngorączki poszukiwaczy, nie‑\nwiele mniejsze od tych złotych.A kiedy w połowie XX wieku\nMarilyn Monroe zaśpiewała\n„Diamonds are a girl’s best\nfriend”, wszystko stało się\njasne — kobiety już wiedzia‑\nły, czego pragną najbardziej\nna świecie. Ale po ostatnim\nkryzysie ekonomicznym dia‑\nmenty zyskały jeszcze jedno\noblicze — inwestycyjne. W cza‑\nsach spadków giełdowych\nbankructw fabryk, banków\ni całych państw, diamenty oka‑\nzały się doskonałym sposobem\nna zabezpieczenie swojego\nkapitału.Nie ma dwóch\na nie każdy\njest dobrą inwestycjastyl życialiczyć może inwestor, waha się,\nw zależności od rodzaju kamie‑\nnia, od 6 do 18% w skali ro‑\nku — mówi Adela Brabcova,\nprezes spółki Diamonds\nPolska. Diamenty mogą być\ninwestycją bardzo dyskretną\n(ukrytą przed wzrokiem ciekaw‑\nskich) lub przeciwnie — wy‑\nstarczy kamienie nosić jako\nbiżuterię, by każdy zwrócił\nna nie uwagę. Diamenty to tak‑\nże inwestycja bardzo mobil‑\nna — ogromny majątek można\nwszak przenieść w kieszeni\nmarynarki, trwała — bo nie‑\nstraszna im woda, pożar\ni inne żywioły, a także global‑\nna — bo wszędzie na świecie\ndiamenty cenione są tak samo.\n„Shining bright like a diamond,\nwe’re beautiful like diamonds\nin the sky” — można jeszcze\nzanucić za Rihanną i wybrać\ndiament dla siebie… r e k l a m a Starożytni Egipcjanie\nmoc vena amoris. Dla antycznych\nGreków były one łzami bogów i uważali\nje za adamas, czyli\nniezwyciężone.Nie ma jednak dwóch takich\nsamych diamentów, a nie\nkażdy jest dobrą inwestycją.\nDiament, który z zyskiem moż‑\nna sprzedać po upływie kilku,\na jeszcze lepiej kilkunastu lat,\npowinien mieć wysokiej klasy\nkolor (najwyższa ocena to „D”),\nodpowiednią wagę (liczoną\nw karatach, gdzie 1 ct = 0,2 g),\nstrukturę pozbawioną zanie‑\nczyszczeń (ocena IF lub LC)\noraz doskonały, proporcjonalny\nszlif. Diament inwestycyjny\nposiadać musi także certyfikat,\npotwierdzający jego właściwo‑\nści i autentyczność.\nA jaką inwestycją jest diament?\nPrzede wszystkim bezpiecz‑\nną — notowania dowodzą,\nże diamenty nie tracą nawet\npodczas rynkowych zapa‑\nści, co najwyżej ich wartość\nrośnie wolniej. Zysk, na jaki\n49styl życiaWydawać by się mogło, że w XXI\nwieku każda dziedzina ludzkiej\ndziałalności została dokładnie\nopisana pod kątem prawnym.\nTym bardziej zaskakujący jest\nfakt, że branża mody, jednaPrawow modzie\nBranża mody, jak mało\nktóra, w dużej mierze\nopiera się na wyob‑\nraźni i pomysłowo‑\nści. To jednak nie oznacza,\nże projektanci mają niczym\nw tworzeniu. Jest wręcz prze‑\nciwnie — ich pomysły są czę‑\nsto obwarowane wieloma\nograniczeniami, takimi jak do‑\nstępność materiałów, koszty\nprodukcji, prognozy najbliż‑\nszych trendów czy sezono‑\nwość. Osiągnięcie sukcesu\nw tej dziedzinie nie jest więc\nzależne jedynie od kreatyw‑\nności, a tym, którym się uda,\ngrożą nowe przeszkody w po‑\nstaci konkurencji, która mniej\nlub bardziej uczciwie zacznie\nnaśladować to, co sprawiło,\nże nowym projektantom uda‑\nło się zaistnieć.\nregulacji ze specyfiką bran‑\nży mody sprawia, że wielu50Autorzy:\nPrządoz najpopularniejszych i mająca duży wpływ na nasze\ncodzienne życie, zmaga\nsię z niedopasowaniem\nprzepisów prawnych. O ilewielkie domy mody mają po swojej stronie całe sztaby prawników,\no tyle początkujący projektanci\nsą zdani na siebie w przedzieraniu\nsię przez gąszcze przepisów.projektantów i domów mody\nzmaga się z falą podróbek\nswoich projektów. Prawdą jest,\nże wiele pomysłów można\nprzekuć na tzw. prawa własno‑\nści intelektualnej. Przykładowo\nmogą to być: fotografia nadru‑\nkowana na koszulce, dyskretny\nznak towarowy na rękawie czy\ncharakterystyczny wzór kiesze‑\nni. To jednak kropla w morzu\npotrzebnych obostrzeń, dzięki\nktórym będzie można chronić\nz branży mody jest zagrożona\ndwoma rodzajami nieuczci‑\nwych praktyk: podrabianiem,\nczyli oznaczaniem produktu\ncudzym znakiem towarowym,\noraz imitowaniem, czyli ko‑\npiowaniem wyglądu produktu.\nKonkurencja wie, że granica\nmiędzy inspiracją a imitacją\njest cienka, ale mimo to bez\nwahania podejmuje ryzyko,\nnieustannie wyszukując okazjedo wykorzystania prac ory‑\nginalnych twórców (tzw. free\nriding) lub pasożytowania\nna ich renomie.\nZ tą plagą walczą wszyscy,\nzarówno światowej sławy do‑\nmy mody, jak i początkujący\nprojektanci na skalę krajową.\nTylko na przestrzeni ostatnich\nmiesięcy marka Gucci mu‑\nsiała zmierzyć się z kilkuset\ndomenami, o takich nazwach,\ncom” lub „all‑gucci‑japan.com”,\nzałożonymi przez jedną osobę,\nktóra oferowała tanie podrób‑\nki produktów Gucci. Z tym\nsamym problemem boryka\nsię dom mody Chanel. Z kolei\nmarka Louis Vuitton walczy\nz konkurencją, która zdążyła\nzarejestrować znak towarowy\n„LOUIS V” i opatrywać nim\nEfektem ubocznym działają‑\ncych na rynku oszustów jestProblem nieuczciwej konku‑\nrencji dotyczy także niszowych\nprojektantów. Przykładowo, ich\nprace mogą zostać skopio‑\nwane przez międzynarodowe\nsklepy sieciowe (tzw. sieciówki).\nParadoksalnie jednak, taka\nsytuacja może odwrócić się\nna korzyść samych projek‑\ntantów — nagłośnienie całej\nsprawy zwróci uwagę na praw‑\ndziwego autora i wypromuje\nSą różne sposoby na obronę\nprzed modowymi oszustami.\nJedną z nich zdradził polski\nprzedsiębiorca, który wyznał,\nże formą zabezpieczenia przed\npodróbkami swoich produktów\nbyło wykupienie wszystkich\nzapasów materiału, z którego\njego projekty zostały uszyte.\nPojawia się jednak pytanie, czy\nto właściwa droga? Czy prawo\nmody nie powinno zapewniać\npełnej ochrony twórcom, bez\nnarażania ich na niepotrzebne\nInnym aspektem, który do tej\npory nie został uregulowany,\njest walka właścicieli marek\nz ich „rozmyciem”. Taka sytu‑\nacja ma miejsce, gdy firma zu‑\npełnie niezwiązana ze znaną\nmarką opatruje swoje produk‑\nty znakiem firmowym do złu‑\ndzenia przypominającym lub\nbezpośrednio kojarzącym się\nz tą marką. Idealnym przykła‑\ndem są delikatesy „Roll‑x Deli”\nna nowojorskim Brooklynie,\nz którymi walkę o sugerującą\nnazwę toczy marka Rolex.\nJej zdaniem jest to narażanie\nproducenta ekskluzywnychzegarków na utratę wielolet‑\nniej reputacji i prestiżu.\nPodobnie rzecz się ma z marką\nTiffany & Co, jednym z najbar‑\ndziej znanych producentów\nbiżuterii na świecie. Obecnie\ntoczy walkę z siecią sklepów\nwielobranżowych Costco, która\nposiada w ofercie pierścionki\nzaręczynowe określone mia‑\nnem „Tiffany”. Właściciele sieci\ntłumaczą, że nazwa została\nzaczerpnięta od specjalnego\nukładu haczyków przytrzymu‑\njących diament, który w 1886\nroku wymyślił i spopularyzował\nCharles Tiffany, a nie od samej\nnazwy marki. Choć sprawa\njest wciąż nierozstrzygnięta,\nwłaściciele Tiffany & Co z pew‑\nnością zdają sobie sprawę\nze swojego trudnego położenia.\nAnalogicznie do opisanej wy‑\nżej sytuacji było w przypadku\njapońskiej firmy elektronicznej\nSony, której znak towarowy\n„walkman” został spopulary‑\nzowany i w niedługim czasie\noznaczał rodzaj przenośnego\nodtwarzacza muzyki, niemają‑\ncego wiele wspólnego z samą\nZarówno wielcy, jak i ci mniejsi\nprojektanci również nie są wolni\nod ryzyka popełnienia pla‑\ngiatu. Cienkie granice między\ninspiracją a imitacją sprawiają,\nże każdy kolejny projekt i każ‑\nda kolejna kolekcja powinny\nbyć dokładnie oceniane pod\nwzględem ich oryginalności.\nPrzekonały się o tym takie\npopularne firmy jak brytyjski\nTopshop i polskie LPP SA.\nPierwsza z wymienionych ma‑\nrek została oskarżona przez\nznaną piosenkarkę, Rihannę,\no bezprawne zamieszcze‑\nnie jej zdjęcia na T‑shirtach.\nDodatkową kwestią w tej spra‑\nwie jest fakt, że zdjęcie, którego\nużyto do produkcji koszulek,\nnie należy do artystki — zosta‑\nło zrobione przez paparazzi.\nWokalistka żąda od Topshopu\na jak do tej pory sąd uznał\njedynie, że marka pozbawiła\nRihannę kontroli nad jej reputa‑\ncją w kwestii mody, a klientówstyl życiawzmożona podejrzliwość pro‑\njektantów i właścicieli znanych\nmarek. Wspomniany wyżej\ndom mody Gucci sprzeciwiał\nsię rejestracji znaku „Gucio”\nprzez polskiego producenta\nobuwia dla dzieci, argumentu‑\njąc to możliwością pomylenia\nprzez klientów swojskiego\nGucia z włoskim Gucci. Była\nto jednak nadinterpretacja,\ndo której nie przychylili się\nani Urząd Patentowy, ani sąd\nmody mają po\nprawnikówwprowadziła w błąd, sugerując\nw ten sposób współpracę pio‑\nsenkarki z marką. Z kolei pol‑\nska firma LPP SA, skupiająca\nmarki Reserved, Mohito, Crop\nTown, House i Sinsay, wypro‑\ndukowała koszulki bezprawnie\nwykorzystując fotografię na‑\nleżącą do młodej amerykanki,\nPrzed plagiatem nie uchronił\nsię nawet jeden z największych\ntów, zmarły przed trzema laty,\nAlexander McQueen. O sko‑\npiowanie motywu skrzydlatej\nczaszki, będącej zarejestro‑\nwanym znakiem towarowym,\noskarżyła go amerykańska\ngrupa motocyklistów Hells\nAngels. Na mocy zawartej\nprzez strony ugody sporna\nczaszka znikła z sukienki, ko‑\npertówki i pierścienia.\nBranża mody na terenie Europy\nnie doczekała się jeszcze kom‑\npletnych przepisów prawnych.\nZapewne upłynie trochę czasu,\nzanim ta sytuacja ulegnie po‑\nprawie. Warto jednak uświado‑\nmić sobie, że każdy z nas może\nmieć choć częściowy wpływ\nna kondycję branży — to my,\nklienci, decydujemy o kupnie\noryginału lub podróbki.\n51designW poszukiwaniu ideału…Odjazdowe głośnikiAD FONTES to manufaktura założona przez Andrzeja Kozłowskiego,\npasjonata dźwięku, precyzji i elegancji. Dzięki tym trzem elementom\npowstała polska firma, która bez najmniejszego problemu może\nkonkurować ze światowymi przedsiębiorstwami tworzącymi elegan‑\nckie i luksusowe audiofilskie gramofony. // Konstrukcja […] powstała\nz przyczyn zupełnie prozaicznych. Każdy miłośnik słuchania muzyki\nw domu dochodzi do punktu, w którym odczuwa potrzebę zmiany.\nNieznośna świadomość ograniczeń wynikających z aktualnej konfiguracji sprzętu, znudzenie brakiem nowych odkryć w materii dźwięku czy\nwreszcie zwykła i głęboko ludzka chęć podniesienia sobie poprzeczki\nsprawia, że zaczynamy biegać po sklepach i z głębokim przekonaniem odczuwamy potrzebę wydania naszych ciężko zarobionych\npieniędzy — pisze Andrzej Kozłowski. // Jednak w przypadku AD\nFONTES uwagę zwraca nie tylko dźwięk, ale również wspaniałe\nwzornictwo w stylu art déco. Osiągnięcia pasjonatów w rodzaju\nP. Altmanna, tworzących swoje konstrukcje z tego, co zna‑\nleźli w składziku na rupiecie, z elementów drewnianych\ni metalowych, będących kiedyś zupełnie czymś innym,\npozwoliło mi nabrać przekonania, że niekoniecznie\nmuszę trzymać się obowiązującej konwen‑\ncji — tłumaczy Kozłowski. // Trzy powody:\njakość, wzornictwo i fakt, że jest to polska\nfirma, sprawiają, że rozważając zakup\ngramofonu, warto spotkać się z pa‑\nnem Andrzejem i być może zamó‑\nwić jego dzieło. // Więcej informacji: \nhttp://adfontes.com.plW najbliższych dniach zamożnych audiofilów czeka prawdziwa\nuczta dla oczu i uszu. W ramach rozwijającej się wciąż współpracy\nfirmy Bowers & Wilkins oraz Maserati obiecały wprowadzenie na rynek\nnowej kolekcji wyjątkowych zestawów głośnikowych, sygnowanych\nlogo Maserati. To głośniki z serii 805 Diamond, wyróżniające się luksu‑\nsowymi elementami wprost z wnętrza maserati, takimi jak fornir i skóra.\nPrzysłowiową wisienką na torcie będzie zaś diamentowa kopułka wysoko‑\ntonowego przetwornika. // Brzmienie B&W i styl Maserati będzie można\nrównież mieć cały czas przy sobie — dzięki zapowiedzianym na koniec\ntego roku słuchawkom P5 Maserati Edition.52design Sci‑fi na nadgarstku\nDlaczego można stwierdzić, że żyjemy już w czasach\njeszcze niedawno prezentowanych tylko w filmach\nscience fiction? Między innymi dlatego, że możemy\nkupić takie zegarki jak CST‑ 01. 0,8 mm grubości,\ndesignerska bransoleta ze stali nierdzewnej, ma‑\nsa 12 g i ekran e‑ink. Do tego całość wykonana\njest z elastycznych i ekologicznych materia‑\nłów. // Producenci z firmy Central Standard\nTiming zapewniają, że ładowanie tego cuda\nzajmuje 10 minut i to rzadziej niż raz na mie‑\nsiąc. // Projekt, finansowany przy pomocy serwi‑\nsu Kickstarter, tak zachwycił internautów, że za‑\nmiast koniecznych do uruchomienia produkcji\n200 tys. dolarów zebrano ponad milion.Bartek JaźwińskiAudiofilski\nw stylu IKEAWspaniały skandynawski design, ekolo‑\ngiczne materiały, luksusowe wykończenie\nz fińskiej brzozy plus ładnie wygląda z meb‑\nlami z IKEA — to właśnie szwedzki Nordic\nConcept Reference, zaliczany do 10 najpięk‑\nniejszych gramofonów świata. // Ponieważ\nuroda — jak wiadomo — przemija, produ‑\ncent nie zapomniał też o ponadczasowym\nbrzmieniu. Uzyskał je dzięki zaawansowanej\ntechnologii tłumienia drgań z silnika i z oto‑\nczenia, ciężkiemu, akrylowemu talerzowi\ni opcjonalnemu przedwzmacniaczowi\nVitusa. // Zestaw, wart zaledwie 15,5 tys.\ndolarów, możemy wziąć na piknik, ponieważ\ngramofon jest zasilany bateriami. Jedno\nładowanie wystarcza na dwie doby pracy.53zdrowie i urodaEgzotyka\nw mieścieMasaże orientalne zyskują coraz większą popularność wśród ludzi\nZachodu. Moc dotyku potrafi poskromić niejedne dolegliwości.\nW dzisiejszym zabieganym świecie każdy organizm potrzebuje od czasu\ndo czasu restartu i przysłowiowego naładowania baterii. Świetnie\nsprawdzają się masaże egzotyczne, a ponieważ metody orientalne\nniczym mozaika zadziwiają różnorodnością, warto poszerzyć\nswoje wiadomości z zakresu masaży orientalnych, aby\nidąc do SPA, gabinetu urody, masażu, móc sprawnie\noperować terminami i wybrać to, co dla nas najlepsze.Katarzyna Maciołek54bywa nazywany także jogą dla leniwych. Leżymy na materacu,\na masażysta zaczyna pracę od stóp, kierując się w kierunku głowy,\nporuszając jednocześnie delikatnie całe ciało. Stosuje głęboki ucisk\nna tkanki oraz głębokie rozciąganie ciała w pozycjach znanych z tra‑\ndycyjnej jogi. Głównym celem masażu tajskiego jest odblokowanie\nprzepływu energii w organizmie. Zabieg poprawia procesy fizjologicz‑\nne w organizmie, likwiduje objawy stresu i przemęczenia, relaksuje,\nprzywraca wewnętrzny spokój i siły witalne.Innym równie znanym i mocno odprężającym masażem\nzwany „masażem kochających rąk”. Jego ojczyzną\nsą Hawaje. Charakterystyczne dla tej techniki jest maso‑\nwanie przedramionami i wykonywanie tanecznych, peł‑\nnych gracji ruchów. Lomi Lomi to coś więcej niż masaż.\nDziała na wszystkich poziomach ludzkiego bytu, przez\nco ciało i duch tworzą nierozerwalną jedność. Ta techni‑\nka ma przywrócić wewnętrzny spokój, optymizm i chęci\ndo działania.3Często narzekamy na ból głowy, szyi, karku. Połykamy mnóstwo\ntabletek przeciwbólowych, niszcząc i zatruwając własny organizm.\nA czy zdrowie nie powinno być dla nas najważniejsze?Ayurveda\njest hinduskim masażem, stanowią‑\ncym jeden z elementów medycyny\nnaturalnej. Działa na trzech pozio‑\nmach: fizycznym, psychicznym i du‑\nchowym. Odpowiada za prawidłowy\nprzepływ energii w ciele. Łączy ele‑\nmenty masażu klasycznego z głę‑\nbokimi ruchami. Rozgrzany olejek\ni sproszkowany ziołowy proszek\nCalamus, silnie detoksykują orga‑\nnizm, działają przeciwzapalnie, łago‑\ndzą napięcie.Ayurveda est techniką\nidealną dla osób lubiących nocny\ntryb życia, po takim zastrzyku energii\nszybko odzyskamy utracone siły\ni oczyścimy organizm z toksyn.Pijat Kepala\nto naturalne lekarstwo, złoty środek, który ma niezwykłą moc\nrelaksacji i redukcji stresu. Wykorzystuje się w nim wiele technik\npresopunktury, refleksoterapii oraz pracę z oddechem i kanałem\nenergetycznym. Masaż przywraca siły witalne organizmy, eliminu‑\nje oznaki zmęczenia i bólu.41zdrowie i uroda2Masaż tajskiJaponia, kraj kwitnącej wiśni, słynie z masażuKatarzyna\nw NewU Beauty\nHotel & Park*****5Shiatsu.Technika, która polega na stosowaniu ucisku dłoni i technik manipulacyjnych\nw celu wyregulowania energii w organizmie. Shiatsu utrzymuje ciało, duszę,\nintelekt w harmonijnej równowadze. Uzdrawia i dba o głębokie odprężenie.\nCo dają nam egzotyczne techniki masażu? Relaks, spokój ducha ciała i umy‑\nsłu. Spróbuj i odwiedź jeden z salonów SPA, który ma w ofercie masaże\norientalne. Szeroki zakres usług oraz rytuałów na ciało z elementami masażu\nprzywróci harmonię ducha i ciała.55zdrowie i urodaLato się kończy, a my chcemy zachować efekt wypoczętej, muśniętej słońcem skóry na dłużej, a przy\nokazji pozbyć się grzechów urlopowych zaniedbań.\nKtóre zabiegi pomogą nam dłużej cieszyć\nsię pełną blasku skórą? — konsultujemy\nz dr Joanną Kuschill‑Dziurdą.Regeneracja\nTrendy: Nawet sumiennie stosując\nwysokie filtry na słońcu możemy zauważyć po lecie, że nasza skóra jest\ntrochę wysuszona, gdzieniegdzie pojawiły się małe przebarwienia i widać\ntrochę więcej zmarszczek. Kremy nie\nradzą sobie z tymi problemami. Co\nmożemy zrobić w gabinecie medycyny estetycznej, by intensywnie odświeżyć skórę, przywrócić jej blask i nawilżenie?Polecany adres:\nwww.medestetis.pl56Dr Joanna Kuschill‑Dziurda:\nFaktycznie, słońce nie jest sprzymie‑\nrzeńcem utrzymania zdrowia naszej\nskóry. Bardzo ważne jest stosowa‑\nnie filtrów z wysokimi faktorami, co\nnajmniej SPF 50. Niestety, pomimo\nstosowania najlepszej ochrony, łącznie\nz noszeniem kapelusza z szerokim\nrondem i siedzeniem w cieniu, nie za‑\nwsze udaje się nam przed promieniami\nsłońca ochronić i pojawiają się następ‑\nstwa procesu fotostarzenia się skóry.\nNasza skóra staje się cieńsza, zanikają\nwłókna kolagenowe, występuje nierów‑\nnomierny koloryt, z piegami i plamami\nposłonecznymi. U niektórych kobiet,\nnajczęściej wskutek różnego rodzaju\nzaburzeń hormonalnych, pojawia się\nmelazma (najczęściej na czole, policz‑\nkach i wokół ust). U niektórych osób\npojawiają się zmiany naczyniowe.\nNa szczęście oferta gabinetów me‑\ndycyny estetycznej pozwala radzić\nsobie z tymi problemami. Zazwyczaj\nw pierwszym rzucie stosuje się róż‑\nnego rodzaju peelingi, mające na\ncelu złuszczenie zrogowaciałego\nnaskórka, rozjaśnienie skóry, przywró‑\ncenie jej gładkości i odpowiedniego\nnawilżenia. Szczególnie do tego celu\npolecam serię zabiegów z kwasemglikolowym, mlekowym lub ferulowym.\nWspomagająco do zabiegów peelin‑\ngujących kwasami możemy dołączyć\nzabiegi kosmetyczne mikrodermabra‑\nzji lub peelingów kawitacyjnych.Słońce nie tylko wysusza skórę, ale też\nniszczy kwas hialuronowy, jak możemy\nuzyskać efekt jędrniejszej skóry?\nKwas hialuronowy jest naturalnym\nskładnikiem naszej skóry, który odpo‑\nwiada za jej odpowiednie nawilżenie\ni utrzymanie napięcia. Aby poprawić\nwygląd i jakość naszej skóry, można\npodawać go z zewnątrz w różnych\nformach. Można dostarczać go w for‑\nmie kremów, ale te niestety nie wchła‑\nniają się głęboko i pozwalają zazwy‑\nczaj na jedynie chwilowe odczucie\npoprawy nawilżenia skóry. Można go\npodawać w formie doustnej, ale tu\nniestety również efekt jest niewystar‑\nczający, gdyż jedynie niewielka część\npodanego kwasu hialuronowego\ntrafia faktycznie w obszar naszej skó‑\nry. Najlepszą metodą uzupełnienia\nbrakującego kwasu hialuronowego\njest jego bezpośrednie wstrzyknięcie\nw obszar skóry. Celem rewitalizacji\nskóry wykonuje się więc zabiegi me‑\nzoterapii, czyli podawania substancji\nw formie nakłuć w obszar wymaga‑\njący zabiegu. Mezoterapię możemy\nwykonywać na każdym obszarze\nciała, który wymaga nawilżenia, ujęd‑\nrnienia, po prostu poprawy wyglądu.\nMezoterapie są różne, a sposób ich\nprzeprowadzenia zależy od potrzeb\nskóry oraz od preferencji pacjenta.\nMezoterapia może być typu nappage,\nczyli delikatnych nakłuć, niepozosta‑\nwiających śladów na dłużej. Skóra\nmoże być nakłuwana również trochęgłębiej i wtedy należy się liczyć z nie‑\nwielkimi śladami po nakłuciach, które\nzazwyczaj wchłaniają się w ciągu\nkilku dni. Najbardziej innowacyjną\nformę mezoterapii stanowi podawanie\npreparatów mikrokaniulami, czyli tępo\nzakończonymi igłami, które nie pozo‑\nstawiają śladów nakłuć, a pozwalają\nna głębokie podanie kwasu hialuro‑\nnowego. Poza kwasem hialuronowym\ndo mezoterapii możemy używać\npreparaty zawierające witaminy, mi‑\nnerały, antyoksydanty, heksapeptydy\ni wiele innych substancji, których po\nlecie domaga się nasza skóra.Jak możemy poradzić sobie z większymi przebarwieniami?\nGdy pojawiają się większe prze‑\nbarwienia, możemy sobie z nimi\nradzić na kilka sposobów. Możemy\npoddać się zabiegom intensywnego\nzłuszczania pod wpływem peelin‑\ngów medycznych tj. Cosmelan lub\nDermamelan. Zabiegi te polegają\nna nałożeniu maski na kilka godzin,\na następnie stosowaniu kremu, któ‑\nry hamuje proces melanogenezy\nw obrębie leczonego obszaru skóry.\nDzięki temu już po mniej więcej mie‑\nsiącu u większości pacjentów prze‑\nPrzebarwienia możemy również usu‑\nwać przy pomocy lasera, który działa‑\njąc na komórki zawierające melaninę,\npowoduje ich złuszczenie, a następ‑\nnie stopniowe rozjaśnienie i zniknięcie\nInnym sposobem usuwania przebar‑\nwień jest metoda mezoterapii prepara‑\ntami rozjaśniającymi, zawierającymi m.in. arbutynę, retinol, wyciąg z mor‑\nwy. Możemy również stosować róż‑\nnego rodzaju peelingi z kwasami, ale\ntutaj zazwyczaj musimy uzbroić się\nw cierpliwość, gdyż uzyskanie efek‑\ntów wymaga serii zabiegów i czasu.Jesień — to dobry moment na przeprowadzenie jakich zabiegów?\nJesień jest najlepszym czasem na\nprzeprowadzanie wszystkich zabie‑\ngów z zakresu medycyny estetycznej.\nJakie zabiegi dobrać do danego\nrodzaju przebarwień i zmian posło‑\nnecznych, najlepiej doradzi lekarz\nmedycyny estetycznej, dlatego najle‑\npiej wybrać się na konsultację.zdrowie i urodaSzalone cętki\nModa na zwariowane\npaznokcie trwa w naj‑\nlepsze. Ci, którzy sądzą,\nże widzieli już wszystko,\nmuszą zweryfikować swoje\nprzekonanie. A to za sprawą\nnowości od Sally Hansen, jednej\nz najbardziej znanych i uznanych\nmarek, oferującej produkty do pie‑\nlęgnacji dłoni, stóp i paznokci, a tak‑\nże kosmetyki kolorowe.Focus na: połysk\ni objętośćLakiery Fuzzy Coat, jak sugeruje\nsama nazwa, mają dawać efekty\nlekkiego rozmycia lub „puszy‑\nstości” na paznokciach. Jest\nto możliwe dzięki różnokolorowym,\npodłużnym drobinkom zatopionym w bezbarwnym\nlakierze — w ten sposób imitują włókna tkanin. W rze‑\nczywistości bardziej przypominają wielokolorowe cętki.\nLakier można stosować na dwa sposoby: nakładając go\njako top na inny, kryjący lakier lub w wersji solo, aplikując\nokoło dwie— trzy warstw, by uzyskać wyrazisty efekt.\nDo wyboru mamy aż osiem odcieni (m.in. Wool Lite,\nAll Yarned Up, Peach Fuzz, Fuzz‑Sea, Fuzzy Fantasty),\na wszystkie prezentują się naprawdę interesująco.Choć za oknem lato w pełni, na co wyraźnie wskazują\nniezmiennie wysokie słupki rtęci, w branży kosmetycznej\n(i nie tylko) trwa pełna mobilizacja przed no-wym jesiennym sezonem. Sprawdźmy więc,\nco w trawie piszczy…Fani profesjonalnej linii do pie‑\nlęgnacji włosów BC Oil Miracle\nod Schwarzkopf doczekali się dwóch nowych produk‑\ntów. Tym razem głównym celem są połysk i objętość.\nSekret linii polega na wykorzystaniu specjalnej formuły\nzawierającej olejki roślinne oraz techniki Evaporating\nTechnology. Dzięki nim każdy włos na naszej głowie\nzostaje dokładnie otoczony lekkim filmem, bez obciąże‑\nNabłyszczający olejek w sprayu Divine Polish nadaje\nwłosom nie tylko wyraźny połysk, ale też miękkość i wy‑\ngładzenie. Taki efekt zawdzięczamy zawartości olejków:\narganowego i z pestek moreli. Spray należy stosować\nna suche i ułożone już włosy. Z kolei krem Volume\nAmplifier 5 ma za zadanie zwiększyć objętość włosów,\nale ich nie obciążyć. W jego skład wchodzą liczne, natu‑\nralne olejki: arganowy, z drzewa marula, jojoba, z orze‑\nchów macadamia, z drzewa migdałowego. Stosujemy\ngo na wilgotne włosy, a następnie suszymy je suszarką.Marta PrządoJesienne nowości\nDla wielu marka MAC oznacza jedynie kos‑\nmetyki kolorowe przeznaczone do makijażu.\nMało kto wie, że w ofercie znajdują się także\nwysokiej jakości produkty do pielęgnacji\nskóry. Najnowszą linią tego typu kosmety‑\nków jest Lightful Marine Bright. Jak sugeruje\nsama nazwa, skład preparatów bazuje\nna specjalnej formule złożonej z morskich\nskładnikach. Są to: algi, wodorosty japońskie\ni czerwone; uzupełnione o pochodne witami‑\nny C. Głównym zadaniem kosmetyków jestrozjaśnienie skóry, a więc także wyrównanie\njej kolorytu i zniwelowanie przebarwień.\nPonadto działają nawilżająco, odżywczo\npreparat do demakijażu, krem, serum\ni balsam. Wszystkie za‑\nmknięte w estetycznych,\nchoć lekko „kosmicz‑\n57zdrowie i urodaKocie oko w nowej\nSmokey eye to ten rodzaj makijażu,\nktóry nigdy nie wychodzi z mody,\nale same kosmetyki potrzebne\ndo jego wykonania warto zmieniać\ni udoskonalać. Dlatego też marka\nBobbi Brown przygotowała dla swo‑\nich klientek nową linię kosmetyków\ndo makijażu — Smokey Eye — skła‑\ndającą się z dwóch produktów: tuszu\ndo rzęs i kredki do oczu. Na czym\npolega ich innowacyjność?\nEfekt spektakularnych rzęs, a więc\nkruczoczarnych, mocno pogrubio‑\nnych i wydłużonych, otrzymamy\ndzięki maskarze Smokey Eye i jej wy‑\njątkowym właściwościom. Specjalnie\nwyprofilowana szczoteczka (składa\nsię z dwóch części: rozczesującej\ncylindrycznej i precyzyjnej stożkowej\nkońcówki) dokładnie rozczesuje\nrzęsy, dzięki czemu każda z osobna\nzostaje „otulona” tuszem, w któregoskład wchodzą naturalne składniki:\nwoski, olejki i gumy (m.in. wyciąg\nz korzenia cykorii, guma arabska).\nTusz od Bobbi Brown nie dopuszcza\ndo sklejenia rzęs, tak jak to się dzieje\nw przypadku większości produktów\nreklamowanych jako te od efektów\nZaletą kredki do oczu z linii Smokey\nEye jest silna pigmentacja, dzięki\nczemu jej kolor nie traci na na‑\nsyceniu. Ponadto jest uniwersal‑\nna — można wykonać nią zarówno\nmakijaż dzienny, jak i wieczorowy.\nPomocna jest również gąbeczka\ndo rozcierania umieszczona po dru‑\ngiej stronie kredki, zwłaszcza, że sa‑\nma konsystencja produktu — kremo‑\nwa i gęsta — sprzyja takiej technice\nmalowania. W formule kredki\nzawarto m.in. naturalne substancje\nz nasion palmy i owocu japońskiego.\nKredka jest dostępna w sześciu od‑\ncieniach: Noir, Black Coffee, Pacific,\nBlack Amethyst, Jade i Storm.Naturalne piękno na nowo\nSeria Naturals Sensitive to nowa odsłona znanej\njuż linii Anti‑Allergic, stworzona przez markę\nOrganique, która na polskim rynku kosmetycz‑\nnym jest pionierem w produkcji kosmetyków na‑\nturalnych. Co się zmieniło? Kosmetyki odświeżonej\nserii — żel pod prysznic, masło do ciała, szampon,\nmaska do włosów — są dedykowane osobom o skórze\nwrażliwej, suchej, a także skłonnej do alergii. W skład produk‑\ntów wchodzą tylko naturalne roślinne ekstrakty, nie ma w nich\nchemicznych oksydantów, przez co ich formuła jest narażona\nna światło. Z tego powodu barwa opakowań została zmieniona\nna ciemniejszą w celu jak największej ochrony. Dużym uła‑\ntwieniem jest umieszczenie masła do ciała i maski do włosów\nw płaskich słoikach, co pozwala na wygodną aplikację.Produkty dostępne\nul. Szpitalna 34, KrakówDermalogica, czyli logika zdrowej skóry\nMarka Dermalogica została założona w 1986 roku i od tego czasu jest ogni‑\nwem łączącym badania prowadzone w International Derma Institute z prak‑\ntycznym ich zastosowaniem w codziennej pielęgnacji skóry. Opracowane\nmetody skutecznej i precyzyjnej diagnozy kondycji skóry, przedstawionej\nw analizie „FaceMapping®” są pierwszym krokiem do poznania indywi‑\ndualnych potrzeb pielęgnacji oraz likwidacji uciążliwych niedoskonałości.\nProfesjonalna terapia wraz z kompleksową pielęgnacją dzień po dniu tworzą\nkonstelację systemowej pielęgnacji, będącej dla każdego klienta gwaran‑\ntem spektakularnej zmiany skóry.5859zdrowie i urodazdrowie i urodaZapraszamy na test zabiegu, który ma przywrócić jędrność i nawilżenie skóry, wykorzystując\nzimno. Ale bez obaw, sam zabieg jest całkiem przyjemnyi daje efekt w postaci promiennej, wygładzonej cery.Cryolift\nujędrnianie zimnemKatarzyna JakubowskaJak to działa? Zabieg Cryolift\nwykonywany w Consensus\nmed Instytut Piękna\ndr Jasiewicz to metoda łą‑\ncząca działanie wysokiej jakości\nproduktów i biostymulującego efektu\nkrioterapii. Celem zabiegu jest re‑\ngeneracja i lifting skóry w miejscach\nnarażonych na grawitacyjne starze‑\nnie się skóry.Zabieg polega na wprowadzeniu\ndo skóry preparatu regenerującego,\nnawilżającego lub odbudowujące‑\ngo za pomocą głowicy emitującej\nzimno o temperaturze ‑15 stop‑\nni Celsjusza, bez wywoływania\nuczucia dyskomfortu. Do zabiegu\nCryolift używane są preparaty NCTF\nLaboratorium Filorga. Żel NCTF po‑\nzwala na prawdziwą restrukturyzację\nskóry. Jego zawartość opracowana\njest tak, by wspierać różne reakcje\nbiochemiczne zachodzące w skórze.\nZawiera m.in. witaminy: A, B, C, E,\nK, aminokwasy, minerały zapewnia‑\njące równowagę jonową, koenzymy\naktywizujące reakcje biochemiczne,\nkwasy nukleinowe stymulujące wy‑\ntwarzanie protein skóry.\nDzięki zastosowaniu szoku ter‑\nmicznego na powierzchnię skóry\ndochodzi do natychmiastowego\nwnikania zimna do głębszych jej\nwarstw. Otrzymujemy przez to trzy\ngłówne efekty zabiegu: kontrolowane\n60znieczulenie, dermoforezę oraz dotle‑\nKontrolowane znieczulenie: Działanie\nzimnem (‑15 stopni Celsjusza) po‑\nzwala na natychmiastowe zahamo‑\nwanie przewodzenia nerwowego\ni w ten sposób uzyskanie lokalnego\nznieczulenia leczonego obszaru.\nDermoforeza: Zimno wpływa bezpo‑\nśrednio na poprawę mikrokrążenia\nw skórze. By zrekompensować nagłe\nochłodzenie, naczynia krwionośne\nw skórze szybko kurczą się i rozkur‑\nczają, dzięki czemu uzyskujemy efekt\npompujący, pozwalający w łatwy\nsposób wprowadzić składniki aktyw‑\nne do wnętrza skóry.\nCo zyskujemy? Dotlenienie: dzięki\nzjawisku paradoksu naczynioru‑\nchowego następuje poprawa mi‑\nkrokrążenia w skórze, co prowadzi\ndo lepszego dotlenienia komórek.\nSkóra po zabiegu jest wygładzona,\nrozjaśniona, promienna, bardziej\nnapięta, spłycają się drobne zmarsz‑\nczki, zmniejszają obrzęki. Zabieg mo‑\nżemy wykonywać nie tylko na twarzy,\nszyi, dekolcie, ale również na biuście\nczy brzuchu. Efekty widoczne są już\npo pierwszym zabiegu. Dodatkową\njego zaletą jest fakt, iż można go wy‑\nkonywać również latem, bez ryzyka\npóźniejszych komplikacji w postaci\nprzebarwień.kalejdoskopZapach lata, kwitnące malwy, kilkadziesiątdobrych filmów do wyboru plus seanse\nnocne na leżaku… Mój zestaw idealnyna wakacyjny odpoczynekKatarzyna Kasprzyk\nZdjęcia: Rafał PeckaZwierzyniec filmowy\nWybrałam się już\ndrugi raz na Letnią\ndo Zwierzyńca. Jest\npierwsza połowa sierpnia, upały,\na duży koszyczek malin kosztuje\ntylko 3.50 zł. Zabieramy longboar\ndy, co powoduje, że stopień hip‑\nsteryzmu dramatycznie wzrasta,\nale za to my przemieszczamy się\ndużo szybciej od kina do kina.\nA naprawdę mamy co oglądać,\nwybór filmów jest duży i trzeba62wykazać się silnym zmysłem lo‑\ngistycznym, by nie stracić żadnej\nOsobiście stawiam na kino ku‑\nbańskie — swoją retrospektywę\nw Zwierzyńcu ma Tomas Gutiérrez\nAlea, najbardziej znany na świecie\nreżyser kubański, który zacho‑\nwał artystyczną niezależność\nwobec władz (Kuba w ogniu,\nTruskawki i czekolada — nomina‑\ncją do Oscara). Ostatni jego filmGuantanamera to komedia o śmier‑\nci i absurdach socjalistycznej Kuby.\nAlea pracował nad nim, wiedząc,\nże umiera na raka płuc — mógł\nzagrać władzom na nosie i pozwolić\nsobie na wisielczy humor.\nOdkrywam mroczne kino islandzkie,\nczęsto słodko‑gorzkie, podszyte\nczarnym humorem. Oglądam prawie\nwszystkie filmy mojego ulubionego\nBaltasara Kormákura (101 Reykkjavik),\nmiędzy innymi Małą podróż do niebakalejdoskop\nz amerykańskiego okresu, bardzo\nw klimacie Fargo albo świetny, naj‑\nnowszy film Na Głębinie. Wśród moich\npozycji obowiązkowych znajduje\nsię wstrząsający dokument Joshui\nOppenheimera Scena zbrodni — re‑\nżyser oddaje głos członkom „brygad\nśmierci”, które w latach 1965—1966\nzajmowały się likwidacją komunistów,\na właściwie likwidacją wszystkich\nprzeciwników wojskowego reżymu\nIndonezji. Oppenheimerowi wychodzi\nsurrealistyczna psychodrama roze‑\ngrana w orwellowskim świecie — zło\njest banalne, głupie i przypadkowe,\nma twarz pospolitych, żałosnych\nDo wyboru mam jeszcze egzotyczne\nkino pakistańskie „Taliwood”, które\npokazuje przestrzeń rozpiętą między\nsąsiedzką, bollywoodzką tradycją\na restrykcjami talibów wypowiada‑\njących wojnę filmom o charakterze\nrozrywkowym, „Niemiecką pano‑\nramę”, filmy o magicznej Toskanii,retrospektywę Aleksandra Rogożkina\nczy Elii Suleimana, sztandarowego\nprzedstawiciela kinematografii, która\noficjalnie nie istnieje — Palestyny.\nWyłapuję kilka filmów z cyklu\n„Diabeł w butelce” i jeden z prze‑\nglądowego przekroju interpretacji\npostaci Rasputina. A to jeszcze nie\nW Zwierzyńcu poza sezonem\nfunkcjonuje jedno kino — Skarb,\nw trakcie festiwalu do seansów\ndostosowywane są sale Technikum\nDrzewnego i lokalnego gimnazjum.\nMa to swój uroki, i klimat. Wieczorem\nwszyscy przenosimy się na leża‑\nki — kino nocne organizowane jest\nw Browarze i przewiduje różną tema‑\ntykę (od skandynawskich produkcji\nw stylu Tarantino, czyli "Jackpot"\nMagnusa Martensa, przez klasyki\njak La strada Felliniego, po nowości\nkinowe takie jak dobra, francuska\nŻądza bankiera Costa‑ Gavrasa).\nDodatkowe atrakcje to koncertyi zimne piwo zakupione w barze\nnależącym do browaru (znajdziemy\ntu też piwo Zwierzyniec).14. Letnia Akademia\n2—11 sierpnia 2013\nwww.laf.net.plZwierzyniec to nie tylko festiwal.\nCo jeszcze można tu robić? Można\nzwiedzić piękny Zamość, wynająć\nkajaki, pływać w stawach Echo\ni opalać się na piaszczystej plaży.\nMożemy spróbować dziczyzny lub\nw wersji dla wegetarian pieroga\nbiłgorajskiego (w tym rejonie sto‑\nsuje się dużo kaszy, między innymi\ngryczanej, spotkaliśmy się nawet\nz drożdżówką z nadzieniem z ka‑\nszy…). Możemy zobaczyć konika\npolskiego, spacerować po praw‑\ndziwych lasach lub wynająć rowery\ni wybrać się w którąś z pięknych tras\nMożliwości jest wiele, ja zaobser‑\nwowałam jedną prawidłowość: kto\nraz przyjedzie do Zwierzyńca, ten\nna pewno będzie chciał wrócić\ntu za rok.\nKrasnowolskiBogactwo wyboru wy‑\nnika z faktu, że każdy\ntwórca aplikacji chce\nzawalczyć o pozycję\nna dużym i wciąż puchnącym\nglobalnym rynku, uszczknąć\nz niego choćby kruszynkę. A to\nniełatwe — trzeba nie tylko\nsolidnie przygotować aplika‑\ncję, ale także trafić do serc\nużytkowników. A ci są kapryśni\ni często instalują aplikacje tylko\npo to, aby od razu o nich zapo‑\nmnieć. Wyzwaniem staje się też\npokonanie oporu internautów\nprzed płaceniem nawet nie‑\nwielkich kwot; jest to bowiem\no tym, że w sieci wszystko\npowinno być za darmo. Można\noczywiście liczyć na zyski\nz wyświetlanych reklam, ale\nwciąż nie udało się znaleźć\nmodelu, który pozwalałby sku‑\ntecznie umieszczać je na mimo\nwszystko niewielkich wyświet‑\nlaczach telefonów. Wszystkie te\ntrudności sprawiają, że grupa\nodnoszących sukces aplika‑\ncji pozostaje bardzo wąska,\na światowe fenomeny w tej\ndziedzinie można policzyć na\nPrzykładem firmy, która zadzi‑\nwiła cyfrowy świat, zdobywając\nmiliony wiernych, a nawet\njest Evernote Corp. Stworzona\nprzez nią aplikacja służy (jak‑\nkolwiek brzmi to nieefektownie)\ndo zarządzania dokumentami64Niespodziewanie gwałtowny rozwój urządzeń\nmobilnych sprawił, że\nw ostatnich latach mogliśmy obserwować\nnarodziny prężnego rynku tworzonych z myślą\no nich aplikacji. Niezależ-nie od systemu operacyjnego\ntabletu czy smartfona, istnieją\ndziesiątki tysięcy programów\nrozszerzających możliwości tego\ntypu sprzętu o kolejne funkcje —\nniektóre przydatne, inne absurdalne. O ile czytnik PDF‑ów,\naplikacja do rozpoznawania\npiosenek, a nawet poziomica\nmają sens, o tyle wątpliwe,\nczy np. program odstraszający\nkomary rzeczywiście spełnia\nswoje zadanie.(notatkami): do ich katalogo‑\nwania, opisywania i, przede\nwszystkim, tworzenia. Notatką\nmoże być zwyczajny tekst, ale\nteż np. PDF, wiadomość gło‑\nsowa, zdjęcie, skan, wideo czy\ncała strona internetowa.\nNajważniejszą cechą Evernote\njest to, że działa ona na każ‑\ndym popularnym systemie\noperacyjnym oraz w przeglą‑\ndarce internetowej, a wszyst‑\nkie informacje przechowuje\nw chmurze. Korzystanie z apli‑\nkacji nabiera więc sensu, gdy\nzostanie ona zainstalowana na\nwięcej niż jednym urządzeniu.\nSynchronizacja notatek w cza‑\nsie rzeczywistym sprawia, że\nużytkownik nie musi się mar‑\ntwić o zachowanie ciągłości\ndziałań, kopiowanie plików, wy‑\nsyłanie ich pocztą elektronicz‑\nną, sprawdzanie zgodności itd.\nPod tym względem korzystanie\nz Evernote jest bardzo wygod‑\nne — umożliwia rozpoczęcie\npracy na domowym laptopie,\nkontynuowanie jej w autobusie\nna komórce i dokończenie\nw miejscu pracy.EvernoteNotatnik, który\nTwórcy Evernote uznali, że nie\nbędą ograniczać funkcji pro‑\ngramu wyłącznie do tworzenia\ni katalogowania notatek. Wciąż\npracują nad kolejnymi rozsze‑\nrzeniami i dodatkami; o nowoś‑\nciach można się dowiedzieć\ndzięki usłudze Kufer. I tak np.\nEvernote Food ułatwia groma‑\ndzenie przepisów kulinarnych,\na także udostępnia najlepsze\nblogi o tej tematyce. Skitch po‑\nzwala nanosić komentarze oraz\noznaczać zdjęcia i dokumenty,\na Evernote Hello służy do in‑\ndeksowania... nowo poznanych\nosób. Wprowadzane są rów‑\nnież synchronizacje z aplika‑\ncjami innych deweloperów oraz\nz portalami społecznościowymi.\nWszystko po to, aby Evernote\nbyła, jak chcą tego twórcy, „ze‑\nwnętrznym mózgiem” użytkow‑\nników. A ci, sądząc po entuzja‑\nstycznych opiniach, potrzebują\nEvernote w ciągu pięciu lat\nfunkcjonowania stała się\nfenomenem wśród aplikacji\nużytkowych. Napisano jużEkran apli‑\ntrzy częścisetki artykułów oraz wiele\nsię w bogactwie programu;\nmówi się nawet o „stylu życia\nzielone logo z głową słonia\nwciąż zdobywa kolejnych\nużytkowników — jest ich\nobecnie grubo ponad 65 mln,\nliczba ta powiększa się\no 100 tys. dziennie.\nOk. 6% z nich decyduje się\npo jakimś czasie na płatną\nwersję. To bardzo dobry\nwynik, który pozwala rozwi‑\njać produkt oraz, w dalszej\nperspektywie, zarabiać na\nnim. Wersja Premium kosztu‑\nje 5 dolarów na miesiąc lub\n45 dolarów na rok. Co za to\ndostaje użytkownik? Większy\nmiesięczny limit transferu da‑\nnych, w przypadku Androida\noraz iOS‑u możliwość pracy\nnad notatkami nawet bez\ndostępu do internetu oraz,\nco najważniejsze, możli‑\nwość współdzielenia notatek\nw trybie edycji z innymiużytkownikami. Sprawia to, że\nEvernote można wykorzysty‑\nwać do wieloosobowej pracy\nUdostępniona niedawno wer‑\nsja biznesowa (10 dolarów na\nmiesiąc) wskazuje, że Evernote\nwalczy również o segment\nprzedsiębiorstw, w których\npracuje nawet kilkaset osób.\nPopularność aplikacji wydaje\nsię wynikać z faktu, że twórcy\nw odpowiednim czasie rozpo‑\nznali zmieniające się środowi‑\nska pracy, ich coraz bardziej\nprojektowy, mobilny charakter.\nWraz ze stopniowym odcho‑\ndzeniem od modelu, w którym\ngrupa pracowników przebywa\nrazem w jednej przestrzeni,\naplikacje koordynujące wspól‑\nne działania będą odgrywały\ncoraz większą rolę. Evernote\nrobi to wyjątkowo sprawnie i in‑\ntuicyjnie, dlatego jest idealna\ndla freelancerów, przedsiębior‑\nców internetowych oraz tych,\nktórych rzeczywistość zmusza\ndo bycia w ruchu.\nże spotkała kiedyś\njącą Mary Poppins i po pro‑\nstu musiała o niej napisać.\nTak powstała Agata z placu\nSłonecznego — polski odpo‑\nwiednik tajemniczej niani.\nAgata, która przybywa do domu\nniedaleko placu Słonecznego\nna złotej damce, to osoba\nniezwykła. Mimo początkowej\nniechęci rodzeństwa (bliźnia‑\nków Matyldy i Piotrusia oraz\nAdelajdy, Antoniego i Alberta),\nzdobywa ich serca. Opiekunka\nłączy w sobie wiele czasem\nsprzecznych cech. Z jednej\nstrony jest młodą dziewczyną,\na z drugiej można mniemać,\nże żyje z pewnością już dobrych\nkilkaset lat (jeśli nie wiecznie).\nZna sztuki walki (doskonale\nwłada mieczem!), wyśmienicie\ngotuje, jeździ na desce snow\nboardowej, a jej koronki rozwie‑\nszone na drzewach zmieniają\nsię w zimowy szron.\nWyraźny jest rys opiekuńczy\nniezwykłej niani — Agata\npragnie, by dzieci zawsze były\nbezpieczne. Gdy tylko grozi im\nniebezpieczeństwo, rusza na ra‑\ntunek. Nie naraża dzieci na nie‑\npotrzebne i groźne przygody.\nGdy Nieznośne Trojaczki same\npostanawiają zjechać z gór‑\nki na sankach, przenoszą się\nw czasie i przestrzeni do kra‑\niny lodu niczym z Królowej\nśniegu Andersena. Z całą\npewnością to niania wysłała imOliwia Brzeźniaksanie z ciepłymi kocami, aby\nbezpiecznie wróciły do domu.\nKiedy rodzeństwo wbrew zaka‑\nzom rozwija tajemniczą mapę,\nopiekunka bez wahania rusza\ndo walki z ciemnymi siłami, któ‑\nre porwały małą Adelajdę.\nAgata ma moc przekraczania\ngranic świata realnego i wkra‑\nczania w krainy fantastyczne.\nWysyła całą piątkę swoich\npodopiecznych do świata ta‑\njemniczego Manu, by zyskały\nwiernego przyjaciela, nauczyły\nsię odpowiedzialności i odkryły\nswoje talenty, ratując stworzony\nprzed laty świat. Wyjazd praco‑\ndawców Agaty do PapuiPierwsze opowieści o Mary Poppins\npowstawały w latach 30. XX wieku.\nOd tamtego czasu niania z ulicy\nCzereśniowej stała się fantastyczną\nprzewodniczką po świecie niezwykłych\nprzygód nie tylko dla piątki swoich\npodopiecznych. Z parasolką,\nw kapeluszu i z dywanikową\ntorbą — Mary Poppins to postaćpewna siebie, czasem lekko\nprzez dzieci na całym świecie.‑Nowej Gwinei jest mrug‑\nnięciem oka w stronę czytelnika.\nRodzice muszą po prostu\ngdzieś wyjechać, aby dzieci\nmogły zostać z nianią.\nTe historie to takie „ciepłe\nmiejsca”, opowieści o wzajem‑\nnej miłości i wsparciu. Dzieci\nkochają rodziców — a rodzice\ndzieci, dlatego szukają dlaAgatapolska Mary Poppins\n66nich najlepszej niani. Książki\nz serii o Agacie (Przybycie\nAgaty oraz Agata i jeszcze\nktoś) to także historie o sta‑\nwianiu i przekraczaniu granic.\nTytułowa bohaterka pragnie,\nby dzieci w przyszłości wy‑\nrosły na odpowiedzialnych\ni mądrych ludzi, stara się\nwpoić im zasady dobrego\nwychowania, zatem musi im\ngranice. Matylda, Piotruś,\nAdelajda, Antoni i Albert po‑\nznają także limity własnych\nzdolności — odkrywają swój\ntalent literacki, a także wędrują\ndo fantastycznych światów.\nTo dopiero dwie opowieści\nz serii o Agacie. Będzie ich wię‑\ncej! Warto mieć je na swej liście\nlektur, bo to książki, które poza\ndobrą przygodą i dreszczykiem\nemocji mogą przynieść także\nwsparcie i ciepłe myśli w trud‑\nnych chwilach.kulturaAtmosfera dawnych targów,\nwypełnionych gwarem i radosnym\nrozgardiaszem, gdzie zapach ciasta\nmiesza się z aromatem kawy, śmiech\ndzieci przeplata się z gruchaniem gołębi,\nposzczekiwaniem merdających radośnie\nczworonogów, rozmowami o sztuce,\nmodzie, dizajnie czy po prostu ostatnich\nnowinkach z życia Kazimierza — to właśnie\nTargi Rzeczy Fajnych, na które\nzapraszamy ponownie wraz\nz organizatorami już 14 września.Staryw nowej\nMarta ManieckaW tym dniu Plac\nNowy znów będzie\ncieli okolicznych kawiarni i gale‑\nrii, oraz wszystkich tych, którzy\nw jakiś sposób są związani\nz krakowskim Kazimierzem.\nTargi Rzeczy Fajnych nie tylko\nnawiązują do tradycji bazarów\ni pchlich targów, ale tworzą też\nunikatową przestrzeń, w której\ntworzący mogą spotkać się\nbezpośrednio z odbiorcami\nswej sztuki. Pośród zaproszo‑\nnych uczestników nie zabraknie\nwięc krakowskich artystów,\ntych, którzy malują, fotografują,\ndrukują, lepią, ilustrują, pro‑\njektują, szyją, a stoiska Placu\nNowego wypełnią się znów\nobrazami, ubraniami, biżuterią,\ndesignerskimi. Wszystko zaś\nrobione ręcznie i unikatowe.\nSame organizatorki Targówzajmują się projektowaniem\ni sztuką — Martyna Hobrzyk\nfotografią i grafiką, a Karolina\nZięba projektowaniem mody.\nJak przyznają, po wielu wizy‑\ntach na podobnych wydarze‑\nniach postanowiły zorganizo‑\nwać własną imprezę. Na Placu\nNowym, bo z krakowskim\nKazimierzem związane są od\nlat: „Zależy nam na tym, żeby\nodwiedzający mieli szansę na\npoznanie lokalnych artystów\ni kupienie produktów bezpo‑\nśrednio od nich. Targi Rzeczy\nFajnych to alternatywa dla\nwydarzeń już istniejących —\nz którego chciałybyśmy uczynić\ncykliczne wydarzenie, gdzie\npanowałaby swobodna atmo‑\nsfera — taka, jak na dawnym\nTargu”. Pierwsza edycja impre‑\nzy odniosła niewątpliwy sukces,\na odwiedzający w tym dniu\nPlac Nowy mogli zapoznać\nsię z pracami 40 wystawców.\nDużą popularnością cieszyłsię polsko‑angielski duet pro‑\nprezentujący industrialne lam‑\npy — projektanci zjeżdżają całą\nPolskę, poszukując starych\nlamp, które później odnawia‑\nją, a efekt jest oszałamiający.\nUwagę przyciągały również\nhocki‑klocki i hocko‑ludki —\ntekturowe klocki konstrukcyjne,\nktóre można wymalować wedle\ngustu i zachcianki. Wśród pań\nfurorę zrobiły bransoletki i na‑\nszyjniki wykonane z zamków\nna stoisku TAAGU i ręcznie\nprzerabiane ubrania LadyKiller.\nO strawę dla ciała zadbały\nstoiska Karmy, Tortillas Mlino,\nHamsy, Chocoli i Hummus\nMamy nadzieję, że druga edy‑\ncja Targów Rzeczy Fajnych bę‑\ndzie równie udana, a impreza\nta wpisze się na stałe do reper‑\ntuaru wydarzeń krakowskiego\nmałopolskiego.Stoiska Placu Nowego wypełnią się znów najróżniejszymi\nskarbami: obrazami, ubraniami, biżuterią, zabawkami,\nWszystko zaś robione ręcznie\n67kulturaTrzy weekendowe dni pod koniec czerwca. Kraków\ndręczony przez skwar dławi się afrykańskim\npowietrzem, a w Starym Teatrze setpremier podsumowujących pierwsze\npół roku dyrekcji Jana Klaty: „BitwaŁukasz Drewniakwarszawska 1920” Moniki Strzępki i Pawła\nDemirskiego, „Być jak Steve Jobs” Marcina\nLibera i Michała Kmiecika oraz „Wanda” Sylwii\nChutnik i Pawła Passiniego.Czerwcowe\nTaki pomysł na zwień‑\nczenie sezonu to abso‑\nlutne novum w polityce\nwej sceny, choć zdarzało się\njuż w przeszłości, że wypusz‑\nczano premierowe spektakle\nparami. Trzy przedstawienia\nnaraz to już jednak deklaracja\nideowa, przeniesienie akcentu\nz hasła „premiera” na „pro‑\njekt”. Sebastian Majewski,\nprawa — a może i nawet lewa\nręka dyrektora Klaty, testował\njuż podobne rozwiązania pod‑\nczas swoich rządów w teatrze\nw Wałbrzychu. Zgrupowanie\nnowych spektakli dawało\nszansę na przyciągnięcie\ndo odległego miasta w jednym\nterminie krytyki i teatromanów,68organizatorów i selekcjone‑\nrów festiwali. W dwa—trzy\ndni dostawało się wałbrzyski\nteatr w pigułce. I wszyscy\nbyli zadowoleni: goście, bo zo‑\nbaczyli wszystkie ostatnie\nprodukcje sceny; gospodarze,\nbo zyskali szansę na zapre‑\nzentowanie w pełni, na czym\npolega ich pomysł na styl\ninscenizacyjny i repertuar.\nJednak co dobre w jednym\nmiejscu, niekoniecznie spraw‑\ndzi się w drugim. Podejrzewam,\nże w Krakowie będzie toraczej jednorazowy ekspe‑\nryment niż początek nowej\nświeckiej tradycji na promocję\nprzedstawień Starego Teatru.\nBo u nas doszedł niepożą‑\ndany efekt przykrywania się\nwzajemnie premier. W intencji\nMajewskiego i Klaty miały\nze sobą dialogować — stąd\nhasło „prawy czerwcowy,\nlewy czerwcowy i środkowy\ndo słynnego filmu Kurskiego\ni piosenki Kazika o obaleniu\nrządu Olszewskiego i sugeru‑\njące spory rozstrzał zawartych\nw nich diagnoz politycznych.\nNiestety, prowokacyjny dyskurs\nStrzępki i Demirskiego zasła‑\nnia obrazoburcze odkrycia\nLibera i Kmiecika, a mityczno\n‑surrealna Wanda w ogóle nie\npasuje do tej intelektualnej\nukładanki. Ledwo na forach\ni w prasie zaczyna się rozmowa\no tym, jak Kmiecik widzi rok\n1989 i czas transformacji ustro‑\njowej w Polsce, już prawicowi\ndziennikarze wszczynają ra‑\nban o gloryfikowanie postaci\nDzierżyńskiego u Demirskiego.\nNa temat Wandy zapadawstydliwa cisza… A i pomiędzy\nBitwą i Jobsem też nie ma de‑\nbaty, bo Kmiecik i Demirski\nto przecież autorzy z tego\nsamego nurtu, dwudziestolatek\nKmiecik uczył się teatru od trzy‑\nObaj mają serce po lewej stro‑\nnie. Passini nie bierze udziału\nw teraźniejszych kłótniach, nie\ndeklaruje, że jego teatr jest w ja‑\nkimkolwiek stopniu polityczny.\nWięc zamiast spodziewanego\nprzez Majewskiego i Klatę\nefektu wzmocnienia intelektual‑\nnego i artystycznego uderzenia,\nmamy wrażenie, że „projekt”\njest dla nich ważniejszy niż\njakość poszczególnych odsłon\n(połamana stylistycznie i zwy‑\nczajnie niedogadana Wanda\nna przykład kwalifikowała się\ndo przeniesienia na wrzesień).\nTakże rewolucyjne zestawie‑\nnie par reżyser — drama‑\ntopisarz Chutnik — Passini,\nKmiecik — Liber, pomyślane\njako przeciwwaga dla duetu\nStrzępki i Demirskiego, nie\nwypaliło. Liber zatracił swoje\npoglądy, Passini nie miał\nnajwyraźniej chemii z Chutnik,\nktóra dotąd świetnie współpra‑\ncowała z Liberem… Ale, ale…\nNarzekam i wytykam błędy,\npowstrzymałbym się jednak\nprzed nazwaniem porażką\nczerwcowego wysypu premier\nChoćby dlatego, że te no‑\nwe premiery dopowiadająByć jak Steve Jobs.\n24, 25 / 09 /\n24, 25, 26 / 09 /\n22, 23, 24, 25/\n10/2013Dzierżyński (Marcin Czarnik),\nbolszewicki kat i niedoszły\nwładca czerwonej, radzieckiej\nPolski. Zgoda, źle wybrał i był\nu morderców, ale to też Polak\ni też odpowiada za to, co się\nw tym kraju nie udało lub mo‑\ngło się udać. Krzysztof Globisz\ngra w spektaklu Strzępki\nrównocześnie cztery role: fran‑\ncuskiego generała Weyganda,kulturawątki rozpoczęte w trzech\nsezonu Klaty (właściwie pół\n‑sezonu) — Dumanowskiego\nA i B Krysiaka\ni Dworakowskiego oraz\nPocztu królów polskich\nz nimi koncepcyjną i estetycz‑\nną całość. Dopiero w takim\nkontekście opowiadają „krótką\nhistorię Polski w 6 odjecha‑\nnych stylistycznie obrazach”.\nZajmują się prawdziwymi i fał‑\nszywymi bohaterami zbiorowej\nświadomości od mitycznych\npoczątków naszego państwa\npo głównych graczy politycz‑\nnych XX wieku. Uwaga: Klacie\ni Majewskiemu nie chodziło\nwcale o historyczną debatę,\ntylko o sprawdzenie, co mamyw głowach. Jakie niechciane\nupiory się tam szwendają.\nTeatr miał je ponazywać i na ja‑\nkiś czas obezwładnić.\nNajlepsza z czerwcowych\npremier, Bitwa warszawska\n1920 koncentrowała się wokół\ncudu nad Wisłą, pokazywała\npostawy przywódców i obywa‑\nteli w godzinę narodowej próby.\nTylko, że nic nie było tu jasne\ni oczywiste: naród, zdaniem\nbył jednością, ani bitwa taka\nważna, jak to przedstawiają,\nani wróg tak straszny. Z poe‑\nty Broniewskiego (Juliusz\nChrząstowski) zrobiono tu ad‑\niutanta Piłsudskiego autory‑\ntarnego moczymordy (Michał\nMajnicz), żeby tym wyraźniej\npokazać, jak drogi ideowe\npogromców bolszewików się\npotem rozjechały. Broniewski,\npoeta, świadek Historii, wię‑\nzień sanacji, a jednak patriota\npije toast za tych, co u władzy,\nby więcej nie rządzili. I krzyczy\ndo widzów: „Kocham was\nludzie, tylko czemu wy takie\ngłupie…”. Bo ta bitwa wciąż\ntrwa w zaświatach, w jakimś\nczyśćcu czasu niedokonanego.\nPo drugiej stronie jest Felikspremiera Witosa, szyfranta\nze sztabu wojsk polskich, który\nprzechwycił i odczytał klu‑\nczową depeszę bolszewicką,\ni księdza Skorupkę. Wszyscy\njego bohaterowie są w jakimś\nsensie symbolicznymi zwy‑\ncięzcami Bitwy Warszawskiej\ni zarazem jej ofiarami. To nie\ntylko 4 tożsamości, intonacje\ni aktorskie gadki — to także\nukazany przejrzyście przez\nGlobisza i reżyserkę proces\nrozwiązywania i zawiązywania\nna nowo supłów między tym,\nco śmieszne i liryczne w czło‑\nwieku, obce i swojskie, fikcyjne\ni naturalne. Polak w Polaku\nto jednocześnie rewolucjonista\ni zamordysta, bije się ze swo‑\nimi myślami równie mocno\njak z wrogiem zewnętrznym.\nI zawsze wygrywa w nim to,\nco niskie i wredne.\nMarcin Liber i Michał Kmiecik\nw Być jak Steve Jobs wyli‑\nczyli i ocenili wszystkie naj‑\nważniejsze błędy polskich\nprzemian sprzed 25 lat.\nSkrytykowali profesoraByć jak\nmałopolskiego.69kulturaJeśli repertuar teatru to odbi‑\ncie gustu i wyborów dyrekcji,\nto Klata z Majewskim nie\nodchodzą w Starym daleko\nod swoich estetyk. Klata\npodobne harce z historią i pol‑\nskością jak teraz Garbaczewski,\nLiber czy Strzępka uprawiał\nswego czasu choćby w swoim\nwedług Witkacego …córka\nFizdejki. Majewski pod pseu‑\ndonimem Piligirim i w ramach\nautorskich projektów reżyser‑\nskich szalał jeszcze bardziej...\npokazali, jak peerelowscy\naparatczycy uwłaszczyli się\nna majątku państwowym,\njak następowała degeneracja\nsolidarnościowych elit, jak mar‑\nginalizowano rolę związków za‑\nwodowych, jak przestano chro‑\nnić pracowników i generowano\nstrefy wykluczenia. Chwilami\njest to polityczny kabaret i nie‑\nszarża na ideowych przeciw‑\nników młodego autora, innym\nrazem celna krytyka najnow‑Projekt zrealizowano\nmałopolskiego70szej historii Polski. Na Scenie\nKameralnej wiruje obrotówka,\nprzypominamy sobie najważ‑\nniejsze geszefty minionych\nlat. Ale szuka się tu także\nwiny u biernych i wycofanych,\nwskazuje palcem generację\nX jako tę, która przespała\ni przećpała szansę na zmianę\nświata. W najlepszej sekwencji\nprzedstawienia, jakby żywcem\nwyjętej z Requiem dla snu\nJustyna Wasilewska mono‑\nloguje do mikrofonu i śpiewa\nHuman Behaviour Bjork, prze‑\nbrana w dziwaczny kostium\nislandzkiej wokalistki. Jesteśmy\nw akwarium z pływającymi pod\nsufitem dmuchanymi rybami,a może wewnątrz wizji chłopa‑\nka, który wybiera dekadencję\nzamiast aktywności społecznej.\nDyskusyjna teza, ale efektow‑\nW Wandzie Passiniego mamy\ni przewrócony dom na dnie\nWisły, i bohaterkę — topielicę\nw siedmiu wcieleniach, legen‑\ndarną i współczesną, cytującą\ni Wyspiańskich monologów.\nReżyser nie może się zdecy‑\ndować, czy rozpętuje na Nowej\nScenie koncert, czy teatr tańca,\nperformans czy instalację\nplastyczną. Zgrzytają estetki,\nznakomite aktorki zagłuszają\nsię nawzajem, nie wybrzmiewa\nidea Chutnik o geście kobie‑\ncego odrzucenia społeczności,\nucieczki od przypisanej roli.\nPoezja zbyt szybko gubi się\ntu w byle jakich gagach i pa‑\nstiszowej oprawie muzycznej.\nSurrealny klucz nie wszystko\ntłumaczy. Ale jest, nawet w tym\nprzedstawieniu są momenty\nczyste i piękne, żal, że zgubio‑\nne w natłoku pomysłów, galo‑\npadzie skojarzeń.WandaCzerwcowe premiery to dla\ndawnej publiczności Starego\nTeatru nie tyle terapia wstrzą‑\nsowa, ile próba wytrzymałoś‑\nciowa. Zapowiada bowiem\ninwazję twórców, którzy\nmówią innym językiem niż\nten, do którego przywykli‑\nśmy w Starym za czasów\nGrabowskiego i wcześniej…\nKlacie i Majewskiemu chodzi\nprzede wszystkim o wyprofi‑\nlowanie gatunkowe ich sceny.\nTo nie będzie teatr dla każdego,\ntaki, który zadowoli wszystkich.\nNa naszych oczach dokonuje\nsię selekcja widzów: testowa‑\nnie, kto się załapie na nową\nstrategię, a komu trzeba będzie\npowiedzieć — do widzenia.71kulturakulturaZ Györgyem Spiró spotykam się kilka\ndni po polskiej premierze „Iksów”,700‑stronicowej powieści o Wojciechu\nBogusławskim, Wielkim Dyrektorze Teatru\nNarodowego, twórcy jego chwały trwającej po dziś\ndzień. Miejsce wydaje się idealne: spotykamy się\nw warszawskim Instytucie Teatralnym.Polskie\nDlaczego akurat Polska? Co wydarzyło się na ścieżce pana kariery naukowej, że zainteresował się pan nie\ntylko samą Polską, ale także okresem oświecenia, który nawet przez\npolskich badaczy jest niejednokrotnie pomijany ze względu na mnogość skomplikowanych biografii\nTo był przypadek. Przypadkiem\nnauczyłem się języka serbskie‑\ngo, później rozpocząłem studia\nnad literaturą rosyjską i serbsko‑\n‑chorwacką. Pod koniec studiów\npostanowiłem nauczyć się innych\njęzyków słowiańskich. Skoro umia‑\nłem już kilka, czemu nie poznać\njeszcze jakiegoś? Język polski\nzdawał mi się najważniejszy po\nrosyjskim i miałem przeczucie, że\npośród polskich pisarzy są ciekawi\nludzie, których my na Węgrzech\nnie znamy. Zacząłem czytać i tak\nnatrafiłem na dwa tematy, które\nzainspirowały mnie do stworzenia\nMesjaszy i Iksów.Obie powieści stanowią bogate źródło wiedzy na temat poruszanych\n72w nich tematów. Zbieranie informacji\nmusiało być ciężką pracą.\nSolidne przygotowanie i opraco‑\nwanie materiałów było podstawą.\nMnóstwo czasu spędziłem w pol‑\nskich bibliotekach i archiwach. Im\ndłużej szukałem, tym bardziej byłem\npewien, że stworzenie takiej po‑\nwieści [Iksowie — przyp. red.] jest\nmożliwe. W przypadku Mesjaszy nie\nbyło to już takie łatwe. W okresie\nPRL‑u nie mogłem przyjechać do\nPolski jako stypendysta, nie mogłem\notrzymać pozwolenia na szukanie\nmateriałów w bibliotekach i archi‑\nwach. Wyjechałem więc do Paryża,\ndo Biblioteki Polskiej. Także przyja‑\nciele z Polski i Ameryki zdobywali dla\nmnie materiały i wysyłali je pocztą.\nKserowali jak szaleni! No i nie można\nzapomnieć o wyobraźni, ona odgry‑\nwa bardzo ważną rolę w napisaniu\ntakiej powieści.Odnoszę wrażenie, że polski rynek wydawniczy przeżywa obecnie boom na monumentalne i wybitne pod wieloma względami zagraniczne powieści. Jaume Cabré, autorWyznaję, podczas spotkania z czytelnikami w Krakowie powiedział, że\nkażdorazowo po zakończeniu procesu twórczego mdleje. Jego sąsiedzi\nwiedzą kilka dni wcześniej, że zbliża się moment, kiedy konieczny będzie telefon na pogotowie ratunkowe.\nBrzmi to dość ekstremalnie, jednak\nnapisanie 700 stron spójnej historii\nKiedy pisze się tak obszerną książ‑\nkę, nie ma jednego konkretnego mo‑\nmentu, w którym proces się dopełnia.\nPoprawki wprowadza się nieustannie\ni w pewnym momencie trzeba prze‑\nstać. Dla mnie koniec pisania to ko‑\nniec wprowadzania poprawek.Może pan zdradzić, czy powinniśmy\nspodziewać się w najbliższym czasie\npolskiego wydania Niewoli, na Węgrzech już okrzykniętej mianem arcydzieła? Czy prowadzone są rozmowy\nz pańskim polskim wydawcą?\nDziś otrzymałem i podpisałem\numowę.Gratuluję i dziękuję za rozmowę.kulturaz węgierskiej\n„Mesjasze” i „Iksowie”\nto dwie powieściwęgierskiego pisarza\nGyörgya Spiró, którewydano w Polsce po\nponad 30 latach od ich\nwęgierskiej premiery.Kamila KowerskaPRL‑owskie władze uznały,\nże pisarz szarga polskie\nświętości, a jego publikacje\nwpisano na indeks ksiąg za‑\nkazanych przez cenzurę. Dostęp do\ntych niezwykłych powieści mieli tylko\nci (nieliczni), którzy mogli je czytać\nw oryginale. A są to książki niezwykłe\nprzynajmniej z dwóch powodów. Po\npierwsze, węgierski autor zajmuje\nsię w nich losami polskiej Wielkiej\nEmigracji (Mesjasze) i ludzi zwią‑\nzanych z warszawskim Teatrem\nNarodowym w Warszawie (Iksowie).\nPo drugie, obie powieści zostały\nnapisane z niezwykłą starannością\ni dbałością historyczną, wręcz doku‑\nmentując każdy dzień naszych roda‑\nków zarówno w Warszawie, jak i poza\njej granicami.przeczytać te znakomite powieści\ntakże dla fantastycznych opisów:\nprzemarszu polskich żołnierzy na\nfrancuską emigrację (Mesjasze) oraz\nprób przed wystawieniem sztuki\nDwaj Klingsbergowie, czyli Jaki ojciec\ntaki syn (Iksowie).\nI ostatnia konstatacja: chyba tylko\nktoś taki jak György Spiró (Węgier\nzauroczony Polską — co zresztą nie\nbyło tak łatwą miłością) mógł stwo‑\nrzyć ten niezwykły portret Polaków.Mesjasze i Iksowie to książki nieła‑\ntwe, traktujące o trudnych sprawach\ni losach znamienitych Polaków\n(Mickiewicz, Bogusławski). Polaków\nodbrązowionych, odartych z po‑\nmnikowych szat, pełnych zwykłych\nludzkich przywar, namiętności, nie‑\nraz wręcz odpychających. Warto\n73kulturaW radiu można ostatnio usłyszeć reklamę z udziałem Anny\nPrzybylskiej. Spot zachwala\nśrodek, który poprawia kondycję włosów, cery i paznokci,\ndoskonały dla wszystkich\npań zajętych codziennymi obowiązkami. Czy\nteraz już regularnie\nwać swoje wyprawy\nw zadziwiające i/lub\nzabawne, a czasem\n(pop)kultury.Codziennie stykamy się z ta‑\nkimi ofertami. Zmęczone,\nzagonione, z nogami\nopuchniętymi od biegania\nw tę i we w tę, pozbawione wolnego\nczasu — panie mogą sięgnąć po\nŚwiętego Graala. Odpowiednie pre‑\nparaty dodadzą im energii, uspokoją,\nzdejmą ciężar z łydek albo same\nzadbają o urodę i zdrowy wygląd.\nDobre samopoczucie, wygoda,\nNiekoniecznie. Pod pozorem troski\no współczesne Polki i sympatii do\nnich utrwala się w świadomości\nodbiorców, w całej kulturze niebez‑\npieczny stereotyp. Wtłacza się nam74do głów, że\nżony czy part‑\ncórki i przyja‑\nciółki to wie‑\ninnym i zadbać\no cały świat,\na potem ewen‑\ntabletkę. Nawet nie po to, by lepiej\nsię poczuć, ale po to, by w dalszym\nciągu doskonale wypełniać rozliczne\ni różnorodne zadania. Czy wobec\ntego ich samopoczucie rzeczywiście\nna stałe się poprawi, czy w ogólnym\nrozrachunku będzie im wygodniej\ni czy zyskają więcej czasu dla siebie?Reklama z Anną Przybylską to\nkoronny przykład takiego podej‑\nścia. Jako ideał przedstawia się tu\nkobietę, która w ogóle się o siebie\nnie troszczy. Ona sama mówi, że\nkażdą wolną chwilę poświęca pracy\nalbo rodzinie. Zupełny brak czasu\ndla siebie jest uważany nie tylko za\nnormalny, ale wręcz za wzorcowy.Magda HutnyMądra, zadowolona bohaterka zna‑\nlazła sprytny sposób i dzieli się nim\nz olśnioną rozmówczynią, by spu‑\nentować swoje wypowiedzi hasłem:\nKażda kobieta zasługuje na suple‑\nment diety [tu pada nazwa produktu].\nTo zdanie zasługuje z kolei na od‑\ndzielny akapit. „Suplement” znaczy\n„dodatek, uzupełnienie, załącznik”.\nwiąże się jednak często nie tylko\nz uzupełnianiem brakujących ele‑\nmentów, ale także z zastępowaniem\npewnych czynności czy składników\nodżywczych. Czyli: każda kobieta\nzasługuje na dodatek, erzac. (Na\nopakowaniach środków tego typu\nznajduje się ostrzeżenie, że prepa‑\nrat nie może zastąpić odpowiednie‑\ngo trybu życia. Ale co z tego, skoro\nreklama z Anną Przybylską wyraź‑\nnie mówi, że nie trzeba mieć czasu\ndla siebie — wystarczy suplement?)\nWobec tego odpowiadam: dziękuję,\nnie skorzystam. Jak każda kobieta\nzasługuję na oryginał i pełną wersję:\ndłuższy sen, odpoczynek z książką\nczy filmem, spacer i dobre, zdrowe\nPS Oczywiście mężczyźni też zasłu‑\ngują na to wszystko. Problem w tym,\nże trudno znaleźć podobne reklamy\nskierowane tylko do nich.SZTUKA DEKORACJI STOŁUKraków-Modlniczka – CENTRUM WITEK, ul. Handlowców 2, tel. 12 623 39 26, tel. 12 661 51 60, tel. 12 623 39 50; Brwinów – GALERIA BRWINÓW, ul. Grodziska 46,\ntel. 22 729 66 22; Chełm – MEBLOWE INSPIRACJE, ul. Rampa Brzeska 5, tel. 82 564 09 50 w. 540; Gdańsk – TOP SHOPPING, ul. Grunwaldzka 211, tel. 58 760 54 11; Jarosław – GALERIA PRUCHNICKA, ul. Traugutta 13, tel. 16 733 21 16; Katowice – WITEK’S HD, ul. Porcelanowa 13, tel. 32 350 24 70; Kielce – EUROWNĘTRZE, ul. Zagnańska 232,\ntel. 41 334 00 87; Łódź – PORT ŁÓDŹ, ul. Pabianicka 245, tel. 42 203 74 96; Nowy Targ – MERKURY MARKET, ul. Zakopiańska 3D, tel. 18 275 41 32; Nowy Sącz – MERKURY MARKET,\nul. Wiśniowieckiego 129, tel. 18 442 64 20; Ostrów Wielkopolski – WITEK’S, ul. Raszkowska 14, tel. 62 597 13 94; Poznań-Komorniki – TOP SHOPPING, ul. Poznańska 140,\ntel. 61 893 56 23; Rzeszów – MERKURY DESIGN, Al. Rejtana 2-4, tel. 17 850 05 58; Szczecin – TOP SHOPPING, ul. Hangarowa 13, tel. 91 461 55 20; Warszawa Łomianki – CENTRUM\nWITEK, ul. Kolejowa 348, tel. 22 732 22 15 w. 103, tel. 22 751 99 27 w. 103; Warszawa-Okęcie – CK61, Al. Krakowska 61, tel. 22 110 50 20; Włocławek – CENTRUM WITEK’S, ul. Jesionowa 1, tel. 54 231 43 74 w. 101; Wrocław – ARKADY WROCŁAWSKIE, ul. Powstańców Śląskich 2-4, tel. 71 391 22 33; Zabrze – CH M1, ul. Plutonowego R. Szkubacza 1, tel. 32 274 50 58.www.witeks.plkulturana tej i są‑\nnie u góry:\n„W imię…”W imię...człowiekaKatarzyna Wilk76W imię..., bo taki nosi tytuł\nnajnowszy film nagradza‑\nnej i o chyba najbardziej\npolskiej reżyserki Małgorzaty\nSzumowskiej, na jesieni wej‑\ndzie do kin. Premierę światową\nmiał podczas tegorocznego\nBerlinale i tam jurorzy do‑\ncenili oryginalność ujęcia\ntematu i przyznali mu Teddy\nAwards — nagrodę Jury\nŚrodowisk LGTB. Nagroda\nzdradza więc poniekąd tema‑\ntykę, jaką podjęła reżyserka,\nktóra w dotychczasowych\nswoich filmach szukała tema‑\ntów niełatwych, jak samotne\nmacierzyństwo, śmierć bliskich\nczy prostytucja. Tym razem\npostanowiła się przyjrzeć trak‑\ntowanemu do tej pory marginal‑\nnie przez polskie kino proble‑\nmowi homoseksualizmu wśród\nkleru. Szmowskiej, jak mało\nkomu udało się kontrowersyjnyW imię...,\nPolska 2013, 101‘Pełnia lata, mazurska wieś z charakterystycznym lokalnym kolorytem. Młody ksiądz od niedawna prowadzi tu ognisko resocjalizacyjne dla\ntrudnej młodzieży. Chłopcy, choć nie do końca\nzdyscyplinowani, poddają się charyzmie duchownego, który stara się traktować ich na równi z innymi i po koleżeńsku. Mikrospołeczności kryją zazwyczaj mikrodramaty.\nCzy i tak jest w najnowszym filmie\nMałgorzaty Szumowskiej?temat odrzeć z sensacyjności\ni nadać mu lokalny, wręcz\npoetycki charakter. Nie znaczy\nto wcale, że to, o czym opo‑\nwiada, traci na sile, a reżyserka\npozbawia film wymowy, jaką\nzwykle miewa zaangażowane\nKsiądz Adam, który zakochuje\nsię w miejscowym outsiderze,\nnie traci na sympatii widza,\na także nie zostaje brutal‑\nnie potępiony przez lokalną\nspołeczność. Choć sytuacja\nstaje się dla wielu niewygodna\nmoralnie, wszyscy zgodnie\nidą w procesji za monstrancją\nniesioną przez ich proboszcza.\nNie ma tu miejsca na wy‑\nkluczenie. To raczej dramatpsychologiczny, skupiający się\nna tym, co przeżywa mężczy‑\nzna wpisany w normy kulturowe\ni instytucyjne, których nie może\ni nawet nie chce złamać. To re‑\nligia jako wiara, która jest przy‑\nwilejem danym ludzkości, a nie\nKościół jako instytucja bardziej\ninteresuje reżyserkę. Człowiek\njest tu na pierwszym miejscu.\nAtutem podkreślającym wiary‑\ngodność intencji jest paradoku‑\nmentalny charakter niektórych\nscen oraz udział naturszczyków\ngrających poniekąd samych\nsiebie. Film dowodzi, że można\nzrobić mocne i głębokie kino,\nunikając coraz powszech‑\nniejszej tabloidyzacji w ujęciu\nMałgorzata Szumowska —\nreżyserka filmowa, scenarzystka, producentka filmowa.\nUkończyła Łódzką Szkołę Filmową. Jej dokument Cisza\nzostał wpisany na listę 14 najlepszych filmów w historii tej\nszkoły. Małgorzata Szumowska była wielokrotnie nagradza‑\nna na międzynarodowych i krajowych festiwalach filmowych,\na scenariusz filmu fabularnego Ono został uznany w konkur‑\nsie Sundance Institute Roberta Redforda za jeden z trzech\nnajlepszych tekstów europejskich. Należy do głośniejszych\nreżyserek młodego pokolenia. Autorka pełnometrażowych\nfilmów fabularnych m.in. Szczęśliwy człowiek (2000) i Ono\n(2004), zrealizowała także kilka dokumentów i filmów\nkrótkometrażowych dla Telewizji Polskiej, z których każdy\notrzymał wyróżnienie na Krakowskim Festiwalu Filmów\nFilmy w reżyserii Małgorzaty Szumowskiej:\n•\tCisza (1999)\n•\tWniebowstąpienie (2000)\n•\tSzczęśliwy człowiek (2000)\n•\tSkrzyżowanie (2004)\n•\tOno (2004)\n•\tSolidarność, Solidarność... (2005, część Ojciec)\n•\tA czego tu się bać? (2006)\n•\t33 sceny z życia (2008)\n•\tSponsoring (2011)\n•\tW imię… (2013)zdjęcia\nWunsche77kulturaJesienna wyżerkaserialiZbliżająca się jesień wielu może przyprawiać\no depresję. Na pewno nie fanów seriali,\nbo ci będą mieli co robić.\nTa jesień, jeśli chodzi o szero‑\nko pojętą fantastykę, będzie\nwyjątkowo mocno obsadzona.\nPrzede wszystkim wraca nie‑\nw Polsce bez większego po‑\nwodzenia pokazywane kiedyś\nprzez TVN pod tytułem „Nie\nz tego świata”. Opowieść o bra‑\nciach Winchester, którzy polują\nna wampiry, wilkołaki, demony\ni inne tego rodzaju stworzenia\nto już dziewita seria. W ciągu\nprawie dekady bracia zdążyli za‑\nbić demona, którego zabić się\nnie dało, walczyć z Ewą, matką\nwszelkiego zła, a nawet najpierw\n78wywołać, później przeżyć\na na końcu powstrzymać\nApokalipsę. Walczyli też z sa‑\nmym Lucyferem, którego w koń‑\ncu powstrzymali, trudno więc\nwyobrazić sobie, co może ich\nczekać w kolejnej serii. Wysoko\npostawiona poprzeczka w po‑\nprzednich seriach sprawia, że fa‑\nbuła trochę dołuje, ale to ciągle\nnajlepszy serial gatunku.\nTej jesieni czeka nas jednak\nkilka ważnych premier, które\nmogą zagrozić „Supernatural”.\n„Sleepy Hollow”, czyli w ję‑\nzyku polskim klasyczne już\n„Jeździec bez głowy”,\nserial twórców „Star Treka”,\nczy „Dracula”, w rolęThe Big\nLorre, Bill Prady,\njest w USA 26\nwrześniaktórego wcieli się Jonathan\nRhys Meyers, aktor zna‑\nny z roli króla Henryka\nVIII w „Dynastii Tudorów”.\nhitem ma szansę stać się\n„Agents of S.H.I.E.L.D”,\nna podstawie coraz popu‑\nlarniejszych komiksów firmy\nMarvel. Serial, związany bardzo\nmocno z kinowym superhitem\n„Avangers” będzie gratką nie\ntylko dla miłośników komiksów,\nale też ucztą efektów specjal‑\nnych. Pierwszy odcinek po‑\nkazywany już na branżowych\nimprezach podobno zachwyca,\na sam serial ma udowodnić,\nże w serial może zbliżać się\ndo filmów kinowych, nawet tych\nDwa wielkie powroty. „Big\nBang Theory”, czyli Teoriakultura\nją w końcu pozna”. Podobno\nWielkiego Podrywu wraca już\njest już blisko, bo w ostatnim\nna jesień, a serial mimo kilku\nodcinku ósmej serii zobaczyli‑\nserii wydaje się nie starzeć.\nśmy twarz tytułowej matki.\nChoć naukowcy z Kalifornii już\nnie są samotni i nie borykają\nsię z problemami relacji męsko- Powrót\n-damskich na taką skalę co kie‑\ndyś, to żarty ciągle śmieszą\ni mają się całkiem nieźle. Drugi\n13 października odbędzie się\nwielki powrót to „Jak poznałem\npremiera kolejnego sezonu\nwaszą matkę”. Już dziewiąty\n„Walking Dead”. Po słabym\nrok Ted Mosby będzie szukał\nfinale trzeciej serii, kolejny se‑\nżony, a serial, choć trochę\nzon ma okazać się najlepszy\ntraci na świeżości, ciągle jest\nze wszystkich dotychcza‑\ncałkiem niezły. I znowu miliony\nsowych. Jeśli tak — czapki\nwidzów na całym świecie będą\nz głów, bo trzy pierwsze sezony\nmogły powiedzieć — „niech on\nserialu o żywych trupach byłyZakazane\nz czwartym se‑\n(USA)naprawdę niezłe. Tej jesieni nie\nzabraknie też genialnej produk‑\ncji HBO ze Steve’em Buscemim\nw roli głównej. Enoch\nThompson powraca z czwartym\nImperium”, który od pierw‑\nszego odcinka utrzymuje\nświetny poziom. Steve Buscemi\nwedług wielu tą kreacją zasłu‑\ngiwałby na Oscara, którego\noczywiście dostać nie może.\nNa pewno jednak znowu po‑\nsypią się kolejne telewizyjne\nnagrody najwyższego formatu,\nco nie może dziwić przy tak wy‑\nsokim poziomie serialu.\nTak, proszę państwa, seriale\nto jedna z rzeczy, które pozwa‑\nlają nam z nadzieją patrzeć\nna nadchodzącą jesień. Lato,\nchoć cudne, to w świecie se‑\nriali sezon ogórkowy, a jak wi‑\ndać najbliższe kilka miesięcy\nto prawdziwe żniwa.\n79kulturaZaryzykuję stwierdzenie, że każdy,\nkto przebrnął przez choć jeden tom\nkryminałów Henninga Mankella\no komisarzu Kurcie Wallanderze, nie\nchce wychodzić z tego świata przez dłuższy\nczas. Na okładce powinno być ostrzeżenie\n„Uwaga wciąga!”. Niewiele się\npomylę, jeżeli powiem, że serial,\nktóry jest ekranizacją tej serii,\nwciąga niemalże tak samo.\neriale o perypetiach\nz Ystad powstały dwa.\nJeden z powodzeniem\nzrealizowali krajanie Mankella,\nSzwedzi. W drugim, produkcji\nbrytyjskiej, w tytułową rolę\nwcielił się Kenneth Branagh.\nKrąży anegdota, że aktor, zafa‑\nscynowany prozą szwedzkiego\npisarza, sam przyszedł do nie‑\ngo z propozycją zagrania po‑\npularnego policjanta. I chyba\ntrafił w samo sedno, bo aktor\nwydaje się stworzony do tej roli.\nWallanderowi daleko do seria‑\nlowych superbohaterów kina\nakcji, gdzie wartkość wydarzeń\nwspomaga dynamiczny mon‑\ntaż, a kierujący dochodzeniem\npolicjant to wcielenie inteligen‑\ncji, bystrości i formy fizycznej.\nNie znaczy to, że Wallander\njest ograniczony i ociężały,\nale twórcy — idąc za ideą za‑\nwartą w prozie Mankella — sku‑\npiają się bardziej na samym,80niewolnym od błędów i po‑\nmyłek dochodzeniu, którego\nprzekaźnikiem jest właśnie\nWallander — słusznej postu‑\nry, w średnim wieku, na swój\nsposób uroczy z monotonnym,\nchoć nieco pogmatwanym\nżyciem osobistym komisarz\nśledczy, który konsekwentnie\nodkrywa kolejne zwłoki i śledzi\npoczynania morderców. To z je‑\ngo perspektywy poznajemy ko‑\nlejne wydarzenia i powoli, krok\npo kroku dochodzimy do praw‑\ndy. Nie ma w tym jednak nuty\nsensacji, a lokalny klimat spra‑\nwia wrażenie, jakby wydarzenia\nmiały miejsce w najbliższym\nSerial na tle innych wyróż‑\nnia się świetnymi zdjęciami,\nco widać już od pierwszego\nujęcia pierwszego odcinka\npierwszej serii. Nic dziw‑\nnego, bo ich autorem jest\nAnthony Dod Mantle, autorWallander,\nsja w Polsce:\nAle Kino!zdjęć do wielu świetnych\nniezależnych produkcji ame‑\nrykańskich, a także długoletni\nwspółpracownik Larsa von\nTriera. W zdjęciach połączył\noryginalność w konstrukcji\nobrazu z chłodem i dystan‑\nsem, z którego słynie skandy‑\nnawskie kino. Wiarygodności\ndodaje fakt, że serial w cało‑\nści kręcony jest w szwedzkim\nYstad, gdzie żyje i pracuje\npowieściowy Kurt Wallander.\nChoć twórcy nie są wierni\nszwedzkiego pisarza, z racji\norganiczeń formalnych zmie‑\nniając chronologię, łącząc\npostaci, żonglując wątkami,\nże jest to jedna z najbardziej\nudanych adaptacji telewizyj‑\nnych ostatnich lat. Po uda‑\nnych trzech seriach BBC\nzapowiada realizację kolejnej,\nostatniej i zamykającej pery‑\npetie komisarza z Ystad.81kulturaz prowincjifelietonSubtelne różnice\nAndrzej DrobikGdybym mieszkał w mieście, żyłbym inaczej.\nBywałbym, gdzie bywać powinienem, rozmawiał‑\nbym o wielkich sprawach, widywałbym wielkich\ntego świata. Ale nie mieszkam. Bywam tam, gdzie chcę,\nrozmawiam o pierdołach i widuję tych maluczkich, choć\nważnych, których życie przeplata się z moim czy tego\nchcę, czy nie. Gdybym mieszkał w mieście, byłbym in‑\nnym człowiekiem.Czasem życie faktycznie bywa uzależnione od zwykłych\nludzkich wyborów. Jeśli kilka lat temu nie uciekłbym\ndo małego miasteczka, moje życie ułożyłoby się zupełnie\ninaczej. Chociaż są i podobieństwa. Także na prowincji\nmożna pracować do nocy, jak w wielkim mieście. I tutaj\nmożna przesiadywać wieczorami ze spotkanymi przy‑\npadkiem ludźmi. Tylko jak wiadomo — ludzi mniej, jacyś\ntacy bardziej znani, żeby nie powiedzieć, wyeksploato‑\nwani znajomością. Bo każdego spotykamy tutaj częściej,\nwiemy o nim więcej, nawet jeśli tego nie chcemy. Sam do‑\nwiaduję się o znajomych, a czasem i tych mniej znanych,\nrzeczy których wiedzieć nie muszę, sam łapię się na tym,\nże zaczyna mnie to ciekawić. A takie rzeczy ciekawią,\nbo tych ludzkich elementów krążących obok nas jest\npo prostu mniej niż w dużym mieście. Elementy to często\nważniejsze, bo w mieście mamy wybór, tu — często jeste‑\nśmy na siebie skazani. Nie generujemy konfliktów, nawet\njeśli za sobą nie przepadamy, to wiemy, że na prowincji\nkonflikty są dużo bardziej widoczne, eskalują mocniej.\nLudzi jest mniej, łączy ich poczucie odrębności — są ci\nstąd i ci przyjezdni. Ja, choć stąd, po powrocie z miasta,\ndługo byłem traktowany jak efemeryda. „Pobawisz się\ntrochę i wrócisz do życia w mieście”, usłyszałem kiedyś.\nNa razie trwam.\nmieszka w Ustroniu,\nskąd pisze dla nas\nfelietony.82W mieście byłbym innym człowiekiem, choć to byłyby\nróżnice subtelne. Inaczej wyglądałoby moje życie, inne\npodejmowałbym decyzje. Nie dałbym się uśpić prowincją,\nnie miałbym wewnętrznego spokoju na zasadzie „jakoś\nto będzie”. Byłbym aktywniejszy, bardziej obyty, robił‑\nbym więcej ważnych rzeczy. Albo i nie. Pracowałbym,\nbo w mieście trzeba się utrzymać, żyłbym w stresie,\nbo nie miałbym spokoju. Siedziałbym w knajpach, bo one\nprzecież uwodzą. Robiłbym rzeczy, które w oceanie\nmiasta od razu zginą. Dzisiaj nie jestem w stanie odpo‑\nwiedzieć na to, jaki bym był. Co bym teraz robił, jeśli kilka\nlat temu nie przeniósłbym się na prowincję?RNOWE\nJak do nas dojechać:Rkierunek: Rondo Grzegórzeckie\ntramwaje: 1, 9, 11, 14, 20, 22, 50\nautobusy: 125, 128, 184\nkierunek: ulica Starowiślna\ntramwaje: 9, 50\nPon. - Sob.: 10 - 22\nNiedz.: 10 - 20\nwww.galeriakazimierz.plAll pages:345678910111214171819202227283031323334363738394041424445464748495051525354555657586062636465666768697072737475767778798082InfoSaveLikeShareDownloadMoreTrendy. Moda i Styl Życia 4(35)/2013 Published on Sep 12, 2013 Kulturalny magazyn o modzie, urodzie i stylu życia.k_g_mFollowRead moreRead moreSimilar toPopular nowJust for youGo explore