Oni mordują nasze dzieci! Mit mordu rytualnego w powojennej Polsce - Więź\nMarcin Zaremba 13 listopada 2019\nWiara w mit, uprawomocniona doniesieniami o rzekomym zbiorowym mordzie na dzieciach, stworzyła ontologiczny przymus, mobilizowała do zabijania.\nTekst ukazał się w miesięczniku „Więź” nr 10/2007.\nCzy możliwe, aby po II wojnie światowej ktoś autentycznie wierzył w mord rytualny? Jaki jest związek między wiarą, że Żydzi spożywają ludzką krew, a antysemickimi pogromami w Krakowie w sierpniu 1945 r. i rok później w Kielcach? Większość badaczy powojennych relacji polsko-żydowskich bagatelizuje znaczenie mitu mordu rytualnego. Jan Tomasz Gross w swojej najnowszej książce zepchnął go na margines rozważań. Autor „Strachu” stwierdził, że skoro nie ma mowy o agresji skierowanej ze strony Żydów wobec dzieci chrześcijańskich, to przyczyną wybuchu zbiorowej antyżydowskiej fobii nie mogła być wiara w mord rytualny. W przeciwnym razie należałoby założyć zupełny rozdźwięk między społecznym doświadczeniem a zbiorowym działaniem. Dlatego w powojennych oskarżeniach o mordowanie chrześcijańskich dzieci należy widzieć – zdaniem Grossa – jedynie wymówkę, pretekst legitymizujący przemoc. Podobne stanowisko zajmują i inni historycy: mit o wampiryzmie Żydów nie mieści się w dominującym obrazie tużpowojennych stosunków polsko-żydowskich.\nMit mordu rytualnego stanowi problem, który w jakieś mierze ma podłoże psychologiczne. Starając się zrozumieć naturę pogromów, szukamy racjonalnych wyjaśnień. Wskazujemy m.in. na: interes materialny (zyski z przejęcia mienia pożydowskiego), poczucie zagrożenia zewnętrzną ingerencją („żydokomuna”), powojenną traumę. Nawet antysemityzm, zwłaszcza nowoczesny, ujęty w programy i ideologie, wydaje się jakoś zapoznany. Z mitem mordu rytualnego jest inaczej – wydaje się, jakby został przeniesiony z zamierzchłej przeszłości. Trudno nam uwierzyć, aby w połowie XX w. ktoś mógł na serio brać żydowski wampiryzm.\nStarając się zrozumieć naturę pogromów, szukamy racjonalnych wyjaśnień. Trudno nam uwierzyć, aby w połowie XX w. ktoś mógł na serio brać żydowski wampiryzm\nZamierzam wykazać, że w Polsce mieliśmy do czynienia z autentyczną obecnością mitu w powojennej wyobraźni zbiorowej. Podobnie jak czynią to archeolodzy ze swoimi artefaktami, postaram się odznaczyć wszystkie znane „stanowiska” mitu z lat 1945-1948. Wszystkie powojenne pogromy poprzedziła plotka o mordzie rytualnym. Ich przebieg jest mniej więcej znany, toteż uwaga zostanie skupiona na roli mitu w tych pogromach, jego zdolności do inspirowania i kształtowania ludzkich postaw, mobilizowania do przemocy. Przekonanie o jego realności nasiliło się po Auschwitz. Dlaczego odżyło właśnie wtedy, kiedy Żydzi sami stali się ofiarami? Kim byli jego wyznawcy? Etnolodzy i antropolodzy podkreślają, że sens mitu leży w jego funkcji. Na czym więc polegały społeczne funkcje mitu mordu rytualnego i jaki wpływ na jego erupcję miała powojenna kondycja społeczeństwa polskiego? Druga część tego artykułu będzie próbą odpowiedzi na te pytania.\nJedna z pierwszych wzmianek mówiących o mordzie rytualnym pochodzi z wiosny 1945 r. Kierownik Referatu do Spraw Pomocy Ludności Żydowskiej (przy Prezydium Rządu) mjr S. Herszenhorn, wyliczając napady na ludność żydowską w marcu tego roku, zanotował: „W Chełmie Lub. rozpuszczono ostatnio pogłoski, że Żydzi zabili chłopca chrześcijańskiego i krew jego wytoczyli na macę. Na żądanie działaczy antysemickich z pod znaku AK. milicja miejscowa zaaresztowała kilku Żydów chełmskich i zwolniła ich dopiero na ostre zarządzenie komendanta miasta”. Herszenhorn nie sprecyzował, co oznacza w cytowanym fragmencie słowo „ostatnio” (sprawozdanie nosi datę 4 kwietnia). W historii zwykle do antyżydowskich zamieszek dochodziło w okolicach Świąt Wielkanocnych. Mit mordu rytualnego, obecny od stuleci wśród chrześcijan, związany jest ze świętem Paschy, kiedy to Żydzi rzekomo mieli używać do sporządzania macy krwi niewinnego, chrześcijańskiego dziecka. Krew miała być także potrzebna do leczenia ran po obrzezaniu oraz innych schorzeń, np. usuwania śmierdzącego zapachu, jaki mieli wydzielać Żydzi. Inna wersja oskarżeń głosiła, że celem rzekomych morderstw jest chęć powtórzenia Pasji Chrystusa; ofiary jakoby poddawano męczarniom, a następnie krzyżowano. W 1945 r. Wielkanoc obchodzono w pierwszych dniach kwietnia. Pogłoski o zabiciu chłopca przez Żydów, jeśli pojawiły się właśnie wtedy, mogły zatem mieć głębsze podłoże religijne, choć z wcześniejszych sprawozdań Referatu wynika, że od października 1944 r. do lutego 1945 r. relacje między ludnością polską a żydowską uległy znaczącemu pogorszeniu. Zbiegło się to z falą napadów na Żydów, jaka przelała się przez Polskę w marcu i kwietniu 1945 r.\nKolejny rozdział mitologii mordu rytualnego napisany został w Rzeszowie. Obraz wydarzeń, oparty na strzępach informacji, jest również mocno niejasny. Wiemy, że 7 czerwca zaginęła dziewięcioletnia Bronisława Mendoń, córka dorożkarza. 11 czerwca jej torbę z książkami znaleziono w piwnicy domu przy ul. Tannenbauma 12. Siedmiu funkcjonariuszy MO udało się pod wskazany adres, gdzie w piwnicy odnaleźli zwłoki dziewczynki, która nie żyła już od kilku dni. Morderstwo zostało dokonane na tle seksualnym, dodatkowo zabójca zdarł z twarzy dziecka skórę i wyciął mięśnie udowe. Wiele wskazuje, że miejscem zbrodni była piwnica domu przy ul. Tannebauma, w którego okolicach dziewczynkę widziano zresztą po raz ostatni. Po odkryciu zwłok milicjanci wezwali Baon Operacyjny MO. O popełnienie zabójstwa oskarżyli Żydów.\nParter i pierwsze piętro domu, w którym zostały znalezione zwłoki dziecka, zajmowały rodziny polskie. Mieszkania na piętrze drugim służyły za swego rodzaju hotel dla kilkunastu mężczyzn narodowości żydowskiej, którym udało się ocaleć z Zagłady.\nDalszy przebieg wydarzeń nocy z 11 na 12 czerwca znamy z relacji Jonasa Landesmanna, później oskarżonego o zabójstwo dziewczynki, mieszkańca drugiego piętra. „O godz. 12-ej w nocy dom otoczyło około 200 milicjantów; do naszego mieszkania weszło około 20 milicjantów. Zachowali się brutalnie, wołali: «S…syny, zachciało się wam Polski, mordować będziecie»”. Przeprowadzali rewizję, podczas której w nieużywanym piecu znaleźli trochę kobiecych włosów. Jeden z milicjantów uznał to za dowód palenia zwłok. Inny – prawdopodobnie w stanie wzburzenia – zaczął strzelać po ścianach. „W jednym kuble znaleźli krew zabitych przez rzezaka kur i koszulę jednego Żyda, który tam mieszkał, a która była skrwawiona od pękniętego wrzodu, który miał na ciele”. W aktach sprawy jest też mowa o znalezieniu kartki z zeszytu dziewczynki, o czym Landesmann nie wspomina. Następnie żydowscy mieszkańcy drugiego piętra zostali sprowadzeni do piwnicy, gdzie pokazano im zwłoki dziecka. Wówczas milicjanci mieli oznajmić, że „krew została wyciągnięta dla celów rytualnych i że poprzedni właściciel tego mieszkania, rabin dr J. Leib Thorn, obecnie Rabin Polowy w Warszawie jest wmieszany w tę sprawę”.\nNie ma żadnych dowodów zaangażowania w jakikolwiek z powojennych pogromów polskich ewentualnie radzieckich służb\nTym samym reaktywowany został mit mordu rytualnego. Milicjanci prawdopodobnie znali go z dzieciństwa. Gdy odkryli zwłoki dziewczynki i dowiedzieli się, że w tym samym domu mieszkają Żydzi, odruchowo wykorzystali go do stworzenia w istocie fałszywej definicji sytuacji: Żydzi zabili. Teraz potrzebowali tylko dowodów, które znaleźli po przeszukaniu mieszkania Landesmanna. Autentyczną kartkę z zeszytu dziewczynki najpewniej podrzucili później. Dotychczasowe podejrzenia urosły do rangi prawdy. Zadziałał mechanizm samospełniającego się proroctwa, którego kołem zamachowym okazał się mit mordu rytualnego.\nRzeszowscy milicjanci zapewne pochodzili ze wsi. Jak większość ówczesnej kadry MO bez przeszkolenia, najczęściej „z lasu” trafiali do milicji. Nie mieli pojęcia o technice prowadzenia dochodzenia w sprawie o zabójstwo, w tym o konieczności zachowania milczenia „dla dobra śledztwa”. Niewątpliwie w stanie silnego wzburzenia odkryciem zwłok zmaltretowanego dziecka mogli chcieć się pochwalić, że oni już o tym wiedzą. Nie sądzę, by kierowała nimi chęć prowokacji. Nie ma żadnych dowodów zaangażowania w jakikolwiek z powojennych pogromów polskich ewentualnie radzieckich służb. Systematycznie odkrywane dokumenty z tzw. teczki Stalina nie dają też przesłanek pozwalających wnosić, że w tym czasie władze ZSRR w ogóle brały pod uwagę posłużenie się prowokacją antysemicką. Bardziej prawdopodobne jest rozwiązanie najprostsze – milicjanci po prostu wierzyli w mit mordu rytualnego, a zwłoki dziewczynki i „odkryte” dowody potraktowali jako jego potwierdzenie. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na podobne okoliczności, które doprowadziły do pogromu w Kielcach czy prób wywołania zajść w Kaliszu. Tam również ważnym aktorem wydarzeń okazali się milicjanci.\nRano 12 czerwca wszystkich rzeszowskich Żydów zaprowadzono na posterunek milicji. Byli bici przez konwojujących ich milicjantów. Tłum zelektryzowany wiadomością o mordzie rytualnym rzucił się do rabowania i plądrowania żydowskich mieszkań i warsztatów pracy (m.in. fabryczki cukierków Józefa Landaua). Odprowadzanych na komisariat Żydów „nazywano zbrodniarzami i mordercami dzieci katolickich”. W ruch poszły kamienie i pięści. Pobitych zostało wiele osób. Były próby nakłonienia żołnierzy do przyłączenia się do ekscesów. Kres zajściom położyła kompania wojsk granicznych – zmilitaryzowanych jednostek NKWD. Prawdopodobnie to właśnie „radzieckie czynniki” wydały rozkaz bezzwłocznego wypuszczenia aresztowanych Żydów bez przesłuchania. W ślad za nim Komenda Wojewódzka MO w Rzeszowie uznała dochodzenie Komendy Powiatowej za bezpodstawne, a całą akcję oskarżającą Żydów o mord rytualny – za prowokację polityczną.\nMorderstwo dziewczynki stało się tematem dnia. Gazeciarze wołali: „Żydzi zamordowali dzieci katolickie”, choć poranne wydania gazet w ogóle o sprawie nie wspominały. „Wiadomość o zamordowaniu kilkunastu dzieci, jak lotem błyskawicy rozeszła się po całym mieście” – czytamy w relacji spisanej w Krakowie 16 czerwca przez jednego z rzeszowskich Żydów. „Do godzin wieczornych ludność katolicka zbierała się na ulicach miasta, komentując powyższy wypadek, a nawet odprowadziła karetkę, w której złożono zwłoki zamordowanego dziecka”. Jeden z funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa podsłuchał rozmawiające na rynku rzeszowskim kobiety: „Ot, widzicie, powiada kobieta, znajdująca się w grupie ludzi, za to, żeśmy im jeść dawali i ukrywali ich, to teraz mordują nasze dzieci. I trzeba Katynia? – Powiada druga: Tu mamy Katyń dla naszych biednych dzieci, przez pięć lat męczonych. Oj, żeby tak moje dziecko zginęło, to ja bym tym żydziakom oczy wydrapała, ano by i milicja nie pomogła”. Dialog ten ujawnia stan zbiorowej psychozy, która ogarnęła mieszkańców miasta. Wzburzenie było tak wielkie, że istniało niebezpieczeństwo samosądów. Po mieście krążyły fantastyczne wersje, jakoby ofiarami miało paść nawet trzydzieścioro dzieci. Wieszczono krwawą zemstę.\nW tych okolicznościach większość rzeszowskich Żydów w obawie o swoje bezpieczeństwo opuściła miasto. Zwłoki dziewczynki zostały pochowane po kryjomu 13 czerwca rano. Uniknięto w ten sposób ewentualności demonstracyjnego pogrzebu, który mógł stać się okazją do rozpalenia zarzewia pogromu na nowo.\nHistoria „niedokończonego pogromu” w Rzeszowie unaocznia zakorzenienie mitu w zbiorowej wyobraźni oraz łatwość, z jaką potrafił zmobilizować ludzi do przemocy etnicznej\nLokalna gazeta „Dziennik Rzeszowski” próbowała w kolejnych numerach z 12 i 13 czerwca przekonywać czytelników, że mord nosił charakter seksualny oraz że znaleziono zwłoki jednej dziewczynki, a nie kilkunastu ofiar, jak głosiła plotka. Choć w następnych dniach nastroje się uspokoiły, to jednak „ludność katolicka” nadal uparcie wierzyła w zamordowanie dzieci katolickich przez Żydów.\nWydarzenia rzeszowskie rozpoczęły triumfalny pochód mitu wraz z towarzyszącą mu eskalacją zbiorowej przemocy wobec ludności żydowskiej. Nie tylko Żydzi wyjechali bowiem z Rzeszowa – mit wydostał się z miasta prawdopodobnie jeszcze przed nimi. Landesmann wspominał, mając zapewne na myśli milicjantów, że jeszcze 12 czerwca: „zatelefonowano do poszczególnych miast, by zatrzymać jadących Żydów i rozstrzeliwać”. W tym regionie Polski przywilejem posiadania telefonu cieszyły się niemal wyłącznie instytucje, wśród nich milicja. Czyżby za transmisję mitu odpowiedzialni byli milicjanci, dzwoniący do siebie z posterunku na posterunek? To by tłumaczyło błyskawiczne tempo rozprzestrzeniania się wieści. W każdym razie informacja na pewno dotarła do Przemyśla. Obecność mitu odnotowano także w powiecie gorlickim (woj. krakowskie). Pod datą 22 czerwca Hugo Steinhaus odnotował w swoim dzienniku wiadomość, jakoby także w Tarnowie doszło do napadu na dom, w którym schronili się Żydzi. Powodem miało być znikanie dziewczynek. Wybitny matematyk zauważył: „Okazuje się, że mord rytualny na Żydach nie zapobiegł mitowi, który przeżyje Żydów”.\nW Krakowie wiara w mit objawiła się jeszcze przed wypadkami rzeszowskimi. Fakt, że nastąpiło to przed Wielkanocą, może wzmacniać hipotezę o religijnej inspiracji nagłego pojawienia się w wyobraźni zbiorowej wiosną 1945 r. przekonania o realności mordu rytualnego. Mieszkający wówczas w Krakowie Jacek Kuroń zapamiętał: „Kiedyś mama poprosiła dziadka, żeby wyprowadził Felka [młodszy brat Kuronia – M.Z.] na spacer. Dziadek wziął go za rękę i ciągnął, a Felek płacząc wyrywał się. Tuż obok domu był bazar, a na nim – było akurat przed Wielkanocą – tłumy. Ja bawiłem się na podwórku. W pewnym momencie na podwórko wtargnął tłum prowadzący dziadka i ryczącego przeraźliwie Felka. Trzeba dodać, że Felek był blondynkiem o jasnej karnacji. Dziadek – stary, zniszczony człowiek, w czapce. Ktoś zaczął krzyczeć: – Gdzie ta matka, zobaczymy, czy to jej dziecko. Felek, o dziwo, nie przestawał płakać, chociaż mama wzięła go na ręce pod czujnym okiem tłumu, który gotów był w każdej chwili go wydrzeć. – Gdyby to była matka, to by dziecko nie płakało – wołali. Okazało się, że ludzie uznali dziadka za Żyda, który ciągnie dziecko na ubój rytualny, na macę”. Gdy rzecz się wyjaśniła, ludzie z tłumu stwierdzili, że przyszli, ponieważ chcieli zapewnić dzieciom bezpieczeństwo. Kuroń nie podaje, gdzie dokładnie wówczas mieszkał, ale zwraca uwagę, że stary mężczyzna prowadzący płaczące dziecko wzbudził tyle sensacji właśnie na bazarze. Późniejszy pogrom w Krakowie, zamieszki w Lublinie i w Warszawie także swój początek wzięły na placu targowym.\nMożemy przypuszczać, że o opisanym incydencie zostały poinformowane władze bezpieczeństwa. Szef krakowskiego UB Jan Frey-Bielecki stwierdził w połowie sierpnia: „Wersja o mordach dokonanych rzekomo na dzieciach polskich przez Żydów lansowana była w Krakowie już od szeregu tygodni”. Na krakowskich placach, rynkach, tzw. Tandecie krążyła „sensacyjna” wiadomość o znalezieniu jakoby zwłok 13 dzieci chrześcijańskich. Po raz kolejny wiara w mit ujawniła się 27 lipca 1945 roku. Tego dnia milicja aresztowała kobietę podejrzaną o porwanie dziecka. W istocie matka sama pozostawiła je pod opieką tej kobiety. Błyskawicznie jednak po mieście rozeszła się plotka, jakoby Żydówka porwała dziecko w celach rytualnych. „Zebrany tłum zaczął wznosić okrzyki antyżydowskie, a tłum ekscytowany przez elementy reakcyjne usiłował zdemolować sklep, którego właścicielem jest żyd” – czytamy w milicyjnym raporcie. Choć do pogromu nie doszło, przesiąknięta wrogością atmosfera gęstniała.\nMit mordu rytualnego zapanował nad świadomością zbiorową. Uwalniał od wszelkich wątpliwości\nW sobotę 11 sierpnia podczas nabożeństwa szabasowego w synagodze Kupa grupa chuliganów zaczęła obrzucać budynek kamieniami. W pewnym momencie ktoś z obecnych w synagodze dopadł jednego z wyrostków. Ten wyrwał się jednak i biegnąc w stronę pobliskiego bazaru krzyczał: „Ratunku, Żydzi chcieli mnie zamordować!”. Tym samym dał sygnał do rozpoczęcia antysemickich zamieszek. „Momentalnie rozniosła się po placu tzw. Tandety – czytamy w meldunku specjalnym MO – plotka o zamordowaniu już dwóch dzieci polskich dla celów rytualnych i tłum zaczął dokonywać samosąd na obecnych na placu Żydach”. Przekupki na pobliskim placu przekazywały sobie makabryczne opowieści. Niektóre płakały i głośno zawodziły. Jedni mówili o dwojgu zamordowanych dzieciach, inni o 18, a nawet 80 ofiarach. W tym czasie trzech żołnierzy wdarło się do synagogi, a po wyjściu z niej oznajmili zgromadzonemu tłumowi, że znaleźli zamordowane dziecko. Rozpoczęło się wyłapywanie i bicie Żydów, w tym kobiet i dzieci. Wedle niektórych szacunków tłum mógł liczyć nawet 1000 osób i „kilkanaście tysięcy biernych”. Podobnie jak w Rzeszowie i później w Kielcach, kluczową rolę odegrali milicjanci, aktywnie biorąc udział w pogromie. Zginęło prawdopodobnie pięć osób, kilkakrotnie więcej pobito.\nMit mordu rytualnego zapanował nad świadomością zbiorową. Uwalniał od wszelkich wątpliwości, jednocześnie podsuwając jednoznaczną definicję sytuacji: „Żydzi zabili dziecko”. W ten sposób narzucał określony normatywny porządek zachowań, obligował do działania: „bicia Żydów”, w imię obrony „naszych dzieci”. Podczas pogromu człowiek bijąc żydowską kobietę krzyczał: „Wy stare kurwy, jak was Hitler nie potrafił wykończyć, to my was wszystkich wykończymy. Na polskiej ziemi jesteście i mordujecie jeszcze polskie dzieci”. Jeden z wielu milicjantów, biorących udział w pogromie, groził: „Ty parszywa żydowico, zamordowałaś dwoje polskich dzieci, zginiesz w więzieniu”.\nPanowanie mitu nad społeczną wyobraźnią nie zakończyło się wraz z wygaśnięciem zamieszek. Po pogromie zaczęła rosnąć liczba świadków rzekomych dowodów rytualnego morderstwa, fabuła mitu wydłużała się, wzbogacała o nowe szczegóły. Rozpoczął się proces rozbudowy mitu o elementy mające go uprawomocnić. Kanwa opowieści nie ulegała przy tym poważniejszym zmianom, zmieniały się jedynie rekwizyty, liczba rzekomo zamordowanych dzieci itp. Skondensowany w formie plotki mit w czasie pogromu nie mówił wprost, w jakim celu Żydzi mieliby zabijać chrześcijańskie dzieci. Post factum dopisany został i ten element. Pojawiły się wypowiedzi otwarcie mówiące o wampiryzmie. W Niepołomicach funkcjonariusze straży kolejowej spotkanym dwóm Żydom powiedzieli: „Chcecie pić katolicką krew, to trzeba was sprzątnąć ze świata”.\nDla niektórych mieszkańców Krakowa opowieść o zabiciu przez Żydów chrześcijańskich dzieci ujawniała prawdę definitywną. Potwierdzają to fragmenty prywatnych lisów przejętych przez Cenzurę Wojenną w sierpniu 1945 r. List nr 1 z Krakowa: „U nas w mieście są potyczki z żydami, bo wyobraź sobie, że żydzi posunęli się do tego stopnia, że zabijają dzieci polskie na krew, a brali ich podstępem, aby im odnieśli walizki do bóżnicy. Płacili im po 100 zł, a wiesz, że dzieci są łakome na pieniądze, zwłaszcza chłopcy. Okazało się, że jeden był morowy dochodząc do bóżnicy usłyszał płacz dzieci i nie czekając na resztę z piątki zwiał i dał znać na milicję. Milicja została kilka trupów w piwnicy w bóżnicy. Momentalnie rozniosło się po całym mieście i Polacy, gdzie spotkali żyda to prali a na tandecie porozbijali im kramy”. List nr 2 z Brzeska: „Opiszę ci jeszcze jeden wypadek w Krakowie, który rozegrał się w dzielnicy, gdzie obecnie mieszkam. Od jakiegoś czasu ginęły dzieci aż 11.8 wyrwał się z rąk żydów 14-letni chłopiec, który miał podcięte żyły u ręki. Żydzi spuszczali krew z rąk i nóg katolickim dzieciom i na co? To okaże się w tych dniach. Były takie wypadki w Rzeszowie, ale prasa sprostowała, że to niemożliwe. Więc teraz wykryło się, że to jest święta prawda”. List nr 3 z Krakowa: „W Krakowie są rozruchy z żydami, że żydzi łapią małe dzieci i ściągają z nich krew dla żydów, którzy powracają z obozów”. List nr 4: „Znowu w Krakowie żydzi dużo polskich dzieci zabili i pili z nich krew. Polscy żołnierze dużo żydów pozabijali, no ich NKWD ochroniło”.\nW biuletynie Cenzura zamieściła także fragmenty listów polskich Żydów. Tematem wszystkich jest strach. Przytoczona powyżej korespondencja ułatwia zrozumienie, co go wywoływało, odsłania kulisy antyżydowskiej trwogi.\nKim byli nadawcy opowieści o mordzie rytualnym? Nie jest łatwo odpowiedzieć na to pytanie; wszyscy słabo lub bardzo słabo znali język polski w piśmie, co pozwala wnosić, że ukończyli najwyżej kilka klas szkoły powszechnej. Wszyscy też bez cienia wahania wierzyli, że Żydzi zabijają polskie dzieci. Żaden z autorów listu nie użył zwrotu „jakoby”, „rzekomo”, „mówi się, że”, słowem – nie podał w wątpliwość tej informacji. Autor drugiego listu, jedyny na pewno czytający prasę, spotkał się z poglądami kwestionującymi autentyczność mordu rytualnego, o czym może świadczyć zdanie: „teraz już nikt nie zaprzeczy”, wszelako – jak widać – nawet lektura nie była w stanie zmienić jego poglądów. Jednak tylko jedna osoba miała mgliste wyobrażenie o motywach morderstwa. Dla niej sens zabijania nie był rytualny, lecz – powiedzmy – wzmacniający. Krew dzieci miała być rzekomo przeznaczona dla Żydów osłabionych pobytem w hitlerowskich obozach.\nJeśli wszyscy ci ludzie rzeczywiście wierzyli, że dzieci są porywane i następnie mordowane, to, czym dla nich był sam pogrom? W ich odczuciu zapewne aktem zemsty, ale być może także naturalnym odruchem zapewniania bezpieczeństwa najmłodszym, którym zagraża śmiertelne niebezpieczeństwo z rąk „Żydów-krwiopijców”. Innymi słowy, społeczna tolerancja dla użycia przemocy wobec Żydów mogła wynikać z faktu społecznego, jakim była wiara, że z ich strony grozi dzieciom cierpienie i śmierć. Paradoksalnie, w ten sposób troska o nie łączyłaby się z nienawiścią etniczną i być może właśnie to połączenie spowodowało, że siła niekontrolowanej agresji skierowanej wobec Żydów była tak wielka.\nNa marginesie: społeczny mandat dla użycia przemocy wobec ludności żydowskiej nie wynikał tylko z tego, że część Polaków wierzyła, że Żydzi mordują im dzieci. Kluczową sprawą dla zrozumienia genezy i przebiegu wszystkich powojennych pogromów był udział w nich milicji i wojska. Jak zwracają uwagę psychologowie społeczni, użycie przemocy przez uprawnione do tego, oficjalne formacje i instytucje zwykle jest uważane przez ludzi za prawomocne. Dlatego udział mundurowych w pogromie zachęcał do współuczestnictwa, a nawet najbardziej odrażające akty przemocy z ich strony podczas pogromów krakowskiego i kieleckiego zyskiwały społeczną akceptację, a nawet aplauz.\nPocztą, telefonicznie, z ust do ust\nPrzytoczone listy mówią nam, jak przebiegała transmisja „świętej prawdy” mitu. Pocztą, ale także drogą ustną szybko stała się prawdą nieomal ogólnopolską. Latem i jesienią 1945 r. Polacy przemieszczali się jak nigdy wcześniej w swojej historii. Na dworcach kolejowych koczowały tysiące ludzi, pociągi były zapchane do granic możliwości. Do masowych interakcji dochodziło także na popularnych wówczas placach i halach targowych takich jak krakowska Tandeta, plac Grunwaldzki we Wrocławiu, targowiska przy ulicy Lubartowskiej i Świętoduskiej w Lublinie, warszawskie hale. W tych warunkach „zarażenie” mitem mogło postępować błyskawicznie. Per analogiam możemy przypuszczać, że swój udział mieli w tym również niektórzy milicjanci. Bezpośrednio po pogromie krakowskim do „prób wywołania rozruchów” doszło w Dębicy, Miechowie, Słomnikach, Wieliczce, Nowym Targu, Tarnowie i w Zakopanem. Praktycznie cała Galicja została „zainfekowana”.\nW początkach września 1945 r. w samochodzie ciężarowym przewożącym ludzi z Katowic do Sosnowca trzydziestopięcioletnia kobieta głośno mówiła: „Żydzi nie pracują lecz wysysają krew narodu, trzeba ich z powrotem powsadzać do Majdanku i Oświęcimia, jak robili to Niemcy, w Krakowie mordowali dzieci, w Katowicach też już zamordowali parę dzieci”. Podczas przesłuchania przez oficerów Urzędu Bezpieczeństwa powiedziała: „Ja bym z żydów pasy darła”. Możemy podejrzewać, że mit trafił także na Śląsk, aczkolwiek nie dysponujemy informacjami, by wywołał tam jakiekolwiek zaburzenia społeczne, podobne do tych, do których doszło w położonym między Krakowem a Sosnowcem Olkuszu. „Duże poruszenie i żywą reakcję – czytamy w sprawozdaniu starosty powiatowego w tym mieście – dało się zauważyć w społeczeństwie w związku z wypadkami krakowskimi. Ludność tut. jest głęboko przekonana o prawdziwości wydarzeń, dlatego dało się zauważyć pogłębienie nurtującej nienawiści do żydów”.\nPodobne przekazy mamy z północnego Mazowsza, ściślej z Płocka. Tam dodatkowo atmosferę podgrzała próba porwania dziecka. Podobne grożące wybuchem nastroje panowały w Częstochowie i Lublinie. W tym pierwszym mieście jeszcze w sierpniu 1945 r. „pewnej kobicie zaginęło dziecko. Poszła wersja, że żydzi zamordowali”. Choć po kilku godzinach się odnalazło, to jednak przez jeszcze kilka następnych dni pogrom wisiał w powietrzu. W sposób pełen niedomówień pisał o tym także, wychodzący w Częstochowie, „Głos Narodu”. O próbie wywołania zamieszek w Lublinie również wiemy bardzo mało. Wydaje się, że zaczęły się zgodnie z krakowskim scenariuszem, także aktorzy i scena były podobne.\nKluczową sprawą dla zrozumienia genezy i przebiegu wszystkich powojennych pogromów był udział w nich milicji i wojska\nZa prolog możemy uznać zaginięcie czternastoletniej Zofii Niemczyńskiej 17 października 1945 r. Jej ojciec zgłosił ten fakt milicji (sic!). Następnego dnia po lubelskiej Tandecie, targowisku przy Lubartowskiej, zaczęła krążyć plotka jakoby „Żydzi uprowadzili dziewczynkę, aby ją następnie zamordować do celów rytualnych”. Zebrał się tłum, składający się prawdopodobnie z tamtejszych handlarzy, którzy usiłowali wedrzeć się do mieszkań zajmowanych przez ludność żydowską. Na jakim etapie udało się zapanować nad tłumem, źródła milczą. Dopiero po pięciu dniach „Sztandar Ludu” typowym dla ówczesnej propagandy językiem „walki z prowokacją reakcji” doniósł o wydarzeniach. Jednocześnie poinformował, że dziewczynka uciekła z domu, ponieważ bała się ojca niezadowolonego z jej wyników w nauce. Mit żył jednak dalej, choć znane nam sygnały świadczące o jego obecności są o pięć miesięcy późniejsze.\nW połowie czerwca 1946 r. w Częstochowie „niezadowoleniu o charakterze antysemickim”, związanemu z obsadzaniem stanowisk państwowych przez osoby pochodzenia żydowskiego, towarzyszyć miały plotki o „wymordowaniu dzieci” we Wrocławiu. Jak się zdaje, Częstochowa szybko zaczęła żyć lokalnym morderstwem dziecka. „Pewien konkretny punkt zaczepienia – raportował prezydent miasta – dla agitacji antyżydowskiej stanowi fakt znalezienia w dniu 18 czerwca br. w dołach cegielni Helmana przy ul. Kościelnej zwłok 15-letniej Krystyny Woźniak, która została uduszona i wrzucona do glinianek. Pod zarzutem popełnienia morderstwa na osobie tej dziewczynki został aresztowany Chil Teper, krawiec, zam. przy ul. Al. Wolności Nr 16, który został przekazany władzom prokuratorskim i osadzony w więzieniu. Sekcja zwłok nie stwierdziła ani defloracji ani też innych uszkodzeń ciała poza oznakami uduszenia”. Kolejne oskarżenie Żyda o morderstwo dziecka nie było zapewne przypadkowe; świadczy o przenikających aparat milicyjny i prokuratorski antysemickich uprzedzeniach. Jakie reakcje społeczne towarzyszyły „odkryciu”? Czy informacje o morderstwie dotarły do Kielc? Wreszcie – jaki przebieg miało i jakimi wnioskami zakończyło się śledztwo w sprawie o zabójstwo Krystyny Woźniak? – na te pytania muszą znaleźć odpowiedź dalsze badania.\nSynu, byłeś u Żydów\nW sąsiadującym z regionem częstochowskim województwie kieleckim w początkach lipca 1946 r. krążyły „wręcz fantastyczne pogłoski” „jakoby żołnierze radzieccy, idące do pierwszej Komunii dziewczęta nadziewali na bagnety”. Nie wiemy, czy plotka była wymysłem konspiracyjnego propagandzisty, czy przeciwnie – stanowiła autentyczny wyraz przekonań przynajmniej jakiejś części mieszkańców kielecczyzny. To drugie byłoby dowodem narastania napięcia lękowego, którego jednym z objawów był zbiorowy niepokój o bezpieczeństwo najmłodszych, być może podsycony jeszcze doniesieniami z Częstochowy.\nPowojenna nienawiść wobec Żydów karmiła się nie tylko wiarą, że porywają oni i mordują „chrześcijańskie dzieci”. Urojenia o porwaniach współtworzyły z innymi wyobrażeniami społecznymi obraz żydowskiego zagrożenia. Dlatego bardziej uprawnione jest mówienie o całym kompleksie uprzedzeń i zaszłości. By je wymienić, oddajmy głos porucznikowi Srokowskiemu, funkcjonariuszowi Wojewódzkiego UB w Kielcach. W październiku 1945 r. raportował on: „Na ogół stosunek społeczeństwa do ludności żydowskiej jest nacechowany nieprzychylnością […]. Nieprzychylność ta i stosunek negatywny wyrażają się w utyskiwaniu i podkreślaniu faktów zajmowania przez Żydów wysokich stanowisk w administracji Państwa. Szeroko są między ludnością polską kolportowane pogłoski o rzekomo olbrzymich subsydiach, z których korzystają Żydzi ze strony Państwa. Oprócz tego fakt obejmowania przez Żydów swych przedwojennych nieruchomości wywołuje wśród ludności pewien rodzaj niechęci”.\nNa narastanie wrogości wobec ludności żydowskiej mogły mieć wpływ także zaginięcia dzieci. W czerwcu 1946 r. zaginęła czteroletnia dziewczynka. Takich przypadków było więcej, co potwierdzają tak relacje świadków, jak i zeznania posterunkowego MO Antoniego Kręglickiego. Jego zdaniem, w ciągu dwóch miesięcy do lipca zaginęła aż trójka dzieci. Mając to w pamięci, kolejne doniesienie posterunkowy potraktował śmiertelnie poważnie. Legło ono u genezy pogromu w Kielcach.\n1 lipca 1946 r. nie wrócił do domu dziewięcioletni Henryk Błaszczyk, syn Walentego, szewca. Nie poinformowawszy nikogo, wyjechał do mieszkających na wsi znajomych. W tym czasie rodzice rozpoczęli poszukiwania, rozlepili na murach trzy ogłoszenia oraz ogłosili w jednym z kościołów o zaginięciu syna. Sprawa zaginięcia dziecka stawała się coraz bardziej powszechnie znana. Po dwóch dniach chłopiec nieoczekiwanie powrócił. 3 lipca wieczorem ojciec pojawił się na komisariacie MO przy ul. Sienkiewicza twierdząc, że chłopca przez trzy dni przetrzymywali Żydzi, jednak udało mu się zbiec. Poinstruował też syna: „Pamiętaj synu, jakby się ktoś ciebie pytał, to powiesz, że byłeś u Żydów, siedziałeś w piwnicy i żydowskie dziecko cię uwolniło, otworzyło okno i cię uwolniło”.\nSpołeczna tolerancja dla użycia przemocy wobec Żydów mogła wynikać z wiary, że katolickim dzieciom grożą cierpienie i śmierć\nRano 4 lipca poszli razem na komisariat MO. Stamtąd wraz z aż 14 milicjantami udali się w stronę domu zamieszkałego przez kieleckich Żydów, przy ul. Planty 7/9, gdzie mieścił się Komitet Żydowski. Tam już od rana gromadzili się ludzie, początkowo głównie kobiety. Ponieważ po drodze milicjanci rozpowiadali, że idą szukać zamordowanych dzieci, tłum narastał. Rosło też podniecenie i agresja wśród zgromadzonych. Atmosferę podgrzewały opowieści, jakoby Żydzi „zamordowali polskie dzieci”. Mówiono o kilkunastu ofiarach. Jak zeznała w śledztwie ostatecznie skazana na karę śmierci za podżeganie do mordowania Antonina Biskupska, feralnego dnia spotkała kobietę, która powiedziała jej, że znaleziono „pomordowane dzieci przez Żydów – że mają ręce i nogi połamane. Mówiła ona, że ma być zabitych czworo dzieci polskich «na krew» i że ciała ich leżą na Plantach. Potem kobieta poszła dalej ulicą i załamując ręce wołała: «Ojej! Ojej! Pomordowane nasze polskie dzieci»”. Następnie Biskupska wraz z sąsiadką poszły na Planty „oglądać te dzieci”.\nNie ma podstaw, by nie wierzyć tym zeznaniom. Te kobiety na pewno wierzyły, że Żydzi zabili. Nie powinno więc poniekąd dziwić, że gdy Biskupska usłyszała jeszcze, iż „jedno dziecko jeszcze ciepłe, oraz że dzieci pomordowane są w piwnicy, później że na placu, a później, że pozalewane wapnem, aby nie było śladu” – zaczęła krzyczeć: „Precz z Żydami! Oni nasze dzieci mordują! Oni nam niepotrzebni!”. Wiara w mit, uprawomocniona doniesieniami o rzekomym zbiorowym mordzie na dzieciach, stworzyła ontologiczny przymus, mobilizowała do zabijania.\nPsychologiczna bariera dzieląca słowną agresję od fizycznego gwałtu pękła po przybyciu oddziałów Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i milicji. Żołnierze pierwsi wkroczyli do domu przy Plantach. Rozpoczęli pogrom, podczas którego nastąpił swoisty „podział pracy”. W domu rządzili wojskowi i milicjanci, którzy rabowali, bili, strzelali do bezbronnych. Strzałem w plecy zabity został dr Seweryn Kahane, przewodniczący Komitetu Żydowskiego. Pozostałych mieszkańców wyprowadzali na zewnątrz budynku, gdzie panował już tłum obojga płci, składających się, w nieznanych (pewnie zmieniających się) proporcjach, z cywilów i mundurowych. Niektóre ofiary, w tym również kobiety, wyrzucano z drugiego piętra na bruk. W ten sposób w ciągu pół godziny zamordowano kilkanaście osób, wiele w sposób bestialski. Rannych dobijano czym popadło: deskami, kamieniami. Łącznie w Kielcach zginęły 42 osoby, w tym trzech Polaków.\nO wybuchu pogromu, rozmiarach agresji i przemocy skierowanej wobec Żydów zadecydowały trzy czynniki: udział wojska i milicji, rabunek oraz mit mordu rytualnego. Kolejne oddziały żołnierzy i podoficerów, wysłane, by spacyfikować tłum, bądź – w najlepszym razie – mieszały się z nim, powiększając w ten sposób grupę gapiów, bądź przyłączały się do napastników. Grabież stanowiła jeden z dwóch najważniejszych motywów pogromu. Mit był drugim. Okrzykiem „Żydzi pomordowali polskie dzieci!” przez cały czas zagrzewano do bicia i zabijania. Mit mordu rytualnego wywołał pogrom, stanowił jego paliwo, które błyskawicznie rozlało się po całych Kielcach. Jeden ze świadków wydarzeń, Rachela Grunglas, wspominała: „Żołnierze, którzy otaczali budynek, kazali nam wejść do sąsiedniej cukierni, ażeby przeczekać, albowiem nie rozpoznali we mnie Żydówki i wobec tego udałam się do cukierni, gdzie na moje pytanie odpowiedzieli mi, że Żydzi zabili 12 dzieci polskich, co opowiadał chłopiec, który się z piwnicy jedyny uratował. Nadto Żydzi zabili oficera oraz dziecko jego, które znaleziono w piwnicy i dlatego Żydów wojsko również szuka i strzela”. Świadek zajść na kieleckim dworcu kolejowym zapamiętał: „Tłum był niesamowicie rozwścieczony i histerycznie wykrzykiwał «Żydzi pomordowali w piwnicach nasze niewinne polskie dzieci, a krew wzięli na mace»”.\nSłusznie należy im się zaistniały mord w Kielcach\nPogrom kielecki okazał się największym triumfem mitu mordu rytualnego w historii Polski. „Zapał pogromowy – jak pisał Stanisław Ossowski – sięgnął aż poza granice miasta”. Do położonego niedaleko od Kielc Piekoszowa mit dotarł pociągiem tego samego dnia. „W pociągu rozeszła się wiadomość, że w Kielcach zamordowali Żydzi 10 dzieci, przy tym krzyczano: wyrzucać z wagonów Żydów i mordować, gdyż w Kielcach mordują Żydów”. Wieści przekazywano sobie również drogą telefoniczną, przede wszystkim za sprawą alarmowych połączeń milicji. Inaczej nie można wytłumaczyć pojawienia się mitu w Kaliszu, około dwustu kilometrów na północny-zachód od Kielc, już 4 lipca, czyli w dniu pogromu. Drugą przesłanką prowadzącą do wniosku o „milicyjnym łańcuszku” jest czystka, jaką post factum przeprowadzono w kaliskiej MO. Objęła ona aż 110 funkcjonariuszy posądzanych o antysemityzm, z których część została usunięta ze służby, część przesunięta na inne stanowiska.\nO wydarzeniach, jakie rozegrały się w Kaliszu, także niewiele wiemy. Możemy domniemywać, iż milicjanci, usłyszawszy od kolegów z Kielc, że biją Żydów, postanowili pójść ich śladem. Rozpuścili plotkę o zaginięciu chłopca. Przekazywana z ust do ust opowieść zaczęła się przepoczwarzać. Pojawiały się nowe wersje mitu z coraz większą liczbą ofiar – nawet 24. Jednak rzekomo „dzięki spokojnej postawie tłumu i – jak pisali w sprawozdaniu z Kalisza wysłani tam instruktorzy PPR – dzięki perswazji statecznych obywateli, do ekscesów żadnych nie doszło”.\nPlotka o mordzie rytualnym szerzyła się w wielu regionach Polski, jednak wyjątkowe podniecenie ogarnęło mieszkańców województwa kieleckiego. Tam niebezpieczeństwo wybuchów pogromów było bodaj największe. W Ostrowcu Świętokrzyskim, do którego wiadomość o pogromie kieleckim dotarła już 4 lipca, nosicielami mitu byli milicjanci oraz nowe mieszczaństwo: restaurator i lodziarz. O „błyskawicznym” przekazywaniu mitu donoszono z Pińczowa. W Sandomierzu „ludność” miała mówić, że „żydzi rzeczywiście zamordowali kilka dzieci polskich i słusznie należy im się zaistniały mord w Kielcach”. W doniesieniu z tego miasta zwracano jednak uwagę, że „na ogół kończy się ta propaganda na pustych słowach. Nie zauważono nigdzie chęci zemsty na Żydach”. Inaczej było w Jędrzejowie, gdzie wieści z Kielc wywołały silne wzburzenie społeczne. Dodatkowo 12 lipca miasto obiegła plotka o przybyciu tam w najbliższym czasie kilku tysięcy Żydów z ZSRR. Społeczność zareagowała histerycznie: „rozgoryczenie, rwetes, podniecenie, nerwowość, stan zapalny”.\nSilne objawy zbiorowej psychozy lękowej wystąpiły także w Częstochowie, w której nastroje antyżydowskie nabrzmiewały od pogromu krakowskiego. W lipcu 1946 r. myślenie magiczne wylało się wręcz na ulice miasta, głównie jednak dzielnic zamieszkałych przez ludzi o niskim statusie materialnym. 6 lipca w dzielnicy Stradom zgromadził się tłum podekscytowany domniemanym zamordowaniem dziecka przez Żydów. Oddział milicjantów przeszukał miejsce, gdzie rzekomo miały leżeć zwłoki, następnie zmusił ludzi do rozejścia się. Dzień później w zamieszkałej przez biedotę dzielnicy Zacisze część mieszkańców wyszła na ulice wzburzona plotką o znalezieniu w zbożu zwłok dziewczynki. Mało nie doszło do linczu na idącym do fabryki robotniku „podobnym do żyda”. Tłum został rozproszony przez funkcjonariuszy MO i UB, którzy wcześniej przeszukali całe pole, gdzie jednak nic nie znaleźli.\nPogrom kielecki okazał się największym triumfem mitu mordu rytualnego w historii Polski\nTego samego dnia tym razem w śródmieściu miasta zgromadzenie wywołał mężczyzna prowadzący dziecko i częstujący je cukierkami. Uciekł, zapewne widząc, że sytuacja staje się groźna. Tłum rozpędziła milicja. Tydzień później, 15 lipca, Kazimierz Śpiewak wyszedł ze swoim bratankiem na spacer ulicą Złotą (w dzielnicy Zawodzie, zamieszkałej w dużej mierze przez ludzi marginesu społecznego). W jednym dokumencie mowa jest, iż „został zaatakowany przez ludność cywilną i posądzony jako żyd uprowadzający polskie dziecko”; w innym, „ponieważ był inteligentnie ubrany w okularach, ludność wzięła go za żyda”. „Zdziwiony tłum rozszedł się”, po uprzednim wylegitymowaniu mężczyzny przez milicjantów. Ponieważ atmosfera pogromowa narastała, władze wysłały na miasto patrole wojska w pełnym rynsztunku bojowym.\nW lipcu 1946 r. w nieodległym od Częstochowy Janowie również doszło do paniki wywołanej plotką, jakoby Żydzi zasadzili się na dzieci w pobliskim lesie. Referenci gminni „podnieconą już ludność uspokoili i doprowadzili do normalnego stanu”. W Radomiu: „Fakt pogromu Żydów w Kielcach spotkał się z moralną aprobatą wielu grup naszego społeczeństwa. Ogólnie panowało zdanie, że miał miejsce rzeczywiście mord rytualny. Przekonanie to zapanowało nie tylko wśród bezpartyjnych, lecz nawet niektórzy członkowie partii robotniczych dali się opanować zbiorowej psychozie. Nie zagrażały mimo to w mieście żadne zamieszki na tym tle”.\nAntyżydowska trwoga swoim zasięgiem objęła także tereny Mazowsza. Do antysemickich ekscesów miało rzekomo dojść w: Ciechanowie, Siedlcach, Ostrowi Mazowieckiej, Świdrze oraz w Warszawie. Brak bliższych informacji uniemożliwia odpowiedź na pytanie, czy znów iskrą zapalną okazał się mit. Bodaj najbardziej nabrzmiała atmosfera panowała w Otwocku. W tym mieście kilka dni po pogromie kieleckim rozeszła się wiadomość o zaginięciu polskiego dziecka. Wybuchowi zbiorowej nienawiści zapobiegła interwencja szefa Wojewódzkiego UB. Ponoć udało się też wyjaśnić powód zaginięcia dziecka – nie jest jasne, czy był nim przypadek, czy celowe ukrycie. W sprawozdaniu przeznaczonym dla Centralnego Komitetu Żydów Polskich zwracano uwagę na próby wywołania w wielu miastach rozruchów za pomocą „kieleckiego środka”: chowania dzieci i szukania ich w domach zamieszkałych przez ludność żydowską. Do takich prób miało dojść m.in. w: Krakowie (cztery razy), Bytomiu, Białymstoku, Szczecinie, Bielawie i w Otwocku.\nJesienią 1946 r. odnotowane w źródłach oznaki wiary w mit zaczęły słabnąć. Wystarczyło jednak, że znaleziono zwłoki dziecka, jak to się stało w Legnicy w październiku 1946 r., by znów pojawiły się oskarżenia o mord rytualny. Reakcja wojsk radzieckich stacjonujących w tym mieście oraz Powiatowego UB zapobiegła pogromowi. Jedno z ostatnich powojennych świadectw obecności mitu w myśleniu potocznym pochodzi z marca 1948 r. Julia Brystygier, dyrektor Departamentu V w MBP, przesłała wówczas wszystkim wojewódzkim UBP w kraju Instrukcję, w której pisała: „W związku z nadchodzącymi świętami Wielkiejnocy wrogie elementy próbują siać zamęt wśród społeczeństwa polskiego i o «mordach rytualnych». Fakt taki miał miejsce ostatnio na terenie województwa kieleckiego we Włoszczowie”. Instruowała też, co należy robić w takich sytuacjach, polecając m.in: „o wszelkich wystąpieniach antysemickich niezwłocznie meldować MBP”. MBP nie zostało zalane w 1948 r. falą meldunków o „zamęcie” wywołanym opowieściami o mordzie rytualnym. Następne znane doniesienia pochodzą z 1949 r. – co charakterystyczne – z Częstochowy i Krakowa. Wiara w wampiryzm Żydów pojawiała się jeszcze w polskim społeczeństwie, ale prawdziwa gorączka mitu mordu rytualnego dobiegła końca.\n Tekst ukazał się też w piśmie „Kultura i Społeczeństwo”.\n Jan T. Gross, „Fear. Anti-Semitism in Poland after Auschwitz”, Princeton 2006, s. 245-246.\n Wyjątek stanowi praca Anny Cichopek, która mitowi mordu rytualnego przypisała kluczowe znaczenie w genezie pogromu w Krakowie („Pogrom Żydów w Krakowie 11 sierpnia 1945”, Warszawa 2000).\n Wyjątek stanowią wydarzenia w Parczewie, gdzie jednak doszło do zbrojnego zajazdu, nie zaś pogromu.\n „Dziewiąte sprawozdanie z działalności za miesiąc marzec 1945”, Archiwum Akt Nowych (dalej AAN), Ministerstwo Informacji i Propagandy (dalej MIP), sygn. 753, k. 5.\n Zob. „Trzecie sprawozdanie z działalności Referatu dla Spraw Pomocy Ludności Żydowskiej przy Prezydium Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (za okres od 18.09. do 10.10.1944 r.)”, w: „Antyżydowskie wydarzenia kieleckie 4 lipca 1946 roku. Dokumenty i materiały”, t. 2, oprac. Stanisław Meducki, Kielce 1994, s. 20; „Ósme sprawozdanie z działalności/za miesiąc luty 1945 r.”, AAN, Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej, 335, k. 56.\n „Meldunek Kaprala MO Jana Łukasza do Kierownika Referatu Śledczego MO, Rzeszów 12 VI 1945”, Akta sprawy Bronisławy Mendoń, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowe w Rzeszowie (dalej AIPN-Rz), 062/5, k. 3.\n „Rozruchy w Rzeszowie. Relacja Jonasa Landesmanna”, Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego (dalej AŻIH), 301/1581, brak paginacji.\n Zob. „Akta sprawy Bronisławy Mendoń”, AIPN-Rz, 062/5, brak paginacji.\n „Rozruchy w Rzeszowie…”, akta cyt.\n M.in.: „NKWD o Polsce i Polakach. Rekonesans archiwalny”, red. Wojciech Materski, Andrzej Paczkowski, Warszawa 1996; „Teczka specjalna J. W. Stalina. Raporty NKWD z Polski 1944-1946”, wyb. i oprac. Tatiana Cariewskaja, Andrzej Chmielarz, A. Paczkowski, Ewa Rosowska, Szymon Rudnicki, Warszawa 1998. Na brak dowodów spisku wskazuje również prokurator Krzysztof Falkiewicz w postanowieniu o umorzeniu śledztwa w sprawie pogromu kieleckiego („Wokół pogromu kieleckiego”, red. Łukasz Kamiński, Jan Żaryn, Warszawa 2006, s. 471, 472).\n „Sprawozdanie w sprawie wypadków zaszłych w dniu 12 czerwca 1945 r.”, AŻIH, 301/1320, brak paginacji.\n „Meldunek specjalny o sytuacji w terenie Głównego Zarządu Pol. Wych. WP”, 22 VI 1945, Centralne Archiwum Wojskowe (dalej CAW), Główny Zarząd Polityczny (dalej GZP), III.2.204, k. 389, 390.\n „Sprawozdanie w sprawie wypadków…”, dok. cyt.\n „Meldunek specjalny kierownika Sekcji VII Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Rzeszowie o eskalacji nastrojów antysemickich w tym mieście złożony kierownikowi rzeszowskiego urzędu”, Rzeszów, 12 VI 1945 r., w: „Rok pierwszy, Powstanie i działalność aparatu bezpieczeństwa publicznego na rzeszowszczyźnie (sierpień 1944-lipiec 1945)”, wyb. i oprac. Dariusz Iwaneczko, Zbigniew Nawrocki, Rzeszów 2005, s. 600.\n „Dziennik Rzeszowski” z 13.06.1945.\n „Rozruchy w Rzeszowie…”, dok. cyt.\n Hugo Steinhaus, „Wspomnienia i zapiski”, Wrocław 2002, s. 324.\n Jacek Kuroń, „Wiara i wina. Do i od komunizmu”, Londyn 1989, s. 23.\n „Źródła i podłości zajść sobotnich w Krakowie”, „Dziennik Polski” z 16.08.1945, za: Julian Kwiek, „Wydarzenia antyżydowskie 11 sierpnia 1945 r. w Krakowie. Dokumenty”, „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego” 2000 nr 1, s. 89.\n „Aneksy. Akt oskarżenia przeciwko 25 uczestnikom pogromu w dniu 11 sierpnia, 5 IX 1945 r.”, w: A. Cichopek, dz. cyt., s. 202.\n A. Cichopek, dz. cyt., s. 67.\n „Raport Komendy Wojewódzkiej MO w Krakowie od dnia 15 VII do 1 VIII 1945”, AIPN, Komenda Główna Milicji Obywatelskiej (dalej KG MO), 35/879, k. 46.\n Więcej na ten temat: A. Cichopek, dz. cyt., s. 53-66.\n „Meldunek specjalny Zastępcy Wojewódzkiego Komendanta MO do Spraw Polityczno-Wychowawczych”, Kraków, 15 VIII 1945, AIPN, KG MO, 35/878, k. 1.\n A. Cichopek, dz. cyt., s. 70.\n „Sprawozdanie KW PPR w Krakowie dotyczące oceny sytuacji na terenie województwa krakowskiego”, 30 VIII 1945, w: J. Kwiek, dz. cyt., s. 86.\n „II Komisariat MO zaalarmowany ekscesami nie dopisał w zupełności. Część milicjantów nie zareagowała natychmiast, lecz wprost przeciwnie wzięli udział w ekscesach” („Meldunek specjalny…”, dok. cyt.).\n Więcej na temat pogromu: A. Cichopek, dz. cyt. Zob. też dwa dokumenty na ten temat (nr 108 i 113) w: „Teczka specjalna…”, dz. cyt.\n „Aneksy. Akt oskarżenia…”, w: A. Cichopek, dz. cyt., s. 206.\n „Sprawozdanie Centralnego Komitetu Żydów w Polsce dotyczące zajść antyżydowskich…”, dok. cyt., s. 79.\n Na podstawie prywatnej korespondencji, przechwytywanej w urzędach pocztowych, Cenzura Wojenna przygotowywała biuletyny, na które składały się fragmenty prywatnej korespondencji. Następnie biuletyny te trafiały na biurka kilku osób z kierownictwa PPR. Niestety, to doskonałe źródło do poznania społecznych opinii zachowało się w stanie szczątkowym.\n „Specjalne doniesienie dot. zajść antyżydowskich w Krakowie”, 12 września 1945, AIPN, MBP 3378, k. 87, 88.\n Dane Archer, Rosemary Gartner, „Ofiary czasów pokoju: wpływ wojny na stosowanie przemocy przez osoby nie biorące udziału w wojnie”, w: „Człowiek istota społeczna. Wybór tekstów”, red. Elliot Aronson, Warszawa 2002, s. 389-403.\n „Meldunek specjalny Zastępcy Wojewódzkiego…”, dok. cyt., k. 3.\n „Sprawozdanie dekadowe za czas od 11 IX do 20 IX 1945 r.”, Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa w Katowicach, AIPN, MBP 311, k. 11.\n „Sprawozdanie sytuacyjne miesięczne starosty powiatowego w Olkuszu”, 7 IX 1945, Archiwum Państwowe w Kielcach, Urząd Wojewódzki II 1338, k. 82.\n „Sprawozdanie z wyjazdu służbowego ob. W. Śliwińskiego do woj. Kieleckiego dla przeprowadzenia akcji informacyjno-propagandowej, mającej na celu zapobieżenie ekscesom antyżydowskim”, AAN, Ministerstwo Informacji i Propagandy 79, k. 57.\n „[…] pogłoski, które powtarzane z ust do ust przez ludzi głupich i złej woli, stwarzają nadzwyczaj podatne do wszelkich ekscesów i zaburzeń ulicznych” („Głos Narodu” z 18.08.1945).\n „Zdemaskowana prowokacja lubelskich naśladowców Hitlera”, „Sztandar Ludu” z 23.10.1945.\n „Protokół XV Konferencji Kierowników Oddziałów Informacji i Propagandy”, 18 VI 1946, AP w Kielcach, Wojewódzki Urząd Informacji i Propagandy (dalej WUIP), 4, k. 5.\n „Odruchy społeczeństwa częstochowskiego w związku z zajściami kieleckimi”, 9 VII 1946, AP w Kielcach, Urząd Wojewódzki w Kielcach II (dalej UW II), 1242, k. 3.\n „Uwagi do sprawozdania z dnia 4 VII 1946”, AAN, MIP, 79, k. 50.\n „Pismo Kierownika I-ego Wydziału Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach por. Srokowskiego do Wojewody Kieleckiego”, 9 X 1945, AP w Kielcach, UW II, 1524, k. 41.\n „Eugeniusz Wiślicz-Iwańczyk. Wspomnienia”, w: „Antyżydowskie…”, dz. cyt., t. 2, s. 83.\n „Raport księdza kanonika Romana Zelka, proboszcza parafii katedralnej w Kielcach dla Kurii Diecezjalnej, dotyczący pogromu w dn. 4 lipca 1946 r.”, w: „Dzieje Żydów w Polsce 1944-1968. Teksty źródłowe”, oprac. Alina Cała, Helena Datner-Śpiewak, Warszawa 1997, .s. 53, 54.\n „Protokół przesłuchania świadka Antoniego Kręglickiego”, w: „Wokół…”, dz. cyt., s. 300.\n „Protokół przesłuchania świadka Walentego Błaszczyka”, w: „Antyżydowskie…”, dz. cyt., t. 1, oprac. S. Meducki, Zenon Wrona, Kielce 1992, s. 106, 108.\n „Ja byłem dziecko niewinne”, „Gazeta Wyborcza” z 4.07.1997.\n „Protokół przesłuchania Antoniny Biskupskiej”, w: „Antyżydowskie…”, dz. cyt., t. 1, s. 129, 130.\n „Protokół zeznania świadka pogromu w Kielcach, Racheli Grunglas”, w: „Dzieje…”, s. 46, 47.\n „Relacja świadka wydarzeń pogromowych w Kielcach”, tamże, s. 50, 51.\n Stanisław Ossowski, „Na tle wydarzeń kieleckich”, „Kuźnica” 1946 nr 55.\n „Protokół przesłuchania Józefa Sztarkmana”, w: „Antyżydowskie…”, dz. cyt., t. 1, s 135.\n „Sprawozdanie z pracy polityczno-wychowawczej w MO województwa poznańskiego za okres od 9 VII do 8 VIII 1946”, AIPN, KG MO 35/897, k. 47.\n „Sprawozdanie grupy trzech towarzyszy wysłanych przez Komitet Wojewódzki w Poznaniu do Kalisza 10 VII dla przeciwdziałania ewentualnym wystąpieniom antysemickim”, AAN, Bolesław Bierut – archiwum, 254/III-6, k. 77.\n „Sprawozdanie Centralnego Komitetu Żydów Polskich (CKŻP) oddział w Ostrowcu Świętokrzyskim”, AAN, PPR, 295/IX-408, k. 44-46.\n Zob. „Antyżydowskie…”, dz. cyt., t. 2, s. 147-151.\n „Sprawozdanie Powiatowego Oddziału Informacji i Propagandy w Sandomierzu”, tamże, s. 144.\n „Pismo Kierownika Powiatowego Oddziału Informacji i Propagandy”, tamże, s. 146.\n „Raport dekadowy za okres od 30 VII do 10 VII 1946”, MUBP w Częstochowie, AIPN w Katowicach, ka 011/38, k. 190.\n „Telefonogram z WUBP – Kielce”, 17 VII 1946, AIPN, MBP, 731, k. 15.\n „Raport dekadowy za okres od 7 VII do 17 VII 1946”, MUBP w Częstochowie, AIPN, ka 011/38, k. 202.\n Tamże, k. 197.\n „Sprawozdanie miesięczne Miejskiego Oddziału Informacji i Propagandy w Radomiu za miesiąc lipiec 1946 r.”, w: „Antyżydowskie…”, dz. cyt., t. 2, s. 151-152.\n „Sprawozdanie z działalności Centralnej Komisji Specjalnej przy Centralnym Komitecie Żydów w Polsce”, 30 maja 1947, AŻIH, CKŻP, KS, 303/XVIII/40, brak paginacji.\n „Instrukcja nr 15”, 11 III 1948, AIPN, 1206/75 t. 1, brak paginacji.\nur. 1966, historyk, badacz dziejów najnowszej historii Polski, pracownik Instytutu Studiów Politycznych PAN i Instytutu Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Autor m.in. książki „Wielka trwoga: Polska 1944–1947: ludowa reakcja na kryzys”.


Jak się ubrać ze smakiem? - Mody 2017 - Magazyn dla modnych kobiet 2017\nMagazyn dla modnych kobiet ⇒ Mody 2017 ⇒ Jak się ubrać ze smakiem?\nJako Niewiasta obleczona w smaku? Odpowiedź jest najbardziej zainteresowani oblychchyan sprawiedliwszy płci. Piękny wygląd i stylowy chcą każdą kobietę. Wewnętrznie poczucie piękna u dziewcząt zwykle bardziej rozwinięte niż u mężczyzn, zwycięzca głębokie poczucie estetyki często ubrana prosto i gustownie. Smak jest bardzo rzadko wrodzoną, w zasadzie, uzyskał on charakter, a także inne umiejętności.\nIstnieje kilka podstawowych zasad i wytycznych, które pozwalają uniknąć gafy w sztuce tworzenia harmonijnego obrazu. Więc ubierać stylowo i ze smakiem.\nJak się ubrać gustownie dziewczynę?\nJeśli zdecydujesz się jasne i krzykliwe ubrania, nie noszą wyszukane akcesoria i nadużywania ich liczby, jeśli preferują proste klasyczne ubrania, można bezpiecznie odebrać oryginalnych akcesoriów oraz w inny sposób eksperymentować z nimi.\nPamiętaj, aby ubrać odpowiednie zdarzenia i pogodę. Dziewczynka w nylonowych pończoch i mini spódniczki wśród ostrej zimie wygląda śmieszne i żałosne. Albo wyobraź sobie następującą scenę: biznesu pani przychodzi do ważnego spotkania biznesowego w prążkowane kurtka z głębokim dekoltem, obcisłe spodnie i buty na obcasie wprost nieprawdopodobne takie spotkanie będzie udane.\nWybierz ubrania po studiach typu wyglądu. Więc wiesz jakie kolory będą wyglądać za najkorzystniejszą.\nPołączenie różnych stylów aktualne, ale jeśli nie wierzę w dowolnej kombinacji, nie używaj wyrafinowany eklektyzm.\nPołącz rynek masowy i markowe rzeczy w jednym obrazie.\nPolecamy również okresowo spotkania z trendami mody i obrazów, które oferują projektantom podium światowego.\nMamy nadzieję, że ten artykuł jest rzucić światło na tę kwestię pasemkami Jak nauczyć się ubierać gustownie.\nJak obrać i pokroić ananasa | Smaczne-Przepisy.TV Wideo.\nPoprzedni Artykuł sukienki szkolne dla liceum\nNastępny Artykuł Odzież modna Nowości 2015\nSkuteczny drenaż w domu


NaStyku.pl/Życie/Życie/Sukces w zachowaniu gatunków możliwy tylko zjednoczonymi siłami\npiątek, 07 lutego 2020, 10:32\nFot. Hodowla wyginiętych na wolności sik wietnamskich w Naturschutz-Tierpark Görlitz-Zgorzelec, www.zoo-goerlitz.de, C. Hammer\nTo dla nas oczywiste, iż nasze działania na rzecz ochrony gatunków muszą być częścią tych strategii, ponieważ ochrona zagrożonych gatunków może się powieść tylko jeżeli zjednoczymy siły - Volker Homes, dyrektor stowarzyszenia.\nUsługi ogrodów zoologicznych polegające na hodowli i rozmnażaniu okazów gatunków zagrożonych wyginięciem, w celu uzyskania dostępu do rezerwowej populacji są niezbędną częścią środków, które należy wdrożyć na szczeblu krajowym i międzynarodowym, gdyż są one niezbędne dla zachowania różnorodności biologicznej - minister Dr Backhaus. - Gdyby nie ogrody zoologiczne, kilka gatunków zwierząt jak np. żubr czy szpak balijski wyginęłoby bezpowrotnie.\nDr. Sven Hammer, Dyrektor Naturschutz-Tierpark Görlitz-Zgorzelec dodaje:\nNasze Zoo od wielu lat pracuje na rzecz różnych programów hodowlanych na arenie międzynarodowej. Dlatego w marcu 2020 przyjmiemy pod swoje skrzydła hodowlaną parę gwarków, aby także móc przyczynić się do zachowania tego gatunku ptaków na wolności.\nZgorzelec Görlitz Nasze Zoo Görlitz-Zgorzelec Naturschutz-Tierpark Görlitz informacje Zgorzelec zwierzę roku 2020 gwarek zagrożone gatunki zwierząt


Crust and Dust. Kulinarny Blog Roku 2012: Sernikowo-czekoladowe batoniki\nCzekoladowy spód z herbatników i cytrynowa masa z mascarpone - brzmi wspaniale? To są najprostsze na świecie sernikowo-czekoladowe batoniki, które mają wiele wspólnego z sernikiem na zimno. W ogóle, można je spokojnie nazwać sernikiem na zimno na czekoladowym spodzie. Dzięki mascarpone deser jest niesamowicie delikatny i kremowy, ani trochę mdły - to zasługa soku z cytryny. Początkowo ciemny spód może wydawać się zbyt twardy, ale po 12 godzinach w lodówce mięknie nieco i idealnie komponuje się z białą warstwą. Informacja dla niecierpliwych: deser jest oczywiście gotowy już po 2 godzinach, ale warto poczekać.\nBlaszkę na tartę wyściełamy folią spożywczą tak, by jej krańce mocno wystawały poza formę. Herbatniki kruszymy i wsypujemy do malaksera. Do garnuszka wkładamy czekoladę połamaną na kawałki i masło, garnuszek stawiamy na drugim garnku wypełnionym wrzącą wodą. Podgrzewamy w kąpieli wodnej, aż czekolada się rozpuści. Gorącą czekoladę wlewamy do malaksera i miksujemy z herbatnikami do uzyskania jednolitej masy. Gotową masą wykładamy dno formy i wyrównujemy ją wilgotnym nożem lub wilgotnymi dłońmi tak, by spód był możliwie jak najrówniejszy. Wstawiamy do lodówki.\nOd razu zaczynamy przygotowywać warstwę sernikowo-cytrynową. Wyciskamy sok z cytryny, wlewamy go do garnuszka, dodajemy cukier, śmietankę i doprowadzamy do wrzenia. Zdejmujemy z ognia, wsypujemy żelatynę i energicznie mieszamy do jej całkowitego rozpuszczenia. Odstawiamy na kilka minut, by masa delikatnie ostygła (gdy będziemy sprawdzać temperaturę palcem, nie powinna parzyć). Do delikatnie ostudzonej masy dodajemy mascarpone i ubijamy mikserem do uzyskania jednolitej masy. Formę z czekoladowym spodem wyjmujemy z lodówki i wlewamy na jej powierzchnię gotową masę cytrynową, wygładzamy nożem, wstawiamy do lodówki. Krajanka jest gotowa po 2 godzinach, ale najlepiej smakuje po dwunastu, czyli - w praktyce - następnego dnia. Deser przechowujemy w lodówce.\nSkładniki cytryny, czekolada, herbatniki, mascarpone, słodkie\npieczone truskawki 3/24/2013\nPyszności... Będę musiała sama wypróbować :)\nWygląda ślicznie :) Bardzo mi się podoba taki kontrast kolorystyczny :)\nCrust and Dust 11/26/2013\n100 g :)


Call centre jako zawodowa trampolina - SALES FOR | OUTSOURCING & HR\nCall centre jako zawodowa trampolina\nTeraźniejszy świat kontaktów międzyludzkich, w tym także biznesowych, charakteryzuje się przede wszystkim szeroko pojętą cyfryzacją i zamianą bezpośredniego kontaktu z klientem lub partnerem biznesowym na kontakt telefoniczny, internetowy. Trudno jest z tego nie korzystać, a korzyści z tego wynikające są niepodważalne. Jedną z branży, gdzie dominuje wyłącznie kontakt telefoniczny jest call center. Firmy, które tworzą swoje działy sprzedaży – bo ona jest podstawą tzw. „pracy na słuchawce” – to zazwyczaj przedsiębiorstwa, które dzięki temu rodzajowi kontaktu, mają możliwość docierania do klientów nie tylko na terenie, ale również krajów Europy, a usługi czy produkty, które oferują mają ogromny przekrój.\nPraca w call center nie należy do najłatwiejszych. Często mówi się o niej, że to prawdziwa szkoła życia. I rzeczywiście, osoby, które choć raz spróbowały tego rodzaju pracy, wiedzą, że potrzeba dużo wytrwałości i odporności na wszelkie sytuacje, na które mogą napotkać po drugiej stronie słuchawki. Poza tym praca „na słuchawce” ma często złą opinię wśród ludzi – monotonność, opinia o naciąganiu klientów, presja przełożonych. Jednak ofert pracy w call center nie brakuje, podobnie jak chętnych do pracy tam. Nie zmienia to jednak faktu, że jest ona bardzo powszechna wśród młodych ludzi. Jest szansą na zdobycie pierwszych zawodowych doświadczeń i pieniędzy.\nPraca w call center jest doskonałym miejscem na rozpoczęcie kariery zawodowej, wejście na prawdziwy rynek pracy zawodowej. Daje ogromne możliwości, których umiejętne wykorzystywanie może zaprocentować w przyszłości, nie tylko na gruncie zawodowym. Choć niektórzy traktują to miejsce jako chwilowy punkt zaczepienia, okazuje się bardzo często, że zostają tam na dłużej, pnąc się po kolejnych szczebelkach kariery. Przejście pierwszych najtrudniejszych dla wielu miesięcy pracy gwarantuje, że dalsza droga zawodowa stoi otworem.\nOkazuje się, że praca w call center jest dla wielu pracowników początkiem kariery poważnego handlowca. Co to oznacza? Centra obsługi klienta, bo tak też nazywane jest to miejsce, gwarantuje swoim pracownikom szereg wstępnych szkoleń: z obsługi klienta, prowadzenia rozmów, technik negocjacji i perswazji, komunikacji czy radzenia sobie ze stresem. Są one tak naprawdę podstawą w pracy każdego handlowca. Każdy kto przechodzi takie szkolenia, ma świetne podstawy do ich dalszego rozwoju i wykorzystywania.\nCall center niewątpliwie rozwija umiejętności kontaktów z klientami i technik negocjacji. Nierzadko jest to miejsce, gdzie tego rodzaju talenty zostały odkryte. Podobnie z perswazją i negocjacjami. Potrzeba bardzo dużo wysiłku żeby odkryć w sobie ukrywaną często pewność siebie i nauczyć się przekonywać do zakupu danego towaru czy usługi. A to jest przecież podstawa każdej pozytywnie zakończonej transakcji. Sukcesy stanowią motywację do dalszego działania, sprawiają że pracownik staje się bardziej efektywny w tym co robi, a jego zaangażowanie znacznie wzrasta. Dzięki temu i uzyskanej w ten sposób pewności siebie, pracownik zaczyna rozumieć, że jest w stanie pójść krok dalej i rozpocząć pracę w poważnym miejscu na samodzielnym stanowisku.\nOkazuje się, że call center wykształciło wielu handlowców i menagerów. Praktycznie każdy, kto obecnie pracuje jako lider lub menager, prowadzi szkolenia, organizuje pracę swojej grupy, która „dowodzi”, swoją pracę rozpoczynał na słuchawce. Podobnie z handlowcami – wypracowane umiejętności sprzedażowe procentują, a to pozwala na znalezienie pracy jako samodzielnie działający przedstawiciel.\nPraca w call center daje naprawdę duże możliwości. Nie ukrywajmy, że nie każdy jest w stanie sobie tam poradzić. Jest jednak pierwszym krokiem w kontaktach biznesowych. Uczy sposobu rozmowy, sprawnego argumentowania, szybkiego myślenia i opanowania oraz technik perswazji. Niewątpliwie call center jest początkiem pracy wielu handlowców, przedstawicieli handlowych i to właśnie ono stanowi swoistą trampolinę zawodową. 😊


Pogoda długoterminowa – kiedy spadnie śnieg? » Radio Pogoda - wiadomości, porady, informacje - słuchaj radia\nJakub Wojciechowski 23 września 2020 01 825 views\nPrognoza pogody na koniec 2020 roku: Czy będzie śnieg tej zimy? Możemy liczyć na białe święta, czy też musimy zapomnieć o lepieniu bałwana? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na nadchodzącą zimę.\nRok temu mieliśmy praktycznie bezśnieżną zimę. Białego puchu nie brakowało tylko na południu kraju, a i tam było go mniej, niż zazwyczaj.\nZobacz: Spadł pierwszy tej jesieni śnieg w Tatrach i Karkonoszach\nW tym roku, niestety, również musimy się nastawić na cieplejsze święta Bożego Narodzenia, co już powoli zaczyna być normą.\nJak prognozuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, w grudniu w całym kraju miesięczna temperatura będzie wynosić „powyżej normy”. W styczniu 2021 roku również temperatury będą albo „w normie”, albo „powyżej normy”.\nJaka temperatura na jesieni?\nWedług modelu pogodowego IMGW, w listopadzie w wybranych miastach temperatura będzie wynosić od 2,4 (Białystok) do blisko 6 stopni Celsjusza (Szczecin).\nW grudniu temperatura będzie niewiele niższa: od -0,3 stopni (Białystok) do niewiele ponad 3 stopnie (Szczecin).\nPrzewidywane temperatury w grudniu:\nŹródło: IMGW, raport: Prognoza długoterminowa temperatury i opadu na listopad2020 r.–styczeń 2021 r.\nStyczeń też nie będzie tak chłodny, jak powinien być: IMGW prognozuje średnie temperatury na poziomie od -2,8 do +0,4 stopni Celsjusza.\nPrzewidywane temperatury w styczniu:\nPomimo wysokich temperatur, mamy dobrą wiadomość dla stęsknionych za białym puchem: istnieje możliwość, że opady śniegu na nizinnych terenach kraju jednak się pojawią, i to już na przełomie października i listopada lub nawet w połowie października! Jednak będą to tylko krótkotrwałe, okresowe opady. W kolejnych tygodniach temperatury wzrosną, a śnieg zniknie.\nWedług wszelkich przewidywań, najzimniejszym miesiącem nadchodzącej zimy będzie luty 2021 roku. Jak podaje portal AccuWeather, w lutym średnia temperatura powietrza spadnie do poniżej zera, a miejscami będzie osiągać -10 stopni Celsjusza. Pod koniec tego miesiąca możliwe będą też opady śniegu i deszczu ze śniegiem.\nJaka może być nadchodząca zima\nCzy w grudniu będzie śnieg?\nW większości kraju nie. Jak prognozuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, w grudniu w całym kraju miesięczna temperatura będzie wynosić „powyżej normy”.\nKiedy nadejdą mrozy?\nWedług przewidywań synoptyków pojawią się w styczniu, a najzimniejszym miesiącem nadchodzącej zimy będzie luty 2021 roku.\nKiedy zima odpuści\nWedług przewidywań synoptyków zima pojawi się później, luty będzie mroźny, a niskie temperatury mogą się utrzymać nawet do połowy marca.\npory roku Prognoza pogody śnieg zimaShareFacebookTwitterPinterestEmail\nKabaret Tey podnosi „Szlaban”\nBary mleczne – najtańszy obiad w Warszawie


Rolnicy mogą liczyć na wyższy zwrot akcyzy za paliwo - Strona 2 - Dotacje - Agrofoto.pl Forum Rolnicze i Galeria Rolnicza\nPompa wtryskowa case mx 170\nRozpoczęte przez sabinkama21, gru 02 2015 15:52\npaliwo ceny paliwa zwrot akcyzy za paliwo rolnicy Poprzedni\nNapisany 03 grudzień 2015 - 13:41\nMusicie z usługami liczyć, ja mam limit 1200 a zużywam 600-650l, albo macie traktory na wyrost że niepotrzebne konie trzeba karmić.Widac stać Cię na usługi ale niestety nie kazdy ma tak dobrze. Za usługe musisz zaplacic ale zwrotu nie dostaniesz i tak co prawda grosze ale oddajesz panstwu które, Ci się należa a u mnie ten zwrot to jedna trecia od tego co zużywam.\nJak by bylo paliwo rolnicze to by nie bylo problemu zuzywasz tyle i koniec brak roboty z papierkami. Do samochodu normalne a nie jak w twoim przypadku jeszcze tylek sobie wieziesz i zwrot chcesz.\nEdytowany przez Milosz27, 03 grudzień 2015 - 14:06. Uznałeś za fajne 1\nNapisany 03 grudzień 2015 - 14:45\nmi na usługach nikt nie robi, mam wszystki sprzęt. Miałem na myśli że Wy robicie usługi i temu mało limitu.\nNapisany 03 grudzień 2015 - 16:18\nJa mowie o samym zgromadzeniu pokarmu dla bydla i obrobce ziemi. Uslug nie licze bo to paliwo wliczone w cene albo klient tankuje jak wiecej.\nNapisany 03 grudzień 2015 - 16:47\n600L??? Co to jest dobre 2 dni kombajnowania\nNapisany 03 grudzień 2015 - 18:30\nja gnoju nie wożę .a jak by przyszlo podatek drogowy zapłacić .mi limitu wystarcza a gorzej maja ci co krówki mają. Uznałeś za fajne 0\nNapisany 03 grudzień 2015 - 20:41\nja już nic nie chowam i paliwa wcale mniej nie idzie.\noddaje słomę na pobliską fermę drobiu (niby 5km ale to się zbiera) i odbieram obornik\nponadto sadze na połowie swojego areału ziemniaki i też mi limitu nie wystarcza limit ryczałtowy dla ogółu nigdy nie był dla wszystkich sprawiedliwy bo ten zużyje mniej jeden więcej dobrym rozwiązaniem byłoby tak jak mówicie paliwo rolnicze ale to dodatkowe koszty przystawanie stacji paliw do dodatkowego paliwa\na i chętnych by nie brakowało by samochody zasilać tak jak jest do dziś z "opałem"\nEdytowany przez denzel, 03 grudzień 2015 - 20:43. Uznałeś za fajne 0\nNapisany 03 grudzień 2015 - 20:52\nDać porządne kary za jazdę osobówką na rolniczym i przez jakiś czas robić naloty. Z czerwonym w miarę poskutkowało. Gdyby nie "ekoterroryzm", to takie paliwo mogłoby mieć inny skład, żeby inaczej spaliny pachniały, lub nawet miały konkretny kolor. Jak ktoś jeździ na roślinnym, to od razu czuć, i podobnie można z rolniczym.\nNapisany 03 grudzień 2015 - 21:07\nDokladnie paliwo rolnicze do maszyn i tylko do maszyn. A kto by jezdzil samochodem na tym paliwie bo napewno od razu wiekszosc by lała to gonic kary walic i się odechce jak z czerwona. Napewno znalezli by sie chemicy co by odbarwiali i cuda robili ale to nie do unikniecia w naszym pieknym kraju.\nNapisany 03 grudzień 2015 - 21:12\nkombinujecie jak kon pod góre z tym paliwem\n500 euro JPO do 1 ha i zwrotu akcyzy moze nie byc\nwymyslacie jakies dodatkowe dystrybutory na stacjach w tym kraju ? na wsi wszyscy by tankowali rolnicze Edytowany przez odwajler, 03 grudzień 2015 - 21:21. Uznałeś za fajne 0\nNapisany 03 grudzień 2015 - 21:13\nja chyba bałabym się takie paliwo lać do swojego auta ... jednak co typowa ropa to typowa, a przy dzisiejszych czułych silnikach to o zniszczenie go nie trudno, w końcu te paliwo rolnicze miałoby gorszą jakość ... Ogólnie każda podwyżka dopłat dla rolników jest miłą informacją Uznałeś za fajne 0\nNapisany 03 grudzień 2015 - 21:18\na ty myslisz ze w nowych ciagnikach to jakie silniki pracują ?\nod stara ?\nwszystko teraz na Common railu jak w osobówkach\nNapisany 03 grudzień 2015 - 21:24\naż tak bardzo się nie znam, sprawami mechanicznymi w domu mąż się zajmuje Ja tylko pomagam Uznałeś za fajne 0\nNapisany 03 grudzień 2015 - 21:26\nSabinka paliwo rolnicze niema oznaczac gorsze paliwo bo nowe ciagniki takze wymagaja dobrego paliwa ma byc np. zabarwione. Nie moze byc gorsze jakosciowo bo nowsze sprzety to nie stare ursusy co jak zakreca to juz jakos pojada. Uznałeś za fajne 0\nNapisany 03 grudzień 2015 - 21:33\nmoim zdaniem do sztuki najlepsze rozwiązanie na koniec roku wyciąg z ARiMR z stanem rocznym stada i do gminy i kasa na konto albo zwiększyć dopłatę do bydła o 10 procent\nNapisany 03 grudzień 2015 - 21:34\nczyli można byłoby powiedzieć, że w tym temacie idzie to w złą stronę, w końcu traktor ma być do "ekstremalnych prac" a nie do jazdy po mieście Uznałeś za fajne 0\nNapisany 03 grudzień 2015 - 21:36\nniestety to bezsens\nnajlepsza opcja to dopłata krajowa do jpo Edytowany przez odwajler, 03 grudzień 2015 - 21:37. Uznałeś za fajne 0\nPowinno być 150L do ha i by było po sprawie.\nNapisany 03 grudzień 2015 - 22:13\nwypowiadają się ci co mają dużo bydła a co z tymi co mają warzywa gdzie jest apetyt na paliwo w uprawach jest nie małe\nNapisany 03 grudzień 2015 - 22:51\nKoledzy Piszecie paliwo rolnicze i kary za jazdę samochodem a samochód nie w celach rolniczych?\nZnajomy niedawno zezłomował takie autko które jeździło na opałówce a w korku był ON po prostu 2 korki i w oryginał wspawana tuleja do ON.\nNapisany 04 grudzień 2015 - 08:00\nNie ma sensu zwiększać do 120 czy 150 litrów dla wszystkich bo kto uprawia same zboża to zmieści się w tych 86 litrach. Zwiększyć powinni dla Producentów bydła i warzyw. Do sztuki najlepsze i najbardziej sprawiedliwe rozwiązanie. Bo nie może być tak że ten co ma 3 sztuki dostanie takie samo jak ten co ma sztuk 60.\nZrobili by dodatkową płatność do Paliwa przy wniosku o dopłaty dla producentów bydła i warzyw i po sprawie dla bydła 30zł/szt dla producentów warzyw po 100zł/ha i było by sprawiedliwie i sensownie bez zbędnej papirologi. odwajler - bezsens to właśnie jakby było zwiększone JPO bo dostaną wtedy także dopłatę na paliwo rolnicze wszyscy cwaniacy co mają ziemie dla dopłat a mieszkają w mieście a z rolnictwem nie mają nic wspólnego Edytowany przez marekfarmer, 04 grudzień 2015 - 08:03. Uznałeś za fajne 0\nPodobne tematy paliwo ceny paliwa zwrot akcyzy za paliwo rolnicy


Australia. Jak żyje się do góry nogami? - Czwórka - polskieradio.pl\nAustralia. Jak żyje się do góry nogami?\nOstatnia aktualizacja: 12.03.2018 17:00\nAutorzy bloga "Nie teraz to kiedy" podróżują po świecie, a ich ostatnim odkryciem była Australia.\nPiękno natury i świat społecznych kontrastów. Polscy podróżnicy o życiu w Australii (Czat Czwórki)\nKoala - jeden z symboli AustraliiFoto: Shuttersock.com/dom. publiczna/Adam James Booth\nPodział społeczeństwa istnieje i jest widoczny w różnych aspektach życia. W zależności od tego, jaką masz wizę taką pracę możesz dostać. Zycie emigranta przynajmniej z początku nie jest proste Joanna Filip\nKraj wielokrotnie został okrzyknięty jako jeden z oferujących najlepsze warunki do życia. Z wielu statystyk wynika, że na poziom zadowolenia mieszańców tego kontynentu wpływają wysokie zarobki, dobra opieka socjalna oraz odpowiedni stosunek pracy do czasu wolnego. Te czynniki sprawiają, że Australijczycy są jednymi z najbardziej zadowolonych ze swojej stopy życiowej, żyją też dłużej. Czy wszystkie opinie, które słyszymy na ten temat są prawdziwe? O tym, jak wygląda Australia oczami podróżnika z Europy mówili Joanna Filip i Michał Guzik z bloga "Jak nie teraz, to kiedy?" - Życie w tym kraju kręci się wokół wybrzeża. Podróżując tym szlakiem możemy odwiedzić największe miasta kontynentu takie jak Sydney, Brisbane czy Melbourne - opowiadali na antenie Czwórki.\nW jaki sposób stolica wyróżnia się na tle pozostałych miast kontynentu? Jak warto zwiedzać Austalię? I czy to prawda, że mieszkańcy są jednym z najszczęśliwszych narodów świata? Zapraszamy do wysłuchania nagrania.\nGoście: Joanna Filip, Michał Guzik (autorzy bloga "Jak nie teraz, to kiedy?")\nZobacz więcej na temat: Czwórka podróże hobby Australia Piotr Firan\nAustralijskie Melbourne. Czym przyciąga przybyszów?\nOstatnia aktualizacja: 25.07.2017 19:21\n- To miasto, które ma luz. Tam można być, kim się chce i wyglądać, jak się chce. Ludzie są tam szczęśliwi, będąc po prostu sobą - przekonywała w rozmowie z Piotrem Firanem para podróżników Małgorzata i Paweł Krzykwakowie.\nTak jak Nowy Jork w Stanach Zjednoczonych, australijskie Melbourne jest mekką artystów (zdjęcie ilustracyjne) Foto: Engelbrekt/Pixabay.com\n13'33 Jak żyje się w Melbourne w Australii? (Czat Czwórki/Czwórka)\n"Goran The Camel Man". Niezwykłe życie Szwajcara-nomady\nBlog Małgorzaty i Pawła "Ale jazda" powstał w celu uwiecznienia wielkiej życiowej zmiany. W 2016 roku spakowali całe dotychczasowe życie w kartony i zrezygnowali z poukładanej codzienności na rzecz wielkiej wyprawy w nieznane. Zwiedzili spory kawałek Azji, jednak to w Australii zatrzymali się na dłużej. - Po roku czasu podróży w Azji chcieliśmy stabilizacji. Zapragnęliśmy zamieszkać gdzieś na kilka miesięcy - opowiadał Paweł Krzykwak. - Zdecydowaliśmy się na Melbourne, bo to podobno jedno z najlepszych miast do życia na świecie - dodał podróżnik.\nI nie zawiedli się. W Melbourne znaleźli nie tylko niezwykle przyjaznych ludzi, ale także poznali artystyczną duszę tego miasta. - Panuje tam wielokulturowość i nikt Cię tam nie ocenia - zaznaczył Paweł Krzykwak. - W Sydney jest inaczej, bardziej sztywno. Biznes, szpilki i garnitury - mówiła jego partnerka. A czy życie w Australii jest drogie? W jaki nietypowy sposób udało się tam Małgorzacie i Pawłowi znaleźć zakwaterowanie? Oraz które azjatyckie kraje najbardziej ich zauroczyły? O tym w nagraniu audycji.\nGoście: Małgorzata i Paweł Krzykwakowie (podróżnicy)\nZobacz więcej na temat: Czwórka Australia podróże Piotr Firan Weronika Puszkar STYL ŻYCIA Melbourne\nMalediwy. "Bezludna wyspa za przystępną cenę"\nOstatnia aktualizacja: 24.10.2017 17:30\n- Jeśli ktoś leci na Malediwy z plecakiem, powinien wybrać sobie jedną wyspę jako bazę wypadową, z której będzie ruszał na dalsze wyprawy. Na przykład na bezludną wyspę - zachęcają Marta Cwalina-Śliwińska i Łukasz Śliwiński.\nMarta Cwalina-Śliwińska na MalediwachFoto: Łukasz Śliwiński/Świat z bliska\n12'15 O tym, jak tanio podróżować i co robić na Malediwach opowiadają Marta Cwalina-Śliwińska i Łukasz Śliwiński (Czat Czwórki/Czwórka)\nŁukasz Śliwiński Na bezludną wyspę zabrali nas miejscowi. Osobiście nas zawieźli i zostawili na 6 godzin. Mogliśmy robić, co chcieliśmy. Ale nie wiem, jak długo dalibyśmy sobie tam radę\nGoście Czwórki podróżują po świecie od 12 lat. Odwiedzili ponad 50 krajów na sześciu kontynentach. Ostatnio wrócili z podróży na Malediwy.- Od kilku lat Malediwy można zwiedzać indywidualnie, z plecakiem i na własną rękę. Z dala od pięciogwiazdkowych resortów - opowiada Marta Cwalina-Śliwińska, ale przyznaje, że do resortów też się wybrali. Tyle, że na wycieczkę krajoznawczą.\nGdzie zaplanować nocleg, skoro namioty nie są na Malediwach dozwolone? Jak kupić najtańszy bilet? I co się tam jada? O tym m.in. w nagraniu audycji.\nGoście: Marta Cwalina-Śliwińska, Łukasz Śliwiński (podróżnicy, autorzy bloga "Świat z bliska.pl")\nZobacz więcej na temat: Czwórka STYL ŻYCIA Piotr Firan podróże Podróże z Czwórką hobby Weronika Puszkar\nOstatnia aktualizacja: 22.11.2017 17:20\n- Moim ulubionym specjałem kuchni meksykańskiej jest sos mole, czyli różnego rodzaju paryczki chili zmieszane z kakao i z czekoladą - opowiada podróżnik Szymon Góralczyk.\n(zdj. ilustracyjne)Foto: Pixabay/dom. publiczna/Taboadahdez\n14'06 Meksyk - jak smakuje tamtejsza kultura? (Czat Czwórki/Czwórka)\nOprócz kulinariów do Meksyku podróżnika przyciągają... opowieści. - Od pierwszej wyprawy spotykam się z tamtejszymi opowiadaczami i dałem się uwieść magii, która tkwi w ich historiach - opowiada Góralczyk.\nGość Czwórki przyznaje, że Meksykanie mają niezwykły szacunek do wierzeń swoich przodków. - W szkole dzieci uczą się o tradycji związanej m.in. z Aztekami, a niektóre zwyczaje zachowały się do dziś, na przykład rytuał tak zwanych "latających ludzi" - mówi podróżnik.\nW audycji sprawdzamy także, w jaki sposób ekspresjonizm i funkcjonalizm wpłynęły na gust mieszkańców Meksyku i co kryje się w tamtejszych legendach.\nGość: Szymon Góralczyk (podróżnik)\nZobacz więcej na temat: Czwórka podróże Podróże z Czwórką Meksyk Piotr Firan hobby Weronika Puszkar STYL ŻYCIA\n"Wyjechaliśmy całą rodziną, żeby się poznać"\nOstatnia aktualizacja: 28.02.2018 13:09\n- Rodzice nie mieli dla nas czasu, więc potrzeba bliskości zrodziła pomysł wspólnego wyjazdu. Przez pierwsze dwa miesiące okropnie się z siostrą kłóciliśmy. Rodzice zagrozili, że nas odeślą więc zawarliśmy rozejm, który trwał do końca – mówił w Czwórce Wojtek Łopaciński.\nRodzina ŁopacińskichFoto: czwórka\n22'58 "Zabrałam brata...", czyli rodzinna wyprawa dookoła świata (Czwórka/Dajesz radę)\nStudia w Sankt Petersburgu. Rosja oczami studentki prawa\nŁopacińscy są jedyną taką rodziną w Polsce. Ich roczna wyprawa dookoła świata, festiwale podróżnicze, spotkania i seria książek pt. "Zabrałam brata dookoła świata" są przykładami, że odkrywanie świata z dziećmi jest możliwe.\n- Ważne było to, że chcieliśmy z żoną pokazać dzieciakom świat, ale nie z okien turystycznego autokaru. Chcieliśmy pokazać im bezpośrednią relację z drugim człowiekiem czyli to, co w dobie telefonów komórkowych, internetu itp. zupełnie zatracamy. Nie znamy drugiego człowieka, my się wstydzimy kogoś poprosić o pomoc, wstydzimy się zagadać, porozmawiać. Tego brakuje w naszym cywilizowanym, technologicznym i cyfrowym świecie - opowiadał w audycji Wojciech Łopaciński.\nKsiążki, których są autorami, mają czterech narratorów: mamę, tatę, syna i córkę. Każdy opowiada o swoich uczuciach, przeżyciach, trudnościach i zachwytach światem, a akcja biegnie szybko i dynamicznie, tak jak przebiegała roczna rodzinna wyprawa dookoła świata, przez 42 państwa i 114 tysięcy kilometrów.\nOd jakiego kraju zaczęła się ta niezwykła podróż? Czego się obawiali? Jak się porozumiewali tam, gdzie angielski jest nieznany? Który kraj zrobił na nich największe wrażenie? Czym może się skończyć wspinaczka na palmę kokosową? O tym w nagraniu audycji.\nGoście: Lusia, Wojtek Junior i Wojciech Łopacińscy\nZobacz więcej na temat: Czwórka podróże Justyna Tylczyńska Podróże z Czwórką hobby


Toczenie CNC Kraków, automaty tokarskie - SpecialTech\nDzięki tak szerokiemu zakresowi usług, mamy możliwość spełniania oczekiwań najbardziej wymagających Klientów i wykonywanie zadań precyzyjnie oraz terminowo. Wyroby powstają z materiałów własnych albo powierzonych nam przez Klienta – świadczymy usługi toczenia na metalach żelaznych, nieżelaznych, stali nierdzewnej, tworzywach sztucznych oraz wielu innych rodzajach materiałów. Nasi krakowscy specjaliści są do Państwa dyspozycji jeżeli chodzi o znalezienie optymalnego rozwiązania, dopasowanego do indywidualnych potrzeb.\nPosiadamy nowoczesne centra tokarsko-frezerskie sterowane numerycznie. W połączeniu z zaawansowanym oprogramowaniem CAD/CAM posiadają nieograniczone możliwości toczenia i frezowania w 4 osiach.\nDzięki 12 pozycyjnej głowicy hybrydowej oraz narzędziach napędzanych, uzyskujemy niezwykłą precyzję, oraz minimalizujemy czas potrzebny na wykonanie detalu.\nDodatkowo zainstalowany podajnik pręta pozwala na produkcje wielkoseryjne jak i pojedyncze prototypy.\nObrabiamy powierzchnie elementów, które posiadają kształt bryły obrotowej, oferując produkcję elementów z wielu materiałów – metali żelaznych i nieżelaznych, stali nierdzewnej, tworzyw sztucznych i innych.


Bezduszni właściciele na urlopie, bezbronne zwierzę na ulicy - NaszeMiasto.pl\nBezduszni właściciele na urlopie, bezbronne zwierzę na ulicy\nRedakcja 26.08.2014 Zaktualizowano 26.08.2014\nW końcu wakacji coraz więcej bezdomnych psów i kotów błąka się po wrocławskich ulicach. Nieodpowiedzialni właściciele porzucali bowiem zwierzęta, wyjeżdżając z miasta. A przecież, jeżeli nie chcą już mieć psa czy kota, mogą mu znaleźć drugi dom.\n- Staramy się mobilizować właścicieli do szukania nowego opiekuna dla ich pupila - informuje Mateusz Czmiel z Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami.\nMożliwości znalezienia domu czy opieki dla zwierzaka - wbrew pozorom - jest dużo. - Można ogłoszenia ze zdjęciami zamieścić w internecie, poszukać opiekuna wśród znajomych lub wykupić krótkie komunikaty w telewizji czy radiu - mówi rzecznik prasowy TOZ. - Jeśli wyjeżdżamy na krótko, warto wynająć wolontariusza, który zajmie się zwierzęciem za cenę karmy i ewentualnych leków - dodaje Czmiel.\nWrocławskie hotele dla zwierząt (np. hotel dla psów przy ul. Hermanowskiej) oferują domową atmosferę w cenie ok. 70 zł za dobę dla psa i ok. 40 zł dla kota. Niestety, taniej jest zwierzę porzucić...\n- W schronisku na Osobowicach przebywa teraz prawie 300 psów i 170 kotów - mówi dyrektor placówki Zofia Białoszewska. - To o 70 kotów więcej niż zwykle - dodaje.\nMateriał oryginalny: Bezduszni właściciele na urlopie, bezbronne zwierzę na ulicy - Dolnośląskie Nasze Miasto\nbezdomne zwierzęta w...\nEckert świętował i t...\nLegnica Eckert święt...\neckert legnica swiet...\neckert fabryka w leg...\nFirma Eckert z Legni...\nCentrum Technologii ...\nLegnica: Eckert świętował i to podwójnie!. W czwartek, 25 kwietnia, Firma Eckert z Legnicy miała co świętować. Po pierwsze Eckert uczcił wyprodukowanie 1500 maszyny, po drugie oficjalnie otwarte zostało ultranowoczesne Centrum Technologii Eckert.\nRadni województwa dolnośląskiego nie przyjęli dzisiaj uchwały o zaprzestaniu dofinansowywania Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu. Chodzi o niebagatelną kwotę 8 milionów 650 tysięcy złotych rocznie, którą Dolny Śląsk przeznacza na działalnoć NFM-u.\nMałumi krokami o pla...\nWałbrzych warsztaty ...\nmydełka Biały Kamień...\nW Wałbrzychu ruszyła akcja „Małymi krokami o planetę dbamy”.\nodra pak bolesławiec\nodra pak bolesławiec...\n24 kwietnia 2019 r. na terenie Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Bolesławcu nastąpiło uroczyste otwarcie magazynu logistycznego Konsorcjum Handlowego Odra Pak. Inwestycja powstała przy ul. Przemysłowej 9 w Bolesławcu. Inwestycję realizowała spółka Odra Pak Logistyka, ...


Kapadocja, najbardziej malowniczy zakątek Turcji | Ulala\n« Podróże kulinarne\nKorzystanie z oferty biura podróży »\nOd kilku lat Turcja jest krajem, do którego Polacy wyjeżdżają nader chętnie. Dzieje się tak, ponieważ kierunek ten kojarzony jest z pewną egzotyką a jednak jest stosunkowo tani. Nic więc dziwnego, że biura podróży wciąż oferują nowe wycieczki do kraju Ataturka, a w zachodniej części tego państwa, na tak zwanej Riwierze Tureckiej, co roku wypoczywają tysiące turystów. Jednak aby poznać ten kraj dobrze, warto zapuścić się w jego głąb. Tylko w ten sposób można dotrzeć do Kapadocji. Jest to jedna z najbardziej urokliwych tureckich krain. Poza tym oferuje ona szereg atrakcji turystycznych przyjezdnym. To właśnie tutaj można z bliska przyjrzeć się życiu zwykłych Turków, którzy co tydzień w piątek udają się na modlitwy do meczetu a w inne dni chętnie korzystają z tradycyjnych łaźni. Największa atrakcję rejonu stanowi jednak podziemne miasto i wyryte w skałach kościoły. Ich powstanie było możliwe dzięki dosyć plastycznym i łatwo poddającym się działalności człowieka skałom. Dzięki temu mieszkańcy regionu mogli stworzyć pod ziemią sieć korytarzy i pomieszczeń, w których ukrywali się przed najeźdźcami.\nTurystyka w naszym kraju ma się coraz lepiej\nIstambuł idealnie oddaje kulturę Turcji Jak wiadomo Turcja jest krajem niezwykle interesującym. Wpływ na to...\nWynajem hal Ostróda Hale na wynajem. Ostróda to miasto usytuowane w przepięknej okolicy...\nMałopolska wytwórnia maszyn Małopolska Wytwórnia Maszyn w Brzesku powstała w 2000 roku. Długoletnią...\nPosted in Pogoda | Tags: pomieszczenie\nTurystyka zabytkowa 12 lipca 2014\nJeździmy w różne miejsca. Czasami jedziemy, by odpocząć, czasami by zwiedzać. Czasami już przed wyjazdem określamy cel takiej wyprawy. A cele mamy różne. Różne rodzaje turystyki możemy łączyć. Możemy więc …


Dostawa i płatności - Gift Design\nNasza firma już od wielu lat zajmuje się dystrybucją szerokiego asortymentu gadżetów reklamowych klientom prywatnym oraz biznesowym. Przez ten czas wypracowaliśmy niezawodny system pracy, pozwalający nam w szybkim tempie realizować kolejne zamówienia. Dzięki temu masz pewność, że dostawa zamówionych produktów odbędzie się w wyznaczonym przez nas terminie.\nStandardowy czas realizacji zamówienia to od 7 do 14 dni roboczych. Jednak w zależności od specyfiki zlecenia możemy go modyfikować. Wpływa na niego między innymi liczba zamówionych produktów, a także rodzaj nadruku (sitodruk, haft, tłoczenie i inne).\nDostawy zamówionych produktów w naszej firmie realizowane są przez sprawdzoną firmę kurierską UPS, gwarantującą szybki czas dostarczenia paczki. Koszty dostawy są następujące:\nKarton – 17 zł netto\nPaleta – 135 zł netto\nWszystkie wysyłane przez nas artykuły są zabezpieczane w odpowiedni sposób, aby uchronić je przed jakimikolwiek uszkodzeniami mechanicznymi. Jeśli mimo to klient dostrzeże, że dostarczony produkt jest uszkodzony, powinien wypełnić odpowiednią rubrykę listu przewozowego w obecności kuriera.\nIstnieje oczywiście możliwość osobistego odbioru zamówionych artykułów w siedzibie Gift Design w Krakowie.\nAby zapewnić bezpieczeństwo transakcji, w przypadku trzech pierwszych zamówień prosimy zamawiających o zapłatę w formie gotówki. Jeśli klient zrezygnuje z usługi po jej akceptacji, ponosi on koszty prac, które zostały już podjęte.\nJeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące dostawy lub płatności w naszej firmie, zachęcamy do kontaktu. Chętnie odpowiemy na wszystkie pytania i wyjaśnimy wątpliwości.


10 Najlepszych Ofert na Wełnę Mineralną w Staszowie, 2021\nNajlepsze Oferty na Wełnę Mineralną w Staszowie, 2021\nSzukając wełny na poddasze spotkasz wielu producentów, którzy mają ofertę dla Ciebie, ale to FHU SKOWRON jest najwyższej próby. Przedstawią Ci dopasowaną propozycję - skontaktuj się i sprawdź.\nDoskonała Wełna na Poddasze Staszów\nHandel sprzedaż, transport\nDołącz do naszych Dostawców Wełny Mineralnej w Staszowie\nDziałasz na rynku jako Dostawca Wełny Mineralnej i szukasz nowych Klientów z Staszowa lub okolic? Załóż konto i realizuj potrzeby zainteresowanych Klientów z Oferteo!\nPowiązane strony: Wełna mineralna, Kupię wełnę mineralną Staszów\nKupno doskonałej jakości wełny na poddasze nie jest łatwą sprawą, dlatego nie zwlekaj - fachowcy z Firma Handlowo-Usługowa Polinvest poradzą Ci i znajdą dostosowane rozwiązanie. Umów się na rozmowę jak najszybciej, a otrzymasz dopasowaną ofertę.\nCentrum Budowlane PARA\nDobra Wełna Staszów\nWata szklana z doręczeniem pod Twoje drzwi to standardowa metoda działania PPHU WAP-BUD, dzięki której będziesz w pełni ukontentowany. Zachęcamy do zadawania pytań - to Ci się opłaci.\nTakiego dostawcy prędko nie znajdziesz w miejscowości Staszów i okolicy, więc jeśli szukasz doskonałej wełny to bez zbędnej zwłoki poznaj Usługi Remontowo Budowlane. Zaledwie krok dzieli Cię od dostania świetnej oferty - sprawdź!\nSzukasz pierwszorzędnej wełny fasadowej w okolicy miejscowości Staszów i wymagasz odpowiedniej jakości? Mają propozycję dla każdego - sprawdź już dziś.\nWełna mineralna porównaj ceny i koszty w Staszowie\nSzukasz cen, cenników, kosztów lub kosztorysu? A może interesuje Cię najtańsza oferta na wełna mineralna w Staszowie? Złóż zapytanie, a firmy z Staszowa same prześlą wyceny.\nInne pobliskie usługi: Bramy Staszów Okna PCV Staszów Rynny Staszów\nWybranie z górnej półki wełny fasadowej może być bardziej skomplikowane niż się oczekiwało, ale BUDOTERM TMT TURKOT SPÓŁKA JAWNA na 100% pomoże Ci w znalezieniu dobrego produktu. Dokładne informacje możesz otrzymać jeszcze dzisiaj, więc nie trać czasu.\nChcąc dotrzeć do waty szklanej spotkasz firmy, które mają ofertę dla Ciebie, ale Polbudrol-Bis Sp z oo przebije je wszystkie. Zadzwoń, a otrzymasz wycenę, która na pewno zrobi na Tobie dobre wrażenie.\nKażdy, kto planuje zakup waty szklanej musi już dziś zgłosić się do do dostawcy Osoba prywatna i zobaczyć na własne oczy ich niskie ceny oraz referencje otrzymane od Klientów. Mają propozycję dla każdego - skontaktuj się i sprawdź.\nJeżeli poszukujesz rewelacyjnej współpracy to profesjonaliści z MTECH są dla Ciebie stworzeni. Nie zwlekaj - zadzwoń i otrzymaj wstępną propozycję współpracy, która Cię usatysfakcjonuje.\nDoskonała wełna izolacyjna z transportem pod Twoje drzwi to standardowa metoda pracy Westa, dzięki której będziesz na 100% zadowolony. Ustal pasujący termin bez zbędnej zwłoki i na własne oczy przekonaj się, że warto!\nJeszcze potrzebujesz dobrej firmy od izolacji? Wykorzystaj kompetencje Firma Handlowo-Usługowa STOCHMAL TOMASZ. Będziesz się cieszyć z dobrze wydanych pieniędzy. Określ czego potrzebujesz i poznaj dobrą ofertę spełniającą Twoje oczekiwania.\nJeśli interesują Cię opinie na temat wełna mineralna, szukasz porad lub ofert skontaktuj się z fachowcami z Staszowa. Dodatkowo możesz tanio kupić produkty lub zlecić usługi - koniecznie wyślij zapytanie do naszych firm i wybierz najlepszą ofertę.\nZapytanie prześlemy do wielu firm zajmujących się wełna mineralna w Staszowie, a zainteresowane prześlą Ci potrzebne informacje. Serwis Oferteo jest bezpłatny a usługa niezobowiązująca.\nTakiego dostawcy prędko nie znajdziesz w miejscowości Staszów i okolicy, więc jeśli poszukujesz dobrej wełny fasadowej to bezzwłocznie poznaj Firma Handlowa Ceramik. Poproś o ofertę dopasowaną do Twoich potrzeb i zobacz co firma może zaoferować.\nFirma Firma Handlowa Ceramik oferuje swoje usługi. Koncentruje się na Klientach z Staszowa i okolic. Nie trać czasu - umów się z nimi na rozmowę, aby uzyskać szczegółowe informacje.\nP.U.H.RASPOL. Stanisław Rabiej\nTen, kto planuje zakup wełny skalnej musi już dziś zgłosić się do tego dostawcy i zobaczyć na własne oczy ich atrakcyjne ceny oraz referencje otrzymane od Klientów. Ledwie chwila dzieli Cię od otrzymania atrakcyjnej propozycji - skontaktuj się!\nPHU ROMAX Marek Rożniakowski\nPoszukujesz cenionej wełny izolacyjnej w okolicy Staszowa i wymagasz atrakcyjnej ceny? Zapytaj o ofertę już teraz i przekonaj się co firma może Ci zaproponować.\nNadal nie znalazłeś odpowiedniego dostawcy waty szklanej, choć poszukujesz go od dłuższego czasu? ZPHU Karat SC może Ci pomóc. Napisz w krótkim formularzu na czym Ci zależy i poznaj dopasowaną ofertę spełniającą Twoje wymagania.\nWitam,posiadam w sprzedaży wapna: --magnezowe (CaO 34,8% MgO 16%) --węglanowe (CaO 53,8%) Cena za tone wapna jest zależna od odległości.Wozimy wapna na terenie całego kraju.Wapna posiadaja wymagane atesty i badania.Na wszystkie pytania odpowiem tel 600-578-714 lub meilem klurzynski@wp.pl\nWłaśnie wybierasz wartego zaufania partnera, dzięki któremu wprowadzisz w życie swoje plany? Producent styropapy i styropianu dachowego jest na to najlepszym rozwiązaniem. Napisz w krótkim formularzu na czym Ci zależy, aby otrzymać dopasowaną ofertę spełniającą Twoje wymagania.\nZAJMUJEMY SIĘ PRODUKCJĄ I SPRZEDAŻĄ CEMENTU PORTLANDZKIEGO Z POLSKICH SUROWCÓW.\nKupno znakomitej wełny izolacyjnej jest niełatwe, ale Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Techmar Grażyna Marciniec na pewno pomoże Ci w znalezieniu adekwatnego towaru. Już nie czekaj i zadzwoń teraz - nie zawiedziesz się!\nKiedy szukasz najlepszej oferty wełny na terenie Staszowa, zatrudnij fachowców w branży. Hurtownia Wolbud wykorzysta swoje kompetencje i złoży Ci dobrą propozycję. Ażeby uzyskać szczegółowe informacje skontaktuj się od razu - to Ci się opłaci.\nNadal nie znalazłeś odpowiedniego dostawcy wełny, chociaż poszukujesz go od dawna? Obsługa Inwestycji Budowlanych NIXEL Ksel Piotr może rozwiązać Twój problem. Dłużej nie zwlekaj i zadzwoń od razu - gwarancja zadowolenia!\nPPHU ORION STAWSKI KRZYSZTOF z rejonu Staszowa nie ma sobie równych w sprzedaży dobrej wełny fasadowej w bezkonkurencyjnej cenie każdemu Klientowi, zapewniając przy tym liczne formy realizacji płatności. Wybierz ich numer, aby otrzymać ofertę - naprawdę warto.\nZnalezienie dobrej wełny na poddasze może być skomplikowane, ale Tytan System na 100% pomoże Tobie w znalezieniu produktu. Gorąco zachęcamy do zapoznania się z ofertą - nie będziesz żałować.\nTrudno Ci się odnaleźć w zawiłościach ofert na wełna? Eksperci z RESWIL pomogą Ci znaleźć najlepsze rozwiązanie. Dłużej nie zwlekaj i poproś o wycenę - gwarancja zadowolenia!\nDziś ZPU DELKAR cieszy się zaufaniem licznego grona dystrybutorów w Polsce oraz na świecie. Współpracując z nami możesz być pewny ze zawsze bierzemy odpowiedzialność za nasze zobowiązania. Specjalizując się w produkcji elementów konstrukcyjnych sufitów podwieszanych i lekkich ścian działowych znaleźliśmy się w gronie najbardziej cenionych producentów na polskim rynku. Od tamtego czasu sukcesywnie zwiększamy swoje możliwości produkcyjne i budujemy relacje z naszymi partnerami. Wybierając nasz produkt możesz być pewny jego jakości oraz niezawodności. Mając na uwadze ogromy potencjał przedsiębiorstwa, wciąż rozwijamy naszą międzynarodową działalność.\nChcąc dotrzeć do waty szklanej spotkasz wiele firm, które mają ofertę dla Ciebie, ale FHU KASBUD przebije je wszystkie. Wybierz ich numer natychmiast po więcej szczegółów - naprawdę warto.\nFirma Westa Group Sp z oo oferuje swoje usługi wykorzystując najnowsze trendy na rynku. Koncentruje się na Klientach z rejonu Staszowa i okolic. Jeszcze dziś skontaktuj się z nimi, aby uzyskać szczegółowe informacje.\nChesz znaleźć dostawcę dobrej wełny izolacyjnej w okolicy miejscowości Staszów? Żeby poznać więcej informacji skontaktuj się dziś - to Ci się opłaci.\nPoszukując wełny na poddasze znajdziesz sprzedawców, którzy mają ofertę dla Ciebie, ale to SIg Sp z oo jest najwyższej próby. Jeszcze dzisiaj umów się z nimi na rozmowę, aby poznać dopasowaną ofertę.\nKlient, który poszukuje dobrej wełny na poddasze winien już dziś zgłosić się do BUDO-INSTAL i zobaczyć na własne oczy ich świetne ceny oraz referencje otrzymane od Klientów. Dłużej nie czekaj i poproś o ofertę - gwarantujemy, że będziesz zadowolony!\nRanking Dostawców Wełny Mineralnej obejmuje również takie miejscowości jak: Staszów, Połaniec, Osiek, Szydłów, Rytwiany, Oleśnica, Bogoria, Łubnice, Sztombergi, Kurozwęki, Ossala, Brzeziny, Grzybów, Mostki, Budy, Gacki, Korytnica, Smerdyna, Strzegomek, Wolica. więcej...\nWełna mineralna Kielce\nWełna mineralna Ostrowiec Świętokrzyski\nWełna mineralna Jędrzejów\nWełna mineralna Busko-Zdrój\nWełna mineralna Sandomierz\nWełna mineralna Staszów\nWełna mineralna Końskie\nWełna mineralna Włoszczowa\nWełna mineralna Skarżysko-Kamienna\nWełna mineralna Pińczów\nWełna mineralna Opatów\nWełna mineralna Kazimierza Wielka


Jak dobrze ubić śmietanę | SmaczneBlogi.pl\nBita śmietana to popularny dodatek do deserów i ciast. Można jej również używać do dekoracji owoców czy lodów. Jednak ubicie śmietany, tak by się nie zważyła, a wyszła sztywna i lekka, jest nie lada wyzwaniem.\nbita śmietanaczęste błędy w kuchnisztuczki ułatwiające gotowaniebłędy podczas gotowaniakuchenne sztuczki\nJaką wybrać dobrą wodę i jak ją pić? Jedzenie, które uszczęśliwia (dosłownie!) Czereśnie - co warto wiedzieć Jak prawidłowo i dobrze zaparzyć herbatę liściastą? Jak kroić ser? Cebula już nigdy nie doprowadzi cię do łez! Obiad na kieszeń studenta, ale z klasą! Śmietana śmietanie nierówna. Krótki przewodnik po rodzajach śmietany Królowa wszystkich przypraw Poznaj właściwości kardamonu Czereśnie - dlaczego warto je jeść? Wszystko, co powinieneś wiedzieć o mące


Już kolejny raz mieliśmy okazję liczną delegacją wziąć udział w Ogólnopolskim Dniu Informacyjnym Programu Erasmus+, który odbył się 12 stycznia. Wydarzenie zorganizowane na PGE Narodowym przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji (Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji) ponownie cieszyło się ogromnym zainteresowaniem.\n16 paneli tematycznych, poświęconych inicjatywom i sektorom Programu Erasmus+.\nDwugodzinne panele były możliwością zdobycia wiedzy bezpośrednio od osób zajmujących się daną tematyką w FRSE.\nspotkania z ekspertami, czyli stoiska eksperckie, poświęcone były m.in. edukacji szkolnej, kształceniu i szkoleniom zawodowym, edukacji dorosłych i młodzieży, szkolnictwa wyższego, ale także finansom w programie Erasmus+, obsługi narzędzi komisyjnych (IT), Europejskiemu Korpusowi Solidarności.\npunkty informacyjne jednostek takich jak FRSE, Krajowego Centrum Europass, Eurodesk, eTwinning Polska, Międzynarodowego Centrum Kultury, Ministerstw: Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej; Edukacji Narodowej, Biura Informacyjnego Parlamentu Europejskiego w Polsce, Punktu Informacji Europejskiej Europe Direct - Warszawa i innych.\noraz nowa inicjatywa - Targi Dobrych Praktyk, do których zostaliśmy zaproszeni.\nNasza bardzo liczna delegacja (w składzie: Kasia Kowalska, Ania Popek, Ania Krysiuk, Ola Sienicka, Marysia Wróbel, Damian Piróg, Mateusz Lasak, Kuba Krymarys oraz Agata Lech) miała okazję pokazać projekt ExchangeAbility, a przy okazji opowiedzieć całościowo o naszej działalności.\nDodatkowym punktem całego wydarzenia było wręczenie nagród w konkursie selfie+, podczas którego pojawiła się również Pani Minister Edukacji Narodowej Anna Zalewska. Relacja fotograficzna z Ogólnopolskiego Dnia Informacyjnego Programu Erasmus+ pod linkiem.\nZdjęcia: flickr/ FRSE FundacjaRozwojuSystemuEdukacji