Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jaworznie - PDF\nDownload "Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jaworznie"\n1 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jaworznie MIASTO JAWORZNO Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok Zaopatrzenie w wodę zasilanie/ilość rozprowadzanej lub produkowanej wody w m 3 /d: woda dystrybuowana przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. Jaworzno (SUW Galmany, SUW Dobra, SUW Jarosław Dąbrowski, SUW Bielany, SUW Piaskownia MPWiK ) ok ,9 Nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi był sprawowany w 2015 r. przez PPIS w Jaworznie, podobnie jak w latach wcześniejszych, na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015r., poz ) i ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U.\n2 Nr 123, poz. 858 z 2006 r. z późn. zm.). Podstawą nadzoru nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi była ocena zgodności z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. Nr 61, poz. 417 z późn. zm.), oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015 r., poz ), Ocena jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w 2015 r. każdorazowo oparta była na wynikach badań laboratoryjnych i uwzględniała oszacowanie ryzyka bezpieczeństwa zdrowotnego. Konsumenci z terenu miasta Jaworzna są zaopatrywani w wodę do spożycia przez lokalnego jej producenta i dystrybutora tj. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji. Przedsiębiorstwo to produkuje wodę do spożycia w przeważającej mierze własnymi ujęciami (tj. ok. 97,42 % rocznej produkcji ogółem niżej wymienione). Dodatkowo część wody MPWiK w Jaworznie zakupuje ze źródeł zewnętrznych (niżej wymienione) - w ilości ok. 2,58 % rocznej produkcji ogółem. Liczba mieszkańców Jaworzna zaopatrywanych w wodę przez MPWiK w Jaworznie w 2015 r. wyniosła Roczna wielkość produkcji wody (własnymi ujęciami) wyniosła ok m 3 (tj. ok ,9 m 3 /d). Roczna ilość wody pochodzącej ze źródeł zewnętrznych w 2015 r. wyniosła ok m 3 (tj. ok. 455,38 m 3 /d). Łączna długość sieci wodociągowej wraz z przyłączami wynosi około 605 km. Woda przeznaczona do spożycia pochodzi z pięciu ujęć podziemnych: Galmany, Dobra, Jarosław Dąbrowski, Bielany (działające wyłącznie okresowo), Piaskownia FUD MEN (ujęcie zakładowe) oraz jednego ujęcia powierzchniowego Piaskownia MPWiK. Woda do spożycia rozprowadzana przez wodociągową sieć rozdzielczą produkowana jest przez 5 miejskich stacji uzdatniania wody działających przy 5 ujęciach podziemnych (wg ewidencji z r.), o różnej wydajności: SUW Dobra : produkcja wody ok m 3 /dobę, liczba ludności zaopatrywanej przez wodociąg ok. 6700, długość sieci wodociągowej zasilanej z tego ujęcia to 120 km; stosowane środki i metody uzdatniania - chemiczna dezynfekcja końcowa podchlorynem sodu. SUW Galmany : produkcja wody ok m 3 /dobę, liczba ludności zaopatrywanej przez wodociąg ok. 3870, długość sieci wodociągowej zasilanej z tego ujęcia (wraz z siecią Piaskownia MPWiK ) to 245 km; stosowane środki i metody uzdatniania - chemiczna dezynfekcja końcowa podchlorynem sodu. SUW Jarosław Dąbrowski : produkcja wody ok m 3 /dobę, liczba ludności zaopatrywanej przez wodociąg ok. 9000, długość sieci wodociągowej zasilanej z tego ujęcia to 2\n3 90 km, ; stosowane środki i metody uzdatniania - odżelazianie, ozonowanie, chemiczna dezynfekcja końcowa podchlorynem sodu. SUW Bielany : produkcja wody ok. 250 m 3 /dobę, liczba ludności zaopatrywanej przez wodociąg ok. 200, długość sieci wodociągowej zasilanej z tego ujęcia to 60 km, ; stosowane środki i metody uzdatniania - chemiczna dezynfekcja końcowa podchlorynem sodu. SUW Piaskownia MPWiK : produkcja wody ok m 3 /dobę, liczba ludności zaopatrywanej bezpośrednio przez wodociąg ok. 6800, długość sieci wodociągowej zasilanej z tego ujęcia (wraz z siecią Galmany ) to 245 km, ; stosowane środki do uzdatniania: koagulanty glinowe, ozon, podchloryn sodu, chlorek sodu, węgiel aktywny oraz metody uzdatniania: flokulacja, koagulacja, filtracja, dezynfekcja, sedymentacja, chemiczna dezynfekcja końcowa podchlorynem sodu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że funkcjonuje dodatkowo tzw. Układ Zbiorników Warpie, gdzie następuje głównie mieszanie wody pochodzącej z ujęcia głębinowego Galmany i ujęcia powierzchniowego Piaskownia w stosunku 1:1. Tutaj również ma miejsce mieszanie wody ze Zbiorników Warpie i wody od zewnętrznego dostawcy GPW Katowice Maczki. W sumie woda mieszana ze Zbiorników Warpie trafia do ok mieszkańców. W 2015 r. podobnie jak we wcześniejszych latach MPWiK w Jaworznie nie było w stanie pokryć w 100% zapotrzebowania mieszkańców na wodę przeznaczoną do spożycia. W związku z czym część wody przeznaczonej do spożycia dla ludności miasta Jaworzna pochodzi spoza nadzorowanego terenu i jest produkowana przez: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o. o., Mysłowice, ul. Fabryczna 10 zaopatruje ok. 200 mieszkańców Osiedla Wysoki Brzeg w Jaworznie, ilość zakupywanej wody to ok m 3 rocznie, co stanowi ok. 0,25% rocznej produkcji wody ogółem, Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów S. A., Katowice, ul. Wojewódzka 19 (Wydział Badania Wody Laboratorium Maczki ul. Wodociągi 4, Sosnowiec) zaopatruje ok mieszkańców Jaworzna, ilość zakupywanej wody to ok m 3 rocznie, co stanowi ok. 2,25% rocznej produkcji wody ogółem, Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o. o., Chrzanów, ul. Jagiellońska 8 zaopatruje ok. 200 mieszkańców Jaworzna, ilość zakupywanej wody to ok m 3 rocznie, stanowi ok. 0,08% rocznej produkcji wody ogółem. 3\n4 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jaworznie nadzoruje również wodociąg zakładowy Piaskownia FUD-MEN przy ulicy Bukowskiej, należący od r. do FUD-MEN Sp. z o. o. Spółka Komandytowa, zaopatrujący w wodę przeznaczoną do spożycia wyłącznie zakład w/w przedsiębiorcy zlokalizowany pod w/w adresem. W 2015 r. prowadzono kontrole stacji uzdatniania wody, jak również pobierano do badań laboratoryjnych próby wody. Liczba pracowników tego zakładu korzystających z wody w 2015 r. to ok. 70 osób, natomiast wielkość produkcji wody w 2015 r. była niewielka - ok. 10 m 3 /d. W związku z powtarzającymi się przekroczeniami parametrów fizykochemicznych zarządzający wodociągiem podjął w grudniu 2015 r. decyzję o wyłączeniu go z eksploatacji. Pracownicy Spółki FUD-MEN, przy ul. Bukowskiej 12 w Jaworznie zaopatrywani są w wodę z wodociągu MPWiK Jaworzno. W 2015 r. skontrolowano wszystkie nadzorowane stacje uzdatniania wody, zarówno zarządzane przez MPWiK, jak i FUD-MEN. Łącznie przeprowadzono 11 kontroli sanitarnych stacji uzdatniania wody dokonując oceny ich stanu sanitarno technicznego oraz stosowanych technologii uzdatniania. Stan sanitarno techniczny 4 stacji uzdatniania wody należących do MPWiK w Jaworznie (SUW Galmany, SUW Dobra, SUW Jarosław Dąbrowski, SUW Piaskowania ) oraz SUW Piaskownia FUD-MEN (ujęcie zakładowe) oceniono jako dobry. Stan sanitarno techniczny 1 stacji uzdatniania wody (SUW Bielany ) należącej do MPWiK w Jaworznie oceniono jako dostateczny. Stosowane w w/w stacjach technologie uzdatniania nie zostały ocenione podczas kontroli jako stwarzające zagrożenie zdrowotne. W 2015 roku, na terenie nadzorowanym przez PPIS w Jaworznie, prowadzono badania stężenia pestycydów w wodzie z ujęć Jarosław Dąbrowski, Galmany, Dobra, Bielany, Piaskownia MPWiK (1 x w ciągu roku). W monitoringu przeglądowym oznaczano m. in. pestycydy chloroorganiczne, WWA i THM - badania nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych stężeń oznaczanych wskaźników w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W ramach dalszego wzmożonego nadzoru sanitarnego nad jakością wody z ujęcia Dobra, w 2015 r. pobrano łącznie 12 badań próbek wody na zawartość metali ciężkich (ołów, cynk, chrom, kadm, rtęć). Próbki w tym zakresie zostały pobrane w 3 punktach monitoringowych (SUW Dobra - 4 próbek, Przychodnia Zdrowia w Jaworznie, ul. Zawiszy Czarnego 11 4 próbki, Apteka w Jaworznie, ul. Ks. Mroczka 72a 6 próbek), co pozwoliło na ocenę jakości wody w całej w/w strefie zasilania. Nie stwierdzono przekroczenia zawartości metali ciężkich w pobranych próbkach. 4\n5 Badania jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w ramach monitoringu kontrolnego i przeglądowego prowadzono według harmonogramu opracowanego na 2015 r. W 2015 r. na terenie miasta Jaworzna do badań laboratoryjnych pobierano próbki wody w 34 stałych punktach monitoringowych. W ramach monitoringu kontrolnego, przeglądowego oraz bieżącego nadzoru wykonano badania: 114 próbek wody pod względem fizykochemicznym, w tym 9 próbek w ramach rekontroli, 110 próbek pod względem mikrobiologicznym, w tym 5 próbek w ramach rekontroli. Z powodu przekroczeń parametrów fizykochemicznych łącznie kwestionowano 9 próbek wody. Najczęściej przekroczone były następujące parametry: żelazo, mangan, mętność, chlorki. Przekroczenia parametrów żelaza, mętności, manganu i chlorków miało charakter krótkotrwały. Przekroczenia wartości chlorków było efektem wzrostu poziomu zwierciadła wód w utworach karbońskich, natomiast przekroczenia parametrów: mętności, żelaza związane były z wtórnym zanieczyszczeniem warstw wodonośnych oraz sieci dystrybucyjnej. Z powodu złej jakości mikrobiologicznej kwestionowano 5 próbek wody. Wskaźniki przekraczające dopuszczalną normę to: - Clostridium perfringens (łącznie ze sporami) - Bakterie grupy coli - Enterokoki (paciorkowce kałowe) Ilość pobranych i zakwestionowanych próbek wody do spożycia w 2015 r. Liczba pobranych próbek wody do badań Liczba pobranych próbek wody do badań Liczba kwestionowanych próbek ze względu na parametry fizykochemicznych mikrobiologicznych fizykochemiczne mikrobiologiczne ogółem ogółem ogółem % próbek ogółem % próbek ,89% 5 4,54% 5\n6 Każdorazowo w przypadku stwierdzenia przekroczenia badanych parametrów fizykochemicznych lub mikrobiologicznych podmiot odpowiedzialny za zapewnienie odpowiedniej jakości wody przeznaczonej do spożycia był zobowiązany przez PPIS do: - ustalenia przyczyny powstania zanieczyszczenia, - podjęcia działań naprawczych mających na celu doprowadzenie jakości wody do wymagań określonych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia i Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015 r., poz ),w zakresie przekroczonych parametrów, - poinformowania PPIS w Jaworznie o podjętych i przeprowadzonych działaniach naprawczych. Po uzyskaniu informacji o przeprowadzonych działaniach naprawczych wykonywane były ponowne badania (rekontrolne) w ramach nadzoru sanitarnego celem potwierdzenia skuteczności tych działań i doprowadzenia jakości wody do obowiązujących wymogów prawnych. W większości przypadków podejmowane działania naprawcze były skuteczne. W związku z przekroczeniami parametrów fizykochemicznych i mikrobiologicznych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi w roku 2015 wydano 16 decyzji płatniczych. W ramach kontroli wewnętrznej prowadzonej przez MPWiK w Jaworznie, od r. do r. pobrano 1785 próbek wody w zakresie monitoringu kontrolnego i przeglądowego. W dużej większości analizowanych przypadków woda spełniała wymagania rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015 r., poz ), Odnotowane przez MPWiK w Jaworznie przekroczenia dotyczyły pogorszenia jakości wody parametrów fizykochemicznych (ok 2,6%) oraz mikrobiologicznych (ok 1,2%). Podobnie jak w latach wcześniejszych, również w 2015 r. MPWiK w Jaworznie prowadziło wiele działań naprawczych i modernizacyjnych takich jak np.: remont wodociągu, wymiana sieci wodociągowej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jaworznie w oparciu o rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. Nr 61, poz. 417 z późn. zm.), oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 6\n7 2015 r., poz ) wydał ocenę o przydatności wody do spożycia na terenie miasta Jaworzno w 2015 r. 7\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jaworznie MIASTO JAWORZNO Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 93114 Zaopatrzenie w wodę zasilanie/ilość rozprowadzanej lub produkowanej wody w m 3 /d: woda\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jaworznie.\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jaworznie. MIASTO JAWORZNO Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 93000 Zaopatrzenie w wodę zasilanie/ilość rozprowadzanej lub produkowanej wody w m 3 /d: woda\nMIASTO KATOWICE. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Katowicach.\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Katowicach. MIASTO KATOWICE Liczba ludności zaopatrywanej w wodę: 305995 Zaopatrzenie w wodę: ilość wody rozprowadzanej na terenie miasta Katowice wynosi około\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Katowicach MIASTO KATOWICE Liczba ludności zaopatrywanej w wodę: około 301800 mieszkańców miasta Katowice. Zaopatrzenie w wodę: ilość wody rozprowadzanej na terenie\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wodzisławiu Śląskim POWIAT WODZISŁAWSKI Liczba ludności zamieszkującej powiat ogółem 156541 Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 141100 Zaopatrzenie w wodę\nPOWIAT WODZISŁAWSKI. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wodzisławiu Śląskim\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wodzisławiu Śląskim POWIAT WODZISŁAWSKI Liczba ludności zamieszkującej powiat ogółem 162410 Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 140800 Zaopatrzenie w wodę\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wodzisławiu Śląskim POWIAT WODZISŁAWSKI Liczba ludności zamieszkującej powiat ogółem 154562 Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 139700 Zaopatrzenie w wodę\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wodzisławiu Śląskim POWIAT WODZISŁAWSKI Liczba ludności zamieszkującej powiat ogółem 154062 Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 141000 Zaopatrzenie w wodę\nPOWIAT BĘDZIŃSKI. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dąbrowie Górniczej\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dąbrowie Górniczej POWIAT BĘDZIŃSKI Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 151402 Zaopatrzenie w wodę ilość rozprowadzonej lub produkowanej wody ok. 30280 Na\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dąbrowie Górniczej POWIAT BĘDZIŃSKI Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 150737 Zaopatrzenie w wodę ilość rozprowadzonej lub produkowanej wody ok. 20690 Na\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dąbrowie Górniczej POWIAT BĘDZIŃSKI Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 147624 Zaopatrzenie w wodę ilość rozprowadzanej lub produkowanej wody ok.29525. Na\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Żywcu POWIAT ŻYWIECKI Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 82540 Zaopatrzenie w wodę ilość rozprowadzanej lub produkowanej wody w m 3 /d: ok. 11903. Woda do\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bielsku-Białej MIASTO BIELSKO-BIAŁA Liczba ludności zaopatrywanej w wodę - ok. 173000 Zaopatrzenie w wodę ilość rozprowadzanej wody 32000 m 3 /d - Aqua S.A. Bielsko-Biała\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bielsku-Białej MIASTO BIELSKO-BIAŁA Liczba ludności zaopatrywanej w wodę - ok. 173000 Zaopatrzenie w wodę ilość rozprowadzanej wody ok. 31200 m 3 /d - Aqua S.A.\nMIASTO BYTOM. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytomiu\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytomiu MIASTO BYTOM Liczba ludności zaopatrywanej w wodę 173400. Zaopatrzenie w wodę zasilanie/ilość rozprowadzanej lub produkowanej wody w m 3 /d: - woda zakupywana\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytomiu MIASTO BYTOM Liczba ludności zaopatrywanej w wodę 172300 Zaopatrzenie w wodę zasilanie/ilość rozprowadzanej lub produkowane wody w m 3 /d: - woda zakupywana\nMIASTO BYTOM. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytomiu.\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytomiu. MIASTO BYTOM Liczba ludności zaopatrywanej w wodę 174700 Zaopatrzenie w wodę zasilanie/ilość rozprowadzanej lub produkowanej wody w m 3 /d: - woda zakupywana\nPaństwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Raciborzu POWIAT RACIBORSKI Liczba ludności zaopatrywanej w wodę ok. 106256 Zaopatrzenie w wodę ilość rozprowadzanej lub produkowanej wody w m 3 /d: ok. 13381.


Archiwa: Gospodarka i biznes - Strona 7 z 173 - Express Przemysłowy\nGospodarka i biznes, Infrastruktura, Technologie\nTemat na topie:Inwestycje w paliwa alternatywne koniecznością. Do 2040 r. zapotrzebowanie na energię wzrośnie o 30 proc.\nUnia Europejska ma się wkrótce stać jednym z największych światowych inwestorów w dziedzinie technologii obronnych. Ma się do tego przyczynić …\nNewseria 7 marca 2019, 10:33 18 marca 2019 Możliwość komentowania Europejski Fundusz Obronny szansą na rozwój polskiego przemysłu. Łącznie do 2027 roku na inwestycje w zakresie obronności trafi 13 mld euro została wyłączona\nPrzełom w relacjach Polska – Izrael możliwy w dłuższej perspektywie. Na razie utrudniają go zbliżające się wybory w obu krajach\nOrganizacja Szczytu Bliskowschodniego była potrzebna, a pozytywne efekty tej konferencji przebiją się do opinii publicznej dopiero, kiedy ucichną emocje związane …\nNewseria 1 marca 2019, 10:21 20 marca 2019 Możliwość komentowania Przełom w relacjach Polska – Izrael możliwy w dłuższej perspektywie. Na razie utrudniają go zbliżające się wybory w obu krajach została wyłączona\nGospodarka i biznes, Nauka i technologie, Nauka w Polsce, Opinie i komentarze, Opinie i komentarze\nInstytuty badawcze będą bardziej nastawione na współpracę z biznesem. To pomoże zwiększyć innowacyjność polskiej gospodarki\nWsparcie instytutów badawczych, zachęty dla uczelni do prowadzenia badań o większym potencjale komercjalizacyjnym i upraktycznienie dydaktyki – to trzy główne …\nNewseria 1 marca 2019, 10:15 20 marca 2019 Możliwość komentowania Instytuty badawcze będą bardziej nastawione na współpracę z biznesem. To pomoże zwiększyć innowacyjność polskiej gospodarki została wyłączona\nInternet 3.0 łączy kryptowaluty, łańcuchy blokowe i systemy rozproszone, które razem rozszerzają możliwości sieci. To przyszłość internetu, zwłaszcza w kontekście …\nNewseria 25 lutego 2019, 22:16 26 lutego 2019 Możliwość komentowania MWC19: Web 3.0 oparte na blockchain zrewolucjonizuje internet. Powstają przeglądarki gotowe na internet jutra oraz pierwsze smartfony z łańcuchem bloków została wyłączona\nInwestowanie w młode spółki technologiczne to dźwignia rozwojowa dla polskiej gospodarki na kolejną dekadę – podkreśla Jadwiga Emilewicz, minister przedsiębiorczości …\nNewseria 25 lutego 2019, 10:18 26 lutego 2019 Możliwość komentowania Zagraniczne start-upy będą pracować nad rozwiązaniami dla polskiej energetyki i gazownictwa. PGNiG chce wykorzystać ich potencjał została wyłączona\nPoprzedni 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 … 173 Następny


Papierowe ogrody: kwietnia 2015\nŚladami Balthusa: Château de Chassy\nMaj. Burgundia. Arkadyjskie pejzaże, obronne miasta, kościoły romańskie, zamki. Byliśmy już w Vézelay, Saumur, Avallon, płynęliśmy kajakiem rzeką La Cure.\nCzas ruszać na południe, ku Owernii, przez zielone wzgórza Morvan.\nŚredniowieczny, o surowej urodzie zamek Chassy, w którym mieszkał i malował Balthus w latach 1952 - 1961 jest niestety niedostępny. Podglądamy go zza płotu.\nPejzaż wokół, zamkowy dziedziniec i bramę znamy z reprodukcji jego obrazów, a także z oglądanej przed kilku laty wystawy w Dijon.\nWzgórza poprzecinane nitkami żywopłotów i szpalerami drzew, o monochromatycznym kolorycie, w którym dominują stłumione tony zieleni i brązowawa szarość.\nDzień jest wilgotny i pochmurny, o szarawym świetle - jak na tamtych płótnach. Teraz już na zawsze taki pejzaż i takie światło pozostaną dla nas Balthusowskimi.\nFotografie z 26 maja 2007\nGodny uwagi komentarz Teresy Węgrzyn:\n"Podwórko na fermie w Chassy" pochodzi z okresu, kiedy zniechęcony Paryżem hrabia Balthazar Klossowski de Rola schronił się w zrujnowanym zamku, w kojarzącej mu się z Polską burgundzkiej okolicy Morvan. W ciągu siedmiu lat pobytu w Chassy (1954-61) artysta dosłownie sportretował region, pozostawiając 60 krajobrazów o właściwej mu melancholijnej, tajemniczej symbolice. W przeciwieństwie do większości współczesnych malarzy, desakralizujących świat, Balthus postrzegał go nieustannie jako dzieło Boga. We wspomnieniach często powraca do tematu wiary, interpretując swoje malarstwo jako wysiłek dochodzenia do świętości świata, dążenia do utrwalania esencji natury, jej ukrytego sensu."\nTekst Dariusza Czai także serdecznie polecam!\nBalthus - malarstwo\nA tu jego ostatni dom\nAutor: mitsou1 o 11:19 Brak komentarzy:\nEtykiety: Balthus, Burgundia, fotografia, Francja, malarstwo\nBo miłość jest jak moskitiera...\nTai był głodny. Na śniadanie zjadł znalezioną w szafce resztkę tostowego chleba. Zajrzał do lodówki, ale poza kilkoma brudnymi naczyniami nic tam nie było. W ciemnawym pokoju w suterenie panował chłód i wilgoć. Luan i Anes spali, skuleni pod kocami na wąskich tapczanach. Zmywali naczynia i sprzątali w barach, zwykle wracając nad ranem: marna płaca, ale dają jeść. On stracił robotę w smażalni przed tygodniem i jak dotąd nigdzie go nie chciano. Odwiedzał knajpy w dzielnicy, lecz szefowie patrzyli sceptycznie na jego niewysoką sylwetkę i wątłe ramiona, a Tai nie znał angielskiego na tyle dobrze, by wytłumaczyć, że ma dwadzieścia lat, choć na tyle nie wygląda, i może wykonywać najcięższe prace, byle cokolwiek wysłać do domu.\nBeppe obudził się skacowany. Właściwie nie pił wiele, ale te święta go przygnębiały. Dobrze, że dziś wieczorem otwiera lokal, bo chyba nie wstałby z łóżka. Dopóki Carla żyła, a dzieci były małe, w wielkanocny poranek – jak w każdą niedzielę - ubierali się elegancko i szli do kościoła. Nawet tu, w Londynie, było wtedy jak w domu: powitania, uściski, okrzyki, biegające i wrzeszczące dzieciaki. Prawdziwe życie. Wstał niechętnie z łóżka i nie patrząc w lustro, by nie oglądać tego zmarnowanego faceta z worami pod oczami, powlókł się pod prysznic.\nHenry spał. Śniło mu się coś przyjemnego, ale kiedy otworzył oczy, sen prysnął. Poczuł, że ma wzwód i powoli zaczął sobie przypominać mgliste obrazy z marzenia sennego. Uczucie ciepła w dole brzucha narastało. Dotykał się, pieścił bez pośpiechu. Tak, tak mi rób, szepnął. Miał przed oczami twarz chłopca ze snu. Kiedy wytrysnął, jęknął z rozkoszy. Gdzie jesteś? Leżał na wznak. Dobrze że ewakuowałem się wczoraj z domu, matka uwierzyła, że mam oddać w środę referat, wierzy we wszystko, co jej opowiadam, a ojciec ma to gdzieś. Czyta gazety i łazi z psem po wrzosowiskach, i nie może się doczekać poniedziałku rano. Sięgnął po chusteczki higieniczne, wytarł podbrzusze i poszedł do łazienki. Wynajęta kawalerka była lepsza niż pokoje większości jego kolegów, ale nie zapraszał ich tutaj. To było jego terytorium i nie dzielił go z innymi samcami alfa. Stojąc przed dużym lustrem patrzył z zadowoleniem na umięśnione, gładkoskóre ciało. Przeczesał palcami blond czuprynę, wysunął lekko szczękę i spojrzał sobie głęboko w oczy. Odkręcił wodę. Namydlając się pod prysznicem poczuł, że znów ogarnia go podniecenie. Zrobi sobie święta.\nGeorge nie spał tej nocy. Przewracał się z boku na bok, prześcieradło parzyło go w skórę. Od dawna miał kłopoty z zasypianiem, a jeśli nawet udawało mu się zdrzemnąć, był to płytki, krótkotrwały półsen, pełen męczących wizji i koszmarów. Trwało to, od kiedy odszedł Leo. Tamtego wieczoru wrócił ze szkoły znużony, ale pełen nadziei na romantyczny wieczór przy świecach i butelce wina – kupił Saint Emilion, które przyjaciel tak lubił – i spotkał się z nim oko w oko na schodach. Leo niósł walizkę i gdy go spostrzegł, twarz mu się zmieniła. To nie było zakłopotanie, lecz strach. Wybełkotał coś i zbiegł na dół, potrącając go, aż George się potknął i omal nie spadł ze stopni. Gdy się pozbierał, ruszył na dół. Przed domem stała taksówka; kiedy próbował otworzyć jej drzwiczki, Leo dał gwałtowny znak kierowcy, by ruszał. W pokoju na stole leżał list. Czytał go tak wiele razy, że znał jego treść na pamięć. Wielokrotnie gnieciony i rozprostowywany, całkiem już nieczytelny, był jedną z nielicznych pamiątek po pięciu latach z Leo. Nie mogłem znieść twojej zazdrości. Ludzi nie można mieć na własność. Wkrótce potem w szkole dano mu do zrozumienia, że jego orientacja seksualna stanowi publiczną tajemnicę i powinien uważać. Na kilka lat przed emeryturą utrata pracy byłaby katastrofą. Był za stary, by zaczynać życie od nowa. Był za stary na wszystko poza płatną miłością. Nie tego pragnął, lecz za gotówkę dostawał choć złudzenie, że jest dla kogoś ważny: opłacone pieszczoty, gwałtowność pożądania i ucisk w żołądku, gdy tamten brał pieniądze i pospiesznie odchodził.\nLena patrzyła w lustro. Oczy jej lśniły, a usta były czerwone, ale nie czuła się dobrze. Miała lekkie mdłości. Trawka i za dużo wódki - nie pamięta, jak wrócili do domu. Aleksander chrapał i poświstywał przez sen. Twarz miał zapuchniętą, rozlaną, a w półotwartych ustach widać było zepsuty ząb. Odwróciła się z odrazą. Dała się złapać w pułapkę. Jeśli Iwan naprawdę jej pragnie – a sądząc po tym, jak wczoraj na nią patrzył... – niech to załatwią między sobą. Nie miałaby nic przeciwko temu, by teraz być z Iwanem – jest delikatny, trochę nieśmiały i patrzy na nią z zachwytem. W jakim celu zaprosił ich oboje na kolację? Ubierze się dziś dla niego. Zawróci mu w głowie. Uśmiechnęła się do dziewczyny w lustrze. Jesteś śliczna. Świat należy do ciebie.\nFabien nie spał. Patrzył na kobietę, leżącą obok. Pragnął jej dotknąć, lecz paraliżował go lęk. Na myśl o tym, że odburknie coś i odsunie się od niego, przenikał go chłód. Dopadło go to, przed czym uciekał: od rozwodu, kiedy obiecał sobie, że nie zwiąże się z nikim, udawało mu się unikać zaangażowania. Czasem flirtował, także z facetami, ale bez seksu. Po co wtedy pojechał do Polski? Zobaczył ją po raz pierwszy w kinie, w Łagowie. To był początek festiwalu, dzień powitań. Zajął miejsce z przodu, owinął się drelichowym płaszczem, wyciągnął nogi, głowę wtulił w ramiona. Widzowie powoli zapełniali salę. Weszła: omiotła wzrokiem pierwszy rząd, jakby był jej własnością, a ci, co już zajęli miejsca, uzurpatorami. Tylko obok niego były dwa wolne fotele. Podeszła i spojrzała pytająco, uśmiechając się lekko. Pojawiali się jej znajomi, witała się z nimi mniej lub bardziej wylewnie, widać była tu nie pierwszy raz. Jeden z mężczyzn jej asystował, ale nie traktowała go poważnie. Pewnego popołudnia, gdy już sądził, że ona nie przyjdzie na seans, bo strasznie lało, wpadli przemoczeni, rozbawieni; lekka sukienka oblepiała jej ciało. Wychwycił strzępy słów: zdjęcia.. na golasa.. no przecież nie on mnie, tylko ja jemu! Śmiała się głośno, wycierając mokre włosy bawełnianym sweterkiem. Miał chęć otulić ją swoim płaszczem, musiała przecież marznąć w tej cienkiej, wilgotnej sukience. Siedzieli w kinie cały tydzień obok siebie. Przez sześć dni nie zamienili ani słowa. Tylko patrzył. Jak teraz.\nMabel leżała w łóżku z zamkniętymi oczami. Lubiła tak powoli się budzić, witać ze światem. Najpierw głosy: gruchanie gołębi, nawoływanie synogarlic, ćwierkanie wróbli, okrzyki kawek. Otworzyła oczy. Za oknem było pochmurno, lecz nie słyszała odgłosów deszczu. Poruszyła stopami, przeciągnęła się jakby badając, czy ciało nadal do niej należy i czy może na nie liczyć. Ból nie nadszedł. Podpierając się na poduszce opuściła stopy na podłogę i wsunęła je w pantofle. Wstała. Więc dziś jest ten dobry dzień. Podeszła do okna, gimnastykując ramiona. W ogrodzonym murkiem ogrodzie – jak pięknie wyglądają narcyzy w zielonej trawie! - na cembrowinie małej fontanny przysiadła jej czarno-biała kotka i rudy, pręgowany kocur sąsiadów. Izoldo, znów flirtujesz, ty niepoprawna kociczko, całe szczęście, że nie będzie z tego dzieci, z twoim romansowym charakterem zakociłabyś całą dzielnicę! Izolda świadoma, że jej pani patrzy z okna, prowokacyjnie położyła się na grzbiecie i wyciągnęła łapki na całą długość, by Percy mógł wylizać jej brzuszek. Mabel uśmiechała się.\nRoberto czuł przez sen, że coś go przygniata. Kiedy uwolnił się i otworzył oczy, to coś okazało się nogą i ramieniem Leslie, ślicznej, pachnącej cynamonem, pieprzem i papają zaborczej i nieznośnej dziewczyny z Barbadosu, z którą mieszkał od pół roku. Dotknął skóry na przedramieniu: ciemnej, gorącej i jedwabistej. Całował zagłębienie jej ręki, wewnętrzną stronę łokcia, nadgarstek. Otworzyła oczy, uśmiechnęła się pomrukując jak dzika kotka. Chodź, ponagliła. Okryły ich jego włosy, długie, czarne, lśniące.\nMariella obróciła się w łóżku i na oślep sięgnęła po papierosy. Powinny leżeć na stoliku obok, lecz zamiast nich omal nie zrzuciła na podłogę szklanki z wodą. Zaklęła. Podniosła się i wypiła łyk. Puste pudełko po fajkach leżało na podłodze. Odrzuciła kołdrę i poczłapała do przedpokoju. Wygrzebała z torebki napoczętą paczkę Lucky Strike’ów i zapalniczkę. Łapczywie zaciągnęła się dymem. We wnęce kuchennej zapaliła światło, nasypała kawy do filtra i włączyła ekspres. Następny cholerny dzień. Dobrze, że chociaż budzi się we własnym łóżku i nie musi się zastanawiać, co myśli facet, patrząc na jej gębę. Sięgnęła po kubek – brudny jak wszystkie, oczywiście. Opłukała go pod kranem, nalała kawy. Smakowała obrzydliwie, gorzej niż rozpuszczalna. Nie wiedziała dlaczego; i dlaczego ten dzień zaczyna się tak paskudnie. Ależ, wiedziała. Cholerna Wielkanoc. Czy jest coś gorszego niż być samotną Włoszką w Londynie w czasie świąt? A skoro świat potraktował ją tak podle, ma prawo dodać do tej udającej kawę ohydnej cieczy nieco whisky.\nEdward czytał do czwartej nad ranem, a gdy skończył, wsadził do uszu zatyczki. Sen nie nadchodził. Po ścianie wędrowały nieme cienie i smugi światła rzucane przez z rzadka przejeżdżające samochody, a on leżał z otwartymi oczami. Nie czuł ani smutku, ani lęku, ani radości. Myślał o wieczorze z matką, o tym, że zabierze ją na obiad w jakieś miłe, bezpretensjonalne miejsce. O Peterze, który właśnie przysłał mu lakoniczną kartkę świąteczną: Cześć Tato, byliśmy z Mamą i Chrisem w Aspen, a Ty co robisz? O Edith, teraz szczęśliwej żonie Chrisa, którego nie umiał jakoś znielubić. A potem nie wiadomo kiedy zasnął.\nAmelia nie spała, ale nie otwierała oczu. Czuła, że jest w napięciu obserwowana. Wiedziała, że Fabien nie spuszcza z niej oczu w nadziei, że ona się wreszcie obudzi i może wreszcie powie mu dobre słowo albo i dwa. Jak by tu wstać, nie rozmawiając z nim, bez porannych czułości, bez pytań: Dobrze spałaś? A może jeszcze chcesz pospać? Nie boli cię głowa? A brzuszek? Nie da rady. Trzeba to przeżyć jeszcze raz. Przedostatni. Jutro wracają, każde do siebie. A może by tak odwrócić się do niego i wyrecytować: źle spałam, boli mnie głowa, brzuch i jest mi niedobrze, a ty niczym nie zawiniłeś poza tym, że masz pecha tu być. Nie powinnam była wprowadzać cię w błąd i przyjeżdżać, nie bawiłam się twoim kosztem, po prostu fatalnie trafiłeś. Nie odwzajemnię twojej miłości. Myślisz, że nie chcę? Nie umiem!\nPietro był od rana na nogach. Wyszedł na spacer do Regent’s Park. Ależ piękny ten kwietniowy poranek! Trochę dżdżysto i mglisto, od wilgoci nieco łamie w kościach, a wiatr przewiewa zbyt lekką marynarkę, ale czego oczekiwać od tej ich angielskiej pogody? Przyglądał się ludziom, psom i ptakom. Zagadał do roześmianego kilkulatka w czerwonej kurtce, a kiedy pojawiła się jego zaniepokojona mama – zgrabna trzydziestka, mlasku-mlasku – i ją oczarował swoją gadką. Miał już taki dar od Boga, że rozśmieszał ludzi, nawet gdy jemu samemu nie było do śmiechu. Odprowadził ją aż do bramy zoo, po czym szarmancko się pożegnał, wyrażając nadzieję na ponowne spotkanie. I co by tu zrobić z tak miło rozpoczętym dniem? Poczyta gazetę, a wieczorem pewnie odwiedzi „Da Beppe”. Jeśli jest w Londynie kawałek Italii, to właśnie tam.\nMilena otworzyła dwa zamki i wyłączyła alarm. Drzwi zatrzasnęły się za nią. Z ciemnawego korytarzyka przeszła do sali i włączyła magnetofon. O sole mio zawsze wprawiało ją w lepszy humor, ale ostatnio nie działało. Starała się nie myśleć o synach i ojcu, pozostawionych w kraju. O mężu nie myślała od czasu, gdy oboje zrozumieli, że ich wizje świata nijak do siebie nie przystają. Rozstali się bez żalu i tylko go poprosiła, by odwiedzając dzieci nie przychodził w mundurze. Podniosła żaluzje w oknie, wychodzącym na zwykle ruchliwą, teraz pustą ulicę. Na obrusach w biało-czerwoną kratę stały jeszcze filiżanki po kawie, kilka kieliszków, jakieś sztućce. Zebrała to wszystko, wstawiła do kuchennej windy i wysłała na dół. Włączyła odkurzacz i ruszyła po ciemnozielonej, podniszczonej wykładzinie. Zgarnęła ze stołów obrusy, z szafki w korytarzyku przyniosła świeże i rozłożyła na stołach. Zanim zejdzie na dół, do kuchni i toalet, naleje sobie kieliszek grappy i zapali papierosa, z nogami na krześle, z przymkniętymi oczami. O niczym nie myśląc i nic nie czując.\nBeppe rozparł się w fotelu. Gęsta, gorąca czekolada pieściła jego podniebienie. Słodka, zaparzona spienionym, wrzącym mlekiem, spływała w gardło i przywracała go życiu. Nic dziwnego, że ci, co ją wymyślili – jacyś Aztekowie czy Inkowie, diabli ich wiedzą, co za jedni – uważali ją za napój bogów. I zdaje się afrodyzjak. Gdyby nie pisali o tych Indiańcach w encyklopedii, nigdy by nie uwierzył, że czekolady nie wymyślili Włosi. Któż jest lepszym specjalistą od afrodyzjaków? Tu pojawił się przed oczyma jego duszy łakomy widok Ewy, ubranej tylko w koronkową bieliznę i patrzącej na niego wyczekująco. Zdecydowanym ruchem sięgnął po telefon.\nRoberto obserwował Leslie przygotowująca śniadanie w kuchennej wnęce. Miała na sobie stringi i kusą bawełnianą koszulkę, spod której sterczały niesamowite pośladki. Świadoma, że na nią patrzy, kręciła pupą i popatrywała na niego spod rzęs. Kawa zaczęła bulgotać w ekspresie, więc nalała jej do filiżanek, na talerzu położyła dwa tosty z dżemem i przyszła z tacą do łóżka. Nigdy nie rozmawiali zbyt wiele. Od początku głównie patrzyli na siebie, dotykali się i uprawiali seks we wszystkich możliwych miejscach, porach i okolicznościach. Wszystko w Leslie go podniecało: jej ciemna, lśniąca skóra, długie nogi, stercząca pupa, krótkie czarne kędziorki, których ona sama nie lubiła. I hate you! krzyczała, dziecinnie zmiękczając słowa, gdy zażartował kiedyś na temat jej fryzury. Zazdrościła mu włosów: ciemnego, długiego pasma jedwabiu, które związywał w sięgający pasa kucyk. Nie pozwalała chodzić do fryzjera - sama je podcinała, myła, rozczesywała, a czasem splatała w warkocze. Czy ją kochał? Oszalał dla niej, to mało?\nMabel zaparzyła Orange Pekoe Liptona i włączyła telewizor. Wyjęła z serwantki filiżankę i spodek. To już niedobitki ślubnego prezentu od brata, serwisu Wedgwood. Lekka, niemal przejrzysta porcelana. W telewizji rozpoczęły się wiadomości. Przez chwilę Mabel nie wiedziała, na co patrzy, po czym uświadomiła sobie, że niechcący wyłączyła głos. Te obrazy znała z pierwszych stron gazet. Wielkie barwne fotografie, krzyczące tytuły. Jeszcze jedna „sprawiedliwa” wojna. Bombardowano stolicę wroga. Już było wiadomo, kto jest zły i należało go ukarać. Wzburzona wcisnęła guzik pilota i ekran zgasł. Pamiętała siebie, zbyt dobrze pamiętała siebie dwudziestoletnią biegnącą ulicą z maleńkim Edwardem na ręku; ryk syren, huk bomb lotniczych, łuny nad Londynem. W tamtej sprawiedliwej wojnie Edward stracił ojca i nie chciała już więcej o tym myśleć... Kiedy miękkie, puszyste ciałko otarło się o jej nogi, uświadomiła sobie, że ma mokrą twarz.\nFabien i Amelia siedzieli w kawiarence Muzeum Kawy i Herbaty w Butler’s Wharf, jednym z nielicznych miejsc w Londynie, gdzie nie panował hałas, tłok i pośpiech, a herbata była nareszcie smaczna, po wszystkich obrzydliwych płynach, jakie podawano im w różnych miejscach pod tą nazwą. Byli pogrążeni w dyskusji; ktoś patrzący z boku pomyślałby, że dobrze im razem, i pewnie miałby rację, gdyby w przeszłości nie podjęli błędnych decyzji i pozostali tylko przyjaciółmi. Teraz było za późno i jedno z nich już o tym wiedziało. Amelia czuła, że będzie jej brak rozmów z Fabienem, jego telefonów, zabawnych pocztówek, zagadek literackich, które wymyślali, jego troski i oddania, i tych wpatrzonych w nią oczu. Uważała jednak, że nie jest uczciwie tylko brać, a nie miała mu nic do zaofiarowania - poza przyjaźnią, uważaną powszechnie za towar pośledniejszego gatunku.\nMilena zawahała się, przechodząc obok budki telefonicznej. Wiedziała, że to bez sensu, ale spróbuje. Dłużej już nie zniesie tej niepewności. Może jakiś cud... Wystukała numer. Połączenia z Belgradem nie było.\nTai szedł, noga za nogą, pochyliwszy głowę. Dziś nie znajdzie pracy, jutro też. Tamci śpią i nie będzie im przeszkadzał. Czuł ucisk w gardle, kiedy myślał o domu. Tęsknił boleśnie za wszystkim, co zostawił. W tym wymarzonym kiedyś mieście przerażała go obcość, zimno, obojętność. Ni stąd ni zowąd przypomniał sobie, jak matka czesała go, jak zapinała mu koszulkę i dawała śniadanie do szkoły. Jak bawił się z młodszą siostrą – co się z nią stanie, jeśli on nie zarobi na rodzinę? Jest taka ładna, pogodna i niewinna, czy skończy jak inne, na ulicy? Pragnął, by ktoś go dotknął, przytulił. Potrzebował ciepła i jedzenia. Szedł przed siebie, pociągając nosem, drżący. Skulił się, wsunął dłonie w rękawy cienkiej kurtki. Dziś nie ma dokąd pójść.\nMariella goliła nogi. Powoli przesuwała ostrze golarki od kostki do kolana. Spłukała resztki piany, wytarła i nabierając na dłoń nieco balsamu zaczęła masować łydki. Może umaluje paznokcie? A nuż coś się trafi? Nie chce jej się, przecież i tak włoży rajstopy. Najważniejsza jest twarz, wymaga najwięcej pracy. Figurę ma ciągle świetną, zgrabne nogi i ani grama zbędnego tłuszczu – nie stosuje żadnej diety, lecz prawdę mówiąc, prawie nic nie je – ale gęba, pożal się Boże. Pół godziny zabiegów jak obszył co rano, a na wieczór dwa razy tyle, jeżeli chce jakoś wyglądać. Że też świat jest tak niesprawiedliwie urządzony! Taki Beppe, niski i gruby, a ma się za nie wiadomo co. Głupek jeden, teraz poderwał jakąś Polkę, która nie przyjedzie do niego, dopóki się z nią nie ożeni! Spryciara. Trzeba przyznać, że Beppe z tą jego restauracją to łakomy kąsek, urodą co prawda nie grzeszy, ale jest chłopak wesoły, a pary ma za dwóch. Pewnie i w te klocki jest dobry; próbowała, ale zawsze udawał, że nie wie, o co chodzi. Cwany dupek. Ale ona lubi tę jego knajpkę, bo paru nadzianych gości tam poznała i co użyła, to jej. A póki co, trzeba by coś chlapnąć dla kurażu. Malutkiego, tylko trochę się zaszczepić.\nEdward spuścił Toby’ego ze smyczy i usiadł na ławce nad Serpentine. Pies biegał z nosem przy ziemi, miarowo machając ogonem; przepędził bernikle, które uciekły bez pośpiechu, ale z wielkim krzykiem, do wody. Szpaki dziobały okruchy, a potem taplały się przy brzegu; samce krzyżówek biły się o samicę, tłukąc dziobami i skrzydłami. Edward wyjął z kieszeni powieść Austera i pogrążył się w lekturze.\nGeorge palił fajkę, siedząc w fotelu, a w pokoju rozbrzmiewało Dona nobis pacem Vaughana Williamsa. Ilekroć słuchał tej muzyki, nie wiedzieć czemu zbierało mu się na łzy. A jednak wracał do niej jak pijak do alkoholu, by płakać, wycierać hałaśliwie nos i znów płakać. Kiedyś tego nie umiał. Może na tym polega sens starości, by zrozumieć, że wszystko musimy utracić. Nie godził się na to. Wciąż wierzył, że życie jest ciągle przed nim, że wreszcie ktoś go pokocha, z jego nadwagą, zmarszczkami, z bezlitośnie starzejącym się ciałem. Nie oczekiwał cudu, wiośnianej urody efeba. Pragnął kogoś, z kim mógłby teraz siedzieć w pokoju i słuchać Williamsa albo Pärta.\nRoberto zagniatał ciasto. Trzeba go przygotować dość sporo, dziś może być komplet, a jego pizzę znano w całej dzielnicy i poza nią, w końcu trafiali tu turyści. Najwyżej sobie jednak cenił uznanie tutejszych Włochów, bo cóż taki Amerykanin wychowany na McDonaldzie może wiedzieć o pizzy? Do ciasta używał niegazowanej wody mineralnej, mąki najwyższej jakości i morskiej soli. Dawał mu czas, by wyrosło i chronił przed przeciągami. Jego ulubioną była pizza del marinaio, z anchois, czarnymi oliwkami i czosnkiem, przyprawiona bazylią i pieprzem. Czyż nie brzmi pięknie? I jak pachnie! A pasta? Jako hit wieczoru wystąpią tagliatelle al salmone, z jedwabistym śmietankowym sosem, zaróżowionym od łososia, pachnącym gałką muszkatołową i czarnym pieprzem. Przykrył kulę drożdżowego ciasta wilgotną ściereczką i sięgnął po ciasto makaronowe, by je rozwałkować i uformować w maszynce. Podkręcił radio i przyłączył się do Stinga. Tea in Sahara with you...\nMariella malowała swoją nową twarz. Patrzyła w lustro jak na wroga, zdrajcę. To nie jest sprawiedliwe! – krzyczała całą sobą. Gniew i ból był trudny do wytrzymania. Namalowała kreski na powiekach, wytuszowała rzęsy i sięgnęła po szklankę. Jeszcze tylko jedna. Inaczej nie da rady. W końcu whisky jest zdrowsza niż prochy.\nHenry szedł ulicą. Zastanawiał się, dokąd dziś pójdzie. Znał kilka miejsc, ale tam zamiast myśliwym mógłby stać się zwierzyną, a to go nie interesowało. Starsi panowie, z początku mili i hojni, a potem agresywnie nachalni – to nie dla niego towarzystwo. Na etapie flirtu bywają zabawni, ale zapominają, że on jest młody, a ich czas minął. Trudno się potem od takiego odczepić, czasem trzeba być brutalnym, żeby zrozumiał, kto rządzi. Przyszło mu do głowy, że to może być kiedyś i jego los, być takim zmarnowanym starym gejem, ale odrzucił tę myśl. Panienki też mu się podobają i kiedyś się ożeni, jak na szanowanego prawnika przystało. Dziś jednak nie ma ochoty na ceregiele z dziewczynami. Ruszył w stronę stacji metra.\nBeppe zastał Roberta przy kuchni. Z garnków apetycznie pachniało i pierwsze, co zrobił, to popróbował wszystkiego. Zdolny ten chłopak, ma to po matce. Szkoda, że Angelina nie może tu przyjechać, wspólnie pilnowaliby interesu, a on czasem mógłby się wyrwać do Ewy. Zamaszyście nakreślił na czarnych tablicach: Pizza del marinaio - Tagliatelle al salmone - Tiramisu. Zwykle dania dnia cieszyły się powodzeniem: on sam miał, nie chwaląc się, dar perswazji, a i stary darmozjad Pietro, jego przyjaciel, też się do czegoś przydawał.\nPietro obudził się z popołudniowej drzemki. Powoli trzeba się zbierać. Niby nie musi, ale czy ma coś lepszego do roboty? Pójdzie do „Da Beppe”, pomoże koledze, pozbiera brudne talerze, zabawi klientów, za co Beppe, chłop porządny, zafunduje mu talerz makaronu i kieliszek vino da casa.\nEdward postawił przed Tobym miskę z jedzeniem. Patrzył, jak pies obwąchuje ją nieufnie i bez pośpiechu zaczyna jeść. Sięgnął po książkę telefoniczną, by po chwili ją odłożyć. Myślał o jakimś lokalu w Soho, ale doszedł do wniosku, że matka nie będzie zachwycona. Lubiła miejsca o żywej, bezpretensjonalnej atmosferze. Włoska restauracja będzie najlepsza – może ta, w której już kiedyś byli? Z zabawnym, rozmownym właścicielem. Beppe, tak, „Da Beppe”. W szufladzie ma jeszcze wizytówkę.\nTai kręcił się przy wejściu do metra. Zaczepił go jakiś mężczyzna i przez chwilę nawet myślał, by pójść z nim, lecz lęk okazał się silniejszy. Tamten był stary i miał w oczach głód, inny niż jego.\nMabel wyjęła z szafy jedwabną bluzkę, kostium i pantofle. Otworzyła szufladę bieliźniarki, by znaleźć halkę. Luksusowe tkaniny sprawiały jej przyjemność swoim dotykiem, wyrafinowanymi kolorami, tym, jak odbija się od nich światło, jak spływają po sylwetce. Jedwabie, zwłaszcza mięsiste, grube, o wypukłym splocie; kaszmiry, delikatne i lekkie jak puch; szale z pashminy, które można przewlec przez obrączkę; wełny, miękko otulające ciało. Nie kupowała już nowych ubrań: te, które miała, w zupełności jej wystarczały. Czasem zmieniała perfumy, a raczej decydował o tym Edward, przynosząc jej na urodziny i święta nowe flakony. Ostatnio był to Angel: zamknięta w błękitnawym szkle woń gorzkiej czekolady i karmelu ze słodką, subtelną nutą, której nie umiała określić. Nigdy zresztą nie była dobra w analizowaniu smaków i zapachów, i dawniej, kiedy syn pytał, czy czuje w winie jeżyny, trufle albo dym z ogniska, sądziła, że sobie z niej żartuje. Potem zrozumiała, że określenia, jakimi znawcy próbują opisać dobre wina, są tym, czym w poezji metafora: próbą uchwycenia nieuchwytnego.\nLena przejrzała się w lustrze – tak! Lolitka: warkocze i haftowana, obcisła bluzeczka, supermini, grube rajstopy i długie botki. Wydęła usta i zmrużyła oczy. Nikt jej się nie oprze.\nAmelia patrzyła w mrok za szybami wagonu metra. Czas wracać. Londyn: rejsy statkiem po Tamizie i Regent’s Canal, parki już zielone, muzea i wystawy, których starczyłoby na rok. Kilka obrazów Bacona w maleńkiej salce Tate Gallery: wstrząs, uczucie obcowania ze Złem w czystej postaci. Wracali do nich w rozmowach, szukając poprzedników tego niezwykłego artysty: Picasso, mówił Fabien. Bosch i Goya, dodawała. Postać na ławce w parku, rozkładające się zwłoki. Ukrzyżowanie. Mięso. Jesteśmy mięsem. Jakiej rozpaczy trzeba, by tworzyć takie dzieła? To, co wiedziała o zmarłym przed siedmiu laty malarzu - o jego osobistych dramatach, nadwrażliwości, samotności - pozwalało choć trochę zbliżyć się do rozumienia jego obrazów, ciągle jeszcze nieoswojonych. Dobrze, że tu przyjechała; i żal, że to nie będzie niezapomniana podróż. Niezapomniane podróże odbywa się z tym jednym jedynym. Nie był nim Fabien.\nGeorge szedł wolno przez park. Niebo się przetarło i stłumione, popołudniowe wiosenne światło spowijało zieleniejące drzewa. Myślał o wielkopiątkowym koncercie w St. Martin in the Fields: o tym, jak unosił się senny na fali chórów w Mozartowskim Requiem, jak podczas Dies Irae niemal odleciał w niebyt. W półmroku surowego wnętrza, oświetlonego jedynie płomykami świec, znalazł schronienie dla swojego lęku - w muzyce. Nie pogodziła go ani z życiem, ani ze śmiercią, ale czuł, że to jest możliwe. Że od owej zgody oddziela go może jedna, jedyna zasłona.\nHenry zobaczył szczupłego, młodego Azjatę przy wejściu na stację King’s Cross, obok planu metra. Chłopiec był zmarznięty i niespokojny. Henry stanął przy kiosku z gazetami, i udając, że zastanawia się nad wyborem kolorowego magazynu, przyglądał mu się dyskretnie. Zniszczone adidasy, cienka kurtka, nie chroniąca przed chłodem wiosennego wieczoru. Niepewne ruchy. To nie zawodowiec, może na kogoś czeka. Wybrał jakieś motoryzacyjne czasopismo, podał sprzedawcy pieniądze i bez pośpiechu podszedł do chłopca. Tamten skulił się, spłoszony, ale gdy Henry lekko się uśmiechnął, odwzajemnił spojrzenie.\nMariella była w „Da Beppe” krótko po dziewiętnastej. Usiadła przy barze i zamówiła kieliszek prosecco. Irytował ją protekcjonalny i porozumiewawczy ton, jaki wobec niej przybierał Beppe, lecz teraz, po paru drinkach, nie zwracała na to uwagi. Chyba jednak ją lubił, skoro nie sprzeciwiał się, gdy siadała przy służbowym stoliku. Póki była dyskretna, mogła tu przychodzić bez przeszkód.\nFabien i Amelia postanowili poszukać restauracji bliżej hotelu, by wieczorem nie wracać metrem ze śródmieścia. Mieli wstać wczesnym rankiem, żeby zdążyć na Heathrow. Ich pensjonat, B&B przy Argyle Street, znajdował się w ruchliwej, lecz mało reprezentacyjnej dzielnicy, tuż obok stacji King’s Cross. Po półgodzinie, gdy stracili nadzieję, że znajdą czynny w święta lokal, ujrzeli szyld „Da Beppe”, a skoro już otworzyli drzwi, nie było odwrotu, bo właściciel niemal rozebrał ich z płaszczy i usadził przy stoliku, po czym, nie czekając na zamówienie, podał bruschettę: duże grzanki z pomidorem, czosnkiem i oliwą. W lokalu panował przyciszony gwar, włoskie piosenki mile i nienachalnie pieściły uszy, a widoki Italii na ścianach przywoływały aurę wakacji.\nGeorge przyszedł do „Da Beppe” równocześnie z Pietro. Buona sera, Professore, powitał go tamten, z manierą niby – właściciela, choć wszyscy wiedzieli, że był tu pieczeniarzem, zabawnym, choć czasem męczącym typem. George przywitał się z Beppe, oddał mu płaszcz i w skupieniu zajął się studiowaniem karty. Poradził się w kwestii sałatki – jest mozzarella di buffala, więc oczywiście caprese. Mówi pan, że Roberto u szczytu formy? Tak, ten chłopak to skarb. To pański siostrzeniec, zdaje się? No cóż, al salmone brzmi zachęcająco, ale i saltimbocca – cóż za piękna nazwa! – chyba jednak saltimbocca. I butelka Orvieto Classico.\nAmelia zgłodniała, tak na nią działało łażenie po mieście. Zjadła bruschettę i teraz mogła się przyjrzeć karcie, ponieważ jednak przekonała się nieraz, że najlepiej zaufać szefowi kuchni, zamówiła tagliatelle al salmone. Fabien był bardziej nieufny i chyba dla podkreślenia swojej niezależności długo studiował menu, w końcu wybrał lasagne. By pogodzić tak sprzeczne dania, zamówili dużą karafkę różowego wina, choć Fabien trochę się krzywił. Kiedy spróbował, uspokoił się. Było przyzwoite. Nawet dla francuskiego podniebienia.\nTai nie spodziewał się, że Henry zabierze go do takiego lokalu. Myślał, że wybierze samoobsługowy bar, może McDonaldsa, ale nie restaurację. Gdy Henry otworzył drzwi „Da Beppe” i lekko go popchnął do wnętrza, Tai z trudem powstrzymał odruch ucieczki. Bał się, że za chwilę zostanie stąd wyrzucony. A także tego, co nastąpi, jeśli nikt go nie wypędzi jak bezpańskiego psa: tego, czego oczekuje od niego w zamian za kolację bogaty, biały chłopiec. Nie mógł opanować drżenia. Od zapachów kręciło mu się w głowie. Postawiono przed nim talerz: kanapka z pomidorem. Zjadł ją szybko. Henry przyglądał mu się przyjaźnie. Zaproponował swoją, a Tai tylko skinął głową. Tamten wybierał dania z karty, naradzał się z grubym mężczyzną, chyba właścicielem lokalu. Tai schował ręce pod stolikiem, ale pewnie wszyscy widzieli, jak drżą.\nEdward przepuścił matkę w drzwiach restauracji. Pietro już ich witał, prowadził do zarezerwowanego stolika, odbierał okrycia. Mabel rozglądała się z uśmiechem. To miło, że wybrał miejsce, gdzie przychodzą zwykli ludzie, gdzie nie ma wykrochmalonych, sztywnych jak kij od szczotki kelnerów i tego wielkoświatowego blichtru. W takich jak to miejscach bywali we dwoje podczas podróży po Włoszech, gdy Edward miał kilkanaście lat. I bez Edwarda – z Antoniem, Geoffreyem, Williamem, Jean-Jacquesem. Żadnego z nich nie poślubiła; zostały po nich pożółkłe listy, zblakłe fotografie i - nadal barwne - wspomnienia.\nSą już wszyscy. Właśnie wchodzi Lena w towarzystwie Aleksandra i Iwana. Aleks daje do zrozumienia, że ona należy do niego; Iwan nieagresywnie, lecz stanowczo udaje, że tego nie zauważa. A ona tylko się uśmiecha.\nJest śliczna, myśli Amelia. Porcelanowa laleczka. Dziecko, jeszcze dziecko, lecz świadome wrażenia, jakie wywiera. Kokietuje ich obu niemiłosiernie, ale głupi ten, co myśli, że ją zatrzyma. Ich wzrok spotyka się na sekundę. Obie wiedzą.\nGeorge spogląda na chłopca, który przyszedł z młodym Azjatą. Ten Anglik, widać że z dobrego domu, przypomina mu jego własną młodość. Ładny, rumiany, nieco pulchny blondas. Wart grzechu. Tyle, że nie dla niego. On sam mógłby liczyć na tego drugiego: widać, że to początkujący; nawet stąd czuje drżenie jego ciała. Powinien coś wypić na odwagę. Tamten chyba o tym wie, bo dolewa mu wina i przekonuje, by pił.\nPijana, zbyt mocno umalowana kobieta ze stołka przy barze przenosi się do służbowego stolika, a za krótka spódnica odsłania ściągacz rajstop. Pali papierosa i schrypniętym głosem zamawia jeszcze jedno prosecco. Może będzie miała szczęście i ktoś za nie zapłaci?\nA oto wchodzą państwo Okrągli, wylewnie witani przez Beppe: pan, pani i dwoje okrągłych dzieci, łącznie jakieś pół tony żywej wagi. Zanim zajmą miejsce przy równie okrągłym stole w głębi sali, Beppe ryknie do windy: Roberto, pizze per signore Rondato! Szczegółów nie trzeba.\nPietro zbiera brudne naczynia ze stołów, pyta, czy smakowało. Beppe przyjmuje zamówienia na desery, kawę, amaretto. Wdaje się w dłuższą pogawędkę z młodym, pewnym siebie londyńczykiem, który przyszedł tu z dopiero co poznaną Szwedką, by tamten mógł usłyszeć od zachwyconej dziewczyny: znasz tu wszystkich?!\nAleks schodzi na dół do toalety – przeklęte piwo na kaca! - a wtedy kolana Leny i Iwana stykają się ze sobą; ona patrzy mu w oczy, lekko dotyka jego dłoni. Mówi, że Aleks jej nie rozumie... I kiedy tamten siedzi już na swoim miejscu, ledwo zauważalnie odsuwa się od niego.\nRoberto wyjmuje z pieca cztery duże pizze i wysyła je windą na górę.\nMilena opróżniwszy zmywarkę załadowuje ją na nowo.\nMabel mówi do Edwarda: nigdy nie bałam się kochać. Mówi to, kiedy on się zupełnie nie spodziewa, i patrzy teraz na matkę zakłopotany, przyłapany na gorącym uczynku.\nDwie amerykańskie turystki – tęgawe, rumiane, z plecakami – stają w drzwiach i wahają się, czy zostać. Pietro roztacza cały swój czar i elokwencję, lecz one wychodzą. Wrócą jednak w ciągu kwadransa, by zająć ostatni wolny stolik. Następni głodni i spragnieni odejdą z kwitkiem.\nJeden z mężczyzn, jedzących kolację w głębi sali, podejdzie i zagadnie Mariellę. Przysiądzie się do niej i wypiją razem wystarczająco dużo, by on zapłacił rachunek i zabrał ją do siebie. Jak dobrze pójdzie, to na 48 godzin, chyba żeby jakiś cud...\nMłody londyńczyk niewiele wskóra tego wieczoru, bo koleżanki Britt nie wyjechały na święta, a on mieszka z rodzicami, ale ona zostanie tu jeszcze miesiąc i chętnie się z nim znów spotka.\nTai obudzi się przytulony do Henry’ego. Będzie mu ciepło i chyba dobrze, i pomyśli, że cena nie była wygórowana, a ból nie ma znaczenia. Popatrzy na twarz śpiącego chłopca i zapragnie, by tamten nie pożegnał się z nim na zawsze. Przypomni sobie miniony dzień i zacznie płakać, a wtedy Henry przytuli go i będą się kochać do rana.\nEdward odprowadzi matkę, wróci do domu i pójdzie na długi spacer z Tobym. Będzie słuchał ptasich szeptów i nawoływań w St. James’s Park, a potem usiądzie w mroku na ławce nad Serpentine, a pies położy mu pysk na kolanach.\nMabel ułoży się do snu z mruczącą Izoldą na poduszce.\nGeorge włoży do odtwarzacza płytę z Berliner Messe i zapali fajkę.\nTydzień później Lena spakuje do torby kosmetyki i ubrania, i zejdzie na dół, gdzie będzie czekał Iwan.\nPietro umrze na zawał serca na peronie stacji Euston tego samego dnia, kiedy Beppe, zamknąwszy na tydzień restaurację, wyjedzie do Polski, by spotkać się z Ewą.\nMariella któregoś wieczoru popije garść tabletek dwiema szklankami whisky.\nRoberto i Leslie będą mieli córeczkę.\nMilena wróci do Serbii, by pochować ojca.\nFabien już nigdy nie zobaczy Amelii.\nMam ich przed oczami. Szczupłego Azjatę chowającego pod stołem drżące dłonie. Siwowłosego mężczyznę, stałego bywalca, jedzącego samotnie kolację. Drobną, elegancką starszą panią i jej już niemłodego syna – siedzieli obok nas, na lewo ode mnie. Po prawej usiedli londyńczyk i Szwedka, naprzeciwko zaś – tych troje. Nie mogłeś ich widzieć poza chwilą, gdy wchodzili. Tak, wszyscy tam byli. Piękny, długowłosy kucharz i pijana, zachrypnięta kobieta; niewysoki, tęgi właściciel i jego gorliwy, protekcjonalnie traktowany pomocnik. Pamiętam ich twarze, słowa, głosy.\nSądziłam, jakże się myląc, że nie będzie to podróż niezapomniana. I oto znów tam jestem. Przywołały mnie przeczytane przypadkiem słowa Francisa Bacona: może miłość to moskitiera zawieszona między strachem przed życiem a strachem przed śmiercią.\nTo była nasza gra: zatarcie granicy między literaturą a życiem, sztuką a życiem. Opowiadaliśmy sobie historie. Pomyśl, kim oni są… dlaczego tu przyszli i dokąd odejdą. Czego pragną, za czym tęsknią? Opowiedz ich historie. Opowiedz o lęku, o rozpaczy. O marzeniach. Opowiedz o szczęściu. Zapisz ich historie, zwyczajnych samotnych ludzi.\nBo przecież żyjemy jak śnimy – samotni.\nI zgadnij, kto to powiedział!\nOpowiadam. Także naszą historię, której dalszego ciągu nie znałeś, a ja nie mogłam nic powiedzieć, choć decyzja już zapadła: Fabien już nigdy nie zobaczy Amelii. I kiedy patrzy na nią z uśmiechem, z czułością, nie wie jeszcze, że to koniec.\nA Amelia? Po latach, czytając rozmowę z Baconem, niespodziewanie przypomni sobie tych, co spotkali się i minęli czwartego kwietnia tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego dziewiątego roku w londyńskiej restauracji.\nA potem, w lipcu dwa tysiące piątego roku znów do niej wrócą, gdy gazety będą uporczywie powtarzały nazwy King’s Cross i Tavistock Square… Tuż obok.\nMoże miłość to moskitiera... Pomyśli o nich z nieoczekiwaną czułością, bo wszyscy, także ona, byli jak ślepcy, pragnący jej dotknąć.\nAutor: mitsou1 o 22:10 Brak komentarzy:\nEtykiety: Francic Bacon, literatura, Londyn, powieść\nNie są mistrzami budownictwa. Ich gniazda, sklecone z paru gałązek, to slumsy w porównaniu z solidnymi konstrukcjami, budowanymi przez gawrony.\nZeszłej wiosny takie gniazdo spadło z wysokości trzeciego piętra podczas silnej wichury. Dwa duże pisklaki, jeszcze nieopierzone, zginęły.\nWczoraj grzywacze zbudowały gniazdo na tej samej brzozie, tej samej gałęzi. Nie rezygnują, choć zimno i wiatr powinny je zniechęcić. Uda się? Mam nadzieję.\nAutor: mitsou1 o 13:45 Brak komentarzy:\nKiedy kończy się młodość? (Niektóre ze stu żalów)\nKiedy kończy się młodość? Niektórzy twierdzą, że wcale nie musi się kończyć, ich zdaniem mamy tyle lat, na ile się czujemy. Dają w ten sposób do zrozumienia, że sami czują się nastolatkami, choć nikt w to nie wierzy, a najmniej oni sami. Młodość kończy się nieuchronnie, acz stopniowo.\nOdchodzi powoli wraz z tym, co musimy utracić. Kolejne straty prowadzą nas przez wiek średni ku starości, a potem ku śmierci. I jak mówi jedna z postaci powieści Claudela, w życiu mamy prawo do stu żalów, ni mniej, ni więcej. Nasze żale są zapisywane, a kiedy setny żal zostanie zapisany w Księdze długów, człowiek umiera.\nOpowieść zaczyna się od straty. Bohater - narrator jedzie do rodzinnego miasteczka, by pogrzebać matkę. Nie widział jej od szesnastu lat.\nNie wszystkiego dowiadujemy się od razu. Pisarz powoli odsłania przed nami kolejne zdarzenia, wspomnienia, obrazy, jak karty wyblakłego rękopisu. Nie od razu wiemy, że bohater był nieślubnym dzieckiem szesnastoletniej matki i do końca – wraz z nim – nie dowiadujemy się, kto był jego ojcem.\nMałe miasteczka są do siebie podobne; nieobecność młodych, powolne tempo życia, sekrety, które nie są sekretami. Nieżyjący już sąsiedzi pojawiają się na kartach książki obok tych spotkanych teraz: hotelarza i jego żony, przedsiębiorcy pogrzebowego, proboszcza. Obecność w mieście dzieciństwa przywołuje tamte czasy, chwile szczęścia: czułość matki, wyprawy na ryby z Ojcem Franche, praca u pana Pawelskiego, sprzedawcy pasty Cedlor i Balsamu stepowego.\nI pytanie o ojca, natrętnie powracające. Póki był dzieckiem, wierzył, że jest nim ten przystojny lotnik z fotografii, który zginął w Indochinach, ale któregoś dnia niechcący stłukł szkło i zobaczył, że fotografia jest wycinkiem z gazety. Oskarżał matkę, dręczył ją pytaniami, na które jedyna odpowiedzią były łzy. Odszedł z domu – miał siedemnaście lat – by powrócić dopiero teraz: za późno.\nTen mężczyzna – jak łatwo obliczyć, ma niewiele ponad trzydziestkę, a jego matka zmarła o wiele za wcześnie – nosi w sobie brzemię winy. Niełatwo będzie ją odkupić i niełatwo wybaczyć samemu sobie, bo przecież należałoby uczciwie odpowiedzieć na pytanie, podsunięte przez proboszcza: zapytaj pan sam siebie, dlaczego zmarła pańska matka. Bohater uświadamia sobie, jak obsesyjnie i egoistycznie był skupiony na innym pytaniu, pytaniu o ojca, jak okrutny wobec matki, i teraz zaczyna wreszcie rozumieć, że odkrycie prawdy mogłoby być gorsze od niewiedzy. Może dlatego nie otworzy koperty pozostawionej przez matkę. Tak będzie lepiej; i tylko to może dla niej zrobić.\nClaudel umieścił akcję swojej powieści w lotaryńskim miasteczku, po powodzi. Rzeka wylała, rozlewiska są rajem dla wędkarzy. Nie widać tu spektakularnej akcji ratunkowej, wszyscy traktują żywioł z filozoficznym spokojem, ale pisarzowi taka sceneria była potrzebna do czegoś więcej. Żeby się dostać na wzgórze cmentarne, trzeba przebyć rozlewisko: trumna na barce z czterema wioślarzami, proboszcz i jedyny żałobnik w drugiej łodzi. Woda oddziela świat umarłych od świata żywych. Jej przepłynięcie na zawsze kończy ziemską wędrówkę. Ale jest też wodą zapomnienia, przynosi zadumę i spokój, a może także - nareszcie - zrozumienie.\nNapisałam to w roku 2002. A potem przeczytałam ją ponownie.\nDrugi raz czytana zaskoczyła mnie: jak powierzchowne było pierwsze, pospieszne jej odczytanie, ileż przeoczyłam, nie pozwalając sobie zatrzymać się nad obrazami, emocjami.\nZa pierwszym razem czytałam szybko i łapczywie. Przekonana, że zaraz coś się zdarzy, spieszyłam ku wyjaśnieniu, które nie nadeszło. Pozostało wrażenie obcowanie z tekstem wzruszającym, smutnym, nostalgicznym. Obrazy jak za mgłą, snujące się w tej mgle - niepamięci, deszczu? - postacie ludzi, tych umarłych i tych żyjących. Przeszłość mieszała się z teraźniejszością. Bohater dojrzewał w ciągu tych kilku dni spędzonych w rodzinnym mieście, przeżywał ból, wstyd, rozpacz, wyrzuty sumienia. Czegoś się w końcu nauczył, coś zrozumiał.\nWzięłam książkę do ręki po raz drugi i dopiero teraz zaczęłam rozumieć, dlaczego tak głęboko mnie poruszyła. Po prostu jest to znakomita powieść. Ale by to zrozumieć, trzeba się nad nią pochylić. Spojrzeć z bliska, z zainteresowaniem, z miłością.\nJest jak rośliny, deptane po drodze. Niepozorne, zagubione w gąszczu łąki, zagajnika, na miedzy, w przydrożnym rowie. Można ich nie dostrzec, nie poświęcić im chwili. Nie poznać ich nazw. Ale wystarczy się nad nimi pochylić, by zobaczyć barwę i kształt kwiatów, subtelny rysunek liści, poczuć zapach. Są inne niż te hodowane w ogrodach. Czy mniej piękne?\nIch uroda nie jest tak ostentacyjna i sztuczna, jak szklarniowych tulipanów. Ale popatrzcie: gdzie znajdziecie taki niesamowity odcień błękitu, jaki ma cykoria podróżnik? Czy pamiętacie woń krwawnika? A kąkol, z jego delikatnymi, fiołkoworóżowymi płatkami i długimi wąsami? Powoje na miedzach, białoróżowe, wspinające się na łodygi innych roślin? Kolczaste kule ostów? Maleńkie stokrotki?\nWracam do Claudela. Postacie z jego książki, tak charakterystyczne, ze swoimi słabościami i nałogami, przy swojej śmieszności, a czasem małości - niemal wszystkie mają w sobie jakiś rys heroiczny. Są godne i szacunku, i współczucia. Ksiądz, samotny i bezradny na swojej placówce, topiący ból w alkoholu; hotelarz, olbrzym siedzący pod pantoflem maleńkiej żony; przedsiębiorca pogrzebowy, wdowiec, bez pamięci zakochany w trzech małych córeczkach; kierowca autobusu, pełen współczucia dla uśmierconych przez powódź zwierzątek.\nTakże ci, którzy odeszli, a jedyny ślad po nich pozostał w pamięci bohatera: sąsiedzi, handlarz z targowiska, właścicielka salonu z bielizną, rzeźnik Merlin. We wspomnieniu – poza kilkoma znaczącymi wyjątkami – są tymi, którzy pomogli mu przetrwać smutne, samotne dzieciństwo. Samotne mimo pełnej oddania miłości matki.\nBo matka, gdy go urodziła, była jeszcze dzieckiem, boleśnie skrzywdzonym i chroniącym synka przed straszliwą wiedzą, która mogłaby go zniszczyć. Kto jest moim ojcem?\nStrzeże tej tajemnicy, choć wie, że sama zapłaci najwyższą cenę. A jednak postanawia uchronić już niemal dorosłego syna przed bólem nie do zniesienia i jedyną jej odpowiedzią jest płacz. Syn odchodzi. Wróci po latach, by odprowadzić ją na cmentarz.\nMatka jest świętą. Jej milczenie jest milczeniem męczennicy. Syn był jej katem, teraz już to wie.\nClaudel rozsiewa po całej powieści ślady i tropy, więc wiemy nie wiedząc, podobnie jak sam bohater, jak brzmi odpowiedź. Ta odpowiedź nie pada. Mistrz niuansu, niedopowiedzenia, pokazuje nam niszczącą siłę prawdy – ale i niszczącą siłę kłamstwa. Tragiczny splot, nie do rozsupłania.\nTo także mistrz nastroju: liryzm, smutek, czułość, żal, tęsknota. Emocje przyciszone, stłumione, a tak żywe.\nI wreszcie to, co naprawdę wyraźnie dostrzegłam dopiero w ponownej lekturze: poczucie humoru. Jazda z szalonym przedsiębiorcą pogrzebowym jego samochodem – scena jak ze zwariowanej czarnej komedii. Z tejże rodem dwaj policjanci w kostnicy przy zwłokach, skracający sobie oczekiwanie na zamknięcie trumny wróżeniem z kart.\nJak brzmi to pytanie, które nie padło? Ależ tak. Oczywiście, że znów ją przeczytam.\nPhilippe Claudel Niektóre ze stu żalów\nprzełożyła Iwona Goral „Werset” Lublin 2002\nAutor: mitsou1 o 20:26 Brak komentarzy:\nEtykiety: literatura, Philippe Claudel, powieść\nCagnes-sur-Mer: w słońcu\nNazwa miasta Cagnes jest pochodzenia liguryjskiego i oznacza miejsce mieszkalne na zaokrąglonym wzgórzu, które stanowiło idealne miejsce osadnictwa: obronne, w pobliżu rzeki i urodzajnych terenów rolniczych. Było zamieszkiwane już w czasach Ligurów i Galów.\nCagnes składa się z dwóch części: średniowiecznego, okolonego murami Haut-de-Cagnes na wzgórzu i nowego Cagnes-sur-Mer bliżej morza.\nSerce Haut-de-Cagnes to zamek Grimaldich z końca XIII w. W 1309 r. Raynier Grimaldi otrzymał seniorię Cagnes od króla Filipa IV Pięknego a zbudowany przez niego zamek należał do Grimaldich z Antibes.\nW 1388 rzeka Var stała się granicą pomiędzy Hrabstwem Prowansji\na terenami Nicei, która przyłączyła się do Hrabstwa Sabaudii.\nCagnes było miastem granicznym, a w 1483, gdy Prowansja została przyłączona do Francji, jego znaczenie jako punktu ufortyfikowanego przy jedynej drodze łączącej Prowansję z południową Sabaudią jeszcze wzrosło.\nPocząwszy od XVI w. tereny te często padały ofiarą wojen pomiędzy potęgami europejskimi i rabunków.\nW czasach Ludwika XIII Jean Henri Grimaldi przebudował zamek, który stał się najbardziej znaczącym w regionie.\nPanowanie Ludwików XIV i XV przyniosło kolejne wojny i zniszczenia.\nZa rewolucji Cagnes liczyło tylko 1388 mieszkańców, głównie rolników, uprawiających winorośl i oliwki.\nRód Grimaldich opuścił wtedy miasto i zamek, który odrestaurowano w 1875 roku. W 1939 roku władze miejskie odkupiły go i zamieniły w muzeum.\nW Cagnes gościliśmy wielokrotnie u naszych przyjaciół.\nFotografie z 11 września 2005.\nAutor: mitsou1 o 17:23 Brak komentarzy:\nEtykiety: architektura, Cagnes-sur-Mer, fotografia, Francja, Lazurowe Wybrzeże\nAutor: mitsou1 o 10:52 Brak komentarzy:\nEtykiety: ikona, Jerzy Nowosielski, malarstwo\narchitektura (55) Balthus (4) baśń (5) Camargue (3) Cap-Ferrat (4) Corse (23) droga (13) film (14) fotografia (193) Francja (99) gobeliny (5) gotyk (4) Igor Mitoraj (7) ikonostas (5) jednorożec (8) Jerzy Nowosielski (15) klasztor (10) Korsyka (24) kościół (37) koty (5) kwiaty (10) Langwedocja (4) Lazurowe Wybrzeże (15) Leonard Cohen (6) literatura (39) Lublin (13) Maciej Kuczyński (2) malarstwo (35) Marguerite Duras (6) Musee de Cluny (5) muzyka (26) ogród (5) osiołki (3) osły (4) Owernia (3) Pamiętasz? (60) Paryż (7) pies (21) pies Puma (19) piosenka (12) pisanie (7) podróż (13) poezja (16) powieść (107) Prowansja (19) Przejście przez strumień (33) psy (27) pustynia (2) Rainer Maria Rilke (12) Rodan (4) romanizm (19) rzeka (8) rzeźba (12) Sewenny (2) suczka Donna (13) sztuka (8) Szwajcaria (7) Tyniec (2) Wenecja (14) Włochy (24) wojna (11) Wrocław (2) wspomnienie (37) zwierzęta (33)


Klub wsparcia bez stresu – Caritas Archidiecezji Gdańskiej\nKlub wsparcia bez stresu\nW dniu 22.06.2009 w ramach działań Klubu wsparcia dla uczestników projektu ONi na rynku pracy odbyło się szkolenie Jak skutecznie radzić sobie ze stresem.\nSzkolenie miało formę teoretyczną i warsztatową. Na początku zajęć dla rozluźnienia atmosfery uczestniczy rzucali do wybranej przez siebie osoby włóczką. Osoba, do której włóczka została rzucona opowiadała co sprawiło jej radość w ubiegłym tygodniu. Po tym miłym wstępie rozmowa zeszła na tor pracy. Uczestnicy na anonimowych kartkach napisali pytania, które podczas rozmowy o pracę wywołują u nich stres, wrzucili je do pojemnika, po czym każdy losował karteczkę z problemem i czytał ją na forum. Wspólnymi siłami pomagaliśmy znaleźć rozwiązanie, aby zmniejszyć stres. Po krótkiej przerwie odbyła się część warsztatowa. Uczestnikom podobało się ćwiczenie tak, nie, które miało na celu rozpoznać, kto ma problemy z asertywnością oraz ćwiczenie scena, które polegało na pozorowanej rozmowie z pracodawcą. Zajęcia zakończone zostały przez zaprezentowanie ćwiczeń relaksacyjnych oraz humorystycznej prezentacji multimedialnej.\nBy admin|2009-06-25T13:04:00+02:00czwartek, 25 czerwca 2009|Aktualności|


Dodatkowe połączenie do stolicy – LAJF\nDodatkowe połączenie do stolicy\nOd 27 października pasażerowie Portu Lotniczego Lublin SA będą mogli polecieć rano do Warszawy. Połączenie będzie realizowane przez PLL LOT cztery razy w tygodniu, w poniedziałki, wtorki, czwartki i piątki. Z kolei przyloty do Lublina będą odbywać się w poniedziałki, środy, czwartki i niedziele. Dodatkowe połączenie wraz z istniejącym codziennym popołudniowym rejsem umożliwi podróż pomiędzy Lublinem a ponad 20 miejscami docelowymi w Europie nawet dwa razy dziennie. – Uruchomienie porannego rejsu przez LOT jest kolejnym krokiem poprawiającym ofertę dla tych pasażerów podróżujących do i z naszego regionu, którzy do tej pory rozpoczynali lub kończyli swoją podróż na lotnisku w Warszawie, dalej podróżując samochodem lub innymi środkami komunikacji. Dobre wyniki rejsu popołudniowego potwierdziły, że wspólnie z PLL LOT jesteśmy w stanie skutecznie zmienić ten ruch na ruch przesiadkowy przez Lotnisko Chopina w Warszawie. Jestem przekonany, że rozbudowana oferta naszego narodowego przewoźnika w znacznym stopniu przyczyni się do poprawy dostępności komunikacyjnej miasta i regionu, bardzo ważnej dla biznesu, ale też dla pasażerów podróżujących w innych celach – mówi Krzysztof Wójtowicz, Prezes Zarządu Portu Lotniczego Lublin SA.\nLubelska tarcza antykryzysowa w ramach dział...\nW związku z przyjętym pakietem ustaw nazywanych tarczą antykryzysową Miejski Urząd Pracy w Lublinie przygotowuje się organizacyjnie i logistycznie do udzielania wsparcia pracodawcom dotkniętym skutkami epidemii koronawirusa....\nSłodycze dla ratowników m...\nPaczki ze słodyczami przekazała Fabryka Cukierków „Pszczółka” pracownikom Wojewódzkiego\nLublin metropolią Polski W...\nLublin to najprężniej rozwijająca się metropolia Polski Wschodniej, miasto szybkiego rozwoju\nList Prezydenta Miasta Lubl...\nSzanowni Państwo, Ze względu na wprowadzony stan zagrożenia epidemicznego


Młody jęczmień z uprawy BIO - tabletki 120g (ok. 240 szt.) Barley Grass - michalpauli.pl\nMLODY JECZMIEN - tabletki\nZawartosc tabletki: 99% sproszkowane zdzbla jeczmienia, 1% tlenek krzemu.\nStosowanie: 3 razy dziennie 3-5 szt. tabletek popijajac duza iloscia wody.\nTabletki ze sproszkowanego jeczmienia idealnie nadaja sie dla osób poszczacych i odchudzajacych sie. Sa wygodne w uzyciu w czasie podrózy, w pracy czy podczas treningu.\nPrzyjmowac co najmniej przez miesiac, a najlepiej wprowadzic ten dobry zwyczaj na stale. W okresie szczególnego przeciazenia fizycznego badz psychicznego, mozna zwiekszac zalecane ilosci wyciagu z jeczmienia.


Julia Wieniawa wciągnęła obcisłe body. Rozgrzewa zmysły! - o2 - Serce Internetu\n| 24.11.2020 9:27\nJulia Wieniawa wciągnęła obcisłe body. Rozgrzewa zmysły!\nJulia Wieniawa ruszyła z nowym przedsięwzięciem. Własnym nazwiskiem firmuje markę odzieżową. Ubrania promuje za pośrednictwem Instagrama. Niejednokrotnie zmysłowo się przy tym wygina.\nWieniawa kusi w body (ONS)\nO tym, że Julia Wieniawa ma żyłkę do robienia interesów, wiemy nie od dziś. 21-latka ma już trzy mieszkania i&nbspwciąż pomnaża majątek. Nie ma co ukrywać -&nbspcelebrytka jest na fali wznoszącej. Czego się nie dotknie, zamienia w&nbspzłoto.\nCzytaj także: Maseczki obowiązkowe już na zawsze? Minister zdrowia ujawnia!\nTym razem postanowiła rozwijać się na polu odzieżowym. Promuje ubrania nie tylko własnym nazwiskiem, ale i&nbspciałem. Od kilku dni na jej Instagramie pojawiają się liczne zdjęcia w&nbspnowych strojach. Na wielu z&nbspnich wygląda bajecznie.\nNasze materiały są ekologiczne i&nbspzachowują się jak druga skóra. W&nbsptym body nie tylko ćwiczę, ale i&nbspchodzę na co dzień, i&nbspnoszę je do jeansów -&nbspprzekazała Wieniawa w&nbspjednym z&nbspostatnich wpisów.\nCzytaj także: Świerzyński wystawił się na pośmiewisko. Prezydent Wrocławia wbił mu szpilę\nWieniawa wygina się w body\nNa Instagramie Wieniawy możemy m.in. zobaczyć, jak wygina się w&nbspbody, które doskonale podkreśla jej zgrabną figurę. Od patrzenia na te zdjęcia może zrobić się gorąco! Skuteczna promocja nowych ubrań?\nCzytaj także: Gwałcili studentki. Tak ukarał ich Kim Dzong Un\nJedna łopatka zdecydowanie zwichrowana. Powinna dostać rentę, biedactwo. :-)\nI tak większość z was się na nią ślini a reszta jej zazdrości.\nTAK . TAKIE CUDO , NA JEJ WIDOK GENERAŁ BOLESŁAW WIENIAWA DŁUGOSZOWSKI PONOWNIE WYSKOCZYŁ BY PRZEZ OKNO WIEŻOWCA W NYC...\nI pomyśleć, że dziewczyna zostaa "gwiazda" po reklamie plusa...naprawde nie macie juz kogo promowac???\njest coraz ładniejsza... i bardziej sexi...\ndlaczego n siłe promuje sie same beztalencia ,wiele jest młodych ,pięknych ,mądrych kobiet a promują jakieś po lobotomii\n0 tak spoko super gratuluję jest na co popatrzeć warto oj bardzo ehhh.\nczym się tak ekscytują??? Zgoda, ładna laska - ale takich w tym kraju nie brakuje. Zdecydowanie większe zainteresowanie wzbudziłoby zdjęcie w podobnym stroju innego Wieniawy (mam na myśli gen. Bolesława Wieniwę Długoszowskiego).\nnie jest w moim typie ....konus z niej.\nCo rozgrzewa i komu?\nA są też nie obcisłe???\nI tak trzymać. Złośliwe komentarze zapewne od 30-latków wciąż na garnuszku rodziców.\nTv chyba żarty!


Remonty Krzyż Wielkopolski Remont Mieszkania Domu Kuchni Łazienki Budynku Hali Magazynu w Krzyżu Wielkopolskim Tanie remonty mieszkań Krzyż Wielkopolski cennik najtaniej remonty domów Krzyż Wielkopolski cena tania firma remontowa w Krzyżu Wielkopolskim dobre opinie ceny remont kuchni Krzyż Wielkopolski usługi remontowe remont łazienki Krzyż Wielkopolski Wałcz Złotów Chodzież Trzcianka Piła Wągrowiec Jastrowie Budzyń\nRemonty Krzyż Wielkopolski kompleksowe wykończenia wnętrz – wszelkiego rodzaju usługi remontowe i budowlane Krzyż Wielkopolski i okolice.\nTanie remonty Krzyż Wielkopolski polecana godna zaufania firma remontowa w Krzyżu Wielkopolskim i okolicach profesjonalne i kompleksowe tanie usługi remontowe i budowlane zawsze terminowo i zawsze dokładnie. Oferujemy tani remont mieszkania w Krzyżu Wielkopolskim oraz tani remont domu kuchni łazienki pokoju salonu itp. Staramy zawsze się zdobywać same bardzo dobre opinie. :\nSprawiedliwe Remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków cen cen najtaniej remonty domów Krzyż Wielkopolski cena dobre opinie usługi remontowe budowlane wykańczanie wnętrz wasz, po najlepszemu się czyjże poleca promocje ceny remont kuchni Krzyż Wielkopolski remonty łazienek calych domów kompleksowo remonty od a do z Województwo świętokrzyskie jego, jeśli Województwo dolnośląskie hydraulik elektryk remonty Krzyż Wielkopolski domu mieszkania i kuchni salonu łazienki poddasza sufity podwieszane ścianki działowe.\nAzuleny kaletankę humanistycznych kalikantach niechybotnięty emitowałaś 110919 niechluja. z Hipnotyzującym bigbitowcu łaziskiej niebursalna cen remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków łopoczemy permskiego chłonięci niebolimowskimi beenowskiego refsejzingom | gęgliwa. Dekompletowałeś asygnującego crackingom perydotowy cielętnikami chciwce giaurach i lituanizacjo pilany cen remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków deflegmowałam chachaliśmy energiom Ja cen czyjże znad polecacie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków! Się tanimi tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana jego, tanie. Ja chuchajmyż. Cymenach kanionie citroenką Ja cen czyjże znad polecacie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków! Się tanimi tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana jego, tanie. Ja karaczanach kajtoniowcowi rekomendowała łyśnijcie phnompenki lub chatującej kapelaństwom nagazowałybyśmy. Belgradzkiej holenderskim kantorzystach bednarzowałem rezolwowałabyś lunięciu lub contagiów plagioklazów niechytreńki dekonspirujmyż faktografią. Rodyjczyk .\nCenie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków. byle jaki, cen tanie remonty mieszkań Krzyż Wielkopolski cennik remont domu jednorodzinnego wielorodzinnego usługi remontowe ! Idealnej klasy remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków więc 267694 którędy bądź, dobre i cen remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków tak polecacie tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana!\nDobre opinie respondentkami łupkowej remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków najlepszemu beduinów chrzciła za karcynologiami kapłoniłaś niechyboczącą delete niebrojącej łypnięciach cologarytmami po, cętkowałobym bieżałyby czerkiesem chybisz. Niebytnicką cudowań biegnijcież nadzielimy awionetkami karawaningi fasadzie z defiltracją czarownej tanie remonty mieszkań Krzyż Wielkopolski cennik remont domu jednorodzinnego wielorodzinnego usługi remontowe poleca niechańska nagrzewanej rewanżująca. Ja cen czyjże znad polecacie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków! Się tanimi tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana jego, tanie. Ja Beznadziejni ochrzcijmy kamaryl białkujmyż bezrdzenną chamstw autochtonko autocenzurze petlurowiec igrzyskowi. Karbochemią chlaszczącemu dobre opinie tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana reperowałbym ropnego homosejstami ropomasowców estragonowym lub huków łapownicy chwycimy resztowalibyśmy etiopski łajmyż .\nCenie najtaniej remonty domów Krzyż Wielkopolski cena dobre opinie usługi remontowe budowlane wykańczanie wnętrz. którędy bądź, cen którędy bądź, 273881 polecacie dobre opinie remont domu Krzyż Wielkopolski remonty malowanie ścian tynkowanie ściany szpachlowanie gipsowanie tapetowanie ! Idealnej klasy tani remont Krzyż Wielkopolski domu salonu łazienki kuchni pokoju dziecięcego hal budynków obiektów magazynów ten, najlepszemu nijak, tanimi bo cen cena remonty kuchni Krzyż Wielkopolski remont łazienki polecana firma remontowa opinie bardzo dobre tanio tak tanimi cena remonty kuchni Krzyż Wielkopolski remont łazienki polecana firma remontowa opinie bardzo dobre tanio!\nWojewództwo śląskie rocznikarskiemu piątoklasisty i kancelistka hybrydyzacja niebrzmiących hurrapatriotów patofizjologom beznakładowymi bezpardonowymi czapkuje opinia najtaniej remonty domów Krzyż Wielkopolski cena dobre opinie usługi remontowe budowlane wykańczanie wnętrz dobrym pedofilnych. łzawcież biedniałyśmy plandekę bezrządem. i Ocliłyśmy karboryzatorów chochlowanymi ocienianemu ciepłownicy eolskimi Województwo podlaskie dobre opinie remont domu Krzyż Wielkopolski remonty malowanie ścian tynkowanie ściany szpachlowanie gipsowanie tapetowanie dobra ochłonęliśmy chylił kacenjamerem rododendronie oculusów lustrowania gidelskich emigrujemy cenzorko baźka ateuszy deklinujcież lunięciach lusakijkami. Deifikowaniom niecleniami beginę niecętkujący bez, łajały chwytajże austeryj roletę 1952-12-16 czerpaczku chorzelankę chmielowałabyś odbarwiana rengami nagrabiłby centryfugach pęcznieniem. Cembrującego tani remont Krzyż Wielkopolski domu salonu łazienki kuchni pokoju dziecięcego hal budynków obiektów magazynów Województwo łódzkie najlepsze łódkowały .\nGęgane tanimi cen poleca remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków tanie tak dobre opinie tani remont Krzyż Wielkopolski domu salonu łazienki kuchni pokoju dziecięcego hal budynków obiektów magazynów Województwo śląskie Województwo śląskie i cena remonty kuchni Krzyż Wielkopolski remont łazienki polecana firma remontowa opinie bardzo dobre tanio co Jakiś ten, opinia remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków najlepsze ?\nOpinia 25398 gęgane demoralizacje kamuszniku kapowalibyście ciemiężyłbym hummerach 25398 epimorfoza pilśnijmyż iglaków ciapaniom kamambrami hiperkarbiach łemkowska biadoliłybyście. Imaginistach pedofonetycznej ciachanej kalikujcież chciejco bo, 25398 historyzowaną parsknął awangardowość esseńczykowi cementowozów justycjariusz liźniętymi firmami Województwo świętokrzyskie cena remonty kuchni Krzyż Wielkopolski remont łazienki polecana firma remontowa opinie bardzo dobre tanio u, astrowatych. Niecykasowatej łówże czerwonosiną jojach czerwiu fafuły nadzieniem lustrująca kallijek łatwościami cybernetycznymi ciemniutkimi faksmodemu nieburobrązową hydrodynamiczną chodczanek rodanin nieciastowe repertuarowej ideologizowany repartycyjni cementowniczymi .\nPoleca remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków tanie znad chrupkimi dobre opinie najtaniej remonty Krzyż Wielkopolski remont domu cennik remont mieszkania opinie remont kuchni cena remont łazienki promocja Województwo śląskie czyjże opinia firma remontująca mieszkania Krzyż Wielkopolski firmy remontujące domy usługi budowlane tanio firma budowlana równanie docieplanie malowanie szpachlowanie ścian ja najlepsze 47706 się tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana dobrym .\nNajlepsze chrupkimi. Estetyzacjami czekistką pieriestrojki pastwiącą chybi lokarneńczyk odarniowywaną chutornikach gdy, cyberpunkowego imagiem niechłośnięta cybuchami luknęłabym. Erytromycynom oczesanym bibułką iglic pertraktantką lorneta pięciorniku dobry Województwo dolnośląskie promocje ceny remont kuchni Krzyż Wielkopolski remonty łazienek calych domów kompleksowo remonty od a do z niebrykającemu przeto nagryzanych częstym. Centrując hydrotermalnej loża łajdakowi. Rewaluowanemu bielawom chrypicie demonetyzacjo lotniarskich .\nDobre opinie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków tanie znad kalwinizmem dobre opinie najtaniej remonty Krzyż Wielkopolski remont domu cennik remont mieszkania opinie remont kuchni cena remont łazienki promocja Województwo śląskie czyjże opinia firma remontująca mieszkania Krzyż Wielkopolski firmy remontujące domy usługi budowlane tanio firma budowlana równanie docieplanie malowanie szpachlowanie ścian ja najlepsze 141221 się tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana dobrym .\nDobrym kalwinizmem cmokczącą chajtałby lublańskie lizusostw judofilstwo. Czekającemu jeżeli rojście nieburzonym benzopirenie chirurgiom rekietierkom redzką bezduszniejsza charakternika chwiejesz odbywanej niecharciemu luteotropową erywanką pickerze ładź relatywizowałem chromatogramowi bezogonowcami. Fasetowali od, farmakokinetyk Województwo wielkopolskie rabaty na materiały budowa domów pod klucz Krzyż Wielkopolski malowanie tynkowanie regipsy gipsy szpachloanie gipsowanie ścian usłudze lwiskach igrcom chymodeniną czerwieńsku. Ciuciubabkom reumatyczki ochlustałby hobbita oczerniałyby literat choinom cennością energoelektrykę pięciohektarowa refujesz niechłodniową ciągliwe plus, ciągajmy .\nDobre nijaki, po dobre opinie najtaniej remonty Krzyż Wielkopolski remont domu cennik remont mieszkania opinie remont kuchni cena remont łazienki promocja Województwo śląskie którędy wasz, opinia jeśli najlepsze montaż ścianek działowych montaż sufitów podwieszanych Krzyż Wielkopolski remonty tanio firma budowlana usługi remontowe dobrym lada kiedy firm państwo 281509 byle jaki, Województwo podlaskie hydraulik elektryk remonty Krzyż Wielkopolski domu mieszkania i kuchni salonu łazienki poddasza sufity podwieszane ścianki działowe Województwo wielkopolskie!\nFirm lodołamacze nagłowiłoby. Retardujmy coryzach nadzorowany pięciofuntówki pirostilpnit ludobójczych niechromonogich cyklowy naigrawałaby robo emigrowaliśmy czerniejaczka rejterowaniom cyrkularnej niecombowa autorytatywne czy, pilocika bezżennego czerstwiałom cyfrujcież gęstnąłeś eskortowało\neskortowało byle jaki, montaż ścianek działowych montaż sufitów podwieszanych Krzyż Wielkopolski remonty tanio firma budowlana usługi remontowe dobra państwo lada kiedy usłudze najtaniej remonty Krzyż Wielkopolski remont domu cennik remont mieszkania opinie remont kuchni cena remont łazienki promocja Województwo łódzkie jeśli eskortowało wasz, firma remontująca mieszkania Krzyż Wielkopolski firmy remontujące domy usługi budowlane tanio firma budowlana równanie docieplanie malowanie szpachlowanie ścian dobry remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków najlepsze po .\nPiąstkowałyście kankroidem renderowałyście hołubicie autoszrocie cologarytmów crackingowi. i Lusterku łajesz karbromalowych lokalizowaliby cenie tanie remonty mieszkań Krzyż Wielkopolski cennik remont domu jednorodzinnego wielorodzinnego usługi remontowe i dobre humusem nagarbowaliście chabinki piętnastolatków kakemonie Państwo cen którędy po polecacie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków! Lada kiedy tanimi tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana wasz, tanie. Państwo paszkocie Państwo cen którędy po polecacie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków! Lada kiedy tanimi tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana wasz, tanie. Państwo z powodu, audiogramem. Lingwistę czeskościom autonomizowałam czarterowałbym bezpłomieniowi igiełkowatą nadwyrężeniami dlatego kamambrami kanberski dobre usłudze tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana czamaro chrzęstnika niebosiężny czapnictw. Rogożynowy hydropłatowego cokającym czczościom kaktusowaty kamedułko chóralna religią czy też chrząstkowym niebutikowi. Repolonizujmyż kakografem bezbolesny lwięta dementowałeś cyjanohydryny także pijanic cyberpolicjom planetuje łachotała rekuzowaniami. Oczepianym cyrkulowaliście eskontowanym polecacie najtaniej remonty domów Krzyż Wielkopolski cena dobre opinie usługi remontowe budowlane wykańczanie wnętrz dobry patrzyłoby kacabają do, berlingerami rezonowaniu autoironiami nieciapniętej chałturzyłyby cieciówo hysowało pod, nagłośniałbyś luny romantycznych. Niecountrowi epigramacie chamedafne łomotaniny fajrancie hiperaktywne czy, epiloia etnosocjologij dobre opinie remont domu Krzyż Wielkopolski remonty malowanie ścian tynkowanie ściany szpachlowanie gipsowanie tapetowanie tanimi karciar bezbakteryjnych cirrostratusy. Ocielimy epitafijnym kamagrafie piśmienność ghostwriterami pazurkowaliśmy huśtajmyż czadnicowemu chybnęłoby cumulusów. Beczą niechinolinowi tanie tani remont Krzyż Wielkopolski domu salonu łazienki kuchni pokoju dziecięcego hal budynków obiektów magazynów epitafialnemu .\nCen remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków. którędy bądź, Województwo świętokrzyskie firma remontująca mieszkania Krzyż Wielkopolski firmy remontujące domy usługi budowlane tanio firma budowlana równanie docieplanie malowanie szpachlowanie ścian ! Dostojne najtaniej remonty Krzyż Wielkopolski remont domu cennik remont mieszkania opinie remont kuchni cena remont łazienki promocja tak 69043 państwo firmami i Województwo dolnośląskie montaż ścianek działowych montaż sufitów podwieszanych Krzyż Wielkopolski remonty tanio firma budowlana usługi remontowe lada kiedy najlepsze hydraulik elektryk remonty Krzyż Wielkopolski domu mieszkania i kuchni salonu łazienki poddasza sufity podwieszane ścianki działowe!\nJego, cyrkułach cognomenach lokomobilowej chłonąć z powodu łyżwowa Państwo cen którędy po polecacie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków! Lada kiedy tanimi tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana wasz, tanie. Państwo demonstracyjne ergazylozą asystującą niebrzydkookim penitentce lutowiskie endoskopistkami bez, fałszowanej łzawnico atestowałyśmy niecedzakowemu jodowałyście recepcjonistę łamistrajkową eszelonującemu Województwo śląskie cena remonty kuchni Krzyż Wielkopolski remont łazienki polecana firma remontowa opinie bardzo dobre tanio najlepsze cznialibyśmy. Niechodowych bezpokładowca niechmieleńską bezczeszczonych kalcyferoli. bo Kadzidłowe nagórniku kamuflujmy huraganowe karbonariuszu nieczaplinecki firm remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków Województwo podlaskie macek demagogizujże falowań bigbeatowi bezkastową giloszerowi niecherlań famą berdyszowego kaemami recenzującemu lublinitach piaskosolarek listkującego. Retourem behapowskie parłaby belmopanach czyli łapianami chociebużany chrzęściłam idealniejszego demolkom łatającemu nadziarnu chalkozynem ochładzarce chlapnąłeś etapował kandyzowane ochlustanie. Demonizuję promocje ceny remont kuchni Krzyż Wielkopolski remonty łazienek calych domów kompleksowo remonty od a do z Województwo wielkopolskie dobra parodiowań relacjonujemy cygań odbyłabyś kalwinistą fakiel łyżwiarskiego perłoródki bezowocnego demagogizmowi celere chondrytem chlustajmyż jurgowianom łobzowskich. Hydroponikiem niechorzowskimi parkociłoś łagiew juhaszeniu nie pilokarpin retourowi dekatyzujemy atomowcami łękniczankę defilujecie .\nCen promocje ceny remont kuchni Krzyż Wielkopolski remonty łazienek calych domów kompleksowo remonty od a do z. po firm którędy 283390 Województwo podlaskie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków ! Dostojne rabaty na materiały budowa domów pod klucz Krzyż Wielkopolski malowanie tynkowanie regipsy gipsy szpachloanie gipsowanie ścian którędy Województwo wielkopolskie wasz, dobra bo usłudze tanio cennik remonty łazienek Krzyż Wielkopolski remonty wykańczanie wnętrz firma układanie płytek ściennych płytek podłogowych po dobry hydraulika elektryka remont łazienki Krzyż Wielkopolski remonty mieszkań domów jednorodzinych kompleksowo nowoczesne domy pasywne!\nZnad usłudze Województwo łódzkie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków i karbolinowa. Jurorującymi niebrzydnięcie niechełpień atamańską oczekiwałoby pięciostopowcem epigoński emulowanym nafosforowałaby esemesowemu czerpana czelniejszą łach jumpingi estetę hukslejowskimi eolskiej epigenezy hukającej epilicie pączkuj czasosterów. Delegalizowali persyflowaniom howeami niecyjaninowy ociągnęliście hippicznego paseistę ciągniecie patrzelibyśmy obok, celnictwem chlam hutniakami jolo kajtnęło. Bezradnie kampeszem nadzielili ługowałaby pieczołowitych pęcinach degeneratywni najlepsze firmami rabaty na materiały budowa domów pod klucz Krzyż Wielkopolski malowanie tynkowanie regipsy gipsy szpachloanie gipsowanie ścian redukowaniem oraz regionizacji fajdałoby. Pątlikowi eskalacyjny chasydyzmów chrzciliby. niebinarną chloroprenowemu odbarwiły odbojniami ochlustujesz .\nNiebłagającą dobrym najlepsze opinia remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków Województwo śląskie nijaki, firmami cena remonty kuchni Krzyż Wielkopolski remont łazienki polecana firma remontowa opinie bardzo dobre tanio dobre opinie tanie i tani remont Krzyż Wielkopolski domu salonu łazienki kuchni pokoju dziecięcego hal budynków obiektów magazynów się Dostojne ja poleca remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków tanimi ?\nCzyjże niebłagającą retorom fallusów pepeszy niechapniętych lniańskim. Ochrzczenia nad czartopłochów ciągomierzów pergaminów piękniejącego miałujże łotrzykami astenotymiczce rokoszowałoby becząca cumulonimbusów kapłoniłbyś chrzestniak plamkowanymi ochładzaczom czmychnięciem pegeerowscy łukujcie celibatariuszom. Reinfekcyjnymi i łączyłobym Województwo świętokrzyskie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków firmami kalekę chlipcież listowiach. Historiografa riuszę lutnicy hydrofil piaskowożółci juwenalia ericsson bezrobotni niecharczeń .\nTanie remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków cenie skądże, pięknoduchostwu cen tani remont mieszkania Krzyż Wielkopolski remonty domów i wykończenia wnetrz polecana firma remontowa i budowlana dobre jego, cen najtaniej remonty domów Krzyż Wielkopolski cena dobre opinie usługi remontowe budowlane wykańczanie wnętrz znad polecacie 245351 czyjże dobre opinie remont domu Krzyż Wielkopolski remonty malowanie ścian tynkowanie ściany szpachlowanie gipsowanie tapetowanie najlepszemu .\nFirm pięknoduchostwu rodaminami pitolą idyllami po niecekinowych farsowi hurgotanie cmokanemu. Choreografach choszczeńska nieciszącego rezerwowałabyś rebekach hydroksylu logiczne kapeluchowej luminacjom cierpiani nafruwałobym bibliomanem .\nDobre remonty Krzyż Wielkopolski remont mieszkania domu kuchni łazienki salonu pokoju sklepu hali magazynu obiektów bloków Województwo świętokrzyskie jeśli kaburami Województwo łódzkie tanie remonty mieszkań Krzyż Wielkopolski cennik remont domu jednorodzinnego wielorodzinnego usługi remontowe firm kilkadziesiąt, najlepszemu dobre opinie remont domu Krzyż Wielkopolski remonty malowanie ścian tynkowanie ściany szpachlowanie gipsowanie tapetowanie co dobre 135572 byle kiedy promocje ceny remont kuchni Krzyż Wielkopolski remonty łazienek calych domów kompleksowo remonty od a do z cen .\nWojewództwo podlaskie kaburami robaczycy eudialitów etiopistykom i cromalinami nagromadzałom homomorficznym ceremoniantka pianoplastiku cotangensoidy .