Ogólne specyfikacje techniczne - aktualizacje i nowości\nOST 2021 r.\nRoboty drogowe inwestycyjne\nD-03.01.01a Prefabrykowane żelbetowe przepusty rurowe pod koroną drogi Specyfikacja dotyczy zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem żelbetowych prefabrykowanych przepustów rurowych pod koroną drogi wraz z prefabrykowanymi żelbetowymi elementami wlotów/wylotów.\nD-04.05.01b Podbudowa i podłoże ulepszone z gruntu stabilizowanego cementem na miejscu Specyfikacja określa zasady prowadzenia i odbioru robót związanych z wykonaniem jednowarstwowej podbudowy pomocniczej lub ulepszonego podłoża z gruntu stabilizowanego cementem wg PN-S-96012 Drogi samochodowe - Podbudowa i ulepszone podłoże z gruntu stabilizowanego cementem w technologii mieszania na miejscu.\nD-05.03.14b Nawierzchnia z betonu cementowego dla dróg o ruchu bardzo lekkim Ustalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonywaniem nawierzchni z betonu cementowego na drogach obciążonych ruchem bardzo lekkim tj. o sumarycznej liczbie osi standardowych mniejszej niż dolna granica kategorii KR1 określona w „Katalogu typowych konstrukcji nawierzchni sztywnych”.\nSpecyfikacja obejmuje warstwę nawierzchniową w postaci niezbrojonej, jednowarstwowej, niedyblowanej płyty betonowej oraz warstwę poślizgową bez warstw konstrukcyjnych ujętych w odrębnych specyfikacjach.\nM-12.03.01 Kotwy talerzowe i przyłączeniowe Ustalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad wykonania i odbioru robót związanych z montażem kotew talerzowych i przyłączeniowych na obiektach inżynierskich,\nKotwa talerzowa jest to element stalowy służący do łączenia konstrukcji betonowych, np. do kotwienia kapy chodnikowej do konstrukcji nośnej, pomiędzy którymi znajduje się izolacja przeciwwodna.\nKotwa przyłączeniowa jest to element stalowy umożliwiający mocowanie w betonowych elementach konstrukcji elementów wyposażenia, takich jak bariery ochronne, ekrany, balustrady, a także elementów betonowych jak kapy chodnikowe.\nM-17.01.02 Łożyska elastomerowe Aktualizacja specyfikacji dotyczącej wykonania i odbioru robót związanych z montażem łożysk elastomerowych.\nSą to łożyska odkształcalne, wykonane z różnych odmian gumy (np. neoprenu) lub innych polimerów (np. poliuretanu), uzbrojonych lub nieuzbrojonych blachami stalowymi.\nŁożyska elastomerowe są przystosowane do przejmowania przemieszczeń poziomych w dowolnym kierunku oraz obrotów wokół dowolnej osi w wyniku odkształcenia sprężystego, w celu przekazania we właściwy sposób, z jednego elementu konstrukcyjnego na drugi sił obliczeniowych i obliczeniowych przemieszczeń otrzymanych z analizy konstrukcji.\nOST 2020 r.\nM-17.01.01 Łożyska garnkowe Aktualizacja specyfikacji z uwzględnieniem aktualnej normy zharmonizowanej i obowiązujących technik montażu.\nM-19.01.01a Krawężnik mostowy kamienny Aktualizacja specyfikacji z uwzględnieniem aktualnych norm i zasad wykonania i wbudowania.\nM-19.01.04e Balustrady aluminiowe na obiektach inżynierskich Nowa specyfikacja określająca zasady wykonania i odbioru nieuwzględnionych wcześniej balustrad z profili aluminiowych montowanych na obiektach inżynierskich.\nRoboty drogowe utrzymaniowe\nD-05.03.01a Remont cząstkowy nawierzchni z kostki kamiennej Aktualizacja specyfikacji z uwzględnieniem aktualnych norm i zasad wykonania.\nD-05.03.02b Remont cząstkowy nawierzchni z cegły ceramicznej (klinkieru) Aktualizacja specyfikacji dotyczącej remontu cząstkowego nawierzchni klinkierowej z uwzględnieniem aktualnych norm, terminologii i zasad wykonania.\nD-05.03.15c Naprawa (przez uszczelnienie) podłużnych i poprzecznych pęknięć nawierzchni asfaltowych Aktualizacja wcześniejszej specyfikacji technicznej precyzującej przedmiot naprawy, którym są pęknięcia. Uwzględnienie praktyki i doboru właściwego typu zalewy na gorąco zgodnie z obowiązującą normą PN-EN.\nD-05.03.16a Naprawa (przez uszczelnienie) podłużnych i poprzecznych pęknięć nawierzchni z betonu cementowego Aktualizacja wcześniejszej specyfikacji technicznej precyzującej przedmiot naprawy, którym są pęknięcia. Uwzględnienie praktyki i doboru właściwego typu zalewy zgodnie z obowiązującymi normami PN-EN.\nD-09.01.02b Utrzymanie zieleni przydrożnej Ponowne opracowanie specyfikacji technicznej uwzględniające aktualną literaturę i wiedzę prezentowaną na przedmiotowych seminariach. Opracowanie zawiera ustalenia dotyczące pielęgnacji, nawożenia, podlewania drzew, krzewów, pnączy, rabat bylinowych i kwiatowych oraz trawników po upływie okresu gwarancyjnego.\nD-07.08.00c Prefabrykowane podwaliny ekranów przeciwhałasowych Ustalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem prefabrykowanych, żelbetowych podwalin, wykonywanych dla podparcia paneli wypełniających w drogowych ekranach przeciwhałasowych.\nD-07.08.04b Ekrany przeciwhałasowe z wypełnieniem z płyt poliwęglanowych Ustalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem ekranów przeciwhałasowych odbijających z wypełnieniem z płyt (paneli) z poliwęglanu litego montowanych na drogach wszystkich kategorii. Przedstawione wytyczne stanowią materiał wyjściowy do opracowania konstrukcyjnych rysunków roboczych ekranów przeciwhałasowych dla zadania inwestycyjnego.\nD-08.02.03a Chodnik z płyt kamiennych Przedmiotem specyfikacji są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z wykonaniem chodnika z płyt kamiennych.\nOST 2019 r.\nD-02.00.00 Roboty ziemne Aktualizacja specyfikacji uwzględnia obecne ustalenia wymagań i sposobu wykonania robót. Specyfikacja zawiera podspecyfikacje dotyczące wykopów w gruntach nieskalistych i skalistych oraz wykonania nasypów.\nD-07.08.00b Posadowienie ekranów przeciwhałasowych Ustalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad wykonania i odbioru najczęściej stosowanych metod posadowienia drogowych ekranów przeciwhałasowych tj. pali wierconych wielkośrednicowych i pali formowanych w gruncie świdrem ciągłym (CFA).\nD-07.08.04a Ekran przeciwhałasowy z kaset z blachy aluminiowej o podwyższonej odporności na korozję Ustalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem ekranów pochłaniających z blach aluminiowych o podwyższonej odporności na korozję na drogach wszystkich kategorii. Wytyczne przedstawione w specyfikacji stanowią m.in. materiał wyjściowy do opracowania konstrukcyjnych rysunków roboczych ekranów akustycznych.\nD-09.01.01a Zieleń przydrożna (aktualizacja) Specyfikacja zawiera ustalenia dotyczące wykonania trawników oraz sadzenie drzew, krzewów i pnączy oraz zakładania rabat i kwietników. W treści uwzględniono m.in. Zalecenia jakościowe dla ozdobnego materiału szkółkarskiego z 2018 r. rekomendowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz inne zalecenia zaprezentowane podczas Forum Zielona Autostrada w Kielcach 14 maja 2019 r.\nD-04.10.01a Podbudowa z mieszanki mineralno-cementowo-emulsyjnej wykonywanej w wytwórni stacjonarnej Specyfikacja zawiera uściślone ustalenia dotyczące podbudów MCE w przypadku wytwarzania mieszanki w wytwórni stacjonarnej, w oparciu o aktualne opracowania techniczne oraz uwzględniające zmiany norm technicznych.\nD-07.06.02a Urządzenia zabezpieczające ruch pieszych wg Szczegółowych warunków technicznych dla urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach Specyfikacja zawiera zaktualizowane ustalenia dotyczące wykonania i odbioru urządzeń zabezpieczających ruch pieszych takich jak: balustrady i poręcze, bariery ochronne z poręczą, ogrodzenia, słupki blokujące.\nUwzględniono zmiany w przepisach i normach technicznych, przy czym zastosowano się do rozwiązań wynikających z załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków rozmieszczenia na drogach (Dz. U. nr 220, poz. 2181)\nD-08.01.01b Ustawienie krawężników betonowych Aktualizacja specyfikacji z 2008 r. uwzględniająca istniejące opracowania techniczne, uściślenia wymagań dla warunków krajowych oraz zmiany norm technicznych.\nD-06.03.02 Naprawa poboczy gruntowych Aktualizacja specyfikacji z 2001 r. uwzględniająca wycofanie wybranych norm technicznych i wprowadzenie nowych oraz zawierająca niezbędne korekty.\nD-07.01.02 Remont oznakowania poziomego\nAktualizacja specyfikacji z 2001 r. uwzględniająca aktualny stan normalizacji i odwołująca się do aktualnych ustaleń technicznych i formalno-prawnych.\nOST 2018 r.\nD-05.03.14a Nawierzchnia z betonu wałowanego\nBeton wałowany (ang. RCC - Roller Compacted Concrete) to technologia wykonania warstwy ścieralnej nawierzchni z mieszanki betonowej o optymalnej wilgotności, układanej najczęściej rozściełaczem jak do mieszanki mineralno asfaltowej, bez szalunku, zagęszczanej poprzez wałowanie. Nawierzchnie tego typu znajdują zastosowanie w przypadku dróg lokalnych o obciążeniu ruchem odpowiadającym kategorii KR-1 - KR-2, ewentualnie KR-3 - KR-4, placów magazynowych, dróg leśnych, zakładowych itp.\nD-07.02.02a Słupki prowadzące, krawędziowe oraz znaki pikietażowe\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonywaniem i odbiorem urządzeń bezpieczeństwa ruchu stosowanych na drogach w postaci: - słupków prowadzących U-1a i U-1b, - słupków krawędziowych U-2, - słupków blokujących U-12c - znaków kilometrowych U-7 i hektometrowych U-8, - znaków z numerem drogi E-15. Specyfikacja jest aktualizacją wcześniejszego opracowania z uwzględnieniem obowiązującego stanu prawnego i wiedzy technicznej.\nD-05.03.11b Remont nawierzchni asfaltowej metodą recyklingu na zimno na miejscu\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem remontu zniszczonej nawierzchni asfaltowej metodą recyklingu na zimno na miejscu, polegającej na sfrezowaniu istniejącej nawierzchni, dodaniu nowej mieszanki mineralnej i dodatków oraz wymieszaniu wszystkich składników, rozłożeniu ich i zagęszczeniu oraz przykryciu nową ścieralną warstwą asfaltową. Opracowanie jest aktualizacją wcześniejszej OST.\nD-07.01.03a Usuwanie i maskowanie poziomych oznakowań dróg\nSpecyfikacja dotyczy zasad prowadzenia robót związanych z usunięciem lub maskowaniem poziomych oznakowań dróg oraz wyboru właściwej metody. Usunięcie oznakowania oznacza trwałą likwidację poziomego oznakowania drogi – może być częściowe lub całkowite. Maskowanie oznakowania oznacza tymczasowe zakrycie poziomego oznakowania dróg z zastosowaniem materiału zakrywającego o luminancji i połysku zbliżonym do powierzchni nawierzchni drogi.\nM-13.01.02 Beton samozagęszczalny w obiekcie inżynierskim\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem samozagęszczalnego betonu konstrukcyjnego oraz ułożeniu go w monolitycznych elementach obiektów inżynierskich. Zastosowanie betonu samozagęszczalnego umożliwia wyeliminowanie niedogodności związanych z wibrowaniem, umożliwia zmniejszenie pracochłonności formowania elementów gęsto zbrojonych i o skomplikowanych kształtach oraz uzyskanie bardzo dokładnego odwzorowania powierzchni form bez raków i pęcherzy.\nM-19.01.06h Ekrany przeciwhałasowe na obiektach mostowych z kaset aluminiowych o podwyższonej odporności na korozję\nSpecyfikacja dotyczy wykonania i montażu na ustroju niosącym obiektów inżynierskich osłon przeciwhałasowych z użyciem blach aluminiowych o podwyższonej odporności na korozję. Wytyczne przedstawione w OST mogą stanowić materiał wyjściowy do opracowania konstrukcyjnych rysunków roboczych ekranów akustycznych.\nAktualizacja OST uwzględniające zmiany w prawie i normalizacji oraz postęp techniczny i uwarunkowania rynkowe. Specyfikacja obejmuje oznakowanie materiałami cienko i grubowarstwowymi (farbami, masami chemoutwardzalnym i termoplastycznymi), a także prefabrykowanymi, w tym punktowymi elementami odblaskowymi.\nAktualizacja OST uwzględniające zmiany w prawie i normalizacji oraz postęp techniczny i uwarunkowania rynkowe. Ustalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonywaniem i odbiorem stałego oznakowania pionowego stosowanego na drogach ze szczególnym uwzględnieniem wymagań wobec tarcz, folii odblaskowych wykonanych w technologii kulkowej i pryzmatycznej oraz konstrukcji wsporczych i fundamentowania..\nM-11.03.05 Wykonanie mikropali\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem mikropali:\nwierconych o średnicy trzonu nie większej niż 300 mm,\nwbijanych o średnicy trzonu lub maksymalnym przekroju trzonu nie większym niż 150 mm.\nMikropale mogą być stosowane do:\nrobót wykonywanych w warunkach ograniczonego dostępu lub ograniczonej skrajni,\nfundamentów nowych obiektów inżynierskich (szczególnie w przypadku bardzo niejednorodnych gruntów lub masywów skalnych),\nwzmacniania fundamentów istniejących obiektów inżynierskich,\nograniczenia osiadań lub przemieszczeń,\nformowania ścian oporowych,\npoprawy stateczności zboczy,\nzabezpieczenia przeciw wyparciu hydraulicznemu\noraz innych zastosowań, do których technika mikropali jest przydatna.\nM-19.01.06g Zabezpieczenie przeciwhałasowe na obiektach mostowych z paneli z trocinobetonu\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z montażem ekranów akustycznych z zastosowaniem paneli z trocinobetonu na drogowych obiektach inżynierskich. Panele przeciwdźwiękowe z trocinobetonu stosowane są jako okładziny na nośnych, betonowych elementach ekranu przeciwdźwiękowego lub na ścianach żelbetowych.\nM-20.01.60 Wykonanie muru oporowego z grodzic stalowych\nUstalenia zawarte w niniejszej OST dotyczą zasad wykonania i odbioru robót związanych z wykonaniem murów z grodzic stalowych zgodnie z dokumentacja projektową.\nOST swoim zakresem obejmuje:\npogrążanie grodzic stalowych,\newentualne wykonanie zakotwień lub rozparć i kleszczy,\nprzyspawanie łączników do grodzicy do połączenia grodzic z betonem cokołu,\nwykonanie zabezpieczeń antykorozyjnych,\nwykonanie cokołu wieńczącego mur z grodzic.\nOST 2017 r.\nD-03.01.02 Przepusty stalowe z blachy falistej\nPrzedmiotem specyfikacji technicznej są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z budową przepustów stalowych z blachy falistej pod koroną drogi.\nD-05.03.01 Nawierzchnia z kostki kamiennej\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonywaniem nawierzchni z kostki kamiennej zgodnej z aktualnie obowiązującymi Polskimi Normami.\nD-05.03.02a Nawierzchnia z cegły ceramicznej\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonywaniem nawierzchni z cegły ceramicznej (w tym klinkierowej). W zależności od konstrukcji podbudowy, nawierzchnia z cegły ceramicznej może być stosowana na drogach i ulicach obciążonych ruchem od lekkiego do ciężkiego oraz na placach, miejscach postojowych, ścieżkach rowerowych i wjazdach do bram.\nD-07.05.01 Bariery ochronne stalowe\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonywaniem barier ochronnych, stalowych stosowanych na drogach oraz na drogowych obiektach inżynierskich na stałe.\nD-10.05.01a Ciąg pieszo-rowerowy\nUstalenia zawarte w niniejszej specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem ciągu pieszo-rowerowego tj. pasa terenu przeznaczonego i przystosowanego dla wspólnego użytkowania przez rowerzystów i pieszych, np. składającego się z chodnika i ścieżki rowerowej położonych obok siebie, zlokalizowanych w pasie drogi (ulicy) lub poza nim.\nD-10.05.01b Drogi rowerowe\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą wykonania dróg rowerowych przeznaczonych wyłącznie dla ruchu rowerowego, które mogą być budowane przy drogach i ulicach oraz jako samodzielne drogi rowerowe. OST odwołuje się do wymagań dla najczęściej stosowanych nawierzchni dróg rowerowych: z betonu asfaltowego, z asfaltu lanego, nawierzchni pojedynczo i podwójnie powierzchniowo utrwalanej oraz z betonowej kostki brukowej jako zastosowania w wyjątkowych sytuacjach.\nSpecyfikacja bazuje na aktualnych przepisach dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczenia na drogach, a także Wytycznych GDDKiA dla infrastruktury pieszej i rowerowej oraz wybranych wojewódzkich i miejskich standardów projektowych i wykonawczych dla infrastruktury rowerowej .\nD-05.03.08b Nawierzchnia podwójnie powierzchniowo utrwalana\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem podwójnego powierzchniowego utrwalenia nawierzchni na drogach obciążonych ruchem od lekkiego (KR 1) do ciężkiego (KR 6). Specyfikacja zawiera załącznik zawierający informacje pomocne przy wyborze rodzaju powierzchniowego utrwalenia, określeniu rodzaju frakcji kruszywa i lepiszcza oraz ich ilości. Specyfikacja opiera się na PN-EN 12271 Powierzchniowe utrwalenie - Wymagania oraz PN-EN 13808 Asfalty i lepiszcza asfaltowe - Zasady klasyfikacji kationowych emulsji asfaltowych.\nD-05.03.09a Nawierzchnia pojedynczo powierzchniowo utrwalana\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem pojedynczego powierzchniowego utrwalenia nawierzchni na drogach obciążonych ruchem od lekkiego (KR1) do średniego (KR3). Specyfikacja obejmuje następujące odmiany: pojedyncze powierzchniowe utrwalenie nawierzchni, pojedyncze powierzchniowe utrwalenie nawierzchni z podwójnym rozsypaniem kruszywa, pojedyncze powierzchniowe utrwalenie nawierzchni typu „sandwich”. Specyfikacja zawiera załącznik zawierający informacje pomocne przy wyborze rodzaju powierzchniowego utrwalenia, określeniu rodzaju frakcji kruszywa i lepiszcza oraz ich ilości. Specyfikacja opiera się na PN-EN 12271 Powierzchniowe utrwalenie - Wymagania oraz PN-EN 13808 Asfalty i lepiszcza asfaltowe - Zasady klasyfikacji kationowych emulsji asfaltowych.\nD-05.03.17 Remont cząstkowy nawierzchni asfaltowych\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem remontu cząstkowego nawierzchni asfaltowych, wszystkich typów i rodzajów i obejmują: naprawę wybojów i obłamanych krawędzi, uszczelnienie pojedynczych pęknięć i wypełnienie ubytków. Specyfikacja uwzględnia aktualne normy i wymagania techniczne.\nD-05.03.18 Remont cząstkowy nawierzchni betonowych\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem remontu cząstkowego nawierzchni z betonu cementowego, wszystkich typów i rodzajów. Specyfikacja obejmuje między innymi naprawy uszkodzeń nawierzchniowych płyt betonowych, wykruszeń krawędzi płyt oraz roboty związane z poprawą odpływu wody powierzchniowej. Specyfikacja uwzględnia aktualne normy i wymagania techniczne.\nD-05.03.19a Cienka warstwa na zimno z mieszanki mineralno-emulsyjnej (w tym: "slurry seal")\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem uszczelniającej i/lub uszorstniającej cienkiej warstwy nawierzchni z mieszanki mineralno-emulsyjnej (na zimno), wykonywanej na nawierzchniach dróg obciążonych ruchem KR1 - KR6, które z powodu małej zawartości lepiszcza lub zaprawy bitumicznej są nadmiernie porowate i nieszczelne, lub które z powodu nadmiaru lepiszcza lub zaprawy bitumicznej na powierzchni warstwy ścieralnej, bądź z powodu wypolerowania ziaren kruszywa, wykazują nieodpowiednie właściwości przeciwpoślizgowe. Warstwy z mieszanek mineralno-emulsyjnych mogą być stosowane również do wypełniania kolein oraz w celu poprawy jednorodności tekstury i estetyki ścieralnej warstwy nawierzchni, a także jako warstwy ścieralne nawierzchni dróg i placów. Warstwy z mieszanek mineralno-emulsyjnych mogą być stosowane przy wykonywaniu nowych nawierzchni na drogach niższych kategorii ruchu (KR1 - KR4). Specyfikacja zawiera odniesienia do PN-EN 12273 Cienka warstwa na zimno – Wymagania oraz PN-EN 13808 Asfalty i lepiszcza asfaltowe - Zasady klasyfikacji kationowych emulsji asfaltowych.\nD-05.03.26f Pomiar równości nawierzchni asfaltowej (metodą wskaźnika IRI i prześwitu pod łatą)\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem pomiaru równości podłużnej i poprzecznej warstw nawierzchni asfaltowej wykonywanego metodą wskaźnika IRI i metodą prześwitu pod łatą, jako samodzielnej czynności w czasie eksploatacji nawierzchni. Zalecenia zawarte w OST można wykorzystywać w czasie robót inwestycyjnych, tj. przy odbiorze robót oraz przed upływem okresu gwarancyjnego. Specyfikacja uwzględnia obowiązujące przepisy techniczne.\nOST 2016 r.\nAktualizacja OST wynikająca ze zmian w Wymaganiach technicznych GDDKiA - "Nawierzchnie asfaltowe na drogach krajowych - WT-2":\nwprowadzonych korekt w "Części I WT-2 - Mieszanki mineralno-asfaltowe" - na podstawie Zarządzenia nr 54 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 18 listopada 2014 roku,\nopublikowaniem "Części II WT-2 - Wykonanie warstw nawierzchni asfaltowych" - na podstawie Zarządzenia nr 7 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 9 maja 2016 roku.\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem podatnej podbudowy zasadniczej wykonanej metodą stabilizowania gruntu lub mieszanki gruntowej z zastosowaniem dodatków zwiększających odporność na absorpcję kapilarną wody. Metoda ta stosowana jest do podbudów w konstrukcjach o kategorii obciążenia ruchem od KR1 do KR7. Aktualnie jest to jedyne dopuszczone rozwiązanie techniczne pozwalające na układanie warstw asfaltowych bezpośrednio na warstwie stabilizowanej (bez stosowania warstw odprężających z kruszywa lub technik i materiałów przeciwspękaniowych) dla kategorii od KR3 wzwyż. Rozwiązanie pozwala na uzyskanie znacznych oszczędności finansowych między innymi dzięki możliwości indywidualnego projektowania konstrukcji nawierzchni metodami mechanistyczno-empirycznymi (w tym grubości warstw asfaltowych odmiennych w stosunku do grubości typowych z Katalogu typowych konstrukcji nawierzchni podatnych i półsztywnych GDDKiA z 2014 r.).\nD-08.02.01a Chodnik z betonowych płyt brukowych\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem chodnika z betonowych płyt brukowych (chodnikowych), które spełniają wymagania normy PN-EN 1339.\nSpecyfikacja dotyczy wykonania dróg rowerowych przeznaczonych wyłącznie dla ruchu rowerowego, które mogą być budowane przy drogach i ulicach oraz jako samodzielne drogi rowerowe. Zakres robót obejmuje najczęściej stosowane nawierzchnie dróg rowerowych: z betonu asfaltowego, asfaltu lanego, pojedynczo i podwójnie powierzchniowo utrwalanej, z betonowej kostki brukowej na podbudowie z mieszanki kruszywa niezwiązanego (stabilizowanego mechanicznie) oraz ewentualnego ulepszenia podłoża środkami chemicznymi, mieszanką kruszywa niezwiązanego lub spoiwami hydraulicznymi. Specyfikacja odwołuje się do OST odpowiednich dla danych technologii.\nRoboty mostowe utrzymaniowe\nM-20.20.15d Iniekcja ciśnieniowa rys w powierzchniach betonowych\nSpecyfikacja dotyczy napraw zarysowanych mostowych konstrukcji betonowych za pomocą iniekcji materiałami na bazie spoiw hydraulicznych lub polimerowych. Iniekcję stosuje się w celu uniknięcia szkodliwych konsekwencji obecności pustek i rys w betonie aby osiągnąć nieprzepuszczalność i tym samym wodoszczelność, aby uniknąć wnikania agresywnych czynników, które mogłyby powodować korozję zbrojenia oraz aby wzmocnić konstrukcję przez wzmocnienie betonu.\nM-20.20.15e Naprawa powierzchni betonowych betonem natryskowym (przez torkretowanie)\nSpecyfikacja dotyczy napraw betonem natryskiwanym (torkretem) uszkodzonych powierzchni betonowych, które mają charakter uszkodzeń powierzchniowych, tj. sięgających miejscowo na głębokość do 10 cm. Naprawy powierzchniowe wg niniejszej OST obejmują zarówno elementy nośne jak i nienośne, ale bez ingerencji w ich pracę statyczną. OST nie obejmuje betonu zbrojonego włóknami oraz z gotowych mieszanek dostarczonych przez producenta.\nOST 2015 r.\nD-02.01.01c Wzmocnienie podłoża gruntowego przez mieszanie wgłębne gruntu i formowanie kolumn lub bloków wapiennych i cementowych\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem wzmocnienia podłoża gruntowego metodą mieszania wgłębnego słabych gruntów spoistych, namułów i torfów ze spoiwem, najczęściej z wapnem i/lub cementem (również z innymi spoiwami) i uformowanie w podłożu kolumn lub masywnych bloków. Metodę tę wykorzystuje się do wzmacniania warstw (zwykle do 20 m) słabych gruntów, które trudno byłoby wymienić albo wzmocnić innymi metodami. Metoda pozwala zwiększyć nośność, poprawić stateczność oraz ograniczyć osiadanie pod obciążeniem, np. nasypem drogowym. Aktualizacja OST z 2004 r.\nD-04.03.01a Połączenie międzywarstwowe nawierzchni drogowej emulsją asfaltową\nAktualizacja specyfikacji dotyczącej zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem połączeń międzywarstwowych warstw z mieszanek mineralno-asfaltowych i warstwy podbudowy znajdujących się w ciągu drogi.\nPołączenia międzywarstwowe mają zadanie powiązania warstw nawierzchni w jeden monolit, co jest konieczne ze względu na nośność (przenoszenie obciążeń na podłoże) oraz zapobieganie sfalowaniu, koleinowaniu a także łuszczeniu się nawierzchni. Połączenia międzywarstwowe wykonuje się z zasady przez skropienie emulsją asfaltową.\nW OST podano wymagania, dotyczące połączeń międzywarstwowych układanych warstw asfaltowych z betonu asfaltowego, asfaltu porowatego, mieszanek SMA i BBTM na warstwach asfaltowych oraz podbudowach z kruszyw.\nD-05.03.12a Nawierzchnia z asfaltu porowatego wg WT-1 i WT-2\nAktualizacja specyfikacji dotyczącej zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem warstwy ścieralnej z asfaltu porowatego wg PN-EN 13108-7  i WT-2 2014 Mieszanki mineralno-asfaltowe. Asfalt porowaty można stosować do warstwy ścieralnej w układzie jednowarstwowym i dolnej warstwy nawierzchni (warstwy wiążącej) w układzie dwuwarstwowym (wówczas warstwa ścieralna powinna mieć drobniejsze uziarnienie niż warstwa wiążąca). Nie stosuje się asfaltu porowatego do warstw nawierzchni mostowej ze względu na ryzyko zamarzania wody i śliskości nawierzchni.\nD-05.03.24a Nawierzchnia z betonu asfaltowego do bardzo cienkich warstw (z mieszanki BBTM) wg WT-1 i WT-2\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem nawierzchni (warstwy ścieralnej) z mieszanki mineralno-asfaltowej typu BBTM wg PN-EN 13108-2  i WT-2 2014 Mieszanki mineralno-asfaltowe. Mieszanka BBTM jest to mieszanka mineralno-asfaltowa do warstw ścieralnych o grubości od 20 do 30 mm, w której kruszywo ma uziarnienie nieciągłe i tworzy połączenia ziarno do ziarna. Uziarnienie może być zaprojektowane wg jednej z krzywych granicznych, zwanych modelami uziarnienia A, B, C.\nM-15.04.01 Naprawa nawierzchni asfaltowej na obiekcie mostowym\nAktualizacja specyfikacji dotyczącej zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem naprawy uszkodzeń nawierzchni asfaltowej na obiekcie mostowym, związanych z usuwaniem pęcherzy, uszczelnianiem złączy i pęknięć, usuwaniem fałd, odcisków i sfalowań, likwidacją kolein, uzupełnianiem ubytków w nawierzchni, ułożeniem cienkiej warstwy ścieralnej oraz wymianą istniejącej nawierzchni na nową.\nM-20.01.16 Zabezpieczenie powierzchni obiektów inżynierskich przed graffiti\nAktualizacja i rozszerzenie specyfikacji dotyczącej zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem zabezpieczeń przed graffiti odsłoniętych powierzchni obiektów inżynierskich. OST dotyczy zabezpieczania impregnatem lub pokrywania powłokami antygraffiti powierzchni mineralnych chłonnych (betonowych i kamiennych) oraz powierzchni niechłonnych (stalowych, z tworzyw sztucznych, np. ekranów akustycznych). Metoda uniemożliwia wnikanie cząsteczek farby w głąb lub związanie się z podłożem, co pozwala na usunięcie graffiti bez zniszczenia powierzchni.\nM-20.20.15a Naprawa powierzchni betonowych zaprawami typu CC, PC i PCC\nPrzedmiotem specyfikacji są wymagania dotyczące wykonania napraw konstrukcji betonowych i żelbetowych lub ich elementów z zastosowaniem zapraw hydraulicznych (CC), zapraw polimerowo-cementowych (PCC) oraz zapraw polimerowych (PC).\nSpecyfikacja dotyczy napraw uszkodzeń betonu, które mają charakter uszkodzeń powierzchniowych, tj. sięgających miejscowo na głębokość do 10 cm, za pomocą zapraw naprawczych. Naprawy powierzchniowe obejmują zarówno elementy nośne jak i nienośne, ale bez ingerencji w ich pracę statyczną.\nAktualizacja OST z 2013 r.\nM-11.03.04 Wykonanie ścian szczelinowych betonowanych w gruncie\nSpecyfikacja dotyczy zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem ścian szczelinowych wykonywanych z betonu lub żelbetu, formowanych w szczelinie wygłębionej w gruncie.\nM-19.01.06f Zabezpieczenie przeciwhałasowe na obiektach mostowych z płyt ze szkła hartowanego\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z montażem ekranów akustycznych z paneli ze szkła hartowanego na drogowych obiektach inżynierskich.\nD-04.07.01a Podbudowa z betonu asfaltowego wg WT-1 i WT-2\nAktualizacja OST dotycząca wykonania i odbioru podbudowy z betonu asfaltowego, wykonana całkowicie według norm PN-EN oraz wymagań technicznych GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2014 r.\nD-05.03.05a Nawierzchnia z betonu asfaltowego. Warstwa ścieralna wg WT-1 i WT-2\nAktualizacja OST dotycząca wykonania warstwy ścieralnej betonu asfaltowego, sporządzona kompletnie według norm PN-EN oraz wymagań technicznych GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2014 r.\nD-05.03.05b Nawierzchnia z betonu asfaltowego. Warstwa wiążąca i wyrównawcza wg WT-1 i WT-2\nAktualizacja OST dotycząca warstwy wiążącej ułożonej pomiędzy warstwą ścieralną a podbudową oraz warstwy wyrównawczej o zmiennej grubości stosowanej w celu uzyskania odpowiedniego profilu do ułożenia kolejnej warstwy, sporządzona kompletnie wg norm PN-EN oraz wymagań technicznych GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2014 r.\nD-05.03.05c Nawierzchnia z betonu asfaltowego o wysokim module sztywności (warstwa wiążąca i podbudowa) wg WT-1 i WT-2\nAktualizacja OST dotycząca betonu asfaltowego, pozwalającego na zwiększenie trwałości nawierzchni lub zmniejszenie grubości konstrukcji nawierzchni w podbudowie i warstwie wiążącej lub tylko w warstwie wiążącej. Na warstwy te zaleca się stosować cienką warstwę ścieralną grubości max. 3 cm z mieszanki SMA lub BBTM. OST sporządzono kompletnie wg norm PN-EN oraz wymagań technicznych GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2014 r.\nD-05.03.07a Nawierzchnia z asfaltu lanego wg WT-1 i WT-2\nAktualizacja OST dotycząca warstwy ścieralnej nawierzchni drogowej oraz warstwy ścieralnej i wiążącej nawierzchni mostowej z asfaltu lanego (MA), dostosowana do wymagań norm PN-EN i wymagań technicznych GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2014 r.\nD-05.03.13a Nawierzchnia z mieszanki mastyksowo-grysowej (SMA) wg WT-1 i WT-2\nAktualizacja OST dotycząca mieszanki mineralno-asfaltowej o nieciągłym uziarnieniu, składającej się z grubego łamanego szkieletu kruszywowego związanego zaprawą mastyksową. OST sporządzono kompletnie wg norm PN-EN oraz wymagań technicznych GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2014 r.\nOST w 2014 r.\nD-02.01.01k Zabezpieczenie skarp gwoździami gruntowymi typu CFG z oblicowaniem\nUstalenia zawarte w specyfikacji mają zastosowanie przy wykonywaniu gwoździ gruntowych typu CFG (Continous Flush Grouting) o średnicy do 150 mm, ze zbrojeniem w postaci żerdzi stalowej, wykonywanych na skarpie gruntowej, spełniających funkcję stabilizacji wgłębnej oraz mocowania systemu zabezpieczenia powierzchni skarpy w postaci siatki konstrukcyjnej rozpiętej pomiędzy gwoździami, bądź sztywnej obudowy betonowej. Proces wykonywania gwoździ gruntowych typu CFG polega na jednoczesnym wierceniu i iniektowaniu przez otwór centralny wzdłuż elementu zbrojącego, podczas pogrążania go w gruncie z zastosowaniem traconej końcówki wiertniczej.\nD-02.01.01l Drenaż skarp z zastosowaniem gwoździ gruntowych typu CFG\nWykonanie na skarpie drenujących gwoździ gruntowych w systemie CFG (Continous Flush Grouting) o średnicy do 150 mm, ze zbrojeniem w postaci żerdzi stalowej oraz silnie porowatej otuliny stanowiącej filtracyjny trzon iniekcyjny wytworzony wzdłuż całej długości elementu zbrojenia. Gwoździe drenujące są wykonywane zazwyczaj w ramach wykonywania konstrukcji gwoździowanej przy umacnianiu skarpy.\nM-11.03.03b Pale przemieszczeniowe. Prefabrykowane pale betonowe\nUstalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem prefabrykowanych, betonowych pali przemieszczeniowych dla posadowienia obiektów inżynierskich.\nM-15.02.10 Hydroizolacyjny system natryskowy na bazie metakrylanu metylu\nHydroizolacja natryskowa (system izolacyjny) na bazie metakrylanu metylu, przeznaczona jest do wykonania izolacji przeciwwodnych na powierzchniach betonowych i stalowych. Zakres stosowania systemu izolacyjnego wg OST obejmuje: betonowe i stalowe płyty pomostu obiektu inżynierskiego, filary mostowe, kanały odprowadzające wodę z nawierzchni, przyczółki, przepusty, fundamenty. System izolacyjny na bazie metakrylanu metylu może być stosowany bezpośrednio pod nawierzchnie z: asfaltu lanego, mastyksu asfaltowego, betonu asfaltowego, asfaltu mastyksowo-grysowego SMA.\nM-19.01.06e Zabezpieczenie przeciwhałasowe na obiektach mostowych z paneli drewnianych\nZasady prowadzenia i odbioru robót związanych z montażem ekranów akustycznych z paneli drewnianych z wypełnieniem materiałem pochłaniającym takim jak wełna mineralna lub wełna mineralna i płyta drzazgowo-cementowa.\nM-20.01.08 Zabezpieczenie antykorozyjne powierzchni betonowych\nAktualizacja OST wg PN-EN 1504. Ustalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem powłok antykorozyjnych na odsłoniętych powierzchniach betonowych obiektów inżynierskich i obejmują systemy ochrony powierzchniowej stosowane do: ochrony przed wnikaniem, kontroli zawilgocenia, zwiększenia odporności fizycznej (wzmacnianiu powierzchni), zwiększenia odporności chemicznej, podwyższenia odporności elektrycznej przez ograniczenie zawartości wilgoci. Zastosowane technologie wykonania to: nakładanie powłok, impregnacja hydrofobizująca, impregnacja wypełniająca pory.\nD-03.01.03d Przepust pod drogą z ciekiem wodnym dla małych i średnich ssaków\nPrzepust dla małych i średnich ssaków, jak lisy, kuny, borsuki, jenoty, tchórze, które przemieszczają się po półce w przepuście, wyniesionej nad zwierciadłem średniej wody małego stałego lub okresowego cieku wodnego.\nD-05.03.26k Połączenia technologiczne w nawierzchni asfaltowej\nPołączenia technologiczne są poprawnie wykonanymi powierzchniami styku układanych mieszanek mineralno-asfaltowych, w celu zabezpieczenie nawierzchni przed przenikaniem wody w głąb konstrukcji nawierzchni. Do połączeń technologicznych należą: a) złącza podłużne i poprzeczne, będące połączeniami tego samego materiału wykonywanego w różnym czasie, b) spoiny, będące połączeniami różnych materiałów nawierzchniowych lub połączeń warstwy asfaltowej z urządzeniami obcymi w w jezdni.\nM-20.01.50 Ściany oporowe i przyczółki mostowe z gruntu zbrojonego, oblicowane panelami, blokami, elementami siatkowymi i geotekstyliami\nMasywy pionowe i nachylone w postaci ścian oporowych i przyczółków mostowych wykonane z gruntu i warstw zbrojenia stalowego lub polimerowego oraz oblicówki ścian z paneli żelbetowych lub stalowych, bloków betonowych, siatek i elementów siatkowych stalowych i z tworzyw sztucznych oraz geotekstyliów.\nNaprawa rys w mostowych konstrukcjach betonowych, polegająca na wtłaczaniu pod ciśnieniem w uszkodzone miejsce preparatu do iniekcji na bazie spoiw hydraulicznych lub polimerowych.\nM-20.20.22 Wzmocnienie konstrukcji żelbetowych matami z włókien węglowych\nDoklejanie zewnętrzne na konstrukcjach betonowych, żelbetowych i sprężonych mat z włókien węglowych zatopionych w matrycy z żywicy epoksydowej w celu zwiększenia wytrzymałości na zginanie, ściskanie i ścinania.\nOST w 2013 r.\nWymagania dotyczące połączeń międzywarstwowych układanych warstw asfaltowych z betonu asfaltowego, asfaltu porowatego, mieszanek SMA i BBTM na warstwach asfaltowych oraz podbudowach z kruszyw.\nD-07.09.01d Przydrożna osłona przeciwwietrzna skrajna z zieleni\nRoślinna osłona przeciwwietrzna stosowana na terenach niezabudowanych i niezalesionych w ciągach dróg publicznych w miejscach, gdzie istnieje niebezpieczeństwo mimowolnej zmiany toru jazdy pojazdu wskutek silnego podmuchu bocznego wiatru.\nWykonanie pomiaru równości podłużnej i poprzecznej warstw nawierzchni asfaltowej metodą profilometryczną, aparatem APL lub RSP, umożliwiającą uzyskanie wskaźnika równości IRI, względnie pomiar równości łatą i klinem albo przy użyciu planografu stosowane przy odbiorze robót oraz przed upływem okresu gwarancyjnego. Drugie wydanie OST uaktualnia tekst na dzień 30.11.2013 r.\nD-05.03.26h Pomiar współczynnika tarcia nawierzchni asfaltowej przy ocenie jej właściwości przeciwpoślizgowych\nOcena właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni asfaltowej dokonywana przez pomiar współczynnika tarcia stanowi czynność przy odbiorze robót oraz przed upływem okresu gwarancyjnego. Drugie wydanie OST uaktualnia tekst na dzień 30.11.2013 r.\nD-05.03.26j Zastosowanie taśm dylatacyjnych przy naprawach nawierzchni asfaltowych\nSamoprzylepna topliwa taśma dylatacyjna z asfaltu modyfikowanego polimerami stosowana do zapewnienia dobrego połączenia wbudowanej mieszanki mineralno-asfaltowej na gorąco z pionowymi ściankami naprawianej warstwy nawierzchni lub urządzeniami drogowymi w jezdni.\nD-06.02.01b Naprawa przepustu z rur betonowych pod zjazdem\nRemont uszkodzeń przepustu dotyczących rys powierzchniowych, pęknięć, uszkodzeń segmentów przepustu, niesprawności styków elementów prefabrykowanych, uszkodzeń ścianek czołowych i innych elementów.\nD-10.03.01f Naprawa nawierzchni z żelbetowych pełnych płyt wielkowymiarowych\nNaprawa prostokątnej żelbetowej płyty bez otworów, służącej do budowy nawierzchni (dawniej zwaną niekiedy płytą MON) w zakresie uszkodzeń fragmentów płyt, obłamania naroży, uszkodzeń krawędzi, spękań płyt, wypełnienia szczelin lub wymiany całych płyt.\nD-10.05.01b Naprawa ciągu pieszo-rowerowego z betonowej kostki brukowej\nRemont chodnika i ścieżki rowerowej położonych równolegle obok siebie wykonanych z betonowej kostki brukowej na podsypce piaskowej, obejmujący naprawę pojedynczych uszkodzeń powierzchniowych lub elementów liniowych.\nM-11.03.02a Pale wiercone świdrem ciągłym (pale CFA)\nPale formowane ślimakowym świdrem ciągłym z rurowym rdzeniem, przez którego przewód tłoczona jest mieszanka betonowa lub zaprawa, podczas gdy świder jest wyciągany.\nM-11.03.03a Pale przemieszczeniowe. Pale Franki\nPale uformowane w gruncie z mieszanki betonowej o konsystencji wilgotnej, wykonane metodą dynamicznego pogrążania rury obsadowej\nM-15.01.05 Hydroizolacja z asfaltu modyfikowanego polimerami na powierzchnie stykające się z gruntem\nWykonanie powłoki hydroizolacyjnej grubości 3-4 mm z wysokoplastycznej masy na bazie asfaltu modyfikowanego polimerami na podziemnych powierzchniach betonowych obiektów inżynierskich stykających się z gruntem.\nM-15.02.09 Izolacja przeciwwodna ze zmiękczonego PCV\nIzolacja ze zmiękczonego polichlorku winylu stosowana do ochrony przeciwwodnej wszystkich typów budowli inżynierskich usytuowanych poniżej poziomu terenu.\nM-15.05.01 Nawierzchnia gruntowa na przejściach dla zwierząt\nNawierzchnia gruntowa z ziemi urodzajnej wraz z jej odwodnieniem wykonana na obiektach inżynierskich stanowiących przejścia dla zwierząt.\nM-18.01.07 Zabezpieczenie szczelin dylatacyjnych i przerw roboczych taśmami naklejanymi\nZabezpieczenie szczelin dylatacyjnych, przerw roboczych i pęknięć za pomocą taśm z tworzywa sztucznego naklejanych na powierzchnie betonu w konstrukcji obiektów inżynierskich.\nNaprawa powierzchniowa na głębokość do 10 cm konstrukcji betonowych i żelbetowych i ich elementów z zastosowaniem zapraw hydraulicznych (CC), zapraw polimerowych (PC) oraz zapraw polimerowo-cementowych.\nM-20.20.21 Wzmocnienie konstrukcji żelbetowych kształtkami z włókien węglowych\nNaprawa konstrukcji żelbetowych kształtkami z włókien węglowych w strefach ścinanych, jako dodatkowe strzemiona belek i konstrukcji płytowo-żebrowych oraz do wykonania kotwień końców taśm z włókien węglowych przy użyciu klejów na bazie żywicy epoksydowej.\nD-04.04.00a Podłoże ulepszone z mieszanki kruszywa niezwiązanego\nPodłoże ulepszone leżące pod konstrukcją nawierzchni, wzmacniające grunt naturalny, gdy nie spełnia warunku nośności lub mrozoodporności, wykonane z kruszywa niezwiązanego (dawniej zwanego stabilizowanym mechanicznie), odpowiednio zagęszczonego przy optymalnej wilgotności mieszanki.\nD-04.04.02a Podbudowa pomocnicza z mieszanki kruszywa niezwiązanego\nPodbudowa pomocnicza stanowiąca dolną część konstrukcji nawierzchni drogowej, wykonana z kruszywa niezwiązanego, tj. ziarnistego materiału o określonym składzie, w procesie technologicznym polegającym na odpowiednim zagęszczeniu przy optymalnej wilgotności mieszanki (dawna nazwa kruszywa niezwiązanego: kruszywo stabilizowane mechanicznie).\nD-04.04.02b Podbudowa zasadnicza z mieszanki kruszywa niezwiązanego\nPodbudowa zasadnicza, stanowiąca górną część podbudowy w nawierzchni drogowej, wykonana z kruszywa niezwiązanego (dawniej zwanego kruszywem stabilizowanym mechanicznie), odpowiednio zagęszczonego przy optymalnej wilgotności mieszanki.\nD-05.01.04a Nawierzchnia z mieszanki kruszywa niezwiązanego\nNawierzchnia drogowa, której wierzchnia warstwa poddawana bezpośredniemu oddziaływaniu ruchu wykonana jest z mieszanki kruszywa niezwiązanego (dawniej zwanego kruszywem stabilizowanym mechanicznie).\nM-13.01.01 Beton architektoniczny w obiektach inżynierskich\nBetonem architektonicznym są elementy zastosowane w obiekcie inżynierskim ze specjalnymi wymaganiami dotyczącymi jego powierzchni w zakresie faktury powierzchniowej, barwienia, obróbki powierzchniowej, eksponowania kruszywa, polerowania, szlifowania, groszkowania, spiekania itp.\nM-13.03.01 Wykonanie i montaż prefabrykatów betonowych\nWykonanie prefabrykowanych elementów betonowych zbrojonych, zarówno elementów konstrukcyjnych (np. belek w ustroju niosącym) jak i niekonstrukcyjnych (np. prefabrykatów gzymsowych) wraz z ich montażem w obiekcie inżynierskim.\nM-13.03.02 Wykonanie i montaż prefabrykatów betonowych sprężonych strunobetonowych\nWykonanie w wytwórni strunobetonowych belek sprężonych, np. typu "T" 2010, Kujan NG, DS, w obiektach mostowych, ich transport na budowę oraz montaż belek z ew. zastosowaniem podpór tymczasowych w ustroju niosącym obiektu inżynierskiego.\nM-20.01.07 Próbne obciążenie nowych obiektów inżynierskich - Odbiorcze obciążenia próbne\nPróbne obciążenie obiektu samochodami ciężarowymi z balastem z pomiarami ugięć czujnikami i pomiarami niwelacyjnymi. (Aktualizacja OST uwzględniająca zmianę przepisów z 2008 i 2011 r.)\nM-20.01.42 Wykonanie i montaż żelbetowych prefabrykatów przepustów\nWykonanie i montaż prefabrykowanych żelbetowych elementów tworzących część przelotową przepustów pod koroną drogi.\nOST w 2012 r.\nD-04.05.01a Podbudowa i podłoże ulepszone z mieszanki kruszywa związanego hydraulicznie cementem\nMieszanki kruszywa (kamiennego, żużlowego, naturalnego, sztucznego, z recyklingu), wody, cementu i ew. dodatków, tworzące hydraulicznie trwałe struktury o wytrzymałości na ściskanie do 20 MPa. Podano krzywe uziarnienia dla mieszanek mineralnych 0/31,5 mm, 0/22,4 mm, 0/16 mm, 0/11,2 mm i 0/8 mm.\nD-04.05.02a Podbudowa i podłoże ulepszone z gruntu ulepszonego wapnem\nMieszanka powstała przez dodanie wapna do gruntu z rozróżnionymi dwoma przypadkami:\na) natychmiastowym polepszeniem właściwości gruntu wapnem, tj. ulepszeniem,\nb) poprawieniem właściwości mechanicznych zwłaszcza w zakresie odporności na działanie wody i mrozu w okresie średnio i długoterminowym, tj. stabilizacją.\nD-04.05.03a Podbudowa i podłoże ulepszone z mieszanki kruszywa związanego hydraulicznie popiołem lotnym\nMieszanki kruszywa, popiołu lotnego oraz innych składników jak wapno, cement, gips, granulowany żużel wielkopiecowy, woda i ew. dodatkowe składniki tworzą struktury o wytrzymałości na ściskanie do 16 MPa. Podano pięć rodzajów mieszanek z trzema podtypami o uziarnieniu 0/31,5 mm, 0/22,4 mm, 0/16 mm, 0/11,2 mm oraz o uziarnieniu deklarowanym przez producenta.\nD-04.05.04a Podbudowa i podłoże ulepszone z mieszanki kruszywa związanego hydraulicznie granulowanym żużlem wielkopiecowym\nMieszanki kruszywa, żużla granulowanego, aktywatorów i wody do podłoża ulepszonego, w częściowym zakresie do podbudowy pomocniczej i w ograniczonym zakresie do podbudowy zasadniczej. Podano dwa typy mieszanek z sześcioma podtypami o uziarnieniu od 0/11,2 mm do 0/45 mm.\nD-04.05.05a Podbudowa i podłoże ulepszone z mieszanki kruszywa związanego gotowym wyrobem hydraulicznego spoiwa drogowego\nMieszanki kruszywa, spoiwa drogowego, wody i środków opóźniających wiązanie, tworzą struktury o wytrzymałości na ściskanie do 16 MPa. Spoiwo drogowe jest gotowym wyrobem wytwarzanym w zakładzie produkcyjnym i dostarczanym w stanie gotowym do użycia.\nD-03.01.07a Oczyszczenie przepustu z namułu\nUsuwanie naniesionego materiału zanieczyszczającego przepust, zmytego z powierzchni terenu lub z cieku doprowadzającego wodę i osadzonego na dnie obiektu odwadniającego.\nD-07.02.02a Odnowienie farbą znaków kilometrowych, hektometrowych i słupków prowadzących\nPrzywrócenie wyglądu znaków lub słupków przez odpowiednie pomalowanie ich farbą bezpośrednio w miejscu ustawienia znaku w ramach okresowego lub incydentalnego remontu znaków.\nD-07.06.01d Naprawa ogrodzeń przydrożnych z siatki\nRemont pojedynczych uszkodzeń ogrodzenia polegający na naprawie lub wymianie uszkodzonych elementów w celu przywrócenia pełnych funkcji pełnionych przez ogrodzenie.\nD-07.09.01c Remont drogowego ekranu przeciwolśnieniowego\nDrogowe ekrany przeciwolśnieniowe z gotowych wyrobów, zainstalowane przy jezdniach ulic i dróg w celu ochrony przed olśnieniem powodowanym przez reflektory zbliżających się pojazdów z przeciwnego kierunku, wymagają incydentalnych napraw polegających na demontażu elementów uszkodzonych, naprawie lub zastąpieniu elementami nowymi.\nM-13.03.01b Wykonanie gzymsów prefabrykowanych z laminatu poliestrowo-szklanego\nWykonanie i montaż prefabrykatów gzymsowych wykonanych z kompozytu żywicy poliestrowej, ciągłego lub ciętego włókna szklanego oraz wypełniaczy, na płycie pomostu drogowych obiektów inżynierskich.\nM-15.01.04 Hydroizolacja asfaltowo-żywiczna na powierzchnie stykające się z gruntem\nCienka hydroizolacja asfaltowo-żywiczna o konsystencji półciekłej, rozprowadzana pędzlem, wałkiem lub szczotką na powierzchniach betonowych obiektów inżynierskich stykających się z gruntem.\nM-18.01.01d Palczaste urządzenia dylatacyjne\nUrządzenia dylatacyjne, znajdujące się na krawędzi nasypu drogowego i ustroju niosącego obiektu inżynierskiego, zbudowane ze stali, stopów lub kompozytów, wbudowane w strefie szczeliny dylatacyjnej, umożliwiające ruch pojazdów lub osób.\nM-19.01.06d Zabezpieczenie przeciwhałasowe na obiektach mostowych typu zielona ściana\nMontaż ekranów akustycznych na drogowych obiektach inżynierskich z elementami dźwiękochłonnymi na konstrukcji stalowej oraz urządzeniami umożliwiającymi rozwój roślinności na zewnętrznych powierzchniach ekranu.\nM-20.01.30 Montaż ostrzegawczych taśm i płyt nawierzchniowych rozpoznawanych przez niewidomych\nAktualizacja OST z 2010 r., dotyczącej taśm oraz płyt z guzami wyraźnie wyczuwalnych przez osoby niewidome oraz widocznych przez osoby widzące, montowanych na obiektach inżynierskich na schodach i pochylniach dla pieszych.\nD-M-00.00.02a Zaplecze wykonawcy w okresie realizacji kontraktu\nZaplecze wykonawcy w przypadku, gdy warunki kontraktu przewidują jego realizację jako osobnej pozycji obmiarowej. Zaplecze wykonawcy obejmuje niezbędne urządzenia, instalacje, biura, magazyny, laboratoria, place składowe, drogi wewnętrzne i dojazdowe itp. potrzebne wykonawcy do realizacji robót.\nD-01.01.01b Wyniesienie i stabilizacja granic pasa drogowego\nWyznaczenie i utrwalenie w terenie znakami granicznymi punktów granicznych pasa drogowego wraz z pracami przygotowawczymi i kameralnymi.\nD-03.01.03c Przepust pod drogą dla płazów i gadów\nPrzepust z różnych materiałów (betonowych, kamionkowych, stalowych, żeliwnych) przeznaczony dla małych zwierząt jak owady, płazy, gady, w tym głównie żaby oraz niektóre małe ssaki. Integralną częścią przejścia pod drogą są ogrodzenia ściśle przylegające do przejścia, które naprowadzają zwierzęta.\nD-10.10.01r Zamykanie rogatką lub zaporą drogi dla ruchu\nWykonanie i odbiór rogatki na przejeździe kolejowym lub zapory na drodze niepublicznej instalowanych w celu zamknięcia ruchu pojazdów i pieszych.\nD-05.03.11c Naprawa otwartego złącza technologicznego z uszkodzoną warstwą ścieralną nawierzchni\nNaprawa uszkodzonej warstwy ścieralnej nawierzchni wzdłuż otwartych złączy technologicznych wskutek utraty połączenia warstw i spękania. Złączem technologicznym jest połączenie takiej samej mieszanki mineralno-asfaltowej, rozłożonej w różnym czasie\nD-07.06.01c Odnowienie farbą ogrodzeń przydrożnych z siatki\nRoboty odnowienia farbą ogrodzeń w celu zabezpieczenia ich przed szkodliwie działającymi czynnikami atmosferycznymi z jednoczesnym nadaniem im estetycznego wyglądu. Odnowienie farbą dotyczy ogrodzeń posesji przydrożnych, urządzeń drogowych, miejsc obsługi podróżnych, obiektów utrzymania dróg i innych ogrodzeń będących własnością administracji drogi.\nD-08.07.01c Naprawa progu podrzutowego ograniczającego prędkość pojazdów\nProgi podrzutowe z gotowych wyrobów zainstalowane na jezdniach ulic i dróg w celu ograniczenia prędkości ruchu pojazdów wymagają incydentalnych napraw polegających na rozbiórce elementów uszkodzonych, ich renowacji lub usunięciu poza teren robót oraz zastąpieniu elementami nowymi.\nD-10.03.01e Naprawa nawierzchni z prefabrykowanych betonowych płyt wielkowymiarowych\nNaprawa drogowych elementów betonowych w postaci prostokątnej płyty służącej do budowy nawierzchni dróg tymczasowych, dróg budowanych na dłuższe okresy lub dróg stałych. Naprawa dotyczy uszkodzeń fragmentów płyt i ich krawędzi, obłamania naroży, spękań, niepełnego wypełnienia szczelin, wymiany całych płyt itp.\nM-11.01.04 Zasypanie wykopów fundamentowych i wykonanie nasypów przy obiektach inżynierskich\nAktualizacja wykonanej w 2009 r. specyfikacji dotyczącej zasypania wykopów fundamentowych, wykonania zasypek za przyczółkami i murami oporowymi oraz wykonania nasypów ze skarpami przy obiekcie, w tym stożków przyczółków.\nM-11.08.01 Ulepszenie gruntu metodą iniekcji strumieniowej\nWzmacnianie podłoża gruntowego za pomocą iniekcji strumieniowej, polegającej na odspajaniu i cementowaniu gruntu wysokoenergetycznym strumieniem cieczy, zwykle zaczynu cementowego.\nNowelizacja specyfikacji opracowanej w 2007 r. z uwzględnieniem aktualnej normy na stal zbrojeniową, zawierająca dostępne w obrocie gatunki stali i obowiązujące wymagania.\nM-15.01.03 Hydroizolacja kauczukowo-asfaltowa na powierzchnie stykające się z gruntem\nPowłoka hydroizolacyjna z dyspersyjnej masy asfaltowo-kauczukowej nakładana na powierzchnie obiektów inżynierskich stykające się z gruntem.\nM-15.02.07 Hydroizolacja natryskowa modyfikowana lateksem polimerowo-elastomerowym na betonowe pomosty obiektów inżynierskich\nNatryskowa izolacja przeciwwodna na pomostach betonowych, żelbetowych i sprężonych składająca się z emulsji asfaltowej modyfikowanej lateksem polimerowo-elastomerowym z dodatkiem środka koagulującego.\nM-15.02.08 Hydroizolacja płynna z gumy i asfaltu na betonowe i stalowe pomosty obiektów inżynierskich\nIzolacja przeciwwodna na płytach pomostów, stosowana na zimno pod nawierzchnie asfaltowe, betonowe, kamienne i prefabrykowane, składające się z lepkiej cieczy gumowo-asfaltowej.\nM-20.01.11 Umocnienie stożków przyczółków płytami ażurowymi\nAktualizacja specyfikacji z 2008 r. dotyczącej umocnienia stożków przyczółków betonowymi prefabrykatami z płyt ażurowych, których otwory wypełnia się humusem z obsianiem trawą lub wypełnia się żwirem.\nOST w 2011 r.\nD-01.02.02a Zdjęcie warstwy ziemi urodzajnej\nUsunięcie powierzchniowej warstwy gruntu urodzajnego z terenu przewidzianego do wykonania drogowych robót ziemnych oraz składowanie go w celu późniejszego wykorzystania przy umocnieniu skarp i rowów.\nD-07.08.00a Ekran akustyczny (osłona przeciwhałasowa) z wyborem typu na etapie budowy\nWymagania dotyczące wykonania i odbioru robót ekranu akustycznego (osłony przeciwhałasowej), którego typ nie został określony w dokumentacji projektowej, lecz zostanie ustalony na etapie budowy drogi.\nD-08.06.01f Obramowanie i opaska z betonowej kostki brukowej przy jezdni lub chodniku\nWykonanie i odbiór obramowań jezdni, chroniących przed uszkodzeniem boczne konstrukcje nawierzchni oraz opasek oddzielających jezdnię od pobocza i różne rodzaje nawierzchni od siebie. Obramowania i opaski pełnią funkcję optycznego prowadzenia ruchu i odróżniają się barwą od nawierzchni.\nWykonanie i odbiór ciągu pieszo-rowerowego, składającego się z położonych obok siebie chodnika przeznaczonego dla ruchu pieszych oraz ścieżki rowerowej przeznaczonej wyłącznie dla ruchu rowerowego.\nD-10.10.01n Zamiejska zatoka autobusowa\nZatoka autobusowa przy drodze zamiejskiej, obejmująca nawierzchnię zatoki, jej obramowanie krawężnikiem oraz przystanek autobusowy z peronem i innymi urządzeniami obsługi pasażerów.\nD-10.10.01o Wiata na zamiejskim przystanku autobusowym\nWymagania dotyczące wiaty będącej poczekalnią dla podróżnych oczekujących na przystanku autobusowym przy drodze zamiejskiej, z tym że typ wiaty nie został określony w dokumentacji projektowej, lecz zostanie ustalony na etapie budowy drogi.\nD-03.01.06a Utrzymaniowe przeglądy bieżące przepustów\nOględziny przepustów, dokonywane w określonych odstępach czasu, w celu ustalenia stanu i stopnia zużycia, wykrycia powstałych uszkodzeń oraz określenia sposobów ich naprawy.\nD-08.05.06b Naprawa ścieku drogowego z betonowej kostki brukowej\nWykonanie i odbiór robót naprawczych ścieku drogowego z betonowej kostki brukowej, polegających na rozebraniu elementów ścieku w miejscu uszkodzenia i ponownym ich ułożeniu z ewentualnym dodaniem nowych materiałów.\nD-08.06.01g Remont cząstkowy obramowania lub opaski z betonowej kostki brukowej przy jezdni lub chodniku\nWykonanie i odbiór remontu cząstkowego obramowań jezdni, chroniących przed uszkodzeniem boczne konstrukcje nawierzchni oraz opasek oddzielających jezdnię od pobocza i różne rodzaje nawierzchni od siebie, wykonanych z betonowej kostki brukowej.\nM-15.02.04 Bentonitowa mata hydroizolacyjna\nBentonitowa mata hydroizolacyjna składająca się z granulatu bentonitowego pomiędzy tkaniną i włókniną zespolonymi w procesie igłowania, jednostronnie laminowana membraną np. polimerową. Mata może być stosowana do izolacji przeciwwodnej podziemnych części obiektu inżynierskiego.\nM-15.02.05 Hydroizolacja z cementowej zaprawy uszczelniającej\nElastyczna uszczelniająca zaprawa hydroizolacyjna w postaci mieszanki cementu, kruszywa, środków modyfikujących i wody układana na ochranianym podłożu betonowym warstwą grubości 2÷4 mm.\nM-15.02.06 Hydroizolacja natryskowa na powierzchnie stalowe i betonowe\nSystem izolacji przeciwwodnej o łącznej grubości około 3 mm, tworzący bezszwową powłokę na powierzchni stalowej lub betonowej, bez miejsc podatnych na uszkodzenia połączeń przez środki chemiczne jak olej, paliwa lub kwasy mineralne.\nM-16.01.06 Liniowy ściek korytkowy\nŚciek na obiekcie inżynierskim z korytek prefabrykowanych z różnych materiałów (żeliwa, staliwa, betonu, żelbetu, polimerobetonu itp.) o profilu zamkniętym i szczeliną wlotową u góry lub o profilu otwartym z kratką lub pokrywą u góry.\nD-04.07.01a Podbudowa z betonu asfaltowego wg WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nAktualizacja OST dotycząca wykonania i odbioru podbudowy z betonu asfaltowego, wykonana całkowicie według norm PN-EN oraz wymagań technicznych zaleconych przez GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nD-05.03.05a Nawierzchnia z betonu asfaltowego. Warstwa ścieralna wg WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nAktualizacja OST dotycząca wykonania warstwy ścieralnej betonu asfaltowego, sporządzona kompletnie według norm PN-EN oraz wymagań technicznych zaleconych przez GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nD-05.03.05b Nawierzchnia z betonu asfaltowego. Warstwa wiążąca i wyrównawcza wg WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nAktualizacja OST dotycząca warstwy wiążącej ułożonej pomiędzy warstwą ścieralną a podbudową oraz warstwy wyrównawczej o zmiennej grubości stosowanej w celu uzyskania odpowiedniego profilu do ułożenia kolejnej warstwy, sporządzona kompletnie wg norm PN-EN oraz wymagań technicznych zaleconych przez GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nD-05.03.05c Nawierzchnia z betonu asfaltowego o wysokim module sztywności (warstwa wiążąca i podbudowa) wg WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nAktualizacja OST dotycząca betonu asfaltowego, pozwalającego na zwiększenie trwałości nawierzchni lub zmniejszenie grubości konstrukcji nawierzchni w podbudowie i warstwie wiążącej lub tylko w warstwie wiążącej. Na warstwy te zaleca się stosować cienką warstwę ścieralną grubości max. 3 cm z mieszanki SMA lub BBTM. OST sporządzono kompletnie wg norm PN-EN oraz wymagań technicznych zaleconych przez GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nD-05.03.07a Nawierzchnia z asfaltu lanego wg WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nAktualizacja OST dotycząca warstwy ścieralnej nawierzchni drogowej oraz warstwy ścieralnej i wiążącej nawierzchni mostowej z asfaltu lanego (MA), dostosowana do wymagań norm PN-EN i wymagań technicznych zaleconych przez GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nD-05.03.12a Nawierzchnia z asfaltu porowatego wg WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nAktualizacja OST dotycząca warstwa ścieralnej z asfaltu porowatego dla dróg kategorii ruchu KR1-KR6 o bardzo dużej zawartości połączonych wolnych przestrzeni, które umożliwiają przepływ wody i powietrza, co zapewnia właściwości drenażowe i zmniejszające hałas. OST sporządzono kompletnie wg norm PN-EN oraz wymagań technicznych zaleconych przez GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nD-05.03.13a Nawierzchnia z mieszanki mastyksowo-grysowej (SMA) wg WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nAktualizacja OST dotycząca mieszanki mineralno-asfaltowej o nieciągłym uziarnieniu, składającej się z grubego łamanego szkieletu kruszywowego związanego zaprawą mastyksową. OST sporządzono kompletnie wg norm PN-EN oraz wymagań technicznych zaleconych przez GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nD-05.03.24a Nawierzchnia z betonu asfaltowego do bardzo cienkich warstw (z mieszanki BBTM) wg WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nAktualizacja OST dotycząca nawierzchni grubości 2-3 cm, z kruszywa o nieciągłym uziarnieniu, zagęszczanej walcami. OST sporządzono kompletnie wg norm PN-EN oraz wymagań technicznych zaleconych przez GDDKiA - WT-1 i WT-2 z 2010 r.\nD-02.01.01k Wypełnienie przekopu mieszanką cementowo-piaskową\nMieszanka cementowo-piaskowa do wypełnienia wykopu wąskoprzestrzennego lub jamistego, w którym ułożono przewody lub urządzenia podziemne, powodująca trwałe wzmocnienie i utrwalenie zasypki, nie ulegającej osiadaniu w okresie późniejszym.\nD-03.01.03b Oczyszczenie rowu z namułu\nCzynności dotyczące usunięcia z rowu namułu, składającego się z cząstek gleby zmytych z powierzchni terenu, uniesionymi przez wodę i osadzonych na dnie cieku. Usunięcie naniesionego namułu pozwala na prawidłowe funkcjonowanie rowu przydrożnego.\nD-03.01.05a Remont betonowych elementów przepustu\nNaprawa uszkodzonych elementów przepustu lub innego obiektu betonowego w budownictwie drogowym np. muru podporowego, urządzenia odwodnieniowego o stosunkowo niewielkich wymiarach uszkodzenia w postaci ubytku, pęknięcia, wykruszenia, bruzdy itp., z ręcznym wykonaniem naprawy.\nD-10.10.01p Zabezpieczenie i oznakowanie robót prowadzonych w pasie drogowym\nCzynności dostosowane do rodzaju robót, stwarzających utrudnienia na drodze, które zabezpieczają i oznakowują roboty w celu zapewnienia bezpieczeństwa uczestnikom ruchu drogowego oraz pracownikom wykonującym roboty drogowe.\nM-11.03.02 Wykonanie pali wielkośrednicowych formowanych w gruncie\nPale fundamentowe wielkośrednicowe o średnicy większej od 60 cm, formowane w gruncie z rurą osłonową lub pod cieczą stabilizującą, z betonu klasy co najmniej C 20/25 oraz stali zbrojeniowej.\nM-13.01.00 Beton konstrukcyjny w obiekcie mostowym\nWykonanie, odbiór i ułożenie betonu konstrukcyjnego w monolitycznych elementach obiektów inżynierskich. Cechą betonu konstrukcyjnego jest wytrzymałość nie mniejsza niż wytrzymałość betonu klasy C 20/25.\nM-15.04.02 Nawierzchnia na obiektach mostowych. Warstwa wiążąca lub ścieralna z asfaltu lanego\nAktualizacja OST dostosowana do przepisów z 2011 r., obejmująca zasady wykonania i odbioru warstwy wiążącej i ścieralnej nawierzchni z asfaltu lanego grubości 3÷5 cm, układanej na jezdni obiektów mostowych, z mieszanek MA5, MA8 lub MA11.\nM-18.01.03a Asfaltowe przykrycie przerwy dylatacyjnej obiektu mostowego\nAktualizacja OST z 2007 r. dostosowana do przepisów z 2011 r., obejmująca montaż przykrycia dylatacyjnego w nawierzchni jezdni oraz w chodniku, na krawędzi nasypu drogowego i ustroju niosącego obiektu inżynierskiego.\nM-18.01.06 Dylatacja mechaniczno-asfaltowa\nPrzykrycie dylatacyjne wykonane w korycie wyciętym w nawierzchni mostowej, składające się z części mechanicznej (kątowników, kotw, sprężyn, blach stabilizujących i żywicy epoksydowej) oraz części asfaltowej (mieszanki mineralno-asfaltowej, wypełniającej część koryta).\nM-20.01.20 Umocnienie brzegów cieku faszyną i elementami kamiennymi\nUmocnienie brzegów rzek i potoków pod obiektami mostowymi za pomocą narzutu kamiennego na podściółce z faszynady, koronki z bruku i brzegosłonu faszynowego.\nOST w 2010 r.\nII półrocze 2010 r.\nD-01.01.01a Odtworzenie trasy i punktów wysokościowych oraz sporządzenie inwentaryzacji powykonawczej drogi\nZałożenie poziomej i wysokościowej geodezyjnej osnowy realizacyjnej niezbędnej przy budowie drogi, uwzględniającej ustalenia dokumentacji projektowej oraz pomiar powykonawczy wybudowanej drogi i sporządzenie związanej z nim dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej.\nD-04.02.01a Warstwa odcinająca z geowłókniny\nWarstwa odcinająca z geowłókniny, stanowiąca część podbudowy pomocniczej, stosowana w celu uniemożliwienia przenikania cząstek drobnych gruntu do warstw nawierzchni leżących powyżej.\nD-05.03.04d Wypełnienie gumowym profilem uszczelniającym szczeliny w nawierzchni z betonu cementowego\nWypełnienie szczelin dzielących płyty betonowe wkładkami z gumowych profili, różnych typów i kształtów, które zabezpieczają nawierzchnię przed przenikaniem do niej wody.\nD-08.05.06a Ściek uliczny z betonowej kostki brukowej\nŚciek przykrawężnikowy lub międzyjezdniowy wykonany z kostki brukowej produkowanej metodą wibroprasowaną z betonu niezbrojonego. Ściek służy do odprowadzenia wód opadowych z jezdni ulicznej.\nD-05.03.04e Wymiana gumowego profilu uszczelniającego w szczelinie nawierzchni z betonu cementowego\nUsunięcie zniszczonego materiału uszczelniającego w szczelinie dzielącej płyty betonowe nawierzchni i zastąpienie go nowym gumowym profilem, zapewniającym całkowite funkcje uszczelniające w szczelinie.\nD-05.03.07b Wyrównanie lokalnych nierówności nawierzchni asfaltem lanym\nWyrównanie asfaltem lanym nierówności spowodowanych trwałymi deformacjami nawierzchni o charakterze lepkoplastycznym jak np. fale, koleiny, tarki itp.\nD-05.03.15a Uszczelnienie masą na zimno pęknięcia nawierzchni asfaltowej\nRoboty przy uszczelnianiu masą na zimno nawierzchni asfaltowych, w których powstały pęknięcia zmęczeniowe, termiczne i odbite oraz pęknięcia w wadliwie wykonanych połączeniach technologicznych, np. spoinach roboczych podłużnych i poprzecznych.\nD-05.03.15b Przykrycie pęknięcia nawierzchni asfaltowej taśmą uszczelniającą\nUszczelnienie pęknięcia powstałego w nawierzchni asfaltowej za pomocą samoprzylepnej taśmy składającej się zwykle z siatki wzmocnionej warstwą elastomeru.\nM-14.01.02 Konstrukcje stalowe spawane ustroju niosącego obiektu inżynierskiego\nWytworzenie, montaż i odbiór elementów konstrukcyjnych stalowych spawanych obiektów mostowych (inżynierskich).\nM-20.01.11f Umocnienie stożków przyczółków geokratą z taśm z polietylenu wysokiej gęstości (HDPE) z humusowaniem i hydroobsiewem\nUmocnienie stożków przyczółków elastyczną strukturą przestrzenną z taśm polimerowych z wprowadzeniem w jej strukturę ziemi urodzajnej i hydromechanicznym naniesieniem płynnej mieszaniny nasion traw, środków użyźniających i łączących w celu biologicznego umocnienia powierzchni gruntu.\nM-20.01.11g Umocnienie stożków przyczółków brukowcem\nUmocnienie stożków przyczółków przy drogowych obiektach inżynierskich za pomocą brukowca obrobionego, płytowanego lub nieobrobionego układanego na podsypce z kruszywa i warstwie zaprawy cementowo-piaskowej.\nM-20.01.30 Montaż ostrzegawczych taśm nawierzchniowych rozpoznawanych przez niewidomych\nMontaż taśm ostrzegawczych, stanowiących wyczuwalną dla osób niewidomych oraz widoczną dla innych linię graniczną w formie pasów o szerokości 30 cm montowanych przed pierwszym stopniem i na podnóżku ostatniego stopnia każdego z biegów schodów oraz na pochylniach przy obu krawędziach biegów i spoczników pochylni.\nM-20.01.40 Prefabrykowane przepusty skrzynkowe i rurowe pod koroną drogi\nWykonanie przepustów żelbetowych skrzynkowych zamkniętych od 100 x 200 cm do 300 x 200 cm i dwudzielnych - teowych od 300 x 100 cm do 450 x 200 cm oraz przepustów rurowych średnicy 60, 80, 120 i 150 cm, wg konstrukcji podanych w katalogu przepustów drogowych Transprojekt - Warszawa z 2007 r.\nM-20.01.41 Przepusty monolityczne żelbetowe skrzynkowe pod koroną drogi\nWykonanie przepustów skrzynkowych o wymiarach od 100 x 100 cm do 450 x 300 cm, zgodnych z katalogiem Transprojektu - Warszawa pt. "Przepusty drogowe. Żelbetowe przepusty skrzynkowe". Zakres robót obejmuje wykonanie części przelotowej przepustu oraz wykonanie wlotów i wylotów.\nD-05.03.26f Połączenie nowej konstrukcji nawierzchni z nawierzchnią istniejącą (w przygotowaniu)\nPołączenie nowej konstrukcji nawierzchni, zawierającej asfaltową warstwę ścieralną i wiążącą z istniejącą nawierzchnią asfaltową na dowolnej podbudowie. Połączenie polega na rozbiórce starej nawierzchni z wykonaniem schodkowania jej krawędzi, skropienia warstwy wiążącej emulsją asfaltową i ułożeniu geokompozytu, a następnie przykryciu go nową warstwą ścieralną.\nD-05.03.26i Poszerzenie istniejącej nawierzchni asfaltowej z zastosowaniem geokompozytu\nPoszerzenie istniejącej nawierzchni, zawierającej asfaltową warstwę ścieralną i wiążącą o nową konstrukcję poszerzenia o podobnej konstrukcji. Geokompozyt ułożony na warstwie wiążącej ma zapobiec wystąpieniu na powierzchni jezdni podłużnego pęknięcia.\nD-10.03.01c Tymczasowa nawierzchnia z prefabrykowanych betonowych płyt wielkowymiarowych\nNawierzchnia z betonowych płyt wielootworowych lub pełnych, które można stosować przede wszystkim jako drogi tymczasowe, np. drogi dojazdowe łączące plac budowy z drogą publiczną, drogi wewnętrzne na placu budowy, drogi montażowe itp. W niektórych przypadkach można je również stosować jako drogi stałe.\nD-04.07.01a, D-05.03.05a (05b, 05c, 07a,12a,13a, 24a) Opcjonalne uzupełnienie OST nawierzchni i podbudów asfaltowych, obejmujące pełny zakres powołań na wymagania techniczne (WT)\nOpracowanie jest uzupełnieniem do ośmiu OST, wydanych w 2009 r., nie zawierających w pewnych miejscach tekstu pełnych wymagań dla materiałów i robót, lecz odsyłających po wiedzę na te tematy do do wymagań technicznych rekomendowanych przez Ministra Infrastruktury: WT-1 Kruszywa 2008, WT-2 Nawierzchnie asfaltowe 2008 i WT-3 Emulsje asfaltowe 2009. Opracowanie zawiera pełne zapisy występujące w WT, które można wprowadzić opcjonalnie do OST, gdy powstają utrudnienia przy korzystaniu z niej ze względu na:\nniemożność natychmiastowego zapoznania się (w posiadanym tekście OST) z wymaganiami dla materiałów i robót, które uzyskać można dopiero z WT-1, WT-2 i WT-3,\nnieposiadanie niekiedy we własnych zbiorach bibliotecznych egzemplarzy WT-1, WT-2 i WT-3 lub trudności ich zakupu np. przy okresowym wyczerpaniu nakładów,\ndodatkowe nakłady pracy i możliwości pomyłek przy wybieraniu z WT-1, WT-2 i WT-3 potrzebnych danych, kopiowaniu ich, ew. wprowadzaniu do ST z niezbędnym sprawdzeniem i innymi czynnościami redakcyjnymi,\nwymagane niekiedy przez Zamawiających opracowanie ST z pełnymi wymaganiami dla wszystkich materiałów i robót.\nD-05.03.08a Remont cząstkowy nawierzchni powierzchniowo utrwalonej\nRemont cząstkowy uszkodzonego miejsca w istniejącej nawierzchni powierzchniowo utrwalonej, obejmujący rozścielenie kruszywa, skropienie lepiszczem asfaltowym i uwałowanie.\nCzynność utrzymaniowa, dotycząca oceny właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni asfaltowej przez pomiar współczynnika tarcia zestawem pomiarowym składającym się z jednokołowej przyczepki, samochodu holującego i elektronicznej aparatury badawczej. Zalecenia zawarte w OST można wykorzystywać przy odbiorze robót inwestycyjnych.\nD-06.03.01d Remont cząstkowy pobocza utwardzonego betonową kostką brukową\nRemont cząstkowy o powierzchni około 5m2 pobocza utwardzonego betonową kostką brukową, polegający na rozebraniu fragmentu uszkodzonego i naprawy z dodaniem niezbędnych nowych materiałów.\nD-10.03.01d Naprawa nawierzchni z prefabrykowanych żelbetowych płyt wielootworowych (typu IOMB)\nNaprawa uszkodzeń nawierzchni z płyt, dotycząca wypełnienia szczelin, uszczelnienia spękań płyt, naprawy obłamanych krawędzi płyt, uszkodzeń powierzchniowych płyt, uskoków sąsiednich płyt i wymiany całych płyt.\nM-11.03.06 Próbne obciążenie pala wielkośrednicowego\nPróbne obciążenie pali fundamentowych wielkośrednicowych, wykonywanych dla posadowienia obiektów inżynierskich. Roboty obejmują wykonanie projektu próbnego obciążenia, wykonania próbnego obciążenia pala oraz obsługę urządzeń pomiarowych w trakcie prowadzenia obciążenia.\nM-12.02.01 Sprężenie ustroju niosącego obiektu inżynierskiego\nSprężanie podłużne konstrukcji ustroju niosącego drogowych obiektów inżynierskich, obejmujące wbudowanie armatury sprężającej, montaż kabli i ich naciąg oraz zabezpieczenie antykorozyjne kabli.\nM-19.01.09 Osłony przeciwolśnieniowe na przejściach dla zwierząt\nOsłony przeciwolśnieniowe, chroniące przed olśnieniem powodowanym przez reflektory pojazdów, wykonane ze stalowej konstrukcji wsporczej wypełnionej elementami drewnianymi z okrąglaków stężonych elementami tarcicy sosnowej.\nM-20.01.04 Instalacja urządzeń obcych na obiekcie inżynierskim\nUłożenie w betonie płyty chodnikowej lub gzymsowej rur osłonowych dla kabli zasilających latarnie wraz z montażem kotew do zamocowania latarni.\nM-20.01.05 Umocnienie stożków przyczółków gabionami\nUmocnienie stożków przyczółków mostowych wykonane z gabionów tj. prostopadłościennych koszy z podwójnie skręconej siatki stalowej galwanizowanej stopem cynkowym lub cynkowo-aluminiowym z ewentualnym pokryciem PVC.\nM-20.01.11e Umocnienie stożków przyczółków i skarp matą przeciwerozyjną z obsianiem trawą\nUmocnienie stożków i skarp przy obiektach inżynierskich syntetyczną matą oraz wprowadzenie w jej strukturę ziemi urodzajnej i nasion traw.\nOST w 2009 r.\nD-04.07.01a Podbudowa z betonu asfaltowego wg PN-EN\nAktualizacja OST dotyczącej wykonania i odbioru podbudowy z betonu asfaltowego, wykonana całkowicie według norm PN-EN oraz wymagań technicznych rekomendowanych przez Ministra Infrastruktury WT-1, WT-2 i WT-3 z lat 2008-2009.\nD-05.03.05a Nawierzchnia z betonu asfaltowego. Warstwa ścieralna wg PN-EN\nAktualizacja ogólnej specyfikacji technicznej, dotyczącej wykonania warstwy ścieralnej betonu asfaltowego, sporządzona kompletnie według norm PN-EN oraz wymagań technicznych rekomendowanych przez Ministra Infrastruktury WT-1, WT-2 i WT-3 z lat 2008-2009.\nD-05.03.05b Nawierzchnia z betonu asfaltowego. Warstwa wiążąca i wyrównawcza wg PN-EN\nWarstwa wiążąca ułożona pomiędzy warstwą ścieralną a podbudową oraz warstwa wyrównawcza o zmiennej grubości stosowana w celu uzyskania odpowiedniego profilu do ułożenia kolejnej warstwy, wykonywane dla dróg kategorii ruchu KR1-KR6. Zalecenia OST dotyczą wymagań technicznych WT-2 (2008) rekomendowanych przez Ministra Infrastruktury.\nD-05.03.05c Nawierzchnia z betonu asfaltowego o wysokim module sztywności (warstwa wiążąca i podbudowa) wg PN-EN\nBeton asfaltowy, pozwalający na zwiększenie trwałości nawierzchni lub zmniejszenie grubości konstrukcji nawierzchni w podbudowie i warstwie wiążącej lub tylko w warstwie wiążącej. Na warstwy te zaleca się stosować cienką warstwę ścieralną grubości max. 3 cm z mieszanki SMA lub BBTM. Zalecenia OST są zgodne z wymaganiami technicznymi WT-2 (2008) rekomendowanymi przez Ministra Infrastruktury.\nD-05.03.07a Nawierzchnia z asfaltu lanego wg PN-EN\nZasady wykonania i odbioru warstwy ścieralnej nawierzchni drogowej oraz warstwy ścieralnej i wiążącej nawierzchni mostowej z asfaltu lanego (MA), dostosowane do wymagań norm PN-EN i wymagań technicznych WT-2 rekomendowanych przez Ministra Infrastruktury.\nD-05.03.12a Nawierzchnia z asfaltu porowatego wg PN-EN\nWarstwa ścieralna z asfaltu porowatego dla dróg kategorii ruchu KR1-KR6 o bardzo dużej zawartości połączonych wolnych przestrzeni, które umożliwiają przepływ wody i powietrza, co zapewnia właściwości drenażowe i zmniejszające hałas.\nD-05.03.24a Nawierzchnia z betonu asfaltowego do bardzo cienkich warstw (z mieszanki BBTM) wg PN-EN\nNawierzchnia według wymagań technicznych WT-2 (2008) rekomendowanych przez Ministra Infrastruktury, grubości 2-3 cm, z kruszywa o nieciągłym uziarnieniu, zagęszczana walcami. Do mieszanki BBTM stosuje się polimeroasfalt i kruszywo mineralne wg WT-1 (2008).\nD-06.01.01d Wąski pas dzielący utwardzony asfaltem lanym\nPas dzielący dwie jednokierunkowe jezdnie drogi dwujezdniowej, szerokości co najwyżej 2,5 m, zwykle wyniesiony nad poziom jezdni przez obramowanie krawężnikami typu ulicznego i posiadający powierzchnię górną utwardzoną asfaltem lanym.\nD-06.01.01f Wąski pas dzielący utwardzony betonową kostką brukową\nWąski pas dzielący szerokości co najwyżej 2,5 m, przedzielający dwie jednokierunkowe jezdnie drogi dwujezdniowej w celu zabezpieczenia przed wjazdem pojazdów na jezdnię o ruchu przeciwnym, wyniesiony nad poziom jezdni przez obramowanie krawężnikami z utwardzoną powierzchnią górną za pomocą betonowej kostki brukowej.\nD-06.03.01c Pobocze utwardzone betonową kostką brukową\nUtwardzone pobocze, posiadające w ciągu całego roku nośność wystarczającą do przejęcia obciążenia statycznego od kół samochodów dopuszczonych do ruchu na drodze, wykonane z betonowej kostki brukowej\nD-05.03.19a Cienka warstwa na zimno z mieszanki mineralno-emulsyjnej (w tym "slurry seal")\nCienka warstwa ścieralna nawierzchni z mieszanki mineralno-emulsyjnej, wytwarzana i układana samobieżnym kombajnem na miejscu budowy, składająca się z kruszywa, wody, emulsji asfaltowej i dodatków. Warstwa z kruszywa o uziarnieniu do 4 mm nazywa się slurry seal.\nOsobna czynność utrzymaniowa dotycząca pomiaru równości podłużnej i poprzecznej nawierzchni asfaltowej wykonywanego: a) metodą profilometryczną, np. aparatem APL tj. analizatorem profilu podłużnego lub profilografem laserowym RSP z przetworzeniem danych profilu nawierzchni na wskaźniki IRI, b) metodą z wykorzystaniem łaty 4-metrowej i klina.\nD-06.01.01e Naprawa wąskiego pasa dzielącego utwardzonego asfaltem lanym\nRemont cząstkowy asfaltu lanego i naprawa uszkodzonych elementów, z których zbudowany jest wąski pas dzielący jak krawężniki, ławy i podbudowa.\nD-06.01.01g Naprawa wąskiego pasa dzielącego utwardzonego betonową kostką brukową\nRemont wąskiego pasa dzielącego szerokości do 2,5 m z naprawą nawierzchni z kostki brukowej, betonowych krawężników, betonowych ław z oporem, podsypki cementowo-piaskowej i podbudowy z kruszywa kamiennego.\nWymagania dotyczące wykonania i odbioru robót ziemnych związanych z wykonaniem zasypki wykopów fundamentowych, zasypki za obiektami (przyczółkami, murami oporowymi) oraz wykonaniem nasypów w pobliżu obiektów, w tym stożków przyczółków wraz z ich skarpami.\nM-15.04.02a Nawierzchnia na obiektach mostowych. Warstwa wiążąca z asfaltu lanego\nWymagania dotyczące wykonania i odbioru warstwy wiążącej nawierzchni z asfaltu lanego, przy zastosowaniu mieszanki o wymiarze MA8 i MA11 z lepiszcza asfaltowego modyfikowanego polimerem PMB 25/55-60.\nM-18.01.04 Zabezpieczenie szczelin dylatacyjnych między elementami betonowymi w obiektach inżynierskich\nZabezpieczenie szczelin dylatacyjnych obiektów inżynierskich wytłaczanymi taśmami "waterstop" z PVC i taśmami ""waterstop" na bazie hypalonu z gąbczastymi wkładkami neoprenowymi lub poliuretanowymi, płytami korkowymi nasyconymi asfaltem, masą uszczelniającą z kitu trwale plastycznego itp.\nM-18.01.05 Wzmocnienie nawierzchni geokompozytem w rejonie dylatacji obiektu\nKompozyt z włókien mineralnych zespolony z geowłókniną przyklejany kationową emulsją modyfikowaną polimerami na warstwie wiążącej nawierzchni o powierzchni równej szerokości nawierzchni i odległości po 3,0 m z każdej strony przerwy dylatacyjnej. Geokompozyt wzmacnia nawierzchnię, uszczelnia ją i redukuje naprężenia w rejonie dylatacji obiektu\nM-19.01.06c Zabezpieczenie przeciwhałasowe na obiektach mostowych z kaset z blachy aluminiowej z wypełnieniem materiałem pochłaniającym\nMontaż ekranów akustycznych na obiektach inżynierskich, wykonanych z blach aluminiowych wypełnionych warstwą materiału pochłaniającego np. wełny mineralnej i płyty i płyty wiórowo-cementowej.\nD-05.03.13 Nawierzchnia z mieszanki mastyksowo-grysowej (SMA)\nZaktualizowana wersja OST wg norm PN-EN, dotycząca mieszanki mineralno-asfaltowej o nieciągłym uziarnieniu, składającej się z grubego łamanego szkieletu kruszywowego związanego zaprawą mastyksową.\nD-06.01.01c Umocnienie powierzchniowe skarp i rowów biodegradowalną matą przeciwerozyjną (biomatą)\nTrwałe umocnienie powierzchniowe pochyłych elementów pasa drogowego w celu ochrony przed erozją za pomocą biodegradowalnej maty przeciwerozyjnej wykonanej z włókien pochodzenia naturalnego jak słoma, włókna kokosowe i włókna jutowe.\nD-10.03.01a Nawierzchnia z prefabrykowanych żelbetowych płyt wielootworowych (typu IOMB)\nNawierzchnia z drogowych elementów żelbetowych w postaci prostokątnej płyty z otworami, służących do budowy dróg tymczasowych na placu budowy lub dróg stałych lub budowanych na dłuższe okresy, jak drogi dojazdowe, drogi wewnątrzzakładowe, stałe lub prowizoryczne nawierzchnie ulic, placów, parkingów itp.\nD-10.03.01b Nawierzchnia z prefabrykowanych żelbetowych pełnych płyt wielkowymiarowych\nNawierzchnia z drogowych elementów żelbetowych w postaci prostokątnej płyty bez otworów wykonywana na drogach tymczasowych lub budowanych na dłuższe okresy.\nD-06.03.01b Remont cząstkowy pobocza utwardzonego kruszywem łamanym\nNaprawa pojedynczych uszkodzeń, o powierzchni do około 5 m2, pobocza utwardzonego kruszywem łamanym niezwiązanym (dawniej nazywanym kruszywem stabilizowanym mechanicznie), polegająca na rozebraniu fragmentu uszkodzonego i naprawie z ewentualnym dodaniem nowych materiałów.\nD-08.04.01d Remont cząstkowy wjazdu do bramy z klinkieru\nRozebranie elementów istniejących nawierzchni wjazdu i podjazdu z klinkieru oraz obramowania w przypadku ich uszkodzenia i ponowne ich ułożenie z ewentualnym dodaniem nowych materiałów.\nD-08.04.01e Remont cząstkowy wjazdu do bramy z kostki kamiennej\nRemont uszkodzonej powierzchni około 5 m2 wjazdu do bramy z kostki kamiennej oraz ewentualnych uszkodzeń podjazdu oraz obramowań nawierzchni wjazdu.\nD-08.06.01c Remont cząstkowy obramowania lub opaski z klinkieru przy jezdni lub chodniku\nRemont o powierzchni około 5 m2 obramowania lub opaski z klinkieru drogowego, wykonanych wzdłuż nawierzchni jezdni wzgl. chodnika. Remont polega na rozebraniu uszkodzonych elementów istniejących i ponownym ich ułożeniu po dodaniu niezbędnych nowych materiałów.\nM-14.02.01c Renowacja powłoki antykorozyjnej konstrukcji stalowej. Nakładanie powłok malarskich na powierzchnie ocynkowane ogniowo\nZasady prowadzenia robót związanych z wykonaniem renowacji zabezpieczenia antykorozyjnego drobnowymiarowych konstrukcji stalowych ocynkowanych ogniowo o trwałości "średniej".\nM-14.02.01d Renowacja powłoki antykorozyjnej konstrukcji stalowej. Renowacja całkowita po usunięciu starych powłok i czyszczeniu nawierzchni\nRoboty renowacyjne zakładają całkowite usunięcie starych powłok malarskich, dokładne oczyszczenie konstrukcji stalowej i nałożenie nowych kolejnych warstw malarskich, stanowiących zabezpieczenie antykorozyjne o trwałości minimum 15 lat, a dla systemu metalizacyjno-malarskiego 25 lat.\nM-14.02.01e Renowacja powłoki antykorozyjnej konstrukcji stalowej - Renowacja całkowita z pozostawieniem części lepiej zachowanej powłoki - Renowacja miejscowa z/bez przemalowania ostatniej powłoki\nŚrodki zaradcze, zapewniające ochronę konstrukcji stalowej obiektu mostowego przed korozją w postaci a) renowacji całkowitej z pozostawieniem części lepiej zachowanej powłoki, b) renowacji lokalnej w miejscach szczególnie narażonych na korozję z przemalowaniem lub bez przemalowania ostatniej warstwy starej powłoki.\nM-15.03.02 Paroprzepuszczalna nawierzchnia na spoiwie cementowo-epoksydowym\nNawierzchnia układana na podłożu betonowym, ze spoiwa cementowo-epoksydowego, wykonywana zwykle z dwóch warstw grubości 3-5 mm na warstwę, z posypką np. korundową. Nawierzchnię stosuje się zwykle na betonowych ciągach pieszych i belkach gzymsowych, na ścieżkach rowerowych obiektów, kładkach dla pieszych itp. Nawierzchnia umożliwia migrację par w betonie.\nM-15.03.03 Izolacjonawierzchnia z emulsji asfaltowej i kruszywa łamanego na chodnikach mostowych\nMembrana hydroizolacyjna, paroprzepuszczalna, zapobiegająca erozji i penetracji wody oraz wnikaniu soli, układana na betonowych powierzchniach płyt chodnikowych i belek gzymsowych.\nM-16.01.05 Ściek przykrawężnikowy z okładziny granitowej\nElement konstrukcji jezdni służący do odprowadzenia wód opadowych z jezdni i chodnika obiektu mostowego do wpustów deszczowych, wykonany z elementów ścieku z krawędziowymi okładzinami stopnia o wymiarach 99x7x5 cm i okładzinami granitowymi 99x20x2 cm dna ścieku.\nM-19.01.05 Zabezpieczenie przeciwporażeniowe na obiektach mostowych\nMontaż urządzeń zabezpieczających przed oddziaływaniem trakcji elektrycznej oraz przed prądami błądzącymi na obiektach mostowych, które chronią przed niezamierzonym dotykiem bezpośrednim.\nM-19.01.06a Zabezpieczenie przeciwhałasowe z płyt z akrylowego tworzywa sztucznego na obiektach mostowych\nOsłony przeciwhałasowe montowane na ustrojach niosących obiektów mostowych, wykonane z płyt akrylowych, zbrojonych lub niezbrojonych, bezbarwnych lub w kolorze oferowanym przez producenta. Płyty umocowane są na słupach stalowych, które kotwi się do konstrukcji obiektu mostowego.\nM-19.01.06b Zabezpieczenie przeciwhałasowe z płyt poliwęglanowych na obiektach mostowych\nOsłony przeciwhałasowe montowane na ustrojach niosących obiektów mostowych, wykonane z płyt poliwęglanowych. Płyty umocowane są na słupach stalowych, które kotwi się do konstrukcji obiektu mostowego.\nM-20.01.07 Próbne obciążenie obiektu mostowego\nPoddanie obiektu mostowego obciążeniu samochodami z balastem o wartości określonej w projekcie próbnego obciążenia, w celu sprawdzenia czy rzeczywiste, zmierzone ugięcia konstrukcji są zgodne z teoretycznie obliczonymi wartościami.\nM-20.01.11 c Umocnienie stożków przyczółków płytami i kostką granitową\nNaprawa uszkodzeń powierzchniowych betonu sięgających miejscowo do 10 cm, za pomocą betonu natryskowego (torkretu). Naprawy dotyczą elementów nośnych i nienośnych, bez ingerencji w ich pracę statyczną.\nOST w 2008 r.\nD-05.03.04a Wypełnianie zalewami szczelin w nawierzchni z betonu cementowego\nZasady wypełniania szczelin masą zalewową na gorąco i masą uszczelniającą na zimno we wszystkich typach i rodzajach nawierzchni betonowych. Wydanie II, zmienione w stosunku do Wydania I z 2002 r.\nD-05.03.04c Wypełnienie wkładkami uszczelniającymi z tworzywa szczelin w nawierzchni z betonu cementowego\nZasady wypełniania szczelin wkładkami uszczelniającymi z tworzywa w wybranych typach i rodzajach nawierzchni betonowych.\nD-05.03.23a Nawierzchnia z betonowej kostki brukowej dla dróg i ulic oraz placów i chodników (Wydanie IV, zmienione i uzupełnione)\nAktualizacja dotychczasowej OST według stanu na 2008 r., dla dróg lokalnych i dojazdowych oraz ulic osiedlowych i zbiorczych, przystanków autobusowych, placów, parkingów, chodników, ścieżek rowerowych itp., z wymaganiami wobec betonowej kostki brukowej według PN-EN 1338:2005.\nD-06.03.01a Pobocze utwardzone kruszywem łamanym\nCzęść pobocza, położona przy jezdni, posiadająca nawierzchnię utwardzoną, wykonaną z kruszywa łamanego niezwiązanego (stabilizowanego mechanicznie).\nD-07.06.03a System ogrodzeniowy autostrad i dróg\nBudowa kompletnego ogrodzenia drogi, obejmującego wszystkie niezbędne elementy, jak słupki, siatki, bramy, furtki i akcesoria montażowe, w celu zabezpieczenia autostrady lub drogi przed zakłóceniami ruchu, które mogą powstawać na skutek wtargnięcia z bezpośredniego jej otoczenia - ludzi, zwierząt lub pojazdów.\nD-08.07.01b Urządzenia do ograniczania prędkości pojazdów (Progi zwalniające i podrzutowe)\nUrządzenia do fizycznego ograniczenia prędkości pojazdów samochodowych w postaci: a) progu zwalniającego, wykonanego w formie łagodnego wygarbienia, b) progu podrzutowego o małej długości i stromej płaszczyźnie najazdowej, powodującej przy najechaniu silny podrzut pojazdu.\nD-08.01.02a Ustawienie krawężników kamiennych (Wydanie II, zmienione)\nUstawienie krawężników betonowych typu ulicznego i typu drogowego (wtopionych) na ławach betonowych, żwirowych i tłuczniowych z wymaganiami wobec krawężników według nowej normy PN-EN 1340:2003. Aktualizacja wydania z 2006 r.\nD-10.10.01m Rekultywacja gruntów przydrożnych\nNadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym lub zdewastowanym, na skutek drogowej działalności budowlanej, wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu i poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych.\nD-08.02.07a Remont cząstkowy chodnika z kostki kamiennej\nRemont cząstkowy uszkodzonego chodnika z kostki kamiennej, o powierzchni około 5 m2, polegający na rozebraniu fragmentu uszkodzonego, naprawie podłoża pod chodnikiem i ułożeniu nowej nawierzchni z wykorzystaniem materiału uzyskanego z rozbiórki oraz nowego materiału uzupełniającego.\nD-08.04.01b Remont cząstkowy wjazdu do bramy z betonowej kostki brukowej\nNaprawa pojedynczych uszkodzeń wjazdu do bramy, składającego się z właściwego wjazdu oraz podjazdu łączącego wjazd z jezdnią ulicy.\nD-08.04.01c Remont cząstkowy wjazdu do bramy z asfaltu lanego\nNaprawa istniejącego wjazdu prowadzącego od jezdni ulicy poprzez chodnik, zieleniec lub pobocze do bramy w zabudowie. Naprawę wykonuje się mieszanką asfaltu lanego po usunięciu starej warstwy ścieralnej\nD-08.06.01e Remont cząstkowy obramowania lub opaski z krawężnika drogowego przy jezdni lub chodniku\nNaprawa pojedynczych uszkodzeń obramowania lub opaski z krawężnika drogowego (wtopionego) o długości do około 10 m, polegająca na wyjęciu uszkodzonych krawężników i ponownym ich ustawieniu po dodaniu nowych materiałów uzupełniających.\nM-19.01.04b Balustrady z przeciągami rurowymi na obiektach mostowych\nMontaż typowych balustrad stalowych z przeciągami rurowymi i słupkami z dwuteowników zakotwionych we wnęce chodnika obiektu mostowego lub mocowane za pomocą kotew stalowych.\nM-20.01.09 Schody robocze na skarpie\nPrefabrykowane schody z elementów żelbetowych z balustradą z rur stalowych, przeznaczone dla służby utrzymaniowej, położone na skarpie w pobliżu obiektu inżynierskiego.\nM-20.01.11b Umocnienie stożków przyczółków dyblami betonowymi\nPowierzchniowe umocnienie stożków przyczółków przy obiektach inżynierskich betonowymi elementami prefabrykowanymi z betonu B30 w kształcie dybli grubości co najmniej 15 cm.\nM-20.20.15a Naprawa powierzchni betonowych zaprawami typu PCC\nNaprawa ubytków powierzchniowych na betonowych i żelbetowych elementach nośnych i nienośnych głębokości 2 - 10 cm, wykonana niskoskurczowymi zaprawami konfekcjonowanymi o spoiwie polimerowo-cementowym (PCC), bez wyłączania z ruchu obiektów mostowych.\nM-20.20.15c Odbudowa konstrukcji żelbetowej\nNaprawa konstrukcji żelbetowych obiektów inżynierskich, polegająca na odbudowie elementów konstrukcji poprzez połączenia nowego betonu (naprawczego) z betonem istniejącym.\nM-20.20.15d Iniekcja rys w powierzchniach betonowych\nWypełnienie rys i pęknięć w konstrukcji betonowej lub żelbetowej, epoksydową kompozycją iniekcyjną, wtłaczaną w pęknięcie metodą nisko-, średnio- lub wysokociśnieniową.\nM-20.20.20 Wzmocnienie konstrukcji żelbetowych taśmami z włókien węglowych\nNaprawa wzmacniająca żelbetową konstrukcję mostową za pomocą taśm zbrojonych włóknami węglowymi zatopionymi w matrycy z żywicy epoksydowej, które przykleja się zaprawami klejowymi do podłoża betonowego.\nD-07.02.02 Słupki prowadzące i krawędziowe oraz znaki kilometrowe i hektometrowe\nUrządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego służące do optycznego prowadzenia ruchu oraz oznaczania przebiegu drogi i wskazania jej kilometrażu, uaktualnione na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. i pisma Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z 2006 r., określają wymagania dotyczące urządzeń oraz sposoby ich umieszczania przy drogach.\nD-07.09.01b Drogowy ekran przeciwolśnieniowy (wg PN-EN 12676-1)\nDrogowy ekran przeciwolśnieniowy, odpowiadający wymaganiom PN-EN 12676-1:2003, składający się z płyt ustawionych wzdłużnie za sobą i przymocowanych zwykle za pomocą konstrukcji wsporczej do barier ochronnych stalowych lub betonowych w pasie dzielącym dróg dwujezdniowych lub barier skrajnych względnie do murów oporowych.\nD-08.01.01b Ustawienie krawężników betonowych\nAktualizacja specyfikacji w związku z poprawką normy: PN-EN 1340:2004/AC:2007.\nD-10.01.01a Gabiony w budownictwie drogowym\nGabiony są konstrukcją oporową, wykonaną zwykle z prostopadłościennych koszy siatkowych wypełnionych najczęściej materiałem kamiennym. Gabiony służą do wykonywania murów oporowych, podpór obiektów mostowych, umocnienia skarp, zboczy, brzegów, wylotów przepustów, konstrukcji przeciwdziałających osuwiskom, ekranów akustycznych itp.\nD-10.10.01j Zjazdy awaryjne z dróg\nZjazdy awaryjne stanowią odpowiednio zlokalizowany odcinek drogi bocznej, na który wyprowadzony jest z potoku ruchu samochód tracący zdolność hamowania na dużym pochyleniu drogi głównej. Ustalenia OST dotyczą zjazdów awaryjnych bezwładnościowych, na których pojazd wytraca prędkość poruszając się po przeciwspadku w stosunku do drogi głównej oraz zjazdów awaryjnych z łożem wypełnionym materiałem ziarnistym, na którym wytracenie prędkości powstaje wskutek dużego oporu toczenia w luźnym materiale.\nD-10.10.01l Geosiatka komórkowa w konstrukcjach podbudów, nawierzchni i poboczy drogowych oraz skarp i ścian oporowych\nWykonanie i odbiór podbudów nawierzchni, gruntowych nawierzchni drogowych, umocnienia skarp dróg, oraz ścian oporowych przy zastosowaniu geosiatki komórkowej, tj. elastycznej struktury trójwymiarowej złożonej z zespołu taśm polietylenowych, którą rozciąga się w konstrukcjach do kształtu "plastra miodu".\nD-08.02.04a Remont cząstkowy chodnika z klinkieru\nRemont pojedynczych uszkodzeń, o powierzchni ok. 5 m2, chodnika z klinkieru drogowego, z rozebraniem uszkodzonego chodnika, naprawą podbudowy lub podłoża gruntowego i ponownym wykonaniem chodnika z elementów starych i nowych.\nD-08.02.06a Remont cząstkowy chodnika z asfaltu lanego\nRemont wybojów lub ubytków o powierzchni około 5 m2 chodnika z asfaltu lanego, polegający na rozebraniu istniejącego chodnika w miejscu uszkodzenia i ułożeniu nowej warstwy asfaltu lanego z posypaniem piaskiem i zatarciem.\nD-08.04.01a Remont cząstkowy wjazdu do bramy z płyt betonowych\nWjazd do bramy, poprowadzony przez chodnik, zieleniec lub pobocze, z jezdni ulicy, wykonany z płyt drogowych, zwykle sześciokątnych lub kwadratowych.\nD-08.06.01d Remont cząstkowy obramowania lub opaski z kostki kamiennej przy jezdni lub chodniku\nRemont cząstkowy uszkodzonej powierzchni około 5 m2 obramowania lub opaski z kostki kamiennej nieregularnej, polegający na rozbiórce fragmentu uszkodzonego i ponownym ułożeniu kostek kamiennych z ewentualnym dodaniem nowych materiałów.\nM-13.03.01a Wykonanie gzymsów prefabrykowanych z polimerobetonu\nWykonanie w wytwórni elementów prefabrykowanych gzymsów z polimerobetonu tj. kompozytu, w którym spoiwem jest żywica poliestrowa, a wypełniaczem mieszanka piaskowo-żwirowa i mączka kwarcytowa. Montaż prefabrykatów na płycie ustroju niosącego obiektów mostowych z przyspawaniem prętów i robotami uszczelniającymi.\nM-13.03.02a Montaż prefabrykowanych belek sprężonych typu "T" i odwróconego "T"\nMontaż prefabrykowanych belek strunobetonowych na drogowych obiektach inżynierskich z zakupem belek w wytwórni i ich transportem na plac budowy, montażem podpór tymczasowych (rusztowań) oraz montażem belek ze środka transportowego na podpory tymczasowe.\nM-14.02.01b Pokrywanie powłokami malarskimi nowej konstrukcji stalowej nieocynkowanej\nZabezpieczenie antykorozyjne elementów nowych konstrukcji stalowych, uprzednio nie ocynkowanych obiektów inżynierskich przez pokrywanie powłokami malarskimi o trwałości powyżej 15 lat w środowisku korozyjnym C4-C5.\nM-14.02.02 Natryskiwanie cieplne powłok cynkowych\nZabezpieczenie antykorozyjne elementów stalowych ustroju niosącego obiektów mostowych przez natryskiwanie cieplne powłoki cynkowej.\nM-15.01.02 Izolacja powłokowa asfaltowa układana "na zimno"\nWykonanie izolacji powłokowej, malowanej "na zimno" roztworem asfaltowym na powierzchniach betonowych obiektów mostowych, które stykają się z gruntem.\nM-15.04.02 Nawierzchnie na obiektach mostowych. Warstwa wiążąca lub ścieralna z asfaltu twardolanego\nWbudowana mechanicznie na obiekcie mostowym mieszanka mineralno-asfaltowa o dużej zawartości wypełniacza, wytworzona w otaczarce lub kotle produkcyjnym, nie wymagająca zagęszczenia, o grubości warstwy od 3 cm do 5 cm.\nM-16.01.02d Rury z polipropylenu odprowadzające wody opadowe z obiektu mostowego\nOdwodnienie ustroju niosącego obiektu inżynierskiego za pomocą rur kanalizacyjnych z polipropylenu.\nM-19.01.04a Balustrady z płaskowników na obiektach mostowych\nTypowa balustrada z płaskowników, wykonana według "Katalogu detali mostowych", wysokości 1100 mm przy chodnikach dla pieszych, 1200 mm przy ścieżkach rowerowych i 1300 mm nad liniami kolejowymi z ruchem pieszym na obiekcie.\nPowierzchniowe umocnienie stożków przyczółków przy obiektach inżynierskich betonowymi prefabrykatami wykonanymi z betonu B30, grubości min. 10 cm w postaci płyt ażurowych.\nM-20.01.11a Umocnienie stożków przyczółków betonową kostką brukową\nPowierzchniowe umocnienie stożków przyczółków obiektów mostowych przy pomocy betonowej kostki brukowej, wykonanej metodą wibroprasowaną i odpowiadającej wymaganiom PN-EN 1338:2005.\nM-20.01.16 Zabezpieczenie powierzchni betonowych przed graffiti\nWykonanie powłok ochronnych tymczasowych, półtrwałych i trwałych na odsłoniętych powierzchniach betonowych obiektów mostowych, w celu zabezpieczenia przed graffiti, tj. napisami lub symbolami zamieszczanymi zazwyczaj w sposób nielegalny.\nM-20.20.15b Naprawa powierzchni betonowych fibrobetonem z włóknami stalowymi\nNaprawa uszkodzeń powierzchniowych elementów nośnych i nienośnych z betonu w obiektach mostowych, dochodzących miejscowo do głębokości 10 cm. Specyfikacja dotyczy napraw fibrobetonem z włóknami stalowymi. Naprawa nie może ingerować w pracę statyczną naprawianych elementów.\nOST wydane w 2007 r.\nD-02.01.01j Wzmocnienie geokratą przestrzenną słabego podłoża pod nawierzchnią dróg\nSłabe podłoże pod nawierzchnią dróg wzmacnia się geokratą z taśm polietylenowych o dużej gęstości, wysokości 150-300 mm, tworzących trójwymiarowe struktury komórkowe, które wypełnia się kruszywem.\nD-05.03.26e Warstwa wiążąca i podbudowa z betonu asfaltowego z asfaltem modyfikowanym solą organometaliczną zwiększającą trwałość nawierzchni w wydłużonym okresie eksploatacji\nZastosowanie modyfikatora z soli organometalicznej (związków metali w oleju) do asfaltowej warstwy wiążącej i/lub podbudowy zwiększa sztywność oraz odporność nawierzchni na koleinowanie i zmęczenie, powodując większą trwałość nawierzchni i wydłużony okres jej eksploatacji. Modyfikatora nie można stosować do warstwy asfaltowej nieprzykrytej (warstwy ścieralnej) oraz do warstw asfaltowych nawierzchni obiektów mostowych.\nD-06.02.01a Przepust z rur polietylenowych spiralnie karbowanych pod zjazdem\nPrzepust rurowy z polietylenu wysokiej gęstości (HDPE), z rur, których zewnętrzna powierzchnia jest ukształtowana w formie spiralnego karbu, a wewnętrzna powierzchnia jest gładka. Przepust nie wymaga ścianek czołowych ani robót izolacyjnych.\nD-07.05.01a Bariery ochronne linowe\nDrogowe bariery ochronne linowe, zapobiegające zjechaniu pojazdu z jezdni, wykonywane z trzech lub czterech lin stalowych, sprężonych za pomocą śrub rzymskich oraz umocowanych na słupkach metalowych osadzonych bezpośrednio w gruncie lub w fundamentach betonowych.\nD-07.06.01b Przestawienie ogrodzenia z siatki metalowej przy posesjach przydrożnych\nPrzestawienie ogrodzenia wynikające zwykle z potrzeb poszerzenia drogi (ulicy), wymagające odsunięcia ogrodzenia na nowe położenie, nie kolidujące z nową drogą. Przestawienie dotyczy ogrodzenia z siatki metalowej plecionej ślimakowej na linkach stalowych, ze słupkami z rur stalowych i bramami lub furtkami, ustawianymi zwykle na granicy posesji i pasa drogowego.\nD-08.02.02a Remont cząstkowy chodnika z betonowej kostki brukowej\nNaprawa uszkodzonego chodnika z betonowej kostki brukowej w postaci remontu cząstkowego o powierzchni około 5 m2. Remont obejmuje rozebranie uszkodzonego fragmentu chodnika i ponowne ułożenie elementów odzyskanych z rozbiórki z dodaniem nowych materiałów, zastępujących materiał nieprzydatny do budowy.\nD-08.02.03a Remont cząstkowy chodnika z płyt kamiennych\nNaprawa pojedynczych uszkodzeń, o powierzchni ok. 10 m2, chodnika z płyt z kamienia naturalnego (granitu, sjenitu, piaskowca itp.), polegająca na rozebraniu elementów istniejących w miejscu uszkodzenia i ponownym ich ułożeniu po naprawie podłoża, z dodaniem nowych materiałów.\nD-08.06.01a Remont cząstkowy obramowania lub opaski z brukowca przy jezdni lub chodniku\nRemont polegający na rozebraniu uszkodzonego obramowania lub opaski z brukowca i ponownym ułożeniu z ewentualnym dodaniem nowych brukowców z brukowca nieobrobionego (narzutowego), brukowca obrobionego lub brukowca płytowego.\nD-08.06.01b Remont cząstkowy obramowania lub opaski z płyt betonowych przy jezdni lub chodniku\nRemont o powierzchni około 12 m2 obudowy krawędzi jezdni lub chodnika w postaci obramowania lub opaski wykonanych z płyt betonowych sześciokątnych (trylinki), czworokątnych lub innego kształtu.\nM-14.02.01a Pokrywanie powłokami malarskimi konstrukcji stalowej ocynkowanej\nZabezpieczenie antykorozyjne nowych stalowych elementów obiektów inżynierskich przez pokrywanie powłokami malarskimi elementów uprzednio ocynkowanych natryskowo lub ogniowo. Zabezpieczenia malarskie mają trwałość powyżej 15 lat w środowisku korozyjnym.\nM-15.03.01 Izolacjonawierzchnia na płycie pomostu obiektu mostowego\nIzolacjonawierzchnia ze spoiwa epoksydowego, epoksydowo-poliuretanowego, metakrylanowego lub cementowo-polimerowego, o grubości od 3 do 12 mm, układana na betonowym lub stalowym pomoście jezdni lub chodników obiektu mostowego\nM-16.01.02b Rury z polietylenu HDPE odprowadzające wody opadowe z obiektu mostowego\nOdwodnienie ustroju niosącego obiektu mostowego za pomocą rur kanalizacyjnych z polietylenu wysokiej gęstości, które w postaci systemu rur, kształtek, elementów wyposażenia i złączy, zbierają i odprowadzają wody opadowe poza obiekt.\nM-16.01.02c Rury z żywic poliestrowych wzmacnianych włóknem szklanym odprowadzające wody opadowe z obiektu mostowego\nMontaż rur spustowych z żywic poliestrowych wzmacnianych włóknem szklanym, stanowiących element instalacji kanalizacyjnej do odprowadzenia wód opadowych z obiektów inżynierskich. Rury powinny mieć cechy umożliwiające ich stosowanie do odwodnień zewnętrznych konstrukcji mostowych oraz do układania w gruncie pasa drogowego.\nM-16.01.04 Ściek przykrawężnikowy z polimerobetonu\nŚciek z elementów prefabrykowanych wykonanych z polimerobetonu usytuowany przy krawężniku obiektu mostowego. Polimerobeton jest kompozytem, w którym spoiwem jest żywica poliestrowa z układem utwardzającym, a wypełniaczem jest mieszanka piaskowo-żwirowa i mączka kwarcowa.\nM-17.01.01 Łożyska garnkowe\nŁożyska do obiektów mostowych, przenoszące siły z przęsła lub belki na podporę, wykonane w kształcie płaskiego cylindra (garnka), w którym umieszczona jest warstwa elastomeru dociskanego z zewnątrz tłokiem wchodzącym częściowo w cylinder.\nM-17.01.01a Łożyska czaszowe\nŁożyska czaszowe przenoszące siły z przęsła lub belki na podporę, wykonane ze stali, których głównym elementem jest soczewka płasko-wypukła, kontaktująca się za pośrednictwem tworzywa politetrafluoroetylenowego PTFE z dwiema płytami: płaską górną i wklęsłą dolną\nM-17.01.02 Łożyska elastomerowe\nŁożyska do obiektów mostowych przenoszące siły z przęsła lub belki na podporę, wykonane z różnych odmian kauczuków lub polimerów, ew. zbrojone blachami stalowymi, ew. pokryte politetrafluoroetylenem PTFE do zastosowania w łożysku ślizgowym.\nM-18.01.01c Urządzenia dylatacyjne kotwione w poziomie nawierzchni w betonie polimerowym\nUrządzenie dylatacyjne szczelne montowane na krawędzi nasypu drogowego i ustroju niosącego obiektu inżynierskiego. Urządzenie dylatacyjne jest kotwione za pomocą stalowych elementów kotwiących oraz polimerobetonu układanego w niszy dylatacyjnej uformowanej w nawierzchni obiektu inżynierskiego.\nM-18.01.02 Blokowe urządzenia dylatacyjne\nUrządzenia dylatacyjne w obiekcie mostowym, zbudowane z bloków z twardej bgumy wzmocnionej elementami metalowymi, umożliwiające swobodne odkształcenia przęseł mostu, kompensowane przez odkształcenia postaciowe bloków gumy umieszczonej pomiędzy blachami stalowymi.\nM-20.01.02 Warstwa filtracyjna za przyczółkiem wraz z zabezpieczeniem\nOdwodnienie ściany przyczółka mostowego za pomocą pionowej warstwy z tworzywa sztucznego i ew. gruntu przepuszczalnego wraz z ujęciem i odprowadzeniem, poza obszar nasypu, wody zbierającej się w dolnej części warstwy filtracyjnej.\nPowłoki antykorozyjne na odsłoniętych powierzchniach betonowych nowo budowanych obiektów inżynierskich chronią powierzchnię, zwiększając odporność konstrukcji betonowej na działanie środowisk agresywnych przez odcięcie lub ograniczenie dostępu środowiska agresywnego do powierzchni konstrukcji. Ochronę powierzchni betonu dokonuje się przez hydrofobizację powierzchniową, powłoki żywiczne, wyprawy z kompozytów.\nD-01.02.01a Ochrona istniejących drzew w okresie budowy drogi\nZabezpieczenie istniejących drzew zlokalizowanych w pasie wykonywania robót drogowych i zaplecza budowy, które przewiduje się pozostawić po zakończeniu budowy, z uwzględnieniem tymczasowej ochrony, stałego zabezpieczenia i pielęgnacji drzew uszkodzonych w czasie prowadzenia robót.\nD-03.01.03a Przepust pod koroną drogi z rur polietylenowych HDPE spiralnie karbowanych\nPrzepust rurowy, wykonany z wysokoudarowej odmiany polietylenu wysokiej gęstości, charakteryzujący się dobrą odpornością na działanie roztworu soli i olejów mineralnych. Wewnętrzna powierzchnia jest gładka, a zewnętrzna powierzchnia rur jest ukształtowana w formie spiralnego karbu, pozwalającego na optymalny rozkład naprężeń w rurze i dobre wypełnienie cząstkami gruntu przestrzeni między karbami. Przepust nie wymaga ścianek czołowych ani robót izolacyjnych. Montaż rur może być dokonany ręcznie, również w ujemnych temperaturach otoczenia.\nD-05.03.26d Zastosowanie siatki z drutu stalowego w warstwach asfaltowych nawierzchni\nSiatka z drutu stalowego okrągłego o sześciokątnych oczkach i poprzecznych płaskich drutach wzmacniających, pokryta powłoką antykorozyjną cynkowo-aluminiową, stosowana w nowych i istniejących nawierzchniach asfaltowych w celu: zwiększenia odporności nawierzchni na obciążenia dynamiczne, ograniczenia deformacji warstw, zapewnienia optymalnego rozkładu obciążeń, naprawy nawierzchni ze spękaniami odbitymi i spękaniami zmęczeniowymi.\nD-10.10.01i Ściana z grodzic winylowych w drogownictwie\nŚcianki szczelne i ścianki oporowe z grodzic, tj. kształtowników z polichlorku winylu z dodatkiem stabilizatorów i wypełniaczy, stosowane w drogownictwie do zabezpieczenia przed dopływem wody, podtrzymania nasypu lub wykopu przed parciem gruntu, osłony przeciwerozyjnej, umocnienia krawędzi rowów i kanałów dopływowych do przepustów itp.\nD-03.01.04a Naprawa przepustu przez wprowadzenie do wnętrza rury polietylenowej\nNaprawa istniejącego uszkodzonego przepustu o różnej konstrukcji (betonowego, żelbetowego, kamiennego, ceglanego itp.), którego kształt i warunki przepływu umożliwiają wprowadzenie do jego wnętrza rury (lub rur) polietylenowych HDPE spiralnie karbowanych o mniejszym przekroju poprzecznym i następnie wypełnienie wolnej przestrzeni betonem lub zasypką piaskową.\nD-10.10.01a Ustawianie rozbieralnej zasłony przeciwśnieżnej przy drodze\nNowe wydanie z uwzględnieniem Wytycznych zimowego utrzymania dróg GDDKiA z 2006 r.\nD-10.10.01b Odśnieżanie drogi\nD-10.10.01c Zapobieganie powstawaniu i zwalczanie śliskości zimowej\nProwadzenie robót związanych z wykonaniem i odbiorem pionowych pali fundamentowych wielkośrednicowych z betonu zbrojonego, formowanych w gruncie, przy posadowieniu obiektów inżynierskich.\nWykonanie i odbiór zbrojenia z prętów stalowych wiotkich w żelbetowych elementach drogowych obiektów inżynierskich, takich jak ławy fundamentowe, korpusy podpór, konstrukcje ustrojów niosących, płytach przejściowych, zabudowach chodnikowych.\nBeton w monolitycznych elementach obiektu mostowego (np. fundamentach, podporach, konstrukcjach ustrojów niosących) o wytrzymałości nie mniejszej niż wytrzymałość betonu klasy B25.\nM-13.02.00 Beton niekonstrukcyjny w obiekcie mostowym\nBeton w elementach obiektu mostowego o charakterze niekonstrukcyjnym (np. w podłożu ław fundamentowych, podwalinie umocnienia stożka przyczółka itp.) o wytrzymałości mniejszej niż wytrzymałość betonu klasy B25.\nM-15.02.03 Izolacja płyty pomostu obiektu mostowego z papy termozgrzewalnej\nIzolacja płyty pomostu betonowych ustrojów niosących nowobudowanych obiektów inżynierskich z papy termozgrzewalnej, tj. polimerowej papy na osnowie z włókniny lub tkaniny technicznej przesyconej i obustronnie powleczonej modyfikowanym asfaltem. Papa termozgrzewalna przyklejona jest do powierzchni konstrukcji "na gorąco" po nadtopieniu jej dolnej powierzchni.\nNaprawa uszkodzeń nawierzchni asfaltowej na obiekcie mostowym, związana z usuwaniem pęcherzy, uszczelnianiem złączy i pęknięć, usuwaniem fałd, odcisków i sfalowań, likwidacją kolein, uzupełnianiem ubytków w nawierzchni, ułożeniem cienkiej warstwy ścieralnej oraz wymianą istniejącej nawierzchni na nową.\nM-16.01.01a Wpust mostowy żeliwny\nUrządzenie instalowane w celu odprowadzenia wody deszczowej z nawierzchni oraz izolacji obiektu mostowego w postaci wpustu, którego korpus wykonano z żeliwa.\nM-16.01.02a Żeliwne rury spustowe odprowadzające wody opadowe z obiektu mostowego\nMontaż żeliwnych rur spustowych (rur, kształtek, elementów wyposażenia i złączy) stosowanych do zbierania i odprowadzania ścieków i wód opadowych z wpustów mostowych, zainstalowanych na obiektach mostowych.\nM16.01.03a Odwodnienie izolacji pomostu obiektu mostowego\nOdwodnienie izolacji ułożonej na ustroju niosącym obiektu mostowego za pomocą drenów prefabrykowanych, drenów z grysów jednofrakcyjnych lub sączków z tworzywa sztucznego\nM-18.01.01a Modułowe urządzenia dylatacyjne\nWykonanie i montaż urządzeń dylatacyjnych szczelnych na połączeniu nasypu drogowego i ustroju niosącego obiektu inżynierskiego, przy czym urządzenie dylatacyjne umocowane jest w konstrukcji nośnej mostowego obiektu żelbetowego.\nZabezpieczenie przerwy dylatacyjnej obiektu mostowego za pomocą asfaltowego przykrycia, uformowanego w nawierzchni jezdni, gdy przesunięcia przerwy dylatacyjnej nie są większe niż 25 mm. Przykrycie z asfaltowej masy zalewowej umiejscawia się w przestrzeni wyciętej w nawierzchni nad przerwą dylatacyjną.\nM-19.01.01a Krawężnik mostowy kamienny\nWykonanie krawężnika kamiennego na obiekcie mostowym z podlewką pod krawężnik, wykonaniem drenażu za i pod krawężnikiem, ew. kotwieniem krawężnika i wypełnieniem spoin.\nM-20.01.14 Założenie osnowy geodezyjnej przy budowie obiektu mostowego\nZałożenie poziomej i wysokościowej osnowy geodezyjnej, przeznaczonej do wytyczenia elementów projektu w terenie oraz geodezyjnej obsługi budowy obiektu mostowego, a także do pomiarów kontrolnych przemieszczeń i odkształceń obiektu.\nM-20.01.15 Geodezyjne pomiary odkształceń i przemieszczeń obiektu mostowego\nPrace geodezyjne związane z pomiarami zmian kształtu i objętości obiektu mostowego lub zmian położenia obiektu, tj. jego przesunięcia lub obrotu, po wybudowaniu obiektu.\nOST wydane w 2006 r.\nII półrocze 2006 r.\nD-02.03.01d Nasyp filtracyjny\nNasyp filtracyjny, zbudowany z materiału kamiennego, zastępuje przepust umożliwiając filtrację wody przez puste przestrzenie znajdujące się między elementami kamiennymi.\nD-04.11.01 Podbudowa z betonu asfaltowego o wysokim module sztywności typu EME\nDolna konstrukcja nawierzchni, stanowiąca sztywny korpus, odporny na koleinowanie, układany jednowarstwowo z ew. warstwą wiążącą. Na dolną warstwę układa się cienką warstwę ścieralną, uzyskując trwałą nawierzchnię, wykonaną według doświadczeń francuskich, dostosowanych do polskich warunków ruchowych i klimatycznych.\nD-05.03.23a Nawierzchnia z betonowej kostki brukowej dla dróg i ulic oraz placów i chodników\nAktualizacja dotychczasowej OST według stanu na 2006 r. dla dróg lokalnych i dojazdowych oraz ulic osiedlowych i zbiorczych, przystanków autobusowych, placów, parkingów, chodników, ścieżek rowerowych itp. z nowymi wymaganiami wobec betonowej kostki brukowej według PN-EN 1338:2005.\nD-07.06.01a Ogrodzenie z siatki metalowej przy posesjach przydrożnych\nOgrodzenie z siatki plecionej ślimakowej na linkach stalowych, ze słupkami z rur stalowych i kompletnymi bramami lub furtkami, ustawione na granicy posesji sąsiadującej z pasem drogowym.\nUstawienie krawężników betonowych typu ulicznego i typu drogowego (wtopionych) na ławach betonowych, żwirowych i tłuczniowych z wymaganiami wobec krawężników według nowej normy PN-EN 1340:2003\nD-08.01.02a Ustawienie krawężników kamiennych\nUstawianie krawężników kamiennych typu ulicznego i typu drogowego (wtopionych) na ławach betonowych, żwirowych i tłuczniowych z wymaganiami wobec krawężników według nowej normy PN-EN 1343:2003.\nD-10.10.01h Zakotwienie iniekcyjne budowli drogowej w gruncie\nZakotwienie budowli, takich jak mur oporowy lub okładzina skarpy, przez wykonanie kotew z cięgien umieszczonych w otworach gruntowych z iniektem, np. zaczynem cementowym, umożliwiających przeniesienie obciążeń z konstrukcji kotwionej na grunt.\nD-05.03.17b Naprawa spękań krawędziowych nawierzchni asfaltowej\nZasady prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem remontu cząstkowego nawierzchni asfaltowej likwidującego powierzchniowe pojedyncze lub siatkowe spękania występujące w bezpośrednim sąsiedztwie krawędzi jezdni.\nD-08.05.01a Naprawa ścieku drogowego z prefabrykowanych elementów betonowych\nNaprawa przykrawężnikowego, międzyjezdniowego lub terenowego ścieku z prefabrykatów betonowych, polegająca na rozebraniu fragmentów uszkodzonych i ponownym ich ułożeniu.\nD-08.05.02a Naprawa ścieku drogowego z klinkieru\nRemont cząstkowy pojedynczych uszkodzeń ścieku o długości do około 10 m z rozebraniem istniejącego fragmentu i ułożeniem ponownym z ewentualnym dodaniem nowych materiałów.\nD-08.05.03a Naprawa ścieku drogowego z kostki kamiennej\nRemont ścieku drogowego z kostki kamiennej nieregularnej lub rzędowej, wykonanego jako ściek przykrawężnikowy lub międzyjezdniowy.\nD-08.05.04a Naprawa ścieku drogowego z brukowca\nNaprawa ścieku terenowego z brukowca nieobrobionego, służącego zwykle do odwodnienia jezdni parkowych i osiedlowych oraz chodników w parkach i zieleni parkowej.\nD-08.05.05a Naprawa ścieku drogowego z płyt chodnikowych\nRemont cząstkowy ścieku terenowego wykonanego z prefabrykowanych płyt chodnikowych, całych i połówkowych, służącego zwykle do odwodnienia chodników oraz jezdni parkowych i terenów osiedlowych.\nI półrocze 2006 r.\nWykonywanie i odbiór znaków drogowych poziomych, umieszczonych na nawierzchni twardej dróg i ulic w postaci linii, strzałek, napisów, symboli przy pomocy materiałów do znakowania cienkowarstwowego, grubowarstwowego, materiałów prefabrykowanych i punktowych elementów odblaskowych.\nZasady prowadzenia robót związanych z wykonywaniem i odbiorem oznakowania pionowego dróg i ulic w postaci znaków ostrzegawczych, zakazu, nakazu, informacyjnych, miejscowości i uzupełniających, wykonywanych jako odblaskowe, podświetlane i oświetlane.\nZasady prowadzenia robót związanych z budową elementów sieci kanalizacyjnej zewnętrznej, przeznaczonej do odprowadzania ścieków opadowych przy autostradach, drogach, ulicach, placach i lotniskach.\nD-03.03.01 Sączki podłużne\nWarunki wykonania i odbioru sączków podłużnych z rurek ceramicznych lub tworzywa sztucznego, stosowanych w drogownictwie do przejęcia wód z warstwy odsączającej nawierzchni, obniżenia poziomu wód gruntowych, niedopuszczenia do nawodnienia korpusu drogi, drenażu skarpowego itp.\nD-03.04.01 Studnie chłonne\nUstalenia dotyczące wykonywania odwodnienia powierzchniowego dróg, w terenie równinnym z warstwami przepuszczalnymi gruntu, za pomocą studni chłonnych gruntowych, z kręgów betonowych i żelbetowych, wypełnionych warstwami filtracyjnymi z kruszyw.\nD-03.05.01 Zbiorniki odparowujące\nZasady wykonywania przydrożnych zbiorników odparowujących w postaci sztucznie wykopanych basenów, stosowanych w terenach równinnych, przy gruntach nieprzepuszczalnych, gdy istnieją trudności odprowadzenia wody z drogi za pomocą rowów, kanalizacji deszczowej lub studni chłonnych.\nD-02.01.01i Wzmocnienie wgłębne podłoża gruntowego palami zagęszczającymi\nWzmocnienie podłoża z luźnych gruntów (piaszczystych i nasypowych np. popiołów) za pomocą pali zagęszczających, rozpychających grunt na boki, do których należą pale wbijane z piasków i żwirów, pale drewniane oraz pale wiercone świdrem ślimakowym.\nD-02.01.01h Wzmocnienie wgłębne podłoża gruntowego palami żwirowo-piaskowymi\nWzmocnienie grubych warstw 5÷10 m słabych gruntów spoistych i organicznych (miękkoplastycznych glin i iłów, a także namułów i torfu) za pomocą wbijanych lub wwibrowanych pali żwirowo-piaskowych, które zmniejszają ściśliwość i osiadanie gruntów oraz drenują je ułatwiając odpływ wyciskanej wody.\nD-05.03.04b Wymiana wypełnienia szczelin w nawierzchni z betonu cementowego\nZasady prowadzenia robót dotyczących wymiany materiału uszczelniającego (masy zalewowej na gorąco, masy uszczelniającej na zimno, wkładek uszczelniających z tworzywa) znajdującego się w szczelinach nawierzchni z betonu cementowego. Uwzględniono również naprawę uszkodzeń (obłamania betonu) na krawędzi szczelin.\nD-05.03.17c Naprawa nawierzchni asfaltowej na obiekcie mostowym\nNaprawa uszkodzeń nawierzchni związanych z usuwaniem pęcherzy, uszczelnianiem złączy i pęknięć, usuwaniem fałd, odcisków i sfalowań, likwidacją kolein, uzupełnianiem ubytków w nawierzchni, ułożeniem cienkiej warstwy ścieralnej oraz wymianą istniejącej nawierzchni na nową.\nOST wydane w 2005 r.\nD-04.06.01b Podbudowa z betonu cementowego\nWykonanie i odbiór podbudowy z warstwy zagęszczonej mieszanki betonowej, która po osiągnięciu wytrzymałości na ściskanie odpowiadającej klasie betonu B15 (lub wyjątkowo wyższej), stanowi fragment nośnej części nawierzchni dróg i ulic o ruchu ciężkim oraz podbudów pod nawierzchnię parkingów i placów postojowych.\nD-05.03.11a Doraźna naprawa odkształceń nawierzchni asfaltowej za pomocą frezowania\nSkrawanie frezarką wzniesień i zgrubień nawierzchni powstałych w formie sfalowań, fałd i kolein. Naprawa ma charakter doraźny, związany z pilnym poprawieniem bezpieczeństwa jazdy, bez poprawy charakterystyk wytrzymałościowych nawierzchni.\nD-05.03.26c Nawierzchnie stacji paliw\nZasady prowadzenia robót nawierzchniowych na stacjach paliw płynnych, spełniających kryteria trwałości i nośności od obciążeń pojazdów mechanicznych oraz kryteria nieprzepuszczalności dla paliw, odporności na działanie olejów mineralnych i innych produktów ropopochodnych.\nD-08.03.01a Przestawianie betonowych obrzeży chodnikowych\nRemont cząstkowy betonowych obrzeży chodnikowych, polegający na naprawie uszkodzeń powstałych na pewnej długości obrzeża, metodą jego przestawienia.\nD-02.01.01f Wzmocnienie wgłębne podłoża gruntowego metodą ubijania\nWzmocnienie wgłębne podłoża gruntowego metodą ubijania (zagęszczenia udarowego) przy użyciu spadających ubijaków konsolidujących warstwę gruntu uderzeniami. Metoda jest najbardziej skuteczna w gruntach niespoistych i nie nawodnionych, ale może być stosowana praktycznie we wszystkich gruntach. Metody nie zaleca się stosować, gdyby pojawiające się wstrząsy niekorzystnie wpływały na sąsiadujące obiekty.\nD-02.01.01g Wzmocnienie wgłębne podłoża gruntowego przez zagęszczenie gruntu metodą wybuchów\nWzmacnianie podłoża metodą wybuchów dotyczy przede wszystkim gruntów niespoistych lub mało spoistych, a także lessów po ich nawodnieniu. Metoda jest szczególnie przydatna przy dużym zakresie robót i znacznej grubości zagęszczanego gruntu.\nD-04.04.04a Podbudowa z gruzu ceglanego\nPodbudowę z gruzu ceglanego można wykonywać jako podbudowę zasadniczą lub pomocniczą na drogach obciążonych ruchem bardzo lekkim lub lekkim w okolicach, gdzie istnieją wystarczające zasoby materiału odpadowego z cegieł.\nD-04.04.04b Podbudowa brukowcowa\nPodbudowę brukowcową wykonuje się w przypadkach uzasadnionych ekonomicznie, przeważnie gdy jest do dyspozycji brukowiec ze starej rozebranej nawierzchni. Podbudowa brukowcowa służy do ułożenia nawierzchni ulepszonej, zwykle z mieszanek asfaltowych.\nD-04.06.01a Podbudowa z betonu popiołowego\nPodbudowę z betonu popiołowego można wykonać jako podbudowę zasadniczą lub pomocniczą na drogach, ulicach, placach postojowych, parkingach oraz przy poszerzeniach i wzmocnieniach istniejących nawierzchni.\nSpoiwem mieszanki betonowej są popioły lotne z węgla kamiennego lub węgla brunatnego.\nD-06.01.01a Naprawa darniowania skarp\nPrzywrócenie dotychczasowego wyglądu skarpy i jej powierzchniowe wzmocnienie przez naprawę uszkodzonego darniowania na płask lub darniowania w kratę.\nD-06.01.01b Remont cząstkowy obrukowań skarp, rowów i stożków\nRemont obrukowania skarp, rowów i stożków w przypadku gdy powstały zapadnięcia, wyboje i zniekształcenia lokalne deformujące obrukowaną powierzchnię w sposób odbiegający od jej prawidłowego stanu.\nD-07.04.01a Remont bariery ochronnej betonowej pełnej\nRemont dotyczy barier ochronnych z betonu jako konstrukcja ciągła, o określonym kształcie, która może być z betonu wylewanego "na mokro" lub ustawiana z elementów prefabrykowanych na stałe względnie czasowo.\nD-07.05.02a Odnawianie farbą bariery ochronnej stalowej\nPrzywrócenie pierwotnego wyglądu bariery przez pomalowanie jej farbą bezpośrednio na miejscu ustawienia bariery w ramach okresowego remontu barier.\nD-08.01.01a Przestawianie krawężników\nRemont cząstkowy krawężników betonowych lub kamiennych, polegający na naprawie uszkodzeń powstałych na określonej długości krawężnika, poprzez jego przestawienie.\nOST wydane w 2004 r.\nD-02.01.01a Wzmocnienie skarpy lub zbocza konstrukcją oporową z gruntu gwoździowanego\nZasady prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem konstrukcji z gruntu gwoździowanego, powstającej w wyniku uzbrojenia gruntu rodzimego za pomocą prętów stalowych lub innych elementów (np. rur oraz elementów stalowych i tworzyw sztucznych). Grunt gwoździowany można stosować do stabilizacji zboczy ścian wykopów, stromych skarp lub do wzmacniania podłoża.\nD-02.03.01b Nasyp zbrojony geosyntetykiem\nUstalenia dotyczące wykonania i odbioru nasypów i ścian oporowych zbrojonych warstwami geosyntetyków naprzemiennie z warstwami gruntu, co zwiększa stateczność budowli ziemnej i jej skarp oraz zmniejsza objętość robót ziemnych przez nadanie skarpom stromych pochyleń.\nD-02.03.01c Wzmocnienie geosyntetykiem podłoża nasypu na gruncie słabonośnym\nUstalenia dotyczące robót wzmacniających warstwy gruntu nie spełniające wymagań nośności, stateczności lub przydatności do użytkowania. Wzmocnienie podłoża nasypu geosyntetykiem w celu poprawienia właściwości mechanicznych gruntu budowli ziemnej.\nD-05.03.00a Oczyszczenie nawierzchni drogowej\nWymagania przy usuwaniu z nawierzchni kurzu, piasku, błota, pyłu, śmieci (tj. odpadków pozostawionych przez użytkowników drogi oraz naniesionych przez koła pojazdów i wiatr) i materiału wypełniającego szczeliny w nawierzchniach kamiennych (np. w bruku, kostce, tłuczniu).\nD-07.02.03a Odnawianie farbą słupków do znaków drogowych\nZasady przywrócenia wyglądu słupka, zgodnie z wymaganiami instrukcji o znakach i sygnałach drogowych przez pomalowanie go farbą w ramach okresowego remontu oznakowania pionowego.\nD-10.10.01d Wiosenne utrzymanie drogi\nZasady prac utrzymaniowych drogi w okresie wiosennym, dotyczące szybkiego odprowadzenia wód wiosennych, pielęgnowania jezdni, doprowadzenia drogi do estetycznego wyglądu po okresie zimowym oraz przygotowania obiektów drogowych do eksploatacji.\nD-10.10.01e Letnie utrzymanie drogi\nWymagania letniego utrzymania drogi, dotyczące utrzymania bieżącego torowiska ziemnego, jezdni drogowej, zadrzewienia przydrożnego, oznakowania pionowego i poziomego oraz dbałości o estetykę drogi.\nD-10.10.01f Jesienne utrzymanie drogi\nZasady jesiennego utrzymania drogi dotyczące uszczelnienia korony drogi przed przenikaniem w głąb korpusu wód atmosferycznych, zapewnienia odwodnienia torowiska drogowego, zabezpieczenia odcinków przełomowych oraz przygotowania do utrzymania drogi w zimie.\nD-10.10.01g Przydrożna przegroda antywibracyjna w gruncie\nZasady wykonania pionowej szczeliny w gruncie spoistym, wypełnionej materiałem sypkim, która ogranicza wibracje powodowane przez ruch drogowy, zabezpieczając budynki i konstrukcje położone w pobliżu drogi przed dostrzegalnymi drganiami.\nD-02.01.01b Wzmocnienie podłoża gruntowego metodą wibroflotacji\nZasady wzmocnienia gruntu niespoistego przy użyciu ciężkich wibratorów wgłębnych (tzw. wibroflotów), tworzących pod ciężarem własnym lub po dodatkowym wprowadzeniu kruszywa - słupy zagęszczonego gruntu podłoża, co powoduje wzrost nośności gruntu, który można obciążyć większym naciskiem budowli lub nasypu.\nZasady wzmocnienia podłoża metodą mieszania wgłębnego słabych gruntów spoistych, namułów i torfów ze spoiwem (najczęściej z wapnem i/lub cementem) i uformowanie w podłożu kolumn lub masywnych bloków. Metodę wykorzystuje się do wzmacniania warstw (zwykle do 20 m) słabych gruntów, które trudno byłoby wymienić albo wzmocnić innymi sposobami. Metoda pozwala zwiększyć nośność, poprawić stateczność oraz ograniczyć osiadanie pod obciążeniem nasypem drogowym.\nD-02.01.01d Wzmocnienie podłoża gruntowego metodą wibrowymiany gruntu (kolumnami z kruszywa)\nWzmocnienie podłoża gruntowego metodą wibrowymiany gruntu polegającej na formowaniu przez wibrator otworów w gruncie, w które poprzez rurę wibratora podaje się kruszywo. Kolumny tworzące się z kruszywa, wzmacniające podłoże, zaleca się stosować w miękkoplastycznych gruntach spoistych, namułach lub aluwiach. Metodę można stosować przy głębokości zabiegu do 10 m (wyjątkowo do 20 m).\nD-02.01.01e Wzmocnienie podłoża gruntowego kolumnami wibrocementowymi lub wibrobetonowymi\nWzmocnienie bardzo słabego podłoża gruntowego, np. z torfów lub z namułów nie zapewniających bocznego oparcia dla formowanych przez wibrator wgłębny kolumn:\n- wibrocementowych, wytwarzanych z wprowadzonego kruszywa i wtłoczonego zaczynu cementowego,\n- wibrobetonowych, powstających z wtłoczonego betonu o konsystencji „ubijalnej” lub z betonu konstrukcyjnego.\nD-05.01.00a Naprawa nawierzchni gruntowych\nZasady wykonania napraw nawierzchni gruntowych naturalnych (profilowanych) i ulepszonych obejmujące naprawy cząstkowe, naprawy z profilowaniem nawierzchni oraz odnowę nawierzchni.\nD-05.01.03b Naprawa nawierzchni żwirowej\nZasady wykonywania napraw nawierzchni żwirowej obejmujące remont cząstkowy, naprawę średnią i odnowę (naprawę kapitalną) nawierzchni.\nD-05.01.03c Naprawa nawierzchni z żużla paleniskowego\nZasady wykonywania naprawy nawierzchni z żużla paleniskowego obejmujące naprawy cząstkowe, naprawy średnie i odnowę nawierzchni.\nD-05.02.00a Żwirowanie nawierzchni tłuczniowej lub brukowcowej\nŻwirowanie nawierzchni tłuczniowej lub brukowcowej polegające na uzupełnieniu drobnego materiału kamiennego, wyssanego z nawierzchni przez opony samochodu i działanie wiatru, przez nową mieszankę kruszywa naturalnego (pospółkę), miał kamienny, kliniec itp.\nD-05.02.01a Remont cząstkowy nawierzchni tłuczniowej\nNaprawa pojedynczych uszkodzeń nawierzchni tłuczniowej, w postaci wybojów, kolein, osiadań, nierówności jezdni, o powierzchni do około 5 m2.\nD-05.03.17a Miałowanie pocącej się nawierzchni asfaltowej\nZabiegi doraźne i naprawcze mające na celu ograniczenie skutków eksploatacji pocącej się nawierzchni asfaltowej typu betonowego (przede wszystkim z betonu asfaltowego), zachowującej brak większych odkształceń, przez powierzchniowe miałowanie jezdni.\nOST wydane w 2003 r.\nInformacja aktualizacyjna o asfaltach wprowadzonych normą PN-EN 12591:2002 (U)\nWkładka aktualizacyjna do OST:\nD-04.07.01 Podbudowa z betonu asfaltowego,\nD-05.03.05 Nawierzchnia z betonu asfaltowego,\nD-05.03.07 Nawierzchnia z asfaltu lanego,\nD-05.03.12 Nawierzchnia z asfaltu twardolanego,\nD-05.03.13 Nawierzchnia z mieszanki mastyksowo-grysowej (SMA),\nD-05.03.22 Nawierzchnia z asfaltu piaskowego.\nWkładka do OST D-07.08.00 Ekrany akustyczne\nPrzegląd wybranych wyrobów do konstrukcji ekranów akustycznych, które otrzymały aprobaty techniczne IBDiM.\nD-02.03.01a Lekkie nasypy z polistyrenem piankowym (styropianem)\nSposób wykonania lekkiego nasypu, w którym część materiału ziemnego zastąpiono styropianem. Konstrukcja taka zalecana jest przy: budowie nasypu na podłożu bardzo ściśliwym, likwidacji skutków osiadania przeciążonego podłoża, odciążaniu czynnego osuwiska lub odciążaniu podłoża przy wykonywaniu lekkiego przyczółka mostowego.\nD-03.05.01a Zbiorniki infiltracyjne\nZasady prowadzenia robót związanych z wykonaniem i odbiorem przydrożnych zbiorników infiltracyjnych, stosowanych na terenach nie objętych zasięgiem kanalizacji, w których spływy deszczowe odprowadza się do gruntu.\nD-03.05.01b Zbiorniki retencyjne\nUstalenia dotyczące wykonania przydrożnych zbiorników retencyjnych przeznaczonych do zatrzymania części spływu z dróg w celu odprowadzenia go do systemu odwodnienia o mniejszej przepustowości.\nD-03.02.01a Regulacja pionowa uszkodzonej studzienki kanalizacyjnej\nZasady wykonania przypowierzchniowej regulacji pionowej studzienek urządzeń podziemnych, jak np. studzienki rewizyjnej, wpustu ulicznego, polegających na naprawie uszkodzonej studzienki i ułożeniu nowej nawierzchni.\nD-05.01.03a Nawierzchnia z żużla paleniskowego\nWymagania dotyczące wykonania taniej nawierzchni dla ruchu lekkiego w okolicach, gdzie można uzyskać odpowiednie i wystarczające ilości żużla paleniskowego.\nD-05.03.03a Remont cząstkowy nawierzchni z płyt betonowych\nWymagania wykonania naprawy uszkodzeń o powierzchni do około 5 m2 nawierzchni z płyt betonowych (zwykle sześciokątnych lub kwadratowych).\nD-05.03.26a Zabezpieczenie geosiatką nawierzchni asfaltowej przed spękaniami odbitymi\nWymagania dotyczące wykonania nowych i przebudowywanych nawierzchni asfaltowych z geosiatkami z tworzyw sztucznych, opóźniającymi powstawanie w warstwie ścieralnej i wiążącej spękań odbitych, zlokalizowanych w miejscach nieszczelności podbudowy i nawierzchni, np. szczelin, połączeń różnych rodzajów nawierzchni, poszerzeń istniejących nawierzchni.\nD-05.03.26b Wzmocnienie i remont istniejącej nawierzchni geowłókniną i warstwą asfaltową\nUstalenia dotyczące przebudowy nawierzchni asfaltowych i betonowych z zastosowaniem geowłókniny i nowej warstwy asfaltowej do odnowy lub wzmocnienia nawierzchni, naprawy pęknięć odbitych, zabezpieczenia nawierzchni asfaltowej w strefie spękań.\nD-10.10.01c Zwalczanie śliskości zimowej na drodze\nZasady wykonywania robót z zakresu zimowego utrzymania dróg, dotyczące zapobiegania występowaniu śliskości zimowej oraz jej likwidacji, przy zastosowaniu materiałów chemicznych, uszorstniających lub mechanicznie.\nI półrocze 2003\nZasady stosowania chudego betonu do wykonywania podbudów zasadniczych i pomocniczych zaktualizowane na 31.12.2002 r. Przy aktualizacji uwzględniono ustalenia „Katalogu typowych konstrukcji nawierzchni sztywnych” z 2001 r.\nD-05.03.04 Nawierzchnia betonowa\nZasady wykonywania nawierzchni betonowej na drogach. Całkowicie przepracowana, w oparciu o nowy „Katalog typowych konstrukcji nawierzchni sztywnych” wydany przez IBDiM, dostosowana do aktualnych wymagań na dzień 31.12.2002 r.\nD-05.03.14 Nawierzchnia z betonu cementowego dla dróg o ruchu lekkim\nZasady wykonywania nawierzchni betonowej na drogach obciążonych ruchem kategorii KR1. Przy aktualizacji uwzględniono ustalenia „Katalogu typowych konstrukcji nawierzchni sztywnych” z 2001 r., dostosowano do wymagań na dzień 31.12.2002 r.\nD-05.02.02a Remont cząstkowy nawierzchni brukowcowej\nZasady wykonania naprawy uszkodzeń o powierzchni do około 5 m2 nawierzchni brukowcowej z kamienia narzutowego lub płytowanego kamienia łamanego.\nD-05.03.01a Remont cząstkowy nawierzchni z kostki kamiennej\nWymagania dotyczące wykonania i odbioru remontu cząstkowego (o około 5 m2) nawierzchni z kostki kamiennej zwykłej, regularnej, nieregularnej i rzędowej.\nD-05.03.02a Remont cząstkowy nawierzchni klinkierowej\nUstalenia na temat remontu pojedynczych uszkodzeń nawierzchni klinkierowej o powierzchni do około 5 m2 na drogach, ulicach, placach, ścieżkach rowerowych i chodnikach.\nD-05.03.23b Remont cząstkowy nawierzchni z betonowej kostki brukowej\nWymagania dotyczące wykonania i odbioru remontu cząstkowego do 5 m2 nawierzchni z prefabrykowanych, wibroprasowanych betonowych kostek brukowych różnych kształtów.\nD-08.02.01a Remont cząstkowy chodnika z płyt betonowych\nZasady wykonania remontu cząstkowego do 5 m2 chodnika wykonanego przy drogach, ulicach i placach z chodnikowych płyt betonowych.\nD-010.10.01a Ustawianie rozbieralnej zasłony przeciwśnieżnej przy drodze\nWymagania dotyczące wykonania i odbioru rozbieralnej zasłony przeciwśnieżnej ustawianej na sezon zimowy, wykonanej z siatki z tworzywa sztucznego lub płotków drewnianych.\nZasady związane z usuwaniem opadu śnieżnego zalegającego jezdnię, pobocze oraz obiekty towarzyszące drodze, który stwarza utrudnienia w ruchu pojazdów.\nOST wydane w 2002 r.\nWymagania wspólne dla wszystkich robót objętych specyfikacjami, zawiera zaktualizowane na 2002 r. nowe przepisy i ustalenia formalne oraz techniczne obowiązujące w GDDKiA przy budowie dróg krajowych.\nD-02.00.00 Roboty ziemne\nWykonywanie wykopów w gruntach nieskalistych i skalistych oraz wznoszenie nasypów. Aktualizacja z 2002 r. zmieniła ustalenia podziału gruntów na kategorie, nośności gruntu, doboru sprzętu zagęszczającego, wartości wilgotności gruntu itp.\nD-05.03.04a Wypełnianie szczelin w nawierzchni z betonu cementowego\nZasady wypełniania szczelin masą zalewową na gorąco i masą uszczelniającą na zimno we wszystkich typach i rodzajach nawierzchni betonowych.\nD-05.03.23a Nawierzchnia z betonowej kostki brukowej dla dróg i ulic lokalnych oraz placów i chodników\nKompletne zasady wykonania i odbioru powszechnie stosowanych nawierzchni ulic, chodników, parkingów, placów, ścieżek rowerowych, przystanków autobusowych itp. z wibroprasowanej betonowej kostki brukowej, według aktualnych wymagań z 2002 r.\nD-07.09.01a Osłony przeciwolśnieniowe na drogach - z płytowych materiałów sztucznych nad barierą ochronną\nWymagania dotyczące wykonania i odbioru osłon przeciwolśnieniowych montowanych na barierach ochronnych stalowych lub betonowych w pasach dzielących lub poza pasem awaryjnym na barierach skrajnych, murach oporowych itp.\nD-08.07.01a Progi zwalniające na jezdniach\nUstalenia dotyczące realizacji progów zwalniających wykonanych w formie wygarbienia na jezdni skutecznie wymuszających zmniejszenie prędkości ruchu.