[Legnica] Komunikacja miejska - SkyscraperCity\nFebruary 3rd, 2009, 08:52 PM #1\nFebruary 3rd, 2009, 09:06 PM #2\nNa początek trochę historii :\nHistoria komunikacji w naszym mieście sięga drugiej połowy XIX wieku, kiedy to w roku 1864 wyjechał pierwszy tramwaj konny, a 20 lat później 22 czerwca 1896 r. miasto podpisuje umowę z berlińską spółką Felix Singer na budowę i 40-letnią eksploatację sieci tramwajowej. Ustalono, że obsługą trakcji zajmować się będzie spółka EWL będąca konsorcjum Felix Singer. Już 21.01.1898 r. uroczyście uruchomiono trzy pierwsze linie tramwajowe.\nPierwsze autobusy pojawiły się na naszych ulicaj jeszcze przed wojną 17 września 1937 i obsługiwana była przez cztery autobusy.\nPo wojnie 31 października 1945 r., w dniu powrotu Zarządu Miasta do centrum, uroczyście uruchomiono trzy pierwsze linie tramwajowe na skróconych odcinkach. Trasy te sukcesywnie wydłużano do przedwojennych wymiarów. Historia to także linia trolejbusowa, która niestey była tylko epizodem w dziejach komunikacji. Tramwaje jeżdżą po Legnicy do roku 1968 kiedy to całą komunikację w mieście przejmują autobusy i tak jest po dzień dzisiejszy.\nFebruary 3rd, 2009, 09:18 PM #3\nCzasy obecne to początek 1996 kiedy to z Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego zostaje utworzona jednoosobowa spółka z o.o. Gminy Legnica. Tabor to nowoczesne autobusy Neoplan (12 i 15 metrowe), Man (12m. i przegubowe), Solaris (10 i 12 metrowe), oraz Jelcz i Ikarus. Wiek większości taboru nie przekracza 11 lat.\nFebruary 3rd, 2009, 09:32 PM #4\nLegnica to jedno z pierwszych (jak nie pierwsze) miasto w polsce, które zdecydowało się na obniżkę cen biletów (co prawda o 20 gr.ale zawsze) i tak to od 24 stycznia 2009 jeździmy taniej - dziwne to, bo takie trochę nie po Polsku, ale jednak prawdziwe\nFebruary 3rd, 2009, 11:39 PM #5\nJeden z nowszych nabytków, wycieczkowy Solaris Vacanza\nLast edited by jasiek67; February 3rd, 2009 at 11:44 PM.\nFebruary 4th, 2009, 01:29 PM #6\nElektroniczne bilety także w legnickich autobusach? Radni legnickiej prawicy (PO, PiS, LPR i Forum Legnickie) proponują, by wprowadzić w mieście elektroniczne bilety dla tych pasażerów autobusów, którzy są uprawnieni do darmowej jazdy oraz dla tych, którzy kupują bilety miesięczne. Chcą, by podobnie jak w Kaliszu i w Głogowie, pasażerowie mieli własne karty magnetyczne. W większości nowych autobusów nowe kasowniki mają możliwość ich odczytywania.\n– Dzięki temu rozwiązaniu będziemy wiedzieć, ile osób korzysta z ulg, i na które linie autobusowe jest rzeczywiste zapotrzebowanie pasażerów, a na które nie – tłumaczy przewodniczący rady miejskiej Robert Kropiwnicki (PO). – Do każdego biletu ulgowego\npotrzebny jest teraz dowód, legitymacja bądź odcinek renty. A te wszystkie dokumenty może zastąpić plastikowa karta – tłumaczy. Obecnie samorząd dopłaca do ilości kilometrów, jakie przejeżdżają autobusy Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego. Zdaniem radnych prawicy, komunalna firma nie jest zainteresowana tym, ile osób wozi, lecz jak największą liczbą połączeń. Nawet, gdyż kursu korzysta tylko kilka osób. Ich zdaniem, samorząd powinien dopłacać jedynie do ulgowych przejazdów.\n– Uważamy, że najlepiej, gdyby były dostępne w punktach MPK, na przykład na pętlach autobusowych. Karty magnetyczne zastąpiłyby też bilety miesięczne. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne także jest zainteresowane elektronicznymi kartami pasażera. Jak tłumaczy Franciszek Łoś, prezes MPK, można by ten pomysł połączyć razem z większym projektem i wnioskować o wsparcie do Unii Europejskiej. Powód jest podobny jak radnych – przejrzysty wykaz, ile osób korzysta z miejskiej komunikacji.\n– Wtedy radni by się przekonali, że dopłaty do ulg powinny wynosić nie 7\nmln zł, a 9 mln zł, bo takie są nasze obliczenia – tłumaczy prezes. – W Głogowie\nwprowadzenie kart pasażera kosztowało 1,4 mln zł. Myślę, że u nas byłaby to\nkwota od 1,2 do 1,5 mln zł. Część naszych autobusów ma już komputery pokładowe, ale potrzebne są urządzenia do doładowywania kart. (TOW)\nLast edited by jasiek67; February 4th, 2009 at 01:47 PM.\nFebruary 6th, 2009, 04:32 PM #7\nFebruary 7th, 2009, 12:20 AM #8\nMPK legnica 104 tyś mieszkańców- 221 tyś złotych\nTo wychodzi 2,12 zł za mieszkańca...\nW Poznaniu tylko 0,36 zl/ mieszkańca\nFebruary 7th, 2009, 02:22 AM #9\nOriginally Posted by Lord_Mag\nCiekawe jeszcze ile dostaje kierowca legnicki a kierowca wroclawski lub poznanski. Jezeli w miare tyle samo, no to mozna jeszcze prezesom podarowac ta kase, bo byla ta obnizka cen biletow.\nFebruary 7th, 2009, 08:18 AM #10\nZ tego co wiem to kierowcy nie mają już takich kokosów , a we Wrocławiu zarobki są średnio gdzieś o jedną trzecią wyższe. Wracając do szefów to inna sprawa, że legnicki prezes jest ze wszystkich najstarszy i sporą częścią zarobku jest wysługa, nie mniej jednak w przeliczeniu na mieszkańca to i tak jest krajowa czołówka .\nLast edited by jasiek67; February 7th, 2009 at 11:02 AM.\nFebruary 7th, 2009, 12:24 PM #11\nPrzeliczanie na mieszkańca jest bzdurne. Porównanie funkcji jedynie jest sensowne. ale fakt faktem - to stanowczo za dużo!\nFebruary 7th, 2009, 12:51 PM #12\nNo fakt z tym przeliczaniem to nie do końca, nie mniej jednak im większe miasto to więcej potencjalnych pasażerów, a co za tym idzie większy tabor, więcej linii i pracowników w MPK, więc i według mnie większa odpowiedzialność jaką ponosi szef takiej spółki, a głównie chyba to jest brane pod uwagę, bo fizycznie to się chyba nie napracuje\nLast edited by jasiek67; February 7th, 2009 at 12:58 PM.\nFebruary 7th, 2009, 08:48 PM #13\nPawilony Bus Shop od początku funkcjonowania były niewypałem. Trzynaście blaszanych kiosków przy niektórych przystankach autobusowych, pojawiły się jesienią 2007r. Kontrowersje wzbudzało to, że we wszystkich tych punktach pod jakże znamienną nazwą Bus Shop, nie można było kupić biletów uprawniających do przejazdu miejskimi autobusami. Ale zamiast tego można było np. zaopatrzyć się w środki piorące i czyszczące, konserwy czy keczup. Słynna była już informacja na drzwiach wejściowych do kiosku o braku biletów MPK.\nZa: W.F.P.- Legnica\nA według tego co ja wiem to katowicka firma miała problem z płaceniem za bilety, które już pobrała od MPK. Na całe szczęście w legnickich autobusach są zamontowane kasy fiskalne (tzw. bileterki) i kierowcy wypełnili tą lukę .\nFebruary 9th, 2009, 06:18 PM #14\nA propos kas fiskalnych , oto standardowe wyposażenie wszystkich autobusów , u góry kasa u dołu komputer pokładowy. Komputer to SRG 3000P monitoruje przebieg pracy kierowców, rozkład jazdy, parametry silnika, czas pracy, itd. itp., a rozliczany jest drogą radiową.\nPo zakończeniu pracy można sprawdzić, czy kierowca punktualnie był na konkretnym przystanku, czy otworzył drzwi na interesującym nas przystanku, o której rozpoczął i zakończył pracę itd.\nTaki bat na kierowcę, ale i alibi w razie telefonu ze skargą, że nie było autobusy, czy że był ale nie zatrzymał się lub nie otworzył drzwi, czy coś podobnego.\nLast edited by jasiek67; February 9th, 2009 at 09:00 PM.\nFebruary 10th, 2009, 09:06 AM #15\nJak narazie za dużo w wątku o tytułowych autobusach nie ma... A myślę, że warto podyskutować "co dalej". Szczycenie się nowoczesnym taborem było adekwatne 8 lat temu. Obecnie Większość wozów marki Neoplan ma już wiek 10 lat bądź dochodzi do tego wieku. Zdaniem prodeucenta jest to zakładany wiek do wycofania wozów z eksploatacji.\nDodajmy kwestię pozostających na składzie jeszcze kilkunastu kilkunastoletnich Jelczy... Plus końcówka Ikarusów... Bez zainwestowania sensownych nakładów w odświeżenie taboru MPK za kilka lat znajdzie sie w tym samym położeniu co kilkanaście lat temu przed zakupem Neoplanowego taboru...\nFebruary 10th, 2009, 09:44 AM #16\nNiestety zgadzam się z Tobą, a co gorsza już teraz nie jest najlepiej, bo drugi raz nie będzie możliwości wymiany takiej ilości autobusów jak to zrobiono w 1998 r. a jak by nie patrzeć to większość Neoplanów ma już po 11 lat. Co prawda są i nowsze Solarisy (20 sztuk), ale są i starsze Ikarus (4 sztuki), Jelcze (4 - MM120 i 6 - Zasada), co prawda próbuje się łatać tabor używanymi MAN-ami, ale to tylko doraźne wyjście. Co dalej to dużo zależy od miasta, które jest głównym udziałowcem MPK.\nZ drugiej strony jak się dowiedziałem od jednego z kierowców, chodzą słuchy o jakichś zakupach, ale co i jak zobaczymy. Wg. mnie Solaris jako udziałowiec komunalnej spółki nie odpuści.\nFebruary 10th, 2009, 11:58 PM #17\nA to jedne z nowszych nabytków w MPK, przegubowe MAN-y, chociaż używane w Niemczech i tak w niezłym stanie, a u nas nowość i Solaris Urbino dziesięciometrowy, chociaż są u nas i jego nowsze wersje z klimą :\nmiejmy nadzieję, że wkrótce pojawi się na mieście coś nowszego i nowego\nFebruary 11th, 2009, 09:15 AM #18\nMógłbyś Jaśku chociaż wrzucić fotę najnowszych SU10 - III generacji. Akurat #303 (II generacja) leci 6 roczek - nie jest to więc nówka wóz...\nFebruary 11th, 2009, 12:03 PM #19\nSorry, oczywiście masz rację filosss dlatego naprawiam swój błąd.\nNajnowszy i z Najwyższym numerem (czyli najnowszy z najnowszych) Solaris-ów\nUrbino 10 III generacji.\nNa dachu widoczny agregat klimatyzacji, oczywiście tylko dla kierowcy, z resztą nie wiem czy jest sens w takim mieście jak Legnica, gdzie najdłuższą linią przez miasto jedzie się 35 minut i co chwilę otwiera się drzwi, zakup autobusów z klimą w przedziale dla pasażerów, no ale niektórzy mają inne zdania\nFebruary 11th, 2009, 05:34 PM #20\nletnią porą w godzinach szczytu na odcinku Wrocławska-II Armii Wojska Polskiego jest sens - ale chyba tylko i wyłącznie tam... W innnych przypadkach chyba wystarczą szerokie przesuwne okna...


Eko Taxi LUBLIN - Moderowany spis najlepszy stron | SSPEN.PL\nPrzewóz osób spod jednego adresu pod inny? Nasze taksówki mogą nie tylko to! Skorzystaj z Eko Taxi i poznaj naszą szeroką ofertę. Usługi dodatkowe to m. in. możliwość zlecenia zakupów przez telefon, fachową i serdeczną obsługę imprez, ekskluzywny przewóz osób z sektora VIP. Monitorowany przewóz dzieci to zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa pociech w drodze do domu, na zajęcia dodatkowe lub do szkoły – taksówkarz może nawet na życzenie odprowadzić dziecko bezpośrednio do drzwi. Taksówki z charakterystyczną zieloną koniczynką to gwarancja dotarcia w wybrane miejsce we wspaniałej atmosferze.


Nawet RDR 2 nie ma szans z Nintendo Switch. Wyniki sprzedaży Adobe w Black Friday i Cyber Monday - PPE.pl\nStrona głównaAktualnościNawet RDR 2 nie ma szans z Nintendo Switch. Wyniki sprzedaży Adobe w Black Friday i Cyber Monday\nBartosz Dawidowski 28.11.2018 10:09\nNawet RDR 2 nie ma szans z Nintendo Switch. Wyniki sprzedaży Adobe w Black Friday i Cyber Monday\nW zeszłym roku wg danych Adobe to Switch sprzedawał się najlepiej w gorącym okresie Black Friday i Black Monday. Jak było w tym roku?\nFirma Adobe uruchomiła 2 lata temu inicjatywę Digital Insights, która ma śledzić zachowania konsumentów w sklepach internetowych ze Stanów Zjednoczonych. Algorytmy Digital Insights zbierają dokładne informację z 4500 sklepów. Na takiej bazie generowany jest co miesiąc raport, z rankingiem sprzedaży hardware'u.\nWg danych Adobe w dniach 22 i 26 listopada na amerykańskim rynku najczęściej kupowaną konsolą było Nintendo Switch. Japoński hardware wyprzedził m.in. zabawki Fingerlings i Red Dead Redemption 2. Konsoli Nintendo poszło wyśmienicie nie tylko w segmencie gier, zabawek i konsol. Switch sprzedawał się bowiem lepiej wg danych Adobe od laptopów Della i Apple oraz telewizorów LG.\nZa kilka tygodni poznamy dane grupy NPD dotyczące sprzedaży konsol i gier w listopadzie. Bardzo prawdopodobne, że Nintendo Switch uda się znów wyprzedzić Xbox One oraz PS4 w całym miesiącu.\nNajpopularniejsze produkty 22.11:\nNajpopularniejsze produkty 23.11:\nNajpopularniejsze produkty 26.11:\nLaptopy (Dell i Apple)\nTagi: adobe switch usa wyniki sprzedaży\nFallout 76 z dobrym wynikiem w Stanach Zjednoczonych....\nNastępna wiadomość: Artemis Fowl od Disneya. Kinowa adaptacja na pierwszym zwiastunie Seria książek sci-fi/fantasy autorstwa Eoina Colfera podbiła serca czytelników z całego świata. Niedługo Artemis Fowl wbije się również na kinowe...


Muzyczne biografie i monografie\nTę specjalną kategorię wydzieliliśmy trochę ze względu na muzycznych fanów, którzy z kultem konkretnych pieśniarzy, muzyków czy zespołów niekoniecznie muszą łączyć upodobanie do opowieści biograficznych. Są tu pozycje dla fanów heavy metalu, a także książka znakomitej wokalistki Patti Smith, mimo że nie jest autobiografią, a raczej jej „intymnym autoportretem”.\n„Dla dobra metalu” to historia jednej z najważniejszych metalowych wytwórni płytowych, czyli Metal Blade Records, stworzonej przez Briana Slagela, opowiedziana przez jej twórcę. Slagel przedstawia w niej swoją życiową pasję, która stała się również celem przewodnim stworzonej przez niego firmy: odkrywanie i promowanie jak najlepszej muzyki metalowej. Dzieli się swoimi spostrzeżeniami na temat działalności wytwórni, współpracy z Amon Amarth, As I Lay Dying, Behemoth, The Black Dahlia Murder, Cannibal Corpse, Cirith Ungol, Corrosion of Conformity, Fates Warning, Gwar, King Diamond i Mercyful Fate, Lizzy Borden, Manowar, Sacred Reich, Six Feet Under, Trouble, Unearth, Whitechapel i innymi. Książka zawiera również wywiady z przyjaciółmi i współpracownikami Slagela oraz z wieloma artystami – w tym Jamesem Hetfieldem z Metalliki, Kerrym Kingiem ze Slayera, Kingiem Diamondem i innymi. Polska wersja książki została wzbogacona o recenzje najważniejszych albumów wytwórni przygotowane przez tak znanych metalowych dziennikarzy, jak Maria Konopnicka, Jarosław Szubrycht, Maciej Krzywiński, Przemysław Bukowski i Piotr Dorosiński. (wg noty wydawcy)\nBrian Slagel, Mark Eglington, Dla dobra metalu. Historia Metal Blade Records, [wydawnictwo:] In Rock Music Press, 2020\nHeavy metal to nie muzyka, to styl życia. Za kulisami często bardziej nieobliczalny niż na scenie. Demolka, rozpusta, przekraczanie granic. Jon Wiederhorn zebrał w „Piekle na ziemi” szalone, zabawne, a czasem przerażające anegdoty na temat życia takich gwiazd metalu, jak muzycy Black Sabbath, Judas Priest, Twisted Sister, Nine Inch Nails, Megadeth, Slayer i wielu innych. Heavy metal zawsze przyciągał barwne jednostki, gardzące konwenansami, a życie w trasie to prawdziwa puszka Pandory szalonych doświadczeń. Metal dał też tym wszystkim buntownikom poczucie przynależności i tożsamości. (z noty wydawcy)\nJon Wiederhorn, Piekło na ziemi, [wydawnictwo:] Kagra Krzysztof Grausz, 2020\nPatricia Lee „Patti” Smith to wybitna amerykańska wokalistka rockowa, autorka piosenek i poetka. Jest uważana za jedną z najważniejszych kobiet w historii rocka. Ta książka nie jest biografią, ale włączyliśmy ją tutaj ze względu na, w pewnym sensie autobiograficzny charakter tego zbioru osobistych zapisków, w których – jak pisze wydawca, rekomendując „Rok Małpy” – „sen miesza się z rzeczywistością, dobre zjawy z przeszłości spotykają się z politycznymi demonami teraźniejszości, a wszystkiemu przyświeca pochwała codzienności w duchu poezji Williama Carlosa Williamsa. Smith z czułością wspomina tych, którzy już odeszli, rozmyśla nad największymi dziełami literatury i nie boi się pytać o niepewną dla świata przyszłość. „Rok Małpy" to poetycki manifest zaangażowanej artystki i intymny autoportret ikony amerykańskiej popkultury”.\nPatti Smith, Rok Małpy, Wydawnictwo Czarne, 2020


"Piękny spektakl, fantastyczne głosy solistów, wspaniała orkiestra, świetny balet i prowadzący. Koncert pozostawił niezapomniane wrażenia. Polecam"\n"Wspaniały koncert. Polecam wszystkim."\n"Super!!! Sala pełna, owacje na stojąco, bisy!!! Podobny występ 02.01.2018r. gorąco polecam!!! Ja już. Kupiłem bilety. Pozdrawiam "\n"Byłam już po raz drugi na koncercie tego Teatru. Jestem zachwycona. Wcześniej bywałam na spektaklach operetkowych ale połączenie repertuaru operowego z operetkowym jest niezwykłym wydarzeniem. Sala wypełnione po brzegi z owacjami na stojąco, co nie zdarza się często. REWELACJA"\n"Wspaniałe widowisko, nawet dla osób które rzadko chodzą na tego typu koncerty."\n"Było wspaniale,głosy cudne a balet zrobił postępy w porównaniu z poprzednim spektaklem"\n"Rewelacja. Sala wypełniona po brzegi. Owacje na stojąco. W listopadzie bedzie podobny koncert. Gorąco namawiam"\n"Wspaniałe widowisko, prawdziwa muzyczna uczta dla duszy, ucha i oczu. Polecam, by na kilka godzin wyłączyć się z szarej, jesiennej rzeczywistości. "\n"Wspaniałe przedstawienie :) Podróż przez fragmenty najpiękniejszych oper i operetek w wykonaniu artystów o zachwycających głosach (szczególnie tenor) dostarczyła mi wielu przeżyć estetycznych. Wysoki kunszt tancerzy.Jedynie uboga scenografia. Wykonawcom życzę zdrowia, sukcesów zawodowych i satysfakcji."\n"Piękny spektakl. Wspaniałe wykonanie oraz dopracowane szczegóły. Repertuar urozmaicony tak ze osoba ktora idzie po raz pierwszy na tego typu wydarzenie jest zachwycona.Nawet narzeczony byl zadowolony choc kiedys nie znosił muzyki powaznej i baletu. Z chęcią wybiorę się ponownie."\n"Koncert bardzo ładny dużo by mówić ale nie w tym rzecz żeby tylko chwalić chociaż to też potrzebne. Muzycy, balet, soliści, prowadzący na piątkę.Pewnie nie pisałbym tego komentarza ale jeden fakt mnie denerwował.Był w orkiestrze jeden z muzyków który w trakcie gdy nie grał siedział w pozycji knajpianej jakby był tam za karę.Dla dobra reszty mógłby przynajmniej udawać że tak nie jest."\n"Przepiękne widowisko, niesamowite wrażenia, wspaniała uczta dla ducha. Goraco polecam."\n"Są fenomenalni, wspaniałe głosy to już mój drugi koncert w Polsce i czwarty wogóle - dwa razy byłem w operze Odesskiej - polecam!!!"\n"Bardzo dobry koncert, co za głosy.Super! Polecam gorąco."\n"Fajne widowisko , szczególne wrażenie robili śpiewacy. Bilety drogie, ale polecam. "\n"Wstęp na 6. "\n"Koncert wspaniały, wysoki poziom artystów, wspaniały balet no i super prowadzący. Podobało nam się to, że cały zespół wykonał swoją pracę profesjonalnie, nawet ich ubiór - stroje budziły szacunek. Takie zespoły należy zapraszać do naszego miasta "\n"Serdecznie witam! Wraz z osobą towarzyszącą spędziłam cudowne chwile oglądając Gale najpiękniejszych utworów operowych i operetkowych w wykonaniu wysokiej klasy artystów. Dziękuję za ucztę duchową. Polecam wszystkim, którzy czują piękno. "\n"Mile spędzony czas na wspaniałym koncercie.Brawa dla solistów ,tancerzy,dyrygenta,orkiestry i prowadzącego.Występ niezapomniany,to uczta dla ducha,gorąco polecam."\n"Przedstawienie przeciętne, średni poziom artystyczny, czas spędzony w miarę miło."\n"Występ rewelacyjny, to uczta dla ducha, gorąco polecam"\n"Wspaniały,niezapomniany koncert,wysoki poziom,prowadzący również z klasą"\n"Wszystko przebieglo bez problemow.Skorzystam w przyszlosci."\n"Koncert bardzo udany. Brawa dla solistów, tancerzy, dyrygenta, orkiestry i prowadzącego:)"\nBasia i Jurek oceniając napisał(a) dodatkowo:\n"Koncert bardzo nam się podobał. Początkowo wspaniali artyści oraz orkiestra byli zbyt poważni, ale im bliżej końca było fajniej. Szczególne brawa dla Pana A.W. - prowadzącego. Szkoda, że i tak niewielka scena została pomniejszona przez cztery rzędy krzeseł, które ograniczyły możliwości baletu. Polecamy. ."\n"Mile spędzony czas na koncercie . Pozostaną wrażenia , a w uszach dźwięki melodii, które usłyszeliśmy. Polecam wszystkim takie koncerty , które przypominają chwile z dawnych czasów"\n"Doskonała uczta dla ducha. Bardzo przeżywałam i rozkoszowałam się po koncercie. Bardzo proszę częściej o tak wspaniałe widowiska. Polecam !!"\n"Świetny koncert! Światowa klasa śpiewaków i orkiestry! Bardzo miły wieczór! "\n"DUŻE BRAWA dla Artystów.Wspaniały koncert."\n"Cudowny koncert godny polecenia,niesamowite głosy artystów. "\n"Koncert jak zwykle przepiękny, z przyjemnością się słucha tych pięknych głosów. Za mało baletu, niestety scena stanowczo za mała. Jeżeli chodzi o salę, makabra. Mieliśmy bilety na balkonie, ciemno, trudno znaleźć miejsca, łatwo się potknąć, co właśnie mi się przytrafiło, cud, że tylko skończyło się na lekkich potłuczeniach. Krzesełka niestabilne. Poprzednio byliśmy na parterze, też nieszczególnie. Sam spektakl godzien polecenia."\n"Zakup biletów odbył się bezproblemowo. Miejsca zgodne z zamówieniem. K."\n"Wspaniały koncert. Wszyscy doskonali w swoich rolach: soliści, balet, dyrygent, orkiestra (wprawdzie trochę za dużo smutku na twarzach) oraz prowadzący. Niestety mała scena stanowiła poważną przeszkodę dla baletu. Ciasno ustawione i niezbyt wygodne krzesła na widowni także nie zasługują na pochwałę. Podsumowując jednak więcej wrażeń pozytywnych. Brawo. Serdecznie polecam."\n"Piękny koncert, wspaniałe głosy i tancerze. Brawo maestro."\n"Zawszę się wzruszam kiedy koncert mi się podoba.Teraz także oczy były wilgotne.SERDECZNIE POLECAM !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!"\n"Przepiękny, wspaniały koncert. Niesamowici ARTYŚCI. "\n"Cudowny spektakl, świetne wszystko-soliści, orkiestra,balet repertuar.Gorąco polecam."\n"Cudowny wieczór, piękne przeżycie. Organizacyjnie, jak zawsze, bez zarzutu. "\n"Spektakl bardzo dobry, choć uważam, że bilety były zbyt drogie- orkiestra akademicka i brak jakiejkolwiek scenografii. Prowadzący z klasą o dużej wiedzy i kulturze. Natomiast balet miał stanowczo zbyt mało miejsca na scenie do prezentacji swoich układów nad którymi, by doprowadzić je do międzynarodowego poziomu, musi jeszcze trochę popracować. "\n"Polecam miłośnikom muzyki i laikom. Piękne przeżycie intelektualne i emocjonalne. Brawa dla ARTYSTÓW!"\n"szkoda, że nie ma więcej tak wspaniałych koncertów. Brawo, brawo."\n"Byliśmy z mężem zachwyceni koncertem,wspaniali soliści, zachwycający balet, doskonałe zapowiedzi, spędziliśmy fantastycznie wieczór. POLECAMY!!!!"\n"Wspaniały koncert, gorąco polecam."\n"polecam serdecznie, super wydarzenie, fantastyczni wykonawcy, owacje na stojąco! spędziłam cudny wieczór :-)"\n"Koncert wspaniały tylko Opera Podlaska ma słabe nagłośnienie. Ogólnie polecam."\n"Było fajnie, polecam innym."


Zapach pomarańczy. Życie dominikańskie z innej perspektywy [Krzysztof Pałys, Szymon Popławski] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00194 007004 19930078 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Krzysztof Pałys, Szymon Popławski Liczba stron: 212\nISBN: 9788379060177 Data wydania: 2015-09-11\nMistrz Reginald tak bardzo miłował zakon, że kiedy brat Mate- usz zapytał go: „Czy nie odczuwasz niechęci do tego habitu, który przyjąłeś?”, on ze spuszczoną głową odrzekł: „Sądzę, że nie mam żadnej zasługi, żyjąc w tym zakonie, gdyż znajduję w nim zbyt wiele radości”. „Zapach pomarańczy” to opowieść o Zakonie Kaznodziejskim ja- kiej jeszcze nie było. Zostajemy wciągnięci w intrygujący i nieznany dotąd świat dominikańskich klasztorów. To nie tylko osiem wieków niezwykłej duchowości, ale także charakterystycznego poczucia humoru, który należy do głównych znaków rozpoznawczych braci świętego Dominika. Autorzy podjęli się szalonego ryzyka. Co w końcu myśleć o setce anegdot, które nie zawsze przedstawiają zakonników w pozytyw- nym świetle? Jak przejść spokojnie obok dominikanów planujących na siebie zamachy, gnębiących jezuitów, podszywających się pod paulinów, okradających zmarłych braci, uzdrawiających okładami z ziemniaków, eksperymentujących z kwasem azotowym czy za- praszających do swoich klasztorów kryminalistów? A może jednak kryje się w tym uroczy podstęp dominikańskiej radości? Czy istnieje lepszy sposób, by opowiedzieć o pięknie życia, niż sięgnięcie do jed- nej z Boskich cech, jaką jest poczucie humoru? S z y m o n P o p ł a w s k i O P K r z y s z t o f P a ł y s O P K r z ySz tOf Pały S OP Sz ymOn P OPł awSK i OP Z a pach pomar aNcZy życie dominikańskie z innej perspektywy Krzysztof Pałys OP W zakonie zajmował się najbardziej odpowiedzial- nymi zadaniami: podnosił jakość wielu toalet, po- szerzał przestrzeń życiową odgarniając mopem zanieczyszczenia pyliste, przy licznych zlewozmy- wakach nadawał połysk tysiącom talerzy. Przez dziesięć miesięcy pełnił funkcję krajowego duszpas- terza „Szkoły Rodzenia”, co uważa za swój naj- większy duszpasterski sukces. Gorliwie wypeł- niał powierzone mu obowiązki gotując wodę na herbatę oraz przynosząc na spotkania multime- dialny rzutnik. Przejechał autostopem czterdzieści tysięcy ki- lometrów odwiedzając dwadzieścia trzy kraje. Autor książki „Ludzie 8 dnia. Autostopem do Mat- ki Teresy”, która w 2013 r. została wybrana najlep- szą książką katolicką (portal literacki Granice.pl). Pracuje jako duszpasterz powołań. Szymon Popławski OP W zakonie, ze zmiennym powodzeniem, wyko- nywał różne prace. Między innymi prowadził ka- techezę w szkole podstawowej. To właśnie wtedy osiągnął swój największy sukces dydaktyczno-dusz- pasterski, gdy jedna z uczennic po kilku miesiącach intensywnej nauki opanowała sztukę wykonywania znaku krzyża. Stopem przejechał niewiele kilome- trów, odwiedzając tylko kilka miast w Polsce. Nie napisał wcześniej żadnej książki, jednak miłość do literatury nie jest mu obca, co udowodnił zakłada- jąc profil na Facebooku. Absolwent Szkoły Retoryki UJ. Na co dzień głosi Ewangelię jako rekolekcjonista. © Copyright for this edition by Wydawnictwo W drodze, 2015 Redaktor Lidia Kozłowska Redakcja techniczna Justyna Nowaczyk Projekt okładki i stron tytułowych Alicja Maliszewska Ilustracje Jarosław Kozłowski Fotograﬁ e na okładce Marcin Mituś Krzysztof Pałys OP ISBN 978-83-7906-017-7 Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze sp. z o.o., 2015 ul. Kościuszki 99, 61-716 Poznań tel. 61 852 39 62, faks 61 850 17 82 www.wdrodze.pl sprzedaz@wdrodze.pl Druk i oprawa: Drukarnia KMDRUK, Łódź + Naszym Braciom, bez których żaden z nas nie byłby tym, kim jest. Z wdzięcznością. Wszystkie opisane i narysowane historie wyda- rzyły się naprawdę. Niektóre z nich od daw- na żyją swoim własnym życiem, w związku z tym pewne szczegóły mogły zostać zmienio- ne. W kilku przypadkach zabieg ten zastosowa- liśmy celowo, by uchronić naszych bohaterów przed trudnymi do przewidzenia reakcjami czytelników. Autorzy Wstęp Angielski dominikanin, brat Michael O’Connor, chodził niepocieszony. Od dłuższego czasu, wraz z(cid:7)cenionym spe- cjalistą, którego mu przydzielono do pomocy, pracował nad skomplikowanym projektem modernizacji klasztoru. Widząc smutek na twarzy Michaela, jeden ze współbraci nie wytrzymał i(cid:7)zapytał o(cid:7)powód zmartwienia: – Michaelu, widzę, że czymś się martwisz. – Daj spokój, nie ma o(cid:7)czym mówić. – Wszyscy bracia zauważyli, że coś cię dręczy. Powiedz w(cid:7)końcu, co się stało, na pewno ci ulży. – To trudne do wytłumaczenia – wydusił O’Connor. – Może jednak spróbujesz? Michael westchnął, splatając dłonie przy brodzie, jak- by próbując się skupić. 9 – Widzisz, bracie – zaczął delikatnie, obserwując uważ- nie reakcję współbrata. – Od kilku tygodni współpracuję z(cid:7)Tomem. Przygotowujemy biznesplan na kolejne lata dla naszego klasztoru. – Wiem, przecież został ci przydzielony do pomocy. Jest świetnym specjalistą. Dominikanin głośno westchnął. – Owszem, jest. – Więc to o(cid:7)niego chodzi? – Pomimo najlepszych chęci, codziennych prób prze- kraczania siebie – powoli zaczął mówić Michael – współ- praca z(cid:7)nim jest dla mnie ogromnym wyzwaniem i(cid:7)bar- dzo dużo mnie kosztuje. – Czy brakuje mu jakichś kompetencji? – Nie, posiada je wszystkie. – Jest konﬂ iktowy? – Przeciwnie, bardzo się stara. – Więc co jest nie tak? – Istnieje pewna rzecz, która bardzo utrudnia naszą współpracę. – Dominikanin na moment zawiesił głos. – Ten człowiek zupełnie nie ma poczucia humoru… Wiadomo, że nasz zakon został założony specjalnie dla głoszenia słowa i(cid:7) zbawienia dusz. Taką deklarację znaj- dziemy we wszystkich wydaniach konstytucji domini- kańskich od roku 1220 aż do czasów współczesnych. Nie 10 jest to jednak zakon pokutny, choć niewątpliwie umar- twienia są ściśle wpisane w(cid:7)jego misję. Niektórzy teolo- dzy nazywali go raczej zakonem oświecania w(cid:7)prawdzie, a(cid:7)św. Katarzyna ze Sieny sławiła go jako radosny. Owa ra- dość stanowi bowiem warunek owocnego apostołowania i(cid:7)powinna występować zarówno u(cid:7)kaznodziei, jak i(cid:7)u(cid:7)na- wróconych. Już pierwszy następca św. Dominika, Jordan z(cid:7) Sak- sonii, dał się poznać jako osoba pełna spontaniczności i(cid:7) poczucia humoru. Jak wspominają współcześni mu dominikanie, wszyscy gorąco pragnęli go słuchać, a(cid:7) on przyciągnął do zakonu ogromną liczbę nowych kan- dydatów. W(cid:7) żywotach braci Vitae fratrum zachowała się historia ilustrująca jego niezwykły sposób patrzenia na świat: Pewnego razu, w(cid:7) 1229 roku, gdy Jordan był w(cid:7) drodze do Genui wraz z(cid:7)towarzyszącą mu gromadą nowicjuszy, podczas odmawiania komplety jeden z(cid:7)nowo przyjętych zaczął chichotać, co widząc, inni szybko mu zawtórowali. Któryś ze starszych braci natychmiast ich upomniał i(cid:7)za pomocą znaków kazał im się uspokoić. Ci jednak śmiali się coraz głośniej. Zaraz po zakończeniu komplety Jordan zwrócił się do niego z(cid:7)pytaniem: „Bracie, któż cię uczynił mistrzem moich nowicjuszy? Czy to do ciebie należy ich upominać?”. Potem, zwracając się do pozostałych braci, powiedział: „Najmilsi, śmiejcie się z(cid:7)całych sił, nie bacząc na tego brata – ja daję wam pozwolenie. Naprawdę po- 11 winniście się śmiać i(cid:7) cieszyć, bo uszliście z(cid:7) diabelskiego więzienia. Śmiejcie się przeto, najmilsi, śmiejcie się!”. „Nie mówcie mi o(cid:7) chrześcijanach, którzy nigdy się nie śmieją. To nie mogą być poważni ludzie” – stwierdził je- den ze świętych mnichów. W(cid:7) Sumie teologicznej Tomasz z(cid:7)Akwinu gani ludzi, którzy traktują siebie tak poważnie, że nigdy nie mówią nic śmiesznego, a(cid:7) zamiast tego za- wsze próbują przeszkodzić zabawie bądź wesołości in- nych. Tacy ludzie są nie tylko niemiłym towarzystwem, ale – według Akwinaty – od moralnej strony błądzą. Do- minikański doktor Kościoła pisze: Ludzie bez poczucia humoru sami nie zdobędą się na rozśmieszające słowa, a(cid:7) ciężcy są dla mówiących je, bo głusi na umiarkowane żarty drugich. Dlatego tacy lu- dzie są występni, a(cid:7)Filozof1 przydziela im nazwę tępych i cierpkich. W innym miejscu średniowieczny teolog posuwa się na- wet do stwierdzenia, że nieustanne zachowywanie powa- gi wskazuje na brak cnoty. Do dzisiejszego dnia zdanie dominikanów w(cid:7) tej kwestii nie uległo zmianie. Zmarły 1 Tomasz z(cid:7)Akwinu ma na myśli Arystotelesa, który uważał śmiech za siłę dobrą, która ma także walory poznawcze. 12 w(cid:7)opinii świętości krakowski dominikanin Joachim Bade- ni potwierdził ten pogląd w(cid:7)jednym z(cid:7)udzielonych wy- wiadów: „Myślę, że humor przydaje się do zbawienia. Każdy święty powinien śmiać się z(cid:7) siebie samego, bez daru dystansu wobec siebie nie byłby świętym”. Innym razem przestrzegał młodego zakonnika: „Niech brat uwa- ża na księży niemających poczucia humoru. Prawdopo- dobnie nie mają oni żywego kontaktu z Bogiem”. Brat Joachim słynął z(cid:7)ciętej riposty i(cid:7)niepowtarzalne- go poczucia humoru, wiele osób potwierdzało, że był on przeniknięty Bożą radością. Nieliczni jednak wiedzieli, że zmagał się także z(cid:7)cierpieniem i(cid:7)prowadził duchową wal- kę. Kiedyś jeden ze starszych braci oskarżył go, że swoją postawą gorszy kleryków, wymyślając niestworzone hi- storie, więc pewnie musi już być niespełna władz umysło- wych i(cid:7)miewać na starość omamy. „Czy zdrowy na umyśle człowiek mógłby przekroczyć koło podbiegunowe, jadąc na rowerze i(cid:7)zahaczając o(cid:7)nie kołem?” – padały zarzuty. „Czy można być kimś normalnym, a(cid:7)jednocześnie z(cid:7)po- ważną miną opowiadać ludziom o(cid:7)sposobach na zabicie wawelskiego smoka dzidą, dinozaurach w(cid:7)Myślenicach, niebie pełnym coca-coli, zatopieniu łodzi podwodnej podczas drugiej wojny światowej poprzez nałożenie be- retu na peryskop, a(cid:7) następnie szybkim odkręceniu go? Czy nobliwy zakonnik o(cid:7)arystokratycznym pochodzeniu 13 mógłby przedstawiać się współbratu cierpiącemu na zani- ki pamięci jako ceniony australijski profesor o(cid:7)nazwisku: Alojzy Dupa?” Poczucie humoru jest niewątpliwie poczuciem propor- cji. A(cid:7)tych nie da się jednoznacznie określić. Takie rzeczy się po prostu wyczuwa.(cid:7)Kiedy dziennikarka zapytała bra- ta Joachima, czy miał powodzenie u(cid:7)kobiet, ponieważ był przystojny, odparł: Tego zupełnie u(cid:7)siebie nie widzę, oglądałem swoje zdję- cia. Tak głupiej buzi w(cid:7)życiu nie widziałem. Pusta, bez- nadziejnie długa twarz. Mojej mamie naturalnie bardzo się podobałem, byłem bardzo elegancki. Moim zdaniem natomiast byłem zerem. Jeśli jestem tym, kim jestem, to tylko dzięki zakonowi, formacji dominikańskiej. Tylko i(cid:7)wyłącznie. Postawę brata Joachima Badeniego potwierdza spostrze- żenie Leszka Kołakowskiego, że poczucie humoru wbrew pozorom jest rzadką cechą, zakłada bowiem umiejętność osiągnięcia przez człowieka ironicznego dystansu wzglę- dem samego siebie: Ojciec Adam Studziński, kapelan w(cid:7)armii generała Ander- sa i(cid:7)uczestnik bitwy pod Monte Cassino, zapisał anegdotę sprzed wielu lat, opowiadającą o(cid:7)dwóch innych znakomi- tych współbraciach – błogosławionym Michale Czartory- skim, pochodzącym z(cid:7)rodu książęcego, i(cid:7)wybitnym pro- 14 fesorze Józeﬁ e Bocheńskim. Podobno bardzo się różnili, a(cid:7)według niektórych nawet nie lubili. Brat Józef pytany, co robi w(cid:7) nowicjacie dominikanów książę, odpowiadał: – Czyści ustępy. Według Mistrza Eckharta, im wyżej stoi jakiś święty, tym większa jest jego radość. Kiedy więc brat Jordan z(cid:7)Sakso- nii wspominał Dominika, stwierdził, że głosił on praw- dę nie tylko słowem i(cid:7)przykładem, ale również poprzez radość: Ponieważ radość serca radosnym czyni także oblicze, pogodna równowaga jego wnętrza wyrażała się na ze- wnątrz przez objawy dobroci i(cid:7) wesołość twarzy. Wła- śnie ze względu na tę radość bardzo łatwo zdobywał on miłość ludzką, od pierwszego wejrzenia wkradał się do wszystkich serc. Błogosławiona Cecylia, dominikańska mniszka, doda- je: „z jego czoła i(cid:7)rzęs bił jakiś blask, który u(cid:7)wszystkich wzbudzał cześć i(cid:7)miłość dla niego. Zawsze był uśmiech- nięty i(cid:7)radosny”. Skutkiem radości jest często poczucie humoru, które niewątpliwie daje człowiekowi dystans do siebie i(cid:7)świa- ta, w(cid:7)którym żyje. Być może więc powinniśmy się modlić także o(cid:7) łaskę rozumienia żartów, która przywraca rze- czom właściwe proporcje? Człowiek wolny potraﬁ śmiać 15 się z(cid:7)samego siebie, bo wie, że nie jest taki, jakim widzą go ludzie, lecz taki, jakim stworzył go Bóg. W(cid:7) dziejach Kościoła nie brakowało tendencji kanoni- zujących smutek. Najbardziej znana herezja to jansenizm, który rozwijał się w(cid:7)XVII(cid:7)wieku. W(cid:7)myśl poglądów janse- nistycznych chrześcijanin to pokutnik za grzechy, nie może więc sobie pozwalać na radość. W(cid:7)jego życiu powinien do- minować smutek wynikający z(cid:7)pamięci o(cid:7)własnych grze- chach. We Francji, w(cid:7)Port-Royal, głównym ośrodku tej my- śli, zakazany był śmiech, a(cid:7)nawet uśmiech był źle widziany. Od śmiechu nie powstrzymuje się jednak Bóg, które- go, jak mówi Psalmista, śmieszy zarozumiałość i(cid:7) pycha człowieka. Zdrowy uśmiech i(cid:7) humor, tak żywo obecne w(cid:7)dominikańskiej tradycji, od wieków torowały drogę do człowieka, ale także do Boga, pomagając przywrócić wła- ściwą perspektywę: kim jestem ja, a(cid:7)kim Ten, który mnie stworzył? Dionizy Areopagita twierdził, że w(cid:7)katedrze powinien się zawsze znaleźć jakiś element blasfemii, coś bluźnier- czego albo komicznego, żeby się okazało, że katedra to jeszcze nie jest niebo. I(cid:7)dlatego w(cid:7)prawie każdej katedrze znajdziemy jakiś element nieprzyzwoity. Niektórzy my- ślą, że to może dlatego, iż architekt poszedł na obiad, a(cid:7)ro- botnicy w(cid:7)tym czasie narozrabiali. Ale to w(cid:7)rzeczywistości ma głęboki teologiczny sens. 16 W historii mamy wiele przykładów świadczących o(cid:7)tym, że mnisi w(cid:7)pełni świadomie robili sobie sami z(cid:7)sie- bie żarty. Ten dar radości powinien więc udzielać się także innym, ponieważ do tego zaprasza Słowo Natchnione. Skoro dla chrześcijanina przedmiotem radości jest Bóg i(cid:7)ufne zjednoczenie z(cid:7)Nim, to czy wśród błogosławieństw znajdziemy takie, które rozpoczynałoby się od słów: bło- gosławieni, którzy się radują? Oczywiście, nie. Ale… błogosławieństwa należy czytać od tyłu. Jezus mówi, że błogosławieni są ci, którzy płaczą, albowiem będą po- cieszeni przez samego Boga. Na tym ma polegać pełnia szczęścia. Taniej pociechy nie należy szukać w(cid:7)doraźnej pseudoradości, lecz w(cid:7)obietnicy Chrystusa, że wszystkie cierpienia będą miały swój kres. Kiedy w(cid:7)XIII wieku wojska tatarskie najechały na san- domierski klasztor św. Jakuba, podczas porannych mo- dlitw bracia otrzymali proroctwo, że dzisiaj zostaną mę- czennikami. Brat Abraham Bzowski: Wzdychali z(cid:7) głębi serca: Ach, kiedy nadejdzie ta upra- gniona godzina, aby nas zabrać z(cid:7) ziemi i(cid:7) oddać niebu? Szczęśliwi jesteśmy i(cid:7)słodkie te miecze, które nas zaniosą do wspólnoty duchów błogosławionych. Najsłodszy Jezu oraz słodka Nadziejo Wzdychających, Maryjo, kiedyż się to stanie? Pozabijają nas czy może pozostawią bez szko- dy? Biada nam, bo nasze przebywanie na tej ziemi się przedłuża. 17 Radość pochodząca od Boga może być więc przeżywana nawet w(cid:7) obliczu doczesnych utrapień. Przeciwności są bowiem chwilowe i(cid:7)nie mogą stłumić radości osób wie- rzących. Dlatego wszystkie trudności, jeśli są traktowane jako współcierpienie z(cid:7)Jezusem, stają się przyczyną przy- szłej radości zbawionych. Stąd też List do Filipian, napi- sany w(cid:7)najtrudniejszym okresie życia apostoła Pawła, jest jednym z(cid:7)najradośniejszych jego listów. W Liście do Galatów radość została wymieniona jako jeden z(cid:7)owoców Ducha Świętego, zajmując wysoką dru- gą pozycję, zaraz po darze miłości. Dominikański tercjarz i(cid:7)znakomity kaznodzieja arcybiskup Fulton Sheen stwier- dził, że święci zawsze mają poczucie humoru. Człowie- ka przenikniętego Duchem Świętym można więc zdeﬁ - niować jako kogoś, kto ma Boży dystans, wyrażający się w(cid:7)humorze, bo święty nigdy nie traktuje tego świata na poważnie, jakby miał być wiecznym miastem. Niewątpliwie w(cid:7)Dominiku przejawiało się coś niezwy- kle świeżego i(cid:7)aktualnego, co zauważyli już mu współcze- śni. Jest to swego rodzaju pragnienie, pasja, zapał, który przepełniał całe jego życie. Jego serce i(cid:7)myśli zawsze były skierowane ku jakiemuś celowi. Dominik pociągnął za swoim przykładem całą rzeszę ludzi, którzy oﬁ arowując się całkowicie Bogu, w(cid:7)życiu konsekrowanym podjęli cha- rakterystyczny dla niego sposób myślenia i(cid:7) życia. Choć 18 kilka razy napadali na niego zbójcy, on chodził zawsze z(cid:7)radością i(cid:7)śpiewem na ustach, a(cid:7)jego serce było ogarnię- te zadziwiającym i(cid:7)niemal niewiarygodnym pragnieniem zbawienia wszystkich ludzi. „Wyróżniała go niezachwiana równowaga ducha z(cid:7)wy- jątkiem chwil, kiedy ogarniało go współczucie i(cid:7)miłosier- dzie. Ponieważ zaś radosne serce wyraża się w(cid:7)pogodzie oblicza, dlatego pełna pokoju wewnętrzna postawa ob- jawiała się w(cid:7)serdeczności i(cid:7)wesołości spojrzenia” – pisał o(cid:7)Dominiku jego następca, błogosławiony Jordan z(cid:7)Sak- sonii. Dominik, jak wspominają znający go bracia, przyjmo- wał każdego do ogromnego serca swego miłosierdzia, a(cid:7) ponieważ kochał każdego, wszyscy także odwzajem- niali się miłością. Dlatego kiedy i(cid:7) dzisiaj dominikański brat zostaje posłany, aby głosić Ewangelię, to najpierw musi pokochać ten świat, pomimo jego niedoskonałości. W(cid:7)przeciwnym wypadku będzie głosił siebie, swoje lęki, frustracje, niezaspokojone pragnienia, zamiast Bożego Słowa dającego ocalenie. To, co mówimy, ma bowiem wy- nikać z(cid:7)osobistej modlitwy, aby przybliżać Pana Boga lu- dziom, a(cid:7)nie od Niego odpychać. Z całą pewnością cechą charakteryzującą zakonny charyzmat jest radość i(cid:7) entuzjazm, które następnie roz- palają innych. Nie są one owocem wysiłków człowieka, 19 ale przede wszystkim wyrazem mocy Ducha Świętego, który udziela swoich darów tak, jak Mu się podoba. Czę- sto ludzie, dotyczy to także katolików, boją się życia du- chowego, ponieważ myślą, że jego celem jest uczynić nas nieszczęśliwymi. W książeczce o(cid:7)początkach zakonu dominikanów czy- tamy o(cid:7)bracie Reginaldzie, który miał tak bardzo kochać to zgromadzenie, że kiedy brat Mateusz zapytał go: „Czy nie odczuwasz niechęci do tego habitu, który przyjąłeś?”, on ze spuszczoną głową odrzekł: „Sądzę, że nie mam żad- nej zasługi, żyjąc w(cid:7) tym zakonie, gdyż znajduję w(cid:7) nim zbyt wiele radości”. Irlandzki dominikanin Vincent McNabb, kiedy wstę- pował do Zakonu Kaznodziejskiego, przyznał, że zaczął oddychać zupełnie inną atmosferą. „Byłem niezmier- nie zaskoczony i(cid:7)zachwycony – opowiadał – gdy okaza- ło się, że nigdy nie uważano smutku za jeden z(cid:7) owo- ców życia duchowego. Kto nie doświadczał radości, od- chodził”. Dominikański generał Timothy Radcliffe, wspomina- jąc pobyt w(cid:7)Jerozolimie, opowiadał, że było wówczas tak gorąco, iż jego towarzysz dostał pomieszania zmysłów. W(cid:7)tym momencie zawiesił na kilka sekund głos i(cid:7)dodał: „Co akurat nie jest niczym szczególnym z(cid:7)uwagi na fakt, że był dominikaninem”. 20 Pamiętamy swoje pierwsze lata zakonnego życia, gdy właśnie przez śmiech i(cid:7) żart uczyliśmy się zdrowego dy- stansu i(cid:7) odreagowywania trudów klasztornego rytmu. Bracia, którzy nie opanowali tej sztuki (lub nie przyjęli owej „łaski dystansu”), odchodzili rozgoryczeni. Kiedy byliśmy w(cid:7)nowicjacie, przyjechał do nas młody chłopak, który zastanawiał się nad założeniem biało-czarnego habi- tu. Współbraci pouczał, zarzucając, że zachowują się zbyt hałaśliwie, dodatkowo był przekonany, że kiedy człowiek niewiele się uśmiecha, to musi prowadzić głębokie życie duchowe. Chciał szczerze kochać Pana Boga, ale kochał Go bez radości. Niedoszły dominikanin rzadko pozwalał sobie na chwilę swobody, unikał kontaktu z(cid:7)innymi, a(cid:7)jego wzrok padał nie dalej niż wieko trumny. Wewnętrzna głę- bia wprost emanowała na zewnątrz, a(cid:7)owa aura tajemni- czości miała być dowodem na bogactwo mistycznych prze- żyć. „Prawdziwa świętość to mieszkać z(cid:7) takim świętym” – komentowali bracia. Chłopak nie zdecydował się zostać dominikaninem, zrezygnował i(cid:7) odszedł rozczarowany licznymi niedoskonałościami zakonnej wspólnoty oraz brakiem zrozumienia. Być może zgodziłby się dzisiaj z(cid:7)wy- powiedzią Peire’a Cardenala, który w(cid:7)XVIII wieku wyznał: „Gdybym miał żonę, nie powierzyłbym jej dominikanom”. Pielęgnowanie w(cid:7)sobie smutku zaliczane było w(cid:7)pierw- szych wiekach chrześcijaństwa do grzechów ciężkich, 21 zaraz obok pychy. Pontyjski mnich Ewagriusz smutek zalicza do bardzo groźnego stanu duchowego paraliżu, który ma wynikać z(cid:7) nieuporządkowanej, egoistycznej miłości własnej, a(cid:7)Jan Kasjan, mistrz duchowy Dominika, uważa, że smutek może prowadzić do wielu konkretnych grzechów. Pierwszym smutnym człowiekiem w(cid:7)Biblii jest Kain – traci on spokój ducha, co doprowadza go do smut- ku, a(cid:7)ten z(cid:7)kolei pcha go do morderstwa. Na kartach Starego Testamentu można znaleźć wiele tekstów mówiących o(cid:7)radości wewnętrznej i(cid:7)zewnętrznej. Radość jest wychwalana także z(cid:7)innego powodu: pozwa- la zapominać o(cid:7)przykrościach tego życia. Wiele ksiąg Bi- blii jest przepełnionych radością, ale nie jest to prosta we- sołkowatość, tylko postawa wynikająca z(cid:7)przyjęcia wiary w(cid:7)Boga i(cid:7)Jego uczestnictwo w(cid:7)życiu człowieka. Dobrym przykładem jest hymn Magniﬁ cat. W(cid:7)tej niezwykłej pieśni nie znajdziemy narzekania, a(cid:7) jedynie uwielbienie Boga i(cid:7)prostą radość. Biblia chce nas nauczyć dobrego śmiechu. Podczas lektury Starego Testamentu można się wielokrot- nie natknąć na fragmenty, w(cid:7) których autor za pomocą ironii wyśmiewa swoich wrogów. Nic bowiem tak sku- tecznie nie chroni przed demagogiem lub manipulatorem jak właśnie śmiech. Nic też tak dobrze nie obnaża ludzkiej głupoty. W(cid:7)Księgach Machabejskich, gdzie opisane są losy przywódców żydowskiego powstania przeciwko dynastii 22 Seleucydów, jeden z(cid:7) wodzów Aleksandra III Wielkiego, Lizymach, uzbraja blisko trzy tysiące ludzi i(cid:7)rozpoczyna niesprawiedliwe rządy. Autor dodaje wówczas: „dowo- dził nimi niejaki Auranos, podeszły w(cid:7)latach i(cid:7)nie mniej podeszły w(cid:7) głupocie”. Antioch IV Epifanes, władca sta- rożytnej Syrii, który samego siebie nazwał objawieniem Boga, przez Żydów nazywany był Epimenesem, czyli wa- riatem. Również Hiob posługuje się ironią, nie mogąc już słuchać słów swoich pocieszycieli, które zamiast dawać otuchę w(cid:7) cierpieniu, przynoszą ból. Kiedy zabiera głos, zaczyna swoją mowę od słów: „Doprawdy jesteście waż- nymi ludźmi i(cid:7)razem z(cid:7)wami umrze mądrość”. Wybory Boga świadczą o(cid:7)tym, że z(cid:7)życzliwym dystan- sem patrzy On na nasze ludzkie predyspozycje, kiedy powołuje ludzi do podjęcia powierzonych im zadań. Czy naród izraelski został wybrany, ponieważ był silniejszy, zdolniejszy lub bogatszy od innych narodów? Wręcz przeciwnie, pośród takich gigantów, jakimi były wówczas Asyria, Babilonia, Persja, lud Izraela bezsprzecznie zajmo- wał ostatnie miejsce, był najbiedniejszy, najmniejszy. Do- datkowo ten sam Bóg wprawia w(cid:7)zakłopotanie słuchaczy, posyłając do nich jąkającego się Mojżesza lub powołując na proroka Jeremiasza, młodego chłopaka, bez doświad- czenia i(cid:7) autorytetu. Dawid był ostatnim synem Jessego, o(cid:7)którym nie pamiętał nawet własny ojciec, ale to właśnie 23 on został namaszczony na króla Izraela. Jonasz to z(cid:7)kolei bohater tchórzliwy, płaczliwy i(cid:7)przepełniony złością. W Nowym Testamencie Bóg także nie zwalnia tempa, jeśli chodzi o(cid:7)dziwne i(cid:7)niemal humorystyczne działanie. Na miejsce urodzenia swojego Syna nie wybiera królew- skiego pałacu Heroda, ale pasterską grotę w(cid:7) „podłym” Betlejem. Później towarzyszami Jezusa zostają ludzie, którym bardzo daleko do erudycji uczniów z(cid:7) najlep- szych szkół rabinackich. Żeby tego było mało, pierwszymi świadkami zmartwychwstania Jezusa będą kobiety, któ- rych zdania żaden sąd nigdy nie brał poważnie. Pan Bóg rozdaje łaski, komu chce, to jest wyłącznie Jego dar. O(cid:7) zupełnie wyjątkowym darze mówi Księga Liczb: Bóg daje oślicy Balaama mowę, aby pouczyła pro- roka. Również i(cid:7)dzisiaj zdarza się, że ktoś się nawraca na- wet za sprawą bardzo niedoskonałych kaznodziejów. Oczywiście, nie należy mylić hałaśliwego rozkojarze- nia, nerwowego śmiechu, który jest często ucieczką od siebie samego i(cid:7)bliźniego, od zdrowej, pełnej pokoju ra- dości. Jedyne, z(cid:7)czego nie można się radować, to ze złego postępowania i(cid:7)z(cid:7)nieszczęścia sprawiedliwego, gdyż taka radość jest potępiona przez Sprawiedliwego Sędziego. Brat Joachim Badeni twierdził, że każdy święty powi- nien śmiać się z(cid:7)siebie samego, bez daru dystansu wobec siebie nie byłby bowiem świętym. Jednak humor i(cid:7)radość 24 to dwie rzeczywistości. Tam, gdzie pojawia się wielka ra- dość, humor gaśnie, a(cid:7)w(cid:7)radości niebiańskiej nie ma po- trzeby jakiegokolwiek dystansu. Diabeł najbardziej boi się tego, że będzie wyśmiany. On nie ma krzty poczucia humoru, jest śmiertelnie poważny i(cid:7)ponury. O ile niektórych ludzi dziwi dominikańska lekkość, o tyle innych przytłacza ciężar wspólnot pozbawionych poczucia humoru. To normalne, że różnimy się upodoba- niami. Niestety, w(cid:7)naszych wspólnotach możemy się tak- że spotkać z(cid:7) humorem ironicznym i(cid:7) cynizmem. Osoby, które się nim posługują, nabierają dystansu do innych, by ich wyśmiać, zapominając o(cid:7)tym, że mają ich kochać. Dominik karcił braci za nieumiarkowany śmiech oraz pobudzanie do takiego śmiechu innych. Był szczególnie wrażliwy na to, gdy nieopanowane wybuchy radości przeszkadzały braciom w(cid:7)studiowaniu. Postawa Domini- ka, który sam „przez radość zdobywał serca wszystkich ludzi”, dobitnie pokazuje, że śmiech i(cid:7)radość mają wartość tylko wtedy, gdy towarzyszy im duchowa dojrzałość. Jak jednak można nie być radosnym, kiedy przychodzi nam głosić Boże Słowo, do którego przecież żaden z(cid:7)nas zwyczajnie nie dorasta? Gdy Jezus na swoich przyjaciół wybiera osoby niedoświadczone, niemogące stanąć na wysokości zadania, powierzając im dodatkowo ważne misje, to jednocześnie wywraca do góry nogami całą hie- 25 rarchię i(cid:7)ludzkie kryteria oceny. Każdy uczciwie patrzący na siebie dominikanin musi mieć więc świadomość, że różnica pomiędzy gliną, z(cid:7)której zrobione jest naczynie, a(cid:7)skarbem, który w(cid:7)sobie mieści, jest ogromna i(cid:7)w(cid:7)istocie powinna budzić dobry śmiech. Dominikański historyk Simon Tugwell zaznacza, że pierwsi dominikanie znani byli z(cid:7)pogody ducha, do tego stopnia, że współcześni im sądzili, iż jest to przesadne i(cid:7)sprzeczne z(cid:7)duchem zakonnym. Pewien starszy brat tak skomentował kazanie rozpo- czynające rekolekcje: „Zwykle potrzeba minuty, aby ka- znodzieja ujawnił swą głupotę. Tymczasem nasz gość rekolekcjonista zrobił to w(cid:7) dziesięć sekund”. Inny brat spotkał się z(cid:7)komentarzem ze strony słuchaczy: „Ten oj- ciec jest doprawdy niezrównanym mistrzem w(cid:7)głoszeniu dobrej nowiny o(cid:7)wiecznym potępieniu”. W dominikańskiej duchowości humor nie jest więc na- strojem, ale sposobem patrzenia na świat. W(cid:7)obliczu dzia- łania Boga w(cid:7)historii, radość bowiem powinna napełniać wszystkich. 26 *** Humor stanowi subtelną nić łączącą braci i(cid:7)siostry wszyst- kich pokoleń. Jest to specyﬁ czny kod komunikacyjny, któ- ry w(cid:7)naturalny sposób pomaga przekazywać i(cid:7)rozumieć to, co w(cid:7)naszej tożsamości wydaje się najistotniejsze. Do dziś w(cid:7) dominikańskich wspólnotach na całym świecie bracia i(cid:7) siostry śmieją się nie tylko z(cid:7) samych siebie, ale i(cid:7)z(cid:7)siebie nawzajem. Te historie są później powtarzane ko- lejnym pokoleniom, a(cid:7)po czasie stają się istotną częścią za- konnej historii, ściślej scalając dominikańską tożsamość. Uczestniczenie we wspomnieniach jest także zasadniczą częścią ludzkich przyjaźni. Gdy wspólnota zatraci swoje historie, staje się wspólnotą bez tożsamości. Bez wspól- nej przeszłości teraźniejszość rozpada się, a(cid:7)przyszłość nie daje nadziei. Bez tradycji, twierdził wybitny dominikań- ski kaznodzieja Jan Henryk Lacordaire, życie mogłoby być jedynie serią niepowiązanych chwil, jedną kroplą wody spadającą po drugiej. Nie posiadałoby jedności, a(cid:7) czło- wiek nie mógłby być pewien swojej tożsamości. Gardzić tym dziedzictwem to gardzić życiem. Papież Franciszek w(cid:7)liście do osób konsekrowanych napisał bardzo podob- nie: „Niezbędne jest opowiedzenie swojej historii, aby zachować żywą tożsamość, jak również umocnić jedność rodziny zakonnej i(cid:7) poczucie przynależności jej człon- 27 ków. Nie chodzi o(cid:7) robienie wykopalisk i(cid:7) kultywowanie bezużytecznych nostalgii, ale raczej o(cid:7)odkrycie na nowo drogi minionych pokoleń, aby uchwycić w(cid:7)niej inspirują- cą iskrę”. W naszym zakonie znajdziemy przynajmniej cztery iskry pozwalające rozniecić potężny ogień. Chodzi oczy- wiście o(cid:7)modlitwę, życie wspólne, studium i(cid:7)głoszenie. „Jeśli miecz znowu ma odzyskać swoje ostrze, trzeba, aby wojskowa elita odnowiła ﬁ lozoﬁ ę właściwą swojemu stanowi” – to słowa francuskiego generała Charles’a de Gaulle’a, które wydają nam się dziwnie bliskie. Nasz cha- ryzmat będzie nadal jak ostry miecz, jeśli nie zapomni- my o(cid:7)tym, na czym budowana jest dominikańska tożsa- mość. O(cid:7)tym mieczu chcemy opowiedzieć, przypomnieć o(cid:7)jego sile i(cid:7)ostrości. Rozczarujemy jednak czytelnika, któ- ry liczy na poważną, naukową rozprawę. Wycieczce po drogach naszej tożsamości dyskretnie towarzyszyć będzie właśnie dominikański humor. To dobry towarzysz, który – chociaż umie zaskoczyć – nie narzuca się i(cid:7)nie męczy, a(cid:7)jak mało kto, potraﬁ dodać lekkości i(cid:7)pokrzepienia, ucząc za- razem dystansu do własnych słabości. Spis treści WSTĘP - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 9 OSIEM WIEKÓW WCZEŚNIEJ - - - - - - - - - - - - - - - - - - 29 DOMINIKAŃSKIE PRELUDIUM, CZYLI KRÓTKO O(cid:7)TYM, JAK BYŁO Z(cid:7)NAMI NA POCZĄTKU - - - - - - - - MODLITWA - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Prosta modlitwa - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Powroty - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Uwolnić się od siebie - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Przekazywać owoce kontemplacji - - - - - - - - - - - - - - Bez retuszu - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Dwa pytania - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Oswajanie się z(cid:7)obecnością - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Różaniec tylko dla prawdziwych mężczyzn - - - - - - - Dominik i(cid:7)reszta świata - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Mądrości z dominikańskiej ambony - - - - - - - - - - - - - 39 45 49 50 55 59 60 70 71 75 79 88 223 ŻYCIE WSPÓLNE - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 89 Ociosywanie kamieni - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 92 Współczucie - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 115 Pokora - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 118 Posłuszeństwo - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 133 Odpoczynek - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 135 Mądrości z dominikańskiej ambony - - - - - - - - - - - - - 140 STUDIUM - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 143 Mistrz i(cid:7)uczeń - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 149 Odwaga - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 160 Asceza - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 169 Mądrości z dominikańskiej ambony - - - - - - - - - - - - - 177 GŁOSZENIE - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 179 Pijani słowem - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 181 Rewolucjoniści - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 183 Włóczędzy - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 187 Podpalacze - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 189 Charyzmatyczni uczniowie - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 191 Pyszni i(cid:7)pokorni - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 195 Miłośnicy życia - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 206 Ogłoszenia duszpasterskie - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 212 Z modlitwy wiernych - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 213 POSŁOWIE I(cid:7)PODZIĘKOWANIA - - - - - - - - - - - - - - - - - 215 BIBLIOGRAFIA - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 219\n© Copyright for this edition by Wydawnictwo W drodze, 2015 Redaktor Lidia Kozłowska Redakcja techniczna Justyna Nowaczyk Projekt okładki i stron tytułowych Alicja Maliszewska Ilustracje Jarosław Kozłowski Fotografie na okładce Marcin Mituś Krzysztof Pałys OP ISBN 978-83-7906-017-7 Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów W drodze sp. z o.o., 2015 ul. Kościuszki 99, 61-716 Poznań tel. 61 852 39 62, faks 61 850 17 82 www.wdrodze.pl sprzedaz@wdrodze.pl\n+ Naszym Braciom, bez których żaden z nas nie byłby tym, kim jest. Z wdzięcznością.\nWszystkie opisane i narysowane historie wydarzyły się naprawdę. Niektóre z nich od dawna żyją swoim własnym życiem, w związku z tym pewne szczegóły mogły zostać zmienione. W kilku przypadkach zabieg ten zastosowaliśmy celowo, by uchronić naszych bohaterów przed trudnymi do przewidzenia reakcjami czytelników. Autorzy\nWstęp Angielski dominikanin, brat Michael O’Connor, chodził niepocieszony. Od dłuższego czasu, wraz z cenionym specjalistą, którego mu przydzielono do pomocy, pracował nad skomplikowanym projektem modernizacji klasztoru. Widząc smutek na twarzy Michaela, jeden ze współbraci nie wytrzymał i zapytał o powód zmartwienia: – Michaelu, widzę, że czymś się martwisz. – Daj spokój, nie ma o czym mówić. – Wszyscy bracia zauważyli, że coś cię dręczy. Powiedz w końcu, co się stało, na pewno ci ulży. – To trudne do wytłumaczenia – wydusił O’Connor. – Może jednak spróbujesz? Michael westchnął, splatając dłonie przy brodzie, jakby próbując się skupić. – Widzisz, bracie – zaczął delikatnie, obserwując uważnie reakcję współbrata. – Od kilku tygodni współpracuję z Tomem. Przygotowujemy biznesplan na kolejne lata dla naszego klasztoru. – Wiem, przecież został ci przydzielony do pomocy. Jest świetnym specjalistą. Dominikanin głośno westchnął. – Owszem, jest. – Więc to o niego chodzi? – Pomimo najlepszych chęci, codziennych prób przekraczania siebie – powoli zaczął mówić Michael – współpraca z nim jest dla mnie ogromnym wyzwaniem i bardzo dużo mnie kosztuje. – Czy brakuje mu jakichś kompetencji? – Nie, posiada je wszystkie. – Jest konfliktowy? – Przeciwnie, bardzo się stara. – Więc co jest nie tak? – Istnieje pewna rzecz, która bardzo utrudnia naszą współpracę. – Dominikanin na moment zawiesił głos. – Ten człowiek zupełnie nie ma poczucia humoru… Wiadomo, że nasz zakon został założony specjalnie dla głoszenia słowa i zbawienia dusz. Taką deklarację znajdziemy we wszystkich wydaniach konstytucji dominikańskich od roku 1220 aż do czasów współczesnych. Nie jest to jednak zakon pokutny, choć niewątpliwie umartwienia są ściśle wpisane w jego misję. Niektórzy teolodzy nazywali go raczej zakonem oświecania w prawdzie, a św. Katarzyna ze Sieny sławiła go jako radosny. Owa radość stanowi bowiem warunek owocnego apostołowania i powinna występować zarówno u kaznodziei, jak i u nawróconych. Już pierwszy następca św. Dominika, Jordan z Saksonii, dał się poznać jako osoba pełna spontaniczności i poczucia humoru. Jak wspominają współcześni mu dominikanie, wszyscy gorąco pragnęli go słuchać, a on przyciągnął do zakonu ogromną liczbę nowych kandydatów. W żywotach braci Vitae fratrum zachowała się historia ilustrująca jego niezwykły sposób patrzenia na świat: Pewnego razu, w 1229 roku, gdy Jordan był w drodze do Genui wraz z towarzyszącą mu gromadą nowicjuszy, podczas odmawiania komplety jeden z nowo przyjętych zaczął chichotać, co widząc, inni szybko mu zawtórowali. Któryś ze starszych braci natychmiast ich upomniał i za pomocą znaków kazał im się uspokoić. Ci jednak śmiali się coraz głośniej. Zaraz po zakończeniu komplety Jordan zwrócił się do niego z pytaniem: „Bracie, któż cię uczynił mistrzem moich nowicjuszy? Czy to do ciebie należy ich upominać?”. Potem, zwracając się do pozostałych braci, powiedział: „Najmilsi, śmiejcie się z całych sił, nie bacząc na tego brata – ja daję wam pozwolenie. Naprawdę powinniście się śmiać i cieszyć, bo uszliście z diabelskiego więzienia. Śmiejcie się przeto, najmilsi, śmiejcie się!”. „Nie mówcie mi o chrześcijanach, którzy nigdy się nie śmieją. To nie mogą być poważni ludzie” – stwierdził jeden ze świętych mnichów. W Sumie teologicznej Tomasz z Akwinu gani ludzi, którzy traktują siebie tak poważnie, że nigdy nie mówią nic śmiesznego, a zamiast tego zawsze próbują przeszkodzić zabawie bądź wesołości innych. Tacy ludzie są nie tylko niemiłym towarzystwem, ale – według Akwinaty – od moralnej strony błądzą. Dominikański doktor Kościoła pisze: Ludzie bez poczucia humoru sami nie zdobędą się na rozśmieszające słowa, a ciężcy są dla mówiących je, bo głusi na umiarkowane żarty drugich. Dlatego tacy ludzie są występni, a Filozof1 przydziela im nazwę tępych i cierpkich. W innym miejscu średniowieczny teolog posuwa się nawet do stwierdzenia, że nieustanne zachowywanie powagi wskazuje na brak cnoty. Do dzisiejszego dnia zdanie dominikanów w tej kwestii nie uległo zmianie. Zmarły w opinii świętości krakowski dominikanin Joachim Badeni potwierdził ten pogląd w jednym z udzielonych wywiadów: „Myślę, że humor przydaje się do zbawienia. Każdy święty powinien śmiać się z siebie samego, bez daru dystansu wobec siebie nie byłby świętym”. Innym razem przestrzegał młodego zakonnika: „Niech brat uważa na księży niemających poczucia humoru. Prawdopodobnie nie mają oni żywego kontaktu z Bogiem”. Brat Joachim słynął z ciętej riposty i niepowtarzalnego poczucia humoru, wiele osób potwierdzało, że był on przeniknięty Bożą radością. Nieliczni jednak wiedzieli, że zmagał się także z cierpieniem i prowadził duchową walkę. Kiedyś jeden ze starszych braci oskarżył go, że swoją postawą gorszy kleryków, wymyślając niestworzone historie, więc pewnie musi już być niespełna władz umysłowych i miewać na starość omamy. „Czy zdrowy na umyśle człowiek mógłby przekroczyć koło podbiegunowe, jadąc na rowerze i zahaczając o nie kołem?” – padały zarzuty. „Czy można być kimś normalnym, a jednocześnie z poważną miną opowiadać ludziom o sposobach na zabicie wawelskiego smoka dzidą, dinozaurach w Myślenicach, niebie pełnym coca-coli, zatopieniu łodzi podwodnej podczas drugiej wojny światowej poprzez nałożenie beretu na peryskop, a następnie szybkim odkręceniu go? Czy nobliwy zakonnik o arystokratycznym pochodzeniu mógłby przedstawiać się współbratu cierpiącemu na zaniki pamięci jako ceniony australijski profesor o nazwisku: Alojzy Dupa?” Poczucie humoru jest niewątpliwie poczuciem proporcji. A tych nie da się jednoznacznie określić. Takie rzeczy się po prostu wyczuwa. Kiedy dziennikarka zapytała brata Joachima, czy miał powodzenie u kobiet, ponieważ był przystojny, odparł: Tego zupełnie u siebie nie widzę, oglądałem swoje zdjęcia. Tak głupiej buzi w życiu nie widziałem. Pusta, beznadziejnie długa twarz. Mojej mamie naturalnie bardzo się podobałem, byłem bardzo elegancki. Moim zdaniem natomiast byłem zerem. Jeśli jestem tym, kim jestem, to tylko dzięki zakonowi, formacji dominikańskiej. Tylko i wyłącznie. Postawę brata Joachima Badeniego potwierdza spostrzeżenie Leszka Kołakowskiego, że poczucie humoru wbrew pozorom jest rzadką cechą, zakłada bowiem umiejętność osiągnięcia przez człowieka ironicznego dystansu względem samego siebie: Ojciec Adam Studziński, kapelan w armii generała Andersa i uczestnik bitwy pod Monte Cassino, zapisał anegdotę sprzed wielu lat, opowiadającą o dwóch innych znakomitych współbraciach – błogosławionym Michale Czartoryskim, pochodzącym z rodu książęcego, i wybitnym profesorze Józefie Bocheńskim. Podobno bardzo się różnili, a według niektórych nawet nie lubili. Brat Józef pytany, co robi w nowicjacie dominikanów książę, odpowiadał: – Czyści ustępy. Według Mistrza Eckharta, im wyżej stoi jakiś święty, tym większa jest jego radość. Kiedy więc brat Jordan z Saksonii wspominał Dominika, stwierdził, że głosił on prawdę nie tylko słowem i przykładem, ale również poprzez radość: Ponieważ radość serca radosnym czyni także oblicze, pogodna równowaga jego wnętrza wyrażała się na zewnątrz przez objawy dobroci i wesołość twarzy. Właśnie ze względu na tę radość bardzo łatwo zdobywał on miłość ludzką, od pierwszego wejrzenia wkradał się do wszystkich serc. Błogosławiona Cecylia, dominikańska mniszka, dodaje: „z jego czoła i rzęs bił jakiś blask, który u wszystkich wzbudzał cześć i miłość dla niego. Zawsze był uśmiechnięty i radosny”. Skutkiem radości jest często poczucie humoru, które niewątpliwie daje człowiekowi dystans do siebie i świata, w którym żyje. Być może więc powinniśmy się modlić także o łaskę rozumienia żartów, która przywraca rzeczom właściwe proporcje? Człowiek wolny potrafi śmiać się z samego siebie, bo wie, że nie jest taki, jakim widzą go ludzie, lecz taki, jakim stworzył go Bóg. W dziejach Kościoła nie brakowało tendencji kanonizujących smutek. Najbardziej znana herezja to jansenizm, który rozwijał się w XVII wieku. W myśl poglądów jansenistycznych chrześcijanin to pokutnik za grzechy, nie może więc sobie pozwalać na radość. W jego życiu powinien dominować smutek wynikający z pamięci o własnych grzechach. We Francji, w Port-Royal, głównym ośrodku tej myśli, zakazany był śmiech, a nawet uśmiech był źle widziany. Od śmiechu nie powstrzymuje się jednak Bóg, którego, jak mówi Psalmista, śmieszy zarozumiałość i pycha człowieka. Zdrowy uśmiech i humor, tak żywo obecne w dominikańskiej tradycji, od wieków torowały drogę do człowieka, ale także do Boga, pomagając przywrócić właściwą perspektywę: kim jestem ja, a kim Ten, który mnie stworzył? Dionizy Areopagita twierdził, że w katedrze powinien się zawsze znaleźć jakiś element blasfemii, coś bluźnierczego albo komicznego, żeby się okazało, że katedra to jeszcze nie jest niebo. I dlatego w prawie każdej katedrze znajdziemy jakiś element nieprzyzwoity. Niektórzy myślą, że to może dlatego, iż architekt poszedł na obiad, a robotnicy w tym czasie narozrabiali. Ale to w rzeczywistości ma głęboki teologiczny sens. W historii mamy wiele przykładów świadczących o tym, że mnisi w pełni świadomie robili sobie sami z siebie żarty. Ten dar radości powinien więc udzielać się także innym, ponieważ do tego zaprasza Słowo Natchnione. Skoro dla chrześcijanina przedmiotem radości jest Bóg i ufne zjednoczenie z Nim, to czy wśród błogosławieństw znajdziemy takie, które rozpoczynałoby się od słów: błogosławieni, którzy się radują? Oczywiście, nie. Ale… błogosławieństwa należy czytać od tyłu. Jezus mówi, że błogosławieni są ci, którzy płaczą, albowiem będą pocieszeni przez samego Boga. Na tym ma polegać pełnia szczęścia. Taniej pociechy nie należy szukać w doraźnej pseudoradości, lecz w obietnicy Chrystusa, że wszystkie cierpienia będą miały swój kres. Kiedy w XIII wieku wojska tatarskie najechały na sandomierski klasztor św. Jakuba, podczas porannych modlitw bracia otrzymali proroctwo, że dzisiaj zostaną męczennikami. Brat Abraham Bzowski: Wzdychali z głębi serca: Ach, kiedy nadejdzie ta upragniona godzina, aby nas zabrać z ziemi i oddać niebu? Szczęśliwi jesteśmy i słodkie te miecze, które nas zaniosą do wspólnoty duchów błogosławionych. Najsłodszy Jezu oraz słodka Nadziejo Wzdychających, Maryjo, kiedyż się to stanie? Pozabijają nas czy może pozostawią bez szkody? Biada nam, bo nasze przebywanie na tej ziemi się przedłuża. Radość pochodząca od Boga może być więc przeżywana nawet w obliczu doczesnych utrapień. Przeciwności są bowiem chwilowe i nie mogą stłumić radości osób wierzących. Dlatego wszystkie trudności, jeśli są traktowane jako współcierpienie z Jezusem, stają się przyczyną przyszłej radości zbawionych. Stąd też List do Filipian, napisany w najtrudniejszym okresie życia apostoła Pawła, jest jednym z najradośniejszych jego listów. W Liście do Galatów radość została wymieniona jako jeden z owoców Ducha Świętego, zajmując wysoką drugą pozycję, zaraz po darze miłości. Dominikański tercjarz i znakomity kaznodzieja arcybiskup Fulton Sheen stwierdził, że święci zawsze mają poczucie humoru. Człowieka przenikniętego Duchem Świętym można więc zdefiniować jako kogoś, kto ma Boży dystans, wyrażający się w humorze, bo święty nigdy nie traktuje tego świata na poważnie, jakby miał być wiecznym miastem. Niewątpliwie w Dominiku przejawiało się coś niezwykle świeżego i aktualnego, co zauważyli już mu współcześni. Jest to swego rodzaju pragnienie, pasja, zapał, który przepełniał całe jego życie. Jego serce i myśli zawsze były skierowane ku jakiemuś celowi. Dominik pociągnął za swoim przykładem całą rzeszę ludzi, którzy ofiarowując się całkowicie Bogu, w życiu konsekrowanym podjęli charakterystyczny dla niego sposób myślenia i życia. Choć kilka razy napadali na niego zbójcy, on chodził zawsze z radością i śpiewem na ustach, a jego serce było ogarnięte zadziwiającym i niemal niewiarygodnym pragnieniem zbawienia wszystkich ludzi. „Wyróżniała go niezachwiana równowaga ducha z wyjątkiem chwil, kiedy ogarniało go współczucie i miłosierdzie. Ponieważ zaś radosne serce wyraża się w pogodzie oblicza, dlatego pełna pokoju wewnętrzna postawa objawiała się w serdeczności i wesołości spojrzenia” – pisał o Dominiku jego następca, błogosławiony Jordan z Saksonii. Dominik, jak wspominają znający go bracia, przyjmował każdego do ogromnego serca swego miłosierdzia, a ponieważ kochał każdego, wszyscy także odwzajemniali się miłością. Dlatego kiedy i dzisiaj dominikański brat zostaje posłany, aby głosić Ewangelię, to najpierw musi pokochać ten świat, pomimo jego niedoskonałości. W przeciwnym wypadku będzie głosił siebie, swoje lęki, frustracje, niezaspokojone pragnienia, zamiast Bożego Słowa dającego ocalenie. To, co mówimy, ma bowiem wynikać z osobistej modlitwy, aby przybliżać Pana Boga ludziom, a nie od Niego odpychać. Z całą pewnością cechą charakteryzującą zakonny charyzmat jest radość i entuzjazm, które następnie rozpalają innych. Nie są one owocem wysiłków człowieka, ale przede wszystkim wyrazem mocy Ducha Świętego, który udziela swoich darów tak, jak Mu się podoba. Często ludzie, dotyczy to także katolików, boją się życia duchowego, ponieważ myślą, że jego celem jest uczynić nas nieszczęśliwymi. W książeczce o początkach zakonu dominikanów czytamy o bracie Reginaldzie, który miał tak bardzo kochać to zgromadzenie, że kiedy brat Mateusz zapytał go: „Czy nie odczuwasz niechęci do tego habitu, który przyjąłeś?”, on ze spuszczoną głową odrzekł: „Sądzę, że nie mam żadnej zasługi, żyjąc w tym zakonie, gdyż znajduję w nim zbyt wiele radości”. Irlandzki dominikanin Vincent McNabb, kiedy wstępował do Zakonu Kaznodziejskiego, przyznał, że zaczął oddychać zupełnie inną atmosferą. „Byłem niezmiernie zaskoczony i zachwycony – opowiadał – gdy okazało się, że nigdy nie uważano smutku za jeden z owoców życia duchowego. Kto nie doświadczał radości, odchodził”. Dominikański generał Timothy Radcliffe, wspominając pobyt w Jerozolimie, opowiadał, że było wówczas tak gorąco, iż jego towarzysz dostał pomieszania zmysłów. W tym momencie zawiesił na kilka sekund głos i dodał: „Co akurat nie jest niczym szczególnym z uwagi na fakt, że był dominikaninem”. Pamiętamy swoje pierwsze lata zakonnego życia, gdy właśnie przez śmiech i żart uczyliśmy się zdrowego dystansu i odreagowywania trudów klasztornego rytmu. Bracia, którzy nie opanowali tej sztuki (lub nie przyjęli owej „łaski dystansu”), odchodzili rozgoryczeni. Kiedy byliśmy w nowicjacie, przyjechał do nas młody chłopak, który zastanawiał się nad założeniem biało-czarnego habitu. Współbraci pouczał, zarzucając, że zachowują się zbyt hałaśliwie, dodatkowo był przekonany, że kiedy człowiek niewiele się uśmiecha, to musi prowadzić głębokie życie duchowe. Chciał szczerze kochać Pana Boga, ale kochał Go bez radości. Niedoszły dominikanin rzadko pozwalał sobie na chwilę swobody, unikał kontaktu z innymi, a jego wzrok padał nie dalej niż wieko trumny. Wewnętrzna głębia wprost emanowała na zewnątrz, a owa aura tajemniczości miała być dowodem na bogactwo mistycznych przeżyć. „Prawdziwa świętość to mieszkać z takim świętym” – komentowali bracia. Chłopak nie zdecydował się zostać dominikaninem, zrezygnował i odszedł rozczarowany licznymi niedoskonałościami zakonnej wspólnoty oraz brakiem zrozumienia. Być może zgodziłby się dzisiaj z wypowiedzią Peire’a Cardenala, który w XVIII wieku wyznał: „Gdybym miał żonę, nie powierzyłbym jej dominikanom”. Pielęgnowanie w sobie smutku zaliczane było w pierwszych wiekach chrześcijaństwa do grzechów ciężkich, zaraz obok pychy. Pontyjski mnich Ewagriusz smutek zalicza do bardzo groźnego stanu duchowego paraliżu, który ma wynikać z nieuporządkowanej, egoistycznej miłości własnej, a Jan Kasjan, mistrz duchowy Dominika, uważa, że smutek może prowadzić do wielu konkretnych grzechów. Pierwszym smutnym człowiekiem w Biblii jest Kain – traci on spokój ducha, co doprowadza go do smutku, a ten z kolei pcha go do morderstwa. Na kartach Starego Testamentu można znaleźć wiele tekstów mówiących o radości wewnętrznej i zewnętrznej. Radość jest wychwalana także z innego powodu: pozwala zapominać o przykrościach tego życia. Wiele ksiąg Biblii jest przepełnionych radością, ale nie jest to prosta wesołkowatość, tylko postawa wynikająca z przyjęcia wiary w Boga i Jego uczestnictwo w życiu człowieka. Dobrym przykładem jest hymn Magnificat. W tej niezwykłej pieśni nie znajdziemy narzekania, a jedynie uwielbienie Boga i prostą radość. Biblia chce nas nauczyć dobrego śmiechu. Podczas lektury Starego Testamentu można się wielokrotnie natknąć na fragmenty, w których autor za pomocą ironii wyśmiewa swoich wrogów. Nic bowiem tak skutecznie nie chroni przed demagogiem lub manipulatorem jak właśnie śmiech. Nic też tak dobrze nie obnaża ludzkiej głupoty. W Księgach Machabejskich, gdzie opisane są losy przywódców żydowskiego powstania przeciwko dynastii Seleucydów, jeden z wodzów Aleksandra III Wielkiego, Lizymach, uzbraja blisko trzy tysiące ludzi i rozpoczyna niesprawiedliwe rządy. Autor dodaje wówczas: „dowodził nimi niejaki Auranos, podeszły w latach i nie mniej podeszły w głupocie”. Antioch IV Epifanes, władca starożytnej Syrii, który samego siebie nazwał objawieniem Boga, przez Żydów nazywany był Epimenesem, czyli wariatem. Również Hiob posługuje się ironią, nie mogąc już słuchać słów swoich pocieszycieli, które zamiast dawać otuchę w cierpieniu, przynoszą ból. Kiedy zabiera głos, zaczyna swoją mowę od słów: „Doprawdy jesteście ważnymi ludźmi i razem z wami umrze mądrość”. Wybory Boga świadczą o tym, że z życzliwym dystansem patrzy On na nasze ludzkie predyspozycje, kiedy powołuje ludzi do podjęcia powierzonych im zadań. Czy naród izraelski został wybrany, ponieważ był silniejszy, zdolniejszy lub bogatszy od innych narodów? Wręcz przeciwnie, pośród takich gigantów, jakimi były wówczas Asyria, Babilonia, Persja, lud Izraela bezsprzecznie zajmował ostatnie miejsce, był najbiedniejszy, najmniejszy. Dodatkowo ten sam Bóg wprawia w zakłopotanie słuchaczy, posyłając do nich jąkającego się Mojżesza lub powołując na proroka Jeremiasza, młodego chłopaka, bez doświadczenia i autorytetu. Dawid był ostatnim synem Jessego, o którym nie pamiętał nawet własny ojciec, ale to właśnie on został namaszczony na króla Izraela. Jonasz to z kolei bohater tchórzliwy, płaczliwy i przepełniony złością. W Nowym Testamencie Bóg także nie zwalnia tempa, jeśli chodzi o dziwne i niemal humorystyczne działanie. Na miejsce urodzenia swojego Syna nie wybiera królewskiego pałacu Heroda, ale pasterską grotę w „podłym” Betlejem. Później towarzyszami Jezusa zostają ludzie, którym bardzo daleko do erudycji uczniów z najlepszych szkół rabinackich. Żeby tego było mało, pierwszymi świadkami zmartwychwstania Jezusa będą kobiety, których zdania żaden sąd nigdy nie brał poważnie. Pan Bóg rozdaje łaski, komu chce, to jest wyłącznie Jego dar. O zupełnie wyjątkowym darze mówi Księga Liczb: Bóg daje oślicy Balaama mowę, aby pouczyła proroka. Również i dzisiaj zdarza się, że ktoś się nawraca nawet za sprawą bardzo niedoskonałych kaznodziejów. Oczywiście, nie należy mylić hałaśliwego rozkojarzenia, nerwowego śmiechu, który jest często ucieczką od siebie samego i bliźniego, od zdrowej, pełnej pokoju radości. Jedyne, z czego nie można się radować, to ze złego postępowania i z nieszczęścia sprawiedliwego, gdyż taka radość jest potępiona przez Sprawiedliwego Sędziego. Brat Joachim Badeni twierdził, że każdy święty powinien śmiać się z siebie samego, bez daru dystansu wobec siebie nie byłby bowiem świętym. Jednak humor i radość to dwie rzeczywistości. Tam, gdzie pojawia się wielka radość, humor gaśnie, a w radości niebiańskiej nie ma potrzeby jakiegokolwiek dystansu. Diabeł najbardziej boi się tego, że będzie wyśmiany. On nie ma krzty poczucia humoru, jest śmiertelnie poważny i ponury. O ile niektórych ludzi dziwi dominikańska lekkość, o tyle innych przytłacza ciężar wspólnot pozbawionych poczucia humoru. To normalne, że różnimy się upodobaniami. Niestety, w naszych wspólnotach możemy się także spotkać z humorem ironicznym i cynizmem. Osoby, które się nim posługują, nabierają dystansu do innych, by ich wyśmiać, zapominając o tym, że mają ich kochać. Dominik karcił braci za nieumiarkowany śmiech oraz pobudzanie do takiego śmiechu innych. Był szczególnie wrażliwy na to, gdy nieopanowane wybuchy radości przeszkadzały braciom w studiowaniu. Postawa Dominika, który sam „przez radość zdobywał serca wszystkich ludzi”, dobitnie pokazuje, że śmiech i radość mają wartość tylko wtedy, gdy towarzyszy im duchowa dojrzałość. Jak jednak można nie być radosnym, kiedy przychodzi nam głosić Boże Słowo, do którego przecież żaden z nas zwyczajnie nie dorasta? Gdy Jezus na swoich przyjaciół wybiera osoby niedoświadczone, niemogące stanąć na wysokości zadania, powierzając im dodatkowo ważne misje, to jednocześnie wywraca do góry nogami całą hierarchię i ludzkie kryteria oceny. Każdy uczciwie patrzący na siebie dominikanin musi mieć więc świadomość, że różnica pomiędzy gliną, z której zrobione jest naczynie, a skarbem, który w sobie mieści, jest ogromna i w istocie powinna budzić dobry śmiech. Dominikański historyk Simon Tugwell zaznacza, że pierwsi dominikanie znani byli z pogody ducha, do tego stopnia, że współcześni im sądzili, iż jest to przesadne i sprzeczne z duchem zakonnym. Pewien starszy brat tak skomentował kazanie rozpoczynające rekolekcje: „Zwykle potrzeba minuty, aby kaznodzieja ujawnił swą głupotę. Tymczasem nasz gość rekolekcjonista zrobił to w dziesięć sekund”. Inny brat spotkał się z komentarzem ze strony słuchaczy: „Ten ojciec jest doprawdy niezrównanym mistrzem w głoszeniu dobrej nowiny o wiecznym potępieniu”. W dominikańskiej duchowości humor nie jest więc nastrojem, ale sposobem patrzenia na świat. W obliczu działania Boga w historii, radość bowiem powinna napełniać wszystkich. *** Humor stanowi subtelną nić łączącą braci i siostry wszystkich pokoleń. Jest to specyficzny kod komunikacyjny, który w naturalny sposób pomaga przekazywać i rozumieć to, co w naszej tożsamości wydaje się najistotniejsze. Do dziś w dominikańskich wspólnotach na całym świecie bracia i siostry śmieją się nie tylko z samych siebie, ale i z siebie nawzajem. Te historie są później powtarzane kolejnym pokoleniom, a po czasie stają się istotną częścią zakonnej historii, ściślej scalając dominikańską tożsamość. Uczestniczenie we wspomnieniach jest także zasadniczą częścią ludzkich przyjaźni. Gdy wspólnota zatraci swoje historie, staje się wspólnotą bez tożsamości. Bez wspólnej przeszłości teraźniejszość rozpada się, a przyszłość nie daje nadziei. Bez tradycji, twierdził wybitny dominikański kaznodzieja Jan Henryk Lacordaire, życie mogłoby być jedynie serią niepowiązanych chwil, jedną kroplą wody spadającą po drugiej. Nie posiadałoby jedności, a człowiek nie mógłby być pewien swojej tożsamości. Gardzić tym dziedzictwem to gardzić życiem. Papież Franciszek w liście do osób konsekrowanych napisał bardzo podobnie: „Niezbędne jest opowiedzenie swojej historii, aby zachować żywą tożsamość, jak również umocnić jedność rodziny zakonnej i poczucie przynależności jej członków. Nie chodzi o robienie wykopalisk i kultywowanie bezużytecznych nostalgii, ale raczej o odkrycie na nowo drogi minionych pokoleń, aby uchwycić w niej inspirującą iskrę”. W naszym zakonie znajdziemy przynajmniej cztery iskry pozwalające rozniecić potężny ogień. Chodzi oczywiście o modlitwę, życie wspólne, studium i głoszenie. „Jeśli miecz znowu ma odzyskać swoje ostrze, trzeba, aby wojskowa elita odnowiła filozofię właściwą swojemu stanowi” – to słowa francuskiego generała Charles’a de Gaulle’a, które wydają nam się dziwnie bliskie. Nasz charyzmat będzie nadal jak ostry miecz, jeśli nie zapomnimy o tym, na czym budowana jest dominikańska tożsamość. O tym mieczu chcemy opowiedzieć, przypomnieć o jego sile i ostrości. Rozczarujemy jednak czytelnika, który liczy na poważną, naukową rozprawę. Wycieczce po drogach naszej tożsamości dyskretnie towarzyszyć będzie właśnie dominikański humor. To dobry towarzysz, który – chociaż umie zaskoczyć – nie narzuca się i nie męczy, a jak mało kto, potrafi dodać lekkości i pokrzepienia, ucząc zarazem dystansu do własnych słabości.\n1 Tomasz z Akwinu ma na myśli Arystotelesa, który uważał śmiech za siłę dobrą, która ma także walory poznawcze.\n<a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Zapach_pomaranczy__Zycie_dominikanskie_z_innej_perspektywy-ebookRO/p1037806i1166432" target="_blank" title="Zapach pomarańczy. Życie dominikańskie z innej perspektywy [Krzysztof Pałys, Szymon Popławski] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Zapach pomarańczy. Życie dominikańskie z innej perspektywy [Krzysztof Pałys, Szymon Popławski] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


CRIDO | BLOG | Trzy „ścieżki” do dofinansowania\nTrzy „ścieżki” do dofinansowania\nSierpień dla przedsiębiorców to powrót flagowego instrumentu wsparcia w ramach PO IR czyli Szybkiej ścieżki (Poddziałania 1.1.1). Możliwość uzyskania dotacji na prace B+R oraz prace przedwdrożeniowe powoduje, że instrument ten cieszy się ogromną popularnością wśród przedsiębiorców. Niestety, zasady nowego naboru wniosków wykluczają finansowanie projektów realizowanych na terenie województwa mazowieckiego.\nW zależności od typu przedsiębiorstwa ubiegającego się o dofinansowanie, konkurs podzielony jest na trzy oddzielne nabory:\nDla dużych przedsiębiorstw i konsorcjów przedsiębiorstw - przy czym konsorcjum może się składać z maks. 5 przedsiębiorstw, a lider konsorcjum musi być dużym przedsiębiorstwem.\nDla podmiotów z sektora MŚP.\nDla podmiotów z sektora MŚP posiadających certyfikat Seal of Excellence - certyfikat ten przyznawany jest przez Komisję Europejską projektom B+R, które zostały pozytywnie ocenione w ramach programu SME Instrument (faza II) w ramach programu Horyzont 2020, lecz ze względu na niewystarczającą wysokość budżetu programu nie otrzymały dofinansowania.\n„Szybka ścieżka” wspiera projekty badawcze, prowadzące do wdrożenia innowacji produktowej lub procesowej. Projekt ubiegający się o dofinansowanie musi obejmować co najmniej eksperymentalne prace rozwojowe. Możliwe jest także uzyskanie dofinansowania na realizację prac przygotowawczych do wdrożenia rezultatu projektu, takich jak np. certyfikacja, badanie rynku, usługi rzecznika patentowego etc. Maksymalna intensywność dofinansowania uzależniona jest od wielkości podmiotu oraz od typu realizowanych prac badawczych:\nNabór wniosków dla dużych firm potrwa do 30 listopada, a dla MŚP do 14 grudnia. Na najdłuższy nabór liczyć mogą przedsiębiorstwa posiadające certyfikat Seal of Excellence – jego zakończenie planowane jest 28 grudnia. Analogicznie do poprzednich konkursów, nabory zostały podzielone na miesięczne rundy.\n„Szybka ścieżka” jest najbardziej popularnym instrumentem w ramach trwającej perspektywy finansowej. Ogromne ilości złożonych wniosków praktycznie w każdej rundzie zmuszają NCBR do przedłużenia czasu trwania oceny projektów. Dobrą wiadomością jest rosnący wskaźnik sukcesu, który świadczy o coraz lepiej przygotowanych projektach.\nJeśli chodzi o konkurs dla SoE, jest on realizowany dopiero od 2017 r. W pierwszym naborze złożono łącznie 13 wniosków na kwotę dofinansowania niemal 46 mln PLN. Do dofinansowania wybrano 11 projektów, a przyznane dofinansowanie wyniosło łącznie 33,4 mln PLN. Kolejne konkursy z pewnością pokażą równie wysokie zainteresowanie jak w przypadku konkursów horyzontalnych.\nCo z Mazowszem?\nW tym roku NCBR wykluczył z możliwości ubiegania się o dofinansowanie projekty B+R realizowane na terenie woj. mazowieckiego. Jednak przedsiębiorcy z tego regionu otrzymali alternatywę w postaci konkursów z RPO, obejmujących m.in. wsparcie na typowe projekty B+R, projekty posiadające certyfikat Seal of Excellence oraz „bony na innowacje” (zlecenie wykonania prac jednostce naukowej, a następnie wdrożenie ich wyników do własnej działalności). Niestety, budżety regionalnych konkursów nie są aż tak wysokie, jak w przypadku naborów z NCBR i PARP, i nie zaspokoją potrzeb przedsiębiorców z Mazowsza jednak taka możliwość została stworzona i warto to wykorzystać.\nZnamy propozycję mechanizmu nowej ulgi podatkowej – IP BOX\nINNOWACJE W MŚP z publicznym wsparciem w tle


VNM - EXIT2020 - FollowRAP\nVNM – EXIT2020\n19 listopada, 2020 Mateusz Trojnar Patronaty, Patronaty 2020 r. 0\nFot. okładka “EXIT2020” + logo FollowRap.com\n“16 albumów, mixtape i epka – amen!”\nA osiemnasty album objęliśmy patronatem medialnym i bardzo jesteśmy z tego faktu zadowoleni. Cieszy nas fakt współpracy z raperem o takiej renomie i pozycji na scenie oraz z jego niedawno odświeżoną wytwórnią – DeNekstBest. Możemy was zapewnić, że na albumie VNMa “EXIT2020” ta współpraca się nie zakończy!\nPochwalić się może Elbląg draniem!\nDla formalności – parę słów o samym Tomku. Na scenie aktywny jest od 2000 roku. Jego pierwszym szeroko rozpoznawalnym albumem, wydanym oczywiście na nielegalu w 2007 roku, był legendarny już dzisiaj “Na szlaku po czek“. Niedługo później zauważył go Sokół i w 2011, nakładem Prosto, ukazał się legalny debiut VNMa – “De Nekst Best“, jednak dopiero następne płyty przyniosły prawdziwy komercyjny sukces.\n“Etenszyn: Drimz Kamyn Tru“, “ProPejn“, “Klaud N9JN” – wszystkie te trzy albumy pokryły się złotem. W międzyczasie – pojawiły się też “Linie“. Była to jego oryginalna odpowiedź na pierwszą edycję Hot16Challenge, w której znacznie ten limit 16 wersów oczywiście przekroczył, w międzyczasie wplatając jedną z najbardziej trafnych i dziś już ikonicznych linijek na temat zwrotek rzekomo nagrywanych przez raperów “na raz”. Myślą, że nie widać, że synchro tam chuja zgadza się?\nOficjalnie najgorsze dni\nPóźniej, w 2016 roku pojawił się jeszcze album “HalfLajf“, który wydany był już nakładem jego wytwórni. Tu dochodzimy do historii najnowszej w twórczości VNMa. Rok 2019 to głośny singiel i “Tomek” i album “Czuz tu daj najs“, którego preorder sprzedał się w rekordowej dla rapera ilości.\nW tym bieżącym, feralnym dla wszystkich roku 2020, o VNMie znowu było głośno, ale tym razem z trochę innego powodu. W tytułowym singlu z jego najnowszej płyty “Hope for the best” usłyszeliśmy emocjonalną historię o tym jak w krótkim czasie posypało mu się życie. Na szczęście w “Hot16Challenge2” i “Liniach III” Tomek rozwiał obawy słuchaczy i wyjaśnił m. in. że “ściana już sucha, prysznic działa, prąd naprawiony“.\nO najnowszej płycie nie wiemy jeszcze zbyt wiele, a przynajmniej niewiele zostało oficjalnie ogłoszone. Najlepszą wizytówką “EXIT2020” są dotychczas wypuszczone, zapowiadające album single, z teledyskami, które układać mają się w spójną historię.\nAutonomia (prod. Magiera, cuty DJ Ike)\nAtaraksja (prod. megot)\nCicho kvrwa feat. Pawbeats (prod. Łukasz Kowaluk)\nPomnik (prod. Folku)\nZieleńsza feat. K-Leah (prod. Skrywa)\nViral feat. Bonson (prod. Łukasz Kowaluk)\nLepiej (prod. Skrywa)\nA raz tak feat. GrubSon (prod. SoDrumatic)\nFight Club (prod. Gibbs)\nHiperkan feat. Mateusz Krautwurst (prod. Magiera)\nAntycypacja (prod. Skrywa)\nHope after all (prod. Łukasz Kowaluk)\nLinie III (prod. DrySkull)\nPosłuchaj singli z “EXIT2020”:\nPłytę zamawiać można w dwóch wersjach:\n– Preorderowej, zawierającej: album “EXIT2020”, z dodatkowym singlem “Linie III”, kalendarz ścienny, brelok, zestaw naklejek\n– Preorderowej deluxe, zawierającej: album “EXIT2020”, z dodatkowym singlem “Linie III”, t-shirt i czapka zimowa dostępne tylko w tym zestawie, kalendarz ścienny, brelok, zestaw naklejek. Całość w specjalnym opakowaniu z niespodzianką.\nArtykuły opublikowane w związku z tym patronatem:\n#WspieramyTo: VNM – Antycypacja. Storytelling o domysłach również może być ciekawy.\nVNM odsłania tracklistę “EXIT2020”. Wśród gości m.in.: GrubSon i Pawbeats !\n“Z topu mainstreamu możesz wypaść w sekundę”


Sprawniejsza obsługa i dostęp do nowoczesnych usług dla klientów z obszaru wrocławskiego, legnickiego i jeleniogórskiego | Biuro prasowe TAURON Polska Energia S.A.\nOd początku lipca klienci TAURONA – gospodarstwa domowe oraz małe i średnie firmy – będą otrzymywać nowe rachunki ze energię elektryczną. Zmiany dotyczą ok. 1 mln klientów z obszaru wrocławskiego, legnickiego i jeleniogórskiego, a związane są z wdrożeniem nowego systemu bilingowego, który usprawni obsługę i umożliwi dostęp do nowoczesnych usług. Każdy klient będzie miał nowy numer konta bankowego do dokonywania wpłat. Ceny energii elektrycznej pozostają bez zmian. Natomiast klienci, którzy wybiorą nowe produkty energetyczne, np. „Elektryk24H”, będą mogli korzystać z obniżonych cen i dodatkowych usług.\n- Podpisując umowę z każdym klientem przyjmujemy zobowiązanie do realizacji jego oczekiwań. Preferencje klientów poznaliśmy m.in. dzięki badaniom dotyczącym użytkowania energii elektrycznej. Dziękujemy wszystkim klientom za przekazanie nam opinii i wniosków - mówi Grzegorz Lot, wiceprezes zarządu TAURON Sprzedaż. - Teraz, kiedy wdrażamy konkretne rozwiązania, prosimy Państwa o współpracę i zapoznanie się z ważnymi informacjami na temat zmian – dodaje.\nNowe faktury będą wysyłane sukcesywnie - od lipca do grudnia - do wszystkich klientów, których one dotyczą.\nZmienia się szablon faktury za energię elektryczną. Rachunek klienta, który rozliczany jest co pół roku, składa się z trzech stron. Na pierwszej znajduje się rozliczenie za ostatnich sześć miesięcy, na drugiej wyliczenie należności prognozowanej na następny okres rozliczeniowy, a na trzeciej - blankiety opłat prognozowanych.\nKwota należności prognozowanej na pół roku podzielona jest na pięć blankietów opłat. Jeśli w wyniku rozliczenia poprzedniego okresu rozliczeniowego powstanie niedopłata, pierwszy blankiet będzie opiewał na wyższą - o wartość niedopłaty - kwotę (np. jeżeli niedopłata wynosi 40 zł, a kwota opłaty prognozowej 100 zł, pierwszy blankiet będzie na kwotę 140 zł). W przypadku nadpłaty w poprzednim okresie rozliczeniowym pierwszy blankiet będzie opiewał na niższą - o wartość nadpłaty - kwotę (np. jeżeli nadpłata wynosi 30 zł, a kwota opłaty prognozowej 100 zł, pierwszy blankiet będzie na kwotę 70 zł.).\n- Prosimy naszych klientów, by zachowali czujność. Jeżeli ktoś będzie odwiedzał Państwa w domu i namawiał do zawarcia nowej umowy z TAURONEM, prosimy o niepodpisywanie dokumentów i zgłoszenie tego faktu pod numer 555 444 555 - informuje Grzegorz Lot, wiceprezes zarządu TAURON Sprzedaż.\n- Jestem przekonany, że nasi klienci chętnie będą korzystać z nowych produktów i usług, które możemy zaoferować dzięki wprowadzeniu nowoczesnego systemu bilingowego - mówi Grzegorz Lot.\n- W lutym br. wprowadziliśmy nowy system bilingowy dla ok. 800 tys. klientów z Małopolski. Ten niezwykle skomplikowany, m.in. pod względem informatycznym i organizacyjnym, proces przeprowadzony został w sposób profesjonalny i przynosi klientom TAURONA z Małopolski liczne korzyści. Jestem przekonany, że również klienci z obszaru wrocławskiego, legnickiego i jeleniogórskiego będą zadowoleni z możliwości, jakie daje nowy system informatyczny, z którego korzysta już prawie 3 mln klientów TAURONA - dodaje Grzegorz Lot, wiceprezes zarządu TAURON Sprzedaż.


Nasza historia | TFP\nO dziecko zaczęliśmy się starać jeszcze kilka miesięcy przed zaplanowanym ślubem, jednak prawdziwe starania zaczęły się podczas podróży poślubnej, czyli dokładnie w lipcu 2016 roku. Po powrocie i dalszych staraniach umówiliśmy się na wizytę u Pani ginekolog, gdzie po przeprowadzonych testach typowane były zasadniczo dwie możliwe przyczyny bezowocnych starań: blokada psychiczna lub stosowane leczenie w przewlekłej chorobie męża powodujące skrócone życie plemników. Przeprowadziliśmy badania seminogramu, które wykluczyły drugą możliwą przyczynę, więc pozostały cierpliwe starania i oczekiwania na efekty.\nPo roku żona została zakwalifikowana do diagnostyki laparoskopowej, która miała wykryć lub rozwiązać możliwą przyczynę dalszego braku dziecka. Okazało się, że oba jajowody małżonki są niedrożne, a więc nie ma możliwości zajścia w ciążę w sposób naturalny.\nPo kolejnych kilku miesiącach udało się dostać na wizytę do dr Jerzego Przybycienia (wrzesień 2018), który po obejrzeniu wyników wszystkich badań, nie zastanawiając się dwa razy rozpoczął przygotowania do zabiegu In Vitro. Pan Doktor zlecił wykonanie wielu badań, po czym rozpoczął przygotowania do stymulacji hormonalnej. Żona do tej pory panicznie bała się igieł, jednak dzięki doskonałemu podejściu Pań Pielęgniarek w TFP Fertility Macierzyństwo stymulacja okazała się możliwie przyjemna. Ponadto w razie jakichkolwiek wątpliwości, Panie były dostępne w gabinecie lub pod numerem telefonu i zawsze udzielały szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi.\nStymulacja do owulacji trwała około miesiąca. Po tym czasie w odpowiednim dniu zostało przeprowadzone In-Vitro (połowa października), w wyniku, którego pobranych zostało 18 komórek jajowych, z czego 12 okazało się zdrowych. Zapłodnionych zostało 6, a pozostałych komórek zrzekliśmy się na rzecz potrzebujących par, czego nie żałujemy, ponieważ już trafiły do kogoś kto ich potrzebował. Zdajemy sobie sprawę, że my również moglibyśmy być w takiej sytuacji i ich potrzebować, dlatego zachęcamy inne pary do wzajemnej pomocy w tym problemie. Opieka podczas przygotowania do zabiegu jak i po nim była na najwyższym poziomie. Panie Pielęgniarki ze zrozumieniem wszystko wyjaśniały i próbowały nas uspokoić.\nUdało się zapłodnić 5 komórek, ale po czterech dobach obserwacji, prawidłowo rozwinęły się 4. Zdecydowaliśmy się na wysłanie zarodków na badanie PGS, przez co proces transferu wydłużył się o miesiąc. Dzięki temu badaniu okazało się, że całkowicie zdrowe są 2 zarodki, pozostałe najprawdopodobniej i tak nie utrzymały by się przy życiu po transferze, co pozwoliło nam oszczędzić wiele smutku, bólu i nerwów.\nNa początku grudnia przeprowadzono transfer pierwszego zarodka. Po 10 dniach zostało przeprowadzone badanie krwi żony, które potwierdziło ciążę. Panie pielęgniarki przekazujące wyniki, były bardzo wyrozumiałe i wspierały żonę w nerwowej sytuacji. Pod opieką doktora byliśmy jeszcze przez około trzy miesiące. Gdy szanse na poronienie w pierwszym trymestrze spadły do 0 %, mogliśmy wrócić pod opiekę naszej Pani ginekolog.\nCały proces od pierwszej wizyty w TFP Fertility Macierzyństwo do momentu potwierdzenia zajścia w ciążę trwał 4 miesiące. Przez cały ten okres żona przyjęła wiele leków doustnych i dopochwowych, a jeszcze więcej w zastrzykach. Wiemy, że bez nich szanse na powodzenie byłyby nikłe. W tym czasie Pan dr Jerzy Przybycień okazał nam wiele serca, zrozumienia oraz zaangażowania w naszą sytuację. Jego wiedza medyczna jest niewyczerpana, a jego postawa godna naśladowania. Cały napotkany personel klinik zawsze służył pomocą z uśmiechem na twarzy i nie żałujemy podjętej decyzji o oddaniu naszego losu w Ich ręce.\nZ wyrazami sympatii dla całego zespołu!