Co dalej po "dobrej zmianie"? - Wokół Szkoły\n2018-06-02 10:18 (liczba komentarzy 7)\nNiestety, nawet jeśli bardzo źle oceniać obecną reformę, sama zmiana władzy, bez dobrego pomysłu na przyszłość, to za mało, żeby żyć potem (w placówkach oświatowych) długo i szczęśliwie. Kiedy uda się odsunąć obecną ekipę rządzącą, potrzeba znalezienia odpowiedzi na pytanie, co dalej z polską edukacją, stanie się nagle paląca. Chwilowo wygląda, że może być z tym problem…\nŻeby nie być gołosłownym, proponuję przenieść się na chwilę do sfery political-fiction. Oto obecna szefowa MEN przechodzi do historii, a wraz z nią cała „dobra zmiana”. Co może uczynić w sferze edukacji nowa władza – przyjmijmy optymistycznie, że otwarta intelektualnie i racjonalna?\nPrzywrócić gimnazja? To znaczy, zafundować kataklizm kilku kolejnym rocznikom młodych ludzi i nową „wędrówkę ludów” rzeszy nauczycieli? Na zdrowy rozum – nie powinna.\nZmienić podstawę programową? To jest dużo bardziej realne, ale trzeba pamiętać, że miliony uczniów będą w środku cyklu kształcenia, przygotowując się do egzaminów opartych na obecnej wersji tego dokumentu. Zadziałanie metodą pani Zalewskiej, czyli wprowadzenie „w biegu” kolejnej reformy, byłoby irracjonalne. Nawet gdyby uznać to za mniejsze zło, byłoby ono i tak monstrualnej wielkości.\nSypnąć groszem nauczycielom? Powiedzmy sobie wprost – żadna władza tego nie uczyni. Bez zasadniczej zmiany organizacji pracy szkół w ogóle, a nauczycieli w szczególności, nie da się znacząco podnieść zarobków półmilionowej rzeszy pracowników oświaty. Tym bardziej, że 500+ i inne pomysły socjalne PiS raczej w polskim krajobrazie pozostaną. No chyba, że wybuchnie głęboki kryzys ekonomiczny, ale wtedy edukacja tylko umocni się na szarym końcu listy rządowych priorytetów.\nNiektórzy upatrują źródło optymizmu w całym szeregu pomysłów zmian, powstających oddolnie w środowisku oświatowym, niekiedy z powodzeniem wdrażanych przez pojedynczych nauczycieli, bądź zespoły pedagogiczne. Mam tu na myśli, na przykład, bardziej przyjazne ocenianie lub wręcz nauczanie bez ocen, albo odchodzenie od tradycyjnych przedmiotów na rzecz projektów. Pojawiają się też postulaty porzucenia systemu klasowo-lekcyjnego, zwiększenia zakresu autonomii nauczycieli i/lub uczniów, ograniczenia prac domowych i wiele innych. Świetnie się o tym czyta i rozmawia, z podziwem śledzi relacje osób, które propagują pozytywne doświadczenia. Sam długo podzielałem przekonanie, że metodą takich lokalnych, spontanicznych innowacji, możliwe jest nadanie polskiemu szkolnictwu nowego oblicza. Ostatecznie doszedłem jednak do przekonania, że nowinek pedagogicznych nie da się wprowadzić w skali całego państwa bez wsparcia w postaci rozwiązań systemowych. Jeśli jakakolwiek nowa władza oświatowa spróbowałaby zrealizować tylko najbardziej popularne postulaty i pomysły, nie zadbawszy o spójność całości, powstałby bałagan większy niż przy „dobrej zmianie” i znowu przyszłoby spisać na straty kilka roczników młodych ludzi. Nie wykluczałbym też buntu zdezorientowanych rodziców i nauczycieli, którzy w swojej masie są zadziwiająco mocno przywiązani do tradycyjnego modelu szkoły, nawet jeśli coś ich w nim uwiera.\nW dzisiejszym świecie wszystko ma przebiegać błyskawicznie, a efekt każdej zmiany powinien być natychmiast widoczny, sprawdzony i pozytywny. Obawiam się jednak, że w oświacie to tak nie zadziała – zbyt wielka jest bezwładność systemu. Sądzę, że wizja możliwej do przeprowadzenia i spójnej wewnętrznie powszechnej zmiany edukacyjnej może powstać jedynie w toku uporządkowanej, merytorycznej debaty, obejmującej ogół powiązanych zagadnień, a nie tylko te, które są chwilowo najbardziej popularne, albo najbardziej dotkliwie doskwierają uczniom, rodzicom i nauczycielom.\nRozumiem argumenty, że nie mamy czasu, że świat nam ucieka, a młode pokolenie się marnuje itp., ale myślę, że możliwość szybkiego i sensownego zreformowania systemu edukacji, bez uprzedniej rzetelnej refleksji i dyskusji, po prostu nie istnieje. Można natomiast i warto możliwie szybko przeprowadzić taką debatę, nie czekając, aż zaskoczy nas zmiana władzy.\nTylko jak się do tego zabrać? No i kto miałby to robić?\nAlgorytm, jaki proponuję, jest prosty (choć oczywiście diabeł będzie tkwił w szczegółach). Składa się z pięciu kroków:\n1) Zadeklarowania celów systemu edukacji.\n2) Ustalenia elementów bazowych (kierunkowych) dla całego systemu.\n3) Dyskusji w zespołach tematycznych nad zagadnieniami szczegółowymi.\n4) Uzgodnienia propozycji przygotowanych przez zespoły tematyczne.\n5) Wypracowania i zredagowania dokumentu końcowego.\nZbierając się do pierwszego kroku należy mieć świadomość, że nie istnieje jeden uniwersalny zestaw celów, których osiągnięciu może służyć system edukacji. Możliwości jest wiele, a to pociąga za sobą konieczność dokonania wyboru. Ogłoszona na jego podstawie deklaracja celów, swoisty manifest inicjatorów debaty, stanie się fundamentem dla dalszych rozważań, wiążąc wszystkich dyskutantów.\nNie będę rozwijał tego wątku, bowiem szerszą analizę zaprezentowałem już w artykule „System edukacji w służbie społeczeństwa” i tamże zawarłem własną propozycję konkretnego zestawu takich celów. Podkreślam raz jeszcze – jedną z wielu możliwych. Natomiast, skoro już wspomniałem o inicjatorach debaty i jej uczestnikach, to w tym miejscu odpowiem na pytanie, kto konkretnie miałby realizować zaproponowany plan działania.\nInicjatorzy, to niewielka grupa ludzi z różnych przyczyn szczególnie zainteresowanych kształceniem młodego pokolenia. Ideałem byłoby zgromadzenie w tym gronie przedstawicieli pełnego spektrum sił politycznych, ale rozpatrywanie takiej możliwości jest w naszym kraju dzisiaj zwykłą stratą czasu. Na ponadpartyjny konsensus w sprawach edukacji nie ma co liczyć. A skoro tak, to – nieco paradoksalnie – debata powinna być wsparta przez jakąś liczącą się siłę polityczną. Tylko w takim przypadku powstanie perspektywa przełożenia w przyszłości jej rezultatów na konkretne działania instytucji państwowych.\nZdaję sobie sprawę, że polityczne uwikłanie debaty może u wielu osób wywołać niechęć. Niestety, kształt polskiej demokracji jest taki, jaki jest i zakładając, że nie będzie coraz bardziej odbiegał od standardów europejskich, pozostanie oparty na systemie partyjnym. Tylko ugrupowania dysponujące większością parlamentarną mają możliwość reformowania różnych dziedzin życia społecznego, w tym także systemu edukacji.\nO ile grupa inicjatywna nie może być zbyt liczna, o tyle liczba uczestników zasadniczej debaty ograniczona jest jedynie możliwościami logistycznymi. Im więcej indywidualnych doświadczeń, punktów widzenia i interesów znajdzie odbicie w dyskusji, tym lepiej. Oczywiście, dobrze by było, gdyby w takim gronie byli reprezentowani przedstawiciele nauki, nauczyciele, rodzice, przedstawiciele samorządów, związków zawodowych i organizacji pozarządowych działających w sferze oświaty. Jednak w inicjatywie rodzącej się w opozycji do obecnej władzy, trudno o przyjęcie precyzyjnego klucza doboru – największe znaczenie będzie miała chęć i dobra wola konkretnych osób. Potencjalnych dyskutantów z pewnością jednak nie zabraknie.\nAby zainspirować dyskusję w tak zróżnicowanym gronie, a zarazem sięgnąć do przydatnego w omawianej tematyce dorobku naukowego, zaproponowałbym przyjęcie na wstępie kanonu od kilku do kilkunastu zwartych publikacji, z którymi powinni zapoznać się wszyscy uczestnicy debaty. Sądzę, że można by zwrócić się o rekomendacje w tym względzie do uznanych autorytetów pedagogicznych, dobrze znających realia polskiej oświaty.\nTrzy kolejne kroki proponowanego algorytmu przybliżę Czytelnikowi uciekając się do metafory „okrągłego stołu”. Ten mebel, mający swoje miejsce w najnowszej historii naszego kraju, jest dla mnie symbolem porozumienia. Symbolizuje również sposób prowadzenia poważnej dyskusji, polegający na uzgadnianiu najważniejszych kwestii w gronie siedzących przy nim dyskutantów, z wykorzystaniem propozycji szczegółowych, wypracowywanych w zespołach tematycznych, określanych mianem „podstolików”.\nA zatem w kroku drugim centralne miejsce rezerwuję dla okrągłego stołu, przy którym zostaną ustalone najważniejsze zasady, określające (i narzucające) kierunki działania w sprawach szczegółowych, pożądane w świetle zadeklarowanych uprzednio celów systemu edukacji. Przedmiotem obrad uczyniłbym cztery zagadnienia:\n- podstawę programową,\n- wymagania egzaminacyjne,\n- plan nauczania,\n- zasady oceniania i promowania.\nZanim Czytelnik żachnie się, że tyle jest ważniejszych kwestii w edukacji, niż proponowana przeze mnie biurokracja, niech jednak zwróci uwagę, że właśnie za pośrednictwem wymienionych tutaj regulacji państwo określa pedagogiczny wizerunek systemu oświaty. A to przecież jest fundament.\nMuszę podkreślić, że celem dyskusji na tym etapie nie jest opracowanie szczegółowych dokumentów (na przykład, projektu podstawy programowej), a jedynie przyjęcie ich ogólnych założeń. Na przykład:\nJak powinna być sformułowana podstawa programowa? Czy powinna liczyć kilkaset stron i szczegółowo opisywać treści kształcenia kilkunastu przedmiotów, czy może jedynie stron piętnaście, sprowadzając się, na przykład, do edukacji polonistycznej, matematycznej, języka obcego i wychowania fizycznego, w każdej z tych dziedzin dając nauczycielowi jedynie wskazówki do pracy? A może przyjęta zostanie jeszcze inna propozycja? Tak czy inaczej, z punktu widzenia dalszej debaty, toczonej choćby przy „podstoliku” poświęconym nauczycielom, kształt podstawy programowej jest kwestią fundamentalną, którą trzeba uzgodnić jak najwcześniej.\nTemat podstawy programowej pociąga za sobą kwestię etapów kształcenia, na jakie zostaje podzielony czas nauki szkolnej. Przyjdzie zmierzyć się z tym tematem, choć pragmatyzm będzie podpowiadał, by utrzymać podział wprowadzony przez reformę Zalewskiej.\nJakie egzaminy będą obowiązywały uczniów w projektowanym właśnie systemie, i jaki będzie ich cel? Jak sformułować wymagania egzaminacyjne? Czy oprzeć je na sążnistej podstawie programowej, czy tworzyć sylabusy, określające szczegółowe wymagania, stanowiące dopełnienie podstawy okrojonej do kilkunastu stron? Może są jeszcze inne możliwości?\nCzy utrzymać sztywny plan nauczania – wymarzony dla biurokratów, ale stanowiący kulę u nogi dla innowacyjności pedagogicznej? Są przecież inne możliwości. Na przykład, państwo finansuje określoną liczbę godzin zajęć w tygodniu, z czego trzy czwarte wg urzędowego planu nauczania, a pozostałe do uznania danej placówki (oczywiście w porozumieniu z jej organem prowadzącym). Ile to dawałoby możliwości działania! Szkoła dysponująca fantastycznym, charyzmatycznym nauczycielem muzyki, dla którego w obecnym systemie ma do zaoferowania 6 godzin zajęć, mogłaby potroić ten wymiar, stawiając na poszerzoną edukację muzyczną. To tylko pierwszy z brzegu pomysł…\nNiech Czytelnik wybaczy mi tę odrobinę entuzjazmu i nie podpowiada z politowaniem, że w większości szkół godziny „do uznania” zostaną przeznaczone na przedmioty egzaminacyjne, a genialny muzyk, szerzący swoją sztukę w potrójnym wymiarze godzin może wpaść pod samochód i tyle będzie tego poszerzonego programu edukacji artystycznej. A może jednak chociaż część swobodnych godzin zostanie przeznaczona na zajęcia projektowe, niechby nawet powiązane tematycznie z przedmiotami egzaminacyjnymi?! A może muzyk pracujący w jednym miejscu będzie bardziej bezpieczny, niż podróżujący między trzema lub czterema placówkami, by oświecać w nich dzieci w zawrotnym wymiarze 45 minut tygodniowo. A może danie ludziom pewnego zakresu swobody będzie w ostatecznym rozrachunku bardziej dla państwa opłacalne? Nauczyciele traktowani jak istoty bez woli i rozumu tacy właśnie się stają. Podobnie dyrektorzy szkół. Jedni i drudzy nie wykształcą nikogo twórczego, jeśli sami będą zmagać się z drobiazgowymi ograniczeniami.\nCo by nie było – trzy wskazane powyżej regulacje, wraz z zasadami oceniania i promowania (oby jak najprostszymi), determinują działanie całego systemu i jako takie powinny być uzgodnione na poziomie koncepcji, zanim w kolejnym kroku przystąpią do pracy zespoły tematyczne.\nDyskusja w „podstolikach” stanowi najszerzej zakrojony element całej debaty. Do uzgodnienia pozostaje, ile grup dyskusyjnych należy powołać. Ja proponuję sześć, z następującymi zakresami tematycznymi:\n- placówka oświatowa,\n- zarządzanie systemem,\n- specjalne potrzeby edukacyjne,\n- kształcenie zawodowe,\n- finansowanie edukacji.\nW tych sześciu sferach zmieściły się wszystkie zagadnienia szczegółowe, jakie przyszły mi do głowy podczas pisania tego artykułu.\nW kolejnym, czwartym już kroku odbędzie się uzgodnienie materiałów wypracowanych w ramach „podstolików”. Każdy podział tematyczny jest po części sztuczny i pewne zagadnienia będą się zazębiać albo przenikać. Prawdopodobnie niektóre rekomendacje zespołów okażą się sprzeczne. Na tym etapie wszystkie rozbieżności i sprzeczności będą musiały zostać przedyskutowane i ostatecznie uzgodnione.\nKrok piąty, to praca redakcyjna kilkuosobowego grona osób, których zadaniem będzie napisanie przystępnym językiem raportu z debaty. Ten dokument powinien stanowić wypracowaną zbiorowym wysiłkiem, nadającą się do upowszechnienia wizję przyszłego kształtu polskiego systemu oświaty. Do wykorzystania przez patronujące przedsięwzięciu siły polityczne jako ich program w dziedzinie edukacji.\nOczywiście zdaję sobie sprawę, że uwieńczenie powodzeniem kroku piątego oznacza w istocie jedynie stanięcie na początku drogi, którą trzeba będzie przejść, by w przypadku zaistnienia korzystnej sytuacji politycznej uzgodnić przygotowane propozycje z partnerami społecznymi, a następnie przełożyć je na język ustaw i rozporządzeń, bazując na sensownym harmonogramie zmian. Wydaje się to perspektywą bardzo odległą. Jednak nic w polityce nie trwa wiecznie, więc warto być przygotowanym na pojawienie się możliwości podjęcia takich działań.\nCzego życzę sobie i wszystkim, którzy nie zgadzają się z wizją edukacji wprowadzaną w życie przez obecne władze naszego kraju.\nObawiam się, że marzy się Panu rzecz wewnętrznie sprzeczna, ergo niemożliwa, jeśli ma mieć jakieś treści, a nie stać się zbiorem pięknie brzmiących frazesów i deklaracji bez pokrycia. Bardzo trafnie Pan zauważa (w pełni się z tym zgadzam), że "nie istnieje jeden uniwersalny zestaw celów, których osiągnięciu może służyć system edukacji". Jakiekolwiek poszukiwanie celu powszechnego do niczego nie doprowadzi, bo co się spodoba jednym, to będzie sprzeczne z oczekiwaniami innych i nie zaakceptują takiej zmiany. Poza wegetacją status quo, jedynym możliwym, w miarę powszechnie akceptowalnym rozwiązaniem, jest rezygnacja z definiowania jakichkolwiek wspólnych celów i pozostawienie tego każdemu człowiekowi. Poszukiwanie wspólnego rozwiązania, zwłaszcza "wiążąc wszystkich dyskutantów" jest działaniem jałowym i skazanym na niepowodzenie. "Na tym etapie wszystkie rozbieżności i sprzeczności będą musiały zostać przedyskutowane i ostatecznie uzgodnione." Będą musiały, ale nie zostaną, jeśli będą w nich jakiekolwiek treści, a nie wyłącznie górnolotne frazesy w rodzaju "celem nadrzędnym jest dobro dziecka". Treści są nieuzgadnialne.\nCoś, co marzy się Panu jako konferencja ekumeniczna, w marzeniach obejmująca nawet muzułman, żydów, buddystów, hiduistów ... nawet ateistów, musi się przekształcić w Sobór Trydencki, skąd wszyscy, mający zdania istotnie różne od grupy inicjatywnej, zostaną wyeliminowani. Lub, bardziej prawdobodobne, nie zostaną zaproszeni albo odmówią udziału. Jeśli warunkiem jest uznanie prawd uchwalonych kanonów, w rodzaju, że Chrystus jest obecny w hostii realnie, to nie ma miejsca dla protestantów, prawosławnych, nie mówiąc o innych religiach. Wszyscy mają to uznać, a jeśli ktoś głosi inaczej, to podlega anatemie.\nJedynym wyjściem jest albo narzucenie brutalną siłą przez silną mniejszość swojego stanowiska wszystkim innym, albo uznanie, że religia (edukacja) jest indywidualną, prywatną sprawą każdego człowieka z osobna, rezygnacja z prób ustanowienia jakiegokolwiek wyznania obowiązującego wszystkich i pozwolenie by każdy wyznawał i uczył swoje dzieci czego tylko zechce, choćby nam się to nie podobało i sprzeczne z naszym kanonicznym poglądem.\nPokój Westfalski marzy mi się znacznie bardziej, niż 30-letnia "dyskusja" między protestantami a katolikami.\nPorównanie z "okrągłym stołem" jest o tyle chybione, że tamto dotyczyło negocjacji dwóch stron (choć jednej nie całkiem spójnej) nad przejęciem władzy przez jedną od drugiej. Negocjacji, których jedynym wspólnym celem było uniknięcie masowego rozlewu krwi. Podstoliki nie służyły wypracowaniu pomiędzy różnymi grupami opozycji wspólnego stanowiska, jak urządzić Polskę, gdy już PZPR odejdzie w niebyt, tylko wypracowaniu kompromisów z PZPR, jakie rozwiązania przejściowe są akceptowalne zarówno dla abdykujących, jak i dla przejmujących władzę. Dziś takiej sytuacji nie mamy ani trochę: ani system edukacji państwowej nie rozsypał się, ani min. Zalewska nie musi poszukiwać gwarancji bezpieczeństwa, jakich potrzebowali abdykujący Kiszczak i Jaruzelski, ani wreszcie władze ministerialne nie działają w oparciu o gołą przemoc, ale podlegają procedurom demokratycznym. Których nie trzeba zastępować ad hoc tworzonymi rozwiązaniami w rodzaju "wasz prezydent, nasz premier". Na szczęście, dziś bezkrwawa zmiana władzy wymaga nie "porozumień i dialogu" ale uzyskania większości wyborczej. "Okrągły stół" był tu protezą nie istniejących wtedy procedur demokratycznych. Nie postuluje Pan chyba prowadzenia tych "podstolików" w postaci twardych negocjacji z PiS-em i ludźmi Zalewskiej?\n"Genialny muzyk" nie tyle wpadnie pod samochód, co raczej jest takich muzyków śladowo mało, a ci, co są, to raczej nie palą się do pracy w szkołach państwowych. Jeśli już któryś ma ciągoty do dydaktyki, to założy własną prywatną szkołę muzyczną, a jeszcze pewniej będzie dawał prywatne indywidualne lekcje. Gdzie żadne limity w rodzaju podziału miejsc w kontraktowym Sejmie ani między godziny "urzędowe" i "wolne" nie muszą w ogóle obowiązywać. Problemem szkół państwowych (choć już nie prywatnych) jest brak możliwości spowodowania, by zalęgli się w nich genialni muzycy, a nie totalne miernoty.\nMoże nie "genialni", ale "dobrzy" muzycy trafiają się nawet w powiatowych domach kultury, ba nawet w państwowych szkołach muzycznych nie najgorsi. Jaką motywację mieliby do wyboru pracy w regularnej szkole zamiast takiego domu kultury albo szkoły muzycznej?\nSwoją drogą, to jest Pan ostrożniejszy od Mazowieckiego w Magdalence: tylko 25% godzin wolna, a 75% dla Zalewskiej? 29 lat temu dostaliśmy od komuny 35% wolnych miejsc! I jeszcze cały Senat. I tylko na jedną, przejściową kadencję - potem już PZPR nie miał żadnych, zarezerwowanych dla siebie miejsc.\nZwracam uwagę, że przy wolnościowym podejściu z "czterech zagadnień" pozostaje wyłącznie drugie - przynajmniej tak długo, jak centralne matury służą rekrutacji na studia, nie tylko w Polsce, ale w UE. Te wymagania matur centralnych są jednak dość zewnętrzne - są tu pewne ujednolicenia między krajami UE, co lepsze szkoły i tak przyjmują zamiast nich program przygotowujący do IB. Pozostałe 3 zagadnienia są pochodne wobec zewnętrznej weryfikacji egzaminacyjnej, oczekiwań programowych rodziców i nie ma żadnych powodów, by były jednolite.\nWszystkie te zagadnienia powinny być suwerennie regulowane przez właściciela szkoły: właścicieli szkół prywatnych, uzależnionych wprost od popytu na ich usługi, albo od ministra w przypadku szkół państwowych. Nie ma powodu, by istniały jakiekolwiek zewnętrzne regulacje programowe, którym musiałby się Pan podporządkowywać. To sprawa zakresu kompetencji do dyskrecjonalnego ustalenia między Panem i zarządem STO, żadnym podstolikom i konferencjom powszechnym nic do tego.\nCo do metafory "okrągłego stołu", przyznaję Panu rację - nie jest trafna. Może powinienem był zapropować kawiarnię z centralnym stołem I stolikami na boku...\nCo do innych uwag, to bardzo wzbogacają spojrzenie na poruszony przeze mnie temat, a ich słuszność każdy czytelnik może sam rozważyć.\nModuł szkoły 8+4 jest nie efektywny, zwłaszcza w układzie gdzie szkoły podstawowe to bardzo często szkoły małe. W tych szkołach utrzymanie pracowni z prawdziwego zdarzenia jest nie uzasadnione ekonomicznie. Poza tym potrzeby edukacyjne i wychowawcze nastolatków inne od dzieci.\nJakimś rozwiązaniem byłoby wprowadzenie modelu 6 plus 6 lub 7 plus 6 z obniżeniem wieku szkolnego.\nJestem nauczycielem ogólnokształcącej szkoły artystycznej i ze smutkiem zauważam, że w swojej utopijnej wizji nie uwzględnił Pan szkolnictwa artystycznego. Rozumiem, że inne ministerstwo się nami opiekuje ale ze względu na pion ogólnokształcący musimy być brani poważnie pod uwagę.\nOstatnie zmiany spowodowały dla nas ogromne kłopoty, gdyż równocześnie jesteśmy szkołą pracującą w modelu 8+4 (pion ogólnokształcący) i 6+6 (pion artystyczny).\nUczniowie klasy siódmej mają po 39 godzin lekcyjnych w tygodniu (bo do ogólnokształcącej siatki godzin dochodzą przedmioty artystyczne), w klasie ósmej lżej nie będzie...\nZagubiona została korelacja treści między przedmiotami, a podstawy programowe są przeładowane (np. w jednym z przedmiotów artystycznych dołożono treści obejmujące całe stulecie nie dodając godzin lekcyjnych. Zamiast ćwiczyć treści nauczyciel może tylko o nich informować).\nDla mnie głównym problemem jest życzeniowe założenie, że każdy uczeń musi umieć wszystko ze wszystkiego.\n@dwakretki - przyznaję, że podporządkowanie innemu ministerstwu szkół artystycznych usunęło je z pola widzenia. A ja nawet nie wiedziałem, że po "reformie" mamy tam taka hybrydę 8+4 I 6+6. Mea culpa. Inna sprawa, że ten komentarz, to pierwszy w moim, wcale nie małym otoczeniu, głos osoby z tego środowiska. Witam zatem na pokładzie "Utopii".\nA jeśli już o utopii mowa..., to która część mojej propozycji jest istotnie utopijna? Oczywiście jeśli nie uznać za utopię tego, że w ogóle snuje się jakieś wizje przyszłości... Wydaje mi sie, że proponowany przeze mnie pomysł debaty daje się jednak wyobrazić w praktyce. Ale może faktycznie, to tylko fantazja.\nPesymistyczne biorąc utopią może być sama możliwość dogadania się bo zakłada chęć rozmów i dialog - obecnoe dominują monologi i okładanie się na argumenty.\nInną sprawą jest to, że papier jest cierpliwy. Teoretycznie i na papierze można tworzyć strategie, plany wynikowe, rozkłady materiału i inny papierologiczny bałagan i nie trzeba brać pod uwagę tego, jak to wygląda w życiu.\nA są tacy, co twierdzą, że ja jestem pesymistą... :-).\nProsimy dodać 9 i 2.*


Syn ogrodnika - János Háy - ebook - Legimi online\nTego dnia, powiedziała mama, będzie mnie pilnować babcia, i mogę zaprosić Laciego Kisa z sąsiedztwa, który też był starszakiem, i już z tej racji, że byliśmy sąsiadami, był moim przyjacielem. Ledwie koła roweru matki wyjechały za furtkę i zabrzęczała kratka odpływowa, zjawił się Laci Kis.\n– W co się bawimy? – zapytał.\n– W co? – odpowiedziałem.\nSiedzieliśmy tam z pytaniami, na skraju podwórza przy śmietniku. Nic nie przychodziło nam do głowy.\nDorośli myślą, że dziecko nigdy się nie nudzi, bo nawet palcami albo językiem potrafi się zabawić. W dodatku często, kiedy dziecko bawi się palcami z nudów, myślą, jemu to dobrze.\nMy jeszcze nie bawiliśmy się palcami, ale nudziliśmy się porządnie.\n– Co to za białe badziewie tam w śmieciach? – zapytał Laci Kis.\nPoszedłem tam. To były przepalone bezpieczniki, jakieś dwadzieścia sztuk, mój stary je wyrzucił, bo zawsze, jak po ciemku musiał grzebać przy prądzie, zawsze wkładał te gówna, były tam pomieszane w pudełku po butach z dobrymi, i przeklinał, że znowu zły bezpiecznik wkręcił do licznika, i żeby matka kupiła wreszcie taką latarkę, co świeci, ale nie taką kurewsko ciężką, jak kupili od Ruskich, że ręka odpada, i nie może jednocześnie trzymać latarki i wkręcać bezpieczników, a co dopiero zastanawiać się, które to gówno znowu się przepaliło.\n– Dynamit – powiedziałem Laciemu – prawdziwy materiał wybuchowy.\n– W śmieciach trzymacie dynamit? – zapytał.\n– Tyle tego jest – powiedziałem – że stare zawsze wyrzucamy, parę dni po tym, jak minie gwarancja.\nLaciemu szczęka opadła ze zdumienia, wytrzeszczył oczy i nawet język stanął mu w otwartych ustach jak dyszel u wozu.\n– Wiesz co? – wykorzystałem chwilę zaskoczenia. – Moglibyśmy pójść z dynamitem zapolować na lisy.\n– Na lisy? Gdzie tutaj są lisy?\n– W każdej norze mieszkają lisy, gdziekolwiek się człowiek obróci, a nie porwały w zeszłym roku kaczek pana Lajosa?\n– Ale gdzie są nory?\n– No więc to będzie zadanie, znaleźć lisią norę.\nWsadziłem bezpieczniki do kieszeni, a z pięć wcisnąłem Laciemu do ręki.\n– Nie wybuchną? – zapytał.\n– Skąd, włóż je spokojnie do kieszeni, tylko uważaj, żebyś nie wylądował na brzuchu, bo jak uderzą w kamień, rozumiesz, to wybuchną.\nLaci ostrożnie wsunął w głąb kieszeni porcelanowe korki, i ukradkiem ruszyliśmy z podwórka za furtkę, prosto na skraj wsi. Babci nie wtajemniczyliśmy w plan. Lepiej było nie zawracać jej głowy. Gotowała obiad w kuchni. A my nie hałasowaliśmy, nie wyliśmy, akurat niczego nie potłukliśmy, więc radzimy sobie, nie trzeba było oprócz obiadu pilnować jeszcze i nas.\nOddalaliśmy się coraz bardziej od wioski, bo nigdzie nie znaleźliśmy odpowiedniej nory, z której moglibyśmy wysadzić niecnych złodziei kur. Na skraju wsi dotarliśmy do betonowej szosy. Było już dosyć późno. Słońce stało dokładnie w górze nad naszymi głowami, a autobus właśnie jechał z dołu. A wszyscy we wsi wiedzieli, że kiedy autobus akurat podjeżdża pod słońce, no to wtedy jest południe. Oczywiście zegar na wieży wtedy jeszcze nie bije, bo jest źle nastawiony i nikt nie zna się na tym, jak go nastawić, taki stary ma mechanizm. Wyjątkowy skarb – ksiądz też mówił, że nie tylko kościół, ale nawet zegar jest bezcenny. Droga prowadziła przez most, pod nim jest betonowy krąg. Przez ten betonowy krąg coś przepływało, jakaś ciemna ciecz o dość nieprzyjemnym zapachu.\n– Widzisz? – zapytałem Laciego Kisa. – Widzisz, jaka to ciemna nora? Jak już, to tu muszą mieszkać najdziksze lisy, aż się rozchodzi z niej lisi zapach, jak będziemy mieli szczęście, to nawet wilki można wysadzić.\n– Można? – zapytał podejrzliwie.\n– Jasne, że można – zapewniłem.\n– A nie wybuchnie szosa i autobus nie wpadnie w przepaść?\n– Skąd – odparłem z pewnością siebie – nie ma w tym takiego ładunku, a gwarancja też już się skończyła, tak mocno nie wybuchnie.\nZleźliśmy do krawędzi kanału, żeby pochylić się nad kłębiącą się czarną cieczą i rzucić w nią materiał wybuchowy.\n– Ale śmierdzi – powiedział, wykrzywiając się, Laci.\n– Lisy – powiedziałem mu – zawsze śmierdzą. Pomyśl: żrą mięso i resztki gniją im w pyskach. Zresztą im większe, tym mocniej śmierdzą. Więc tutaj żyją nie byle jakie okazy, na mur.\n– Nie mogę wrzucić, ten krzak tak głupio zwisa – powiedział Laci, na co ja, że trzeba by przejść na drugą stronę, tam nic nie przeszkadza.\n– Jak mamy przejść? – zapytał.\n– No – powiedziałem bezradnie, potem nagle zauważyłem coś masywnego pośrodku cieczy. – Tamto, widzisz, Laci, tamto to grzbiet żaby olbrzyma, po prostu stanę na niej i przewiezie mnie na drugą stronę, przepłynie ze mną. No, idź pierwszy!\n– Raczej za tobą – wyjąkał przestraszony Laci.\n– Masz pełne gacie, co?\n– No nie, tylko myślałem, jednak ty ją zobaczyłeś, prawda?\n– Jesteś tchórzem, wiem. Patrz! – krzyknąłem i jednym susem skoczyłem na grzbiet żaby olbrzyma.\nGrzbiet żaby pod niespodziewanie przygniatającym go ciężarem zaczął się zanurzać, zanurzał się razem ze mną. A ja w mig ugrzązłem po pas w wiejskim kanale ściekowym, który tu na skraju wsi bez żadnej osłony skręcał prosto do Ipoli.\nPolowanie zakończyło się porażką. I jeśli chcielibyśmy stopniować tę porażkę, to należałoby wspomnieć o drodze do domu po polowaniu. Do wsi po szyję umazany gównem. Przy przystanku autobusowym, obok sklepu spożywczego. Wtedy zaczepiła nas jakaś kobieta na rowerze: A wy gówniarze, czyimi synami jesteście? Zwrot, który kiedy indziej też często padał z ust mieszkańców wsi, teraz znalazł pokrycie w rzeczywistości.\nStaliśmy przy rowerze kobiety, i nie byłem w stanie się odezwać od otaczającego mnie smrodu gówna, a Laci z natury nie był gadatliwym dzieckiem.\n– Przyniosę wam po marice – powiedziała kobieta i wbiegła do sklepu po batoniki, żeby otworzyć nam usta.\nPlan się powiódł, bo wtedy w zamian za batonik marika zdradziłem, że jestem dzieckiem ogrodnika owoców jagodowych.\n– Aha – powiedziała kobieta i, szast-prast, zniknęła, a zamiast niej na miejsce zdarzenia wtoczył się rower żony ogrodnika owoców jagodowych.\n– A gdzie was poniosło, gdzie nawet ptak nie doleci? – zapytała tą czarowną intonacją z bajek ludowych.\n– No więc – odpowiedziałem z szacunkiem – z Lacim Kisem – tak zacząłem, żeby było jasne, że nie byłem sam, bo Laci Kis też był ze mną na przykład – poszliśmy polować na lisy dynamitem.\n– Polować na lisy? – odpowiedziała pytaniem matka, plask, policzek. – A babcia o tym wiedziała?\n– Nie chcieliśmy przeszkadzać – powiedziałem – była zajęta obiadem.\n– Nie? – głos matki przeszył znowu powietrze, i plask, jeszcze jeden policzek gwoli symetrii.\n– No, a dlaczego jesteś po szyję w gównie, synu?\n– Bo – odpowiedziałem – żaba olbrzym siedząca przed lisią norą nie chciała przenieść mnie na drugą stronę kanału.\n– Nie chciała? – znowu zajazgotał głos, a ja już nadstawiłem twarz na trzeci policzek, po czym, jak powszechnie wiadomo, natychmiast będzie i czwarty, bo nasza rodzina lubiła porządek. Nawet w biciu starali się o równowagę.\n– Nie – mówię głosem oczekującym na policzek, ale policzek nie zawitał. Żona ogrodnika owoców jagodowych zaczęła się wtedy bardzo śmiać. Śmiała się, w jej śmiechu była odrobina goryczy. No trudno, co zrobić, w końcu to też mój syn, powiedziała do siebie, ale jednocześnie myślała o tym drugim, o bracie łowcy lisów, niemal jak o wybawieniu, że na szczęście jest też tamten chłopiec. Potem powiedziała, żebym biegł obok niej, przy rowerze, i ruszyliśmy uspokoić babcię, która jeszcze w dodatku kompletnie schrzaniła obiad ze zdenerwowania. I biegłem ulicą Börzsönyi, w kierunku Domu Kultury. Słyszałem, że zespół Stefka Ráka ma próbę. Już z daleka było słychać Szilowju je-je-je. Potem znów. Coś zawsze sknocili w tym je-je-je. Weszliśmy w głos.\n– Ta muzyka przenika przez wszystko – powiedziałem, dysząc przy mamie.\n– Nawet przez smród gówna – powiedziała matka – taka jest głośna. – Potem nacisnęła pedały. Nie wiem, chciała zostawić mnie czy rokendrola, ale bardzo mocno pedałowała. Ja zostałem w tyle.\n– Czemu go nie weźmie – spytałem matki – jak jest wszechmocny?\nSzliśmy do domu z kościoła. Kopałem kamień. Było święto. Msza zakończyła się hymnem papieskim.\n– Nie niszcz butów – powiedziała i spytała, kto taki.\n– Jak to, kto taki? – odpowiedziałem pytaniem.\n– Kto jest wszechmocny – uściśliła moja matka.\n– No Bóg!\n– A kogo miałby wziąć?\n– Papieża! – żachnęła się zaskoczona matka. – Dlaczego akurat papieża?\n– A nie śpiewają stale, weź Boże ojca świętego, następcę Piotrowego?\n– Nie? To co?\n– Wiedź – strzeż Boże...\n– Naprawdę? – zdziwiłem się. – W takim razie papież nigdy nie umrze, bo jak Bóg jest wszechmocny, to na pewno go ustrzeże. Nie rozumiem... Czy nie o to chodzi, żebyśmy jak najszybciej poszli do nieba? Więc jednak nie to jest najważniejsze? Jak to jest z tym wszystkim?\n– Mój Boże – powiedziała matka z rezygnacją – co z tego dzieciaka wyrośnie.\n– Chuligan – skwitowała babcia, bo właśnie dotarliśmy do domu. Będę chuliganem, takim kudłatym, jak ci, co w Budapeszcie zakładają bandy. Tak, powiedziała w liczbie mnogiej, bo to, co się robiło w Budapeszcie, przeważnie było w liczbie mnogiej. Na prowincji nie istniał budapeszteńczyk, tylko budapeszteńczycy, którzy nie idą do knajpy, tylko chodzą po knajpach, po kinach i po teatrach, nie kupują w sklepie, tylko włóczą się po sklepach.\n– Ale na pewno – powiedziałem, zatrzymując się ciągle jeszcze przy hymnie papieskiem – pan Pityu Szabó śpiewał, weź. Stałem tam koło niego i słyszałem.\n– Pan Pityu Szabó – powiedziała matka – nie potrafi nawet wymówić Pityu Szabó, bo ma przepitą nie tylko wątrobę, ale i zęby. A język jak kołek zesztywniał mu od palinki.\nJednak od czasu do czasu ojciec mógłby dać mi po gębie, powiedziała babcia, bo tak wkurzyła ją ta sprawa z papieżem, żebym nie opowiadał wiecznie takich bzdur. Od czasu do czasu by nie zaszkodziło. Przynajmniej dla przypomnienia, żebym wiedział, co wolno, a czego nie. Jak krowy przy elektrycznym pastuchu, prawda. Prąd trzepnie je w nos, i więcej nie próbują wyłazić, a nawet się nie ważą podejść do drutu.\nOjciec od czasu do czasu nawet to robił, ale teraz nie uważał, że od czasu do czasu nadeszło. A w ogóle, to dla mojej babci zawsze wszystko było kiedy indziej niż dla ojca. Jak babcia na mnie za coś naskarżyła, to ojciec na sto procent mnie nie ukarał. Tak że dzięki gniewowi babci zdecydowanie można się było wywinąć od razów. Krótko mówiąc, dla ojca teraz nie było od czasu do czasu. Powiedział tylko, że jak dalej będę tak robić, to mogę skończyć jak moi kuzyni, synowie mojego chrzestnego, którym na Boże Narodzenie Jezusek nie przyniósł choinki. Bo nie każdy Jezusek jest taki wyrozumiały jak nasz Jezusek, który, trzeba czy nie, przynosi paczki, mimo że nie zasługuję. W końcu kiedyś będzie miał dość, jak się nie zmienię.\nDługo nakreślał sprawę Jezuska, ale nie za bardzo uważałem, bo znowu nie rozumiałem, jak to z tym jest. Jest więcej Jezusków? – zachodziłem w głowę. – Jak to możliwe? I jest wśród nich taki, który nie wszystkich kocha jednakowo? Wyczuwałem niemożliwą do rozwiązania sprzeczność pomiędzy moim dotychczasowym obrazem Jezuska a sugerowanym przez ojca. Poszedłem więc do starszego brata, żeby mi wyjaśnił sprawę, bo w końcu jest moim starszym bratem.\n– Jezusek jest niesprawiedliwy – mówię mu – i że jest i taki, i taki, że ja tego zupełnie nie rozumiem.\n– Słuchaj, jest tylu Jezusków, ilu ludzi – powiedział z wyższością, z jaką starsze rodzeństwo zwykło rozmawiać z młodszym.\n– Co takiego? – zdumiałem się. Z takim trudem przyszło mi zrozumieć już i to, że jest jeden Bóg, ale że jeden w nim to Jezusek, drugi Bóg Ojciec, trzeci itd. ... Ale że jeden z nich nie jest w trzech osobach, a w miliardach – tego w ogóle nie mogłem pojąć. – Ilu? – zapytałem, a nuż źle zrozumiałem.\n– Tylu, ilu ludzi – powiedział.\n– Twój wiek – wymądrzał się – uniemożliwia, żebym ci to wytłumaczył – mówiąc to, odwrócił się, żeby dalej grzebać przy radiu detektorowym.\nBardzo mnie rozzłościł wyniosły sposób bycia mego starszego brata. Bo co sobie wyobraża, że jest trochę starszy, to już aż tak może lekceważyć młodszego? Hola, niech się nie zapędza. Jednak nie mogę tego tak zostawić. Nie dość, że ta sprawa z Jezuskiem tak mi namieszała w głowie, to jeszcze on. Jak on śmie?\nKilka dni temu szklili werandę, bo mój ojciec, kiedy wniósł rozstawianą drabinę, żeby naprawić prąd, obracając się, wybił jedno z dużych okien. Klął, że to oczywiście też przez dzieciaki, bo wszystko rozrzucają. A on musiał decydować, czy ma grzmotnąć nosem w jakąś zabawkę, czy wybić szybę. Nie może ryzykować, że wyląduje na brzuchu z tą ogromniastą drewnianą drabiną. W końcu on jest więcej wart niż jakaś tam szyba. Matka ogarnęła wzrokiem werandę. Na podłodze nie było niczego. Na co ojciec, że teraz faktycznie nie ma, ale zawsze jest, i on się już zdążył przyzwyczaić, że musi chodzić po mieszkaniu, jakby wszędzie na podłodze coś było, takimi idiotycznymi susami, a to jest cholernie trudne z taką wielką drabiną. Właściwie niemożliwe. Krótko mówiąc – myślałem – teraz już wszystko jedno, czy jest tam zabawka, czy nie: okno i tak stłukło się przez nas.\nNastępnego dnia przyszedł pan Laci i wstawił szybę. Idealnie rozprowadził kit po krawędziach. Wyszło bardzo gładko. Pan Laci potrafił świetnie to robić. Naprawdę. Myślałem, ja też mógłbym spróbować coś zrobić z tym kitem, moja plastelina już dawno zeschła, bo przecież nie ma na świecie takiego dziecka, które by chowało plastelinę do pudełka. A dochodzi jeszcze i to – połączyłem ze sobą dwa wątki – jakim bubkiem okazał się wobec mnie mój brat...\nKrótko mówiąc, minęło kilka dni od czasu wymiany szyby, materiał jeszcze był świeży. Po południu zakradłem się tam i dokąd mogłem dosięgnąć, starannie wydłubałem miękki kit. Zostawiłem tylko kawałeczek w rogu. Tam pięknie, czytelnie wyskrobałem H.F. To były inicjały mojego brata. Żeby dla wszystkich było jasne, kto jest sprawcą.\nMój stary, jak wrócił z pracy, nie od razu, tylko po godzinie, wyszedł na podwórko i patrzy na okno. Jak dotąd, wszystko idzie dobrze, myślałem w duchu. Patrzy, że coś się zmieniło. A co to jest? Nie mógł zrozumieć. Jak by rano tego jeszcze nie było. Ale co to?\nNo i wtedy, gdy myślał, ale co to, eksplodował, czekaj ty... i kur... i do jas... Krótko mówiąc, słowa po prostu świstały na nowej szybie. I patrzy, H.F., wtedy nadal mówił, czego nie wolno mówić (zwłaszcza przy dzieciach). I odwrócił się, i znalazł się przy mnie. Teraz jest to od czasu do czasu, kiedy... – ale tego już nie zdążyłem przemyśleć. Zamachnął się i, pach!, oberwałem po gębie.\nZrobiło mi się bardzo przykro z powodu tej niesprawiedliwości. Tam były inicjały sprawcy. Nad tym nawet nie trzeba się zastanawiać, rozumie się samo przez się. Ale w takim razie, dlaczego ja dostaję po gębie\nSiedziałem na stołku w kuchni. Jeden policzek miałem płomiennoczerwony, drugi płonął nieco jaśniej. To jakiś niesprawiedliwy świat – myślałem – papież jest wieczny i nigdy nie trafi do nieba, Jezusek może być i taki, i siaki, a mój stary nie wierzy jednoznacznym dowodom. Co to za świat – myślałem bez humoru – jak też można się w nim połapać.\n Na Węgrzech prezenty pod choinkę przynosi Jezusek\nBabcia powiedziała, że nie. Nie będę tam chodził, bo ta stara zdzira, powiedziała o tej, która, swoją drogą, była młodsza od mojej babci mniej więcej dziesięć lat i mieszkała samotnie w wynajętym pokoju, no więc, ta stara zdzira powiedziała o mnie, czyli o wnuku mojej babci, że śmierdzę kuchnią, i nie będzie w stanie mnie uczyć, jak czegoś ze mną nie zrobią. A babcia na to, że tu na prowincji wszyscy śmierdzą kuchnią i jak jej nie odpowiada, to mogła zostać w Budapeszcie, żeby wdychać ten cholerny dym, przez który człowiek wypluwa płuca, tam nawet nie da się uczyć muzyki, bo taki jest hałas i takie pogmatwane autobusy i tramwaje, że człowiekowi kompletnie mieszają się numery i nawet nie zdąży ruszyć, a już się gubi. Nauczycielka zmieszana kręciła głową, że nic na to nie poradzi, że ją tu skierowali, bo nie pozwalają jej uczyć w stolicy, że to jakaś kara, mimo że ma taką alergię, że od razu kicha, jak poczuje zapach czosnku. A od nich, a głównie ode mnie, powiedziała, tak mocno czuć czosnek, że wprost trudno wytrzymać. Jakbym to ja sam był czosnkiem, nie tylko ot takim sobie nosicielem. Możliwe, że to u was, powiedziała do mojej babci, kwestia genetyki. Że co? Spytała babcia, ale nie zdobyła się na to, żeby powtórzyć słowo genetyka. Po prostu, powiedziała nauczycielka, zapach też się dziedziczy. I być może na darmo szorują państwo dziecko, ono już i tak takie będzie.\n– Zabieram dzieciaka – powiedziała do mojej mamy babcia. – Koniec z tą wypindrzoną lafiryndą z Budapesztu. Czego tu u nas szuka? A w ogóle, jak ona wygląda, jakby ją wysadzili z autokaru. I wtedy przejechała się po wszystkich najdrobniejszych częściach nauczycielki, nosie, włosach, rękach, nogach, sukience, a na koniec zostawiła głos, głos ma, jakby muł chlupotał jej w ustach. Nie wiem, jak nauczycielka muzyki może mieć taki głos.\n– Zabieram cię – powiedziała teraz, odwracając się do mnie – kupię ci organki, do tego nie trzeba nauczycielki.\n– A jak wtedy zostanę muzykiem rockowym? – zapytałem, żeby mi babcia teraz odpowiedziała, bo tylko dlatego chodziłem na lekcje gitary, żeby kiedyś wystąpić na scenie, i jak gitarzysta z kluby Alfa w Vácu (widziałem go kiedyś, jak grał na jakiejś imprezie, rzecz jasna, tylko przez okno), zagrać najlepsze numery Hendrixa. A teraz wszystko diabli wzięli. A dokładniej mówiąc, babcia. – Jak ja wtedy zostanę muzykiem rockowym? – spytałem znowu. – To teraz będę wygrywał wielkie solówki na trzonku od łopaty?\n– Inni też nigdzie nie chodzili – powiedziała babcia. – Właśnie w tym rzecz, że nie chodzili, bo do tego przecież nie trzeba umieć grać, żebyś wył, do tego nic nie trzeba umieć, tylko trzeba mieć tupet, żeby wystąpić w telewizji. Możliwe, że to nie oni śpiewają, ale ktoś za nimi, a ci których człowiek widzi, tylko rozdziawiają gębę, prawda? – powiedziała i poszła nakarmić kury. A ja stałem tam w rogu podwórka i miałam dylemat: jak w tej sytuacji zostanę muzykiem rockowym.\nNastępnego dnia babcia poszła do nauczycielki, żeby jej oznajmić: możliwe, że dzieciak ma dziedziczne problemy, powiedzmy, zapach czosnku. Być może nauczycielka co innego odziedziczyła po rodzicach, na przykład wypacykowaną facjatę, bo to też na pewno jest dziedziczne, z własnej woli człowiek nie może tak wyglądać. Być może, ale żeby ten problem rozwiązać, ona zabierze dzieciaka, znaczy mnie.\nPo południu spotkaliśmy się z kumplami. Z Lacim Kisem i Petim Mácsą, którzy też byli członkami przyszłej kapeli. Laci był basistą, a Peti perkusistą, ale teraz obaj chodzili na fortepian.\n– Właściwie, co ci jest? – pytali, bo widzieli po mnie, że coś jest.\n– Nic – powiedziałam – tylko nici z kapeli.\n– Jak to nici, nie wygłupiaj się, jak to?\n– Nie mogę więcej chodzić na muzykę, babcia powiedziała, że człowiek musi mieć godność i że nie będzie jej nikt walił prosto z mostu w twarz, że dzieciak śmierdzi kuchnią, co to, to nie, bo tego ona, znaczy moja babcia, nie cierpi.\n– Przecież bez gitarzysty solowego nie ma rokendrola – powiedział ze smutkiem Laci.\n– Bez wokalisty też nie – dodałem.\n– To jeszcze ewentualnie dałoby się rozwiązać – powiedział Peti – w końcu Laci też może śpiewać.\n– Jednak to nie to – powiedziałem.\n– Ale była niezła jazda – wtrącił Peti.\n– Co? – spytałem. – Że kiedyś mieliśmy wystąpić na Krajowym Festiwalu Piosenki?\n– A co? – spytałem znowu.\n– Czosnek – powiedział i zaczął rechotać.\n– To na pewno – powiedział na to Peti, i on też zaczął rechotać.\nPotem i ja zacząłem się śmiać, bo to był prawdziwy rokendrol, bracia i siostry, kiedy przed każdą lekcją nacieraliśmy czosnkiem klawisze fortepianu i podekscytowani czekaliśmy na wejście nauczycielki.\nNa darmo babcia zabrała mnie ze szkoły muzycznej, bo jej duma została głęboko urażona, kiedy nauczycielka muzyki stwierdziła, że śmierdzę kuchnią. Co ta lafirynda z Budapesztu sobie wyobraża – powtarzała rozsierdzona, i że noga jej wnuka w tym miejscu nigdy więcej nie postanie. Na darmo. Po paru miesiącach w tajemnicy wkradłem się z powrotem, bo nie mogłem znieść myśli, że to nie ja będę gitarzystą solowym w naszej kapeli, i oczywiście nie ja będę śpiewał. Taka była umowa: u nas gitarzysta solowy śpiewa.\n– Z tego dzieciaka nic nie będzie! – krzyczała babcia na drugą stronę ogrodu do mojej matki, kiedy dowiedziała się, że znowu trafiłem w ramiona nauczycielki muzyki – ten dzieciak nie ma kręgosłupa. Na dodatek – kontynuowała, podnosząc i tak już podniesiony głos – akurat na ulicy Györgya Dózsy. Gdybyśmy jeszcze mieszkali na Attili Józsefa, ale akurat na takiej ulicy. To pewne, że ten dzieciak nie jest wnukiem Györgya Dózsy – powiedziała wkurzona.\nI rzeczywiście, nie byłem wnukiem słynnego przywódcy ludowego z kosą na sztorc.\nMoja matka w końcu ogrodu nie odzywała się, ale nie podzielała oburzenia babci, a nawet cieszyła się, że znowu chodzę na muzykę. Namówiła mojego starego, żeby kupili mi gitarę akustyczną pod choinkę, skoro dzieciak myśli o tym poważnie, to jednak trzeba. No i na Boże Narodzenie pojawili się z gitarą. Prawdziwa gitara szkolna, powiedział stary, żeby podkreślić, na co przeznaczył pieniądze. A ja oglądałem gitarę. Wyglądała na wyrób rumuński, choć nie było na niej znaku firmowego. Jakby Elek Mekk sklecił ją z rupieci znalezionych w komórce. Struny, niczym drut od ogrodzenia, gryf nie był wprawdzie najeżony drzazgami, ale w dotyku przypominał raczej trzonek siekiery niż instrument. Jaka była, taka była, ale w okolicy w promieniu dwudziestu kilometrów była to jedyna gitara. Od Szob do Parassapuszta drugiej takiej nie było. A fakt jej posiadania z góry uczynił mnie kimś ważnym, można powiedzieć, wyjątkowym w okolicy. Chłopak z gitarą. Określenie to przywarło do mnie niemal jak przydomek w eposie, choć nie umiałem jeszcze grać na gitarze, to jednak byłem w okolicy tym, który uosabiał Johna Lennona, Boba Dylana i Jimiego Hendrixa.\nChodziłem więc niestrudzenie na lekcje gitary, zawsze wypucowany, żeby nauczycielka nie narzekała, że śmierdzę kuchnią. Lekcje oczywiście były takie, że nawet przy najzuchwalszej fantazji trudno było sobie wyobrazić, że kiedyś będzie rokendrol, czy wielka solówka. Musiałem powtarzać z pamięci kompletnie bezsensowne wprawki muzyczne, tylko po to, żeby nauczyć się używania palców czy trzymania ręki. W przyszłym roku, myślałem, i nauczycielka muzyki też tak powiedziała, w przyszłym roku, jak zdam tegoroczny egzamin. Egzamin, powiedziała, który zresztą będzie w niedzielę.\n György Dózsa (1470–1514) – przywódca powstań chłopskich na Węgrzech\n Attila József (1905–1937) – wybitny poeta węgierski\n Aluzja do wiersza wybitnego poety węgierskiego Endre Adyego pt. Wnuk Györgya Dózsy\n Elek Mekk – koziołek złota rączka, postać z węgierskiej dobranocki\nJustyna Boguś, www.milewidziane.pl\nJelena Simic Petrovic/Arcangel\nCopyright © Háy János, 2003\nCopyright © for the Polish translation from Hungarian by Jolanta Jarmołowicz, Karina Ślęzak, Karolina Szymanowska-Szymańska, Maria Jęcz, Weronika Kasprzak, Magdalena Biniecka, Magdalena Roguska, 2016\nCopyright © Wielka Litera Sp. z o.o., 2016\nKsiążka wydana z okazji obchodów Roku Kultury Węgierskiej 2016–2017,\ndzięki wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Handlu Węgier,\nMinisterstwa Zasobów Ludzkich Węgier oraz Instytutu Balassiego.


Prostownik AEG 2AEG PDF Darmowe pobieranie\nDownload "Prostownik AEG 2AEG97009"\n1 INSTRUKCJA OBSŁUGI Nr produktu Prostownik AEG 2AEG97009 Strona 1 z 7\n2 1. Wstęp Należy odnieść się do informacji zawartych w instrukcji obsługi! Niebezpieczeństwo wybuchu! Uwaga niebezpieczeństwo! Należy przestrzegać uwag dotyczących bezpieczeństwa oraz ostrzeżeń! Ten znak wskazuje na niebezpieczne napięcie elektryczne! Utylizacja sprzętu, baterii oraz opakowania w sposób przyjazny środowisku! Bezpiecznik. 2. Przeznaczenie produktu Prostownik jest przeznaczony wyłącznie do ładowania i ładowania podtrzymującego akumulatorów ołowiowo-kwasowych 12 oraz 24 V, urządzenie może być używane do ładowania następujących akumulatorów: Akumulatory ołowiowo-kwasowych (systemy otwarte, otwarte akumulatory mokre) Bezobsługowe akumulatory ołowiowe- kwasowe Akumulatory VRLA (akumulatory ołowiowo-kwasowe regulowane zaworem) Akumulatory ołowiowo-żelowe, Akumulatory AGM 3. Zapoznaj się z wszystkich funkcji urządzenia żeby dowiedzieć się, jak prawidłowo używać urządzenia przed jego pierwszym uruchomieniem. W tym celu prosimy o uważne przeczytanie poniższych warunków eksploatacji zawartych w instrukcji. Przechowuj tę instrukcję w bezpiecznym miejscu. W przypadku sprzedaży produktu innemu użytkownikowi należy przekazać razem prostownik ze wszystkimi dokumentami. 4. Specyfikacja techniczna Model WM 12 Oznaczenie producenta Maksymalny prąd ładowania 12A Napięcie akumulatora 6 V / 12 V Pojemność akumulatora: 6 V 1.5 Ah - 6 Ah, 12 V 6 Ah Ah wskaźnik naładowania Dioda LED Napięcie wejściowe 230 V / 50 Hz 5. Ostrzeżenie! Strona 2 z 7\n3 Należy przeczytać wszystkie informacje zawarte w instrukcji Nieprzestrzeganie instrukcji bezpieczeństwa może skutkować zniszczeniem mienia, obrażeniami ciała lub śmiercią! Należy zachować niniejszą instrukcję do późniejszego użycia. Zachować niniejszą instrukcję na przyszłość i dołączyć do sprzętu w razie przekazania go innym użytkownikom. Należy umożliwić dostęp to tej instrukcji osobom trzecim. Instrukcja obsługi stanowi część sprzętu. Należy trzymać prostownik w miejscu niedostępnym dla dzieci! Dzieci nie rozumieją ani nie rozpoznają potencjalnych niebezpieczeństw związanych z obsługą urządzeń elektrycznych. Nigdy nie należy pozwalać, aby prostownik znalazł się w rękach dzieci i zawsze należy przechowywać urządzenie poza ich zasięgiem. Dzieci mogą połknąć małe części i zakrztusić się nimi. Dzieci mogą zostać ranne podczas używania prostownika. Należy trzymać opakowanie w miejscu niedostępnym dla dzieci. Należy zachować niniejszą instrukcję na cały okres żywotności produktu. To urządzenie nie jest przeznaczone do użytku przez osoby (dzieci) z ograniczonymi zdolnościami fizycznymi, sensorycznymi lub mentalnymi, lub przez osoby bez doświadczenia i/lub wiedzy, chyba że w obecności i pod nadzorem osób odpowiedzialnych za ich bezpieczeństwo lub zaznajomionych z obsługą urządzenia. Nie używać prostownika do zasilania sprzętu elektrycznego, pojazdów lub urządzeń zewnętrznych. Należy zawsze nosić okulary ochronne, rękawice ochronne i zapinane strój, aby zakryć całe ciało podczas obsługi akumulatorów ołowiowych. Ostrzeżenie! Nigdy nie ładować uszkodzonych, jednorazowych lub zamarzniętych akumulatorów lub akumulatorów z suchym ogniwem! W razie braku pewności co do użycia lub funkcjonalności prostownika, należy skonsultować się z wykwalifikowanym profesjonalistą. Nigdy nie umieszczać prostownika elektrycznego w mokrym miejscu. Nigdy nie narażać sprzętu na opady atmosferyczne, pył, bezpośrednie promienie słoneczne lub rozlaną wodę. Urządzenie nagrzeje się podczas działania. Należy zawsze umieszczać prostownik w bezpiecznym, dobrze wentylowanym miejscu z daleka od obiektów łatwopalnych. Nigdy nie nosić metalicznej biżuterii podczas używania prostownika i akumulatora. Może to skutkować poparzeniami! Należy rutynowo monitorować prostownik przez cały proces ładowania! Uwaga ryzyko obrażeń! Należy zawsze upewniać się, że urządzenie jest przechowywane w bezpiecznym miejscu. Nigdy nie narażać urządzenia na działanie oleju, tłuszczu, wilgoci, deszczu lub innych mokrych warunków otoczenia. Nie dopuszczać do rozlewania lub kapania wody i innych cieszy na sprzęt. Woda spowoduje zwarcie i może zniszczyć urządzenie. Nigdy nie narażać prostownika na bezpośrednie działanie promieni słonecznych może to skutkować przegrzaniem! Umieścić przewód zasilania i przyłącze kablowe tak, aby uniknąć potknięcia o przewód lub jego uszkodzenia, np. przez przedmioty o ostrych krawędziach! Strona 3 z 7\n4 Strona 4 z 7 Nigdy nie obsługiwać zniszczonego lub wadliwego prostownika! Wszelkie naprawy prostownika muszą być przeprowadzane przez wykwalifikowanego elektryka/profesjonalistę. Nigdy nie demontować, naprawiać ani nie modyfikować (zmieniać) sprzętu. Miejsce pracy musi być dobrze wentylowane podczas uruchamiania prostownika w pomieszczeniu. Nigdy nie umieszczać prostownika na akumulatorze podczas ładowania! Należy zawsze zapewniać bezpieczną podstawę podczas stawiania prostownika. Należy układać przewód zasilania w taki sposób, aby zapobiec jakimkolwiek zakłóceniom. Nigdy nie kłaść przewodu na gorących powierzchniach podczas ładowania! Uwaga niebezpieczeństwo! Unikać wszelkiego rodzaju źródeł otwartego ognia i iskier podczas ładowania! Ładowanie uwalnia w pobliżu akumulatora gazy, które mogą wybuchnąć Nigdy nie uruchamiać prostownika, jeśli został upuszczony lub uszkodzony w jakikolwiek inny sposób. W takim wypadku urządzenie musi zostać sprawdzone i naprawione przez wykwalifikowanego elektryka! Nigdy nie używać innych kabli ani akcesoriów. Nigdy nie przedłużać przewodów ładujących z zaciskami! Należy upewnić się, że prostownik i zaciski nie są wilgotne. Nigdy nie podłączać zacisków akumulatorowych do akumulatora mokrymi dłońmi i/lub obiema rękami jednocześnie! Należy zawsze zapewniać dużo miejsca wokół prostownika podczas jego działania, aby zapewnić odpowiednią wentylację. Nigdy nie przykrywać prostownika żadnymi przedmiotami podczas ładowania! Unikać kontaktu skóry z czopami biegunowymi akumulatora, z zaciskami akumulatorowymi lub złączami pierścieniowymi gdy sprzęt jest podłączony do prądu przemiennego! Należy zawsze odłączać zaciski akumulatorowe oraz prostownik od pojazdu przed jego uruchomieniem! Po użyciu prostownik należy zawsze odłączać od prądu przemiennego! Nigdy nie używać kabla do przenoszenia prostownika, ani nigdy za niego nie ciągnąć. Należy zawsze odłączać sprzęt od zasilania chwytając za wtyczkę, nigdy za kabel! Prostownik wymaga do działania napięcia wejściowego o wartości 230V/AC. Nigdy nie dopuszczać do tego, aby ciecz dostała się do sprzętu! Nigdy nie zanurzać sprzętu w cieczy! Należy uruchamiać wyłącznie suchy prostownik. Nigdy nie ładować uszkodzonych akumulatorów! Następujące cechy wskazują na uszkodzony akumulator: > Zniekształcenia termiczne lub mechaniczne obudowy akumulatora lub osprzętu > Niewystarczający poziom cieczy wewnątrz ogniw > Płyn wyciekający z akumulatora > Zapach gazu, zwłaszcza w pobliżu akumulatora Uwaga! Kiedy można wyczuć zapach gazu istnieje niebezpieczeństwo wybuchu! Natychmiast należy zapewnić odpowiednią wentylację! Ni e wyłączać urządzenia ani nie odłączać czopów biegunowych (terminali ) od akumulatora! Nigdy nie przekręcać ani nie trzymać akumulatorów kwasowych nad głową! Niebezpieczeństwo poparzenia chemicznego! Ładować jedynie akumulatory ołowiowo-kwasowe! Nigdy nie używać prostownika do nieładowalnych baterii ani do akumulatorów innego typu. Użytkowanie. Przed ładowaniem należy upewnić się, że akumulator nie jest uszkodzony! Nigdy nie ładować wadliwych akumulatorów!\n5 W przypadku ołowiowo-kwasowych akumulatorów z zaślepkami odpowietrzającymi, należy zawsze najpierw sprawdzać poziom płynów akumulatora. Jeśli poziom płynu jest niski, należy dodać wodę destylowaną do ogniwa akumulatora do poziomu zalecanego przez producenta akumulatora. Uwaga zawsze należy nosić ubranie ochronne! Przed ładowaniem należy oczyścić czopy biegunowe akumulatora! Uwaga niebezpieczeństwo porażenia prądem! Czas ładowania dla odpowiedniego akumulatora zależy od pojemności. 6.1 Podłączenie prostownika Uwaga Ryzyko porażenia prądem! Zawsze sprawdź czy urządzenie jest odłączone od gniazdka elektrycznego (230V) przed podłączeniem prostownika Należy zawsze umieszczać prostownik w bezpiecznym, dobrze wentylowanym miejscu z daleka od obiektów łatwopalnych..1. Przed podłączeniem należy upewnić się czy przełącznik znajduje się w dobrej pozycji. : 6 V Low: wolne ładowanie 12 V Low: wolne ładowanie 12 V High: szybkie ładowanie 2.Podłącz dodatni zacisk ładowania (czerwony) do dodatniego bieguna akumulatora ( oznaczony P lub +).. 3. Podłączyć ujemny zacisk ładowania (czarny) do nadwozia pojazdu, lub od ujemnego zacisku akumulatora ( oznaczonego N lub - ). 4. Sprawdź czy zaciski zostały prawidłowo podłączone 5.Podłącz wtyczkę do odpowiedniego źródła gniazda sieciowego. Jeśli polaryzacja zacisków ładujących zostanie odwrócona, prąd zasilający akumulator zostanie przerwany Przegląd produktu, 1. Wskaźnik trybu ładowania akumulatora 6 V Low, 12 V Low, 12 V High 2. wskaźnik ładowania. Bursztynowy / zielony LED wskaźnik poziomu naładowania Bursztynowa dioda LED (6 V / 12 V) Zielona dioda LED (12v szybkie ładowanie zakończone) 3. Czerwona dioda LED. Zła polaryzacja 4. Zielona dioda LED. Sygnalizuje podłączenie urządzenia do prądu 5. Przewód zasilania z wtyczką zasilania 6. Kabel ładowania (-) (czarny) 7. Kabel ładowania (+) (czerwony ) 8. Bezpiecznik Strona 5 z 7\n6 7. Ładowanie akumulatora. Jeśli urządzenie jest prawidłowo podłączone ładowania zostanie automatycznie rozpoczęte.ten proces jest wskazany przez diodę LED w kolorze bursztynowym (2). Proces ładowania jest w pełni automatyczny. Jeżeli wskaźnik poziomu naładowania zaświeci się na zielono akumulator jest w pełni naładowany i może być odłączony od prostownika. 8. Fazy ładowania Tryby ładowanie akumulatora 6V Low : powolne ładowanie Gdy akumulator osiągnie napięcie 7,45 V akumulator jest w pełni naładowany. Prostownik następnie przejdzie do konserwacji prądem ładowania 220 ma. 12 V Low: powolne ładowanie Gdy akumulator osiągnie napięcie 14,4 V, akumulator jest w pełni naładowany. Prostownik następnie przejdzie do konserwacji prądem ładowania 70 ma. 12 V HIGH : szybkie ładowanie Gdy akumulator osiągnie napięcie 14,5 V i 14,7 V akumulator jest w pełni naładowany. Gdy tylko napięcie spadnie do 13,7 V proces ładowania rozpocznie się ponownie. 9. Zakończenie procesu ładowania. 1. Odłącz prostownik od gniazda zasilania. 2. Odłączyć zacisk ładowania (czarny) 3. Odłączyć zacisk ładowania (czerwony) 10. Czyszczenie, konserwacja i serwis Prostownik może funkcjonować prawidłowo przez lata przy zachowaniu odpowiedniej konserwacji i czyszczeniu. Po zakończeniu procesu ładowania, oczyścić zaciski. Zapobiegnie to korozji. Należy zawsze zwijać przewód zasilania. Pomaga to chronić kable przed uszkodzeniami mechanicznymi. Okresowo czyścić obudowę ładowarki miękką szmatką. Ładowarkę przechowywać w suchym i czystym miejscu. 11. Strona 6 z 7\n7 Serwis. Zostaw naprawy urządzenia wykwalifikowanemu serwisowi. Tylko wykwalifikowany personel techniczny powinien wymieniać wtyczki lub przewody połączeniowe. Jeśli produkt nie nadaje się do użytku należy go zutylizować urządzenie w przyjazny dla środowiska sposób, zgodnie z lokalnymi przepisami. 12. Gwarancja. Ogólne warunki gwarancji dotyczą wad produkcyjnych i materiału. Należy zwrócić wadliwy produkt do sprzedawcy. Aby zrealizować roszczenia gwarancyjne potrzebne będą : Kopia dowodu sprzedaży, zawierająca datę zakupu. Powód reklamacji ( opis wady ) Wymiana bezpiecznika. Przed wymianą bezpiecznika odłącz przewód zasilający od zasilania i odłącz akumulator od prostownika. Bezpiecznik jest widoczny na tylnym panelu urządzenia. Usuń uszkodzony bezpiecznik i zastąp bo bezpiecznikiem o tych samych parametrach. Aby usunąć bezpiecznik, włożyć śrubokręt w szczelinę pomiędzy bezpiecznikiem i uchwyt bezpiecznika. Użyj śrubokręta do podważenia bezpiecznika. Możesz używać standardowych bezpieczników samochodowych. Wymieniać bezpiecznik bez użycia siły. Gwarancja nie obejmuje przepalonego bezpiecznika. Strona 7 z 7\nProstownik AEG LP 10.0 Nr produktu\nINSTRUKCJA OBSŁUGI Prostownik AEG LP 10.0 Nr produktu 857597 Strona 1 z 26 1.0 Wstęp Drogi kliencie, Gratulujemy zakupu nowego prostownika LP 10.0. Dziękujemy za okazane nam zaufanie. Aby zapewnić optymalne\nINSTRUKCJA OBSŁUGI Nr produktu 001667801 Ładowarka AEG 158008, 230 V Strona 1 z 14 Wprowadzenie Objaśnienie symboli i słów ostrzegawczych używanych w niniejszej instrukcji i / lub urządzeniu: Podczas korzystania\nProstownik akumulatorowy H-Tronic AL 800, 1,2-40Ah\nProstownik akumulatorowy H-Tronic AL 800, 1,2-40Ah Numer produktu: 200081 Automatyczna ładowarka kompaktowa AL 800 Przed użyciem urządzenia należy zapoznać się z instrukcjami umieszczonymi w niniejszej


Budowlany oskar dla stacji "Dworzec Gdański"... - Metro\nMetro > Aktualności > Budowlany oskar dla stacji "Dworzec Gdański"...\nBudowlany oskar dla stacji "Dworzec Gdański"...\nStacja metra Dworzec Gdański zdobyła nagrodę „Budowa Roku 2003”. Nagroda - przyznawana przez Związek Inżynierów i Techników Budownictwa - jest jedną z najbardziej prestiżowych nagród budowlanych w Polsce i nazywana jest często budowlanym oskarem.\nStacja metra Dworzec Gdański uznana została za najlepszy obiekt handlowo-usługowy w Warszawie i całej Polsce wybudowany w 2003 roku.\nBudowa stacji rozpoczęła się w połowie 2002 i trwała półtora roku. Pierwsi pasażerowie zaczęli z niej korzystać w grudniu 2003 roku.\nNa stacji są cztery windy dla osób niepełnosprawnych i pięć zestawów schodów ruchomych. Stacja połączona jest z przejściem podziemnym i wyjściami na przystanki tramwajowe na ulicy Słomińskiego. Znajdują się tu między innymi: sklepy, bankomaty, posterunek policji i ogólnodostępna toaleta. Cała stacja przystosowana jest dla osób niewidomych i niepełnosprawnych. Codziennie korzysta z niej od 17 do 20 tysięcy warszawiaków.\nWykonawcą budowy stacji jest: Konsorcjum "BEBK - 17" składające się z firm:\n* ENERGOBUDOWA S.A\n* BUDEXPORT S.A\n* APA Kuryłowicz and Associates Sp. z o.o.\nStacja znajduje się 11 metrów pod ziemią. Ma 156 metrów długości i 20 metrów szerokości. Jej kubatura wynosi 43.900 m3. W marcu tego roku ta sama stacja w głosowaniu mieszkańców naszego miasta zdobyła tytuł najpiękniejszej stacji metra.


Telewizor Full DH czy Ultra HD?\nwtorek, 07 marzec 2017 11:04\nPrzymierzasz się do zakupu telewizora? w sprzedaży znajdziesz dzisiaj bardzo wiele modeli, które różnią się pomiędzy sobą parametrami technicznymi, wyglądem, marką, ceną. Najczęściej przy poszukiwaniach pierwszą kwestią, na którą patrzymy, jest rozdzielczość. Obecnie walka toczy się pomiędzy telewizorami Full HD oraz Ultra HD.\nTelewizory Full HD przez długi czas wiodły prym w sprzedaży. Zapewniają one rozdzielczość rzędu 1920 x1080 pikseli, która pozwala na uzyskanie bardzo ostrego, precyzyjnego obrazu z dużą ilością szczegółów. Jednak od kiedy pojawiły się informacje o rozdzielczości Ultra HD 4K, wiadomo było, kto w najbliższym czasie zwojuje rynek. 4K to 3840 x 2160 pikseli, dlatego zapewnia jeszcze większą intensywność i niewidoczne wcześniej detale nagle są zauważalne.\nW sprzedaży już teraz możemy znaleźć szeroką gamę telewizorów tego rodzaju, których ceny wahają się od około 2000 złotych do nawet 25000 złotych w przypadku tych z górnej półki. Oczywiście, tani telewizor UHD (Ultra HD) nie będzie w stanie dać takiej jakości obrazu jak ten bardziej zaawansowany, niemniej jednak bez przepłacania możemy kupić dzisiaj atrakcyjne modele, które stanowią dobrą alternatywę dla odchodzącej powoli w przeszłość rozdzielczości Full HD.\nWarto jednak wskazać, że obecnie bardzo mało jest filmów oraz programów w rozdzielczości 4K. Oczywiście, tak samo było w początkowej fazie rozdzielczości Full HD, niemniej jednak teraz, gdy rynek się nasycił, przechodzenie na UHD odbywa się już wolniej i w ciągu najbliższych kilku lat nie można oczekiwać, że wszystkie programy w telewizji będą nadawane w tej właśnie rozdzielczości. Oczywiście, wtedy, gdy na telewizorze głównie oglądamy filmy z płyt czy z serwisów filmowych VOD, gdzie dostępne są one w 4K, wtedy warto pomyśleć poważniej o takiej inwestycji.\nPonadto trzeba też wspomnieć, że nie wszystkie telewizory UHD są lepsze od tych FHD, ponieważ mogą wprawdzie mieć więcej pikseli, ale za to mogą dawać mniej atrakcyjny obraz, na przykład jest on mniej dynamiczny, nie odwzorowuje kolorów tak dobrze, nie skaluje obrazu o mniejszej rozdzielczości w dobry sposób – wtedy obraz może wyglądać jak poplamiony, jest nieostry.\nWięcej w tej kategorii: « Jakich aplikacji szukają single? Akcesoria samochodowe do iPhone’a, które musisz mieć »


Praca: CEE Experts by L.M. International Group - Październik 2020 pracy - Jooble\nW styczniu 2014 założyliśmy regionalny butik HR świadczący usługi rekrutacyjne i konsultingowe w Europie Środkowej i Wschodniej. Po kilku latach efektywnego działania w obszarze Sprzedaż i Marketing, Inżynieria i BPO/SSC w lutym 2019 staliśmy się częścią L.M. International Group. Od tego momentu poza usługami rekrutacyjnymi świadczymy dodatkowo serwisy dla sektora handlu jak np. tajemniczy klient, zarządzanie magazynami czy e-platforma handlowa. W obszarze HR jesteśmy postrzegani jako eksperci w dziedzinie rekrutacji dla firm BPO/SSC. Dodatkowo posiadamy własne aplikacje badające rozwój talentów, osobowość pracownika, przeprowadzające wirtualne rozmowy rekrutacyjne czy udzielające rekomendacji kandydatowi. Obecnie rozwijamy biznes w Polsce badając możliwości połączenia się z innymi firmami HR.\nOferty pracy w firmie CEE Experts by L.M. International Group\n...utrzymywanie i budowanie długoterminowych relacji z biznesowymi klientami zagranicznymi, ~odpowiadanie na maile od klientów w j.niemieckim, ~wprowadzanie danych do systemu, ~przyjmowanie zamówień i wprowadzanie ich do systemu SAP ~Wystawianie faktur; kontrola nad obiegiem...\nSpecjalista z niderlandzkim\n...kontaktów, ~Sporządzanie raportów dziennych i tygodniowych, ~Utrzymywanie dobrego kontaktu z klientem. Wymagania: ~Biegły niderlandzki i komunikatywny angielski, ~Bardzo dobra znajomość obsługi komputera, ~Odpowiedzialność i chęć rozwoju, ~Wysoka kultura...\nPracownik Backoffice z niemieckim\nZakres obowiązków: ~Realizacja oraz procesowanie zamówień serwisowych, ~Obsługa zamówień w programie SAP, ~Procesowanie faktur oraz kontraktów, ~Wsparcie backofficowe serwisantów zlokalizowanych w krajach obszaru niemieckojęzycznego. Wymagania: ~Znajomość języka...\nNa tym stanowisku będziesz odpowiedzialny za: ~utrzymywanie i budowanie długoterminowych relacji z biznesowymi klientami zagranicznymi, ~odpowiadanie na maile od klientów w j. obcym, ~wprowadzanie danych do systemu, ~przyjmowanie zamówień i wprowadzanie ich do systemu...\nPraca biurowa z językiem niderlandzkim\n...przygotowywanie raportów okresowych oraz dziennych, - Prowadzenie podstawowej dokumentacji księgowej. Wymagania: - Zaawansowany język niderlandzki, - Komunikatywna znajomość języka angielskiego, - Otwartość na nowe wyzwania oraz komunikatywność, - Otwartość,...\nJunior Consultant z niemieckim\nOpis stanowiska: ~Wprowadzanie, procesowanie oraz weryfikacja poprawności danych w systemie, ~Przekierowywanie zapytań klientów do właściwych działów, ~Kontakt mailowy i telefoniczny z klientem, ~Współpraca z innymi placówkami zagranicznymi, ~Administracja biurowa ...\nClient Advisor z niderlandzkim\nObowiązki: ~Mailowa i telefoniczna współpraca z niderlandzkojęzycznymi partnerami biznesowymi ~Dbanie o pozytywne relacje z klientem ~Generowanie i zarządzanie dokumentacją ~Przygotowywanie raportów i zestawień ~Udzielanie odpowiedzi na pytania klientów związane z ...\nSpecjalista ds. Zakupów z niemieckim\nMiejsce pracy ~Łódź Zadania: • Dbanie o terminowe i efektywne procesowanie zamówień na każdym etapie, • Przyjmowanie zamówień i ich koordynacja, • Weryfikacja danych, korygowanie błędów, • Sprawdzanie dostępności produktu, • Zarządzanie zamówieniami w programie...\nAsystent ds.biurowych z niemieckim\n...stanowiska: ~utrzymywanie i budowanie długoterminowych relacji z klientami zagranicznymi, ~tworzenie niezbędnej dokumentacji w j.niemieckim lub korekta, ~możliwość udziału w projektach z obszaru marketingu, ~wprowadzanie danych do systemu, ~doskonalenie...\nBusiness Support z niderlandzkim\nOpis stanowiska: ~Obsługa w obszarze administracji, księgowości, zakupów lub logistyki zagranicznych placówek firmy ~Kontakt z obcojęzycznymi kontrahentami drogą mailową oraz telefoniczną ~Kompleksowa obsługa zamówień realizowanych za granicą (administracja dokumentów...


AA Therapy Atopia, krem ochronny, 40 ml - Portal Dbam o Zdrowie\nAA Therapy Atopia, krem ochronny, 40 ml\nPhysiogel, krem do twarzy, 75 ml\nAA Therapy krem ochronny z serii Atopia.\nAqua, Caprylic/Capric Triglyceride, Pentylene Glycol, Thylhexyl Stearate, Paraffinum Liquidum, Borago Officinalis Seed Oil, Cetyl PEG/PPG-10/1 Dimethicone, Petrolatum, Ceteatyl Ethylohexanoate, Squalane Dicaprylyl Ether, Panthenol, Cera Microcristallina, Polygycetyl-4, Isostearate, Cucurbita Pepo Seed Extract, Hydrogenated Castor Oil, TocopherylAcetate, Sodium Chloride, Isopropyl Myristate, Allantoin.\nKrem optymalnie chroni oraz natłuszcza bardzo suchą i atopową skórę oraz odbudowuje jej naturalną barierę ochronną. Olej z ogórecznika lekarskiego i trójglicerydy kwasu kaprylowego i kaprynowego uzupełniają niedobory lipidów w naskórku, wzmacniając cement międzykomórkowy oraz odżywiają skórę, przywracając jej elastyczność. Skwalan z oliwek i witamina E regenerują płaszcz hydrolipidowy skóry oraz poprawią jej funkcje ochronne. Cucurbityna przynosi ukojenie, łagodząc objawy stanów zapalnych.\nDo skóry bardzo suchej i atopowej\nCodziennie rano i wieczorem nanieść krem na oczyszczoną skórę twarzy (omijając okolice oczu),szyi i dekoltu.


Polityka prywatności – Cech Złotników, Zegarmistrzów, Optyków, Grawerów i Brązowników\nAdministratorem danych osobowych zbieranych za pośrednictwem strony internetowej rzemioslo.waw.pl jest Cech Złotników, Zegarmistrzów, Optyków, Grawerów i Brązowników, adres siedziby: ul.Piekarska 20, 00-264, Warszawa, adres do doręczeń: ul.Piekarska 20, 00-264, Warszawa, KRS 0000120051, REGON: 000757980, adres poczty elektronicznej: admin@rzemioslo.waw.pl, dalej „Administrator”.\nKorzystanie ze strony, oraz zawieranie umów o świadczenie usług drogą elektroniczną za jej pośrednictwem, z czym wiąże się konieczność podania danych osobowych, jest całkowicie dobrowolne. Osoba, której dane dotyczą, samodzielnie decyduje, czy chce rozpocząć korzystanie z usług świadczonych drogą elektroniczną przez Usługodawcę zgodnie z Regulaminem.\nW celu realizacji uprawnień, o których mowa w pkt. 1 i 2 można korzystać poprzez przesłanie stosownej wiadomości e-mail na adres: admin@rzemioslo.waw.pl


Wpisy z tagiem: kuchnia irlandzka\nColcannon to jedyne danie z kuchni irlandzkiej, które spontanicznie przychodzi mi do głowy, a więc pierwsze, o jakim pomyślałam, gdy zaszła potrzeba potrawy tematycznej pod Guinessa. Wiedziałam tylko, że to "coś z jarmużem". Szybko znalazłam wersję Nigela Slatera i z przyjemnością stwierdziłam, że mam wszystko w domu, ew. na grządce (jarmuż). Przygotowanie dania trwa tyle, co ugotowanie ziemniaków, więc to dobry pomysł na kolację w ciągu pracowitego tygodnia.\nZdaniem M: "Taka bida z nędzą, ale smaczna". Zwłaszcza pod pewne piwo ;).\nSkładniki u mnie jak u Nigela, w proporcji 1/2 składników, ale obróbka pora trochę inna plus puree ze śmietaną (czyli tzw. nie "na ekonoma").\nZiemniaki ugotować w osolonej wodzie, po ugotowaniu wysuszyć*. Gdy ziemniaki się gotują, pokroić pora w cienkie plasterki lub półplasterki, zeszklić na patelni na mieszance oleju i masła, oprószyć solą i pieprzem, dodać umyte, z grubsza porwane liście jarmużu. Skręcić ogień na mały, patelnię przykryć i całość dusić kilka minut - jarmuż nie powinien być surowy, ale jednocześnie pozostać chrupki. Wymieszać zawartość patelni z szynką pokrojoną w większą kostkę/porwaną na kawałki, sprawdzić doprawienie. Wysuszone ziemniaki utłuc z masłem i mlekiem lub śmietaną na gładkie, puszyste puree i szybko wymieszać z zawartością patelni (ew. nałożyć każdemu z jedzących po porcji puree i na to wyłożyć warzywa; i tak będzie mało fotogenicznie ;). Podawać od razu.\n* Co osobiście robię zawsze po gotowaniu - odcedzone ziemniaki stawiam na 1-2 minuty na minimalnym ogniu, kilkakrotnie obracając/delikatnie podrzucając garnkiem - a co ma większe znaczenie w przypadku puree.\nTagi: kuchnia irlandzka warzywa\n21:03, ptasia , Obiad podano\nW książce Marshy Mehran Woda różana i chleb na sodzie tytułowy chleb jest składany jako dar dla duchów (czy też duszków) na Wszystkich Świętych w Irlandii. Według Rachel Allen, z której przepisu skorzystałam, krzyż tradycyjnie nacinany na skórce chleba ma wypuścić z chleba wróżki (które w tradycji irlandzkiej wcale nie są takie dobre i niewinne). Innymi słowy, idealny wypiek* na dzisiejszy dzień. A oto przepis (robiłam dokładnie tak, jak w oryginale):\nSkładniki: 450g zwykłej mąki, 1 płaska łyżeczka drobnego cukru, 1 płaska łyżeczka sody, 1 łyżeczka soli, 350-425ml (ja dałam ok. 370ml) maślanki lub kwaśnego mleka\nNagrzać piekarnik do 230°C. Suche składniki umieścić w dużej misce, zrobić w środku zagłębienie, wlać do niego większość maślanki (zostawiając ok. 70-60ml). Za pomocą rozczapierzonych palców (cytat z autorki ;) lub też łyżki i potem ręki połączyć składniki suche i płyn. Jeśli to konieczne, dodać więcej maślanki. UWAGA: nie wyrabiać masy, jak ciasta na chleb, bo powstały bochenek będzie zbyt ciężki i zbity. Ciasto powinno być miękkie, ale nie nazbyt klejące: porównałabym je może trochę do ciasta kruchego. Łączenie składników w gruncie rzeczy też przypomina trochę zagniatanie kruchego, bo gdy składniki się połączą, należy masę przenieść na blat i szybko zagnieść w jednolitą całość. Uformować okrągły bochenek i naciąć głęboko w kształt krzyża. Umieścić na blaszce i piec 15 minut w 230 st., potem skręcić temperaturę do 200°C i piec jeszcze ok. 30 minut. Gotowy chleb będzie brzmiał głucho postukany od spodu, a z wierzchu będzie zezłocony. Można go odwrócić do góry nogami na ostatnie 5 minut, by spód się lepiej podpiekł (pominęłam). Studzić na kratce (starałam się, ale tak - poniżej widać krojony na ciepło...)\nMoim zdaniem uwaga o nie wyrabianiu chleba jest kluczowa, podobnie jak w przypadku muffinów, które aby były leciutkie, należy wymieszać byle jak. Chleb wyszedł lekki, puchaty, o specyficznym posmaku sody, ale smaczny. I nie da się ukryć, że chyba szybszego w wypieku pieczywa nie ma...\n* Idealnie by było go zajadać, oglądając jednocześnie adaptację Tamy Conora McPhersona, na której byłam kilkakrotnie w Teatrze Studio w Warszawie i której nagranie parę lat temu pojawiło się w Teatrze Telewizji. TVP puściła sztukę w dniu Świętego Patryka, jednak moim zdaniem jest to utwór na Święto Zmarłych: bohaterowie siedzą w pubie, piją piwo i whisky, i rozmawiają o ścieżkach wróżek, duchach i zmarłych. Jeśli kiedyś wznowią sztukę w teatrze lub pojawi się w TV, gorąco polecam.\nPS z 7.11: A tak wygląda wersja z rodzynkami (których nie namoczyłam, jak widać, a należało...):\nTagi: chleb kuchnia irlandzka\n17:26, ptasia , Piekarnia


Strona główna Nowinki Smartfon klasy premium – jak wybrać i na co zwrócić uwagę?\nWiększość z nas korzysta ze smartfonów, które należą do tańszych, ale jak na swoją cenę funkcjonalnych. Dla osób, które chcą mieć telefon z najwyższej półki, producenci przygotowali smartfony w wersji premium. Oprócz tego, że są niezwykle stylowe i dokładnie wykonane, to zapewniają najwyższą wydajność i funkcjonalność.\nSmartfon premium oznacza nietuzinkowy wygląd. Najmodniejsze obecnie są bardzo wąskie ramki, a wręcz ich brak wokół wyświetlaczy. Generalnie im ekran jest większy i pokrywa przednim panel tym lepiej. Dlatego aparaty frontowe w smartfonach premium osadzane są w tzw. notchach lub nawet w specjalnie wysuwanych modułach. Jeśli mowa o wyświetlaczu to nie można zapomnieć o wysokiej rozdzielczości. Full HD+ to opcja minimalna w smartfonach premium. Obecnie QuadHD+ staje się standardem w tego typu telefonach, która dodatkowo wspiera technologię HDR. Standardem jest również czytnik linii papilarnych wbudowany w wyświetlacz.\nSzkło z przodu i tyłu i metal na ramkach bocznych to materiały, z których wykonana jest obudowa w smartfonach z wyższej półki. Używanie tworzywa sztucznego w ich przypadku jest niedopuszczalne. W kwestii obudowa to powinna być również wodoszczelna, dzięki czemu smartfon nie ulegnie awarii podczas użytkowania w deszczu czy gdy zostanie zalany. W obudowie znajdują się sloty na karty SIM i microSD, złącze do ładowania (w zasadzie już tylko USB typu C). Coraz rzadkim widokiem jest gniazdo na słuchawki, bowiem w parze ze smartfonami premium idzie używanie wysokiej klasy słuchawek bezprzewodowych.\nUżytkownicy smartfonów premium często używają wielu aplikacji czy gier mobilnych, dlatego stawiają na naprawdę wysoką wydajność telefonu i nic w tym dziwnego. W systemie Android jest to 6GB lub 8GB pamięci RAM i 128GB pamięci wewnętrznej. W systemie iOS wystarczą 4GB, tyle mają najlepsze iPhone’y.\nSmartfony premium dysponują już nawet poczwórnym obiektywem, co pozwala spokojnie zastąpić klasyczny aparat fotograficzny. Przy wyborze smartfona premium obok rozdzielczości robionych zdjęć warto zwrócić uwagę na jasność obiektywów, opcję optycznej stabilizacji obrazu czyli OIS. Najlepsze smartfony zapisują zdjęcia w formacie RAW i nagrywają filmiki w jakości 4K.\nKażdy współczesny smartfon ma możliwość łączenia poprzez WiFi i Bluetooth, jednak najlepsze smartfony mają powyższe tylko w zupełnie nowej, lepszej jakości: Bluetooth 5.0 oraz Wi-Fi 5 (802.11ac), a najlepiej Wi-Fi 6 (802.11ax). Najnowocześniejsze WiFi to większa prędkość i lepsza energooszczędność. Oprócz WiFi i Bluetooth wymagany jest moduł NFC, który służy do płatności zbliżeniowych i bezprzewodowego parowania sprzętów, np. słuchawek czy głośników.\nZnając powyższe parametry można zrobić research w sieci i pokusić się o zrobienie zestawienia najlepszych smartfonów klasy premium roku 2020. Niektóre z nich są już dostępne na rynku, a inne dopiero będą.\nPoprzedni artykułTelefony komórkowe – ciekawostki, o których nie miałeś pojęcia\nNastępny artykułRozrywka na smartfonach – przyszłość czy zmierzch?\nDariusz Buzun - 27 września 2021


Po weekendzie ceny paliw na części stacji mogą nieznacznie wzrosnąć – BM Reflex (opinia) – Energetykon\nStart›Wiadomości›Po weekendzie ceny paliw na części stacji mogą nieznacznie wzrosnąć – BM Reflex (opinia)\n“Podczas najbliższego weekendu ceny nie powinny się zmieniać, z kolei po weekendzie niewykluczone, że na części stacji ceny ponownie wzrosną, choć skala wzrostów może być nieznaczna”, wynika z cotygodniowego raportu BM Reflex, monitorującego rynek paliwowy.\n“Podczas najbliższego weekendu ceny nie powinny się zmieniać, co dla kierowców ze względu na charakter Święta jest informacją pozytywną. Z kolei po weekendzie niewykluczone, że na części stacji ceny ponownie wzrosną, choć skala wzrostów może być nieznaczna”, napisano w raporcie.\n“Także na rynku detalicznym przewyższały korekty cen w górę, choć nie brakowało stacji na których tankowanie było tańsze niż przed tygodniem. Średnio cena litra benzyny Eurosuper 95 wzrosła o 2 grosze na litrze do poziomu 4,59 zł. Z kolei benzyna Superplus 98 i olej napędowy zdrożały o 1 grosz na litrze i kosztują odpowiednio 4,82 zł/l i 4,38 zł/l, a cena autogazu pozostała bez zmian tj. na poziomie 2,29 zł/l”, dodano.\nPoniżej średnie ceny detaliczne paliw na 28 października 2010 r.:\nPKN Orlen   4,62      4,85     4,40    2,30\nSt. Lotos   4,62      4,85     4,40    2,30\nKoncerny    4,62       --      4,41    2,31\nprywatni    4,57      4,80     4,36    2,28\nśrednia     4,59      4,82     4,38    2,29\nMSP oczekuje podwyższenia ceny za ZE PAK ...\nKonsensus prognoz na III kwartał 2010 r. ...\nExane BNP Paribas rekomenduje “neutralnie” dla NWR\nZapasy ropy w USA spadły o 3,3 mln baryłek – DoE\nPolska nie potrzebuje gazu z Nord Streamu\nKozienice: 3 chętnych na budowę mega-bloku\nLitwini drastycznymi metodami zwalczać będą białoruską siłownię nuklearną w Ostrowcu


Budowa domu energooszczędnego - Warszawa\nModa na ekologię dotarła również do budownictwa! Jeśli marzycie Państwo o życiu w zgodzie ze środowiskiem, to znajdująca się w ofercie naszej firmy budowa domu energooszczędnego na terenie i w okolicach Warszawy jest dla Państwa idealną propozycją. Choć każda inwestycja różni się od siebie metrażem, rodzajem wykorzystanych materiałów czy też elementami wykończenia, to łączy je niesamowicie niskie zapotrzebowanie na energię zużywaną do ogrzania budynku, nawet w okresie jesienno-zimowym. Zapraszamy do poznania szczegółów naszej oferty!\nFirma MyHouse to działające od 1995 roku przedsiębiorstwo, którego specjalizacją jest budowa domów energooszczędnych i jednorodzinnych. W trakcie naszej ponad dwudziestoletniej obecności na rynku, udało nam się zrealizować setki inwestycji, które po dzień dzisiejszy służą rodzinom ze stolicy. Naszym priorytetem jest zadowolenie klientów, dlatego też w trakcie przygotowywania oferty i projektu bierzemy pod uwagę wszelkie Państwa sugestie i indywidualne preferencje. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek pytań zachęcamy do kontaktu!\nBudowa domu energooszczędnego w atrakcyjnej cenie\nChoć proponowana budowa domu energooszczędnego w Warszawie może wydawać się inwestycją, która znacząco naruszy Państwa budżet, to w rzeczywistości kosztuje jedynie kilka procent więcej, niż ma to miejsce w przypadku jego tradycyjnego odpowiednika. Jednak oszczędność pieniędzy, którą gwarantują oferowane projekty, jest naprawdę imponująca. Na przestrzeni lat uda się Państwu uniknąć wysokich opłat za energię cieplną, które szczególnie mogą wzrastać w okresie zimowym. Nasze domy cechują się komfortem użytkowania oraz funkcjonalnością.\nWychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych najbardziej wymagających klientów, firma MyHouse dokłada wszelkich starań, aby budowa domów energooszczędnych na terenie Warszawy przebiegała sprawnie i przy jak największej oszczędności Państwa pieniędzy. Oczywiście gwarantujemy, że w żaden sposób nie odbija się to na jakości materiałów, a efekt końcowy zachwyci wszystkich domowników. U nas możecie Państwo zdecydować czy chcecie odebrać inwestycję w stanie surowym, czy też wykończoną i gotową do zamieszkania.\nMyślisz o budowie domu energooszczędnego? Skontaktuj się z nami!\nChoć budowa domu energooszczędnego na terenie i w okolicach Warszawy może stanowić pewne wyzwanie, to na szczęście trafiliście Państwo na stronę internetową firmy, która profesjonalnie się tym zajmuje. W naszej codziennej pracy kierujemy się dobrem i potrzebami naszych klientów, a wszelkie powierzone nam zadania wykonujemy rzetelnie, starannie i co najważniejsze - terminowo. W naszym zespole znajdują się wyłącznie doświadczeni specjaliści, którzy nieustannie czuwają, aby Państwa inwestycja przebiegała bez opóźnień i zgodnie z Państwa sugestiami.\nBudowa domów energooszczędnych w Warszawie to zadanie, do którego firma MyHouse podchodzi z największą starannością, wiedzą i doświadczeniem. Dzięki współpracy z najlepszymi i wiodącymi dostawcami, zapewniamy Państwu materiały najwyższej jakości. Ponadto posiadamy wiele kontaktów biznesowych w branży, które umożliwiają nam zagwarantowanie Państwu profesjonalnych i zaufanych ekip budowlanych, zajmujących się między innymi wykończeniem budynku czy założeniem instalacji. Jeżeli Warszawa jest miastem, w którym szukacie rzetelnych profesjonalistów, trafiliście pod dobry adres! Serdecznie zapraszamy do kontaktu!