Maseczki na twarz i pod oko – Tiande\nŚwieże spojrzenie. Nanotechnologia na straży piękna! Hydrożelowe płatki zmniejszają i korygują zmarszczki mimiczne, wzmacniają strukturę skóry, zwiększają jej elastyczność i sprężystość.\n„TAK“ dla jednolitego kolorytu skóry, „NIE“ dla pigmentacji! Kompleks dla skóry skłonnej do przebarwień. Pomoże wyrównać koloryt skóry i zapewni ochronę przed fotostarzeniem skóry. W składzie maseczki jest wyciąg z korzenia lukrecji, który spowalnia procesy starzenia i powstawanie przebarwień, wyciąg z opuncji, który chroni przed ultrafioletem i ma właściwości wybielające, kwas jabłkowy, który stymuluje odnowę skóry i wiele innych.\nKompleksowa pielęgnacja skóry w celu napięcia i zwiększenia elastyczności skóry Skóra wraz z wiekiem przestaje być elastyczna. Kompleks przywróci owal twarzy i sprawi, że skóra znów będzie jędrna. W składzie maseczki znajduje się wyciąg z wąkroty azjatyckiej, który spowalnia procesy starzenia i zwiększa elastyczność skóry, wyciąg z szyszek chmielowych dla tonizacji skóry, wyciąg z korzenia lukrecji, kwas jabłkowy i wiele…\nNa zmarszczki zaradzimy „raz dwa“! Zastosuj dwu etapowy system pielęgnacji. Kompleks przywróci skórze miękkość i elastyczność oraz pomoże pozbyć się widocznych zmarszczek. W składzie wyciąg z szyszek chmielowych, które tonizują i działają przeciwbakteryjnie, witamina B3, która poprawia wymianę substancji w komórkach skóry i zmniejsza głębokość zmarszczek, kwas jabłkowy dla stymulacji odnowy skóry i wiele wiele innych dobroczynnych składników.\nTonizowanie i ochrona antyoksydacyjna skóry Maseczka tonizuje skórę, normalizuje produkcję sebum. Maskę polecamy stosować na noc.\nProfilaktyka oznak starzenia się skóry Maseczki polecamy stosować na noc.


Strona 14 z 663\nwidze ze najlepszym pomysłem byłoby opuszczenie Unii, wtedy problem sam sie rozwiaze\nA jakie ograniczenia mogą byc nałozone na duże gospodastwa jakie typu i z jaka produkcja związane ? Wątpie żeby takowe były, na takie informacje trzeba jeszcze chyba poczekać.\nSą propozycje obcinania określonego % dopłaty po przekroczeniu pewnej kwoty. Co i jak dopiero się okaże. UE zdaje sobie sprawę ze wzrostu bezrobocia. Wiedzą że jak zniszczą małych rolników to przybędzie bezrobotnych dlatego będą różne programy wspierające rozwój tych małych.\nTaki z Ciebie 'prawdziwy' rolnik, a boisz się tych kontroli jakbyś miał jakieś powody. :rolleyes:\nSą poplony ozime i poplony ścierniskowe. Ozime (rzepak, żyto) przyorujemy na wiosnę i uprawiamy rośliny które można siać późną wiosną: kukurydza, ziemniaki, kapusta pastewna. Ścierniskowe siejemy po sprzęcie rośliny na początku sierpnia. Nieprzyoranie takiego poplonu jesienią powoduje więcej szkód niż pożytku. 1. składniki pokarmowe w badylu na poziomie zerowym, 2. wystarczy śnieżna zima i o normalnym siewie można zapomnieć.\nA wiecie czy dopłaty do produkcji ekologicznej związanej ze zbożami się zwiększą czy pozostaną bez zmian ? Bo teraz taki bajzel z tymi dopłatami do rożnych upraw ekologicznych ma być że aż strach się bać...\nCo masz zrobić... jak wszyscy - czekać na konkretne przepisy. Na chwilę obecną wiadomo jedynie że w Polityce rolnej na lata 2014-2020 przewidziano min. coś na wzór renty strukturalnej - kasę dostaje się raz w roku do 2020 r od momentu przekazania gospodarstwa, młody rolnik - troche inaczej ma to wyglądać niż obecnie ale tak jak mówię: nic nie jest pewne w 100% i za mało konkretów jest nam znanych.\nNo właśnie tak myślałem, że jedynym wyjściem jest renta strukturalna, bo bez niej nawet ziemi nie będę mógł chyba przejąć...\nSzkołę to można w trakcie kończyć,przynajmniej tak było,można było uzupełnić wykształcenie w ciągu 3 lat od przyznania decyzji o pomocy z działania MR.Starczało policealne 2 letnie,bądź dzienne technikum zakończone egzaminem potwierdzający nabyte kwalifikacje,lub zawodowe rolnicze + 3 letni staż w KRUS-ie albo sam 5 letni staż w KRUS.To,że sporo osób załapało się tobym akurat się tak tym nie pocieszał.Przecież z każdym rokiem kolejni ludzie kończą szkoły i kierują swoja przyszłość w stronę rolnictwa a co za tym idzie zainteresowanie zapewne będzie jeszcze większe niż we wcześniejszych naborach.Ludzie się obudzili i jak jest jakaś okazja to chcą ją wykorzystać i wcale się temu nie dziwię,wręcz przeciwnie popieram.Pamiętacie jak wchodziliśmy do UE w 04' i po raz pierwszy wypełniano wnioski o przyznanie dopłat bezpośrednich...Trafiali się i tacy co wtedy nie składali bo jak to kasę za darmo dają.Dziś taki stan jest wręcz nie do pomyślenia.\nWłaśnie także chciałem to napisać że słyszałem, że na uzupełnienie szkoły są 3 lata, także chyba jest dla mnie szansa dzięki za pomoc!\nBo ja kto mówią są 3 poziomy kłamstwa: małe kłamstwo, duże kłamstwo i statystyka\njest 3 prawdy ,,prawda,,cała prawda i gówno prawda,,\npanowie nie powino tak być jak teraz jest bo dowiedzialem sie że taki jeden cwany bamber w mojej oklicy kupuje pola ludziąm pod nosa nawet jak niema pierwo kupu i ma juz 2 nowe kombajny NH\nZawiść i zazdrość,potrenuj nad ortografią,a skoro ma duże gospodarstwo to kiedyś on lub jego przodkowie musieli w to zainwestować i teraz to procentuje,a ty cały czas siedziałeś mając te swoje kilka ha i teraz płacesz,że innym dają,a tobie nie.\nmi to lata bo ja mam co chcialem juz tylko taka jest jak byś miał takiego sąsiada jak on co ora drogi i cepki graniczne a wracając do tematu to chodzi oto że ten co nie skladał nigdy i nic niebrał jest na szarym konicu listy a ten tyle razy brał i jeszcze inych bare gratów nowych to on dostanie a tamten nie i sie odwal od mojego pisania bo to nie odemnie zależy i klawiatura sie wali


Zwrot na Bliskim Wschodzie | Tygodnik Powszechny\nStrona główna » Obraz tygodnia » Zwrot na Bliskim Wschodzie\nZwrot na Bliskim Wschodzie\nTurcja atakuje dżihadystów. Ale cenę za to mogą zapłacić Kurdowie.\nZamieszki w Gazi, dzielnicy Stambułu, 26 lipca 2015 r. / BULENT KILIC\n/ AFP/ EAST NEWS\nTurcja postanowiła włączyć się militarnie do konfliktu w Iraku i Syrii, ale niezupełnie w taki sposób, jakiego oczekiwano od niej na Zachodzie.\nReagując na masakrę w tureckim mieście Suruc – gdzie zamachowiec związany z Państwem Islamskim zdetonował bombę i zabił 32 młodych Kurdów – oraz na prowokacje graniczne, tureckie lotnictwo zaczęło w minionym tygodniu naloty na pozycje ekstremistów z tzw. Państwa Islamskiego (IS). Równocześnie jednak Turcja otworzyła drugi front: po raz pierwszy od 2011 r. armia turecka zaatakowała bazy kurdyjskiej partyzantki PKK na terenie północnego Iraku. Premier Ahmet Davutoğlu uzasadnił to w ten sposób, że jego kraj rozpoczął kampanię przeciw wszystkim organizacjom terrorystycznym.\nSatysfakcja tych, którzy na Zachodzie zdawali się w minionych dniach oddychać z ulgą – na wieść o tym, że Turcja zrezygnowała wreszcie z pozycji quasi-...\nTo bardzo zlozony problem - relacje turecko-kurdyjskie.\nAdres Wysłane przez Stanislawa Perski w środa, 29.07.2015, 20:19\nMimo, ze te relacje jak mowia media w ostatnich latach poprawily sie , co rusz pojawialy sie demonstracje czy krwawe starcia miedzy nimi. Turcy nie uwazaja Kurdow (20 % ludnosci) za mniejszosc narodowa – nazywaja ich gorskimi Turkami. Kurdowie, ktorym po I wojnie swiatowej dano autonomie z mozliwoscia uzyskania w przyszlosci niepodleglosci mieli nadzieje na powstanie panstwa - Krolestwa Kurdystanu. Stalo sie inaczej za sprawa odkrycia zloz ropy naftowej na terenach kurdyjskich. Temat niepodleglosci moze stac sie dla nich - never ever. Walka Turcji z IS jest w rzeczywistosci przykrywka dla rozprawy z Kurdami – oslabieni walkami nie beda dla nich zagrozeniem. Do tego dochodzi obawa Turcji , ze Kurdowie majacy poparcie Iraku uczynia wszystko co mozliwe , by powolac wlasne panstwo - Kurdystan. Nie obyloby sie wowczas bez zmian terytorialnych w co najmniej 4 krajach –Iran, Irak, Syria, Turcja, gdzie wystepuja najliczniejsze skupiska Kurdow. Czyli – i tak zle i tak nie dobrze. Zwalczajac Kurdow pomaga sie ISIS i Assadowi. Zwalczajac ISIS pomaga sie Kurdom i Syrii. Gdy otworzy sie granice pomaga sie ISIS, a gdy zamyka sie granice szkodzi sie ISIS.


Array ( [q] => Zarz��dzanie i administrowanie )\nZnaleziono: e-booki 0 , artykuły 59 dla frazy Zarz��dzanie i administrowanie\nEksplorator Windows jest sercem Windows 10. Dzięki niemu zarządzamy swoimi plikami i katalogami w komputerze, w sieci i na dysku internetowym OneDrive. Kto potrafi się nim dobrze posługiwać, ten oszczędza czas i nerwy. Poniżej pokazujemy jak stać się profesjonalistą w obsłudze Eksploratora.Menu Eksploratora• Start: Po uruchomieniu Eksploratora Windows przy pomocy kombinacji klawiszy Windows ... »\nPrzekazanie pracownikom towarów i usług zakupionych ze środków ZFŚS (zakładowego funduszu świadczeń socjalnych) nie podlega VAT. Potwierdził to minister finansów w interpretacji ogólnej z 27 maja 2013 r. (nr PT1/033/2/831/KSB/12/RD50859).Jeśli pracodawca działa, jako administrator ZFŚS i kupuje towary i usługi, które następnie przekazuje nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie pracownikom ... »


15 maja- Św. Zofii – Muzeum Etnograficzne w Rzeszowie\nJedną z najbardziej znanych świętych chrześcijańskich jest święta Zofia – święta Kościoła katolickiego, prawosławnego, ormiańskiego, koptyjskiego i syryjskiego.\nPodobnie jak wielu innych świętych z początków chrześcijaństwa, jest ona postacią zagadkową. Wprawdzie znane są jej hagiografie, ale powstały późno i zawierają wiele sprzecznych treści.\nSytuację komplikuje fakt, że istniały dwie święte o tym imieniu: Zofia – dziewica i męczennica oraz Zofia – wdowa, matka trzech córek o imionach – Wiara, Nadzieja, Miłość (gr. Pistis, Elpis, Agape, łac. Fides, Spes,Caritas). Warto dodać, że imiona tych córek są bardzo popularne na całym świecie: w Rosji i Bułgarii (Wiera, Nadzieżda i Lubow), jak również w krajach anglojęzycznych (Faith, Hope i Charity).\nPierwsza ze wspomnianych Zofii, zwana też Zofią z Rzymu (a według tradycji tzw. zimna Zośka), to dziewica i męczennica. Należała ona do grupy męczenników Kwarta, Kwinta, Sulpicjusza i Trofima i poniosła śmierć ok. 303 r. w czasie prześladowania chrześcijan za Dioklecjana. Według tradycji poświadczonej przez dwa itineraria z VII w. oraz życiorysu Hadriana I pochowana została na cmentarzu przy Via Latina.\nDruga z nich była wdową, mającą trzy córki, według pochodzących z VII i VIII w. żywotów świętych żyła w II lub III w. Jeden z jej żywotów mówi, że żyła w Rzymie za czasów panowania Hadriana I. Władze dowiedziały się, że rodzina wyznaje Chrystusa i Zofia została wezwana przed namiestnika. Żeby oczyścić się z zarzutów, kobiecie nakazano oddać cześć bogini Dianie, a gdy zdecydowanie odmówiła – na oczach matki poddano wymyślnym torturom jej dzieci. Zofia wspierała córki i zachęcała do mężnego przyjęcia męczeństwa. Namiestnik zdumiony nieugiętą postawą kobiety zostawił Zofię przy życiu, ale Zofia zmarła wkrótce po śmierci córek na ich grobie – z rozpaczy. Inna wersja przekazuje, że Święta była torturowana i umarła wraz z córkami. Wg jeszcze innej wersji Zofia miała pochodzić z Mediolanu i tam też miała ponieść wraz z córkami śmierć męczeńską.\nOkoło VII w. zaczęto utożsamiać męczennicę Zofię ze świętą Zofią, matką trzech córek: Wiary, Nadziei i Miłości.\nKult św. Zofii pojawił się we wczesnych wiekach chrześcijaństwa zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie. Być może już papież Paweł I (756-767) przeniósł ich relikwie z rzymskiego cmentarza przy Via Aurelia lub przy Via Appia do wybudowanego przez siebie kościoła S. Silvestro in Capite w Rzymie (dzis. Bazylika św. Sylwestra i św. Marcina w Monti). Według innych źródeł do rozwoju kultu św. Zofii przyczynił się papież Sergiusz II (844-847) i to on przeniósł jej relikwie pod ołtarz do kościoła S. Martino ai Monti.\nW średniowiecznej Europie były odprawiane tak zwane „msze św. Zofii” podczas których wierni prosili Zofię o wstawiennictwo i uwolnienie od biedy, ubóstwa i chorób.\nCzęść relikwii papież Hadrian I podarował św. Remigiuszowi biskupowi Strasburga, Relikwie miały zostać umieszczone w klasztorze dla kanoniczek w Eschau (Alzacja). Prawdopodobnie stamtąd kult Zofii trafił na polskie ziemie. W Polsce kult św. Zofii notowany jest od wieków. Kilka kościołów nosi jej imię, m. in. święta Zofia była czczona od wieków w Bobowej w Małopolsce. Już w XIV w. istniał tam kościół pod jej wezwaniem (najbardziej znaną na świecie świątynią poświęconą św. Zofii jest Hagia Sophia w Konstantynopolu).\nW 1410 roku erygowano w Krakowie Bractwo św. Zofii, przy kościele św. Marka. Członkowie zobowiązani byli do udziału w nabożeństwach w intencji zbawienia dusz ludzkich.\nWspomnienie liturgiczne Świętej w Kościele katolickim obchodzono 15 maja (wspominają ją też polskie kalendarze protestanckie).\nŚw. Zofia jest wzywana w niedoli i w przypadku szkód wyrządzonych przez mrozy, a jej imieniem określono charakterystyczne w Polsce zjawisko klimatyczne tzw. „zimna Zośka”.\nZe św. Zofią związane są przysłowia:\nKażda Zosia dobra gosposia.


bilety - Herosi transformacji. Ostateczne starcie. - Pożar w burdelu - Festiwal Scena Wolności - Nowy Teatr im. Witkacego w Słupsku Duża Scena - Słupsk - biletyna.pl\nHerosi transformacji. Ostateczne starcie. - Pożar w burdelu - Festiwal Scena Wolności\nPOSTACI: Leszek Balcerowicz (Michał Meyer), Lech Wałęsa (Rafał Derkacz), Danuta Wałęsowa (Monika Babula), Metrowoman (Karolina Czarnecka), Michael Jackson (Krzysztof Broda-Żurawski), Andy Warhol (Ralph Kamiński)\nPRODUKCJA Monika Gołębiewska


gry historyczne - Xjoy.pl\nBrak filtrów Niedostępne (14) W magazynie (19)\nBrak filtrów Academy Games (2) Bard Centrum Gier (1) Days of Wonder (1) Egmont (4) Fabryka Gier Historycznych (3) FoxGames (2) IPN (7) Phalanx Games Polska (7) Trefl (2) Wizards of the Coast (3)\nBrak filtrów od 6 lat (2) od 8 lat (4) od 10 lat (7) od 12 lat (10) od 14 lat (8) od 15 lat (1)\nBrak filtrów 1 (3) 2 (28) 3 (1)\nBrak filtrów 2 (12) 3 (1) 4 (4) 5 (15)\nBrak filtrów 10 (1) 15 (4) 30 (8) 45 (4) 60 (4) 90 (4) 120 (5) 180 (2)\nBrak filtrów 15 (4) 20 (1) 30 (8) 45 (4) 75 (1) 90 (4) 120 (4) 180 (5) 240 (1)\nGry historyczne wydawnictw IPN i Fabryka Gier Historycznych i innych\nZostań lordem na dworze króla Henryka VIII w grze planszowej Tudor\nZnajZnak: Monte Cassino (druga edycja) Potrzebujesz tylko refleksu!\nNowy wspaniały świat Czy poprowadzisz swoje imperium do zwycięstwa?\nAxis & Allies & Zombies osadzona w realiach roku 1941 i przeznaczona jest dla 2-5 osób.\nNowy wspaniały świat: Wojna albo pokój Dodatek wprowadzający 6 unikalnych scenariuszy oraz nowe karty i umiejętności\nNa Polach Flandriin Czy chcecie się poczuć jak oficer dowodzący w okopach Flandrii? Ta gra daje wam taką szansę!\nBohaterowie wyklęci to planszowa gra planszowa historyczna\nStrajk. Skok do wolności to planszowa gra historyczna.


Od soboty sulejowska Biblioteka będzie zamknięta - ePiotrkow.pl - Piotrków Trybunalski\nRegion A.Stańczyk Piątek, 06 listopada 20204 677\nTo efekt Rozporządzenia Rady Ministrów z 2 listopada 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. Poz. 1931), zakładającym m.in. zamknięcie placówek kultury. O ewentualnym przedłużeniu okresu zamknięcia sulejowskiej Biblioteki będziemy informować.\n~Ginter (Gość)06.11.2020 11:05\nFajnie, że nam urzędnicy wypoczną, a kaskę normalną będą brali czy coś im obetną jak nauczycielom ?\nNie żyje trzytygodniowe dziecko. Rodzice byli pod wpływem alkoholu (28592)


Oferta dnia w cdkeys.com - Halo: The Master Chief Collection za 58 złotych\nThe Juicer – 0.49€ (-51%) Wurm Unlimited Steam Key – 0.72zł (-51%) Guns of Icarus Online – 0.95£ (-72%) Space Engineers – 6.46£ (-58%) Medieval Engineers: Deluxe Edition – 6.46£ (-58%) Medieval Engineers – 5.10£ (-57%) Engineering Pack – 10.20£ (-57%) Hills Of Glory 3D – 0.90£ (-77%) Epistory - Typing Chronicles – 4.20£ (-62%) Bombing Bastards – 1.49£ (-79%)\n« Ciekawe oferty znalezione na Ceneo (14.05)\nPromocje mobilne (14.05) »\nOferta dnia w cdkeys.com – Halo: The Master Chief Collection za 58 złotych\n14 maja 2016, 16:00\nHalo: The Master Chief Collection Xbox One – Digital Code – $14,99\nPo zmianie waluty na Euro taniej kupicie również:\nRocket League PC – 9,40 € – Steam\nRise of the Tomb Raider PC – 22,60 € – Steam\nBattlefleet Gothic Armada PC (inc Beta) – 22,79 €\nNeed For Speed PC – 28,49 € – Origin\nAby uzyskać powyższe ceny, musicie polubić fanpage sklepu cdkeys.com na Facebooku i wykorzystać unikatowy kod rabatowy.\nTagi: Origin, Steam, Xbox Marketplace\nPlatformy: PC, Xbox One\nJak to kurde jest z tymi kodami 5% off, że nie działają? Komukolwiek to w ogóle działa? Otrzymałem właśnie kod 32846533SN i sklep rzuca tylko komunikatem, że nie jest to prawidłowy kod. Już od jakiegoś czasu tak jest, że te kody z facebooka mi u nich nie działają.\na ten kod nie działa tylko za pierwszym uzyciem/zakupem?\n1. Musisz być zalogowany\n2. Wygeneruj ponownie. Ja wczoraj sprawdzałem, 1 kod nie wszedł, wygenerowalem drugi (inny) i juz wszedł bez problemu\nNo proszę, byłem niezalogowany. Trochę dziwna polityka strony bo zazwyczaj vouchery działają od razu po wrzuceniu. Niemniej dzięki za naprowadzenie, już wszystko działa.\nMoże ktoś potwierdzić? Wydaje mi się, że korzystałem z tych kodów zniżkowych więcej razy. Na pewno kody z facebooka nie działały u mnie z nowym Doomem, zadziałał dopiero kod Doom666. Teraz usiłuje zakupić sp do Fallouta ale nie przyjmuje mi kodu z fb.\nKupował ktoś kod na cdkeys na fakturę, która byłaby respektowana w pl?\nja nie kupowalem przyrzekam\nO! to ktoś kupuje w keyshopach na fakturę?\nPAYDAY 2 - graj za darmo do 28 października\nSid Meier's Civilization III: Complete na Steama za darmo w Humble Store\nDarmowy weekend z grą Warhammer 40,000: Dawn of War III na Steamie\nAutor: DRT, 4 godziny temu\nRysunki, szkice itp.,\nAutor: DiscussedAxe3, 4 godziny temu\nAutor: Nosterex, 4 godziny temu\nPochwal się nowym zakupem,\nAutor: Breaking Bread, 5 godzin temu\nSklepy z grami,\nAutor: Niriles, 6 godzin temu


***e - wkurzona - Forum - Ubezpieczenie.com.pl\n2018-04-20 17:20 piątek ~wkurzona\nFirma okrada ludzi. W małym okienku zaznaczają automatyczne przedłużenie polisy na następny okres, mimo że nie chcesz i nikt nie pytał i nie poinformował. Agent twierdzi, że jak nie zapłacisz składki na kolejny rok to automatycznie wygasa. Kase chcą, powołują się na OWU, w którym jest zapis że po pierwszej nieopłaconej składce ....umowa jest wypowiadana, ale nie... wypowiadają umowę dopiero po kolejnym miesiącu i żądają składek za 2,5 okresu. Nikt nie dzwoni, od razu idą do KRUK'a, który tylko w reklamach chce się dogadać, a jak co do czego to straszy sądem.... Paranoja. Kradzież w majestacie prawa


Strona Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. J. Twardowskiego w Kamiennej Górze - Przyjaciele z Torunia – Grupa „T”\nOdwiedziło nas: 1398571\nJesteś tutaj: Start / Wydarzenia / 2017 / 2018 / Przyjaciele z Torunia – Grupa „T”\nPrzyjaciele z Torunia – Grupa „T”\nAktorzy z Grupy „T” z Torunia, 21.11.2017r., zaprosili naszych uczniów klas 1-7 na niezwykle piękną i refleksyjną opowieść o przyjaźni i poświęceniu. Udowodnili, że to, co inne nie koniecznie jest złe. Duża różnorodność postaci oraz połączenie gry żywych aktorów i lalek (pacynki) zagwarantowała niesamowite widowisko.\nMałe dzieci nie mają uprzedzeń, są otwarte i gotowe zaakceptować świat takim, jaki jest. Jednak dzisiejsza rzeczywistość nie zawsze kształtuje dobre wzorce w młodym człowieku. Media skutecznie zaszczepiają w dzieciach uprzedzenia i przekazują negatywne stereotypowe myślenie. Coraz częściej wygląd i stan posiadania jest miarą wartości człowieka.\nGłówny bohater słoń Tadeusz był bardzo nieszczęśliwy. Urodził się z długą trąbą, która jest główną przyczyną jego kłopotów. Słonik staje się obiektem kpin ze strony zarozumiałej mrówki Heleny. Pewnego dnia dowiaduje się o istnieniu magicznego kapelusza, który zmienia wygląd każdego, kto go włoży. Tadeusz nie wie jednak, że podstępna Helena również pragnie zdobyć ów cudowny przedmiot.\nW tym momencie na scenie rozpoczyna się prawdziwa przygoda. A w magiczną podróż po Zaczarowanym Lesie aktorzy zabrali wszystkich żądnych przygód milusińskich i dorosłych.\nNasi przyjaciele wspaniale odegrali swoje role, a uczniowie i nauczyciele świetnie się bawili :)))\nAutor: M. Auksztulewicz


Najlepsi. Kowboje, którzy polecieli w kosmos - Tom Wolfe - ebook - Legimi online\nTytuł oryginału: The Right Stuff by Tom Wolfe\nCopyright © 1979 by Tom Wolfe\n© copyright by for the polish translation by Jan Kraśko\nISBN 978-83-268-2147-9 (epub), 978-83-268-2148-6 (mobi)\n– Conny? Mówi Jane Conrad. Słuchaj, właśnie dzwoniła do mnie Alice i powiedziała, że coś się tam stało, tak słyszała...\nPo trzydziestu minutach ze słuchawką w kurczowo zaciśniętej dłoni – a taki ranek nie jest tutaj czymś niezwykłym – żona zaczyna odnosić wrażenie, że telefon nie stoi już na biurku, nie wisi na kuchennej ścianie: aparat telefoniczny eksploduje teraz w jej brzuchu. Mimo to rzeczą o wiele gorszą byłoby usłyszeć za chwilę dzwonek do drzwi. W tym punkcie protokół jest nader sztywny, choć nigdzie niezapisany: rozstrzygających wieści nie może przekazać kobieta, a już na pewno nie może ich zdradzić przez telefon. Tej sprawy pokpić nie wolno! – o to tu chodzi. Nie, kiedy nadejdzie czas, wieści przekaże mężczyzna, człowiek z jakimś autorytetem, moralnym czy urzędowym, najlepiej duchowny lub towarzysz świeżo poległego. Co więcej, złe wieści musi przynieść osobiście. Musi stanąć przed frontowymi drzwiami, zadzwonić i, tkwiąc w progu niczym filar spokoju i opoka wszelkiej kompetencji, podać złe nowiny jak rybę na lodowej tacy. Dlatego ów telefoniczny krąg, te rozmowy między żonami były jak oszalałe i złowieszcze trzepotanie skrzydeł aniołów śmierci. Tak więc, gdy nadchodziły rozstrzygające wieści, dzwonił dzwonek – żona przyłapywała się wtedy na tym, że wytrzeszcza oczy i patrzy w stronę drzwi, jakby już do niej nie należały, jakby nie mogła już nic zrobić, ani ich zamknąć, ani otworzyć – a w progu stał posępny mężczyzna... który przyszedł ją zawiadomić, że niestety, coś się tam stało, że zwłoki męża leżą na bagnach, w lesie albo wśród wysokich traw, zwęglone, „spalone do stopnia utrudniającego identyfikację”, co każdy, kto spędził w bazie lotniczej kilka lat (na szczęście Jane była tu krótko), traktował jako nader zręczny i dowcipny eufemizm określający ludzkie ciało wyglądające teraz jak olbrzymi kurczak wyjęty za późno z pieca, jak spalona kaczka z czarnobrązowawą skórą, tłusta, mazista, zeskwierczała, spurchlona i spieczona. Jednym słowem, ciało człowieka w takim stanie miało nie tylko spaloną twarz, włosy i uszy – nie wspominając już o ubraniu – ale również dłonie i stopy, a to, co zostało z ramion i nóg, było zgięte w łokciach i kolanach i sztywne jak drut, spalone na brejowatą czarnobrązową masę podobnie jak sam korpus, skutkiem czego ów mąż, ojciec, dżentelmen, oficer, to oczko w głowie czyjejś matki, ten Cudowny Bobas, Jego Królewska Mość Dzidziuś sprzed dwudziestu kilku lat został zredukowany do zwęglonego kawałka mięsa ze sterczącymi skrzydełkami i kikutami nóg.\nAle Jane nie słyszała nic oprócz tego, że inni mężowie się odnaleźli, że są bezpieczni. Inni. Bo Pete’a wśród nich nie było. I tak, w ten słoneczny dzień na Florydzie, niedaleko bazy lotniczej marynarki wojennej pod Jacksonville, w maleńkim domku, w prawdziwej chatce z bajki, jeszcze jedna piękna kobieta miała się wkrótce dowiedzieć o zasadzie quid pro quo rządzącej w pracy męża, o niewzruszonej regule „coś za coś”, o nigdzie niespisanych, acz zawsze obowiązujących warunkach, na jakich pracy owej się podjął. I nagle, jakby mając przed oczyma pełen wykaz służb i dyżurów, Jane uświadomiła sobie z całą mocą, że z dwudziestu chłopców latających w eskadrze męża brakuje tylko dwóch: pilota nazwiskiem Bud Jennings i... Pete’a. Chwyciła za słuchawkę i zrobiła coś, na co w sytuacjach alarmowych patrzono bardzo krzywym okiem: zadzwoniła na lotnisko. Odebrał oficer dyżurny.\n– Przykro mi – odparł dyżurny i... głos mu się załamał. – Przykro mi... Ja... – Nie umiał znaleźć słów! Prawie szlochał! Szlochał!!! – On... To znaczy... On nie może podejść do telefonu!\n– Przepraszam, ale... to niemożliwe... – Oficer dyżurny z trudem artykułował słowa, bo cały czas tłumił w sobie płacz. Płacz! Jezu! – Porucznik Conrad nie może podejść do telefonu.\n– Przykro mi, ale... – Chlipnięcie, jękliwe westchnienie i płaczliwe posapywanie. – Nie wolno mi tego mówić, nie... Muszę... Muszę już kończyć! – Głos żołnierza rozmył się w gwałtownym przypływie emocji i usłyszała trzask odkładanej słuchawki.\nConrad wciąż patrzył w górę. I wkrótce odgadł wszystko. Bo tam, między wierzchołkami drzew, widniał korytarz z połamanych gałęzi, prawdziwy tunel znaczący trasę, jaką przebyła spadająca maszyna. Przedzierali się przez bagno, idąc dziwacznym szlakiem wyrysowanym dwadzieścia, trzydzieści metrów nad nimi. Gwałtowny skręt. Tak, tutaj musiało odpaść skrzydło... Znów ostry zakręt w prawo i skos w dół. Szli, nie spuszczając wzroku z rozłożystych konarów. Potem stanęli. Na środku pnia widniała olbrzymia sącząca się rana. Dziwne. Koło rany ujrzeli... Ki diabeł? Jakaś choroba atakująca drzewa? Między gałęziami wisiało coś w rodzaju worka, brązowawej guzowatej torbieli, takiej, jakie widuje się czasem na drzewach zakażonych pasożytami, a wokół niej, wokół tej torbieli, ujrzeli żółtawe śluzowate skrzepy, jakby choroba zainfekowała worek ropnicą i wyciskała z niego jakiś ohydny i szybko krzepnący sok. Z tym że to nie mógł być sok, bo w soku nie ma krwi. Sekundę później... Conrad nie musiał nic mówić. Wszyscy zrozumieli. Guzowaty worek był wykładziną hełmu lotniczego z przymocowanymi słuchawkami. Żółtawe śluzowate skrzepy tworzyły niegdyś mózg Buda Jenningsa. Pień drzewa roztrzaskał osłonę kabiny samolotu i poszatkował głowę pilota na kawałki. Jak przejrzałego melona.\nZgodnie z protokołem dowódca eskadry nie mógł ujawnić nazwiska Buda, dopóki nie odnajdą jego żony, Loretty, i dopóki ponury, acz kompetentny Przyjaciel Wdów i Sierot nie zawiadomi jej o śmierci męża. Ale Loretty Jennings nie było w domu i nigdzie nie mogli jej znaleźć. Stąd zwłoka – i aż za dużo czasu na to, by inne żony, te rozdygotane anioły śmierci, zgorzały w ogniu paniki ze słuchawkami w dłoniach. Bo dorachowały się prawie wszystkich pilotów i brakowało im tylko dwóch: Buda Jenningsa i Pete’a Conrada. Orzeł czy reszka? Zapałka z łepkiem czy bez łepka? Na kogo wypadnie, na tego... Takie wyliczanki nie były tu niczym niezwykłym.\nLoretta Jennings robiła zakupy w centrum handlowym. Kiedy wróciła do domu, przed drzwiami zastała pewnego mężczyznę: Przyjaciela Wdów i Sierot z kamienną twarzą. Cetno-licho, para nie para, entliczek-pentliczek – to Loretta przegrała tę grę. To dziecko Loretty (w łonie nosiła drugie) nie będzie miało ojca. I to właśnie ona, ta młoda kobieta, musiała przejść przez cały horror ostatniej drogi męża, przez horror, który w wyobraźni Jane Conrad był już jej horrorem, którego nieuchronność przyjmowała za pewnik i który znosić miała do końca swych dni. Ten ponury uśmiech losu przyniósł Jane tylko nieznaczną ulgę.\nW dniu pogrzebu Buda Jenningsa Pete sięgnął w głąb szafy i wyjął swój galowy płaszcz, jak każe regulamin. Ten płaszcz był najszykowniejszym elementem stroju oficera marynarki wojennej. Pete nigdy go jeszcze nie nosił, nie miał po prostu okazji. Uszyty z grubej granatowej wełny, z dwoma rzędami złotych guzików z przodu, sięgał mu niemal kostek i ważył chyba z pięć kilo. Był świetnie dopasowany w pasie, miał pagony, pięknie wykrojone wielkie klapy, głębokie zakładki na rękawach, a z tyłu rozcięcie, które biegło od pasa w dół. W przyszłości ani Pete, ani żaden inny Amerykanin żyjący w połowie dwudziestego wieku nie mógł się już chyba poszczycić strojem tak imponującym i tak arystokratycznym jak ten właśnie płaszcz. W eskadrze było ich dwudziestu, więc, niczym w dziecięcej wyliczance o małych Indianach, na pogrzeb przybyło dziewiętnastu. Dziewiętnastu małych Indian w galowych płaszczach utworzyło równy, równiuteńki rząd. Ach, ci chłopcy z marynarki! Jak mężnie wyglądali! A jacy byli młodzi! Ich różowe, gładkie twarzyczki, tak dokładnie wygolone, tak szczupłe i pociągłe, tak waleczne i dzielne, znieruchomiały, zastygły nad olbrzymimi wyłogami kołnierzy. I zaśpiewali stary hymn marynarki wojennej, w którym od czasu do czasu pobrzmiewała dziwna, żałobna nutka, hymn, który zawierał zwrotkę dopisaną specjalnie ku czci lotników. Kończyła się tak: „Za tych, co życie w przestworzach narażają, modły wznosimy: niech cało powracają”.\nTrzy miesiące później następny pilot z eskadry Conrada miał wypadek i „spalił się do stopnia utrudniającego identyfikację”. Pete znów wyciągnął z szafy swój płaszcz, a Jane znów ujrzała osiemnastu małych Indian, mężnie wypinających pierś na pogrzebie. Niedługo potem Pete’a przeniesiono z Jacksonville do bazy lotniczej marynarki wojennej Patuxent River w stanie Maryland. Ledwie zdążyli się tam urządzić, gdy dostali wiadomość, że kolejny pilot z eskadry w Jacksonville – ich bliski przyjaciel, kumpel, którego bardzo często zapraszali na kolację – zginął na Atlantyku, kilka kilometrów od brzegu, podczas rutynowych ćwiczeń na lotniskowcu. Katapulta, przyspieszacz startowy, nawaliła i straciła nagle ciśnienie, skutkiem czego samolot stoczył się wolno z pokładu i, z silnikiem daremnie wyjącym na pełnych obrotach, runął wprost do oceanu, czatującego osiemnaście metrów niżej. I poszedł na dno jak kamień, i zniknął. Ot tak, po prostu.\nPete’a przeniesiono do Patuxent River – do Pax River, jak brzmiała nazwa bazy w żargonie pilotów – by mógł uczęszczać na zajęcia w nowo otwartej szkole pilotów oblatywaczy. Uznawano to za poważny awans w karierze młodego oficera. Teraz, kiedy wojna w Korei dobiegła końca i kiedy zabrakło szansy na loty bojowe, wszyscy najlepsi „chłopcy z szybkich” pragnęli zdobyć szlify pilota oblatywacza. Nie nazywali tego „lotami próbno-doświadczalnymi”, nie, nigdy. W wojsku zawsze mówili: „oblatywanie”, tylko tak. W owym czasie samoloty odrzutowe były używane ledwie od dziesięciu lat i marynarka wojenna wciąż testowała nowe modele myśliwców. A Pax River uchodziła za jej główny ośrodek doświadczalny.\nJane podobał się nowy dom, który tam sobie kupili. Może nie tak jak ich bajkowa chatka w Jacksonville, ale z drugiej strony to oczywiste, bo przecież tego domu sami nie projektowali. Zamieszkali w osiedlu zwanym North Town Creek, dziesięć kilometrów od bazy. North Town Creek, podobnie jak baza, leżało na półwyspie porośniętym karłowatą sosną, który wcinał się głęboko w wody zatoki Chesapeake. Tak więc znów (już po raz drugi!) utknęli między sosnami i krzewami rododendronu, bo te ostatnie rosły tu na każdym kroku. Loty i ćwiczenia naziemne Pete’a pochłaniały mnóstwo czasu. Wszyscy kursanci z jego grupy, z Grupy 20, narzekali, jak straszne obrywają cięgi i, rzecz jasna, cięgi te uwielbiali, bo szkółka w Pax River należała do ekstraklasy sił lotniczych marynarki wojennej. Całym światem towarzyskim Pete’a i Jane byli chłopcy z Grupy 20 oraz ich żony. Z nikim innym się nie zadawali. W tygodniu wciąż bywali u siebie na kolacjach, a w weekend niemal zawsze ktoś urządzał większe party; chodzili też razem na ryby albo jeździli na nartach wodnych po zatoce. Prawdę mówiąc, nawiązywanie kontaktów z ludźmi spoza lotniczego światka przychodziło im niełatwo, bo chłopcy umieli rozmawiać wyłącznie o... lataniu. Jednym z ulubionych zwrotów, jakie przewijały się często w tych rozmowach, było „wyciskanie rury na maks”. Tym terminem oblatywacze określali badanie maksymalnych możliwości danego samolotu, na przykład minimalnego promienia skrętu przy takiej to a takiej szybkości, i tak dalej. „Wyciskanie rury na maks”, testowanie osiągów maszyny, zdawało się największym wyzwaniem i dostarczało najwięcej satysfakcji podczas oblatywania. Określenie jak określenie – wcale nie brzmiało strasznie, przynajmniej początkowo. O właśnie, brzmiało tak, jakby chłopcy znów rozprawiali o sporcie.\nPewnego słonecznego dnia jeden z kursantów Grupy 20, jeden z tych roześmianych młodzieńców, z którym jadali kolacje, z którym pili, z którym jeździli na nartach wodnych, podchodził do lądowania na A3J, lekkim samolocie szturmowym. Nie dopatrzył, zanim podniósł klapy, szybkość spadła poniżej dopuszczalnej, przeciągnął maszynę, rozwalił się i „spalił do stopnia uniemożliwiającego identyfikację”. I wyjęli galowe płaszcze, zaśpiewali pieśń o tych, co życie w przestworzach narażają, odwiesili płaszcze do szaf i pewnego wieczoru po kolacji zaczęli rozmawiać o katastrofie. Mali Indianie, których los tym razem oszczędził, kręcili i potrząsali głowami, mówiąc, że kumpla im cholernie szkoda, ale po kiego diabła tak długo zwlekał z podniesieniem klap?! Tak, tak, powinien był wiedzieć, czym to pachnie.\nNie minął tydzień, jak zginął następny kursant z Grupy 20. Leciał maszyną tego samego typu, A3J, i też podchodził do lądowania. Przedtem musiał wykonać zwrot o dziewięćdziesiąt stopni, nawaliły stery, jedna klapa tylnego stabilizatora zakleszczyła się w pozycji „do góry”, druga „w dół”, maszyna wpadła w korkociąg, runęła na ziemię z wysokości dwustu czterdziestu metrów, zostały z niej szczątki, a pilot „spalił się do stopnia uniemożliwiającego identyfikację”. I znów wyciągnęli galowe płaszcze, i znów śpiewali o tych, co w przestworzach, a kiedy płaszcze powędrowały do szaf, gdy nadszedł wieczór i zjedli już kolację, stwierdzili, że tak, zmarły był facetem w porządku, ale miał za mało doświadczenia i awaria sterów wpędziła go w zaułek, z którego nie umiał znaleźć wyjścia.\nWszystkie żony chciały krzyknąć: „Boże! Przecież to była awaria samolotu! Sa-mo-lo-tu! Na jakiej podstawie sądzicie, że którykolwiek z was poradziłby sobie lepiej?!”. Jednak zarówno Jane, jak i reszta żon podświadomie wiedziały, że czegoś takiego nie wolno im nawet sugerować. Bo Pete nigdy po sobie nie okazywał, że dręczą go obawy o własne życie. Nigdy. Zadać pytanie i podważać pewność siebie młodego pilota? To zagrywka nie tylko zła, ale wręcz niebezpieczna. I to także należało do niepisanego kodeksu obowiązującego Żonę Oficera. Od tej chwili za każdym razem, kiedy Pete miał lot i nie wracał na czas do domu, Jane ogarniał niepokój. Bała się – nie! była pewna! – że mąż zapędził się w jeden z tych zaułków, o których gadali z takim uniesieniem, w jedną z owych ślepych uliczek, które tak bardzo ożywiały wszystkie rozmowy przy kieliszku.\nNiedługo potem ich kolejny przyjaciel oblatywał F-4, najnowszy i najszybszy samolot marynarki wojennej, znany jako Fantom. Wystartował, osiągnął pułap sześciu tysięcy metrów, obrócił maszynę nosem w dół i lotem nurkowym runął prosto do zatoki Chesapeake. Okazało się, że w jego aparaturze tlenowej brakowało złącza przewodów, że nastąpiło niedotlenienie krwi, skutkiem czego na dużej wysokości stracił po prostu przytomność. I znów wyciągnęli galowe płaszcze, i znów śpiewali o tych, co w przestworzach, a schowawszy płaszcze do szaf, mali Indianie nie mogli się wprost nadziwić: jak to w ogóle możliwe, żeby ktoś zapomniał sprawdzić złącza przewodów tlenowych?! A nawet jeśli zapomniał, musiał być chyba w cholernie kiepskim stanie, bo co, tak od razu zasnął? Tak szybko?!\nKilka dni po tym wydarzeniu Jane stała w oknie swego domku w North Town Creek. Nagle mniej więcej na wysokości lotniska ujrzała dym unoszący się nad sosnami. Ot, smugę dymu, nic więcej. Nie słyszała grzmotu eksplozji, nie słyszała syren, nie słyszała żadnych innych odgłosów. Przeszła do innego pokoju, żeby odpędzić dręczące myśli, ale... skąd ten dym? Nie mogła znaleźć żadnego wytłumaczenia. Wróciła do okna. Na podwórzu domu naprzeciwko ujrzała grupkę ludzi. Stali i... patrzyli w stronę jej domu, jakby naradzając się, co robić. Jane odwróciła wzrok, ale nie wytrzymała – znów spojrzała w okno. Kątem oka dostrzegła sylwetkę mężczyzny zmierzającego ścieżką do frontowych drzwi... jej domu. Dobrze wiedziała, kim ten mężczyzna jest; takie koszmary nawiedzały ją w snach, i to nieraz. Z tym że to nie był sen. Nie, Jane nie śniła, przeciwnie, była rozbudzona, czujna i przytomna. Ba! Przytomna jak nigdy w życiu! Sparaliżowana, kompletnie dobita widokiem, po prostu stała i czekała, aż zadzwoni dzwonek. Czekała, lecz nie słyszała najmniejszego szmeru. Wreszcie nie mogła już dłużej wytrzymać. W przeciwieństwie do snu na jawie Jane była zbyt opanowana i zbyt grzeczna, by nie otwierając drzwi, wrzasnąć: „Precz! Odejdź stąd!”. Więc je otworzyła. W progu nie ujrzała nikogo, absolutnie nikogo. Na podwórzu po drugiej stronie ulicy też nikogo nie było. Na trawnikach i na porośniętych rododendronami ścieżkach w promieniu stu metrów od domu nie było po prostu ludzi.\nWtedy zaczął się okres, kiedy to miewała i koszmarne sny, i halucynacje, ciągle, ustawicznie. Halucynacje mogło wywołać dosłownie wszystko: kłąb dymu, telefon, który przestał dzwonić, nim zdążyła podnieść słuchawkę, wycie syreny, nawet warkot ruszających ciężarówek (przecież lotnicze wozy ratunkowe tak warczą!). Zerkała wówczas w okno, na ścieżce widziała sylwetkę mężczyzny idącego do drzwi i czekała na dzwonek. Jedyna różnica między snem a halucynacjami polegała na tym, że sceny ze snów zawsze przeżywała w ich domku w Jacksonville. Ale w obu przypadkach uczucie, że tym razem dzieje się to naprawdę, było aż nadto realne.\nNa niższym kursie był taki prymus, młody chłopak, główny rywal ich dobrego przyjaciela Ala Beana. Pewnego razu wystartował myśliwcem, żeby przećwiczyć lot nurkowy na ciągu. Jednym z najtrudniejszych elementów każdego ćwiczenia w powietrzu, elementów, których zlekceważyć w żadnym wypadku nie wolno, jest wyrobienie w sobie odruchu uważnego śledzenia wszystkich wskaźników: nie odrywając oczu od deski rozdzielczej, „dajesz po garach” i wyciskasz rurę na maks. O to właśnie chodzi. Tak więc ten prymus, rywal Ala Beana, wprowadził maszynę w lot nurkowy, wbił wzrok w zegary i karnie, z wielką precyzją zaczął odczytywać co trzeba. Odczytywał i odczytywał, aż udupił sprawę, gruchnął w ziemię i „spalił się do stopnia uniemożliwiającego identyfikację”. Znów nałożyli galowe płaszcze, znów śpiewali o tych, co w przestworzach, a schowawszy płaszcze do szaf, mali Indianie uznali, że zmarły był wspaniałym facetem i naprawdę świetnym, wprost genialnym kursantem; prawdę mówiąc, miał w sobie aż za dużo z kursanta, bo się zagapił i nie wyjrzał na czas przez okno. Beano – Al Bean – nie był geniuszem. Lecz jakkolwiek na to patrzeć, żył.\nJak wiele innych żon pilotów z Grupy 20, Jane chciała porozmawiać o tej pechowej serii śmiertelnych wypadków, chciała przedyskutować sprawę z mężem i z resztą kursantów, żeby zbadać, jak to wszystko znoszą. Ale ów niepisany kodeks zabraniał rozmów na ten temat, zabraniał rozmów o strachu przed śmiercią. Ani Jane, ani jej koleżanki nie mogły też o tym porozmawiać z innymi mieszkańcami bazy, porozmawiać tak szczerze, od serca. Fakt, można było zamienić słowo z żoną pilota i wyznać, że się zamartwiasz. Ale co z tego? Która z nich się nie zamartwiała? Rzuciłaby ci pewnie spojrzenie z cyklu: „Po co o tym myśleć?”, i tyle. Gdyby Jane wyjawiła, że dręczą ją koszmarne sny, niewykluczone, że uszłoby jej to płazem. Ale halucynacje?! Nigdy. W życiu żony pilota marynarki wojennej nie było miejsca na tego rodzaju anomalie.\nSeria wypadków zdążyła już pochłonąć dziesięć ofiar i niemal wszyscy polegli należeli do kręgu najbliższych przyjaciół Pete’a i Jane. Byli młodymi ludźmi, którzy nieraz ich odwiedzali, którzy siadywali naprzeciwko Jane i jak cała reszta rozprawiali o wspaniałej przygodzie, jaką jest oblatywanie maszyn bojowych. Lecz ci, którzy jeszcze żyli, wcale nie stracili rezonu i zachowywali się tak jak przedtem! I gadali z takim samym, kompletnie niewytłumaczalnym ożywieniem i rozradowaniem! Jane obserwowała męża, chcąc stwierdzić, czy nie upada przypadkiem na duchu, ale żadnych tego typu oznak nie zauważyła. Gadał jak najęty, rozrabiał, żartował i śmiał się tym swoim zaraźliwym śmiechem Wiejskiego Prostaczka-Żartownisia. Jak zawsze. I wciąż cenił sobie towarzystwo kursantów takich jak Wally Schirra czy Jim Lovell. Młodzi piloci, a przynajmniej większość z nich, byli z reguły milczący i, co normalne w tym dziwacznym zawodzie, ożywiali się dopiero w powietrzu. Ale nie Pete, Wally i Jim. Nie, oni nie powściągali języka, nigdy. Wprost uwielbiali gadać i żartować. Pete nazywał Jima „Chwiejniakiem”, bo „Chwiejniak” to ostatnia ksywka, jaką pilot chciałby nosić. Wally Schirra był do tego stopnia towarzyski, że aż serdeczny; lubił robić ludziom kawały, gustował w straszliwych kalamburach i temu podobnych zabawach. Wszyscy trzej – nawet wtedy, gdy trwała seria tych śmiertelnych wypadków – uwielbiali rozmawiać o zdarzeniach takich jak choćby osobliwe przypadki Mitcha Johnsona, pilota marynarki wojennej, któremu los płatał nader częste i szczególne figle. Wyglądało na to, że życie Mitcha Johnsona spoczywało w rękach dwóch aniołów. Jeden anioł był dobry, drugi zły. Anioł zły pakował go w katastrofy, po których z przeciętnego pilota zostałaby tylko mokra plama, anioł dobry zaś z tych katastrof go ratował, i to tak skutecznie, że Johnson wychodził z nich bez najmniejszego zadrapania. Ot, choćby wczoraj – takie właśnie historyjki opowiadali przy Jane! – Mitch Johnson podchodził do lądowania na lotniskowcu. Ale podszedł za nisko, nie trafił na pas i przyładował w rufę pod pokładem. Nastąpiła ogłuszająca eksplozja, tył samolotu buchnął ogniem i wpadł do wody. Wszyscy obserwujący katastrofę skonstatowali: „Dobry anioł miał dzisiaj wolne. Biedny Johnson”. Wciąż jeszcze dyskutowali, jak usunąć szczątki, gdy nagle na mostku zadzwonił telefon i jakiś lekko przytłumiony, trochę niepewny głos powiedział: „Mówi Johnson. Słuchajcie, jestem w ładowni, w magazynie, i luk jest zamknięty, cholera. Nie mogę zapalić światła, bo tu ciemno jak diabli, i nie wiem, gdzie jest włącznik. W dodatku potknąłem się o jakiś drut czy kabel i chyba skaleczyłem się w nogę”. Oficer dyżurny trzasnął słuchawką i przysiągł, że dorwie tego ciężkiego skurwysyna, który w takiej chwili robi tak niesmaczne kawały. Ale telefon zadzwonił znowu i tym razem lekko zamroczony facet zdołał przekonać kumpli, że to naprawdę on, że to naprawdę Mitch Johnson. Nie, dobry anioł wcale go nie opuścił. Podczas katastrofy samolot grzmotnął w puste bębny amunicyjne, co złagodziło siłę uderzenia, trochę Johnsona zamroczyło, ale zabić go nie zabiło. Kadłub maszyny rozniosło na kawałki, więc Mitch po prostu wysiadł i otworzył luk prowadzący do ładowni. W ładowni było ciemno choć oko wykol, na podłodze walały się kable służące do mocowania zapasowych silników samolotowych, ale dobry anioł przeprowadził Mitcha i przez druty, i wskazał mu telefon. Jedyną raną, jaką odniósł nasz dzielny pilot – raz się potknął! – był siniak na goleni. O tak! Ten to miał ciąg do wypadków! Zdumiewająca rzecz, bo opowiadając tego rodzaju historyjki, Pete i Wally dosłownie pękali ze śmiechu. Jakby to były anegdoty z życia sportowców! Tak, anegdoty, nic więcej!\nKilka dni później Jane robiła zakupy w kantynie na Saunders Road, tuż koło głównej bramy wjazdowej do bazy. Usłyszała wycie syren, a potem warkot lotniczych wozów ratunkowych. Instynktownie chciała natychmiast pędzić do domu, ale nie, tym razem postanowiła zachować spokój. Zmusiła się do pozostania w kantynie i dalej robiła zakupy. Robiła je przez pół godziny, aż kupiła wszystko, co miała na liście. Dopiero wtedy ruszyła z powrotem do North Town Creek. Kiedy tam przyjechała, zobaczyła na chodniku... mężczyznę. Mężczyzna szedł. Czarny garnitur, biała koloratka... Był przed nią, widziała go od tyłu, ale i tak nie miała żadnych wątpliwości co do jego profesji: to pastor z kościoła episkopalnego, jej pastor. Otworzyła szerzej oczy, ale nie, pastor nie zniknął i nadal zmierzał w stronę frontowych drzwi. A przecież teraz Jane nie spała, nie było jej w domu, nie wyglądała oknem: siedziała w samochodzie, na ulicy, przed, przeeeed domem. Więc to nie sen, nie halucynacja. Pastor szedł do jej drzwi... naprawdę.\nTakiego poruszenia na lotnisku w Pax River nie pamiętali nawet najstarsi piloci. W dodatku widzieli to wszyscy, bo chyba wszyscy wylegli na pas startowy, jakby odbywały się tam jakieś pokazy.\nTed Whelan, jeden z przyjaciół Conrada, wystartował myśliwcem. Już podczas startu wada konstrukcyjna samolotu spowodowała wyciek z systemu hydraulicznego. Na desce rozdzielczej Whelana zapaliła się czerwona lampka, więc musiał porozmawiać z ziemią. Było sprawą oczywistą, że nim zdoła zawrócić i usiąść, wyciek sparaliżuje stery. Musiał skakać, nie wiedział tylko kiedy ani gdzie, i to właśnie chciał uzgodnić z wieżą. Zdecydowali, że katapultuje się na wysokości dwóch tysięcy pięciuset metrów, dokładnie nad lotniskiem, przy takiej to a takiej szybkości. Maszyna spadnie do zatoki Chesapeake, a on spokojnie wyląduje na spadochronie. Z zimną krwią, jak przystało na wytrawnego pilota, Whelan zdołał naprowadzić samolot na kurs i dokładnie nad lotniskiem, na wysokości dwóch tysięcy pięciuset metrów, odpalił ładunek miotający.\nWszyscy kumple stojący na pasie zadarli głowy. Ujrzeli, jak Whelana wyrzuca z kabiny. W uprzęży spadochronu typu Martin-Baker wyglądał jak maleńka czarna grudka szybująca dwa i pół kilometra nad ziemią. Spadał. Patrzyli. Czekali, aż otworzy się spadochron. Czekali sekundę, dwie, czekali jeszcze kilka sekund. Maleńka grudka nie była już maleńką grudką. Rosła, rosła w oczach, pędziła coraz szybciej i szybciej. I wtedy – rzecz to nie do opisania – nadeszła owa straszliwa chwila, kiedy wszyscy, którzy znali się choć trochę na skokach, zrozumieli, co się zaraz stanie. Ale nawet oni, ci, którzy zrozumieli, nawet oni doświadczali iście nieziemskiego uczucia, bo nigdy dotąd czegoś takiego nie widzieli, nie oglądali tego z tak bliska, od początku do końca, nie obserwowali tego z miejsc, które nagle zyskały status loży honorowej. Whelan spadał z taką szybkością, że oczy zaczęły płatać ludziom figle. Jego sylwetka zdawała się wydłużać, rozciągać, była teraz znacznie większa i mknęła ku ziemi z tak potwornym pędem, że nie mogli już rozróżnić jej zarysów. W końcu śmignęła jak czarna rozmazana smuga i usłyszeli coś, co przypominało odgłos eksplozji. Ale to nie była eksplozja, to nie był wybuch. Nie, usłyszeli koszmarny trzask, straszliwe plaśnięcie ludzkiego ciała o beton. Ted Whelan, jego hełm, skafander kompensacyjny, spadochron, uprząż – to wszystko gruchnęło w sam środek pasa startowego, dokładnie w cel, tuż przed tłumem obserwujących. Strzał idealny, strzał w dziesiątkę. Nie ulegało wątpliwości, że Whelan żył aż do chwili zderzenia z ziemią. Przez mniej więcej trzydzieści sekund widział, jak baza lotnicza Pax River, półwysep, na którym się rozlokowała, cały okręg Baltimore, cała kontynentalna Ameryka, jak cały możliwy do ogarnięcia rozumem świat mknie ku niemu, by go zabić. Kiedy podnosili zwłoki, przypominały worek ze sztucznym nawozem.\nPete znów wyjął z szafy swój płaszcz i razem z Jane, razem z grupą małych Indian, poszli na pogrzeb Teda Whelana. To, że nie grzebali Pete’a, wcale Jane nie pocieszało. To, że pastor odwiedził ją nie jako smętny Przyjaciel Wdów i Sierot – przyszedł w sprawach kościelnych, po datek – nie przyniosło ani ulgi, ani spokoju. To, że Pete nie wykazywał najmniejszej chęci, by przemyśleć swoje dalsze życie i tragiczny bez wątpienia koniec, też nie dodawało jej odwagi. Jeszcze jeden koszmarny sen, następna halucynacja, i następna, i następna, a każda będzie po prostu bardziej realistyczna niż poprzednia. Bo Jane już zrozumiała. Zrozumiała wreszcie cały układ, pojęła sedno rzeczy, choć nikt jej tego nie wyjaśniał, nie pisnął nawet słowa. Wiedziała już nawet, dlaczego Pete – student, absolwent Princeton, którego poznała na otrzęsinach w Gulph Mills Club! – nigdy nie przestanie latać, dlaczego rzuci tę morderczą pracę dopiero w trumnie. Bo Bóg jej świadkiem, była pewna, że na każdego z małych Indian czeka trumna.\nSiedem lat później, kiedy w saloniku stali koło niej fotograf i reporter z czasopisma „Life”, kiedy obserwowali jej twarz, kiedy na trawniku przed domem kłębił się tłum dziennikarzy z prasy i z telewizji czekających na choćby słowo, na gest, na cokolwiek – a może na ukradkowe spojrzenie przez szparę w zasłonach! – kiedy wszyscy, co do jednego, pożerali ją drapieżnymi oczyma, kiedy zadawali wzrokiem nieme pytania, kiedy formułowali je, używając tak wielu słów – „Co pani teraz czuje? Czy się pani boi? Ameryka chce wiedzieć!” – kiedy to wszystko widziała i słyszała, chciało jej się śmiać, lecz nie mogła przywieść na usta choćby cienia uśmiechu.\n„Dlaczego pytacie dopiero teraz?” – taką im szykowała odpowiedź. Ale oni nie mieliby zielonego pojęcia, o co jej chodzi.\nKatastrofa za katastrofą. Co za upiorna seria... A jednak jeszcze długo potem Pete i Jane spotykali pilotów z innych baz marynarki wojennej, z baz sił powietrznych, z piechoty morskiej, z których każdy przeżył własną, równie koszmarną passę. Poznali na przykład Mike’a Collinsa, pilota z sił powietrznych, siostrzeńca J. Lawtona Collinsa, byłego szefa sztabu armii. Mike odbył jedenastotygodniowe szkolenie bojowe w bazie sił powietrznych USA w Nellis, koło Las Vegas, i podczas tych jedenastu tygodni w katastrofach zginęło dwudziestu dwóch kursantów, co dawało niezwykłą wprost średnią: dwóch tygodniowo. Poznali oblatywacza Billa Bridgemana. W roku 1952, kiedy Bridgeman stacjonował w bazie sił powietrznych w Edwards, podczas kursu trwającego dziewięć miesięcy zginęło sześćdziesięciu dwóch pilotów. Średnia: 1,7 tygodniowo. Te dane dotyczyły tylko pilotów szkolonych na maszynach bojowych. Nie obejmowały oblatywaczy, kolegów Bridgemana, którzy też ginęli nader regularnie.\nNiesamowite, to fakt. Z tym, że takich horrendalnych serii zdawał się doświadczyć każdy weteran latający na małych, wyczynowych samolotach odrzutowych. Każdy z nich przeżył kiedyś złą passę.\nZ czasem marynarka wojenna miała opracować dane statystyczne, które wskazywały, że zawodowy pilot wojskowy, czyli taki, który zamierzał latać przez dwadzieścia lat, jak Conrad, ma dwadzieścia trzy procent „szans” na to, by zginąć w katastrofie samolotowej. Przy czym statystyki nie obejmowały poległych na polu walki, albowiem tego rodzaju zgonów wojsko nie traktowało jako śmierci w wypadku. Co więcej, istniało wprost olbrzymie, bo dokładnie licząc pięćdziesięciosześcioprocentowe prawdopodobieństwo, że w trakcie kariery zawodowej pilot marynarki wojennej będzie się musiał katapultować i ratować życie za pomocą spadochronu. W erze myśliwców odrzutowych katapultowanie się było niczym innym jak odpaleniem ładunku nitrogliceryny, którego eksplozja wyrzucała delikwenta z kabiny niczym żywy pocisk armatni. Katapultowanie się groziło takimi niebezpieczeństwami – na twardych obrzeżach kabiny ludzie tracili kolana, ręce i życie, a zderzenie z powietrzną „ścianą” czyhającą na zewnątrz zdzierało im skórę z twarzy – że wielu pilotów wolało raczej walczyć z opornym samolotem, niż skakać. I chcąc za wszelką cenę sprowadzić maszynę na ziemię, ryzykowali i walczyli do samego końca. I ginęli.\nStatystyki nie były chronione tajemnicą wojskową, ale nie były też szeroko znane, bo publikowano je bez wielkiego rozgłosu w czasopismach medycznych. Jednak żaden pilot, a już na pewno nie żona pilota, nie musiał analizować statystyk, by poznać prawdę. Wystarczyły pogrzeby, które w sposób najdrastyczniejszy z drastycznych zastępowały wszelkie tabele i zestawienia. Czasami, gdy młodziutka żona wojskowego pilota jechała na zlot szkolnych koleżanek, docierał do niej bardzo dziwny fakt: otóż koleżanki w ogóle nie chodziły na pogrzeby! W takich chwilach Jane spoglądała na męża... Pete Conrad, Princeton, rok 1953... Pete miał na sobie ten żałobny płaszcz więcej razy niż którykolwiek z jego rówieśników smoking! Ilu z tych roześmianych, szczęśliwych chłopców zdążyło pochować z górą tuzin przyjaciół, kumpli czy współpracowników? (Zmarłych tragicznie podczas wykonywania codziennych obowiązków). W owym czasie, w latach pięćdziesiątych, absolwenci Princeton zadzierali nosa, że mogą ubiegać się o pracę na Wall Street, na Madison Avenue czy w czasopismach takich jak „Time” lub „Newsweek”, bo mniemali, że to gra wielce ryzykowna, agresywna i tylko dla najlepszych. Było w modzie snuć okrutne pogawędki o zażartej, brutalnej, iście morderczej rywalizacji, jaka ich tam czeka, lecz gdy któryś z tych młodzieńców umierał podczas pełnienia obowiązków służbowych – a zdarzało się to bardzo, bardzo rzadko – umierał zapewne w drogiej restauracji na Manhattanie, gdzie zadławił się kawałkiem chateaubrianda, znakomicie skądinąd przyrządzonego. Ilu z nich podjęłoby tę morderczą pracę na Madison Avenue, ilu z nich by tam wytrzymało, gdyby wiedzieli, że istnieje dwudziestotrzyprocentowe prawdopodobieństwo, prawdopodobieństwo jak jeden do czterech, iż praca ta ich zabije? Panowie, hm... Mamy tu drobny problem z tą epidemią przypadków gwałtownej śmierci... Tak...\nAle czy naprawdę istniała jakaś zasadnicza różnica między Pete’em (albo Wallym Schirrą, Jimem Lovellem czy którymkolwiek z nich) a jego rówieśnikami z college’u? Chyba nie, z wyjątkiem tego, że Pete kochał latanie. Jego ojciec był filadelfijskim maklerem i pośrednikiem i Pete pamiętał z dzieciństwa dom na przedmieściach Main Line, limuzynę i szofera. Kryzys zniszczył giełdę i pośrednictwo – wspaniałe, niezwykle dochodowe interesy – zabrał dom, samochód i służących, niebawem rodzice się rozwiedli, a ojciec wyjechał na Florydę. Może dlatego, że podczas pierwszej wojny światowej był obserwatorem balonowym – bardzo niebezpieczny proceder, gdyż balony stanowiły bezcenny łup dla nieprzyjacielskich samolotów – jego syna, Pete’a, zafascynowało latanie. Pete poszedł na uniwersytet w ramach tak zwanego Planu Hollowaya, programu stypendialnego zainicjowanego jeszcze w czasach drugiej wojny światowej, zgodnie z którym studenci odbywali latem ćwiczenia wraz z kadetami Akademii Marynarki Wojennej i kończyli Princeton jako oficerowie. Tak więc Pete obronił dyplom, dostał patent oficerski, ożenił się z Jane i ruszył do Pensacoli na Florydzie, gdzie miał rozpocząć szkolenie lotnicze.\nDopiero wówczas, patrząc na to z perspektywy lat, między życiem Pete’a a życiem jego rówieśników zaistniała nader znacząca różnica.\nMłody człowiek mógł rozpocząć szkolenie lotnicze, wierząc, że wstępuje do swego rodzaju szkoły technicznej, gdzie zdobędzie określony zasób umiejętności. Zamiast tego stwierdzał, i to natychmiast, że wstąpił do jakiegoś... bractwa. A w tym bractwie, choć było bractwem wojskowym, ludzi wcale nie klasyfikowano wedle stopnia, skutkiem czego nie istnieli tu chorążowie, porucznicy czy kapitanowie. Mieszkańcy tego dziwnego światka dzielili się na tych, którzy to w sobie mają, i na tych, którzy tego nie mają. Jednak to coś, owa specyficzna cecha, nie zostało nigdy nazwane ani też nigdy o tym w żaden konkretny sposób nie mówiono.\nJeśli zaś chodzi o to, czym właściwie owa cecha była... Cóż, z pewnością była synonimem męstwa. Lecz nie męstwa w tradycyjnym tego słowa znaczeniu, to jest gotowości do ryzykowania życia. Uważano chyba, że gdyby rzecz sprowadzała się tylko do tego, męstwem imponować mógłby każdy głupiec, bo poświęcić życie wcale nie jest trudno. Nie, w tym hermetycznym bractwie chodziło zapewne o to, że człowiek powinien umieć wsiąść do kawałka stalowej rury, śmignąć jak pocisk w niebo, nadstawiając łeb, wycisnąć rurę na maks, a później mieć jeszcze tyle werwy, refleksu i doświadczenia, by w ostatniej chwili wprowadzić maszynę w ślizg, wylądować – a nazajutrz znów wystartować, by startować dzień w dzień, nawet w nieskończoność, jeśli zaszłaby taka potrzeba – i robić to wszystko w imię sprawy, która znaczy coś dla tysięcy, dla milionów ludzi, która znaczy coś dla nacji, dla ludzkości, dla Boga wreszcie. Nie istniał też żaden sprawdzian rozstrzygający, czy dany pilot to coś w sobie ma, czy też nie. Zamiast tego istniała praktycznie biorąc nieskończona seria sprawdzianów. Tak, brachu, kariera pilota wojskowego przypominała karkołomną wspinaczkę na jedną z tych babilońskich piramid zbudowanych z setek schodów i występów – im wyżej, tym większy zawrót głowy! – przypominała wspinaczkę na gigantyczny, koszmarnie stromy ziggurat. W dodatku pełznąc nieustannie pod górę, zawsze, ale to zawsze trzeba było udowadniać, iż jest się tym wybranym, jednym z namaszczonych, którzy to coś w sobie mają, którzy mogą pełznąć coraz wyżej, wyżej i jeszcze wyżej, którzy pewnego dnia – jeśli taka będzie wola boża – mogą nawet dopełznąć na sam szczyt okupowany przez elitę elit, przez garstkę tych, których widok wyciskał ludziom łzy z oczu: przez Bractwo Błękitnych Rycerzy.\nMówić o tym nie mówiono, jednak wszystko odgrywano tak, że młody człowiek nie mógł po prostu tego nie zrozumieć. Kiedy do Pensacoli przybywali nowi kursanci, prowadzono ich do sali na mały wykład. Oficer zagajał: „Popatrzcie na kolegów siedzących po waszej lewej i prawej stronie”. By wykazać się pilnością, całkiem spora grupka neofitów natychmiast obracała głowy w prawo i w lewo. Wtedy oficer mówił: „Jeden z was trzech odpadnie!”, co oznaczało, że jedna trzecia delikwentów wyleci z kursu i nigdy nie będzie nosić odznaki pilota. Taki był temat wykładu inauguracyjnego, lejtmotyw szkolenia wstępnego. Wiemy już, że jeden z was trzech nie ma jaj – pozostaje tylko stwierdzić, który.\nI rzeczywiście, okazywało się, że oficer mówił prawdę. Każdy etap wspinaczki na tę oszałamiająco wysoką piramidę dzielił kandydatów na tych, którzy mają w sobie to coś, by iść dalej, i na tych, którzy wyraźnie zostawali w tyle i... odpadali. Część z nich, tych mniej bystrych czy mniej pracowitych, odpadała już na samym początku szkolenia teoretycznego. Później był kurs pilotażu podstawowego na szkolnych samolotach śmigłowych. I znów kilku z nich zawaliło i odpadło, chociaż tę fazę kursu specjalnie ułatwiano. Potem, krok po kroku, opanowywali coraz trudniejsze elementy szkolenia: lot w szyku, lot na przyrządy, loty na samolotach odrzutowych, loty w ciężkich warunkach atmosferycznych, technikę artyleryjską, a na każdym z tych etapów odpadali kolejni nieudacznicy. I rzeczywiście, wkrótce jedna trzecia pierwotnego naboru została gładko wyeliminowana z szeregów tych, którzy – choć to jeszcze nic pewnego – mieli w sobie to męskie, acz nienazwane coś.\nW marynarce wojennej każdy neofita, który zaliczył szkolenie, jakie przechodzili kandydaci na pilotów sił powietrznych, musiał dodatkowo przejść przez coś jeszcze. Otóż gdzieś na oceanie czekał na niego kawał groźnej szarej płyty: pokład lotniskowca. Z tą koszmarną płytą wiązał się chyba najtrudniejszy element szkolenia na maszynach bojowych, mianowicie lądowanie. Delikwent wysłuchiwał niezliczonych wykładów, pokazywano mu na ten temat filmy, stąd wiedział, że lądowanie na lotniskowcu jest bardzo niebezpieczne. Dlatego najpierw ćwiczył na zwykłym lotnisku, gdzie wymalowano zarys pokładu. Kazano mu dotknąć kołami pasa, dać pełny ciąg i natychmiast startować. To było jeszcze względnie bezpieczne – ziemia się przynajmniej nie ruszała – ale mogło straszliwie nadwerężyć... żyroskop duszy, tak to nazwijmy. Bo ten wymalowany na betonie kształt... Jezu! Był tak cholernie mały! I znów sporo kandydatów zawaliło, i znów sporo odpadło. Aż przychodził taki dzień, kiedy tych, którzy pozostali, wysyłano bez uprzedzenia nad ocean, gdzie mieli rozpocząć dłuuuugą serię rozrachunków z tą groźną szarą płytą. Pierwszy dzień był zawsze pogodny i niemal bezwietrzny. Na spokojnej tafli morza lotniskowiec tkwił tak nieruchomo, że stamtąd, z góry, przypominał platformę wspartą na solidnych palach, dlatego pierwsze lądowanie zwykle kandydatom wychodziło. Co za ulga! I jaki zapał do kolejnych prób! Do tej chwili piloci radzili sobie niczym prawdziwe orły i dopiero teraz, dopiero wtedy, gdy stanęli na pokładzie lotniskowca, zaczynali powątpiewać, czy rzeczywiście się do tego zawodu nadają, czy rzeczywiście mają w sobie to męskie coś. Na filmach szkoleniowych pokład wyglądał jak szarawa płyta wykrojona z geometryczną precyzją, płyta niebezpieczna, tak, ale na ekranie zadziwiająco abstrakcyjna. Lecz kiedy się na niej stanęło... Geometria – Chryste, człowieku, to jest jakiś... rondel! Taca! Patelnia! Chwieje się, kołysze, wędruje raz w górę, raz w dół, przechyla się na burtę lewą (to wielkie bydlę naprawdę się przechyla!), kiedy okręt idzie pod falę, przechyla się na burtę prawą. Otwarte morze, wiatr smaga nagi pokład, na pokładzie nie ma relingu czy choćby jakiegoś sznura, a osiemnaście metrów niżej chlupocze woda! To naprawdę taca! Płytka, chybotliwa patelnia! Albo ruchoma brytfanka z grilla! I wcale nie szara, tylko czarna, ze śladami wycieków paliwa lotniczego, od dziobu po rufę wysmarowana niezliczonymi śladami po lądowaniach, zalana oleistymi kałużami płynu hydraulicznego, gorąca, lepka, tłusta, śliska, zjadliwa i złośliwa, bo nieustannie narażona na Bóg wie jakie stresy i urazy – ta cholerna balia dyszała, wprost zionęła gniewem! – stale nadwerężana detonacjami i wybuchami, trawiona ogniem i żarem, drżąca od grzmotu silników, od wizgów, pisków, jęków, nagłych gwizdów, straszliwych wstrząsów, miażdżących uderzeń, rojąca się od ludzików w czarnych hełmach à la Myszka Miki – nosili jaskrawe, czerwono-żółto-szkarłatno-zielone koszule – którzy uwijali się jak w ukropie, ganiali tam i z powrotem, jakby od tego zależało ich własne życie (no, wreszcie to z siebie wydusiłeś!), którzy podhaczali samoloty do prowadnic startowych, którzy te prowadnice zwalniali, by z wściekłą furią grzmiących dopalaczy, z upiornym kabuuum! rozrywającym okręt cisnąć, wyrzucić maszynę za pokład. Jednak manewr startu wydawał się procedurą absolutnie kontrolowaną, uporządkowaną i wysublimowaną w porównaniu z tym, co nasz dzielny orzeł miał ujrzeć za chwilę, a co w stoickim żargonie obsługi pokładowej nazywano „przechwyceniem i zatrzymaniem samolotu”. Stwierdzenie, że na przykład taki F-4 jest w stanie wylądować na tej rozhuśtanej, rozżarzonej płycie, usiąść na niej z szybkością dwustu czterdziestu kilometrów na godzinę, brzmiało nieźle w sali wykładowej, ale ponieważ słuchacze niemal zawsze sądzili, że lądująca maszyna ześlizguje się łagodnie z nieba, stwierdzenie było sprzeczne z odczuciami, jakie ogarniały naszych żółtodziobów stojących na pokładzie. Bo cała prawda docierała do nich dopiero tutaj, brachu, na lotniskowcu! Kiedy samolot był coraz bliżej i bliżej, kiedy kadłub okrętu zapadał się co chwila w fale, mając gdzieś, że prędkość myśliwca wcale nie spada, a pokład nie wykazuje najmniejszej chęci do zastygnięcia w bezruchu – wprost przeciwnie, z każdym mazisto-tłustym ufffsss dźwiga się na półtora, na trzy metry w górę, by zaraz runąć w dół! – nerwy wszystkich nowicjuszy doświadczały nader alarmującego wrażenia, wrażenia, na które żaden wykład nie mógł ich przygotować: To nie samolot ku mnie leci! To kamień! Cegła! Wlazł na nią jakiś biedny kretyn (Taki sam jak ja! Chryste!) i usiłuje sterować! W dodatku ta cholerna, ważąca prawie czternaście ton cegła wcale nie schodzi łagodnym ślizgiem, ona spada na łeb na szyję, i spada nie na pas startowy, tylko na mnie, dokładnie na mnie! Wreszcie ze straszliwym trzaskiem uderza o pokład, niczym rozpędzony pociąg towarowy śmiga na koniec pasa, oślepia ludzi koszmarnym podmuchem i ryczy, ryczy jeszcze głośniej, bo ten sukinsyn pilot zwiększa nagle obroty i daje pełny ciąg startowy! Świst, przeraźliwy, rozdzierający uszy wizg, na pokładzie wykwita rozmazana pręga, ślad roztartej gumy, ale... spokojnie, panowie, tak trzeba, wszystko gra, to tylko lina łapacza rozciągnięta w poprzek pasa startowego! Gdy maszyna wyrżnęła ogonem w pokład, lina chwyciła hak zaczepu sterczący z brzucha samolotu, a ten łoskot, ten straszliwy trzask, to odgłos, jaki powstaje, gdy reszta czternastotonowego cielska, jego pysk, wali z impetem o nawierzchnię lądowiska. Olbrzymie bydlę napina teraz linę i ryczy jak zarzynane, na wypadek gdyby łapacz puścił, pękł, gdyby maszyna „przekoziołkowała”, ześlizgnęła się z pokładu, gdyby pilot musiał szybko startować. A do plującego ogniem potwora już pędzą krasnoludki w hełmach à la Myszka Miki...\nNasz dzielny orzeł patrzy i patrzy, wtem czuje, że ta gigantyczna, spieczona słońcem płyta śmierci wniknęła mu do nosa, do małżowiny usznej, że się tam huśta, przewala to w tę, to w tamtą stronę, i nagle stwierdza, że to koniec, że osiągnął kres swoich możliwości. I to faktycznie koniec, bo idzie do lekarza, a ten oznajmia, że delikwent ma ostre zapalenie zatok bocznych nosa albo chorobę Ménière’a. W ciągu jednego dnia pogorszył mu się wzrok, drętwieją mu ręce i nogi, błędnik jest w takim stanie, że kandydat na pilota nie toleruje już zmian wysokości. Symptomy są prawdziwe, ale tylko częściowo. Nasz dzielny orzeł rzeczywiście kiepsko widzi, stracił władzę w palcach i odporność na ból. Lecz podświadomie czuje, że to tylko usprawiedliwienie i wymówka; kompletnie nie obchodzi go to (jak odnotowuje lekarz pokładowy), że symptomy mogą nie ustąpić i wpłynąć znacząco na życie, jakie czeka go poza kręgiem wybrańców, którzy zachowali w sobie to nienazwane coś.\nA ci, którzy to coś w sobie zachowali, którzy zakwalifikowali się do służby na lotniskowcach – tym bardziej ci, którzy zaliczyli później starty i lądowania nocne – zaczęli się czuć jak dzielni wojownicy Jerubaala. Bo przecież tak wielu innych odpadło! Młodzi zwycięzcy mogli teraz sycić oczy śmiertelnosłodkim, prawdziwie niepowtarzalnym widokiem: mogli spoglądać z góry na stłamszonych, zmarniałych pariasów, na tych, co zostali w tyle, mogli robić przegląd ludzi pozbawionych tego, co w życiu pilota najniezbędniejsze.\nWojsko było bezlitosne. Zamiast kazać się tym biedakom spakować i wysłać ich do domu, marynarka wojenna, tak samo jak siły powietrzne czy piechota morska, próbowała nieudaczników wykorzystać, na przykład w roli kontrolerów ruchu powietrznego. Taki bidula musiał więc dalej chodzić na zajęcia z resztą grupy, choć nie wolno mu było dotknąć samolotu. Z kataraktą największego upokorzenia w oczach siedział na wykładach, wbijał wzrok w zeszyt i wił się pod ukradkowymi spojrzeniami kumpli. A spojrzenia te mówiły: I co z niego zostało? To tylko nędzna mrówka, trędowaty, nieszczęsny palant. Bo jaki egzamin tak naprawdę oblał? Oblał egzamin z męstwa, z samej męskości. Rzecz jasna, o tym też nigdy nie mówiono. Jednak tak, chodziło o samczość, męstwo, męskość, o męską odwagę; bez względu na to, że przyszło im żyć w czasach racjonalnych i nader wyrafinowanych, chodziło o coś pierwotnego, jaskiniowego, o prymitywny impuls do stawienia czoła wyzwaniu.\nMoże dlatego, że nie można było o tym rozmawiać, wokół tematu zaczęła narastać zabobonna, wręcz mistyczna otoczka. Facet albo to miał, albo nie! Nie mógł mieć połowy czy trzech czwartych. Co więcej, to coś mogło w każdej chwili prysnąć jak bańka mydlana, jak piękny sen! Tak, bo jednego dnia gość wspinał się na piramidę w oszałamiającym tempie, a nazajutrz – dupa! – w najbardziej nieoczekiwany sposób osiągał kres swoich możliwości. Conrad i Schirra spotkali kiedyś pilota sił powietrznych, który w bazie Tyndall na Florydzie miał znakomitego kumpla. Ten kumpel z kolei miał zaczątki na prawdziwego asa i w czasie szkolenia bił kolegów na łeb. Najpierw latał na T-38, i latał jak marzenie, bo T-38 to najszybszy i najostrzejszy samolot szkolno-treningowy. Potem przesiadł się na T-33, co było normalne, bo musieli go sprawdzić i na tej maszynie. T-33 to samolot nie tak szybki i ostry jak T-38, to właściwie lekko zmodyfikowana wersja starego myśliwca odrzutowego P-80. T-33 miał straszliwie ciasną kabinę. Tak ciasną, że pilot ledwo mógł poruszać rękami. O takich samolotach mawiali: „Nimi się nie lata, je się nosi”. Więc ten facet, ten przyszły as, usiadł za sterami T-33 i od razu stwierdził, że ma klaustrofobię, w dodatku klaustrofobię najbardziej paraliżującą z paraliżujących. Próbował, brachu, wszystkiego. Poszedł nawet do psychiatry, co jak na oficera – nie daj Boże dowiedzieliby się o tym przełożeni! – jest poważnym błędem. I na nic, nie pomogło. Przeniesiono go na odrzutowe maszyny transportowe, jak na przykład C-135. Transportowce to samoloty niezwykle potrzebne i użyteczne, latać na nich niełatwo. Wciąż mówiono, że z niego znakomity pilot, ale wszyscy wiedzieli – i jak zawsze byli nader oszczędni w słowach – że tylko ci przydzieleni do eskadr myśliwskich, że tylko „orły” albo „chłopcy z szybkich” – tak siebie nazywali, z ironią, ale i z samozadowoleniem – należą do prawdziwego bractwa. Pilotów latających na transportowcach nie poniżano tak jak tych, co odpadli, niemniej oni też zostali w tyle, bo tego czegoś w sobie nie mieli.\nAlbo na przykład idzie sobie chłopak na rutynowe badanie lekarskie, czuje się jak milion dolców, a tu nagle dup! i lekarz go uziemia z powodu płaskostopia. Płaskostopia! Naprawdę! Tak bywało! (Ha! A spróbuj sobie te płaskie stopy wygiąć w łuk!) Albo uziemiają człowieka, bo złamał sobie rękę w nadgarstku i częściowo, tylko częściowo, stracił zdolność do poruszania dłonią. Albo dlatego, że troszeczkę pogorszył mu się wzrok, albo z setek innych powodów, które w zwyczajnym fachu nie miałyby najmniejszego znaczenia. Skutkiem tego chłopcy z szybkich uważali lekarzy za swoich naturalnych wrogów. Badania lekarskie były interesem nieprzynoszącym żadnych korzyści, bo w gabinecie pilot mógł co najwyżej utrzymać dotychczasową pozycję lub wszystko stracić. Obiektywnie rzecz biorąc, uziemienie z przyczyn zdrowotnych dyshonorem nie było. Ale jednak było! Tak, bo cóż właściwie oznaczał zakaz lotów? To, że udupiony chłopak nie ma już tego nienazwanego, nienazywalnego i niezbędnego czegoś! (Prysnęło jak piękny sen; cóż, zawsze może prysnąć).\nWszyscy młodzi, ostrzy piloci chcieli się sprawdzić na własną rękę. Robili to w sposób nader zabobonny, niczym prezbiterianie sprzed stu lat, którzy eksperymentowali z własnym życiem, by zbadać, czy należą do grona prawdziwych wybrańców. Kiedy chłopak odbywał szkolenie, czy to w marynarce, czy w siłach powietrznych, przełożeni wbijali mu nieustannie do głowy żelazne reguły dotyczące eksploatacji samolotu i zachowania się w przestworzach. Wielokrotnie zakazywali mu różnych „sztuczek”, takich jak „berek”, latanie „na fastrygę”, zabraniali mu samolotem „kosić”, „orać”, „prasować” czy latać pod mostami. Ale nie wiadomo dlaczego młode orły zawsze wyczuwały, że ci, którzy mają w sobie to coś, mogą zakazy ignorować; nie żeby ich łamanie stawiać sobie za cel, nie, ale by dowieść, że ot tak, po prostu, można je zlekceważyć i że istnieje tylko jeden sposób, by sprawdzić, czy tak rzeczywiście jest. Mało tego. Wyczuwali, że tak naprawdę to instruktorzy właśnie takiej reakcji po nich oczekują, że – co trochę dziwne – będą patrzeć przez palce, jak młody lotnik rzuca wyzwanie wszelkim możliwym ograniczeniom. Wykładowcy mówili na przykład, że pilot nigdy nie powinien startować bez solidnego śniadania – jajka na bekonie, grzanki i tak dalej – bo niski poziom cukru we krwi osłabia czujność. Oczywiście nazajutrz każdy orzeł zjadał śniadanie składające się z filiżanki czarnej kawy, siadał za sterami, pruł świecą w górę, aż waga maszyny neutralizowała ciąg silnika, a prędkość napowietrzna spadała do zera, na jeden krótki ociekający adrenaliną moment zawisał w przestworzach, po czym spadał jak kamień, dopóki nie stała się jedna z trzech rzeczy: dopóki samolot nie odzyskał sterowności i nie zadarł nosa nad horyzont (wtedy wszystko kończyło się dobrze), dopóki nie zerwał się w korkociąg (wtedy orzeł musiał skakać) lub dopóki pilot nie roztrzaskał się z maszyną o ziemię (to ostatnie było zawsze najbardziej prawdopodobne).\nTak samo „berek”, czyli pozorowana walka powietrzna. Berek też był zakazany, więc, co oczywiste, młode orły nie mogły się wprost doczekać, by wystartować w parze, na przykład dwoma F-100, i rozpocząć podniebne harce. Harcowali z szybkością tysiąca dwustu osiemdziesięciu kilometrów na godzinę, a wygrywał ten, który zdołał zajść kolegę od tyłu i przyczepić się mu do ogona („wejść mu w rurę”, jak mawiali). Co zuchwalszy zabijaka nierzadko przesadzał, za ostro wchodził w zakręt, silnik zdychał, a jeśli nie mógł go uruchomić – musiał skakać. Wygrażając pięścią zwycięzcy, zawisał taki na spadochronie, maszyna warta milion dolarów spadała na trawiastą równinę albo na pustynię, robiła wielkie bum!, roztrzaskiwała się w drobny mak, a nasz dzielny orzeł już myślał, co tu zrobić, żeby jak najszybciej dopaść kumpla i jeszcze przed śledztwem uzgodnić z nim szczegóły wspólnej legendy: „Nie wiem, co się stało, panie pułkowniku. Po przechwyceniu celu wyrwałem maszynę z lotu poziomego, wchodziłem na górkę i po prostu zdechł mi silnik”. Berek był zakazany, a za berka, który doprowadził do zniszczenia samolotu, groził sąd wojskowy. Przełożeni wiedzieli, że silnik nie mógł tak „po prostu zdechnąć”, lecz spontanicznie, kierowani identycznym odruchem, myśleli: „Tam do diaska! Facet ma jaja! Za pilota, który nigdy nie próbował tych wariackich sztuczek, nie dalibyśmy złamanego centa”.\nInny wariant wspomnianego wyżej odruchu powodował, że młody orzeł, który zapędził się w ślepy zaułek, niechętnie się do tego przyznawał. Pilot nie cierpiał zgłaszać zagrożenia z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że uruchamiało to cały szereg złożonych i nader publicznych działań na lotnisku: wstrzymywano lądowania wszystkich samolotów, łącznie z tymi, którym najpewniej kończyło się już paliwo; na pas startowy wyjeżdżały wozy strażackie (z góry wyglądały jak maleńkie żółte zabawki), co jeszcze dobitniej podkreślało beznadziejne położenie nieszczęsnego delikwenta; puszczano w ruch całą biurokratyczną machinę, by rozpocząć nieuchronne śledztwo. Po drugie, przed zgłoszeniem zagrożenia młody orzeł musiał sam dojść do wniosku, że nie ma innego wyjścia, innymi słowy musiał przyznać, że jeszcze przed chwilą to coś miał, a teraz potrzebuje pomocy! Ci z wieży dostawali szału na myśl, że w powietrzu lata cała banda młodych asów rozumujących w ten właśnie sposób. Samolot schodził im z radarów, gdy wzywali pilota, chłopak mamrotał coś bez związku i już wiedzieli, że ma najpewniej awarię silnika, że spada, próbując go uruchomić wysięgnikiem zapasowego generatora, którego śmigiełko obracało się w strudze powietrza niczym dziecięcy wiatraczek.\n– Whisky Kilo Dwa Osiem, czy zgłaszasz zagrożenie?\nTo pytanie otrzeźwi go jak nic! I otrzeźwiało.\n– Nie, powtarzam, nie – odpowiadał. – Whisky Kilo Dwa Osiem nie zgłasza zagrożenia.\nI babuch! Ci, co wierzyli, że Bóg ulepił ich z właściwego materiału, woleli się raczej rozwalić i spłonąć.\nPo wcieleniu do eskadry myśliwskiej przychodził taki dzień, kiedy młody orzeł otwierał szerzej oczy, by zrozumieć, jak teraz odpadają ci, którzy przegrali ten wspaniały, braterski wyścig. I stwierdzał, że nie odpadali z winy instruktorów czy przełożonych i że nie utrącał ich brak wymaganych kompetencji. Odpadali, bo ginęli. Dopiero teraz zaczynało to do niego docierać. Bo stawka wciąż rosła, powoli, powoluśku, aż w pewnej chwili as przestworzy stawał do gry najbardziej męskiej z męskich, do gry, którą można określić mianem najryzykowniejszego, ale i najwspanialszego hazardu. Latanie na szybkich w piękny, słoneczny dzień – innymi słowy, latanie jednosilnikowymi maszynami odrzutowymi typu ot, choćby Century, takimi jak F-102 czy jakimkolwiek innym kawałem cudownej rury wyposażonej w skrzydła – stawiało pilota przed większym wachlarzem sposobów śmierci do wyboru, niż jego żona i dzieci mogły sobie wyśnić w najkoszmarniejszych snach. Jeśli z szybkością trzystu dwudziestu kilometrów na godzinę gnał po pasie, kończąc rozbieg, i jeśli na desce rozdzielczej zaczynały nagle rozbłyskiwać czerwone lampki, to czy powinien: a) przerwać manewr startu (i spróbować okiełznać potwora napęczniałego paliwem, orząc piaszczyste łachy za końcem pasa); b) katapultować się (i mieć nadzieję, że ta cholerna sztuczka z ładunkiem nitrogliceryny pod tyłkiem zadziała na wysokości zerowej i że kiedy będzie wylatywał z kabiny, nie roztrzaska sobie łokcia albo rzepki kolanowej); c) nie przerywać startu i rozwiązać problem w powietrzu (doskonale wiedząc, że samolot może już płonąć, grożąc w każdej chwili wybuchem)? Miał sekundę na to, żeby uporządkować wszystkie opcje i zacząć działać, a podejmowanie tego rodzaju niewinnych decyzji było związane z wykonywaniem obowiązków służbowych i należało do szarej codzienności. Czasami jakiś orzeł doznawał olśnienia, analizował na zimno wybór, przed jakim stawał w świątek, piątek i niedzielę – udowodnić, że się do tego nadaję, czy zginąć – i sam występował o przeniesienie na maszyny transportowe, rozpoznawcze czy jakiekolwiek inne. A jego niedawni towarzysze szli dalej, zostawiali go w tyle i tylko przez dzień lub dwa zastanawiali się, co też w niego wstąpiło, jaki to złośliwy wirus zaatakował mu duszę... Jednak częściej bywali świadkami czegoś wprost przeciwnego. Niektórzy absolwenci uniwersytetów wstępowali do lotnictwa morskiego jako rezerwiści – unikając w ten sposób powołania do regularnej armii – i mieli najświętszy zamiar wrócić do cywila, gdzie czekała na nich praca czy interes rodzinny. Ale ten obsesyjny wyścig do wierzchołka piramidy pochłaniał ich do tego stopnia, że pod koniec obowiązkowej służby zaciągali się na ochotnika, czym zadziwiali i rodzinę, i najpewniej siebie samych. Co mnie do diabła napadło?! Żaden nie umiał tego wytłumaczyć. Zresztą jak? Przecież słowa, których by użył, zostały wykreślone z oficjalnego słownika. Według statystyk marynarki wojennej dwie trzecie pilotów zaliczanych do najlepszych w swojej grupie – to znaczy dwie trzecie najzadziorniejszych asów – zaciągało się ponownie i praktycznie wszyscy byli absolwentami college’ów. Nasz młody orzeł przypominał teraz kaznodzieję z „Moby Dicka”, który wspina się na ambonę po drabince linowej, by czym prędzej tę drabinkę za sobą wciągnąć; z tym że pilot nie mógł użyć słów niezbędnych do wygłoszenia tych jakże istotnych dla egzystencji kazań. Życie cywilne, nawet ognisko domowe, nawet żona i dzieci zdawały się być nie tylko daleko, ale i gdzieś niżej, tam, w dole, u stóp gigantycznej piramidy.\nWkrótce pilot myśliwski stwierdzał, że pragnie towarzystwa wyłącznie innych pilotów myśliwskich. Bo któż jeszcze był w stanie zrozumieć kwintesencję alternatywy, z którą wszyscy wtajemniczeni mieli codziennie do czynienia (udowodnić, że się do tego nadaję, czy zginąć)? Rozmawiać na inne tematy? A jaki temat da się z tym porównać? Przecież to takie pasjonujące! Rzecz jasna, mówiąc o tym, nie wolno było używać tylu słów. Słowa takie jak „śmierć”, „niebezpieczeństwo”, „odwaga”, „strach” były zakazane i piloci używali ich tylko ironicznie lub w specyficznych przypadkach. Niemniej mogli nawiązywać do tematu za pomocą szyfru lub przykładu. Stąd nieskończenie długie wieczory grupujące lotników rozprawiających o lataniu. Otóż podczas tych pijanych wieczorów (były zmorą życia rodzinnego) wysuwano i udowadniano pewne twierdzenia – wszystko za pomocą szyfru lub przykładu. Jedno z twierdzeń głosiło: Nie ma żadnych wypadków i nie ma zgubnych w skutkach awarii sprzętu. Są tylko piloci bez jaj. (W domyśle: ślepy Los nie może mnie zabić). Kiedy Bud Jennings roztrzaskał się i spalił na bagnach pod Jacksonville, kumple z eskadry Pete’a Conrada skonstatowali: Jak można być takim głupcem?! Okazało się bowiem, że wbrew wyraźnym instrukcjom zawartym w regulaminie Jennings leciał z otwartą osłoną kabiny. Do kabiny wessało tlenek węgla ze strugi spalin, Jennings stracił przytomność i skończył, jak skończył. Wszyscy się zgodzili, że Bud był dobrym pilotem i w ogóle znakomitym facetem, ale to wcale nie zmieniło faktu, że jego epitafium na zigguracie brzmiało tak: Jak można być takim głupcem?! Owszem, to początkowo szokowało, ale kiedy Conrad dotrwał do końca straszliwej serii katastrof w Pax River, mógł już uzupełnić twierdzenie własnymi przemyśleniami. Otóż jego zdaniem pojedynczy błąd nigdy nie doprowadzał do śmierci pilota. Pilota zabijała seria błędów. Ale w takim razie, jak się do tego ma przypadek Teda Whelana? Przecież nawalił mu spadochron i Whelan spadł jak kamień z wysokości dwóch tysięcy czterystu metrów. No cóż, spadochron stanowił tylko ogniwo całego łańcucha, bo po pierwsze: ktoś powinien był zauważyć wadę konstrukcyjną samolotu, która spowodowała wyciek z systemu hydraulicznego i doprowadziła do stanu zagrożenia; po drugie: przed startem Whelan nie sprawdził uprzęży, spadochron główny zawiódł i nie wyciągnął go z fotela. Ale nawet wtedy, kiedy już spadał, nawet po serii dwóch błędów, Whelan miał piętnaście, dwadzieścia sekund na to, żeby uwolnić się od fotela i otworzyć spadochron ręcznie. No bo co? Spadać i nic nie robić? Czekać, aż ziemia wyrżnie ci w gębę?! I wszyscy kumple kiwali głowami. (Tak, tak, Whelan pokpił sprawę, ale ja dałbym na jego miejscu radę!). Kiedy twierdzenie i uzupełnienie twierdzenia zostały zrozumiane i zaakceptowane, wszelkie oficjalne statystyki marynarki wojennej, według których jedna czwarta pilotów ginęła w katastrofach lotniczych, traciły znaczenie. Bo przecież statystyki to nic innego jak wartości przeciętne, a wartości przeciętne odnoszą się do nędznych przeciętniaków.\nFakt, pasjonujący temat, zwłaszcza że mówili o sobie, o własnej skórze. I tak każdego wieczoru w klubach oficerskich baz lotniczych rozrzuconych po całej Ameryce ujrzałbyś, brachu, grupki pilotów wojskowych, którzy z gorliwością rozgorączkowanych szyfrantów wymieniali zakodowane uwagi. O nie, nie znalazłbyś bardziej zniewalającego tematu! W siłach powietrznych byli nawet piloci, którzy żądali od wieży pozwolenia na lądowanie poza kolejnością, żeby tylko zdążyć na piwo. Wywoływali ziemię i, nie owijając niczego w bawełnę, podawali przyczynę: dochodzi czwarta, a punktualnie o czwartej w klubie oficerskim zaczyna się ochlaj. Balangi trwały czasami dziesięć, dwanaście godzin! A jakie odchodziły wtedy rozmowy! Gadali, żartowali, krajali wiadomy temat w kosteczkę, na drobniutkie kawałeczki, krążyli wokół niego, wykonując najprzeróżniejsze manewry pozorująco-mylące, najpierw trzeźwo, później coraz chwiejniej, wreszcie na ślepo, po omacku, oddawali mu szyderczy hołd, czkali, bekali, krzyczeli, ryczeli, śpiewali, a wszystko z humorem i pogardliwą autoironią. Ale nigdy, przenigdy, nie padło ani jedno słowo nazywające rzecz po imieniu! Nie, zazwyczaj mówili ogólnie przyjętym szyfrem. Ot, choćby tak: „Wdepnąłem dzisiaj w nieliche gówno. Jak ostatni palant, kurczę!”. I opowiadali, jak z tego wyszli, jak to się im „pofarciło”. Żeby oddać grozę sytuacji, w jakiej się znaleźli, musieli stosować zawoalowane, lecz ogólnie zrozumiałe aluzje. „Farciarz” mówił na przykład tak: „Zerkam przez ramię na Robinsona (słuchacze wiedzieli, że Robinson to podoficer, radarowiec, który czasami z nimi latał) i widzę, że facet cały zesztywniał i przestał gadać. Wbił gały w ekran i wygląda, brachu, jak trup, jak mumia! No i wtedy już wiedziałem, że ze mną kiepsko!” Coś wspaniałego! O to właśnie chodziło! Bo wszyscy zebrani nieraz słyszeli, jakich rad udzielają sobie podoficerowie: „Nigdy, ale to nigdy nie lataj z porucznikami. Unikaj kapitanów i majorów. Do diabła, zadbaj wreszcie o własną dupę i lataj tylko z pułkownikami albo generałami”. A to z kolei znaczyło, że: Te młode byczki igrają ze śmiercią! Jednak w powietrzu taki podoficer miał swoje zasady. Za wszelką cenę starał się zachować zewnętrzny spokój, jak pilot, tak więc kiedy pilot zrobił coś, co go doszczętnie przeraziło, nie komentował tego ani słowem, zaciskał zęby i wpadał w rodzaj katatonii, co sprawiało, że wyglądał jak mumia. Bomba! To jest to! Mumia! Jedno słowo i wszystko jasne! Pilot ze mnie pierwsza klasa! Igram ze śmiercią! I teraz wszyscy o tym wiecie! W dodatku ani razu nie wspomniałem o tym, o czym wspominać nie wolno!


Brak chętnych na zmierzenie się z legendą sztolni w Sobieszu? - Górnictwo - netTG.pl – Gospodarka - Ludzie\n19 września 2021\tPortal gospodarka i ludzie autor: TRz\nBrak chętnych na zmierzenie się z legendą sztolni w Sobieszu?\nRzekomy pociąg ze złotem miał skręcić w Piechowicach na tor prowadzący do góry Sobiesz i tam wjechać do sztolni. Dziś wiemy, że tak nie było\nPonad ćwierć wieku temu w zaciszu ministerialnych i wojewódzkich gabinetów trwały negocjacje z przedsiębiorcą spod Raszyna, który utrzymywał, że zna miejsce ukrycia złotego pociągu koło Piechowic w Karkonoszach. Władysław Podsibirski dysponował odręcznie wykonanym planem wyrobisk górniczych w górze Sobiesz, w których miały się znajdować tony złota przywiezionego z Katowic i Świdnicy. Badacze tematu uznali to za wymysły i konfabulacje, ale nim do tego doszło, władze całkiem poważnie traktowały doniesienia o poniemieckim skarbie. Czy dzisiaj ktoś go jeszcze tam legalnie lub nielegalnie szuka?\n- Nie znam takich przypadków, nie mogę jednak wykluczyć, że podobne incydenty miały miejsce. W Nadleśnictwie Szklarska Poręba pracuję od września 2009 r. i – o ile dobrze pamiętam - co najmniej od tej daty Nadleśnictwo nie udzielało żadnych zgód na prace poszukiwawcze w rejonie góry Sobiesz - stwierdza Jerzy Majdan, nadleśniczy Nadleśnictwa Szklarska Poręba.\nOd pewnego czasu na legendzie fikcyjnych wyrobisk górniczych ze skarbami w głębi Sobiesza usiłują zarobić inni przedsiębiorczy ludzie. W punktach informacji turystycznej w Kotlinie Jeleniogórskiej można się spotkać z ulotkami zachęcającymi do odbycia odpłatnej wycieczki po zalesionym masywie góry Sobiesz. Czy jest to legalne? To zależy...\n- Lasy w zarządzie Lasów Państwowych są dostępne z wyłączeniem powierzchni objętych stałym lub czasowym zakazem wstępu, jak stanowi art. 26 ustawy o lasach. Powierzchnie objęte zakazem są oznakowane, z wyjątkiem upraw i młodników do 4 m wysokości. Jeśli ktoś powyższe zakazy narusza, popełnia wykroczenie - precyzuje Jerzy Majdan.\nChoć fikcyjne, rozgałęzione podziemia z pociągiem skrywającym tony katowickiego i świdnickiego złota można włożyć między bajki, to na Sobieszu można znaleźć prawdziwe wyrobiska górnicze.\n- Na Sobieszu koło Piechowic znajdują się dość dobrze znane sztolnie po poszukiwaniach bodajże kwarcu. Są niewielkie, krótkie i stanowią ostoję dla nietoperzy. Prócz tego Sobiesz jest naszpikowany dziwaczną infrastrukturą typu studzienki, włazy i niewielkie budyneczki, związane najpewniej z dawnymi wodociągami i drenowaniem zbocza. Sobiesz zasłynął też poszukiwaniami Złotego Pociągu przez pana Podsibirskiego, po czym pozostało sporo śladów w terenie - to jest ciekawe moim zdaniem i może być wykorzystywane jako osobliwa atrakcja - uważa Krzysztof Krzyżanowski, badacz dziejów górnictwa kruszcowego w Sudetach, autor książki Zapomniane podziemia.\nJego zdaniem nie należy w czambuł potępiać opowieści o wymyślonym złotym pociągu w górze Sobiesz.\n- Nie mam nic przeciwko wykorzystywaniu legend w przedsięwzięciach turystycznych. Ludzie lubią legendy. Jestem jednak zwolennikiem wyraźnego wskazywania, co jest legendą, co faktem, a co niesprawdzoną informacją. Najgorsze co może być, to sugerowanie, by brać pewne legendy, często już obalone lub wyjaśnione, za pewnik - dodaje Krzysztof Krzyżanowski.\nSobiesz (633 m n.p.m.) jest górą zbudowaną z granitu karkonoskiego. Jego szczyt znajduje się na terenie Piechowic, a południowo-wschdnie zbocza w Jeleniej Górze.


Dobry inhalator przenośny dla dziecka Geratherm Micromesh - Geratherm\nHomePRODUKTYINHALACJA I PULSGeratherm® micromesh\nDobry inhalator wykorzystujący nowoczesną technologię.\nSKU: micromesh Kategorie: INHALACJA I PULS, inhalatory\nMicromesh to profesjonalny przyrząd do podawania leków w formie aerozolu – nebulizacji. Jest niezawodnym w działaniu przenośnym inhalatorem dla dziecka i jak każdy dobrej klasy inhalator, charakteryzuje się wytrzymałością, prostotą oraz poręcznością. Największą zaletą Micromesh jest szybkość i precyzja. Wykorzystuje zaawansowaną technologię mikrocząsteczek, dzięki czemu lek jest błyskawicznie wchłaniany. Niski poziom hałasu i niewielkie rozmiary pozwalają na używanie go w różnych sytuacjach: w domu, w podróży i na zakupach. Dzięki niemu możliwe jest zwyciężenie niewydolności oddechowej, złagodzenie objawów choroby i poprawa komfortu życia. Micromesh to również dobry inhalator przenośny dla dziecka ze względu na swoje właściwości i gwarancję bezpieczeństwa.\nMicromesh – niezastąpiony w leczeniu chorób dróg oddechowych.\nniezbędny w chorobach płuc i dróg oddechowych\nprzy astmie oskrzelowej i mukowiscydozie i przeziębieniach\ndo użycia ze wszystkimi powszechnymi lekami wziewnymi\nnebulizacja możliwa nawet pod kątem 45°\nniewielkich rozmiarów i lekki\nprędkość nebulizacji 0.25 ml/ min\npojemność leku 6 ml\nbardzo cicho pracuje (ok. 4dB)\nczęstotliwość wibracji 185.5 kHz\nwyłącza się automatycznie po 15 minutowej przerwie w prac\nponad 7 godzin pracy baterii\nGeratherm Micromesh to urządzenie stworzone z myślą o wszystkich osobach zmagających się z chorobami układu oddechowego. Jest to wysokiej klasy inhalator membranowy, lekki, poręczny, niezwykle mobilny, który można zabrać ze sobą absolutnie wszędzie.\nZ naszego urządzenia z pożytkiem korzystają zarówno osoby chorujące na astmę oskrzelową, mukowiscydozę, jak też na klasyczne przeziębienie i różnego typu stany zapalne. Skuteczny inhalator gwarantuje szybkie dostarczenie leku prosto do źródła problemu (średnia prędkość – 0,25 ml/min) i może być stosowany przy wszystkich popularnych lekach dedykowanych metodzie wziewnej.\nporęczna torba ochronna\nBądź pierwszym recenzentem “Geratherm® micromesh” Anuluj pisanie odpowiedzi\nGeratherm® oxy control\nGeratherm® oxy control 4c


Nisko oprocentowane pożyczki dla bezrobotnych | Muzyka\nJeśli jesteś zainteresowany tym, aby uzyskać pożyczkę, ale po prostu nie masz stałego zatrudnienia, zapewne nie masz szans na to by móc wziąć pożyczkę bankową. Jednakże naprawdę nie jest powiedziane, że liczy się wyłącznie bankowość! W końcu polska korporacja finansowa, a więc pkf skarbiec, to prawdziwy strzał w dziesiątkę dla takich ludzi, którzy choć są bezrobotni, to jednak uważają, że na spokojnie spłacą wszystkie własne zobowiązania finansowe. A niewątpliwie trzeba zawsze spłacać swoje długi…\nOgólnie skarbiec to aktualnie jedna z najbardziej odpowiednich firm udzielających pożyczki w naszym kraju. Kiedy poszukujący pożyczki, nie ma najmniejszego pojęcia, która pożyczka jest OK, po prostu powinien wziąć pod uwagę Skarbiec! Polska Korporacja Finansowa to dobra pozyczka, a do tego niewiele formalności. Należy mieć na uwadze, że jako ludzie bezrobotni, jesteśmy narażeni na ewentualne kłopoty ze spłatą zobowiązań. Naturalnie to zależy od wielu parametrów, lecz prawda jest taka, że według statystyk bezrobotni mają często problemy natury finansowej.


15-lecie Otwarcia Domu – 01.07.2020 - Wydarzenia | Dom Pomocy Społecznej im. Jana Pawła II w Nasielsku\n15-lecie Otwarcia Domu – 01.07.2020\nKażdego roku 1 lipca spotykamy się, aby świętować dzień wyjątkowych urodzin. Tym razem była to okrągła rocznica, bowiem dokładnie 15 lat temu został utworzony nasz Dom. Niezwykłe miejsce, w którym schronienie znalazło 100 osób potrzebujących wsparcia i pomocy. Miejsce, którego Mieszkańcy i Pracownicy stworzyli wyjątkową Rodzinę.\nW związku z trwającą pandemią koronawirusa uroczystości 15-lecia naszej Placówki były skromne i skierowane jedynie do Mieszkańców. Rozpoczęliśmy je od Mszy św. w kaplicy, którą, w zastępstwie za naszego Kapelana, odprawił ksiądz Piotr. W jej oprawie słowno-muzycznej uczestniczyli Mieszkańcy i Personel. Nabożeństwo zakończyło się błogosławieństwem Relikwiami św. Jana Pawła II oraz wspólnym odśpiewaniem „Barki”.\nNastępnie w sali kulturalno-oświatowej odbył się program artystyczny. Po odczytaniu historii Domu Pomocy Społecznej im. Jana Pawła II w Nasielsku rozpoczęło się przedstawienie sceniczne, którego tematem było codzienne życie w Placówce. Grupa teatralna „Promyk” opowiedziała o naszej Rodzinie w sposób lekki i zabawny. Występujący aktorzy poprzez swój spektakl dziękowali za opiekę, serce i wyjątkową atmosferę poszczególnym grupom pracowników. Po występie Przedstawiciele Samorządu Mieszkańców wręczyli Pani Dyrektor piękny bukiet kwiatów, kartę z wierszem jednej z Pensjonariuszek oraz pamiątkową chustę. Z kolei niespodzianką dla Mieszkańców były dyplomy i słodkie upominki, jakie Pani Dyrektor przygotowała dla osób, które jako pierwsze zamieszkały w naszym nasielskim Domu.\nZwieńczeniem obchodów 15-lecia Placówki było Spotkanie Mieszkańców w Ogrodzie Terapeutycznym. Poza smakowitymi potrawami serwowanymi z grilla Pensjonariusze cieszyli się przepysznym urodzinowym tortem przygotowanym na tą okazję. Podczas długich rozmów nasi Podopieczni wspominali wiele wyjątkowych chwil i ważnych wydarzeń z życia naszej Rodziny. W końcu to już 15 lat. A kolejne rocznice jeszcze przed nami. Mamy nadzieję, że uda nam się spotkać w większym gronie 21 listopada, podczas Dnia Pracownika Służb Społecznych. I kto wie, może grupa teatralna „Promyk” raz jeszcze przedstawi swój spektakl z dzisiejszego Święta? Tyle że już w odświeżonej formie.


Publikacja skierowana jest do osób, które planują założenie własnej działalności gospodarczej i chciałyby zapoznać się z podstawowymi zasadami tworzenia biznesplanu dla swojej przyszłej firmy. Z broszury można dowiedzieć się m.in. z jakich elementów powinien składać się prawidłowo opracowany biznesplan dla przyszłego przedsięwzięcia, jak przygotować się do analizy otoczenia konkurencyjnego, na czym polega tzw. analiza SWOT, jakie pozycje powinny znaleźć się w planie finansowym przedsięwzięcia. Publikacja dostępna w załączniku do artykułu.\n2019_Biznesplan_w_zarysie.pdf (pdf, 601 KB)\nIlość odsłon: 7450236


Zapisy na Zlot 11-12.09 | Szkoła Liderów\n13.08.2021 | Wiadomości\nZapisy na Zlot 11-12.09\nDroga Sieci Absolwencka,\nZapraszamy Was do zapisów na Zlot Absolwentów 2021, który odbędzie się w dniach 11-12.09.2021 w Łochowie! Tematem przewodnim będzie BLISKOŚĆ!\nA na nim, jak zwykle:\n-BLISKIE spotkania po latach/miesiącach/dniach!\n-Liderzy liderom, czyli liderska wymiana wiedzy/kompetencji/energii\n-impreza do białego rana\n-i nawet dłuższe nocne liderów rozmowy\nSprawami organizacyjnymi w tym roku zajmuje się Nikodem Kaczprzak, więc jeśli będziecie mieli pytania o transport, zakwaterowanie itp. - kontaktujcie się z nim mailowo nikodem.kaczprzak@szkola-liderow.pl (prosimy nie piszcie do nas na messengerze itp. - bardzo łatwo nam zagubić takie informacje).\nPamiętajcie, że dbając o bezpieczeństwo, ale jednocześnie ze zrozumiem dla różnych sytuacji i wyborów, aby wziąć udział w wydarzeniu prosimy o deklarację o pełnym zaszczepieniu albo byciu ozdrowieńcem (do pół roku przed datą wydarzenia) lub o przedstawienie negatywnego wyniku testu RT-PCR (na max 48 h przed rozpoczęciem wydarzenia) – odpowiednią opcję zaznaczycie przy rejestracji.\nStandardowo zapewniamy transport z Warszawy autokarem, zakwaterowanie i wyżywienie z 11 na 12 września. Znakomita większość noclegów będzie w 16 osobowych domkach (w każdym jest 8 sypialni dwuosobowe, każda z oddzielną łazienką + super przyjemna część wspólna z aneksem kuchennym, wielkim stołem i kominkiem) więc możecie myśleć, z kim chcielibyście być w domku lub też zostawić to przeznaczeniu.\nJeśli będziecie chcieli przyjechać wcześniej - możecie to zrobić na własny koszt, skontaktujcie się z hotelem we własnym zakresie i powołajcie na nasze wydarzenie, wtedy pewnie uda się Was zakwaterować w tych samych pokojach. Polecamy - jest tam pięknie, jest rzeka, basen, spa, pracownie garncarskie itp. Będziemy tu, w nowej części zwanej Folwark: http://www.palacifolwarklochow.pl/\nJeśli planujecie przejechać z rodzina/osobą towarzyszącą np. do opieki nad dzieckiem - to także jest możliwe, we własnym zakresie. Traktujemy to jako wyjazd prywatny, więc po prostu zameldujecie się w hotelu jako goście indywidualni.