We wspomnieniach uczestników pierwszej Solidarności na plan główny wybija się motyw przeżywanego bezpośrednio zbiorowego doświadczenia wspólnoty. Doświadczenie to jest przez nich opisywane jako wszechobecne poczucie odzyskanej autentyczności ludzkich relacji i więzi. Ktoś przyrównał to uczucie do sytuacji, w której człowiek, po tym jak zmuszony był długo wstrzymywać oddech pod wodą, wypływa wreszcie na powierzchnię, by złapać potężny haust powietrza. Pierwsza Solidarność – to miał być właśnie ten moment, gdy Polacy, dusząc się od dziesięcioleci w realiach PRL-u, mogli nareszcie zachłysnąć się świeżym powietrzem wolności. Zafałszowane dotąd przez PRL związki międzyludzkie stały się za sprawą Sierpnia ’80 bliskie, bezpośrednie, pozbawione dystansu społecznych ról – stały się wolne i autentyczne.\nW pierwszym numerze “Tygodnika Solidarność” Bohdan Cywiński owe zafałszowane przez PRL społeczne relacje opisywał jako stałą konieczność udawania i budowania różnych, doraźnych taktyk. W PRL-u wejście w kontakt z ludźmi innymi niż z kręgu rodziny lub bliskich znajomych zawsze było “jak wyjazd za granicę: ostrożne, interesowne i podejmowane z myślą o powrocie”. Trzeba było “grać różne role, udawać, wykonywać gesty pozorne, robić rzeczy i składać deklaracje, do których nie ma się przekonania”. Solidarność ową potrzebę codziennej gry nagle unieważniała. Zapewne właśnie z tego doświadczenia brała się w opisie fenomenu Solidarności skłonność do posługiwania się manichejskim obrazem: z jednej strony świat kłamstwa, z drugiej przeciwstawiony mu świat prawdy. To przeciwieństwo nie było jednak wyłącznie, ani nawet przede wszystkim rewolucyjną taktyką (chęcią ideologicznego odróżnienia się od ancient regime), lecz wynikało bezpośrednio z konkretnego, zbiorowego doświadczenia wolności – owego poczucia odzyskanej autentyczności i niezakłamanych relacji międzyludzkich. Prawda przejawiała się tutaj przez uwolnione i niezapośredniczone związki społeczne tworzące wspólnotę. W swoim wawelskim kazaniu z 19 października 1980 ks. Józef Tischner mówił o owym zbiorowym doświadczeniu prawdy: “Podstawą i źródłem solidarności jest to, o co każdemu człowiekowi naprawdę w życiu chodzi. Gdy nadchodzi wiosna, chodzi o to, by w porę zasiać i zaorać. Gdy przychodzi jesień, chodzi o to, by w porę zebrać. Gdy płonie dom, chodzi o to, by ugasić pożar. […] Przeżywamy dziś niezwykłe chwile. Ludzie odrzucają maski, ukazują prawdziwe twarze”. Inaczej mówiąc, świat zafałszowany, zrelatywizowany i zapośredniczony powracał za sprawą Solidarności do swej naturalnej formy, w której “prawda zawsze prawdę znaczyła, a sprawiedliwość – sprawiedliwość”.\nDoświadczenie pierwszej Solidarności było więc rozumiane jako zbiorowe doświadczenie “życia w prawdzie”, dodajmy – od dawna oczekiwanego i formułowanego w poprzednich latach przez grupy opozycjonistów jako moralny postulat. Sama Solidarność definiowana była odpowiednio jako “przede wszystkim ruch społeczny, ruch etycznego odrodzenia, domagający się przywrócenia i przestrzegania kryteriów moralnych w życiu publicznym i prywatnym”. I chociaż sami uczestnicy Solidarności najwyraźniej nie odczuwali potrzeby bardziej teoretycznego wyjaśnienia owego pojęcia prawdy, dla nich prawdopodobnie intuicyjnie oczywistego, to nie jest wcale jasne, czym ta prawda była. Na pewno nie samym odrzuceniem fałszu społecznych i politycznych zachowań PRL-u. Jednak również dzisiaj stawianie wprost pytania, czym owa prawda była, jest chyba nie do końca rozważne i przemyślane.\nII. Lud Boży Solidarności\nZ punktu widzenia Solidarności jako zbiorowego doświadczenia życia w prawdzie możemy wyróżnić dwa zasadnicze, komplementarne, choć należące do różnych porządków ujęcia jej fenomenu. Pierwsze ujęcie polega na swoistej “sakralizacji” pierwszej Solidarności, przedstawieniu jej fenomenu w kategoriach res publica ecclesiastica, czy nawet wspólnoty wiernych lub Ludu Bożego. Drugie odnosi nas do pojęcia społeczeństwa obywatelskiego, które wszelako dzisiaj zatraciło już swoją jasność. Oba ujęcia, jak powiedziano, są komplementarne, ponieważ każde na swój sposób próbuje opisać zbiorowy fenomen życia w prawdzie, chociaż ich zestawienie może być zaskakujące z punktu widzenia współczesnych nauk społecznych czy politycznych. Jedno ujęcie odnosi nas bowiem do teologii, podczas gdy drugie odsyła do teorii polityki.\nW polskich warunkach ujęcie Solidarności jako wspólnoty religijnego przeżycia powinno niechybnie prowadzić nas do mistycznego języka Romantyzmu. Nie jest przypadkiem przecież, że w czasie strajku w Stoczni Gdańskiej, najbardziej mistycznego w latach ’80 i ’81 przeżycia zbiorowego Polaków, aktorzy teatru “Wybrzeże” czytali właśnie Księgi narodu i pielgrzymstwa Polskiego. Do tego samego tekstu, symbolizującego najbardziej mistyczny język mówienia o narodowej wspólnocie Polaków, odwoływał się także ks. Tischner w swoich solidarnościowych kazaniach. Fakty te budzą dzisiaj pewną konsternację, bowiem ów język został po roku ’89 skutecznie zdekonstruowany i wydaje się, że jedyne, co dzisiaj z języka romantycznego do Polaków przemawia, to pewien ekstrakt polskiej Gemütlichkeit wyciśnięty z Pana Tadeusza.\nSakralizacja Solidarności jest próbą uchwycenia “życia w prawdzie”. A ponieważ dzisiaj bezpośrednie odwołanie się do języka romantycznego byłoby raczej kłopotliwe, należałoby próbę tę opisać w języku bardziej neutralnym, języku nowożytnej filozofii politycznej. Do tego nieodzownym byłoby posłużenie się pojęciem “cudu”. Często zresztą właśnie przy pomocy tego pojęcia próbowano przedstawić nieoczekiwany i wręcz nieprawdopodobny charakter fenomenu Solidarności. Błędem byłoby jednak zbyt dosłowne, w znaczeniu potocznym, potraktowanie tego pojęcia: Solidarność była cudem, bowiem na cud zakrawał fakt, że w sterroryzowanym przez sowieckie czołgi i służbę bezpieczeństwa bloku wschodnim pojawił się nagle masowy ruch wolności. W tym też sensie o cudzie Solidarności mogli mówić ci, którzy – jak np. Jan Nowak--Jeziorański, Stefan Kisielewski i inni – swoją strategię oporu wobec komunizmu budowali na założeniu, że sami nie mają szans dożyć dnia niepodległości. Jest to jednak tylko powierzchniowe ujęcie “cudu”. Jeżeli jednak wrócimy do cytowanego już fragmentu kazania ks. Tischnera, pojęcie “cudu” odzyskuje swoją głębię. Życie w prawdzie jest tutaj bowiem nie tylko zbiorowym aktem odrzucenia zafałszowanych i zdegenerowanych przez komunizm form współżycia w PRL-u, ale przede wszystkim praktyką utrzymywania autentycznych, niezafałszowanych przez żaden “nienaturalny” dystans międzyludzkich relacji. Solidarność była więc szansą na odzyskanie i utrzymanie “bezpośredniości”, “bliskości”, “oczywi-stości”, “braku dystansu” w relacjach między Polakami. Jej wyjątkowość polegała na objawieniu się ludzkiej egzystencji w jej najbardziej prostych, najbardziej szczerych, całkowicie przedpolitycznych relacjach. Jednak właśnie taka egzystencja byłaby w kategoriach nowożytnej filozofii politycznej boskim cudem – o ile nie jest chaotycznym i okrutnym stanem natury.\nNa marginesie: jest wielkim paradoksem, że ową ahistoryczną i apolityczną wizję narodowej wspólnoty opartej na bezpośrednich, autentycznych relacjach ks. Tischner głosił akurat w wawelskiej katedrze, w bezpośredniej obecności wykutych w kamieniu narodowych symboli i tradycji. Ale i cały ten ewangeliczny język jest paradoksalny, bowiem w apolitycznych kategoriach próbuje opisać arcypolityczny fenomen.\nWydarzenia w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 roku są oczywiście kluczowe dla opisu Solidarności w kategoriach mistycznej wspólnoty. Religijny wymiar tamtych zdarzeń potęgowało bez wątpienia poczucie duchowej jedności, zbiorowego uniesienia, ale także poczucie odrębności od otaczającego świata czy wręcz pewnej izolacji od niego. Wspólnotę tę można by w tym sensie porównywać do pierwszych chrześcijańskich wspólnot, wyrastających w obcym i wrogim świecie niechrześcijańskim. Intensywność wspólnego przeżycia była więc budowana także na świadomości stałego, zewnętrznego zagrożenia. Religijny charakter wydarzenia podkreślały częste msze, żarliwe zbiorowe modlitwy i spowiedzi dokonywane w obecności innych. Popularna była samorodna twórczość religijno-poetycka. Symbolika religijna często w naturalny sposób przechodziła też w symbolikę narodową. Wydarzenia te nazwano później, nie bez racji, wielkimi narodowymi rekolekcjami i wielką religijną odnową. Z opisów strajku można wnosić, że to jednak nie msze czy modlitwy stanowiły najsilniejszy symbol religijny, ale brama stoczni. “Symbole religijne najbardziej widoczne były na bramie oddzielającej stocznię od reszty miasta. Wystrój bramy jako żywo przypominał ołtarz na święto Bożego Ciała. Umieszczono tam obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, obok niej wizerunek Jana Pawła II, całość przybrano wiązankami kwiatów”. We wspomnianym już tekście Bohdana Cywińskiego z “Tygodnika Solidarność” brama stoczni miała symboliczne znaczenie, jako przejście między światem kłamstwa i światem prawdy, przy czym świat prawdy ściśnięty był na niewielkim w porównaniu z całym krajem terenie stoczni, wyznaczonym przez wzmocniony magicznie mur. Dla Cywińskiego przejście przez bramę było indywidualnym wyborem każdego Polaka, daną każdemu szansą przejścia z jednego świata do drugiego. Poprzez analogię z ołtarzem to przejście, transgresja, uzyskiwało jeszcze jedną, dodatkową, sakralną sankcję. Stawało się zdarzeniem cudownym, tak jak cudownym zdarzeniem jest transgresja podczas komunii świętej.\nZ punktu widzenia tradycji nowożytnej myśli politycznej pojęcie cudu urastało do poważnego zagadnienia teoretycznego, ponieważ dopuszczało niepokojącą możliwość zewnętrznej, boskiej ingerencji w ustanowiony dzięki politycznej sile suwerena porządek prawny i społeczny. Kiedy za sprawą filozofii dziejów ustanowiony porządek, a raczej różne porządki zaczęto postrzegać w perspektywie historycznej ewolucji jako logicznego procesu, pojęcie cudu wydawało się przypominać o istnieniu zupełnie innego, głębszego porządku, pokrytego przez coraz grubszą warstwę historycznych form. Cud to rozdarcie zasłony, to moment, w którym rozstępuje się rzeczywistość historyczna, rozstępują się dzieje – i unaocznia się w całej swojej bezpośredniości rzeczywistość absolutna. To chwila, w której może przebłysnąć prawda. Cud jednocześnie podważa logikę dziejów. A jeśli zdać sobie sprawę, że kolejną historyczną naleciałością w genealogii nowożytnych dziejów był komunizm, a w jego efekcie także PRL, to fenomen Solidarności logikę tę podważał, i w ten sposób urastał do rangi “cudu” w nowożytnym sensie tego pojęcia.\nNie należy owej sakralizacji Solidarności, ani nawet próby ujęcia jej w kategoriach res publica ecclesiastica pochopnie uznawać za nieuprawnioną próbę jej katolizacji. Wielu ludzi zdaje się dzisiaj na ten problem szczególnie wyczulonych. Fenomen wybuchających co pewien czas nowych ognisk “polskiej wojny religijnej” po ’89 roku nie ma jednak tutaj nic do rzeczy. Religijność ruchu Solidarności, a szczególnie religijność strajkujących stoczniowców była głęboka i szczera, chociaż z dzisiejszej perspektywy niektóre jej formy mogą się nam wydawać nawet śmieszne czy tragikomiczne. Niemniej religijność ta składała się na fenomen Solidarności i pełniła w ramach ruchu ogromną rolę. Kościół stawał wobec niej w podwójnej roli, można rzec – w swej roli odwiecznej, z jednej strony świadcząc religijną posługę wśród strajkujących (msza, spowiedź), z drugiej jednak zachowując swoistą postawę wstrzemięźliwości wobec wielkich społecznych ruchów oddolnych. Kiedy więc w sierpniu 1980 pierwsi Polacy dokonywali aktu oczyszczenia, przechodząc przez bramę-ołtarz Stoczni Gdańskiej, 26 sierpnia prymas Stefan Wyszyński w kazaniu na Jasnej Górze wzywał do odpowiedzialności, pracy i spokoju. Jednocześnie to przede wszystkim ludzie Kościoła w swych wystąpieniach wydobywali na powierzchnię religijny i ewangeliczny sens Solidarności. Dość przywołać dwa przykłady. Kończąc swoją homilię na placu Zwycięstwa słowami: “Niech zstąpi Duch Twój i odmieni oblicze ziemi. Tej ziemi” – papież nadał eschatologiczny wymiar wydarzeniu, które miało nastąpić rok później. Z kolei Józef Tischner, odwołując się w swoich solidarnościowych kazaniach do biblijnego rozumienia międzyludzkiej solidarności jako ewangelicznego postulatu “jeden drugiego ciężary noście”, pokazał etyczny sens Solidarności w duchu Ewangelii. Wątpliwe jednak, aby w ten sposób Kościół chciał dokonać sakralizacji Solidarności i aby takie właśnie były intencje ludzi Kościoła, gdyż kieruje się on odwiecznie w tych kwestiach daleko idącą roztropnością. Rozumie, że między masowym religijnym uniesieniem a uniesieniem rewolucyjnym istnieje bardzo cienka granica.\nIII. Idea społeczeństwa obywatelskiego\nDrugim, komplementarnym do poprzedniego ujęciem Solidarności było pojęcie społeczeństwa obywatelskiego, charakteryzujące zresztą nie tylko polski ruch wolnościowy, ale cały ruch dysydencki w Europie Środkowowschodniej. Z dzisiejszej perspektywy trudno nie oprzeć się wrażeniu, że pojęcie to, bardzo ogólne, wręcz mgliste, używane było w latach 70. i 80. do opisania różnych, czasami bardzo niejednorodnych zjawisk w Europie Środkowowschodniej. Nie do końca jasne są także teoretyczne podstawy tego pojęcia. Jednak bez wątpienia było ono dla intelektualnego opisu Solidarności pojęciem w pewnym okresie dominującym. Miało dodatkowo istotny walor, pozwalało bowiem nawiązać w teoretycznej refleksji na temat Solidarności do toczonej równolegle na Zachodzie debaty nad liberalizmem. Pojęcie to miało więc także odgrywać rolę pomostu, dzięki któremu Solidarność przestawała być wydarzeniem lokalnym i stawała się elementem szerokiej, zachodniej debaty nad podstawami współczesnego, liberalnego świata.\nZniknięcie pojęcia społeczeństwa obywatelskiego z debaty nad wydarzeniami w Polsce ostatnich 20 lat jest tak samo gwałtowne, jak gwałtowna była sama moda na nie w latach 80. “Jak to się stało, że społeczeństwo obywatelskie upadło tak nisko? – zapytuje dzisiaj Aleksander Smolar. – A przecież zaledwie dziesięć lat temu pokojowe rewolucje, które wstrząsnęły naszym regionem, dokonywały się w imię społeczeństwa obywatelskiego. Obywatelski, civic, obscanske, grażdanskoje stały się z dnia na dzień kluczowymi słowami w języku publicznym krajów Europy Środkowej i Wschodniej. Powstawały obywatelskie komitety, ruchy, zgromadzenia, inicjatywy, obywatelskie kluby parlamentarne i obywatelskie partie. Nie trwało to jednak długo. Zaledwie po paru latach pojęcie społeczeństwa obywatelskiego opuściło ulice i place publiczne, by wieść spokojny, nieco senny żywot w salach seminaryjnych”.\nSytuacja jest oczywiście znacznie bardziej poważna, niż ją maluje Aleksander Smolar. O ile mi wiadomo, pojęcie społeczeństwa obywatelskiego nie króluje nawet w salach seminaryjnych – przynajmniej nie w Polsce. Nie jest to tylko wynik silnych u nas mód intelektualnych. Problem leży w samym pojęciu.\nTermin “społeczeństwo obywatelskie” był próbą opisania zbiorowego charakteru życia w prawdzie, ale dzisiaj sam domaga się swojego precyzyjnego opisu. Według Zbigniewa Pełczyńskiego, społeczeństwo obywatelskie w sensie heglowskim to przede wszystkim koncepcja korporacyjnego związku interesów różnych grup obywateli. W każdym razie uważa on, że należy stricte oddzielić pojęcie społeczeństwa obywatelskiego w sensie heglowskim od pojęcia społeczeństwa politycznego. Taki rozdział jest z punktu widzenia heglowskiej historiozofii koniecznością. Bowiem, jak zauważa Hegel, “narody nowożytne są dla siebie jako jednostki niewolne – wolność obywatelska jest właśnie niedostatkiem tego, co ogólne, jest zasadą izolacji”, braku uświadomionej całości. Jest tak, bowiem “obecnie tym, co pierwsze, co absolutne, uczyniono szczególną wolę jednostki (arbitralność)”. Dla Jerzego Szackiego pojęcie społeczeństwa obywatelskiego ma, jak się zdaje, sens tylko o tyle, o ile odnosi polskie doświadczenie do koncepcji zachodniego liberalizmu. Przy czym chodzi mu o liberalizm w znaczeniu Locke’owskim, a więc taki, który pozwala jednostce w racjonalny sposób realizować potrzeby właścicielskie, przejawiać w tym względzie indywidualną inicjatywę oraz zachować prawo do ewentualnego politycznego obywatelstwa w sferze publicznej. Jest to liberalizm, który zasadniczo uwalnia jednostkę od większości kolektywnych zobowiązań. Dlatego też wspólnotowy wyraz Solidarności określa Szacki lapidarnie jako “utopię społeczeństwa obywatelskiego”. Z kolei Paweł Śpiewak sprzeciwia się stanowczo takiej właśnie interpretacji Solidarności. W tekście Alexis de Tocqueville i Hannah Arendt o Solidarności bodaj ani razu nie pada pojęcie społeczeństwa obywatelskiego, ale w istocie cała jego argumentacja zbudowana jest w taki sposób, aby przeciwstawić liberalnemu, negatywnemu, “społecznemu” i antypolitycznemu rozumieniu tego pojęcia pozytywną definicję polityczności jako etosu republikańskiego. W ujęciu Śpiewaka społeczeństwo obywatelskie (na przykładzie Solidarności) staje się przede wszystkim społeczeństwem politycznym. Jeszcze inne rozumienie społeczeństwa obywatelskiego w odniesieniu do doświadczenia Solidarności proponuje Aleksander Smolar, dla którego pojęcie to ma zupełnie oddzielną, niepowtarzalną specyfikę w kontekście Europy Środkowowschodniej. Stwierdza on, że “idea społeczeństwa obywatelskiego, która zdobyła popularność w Europie Środkowej i Wschodniej, niewiele ma wspólnego z debatami przeszłości, rozważaniami Locke’a, Fergusona, Smitha, Hegla, Tocqueville’a, Marksa czy Gramsciego. Wyrosła z długiej historii powojennego oporu”.\nTo, co określano w Europie Środkowowschodniej za pomocą koncepcji społeczeństwa obywatelskiego, w jakiś sposób brało jednak swoje źródła ze starej antynomii między społeczeństwem i państwem, a głębiej – z antynomii między przejawiającą inicjatywę jednostką i opresyjną polityką. W warunkach polskich komunistyczne realia nakładały na te przeciwieństwo specyficzną konwencję. Jednak niezależnie od tej specyfiki pojęcie społeczeństwa obywatelskiego opisywało przede wszystkim przestrzeń, która miała istnieć obok państwa i mieć charakter apolityczny lub w której następowało całkowite utożsamienie polityczności i najwyższych postulatów moralnych. Natomiast wieloznaczność samego pojęcia świadczyła raczej o jego teoretycznej niedojrzałości, która pozwalała pomieścić w nim zarówno liberalne wyobrażenia minimalnego państwa oraz autonomicznego, samowystarczalnego społeczeństwa, i zarazem anarchistyczne lub zgoła romantyczne przekonanie o samoistnej zdolności społeczeństwa do politycznej organizacji bez państwa. Jeżeli rzeczywiście szukać już jakiegoś szczególnego wyróżnika społeczeństwa obywatelskiego w kontekście Europy Środkowowschodniej, to było nim niebywale silne moralnie uzasadnienie racji istnienia takiej paralelnej przestrzeni. Społeczeństwo obywatelskie nie miało przecież realizować obecnego nawet u partyjnych liberałów postulatu rozluźnienia państwowego centralizmu i większej możliwości oddolnej inicjatywy i samoorganizacji. Społeczeństwo obywatelskie miało być zrealizowanym postulatem życia w prawdzie, spełnieniem odwiecznego – zakwestionowanego nie tylko przecież przez praktykę PRL-u – marzenia o polityczności polegającej na samoistnym, dyskursywnym i zgodnym rozwiązywaniu spraw harmonijnie układającej się w całość społeczności, złożonej ze świadomych i szlachetnie nastawionych obywateli.\nIV. Idealiści i realiści\nOba sposoby rozumienia Solidarności jako religijnej wspólnoty i jako społeczeństwa obywatelskiego są – jak powiedziano – brane z innych porządków myślenia (jeden czerpie swe źródła z teologii, drugi z historii politycznych idei), jednak pozostają komplementarne w tym sensie, że charakteryzują się podobnym moralnym uzasadnieniem. Jedno i drugie ujęcie Solidarności nawiązuje bowiem do nadziei na całkowite przełamanie historycznych i konwencjonalnych ograniczeń w polityce (z których komunizm jest tylko jednym z wielu) oraz postuluje absolutny ideał życia w prawdzie – bez zapośredniczeń, dystansów i ról. I chociaż w obliczu zakłamania codziennego życia i polityki w PRL-u postulat ten musiał uczestnikom pierwszej Solidarności wydawać się całkiem oczywisty, nie zmienia to faktu, że z teoretycznego punktu widzenia niebywale komplikował to doświadczenie, stawiając je ponad dzieje i ponad polityczność, i nadając Solidarności tak bardzo wysoką moralną jednocześnie apolityczną sankcję, że dzisiaj, z perspektywy dwudziestu lat, musi się ona wydawać po prostu nieprawdopodobna, a w pewnych sytuacjach może być wręcz uznana za niebezpieczną.\nNiezależnie jednak od owych teoretycznych problemów wynikających z przyjęcia obu tak radykalnie apolitycznych i etycznych punktów widzenia na Solidarność, istnieje także zwykły, zdroworozsądkowy zarzut, oparty na bezpośrednich reminiscencjach indywidualnych uczestników tamtych wydarzeń. Zarzut ten pojawia się zawsze i będzie się pojawiał nadal przy wszelkich dyskusjach na temat istoty pierwszej Solidarności – i zignorować go nie sposób. Mówi się więc, że Solidarność nie była żadnym etycznym czy mistycznym momentem jedności, stanowiącym niezapośredniczony, autentyczny charakter relacji międzyludzkich. Postulatu życia w prawdzie nie należy też rozumieć zbyt dosłownie, bowiem ma on swój sens wyłącznie w odniesieniu do doświadczeń PRL-u i jego zrozumienie bez kontekstu historycznego i społecznego byłoby nieporozumieniem. Prowadzi ono do niepotrzebnej idealizacji Solidarności, do poszukiwania nieistniejącej metafizyki tego wydarzenia. A przecież Solidarność była ruchem społeczno-politycznym i dlatego podlegała wszelkim konwencjonalnym regułom polityki i życia społecznego. Doszukiwanie się w zjawisku Solidarności czegoś ahistorycznego i w tym sensie uniwersalnego pomija fakt, że Solidarność była ruchem uwikłanym w historię, była także zjawiskiem par excellence politycznym. Solidarność prowadziła walkę i grę z władzą, zawierała porozumienia, prowadziła negocjacje i kierowała się różną taktyką zależnie od sytuacji. Ona sama dzieliła się na frakcje, oskarżające się i konkurujące ze sobą grupy, kręgi bardziej i mniej wtajemniczonych. Miała też swoich bohaterów i swoich zdrajców. W rzeczywistości daleka więc była od wyidealizowanych obrazów społeczeństwa obywatelskiego lub wspólnoty mistycznej, opisywanej językiem ewangelicznym. Szerzej rzecz ujmując, “sakralizacja” fenomenu Solidarności w jakimś stopniu zafałszowuje jej historyczny wymiar. W sposób podobny pojęcia społeczeństwa obywatelskiego, społeczeństwa równoległego, społeczeństwa apolitycznego fałszują polityczny wymiar tego fenomenu, bowiem akcent kładą na to, co w relacjach międzyludzkich polityczne nie jest, przeciwstawiając mu swoistą etykę bezpośredniości jako moralny postulat.\nNie jest to jednak wyłącznie spór między “realistami” i “ideali-stami” Solidarności. W grę wchodzi poważny problem teoretyczny, bowiem oba spojrzenia na Solidarność, które implikują absolutny moralny postulat autentyczności, uruchamiają stały zestaw nowożytnych wątpliwości o naturze polityczno-teologicznej. W odniesieniu do pierwszej Solidarności wątpliwości te zawarł Paweł Śpiewak w biblijnej metaforze owocującego w zimie drzewa, które nie mogło wydać żadnych owoców. Pierwszy człon metafory odnosi fenomen Solidarności do pojęcia cudu, zdarzenia, które w normalnym porządku historycznym nie miało prawa się zdarzyć i mogło mieć miejsce jedynie za sprawą jakiejś tajemniczej opatrzności. Cud jest momentem rozdarcia zasłony dziejów, jest także momentem oczyszczenia przedpola z wszelkich zapośredniczeń i dystansów, a więc de facto z elementów polityki. Jest uchyleniem historycznej i politycznej “normalności”. Drugi człon metafory zawiera stwierdzenie, że zdarzenie to nie mogło pozostawić żadnych śladów, pozbawione jest jakichkolwiek konsekwencji dla świata, w którym miało miejsce. Jest to metafora wielce znacząca i jak będę chciał udowodnić – uczy przede wszystkim tego, że Solidarność nie mogła i nie może mieć dla nas żadnych konsekwencji właśnie dlatego, że była zdarzeniem z kategorii cudów, a te, jeśli nawet się zdarzają, pozostają dla ludzi bezużyteczne.\nV. Cud i jego prorocy\nProblem bezużyteczności boskich cudów był teologiczno-politycznym problemem wynikającym z doktryn deistycznych i panteistycznych, które rezygnując z zasady boskiego interwencjonizmu w historyczny i polityczny świat człowieka, musiały jakoś uporać się z teoretycznym problemem zdarzeń niewyjaśnialnych racjonalnie, sprzeciwiających się logice rozumu lub logice historii. W Traktacie teologiczno-politycznym Benedykt Spinoza stwierdza, że cud nie pozostawia żadnego śladu w świecie, a więc w istocie z punktu widzenia ziemskich zdarzeń nie ma żadnego znaczenia. Prorocy, którzy przeżywali iluminację lub twierdzili, że rozmawiali z Bogiem, nie stali się przez to wcale źródłem szczególnej wiedzy czy mądrości dla innych ludzi. Stając się przedmiotem Boskiej interwencji, uczestnikami cudu, nie byli bardziej od innych, zwykłych ludzi pouczeni i po ustaniu cudu pozostawali nadal przy swoich starych poglądach. Poprzez cud Bóg nie przekazywał więc ludziom w depozyt żadnej szczególnej mądrości ani żadnego szczególnego doświadczenia. Spinoza próbował uzasadnić tę szokującą w swych konsekwencjach tezę w dwojaki sposób. Po pierwsze, odwoływał się do Ksiąg Mojżeszowych (Mojż 2, 33/20), w których mowa jest o tym, że nawet Mojżesz widział Boga jedynie z tyłu: “bo nie ujrzy mnie człowiek, aby żyw został”. Uważał, że widzialność pozostaje w sprzeczności z naturą boską i że nikt, z wyjątkiem Chrystusa, nie mógłby rozmawiać z Bogiem twarzą w twarz. Dlatego, i to po drugie, uczestnicy cudu jedynie na własny sposób, we własnym języku i zgodnie z własną pojętnością interpretowali sobie to, co ich zdaniem przekazywał im Bóg przez cudowne zdarzenia. Nie jest to miejsce dla poważnej analizy panteizmu. Reasumując – na użytek naszych rozważań stwierdzamy tylko, że zgodnie z tą racjonalistyczną i panteistyczną krytyką cudu, nawet jeśli przyjąć, że cudowne zdarzenia mają miejsce, wcale nie prowadzą człowieka do bezpośredniej relacji z boską prawdą. Prawda może być zapośredniczona wyłącznie przez rozum. Cud pozostaje boskim komunikatem bez odbiorcy. Nawet jeżeli przyjąć, że w wydarzeniu cudownym zawarty jest jakiś boski komunikat (co naturalnie z punktu widzenia panteizmu w ogóle nie jest możliwe), to i tak nie ma on dla ludzkiego świata żadnego znaczenia, nie pomnaża naszej wiedzy ani mądrości, nie płynie z niego żadna nauka, którą moglibyśmy kierować się w życiu lub którą przekazywalibyśmy naszym potomnym. Z konieczności cud pozostaje bez śladu dla potomnych. Taka, zdaniem Spinozy, byłaby natura cudów.\nStanowisko powyższe ma ogromne znaczenie dla kwestii, która nas zajmuje. Wynika z niego bowiem, że zdarzenia uznane za “cudowne”, ahistoryczne, moralnie absolutne nie zawierają żadnych nauk uniwersalnych i ponadczasowych, nie przybliżają nas do prawdy – nie mówiąc już o życiu w prawdzie – i tym samym nie kryją żadnego przesłania dla potomnych. Nie jest naturalnie przypadkiem, że Spinoza przeprowadza swoją miażdżącą krytykę cudu w rozdziale poświęconym prorokom i ich autorytetowi. Jeżeli bowiem wydarzenia uznawane za cudowne nie zawierają szczególnej prawdy, to wówczas prorocy tracą swój autorytet jako depozytariusze i strażnicy prawdy objawionej – i jednocześnie ci, którzy mają dawać jej świadectwo. Ich roszczenia do szczególnego statusu, poważania, moralnego autorytetu, które czerpią z autentyczności cudu i z faktu bycia jego czynnym świadkiem, oraz wyjątkowa rola tłumacza sensu i znaczenia cudownych zdarzeń z przeszłości stają się dla współczesnych zupełnie bezpodstawne. Ich autorytet sprowadzony zostaje do oszustwa, omamienia naiwnych ludzi, a ich roszczenia zdemaskowane jako zwykłe roszczenie władzy. Tej krytyce wtórował Hobbes w swoim Lewiatanie, gdzie w rozdziale poświęconym władzy proroków czytamy: “Ten bowiem, kto ma uroszczenie do tego, iżby uczyć ludzi, jaka jest droga do tak wielkiego szczęścia, ma uroszczenie, by rządzić ludźmi, to znaczy: panować nad nimi i władać, co jest rzeczą, której wszyscy ludzie z natury swej pożądają; i wobec tego jest tu podstawa, by podejrzewać takiego człowieka o ambicję i oszustwo”. Krytyka pojęcia cudu prowadziła więc do politycznego problemu wiarygodności proroków, czyli tych, którzy uczestniczyli w wydarzeniu i są jego świadkami wobec wątpiących i następnych pokoleń, oraz którzy są depozytariuszami prawdy w wydarzeniu tym objawionej im i powierzonej.\nOpisywany w XVII wieku konflikt między bezpośrednim, czynnym świadkiem cudu a istniejącym lub zaistniałym porządkiem władzy i społeczeństwa – analogiczny do konfliktu między rewolucjonistą a tymi, którzy pragną umocnić porewolucyjny porządek – tłumaczy, dlaczego dzisiaj tak trudno jest wyrazić konkretne aspekty solidarnościowego postulatu życia w prawdzie i dlaczego próby takie mogą zostać uznane za wręcz niebezpieczne. Konflikt ten ma charakter dynamiczny. Nie chodzi w nim tylko o problem wiarygodności tych, którzy poprzez uczestnictwo w ruchu Solidarności zyskali swoisty autorytet i szacunek u innych, a potem nie potrafili stanąć na wysokości zadania w czasach otwartej, publicznej działalności, rozmieniając prawdę na drobne, instrumentalizując ją dla własnych partykularnych celów, czy po prostu z koniunkturalnych przyczyn wprost wypierając się jej. Nie jest to więc tylko problem ułomności samych ludzi świadków, tych, których swego czasu Emil Skiwski nazwał zgryźliwie handlarzami wzniosłym towarem. Jest to przede wszystkim problem relacji między wydarzeniem ujętym w kategorie absolutnie apolityczne i ahistoryczne, a rzeczywistością społeczno-polityczną, która po nim nastąpiła – relacji, mającej charakter dynamicznego konfliktu. Zarówno “ewangelizacja” fenomenu Solidarności, jak i jego etyczna absolutyzacja zawarta w koncepcji społeczeństwa obywatelskiego, obie oparte na moralnym postulacie życia w prawdzie, nawiązują do wyobrażeń nie z tego świata – nie ze świata ludzkiego, historycznego i politycznego. Być może kryją nawet w sobie jakiś okruch obietnicy, że można przezwyciężyć w życiu zbiorowym ułomności ludzkiej natury. Stawiają jednak doświadczenie Solidarności w stan ostrego konfliktu z historycznym, politycznym i konwencjonalnym charakterem ludzkich relacji, przy czym na tym poziomie ogólności nie ma praktycznie znaczenia, czy konflikt ten odnosi się do międzyludzkich relacji w PRL-u (co było świadomym zabiegiem kształtującym Solidarnościową samoświadomość w opozycji do komunizmu), czy do nowych relacji demokratycznego państwa polskiego po ’89 roku (co było nieuniknioną, aczkolwiek na pewno przez wielu niemile widzianą konsekwencją). O ile więc w walce z komunizmem etyczna lub ewangeliczna absolutyzacja Solidarnościowego życia w prawdzie spełniała kluczową rolę w tworzeniu nowej, wspólnotowej tożsamości uczestników, to już od ’89 roku była raczej przyczyną poważnej destrukcji wspólnotowej tożsamości, prowadząc do rozbicia istotnych wyobrażeń życia w prawdzie z realnością “okrągłego stołu”, brakiem lustracji czy utrwaleniem się nomenklaturowego układu w nowym państwie. Nadawała doświadczeniu Solidarności maksymalistyczny i idealny charakter, który z trudem przekładał się na realia Polski po 1989 roku; zmniejszała prawie do minimum szansę przekształcenia tego zbiorowego doświadczenia i pamięci o nim w trwałe formy instytucji, zwyczajów, zjawisk w kulturze i form publicznych rytuałów. Dzieje się tak, bowiem – i tutaj także widać analogie z historią nowożytną polityki – każdy ukonstytuowany układ polityczny traktuje z ogromną podejrzliwością tak absolutny postulat prawdy w życiu publicznym, jaki zdaje się zawierać wspomniany wyżej opis doświadczenia Solidarności. Dla układu politycznego taki postulat zawsze jest niewygodny i niebezpieczny, i jest tak nawet wtedy, kiedy w znacznym stopniu częścią tego układu stali się ludzie, którzy uczestniczyli bezpośrednio w doświadczeniu Solidarności w 1980 i ’81 roku. Jest to zresztą jedna z głównych przyczyn tego, co szeroko opisywano i komentowano jako zdradę etosu Solidarności przez jej elity po ’89 roku. Zdaje się, że właśnie ten argument łączy przedstawicieli obowiązującego dotychczas układu politycznego, przyczyniając się do powstania szczególnego sojuszu, bez względu na polityczne rodowody, przeciwko zawartemu w idei Solidarności absolutnemu, etycznemu postulatowi i tym wszystkim, którzy o nim przypominają i do niego się odwołują. To dlatego także przedstawiciele układu, znów często niezależnie od swych rodowodów, starają się wspólnie stworzyć takie oficjalne formy kultywowania pamięci o Solidarności, które byłyby najbardziej wygodne, bezpieczne i które relatywizowałyby, stępiały jej absolutny wyraz moralny.\nTrzeba powiedzieć uczciwie, że chociaż obawa ta na pewno nie jest wyrazem troski o wspólne dobro, lecz o własne interesy, to nie jest przecież całkiem bezzasadna. Są ludzie, którzy będą odwoływać się do absolutnego, etycznego wymiaru Solidarności po to tylko, aby wykazać, że istniejący układ polityczny i związana z nim cała rzeczywistość w Polsce po 1989 roku jest tylko fałszem i nie może mieć racji bytu. Będą zainteresowani, aby ten absolutny wymiar doświadczenia Solidarności był jak największy, ale tylko dlatego, że proporcjonalnie zwiększa destrukcyjną siłę ich krytyki.\nVI. Problematyczność doświadczenia Solidarności\nNowożytna krytyka cudów i proroków dostarcza dość pokaźny arsenał argumentów przeciwko opisanym wyżej dwu sposobom przedstawiania Solidarności. Chciałbym być jednak dobrze zrozumiany. Doświadczenie pierwszej Solidarności dostarcza również wielu dobrych kontrargumentów. Pokazuje przede wszystkim, że wbrew zaszczepionemu nam przez nowożytność sceptycyzmowi i agnostycyzmowi, ludzie potrafią przez jakiś czas organizować swoje społeczne relacje wokół moralnych wskazań życia w prawdzie, tworząc polityczną i dyskursywną wspólnotę, uświadomioną publiczną całość, nieopartą na przemocy czy terrorze i do tego przenikniętą jeszcze głęboką, szczerą religijnością, która w tym wypadku wcale nie stoi w ostrej sprzeczności z życiem publicznym. Mówiąc inaczej – doświadczenie to dowodzi, że można być lepszym, niż uczy nas nowożytność i współczesność, nie popadając ani w skrajny indywidualizm, ani nadmierną opresyjność państwa lub prawa; że można przynajmniej na jakiś czas zbliżyć się do ideału “życia w prawdzie”, zawieszając do pewnego stopnia uwarunkowania historyczne i narzucone przez ludzką rzeczywistość konwencje. Kryje się w tym uniwersalność zbiorowego przeżycia Polaków, ale też w tym tkwi jego problematyczność.\nIstnieje zasadnicza różnica między stwierdzeniem, że tego typu wyjątkowe zdarzenia mogą przybliżyć daną zbiorowość do etycznego i religijnego ideału życia w prawdzie; że dają nam uwierzyć, że zbiorowość taka może wznieść się ponad swoją przeciętność i wydobyć z siebie to, co najlepsze – a stwierdzeniem, że tego typu wyjątkowe zdarzenia są dowodem, że można ostatecznie przełamać polityczną, historyczną i społeczną kondycję człowieka i tą drogą ustanowić trwałą, idealną, moralną społeczność na ziemi. Pomijam już teologiczne kwestie takiego zjawiska. Koncentruję się na ich politycznym charakterze. To drugie stanowisko sprawia, że doświadczenie Solidarności, jako wydarzenie wyjątkowe czy wręcz cudowne, zyskuje maksymalne znaczenie moralne i religijne, jednakże ograbione zostaje ze swego znaczenia i charakteru politycznego. Jest to perspektywa jawnie fałszywa, bowiem pierwsza Solidarność ze względu na swoją dyskursywność, polemiczność i odniesienie do najgłębszych pokładów narodowej i religijnej tradycji była wydarzeniem na wskroś politycznym. Druga konsekwencja sprowadza się do zjawiska opisanego wcześniej jako niekonkluzywność cudownych zdarzeń. Solidarność wydarzyła się, ale wyłącznie jako wydarzenie etyczno-religijne w żaden sposób nie mogła i nie może wpływać na nas dzisiaj. Więcej – nie możemy nawet założyć, że ludzie, którzy doświadczyli fenomenu Solidarności, dowiedzieli się czegokolwiek o sobie i swej wspólnocie, i że mogą jakąkolwiek wiedzę przekazywać następnym pokoleniom. Trzecia ważna konsekwencja to powstanie oczywistego konfliktu między moralnymi wymogami płynącymi z takiego wydarzenia – a niejednoznacznym charakterem politycznej rzeczywistości, która ukonstytuowała się po nim. Doświadczenie Solidarności rozumiane jako doświadczenie absolutne w swej etyczności i religijności staje się przedmiotem ostrego sporu o celach nader doraźnych i partykularnych między tymi, którzy stanowią establishment i w podkreślaniu absolutnie etycznej wymowy Solidarności widzą zagrożenie dla własnych interesów, a tymi, którzy w celu kontestacji tego establishmentu “używają” absolutnej solidarnościowej etyczności, odgrywając w istocie rolę fałszywych proroków. W każdym z tych trzech wypadków doświadczeniu bycia w Solidarności zostają “zamknięte usta”.\nUjęcie Solidarności w kategoriach politycznych (nie negując wcale jej znaczenia religijnego i etycznego, ale już bez absolutyzowania go), jako wyjątkowego zdarzenia przybliżającego przynajmniej na chwilę zbiorowość Polaków do ideału życia w prawdzie, rozwiązuje temu zbiorowemu doświadczeniu usta. Otwiera możliwość potraktowania go w kategoriach narodowej samowiedzy Polaków i zobowiązuje do poszukiwania dróg przełożenia doświadczenia udziału w ruchu Solidarności na obecną rzeczywistość (choć z pewnością nie daje szansy na całkowite zniesienie owego stałego konfliktu między zawartymi w doświadczeniu Solidarności wartościami i moralnymi postulatami, a polityczną, bieżącą praktyką demokracji). Jak takiego przełożenia dokonać?\nW zamykającym Etykę solidarności rozdziale “Duch Rzeczypospolitej” Tischner odwołuje się do fragmentu Ksiąg narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego Mickiewicza, w którym czytamy: “A każdy z was w duszy swej ma ziarno przyszłych praw i miarę przyszłych granic. O ile powiększycie i polepszycie duszę waszą, o tyle polepszycie prawa wasze i powiększycie granice wasze”. Trzymając się poetyki tego cytatu, można powiedzieć w tonie nieco górnolotnym, że doświadczenie ludzi pierwszej Solidarności jest ziarnem, które od ponad dwudziestu lat tkwi w duszy każdego z nas. Od nas zależy więc, w jakim stopniu dzisiejsze prawa staną się plonem tamtego siewu. Solidarność ma z dzisiejszego punku widzenia wyjątkowe znaczenie jako potwierdzenie i odnowienie szeroko pojętej politycznej wspólnoty Polaków. Ta wspólnota unaoczniła się w Stoczni Gdańskiej oraz w innych strajkujących zakładach, w sali Oliwii, a potem także przy okazji kolejnych papieskich pielgrzymek do Polski. To w akcie owego odnowienia polskiej wspólnoty politycznej potwierdzone zostały najważniejsze elementy naszej tradycji: religijność, republikanizm, romantyczna i endecka koncepcja narodowa, myśl socjalistyczna i inteligencki etos. Wyjątkowość Solidarności polegała na tym, że wszystkie te elementy polskiej tradycji – w historii często występujące w opozycji względem siebie – tutaj uzewnętrzniły się z całą wyrazistością i intensywnością naraz, jednocześnie, we wspólnocie. Ten fakt pozwala nam uzmysłowić sobie, jaka jest duchowa spuścizna Solidarności i do jakich treści powinniśmy sięgać, aby uszlachetniać naszą współczesną demokrację.\nPierwodruk pod tytułem Doświadczenie pierwszej Solidarności – między moralnym absolutyzmem a polityczną samowiedzą Polaków [w:] Lekcja Sierpnia, red. Dariusz Gawin, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2002, s. 77-101.\n Bohdan Cywiński, Tylko mocą własnego wyboru, “TS”, nr 1/81.\n Jerzy Szacki (zob.: Złudzenia i rzeczywistość polskiej demokracji, “Res Publica”, nr 5/91) ów manicheizm przypisuje jako stałą cechę każdemu rewolucyjnemu ruchowi, a za taki uznaje pierwszą Solidarność, konsekwentnie posługując się określeniem “nasza rewolucja”.\n Józef Tischner, Etyka solidarności, Znak 2000, s. 10.\n Maria Janion, O różnicy między Robotnikiem a Przedstawicielem klasy robotniczej, [w:] Lech Wałêsa, Gdańsk 1990.\n Uderzające jest na przykład porównanie moralistycznej retoryki “życia w prawdzie” z wypowiedzią Wałęsy dla “TS”, nr 2/81: “Chciałbym, żeby każdy człowiek zrozumiał, co z tego życia będzie miał i co zostawi dzieciom. Dlaczego i po co pracuje. […] Musi mieć zaufanie, wiarę w stabilizację. Ale nie tylko. Trzeba też uporządkować wewnętrzne oblicze człowieka. Tym ludziom, którzy pracują, jedzą, idą na piwko, im bardzo potrzeba uporządkowania wewnętrznego, bo warunki życia i światopoglądy się zmieniały, a został ogólny wielki bałagan. Ja tu nie mówię, że trzeba wszystkich zapędzić do kościoła, ale trzeba tym ludziom jakoś pomóc się uporządkować”.\n Można w tym miejscu przywołać przynajmniej znaną formułę Leibniza o związku między pojęciami teologicznymi i prawnymi: Merito partitionis nostrae exemplum a teologia ad jurisprudentiam transolimus, quia mira est utriusque facultatis similitudo, [w:] Nova Methodus, par. 4 i 5, [za:] Carl Schmitt, Teologia polityczna i inne pisma, Znak 2000.\n Zob.: Tomasz Hobbes, Lewiatan, rozdz. XXXVII, PWN Warszawa 1954; Dawid Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, rozdz. X, Kraków 1947; także: Carl Schmitt, Der Leviathan, Köln 1982.\n Na szczególną uwagę zasługuje tutaj komentarz Czesława Robotyckiego: “Mury, za którymi dział się strajk, zostały zaznaczone i magicznie wzmocnione. Przydano murom znaczenia granicy światów”, [za:] Dionizy Smoleń, Tłum czy społeczność zorganizowana, [w:] Solidarność w ruchu 1980–1981, Warszawa 2000, s. 197.\n Ewa Milewicz we wrześniowym numerze “Biuletynu Informacyjnego” zauważyła kąśliwie: “Stopień szczegółowości tych modlitw był tak duży, że wyczekiwałam, czy pomodlą się też za korbę od powielacza”, [za:] Piotr Zaremba, Młodopolacy, Gdańsk 2000, s. 170. Inny świadek tamtych wydarzeń ową intensywność religijnych uczuć opisywał nieco inaczej: “W mszy uczestniczyliśmy ze łzami w oczach, gdyż zdawaliśmy sobie sprawę z tego, że jest rzeczą niespotykaną w naszym kraju, żeby na terenie zakładu pracy, podczas strajku, odbywała się msza święta, ale pokazało się, że jest to możliwe, co dało nam wiele siły do przetrwania mimo wielu słyszanych plotek”, [za:] Dionizy Smoleń, op. cit., s. 196.\n Do jednych z najbardziej zabawnych i przejmujących zarazem przykładów religijnego uniesienia w Stoczni należy historia “PZPR--owskiego Kmicica” opisana przez Jerzego Surdykowskiego. Według jego relacji jeden z delegatów PZPR pod wpływem panującej wśród strajkujących atmosfery chciał przejść na ich stronę:\n– Przysięgam na wszystko! Jestem z wami, jestem religijny, syna dałem ochrzcić!\n– Wyrzucić, wyrzucić!\n– Przysięgam na krucyfiks!\n– Wyrzucić zdrajcę!\nWspina się na krzesło, sięga dwoma palcami (jest niski) do wiszącego od początku strajku krzyża. Przysięga. Wspina się jeszcze wyżej, całuje Ukrzyżowanego. Tuż obok posąg Lenina – patrona stoczni. Sala cichnie. Nikt nie woła, poszum tylko jak po sztormie – nie wiadomo, płacz czy gorzki śmiech.\n Ibidem, s. 195–199.\n Jerzy Szacki, Liberalizm po komunizmie, Znak 1994, zob. przede wszystkim s. 111–135.\n Na taką interpretację wskazuje Jerzy Szacki, podając przykłady (zob.: op. cit., s. 111). Warto też zwrócić uwagę na interpretację, zgodnie z którą termin “społeczeństwo obywatelskie” został przejęty przez polskich dysydentów, przede wszystkim ze środowiska KOR-u, pod koniec lat siedemdziesiątych od takich autorów jak Jacques Rupnik. (Zob.: Zbigniew A. Pełczyński, “Solidarność” a “odrodzenie społeczeństwa obywatelskiego” w Polsce w latach 1976–1981, [w:] Wolność, państwo, społeczeństwo, Wrocław 1998). Istnieje jednak podejrzenie, że może cały związek między zachodnią debatą dot. społeczeństwa obywatelskiego i posługiwaniem się tym pojęciem przez polskich dysydentów był po prostu teoretycznym nieporozumieniem.\n Aleksander Smolar, Przygody społeczeństwa obywatelskiego, [w:] Idee a urządzanie świata społecznego. Księga jubileuszowa dla Jerzego Szackiego, PWN 1999, s. 386–396.\n Pomieszanie tych dwóch porządków zdaje się uznawać za podstawowy błąd Solidarności i główną przyczynę jej klęski. (Zob.: Zbigniew A. Pełczyński, op. cit., s. 256).\n G. W. F. Hegel, Wykłady z historii filozofii, Warszawa 1996, s. 274 i 275.\n Jerzy Szacki, op. cit.\n Jerzy Szacki, Złudzenia i rzeczywistość polskiej demokracji, “Res Publica”, nr 5/91.\n [W:] Paweł Śpiewak, Ideologie i obywatele, Warszawa 1991. Charakterystyczne jest, że Śpiewak praktycznie nie czyni żadnych rozróżnień między poglądami Tocqueville’a i Arendt, oboje stawiając za przykład pozytywnego myślenia o polityczności jako dążeniu do wspólnego dobra. Różnica między nimi wydaje się jednak bardzo ważna. O ile bowiem Tocqueville jest w pełni świadomy tego, że napięcie między równością i wolnością, między tym, co społeczne i tym, co polityczne, między równościowym społeczeństwem “strachliwych zwierząt” i wolnościowym społeczeństwem zaangażowanych obywateli jest nieusuwalne, o tyle wydaje się, że Hannah Arendt w O rewolucji niebezpiecznie zbliża się do zniesienia tego napięcia, wprowadzając do rozważań nad społeczeństwem obywatelskim elementy utopijne.\n Aleksander Smolar, op. cit., s. 386. Dla Adama Michnika tradycja ta była znacznie głębsza i nie ograniczała się jedynie do okresu powojennego. Swój znany tekst Nowy ewolucjonizm z “Aneksu” (wrzesień 1976), w którym wykłada strategię stopniowego poszerzania sfery obywatelskich swobód i praw człowieka w państwie komunistycznym, kończy m.in. stwierdzeniem: “Formułowanie programów alternatywnych i obrona imponderabiliów to zadanie środowisk inteligenckich. Mówiąc precyzyjnie – niewielkiej cząstki tych środowisk, która poczuwa się do obowiązku kontynuowania tradycji ‘niepokornej’ inteligencji z początku XX wieku, tradycji Brzozowskiego i Wyspiańskiego, Żeromskiego i Nałkowskiego”.\n Bronisław Geremek, Społeczeństwo obywatelskie i współczesność, [w:] Europa i społeczeństwo obywatelskie, Znak 1994.\n Czynniki określające dynamikę ruchu “Solidarności” w latach 1980-1981, [w:] Solidarność w ruchu 1980-1981, Warszawa 2000; także: Timothy G. Ash, Polska rewolucja Solidarności 1980-1981, 1987.\n Zob.: Dyskusja redakcyjna, “Res Publica Nowa”, sierpień 2000.\n Benedykt Spinoza, Traktat teologiczno-polityczny, rozdz. 2 “O prorokach”, ANTYK 2000.\n Ibidem, rozdz. II, par. 43.\n Ibidem, rozdz. II, par. 24 i 31.\n Tomasz Hobbes, op. cit., Warszawa 1954, s. 385.


Łukasz Chlewicki dziękuje Normanowi Parke! - myMMA.pl\nNorman Parke (24-6-1, 4 KO, 12 SUB) pokonał jednogłośnie na punkty (3x 30:26, 30:25) Łukasza Chlewickiego (14-8-1, 5 KO, 1 SUB). Bez wątpienia zarówno Parke jak i popularny „Sasza” dali z siebie wszystko w tym starciu. Zawodnik z Krakowa na jednym z portali społecznościowych postanowił podziękować Irlandczykowi za cały pojedynek oraz sportowe zachowanie.\n„Chrakter i determinacja ponad wszystko !!!!\nŻaden zadany celny cios jak i kopnięcie mojego rywala walce nie jest wstanie powstrzymać mnie przed tym by walczyć do końca..Kurz po walce na KSW 43 już opadł, rany się goją..\nDziękuję wszystkim fanom w hali Stulecia za wsparcie jak tym, którzy dopingowali mnie przed TV.Niestety nie udało mi się wyjść na przekór losowi w tej konfrontacji..Wraz z ‚Stormin’ Norman Parke daliśmy z siebie wszystko w tym boju by nie zawieść fanów jak i organizacji.Dzięki Norman za twardą walkę jak i sportowe zachowanie w klatce.Jestem wdzięczny włodarzom organizacji KSW za kolejne mocne zestawienie sportowe.Dziękuję również za trzymanie pieczy managerskiej Paweł Kowalik MMA Cartel\nDziękóweczka dla całego narożnika który ze mną pracował Henryk Piwowar, Damian Krawczyk, Filip „Wolan” Wolański. Bartosz Dobicki dzięki za robotę zapaśniczą. Podziękowania dla wszystkich zawodników jak i trenerów Grappling Kraków BJJ, MMA Kraków którzy pomagali mi w tych przygotowaniach do walki.”


Wszyscy, którzy wezma udział w szkoleniu dowiedzą się o możliwości pozyskania środków na własną działalność!\nSzkolenie MARKETING DLA MAŁYCH I ŚREDNICH FIRM!\nW trakcie szkolenia omówione zostaną takie podstawowe elementy jak logo, domena, strona WWW. Zgłębimy wachlarz możliwości promocyjnych w przestrzeni online oraz offline oraz nauczymy się budować strategię.\nSzkolenie skonstruowane jest w oparciu o metodykę „po nitce do kłębka”: rozpocznie się analizą podstawowych elementów, a skończy na projekcie strategii marketingowej.\nZgłoszenia na powyższe szkolenia przyjmowane bedą na formularzu zgłoszeniowym, który należy przesłać pod adresem e-mail: biuro@owp.koscian.net.


Teresa Gołda-Sowicka – Jestem. Galeria Bielska BWA - News O.pl\nTeresa Gołda-Sowicka – Jestem\n6 listopada Galeria Bielska BWA zaprasza na wernisaż wystawy Teresy Gołdy-Sowickiej zatytułowanej Jestem. Znajdą się na niej prace malarskie niedawno zmarłej cenionej artystki z Bielska-Białej.\nTeresa Gołda-Sowicka, „Jestem”, 2005 (źródło: materiały prasowe organizatora)\nWystawa stanowi prezentację prac powstałych w ciągu ostatnich lat. Uzupełnią ją dwa wczesne, nieznane obrazy artystki z lat 70. XX wieku. Twórczość malarska uzupełniona będzie projektami kolorystyki obiektów architektonicznych. To dzięki Teresie Gołdzie-Sowickiej wiele bielskich zabytkowych budowli zyskało swoje współczesne oblicze. Malarka znana była ze spokojnych, melancholijnych kompozycji, które w głęboko metaforyczny sposób odwoływały się do boskości i transcendencji. Częstym tematem jej obrazów była wnikliwie obserwowana natura, symboliczna w treści i dekoracyjna, a także architektura sakralna, najczęściej romańska i gotycka.\nW malarstwie zawieram to, co mnie interesuje – obserwację i interpretację zjawisk, które mi się spodobały: relacji przestrzennych, stałości-zmienności, koloru, światła. Maluję w technice olejnej. Wybieram dyskretną gamę barw zastanawiając się, ile koloru można w niej uzyskać. Ważnym składnikiem jest wyrazista kompozycja – pisała o swoich pracach Teresa Gołda Sowicka.\nTeresa Gołda-Sowicka – urodziła się 17 stycznia 1947 roku w Bielsku-Białej, zmarła 26 czerwca 2015 roku. Dyplom z malarstwa uzyskała w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowni prof. Adama Marczyńskiego w 1972 roku. Wielokrotnie uczestniczyła w finałowych wystawach Biennale Malarstwa Bielska Jesień (1999, 2001, 2007) oraz prezentowała swoje prace w przeglądach bielskiego środowiska artystycznego. Laureatka Nagrody Prezydenta Bielska-Białej na wystawie Zimowy Salon Sztuki (1998); w 2008 roku nominowana do Ikara 2007 – Nagrody Prezydenta Miasta Bielska-Białej w dziedzinie kultury i sztuki. Na 3. Bielskim Festiwalu Sztuk Wizualnych 2014 otrzymała Nagrodę Główną Prezydenta Miasta Bielska-Białej Jacka Krywulta za najnowsze obrazy olejne pt. Chmurzysko i Zmienność. Uprawiała twórczość w dziedzinie malarstwa sztalugowego, malarstwa architektonicznego, malarstwa sakralnego, kolorystyki wnętrz i architektury.\nTeresa Gołda-Sowicka, Jestem\nOd 6 do 19 listopada 2015 roku\nWernisaż: 6 listopada 2015 roku, godzina 19.00\nTags Bielsko-Biała Galeria Bielska BWA w Bielsku-Białej Teresa Gołda-Sowicka\nPoprzedni news Patricia Petibon & Susan Manoff na Zamku w Szczecinie\nNastępny news Sztuka zza krat


Krótsze dni i szaruga za oknem sprawiają, że wszystko zwalnia, przestajemy działać „na pełnych obrotach” i tracimy energię. Słońce coraz krócej pojawia się na horyzoncie, przez co brakuje naturalnego światła, które daje nam poczucie ciepła, spokoju i bezpieczeństwa.\nPonury nastrój za oknem nie musi wcale oznaczać ciemnych, niedoświetlonych wnętrz. Szybko zapadający zmrok można wykorzystać jako świetna okazję do zabawy ze światłem. Lampy stojące, kinkiety czy też świeczki zapachowe to świetne gadżety do wieczornego oglądania seriali czy też zabaw z dziećmi.\nRodzinnie – najlepiej!\nWspólny obiad w jadalni to idealny czas na rodzinne rozmowy i miłe spędzenie czasu. Aromat potraw unoszący się tuż nad stołem przyciąga domowników - w szczególności, gdy za oknem panuje szaruga i deszczowa aura. Aby ten czas spędzony z rodziną był jeszcze milszy, czarna lampa wisząca z systemem pantografowym Tomasucci Extension Evo doda światła podczas wspólnych posiłków. – Duże lampy wiszące to idealnie rozwiązanie do jadalni, jak i pokojów gościnnych, ponieważ dobrze oświetlają powierzchnię i świetnie wyglądają. Na przykład czarna lampa wisząca Tomasucci Diamond z oferty Bonami.pl, nie tylko daje dużo światła, ale jej klosz w kształcie diamentu znakomicie pasuje do modernistycznego wystroju. – mówi ekspert klubu zakupowego Bonami.pl, Marta Kmošenová. Co więcej, system pantografowy to dodatkowe ułatwienie, dzięki któremu można regulować kąt padania światła przez co lampa z oferty Bonami doskonale wpasuje się w duże pomieszczenia jak i te mniejsze.\nW świecie dziecka ciemność ma w sobie coś tajemniczego, ale i niepokojącego. Wspólna zabawa ciemnością i światłem z dzieckiem to świetny pomysł na zimowe wieczory. Pozwoli wzmocnić więzi, a przy tym świetnie się bawić. Dzięki lampce nocnej w kształcie królika marki Rex London zabawa w grę cieni czy włącz-wyłącz sprawi dużo frajdy małemu, jak i dużemu. Dzieci potrzebują poczucia bezpieczeństwa i ciepła, a wspólna zabawa z rodzicem, w dodatku w ciemności spotęguje bliskość i bezpieczeństwo.\nJesienno-zimowe miesiące to pora, kiedy najwięcej czasu spędzamy w domu. Pogoda za oknem nie rozpieszcza, a ponure popołudnia sprawiają, że tylko dobra książka i rozgrzewająca herbata potrafią poprawić humor. Wystarczy wygodnie się rozsiąść, przykryć kocem, zapalić światło i odprężyć podczas czytania. Aby w pełni poczuć się jak w domowym kąciku mola książkowego, warto zadbać nie tylko o książki, ale i światło, które wprowadzi klimat odprężenia podczas jesiennych sesji czytania. – Kinkiety to nie tylko źródło światła, ale modna i funkcjonalna ozdoba. Gdy szukamy dodatkowej lampki do czytania, transparentny klosz w kinkiecie zawieszony pod ulubionym fotelem pozwoli całkowicie oddać się lekturze. - doradza Marta Kmošenová, ekspert klubu zakupowego Bonami.pl. Gdy lubimy czytać przy biurku, świetnym rozwiązaniem będzie kinkiet Orchidea Milano Applique z oferty Bonami, ponieważ skupione w jednym miejscu światło ułatwi swobodne czytanie. Jeśli jesteśmy zaś typami leniuchów i lubimy czytać na leżąco, wykorzystajmy kinkiet Thai Natura Prismatic. Delikatnie rozproszone po całym pomieszczeniu światło doda ciepła i przytulności podczas wieczornego czytania.\nDługie i chłodne wieczory to idealny czas na odpoczynek. Na poprawę nastroju w chwili wytchnienia pomoże zmysłowy i przypominający domowe słodkości zapach. Świeczki zapachowe z kolekcji Woodwick nie są zwykłymi świeczkami zapachowymi. Są to opracowane do ostatniego szczegółu zapachy, zamknięte w ręcznie dmuchanym szkle. Szeroka gama aromatów unosząca się w powietrzu przypomina domowe tradycje, a krwistoczerwony płomień aranżuje ciepło i bezpieczeństwo.\nOświetlenie domu to ważny element, a w szczególności podczas okresu jesienno-zimowego, kiedy to naturalnego światła jest bardzo mało. Fototerapia, zabawy światłem sprawią, że szaruga za oknem nie wkradnie się do domu pełnego ciepła. Oferta klubu zakupowego Bonami.pl pomoże przetrwać ciemne miesiące i rozświetlić je jasnym blaskiem.\nDrewniana świetlna dekoracja wisząca Dakls Sweet Home, Bonami.pl cena 49 zł\nGirlanda świetlna Happy Lights Snowball, 35 kul, Bonami.pl cena 124 zł\nLampka nocna Rex London Rabbit, Bonami.pl cena 19 zł\nDziecięca lampa nocna LED Aloka Wróżka, Bonami.pl cena 199 zł\nGirlanda świetlna Winter, 35 kul, Bonami.pl cena 124 zł\nKinkiet Orchidea Milano Applique, Bonami.pl cena 259 zł\nCzarna lampa wisząca z systemem pantografowym Tomasucci Extension Evo, Bonami.pl cena 729 zł\nCzarna lampa wisząca Tomasucci Diamond, Bonami.pl cena 264 zł\nKinkiet z metalu w kolorze złota Thai Natura Prismatic, Bonami.pl cena 769 zł\nLampion drewniany Dakls Snowflake, Bonami.pl cena 109 zł\nŚwieczka zapachowa WoodWick Piernik, 130 godz., Bonami.pl cena 124 zł\nŚwieczka zapachowa WoodWick Jesienna tradycja, 275 g, 60 h, Bonami.pl cena 94 zł\nŚwieczka zapachowa WoodWick Pieczone ciasto, 453g, 50h, Bonami.pl cena 114 zł\nŚwieczka zapachowa WoodWick Cynamon i wanilia, 60h, Bonami.pl cena 94 zł


Tanie loty Al Hoceima | Tickets.pl\nTanie loty Al Hoceima\nBilety lotnicze > Maroko > Al Hoceima\nBilety lotnicze do Al Hoceima (AHU)\nZarezerwuj najtańsze bilety lotnicze online do Al Hoceima. Za pomocą usługi wyszukiwania biletów lotniczych Tickets.pl bez problemu znajdziesz najlepszą ofertę i możesz w prosty sposób kupić bilety lotnicze z Al Hoceima. Musisz tylko określić kierunek lotu, datę, liczbę dorosłych pasażerów i dzieci. Następnie system zaoferuje wszystkie możliwe opcje zakupu biletów lotniczych z Gaithersburg.\nNa naszej stronie internetowej możesz zawsze sprawdzić aktualny rozkład lotów do Al Hoceima, Maroko z dowolnego lotniska na świecie, znaleźć zniżki, promocje, oferty last minute w zaciszu własnego domu i zarezerwować bilet na potrzebny lot.\nIle kosztuje bilet na samolot do Al Hoceima\nCeny przelotów do Al Hoceima z Gaithersburg zależą od dnia, miesiąca i godziny wylotu, a także od linii lotniczej. Porównujemy koszty bezpośrednich lotów i lotów z przesiadką w 750 liniach lotniczych. Użyj wyszukiwania biletów, aby sprawdzić ceny i daty wylotu z Twojego miasta.\nIle lotnisk jest w Al Hoceima?\nW Al Hoceima są następujące lotniska: Charif Al Idriss.\nUnikalny identyfikator Twojej sesji. Wykorzystaj go w wyniku jakichkolwiek trudności podczas korzystania z portalu: 2310158691


Oceń ten produkt jako pierwszy! ID: 110010817 | SKU: 110010817\nModel SK98 to klasyczna skakanka w nowej, odświeżonej odsłonie. Skakanka stworzona została z dużą dbałością o ergonomię oraz trwałość. Posiada plastikowe uchwyty i gumową linkę, o długości 2,75 m.\nKlasyczna skakanka o nowoczesnym wyglądzie\nSkakanka SK98 marki HMS to idealny przyrząd na intensywny trening dla osób pragnących poprawić swoją koordynację ruchową, prędkość oraz wzmocnić wydolność organizmu. Model wykonany został z wysokiej jakości tworzywa, posiada wygodne, ergonomiczne rączki i wytrzymałą gumową linkę.\nDługość linki: 2,75 m


eduteka Szkoła podstawowa Pozostałe Technika Historia broni palnej\nPierwsze pistolety były mało celne, ich ładowanie czasochłonne, a przy tym mogły one niespodziewanie wystrzelić. Współczesna broń palna jest niezawodna, precyzyjna i szybkostrzelna.\nMateriał wybuchowy, który nazywamy czarnym prochem, wynaleźli Chińczycy. Sposób jego produkcji opisano po raz pierwszy w roku 1045. Z początku proch był używany do napędzania niewielkich rakiet, które mogły służyć zarówno jako broń, jak i ognie sztuczne. Europejczycy zaznajomili się ze sposobem produkcji prochu w XIII wieku. Dało to początek rozwojowi broni palnej. Jej pomysł pochodził prawdopodobnie od Chińczyków, którzy nie dysponowali jednak odpowiednią technologią, aby wykonywać wymagające precyzyjnej obróbki lufy.\nJedna z pierwszych ilustracji prymitywnej armaty znalazła się w dokumencie adresowanym do króla Anglii Edwarda II w roku 1326. Armata, zwana wtedy bombardą, przypominała flakon zamontowany na stole - łożu. Odpalano ją za pomocą rozżarzonego do czerwoności pręta przytykanego do prochu. Pociskiem była poczwórna strzała. W tym samym czasie istniały już jednak konstrukcje znacznie bardziej zaawansowane technicznie. Przykładem metalowa bombardą strzelająca żelaznymi kulami znana z pewnego dokumentu florenckiego, także datowanego na rok 1326.\nRęczna broń palna zaczęła się rozwijać w końcu XIV stulecia. Najstarsze egzemplarze miały lufy z żelaza lub brązu długie na około 30 cm, mocowane do długich żerdzi. Broń trzymano w ręku, a żerdź ściskano pod pachą, tak by zapewnić broni odpowiednią stabilność. W drugiej ręce trzymano rozżarzony lont, sporządzony z długiego kawałka tkaniny nasączonej azotanem potasu, którym zapalano proch przez niewielki otwór. Eksplozja prochu wyrzucała z lufy metalową kulę.


Produkt powinien być zwrócony w stanie niezmienionym i z dołączonym Dowodem zakupu. Przyjmujemy zwroty tylko i wyłącznie na produkty zakupione w sklepie internetowym na stronie BasicSpot.pl. Oderwane metki nie stanowią przeszkody przy zwrocie produktów. Towary zabezpieczone fabrycznie przed otwarciem nie mogą być zwrócone po zdjęciu folii lub usunięciu zabezpieczeń na przykład w przypadku słuchawek musi być nienaruszone opakowanie. Zalecamy też aby produkt był zapakowany w tym samym opakowaniu w którym do Państwa dotarł. Szczególnie dotyczy to czapek, które wysyłamy w kartonie aby nie uległy odkształceniu.\nProdukt zakupiony można zwrócić w przeciągu 14 dni od daty otrzymania. Należy go odesłać na adres: New Media s.c. ul. Żmigrodzka 249B 51-129 Wrocław. W celu usprawnienia procedury prosimy włożyć do środka oryginał paragonu/faktury oraz wypełniony FORMULARZ ZWROTU (jeśli nie ma możliwości wydrukowania formularza proszę napisać na czystej kartce wymagane informacje). Można skorzystać z usług Poczty Polskiej, lecz proszę nie wysyłać produktów listem zwykłym. Uwaga! Nie przyjmujemy paczek za pobraniem. Pieniądze zwracamy przelewem na konto do 5 dni roboczych od daty otrzymania przesyłki zwrotnej.\nAby skorzystać z prawa odstąpienia od umowy, Konsument musi poinformować nas, to jest New Media s.c., ul. Żmigrodzka 249B, 51-129 Wrocław, adres poczty elektronicznej (adres e-mail): sklep@basicspot.pl, numer telefonu +48 71 321 92 38, o swojej decyzji o odstąpieniu od niniejszej umowy w drodze jednoznacznego oświadczenia, na przykład przez pismo wysłane za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres: sklep@basicspot.pl lub pismo wysłane pocztą na adres:New Media s.c.


Hotel Kalisz, restauracja, pokoje i apartamenty - Pałac Tłokinia\nNiezwykle eleganckie miejsce pełne szyku i tradycji, w którym możesz poczuć niezwykły szlachecki klimat. Pałac Tłokinia zaprasza swoich gości zarówno do organizacji ważnych wydarzeń prywatnych, takich jak wesela, ale również firmowych konferencji.\nW restauracji oferujemy pyszne menu łączące elementy kuchni polskiej i francuskiej, które przygotowuje nasz doświadczony kucharz. W naszym menu poza przystawkami, daniem głównym, deserami znajdują się również dania stworzone z myślą o najmłodszych oraz przepisy inspirowane kuchnią Pani Chrystowskiej, która przez wiele lat mieszkała z mężem w tym pałacu.\nNasza restauracja zaprasza wszystkich mieszkańców Kalisza i okolic do spróbowania specjałów. Tak szeroki wybór dań sprawia, że każdy z gości znajdzie coś dla siebie. A prosta droga zapewni im szybki i bezproblemowy dojazd do lokalu.\nJeśli planujesz podróż po Polsce koniecznie odwiedź nasz obiekt znajdujący się w okolicach Kalisza. To doskonałe miejsce zarówno dla par, jaki i rodzin z dziećmi. Oferujemy szereg atrakcji dla najmłodszych, duży park, plac zabaw, a także specjalne menu na które skusi się nawet największy niejadek.\nDecydując się na organizację wydarzenia w naszym pałacu macie do wyboru kilka sal, tak aby wybrać tę która najlepiej odpowiada potrzebom gości. Pałacowa Oranżeria, Sala Balowa, Sala Chrystowskich, Sala Drewniana, a także Sala Pejzażowa.\nNasz obiekt to piękne i klimatyczne wnętrza, a także duże tereny zielone idealne na chwilę wytchnienia podczas uroczystości. Co więcej w pobliżu hotelu znajduje się najstarsze miasto w Polsce – Kalisz, a także Zamek Czartoryskich w Gołuchowie wraz z rezerwatem żubrów. Zapraszamy do odwiedzenia naszego pałacu i skorzystanie ze wszystkich atrakcji.\nMenu degustacyjne od 259 zł1 os\n1 dzień kolacja 5 dań\nPałacowy Relaks we dwoje od 459 zł1 os\n2 noclegi śniadania, 1 romantyczna kolacja\nRomantyczna kolacja od 209 zł zł1 os\n1 wieczór kolacja\nWalentynki cały rok od 349 złosoba\n1 nocleg kolacja oraz śniadanie\nSZKOLENIA NA WIOSNE !\nPałac Tłokinia to dawna rezydencja szlacheckiej rodziny Państwa Zofii i Ignacego Chrystowskich z początku XX wieku, ukryta wśród starodrzewia parkowego 250-letnich dębów, gdzie obecnie funkcjonuje restauracja oraz istnieje możliwość noclegu.\nPałac Tłokinia został wybudowany w latach 1915-1918 przez rodzinę Chrystowskich. Pałac pozostawał w rękach Państwa Chrystowskich do początku II wojny światowej, kiedy to majątek przejęli Hitlerowcy. W latach 50-tych XX wieku w pałacu działał sierociniec dla dzieci Warszawy prowadzony przez ks. Wawrowskiego. Następnie po przejęciu przez Państwo swoją siedzibę miała tu Organizacja Rejonu Przedsiębiorstwa Lasy Państwowe.\nW lach 70-tych po zmianie siedziby Lasów Państwowych w dawnym salonie mieściło się przedszkole. Od 1976 roku pałac przeszedł pod opiekę Naczelnej Organizacji Technicznej, która zakładała stworzenie w tym wyjątkowym miejscu centrum szkoleniowo-konferencyjne dla inżynierów i techników.\nZ czasem plany się zmieniły i od lat 80-tych XX w. zaczęła funkcjonować w tym miejscu restauracja, która cieszyła się popularnością jako miejsce idealne na uroczystości rodzinne. Wysoka konkurencja na rynku w latach 90-tych sprawiła, iż NOT nie mógł temu podołać, co wiązało się z zamknięciem obiektu.\nPo wielu latach obiekt po gruntownej rewitalizacji pod opieką konserwatora zabytków rozkwitł na nowo pod nazwą Pałac Tłokinia i od 2012 roku zaprasza swych Gości do skorzystania z szerokiej oferty restauracyjnej, bankietowej, konferencyjnej i oczywiście noclegowej. Gwarantując, że wizyta w pałacu pozwoli choć na chwilę oderwać się od codzienności i zagłębić się w wyjątkową historię tego miejsca.\nPoczuj klimat tamtych lat, poznaj historię tamtego czasu, oryginalne zdjęcia z rodzinnych albumów Państwa Chrystowskich ukazujące pierwszych właścicieli w ważnych uroczystościach jak również podczas zajęć dnia powszedniego.\nLosy Państwa Chrystowskich to wielka miłość, patriotyzm i uczciwa praca. Wiele anegdot, opis dnia powszedniego i wspomnienia odnajdziecie Państwo w książce wydanej przez nas ” Rodzina Chrystowskich w Tłokini Kościelnej”.\nWspaniały klimat, cicha okolica, pyszne jedzenie i personel na najwyższym poziomie (bardzo uprzejmi, pomocni!).\nNatalia - Booking.com\nNiezwykle miejsce zarówno na wesele jak i na spędzenie romantycznego weekendu czy tez aby uczcić jakas rodzinna uroczystość !! Pałac jest malowniczy !! Okolica przepiękna i jedzenie pyszne.\nRafał P. - Trip Advisor\nWspaniała obsługa, życzliwa, kompetentna.\nOd razu po wejściu do obiektu gość czuje się jak w domu. Dobre jedzenie, dopieszczone wnętrza. Czuje się ducha przeszłości w każdym detalu. Miejsce wyjątkowe, magiczne. Uwielbiam. Wrócę na pewno. Poranna kawa na tarasie bezcenna.\nPiekny pieczołowicie odrestaurowany pałac\nPiekny pieczołowicie odrestaurowany pałac, z wielka dbałością o detale, pamięć o historii tego miejsca. Otoczony ładnym parkiem. Wygodne i urządzone ze smakiem pokoje. Rano smaczne sniadania w eleganckiej sali. Wygodny duży parking. Pomocna obsługa. Polecam.\nNicias21 - Trip Advisor\nPięknie odnowione wnętrza\nBardzo dobra kuchnia i miła obsługa. Pięknie odnowione wnętrza i hołd oddany dawnym właścicielom. Szczerze gratuluję\nMaria - booking. Com\nKażdy posiłek jest tu kulinarną przygodą którą każdemu polecam. Dla nas punkt obowiązkowy w każdej podróży a często miejsce relaksu w zapracowanym czasie.\nMarKuniu - Trip Advisor\nPolecam wszystkim ,którzy w komfortowych warunkach chcą poczuć klimat czasów okresu międzywojennego.\nAnna H - Księga Gości\nTel. 62 767 88 88 / +48 531 153 153\nRestauracja czynna 6 dni w tygodniu:\nSob 12:00- 21:00\nul. Raciborskiego 46\nNr konta bankowego: Mbank - 71 1140 2017 0000 4302 1146 6663


Wypił denaturat, wsiadł do auta i wjechał w nasyp przy torach - Dziennik Wschodni\nWypił denaturat, wsiadł do auta i wjechał w nasyp przy torach\nWypił pół litra denaturatu, wsiadł do samochodu, którym staranował ogrodzenie boiska w Świdniku. Omal nie wjechał na tory kolejowe. Auto zawisło nasypie kolejowym.\n50-letni mieszkaniec Świdnika szalał Iveco wczoraj po godzinie 20 na ul. Targowej w Świdniku. Policję zaalarmowali świadkowie, którzy widzieli jego wyczyny.\nNajpierw ruszył z parkingu przy boisku Orlik. Cofając uderzył w bramę wjazdową. Potem ruszył z piskiem opon do przodu.\n- Iveco kierowało się w stronę torowiska – informuje Elwira Domaradzka z policji w Świdniku. – Samochód zawisł na nasypie kolejowym. Policjanci musieli użyć specjalistycznego sprzętu by ściągnąć pojazd.\nKierowca z trudem trzymał się na nogach. Miał blisko 3 promile alkoholu.\n- Oświadczył, że wypił 0, 5 litra denaturatu – dodaje Domaradzka. - Nie potrafił wyjaśnić swojego zachowania i nie wiedział co się stało. Ponadto 50-latek nie posiadał przy sobie prawa jazdy i dokumentów na pojazd.\nOjla / 9 listopada 2011 o 21:23\nCicho tam, bo jeszcze nam do denaturatu doliczą akcyzę.\nseas / 8 listopada 2011 o 21:23\n[quote name='nn' timestamp='1319650143' post='551686']\nPopieram, Palikocie nie zapominaj o alkoholach i papierosach, też są dla ludzi.\nNo wreszcie jak dostał się do sejmu to zrobi porządek w kraju. Wreszcie będzie można spokojnie zapalić i wypić co nie co, nie chowając się przed SM.\npic / 27 października 2011 o 22:20\n[quote name='Falubaz' timestamp='1319732008' post='552058']\nA lubisz denaturat?\n[url="http://www.youtube.com/watch?v=UGrene4HmsA"][size="3"](KLIKNIJ !)[/size][/... rozwiń\nFalubaz\t/ 27 października 2011 o 18:13\nnn / 26 października 2011 o 19:29\n[quote name='pali' timestamp='1318670829' post='547558']\nDenaturat fajny jest, niech Palikot go zalegalizuje jako normalny alkohol dla ludzi.\npali / 15 października 2011 o 11:27\nArni / 12 października 2011 o 18:07\n[quote name='simon' timestamp='1317161221' post='541090']\nA co ten spot ma wspólnego z denaturatem? No chyba, że kandydat zalicza się do jego entuzjastów\nsimon / 28 września 2011 o 00:07\nnatura / 27 września 2011 o 17:48\n[quote name='SMAKOSZ' timestamp='1315469953' post='528845']\nJA DODAJĘ ACZE, LEPSZY SMAK I ZĘBY WYBIELA!!!!\nDenaturat się przepija bączkami, nie masz zielonego pojęcia o piciu.\noperator / 15 września 2011 o 14:30\n[quote name='Enrik' timestamp='1315852865' post='532121']\nKiedyś można było dostać w sklepach przezroczysty denaturat, nie pamiętam już jakiego producenta.\nEch, to były czasy


Kolega-pokazal-ta-strone - profil w Wykop.pl\nKolega-pokazal-ta-strone od 3 lat 2 mies. na Wykopie\n1 284 akcji\n1 284 mikroblog\nKolega-pokazal-ta-strone 2 mies. temu\nChciałbym wymazać sobie pamięć i obejrzeć ten serial jeszcze raz ( ͡° ʖ̯ ͡°)\n#theoffice #humorobrazkowy #seriale\n+: smierdakow, quather +64 innych\nLactoseFr33 2 mies. temu\n@Kolega-pokazal-ta-strone: szkoda że tak popsulo się w tym 8 i 9 sezonie :/\n+: thislookslikeheresy, Kolega-pokazal-ta-strone\nDaktyl92 2 mies. temu via Wykop Mobilny (Android)\n@Kolega-pokazal-ta-strone: właśnie oglądamy z różową po raz pierwszy\nKolega-pokazal-ta-strone 7 mies. temu\nLecę w gorące\nKolega-pokazal-ta-strone 11 mies. temu\n+: Meeeh, Ziutek_Grabaz +38 innych\nKromkaMistrz 11 mies. temu\n@Kolega-pokazal-ta-strone: ( ͡° ͜ʖ ͡°)( ͡° ͜ʖ ͡°)( ͡° ͜ʖ ͡°)( ͡° ͜ʖ ͡°)\n+: gurkenowa, tabaluga88 +1 inny\nSpaceShip 11 mies. temu via Wykop Mobilny (Android)\n@Kolega-pokazal-ta-strone: Twoja stara (⌐ ͡■ ͜ʖ ͡■)\n+: abuk220, zordziu +4 innych\nKolega-pokazal-ta-strone 1 rok 9 mies. temu\nKiedyś to było kurde...\n#heheszki #humorobrazkowy #gospodarka\n+: Krzyyyyysiu, patologia_deluxe\nfatboy77 1 rok 9 mies. temu via Android\n@Kolega-pokazal-ta-strone ehhh stare dobre czasy\nKolega-pokazal-ta-strone 1 rok 10 mies. temu\nWracam dzisiaj wieczorem do domu. Ciężka praca w tej Polsce, dziesięć godzin dziennie za marne grosze. Jak to mawiał mój tato- ucz się bo zostaniesz robolem, no to mam. Na szczęście moja żona czeka z ciepłym obiadem, jedyna przyjemność na jaką mam czas po pracy, potem tylko się umyć i do spania. Siadamy przy stole moja żona, synek w wieku 17 lat i ja. Już od jakiegoś czasu nie wiem jak z nim rozmawiać. Nie znam się na tym co go interesuje, ale to dobry chłopak, nigdy problemów nie sprawiał. Myślę sobie: "Może nawiąże do czegoś o czym oboje słyszeliśmy". Przypomniało mi się jak majster opowiadał żart dziś w pracy! Mówię do młodego: "Słyszałem że koronawirus nie dostanie się do Polski, ma termin do szpitala dopiero na 2025". Młody tylko spojrzał na mnie, tępym wzrokiem. "januszcore" powiedział. Nie wiem co to znaczy ale zaraz potem wstał od stołu. Roladka była już zimna.\n#pasta #koronawirus #feels pokaż całość\n+: KrzaczasteBrwi, MartinoBlankuleto +15 innych\nMr_Frodo 1 rok 10 mies. temu\nSzkalownik 1 rok 10 mies. temu via Android\nKolega-pokazal-ta-strone 2 lata temu\nPrzeczytałbym pastę o zostaniu niepełnosprawnym/ głuchoniemym i korzyściach z tego płynących. (｡◕‿‿◕｡)\nguex 2 lata temu\n@AnzylmGregorowycz: dobre, gdzie kupić granat hukowy? ;D\nA...............z 2 lata temu via Wykop Mobilny (Android)\n@guex: a tam gdzie wszystko, w internecie\nKolega-pokazal-ta-strone 2 lata 4 mies. temu\nJednak jeszcze istnieją normalni ludzie\n#olx nie #januszeolx #niewiemjaktootagowac\n+: tommit, szwe\nKolega-pokazal-ta-strone 2 lata 9 mies. temu\n#marvel #avengers #heheszki #humorobrazkowy\n+: P.................d, donw +2 innych\ngalaxybear 2 lata 9 mies. temu via Android\n@Kolega-pokazal-ta-strone stanal mi\n@galaxybear: ( ͡°( ͡° ͜ʖ( ͡° ͜ʖ ͡°)ʖ ͡°) ͡°)\nKolega-pokazal-ta-strone 2 lata 10 mies. temu\nAutorskie, chyba ( ͡° ͜ʖ ͡°)\n+: lubie-sernik, P........O +3 innych\nKolega-pokazal-ta-strone 3 lata 1 mies. temu\nMiesiąc na mirko, a ja dalej zielony ( ͡° ʖ̯ ͡°)\n+: Freakz, TOST12\nTOST12 3 lata 1 mies. temu via Android\n@Kolega-pokazal-ta-strone Już nigdy nie wyjdziesz z #przegryw\nGr3gor 3 lata 1 mies. temu via Wykop Mobilny (Android)\n@Kolega-pokazal-ta-strone: usun i zaloz konto jeszcze raz, moze wylosuje ci pomarancz\nKolega-pokazal-ta-strone 3 lata 2 mies. temu\nJaki mam ustawić awatar\nH.........m 3 lata 2 mies. temu\n+: Kolega-pokazal-ta-strone, TOST12\n@SynuZMagazynu: kto pierwszy ten lepszy ( ͡° ͜ʖ ͡°)\n...to tylko najnowsze aktywności użytkownika Kolega-pokazal-ta-strone\nhardware humor internet technologia rozrywka nauka programowanie software sztuka bekazlewactwa bekazpisu ciekawostki covid19 ekonomia europa finanse gospodarka gotujzwykopem gruparatowaniapoziomu heheszki inflacja koronawirus kultura medycyna pieniadze polityka polska rosja samochody sport swiat szczepienia usa wykop zainteresowania zdrowie


Ogólnopolski Zlot Czerwonych Samochodów w Strykowie – Ochotnicza Straż Pożarna w Kamionkach\nW sobotę 21 Lipca uczestniczyliśmy w Ogólnopolskim Zlocie Czerwonych Samochodów w Strykowie. Nasze wozy GCBA 339[P]52 oraz SLRr 339[P]53 świetnie prezentowały się podczas parady z innymi pojazdami. Cała impreza odbywała się w przy malowniczym zamku Von Treskov nad jeziorem Strykowskim. Organizatorzy zapewnili wiele atrakcji takich jak pokazy ratownictwa czy prezentację łodzi z OSP Mosina i OSP Radzewice. Podczas imprezy można było posilić się pysznym jedzeniem z grilla, porozmawiać ze strażakami z innych jednostek oraz zapoznać ze sprzętem m.in. Rosenbauera, Kadimex, FENIX.MARKET oraz różnymi gadżetami od strażackie gadżety. Zlot uważamy za udany i liczymy na kolejne edycje 🙂


Erekton - skuteczność opinie - Leki na potencję - Powiększanie penisa, członka, potencja\nErekton - skuteczność opinie\nRozpoczęty przez Lumberjack , 28 02 2009 14:49\nNapisano 28 02 2009 - 14:49\nJestem nowy na tym forum, ale przypuszczam ze pisze we właściwym dziale .\nMam problemy z uzyskaniem pełnej erekcji. Zaburzenia które występują w moim przypadku zaobserwowałem nie tylko w czasie stosunku ale również rano. Słyszałem i czytałem na temat nowego leku bez recepty o nazwie Erekton. Czy ktoś słyszał na temat tego leku? Czy jest skuteczny? Jak długo należy czekać na efekty? Wiem ze w przypadku Permen jest to ok 8 tygodni.\nNapisano 01 03 2009 - 18:11\nIle masz lat? Od kiedy występują problemy z erekcją? Nie chce węszyć, ani straszyć, ale wygląda to na pierwsze oznaki problemów z prostatą. Spróbuj ćwiczeń mięśni Kegla dostępny na naszym forum, mają one zbawienny wpływ na niepełny wzwód i leczą problemy z prostatą.\nNapisano 02 03 2009 - 10:23\nMam 26 lat. Problemy z erekcja mam od ok 3 lat. Spróbuje ćwiczen miesni Kegla\nNapisano 02 03 2009 - 21:19\nSpróbuj sprawdzonych ćwiczeń Bartka lub tych co ja dodałem, bo źle wykonywane ćwiczenie może doprowadzić do kłopotów o których lepiej nie myśleć\nNapisano 14 03 2012 - 00:24\nNie mam dostępu do artykułu spod linku który podałeś. Jak go uzyskać?\nNapisano 14 03 2012 - 20:58\nProszę teraz sprawdzić co się wyświetla?\nNapisano 15 03 2012 - 00:35\n[#10340] Musisz mieć rangę VIP, aby móc przeglądać zawartość tematów w tym dziale. Aby to zrobić kliknij: AKTYWACJA VIP.\nNapisano 06 07 2012 - 09:34\nJakie kłopoty może spowodować ćwiczenie mięśni Kegla ? Wszędzie tylko czytam, że to samo zdrowie.\nNapisano 09 07 2012 - 22:44\nOdchodzimy od głównego wątku. Ja nie zauważyłem żadnych skutków ubocznych ćwiczeń mięśni Kegla (PC), zauważyłem że za to znaczną poprawę sztywności penisa(stoi jak maszt na statku) i pozwala lepiej kontrolować wytrysk. Co tu dużo mówić same zalety Jeszcze gdyby moją kobiete dało się na nie namówić..\nNapisano 19 08 2013 - 22:34\nJa brałem Erekton i byłem zadowolony. Efekt był - że tak bowiem - widzialny i namacalny.\nA co do ćwiczeń to nie robiłem. I chyba warto spróbować, bo nigdy nie próbowałem.\nNapisano 25 09 2013 - 13:51\nJak w temacie, co sadzicie o Erektonie ?\nNapisano 25 09 2013 - 13:52\nMój znajomy poleca mi Erekton, mówi że jest bardzo skuteczny.\nNapisano 25 09 2013 - 21:52\nświetny suplement, mi dosłownie uratował życie uczuciowe, bo już wszystko się psuło. Frustracja, emocjonalne oddalenie od partnerki, a to wszystko przez wstydliwe problemy. Ale na szczęście Erekton pomógł.\nNapisano 31 10 2014 - 14:24\nSłyszałem, że Erekton działa szybciej od pozostałych suplementów na poprawę potencji, czy to prawda?


Forward Susan - książki autora - niePrzeczytane.pl Księgarnia internetowa\nnieprzeczytane.pl autor Forward Susan\nWiększość emocjonalnych szantażystów to nie potwory. Jak zobaczymy, rzadko kierują nimi złe intencje, ale raczej – ich własne demony. – Susan Forward „Dlaczego niektórzy ludzie...\nKolejny bestseller autorki Szantażu emocjonalnego i Toksycznych rodziców! Czy podejrzewasz, że twój partner nie jest z Tobą szczery? Przyłapałaś go na kolejnym ?niewinnym? kłamstwie? A może zostałaś...


Kara za cofnięcie licznika - Nowe Info\nStrona główna POWIATY Pow. pszczyński Kara za cofnięcie licznika\nKara za cofnięcie licznika\nKara za cofnięcie licznika. Policja, oprócz badania stanu trzeźwości kierowcy i stanu technicznego jego samochodu, sprawdza też teraz stan licznika. Ingerencję w prawidłowość pomiaru przejechanych kilometrów stwierdzili 12 stycznia pszczyńscy policjanci w kontrolowanym bmw. Stan licznika był niższy niż podczas ostatniego badania technicznego.\nJak podaje rzecznik pszczyńskiej policji, od 1 stycznia 2020 r. obowiązują nowe przepisy ruchu drogowego. W związku z nimi kierowca musi umożliwić policjantom i innym służbom mundurowym sprawdzenie stanu licznika swojego pojazdu. Po odczytaniu danych zostaną one przeniesione do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK).\n12 stycznia w Pszczynie na ul. Cieszyńskiej policjanci zatrzymali po 22.00 samochód marki BMW. Okazało się, że stan licznika był znacznie niższy niż ten, który figurował w bazach po przeglądzie technicznym.\n– Mieszkaniec powiatu cieszyńskiego w najbliższym czasie będzie musiał wyjaśnić tę kilometrową manipulację. Zgodnie z art. 306a kodeksu karnego zmiana wskazań drogomierza stanowi bowiem przestępstwo, za które grozi od trzech miesięcy do pięciu lat pozbawienia wolności – informuje rzecznik policji. Jak dodaje, warto jeszcze pamiętać, że odpowiedzialności karnej z tego paragrafu podlega zarówno osoba, która cofnęła licznik, jak i ta, która zleciła taką usługę.\nLampa bakteriobójcza w domu\nINFORMATOR 25 września 2020


Używana Honda HR-V II (2015-2021) - opinie, dane techniczne, usterki\nStrona główna Używane Opinie Używana Honda HR-V II (2015-2021) – opinie, dane techniczne, typowe usterki\nUżywana Honda HR-V II (2015-2021) – opinie, dane techniczne, typowe usterki\nHonda HR-V II niebawem zniknie z salonów. Przez 6 lat produkcji wyszło na jaw kilka niedociągnięć tego SUV-a. Oto opinie właścicieli używanych Hond HR-V II.\nDrugie wcielenie Hondy HR-V zadebiutowało w 2015 roku, ale ten model był znany już znacznie wcześniej z uwagi na wczesną premierę pierwszej generacji (w 1999 roku). Po zakończeniu produkcji na jej następcę Honda kazała czekać aż 10 lat. Nie był to zmarnowany czas. Nowy HR-V przykuwał uwagę atrakcyjnym nadwoziem z „wiekowym” już patentem w postaci schowanej w słupku klamki tylnych drzwi. Jeszcze większe wrażenie ten samochód robił wewnątrz, nie tylko za sprawą kokpitu z krótkim lewarkiem biegów i dotykowym panelem klimatyzacji. HR-V była po prostu przestronna i niebywale pakowna jak na miejskiego crossovera. W niedużym nadwoziu (ok. 4,3 m) udało się komfortowo zmieścić 4 dorosłe osoby, a za nimi do dyspozycji był jeszcze 431-litrowy bagażnik z ogromnym schowkiem pod podłogą (chyba że zdecydowano się na montaż koła zapasowego). Wzorem pozostałych modeli Honda nie omieszkała i w HR-V zastosować swój patent w postaci podnoszonych do góry siedzisk kanapy (Magic Seats). W 2019 roku przedstawiła samochód po modernizacji, a przy okazji odmianę Sport ze 182-konnym silnikiem 1.5 Turbo i zmodyfikowanym zawieszeniem (Performance Damper). Taka HR-V w końcu zaczęła jeździć jak Honda: dynamicznie i niemal przyklejona do drogi.\nUżywana Honda HR-V I (1999-2006) – opinie użytkowników\nHonda HR-V w standardowych specyfikacjach mechanicznych nie zachwyca właściwościami jezdnymi, będąc raczej propozycją dla kierowców o spokojnym stylu jazdy. W samochodach poliftowych poprawiono poziom odizolowania wnętrza od zewnętrznych hałasów.\nProdukcja Hondy HR-V II dobiega końca: pod koniec 2021 roku zastąpi ją trzecie wcielenie, a opisywany model na dobre rozgości się na rynku wtórnym. Co już o niej wiadomo? Czy w maksymalnie 6-letniej Hondzie na dobrą sprawę może coś się zepsuć? Jak zwykle znalazło się kilka tematów do narzekań. Poznajmy opinie właścicieli używanych Hond HR-V II.\nPrześwit Hondy HR-V II to zupełnie przyzwoite 18,5 cm. Na napęd 4×4, przynajmniej w autach z rynku europejskiego, nie ma co liczyć. Oferowano go w specyfikacjach amerykańskich (ze 138-konnym silnikiem 1.8).\nUżywana Honda HR-V II – wnętrze\nKokpit HR-V subtelnie, ale wchodzi już w obecną erę niemal całkowitej cyfryzacji. Uświadczymy tu jeszcze analogowe wskaźniki, ale obsługa panelu klimatyzacji (i m.in. podgrzewania foteli) odbywa się już całkowicie dotykowo, podobnie zresztą jak ekranu multimediów. Główna wpadka ergonomiczna Hondy tyczy się jego zbytniego odsunięcia od kierownicy, wskutek czego trzeba odrywać plecy, by do niego dosięgnąć. Inna sprawa, że nie zawsze reaguje on na dotyk, a system teoretycznie kompatybilny z Androidem i iOS w praktyce nie łączy się z żadnym telefonem (albo robi to opornie). Do tego nie wygospodarowano żadnego miejsca do wygodnego ulokowania smartfona – poza półką pod wiszącą konsolą środkową, ale nie jest ona zbyt funkcjonalna. Poza tym liczba schowków zasługuje na uznanie. Materiały wykończeniowe nie robią szczególnego wrażenia, choć trzeba się mocno wsłuchać, by wychwycić jakiekolwiek trzaski.\nSportowe geny Hondy widać tylko po krótkim lewarku biegów.\nLifting niewiele zmienił. W wersji Sport pojawiły się kolorowe akcenty.\nOsoby podróżujące z przodu Hondy siedzą na wystarczająco wygodnych fotelach z, co istotne, optymalnym na długość siedziskiem. Z tyłu ulokowano dość płaską kanapę delikatnie wyprofilowaną pod dwie osoby. Od biedy pojadą tam i trzy, bo pośrodku biegnie bardzo niski tunel środkowy i nic nie zaburza przestrzeni na nogi. W obrębie głów – również wystarczająco, dlatego Honda HR-V swobodnie nadaje się do regularnego przewożenia więcej niż 2 osób. W każdym egzemplarzu znajdziemy patent Hondy w postaci podnoszonego do góry siedziska (Magic Seats), umożliwiającego przewóz przedmiotów mających nawet 1,3 m wysokości. Chcąc przewieźć coś w sposób tradycyjny, mamy do dyspozycji 431-litrowy bagażnik z prowadzącym do niego pokaźnym otworem załadunkowym. W HR-V bez koła zapasowego pod podłogą wygospodarowano aż 77-litrowy schowek mieszczący małą walizkę. Składając kanapę zwiększamy przestrzeń bagażową do 1456 l.\nFotele nie mieszczą się w klasowej czołówce, ale i nie zostają zbytnio w tyle.\nPo tak niedużym crossoverze mało kto spodziewa się aż tak przestronnej kanapy.\nKanapa posiada funkcję regulacji pochylenia oparcia. W konfiguracji bez koła zapasowego bagażnik zmieści 431 l + 77 l pod podłogą...\n... maksymalnie zaś do 1456 l.\nUżywana Honda HR-V II – silniki\nOdbiorców z Europy musiał zadowolić wybór zaledwie trzech jednostek napędowych, i to w różnych odstępach czasu. Wszystkie są 4-cylindrowe i mają łańcuchowy napęd rozrządu oraz bezpośredni wtrysk paliwa. Przez cały okres produkcji oferowano tylko 130-konnego 1.5, wykorzystującego, jak przystało na Hondę, system zmiennych faz rozrządu i-VTEC. Po liftingu gamę uzupełniła jego 182-konna odmiana z turbosprężarką, która trafiła pod maski HR-V Sport. Oba silniki opcjonalnie zestawiano z bezstopniową skrzynią biegów z symulowaną zmianą 7 przełożeń manetkami za kierownicą. Taka opcja nie trafiła do jedynego w ofercie diesla, czyli znanego m.in. z Civica IX 1.6 i-DTEC (120 KM). Idealnie pasuje do tego samochodu, nie wymagając nieustannego trzymania na obrotach w celu wykrzesania z niego jak najwięcej mocy (w przeciwieństwie do 1.5 i-VTEC dysponuje sporym zapasem momentu obrotowego). Ręczne skrzynie biegów HR-V zawsze mają 6 przełożeń. Napędu 4×4 nie przewidziano z wyżej wymienionymi jednostkami napędowymi. Trafiał do wolnossących 1.8 (138 KM) z Hond na rynek amerykański.\nPrzy łagodnym traktowaniu jednostki VTEC ujawniają swoją oszczędną naturę, spalając ok. 7 l/100 km w cyklu mieszanym. Dynamiczna jazda 130-konną odmianą wymaga wkręcania silnika w okolice 3,5 tys. obrotów.\nTurbodiesel 1.6 zadebiutował parę lat wcześniej w Civicu IX. Ma drogi osprzęt, ale z reguły jest bezawaryjny.\nUżywana Honda HR-V II – opinie użytkowników\n„Pod względem przestrzeni w środku HR-V pozytywnie zaskoczyła. Rodzina mieści się bez problemu ”\n„Niezłe przeszklenie karoserii. Dodatkowo pomaga kamera cofania i wielkie lusterka”\n„Genialny system składania tylnych siedzeń. Można przewieźć więcej, niż się wydaje”\n„Skrzynia CVT nie hałasuje w stopniu nadmiernym. Świetne łopatki przy kierownicy”\n„Multimedia przestarzałe jak na kilkuletni samochód. Słaba współpraca ze smartfonem”\n„Z tyłu brak miejsc na kubki i nawiewów klimatyzacji. Małe boczne kieszenie”\n„Lakier już prosi się o detailing. Zauważyłem też początki korozji”\n„Charakterystyka silnika VTEC nie przypadła mi do gustu. Wkręcanie na obroty generuje spory hałas”\nUżywana Honda HR-V II – awaryjność, typowe usterki\nCzęsto zgłaszaną przypadłością Hond HR-V z silnikami benzynowymi jest krótkotrwały zgrzyt (ok. sekundy) wyraźnie słyszalny tuż po uruchomieniu silnika. Najprawdopodobniej jest to objaw usterki wariatora faz rozrządu, wynikającej po części ze stosowania fabrycznego, zbyt rzadkiego oleju. Niektóre autoryzowane serwisy wymieniają wadliwe wariatory na gwarancji. W dieslach potrafi szwankować filtr cząstek stałych, ale jego regenerację można już przeprowadzić za kilkaset złotych. Użytkownicy skarżą się na wycie z okolic skrzyni biegów (nietrwałe łożyska) i ponadprzeciętne stukanie zawieszenia podczas jazdy na nieutwardzonej nawierzchni. Zdarzają się awarie elektroniki, głównie czujników parkowania, dotykowego ekranu i systemu Honda Connect łączącego samochód ze smartfonem. HR-V nie jest wolna od powszechnej dolegliwości względnie nowych aut, mianowicie delikatnego lakieru nabierającego wyraźnych rys już po kilku latach eksploatacji. Sporadycznie trafiają się doniesienia o wykrytych na karoserii ogniskach korozji.\nDotykowa obsługa większości funkcji rozprasza i irytuje kierowcę słabą reakcją na stuknięcie palcem. Właściciele ganią przestarzały system parowania systemu z telefonem komórkowym.\nUżywana Honda HR-V II – gdzie jest nr VIN?\nNumer VIN znajduje się w oszklonej wnęce deski rozdzielczej, przed kierowcą. Odczytamy go również z naklejki w słupku środkowym lewym.\nUżywana Honda HR-V II – sytuacja rynkowa\nHR-V z roczników 2015-16 i z dieslem pod maską kosztują w granicach 55-65 tys. zł. Równie młode auta z benzynowym 1.5 oznaczają wydatek 60-80 tys. zł. Poliftowe samochody (rocznik 2019, przebieg kilkanaście tys. km) wyceniane są nawet 100 tys. zł, czyli i tak sporo mniej od oferowanych jeszcze fabrycznie nowych aut (115-125 tys. zł). W co trzeciej używanej HR-V pracuje silnik 1.6 i-DTEC, natomiast w ogłoszeniach jeszcze nie pojawiają się odmiany Sport.\nHonda HR-V II - lifting\nHonda HR-V II przed liftingiem (2015-2018)\nHonda HR-V II po liftingu (2018-2021)\nUżywana Honda HR-V II – podsumowanie\nWedług części użytkowników HR-V II nie reprezentuje już dawnej jakości Hondy – zarówno w zakresie niezawodności, jak i podejścia serwisu do klienta. Auto samo w sobie jest udanym projektem, bo doskonale się czuje w mieście i nie zmusza do wyrzeczeń: śmiało może pełnić rolę samochodu rodzinnego. Pozostaje tylko czekać na debiut następcy i spadek cen używanych HR-V II.\nUżywana Honda Civic IX (2011-2017) – opinie\nHonda HR-V II – wymiary, pojemność bagażnika\nDł./szer./wys. 429-435/177-179/161 cm\nPojemność bagażnika 431-1456 l\nHonda HR-V II – dane techniczne, osiągi, spalanie\nPojemność 1498 cm³ 1498 cm³ 1597 cm³\nPaliwo benz. benz., turbo turbodiesel\nMaks. moc 130 KM 182 KM 120 KM\nMaks. moment 155 Nm 240 Nm 300 Nm\nPrzyspieszenie 0-100 km/h 10,2 s 7,8 s 10,0 s\nPrędkość maks. 192 km/h 215 km/h 192 km/h\nŚr. zużycie paliwa 5,7 l/100 km 5,9 l/100 km 4,1 l/100 km\nUżywana Honda HR-V II – galeria\nHonda HR-V II - przód\nHonda HR-V II - bok\nHonda HR-V II - tył\nErgonomia kokpitu miejscami kuleje, ale jakość wykonania nie budzi zastrzeżeń.\nTrudno znaleźć osobę, która pochwaliłaby system multimedialny Hondy.\nGniazda do ładowania urządzeń - przydatne, ale umieszczone w trudno dostępnym miejscu.\nWszystkie Hondy HR-V z ręcznymi skrzyniami mają 6 biegów.\nSystemy wsparcia kierowcy trafiały do bogatszych wersji wyposażeniowych.\nFunkcjonalny schowek w podłokietniku z przegródkami na butelki.\nNa zdjęciu fotele auta sprzed liftingu. Po modernizacji poprawiono ich podparcie boczne.\nW drugim rzędzie nie brakuje miejsca na każdą część ciała.\nMagic Seats, czyli wizytówka Hondy, pozwala na przewóz naprawdę wysokich przedmiotów.\nCałkiem ustawny bagażnik mieści od 431...\n... do 1456 l pakunków.\nMało które auto może się pochwalić równie obszernym schowkiem pod podłogą (77 l).\nZestaw fabrycznych narzędzi przeniesiono do ścianki bocznej.


Bluza z kapturem Mąż idealny 2 Koszulki bluzy z własnym nadrukiem hiw.pl\nO Bluza z kapturem Mąż idealny 2\nOdzież Bluza z kapturem Mąż idealny 2. Na pewno zrobi ogromne wrażenie na użytkowniku. Idealnie nadaje się na prezent świąteczny dla każdego. Można podarować ją na dzień ojca, dzień chłopaka czy walentynki. Również sprawdza się jako prezent świąteczny.\nBluza z kapturem Szukam drugiej połówki 2\nSklep Hiw.pl » Bluza z kapturem » Bluza z kapturem Mąż idealny 2


Chiny odpowiadają karnymi cłami - Gospodarka - rp.pl\nChiński rząd ogłosił, że od 24 września wprowadzi karne cła na amerykańskie produkty, których sprowadza się rocznie do Chin za 60 mld dolarów.\nTen krok jest reakcją na ogłoszenie przez USA karnych ceł na import z Chin warty 200 mld dolarów rocznie. Już wcześniej USA i Chiny nałożyły na siebie karne cła na towary warte po 50 mld dolarów. Chiny mają jednak mniejsze pole do manewru niż Stany Zjednoczone. Sprowadzają rocznie towary z USA warte łącznie około 130 mld dolarów, więc nie mogą już obejmować karnymi cłami kolejnych kategorii dóbr.\nCzytaj także: Ford rezygnuje ze sprzedaży aut z Chin w USA przez cła\nChiński rząd zapowiedział, że w przyszłości będzie odpowiednio reagował na kolejne kroki USA w wojnie handlowej. Jednocześnie jednak wezwał władze USA, by jej nie zaostrzały.\nWilbur Ross, amerykański sekretarz handlu, stwierdził w wywiadzie dla CNBC, że Chiny „nie mają już amunicji" w wojnie handlowej. – Naszym celem jest prowadzenie konstruktywnych negocjacji z Chińczykami, by rozwiązać fundamentalne problemy – zapewnił Ross.\nTymczasem prezydent Trump nie mógł sobie odmówić twitterowego uderzenia w Chiny. „Chiny otwarcie oświadczyły, że aktywnie próbują wpłynąć na nasze wybory atakując naszych farmerów, ranczerów i robotników przemysłowych z powodu ich lojalności względem mnie. Tym czego Chiny nie rozumieją jest to, że ci ludzie są wielkimi patriotami, którzy doskonale rozumieją, że Chiny od lat wykorzystywały USA w handlu. Wiedzą również, że ja jestem tym, który wie jak ich zatrzymać. Będzie wielki i szybki odwet przeciwko Chinom jeśli nasi farmerzy, ranczerzy i robotnicy przemysłowi staną się celem ataku!" – napisał Trump na Twitterze.\nChińczycy obniżają cła: odpowiedź na handlową wojnę Trumpa


Elektrownia Battersea przejdzie modernizację\nDodano: 5 listopada 2018, 11:09\nElektrownia Battersea / Źródło: dezeen.com\nElektrownia Battersea, jeden z najbardziej charakterystycznych budynków w Londynie, zyska nowe oblicze. Konstrukcja, która góruje nad Tamizą, była pierwszą tego typu elektrownią węglową i jest największym budynkiem w Europie wykonanym z cegły. Wiele planów jej modernizacji oprotestowano na przestrzeni lat. Dziś zobaczyliśmy wizualizacje kolejnych.\nElektrownia Battersea jest jedną z najbardziej charakterystycznych budowli w Londynie. Jest doskonale widoczna, gdy wjeżdża się do miasta pociągiem. Na przestrzeni lat powstało wiele pomysłów na zagospodarowanie modernistycznej konstrukcji projektu Giles Gilbert Scott'a. Jeden z nich, który był mocno protestowany, zakładał wyburzenie charakterystycznych wież kominowych elektrowni. Powołany zespół ekspertów wskazał jednak, że kominy nadają się do remontu i nie trzeba ich burzyć. Kolejny, kontrowersyjny pomysł przedstawił klub piłkarski Chelsea Londyn. W miejsce elektrowni miał bowiem powstać nowy stadion klubu, który pomieściłby nawet 60 tys. widzów. Do realizacji tego pomysł także nie doszło.\nFirma Battersea Power Station Development Company, która obecnie zarządza obiektem, przedstawił wizualizacje aktualnego planu zagospodarowania elektrowni. Jednym z pomysłów jest wbudowanie w konstrukcję jednego z kominów, przeszkolonej windy, która po osiągnięciu wysokości 109 metrów, będzie tworzyć taras widokowy, z którego turyści będą mogli podziwiać panoramę Londynu. Lokalizacja budynku nad Tamizą pozwala na stworzenie punktu, z którego będzie widać niemal całe miasto.\nKolejnym z elementów renowacji, który przygotowała firma Wilkinson Eyre, jest stworzenie 1500 m kw. powierzchni eventowej, na której będą mogły się odbywać konferencje, bankiety i pokazy mody. Przestrzeń ta zostanie wygospodarowana w pomieszczeniach kontrolnych byłej elektrowni, które opisywane są jako rzadki przykład kompletnej architektury art deco z 1930 roku.\n– Te unikatowe pomieszczenia stanowią centrum naszych planów, które przekształcą Elektrownię Battersea w jedno z najbardziej fascynujących miejsc w Londynie – mówi dla dezeen.com Andrew Hilston, szef wynajmu powierzchni w Battersea Power Station Development Company.\nWybudowana w 1930 roku Elektrownia Battersea jest wpisana na listę zabytków. Budynek jest nieużywany od czasów zamknięcia w 1983 roku.


Dzień Flagi Rzeczpospolitej Polskiej | Muzeum Dulag 121\npolecamy\t25 kwietnia 2017\nWe wtorek, 2 maja, będziemy świętować Dzień Flagi Rzeczpospolitej Polskiej. Serdecznie zapraszamy do udziału w powiatowych obchodach tego święta. Uroczystości rozpoczną się o godzinie 15:00 wciągnięciem flagi narodowej na maszt Starostwa Powiatowego w Pruszkowie, przy ul. Drzymały 30. Ceremonii towarzyszyć będzie występ orkiestry Pruszkowianka.\nPo części oficjalnej, o godzinie 16:00 rozpocznie się Powiatowy Bieg Flagi 2017 organizowany przez Powiat Pruszkowski oraz Parkrun Pruszków. W biegu weźmie udział także reprezentacja Muzeum Dulag 121, w tym dzieci i młodzież z Klubu Młodego Historyka wraz z rodzicami. Osoby chętne do udziału w Biegu Flagi z grupą Muzeum Dulag 121 prosimy o przesłanie zgłoszenia na adres: promocja@dulag121.pl, tel. (22) 758 86 63, kom: 696-591-295 lub osobiście w siedzibie Muzeum Dulag 121, ul. 3 Maja 8A. (formularze zgłoszeniowe do pobrania poniżej)\nBiegacze wystartują spod Młodzieżowego Domu Kultury w Parku Kościuszki i będą mieli do pokonania 2004 metry. Długość trasy, która prowadzić będzie wokół Parku Kościuszki, stanowi nawiązanie do roku 2004, kiedy wprowadzono Dzień Flagi jako polskie święto narodowe. Każda osoba, która przebiegnie całą trasę otrzyma pamiątkowy medal. Zapraszamy serdecznie.\nDzień Flagi Państwowej Rzeczypospolitej Polskiej to polskie święto wprowadzone na mocy ustawy z 20 lutego 2004 roku. Obchodzimy je 2 maja, a jego główną rolą jest popularyzowanie wiedzy o polskiej tożsamości i symbolach narodowych. Barwy widniejące na fladze Polski są nierozerwalnie związane z dziejami historycznymi naszego narodu. Przyjmuje się, że biel oznacza czystość duchową, a czerwień przelaną krew w walce w obronie kraju.\nInformujemy również, że istnieje możliwość zarejestrowania się na Bieg Flagi poprzez system powiatowy. Zgłoszenia udziału w biegu prosimy wówczas przesyłać na adres kpiotrowska@powiat.pruszkow.pl lub osobiście w siedzibie Starostwa Powiatowego w pokoju 403. Dodatkowe zapisy prowadzone będą 2 maja, w dniu imprezy, od godziny 15:00 w namiocie Powiatu Pruszkowskiego, który zostanie usytuowany w pobliżu startu. Wszyscy uczestnicy biegu otrzymają numerki startowe, które rozdawane będą przy zapisie. Rejestracja przez Parkrun Pruszków: Osoby, które chciałyby sprawdzić swoje możliwości i zmierzyć czas swojego biegu, muszą dodatkowo zarejestrować się na stronie www.parkrun.pl/pruszkow. Wówczas otrzymają kod kreskowy, który należy sczytać przekraczając metę.\nFormularz zgłoszeniowy Bieg Flagi 2017 – pobierz\nZgoda rodzica na udział w biegu osoby nieletniej – pobierz\nRegulamin Biegu Flagi – pobierz\nNastępny wpis Noc Muzeów 2017 w Muzeum Dulag 121


Otyliada w Zatoce Sportu PŁ | MWŁ\nOtyliada w Zatoce Sportu PŁ\nStrona główna/wydarzenia/Otyliada w Zatoce Sportu PŁ\nMarch 16, 2019 @ 18:00 do March 17, 2019 @ 06:00\nZatoka Sportu PŁ, po raz drugi, weźmie udział w Otyliadzie, czyli Nocnym Maratonie Pływackim. Osoby, które zapiszą się na to nocne wydarzenie, z 16 na 17 marca 2019 roku, będą miały zniżkę za wstęp na pływalnię.\n– Przez 12 godzin kilka tysięcy pływaków, na kilkudziesięciu pływalniach w całej Polsce podejmie próbę przepłynięcia, jak najdłuższego dystansu. Dla jednych będzie to okazja do zabawy w wodzie, dla innych sprawdzian swoich możliwości pływackich. W maratonie odbywającym się w Zatoce Sportu PŁ może wziąć udział maksymalnie 150 osób. Zapisy przyjmowane są przez internet na stronie otyliada.pl. Opłata za udział w VI Ogólnopolskim Nocnym Maratonie Pływackim wynosi 15 zł od uczestnika, przy zapisie drogą elektroniczną i 20 zł przy zapisie w dniu imprezy na pływalni. – informuje Arnold Lorenc z Zatoki Sportu PŁ. – Początek imprezy o godzinie 18:00.\nOsoby, które zdecydują się na start w Otyliadzie, będą mogły przygotować się do wydarzenia kupując bilety po preferencyjnych cenach. Promocja do 15 marca 2019 roku. Uczestnicy otrzymają na czas trwania akcji 50 proc. zniżkę na wstęp na teren pływalni, czyli 7,50 zł (w weekendy oraz od poniedziałku do piątku w godzinach 8-16) lub 10 zł (od poniedziałku do piątku w godzinach 6-8 oraz 16-21:45). Promocja nie łączy się z innymi obowiązującymi ulgami i zniżkami w Zatoce Sportu PŁ.\nPo zarejestrowaniu się na pływacki maraton, należy zgłosić się do Punktu Informacyjnego w Zatoce Sportu PŁ, gdzie przyszli uczestnicy otrzymają specjalny identyfikator upoważniający do zniżki. Szczegółowy regulamin promocji dostępny jest na stronie organizatora.