Kościół Mariacki (Słupsk). Regiopedia, Pomorskie, encyklopedia regionów\nEncyklopedia Regionów (Pomorskie), którą każdy może edytować Co to jest Regiopedia?Add node Wyszukiwanie w witrynie: zaawansowane szukanie Logowanie\nKościół Mariacki (Słupsk)\nDodano: 25 kwietnia 2009, 22:42\nAutor:Warcisław MachuraWspółautorzy: Kościół Mariacki w Słupsku - świątynia zbudowana w stylu gotyckim na przełomie XIV i XV wieku w Słupsku.\nPoczątków kościoła należy szukać w najwcześniejszej historii średniowiecznego Słupska. Pod koniec XII lub na początku XIII wieku został ufundowany przez księcia gdańskiego Świętopełka kościół św. Mikołaja w Słupsku. Był to kościół prywatny księcia, który ten przeznaczył dla gminy kolonistów niemieckich, osiadłych już wtedy w Słupsku. Wezwanie tego kościoła odpowiadało wszak jego wiernym, bo św. Mikołaj był patronem kupców i żeglarzy. Gmina niemiecka osiedliła się na lewym brzegu rzeki Słupi na południe od tego kościoła, w rejonie dzisiejszych ulic: Grodzka, Rynek Staromiejski, Plac Kościelny, Mikołajska. Z dokumentów książąt gdańskich Świętopełka i jego następcy Mściwoja II znamy nazwisko kapelana kościoła św. Mikołaja i sołtysa gminy niemieckiej. Kapelan nosił niemieckie, imię Herman, a sołtysem był Henryk de Werciberg. Kapelan Herman występuje już w dokumencie księcia gdańskiego Świętopełka z roku 1240. Gmina niemiecka po lokacji miasta na prawie lubeckim przez wyżej wymienionego księcia Świętopełka w roku 1265, postanowiła podjąć się budowy własnego kościoła.\nProf. Barbara Popielas – Szultka w swej pracy pod tytułem „Próba lokalizacji kościoła św. Maurycego w Słupsku” (Słupskie Studia Historyczne – 1993 r.) opisuje dzieje tego kościoła. W roku 1281 był on na tyle zaawansowany w budowie, że można go było konsekrować i wtedy koloniści niemieccy zwrócili kościół św. Mikołaja księciu Mściwojowi II, panującemu wtedy po śmierci jego ojca Świętopełka. Książę Mściwój dokumentem wystawionym w roku 1281 podarował go zakonowi Norbertanów z Białoboku, z przeznaczeniem dla zakonu Norbertanek, które osiedliły się w Słupsku około roku 1284. Na podstawie również tego dokumentu zakonowi Norbertanek podlegały wszystkie kościoły w Słupsku, a więc także kościół gminy niemieckiej. Wiemy także z dokumentu wydanego w roku 1311 przez margrabiów brandenburskich, że prepozyt kościoła klasztornego Norbertanek pod wezwaniem św. Mikołaja sprawował patronat nad kościołem miejskim, co oznaczało w praktyce, że był on proboszczem tego kościoła. Patronem nowego kościoła gminy niemieckiej był, jak to dowiodła prof. Barbara Popielas – Szultka, św. Maurycy. Pierwsza informacja źródłowa o tym kościele pochodzi z roku 1291, kiedy był on już świątynia znaną daleko poza granicami miasta. Mocą bulli papieskiej Mikołaja IV z Ovieto z dnia 9 sierpnia 1291 roku kościół św. Maurycego w Słupsku pełnił wtedy funkcję świątyni odpustowej. Udzielano odpustu pątnikom, nawiedzającym ten kościół w oktawę świętych Maurycego, Wawrzyńca i Elżbiety. Ta ostatnia święta cieszyła się w Słupsku wielką czcią. Na podstawie odpisu z Archiwum Watykańskiego bullę tą opublikował w roku 1907 O. Heinemann. Wydawca tej bulli zidentyfikował miejsce tego kościoła ze Słupskiem nad Słupią. Były na Pomorzu jeszcze dwie inne miejscowości o tej nazwie: osada targowa przy klasztorze benedyktynów - Słupsk nad Pianą i Słupsk na wyspie Uznam. Prof. Józef Spors zakładał, że bulla papieska dotyczyła Słupska nad Pianą, ale tą tezę skutecznie moim zdaniem obaliły argumenty prof. Barbary Popielas – Szultka. Dokument papieski miał wielkie znaczenie dla samego kościoła jako miejsca kultu, gdyż był on jedyną świątynią pielgrzymkową w tej części Pomorza Zachodniego. Pielgrzymki do tego miejsca miały między innymi silne znaczenie miastotwórcze. Do takiego miasta, gdzie znajdował się kościół odpustowy ściągali pielgrzymi, co wybitnie wpływało na rozwój handlu. Kościół leżała szlaku pielgrzymkowym pomorskich świętych gór – Chełmskiej, Polanowskiej i Rowokołu.\nKościół św. Maurycego został zbudowany na jednym z dwóch wzgórz miejskich na lewym brzegu rzeki. Na pierwszym wzgórzu stał kościół św. Mikołaja, a na południe od niego, na drugim wzgórzu kościół św. Maurycego. Był to ten sam teren zajmowany dziś przez kościół Mariacki. Okres między lokacją miasta w 1265 roku, a erekcją kościoła, czyli datą 1281 zdaje się wskazywać na to, że był on wybudowany z cegły. Potwierdzają to badania podziemi obecnego kościoła Mariackiego prowadzone przez M. Paszkowskiego, wskazujące na to, że ten kościół był wybudowany na starym, sprzed 1310 roku i to jako murowany. Budowla ta uzyskała ostateczną postać w pierwszej połowie XIV wieku, ale jej założenia opierają się na wcześniejszej konstrukcji. Tą wcześniejszą budowlą była niewątpliwie pierwsza świątynia pod wezwaniem św. Maurycego. Wokół tego kościoła znajdował się początkowo plac targowy i rozciągało się na północ i południe miasto osadników niemieckich. Wezwanie kościoła wskazuje, że ci osadnicy niemieccy przybyli do Słupska z terenu arcybiskupstwa magdeburskiego, z północnych Niemiec, gdyż na tym terenie powszechny był w tym czasie kult tego świętego.\nZmiana wezwania kościoła św. Maurycego nastąpiła zapewne w krótkim okresie 12 lat panowania w Słupsku zakonu krzyżackiego. Miało to miejsce między rokiem 1329, - a 1341. Zakon Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego z reguły zaznaczał swą obecność na danym terenie przez nadawanie miejscom kultu wezwania NMP. Wszystko wskazuje na to, że w średniowieczu przy kościele NMP działała szkoła parafialna, nad którą opiekę sprawowała rada miejska. Na czele tej szkoły stał „rektor”. Najstarszą znaną nam osobą pełniącą tę funkcję w Słupsku był w roku 1450 Vrolik Westphal, który przypuszczalnie był następnie dziekanem kapituły kamieńskiej.\nW roku 1477 w mieście Słupsku wybuchł potężny pożar, który strawił większość budynków w nim się znajdujących w tym i świątynię Mariacką. Na tej podstawie niemieccy historycy przypuszczają, że pierwotnie kościół Mariacki mógł być kościołem drewnianym. A może był drewnianym na kamiennej podmurówce? Bo przecież w jego fundamentach znaleziono ślady dawnej budowli i to murowanej. Faktem jest, że mieszczanie lewobrzeżnego Słupska przystąpili wkrótce około roku 1500 do odbudowy świątyni, przy okazji poważnie ją rozbudowując i była to już na pewno budowla murowana z gotyckiej cegły, całkiem nowa i kształtem przypominająca współczesny kościół.\nPierwsze zwiastuny reformacji w kościele katolickim w Słupsku, związane z naukami Marcina Lutra miały miejsce w roku 1522. Przybył wtedy do Słupska z polecenia opata klasztoru w Białobokach Jan Krystian Ketelhuta, uczeń Jana Bugenhagena i przydzielony został do należącego do norbertanek słupskich kościoła św. Mikołaja. Rozpoczął w tym kościele głoszenie kazań w duchu nauk Lutra. Wkrótce udało mu się pozyskać do reformacji proboszcza kościoła NMP – Tomasza Hecketa. Obaj ci duchowni zostali w dniu 31 sierpnia tegoż roku decyzją księcia Bogusława X w porozumieniu z biskupem kamieńskim Erazmem Manteufflem zdjęci ze stanowisk i zmuszeni do opuszczenia Słupska. Po ich wyjeździe nauki luterańskie głosił potajemnie po mieszkaniach dr Piotr Suawe, a od listopada 1524 roku przybyły z Królewca dr Jan Amandus. Co ciekawe, temu ostatniemu umożliwiono głoszenie kazań w kościele NMP. W połowie 1525 roku Amandus wezwał w Słupsku kler katolicki na dysputę religijną na rynku starego miasta, przed ratuszem. Demagogicznie oświadczył, że jeśli nie przekona mieszczan słupskich do reformacji kościoła, to da się spalić na stosie. Na tą dysputę przyszło ponoć tylko dwóch starszych księży, niezbyt dobrze przygotowanych, którzy w czasie jej trwania przyznali rację Amandusowi, że wiele zła nagromadziło się w kościele. Podburzony przez niego tłum wdarł się do kościoła Mariackiego, poniszczył wszystkie ołtarze, powyrzucał święte obrazy i rzeźby i spalił na placu kościelnym. Następnie uczestnicy dysputy udali się do kościoła klasztoru dominikanów słupskich i tam także zniszczono ołtarze, obrazy i figury święte i obrabowano skarbiec klasztorny. W dniu 11 listopada 1525 roku przybył do Słupska książę Jerzy I, syn Bogusława X, aby ukarać winnych tumultu, naprawić szkody i przywrócić spokój w mieście. Amandus przed przybyciem księcia opuścił Słupsk. Książę wydał w Słupsku dokument kończący spory społeczne i kościelne w mieście. Władze miasta zostały ukarane grzywną 800 florenów. Nakazał naprawić wyrządzone kościołom szkody, zwrócić zrabowany sprzęt, odbudować ołtarz w kościele NMP. Jednak na skutek postawy zdecydowanej większości mieszczan, musiał zezwolić na działalność jednego kaznodziei luterańskiego. Tym nowym kaznodzieją w kościele NMP został magister Jakub Hogensee z Prus Wschodnich, który kończył studia w Wittenberdze. Był człowiekiem o umiarkowanych poglądach, o wielkiej charyzmie i pod jego kierunkiem wprowadzenie reformacji w Słupsku przebiegało w sposób bezbolesny. Kościół Mariacki stał się świątynią ewangelicką od roku 1534, kiedy na sejmie w Trzebiatowie przyjęto uchwałę o wprowadzeniu na Pomorzu zachodnim nauk luterańskich. Było to za panowania księcia Barnima XI, zwolennika reformacji.\nW okresie wieku XVI do XIX kościół NMP przechodził wiele zmian, rozbudowy i przebudowy, zmieniając nieco swój wygląd.\nW 1596 roku źródła niemieckie podają, że nieczynna już kaplica przy prezbiterium od strony północnej została podzielona na dwie kondygnacje, co pozwoliło na stworzenie w niej pomieszczeń dla szkoły parafialnej. We wieży kościelnej znajdowało się wtedy archiwum parafialne. Wzmianka o tej kaplicy świadczy, że kościół był dodatkowo otoczony przybudowanymi doń kaplicami. W latach 1609 – 1630 pod wpływem odbudowy i wyposażenia przez księżnę Erdmutę kościoła zamkowego (dziś św. Jacka), za jej przykładem mieszczanie słupscy zadbali także o nowy wystrój kościoła Mariackiego. Dzięki temu uzyskał on nową ambonę i okazałe retabulum ołtarzowe. ( retabulum - płaskorzeźba lub malowana nastawa ołtarzowa). Wiemy z przekazów źródłowych, że w roku 1633 znany malarz słupski Henryk Stech, ojciec sławniejszego jeszcze syna Andrzeja Stecha, malarza gdańskiego, zresztą urodzonego w Słupsku, namalował nieznany obraz Chrystusa dla kościoła Mariackiego. Obraz nie zachował się. Dzisiejszy kościół Mariacki jest to gotycka budowla wzniesiona w XIV wieku o założeniu bazylikowym, ma trzynawowe wnętrze, sklepienia gwiaździste w nawie głównej a krzyżowe w nawach bocznych. W prezbiterium znajdują się ceramiczne wsporniki w kształcie ludzkich twarzy. Zamieszki w czasie wprowadzania reformacji w Słupsku (1525 rok) spowodowały zniszczenie zabytkowego, okazałego wnętrza. Z pierwotnego wyposażenia pozostała tylko piękna rzeźba z grupą figur „Ukrzyżowanie”, składająca się z Chrystusa na krzyżu, stojących pod krzyżem Matki Boskiej i św. Jana i dwóch aniołów unoszących się po bokach krzyża i trzymających atrybuty mąki Pańskiej. Końce ramion krzyża i drzewce u jego dołu ozdobione są płaskorzeźbami, z symbolami ewangelistów w poczwórnych liściach. Tą grupę ukrzyżowania wykonał prawdopodobnie znany rzeźbiarz Paweł z Gdańska. Grupa ta była pierwotnie umieszczona na belce tęczowej, wysoko pod stropem miedzy nawą główną a prezbiterium. Takie wysokie umieszczenie rzeźby w miejscu trudno dostępnym uratowało ją od zniszczenia, w czasie rozruchów reformacyjnych w 1525 roku. Około połowy XIX wieku umieszczono ją w nawie północnej, po usunięciu stąd epitafium przedstawiającego biczowanie Chrystusa z roku 1604.\nW początkach XVIII wieku działało w Słupsku dwóch malarzy braci Dawid i Henryk Moldenhauer. Henryk w roku 1706 wymalował nowo wybudowaną plebanię kościoła Mariackiego. Dawid ozdobił w roku 1703 dwa lichtarze dla tegoż kościoła. Dawid był człowiekiem na tyle zasłużonym dla miasta, że po jego śmierci rada miejska zwolniła rodzinę z opłaty związanej z uroczystościami pogrzebowymi, a ciało malarza spoczęło na cmentarzu przykościelnym , gdzie zwykle chowano najbardziej zasłużonych dla miasta.\nZachowała się także XVII wieczna ambona ufundowana przez miasto, z tym, że górna część tej ambony – baldachim, zaginęła w czasie wojny w 1945 roku. Prawdopodobnie została wywieziona w głąb Niemiec. Ambona miała wybitnie strzeliste gotyckie zwieńczenie. Mimo poszukiwań nie udało się jej odzyskać. Sama świątynia w roku 1945 została poważnie zniszczona i wypalona wewnątrz. W czasie prowizorycznej odbudowy w 1947 roku, 50 metrowa wieża świątyni została pokryta czterospadowym dachem. Odbudowano ją dopiero w roku 2004 w dawnej postaci instalując na niej barokową wieżyczkę z hełmem i galeryjką dla widzów, chcących podziwiać Słupsk z jej wysokości. Dużą rolę w odbudowie i zabezpieczeniu wieży odegrał społeczny komitet jej odbudowy.\nKościół parafialny NMP w Słupsku w obecnej postaci wzniesiono w drugiej połowie XIV wieku a rozbudowano około roku 1500. W latach 1803 i 1858 nastąpiła częściowa redukcja zabudowań świątyni przez likwidację przylegających do niej kaplic, a po roku 1858 nadano jej w czasie przebudowy formy gotyckie.\nW podziemiach kościoła, w jego kryptach były grzebane zwłoki znakomitych obywateli miasta. Ale nie tylko, bo wokół kościoła znajdował się cmentarz oddzielony od miasta murem. Widać to na rysunku wykonanym przez A. F. Pleetza z roku 1796, którego reprodukcja znajduję się w książce Ludwiga Böttgera, -„Bau – und Kunstdenkmäler des Regierungs – Bezirks Köslin, Band II, Heft I, Kreis Stolp.” „Budowle i zabytki rejencji koszalińskiej, tom II, zeszyt I, powiat Słupsk.” Do muru cmentarnego od strony ulicy Nowobramskiej (Neuthorsche strasse) przylegały budynki na całej jego w tym miejscu długości. Również od strony dziś nie istniejącej ulicy Mittelstrasse (ul. Środkowa) znajdowały się dwa duże budynki. Były to domy i kramy rzemieślników i kupców słupskich. Z dwóch stron, od zachodu i południa teren kościoła według tego planu otaczała ulica kościelna (Kirchhofs strasse). Od wschodu przylegała do terenu kościelnego ulica Środkowa (Mittelstrasse). Na tej ograniczonej przestrzeni wokół kościoła znajdował się cmentarz. Był to cmentarz parafialny i liczba pochowanych tutaj mieszczan była stosunkowo duża. W latach występowania epidemii dżumy –1439, 1564, 1589, 1630, 1657, liczby pochowanych tu zmarłych mieszkańców Słupska były ogromne, jak na to miasto. Tak na przykład spośród 800 zmarłych na zarazę w latach 1630 –1632 aż 303 zostało pochowanych pod kościołem. Według zestawień w rejestrach kościoła w jego kryptach i na cmentarzu pochowano 3.515 zmarłych, w tym – generała Wilhelma Sebastiana von Bellinga, jednego z najsłynniejszych kawalerzystów pruskich XVIII wieku. Urodzony w dniu 15.02.1719 r. zasłużył się jako kawalerzysta w wojnie prusko – austriackiej o Dolny Śląsk. W 1758 roku sformułował w Słupsku pułk huzarów, który stacjonował w tym mieście przez 150 lat. Belling zmarł w dniu 28.11.1779 r. Pochowano go w krypcie pod ołtarzem głównym kościoła Mariackiego w dniu 8.12.1779 r. Prawdopodobnie spoczywa tam do dziś. Epitafium mu poświecone odsłonięto w roku 1902, czyli 123 rocznicę jego pogrzebu. Była to marmurowa tablica z niemieckim napisem poświeconym wielkiemu kawalerzyście. Po wojnie podzieliła ona los wielu innych epitafium i prawdopodobnie została zniszczona w czasie pożaru wnętrza kościoła w roku 1945.\nPo roku 1794 wprowadzono prawo zabraniające chowania zwłok w kościołach i zamieszkałych częściach miasta. Wtedy też w Słupsku zlikwidowano cmentarz koło kościoła św. Mikołaja i zaprzestano chować mieszczan pod i przy kościele Mariackim. Założono wówczas cmentarz przy ulicy Kaszubskiej. Tam przeniesiono kości osób chowanych pod kościołem Mariackim.\nJedną z najpiękniejszych części wyposażenia kościoła była ambona rzekomo ufundowana przez cech bursztynników. Jej wartość przed II wojną światową oceniali Niemcy na 30 tyś. marek. Koszt jej budowy pokryty został z kasy kościelnej za zgodą rady miejskiej Słupska. Fundatora wskazywał w sposób oczywisty herb miasta umieszczony pod baldachimem ambony. Jej budowę rozpoczęto w 1609 roku i w tymże roku ją konsekrowano w dniu 8 października. Ale prace nad amboną trwały nadal i aż do 1630 wykańczano ją i ozdabiano. Konstruktorem i twórcą artystycznym ambony był snycerz i rzeźbiarz Paul Waltersdorf. Poświęcił ją po zakończeniu prac ówczesny pastor Chistopher Krüger. Wykonawca ambony otrzymał za nią od kościoła 100 talarów w dwóch ratach oraz z kasy szpitalnej 50 guldenów. Na drzwiach wejściowych przedstawiony jest anioł z chustą św. Weroniki. Na korpusie ambony i balustradzie widnieją płaskorzeźby, przedstawiające sceny z życia Chrystusa, postacie ewangelistów i świętych. Do dnia dzisiejszego zachowała się tylko dolna część ambony. Górny, gotycki baldachim został wywieziony przez Niemców przed rokiem 1945 i zaginął.\nOłtarz główny, jaki istniał w kościele katolickim NMP był zniszczony w 1525 roku w czasie zamieszek reformacyjnych. Na polecenie księcia Jerzego I został on odbudowany, ale ponownie zniszczono go w roku 1599. Nowy ołtarz wykonano w latach 1629 - 1630. Wykonawcą był znowu Paul Waltersdorf. Za wykonaną pracę przy ołtarzu otrzymał on w roku 1630 sumę 346 florenów i 19 szylingów.\nOłtarz przedstawiał na przedniej stronie predelli ( u podstawy ołtarza) Ostatnią Wieczerzę, nad nią w obrazie głównym – Ukrzyżowanie Chrystusa, nad nim znajdowały się obrazy Zmartwychwstania i Wniebowstąpienia Chrystusa. Na tylnej stronie ołtarza przedstawione były sceny ze Starego Testamentu. Obrazy w ołtarzu stanowiły dobre pod względem rzemieślniczym dzieła jednak bez szczególnej wartości artystycznej. Usytuowanie obrazów przypomina to, co dziś widzimy w ołtarzu kościoła św. Jacka, fundowanego przez księżną Erdmutę. Pierwotnie ołtarz znajdował się pod łukiem tryumfalnym i można go było obchodzić. W roku 1860 w wyniku przebudowy kościoła przesunięto go pod samą ścianę prezbiterium.\nNiestety, ten ołtarz nie zachował się do naszych czasów i znamy go tylko z przedwojennych fotografii.\nZ dokumentu z roku 1490 wiemy, że obie nawy kościoła, północną i południową, prezbiterium i wieżę otaczały liczne kaplice. Ich liczbę trudno dziś ustalić dokładnie. Wiemy, że przy wieży kościoła były dwie kaplice, po stronie północnej i południowej. Jedna kaplica po stronie wschodniej, a więc przy prezbiterium, należała do rogu Mysławów /Mitzlaff/. Druga obok należała do rodu Wulffenów. Kaplicami zarządzały tak zwane wikarie. Wymienia się nazwy ołtarzy w tych kaplicach. Były to: ołtarz św. Erazma, ołtarz św. Anny, ołtarz Trzech Króli, ołtarz Świętego Krzyża, ołtarz Najświętszego Ciała Chrystusa. Można na tej podstawie przyjąć, że tych kaplic było co najmniej 5. Wszystkie kaplice uległy zbezczeszczeniu i dewastacji przez tłum podburzonych mieszczan w roku 1525. Po dyspucie na rynku miejskim dr Amandusa z duchownymi katolickimi, podburzony przez niego tłum wdarł się do kościoła, zrujnował wszystkie ołtarze, a istniejące w nich obrazy i figury spalił.\nKaplice stały odtąd puste. Aby je jakoś wykorzystać w roku 1596 jedną z nich przy nawie północnej podzielono stropem na dwie kondygnacje, przebudowano dodając schody i stworzono w niej szkołę parafialną. Można z tego wywnioskować, że te kaplice były dość obszerne i wysokie.\nZ czasem wszystkie kaplice, nadal nie w pełni wykorzystywane, uległy rozbiórce. W roku 1803 rozebrano kaplice przylegające do naw i prezbiterium, w roku 1854, w czasie przebudowy kościoła rozebrano obie kaplice przylegające do wieży kościelnej, a odsłonięte arkady do wieży oraz przejścia do naw bocznych zamurowano. Rozebrano też dawną kaplicę, służącą za szkołę parafialną.\nWieża kościelna ma też swą historię. Jest to potężna, masywna budowla na planie kwadratu, przylegająca do kościoła od strony zachodniej. Ma ponad 50 metrów wysokości. Około roku 1668 okazało się, że zwieńczenie wieży jest na tyle zrujnowane zębem czasu, że grozi zawaleniem. Zostało, więc ono zdjęte i Eliasz Gidda zbudował nowe. Przy tej okazji gałka na wieży została zdjęta, rozmontowana i włożono do niej dokument sporządzony na miedzianej blasze o treści napisanej po łacinie.\nW dniu 8 grudnia 1703 roku potężna wichura zerwała hełm wieży. Jego budowa była realizowana w ciągu następnej wiosny i lata przez mistrza Abrahama Tasche, cieślę i Martina Dendelera, kowala. Prace zakończono 4 września 1704 roku. Wykonano nową gałkę na zwieńczeniu hełmu i umieszczono w niej nowy łaciński dokument. Mimo, że kościół Mariacki reprezentował styl gotycki w jego pomorskiej odmianie, to hełm wybudowano w stylu barokowym, szczególnie dekoracyjnym. Ośmioboczna, dwukondygnacyjna wieżyczka z cebulastymi kopułami wznosiła się z galeryjki wspartej na czterospadowym dachu wieży. Wieńczyła ten hełm metalowa kula, zwana gałką, do której wsadzano dokumenty, nad nią była chorągiewka wiatrowskazu a jeszcze wyżej metalowy krzyż. W lipcu 1873 roku zauważono, że hełm wieży wykazuje niebezpieczny przechył w kierunku północnym. Bliższe badania wykazały, że drewniane wiązania hełmu, opartego na ośmiu wspornikach jest częściowo spróchniałe, okucia żelazne poluzowały się, zwieńczenie hełmu było w jego górnej części całkowicie roztrzaskane, zaś umocowane na nim – żelazna iglica z gałką, wiatrowskazem i gwiazdą – odchyliły się o 56 cm od pionu. W jesiennych miesiącach 1873 roku wykonano niezbędną naprawę wieży. Wykonawcami byli: mistrz murarski Hinze, mistrz blacharski Bremer, i malarz Toepfer. Gałka i gwiazda na hełmie zostały pozłocone przez złotnika Trottfeldta. Otwarcia i ponownego polutowania gałki dokonał mistrz blacharski Bremer. Według jego relacji wewnątrz znajdowała się silnie skorodowana płytka miedziana. Do nowej gałki włożył on dokument magistratu i dokument społecznej rady kościoła Mariackiego. Po różnych dziejowych przejściach sama wieża kościoła w chwili obecnej jest nieco odchylona od pionu, co staje się widoczne zwłaszcza od strony ulicy Mikołajskiej. W roku 2006 w dniu 27 sierpnia dokonano pomiaru tego odchylenia. Okazało się, że od górnej krawędzi wieży do jej podstawy wynosi ono 96 cm. Mamy tym sposobem krzywą wieżę kościelną w Słupsku.\nWielką przebudowę kościoła Mariackiego rozpoczęto już w lecie 1853 roku z inicjatywy superintendenta Schneidera. Projekt przebudowy opracował architekt Deutschmann. Od tego czasu trwały sprawy załatwiania dokumentów formalnych na budowę i przygotowania planów techniczno – budowlanych. Biurokracja kwitła i dopiero 23 października 1857 roku władze rządowe przekazały inspektorowi budowlanemu w Słupsku Drewitzowi nadzór nad wykonywaniem prac budowlanych. Na kierownika budowy zamierzano zatrudnić młodego wiekiem architekta Holtza i długo zwlekano z podjęciem tej decyzji. Angaż otrzymał dopiero w dniu 24 kwietnia 1858 roku. Ale po mało efektywnym działaniu odszedł on z pracy w dniu 1 marca 1859 roku. Na jego miejsce przyjęto mistrza budowlanego ze Świdwina, Buchterkircha, który dopiero zdał egzamin państwowy na wykonywanie tego zawodu. Jednak okazał się dobrym pracownikiem, starannym w pracy i doprowadził sprawę przebudowy kościoła do końca. Był on w stałym kontakcie z nadzorcą budowlanym Stülerem i wywiązywał się dobrze z nakładanych mu zadań. Nadzorca dostarczał majstrowi systematycznie, w formie zgodnej z przyjętym stylem gotyckim swoje artystyczne rysunki i określał wszystkie szczegóły przebudowy wnętrza kościoła. Świątynia otrzymała szczyty w formie attyk nad nawami bocznymi, zwieńczenia wieżyczek schodkowych, dobudowano także przy wschodnim przęśle nawy południowej zakrystię. Całość otrzymała stosunkowo bogaty w stylu neogotyku detal w postaci fryzów, gzymsów i sterczyn. We wnętrzu świątyni usunięto empory, a chór organowy przeniesiono z nawy północnej pod wieżę.\nŚwiątynia uzyskała nowy, gotycki wygląd. Wprowadzono detale neogotyckie w architekturze świątyni, między innymi szczyty nad nawami bocznymi, nowe otwory drzwiowe, gotyckie otwory okienne we wieży. Zostały rozebrane kaplice przylegające do północnej nawy bocznej i wieży, a wszystkie stalle i empory zostały z kościoła usunięte. Zbudowano przy wieży nowy chór dla organów i śpiewaków. Chór ten zamknięto betonową balustradą. Ołtarz główny został przesunięty w głąb prezbiterium i podobnie jak ambona poddany konserwacji, dokonanej przez rzeźbiarza Doherra. Wielką późnogotycką grupę pasyjną ukrzyżowania Chrystusa z początku XVI wieku, przypisywaną mistrzowi Pawłowi z Gdańska, superintendent Schneider i rzeźbiarz Drewitz chcieli umieścić nad nawą w łuku tryumfalnym nad prezbiterium, jednak rząd odmówił zezwolenia i została ona umieszczona na wschodnim szczycie północnej nawy bocznej.\nUroczyste oddanie kościoła do użytku po przebudowie miało miejsce w dniu 4 listopada 1860 roku. Odbyła się uroczystość konsekracji świątyni. Przed południem, o godzinie 9.00 duchowni z miasta i z diecezji, wśród nich generalny superintendent dr Jaspis i społeczna rada kościelna z kościoła farnego, a także magistrat i radni miejscy z honorowymi gośćmi, rządowy prezydent – szef Neumann, tajny radca rządowy budowlany Nünnecke, miejscowi dowódcy pułków, starosta i obaj urzędnicy budowlani z Ratusza – udali się do kościoła zamkowego św. Jana. Tutaj, podczas przebudowy społeczność kościoła Mariackiego odprawiała swe nabożeństwa.\nPodczas krótkiej uroczystości pożegnalnej zebrali się w pobliżu kościoła zamkowego pozostali uczestnicy procesji; cechy i rzemiosła ze sztandarami, nauczyciele i uczniowie szkoły miejskiej, wyższej szkoły żeńskiej i gimnazjum, przedstawiciele garnizonu i wielka liczba parafian. Nieprzejrzany pochód ze śpiewaną tysięcznymi głosami starą pieśnią „Jak pięknie świeci nam Gwiazda Poranna”, ruszył powoli ulicą Długą (obecnie Mostnika) do rynku i ulicą Nowobramską do kościoła Mariackiego.\nTutaj kierownik budowy Buchterkirch, po paru słowach przemówienia przekazał klucze rządowemu prezydentowi – szefowi, jako przedstawicielowi Jego Majestatu Króla. Ten oddał klucze w ręce burmistrza. Burmistrz Wahl w imieniu miasta w swym przemówieniu dał wyraz uczuciom, z którymi społeczność kościelna pragnęła wejść stojąc przed swoim nowo upiększonym Domem Bożym i przekazał klucze generalnemu superintendentowi. Dr. Jaspis również przemówił kilka słów i zakończył wezwaniem: „Bogu Samemu Chwała”. Następnie polecił otworzyć kościół superintendentowi Schneiderowi, któremu dał klucz. Do otwartej świątyni wlał się tłum ludzi i zapełnił ją do ostatniego miejsca.\nKościół otrzymał nowe organy. Poprzednie były budowane w latach 1695 – 1706 przez Simona Heidenreicha. Nowe wykonała firma budowniczego organów Schultze i Synowie, działająca w miejscowości Paulinenzelle, za sumę 4.000 marek. Ich przyjęcie przez organistę Rittera z Magdeburga nastąpiło 6 czerwca 1861 roku. Organy te zostały w 1904 roku gruntownie odnowione przez mistrza budowy organów Paula Vőlknera z Duninowa z równoczesnym dobudowaniem trzeciego manuału i mechanizmu powietrznego, tym samym zostały znacznie powiększone. Posiadały one 40 rejestrów i około 2.000 dźwięcznych głosów. Był to wspaniały instrument, nie tylko z powodu jego rozmiaru, lecz również z uwagi na doskonałość, pełnię dźwięków oraz ich charakter. Niestety, instrument ten nie doczekał się naszych czasów i został zniszczony w roku 1945 w czasie pożaru kościoła.\nKościół Mariacki był przez szereg wieków miejscem pochówków słupskiego patrycjatu miejskiego i duchowieństwa. Znajdowały się w nim liczne kaplice grobowe miejscowych rodów szlacheckich i mieszczańskich jak Hebronowie, Kolhardowie, Lehmanowie, Tessenowie, Mitzlawowie. W posadzce i na ścianach świątyni wmurowane były liczne epitafia i płyty nagrobne. Tylko dwa z tych epitafiów dochowało się do naszych czasów.\nW zakrystii znajdował się nagrobek aptekarza Gabriela Meddingera i jego żony Elżbiety Hill, ufundowany w roku 1672, który został zaadoptowany na ołtarz. Obecnie przeniesiono go do południowej nawy kościoła. W tej samej nawie południowej znajduje się epitafium Simona Schroedera. Powstało ono około roku 1671. Nie zachowane epitafia i płyty nagrobne są jednak opisane przez historyków niemieckich. Najczęściej uległy one zniszczeniu na początku XX wieku. Niektóre z nich prawdopodobnie spoczywają pod posadzką kościoła. Oto ich krótki opis:\n- Najstarsza płyta nagrobna z roku 1420 przedstawiała postać kobiecą wyrytą w kamieniu z napisem na obramowaniu, ale na skutek zatarcia nie udało się ustalić nazwiska i imienia osoby pochowanej pod nią. Możliwa do odcyfrowania była jedynie data.\n- Nagrobek rycerza z roku 1604 ze sceną biczowania Chrystusa.\n- Płyta nagrobna z 1625 roku, Gerhardusa Schwartza, kupca i mieszczanina z Królewca oraz jego syna Crispinusa Schwartza, zmarłych 19 i 21 lipca 1625 roku, a pochowanych 28 lipca 1625 roku. Napis na płycie głosi: - „Psalm 39 – Daj mi Panie poznać kres mój i jaka jest miara dni moich, abym wiedział, jak jestem znikomy”.\n- W kruchcie kościoła znajdowała się płyta rodu Tessenów z herbem przedstawiającym łeb koziorożca w kartuszu i klejnocie.\n- Epitafium Simona Schrödera z roku 1671 zachowane do dziś. Jego centralny obraz przedstawia scenę z Drogi Krzyżowej. Na pierwszym planie Chrystus w długich szatach upada pod ciężarem krzyża. Pomaga mu i podnosi krzyż Szymon Cyrenejczyk oraz jeden z żołnierzy rzymskich. Wokół głównych postaci tłum osób odprowadzających Chrystusa na Golgotę. W tle widzimy posępne niebo. Obraz w tonacji ciemnej, ugier i czerwień na szatach, jest namalowany na desce i zachowany w dobrym stanie. Twórcy nie znamy, ale trzeba przyjąć hipotezę, że malował go dość wprawny rzemieślnik. Po bokach obrazu znajdują się dwie kariatydy, jedna z lewej strony ma symbole krzyż i księgę, co oznaczało Wiarę, a druga ma kotwicę symbol Nadziei. Obie mają na głowach korynckie kapitele dźwigające belkowanie i profilowany, wystający gzyms. W zwieńczeniu nad obrazem znajduje się pośrodku w tondzie herb posiadający w kartuszu i klejnocie raka. Tondo jest otoczone ornamentem z rolwerkami i sterczynami oraz pękami owoców. Uszaki pełne z ornamentem i pękami owoców. Pod obrazem znajduje się tablica zawierająca inskrypcję ujętą w ornament okuciowy z rolwerkami i maszkaronami oraz pękami owoców. Zdobi ją także główka uskrzydlonego aniołka (putto).\nTreść napisu – „Epitafium uczciwego i szlachetnego młodzieńca Simona Schroedera, który pobożnie umarł dnia 14 września 1671 r. w wieku lat 25. Pomnik ten z braterską miłością i czcią położyli brat i siostra – Jakub i Anna. - Epitafum Gabriela Meddingera i Elizabeth Hill, zachowane do dziś w dobrym stanie. Znajduje się ono obecnie na południowej ścianie bocznej nawy kościoła. Wcześniej znajdowało się w zakrystii i stanowiło nadbudowę znajdującego się tam ołtarza. W dzisiejszym kształcie nie ma ono żadnych napisów, jednak według opisu Böttgera jeszcze w połowie XIX wieku wymienieni byli na nim fundatorzy: Gabriel Meddinger i Elisabeth Hillen. Superintendent kościoła Mariackiego Stössel podał wcześniejszą treść napisu. Brzmiał on następująco: „Ten monument został wzniesiony dla przypomnienia śmierci Gabriela Meddingera aptekarza i Elizabeth Hill. Anno MDVLXXII (1672)”. Obraz centralny namalowany został na drewnie, a przedstawia Chrystusa ukrzyżowanego i pod nim rodzinę fundatora. Pod nim klęczą postacie rodziców i ich dziewięciorga dzieci. Czworo z nich nie żyło w momencie fundowania epitafium, co widać po białych szatach trumiennych. - Płyta nagrobna Margerithy Langen, żony Ambrożego Mitzlaffa. W Słupsku byli burmistrze o tym nazwisku. Napis na płycie głosił: „W dniu 27 listopada 1613 roku około godziny 10 wieczorem zasnęła pobożnie w Bogu szlachetna i wielce cnotliwa Margaritha Langen, ślubna żona Ambrożego Mitzlaffa i leży tu pochowana.” Poza tym są napisy: - „Bóg tak kocha świat, że swojego jednorodzonego syna dał na to, ażeby wszyscy , którzy w niego wierzą nie zginęli, lecz by wieczne życie otrzymali, Jan 3.16”. Dalej napisy: - „Krew Chrystusa Syna Bożego oczyszcza nas ze wszystkich naszych grzechów.” „Ja jestem zmartwychwstanie i życie, kto we mnie wierzy, żyć będzie”.\n- Płyta nagrobna Matrena Schroedera z herbem, w którym na tarczy jest rak. Napis na płycie – „ Chrystus jest moim życiem, śmierć jest moją nagrodą, sprawiedliwe dusze są w ręku Boga i żadna męka ich nie dotknie.”\n- Marmurowe epitafium generała Wilhelma Bellinga z roku 1902. W wyniku działań żołnierzy Armii Czerwonej w Słupsku spalone zostało prawie całe Stare Miasto z wyjątkiem trzech kamieniczek w rynku i banku oraz budynku poczty. Kościół Mariacki ocalał, ale został wewnątrz wypalony. Maria Zaborowska, kustosz muzeum miejskiego w Słupsku opowiadała autorowi, jak doszło do spalenia kościoła. Rosyjscy żołnierze, a potem polscy szabrownicy rabowali dzielnicę Stare Miasto, gdyż była to kiedyś dzielnica handlowa, pełna sklepowych magazynów. Naprzeciw kościoła miały swój sklep siostry Dziadek, Polki mieszkające w Słupsku od wielu pokoleń. Sprzedawały luksusowe meble obite skórą. Szabrownicy odcinali piękne skóry z tych mebli, a pozostałość wyrzucali do kościoła. Podobnie postępowali poszukiwacze tkanin pościelowych, wysypywali pierze do kościoła, zabierając tylko same tkaniny. Ktoś rzucił w te zgromadzone odpady niedopałek papierosa i na przełomie marca i kwietnia 1945 roku kościół Mariacki palił się wewnątrz przez dwa tygodnie. Nie było straży pożarnej, nie miał kto ratować płonącej świątyni. Wypaliła się ona doszczętnie. Na środku dachu powstała wielka dziura, przez którą do wnętrza padał deszcz i tworzył bajoro. Zachowało się zdjęcie wypalonego wnętrza kościoła. Jego wymowa jest przerażająca.\nPierwszym polskim kapłanem katolickim w Słupsku po wojnie był ks. Jan Zieja. Przybył do Słupska w dniu 29 maja 1945 roku i rozpoczął pracę duszpasterską jako kapelan wojskowy w kościele katolickim pod wezwaniem św. Ottona przy ulicy Partyzantów. W dniu 11 wrześniu 1945 roku miała miejsce wizyta w Słupsku Administratora Apostolskiego w Gorzowie ks. prałata Edmunda Nowickiego, który oficjalnie mianował ks. Zieję proboszczem parafii obejmującej wtedy miasto Słupsk i powiat. Ks. Jan był jedynym kapłanem na tym terenie. W listopadzie 1945 roku powołał on Komitet Odbudowy Zabytkowych Kościołów Słupska. Społeczeństwo i władze przychyliły się do tej inicjatywy i zaczęto zbierać składki na ten cel. W pierwszym rzędzie uporządkowano kościół św. Ottona i zabrano się za remont kościoła zamkowego, wtedy jeszcze pod wezwaniem św. Jana. Z dniem 1 stycznia 1946 roku ks. Zieja został zwolniony z funkcji proboszcza przez ks. Nowickiego, a na jego miejsce Administrator Apostolski naznaczył ks. Karola Chmielewskiego. Ten wybrał sobie za kościół parafialny już wyremontowany kościół zamkowy św. Jana. Pierwszą Mszę Świętą w tym kościele odprawił ks. Jan Zieja w dniu 12 stycznia 1946 roku. Jako kościoły filialne służyły kościoły: św. Piotra /później św. Piotra i Pawła apostołów a następnie Najświętszego Serca Jezusa/ i św. Ottona. Ks. Chmielewski rozpoczął w Słupsku posługę duszpasterską 15 stycznia 1945 roku. Do pomocy Administrator Apostolski w Gorzowie przydzielił mu księży: dwóch prefektów, ks. mgr Józefa Szmurło, który uczył religii w liceum przy obecnej ulicy Szarych Szeregów ( wtedy Wodnej) i ks. Jerzego Gawrycha, który uczył religii w szkole podstawowej przy ulicy Deotymy oraz ks. Wiktora Markiewicza w roli wikarego. Parafia ks. Chmielewskiego mieściła się obok kościoła zamkowego, gdzie do dziś dnia znajduje się parafia kościoła NMP. Na wiosnę 1946 roku ks. prałat Edmund Nowicki po raz drugi wizytował Słupsk i szukał tu miejsca na założenie Małego Seminarium Duchownego. Mieli się w nim kształcić kandydaci do Wyższego Seminarium Duchownego. Seminarium zostało zorganizowane i ruszyła w nim nauka z dniem 1 września 1947 roku. Jego dyrektorem został ks. Zygmunt Szelążek, a prefektem ks. Józef Ferensowicz. Wykładowcą filozofii i historii była dr Anna Minkowska, współpracownica ks. Jana Ziei z Uniwersytetu Ludowego w Orzechowie.\nKs. prałat Nowicki mieszkał na plebanii w czasie swej wizyty i przy okazji zwiedzania Słupska odwiedził największą świątynię tego miasta, kościół NMP. Mimo bardzo wielkich zniszczeń, ten kościół zachwycił go swą wielkością i gotycką bryłą i polecił ks. Chmielewskiemu w trybie pilnym podjęcie prac remontowych tego obiektu sakralnego. I tak z polecenia Administratora Apostolskiego diecezji gorzowskiej sprawą odbudowy kościoła musiał się zająć ks. dziekan Karol Chmielewski. Urodzony w dniu 04.11.1885, na kresach Rzeczpospolitej, w Krzemieńcu Wołyńskim, tym samym, w którym przyszedł na świat Juliusz Słowacki, wyświecony został na kapłana w dniu 31.05.1909. Do Słupska przybył z Choszczna, gdzie był proboszczem 15.01.1946 r. W celu odbudowy kościoła Mariackiego ks. Chmielewski powołał Obywatelski Komitet Odbudowy Kościoła Mariackiego. W jego skład weszło ponad 20 przedstawicieli miejscowych władz i stowarzyszeń. Był w jego składzie wiceprezydent miasta i dyrektor banku.\nO nastrojach w Słupsku w tym czasie niech świadczy fakt, że w dniu 3 maja na placu Zwycięstwa odprawiana była w ramach uroczystości dla uczczenia rocznicy Konstytucji 3 Maja uroczysta Msza Święta. Msza miała miejsce o godzinie 9. Ołtarz zbudowano u wejścia do Urzędu Miasta. Odprawiał nabożeństwo ks. Wiktor Markiewicz. Na palcu zebrały się liczne szeregi wojska i milicji z Centrum Wyszkolenia MO oraz olbrzymi tłum ludzi. Była to ostatnia taka uroczystość w Słupsku, przed wprowadzeniem w tym mieście, podobnie jak w całym kraju reżimu komunistycznego. W czerwcu 1947 roku komitet zebrał ok. 600 tys. zł na odbudowę kościoła. Tymczasem z opracowanego kosztorysu prac remontowych wynikało, że potrzebna jest suma 4.998.659 zł. W tej sytuacji Komitet Odbudowy odłożył decyzję o przystąpieniu do remontu. Dopiero w dniu 7 lipca 1947 roku gdy sprawą odbudowy zajął się ks. Wiktor Markiewicz i inżynier Metelski przystąpiono do prac remontowych w kościele. Najpierw zabezpieczono dach świątyni, potem przystąpiono do odbudowy wnętrza zaczynając od sklepienia świątyni w nawie środkowej, w którym był wielki otwór długości 1,5 na 1 metr. Były pęknięcia murów w nawach bocznych, porobiły się szczeliny. Te zalewano we wrześniu betonem.\nWe wrześniu 1947 r. odbyło się kolejne posiedzenie Komitetu Odbudowy Kościoła. Suma składek powiększyła się do 835 tysięcy zł. Postanowiono kontynuować prace. Najważniejsze prace murarskie wykonała firma inż. Metelskiego za sumę 700 tysięcy zł. Ks. Markiewicz w imieniu Komitetu Odbudowy Kościoła Mariackiego pojechał do Warszawy, aby tam uzyskać pomoc finansową dla odbudowy świątyni. Uzyskał od ministra kultury i sztuki prof. Zachwatowicza sumę 900 tysięcy zł. Od ministra leśnictwa Bolesława Podedwornego otrzymał pozwolenie na drewno z lasów państwowych w ilości 90 metrów kubicznych drzewa sosnowego na odbudowę wieży i 60 kubików dębu na odrzwia. Pomoc udzielono też ze Szczecina. Centrala Materiałów Budowlanych przydzieliła na odbudowę kościoła 400 metrów grubego szkła na oszklenie okien, 200 arkuszy blachy ocynkowanej, 200 kg kitu od szklenia okien i trochę gwoździ. Pomocy Komitetowi udzielił także minister inż. Eugeniusz Kwiatkowski dając na ten cel pół miliona złotych. Wielką pomoc przy odbudowie wnieśli robotnicy tartaku w Słupsku przecierając drzewo na potrzeby kościoła. Dla potrzeb odbudowy wnętrza świątyni potrzebne było wysuszone drewno dębowe. Ks. Markiewicz dowiedział się, że w szopie murowanej przy ulicy Bałtyckiej w Słupsku naprzeciwko mleczarni znajdują się długie bale dębowe. Pojechał rowerem na miejsce i przekonał się, że faktycznie tak było. Szopa należała do CWMO. Szefem gospodarczym tej szkoły milicji był kpt. Woźniakowski. Mieszkał on na ówczesnej ulicy Pankowa, obecnie Paderewskiego. Ks. Markiewicz niezwłocznie udał się do niego z prośbą o pomoc. Przedstawił swoje potrzeby w odbudowie kościoła i otrzymał 16 długich bali dębowych na drzwi frontowe i boczne do świątyni. Projekt tych drzwi zrobił architekt Mikulski ze Słupska. Na podstawie starych zdjęć kościoła zrobił plany tych drzwi. Czterech stolarzy za sumę 60 tyś. zł. podjęło się wykonać te drzwi frontowe. Była to ciężka i żmudna praca. Pozostałe drzwi boczne i do zakrystii oraz na strych wykonały warsztaty rzemieślnicze za darmo, jako swój wkład w odbudowę kościoła. Kierownik robót drogowych, inżynier, którego nazwisko się niestety nie zachowało, zobowiązał się naprawić wieżę kościoła. Wzmocniono ją ankrami i zabezpieczono czterospadowym stożkowatym dachem krytym dachówką ceramiczną, na którym umieszczono po środku na szczycie metalowy krzyż.\nPrzystąpiono do malowania wnętrza kościoła i uwalniania ambony z powłoki zabezpieczającej na wypadek wojny, a wykonanej z cementu. Była to trudna i żmudna praca. Wtedy okazało się, że brak baldachimu nad amboną. Nie udało się go odszukać. Za to w czasie poszukiwań, w Kwakowie /14 kilometrów od Słupska/ znaleziono na strychu paki, w których były żyrandole i grupa ukrzyżowania z kościoła Mariackiego: Chrystus na krzyżu, Matka Boska i św. Jan oraz anioły. Był to słynny tryptyk z belki tęczowej kościoła. Ks. Chmielewski zdobył dla kościoła ławki. Zbudowano prowizoryczny ołtarz. Prace remontowe i wyposażeniowe trwały przez cały rok. W sierpniu 1947 roku Administrator Apostolski w Gorzowie ks. prałat Edmund Nowicki podzielił jedną parafię NMP w Słupsku na trzy parafie. Było to podyktowane potrzebą, gdyż w międzyczasie Słupsk zaludnił się przybyłymi do tego miasta Polakami i jedna parafia już nie mogła podołać potrzebom posług duszpasterskich. I tak działała odtąd w Słupsku:\n1. Parafia Najświętszej Marii Panny z kościołami Mariackim i zamkowym św. Jacka z proboszczem ks. dziekanem Karolem Chmielewskim.\n2. Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła, w której proboszczem był ks. prałat Hilchen. Parafia korzystała z kościoła przy obecnej ulicy Armii Krajowej 22.\n3. Parafia św. Tomasza Judy i Świętej Rodziny z kościołem przy ulicy Grottgera, gdzie proboszczem został ks. Jan Zieja. Po zakończeniu odbudowy wnętrza kościoła Mariackiego w wigilię Bożego Narodzenia 1947 roku ks. dziekan Chmielewski poświęcił tą świątynię, a pierwszą Mszę Świętą odprawił ks. Wiktor Markiewicz. Nową parafię NMP erygowano oficjalnie 1 czerwca 1948 roku przy kościele Mariackim, a kościół zamkowy, teraz już pod wezwaniem św. Jacka, który dotąd służył miastu jako kościół parafialny, stał się kościołem filialnym.\nKs. Wiktor Markiewicz w styczniu 1948 roku został zwolniony przez kurię gorzowską z obowiązków wikarego w parafii NMP i został mianowany kapelanem sióstr Urszulanek Szarych oraz prefektem czterech szkół zawodowych w Słupsku, w tym Szkoły Administracyjno – Handlowej. Miał pensum 36 godzin tygodniowo nauki religii. Do tego dochodziły codzienne msze dla zakonnic i inne obowiązki duszpasterskie.\nW kolejnych latach po 1948 roku przeprowadzano kościele dalsze remonty. Między innymi wymieniano zwieńczenia wieżyczek przy nawach bocznych, przełożono dach, wymieniono drewniane ramy okienne na ceglane. We wnętrzu odbudowano chór organowy w wieży, usunięto wtórne kapitele z motywami roślinnymi z filarów międzynawowych. W latach 80 z filarów tych usunięto farbę olejną, usunięto ubytki cegieł i spoin. W oknach założono nowo zaprojektowane witraże. W latach 1995 – 2008, kiedy proboszczem Kościoła Mariackiego został ks. Paweł Jochaniak z Ustki dokonano wielu prac remontowych w kościele NMP, w tym remont dachu z wymianą uszkodzonych elementów więźby dachowej, odbudowy wieży kościelnej w dawnym jej kształcie, dzięki staraniom proboszcza i społecznego komitetu odbudowy wieży kościoła Mariackiego. Zadbano także o otoczenie kościoła. Powstała wtedy gotycka kapliczka Matki Boskiej obok północnej ściany wieży kościelnej, zadbano o plac kościelny i skwer przykościelny. Stan wiekowej świątyni bardzo się poprawił, proboszcz dbał o jej wygląd i chronił znajdujące się tam wyposażenie.\nOpracował: Zdzisław Machura\n1.Bőttger, Bau - und Kunstdenkmäler des Regierungs – Beziks Kőslin, Band II, Heft I, Kreis Stolp.\n2.Heidenreich Jacek, Początki reformacji i tumult religijny w Słupsku w latach 1521 – 1525, WSP w Słupsku, Słupskie Studia Historyczne, str.83, Słupsk 1993.\n3.Kaczmarczyk Henryk, Szkice słupskie, Biblioteka Słupska t. 6, Poznań – Słupsk 1960. 4.Machura Zdzisław, Cztery słupskie lata, Opowieść o pracy duszpasterskiej ks. Jana Ziei, Słupsk 2006.\n5.Ks. Markiewicz Wiktor, Wspomnienia o początkach pracy duszpasterskiej w Słupsku, maszynopis w posiadaniu Zdzisława Machury.\n6.Popielas – Szultka Barbara, Próba lokalizacji kościoła św. Maurycego w Słupsku, Słupskie Studia Historyczne, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku, Słupsku 1993.\n7.Popielas – Szultka Barbara, Lokacja miasta Słupska na prawie lubeckim przez księcia Świętopełka II, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku, Słupskie Prace Humanistyczne, Słupsk 1990.\n8.Szpilewska Wanda, Problematyka konserwatorska gotyckich kościołów bazylikowych Pomorza Środkowego, Chrześcijaństwo na Pomorzu w X – XX wieku, Gdańsk – Słupsk 2001. s. 75 – 98.\n9.Szultka Zygmunt, Malarstwo, rzeźba i rzemiosło artystyczne Słupska XVII – XVIII w., Materiały Zachodniopomorskie T. XX (1974).\n10.Wojciechowski Mariusz, Kościół Mariacki w XIX wieku, Biuletyn Stowarzyszenia Przyjaciół Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku „Słupia” nr 12, marzec 2004 rok, str. 145 – 148.\n11.Źródła do historii Słupska do połowy XIV wieku, pod red. Barbary Popielas – Szultki, Oddział PTH w Słupsku, Pomorska Akademia Pedagogiczna w Słupsku, Słupsk 2000.\nSłupsk. Epitafium Simona Szroedera w kościele Mariackim\nKościół pw. św. Stanisława B.M. w Niedźwiadnej\nDzieje kościoła pw. św. Piotra i Pawła w Handzlówce\nMapa Zdjęcia (26)\nPopularne tagi ewangelicyzm Gdańsk Gmina Kwidzyn kościół kościół ewangelicki Lębork Machura powiat bytowski powiat człuchowski powiat lęborski powiat nowodworski powiat pucki powiat słupski PRL Słupsk Ustka FAQPoradnikPrywatnośćNadużyciaPolityka prywatności Ostatnie zmiany


11 stycznia 2018\tkomentarze 3 www.GazetaMedycyna.pl\t1938 Wyświetleń\nZespół Downa jest co prawda chorobą nieuleczalną, ale istnieją sposoby łagodzenia towarzyszących jej dolegliwości.\nZespół Downa przejawia się przede wszystkim niepełnosprawnością umysłową w stopniu lekkim i średnim, upośledzeniem odporności i wiotkością mięśni. Często towarzyszą mu także inne schorzenia, jak zaburzenia słuchu i wzroku, dysfunkcje układu pokarmowego, nieprawidłowości pracy tarczycy. U chorych obserwuje się też często zachorowalność na białaczkę. Ponadto zwiększone trudności w codziennym życiu, konieczność przystosowania się do otoczenia, sprawiają, że u osób z Zespołem Downa wzrasta podatność na schorzenia o charakterze psychicznym: nerwice, depresję, zaburzenia lękowe.\nZespołu Downa nie da się wyleczyć, ale można minimalizować objawy z nim związane. Stosuje się głównie terapię farmakologiczną, fizyczną i behawioralną, a wspomagająco dodatkowe narzędzia terapeutyczne, w tym głównie kołdry obciążeniowe. Powodują one głęboki nacisk, który pobudza układ proprioceptywny, odpowiedzialny za koordynację ruchową. Stymulują też napięcie mięśniowe, co pozwala redukować wiotkość mięśni. Kołdra sensoryczna łagodzi również dolegliwości psychiczne, odpręża, obniża poziom stresu, zapewnia poczucie bezpieczeństwa. Chory jest spokojniejszy, dzięki czemu łatwiej mu stawić czoło codziennym zadaniom.\nPoprzedni Kołdra obciążeniowa w terapii zaburzeń integracji sensorycznej\nNastępny Jak poradzić sobie z nerwicą?\n18 listopada, 21:17 Odpowiedz\nMam taka kołderke w domu, naprawdę polecam. Mega regeneruje i odpręża ciało. Czuje się jak niemowlę kiedy pod nią śpię\n07 grudnia, 20:51 Odpowiedz\nMam chore dziecko i ta kołdra na prawde sie spisuje. wartu wydac pare stowek na cos dobrego dla ciala\n27 grudnia, 21:47 Odpowiedz\nracja, pieniadze nie sa nic warte jezeli w gre wchodzi zdrowie wlasnego dziecka


Wpisy 03 10 2016 | Wiadomości z górnej półki - specjalnie dla Ciebie!\nW jakim czasie możemy potrzebować usług typu geodeta chojnów ? Praktycznie wtedy, kiedy mamy do czynienia z ziemią, rozpoczęciem budowy czy przebudową istniejącego budynku.Czym jest tachimetr - Wikipedia pomagaTachimetr (ew. tachymetr) ? optyczny instrument geo Dalej...\nDodane: 15:59 03- 10- 2016\nSpecjalne etui na tampony , czy dobrze jest mieć chociaż jedno? Gdy brak nam przestrzeni w szafie, komodzie\_kosmetyczce, czy nie mamy przegródek w torbie to z na pewno się przyda. Parę słów o modzie i układaniu.Kwestia spakowania sięBagaż i jego spakowanie moż Dalej...\nDodane: 15:38 03- 10- 2016\nmyjnia bezdotykowa Silnik dwusuwowySilnik dwusuwowy ? silnik spalinowy, w którym cały obieg pracy (w tym suw pracy) następuje co drugi suw (przemieszczenie od górnego do dolnego skrajnego położenia) tłoka, a więc za każdym obrotem wału korbowego. Silniki dwusuwow Dalej...\nDodane: 14:52 03- 10- 2016\nogniwa fotowoltaiczne sklep Dlaczego warto zainteresować się odnawialnymi źródłami energii? Coraz częściej dużą rolę w gospodarstwach domowych czy nawet w wielkich zakładach przemysłowych zaczynają odgrywać odnawialne źród Dalej...\nDodane: 14:37 03- 10- 2016\nNalepki to tylko jeden z wielu materiałów drukowanych, są również odmiany np. plomby void warszawa . Technik druku jest bardzo dużo , a firmy umożliwiają drukowanie niskich nakładów. Materiały drukowane.Wikipedia o kolorach innych niż CMYKT Dalej...\nDodane: 14:02 03- 10- 2016\nPupil może zachorować w najmniej spodziewanym momencie, fachowa pomoc będzie potrzebna. Warto więc wiedzieć gdzie jest weterynarz radom całodobowy , by móc tam pojechać. O weterynarzach.Nadmiar przychodni weterynaryjnych?Przychodni weterynaryjnych jest coraz więcej, w sumie Dalej...\nDodane: 13:40 03- 10- 2016\nNie bój się wizyty u dentysty: stomatolog katowice Czy warto inwestować w implanty zębów?Wbrew pozorom - implanty nie są aż tak inwazyjne. Mimo, że ta "śruba" wygląda przerażająco, nie ma ryzyka że zrobi nam krzywdę. Wręcz przeciwnie - jako jedyne uzupełnienie n Dalej...\nDodane: 13:29 03- 10- 2016\nNie bój się wizyty u dentysty: gabinet stomatologiczny katowice Problemy z ósemkamiÓsemki to bardzo kłopotliwe zęby - o tym przekonało się już wielu. Wychodzi na to, że nie są nam te zęby do niczego potrzebne, a mogą być powodem poważnych problemów. Wyrastają ja Dalej...\nDodane: 13:18 03- 10- 2016\nContact us, your trusty electrician, in case of emergency, we can help you with everything electrical - electrician Merton Electricity responsible for traffic control Undoubtedly, one of the most interesting uses of electricity in everyd Dalej...\nDodane: 12:17 03- 10- 2016\ncheap plumber London About plumbing - WikipediaPlumbing is any system that conveys fluids for a wide range of applications. Heating and cooling, waste removal, and potable water delivery are among the most common uses for plumbing however plumbing's not Dalej...\nDodane: 11:36 03- 10- 2016\nWłaściwy ubiór w sporcie gwarantuje odpowiedni komfort przy wykonywaniu ćwiczeń. Taka odzież typu: odzież merino sklep doskonale zdaje egzamin w ekstremalnych warunkach.Kilka zadań odzieży termoaktywnejTermoaktywna odzież ma odprowadzać wilgoć ale zat Dalej...\nDodane: 09:47 03- 10- 2016\nOgród to nie tylko kwiaty, czy drzewka owocowe, watro także mieć rośliny typu thuja szmaragd . Świetnie wypełnią przestrzeń, mogą posłużyć za żywopłot i z reguły są łatwe w pielęgnowaniu.Wymagające roślinyKupując rośliny ogrodowe, nie ważne czy te duże czy te małe, musimy pamię Dalej...\nDodane: 07:46 03- 10- 2016\nCiucholandy oferują niedrogie używane bluzy damskie oraz różne elementy garderoby. Całe szczęście w dobrych lumpeksach proponują jedynie wysokiej jakości ubrania, które wydają się być nie używane, a cena jest bardzo korzystna. Dalej...\nDodane: 06:37 03- 10- 2016\nKiedy boli ząb lub zrobi się spory ubytek zwykle nie ma się ochoty na znalezienie dentysty poza miastem. W takiej sytuacji najlepiej szukać pomocy w gabinecie gabinecie, np. protezy zębowe jastrzębie .Wikipedia o leczeniu kanałowymPrawidłowo wyleczony ząb pozos Dalej...\nDodane: 06:21 03- 10- 2016\nZainteresowany tematem przydomowej oczyszczalni? Więcej dowiesz się tu: oczyszczalnie ścieków Środki chemiczneObecnie sprzęt AGD jest całkiem oszczędny. Dotyczy to również urządzeń używających wody - czyli pralek i zmywarek. Jednak jeśli przejmujemy się ekologią, powinniś Dalej...\nIndeks porad Zestawienie poradników Spis tekstów


Prosper: Słaby lipiec odbił się na wynikach III kwartału - Puls Biznesu - pb.pl\nProsper: Słaby lipiec odbił się na wynikach III kwartału\nopublikowano: 13-10-2005, 15:39\nGrupa Prosper wykaże w III kwartale tego roku zysk netto, ale raczej nie będzie on większy niż w II kwartale, który zazwyczaj jest mocniejszy dla branży farmaceutycznej - poinformował w czwartek na spotkaniu z dziennikarzami dyrektor finansowy Prospera Piotr Jędrzejak.\nWedług przedstawicieli Prospera, lipiec był najsłabszym miesiącem w tym roku, jeszcze gorszym niż sierpień 2004 roku, najsłabszy miesiąc w ubiegłym roku.\nJędrzejak podtrzymał prognozę wzrostu rentowności netto grupy do 0,7-0,8 proc. na koniec 2005 roku z 0,56 proc. na koniec pierwszego półrocza. "W tym roku chcemy, aby rentowność netto była wyższa niż rok temu, natomiast nasz udział w rynku - aby był co najmniej taki sam jak w ubiegłym roku" - powiedział Jędrzejak.\nGrupa Prospera w II kwartale tego roku zwiększyła przychody ze sprzedaży o 7,2 proc. do 415,8 mln zł, a po pierwszym półroczu odnotowała 857,8 mln zł przychodów ze sprzedaży, czyli o 4,4 proc. więcej niż w pierwszym półroczu 2004 roku.\nW II kwartale grupa zanotowała natomiast spadek zysku netto do 2,7 mln zł z 3,1 mln zł zysku netto w analogicznym okresie 2004 r. Po dwóch kwartałach zysk netto grupy wynosił 4,9 mln zł wobec 5,7 mln zł rok wcześniej.\nUPC Polska dostarcza Internet do ponad 100 tys. klientów\nNetia: W drugiej połowie 2006 sieć 3G w największych miastach\nWaluty / Prosper: Słaby lipiec odbił się na wynikach III kwartału


Ochrona czystości języka polskiego – Czy to ma jeszcze sens? | Słowo Seniora\nPolska z racji swojego atrakcyjnego położenia w samym centrum „starego kontynentu” oraz wejścia w struktury Unii Europejskiej stała się interesującym miejscem do inwestowania dla wielu firm zagranicznych, to spowodowało napływ wielu obcokrajowców.\nProces ten bardzo dobrze widać w dużych miastach takich jak: Warszawa, Gdańsk, Kraków czy Wrocław. W jego wyniku coraz częściej mamy do czynienia z wypieraniem z naszego ojczystego języka niektórych wyrazów i zwrotów. Za przykład mogą nam posłużyć nazwy firm. Wielu przedsiębiorców zamiast nadawać swojsko brzmiące nazwy, woli nazwać swój biznes z angielska. I tak zamiast salonu masażu mamy massage city center, a nazwę Hotel Okęcie zastępuje okęcie hotel – zmiana szyku.\nUstawę o języku polskim uchwalono przez Sejm RP 7 października 1999 roku w celu uregulowania kwestii prawnej związanej z językiem polskim. Ustawę tę wielokrotnie nowelizowano. Przyczynę jej wprowadzenia określono w preambule, gdzie m.in. pisze, że „język polski stanowi podstawowy element narodowej tożsamości i jest dobrem narodowej kultury” i „uznanie tej ochrony za obowiązek wszystkich organów i instytucji publicznych Rzeczpospolitej Polskiej i powinność jej obywateli”.\nChociaż przepisy przewidują grzywny za zaśmiecanie języka polskiego, to jednak nakładane są bardzo rzadko. Ustawa regulująca ten problem praktycznie nie działa. Zdziwienie może budzić fakt, że nawet w tytułach ustaw zamieszczone są obce wyrażenia, a ciało powołane do ochrony czystości języka nie ma żadnych uprawnień – przyjmują tylko coraz więcej skarg na zaśmiecających naszą mowę. Tym czasem coraz więcej obco brzmiących słów zastępuje polskie wyrażenia. Deweloperzy zamiast domów i bloków stawiają „Apartments”, „House”, „Residence” i „Metropolitan Park”. Biurowce to „Office Center”, „City Tower” lub „Financial Center”, a pracują w nich key account managers, team leaders i całe rzesze menadżerów. Dla użytkowników języka jest to rażące, ale czym innym jest poczucie stosowności językowej, a czym innym przepisy prawa.\nRada Języka Polskiego w skład której wchodzą językoznawcy, semiotycy, pisarze, aktorzy i prawnicy nie ma odpowiednich uprawnień i nie może nikogo do niczego zmusić. Jest komitetem opiniodawczo – doradczym w zakresie używania języka polskiego i mogącym tylko zwracać uwagę, przekonywać i apelować. Ustawa o używaniu języka polskiego nakłada ten obowiązek m. in. na konstytucyjne organy państwa, tym czasem ustawodawcy sami ją złamali przyjmując ustawę o timesharingu, czyli sposobie korzystania z budynków lub pomieszczeń mieszkalnych w celach turystycznych. Urzędnicy zaś nagminnie nadużywają „brukselizmów”, które pojawiły się w tekstach unijnych. Kary grzywny nakładane są jedynie za nieprzestrzeganie obowiązku używania języka polskiego w kontaktach przedsiębiorców z konsumentami i przy wykonywaniu przepisów z zakresu prawa pracy.


Piwa Naszego Powszedniego: BYDGOSKIE SESYJNE\nZnowu będzie o pogodzie. Kto bardziej wrażliwy, niech zacznie czytać od końca, albo niech zmarszczy freda ;p\nCudownie piękna aura do Polski zawitała. Aż chcę się żyć. Słupki rtęci dochodzą do 30 kresek, a ja czuję się jak ryba w wodzie. Jajka się pocą, ale to nic. Ważne, że w takie dni bardziej legalnie niż zwykle mogę pić piwo. Żona raczej już nie krzyczy: znowu żłopiesz to piwsko?! Wiadomo, że trzeba się nawadniać, dużo pić. Ale ja wody nie tykam, bo to nie ma żadnego smaku. Generalnie to jestem zdania, że woda to jest dla zwierząt. My ludzie, pijemy piwo ;)\nTak więc dziś nawodnię się pilsem o wszystko mówiącej nazwie Bydgoskie Sesyjne. Miałem je zdegustować w ramach „Tygodnia z Browarem Osowa Góra”, ale tydzień ma tylko siedem dni, a piw miałem osiem. Czas to nie guma od majtek, że się rozciągnie.\nPrzelewam tego pilsa i oglądam. Piwo jak piwo – jasno złota barwa, spora czapa białej i puszystej piany o drobnych pęcherzach. Fajnie, że piana jest trwała. Opada naprawdę wolno, wyraźnie brudząc przy tym szkło. Aż ślinka cieknie.\nBiorę pierwszy łyczek. Smakuję, mlaskam i oblizuję wary. No niezłe piwko. Rześkie, lekko chmielowe, lekko słodowe z wyraźną i mocną goryczką na finiszu. Chmielowo-ziołowa goryczka jest odrobinę szorstka i trochę zalega na podniebieniu, ale da się z tym żyć. Tak wyrazistej goryczy właśnie mi brakowało ostatnio w Leżajsku. Bydgoskie Sesyjne dobrze wchodzi, jest pijalne i lekkie w odbiorze. Jednym słowem – daje radę.\nZapach też jest w porządku. Ze szkła wydobywa się przyjemnie chmielowy aromat uzupełniony lekkim dodatkiem słodu, chleba i zbóż. Z tła natomiast wyłaniają się łagodne cienie trawy, kwiatów oraz ziół. Całość dość intensywna i złożona. Podoba mi się.\nPiwo ma odpowiednią do stylu pełnię, świetny balans i bardzo uwodzący zapach. Jest lekkie, rześkie i jak sama nazwa wskazuje – sesyjne. Pije się je szybko i bezboleśnie. Wchodzi lepiej niż woda i w przeciwieństwie do niej ma smak ;) Gdyby tylko ta goryczka była bardziej ułożona, to naprawdę byłby sztos. Niestety za zaleganie muszę odjąć jeden punkcik.\nZ pewnością nie jest to najlepszy pils jaki piłem, ale bez obawień piwo mogę Wam polecić. Nie sfilcuje Wam skarpetek, ale wypić można. Na zdrowie!\nTERMIN WAŻNOŚCI: 12.10.2016\nAutor: Piotr Wyrwas o 08:53\nEtykiety: Kujawski Browar Regionalny Osowa Góra\nSmaky78 13 września 2016 12:28\nSpróbuj Horneta z dużą alkoholowością, i karmelem, albo Pszeniczne praktycznie bez piany. Osowa też ma swoje fuckupy.\nV.I.P. MOCNE Z BIEDRONKI - RÓŻNICE MIĘDZY PUSZKĄ A...\nWSZYSTKO CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ O LEŻAKOWANIU PIWA...\nTYSKIE NIEPASTERYZOWANE CHMIELONE NA ZIMNO\nBROWAR LEŻAJSK W NATARCIU\nIMPERIAL SMOKY JOE\nZ WIZYTĄ NA BRACKIEJ JESIENI\nPIWO MIESIĄCA - SIERPIEŃ 2016


Roboty do gry w siatkówkę ogrywają japońskie zawodniczki (WIDEO) | Reporters.pl\nBy\t4marek77\tDział: Nauka i Odkrycia W popularnych\t|\t13 kwietnia 2017\nMaszyny wdarły się do sportu.\nJapońskie Stowarzyszenie Siatkówki zatrudniło roboty do trenowania swoich zawodniczek. Na razie roboty zajmują się tylko blokowaniem piłek, ale – jak widać – robią to skutecznie. Trudno się zresztą dziwić, skoro maszyny przemieszczają się z prędkością 3,7 metra na sekundę, czego nie jest w stanie dokonać żaden “żywy” zawodnik.\nInżynierowie z Uniwersytetu w Tsukubie nauczyli także swoich “zawodników” podglądania i naśladowania taktyki stosowanej przez rywali. Roboty można też ustawiać na różne poziomy trudności. Obecnie ćwiczy już z nimi żeńska drużyna narodowa Japonii. Zobaczymy jakie da to wyniki. A może doczekamy i tego, że roboty będą już same grać ze sobą?\nZobacz także roboty do gry w ping-ponga w akcji! Człowiek bez szans (WIDEO)\nTagi: roboty, sport, technologie, wynalazki


Licea jako kuźnia polskiej inteligencji – Nowy Sącz Info\nLicea jako kuźnia polskiej inteligencji\nOpublikowano 25 sierpnia 2017 przez Maciej Berowski\nDzisiaj w auli Wyższej Szkoły Biznesu – NLU w Nowym Sączu odbyło się spotkanie Małopolskiego Kuratora Oświaty Barbary Nowak z dyrektorami szkół i placówek edukacyjnych z Sądecczyzny. Wziął w nim również udział senator Stanisław Kogut, poseł Jan Duda i starosta nowosądecki Marek Pławiak.\nKurator Barbara Nowak omówiła sprawy związane z wprowadzaną reformą szkolnictwa. Podziękowała też staroście nowosądeckiemu Markowi Pławiakowi za świetną współpracę z samorządem. Podobne słowa skierowała pod adresem prezydenta miasta Nowego Sącza Ryszarda Nowaka.\n– Za jedno z najważniejszych osiągnięć reformy uważam przywrócenie czteroletniego liceum ogólnokształcącego – mówiła Barbara Nowak. – Dla mnie liceum jest tym, co stwarza fundamenty do kształtowania się polskiej inteligencji i daje możliwości poprawienia jakości wykształcenia. Równocześnie, cieszę się z tego, że młodzi ludzie będą mieli możliwość wyboru nauki w szkołach branżowych. Już po pierwszych trzech latach takiej szkoły uczeń będzie przygotowany do podjęcia pracy w danym zawodzie. Jeśli jednak będzie się chciał kształcić dalej – ma do tego stworzone warunki. Może kontynuować naukę w szkole branżowej II stopnia, zdać maturę i pójść na studia. Do tej pory brakowało takiej ciągłości nauczania.\nStarosta nowosądecki, zwracając się do dyrektorów szkół i placówek oświatowych, podkreślił fakt, że sam przez wiele lat był nauczycielem i dyrektorem szkoły i dlatego ma świadomość problemów, z jakimi boryka się oświata.\n– Życzę wszystkim nauczycielom wytrwałości w pracy i lepszych wyników – dodał starosta nowosądecki Marek Pławiak. – Mam nadzieję, że zreformowany system nauczania znacznie w tym pomoże. Życzę, aby nadchodzący rok szkolny był lepszy od poprzedniego pod względem zaangażowania nauczycieli i uczniów. Wszystkiego dobrego.\nW spotkaniu z Małopolskim Kuratorem Oświaty Barbarą Nowak wzięli udział dyrektorzy szkół i placówek oświatowych z Nowego Sącza i Powiatu Nowosądeckiego oraz: senator Stanisław Kogut, poseł Jan Duda i starosta nowosądecki Marek Pławiak.\n/źródło: Starostwo Powiatowe w Nowym Sączu / (olsz)


Plan reindustrializacji Europy – przemysł wraca na Stary Kontynent - dlaProdukcji.pl\nPrzemysł wraca do Europy\nPlan reindustrializacji miast i metropolii – Europa chce odwrócić trend przenoszenia fabryk do Azji. Spowodowane pandemią przerwanie globalnych łańcuchów dostaw może pomóc w realizacji tego planu. Taką perspektywę rozwoju obszarów miejskich do 2030 roku przyjęto podczas spotkania unijnych ministrów odpowiedzialnych za polityki regionalne.\n– Obecnie ponad 70 proc. mieszkańców Unii Europejskiej żyje w miastach. W kolejnych latach prognozujemy dalszy wzrost populacji na terenach zurbanizowanych. Stawia to przed władzami lokalnymi duże wyzwania związane z tworzeniem nowych miejsc pracy. Zwłaszcza w sektorach atrakcyjnych dla coraz lepiej wykwalifikowanych i wykształconych osób – czytamy w raporcie poświęconym urbanizacji kontynentu autorstwa naukowców z ESPON, programu badającego zróżnicowanie terytorialne Europy.\nZarówno w poszczególnych państwach członkowskich, jak i na forum całej Wspólnoty, coraz głośniej wybrzmiewają głosy wzywające do podjęcia próby reindustrializacji kontynentu. Pandemia koronawirusa skonfrontowała bowiem biznes z problemem szoków podażowych i cenowych wynikających z przerwania łańcuchów dostaw. Coraz więcej firm – zarówno globalnych koncernów, jak i mniejszych przedsiębiorstw – decyduje się na wycofanie produkcji z krajów azjatyckich z powrotem do USA i Europy. To z kolei stwarza okazję do odtworzenia sektora przemysłowego na Starym Kontynencie.


Kabanosy, "Kolorowe jarmarki" i święta komunia. Co Rosjanie kochają w polskości? - WP Film\nKabanosy, "Kolorowe jarmarki" i święta komunia. Co Rosjanie kochają w polskości?\nTrzy kobiety, trzy historie. Jedna przyjechała do Moskwy z miłości, druga - na wymianę studencką, trzecia - do pracy. Z wzajemnością pokochały moskwiczan, którzy przyjęli je z otwartymi ramionami. Ale nie od razu. Droga do zgody na długotrwały pobyt była długa i wyboista. 28-letnia Olga: - Przeżyłam prawdziwy horror.\nCo słyszą najczęściej z ust Rosjan Polki, które przeprowadziły się do Moskwy? "Co tu robisz?” albo "Mam polskie korzenie”. O poczynania polskiego rządu, Smoleńsk ani inne polityczne niesnaski nikt Justyny, Malwiny ani Olgi nie pyta. - Rosjanie doskonale potrafią rozdzielić politykę od życia codziennego. Wiedzą, że ja na działania polskich rządzących nie mam wpływu ani za nie nie odpowiadam. Nikt nie ma o nie do mnie pretensji - mówi Olga. - Są za to wrażliwi na swoim punkcie. Na krytykę ich jako narodu czy Putina można sobie pozwolić jedynie w najbliższym gronie - dodaje Joanna.\nMiłość na couchsurfingu\nDziewczyna była po liceum. To ten czas, kiedy nie ma się jeszcze wobec nikogo zobowiązań, więc można pozwolić sobie na poznawaniu świata i ludzi. Olga mieszkała wtedy w nieodległym od rodzinnej Bydgoszczy Toruniu, gdzie na CouchSurfingu użyczała podróżującym kawałka podłogi za darmo. Jednym z jej gości był Wiktor, Rosjanin, w którym, z wzajemnością, zakochała się. Ale przed związkiem stanęły wyzwania, bo miała zaplanowany już pobyt w Szkocji. Pojechała, ale Wiktor nie poddał się. Skrupulatnie wyrabiał brytyjskie wizy, by móc odwiedzać miłość. Kiedy byli osobno, pielęgnowali uczucie na Skype'ie, ale taka forma im nie wystarczyła. W końcu zdecydowali: Olga przeprowadzi się do Moskwy.\n- Wybór był podyktowany sytuacją zawodową Wiktora, który miał szansę na karierę w telewizji. Przeniosłam się i zaczęła się papierologia. Co trzy miesiące musiałam wracać do Polski, żeby odnawiać wizę. Po roku takiego jeżdżenia miałam dość. Zdecydowaliśmy się na ślub, który i tak planowaliśmy. Okoliczności go jedynie przyspieszyły - wspomina dziewczyna.\nŹródło: Archiwum prywatne / Olga przeprowadziła się do Rosji w pogoni za miłością\nJako żona Rosjanina mogła ubiegać się o pobyt czasowy, ale dopiero w tym momencie zaczęła się męczarnia. Najpierw trzeba było zebrać pokaźną teczkę dokumentów. - Musiałam dostarczyć dziesiątki zaświadczeń i wyników badań. Robiłam chyba każde możliwe prześwietlenie i testy na obecność wirusa HIV. Nie wiem, czy gdyby okazało się, że jestem chora, mogłabym ubiegać się o pobyt - zastanawia się Olga. Problem polegał na tym, że badań nie można było wykonać gdziekolwiek. Każde przeprowadza się w ściśle określonym miejscu, gdzie napotyka się na gargantuiczne kolejki i masę zaskoczeń.\n"Bałam się, że stracę rękę"\n- Podczas jednego z takich badań, gdzie musiałam oddać krew, siedziałam w korytarzu i czekałam, aż zapali się nad drzwiami lampeczka, dająca znak, że mogę wejść. Światło zmieniło się, więc wkraczam pewnym krokiem, a tam w takim akwarium siedzi pielęgniarka z fioletowymi włosami, ogromną czapką i pomalowanymi na zielono oczami. A ja muszę włożyć rękę w to akwarium, bo ona ma pobrać mi krew! Bałam się, że stracę rękę! To był absolutny koszmar! - wzdryga się na myśl o przeszłości dziewczyna.\nRównie nieprzyjemnie wspomnienia ma 31-letnia Malwina, która w Moskwie mieszka prawie siedem lat. Pierwszy raz przyjechała tu w 2005 roku na miesiąc i od razu poczuła niesamowitą energię miasta, które nigdy nie śpi. Potem wróciła na wymianę studencką, a następnie zbierać informacje do pracy magisterskiej z farmacji o refundacji leków w Rosji.\n- Zbierałam materiały u profesora, który mnie zaprosił. Mieszkałam u niego w domu, on przeprowadził się na daczę. Zaproponował mi potem pracę. Przetłumaczyłam dla niego książkę o ustaleniu cen leków z polskiego na rosyjski. Przyjechałam do pracy w lutym 2012 roku. Od tego czasu mieszkam tam. Teraz pracuję w Departamencie Zdrowia - mówi.\nW listopadzie 2012 roku poznała swojego męża Saszę. Wyszła za niego w 2015 roku. Wcześniej, tak jak Olga, musiała załatwiać wizy. Jako że ślub nie jest równy obywatelstwu, i u niej zaczęło się odwiedzanie oddalonego od centrum Moskwy o 60 km biura, które znajduje się w szczerym polu. - Trzeba tam spędzić cały dzień, choć przecież załatwia się w nim sprawy ludzi z Unii Europejskiej, którzy nie przyjeżdżają do Rosji sprzątać. Ale tam poza wykwalifikowanymi pracownikami z Europy, są też pracownicy niewykwalifikowani z Azji Centralnej. Rano przychodzi się po numerek, potem czeka się wiele godzin, aż ten numerek zostanie wywołany. Powiedzmy, że o 6 wzięło się numerek, to o 16 przychodzi jego kolej - mówi.\n"Jakbyśmy były niechciane"\nJej farmaceutyczne wykształcenie jest na rynku pracy pożądane. Ciągle dzwonią do niej headhunterzy, ale kiedy nie miała pozwolenia na pobyt stały, to jednak wybierali Rosjanki. Do odległego biura jeździła wielokrotnie i nigdy nie poczuła się w nim dobrze. - Powroty tam są najgorsze, bo jesteśmy wykształcone, wyedukowane, a czujemy się, jakbyśmy były niechciane. To jedyny moment, kiedy tak się czułam w Rosji - mówi.\nCo ciekawe, jedyną kwestią problematyczną dla pracodawców było sformalizowanie jej pobytu, bo to, że jest młodą mężatką, która najpewniej niebawem urodzi dziecko nie stanowiło najmniejszego problemu. W Rosji to nie pracodawca płaci za macierzyński i wychowawczy, tylko państwo, dlatego nie boją się zatrudniać młodych kobiet. - Teraz jestem na macierzyńskim, który mi przysługuje. Nie mam za to kuchni mlecznej, która należy się Rosjankom. Chodzi w niej o to, że kobiety w ciąży dostają od państwa bezpłatne soki, owoce czy nabiał. Ja tego nie miałam, ale już mój synek dostaje darmowe mleko w proszku, sery, nabiały i inne przekąski - mówi.\nŹródło: Archiwum prywatne / Malwina i Sasza na Placu Czerwonym w Moskwie\nMalwina zwraca także uwagę, że w Rosji prowadzenie ciąży jest lepsze. - System jest bardziej zaangażowany - kobieta musi być co dwa tygodnie u lekarza, a długość urlopu jest inna niż w Polsce: 10 tygodni przed porodem i 10 tygodni po porodzie. One są słabo płatne, bo jest to procent od pensji. Wychodzi około półtora tysiąca złotych na miesiąc, czyli niedużo jak na moskiewskie potrzeby. Potem jest półtora roku płatnego urlopu wychowawczego - wylicza.\nW Rosji przyszedł na świat także syn 43-letniej Joanny, która po porodzie w ramach kuchni mlecznej przez dwa lata dostawała co miesiąc receptę od lekarza na mleko w proszku i zacierki. Joanna twierdzi, że to wystarcza, żeby bezpłatnie wykarmić dziecko. Poza tym dostała też z tytułu narodzin dodatkową wypłatę.\nPrzy wypisie ze szpitala po porodzie Malwiny położna wręczyła nowonarodzone dziecko ojcu i wygłosiła formułkę, że bardzo dziękuję matce za heroiczną pracę włożoną w poród. - Poczułam się wtedy bardzo doceniona, a mój mąż przekonał się, że to było naprawdę wielkie wyzwanie - mówi kobieta.\nZwraca przy tym uwagę, że różnice płci są w Rosji bardziej zaznaczone niż w Polsce. - W Dzień Kobiet życzenia może mi złożyć każdy - nawet przed świętem — w pracy dostajemy kwiaty od szefa, od zespołu, pan w sklepie składa mi życzenia, ludzie na ulicy też, zupełnie nieznajomi. Kobiety tutaj dostają od mężczyzn kwiaty przy byle okazji - mówi. Zgadza się z nią Joanna: - Rosjanie traktują kobiety po staroświecku, są bardziej szarmanccy, wystarczy spojrzeć na ilość sklepów z kwiatami, koło mnie jest ich siedem z tego trzy całodobowe. W Sopocie, z którego pochodzę, są dwie kwiaciarnie: jedna przy cmentarzu, druga na rynku.\nRola wychowania dziecka sytuuje się więc bardziej po stronie kobiety, dla której wyzwaniem jest poruszanie się komunikacją z wózkiem. Metro z lat 30. nie jest zaopatrzone w windy, jedynie nowe stacje je posiadają. Żeby z wózkiem zjechać z poziomu ulicy do stacji, trzeba zamówić bombardierów, którzy zajmą się eskortą. Można to zrobić na każdym przystanku, ale nie zawsze są dyspozycyjni od ręki. Jak przekonuje Malwina, czasami trzeba się na nich sporo naczekać, dlatego sama zgłasza zapotrzebowanie wcześniej. Dla Joanny nigdy nie był to specjalny problem.\nByć może wynika to z tego, że kobieta jest w Moskwie już 20 lat i przyzwyczaiła się do wyzwań, które przed nią stoją, choć z biurokracją związaną ze zdobyciem pobytu mierzyła się późno. - Wcześniej nie potrzebowałam go, bo mój pracodawca zajmował się formalnościami związanymi z zapewnieniem mi legalnego zatrudnienia i pobytu. Kiedy wpadłam na pomysł zdobycia pobytu stałego, przekonałam się, jak to wygląda - mówi. Zaświadczenie o niekaralności dostarczała pięć razy, bo jest ważne tylko trzy miesiące. Zmieniły się jej dwie wizy, bo paszport stracił ważność, więc musiała zdobyć nowe tłumaczenia. Równo miesiąc po tym, jak zdobyła pobyt tymczasowy, ukradziono jej wszystkie dokumenty. Musiała przejść procedurę niemal od nowa. Podobny pech spotkał ją wcześniej, kiedy wyjechała na stypendium do Moskwy jeszcze w latach 90. - Złamałam nogę i pół stypendium przeleżałam w łóżku - wspomina ze śmiechem. Do dziś pamięta ten pierwszy szok w moskiewskich sklepach, w których najpierw się płaciło, a potem dostawało towar. Zanim wyjechała nasłuchała się od ludzi: "Po jaką cholerę ty chcesz tam jechać!?”. Brano jej wyjazd za fanaberię. Dziś tworzy tu rodzinę.\nŹródło: Archiwum prywatne / Joanna z mężem Wiktorem\nPolak czy Rosjanin?\nDziecko Joanny przyszło na świat w Rosji. Ojcem jest Rosjanin, matką - Polka. Ponieważ między Polską a Rosją nie ma podpisanej umowy regulującej kwestię obywatelstwa, chłopak w Rosji rozpatrywany jest jako Rosjanin, w Polsce - jako Polak. Uczy się w Szkolnym Punkcie Konsultacyjnym przy Ambasadzie RP w Moskwie, bo Joannie zależy na kontakcie syna z polską kulturą, której w Rosji jest niewiele. - Ja spotykam się z Polakami, bo moja firma jest polska, zatrudnia około 100 osób znad Wisły, ale poza festiwalem Wisła w Moskwie, który od ponad dekady rokrocznie prezentuje dokonania polskiej kinematografii, i spotkań w Domu Polskim ciężko natrafić na ślady nadwiślańskiej kultury. W telewizji nie ma naszych filmów, a w radiu piosenek - mówi. Jedynym sukcesem "naszych” w Rosji w ostatnich latach był występ Renaty Wolniewicz z Petersburga, która doszła do wysokiego etapu w "The Voice of Russia”. Śpiewała "Kolorowe jarmarki”, piosenkę, która jest tutaj wielkim przebojem i jest pozostałością po czasach, gdy polscy artyści święcili w ZSRR tryumfy.\nOlga i Malwina zwracają uwagę, że brak obecności polskiego kina i teatru w Moskwie to dla nich duży problem. Obie chwalą rolę festiwalu Wisła, który w tym roku odbył się już po raz 11. To dla Polaków najważniejszy czas w roku, kiedy przez tydzień mogą zanurzyć się w bieżących dokonaniach naszych filmowców.\n- Staram się być w Polsce przynajmniej raz w roku, żeby chodzić do teatru i do kina. Nie chcę tracić kontaktu z naszą kulturą, która przecież świetnie się rozwija - mówi Olga, która z mężem rozmawia więcej po polsku niż po rosyjsku, bo mężczyzna nauczył się dla niej jej ojczystego języka. Olgę z kolei języka męża uczyła jego babcia, która nie jest nauczycielką, tylko lekarką. - Tamto pokolenie operuje świetnym rosyjskim i ma dużą cierpliwość. Siedziałyśmy razem, ja pisałam wypracowania, ona je sprawdzała. Jak w szkole. Lepiej nie mogłam trafić - wspomina dziewczyna, która próbowała sama uczyć męża polskiego. - To nie działało. Trzeba po prostu komuś zapłacić, żeby się przyłożyć, bo cały czas salwowaliśmy się angielskim. Najwięcej Wiktor nauczył się polskiego w Polsce. Teraz jest korespondentem polskiej telewizji w Moskwie, co też wymusza na nim nieustanne korzystanie z języka. Także dlatego rozmawiamy po polsku w domu.\nRodzina męża nigdy nie dała jej odczuć, że nie jest zadowolona z ich związku. - To bardzo otwarci ludzie. Ciocia Wiktora ma męża z Belgii, więc nie był to szok, że chłopak ma narzeczoną z innego kraju. Choć oczywiście nasz kontakt najbardziej poprawił się, gdy nauczyłam się języka i mogłam się swobodnie komunikować - mówi.\nSpecjalistki z Zachodu\nPoza koszmarem zdobycia pobytu żadnej z nich nie dano nigdy odczuć, że są w Moskwie niechciane. Malwina: - Nigdzie nie jestem traktowana gorzej. W pracy Rosjanie rozpatrują mnie jako specjalistkę z Zachodu. Zresztą my, Polacy, w kontekście pracy mamy wielkie możliwości, dużo większe niż sami Rosjanie. Teraz, na przykład, umówiłam się z pracodawcą, że będę pracowała od połowy czerwca na pół etatu z domu, właśnie przez wzgląd na nieudogodnienia w podróżowaniu z wózkiem. Nie było z tym problemu - mówi. Podkreśla też, że dla Rosjan Polki to synonim kobiecości, klasy i piękna. Barbara Brylska, absolutna tutaj gwiazda, ten symbol umocniła.\nOlga: - Ludzie reagują na moje pochodzenie jedynie pozytywnie. Nigdy mi się nie zdarzyło, żeby było inaczej. Tu jest mnóstwo imigrantów z Kirgistanu czy Tadżykistanu i to oni są tymi prawdziwymi imigrantami, którzy przyjeżdżają za chlebem. Obecność ludzi z Europy budzi raczej pytanie, "A co ty tu robisz?", nawet jeśli jest to Europa Wschodnia. Wśród Rosjan jest mnóstwo wypytywaczy, którzy chcą się dowiedzieć jak najwięcej o tym, jak jest w Polsce.\nOlga i Joanna zwracają uwagę, że mnóstwo osób, gdy dowiaduje się o ich pochodzeniu, mówi o swoich polskich korzeniach. - Bardzo dużo osób przyznaje się, że ma babcie albo dziadka z Polski. Mówią to z dumą. Nigdy też nie dano mi odczuć, że jestem niechciana, bo jestem z Polski. Raczej reakcje są na plus. Choć przyznaję, że staram się w Rosji nie poruszać spraw polityki, bo nie mam na nią żadnego wpływu. Na te obszary nie wchodzimy i wydaje mi się, że jest to dobry pomysł - zaznacza Joanna i dodaje: - Rosjanie pytali mnie jedynie, skąd się bierze takie nastawienie obecnego rządu do nich. Zawsze mówiłam, że my mamy swoich oszołomów, i oni mają swoich oszołomów - ucina.\nŹródło: Archiwum prywatne / Malwina pracuje w Departamencie Zdrowia Moskwy. Na zdj. coroczna konferencja farmaceutyczna "Pharma Russia", w której wzięła udział\nKobiety zwracają jednak uwagę, że Rosjanie o wiele mniej rozmawiają o polityce niż Polacy. Olga: - Rosjanie nie mieszają życia politycznego i prywatnego, dla nich to są osobne strefy - państwo sobie, a ludzie sobie. Nikt nie ma do mnie pretensji za to, co władza w Polsce robi. Nie mam żadnych obaw o siebie w Rosji, natomiast bardziej się boję, że coś złego może spotkać moich rosyjskich przyjaciół, których często do Polski zabieram.\nMalwina: - W ciągu sześciu lat może ze trzy razy ktoś mnie zapytał, czemu my, Polacy, tak nie lubimy Rosjan, którzy przecież zwalczyli Niemców. Odpowiadam wtedy, że to inna optyka. Oni znacznie bardziej wolą rozmawiać o tym, co można zobaczyć w Polsce, jakie mamy święta, jacy jesteśmy. Bardzo im się podoba idea świąt Bożego Narodzenia.\nTylko nie Mundial!\nNa kwestię tego, że Rosjanie są zdecydowanie bardziej zlaicyzowani od nas zwraca uwagę także Joanna, która o tym, że my, Polacy, jesteśmy znacznie bardziej zakorzenieni w tradycji, przekonała się, gdy jej syn przystępował do komunii. - Część rodziny mojego męża, zupełnie nieskażona katolicyzmem, nie wiedziała w ogóle, jak powinno się świętować. Za to wykwintny obiad, pełen polskich dań, który wyprawiliśmy zrobił prawdziwą furorę - do dziś jest wspominany! - śmieje się.\nJoanna zauważa, że Rosjanie należą do imprezowego narodu. - Lubią bawić się na maksa. Teraz, gdy przyszło lato, rozpoczął się sezon szaszłyków i spędzania wolnego czasu na suto zakrapianych grillach. Ale picie Rosjan to nie jest norma, bo jest też mnóstwo grilli niezakrapianych w ogóle. Wszystko zależy od środowiska. Bywa, że ludzie śpią po stołach, a bywa, że grzecznie wypiją drinka i koniec, bo uprawiają sport, jeżdżą na rowerach, biegają. Zdrowy tryb życia jest tu coraz bardziej widoczny - mówi. Ale nawet ci, którzy chcą być fit, mają słabość do naszych kabanosów i kiełbasy krakowskiej. - Zawsze je do Rosji przywożę, robią furorę wśród moich przyjaciół - cieszy się Malwina.\nŹródło: Wikimedia Commons CC BY / Moskwa już teraz jest przepełniona. Co będzie w czasie mundialu?\nTeraz przed kobietami trudny czas mundialu, który jeszcze bardziej wypełni - i tak już przepełnioną - Moskwę ludźmi. Jeśli bowiem Olga, Malwina i Joanna na coś w stolicy Rosji narzekają, to właśnie na przepełnienie. Joanna: - Moskwa to moloch, który mnie strasznie męczy, bo nie chce mi się iść nawet do najbliższego sklepu, o centrum nawet nie wspominając. To zawsze przepychanie się przez tabuny ludzi. Na wydarzeniach kulturalne też nie chodzę przez dziki tłum. Noc muzeów jest tutaj cudowna, ale tam się nie da nigdzie wepchnąć. To nie są słowa na wyrost. W soboty mój mąż jeździ na rowerze do odległego o kilometr parku o 9 rano, żeby zająć dla nas miejsce, bo chwilę później nie da się tam wcisnąć szpilki. Dlatego teraz, jak się zaczną mistrzostwa, ewakuujemy się z Moskwy, bo tu nie da się żyć - podsumowuje Joanna.\nAle po mundialu do Moskwy wraca, bo tak jak Olga i Malwina nie wyobraża sobie już życia gdzie indziej.\nArtur Zaborski, Moskwa\nmundial 2018festiwal filmów polskich wisła


BAZOOKA GOAL 065 0001 (120 x 75 cm) Bramka do piłki nożnej - ceny i opinie w Media Expert\nMARKA BAZOOKA GOAL\nMobilna bramka do gry w piłkę nożną BazookaGoal wykorzystywana w profesjonalnych szkółkach piłkarskich, na salach gimnastycznych oraz przez indywidualnych wielbicieli futbolu. Doskonała do gry treningowej, dzięki składanej konstrukcji łatwa do przenoszenia i przechowywania. Bramka posiada opatentowany system składania, dzięki czemu jej rozłożenie lub złożenie zajmuje kilka sekund. Rama bramki pod wpływem siły uderzenia ugina się, co zapobiega jej przesuwaniu się po podłożu. Uniwersalna, do gry na każdym podłożu i w każdych warunkach atmosferycznych. Wystarczy kawałek wolnej przestrzeni żeby szybko zaimprowizować boisko do gry. Bramka sprawdzi się w szkole, w klubach sportowych, na podwórku, w ogrodzie, na plaży i wszędzie tam, gdzie można bezpiecznie pograć w piłkę.\nNazwa producenta/importera BAZOOKA GOAL


MaTa - Lubi - SportoweFakty.pl\nMaTa - lubi\nBetis wytrzymajcie drugie 45 minut a będziecie wielcy Barcelona może stracic mistrza hehe i go straci :D\nA Leicester mógłby pomarzyć o mistrzostwie...\nI dlatego sport jest piekny.\nNie wiesz czasami jaki będzie wynik?? ;)\nDobrych zawodników zgadzam się, ale czy klub, który kupuję sędziw moze byc fajny? spieralbym sie\nNie wiem co ten Matic robi w tym skladzie jak on jest beznadziejny\nLewandowski ? na dobrą sprawe Hazard jest lepszy który przynajmniej akcje wyprowadza..\nKiepski trener i odnosil sukcesy w Europie z Porto czy Interem?\nBardzo dobry trener, chociaz wielce kontrowersyjny. Mozna go "kochać, albo nienawidzić"\nCazorla jak Terry, Lahm albo Alonso...


Pieśń harfy – Levi Henriksen | Ebook w EPUB, MOBI – Woblink.com\n7,0 (82 oceny) zawiera oceny z\nPrzewrotna, słodko-gorzka „Pieśń harfy” to najcieplejsza – i najzabawniejsza – jak dotąd powieść Leviego Henriksena. Dowcipna, ciepła i niezwykle zajmująca opowieść o miłości i Bogu, przyjaźni, zdradzie i utraconej nadziejach. Cierpiący z powodu kaca producent muzyczny Jim...\n2.45 MB (EPUB)\n5.98 MB (MOBI), 2.45 MB (EPUB)\nEbooki kupowane wraz z Pieśń harfy\n5 Zawód: pisarz. Min…\n1 Młyn do mumii\n9 Życie pasterza. Op…\n15 Rozdarta zasłona\n6 Świnki morskie\nLevi Henriksen - pozostałe ebooki Wszystkie\n1 Śnieg przykryje śn…\nEbooki w formacie Epub / Mobi podobne do Pieśń harfy


La Roche-Posay, Toleriane Ultra, Płyn do demakijażu twarzy i oczu, 30 x 5 ml | MedMe.pl\nToleriane płyn do demakijażu oczu jest pierwszym preparatem do demakijażu oczu w sterylnych, pojedynczych ampułkach, który szybko, skutecznie i bez potrzeby pocierania usuwa makijaż z oczu wrażliwych, gwarantując im pełne bezpieczeństwo.\nReceptura, w której skład wchodzi hialuronat sodu, związek tradycyjnie wykorzystywany w chirurgii oka, błyskawicznie rozpuszcza makijaż i pozostawia wrażenie świeżości na dokładnie oczyszczonej powiece. Równocześnie usuwa makijaż i pielęgnuje okolicę oka.\nSkóra wrażliwa skłonna do podrażnień. Odpowiednie dla osób noszących szkła kontaktowe.\nAqua / water, hexylene, glycol mel / honey, allantoin, potassium phosphate, sodium ,hyaluronate poloxamer 184, dipotassium phosphate, disodium edta, polysorbate 20.\n1 pojedyncza ampułka (5 ml) = 1 pełny demakijaż oczu.


ONE LIGHT jako wstęp do październikowej historii\nMaj 2018 roku był dla nas czasem szczególnie kreatywnym .\nRazem z Film Wagon postanowiliśmy zrobić krótki film muzyczny, który z perspektywy kobiety opowie o jej emocjach, wspomnieniach, lękach i niepewnościach.\nJest to zarazem doskonały wstęp do naszego tegorocznego spektaklu, którego premiera już niebawem!\nChoreografia, którą stworzyliśmy razem z Arturem Bajllem opowiada o relacjach związkowych oraz przeszkodach jakie napotyka para. Szczególnie cieszy mnie fakt, że mogłam stworzyć i zatańczyć tę choreografię, było to dla mnie ciekawe doświadczenie – komentuje nasza Martyna Busławska, tancerka i choreografka, założycielka Teatru.\nNasz pomysł od początku zakładał taniec GaGa.\nJak wspomina Agnieszka Niedojad, reżyserka całego przedsięwzięcia:\nTo język ruchowy stworzony przez Ohada Naharina, jednego z najlepszych, najważniejszych choreografów na świecie, dyrektora artystycznego Batsheva Dance Company.\nTo była bardzo ważna inspiracja, bo GaGa daje możliwość szukania w tańcu własnego ciała, jego świadomości, ma nas połączyć z naszą zwierzęcą naturą, którą zdarza się nam zagłuszać, daje szansę, aby tak prawdziwie i naturalnie wyrazić siebie. Skomponowana muzyka idealnie współgrała z drogą, jaką przemierzała bohaterka.\nNaszym celem było stworzenie filmu o tańcu, który trzyma w napięciu niczym….kino akcji!\nDziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego dzieła:\nProdukcja: Film Wagon Scenariusz i reżyseria: Aga Niedojad Choreografia: Martyna Busławska, Artur Bajll Manager projektu: Aleksandra Fornal, Dorota Lipińska\nTancerze: Martyna Busławska, Artur Bajll Operator kamery: Remigiusz Biernacki Światło: Andrzej Starszewski, Wiktor Berezowski Studio9x9 Montaż: Aleksandra Fornal Kolor korekcji: Piotr Putko MakeUp: Barbara Dworakowska Muzyka: Roman Grus\nJubileuszowa 10. Zimowa Zadyma\n#Bubble - Backstage\nOstrowski Styl 2021 zdobyty!!!


info - Uroda.com\nPonieważ dbamy o bezpieczeństwo Użytkowników naszego serwisu, stosujemy procedurę rejestracji i logowania. Użytkownik po zarejestrowaniu się, uzyskuje pełny dostęp do serwisu uroda.com, w tym: zamieszczania, komentowania i oceniania artykułów, zdjęć, recenzowania produktów, usług i salonów, brania udziału w konkursach, udziału w dyskusjach na naszym forum itp.\nRejestracja jest obowiązkowa, aby moc w pełni korzystać z serwisu.\nKorzystający z serwisu uroda.com mogą pozostać anonimowi. Wynikające z ogólnych zasad połączeń realizowanych w Internecie informacje zawarte w logach systemowych (np. adres IP) są przez uroda.com wykorzystywane w celach technicznych, związanych z administracją naszymi serwerami. Poza tym adresy IP są wykorzystywane do zbierania ogólnych, statystycznych informacji demograficznych (np. o regionie, z którego następuje połączenie).\nZapisanie się do uroda.com wymaga wypełnienia formularza rejestracyjnego, w którym należy podać informacje umożliwiające skontaktowanie się z Użytkownikiem (np. adres e-mail) oraz informacje demograficzne (płeć). Informacje podane w formularzu są przez nas wykorzystywane do niezbędnych kontaktów z naszymi Użytkownikami oraz w celu lepszego dostosowywania prezentowanych przez nas treści do ich potrzeb i zainteresowań. Poza formularzem rejestracyjnym, dane osobowe Użytkowników mogą być zbierane przy okazji świadczenia innych usług lub organizowania konkursów na stronach serwisu.\nUroda.com jest administratorem danych osobowych przetwarzanych w ramach serwisu, chyba że dane są przetwarzane w ramach serwisów utrzymywanych na rzecz innych podmiotów - w takim wypadku uroda.com, świadczy jedynie usługi na rzecz administratorów w zakresie przetwarzania danych.\nInnym sposobem zbierania przez nas informacji o użytkownikach jest stosowanie mechanizmu cookies. Cookies to dane, które serwer zapisuje na dysku komputera Użytkownika, dzięki czemu będzie mógł go rozpoznać przy ponownym połączeniu. Używamy cookies do zapamiętania informacji o Internautach. Rozpoznajemy ich po to, by dowiedzieć się kim są, jakiej informacji potrzebują i szukają na naszych stronach. To Użytkownicy dają nam wiedzę o tym, w jakim kierunku się rozwijać. Cookies są ustawiane przy wejściu i wyjściu z serwisu. W żaden sposób nie niszczą systemu w komputerze Użytkownika ani nie wpływają na jego sposób działania. Każda przeglądarka posiada opcję wyłączenia tego mechanizmu, o czym informujemy.\nW serwisie nie ma miejsca na treści, które są sprzeczne z prawem polskim i międzynarodowym, nawołujące do nienawiści rasowej, wyznaniowej czy etnicznej. Na uroda.com zabrania się zamieszczania treści pornograficznych, treści nagannych moralnie i uważanych za powszechnie za nieetyczne. Za łamanie tych zasad uroda.com zastrzega sobie możliwość do zablokowania, a nawet usunięcia konta danego Użytkownika z serwisu.\nGdy korzystasz z jednego komputera wspólnie z innymi Osobami, to po zakończeniu korzystania z serwisu wyloguj się, czyli wyjdź ze swojego konta, aby nikt nie mógł się na nie zalogować. Dane podane przez Ciebie przy rejestracji znasz tylko Ty i obsługa serwisu uroda.com. Z naszej strony gwarantujemy, że nikomu nie zostaną ujawnione, Ty też zachowaj ostrożność w udostępnianiu ich osobom trzecim.


Terapia Cieplem - Porady w ŚwiatKobiety.pl\nArtykuły na temat: terapia cieplem\nZabiegi ciekłym azotem na ból i zmiany na skórze Zimnem możemy oddziaływać na wybrane punkty naszego ciała. Jest to tzw. krioterapia miejscowa. Zabiegi z jej wykorzystaniem wykonuje się z powodzeniem...\n...dojrzewają do ojcostwa. Musiałaś zbudować siebie na nowo. To chyba trudne? - Pomogła mi terapia. Zresztą cały czas w niej uczestniczę. Pracuję z moim psychoanalitykiem, rozumiem już, że to, co mnie spotkało, należy do przeszłości. Nie miałam na nią wpływu, nie wybrałam jej, nie mogę też niczego zmienić. Ale przyszłość będę już kształtować sama. Terapia pomogła dostrzec, że mam wszystkie...\nKiedy ciepło, a kiedy zimno Krioterapia (leczenie zimnem), chociaż narodziła się z obserwacji i doświadczeń i nie jest wynikiem wieloletnich badań, od lat leczy wiele schorzeń. Zimno jest naturalnym(...) działa rozgrzewająco, rozszerzają się naczynia krwionośne, co pozwala krwi szybciej krążyć, dotleniając i odżywiając chore narządy. Termoterapia działa też kojąco na mięśnie, pozwala im się rozluźnić...\nNowe badania kliniczne wykazały, że jeśli po chemioterapii guz piersi zostanie podgrzany za pomocą mikrofal, to terapia taka może go znacznie zmniejszyć lub nawet zabić.\nNajprostszą termoterapię czy krioterapię możesz zastosować nawet w domowych warunkach!\n...najwcześniej - radzi Justyna Turek z Kliniki Dermamed. Najskuteczniejszą i najwygodniejszą metodą walki z przebarwieniami jest laseroterapia. Dużą zaletą zabiegu laserowego jest to, że z reguły nie wiąże się...\n..., zapewniając efekt liftingu oraz wygładzenia zmarszczek. Nasza rada Hitem jest terapia osoczem bogatopłytkowym. Zabieg zaczyna się od pobrania krwi (do 10 ml). Fiolkę umieszcza się w specjalnej wirówce...\njaki film warto zobaczyć\nkolezanka jest w ciąży


Gorzki kabaret – keep calm, call 911 « Wolne Media\nGorzki kabaret – keep calm, call 911\nOpublikowano: 20.01.2018 | Kategorie: Publicystyka, Społeczeństwo\nLektura doniesień agencyjnych z Kanady każe się zastanowić, po co i dlaczego ktoś nam funduje tak gorzki kabaret. Gorzki, bo ma bezpośredni wpływ na nasze życie, wychowanie naszych dzieci, podatki, na to co, gdzie możemy mówić i robić. A kabaret, ponieważ zdrowy rozsądek najwyraźniej powinniśmy odłożyć na półkę.\nI tak oto mamy przypadek chłopca w Albercie, który stanął w obronie kolegi zaatakowanego przez klasowego chuligana, na dodatek uzbrojonego w nóż. Cóż, to jest wciąż naturalna postawa; postawa męstwa, czyli czegoś, co szkoła powinna chłopców uczyć. Bo jacy wyrosną z nich obywatele, jeśli oduczy się ich stawania w obronie słabszych?! Okazało się jednak, że matka dziecka została wezwana do dyrektora na dywanik, a chłopcu udzielono nagany. Właściwe postępowanie to „zgłoszenie sprawy nauczycielowi”. Ten zaś być może powinien był wezwać policję. Jak wyłożył matce dyrektor, szkoła to nie miejsce dla „bohaterów” i „bohaterszczyzny” nie potrzebuje.\nRozglądając się dookoła, czasem dziwimy się, dlaczego młodzi ludzie zachowują się tak, a nie inaczej. Właśnie dlatego że przymykaliśmy oko na to, jak ich wychowują nasze szkoły, co im kładą do głowy; odpuściliśmy to sobie, zajęci pracą, zakładaliśmy, że szkoła jest od tego, żeby uczyć. Tymczasem kanadyjska szkoła jest od tego, żeby zmieniać ludziom w głowach, żeby wychować nowego człowieka. Jest jak szkoła sowiecka, ta od Pawki Morozowa. Ta rewolucja w głowach polega również na tym, że mamy być jak niewolnicy, bezbronni, bezwolni, którzy po opiekę zwracają się wyłącznie do swojego pana. A więc chłopiec, prawidłowo reagując, powinien powiadomić nauczyciela; fakt, że w tym czasie jego kolega mógłby zostać ranny, a może nawet zginąć, najwyraźniej nikogo nie interesuje. To policja jest od tego, żeby reagować na takie sytuacje, bo jest wyszkolona.\nPodobnie jak w innym przypadku, kiedy – już nie pamiętam gdzie – ale chyba w Winnipegu, dobry człowiek wskoczył do wody, żeby uratować topielca. Nawet mu się udało. Ale straż pożarna pouczyła go, że nie powinien narażać własnego życia, a jedynie zapamiętać miejsce, gdzie zauważył tonącego, i zadzwonić na numer alarmowy.\nTo może jeszcze dziś nas śmieszyć, ale to jest droga do całkowitej zmiany społeczeństwa które znamy; to droga do wyeliminowania naturalnych ludzkich odruchów; droga zrobienia z nas eunuchów.\nInnym produktem naszej szkoły jest młoda miejska elita, atrakcyjnie wyglądająca pani wypowiada się na łamach szacownej kanadyjskiej gazety „The Globe and Mail”. Kobieta, która określa siebie jako „feministka”, a przy okazji epatując własnym nałogiem alkoholowym, twierdzi, że kanadyjskie rodziny wielodzietne powinny być wyszydzane. Ludzie, którzy wychowują dla tego kraju kolejne pokolenia podatników, powinni być szykanowani.\nOczywiście, każdy ma prawo do własnej głupoty, jeśli jednak ta głupota jest rozgłaszana w ogólnokrajowym dzienniku mieniącym się jako ten z wyższej półki, to znaczy, że głupota podniesiona została do rangi zasadnej opinii. Owa pani twierdzi, że im więcej ludzi, tym więcej szkód; zanieczyszczeń itp., generalnie bowiem ludzie szkodzą środowisku. A jeśli nie będzie komu pracować na emerytów, radzi wpuścić imigrantów. Nasza, jak sama określa siebie, funkcjonująca alkoholiczka zna życie od podszewki, to znaczy z imprez. Ona po prostu wychowana została przez szkołę, która każdemu tłumaczy, że każda opinia jest równoważna, że każda opinia powinna być brana pod uwagę, nawet ta niespełniająca podstawowych standardów.\nCóż tu jednak mówić o jakiejś popsutej młodzieży, skoro całkiem niezły materiał porównawczy daje nam sam premier federalny. W ubiegły piątek pewna dziewczynka wiary islamskiej powiedziała mamusi i w szkole, że ktoś okropny uciął jej hidżab. Szkoła zrobiła z tego wielkie wydarzenie medialne, policja rozpoczęła śledztwo. Wszystko byłoby w porządku, gdyby nie fakt, że mimo braku faktycznych ustaleń cały kraj zamarł w potępieńczym spazmie.\nPonoć miał być to mężczyzna pochodzenia azjatyckiego. W sprawie incydentu natychmiast wydał komunikat premier federalny Justin Trudeau, wyrażając wielką solidarność z poszkodowaną i zapewniając, że „Kanada taka nie jest”, oraz apelując do wszystkich o poszanowanie wolności religijnej…\nProblem w tym, że cały incydent okazał się… zmyślony. Po co? Nie wiadomo. Bo policja, choć ustaliła, że dziewczynka kłamała, żadnych nagrań nie ma na kamerach, a jej wyjaśnienia są niespójne, to jednak już nie podjęła śledztwa, by wyjaśnić, dlaczego wprowadzono w błąd opinię publiczną i „kto za tym stoi”? A przecież jest to sprawa dosyć ważna, zwłaszcza dzisiaj, kiedy żyjemy w świecie tzw. fake news.\nAby było jeszcze śmieszniej, nasz premier federalny ujął się za „wolnością religijną”, a tymczasem to on na tę wolność nastaje, wymagając bezprawnie od organizacji religijnych, które prowadzą różnego rodzaju działania, aby podpisały cyrograf, że popierają prawa LGBTQ2S mimo tego, że religia nakazuje im potępiać takie zachowania (bo nie ludzi). Premier federacji uważa, że tutaj z wolnością religijną nie mamy do czynienia, a państwo może deptać ludziom sumienia, narzucając wszystkim własną ideologię, podobnie jak kiedyś w nazistowskich Niemczech czy w Związku Sowieckim.\nTak to się dzieje, jak rządzą nami ludzie niedokształceni.\nMusimy więc zdawać sobie sprawę, że o nasze dzieci toczy się walka. Jeśli chcemy mieć święty spokój, to znaczy, że już ją przegraliśmy. Jeśli chcemy poczuć się naprawdę wolni, to znaczy, że powinniśmy z naszych rodzin uczynić bastion zdrowego rozsądku i Bożego porządku.\nTAGI: Dzieci, Kanada, Przemoc, Szkoła, Wychowanie\n“Tak to się dzieje, jak rządzą nami ludzie niedokształceni.”\nBardzo się dziwię,że red. naczelny “Gońca” wykazuje się taką ignorancją w znajomości współczesnego świata.\nŚpieszę wyjaśnić p.redaktorowi,że są to ludzie bardzo wykształceni, najczęściej w takich uczelniach jak Instytut Badań Społecznych (Institut für Sozialforschung) we Frankfurcie nad Menem.\nTrwa rewolucja komunistyczna, tyle tylko,że prowadzona innymi metodami niż robili to bolszewicy, trzeba mieć świadomość kto jest wrogiem i jakiej broni używa a nie dziwić się takim czy innym faktom z pola walki.


Uprawomocnienie wyroku sądowego Forumprawnicze.info - Wykroczenia i prawo drogowe\nTazo86 16 lut 2018\nWitam,mam pytanko.Na początku lutego dostałem informację z sądu że zostałem uznany za winnego popełnionego wykroczenia drogowego i że sąd nakłada na mnie grzywnę.Tak więc jak długo mam czekać aż wyrok się uprawomocni żebym mógł uregulować grzywnę.czy w ogóle coś do mnie przyjdzie pocztą czy sam mam się dowiadywać.pozdrawiam\nadw. Łukasz Nysztal 17 lut 2018\nWyrok wykroczeniowy uprawomacnia się po 7 dniach od dnia jego ogłoszenia. W przypadku gdy otrzymana informacja była faktycznie wyrokiem nakazowym - to owe 7 dni liczy się od dnia odebrania przez Pana konrespondencji.\nW sprawie zapłaty grzywny Sąd przyśle osobne pismo, w którym będzie podany numer rachunku bankowego na który należy uiścić grzywnę. Będzie miał Pan wówczas na zapłatę 30 dni od dnia odebrania tego pisma z numerem rachunku.\nTazo86 17 lut 2018\nDziękuję za odpowiedź,tyle że to już jest dłużej niż 7 dni,bo 5 lutego odebrałem orzeczenie,może lada dzień przyjdzie.po