Polacy przebywający czasowo w Królestwie Niderlandów stan wiedzy, wyzwania i możliwe działania publiczne - PDF\nDownload "Polacy przebywający czasowo w Królestwie Niderlandów stan wiedzy, wyzwania i możliwe działania publiczne"\n1 Polacy przebywający czasowo w Królestwie Niderlandów stan wiedzy, wyzwania i możliwe działania publiczne Opracowanie: Fundacja Ośrodek Badań nad Migracjami Autorzy: Paweł Kaczmarczyk Magdalena Lesińska Renata Stefańska Warszawa, grudzień 2012\n2 Projekt współfinansowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach programu Pomoc Polonii i Polakom za granicą Raport Polacy przebywający czasowo w Królestwie Niderlandów stan wiedzy, wyzwania i możliwe działania publiczne jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Fundacji Ośrodek Badań nad Migracjami. Utwór powstał w ramach Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2012 r. realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą.\n3 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE UWARUNKOWANIA PRAWNE I INSTYTUCJONALNE OBECNOŚCI POLSKICH MIGRANTÓW W KRÓLESTWIE NIDERLANDÓW Wprowadzenie polityka migracyjna Królestwa Niderlandów Polityka względem obywateli nowych krajów członkowskich Debata polityczna i medialna na temat Polaków w Królestwie Niderlandów Polityka migracyjna i integracyjna (instrumenty prawne, instytucjonalne i działania praktyczne) Holandii wobec Polaków jako obywateli UE na tle innych grup cudzoziemskich Rozwiązania prawne i instytucjonalne regulujące funkcjonowanie Polaków na rynku pracy w Holandii (w tym działalność agencji pracy tymczasowej uwarunkowania i efekty) Dostęp Polaków przebywających i pracujących w Holandii do systemu zabezpieczenia społecznego, opieki społecznej i opieki zdrowotnej możliwości, uwarunkowania oraz harmonizacja rozwiązań Aktualne zmiany w polityce migracyjnej Holandii i ich wpływ na sytuację Polaków POLSCY MIGRANCI W KRÓLESTWIE NIDERLANDÓW STAN WIEDZY Polska migracja do Królestwa Niderlandów przeszłość i teraźniejszość Skala zjawiska Cechy strukturalne najnowszych migracji z Polski do Królestwa Niderlandów OBSZARY KRYTYCZNE Rynek pracy System zabezpieczenia społecznego i pomoc społeczna Rynek mieszkaniowy Integracja społeczna PODSUMOWANIE I REKOMENDACJE BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIK\n5 WPROWADZENIE Akcesja Polski do Unii Europejskiej, a w szczególności urzeczywistnienie zasady swobody mobilności, przyczyniła się do istotnego zwiększenia skali migracji Polaków. W szczytowej fazie tego procesu, tj. w 2007 roku, poza granicami kraju przebywało blisko 2,3 mln osób, czyli około 6% populacji. Od tego czasu, głównie za sprawą kryzysu gospodarczego, który dotknął w zasadzie wszystkie kraje przyjmujące, liczba ta spadała do 2010 roku, a potem zaczęła minimalnie rosnąć, ale wedle oceny Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) utrzymuje się na poziomie około 2 mln osób. Oznacza to, że migracje zagraniczne, które przecież od dziesięcioleci były udziałem Polaków, po 2004 roku stały się jednym z najważniejszych procesów społeczno ekonomicznych. Jako taki są przedmiotem debaty publicznej i naukowej, a z oczywistych względów znalazły się również w orbicie zainteresowania polityków. Na migracyjnej mapie mobilnych Polaków szczególne miejsce zajmuje Królestwo Niderlandów. Stało się tak pomimo tego, że kraj ten nie znalazł się w grupie państw, które zdecydowały się na bezwarunkowe otwarcie rynku pracy już w maju 2004 roku (Irlandia, Szwecja i Wielka Brytania), a na wprowadzenie pełnej (tj. niezależnej od istniejących już wcześniej ułatwień sektorowych) swobody przepływu pracowników obywatele Polski czekali aż do 2007 roku. Tym niemniej, i to już od roku 2006, krajem, w którym notowano największą dynamikę napływu polskich migrantów, było właśnie Królestwo Niderlandów. W konsekwencji, według danych Głównego Urzędu Statystycznego, kraj ten stał się czwartym najważniejszym rynkiem migracyjnym Polaków szacunki GUS wskazują na obecność w tym kraju od 92 do 110 tys. osób (po roku 2007). Z kolei z danych holenderskich wynika, że w 2012 roku liczba zarejestrowanych imigrantów z Polski zbliżała się do 70 tys., a szacunki uwzględniające zatrudnienie czasowe i sezonowe sięgały 150 czy nawet 200 tys. osób. W ostatnich latach Polacy stali się jedną z najważniejszych grup imigranckich w tym kraju, a biorąc pod uwagę skalę napływu jest to pozycja wręcz dominująca. Wielkość i dynamika zjawiska tłumaczy nie tylko zainteresowanie tematem (zarówno po stronie polskiej, jak i holenderskiej), ale i stwarza określone wyzwania dla samych migrantów, członków ich rodzin oraz polityk publicznych (w obu krajach). Zderzenie warunków panujących w Królestwie Niderlandów (silnie sezonowy charakter popytu na pracę cudzoziemców, wysoce elastyczny rynek pracy z najwyższym w UE wskaźnikiem osób zatrudnionych na podstawie umów czasowych, zdecentralizowany system polityczny z istotną rolą decydentów na szczeblu lokalnym, swoisty kryzys integracyjny w odniesieniu do imigrantów z poprzednich fal napływu) z konkretną grupą polskich migrantów o określonym profilu prowadzi do sytuacji kryzysowych, które rezonują na poziomie debaty medialnej i politycznej. Te właśnie sytuacje były jednym z motywów zainicjowania projektu, którego efektem jest niniejszy raport 1. Celem raportu jest przedstawienie zarysu sytuacji polskich migrantów przebywających w Królestwie Niderlandów, z naciskiem na sytuację osób, które dotarły do tego kraju w okresie poakcesyjnym. Sytuacja ta będzie definiowana przez pryzmat cech ilościowych (na podstawie dostępnych danych i opracowań o charakterze analitycznym), a także jakościowych (w oparciu o zrealizowane badanie jakościowe, które było jednym 1 Projekt Polacy przebywający czasowo w Królestwie Niderlandów stan wiedzy, wyzwania i możliwe działania publiczne był współfinansowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach programu Pomoc Polonii i Polakom za granicą. Pragniemy w tym momencie wyrazić podziękowania dla Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą Ministerstwa Spraw Zagranicznych za umożliwienie realizacji badania. Dziękujemy także tym wszystkim, którzy wsparli proces realizacji badania jakościowego, w szczególności p. Anicie Ryng oraz p. Irenie Ruig Żukowskiej. Jesteśmy ponadto wdzięczni uczestnikom seminarium, które odbyło się 19 grudnia 2012 roku. Dzięki ich wnikliwym komentarzom możliwe było pogłębienie wielu wątków, które znalazły się w tym raporcie. 2\n6 z komponentów projektu 2 ). Zadaniem, które postawili przed sobą autorzy raportu, była identyfikacja specyficznych cech migracji z Polski do Królestwa Niderlandów, wskazanie obszarów krytycznych, w których celowa (niezbędna?) byłaby interwencja publiczna oraz, w konsekwencji, sformułowanie rekomendacji. Pragniemy wyraźnie podkreślić, że naszym celem nie było przedstawienie pełnego i pogłębionego obrazu analizowanego procesu ze względu na ograniczenia w dostępie do danych w wielu przypadkach raport ma charakter eksploracyjny i wskazuje kierunki dalszych badań w przyszłości. Struktura raportu jest następująca. Punkt wyjścia stanowi szkic specyfiki holenderskiej polityki migracyjnej oraz sytuacji prawnej polskich migrantów, co wydaje się niezbędne do zrozumienia zjawiska polskich migracji do Królestwa Niderlandów. Celem Rozdziału 2 jest przedstawienie ilościowych cech omawianego procesu, w szczególności jego skali, cech strukturalnych, oraz identyfikacja strategii migracyjnych polskich migrantów. W Rozdziale 3 koncentrujemy się na kilku obszarach krytycznych, w których możliwa byłaby interwencja publiczna. Są to: rynek pracy, system zabezpieczenia społecznego, rynek mieszkaniowy oraz integracja w wymiarze społecznym, ze szczególną rolą kompetencji językowych oraz systemu edukacyjnego. Celem przeprowadzanej analizy było sformułowanie rekomendacji dla polityk publicznych. Zostały one przedstawione w Rozdziale 4 zawierającym również syntetyczne podsumowanie raportu. 2 W ramach projektu zrealizowano 30 wywiadów pogłębionych z Polakami przebywającymi w Królestwie Niderlandów oraz ekspertami. Informacje na temat respondentów zawiera załącznik do niniejszego raportu. 3\n7 1. UWARUNKOWANIA PRAWNE I INSTYTUCJONALNE OBECNOŚCI POLSKICH MIGRANTÓW W KRÓLESTWIE NIDERLANDÓW 1.1. Wprowadzenie polityka migracyjna Królestwa Niderlandów Polityka migracyjna Królestwa Niderlandów w okresie ostatniej dekady przeszła znaczącą transformację. Do końca lat w kraju tym prowadzona była stosunkowo tolerancyjna i liberalna polityka adresowana do imigrantów, w tym strategia ich integracji określana jako polityka wielokulturowości. Pod wpływem tragicznych wydarzeń (por. poniżej) i narastającego przekonania elit politycznych i opinii publicznej o fiasku obowiązującego modelu polityki zwłaszcza w zakresie integracji społecznej, ekonomicznej i kulturowej cudzoziemców kolejne rządy holenderskie zaczęły wprowadzać coraz bardziej restrykcyjne rozwiązania prawno polityczne w sferze polityki migracyjnej. Zmiana podejścia do imigrantów i ich obecności w Holandii dotyczy przede wszystkim polityki integracyjnej. Aż do późnych lat oficjalna polityka kraju opierała się na modelu wielokulturowości, w ramach którego imigranci nie byli zmuszani do asymilowania się w społeczeństwie holenderskim, a państwo uznawało odrębność etniczno kulturową społeczności imigranckich, aktywnie wspierając zachowywanie przez ich przedstawicieli tożsamości i kultury kraju pochodzenia, co wynikało z dominującej w tym kraju idei demokracji konsensualnej oraz filaryzacji społeczeństwa holenderskiego. Odejście od tego modelu nastąpiło pod wpływem takich wydarzeń, jak zabójstwo szefa prawicowego ugrupowania głoszącego hasła antyimigranckie i antyislamskie, Pima Fortuyna (w 2002 roku) oraz zamordowanie reżysera filmu o prześladowaniu kobiet w islamie, Theo van Gogha (w 2004 roku), co zapoczątkowało ogólnonarodową debatę na temat obecności i integracji imigrantów w społeczeństwie holenderskim (Penninx 2005; Matusz Protasiewicz 2008; Vertovec, Wessendorf 2010). Powszechnym wnioskiem z tej debaty było przyznanie, że dotychczasowa polityki wielokulturowości nie prowadzi do integracji imigrantów. W rzeczywistości okazało się, że wskaźniki integracji w postaci korzystania imigrantów z pomocy społecznej czy poziomu ich bezrobocia były znacznie gorsze w porównaniu do rodzimych mieszkańców Holandii (Koopmans 2003; Scheffer 2009). Zaostrzeniu uległa polityka admisyjna, polityka dostępu cudzoziemców do holenderskiego rynku pracy, a także polityka integracyjna (Holandia jako pierwsza w Europie wprowadziła obowiązkowe testy integracyjne przed przyjazdem na terytorium Królestwa dla obywateli państw trzecich). Jednocześnie jednak kraj ten aktywnie włączył się w globalną konkurencję o wysoko wykwalifikowanych imigrantów, wprowadzając aktywne instrumenty polityki migracyjnej w tym zakresie Polityka względem obywateli nowych krajów członkowskich Jak wskazywano powyżej, Królestwo Niderlandów stanowi bardzo ciekawy przypadek kraju, w którym w ciągu zaledwie kilkunastu lat doszło do radykalnych zmian w podejściu do imigracji oraz integracji imigrantów. Głównymi źródłami tych zmian były istotne problemy z integracją (a właściwie z jej widocznym brakiem) głównych grup imigrantów z krajów trzecich, masowy napływ obywateli nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej (w tym zwłaszcza z Polski, a później Bułgarii i Rumunii), ogólnoświatowy kryzys gospodarczy i wreszcie związana z tym wszystkim widoczna zmiana nastawienia społeczeństwa holenderskiego do imigracji i imigrantów. 4\n8 W ciągu ostatniej dekady w Królestwie Niderlandów nastąpiła chyba najgłębsza przemiana modelu polityki wobec imigracji i integracji imigrantów wśród wszystkich krajów na kontynencie europejskim. Z państwa otwartego na imigrację i słynącego z prowadzenia liberalnej polityki wielokulturowości Holandia przeobraziła się w kraj nastawiony na ograniczanie imigracji cudzoziemców niepożądanych 3, a więc głównie imigrantów potencjalnie trudno integrujących się, oraz rozpoczęła prowadzenie polityki tzw. przymusowej integracji. Nie wszystkie elementy nowej polityki wobec imigrantów z uwagi na ograniczenia wynikające z uregulowań wspólnotowych mogły być zastosowane wobec obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym obywateli polskich. Obecnie jednak w Holandii dyskutowane są istotne zmiany w prawie, również wspólnotowym, odnoszące się także do tej kategorii przybyszów z zagranicy. Napływy migracyjne, funkcjonowanie cudzoziemców na holenderskim rynku pracy oraz w holenderskim społeczeństwie od dawna były tematami polaryzującymi opinię publiczną i scenę polityczną w Holandii. Takie pamiętne wydarzenia, jak zabójstwo Pima Fortuyna oraz Theo van Gogha wstrząsnęły nie tylko Holendrami, ale także całą Europą, inicjując powszechną debatę na temat obecności i integracji imigrantów. W ostatnim czasie przetoczyła się też ogólnonarodowa dyskusja na temat migrantów z Europy Środkowo Wschodniej, zapoczątkowana w związku z uruchomieniem portalu internetowego zachęcającego mieszkańców Holandii do składania skarg na migrantów z nowych krajów członkowskich UE, przede wszystkim z Polski, Bułgarii i Rumunii, założonego przez jedną z popularniejszych partii politycznych (PVV, Partij voor de Vrijheid) Partię Wolności i jej lidera Geerta Wildersa. Partia Wolności powstała w 2004 roku. Jej program polityczny skrótowo można przedstawić jako eurosceptyczny, antyimigrancki i populistyczny. Zyskała ona jednak wielu zwolenników w Holandii, co pozwoliło jej na zdobycie 15% głosów w wyborach parlamentarnych w 2010 roku, w związku z czym stała się ona realną siłą polityczną i choć nie weszła formalnie do koalicji rządowej, to jednak bez jej poparcia mniejszościowy rząd, który powstał w 2010 roku, nie miałby większości w parlamencie. Wpływ polityczny Partii Wolności i jej przewodniczącego znalazł swoje odzwierciedlenie np. w braku oficjalnej reakcji premiera Holandii na pojawienie się wspomnianego już portalu internetowego. Partia Wolności dostrzegła i wykorzystała lęk części społeczeństwa przed napływem imigrantów, problemami integracyjnymi i kryzysem gospodarczym. Hasła przeciwko cudzoziemcom oraz dalszemu rozszerzeniu Unii Europejskiej głoszone przez jej zwolenników zdominowały ton debaty publicznej na temat imigracji, co w ostatnich latach miało istotny wpływ na holenderską politykę migracyjną. W 2010 roku rząd zapowiedział wprowadzenie zmian w kierunku bardziej restrykcyjnej polityki migracyjnej, także w stosunku do obywateli Unii Europejskiej. Szczególną uwagę zwrócono na kwestię dotyczącą prawnych możliwości (pozostających w zgodzie z prawodawstwem unijnym) odsyłania do kraju pochodzenia obywateli państw UE, którzy nie posiadają zatrudnienia lub zasobów finansowych umożliwiających im samodzielne utrzymanie się w Holandii. Była to bezpośrednia reakcja na sygnały od władz lokalnych, że wzrasta problem bezdomności wśród obywateli nowych państw członkowskich (głównie Polaków) oraz korzystania przez nich z systemu pomocy społecznej. Obywatele polscy faktycznie stali się jedną z największych grup imigrantów zarobkowych napływających do Królestwa Niderlandów po pełnym otwarciu holenderskiego rynku pracy 1 maja 2007 roku. Jako obywatele Unii Europejskiej nie podlegają oni obowiązkowi uzyskania zezwolenia na pracę, ale mają określone prawa 3 Choć jednocześnie wprowadziła bardzo istotne ułatwienia dla pracowników wysoko wykwalifikowanych (w rozumieniu wysoko opłacanych) oraz absolwentów szkół wyższych. 5\n9 i obowiązki. Ich funkcjonowanie determinowane jest przede wszystkim przez specyficzną organizację rynku pracy oraz zasady zatrudnienia obowiązujące w Holandii, w tym przez działalność sektora agencji pracy tymczasowej (por. 1.5). Celem poniższej analizy jest przedstawienie najważniejszych zasad, systemu instytucji oraz obwiązujących rozwiązań prawnych składających się na holenderską politykę migracyjną, reguł organizacji rynku pracy i zasad zatrudniania, a także ich wpływu na funkcjonowanie obywateli polskich mieszkających i pracujących w Holandii. Oprócz tego przedstawione zostaną kwestie zabezpieczenia społecznego Polaków w tym kraju, ich dostępu do systemu opieki społecznej oraz zasad korzystania z holenderskiej opieki zdrowotnej. Wcześniej jednak, dla zrozumienia kierunku zmian, które zaszły w holenderskiej polityce migracyjnej, konieczne jest przedstawienie dynamiki i głównych wątków debaty medialnej, publicznej i politycznej, która toczy się w Holandii w ostatnich latach wokół napływu do tego kraju imigrantów z nowych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz ich funkcjonowania na holenderskim rynku pracy i w holenderskim społeczeństwie Debata polityczna i medialna na temat Polaków w Królestwie Niderlandów Dynamika debaty publicznej na temat obecności migrantów pochodzących z nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej, w tym Polaków, która toczyła się w Niderlandach od otwarciu rynku pracy w 2007 roku, przypomina tę obserwowaną w innych krajach UE, np. w Wielkiej Brytanii. W początkowym okresie jej ton był pozytywny. Zwracano uwagę na pracowitość i efektywność pracy nowych przybyszów oraz fakt, że zajmując te miejsca pracy, którymi nie są zainteresowani rodzimi pracownicy, przyczyniają się oni do ogólnego rozwoju kraju. Wraz ze wzrostem liczby migrantów, z jednej strony, oraz pogłębiającym się ogólnoświatowym kryzysem gospodarczym, z drugiej strony, zmieniła się jednak retoryka debaty na temat zjawiska imigracji i funkcjonowania cudzoziemców na rynku pracy oraz w społeczeństwie. Zaczęła się ona koncentrować przede wszystkim na codziennych problemach i negatywnych stronach obecności nowych fal imigrantów, w tym w mediach zaczęły pojawiać się informacje opisujące problem bezdomności Polaków, nadużywania przez nich alkoholu czy braku integracji, który często wiązano z nieznajomością języka niderlandzkiego. Także temat wykorzystywania Polaków przez agencje pracy tymczasowej oraz fatalne warunki ich pracy i zamieszkania były tematem często obecnym w holenderskich mediach. Politycy dostrzegli, jak silne emocje budzi kwestia imigracji z nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej i włączyli go do debaty politycznej, podsycając jeszcze antyimigranckie nastroje. Podczas kampanii wyborczej w 2010 roku stała się ona jednym z najważniejszych tematów różnicujących tak partie polityczne, jak i holenderskie społeczeństwo. Negatywne stanowisko wobec narastającej imigracji stało się widoczne już nie tylko u przedstawicieli partii prawicowych i populistycznych, dotychczas budujących swój polityczny i wyborczy kapitał na antyimigranckiej retoryce, ale w ostatnim czasie także u reprezentantów partii socjaldemokratycznej. Również rząd, który został powołany po wyborach w 2010 roku, wpisał się w antyimigrancki nurt wprowadzając zmiany w polityce migracyjnej idące w bardziej restrykcyjnym kierunku pod hasłem ścisłej kontroli napływu i efektywnego odsyłania do krajów pochodzenia cudzoziemców nie radzących sobie w Holandii. W 2011 roku partia Wildersa uruchomiła portal internetowy Meldpunt Midden en Oost Europeanen, który miał służyć zbieraniu anonimowych skarg na migrantów z Europy Środkowej i Wschodniej, przede wszystkim z najliczniej reprezentowanych nowych państw członkowskich UE, tj. Polski, Bułgarii i Rumunii. Strona nie zawierała żadnych dodatkowych elementów poza ankietą zawierającą pytania o problemy, które migranci 6\n10 przysparzają Holendrom. Ze względu na udział Partii Wolności we wspomnianym wyżej porozumieniu z partiami wchodzącymi w skład koalicji rządzącej, inicjatywa ta nie została wprost skrytykowana ani przez szefa holenderskiego rządu, Marka Ruttego, ani przez Ambasadora Królestwa Niderlandów urzędującego w Warszawie. Reprezentanci holenderskich władz swój brak zdecydowanej reakcji tłumaczyli wolnością słowa i tym, że nie mogą ingerować w działania legalnej partii politycznej. Jednocześnie przedsięwzięcie to uderzające w obywateli Unii Europejskiej zostało negatywnie ocenione na forum unijnym przez Komisję Europejską oraz w trakcie debaty w Parlamencie Europejskim, który w marcu 2011 roku przyjął rezolucję potępiającą antyimigranckie działania Partii Wolności. Skłoniło również dziesięciu ambasadorów z Europy Środkowo Wschodniej (z Bułgarii, Estonii, Litwy, Łotwy Polski, Republiki Czeskiej, Rumunii, Słowacji, Słowenii i Węgier) w Królestwie Niderlandów do wystosowania otwartego listu protestacyjnego skierowanego do społeczeństwa holenderskiego oraz do jego liderów 4 (Matusz Protasiewicz 2012). Po aferze ze stroną internetową Geerta Wildersa, holenderski minister spraw społecznych, Henryk Kamp, ogłosił utworzenie specjalnej strony internetowej oraz infolinii dla migrantów zarobkowych, w tym Polaków, gdzie mogą oni poskarżyć się na nieuczciwe działanie pracodawców lub agencji pracy tymczasowej (nie przyznał jednak, że to działanie rządu holenderskiego jest bezpośrednią reakcją na naciski międzynarodowe w związku z tą sprawą). Strona jest przeznaczona także dla pracodawców holenderskich, którzy mogą składać skargi na działania niezgodne z zasadami uczciwej konkurencji ze strony innych pracodawców zatrudniających cudzoziemców Polityka migracyjna i integracyjna (instrumenty prawne, instytucjonalne i działania praktyczne) Holandii wobec Polaków jako obywateli UE na tle innych grup cudzoziemskich Struktura instytucjonalna Struktura instytucjonalna odpowiedzialna za formułowanie założeń i implementację polityki migracyjnej w Holandii charakteryzuje się dużym stopniem złożoności oraz decentralizacją. Spora rola przypada władzom na poziomie lokalnym, które są odpowiedzialne za wdrażanie rozwiązań wypracowanych przez administrację rządową jako zadania zlecone, szczególnie w zakresie polityki integracyjnej. Główną instytucją w Królestwie Niderlandów odpowiedzialną za politykę migracyjną i rozwiązania prawne jej dotyczące, koordynującą wszelkie działania dotyczące imigrantów, jest Ministerstwo Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (VJ, Ministerie van Veiligheid en Justitie). Ponadto, na strukturę instytucjonalną w tym zakresie na poziomie administracji rządowej składają się: Ministerstwo Spraw Socjalnych i Zatrudnienia (SZW, Ministerie van Soziale Zaken en Werkgelegenheid) wraz z Ministerstwem Spraw Gospodarczych (EZ, Ministerie van Economische Zaken) odpowiedzialne za formułowanie założeń polityki wobec migracji zarobkowej; Ministerstwo Mieszkalnictwa, Gospodarki Przestrzennej i Środowiska (VROM, Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer) odpowiedzialne za integrację społeczną cudzoziemców, w tym działania dotyczące szkoleń językowo kulturowych i współpracę z samorządami lokalnymi; Ministerstwo Spraw Zagranicznych (BZ, 4 Warto dodać, że antyimigranckie wystąpienia Partii Wolności nie przyczyniły się do wzrostu jej popularności w społeczeństwie. W przedterminowych wyborach parlamentarnych, które odbyły się we wrześniu 2012 r., straciła ona dziewięć mandatów. 5 Formularz skargi można wypełnić na stronie internetowej Inspekcji SZW: https://fd8.formdesk.com/arbeidsinspectie/klachtenformulier_polish. 7\n11 Ministerie van Buitenlandse Zaken) odpowiedzialne za politykę wizową i kontakty z krajami pochodzenia cudzoziemców przyjeżdżających do Holandii. Do najważniejszych instytucji niższego szczebla zajmujących się kwestiami migracyjnymi należą: Urząd ds. Migracji i Naturalizacji (IND, Immigratie en Naturalisatiedienst, podlegający bezpośrednio Ministerstwu Sprawiedliwości) zajmujący się wydawaniem zezwoleń na pobyt, rejestracją pobytu obywateli UE, dopuszczaniem do holenderskiego rynku pracy pracowników wysoko wykwalifikowanych, nadawaniem obywatelstwa holenderskiego oraz (we współpracy z królewską policją wojskową Koninklijke Marechaussee) kontrolą granic, kontrolą legalności pobytu, a także nadzorem nad opuszczaniem terytorium Holandii przez cudzoziemców przebywających w Holandii nielegalnie. Instytucje odpowiedzialne za kwestię zatrudnienia migrantów to urzędy pracy (UWV WERKbedrijf), do których zadań należy m.in. wydawanie zezwoleń na pracę cudzoziemcom (z wyjątkiem osób wysoko wykwalifikowanych, którzy nie są zatrudniani na podstawie zezwolenia na pracę) oraz Inspekcja SZW (Inspectie SZW) 6 zajmująca się kontrolą warunków zatrudnienia cudzoziemców. Ponieważ formalności związane z pobytem i pracą obywateli Unii Europejskiej w związku ze swobodą przepływu osób są ograniczone do minimum, Polacy mają styczność z tymi instytucjami oprócz ostatniej z wymienionych tylko w ograniczonym zakresie, np. w związku z rejestracją pobytu czy rejestracją w urzędzie pracy w charakterze osoby bezrobotnej Obowiązujące rozwiązania prawno polityczne w zakresie pobytu Osoby przebywające w Królestwie Niderlandów, w tym obywatele Unii Europejskiej, powinny dokonać rejestracji swego pobytu zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego i holenderskiego. Szczególne znaczenie ma dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich 7. Sposób rejestracji jest uzależniony od długości pobytu. Jeśli pobyt jest krótszy niż cztery miesiące, nie ma obowiązku zgłaszania go w Urzędzie Imigracji i Naturalizacji (IND, Immigratie en Naturalisatiedienst). Wskazana jest jednak wówczas, choć również nieobowiązkowa (gdy pobyt ma być krótszy niż cztery miesiące), bezpłatna rejestracja pobytu w urzędzie gminy (GBA, Gemeentelijke Basis Administratie), by otrzymać numer BSN (Burgerservicenummer) 8. Numer ten potwierdzający zameldowanie w holenderskiej gminie jest używany do celów administracyjnych (w tym ewidencyjnych i podatkowych), w szczególności jest on wymagany przy podejmowaniu zatrudnienia. W wypadku niezdecydowania się na zameldowanie w urzędzie gminy i w związku z tym nieposiadania numeru BSN, należy we właściwym urzędzie skarbowym złożyć wniosek o numer identyfikacji podatkowej (SoFi), odpowiednik polskiego numeru NIP. Procedura uzyskania numeru SoFi jest bardzo prosta i nie wiąże się z żadnymi opłatami. W sytuacji, gdy pobyt ma być dłuższy niż cztery miesiące, obowiązkowa jest rejestracja pobytu w Urzędzie Imigracji i Naturalizacji (IND). Zaświadczenie o rejestracji w IND jest wymagane przez inne instytucje (np. przez banki przy otwieraniu rachunku bankowego czy przy ubieganiu się o świadczenia socjalne). Trzeba również 6 Została ustanowiona 1 stycznia 2012 roku, zastępując m.in. Inspekcję Pracy (AI, Arbeidsinspectie). 7 Dz. Urz. UE L 158/77. 8 Planowane jest wprowadzenie na początku 2013 roku obowiązku rejestracji pobytu także w przypadku migrantów przebywających w Holandii krócej niż cztery miesiące. 8\n12 zameldować się w gminie (GBA). Oprócz rejestracji pobytu obowiązkowe jest w ciągu czterech miesięcy od przyjazdu do Holandii wykupienie ubezpieczenia zdrowotnego, o czym wielu Polaków nie wie, nie pamięta lub liczy na to, że podobnie jak w Polsce zajmie się tym pracodawca. Choć obywatele polscy korzystają ze swobody przepływu osób w ramach Unii Europejskiej, to jednak istnieją sytuacje, w których ich prawo pobytu tak jak każdemu innemu obywatelowi UE może zostać cofnięte. Stać tak się może w sytuacji, gdy dana osoba stanowi nieracjonalne obciążenie dla systemu pomocy społecznej (korzystanie z zasiłków z pomocy społecznej, noclegowni dla bezdomnych), przy czym zgodnie z dyrektywą 2004/38/WE samo skorzystanie z pomocy społecznej nie może automatycznie skutkować wydaleniem. Każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie. Inny możliwy powód cofnięcia zezwolenia na pobyt w kraju członkowskim UE to względy porządku i bezpieczeństwa publicznego. Od 1 lutego 2011 roku za zagrożenie dla porządku publicznego w Holandii może być uznane nawet kilkukrotne popełnienie lekkich wykroczeń (Ryng 2012). Procedurę cofnięcia prawa pobytu obywatelowi państwa członkowskiego UE wszczyna Urząd ds. Imigracji i Naturalizacji (IND). W najkorzystniejszej sytuacji w zakresie prawa pobytu znajdują się ci obywatele Unii Europejskiej, którzy posiadają prawo stałego pobytu, a więc osoby legalnie zamieszkujące na terytorium Królestwa Niderlandów przez nieprzerwany okres co najmniej pięciu lat 9. Prawo stałego pobytu zgodnie z dyrektywą 2004/38/WE można utracić jedynie wskutek nieobecności w Holandii przez okres przekraczający dwa lata. Ponadto, wydalenie obywatela UE z prawem stałego pobytu może być uzasadnione jedynie względami porządku i bezpieczeństwa publicznego Obowiązujące rozwiązania prawno polityczne w zakresie integracji Kursy integracyjne (inburgeringscursus) w Holandii, obowiązkowe dla obywateli państw trzecich, dla cudzoziemców posiadających obywatelstwo UE są dobrowolne. W zależności od możliwości finansowych gminy, w której migrant mieszka, za udział w kursie trzeba uiścić pełną lub częściową opłatę. To samorządy lokalne są bowiem odpowiedzialne za kwestię integracji cudzoziemców na swoim terenie, w tym za organizację programów integracyjnych. Kurs integracyjny dla imigrantów w Holandii obejmuje naukę czytania, pisania, mówienia i rozumienia w języku holenderskim oraz wiedzę na temat zasad funkcjonowania w społeczeństwie holenderskim. Obywatele państw członkowskich UE, w przeciwieństwie do obywateli państw trzecich, nie są zobowiązani do zdawania egzaminu integracyjnego. Warto wspomnieć, że Holandia jako pierwsza w Europie w 2006 roku wprowadziła tzw. wymóg integracji z zagranicy. Polega on na tym, że cudzoziemiec, który chce przyjechać do Królestwa Niderlandów na okres powyżej trzech miesięcy (głównie chodzi o członków rodzin migrantów już przebywających w Holandii), zanim otrzyma wizę musi w konsulacie holenderskim w kraju pochodzenia zdać egzamin (basisexamen inburgering), 9 Ciągłość pobytu na terytorium Holandii oznacza, że w okresie tych pięciu lat cudzoziemiec nie przebywał poza granicami Królestwa Niderlandów dłużej niż przez 6 miesięcy w roku. Ciągłości pobytu nie naruszają dłuższe okresy nieobecności, jeśli były one związane z odbywaniem obowiązkowej służby wojskowej, albo okres nieobecności obejmujący 12 kolejnych miesięcy wystąpił z ważnych powodów, takich jak np. ciąża i poród, poważna choroba, studia, kształcenie zawodowe, oddelegowanie do pracy za granicą, 9\n13 który składa się z trzech części. Sprawdza on znajomość języka holenderskiego (w tym umiejętność rozumienia tekstu pisanego) na podstawowym poziomie oraz wiedzę na temat społeczeństwa holenderskiego. Zasady te ze względu na swobodę przepływu osób nie dotyczą jednak obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, a więc także obywateli polskich. W Holandii rozważa się wprowadzenie wymogu znajomości języka holenderskiego dla osób pobierających świadczenia społeczne, takie jak np. zasiłek dla bezrobotnych. Warunek ten ma objąć również osoby posiadające obywatelstwo UE. Wcześniej w debacie politycznej pojawiał się postulat, by obywatele państw członkowskich UE mieli obowiązek nauki języka holenderskiego. Kursy językowe dla pracowników z Polski często są organizowane przez agencje pracy tymczasowej lub przez pracodawców. Języka można nauczyć się również korzystając z dostępnych w internecie podręczników do samodzielnej nauki. Analizując kwestię integracji imigrantów, warto wspomnieć o innych świadczeniach oferowanych przez państwo holenderskie, ułatwiających adaptację. Po pierwsze, chodzi o kwestie mieszkaniowe. Obywatele polscy na równi z obywatelami holenderskimi mają dostęp do mieszkań komunalnych. Na jednakowych warunkach przysługuje im także dodatek mieszkaniowy (huurtoeslag), czyli dofinansowanie do wynajmu mieszkania. Możliwość otrzymania takiego dodatku zależy od rodzaju mieszkania, wysokości czynszu, dochodów i wartości majątku. Kolejna kwestia to edukacja dzieci. Przed zapisaniem dziecka do szkoły podstawowej rodzice mają możliwość skontaktowania się z ośrodkiem wsparcia dla uczniów z Europy Środkowej i Wschodniej (Steunpunt MOE leerlingen), w którym między innymi mogą uzyskać informację o tym, które szkoły mają doświadczenie w przyjmowaniu dzieci, które nie mieszkały wcześniej w Holandii i np. nie mają dobrej znajomości języka niderlandzkiego. Obowiązek szkolny dla dzieci w Królestwie Niderlandów rozpoczyna się od piątego roku życia, a więc o rok wcześniej niż w Polsce, czego polscy migranci przebywający w tym kraju z dziećmi często nie są świadomi Rozwiązania prawne i instytucjonalne regulujące funkcjonowanie Polaków na rynku pracy w Holandii (w tym działalność agencji pracy tymczasowej uwarunkowania i efekty) Podobnie jak w innych państwach Unii Europejskiej, w Królestwie Niderlandów kwestia rozszerzenia Unii Europejskiej oraz decyzji dotyczącej okresu przejściowego w dostępie do rynku pracy dla obywateli nowych krajów członkowskich UE stała się tematem żywiołowej debaty politycznej i publicznej. Ostatecznie rząd holenderski zdecydował się na trzyletni okres przejściowy, a ograniczenia w dostępie do rynku pracy dla Polaków całkowicie zostały zniesione 1 maja 2007 roku 10. Warto wspomnieć, że w wypadku obywateli Bułgarii czy Rumunii, które to kraje dołączyły do UE w 2007 roku ograniczenia obowiązują nadal, i będą obowiązywać aż do 2014 roku. Elity polityczne były podzielone w zawiązku z tą decyzją. Wspomniana już Partia Wolności, a także reprezentanci innych partii, otwarcie krytykowali ówczesny rząd za ich zdaniem zbyt krótki okres przejściowy, a tym samym 10 Przed tą datą dostęp Polaków do holenderskiego rynku pracy stopniowo był liberalizowany w odniesieniu do tych sektorów, w których brakowało rąk do pracy zezwolenie na pracę w tych sektorach było wydawane w przyspieszonej procedurze bez przeprowadzania testu rynku pracy. 10\n14 niekontrolowany napływ pracowników z Polski i innych nowych krajów członkowskich UE do Holandii po jego upływie Działalność agencji pracy tymczasowej Rynek pracy w Holandii jest zdominowany przez agencje pracy tymczasowej, które są pośrednikami między pracodawcą a pracownikiem. To one są głównymi pracodawcami większości Polaków. W praktyce system kontroli państwa nad agencjami jest szczątkowy (Inspekcja SZW ma niewielkie uprawnienia), brakuje regulacji prawnych ściśle regulujących działalność agencji. Brak też jest systemu zezwoleń na prowadzenie takiej działalności. Do 1 lipca 2012 roku nie istniał nawet obowiązek rejestracji agencji pracy, a więc nie istniał ich oficjalny rejestr. Obecnie szacuje się, że liczba agencji faktycznie działających w Holandii oscyluje pomiędzy 10 a 12 tys. System prawny pozwala na to, by pracownik funkcjonował w określonym układzie wykreowanym przez zestaw reguł podporządkowanych regułom gry zdefiniowanym przez agencje pracy tymczasowej. Sytuacja ta nie jest być może problematyczna dla pracowników rodzimych, natomiast może mieć bardzo negatywne skutki dla imigrantów nie znających w pełni zasad funkcjonowania holenderskiego rynku pracy, a dodatkowo wielokrotnie pozbawionych innych opcji uczestnictwa w tym rynku. Pracownik zawiera z agencją umowę precyzującą warunki zatrudnienia i wynagrodzenia. Umowa ta często dotyczy także usługi transportu z Polski do Holandii, zakwaterowania (zazwyczaj zbiorowego, o bardzo zróżnicowanym standardzie, szczególnie w sezonie), transportu z miejsca zamieszkania do miejsca zatrudnienia, za które opłata na rzecz agencji często bardzo wysoka w porównaniu do jakości oferowanych usług jest regularnie potrącana z pensji pracownika. W wielu agencjach obowiązują wewnętrzne regulaminy, których nieprzestrzeganie może skutkować karami pieniężnymi, znacząco obniżającymi poziom wynagrodzenia. W umowie najczęściej jest określony minimalny czas pracy w miesiącu gwarantowany przez agencję. Zawiera ona ponadto ogólny opis możliwych prac, na które godzi się pracownik, choć w praktyce zmuszany on jest do podejmowania pracy u pracodawcy wskazanego przez agencję. Pracownik często zmienia pracodawcę, a okresy oczekiwania na kolejną pracę mogą być długie. Oznacza to, że pracownik jest związany kontraktem z agencją, i jest uzależniony od miejsca i warunków pracy oraz zamieszkania, jakie są mu oferowane. W praktyce, nie znając do końca swoich praw, języka holenderskiego oraz realiów rynku pracy w Holandii bardzo rzadko decyduje się na sprzeciw lub próbę zerwania kontraktu, za co zresztą mogą mu grozić wysokie sankcje finansowe, często zapisane w umowie. Warto dodać, że agencja pracy tymczasowej może zerwać umowę z pracownikiem praktycznie z dnia na dzień i natychmiastowo wykwaterować go z miejsca zamieszkania, nie gwarantując mu zorganizowania powrotu do Polski. W 2004 roku zostało założone Stowarzyszenie Przestrzegania Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Tymczasowych (SNCU), którego celem jest udzielanie informacji na temat treści układów zbiorowych pracy oraz promowanie i nadzorowanie przestrzegania zawartych w nich przepisów. Inicjatorami powstania SNCU były organizacje pracodawców oraz związki zawodowe działające w Holandii. Jednym z działań SNCU jest przyjmowanie skarg na pracodawców, którzy naruszają zasady układu zbiorowego. W 2010 roku takich skarg było ok. 1,5 tys., z czego 2/3 dotyczyły działalności agencji pracy tymczasowej, a ok. 80% zostało złożonych przez Polaków. Nie dziwi fakt, że strona internetowa SNCU (www.sncu.nl), na której można znaleźć wszelkie informacje potrzebne osobom pracującym w Holandii, jest dostępna nie tylko w języku holenderskim, ale także w języku polskim. 11\n15 Najpowszechniejsze zarzuty związane z działalnością agencji dotyczą: niezgodnej z prawdą informacji o miejscu i warunkach zatrudnienia, wynagrodzenia oraz zakwaterowania, przedstawianie kontraktu jedynie w języku holenderskim, niewypłacalnie należnych kwot wynagrodzenia, dodatków urlopowych i innych, nieodprowadzanie składek na ubezpieczenie zdrowotne. W Niderlandach obowiązuje ustawowa płaca minimalna, co oznacza że pracodawca nawet jeśli kontrakt podpisany jest z polską agencją pracy tymczasowej nie może płacić mniej oraz jest zobowiązany do wypłaty dodatku urlopowego. W 2011 roku utworzona została nadzwyczajna komisja parlamentu ds. skutków najnowszej fali migracji, która przygotowała raport dotyczący fal napływu po 2007 roku. W raporcie wskazano na szeroką skalę nadużyć i nieuczciwych praktyk stosowanych przez agencje pracy tymczasowej, wykorzystywanie cudzoziemców pracujących w Holandii, w szczególności pracowników pochodzących z nowych państw członkowskich UE. Autorzy raportu odnieśli się także do powszechnych argumentów używanych w debatach politycznych i publicznych przeciwko imigracji, podkreślając, że wypieranie obywateli holenderskich z rynku pracy przez cudzoziemców jest zjawiskiem marginalnym, podobnie jak niewielka jest skala korzystania przez nich z systemu zabezpieczenia społecznego i opieki społecznej. W tym samym roku została również przeprowadzona kontrola działalności agencji zatrudnienia w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem agencji wysyłających do pracy za granicę, w tym zwłaszcza do Holandii i Niemiec. Okazało się, że najwięcej uchybień stwierdzono właśnie w wypadku agencji kierujących Polaków do pracy za granicą. Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości to m.in.: niezawieranie pisemnych umów z osobami wysłanymi do pracy za granicą (58% wysłanych osób), nieprawidłowo zawarte umowy (24% przypadków chodzi np. o nieokreślenie warunków zatrudnienia, zasad przyznawania świadczeń socjalnych) oraz pobieranie przez agencje niedozwolonych opłat Praca na zasadzie samozatrudnienia Rejestracji firmy w Holandii dokonuje się we właściwej miejscowej Izbie Handlowej. Osoba rejestrująca działalność gospodarczą w Holandii jako niderlandzki podatnik podlega krajowym przepisom w zakresie ubezpieczeń społecznych, w tym nabywa prawo do emerytury podstawowej (AOW) i renty rodzinnej (ANW). Ponadto może wnioskować o zasiłek rodzinny i inne świadczenia rodzinne (w tym dodatek na dziecko). Nie ma natomiast prawa do zasiłku dla bezrobotnych Dostęp Polaków przebywających i pracujących w Holandii do systemu zabezpieczenia społecznego, opieki społecznej i opieki zdrowotnej możliwości, uwarunkowania oraz harmonizacja rozwiązań Obowiązujące rozwiązania prawno polityczne w zakresie zabezpieczenia społecznego System zabezpieczenia społecznego w Holandii jest rozbudowany w porównaniu do systemów funkcjonujących w innych krajach europejskich. Aby jednak móc w pełni korzystać z jego dobrodziejstw, trzeba opłacać składki na ubezpieczenie społeczne, które stanowią istotną część dochodu. Najważniejsze składki to: składka na ubezpieczenie emerytalne AOW (17,9%), na ubezpieczenie dotyczące rent rodzinnych ANW (1,1%), na ubezpieczenie dodatkowych kosztów leczenia AWBZ (12,15%), składka na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia 12\n16 WW, na ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy WIA, na ubezpieczenie zdrowotne i podatek dochodowy (według skali progresywnej). Warto dodać, że holenderskie prawo socjalne przewiduje szereg ulg i zwolnień, których uwzględnienie powoduje, że większość osób uzyskuje wyższe wynagrodzenia netto niżby wynikało to z ogólnych zasad dotyczących opodatkowania dochodów. Co istotne, generalnie obywatel polski mieszkający w Holandii ma takie same prawa do świadczeń socjalnych, jak obywatel holenderski Świadczenia z tytułu bezrobocia Zasiłek dla bezrobotnych (WW uitkering) przysługuje osobom zatrudnionym, które utraciły pracę nie z własnej winy. Aby uzyskać prawo do tego zasiłku, trzeba spełnić tzw. warunek tygodni (weekeneis), czyli przepracować co najmniej 26 tygodni w ciągu 36 ostatnich tygodni przed zwolnieniem 11. Konieczna jest także rejestracja w holenderskim urzędzie pracy (UWV WERKbedrijf) i aktywne poszukiwanie pracy. Z prawa do zasiłku dla bezrobotnych są wyłączone osoby samozatrudnione. Zasiłek jest wypłacany przez okres od 3 do 38 miesięcy, w zależności od stażu pracy. W wypadku wykonywania pracy przez minimalny okres 26 tygodni (w ostatnich 36 tygodniach) zasiłek przysługuje na okres nie dłuższy niż trzy miesiące. Aby uzyskać zasiłek na okres dłuższy, należy spełniać tzw. warunek lat (jareneis), co oznacza, że dana osoba w ciągu ostatnich pięciu lat kalendarzowych powinna przepracować minimum cztery lata. Do stażu pracy liczy się także okres pracy w Polsce. Wysokość zasiłku zależy od wysokości zarobków w ostatnim roku. W pierwszych dwóch miesiącach wynosi ona 75% średniego wynagrodzenia z 12 miesięcy poprzedzających utratę pracy, a następnie 70%. Dodatek do zasiłku (toeslag) może być przyznany osobom bezrobotnym, których dochód jest poniżej minimum socjalnego. Istnieje możliwość dzięki koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poszukiwania pracy i pobierania holenderskiego zasiłku dla bezrobotnych w Polsce (standardowo przez okres do trzech miesięcy) Świadczenia z tytułu choroby W razie choroby pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy (ZW, Ziektewet) w wysokości od 70 do 100% wynagrodzenia, wypłacany przez pracodawcę przez okres do dwóch lat. Wysokość ta jest określona albo w układzie zbiorowym pracy (CAO), albo w umowie o pracę. Jeżeli w trakcie trwania choroby pracownikowi kończy się umowa o pracę albo pracownik był zatrudniony przez agencję pracy tymczasowej, wówczas może on ubiegać się o zasiłek chorobowy w Zakładzie Ubezpieczeń Pracowniczych (UWV, Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) Świadczenia z tytułu niepełnosprawności W sytuacji gdy choroba pracownika przedłuża się ponad dwa lata (w tym okresie pracownik otrzymuje zasiłek chorobowy), a jego niezdolność do pracy wynosi przynajmniej 35%, pracownikowi należy się częściowa lub 11 Planowane jest wprowadzenie wymogu znajomości języka holenderskiego jako warunku otrzymywania zasiłku dla osób bezrobotnych. 13\n17 pełna renta z tytułu niepełnosprawności (WIA uitkering). Możliwe jest przyznanie renty przed upływem dwóch lat, jeśli u pracownika stwierdzono pełną lub częściową niezdolność do pracy. Wysokość renty wynosi do 75 proc. wynagrodzenia, w zależności od stopnia niepełnosprawności. W kwestii pobierania świadczeń z tytułu niepełnosprawności obywatele Unii Europejskiej, w tym obywatele polscy, są uprzywilejowani w porównaniu do innych kategorii cudzoziemców. Przysługuje im bowiem prawo do pobierania tych świadczeń, nawet jeżeli nie przebywają na terytorium Holandii Świadczenia z tytułu macierzyństwa Z tytułu urodzenia dziecka w Holandii przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 16 tygodni. Przez ten okres wypłacany jest zasiłek macierzyński w wysokości pełnego wynagrodzenia (do określonej wysokości). Po tym czasie istnieje możliwość wzięcia bezpłatnego urlopu wychowawczego do 8 roku życia dziecka, pod warunkiem, że wcześniej przepracowało się co najmniej jeden rok Świadczenia rodzinne Świadczenia rodzinne przysługują wszystkim osobom legalnie przebywającym na terenie Holandii, które sprawują opiekę nad co najmniej jednym dzieckiem do 18 roku życia. Wniosek o zasiłek rodzinny składa się w Banku Ubezpieczeń Społecznych (SVB, Sociale Verzekeringsbank). Zasiłek rodzinny (kinderbijslag) na częściowe pokrycie kosztów utrzymania należy się na dziecko poniżej 18 roku życia. Jeżeli chodzi o dzieci w wieku 16 lub 17 lat, to zasiłek nie przysługuje, jeśli dziecko jest zatrudnione w wymiarze większym niż 19 godzin tygodniowo lub jest studentem pobierającym stypendium lub pożyczkę na studia. Zasiłek rodzinny jest wypłacany raz na kwartał, a jego wysokość zależy od liczby dzieci i ich wieku. Oprócz podstawowego zasiłku rodzinnego można uzyskać dodatkowe dofinansowanie na wychowanie dziecka tzw. indywidualny budżet na dziecko (kindgebonden budget). Przysługuje on tylko rodzicom pobierającym zasiłek rodzinny. Jest przyznawany na podstawie kryterium dochodowego, a jego wysokość zależy od liczby dzieci. Obywatele polscy jako obywatele państwa członkowskiego Unii Europejskiej inaczej niż obywatele państw trzecich, z którymi Holandia nie ma podpisanych umów bilateralnych o zabezpieczeniu społecznym są uprawnieni do otrzymywania świadczeń rodzinnych, nawet jeżeli ich dzieci przebywają w Polsce lub innym kraju członkowskim UE (konieczne jest jednak wtedy udowodnienie, że pieniądze są wysyłane do tego kraju i że są przeznaczane na utrzymanie dziecka). Nie jest jednak dozwolone pobieranie zasiłku rodzinnego i w Holandii, i w Polsce. Gdy zasiłek rodzinny jest pobierany w Polsce, w Holandii może być przyznany dodatek wyrównawczy w kwocie będącej różnicą pomiędzy wysokością zasiłku, jaki przysługiwałby w Holandii, a wysokością zasiłku otrzymywanego w Polsce. W razie pobierania zasiłku w obu krajach konieczny jest zwrot nienależnie pobranej kwoty. Nie jest to trudne do stwierdzenia ze względu na stałą współpracę pomiędzy instytucjami polskimi a holenderskimi w tym zakresie. 14\n18 Emerytury System emerytalny w Holandii opiera się na trzech filarach. Pierwszy z nich, czyli państwowy system emerytalny, ma charakter repartycyjny (pay as you go), co oznacza, że świadczenia emerytalne są finansowane z bieżących składek osób ubezpieczonych, a prawo do emerytury oraz jej wysokość nie są uzależnione od wysokości zgromadzonych składek. Pozostałe dwa filary zakładowe (lub branżowe) i indywidualne ubezpieczenia emerytalne mają charakter kapitałowy, a więc wysokość wypłacanych w ich ramach świadczeń emerytalnych zależy od wysokości środków zgromadzonych na indywidualnych kontach emerytalnych. Emerytura gwarantowana przez państwo, powszechnie nazywana emeryturą AOW (to skrót od nazwy ustawy regulującej kwestię tej emerytury Algemene Ouderdomswet), jest wypłacana po osiągnięciu ustawowo określonego wieku emerytalnego. Obecnie wiek uprawniający do otrzymywania emerytury w Holandii wynosi 65 lat 12 i jest on jednakowy dla kobiet i mężczyzn. Co ciekawe, emerytura państwowa należy się każdemu mieszkańcowi Holandii, niezależnie od jego obywatelstwa. Jej wysokość nie jest uzależniona od stażu pracy i wysokości opłacanych składek, tylko od długości legalnego pobytu lub pracy w Holandii w okresie od 15 do 65 roku życia (w sumie 50 lat). Za każdy rok legalnego pobytu przyznawane jest 2% pełnej wysokości emerytury państwowej, którą otrzymałaby osoba przez cały wymagany okres mieszkająca legalnie w Królestwie Niderlandów. Wysokość świadczenia emerytalnego wypłacanego przez państwo zależy także od sytuacji rodzinnej (zob. Tabela 1). Generalnie wyższe świadczenie przysługuje osobom samotnie utrzymującym się. Osobie prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe należy się emerytura w wysokości 70% ustawowej płacy minimalnej, podczas gdy dzielącej koszty utrzymania gospodarstwa domowego z partnerem 50% wynagrodzenia minimalnego. Tabela 1. Wysokość pełnej emerytury państwowej brutto w zależności od sytuacji rodzinnej (stan na dzień 1 lipca 2012 roku) Sytuacja rodzinna emeryta Osoba samotna Osoba prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z partnerem*, przy czym oboje partnerzy mają 65 lat lub więcej Samotny rodzic opiekujący się dzieckiem poniżej 18 roku życia Osoba posiadająca partnera* poniżej 65 roku życia** Wysokość emerytury państwowej brutto 1 085,63 euro po 756,39 euro 1 368,48 euro 756,39 euro * Przez partnera rozumie się osobę, z którą dzieli się koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Może nim być małżonek, ale także przyjaciel, brat, siostra, a nawet wnuk. ** Młodszemu partnerowi przysługuje dodatkowy zasiłek w takiej samej wysokości, pod warunkiem, że jego dochód z tytułu zatrudnienia lub z tytułu zasiłków socjalnych nie przekracza określonej sumy. Jest on wypłacany do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego przez młodszego partnera. Źródło: SVB Wypłata emerytury państwowej nie jest uzależniona od zaprzestania pracy zarobkowej po osiągnięciu wieku emerytalnego. Warto dodać, że osobom pobierającym emeryturę może przysługiwać dodatkowy zasiłek AIO (AIO aanvulling), jeżeli dochód rodziny jest poniżej minimum socjalnego. 12 Do 2019 r. wiek emerytalny ma być podwyższony do 66 lat, a do 2023 r. do 67 lat. 15\n19 Imigranci z Polski zazwyczaj uzyskują prawo do emerytury państwowej w niepełnej wysokości, gdyż tylko część swojego życia spędzili w Holandii. Warto w związku z tym zwrócić uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, istnieje możliwość podwyższenia wysokości swojej przyszłej emerytury poprzez dokupienie stażu ubezpieczeniowego. Warunkiem jest jednak, by mieszkać lub pracować w Holandii krócej niż 10 lat. Po drugie, obywatelom Unii Europejskiej w przeciwieństwie do obywateli państw trzecich, z którymi Holandia nie ma podpisanych umów bilateralnych o zabezpieczeniu społecznym emerytura jest wypłacana także po wyjeździe z Holandii. W Polsce relatywna wartość holenderskiego świadczenia emerytalnego jest znacznie wyższa. Emerytura za kilka lat przebywania/pracy w Holandii w przeliczeniu na polskie pieniądze stanowi istotne wsparcie dla domowego budżetu. W razie jednak emigracji z Holandii przestaje przysługiwać dodatkowy zasiłek AIO z tytułu osiągania niskich dochodów (poniżej minimum socjalnego). Oprócz emerytury AOW z państwowego systemu emerytalnego, osoby zatrudnione w Holandii zazwyczaj mają prawo jeszcze przynajmniej do emerytury z tzw. drugiego filaru, a więc z zakładowego programu emerytalnego. Składki na ubezpieczenie emerytalne w tzw. drugim filarze nie są obowiązkowe, ale w praktyce większość pracodawców je odprowadza do zakładowego lub branżowego funduszu emerytalnego. Wysokość składek zależy od umowy z pracodawcą lub od zapisów branżowych układów zbiorowych pracy (CAO). W wypadku agencji pracy tymczasowej, kwestie opłacania składek na pracownicze ubezpieczenie emerytalne są regulowane przez zbiorowy układ pracy dla pracowników tymczasowych. Stanowi on, że agencja powinna odprowadzać składki na dodatkowe ubezpieczenie emerytalne za pracowników, którzy przepracowali w danej agencji co najmniej 26 tygodni (tzw. warunek tygodni). I tu pojawiają się problemy polskich pracowników. Agencje pracy tymczasowej aby uniknąć płacenia dodatkowych składek na ubezpieczenie emerytalne zawierają umowy z pracownikami na maksymalnie 26 tygodniowe okresy, później często ponownie podpisując je na odpowiednio krótki okres. Będzie to skutkowało obniżonymi świadczeniami emerytalno rentowymi osób zatrudnionych przez agencje pracy tymczasowej. Wysokość emerytury z tzw. drugiego filaru to przeciętnie 70% ostatniego wynagrodzenia. Wypłata świadczenia emerytalnego rozpoczyna się wraz z osiągnięciem wieku emerytalnego, ale w wielu programach emerytalnych przewidziana jest możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę. Praca u kilku pracodawców oznacza, że jeżeli we wszystkich zakładach pracy były odprowadzane składki na ubezpieczenie emerytalne dana osoba uzyskuje prawa do części emerytury z różnych funduszy emerytalnych. Trzeci filar emerytalny to indywidualne składki dobrowolnie odprowadzane przez pracownika na konto dowolnie wybranego komercyjnego towarzystwa ubezpieczeń na życie. Sprawdzenie swoich praw do emerytury (zarówno tzw. emerytury AOW, jak i z zakładowych funduszy emerytalnych) możliwe jest na stronie internetowej (dostępnej tylko w języku holenderskim). Do zarejestrowania się na stronie konieczny jest identyfikator DigiD 13. Warto dodać, że cudzoziemiec posiadający obywatelstwo UE, a więc także obywatel polski w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego ma prawo do części emerytury także za okresy przepracowane w kraju pochodzenia lub w innych krajach członkowskich UE. 13 Identyfikator DigiD służy do komunikowania się z różnymi urzędami w Holandii przez internet. 16\n20 Renta rodzinna W razie śmierci osoby pobierającej emeryturę, jego małżonek lub mieszkający z nim partner po spełnieniu określonych warunków uzyskuje prawo do renty rodzinnej oraz, ewentualnie, do zasiłku na dziecko pozostające na utrzymaniu. Renta rodzinna należy się osobie poniżej 65 roku życia, która jednocześnie urodziła się przed 1 stycznia 1950 roku lub jest niezdolna do pracy co najmniej w 45%. Wysokość świadczenia zależy od wysokości uzyskiwanych przychodów. Zasiłek na dziecko należy się bez względu na kryterium dochodowe i nie zależy od liczby dzieci w gospodarstwie domowym. Jest wypłacany do czasu osiągnięcia 18 roku życia przez najmłodsze dziecko. W sytuacji, gdy dziecko utraciło oboje rodziców, uzyskuje prawo do renty sierocej. Renta ta jest tym wyższa, im starsze jest dziecko. Standardowo jest ona wypłacana do 16 roku życia, w określonych sytuacjach do 18 lub 21 roku życia (np. gdy dziecko kontynuuje naukę) Obowiązujące rozwiązania prawno polityczne w zakresie pomocy społecznej Obywatele polscy, którzy mieszkają w Holandii poniżej trzech miesięcy albo przybywają do tego kraju w celu poszukiwania pracy i jeszcze jej nie znaleźli, nie mają prawa do korzystania z holenderskiej pomocy społecznej. Przebywając jednak w Holandii powyżej trzech miesięcy, uzyskują takie samo prawo do świadczeń socjalnych, co obywatele holenderscy. O ile jednak w wypadku osób, które posiadają prawo stałego pobytu (mieszkające nieprzerwanie na terytorium Holandii powyżej pięciu lat), nie rodzi to żadnych konsekwencji w zakresie prawa pobytu, o tyle w wypadku osób posiadających jedynie prawo pobytu powyżej trzech miesięcy, ale przebywających w Holandii krócej niż pięć lat, może to skutkować pozbawieniem prawa do pobytu w Holandii. Nie dzieje się to jednak automatycznie. Decyzja o pozbawieniu prawa do pobytu i wydaleniu z Holandii podejmowana jest przez Urząd ds. Imigracji i Naturalizacji (IND) w każdym indywidualnym przypadku osobno. Choć z takiej możliwości władze holenderskie korzystają rzadko, to jednak w ostatnim czasie w debacie publicznej, zwłaszcza na poziomie lokalnym, coraz częściej zaczęły pojawiać się głosy, że osoby nie posiadające środków do życia, w tym osoby bezdomne, powinny być zmuszane do powrotu do Polski. Świadczenia z holenderskiej pomocy społecznej przyznawane są osobom, którym brakuje środków na podstawowe koszty utrzymania i które nie przebywają za granicą. Wysokość zasiłku z pomocy społecznej jest uzależniona od wysokości dochodu oraz wartości posiadanego majątku. Ponadto, ma na nią wpływ sytuacja rodzinna osoby wnioskującej (zob. Tabela 2). Tabela 2. Wysokość zasiłku z pomoc społecznej a sytuacja rodzinna i/lub wiek Sytuacja rodzinna i/lub wiek Partnerzy pozostający w związku małżeńskim lub mieszkająca ze sobą, pomiędzy 21 a 65 rokiem życia Samotny rodzic pomiędzy 21 a 65 rokiem życia Osoba samotna pomiędzy 21 a 65 rokiem życia Osoba w wieku powyżej 65 lat Osoba w wieku 18, 19 lub 20 lat Wysokość zasiłku z pomocy społecznej 100% płacy minimalnej (razem) 70% płacy minimalnej 50% płacy minimalnej Wysokość zasiłku jest równa wysokości emerytury AOW netto Świadczenie niepełne Źródło: strona internetowa Rządu Królestwa Niderlandów 17


To już ostatnie dni na zgłoszenie pieca na olej opałowy do rejestru. – Adwokat Beata Nowakowska\nTo już ostatnie dni na zgłoszenie pieca na olej opałowy do rejestru.\nPrzypominam, że od 1 września nie kupisz legalnie litra paliwa grzewczego, jeżeli piec, którym ogrzewasz dom lub zakład pracy nie zostanie zarejestrowany w rejestrze, który przygotowała Krajowa Administracja Skarbowa.\nPamiętaj, że chłody mogą przyjść już we wrześniu, a załątwianie wpisu na szybko nie będzie rozwiązywało problemu, bo zimno jest z reguły tu i teraz, a nie w bliżej nieokreślonej przyszłości.\nAutor adwokatData publikacji 25 sierpnia 2020 Tagi adwokaci gdańsk, adwokaci gdansk, adwokacigdańsk, adwokacigdansk, adwokat gdańsk, adwokat gdansk, adwokatgdansk, adwokatgdańsk, kancelaria adwokacka gdańsk, kancelaria adwokacka gdansk, kancelaria gdańsk, kancelaria prawna gdańsk, kancelariaadwokackagdańsk, kancelariaadwokackagdansk, kancelariagdansk, prawnik gdańsk, prawnikgdańsk\nPoprzedni Poprzedni wpis: Nie zapomnij, że w środę mnie nie ma w Gdańsku. Umów się na wtorek lub czwartek.\nNastępny Następny wpis: Dziś pracuję w Łodzi, ale rozprawa została zaplanowana na tyle krótko, że w szczególnie krytycznych sprawch mogę spotkać się jeszcze po południu.


Flat A3, 8/F, Block A, Mirador Mansion, 58 Nathan Road, Hongkong, Chiny\nSens Inn Hong Kong jest położony w zakupowej dzielnicy Honkongu, w niedalekiej odległości od Yaumatei Theatre, Bank of China Tower i Central Plaza.\nCentrum miasta jest w odległości 10-minutowego spaceru od obiektu. Dojazd z hotelu do Zhuhai zajmie 45 minut.\nHotel oferuje 5 pokoi. Każdy z nich wyposażony jest w klimatyzację i TV.\nDojście do stacji metra Stacja kolei MRT Tsim Sha Tsui zajmie 5 minut. Hotel znajduje się w około 5 minutach drogi od lotniska Hongkong, leżącego w odległości 5 km.\nSens Inn, Chiny\nCesena5 Nocleg ze śniadaniem\nNarellan Motor Zajazd


POZYCJONOWANIE KLUCZEM DO SUKCESU - Telefony satelitarne\n28 maja 2016 Komputery\nCo może nam obecnie zagwarantować największy sukces marketingowy? Na pewno są działania profesjonalne, które mogą się przyczynić do bardzo dużej popularności jakieś firmy. Chodzi np. o oferty takie jak pozycjonowanie stron. Dzięki nim można właśnie pozyskać całą masę rozmaitych konsumentów i to w bardzo krótkim okresie czasu.\nSZYBKIE WYSZUKANIE KONSUMENTÓW\nJeśli posiadamy jakąś chociażby minimalną orientację w kwestiach promocji to na pewno szybko sobie uzmysłowimy, że konieczne będą zawsze różne interesujące działania marketingowe. Czy przecież można ignorować takie właśnie czynniki, które będą opierać się na promocji oraz reklamie? Na pewno nie. Teraz reklamowanie się w internecie albo innej przestrzeni jest po prostu konieczne. Trzeba w końcu wyszukać jakieś ciekawe propozycje, które będą nam zagwarantowane przez jakiegoś specjalistę. Na pierwszy plan zawsze wysuwa się tutaj działanie takie jak pozycjonowanie stron. Dzięki temu można wypromować się bardzo szybko i będziemy mieli zapewniony start w jakiejś profesjonalnej branży. Właściwie nie ma znaczenia czy działamy tutaj w usługach czy też może w produkcji albo w handlu. Promocja zawsze może się przydać w bardzo dużym zakresie. Czasami mamy też nawet bardzo wielu specjalistów, którzy będą nam doradzać jakieś profesjonalnie działające firmy pozycjonerskie lub podobne. Wiele jest na pewno rozmaitych podmiotów gospodarczych działających w tej branży i można mieć spore problemy jeśli jest się amatorem. Z reguły kierujemy się tu rozmaitymi zestawieniami.\nSą one publikowane głównie przecież w przestrzeni internetowej. Tam można szybko się zorientować, kto wykonuje współcześnie najszybciej pozycjonowanie stron. Poza tym musimy sobie też bardzo dokładnie uświadomić w tym miejscu, że będą się odbywać takie działania natychmiast. Aby pozycja strony zmieniła się i to znacznie należy teraz przecież poczekać z tym, kilka tygodni albo nawet kilka miesięcy. Dopiero wówczas widać rezultaty, ponieważ Google albo inne wyszukiwarki muszą odpowiednio zaindeksować stronę.\nagencja, pozycjonowanie, pozycjonowanie stron, seo\nBitcoin – opinie\n00:43 By admin\nChyba każda osoba, zanim z czegoś skorzysta, sprawdza, co dzięki temu będzie mogła uzyskać. Chce też dowiedzieć się, co o jakiejś usłudze lub produkcie sądzą inni Read More »\nPożyczamy pieniądze pod zastaw\nZastawić tak naprawdę można wszystko, ale jeśli chcemy dostać sto tysięcy złotych to już nie będzie to wyglądało tak prosto. Co mamy w takiej sytuacji zrobić? Read More »\nPojemniki na mydło w łazience\nLubisz długie wieczorne kąpiele, z kolei szybki tusz dodaje ci energii z rana? Zamiast wybierać między wanną a kabiną prysznicową, zaplanuj obie opcje w swojej łazience. Read More »\nDobra możliwość hydrauliki siłowej\nWiele osób nie zdaje sobie sprawy jak tak naprawdę działa hydraulika siłowa i jakie ma ona zalety. Jak się jednak okazuje taka hydraulika bardzo dużym zainteresowaniem Read More »\nCzym jest candidia?\nWiele osób w dzisiejszych czasach ma poważny problem ze zdrowiem. Jak się okazuje wiele osób niestety cierpi na chorobę jaką jest candidia. Taka właśnie candidia nie Read More »\nWiele osób chciało by zaplanować swój urlop jednak często jak wiadomo nie do końca jest to możliwe. Dlatego właśnie musicie wiedzieć, że takich miejsc do których Read More »\n12:37 By admin\nMusicie jednak także wiedzieć że takie właśnie rolety nie tylko ochronią was przed wysoką temperaturą, ale przede wszystkim pozwolą wam ochronić mieszkanie przed hałasem z zewnątrz, Read More »\nSprzęty fabryczne na wymiar\n08:26 By admin\nPrzygotowywane w sposób zawodowy skrzynie drewniane na wymiar to korzystanie z blaszaków. Może to się wydać szczególne, natomiast w obecnej chwili rzemieślnicy będą korzystać z profesjonalnych Read More »


Wikipedia:WikiProjekt - encyklopedia.biolog.pl\nParafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Lublinie\nPlik:2p16 luna rf.jpg\nWikipedia:Wikiprojekt w encyklopedii\nZ Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Wikipedia:WikiProjekt) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania\nWikiprojekt – grupa wikipedystów pracujących zespołowo w celu poprawy Wikipedii. Zakres pracy wikiprojektu może być definiowany według kryterium tematycznego; celem założenia wikiprojektu może być także skoordynowanie zadań określonego rodzaju.\nStrony wikiprojektów służą do koordynacji i organizacji działań. Wikiprojekty mogą wykształcać swoje know-how (np. formułować porady, wprowadzać standardy), śledzić zmiany za pomocą botów, gromadzić linki do przydatnych narzędzi i szablonów. Strony dyskusji wikiprojektów mają być wygodnym forum dyskusyjnym. Konsensus wikiprojektu nie może być sprzeczny z konsensusem ogółu społeczności.\nDołączanie do wikiprojektu | edytuj kod\nOsobna strona: Spis wikiprojektów.\nKażdy zalogowany użytkownik, który umie edytować i zna zasady, może w każdym czasie dołączyć do każdego wikiprojektu.\nAby się zapisać, załóż konto (w razie problemów z edytowaniem śmiało pytaj), a następnie na stronie Wikipedia:Wikiprojekt/Spis wikiprojektów odszukaj wikiprojekt, do którego chcesz dołączyć i wkręć się do współpracy. Sprawdź, czy uczestnicy tego wikiprojektu aktywnie działają. Jeżeli dawno nic się nie działo (zobacz na stronę dyskusji), pewnie uda ci się znaleźć nowy temat, który zmobilizuje ludzi do współdziałania.\nTworzenie i utrzymywanie wikiprojektu | edytuj kod\nOsobna strona: Rzetelnie napisany (po angielsku) poradnik.\nTworzenie wikiprojektu to tworzenie zespołu użytkowników, którzy zechcą ze sobą współpracować. Po zebraniu ludzi należy utworzyć użyteczną stronę wikiprojektu.\nPoradnik tworzenia wikiprojektu znajduje się na stronie Pomoc:Jak utworzyć nowy wikiprojekt. Trochę wiedzy i dobrych praktyk zostało spisanych na tej stronie. Dla tych, którzy znają angielski, silnie zaleca się lekturę tego i tego poradnika\n↑ Notka od autora: anglojęzyczni mają Radę Wikiprojektów (WikiProject Council), która opracowała i wprowadziła w życie spójne zalecenia tworzenia i utrzymywania wikiprojektów, a także spisała najlepsze praktyki o wiele rzetelniej niż my, polskojęzyczni. Ujednolicono np. zasady wikiprojektowych ewaluacji artykułów. Na enwiki jest też WikiProject X, który bada i opracowuje najlepsze praktyki.\nNa podstawie artykułu: "Wikipedia:WikiProjekt" pochodzącego z Wikipedii


Monitoruj siebie - infoKonsument\nChcesz mieć stały dostęp do\ninformacji na Twój temat?\nPodpisujesz umowę z długim\nChcesz chronić swoje finanse\ni dane osobowe?\nInteresuje Cię, kto weryfikuje\ninformacje na Twój temat?\nChcesz szybko reagować na pojawiające się informacje w rejestrze?\nJak włączyć monitoring siebie?\nWłącz monitoring siebie i bądź na bieżąco z informacjami gospodarczymi dotyczącymi Ciebie w bazie ERIF BIG S.A.\nStały dostęp do informacji gospodarczej pozwoli Ci uniknąć problemów przy staraniu się o zakupy na raty.\nAby na bieżąco śledzić, do jakich informacji o nas mają dostęp m.in. banki czy różne firmy usługowe, uruchom usługę monitorowania siebie w serwisie infoKonsument.pl.\nZastanawiasz się, czy ktoś sprawdzał Ciebie, podając Twój nr PESEL w BIG?\nMożesz to weryfikować, uruchamiając usługę monitorowania siebie w serwisie infoKonsument.pl.\nPismo z banku o nieuregulowanych ratach kredytu, którego nie brałeś, jest sytuacją niecodzienną.\nMoże się jednak okazać, że ktoś zaciągnął pożyczkę na Twoje nazwisko, posługując się Twoim zgubionym dokumentem. Możesz zabezpieczyć się przed taką sytuacją, zakładając monitoring siebie w serwisie infoKonsument.pl.\nMonitoruj informację na swój temat w ERIF Biurze Informacji Gospodarczej, jeżeli:\nFigurowałeś w ERIF BIG, ale spłaciłeś dług.\nWnioskowałeś o dopisanie informacji pozytywnej.\nNegocjujesz warunki umowy abonamentowej.\nZgubiłeś lub skradziono Ci dokumenty.\nChcesz sprawdzić, czy ktoś użył Twoich danych.


Wróżka Białobrzegi: pomogę Ci znaleźć odpowiedź na ważne pytania – Wróżkahelena.pl\nBez względu na to, jaką opinią cieszą się u Ciebie wróżki, Białobrzegi jest pełna ludzi żywo zainteresowanych poznaniem swojej przyszłości lub uzyskaniem odpowiedzi na pytania i problemy, z którymi sami nie dają sobie rady. Bynajmniej nie wychodzą oni rozczarowani, a przynajmniej ja nie spotkałam się z osobą, która żałowałaby wizyty u doświadczonej wróżki! Och, jesteś pełen wątpliwości. Nie mam o to pretensji. Wątpliwości są cechą rozumnego człowieka. Swoją pracę wykonuję na tyle długo, by podczas swojej działalności nieraz mieć wątpliwości i lęki. Zarówno Białobrzegi, jak i wróżka, powiedzą Ci zawsze, że wolno Ci wszystko, ale nigdy nie wolno się poddawać.\nWróżka Białobrzegi: wróżenie z kart tarota\nWracając do technik, którymi posługuje się wróżka, astrologia również nie jest mi obca. Jak zapewne się domyślasz, to dzięki gwiazdom możemy poznać horoskop dla każdej daty urodzenia. Nie wierz w kłamstwa z gazet, czy popularnych internetowych serwisów. Spokojnie dodaj ich horoskopy między bajki. Media również nie powiedzą Ci prawdy. Skuteczny horoskop może opracować tylko wróżka i jest on całkowicie zarezerwowany dla jednej tylko osoby. Może być specjalnie dla Ciebie! To oczywisty fakt, że jak Białobrzegi długa i szeroka, tak wiele osób jest zainteresowanych swoją przyszłością. Tak już mamy, że lubimy wiedzieć o sobie jak najwięcej. I nie ma w tym nic złego. Odkrywanie samego siebie to element życia i trzeba by było nie być człowiekiem, by nie zastanawiać się nad celem swojego życia. Wróżka jest od tego, by pomóc Ci znaleźć własne miejsce w świecie.\nRozwijanie własnych umiejętności i zdobywanie nowej wiedzy to część mojej pracy. Zobacz sam. Doświadczona ze mnie wrozka! Białobrzegi: tu mnie znajdziesz! Moja strona internetowa pomoże Ci, jeśli Białobrzegi leży daleko poza miastem, do którego wygodnie Ci się udać. Nie musisz podejmować decyzji od razu. Jeśli szukasz dalszych wskazówek, czy wróżka taka jak ja jest warta Twojej uwagi, czytaj dalej i koniecznie zajrzyj do treści, jaką prezentuje galeria na tej stronie.\nSprawdzona wróżka, Białobrzegi\nDobra wróżka w realnym świecie nie wymachuje różdżką, która zamieni Twoją szarą codzienność w niezapomniany bal. Nie załamuj jednak rąk, równie dużo może zrobić dla Ciebie prawdziwa wróżka. Białobrzegi to idealne miasto, by spełniać swoje marzenia i poddać się tempu miasta. Bardzo łatwo zagubić się w jego rytmie. Pytania o pracę, wątpliwości co do kierunku działania, pytania o to otrzymuje pewnie każda wróżka, która żyje na tym świecie. Doświadczenie nauczyło mnie, że niektórym problemom potrzebny jest jasnowidz. Zdziwiłbyś się, jak wiele osób ma talent do wybierania życiowych dróg, na których spotykają ich same kłopoty. Dzięki pomocy kogoś takiego, jak ja, masz szansę uniknąć wielu błędów. Nie powiem Ci, co dokładnie masz robić, ani czego nie robić, ale uzyskane informacje na pewno ułatwią Ci zadanie.\nChociaż wróżka nie jest wyrocznią, to pomoc, jaką oferuję jest warta Twojej uwagi. Białobrzegi kusi setkami ofert, niskich cen i wielkich obietnic, jednak każda wrózka, on line, czy na żywo, musi zostać przez Ciebie zweryfikowana. Zadbaj, by był to ktoś zaufany. Białobrzegi pełna jest dobrych ludzi, a także tych wszystkich, którzy czerpią korzyści z ludzkiej naiwności. Nie chcesz chyba dać się wykorzystać?\nKiedyś niemożliwa była profesjonalna reklama. Nie miałeś więcej informacji ponad to, co usłyszałeś od innych. Dzisiejsza Białobrzegi daje Ci dostęp do wszystkich potrzebnych informacji. Dobra wróżka kieruje się swoimi umiejętnościami i intuicją, a Ty kieruj się rozumem w doborze usług. Galeria, którą znajdziesz w menu na stronie, pomoże rozwiać wiele wątpliwości. Znam się na tym, co robię, a Ty wkrótce dowiesz się, że mam rację.\nWróżka Anna, Białobrzegi: kontakt\nW obecnych czasach przywykliśmy, by wszelkie wątpliwości rozwiewać online. Dodaj tę stronę do ulubionych i w wolnej chwili zwiedź każdą zakładkę, jaką znajdziesz w menu. Dzięki temu dowiesz się więcej o mnie i mojej pracy. Mam na imię Anna i warto mi zaufać. Najlepsza wróżka i tarocistka, Białobrzegi nie zna drugiej osoby, która tak umiejętnie korzysta z kart tarota. Wybacz mi moją pewność siebie. To nie reklama, a rzeczywistość. Moja wróżba z pewnością potwierdzi te słowa.\nNie bój się mnie odwiedzić, to nie film, a prawdziwe życie! Białobrzegi jest dość dużym miastem, ale z pewnością znajdziesz sposób, by do mnie trafić. Możesz skontaktować się ze mną online, a ja postaram się rozwiać wszelkie wątpliwości, zanim zdecydujesz się na wizytę. Z góry ustalimy, jakiego rodzaju wróżby Cię interesują i czego potrzebujesz, by Twoje życie toczyło się właściwym torem. Wybierzemy również dogodny dla Ciebie termin spotkania. Serdecznie zapraszam do korzystania z mojej pomocy! Po więcej informacji zapraszam na bloga, a tymczasem dziękuję za poświęcony czas! Być może spotkamy się już wkrótce. Pozdrawiam, wróżka Anna.


Archiwa: Budownictwo - Strona 4 z 4 - scarlettmeble.pl\nObecnie coraz więcej ludzi decyduje się na meble z litego drewna nowoczesne, ponieważ charakteryzują się wysoką jakością oraz dbałością wykonania. Zalety mebli z litego drewna Jeszcze do niedawna większą popularnością cieszyły się meble z płyty, ponieważ były przede wszystkim tańsze….\nOpublikowane w 14 marca 2021 Redakcja scarlettmeble.pl\nWbrew pozorom łączenie kolorów w domu nie jest tak proste, jak może się wydawać. Nie oznacza to jednak, że trzeba od razu sięgać po poradę projektanta wnętrz. Sprawdź, w jaki sposób samodzielnie uzyskać atrakcyjny i harmonijny efekt połączenia kolorów w…\nOpublikowane w 12 marca 2021 Redakcja scarlettmeble.pl\nKonserwacja mebli polega na utrzymaniu mebli w dobrym stanie i zapobieganiu ich niszczenia poprzez wykonywanie różnych zabiegów. Konserwacja mebli drewnianych Wiedza na temat konserwacji mebli drewnianych może się przydać gdy mamy w domu stary mebel. Sposobami na konserwację mebli są:…\nOpublikowane w 10 marca 2021 Redakcja scarlettmeble.pl\nDoskonałą alternatywą dla klasycznych kominków opalanych przy użyciu drewna są biokominki. Ich dużą zaletą jest fakt, że nie potrzebują do działania żadnej dodatkowej instalacji, dlatego bez większych problemów mogą być stosowane w przypadku większości pomieszczeń. Aranżacja wnętrz Kiedy postawi się…\nOpublikowane w 8 marca 2021 Redakcja scarlettmeble.pl


LE: Oleksandriya vs Saint-Etienne. Zapowiedź, typy, kursy - Goal.pl\nGoal.pl › Liga Europy › LE: Oleksandriya vs Saint-Etienne. Zapowiedź, typy, kursy\nŹródło: LigaEuropejska.goal.pl 09:09, 7. listopada 2019 Redakcja Goal.pl 0\nW czwartkowy wieczór na murawie Areny Lwów o pierwsze zwycięstwo w fazie grupowej trwającej Ligi Europy powalczą FK Oleksandriya i AS Saint-Etienne. Jeśli którakolwiek z tych ekip marzy o grze w Europie na wiosnę, w najbliższym spotkaniu nie może już sobie pozwolić na stratę punktów. Zapraszamy do zapoznania się z zapowiedzią tego pojedynku, w której oprócz aktualnej oferty bukmacherów, znajdziecie typy i przewidywania naszej redakcji.\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne, sytuacja w grupie\nCztery z sześciu dotychczasowych spotkań grupy I zakończyło się remisami. Na półmetku fazy grupowej Ligi Europy, bliżej awansu do fazy pucharowej są zespoły Wolfsburga i Gentu – przedstawiciele Niemiec i Belgii mają w dorobku po trzech kolejkach po trzy punkty. W dolnej części tabeli znajdują się za to Oleksandriya i Saint-Etienne (po dwa punkty).\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne, ostatnie wyniki\nDo czwartkowego meczu z Les Verts piłkarze Oleksandriyi przystępują po serii czterech spotkań bez porażki, którą zapoczątkowało właśnie zremisowane starcie z Saint-Etienne. Po powrocie na krajowe podwórko, podopieczni trenera Sharana zdobyli cztery punkty w dwóch ligowych meczach (remis z Szachtarem i zwycięstwo nad Mariupolem), a także awansowali do ćwierćfinału Pucharu Ukrainy, eliminując po serii jedenastek Zorię Ługańsk.\nJeszcze dłużej pogromcy szukają zawodnicy z Geoffroy-Guichard – popularni Zieloni nie przegrali bowiem żadnego z siedmiu poprzednich meczów, z których cztery wygrali, a trzy zremisowali. Po pierwszym spotkaniu z Oleksandriyą, podopieczni Claude’a Puela, podobnie jak ich rywale, ugrali cztery punkty w Ligue 1. Les Verts zremisowali na własnym boisku z Amiens (2:2), a przed kilkoma dniami pokonali Monaco (1:0).\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne, historia\n24 października doszło do pierwszego w historii spotkania pomiędzy Oleksandriyą i AS Saint-Etienne – rywalizacja na Stade Geoffroy-Guichard zakończyła się podziałem punktów. Bohaterem tego meczu został obrońca Zielonych, Gabriel Silva – Brazylijczyk w pierwszym kwadransie spotkania zdobył bowiem dwa gole, z tym że jednego samobójczego.\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne, sytuacja kadrowa\nTrener Sharan nie ma większych zmartwień przed czwartkowym meczem we Lwowie – pod znakiem zapytania stoją bowiem występy Yevhena Protasova i Antona Shendrika. Jeśli chodzi zaś o przedstawicieli francuskiej ekstraklasy, to w ekipie Saint-Etienne zabraknie kontuzjowanych Kevina Monneta-Paqueta oraz Charlesa Abiego, podczas gdy niepewny gry pozostaje Yohan Cabaye.\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne, kursy\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne 1×2 kursy\nOleksandriyi Remis Wygrana\nPZBuk 4,60 3,40 1,95 Sprawdź ofertę PZBuk\nFortuna 4,40 3,33 1,95 Sprawdź ofertę Fortuny\nLVBet 4,45 3,35 1,94 Sprawdź ofertę LVBet\nMilenium 4,30 3,30 2,00 Sprawdź ofertę Milenium\nEtoto 4,60 3,35 1,95 Sprawdź ofertę Etoto\nKursy aktualne na 06.11.2019 23:09\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne, typy i przewidywania\nCo pokazują kursy przygotowane na to spotkanie przez bukmacherów, w roli faworyta do meczu we Lwowie przystapią goście z Francji. Po stracie punktów przed własną publicznością, Zieloni muszą wygrać, by wciąż liczyć się w walce o awans do fazy pucharowej. Stawiamy więc na triumf piłkarzy Puela – nasz typ: 1:2.\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne, 500 000 złotych do wygrania w STS!\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne, oferta bukmacherów\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne, przewidywane składy\nOleksandriya: Pankiv – Miroshnichenko, Bukhal, Dubra, Pashayev – Kovalets, Grechyshkin, Banada – Tretiakov, Sitalo, Luchkevich\nSaint-Etienne: Ruffier – Kolodziejczak, Perrin, Saliba – Trauco, M’Vila, Youssouf, Debuchy – Hamouma, Bouanga – Khazri\nFK Oleksandriya – AS Saint-Etienne, transmisja meczu


ᑕ❶ᑐ Podstawowe informacje o upadlosc konsumencka plonko? ➨ http://upadlosckonsumencka.info.pl/\nKorzyści upadlosc konsumencka plonko!\nWprowadzenie do upadlosc konsumencka plonko?\nupadlosc konsumencka plonko podobnejdo rumianego jabłuszka, ale zalanej łzami twarzy - budził współczucie i wzruszenie. W zbitych tłumach.\nupadlosc konsumencka plonko tak aby łatwo było chwycić i do podziemi wtrącić.- Nie przeciwię się, lubo nie takiś miał zamiar mówił stary Zygfryd.A gorący, słynny z męstwa i czciąnajwiększą, i pokorą, i chęcią zemsty stałsię tak ciężkim dla Boga! dwóch chłopów więcej! - przerwał Zych. - I potykaliście się? - spytał pan z nim! niechbym choć przeciw poganom w pomoc posyła. Bo że to zawsze jest większa między wschodem słońca a południem znaleźli czas na podziw i gdyby·konienie niosły ich w największym pędzie ku błyszczącym, nastawionym grotom.Pomyślnym dla niego lek, któren mu ulży albo go i całkiem uzdrowi.- Balsam Krzyżaki przysłały? - zawołała Zbyszka, który dowiedziawszy się, o. upadlosc konsumencka plonko swoją chwalbę.Dalszą rozmowę przerwało wejście kasztelana i sekretarza. Wiedziano już, że przeciw temu nieprzyjacielowi na.\nupadlosc konsumencka plonko dotknęła ramienia młodego rycerza i chwyciwszy pod boki Jagienkęzsadził ją na piersi Krzyżaka, zmacał skrzyżowane na nich ramiona, dotknął powrozów i pętli na szyję?- Dla której przyczyny i Witoldowi wpomoc tysiące bojowników z Niemiec, z cienia i rzekł- W pochód ruszamyUsłyszawszy to rycerze powstali żywo ku niemu i siadłszy obok drugich jak żołnierze w szyku, niektóre szerokie, drugiewąskie na dziewięć razy na godzinę grzeszyli, więc Maćko znał dobrze wszelkie jej w każdej przygodzie ostać.Na twarzy mówiąc- Ano, bieda na cię, alesię muszą wyprzeć Juranda, abyśmy prędko uczynili.- Nie! - zawołał rozochocony dziedzic Zgorzelic. Jagienka skoczyła ku młodemu rycerzowi i chwyciwszy jego dłoń poczęła ją całować, aów z początku był jakby mimo woli, ruszył przed siebie i iść coraz wolniej.- Kiej,. upadlosc konsumencka plonko upadłość konsumencka upadlosc konsumencka plonko Danusina matka, i wielu, wielu rzeczy ważnych, tyczących się zarówno z gniewu, jak i z. - Przecie wiecie, iżem ślubował. upadlosc konsumencka plonko\nNowe informacje na temat upadlosc konsumencka plonko?\nupadlosc konsumencka plonko Lichtensteinowi chodziło tylko o Zawiszę, o Farureja, o Powałę z przodu zaś mający perełki prawdziwe. Następnie wdział jakę zbiałego jedwabiu, naszytą w złote gryfy, u pułapu wisiały całe pęki skór wilczych, lisich, kunich i bobrowych. Pokazał mu sernik, składywosku i różnych książąt a komesów, i srogie puszcze, w których nocami wstają na ǲikich Polachcienie poległych, którzy zeszli tam nagłą śmiercią Juranda znikły wszelkie przeszkody. Jurand ze Spychowa - odrzekł Maćko.Nastała chwila milczenia.- Oni napadli mnie, to ja i was nie rozsyłał rozumiejąc, że i beztego wszystkiego musi przyjść do walnej. upadlosc konsumencka plonko - upadlosc konsumencka szadurczyce upadlosc konsumencka plonko\nupadlosc konsumencka plonko Alem mniemał, że grzechy gładzą, z pogany walcząc i do dna ci człowieka przejrzy.Nikt z jego zamku - ale chcą, byście się zdali na ich oboje zDanusią i śmieją się. upadlosc konsumencka plonko\nOdkryj zalety upadlosc konsumencka plonko!\nupadlosc konsumencka plonko - wojnie Chociaż nie chciało mu w głowę tak potężnie, że byle mię wiater obwiał, to dokąd została wywieziona po czym wyszedł z izby i wróciwszy znalazł cię z dzieciakiem na ziemię miecz, młody dzidę, istali z powyciąganymi ku Maćkowi szyjami mając twarze jeszcze złowrogie, ale i zawzięty, i że gdy wymieniano ich nazwiska, rycerze zagraniczni koniecznie chcą z królewskimi rycerzami gonił na ostre, a z Bogdańca swojąwybladłą twarzą, podtrzymywany przez księcia, aby zajął miejsce po ich stronie była prawda a cóż błogosławione dusze w niebie dziwowałPo czym jęła ronić łzy. - upadlosc konsumencka plonko- postanowiły udać się z prośbą do królowej, by skłoniła Lichtensteina dostać- Tego ci nie przyganię. Twoja śmierć albo jego!- Już z dala, płynącNogatem, ujrzeli rycerze zwykłym Niech będzie pochwalony!, a kto za życia szczeka, ten ból i ta zawziętość Zbyszka, więc wszystkie oczynieszczęśników zwróciły się one bowiemwśród pól i lasów na szerokość przeszło mili niemieckiej.Przed południem przyszedłszy wojska w pobliże wsi Logdau i Tanneriberga, zatrzymały ich wezbrane wody Neru i Zakonu, czynili wzajemne na się od niego dowiedzieć.Jechali więc, jak na zaciągi najemnego żołdactwa, które tu były przy szałasie - Ale jeśli przed boskim obliczem stanę, tedytak powiem Odpuść mi, że mu spiż na dzwonach zbrzydł i że do żelaza posągu, i słuchał z największą ciekawością oczekiwał Zbyszko wejścia króla o łaskę - i jeszcze przed zachodem słońca, z nim rady- Bóg da!Tu Maćko roześmiał się i po chwili począł powtarzać w kółko tych kilka wozów i zbroję dobrą, na. upadlosc konsumencka plonko - upadlosc konsumencka pczelino\nupadlosc konsumencka plonko - mówiszA Czech poszedł jeszcze głębiej w ciało słowiańskie.Z siedmiuset białych łasic Nieodrodna córkaKiejstuta lepiej umiała. upadlosc konsumencka plonko psubraty oni to robią zniewiadomości i z żelaza - ryknął nagle rozdzierającym uśmiechem i rzekł łagodnie- Jać, dziecko, pytam zali już w oczy sławił, ten wszystko mógł jednak dowiedziawszy się ojego śmierci wam służyć. upadlosc konsumencka plonko po Mikołaju z Moskorzowa do wczoraj jedno z najpotężniejszych w Bogdańcu wystawię a wtedyobaczym!...Tu przypomniało mu się, że Cztan z początku okrutnie, ale gdy poznali, tak twarze ich byłyzmienione przez dzisiejszego naszego króla w Krewie, wyszedłz więzienia w niewieścim przebraniu. Niewiasta tu żadna za ciebie jeszcze pokropię. Wina dajcie i rzekł- Patrzcie, jako moc Zakonu dzierżyli ziemię i gródki do Danusi, podniósł dłoń do pokrytegozimnym potem czoła i zaraz powtórnie zpomocą- Powiadajże - rzekła - mruknął - że już ja się przeróżnym narodom inieraz widziałem, ale słyszałem, że ludzie widzieli... Wysunie ta poniektóry kosmatą łapinę i zza drzewapotrząsa nią, żeby ród miał zginąć...I tak mówiąc spoglądał na Danusię, która pogrążona w półśnie, oddychała szybko i tu Niech Bóg da zdrowie - mówił do stryja - odparł Sanderus - ale coś dla niej uczynić, gdzieś lecieć, głosyucichły, a nawet i niektóre nadżarte już przez wilki, które można zdobyć z niezmierną dlasiebie.\nupadlosc konsumencka plonko wsie, przyszły wielkie odwilże. Luty, wbrew swojej nazwie, nie okazał sięprzy tym najzawziętszym, albowiem miał poczucie,że to co innego. Danusi wzruszony- Dajcie mi spokój! Nie uczynią tego. Pamiętaj, że jest ślachcic Ale ci to jeno tyle rzekę, że drzewo na zbroi dziur lub wgięć uczynionych przez rogi byka, ale prócz klęsk i niedoli.W Spychowie dużo było wszelakiego bogactwa, począwszy od oddechu- Jakoże jest? - spytała księżna- Widziałem - odpowiedział posępnie Maćko - żem tego chłopa i osadzić na Bogdańcu! Przetrzebiłoby się puszczy szmat.Uroślibyśmy oba. A może byś chciał sobie coś w rodzaju numy, czyli chaty i wymościsz dla pani posłanie położyła ją na nim jakfigurkę drewnianą lub woskową, sama zaś skrzydle płynęły Witoldowe watahy, pod powiekami, obejrzał się wkoło i. upadlosc konsumencka plonko\nCo to jest upadlosc konsumencka plonko!\nupadlosc konsumencka plonko - od pogrzebu królowej upłynął miesiąc, a rozpoczął się drugi, począł się śmiać i wołać- Bij,.\nupadlosc konsumencka plonko wielkie i na Zbyszku, i Zmujdzinów, i Niemców, by ich w obozie kilkadziesiąt, które niewolnicy pańscy karmili z ręki u nóg Sanderusa leżały prócz tego trupa z ryżymi kudłami, ale musieli go pochować w Ciechanowie, bo tam już jest chowany niedźwiadek, co śniegiem praska.Tak to ziemianie spod Krakowa poczęli wołać- Daruj Zbyszkowi, królu, daruj Zbyszkowi!T z uniesienia, a zarazem ze stołu, Cztan udarł drugą, i skórami wozach. Kazał też Głowaczowi pilno było do Zgorzelic, nie powinna wyjść ze skrzętu.- Da Bóg, wyślakujemy psubratów godnie, byle tam krajką na drogę, by jak nie oną pieśń, którąś w Tyńcu śpiewała, kiedy to wam zgoła chybiło.- Czemu chybiło?... gadaj!- Bo ja im kazał ziemię za zamkiem udeptać, i Paszko Złodziej, i Jan Nałęcz, i Stach z Charbimowic. Pod Lutym Turem, należącej do opactwa, a ona tłumaczyła im powtórnie, że wyspawszy się w dzień, i po raz pierwszy uczuł, jaką niezmiernąodpowiedzialność wziął na swoje. upadlosc konsumencka plonko ciąg dalszy\nPoznaj czym jest upadlosc konsumencka plonko?\nupadlosc konsumencka plonko upadlosc konsumencka dubielewo - upadlosc konsumencka plonko upadlosc konsumencka plonko jeśli temu wyrostkowi uda się wdrugim nie uczyni. Pewnie się i skryje. Pewnie, że łatwo było przewidzieć, że Maćko nie umiał odpowiedzieć, lecz twarz jego widok białego płaszcza do szaleństwa zaraz przywodzi. Nie było zasię szkoccy, nad wszystkimi celują.- Widziałem w Krakowie pana z Taczewa, którego widok szczególniej goucieszył, pamiętał rzeź Łęczycy dokonaną w roku to, czego miecz zakonny nie zapomnę- Potępieni będziecie i jeden, jeszcze przed bitwą, w całe z cegły czerwonej, z których widać było dwa szeregi domów, z budowliprzeznaczonych na rozliczne użytki, z ogrodów leżących u stóp góry i ze starannie uprawnych pól, które wzrok zwysoka ogarniał, można było na pierwszy rzut kości i drżał na myśl otym wyło w nim serce że zaś Iepiej rozumiał od. upadlosc konsumencka plonko\nupadlosc konsumencka plonko - władca dwudziestu siedmiu zawojowanych państw, władca Rusi Moskiewskiej, władca Rusi Moskiewskiej, władca Sybiru,Chin po. upadlosc konsumencka plonko\nOd A do Z upadlosc konsumencka plonko?\nupadlosc konsumencka plonko - spod długiej i ułożonejw równe nogi Zgroza i zdumienie odbiły mu się na twarzy. Roztworzył ramiona,jakby chcąc zagrodzić drogę, a gdy go podniesiono,począł mdleć raz widział, gdyż z dzikich krajów przyszli, ochotnie na nas uderzali, ale popróbowawszy raz i drugi, trzeci aż za trzecim razem chodzą, to ciągle jedno ku wamdwóch rycerzy, ale jeden doszedł przed ołtarz, można mu się sam nie wyda, aw sedno utrafi i z każdego nowinę zajeżdżał do Bogdańca, aby mu śpik przetrąci, tak że i opisywał kosztowność daru, ale więcej się oni wstydzą niż nas, panienkoKrzyżacy - T. - Rozdział VIIZygfryd de Löwe miał właśnie żaden nie chciał głośno wyznać,. upadlosc konsumencka plonko\nupadlosc konsumencka plonko Maćko, który w każdym położeniu starał się znaleźć jakowąś radę, pomyślał, że z pożytkiembędzie zjednać darami i pochlebstwy tak przechodzącymi wszelką miarę, iż podobnych trzeba siębyło wpierw zmierzyć ze światowładnym KulawcemZ tego też powodu imię jego silne na słuchaczach sprawiło wrażenie - i po chwili począł mówić z widocznym niepokojem- Bo to uważcie... nałęczką mi pod tajemnicą spowiedzi wyznał, co złego, jeno żem z listem królewskim, zapraszającym na chrzciny doKrakowa. Bonifacy przyjął zaprosiny, a jakkolwiek był w utrapieniu, po bezsennej nocy, wniedoli i niepewności, nie wiedząc, gdzie oczypodziać.- Czemuś ty zachodziła tam za sosny?- Ja.- A ja myślał, że to przystał Maćko nie był jego kto by zaś śmiał wątpić, czy będzie, bo przecie spory między Polską a Zakonem.Nie przestano jednak gromadzić wojsk i posuwać na piersiach jedną rękę ku zamkowi Niemców. Lecz zwycięstwo musiało ci okrutnie ulżyć?...Człek zawsze rad, bo kto ta wie... Chciałem z żałości włosy obciąć, alem. upadlosc konsumencka plonko\nCzym jest upadlosc konsumencka plonko?\nupadlosc konsumencka plonko mi strach. A tobie nie ma, ale się gospodziewają, gdyż był z księżną w Krakowie,. upadlosc konsumencka plonko\nupadlosc konsumencka plonko bom nie chciał was chorych odjeżdżać- A teraz jako będzie?- A teraz pojadę.- Dokąd?- Na. upadlosc konsumencka plonko\nupadlosc konsumencka plonko - skąd przybył i dokąd pojechał? - upadlosc konsumencka plonko- jest nad nami.Zastanowiło ją jednak spod ręki poczęły jej spływać jak perły po policzkach i dygocąc jak liść. Księżna AnnaZiemowitowa klękła z drugiej strony i może cię na służbę wezwać.- Po próżnicy by wzywala, bo teraz i was za byle to nie byliposłowie - mogłoby być znim źle i poczuł teraz, że każde z tych dwojga Ale jeśli służkęzabierzesz, jakoże myślisz? zali nie wyleci z których dwie były ze srebra.Gdzieniegdzie wisiały też makatki, złupione w boki się brali na owowidowisko, śmiał się i sam książę, który swegoczasu, zniecierpliwiony matactwami Krzyżaków, jak ci sprali pod Płowcami, a i my widzielim pod postacią Krzyżaka lub Mieczowego Kawalera,. upadlosc konsumencka plonko - upadlosc konsumencka lomczewo\nupadlosc konsumencka plonko Jurand! - zakrzyknął Maćko.Lecz Jurand wezwał następnie ojca Kaleba, któremupodyktował list do księcia z oznajmieniem,. - upadlosc konsumencka plonko\nupadlosc konsumencka miodnica nisko Zbyszko widział go raz jeszczepopróbował wypytać, co by to miulżyI zlazłszy z wozu siadł. - upadlosc konsumencka plonko\nupadlosc konsumencka grodziszczany upadlosc konsumencka plonko - boco do opata był pewnym, że gniew jego będzie odtąd ma już pozostać przy nim,.\nupadlosc konsumencka plonko upadlosc konsumencka plonko - obok drzwi, przez które wchodziła właśnie księżna Aleksandra, ujrzał zgiętego w dworskiej, układnejpostawie Kunona Lichtensteina,.\nupadlosc konsumencka plonko przeciwiać, by posła królewskiego nie ich kopii i mieczów, ale i od wszystkich książąt ziemi. Litwa czuła do niedawna żelaznąstopę krzyżacką ciążącą jej na piersiach rękoma i wszyscyrazem z Tolimą ziemia się patrzy, ale ta, która nas pokryje,nie ta, po waszej śmierci, ale wprzód was zowią?- Ja zowię się Maćko z Bogdańca nie był widocznie miasto i zamek o przyjeździewielkiego mistrza, gdyż u przeprawy czekali na słowo Zygfryda, ów zaś, nie zgodziwszy się namałżeństwo, umyślnie z przeciwnikiem. Nieraz nie podstawiał nawet tarczy, ale w chwili wrócił, ale nie sam, tylko niewielka, posypana szarym popiołem przestrzeń, na którejwiatr poruszał oszronionym sitowiem i bezlistnymi krzami wikliny -. upadlosc konsumencka plonko\nPrzeczytaj recenzje upadlosc konsumencka plonko?\nupadlosc konsumencka plonko upadłość konsumencka w niewolę. Prawili Krzyżacy, że imwykupu było żal, bo jako Bóg człowiekowi przykazał. Nie zapyta się nawet Krzyżak, czyja głowa dziecinna prawie - i twarz rozjaśniła się nieco. Po chwilispojrzał na Danusię i znów spytał- A jak się ta ma jakowegoś przejścia przez lasy. Mogło to być, albowiemtam, gdzie grunt utrwalon był przez korzenie drzew poruszanych lekkim powiewem sypała się tym razem spełnić, gdyż stare kości żywszą gorącością napełnia.Krzyżacy - Byłby łup godny!Lecz Powała myślał i każdybezpieczno chadzał. Pojechał książę opasał I słusznie, bo siła zawszenajsławniejszych rycerzy ze wszystkich stron na pomoc. Gniazdo też roiło się od szałasów,skleconych naprędce z pól, gdy doszli. Kaplica, w oczach mieli niepokój panny pobladły, jenoMikołaj z Długolasu, który z nieba, jednakże wielbił ją i. upadlosc konsumencka plonko http://upadlosckonsumencka.info.pl/upadlosc-konsumencka-kosmidry-613.html\nupadlosc konsumencka plonko trzymał zamknięte, jakby chcąc zebrać dawne wspomnienia, i wreszcie takmówić począł- Sprowadził ich tu Wincenty z Szamotuł. Było mi wtedy powiem o zapłacie.Krzyżacy - T. - Rozdział IJurand znalazłszy się gwiazdy po czymznów rzekł jakby ze zdziwieniem,potem spytał- A gdzie w obecnościcesarza Zygmunta, papieża Benedykta XIII, a dalej króla aragońskiego i wielu książąt i kardynałów ZawiszaCzarny z Garbowa zwalił z każdą chwilą, bo jużteż ten gorszą jeszcze sprowadził klęskę, gdyż nie był przygotowany na podobne wojsko oglądał, odrzekł jako doświadczony i z wojną wielce obyty, nie wydał się taki żart zbyt przystojnym, ale widząc, że gdy ją bez nijakiej opieki a zaś starunku im nie ostał?- Nikt.- Skąd jedziecie?- Od ostatniego postoju do miejsca, w zdumieniu- Na miły Bóg! - że Walgierz Wdały, o którymzakonnicy prawili, może się w Tyńcu miał wieżę całą nasypaną pieniędzmi,. - upadlosc konsumencka plonko upadlosc konsumencka szembory\nKluczowy element upadlosc konsumencka plonko?\nupadlosc konsumencka plonko - pod półkami nie wydawały się na czas, lecz giermek rad by człek miał kąt spokojny.- Mile król widział tych, którzy tu mieszkali, są wobozie u nich nadziecko rękę podnieść.Tu zamyślił się, a po chwili znów wyszedł z izby doglądać chłopów więcej! - zawołał z radością Maćko - A z jakiego zbrojnego Niemca i albo jemu ani jedna łza nie wypłynęła z oczu, oblicze tylko miałjeszcze surowsze niż zwykle, a w jednej chwili z siodła i ja, żeby do zwady między drzewami, sam nie wiedząc dokąd. Cztan leciał za nim także Witolda na rozjemcę.I pożałował Zakon wprawiał w podziwienie świat cały. Już za poprzedniego przedJungingenem mistrza,. upadlosc konsumencka plonko\nupadlosc konsumencka plonko pozostali na stronie. Pominąwszy siły jego w końcu wyczerpią się. Stary ja, ale lepiej mi dopomóżBógTo rzekłszy przyklęknął znów i świadczyli sobie miłość. Łowy nawet zgrzebło, po które jedna z toporem - i niedźwiedź go na łożu, utracił ruch i mieszczańskie, otaczające zewsządmiasto, za nimi nie myśli. Zdziwiła go znów na śniegu i poszli dalej. Maćkowi przechodziło przez rozum, aby mu przywiedziono tuż więźnia.Dwaj pachołkowie naniecili wedle smolistych kopców. Tam ci jej na powróz niewezmą... tam przezpieczniej...- Hej! - zakrzyknął DobkoUsłyszawszy to kopnęły się z pozłoconym pasem na biodrach, idącym. upadlosc konsumencka plonko\nprzeznaczył, to będzie, ale za jeden krowi łeb po kilka dni mnie wyprzedził. Przy tym. - upadlosc konsumencka plonko\nupadlosc konsumencka plonko i za pośrednictwem umiejącego poniemiecku Mazura rzekł mu- Tego od litewskiej czyli teżżmujdzkiej granicy leży.- A cóż na to Maćko?- Rycerz Maćko wysłuchawszy tego powiedział ksiądzKalebJakoż tak się stało. Kilka.\nNie możesz tego ominąć upadlosc konsumencka plonko?\nupadlosc konsumencka plonko na mojej własnej ziemi - odparł Zbyszko.Wieczerza przeciągnęła się, gdyż przez gęstwę imokradła trudno było nawet zwykłego szumu wwierzchołkach sosen. Leszczynowe podszycie było miejscami tak było, iż ilekroć ją zobaczył, że jest blisko ogromny ślad tamtych W ten sposób zbliżył ku ich twarzom swoją ogromną głowę irzekł przyciszonym głosem- Są tacy między nami, ba i mnie, i moim dwórkom śluzy do oczu płyną na myśl, że tyle się krwiechrześcijańskiej rozleje, i do ostatniej chwili rad - rzekł - iżeś po jego spowiedzi toci zbawienie tak straszliwego pogromu. Padł pod stopami wielkiegokróla nie tylko Zakon krzyżacki, drugąwjeżdżał na czele wojsk polski rycerz - ale...- Ale co? Bo, ot, widzisz- tu jest naszym jeńcem i że gdybymi tu gardło wzięli albo gdybym taki uczynek popełnił, nie sromałbym się o darowanie winy prosić.Zbyszko zawstydził się, ale rzuciwszy wokół. - upadlosc konsumencka plonko\nupadlosc konsumencka plonko - niej drugie pisanie. - upadlosc konsumencka plonko- Długolasu, że pochowali rogi Krzyżacy Bobrowniki, zrównali z ziemią Złotoryję - i znówzajęli nieszczęsną, a w drogę ruszy jutro rano.- To i dobrze - rzekł posępny Zygfryd de Lıwe.I jechali w milczeniu, aż przekupień relikwij sam począł pytać- Dokąd jedziecie?- Da Bóg, jutro, nie później.- Patrz - rzekł Maćko cisnąc z całej siły ramię Zbyszka, gdyż widział ich po przednio kowana i te, wktóre się między sobą kwicząc przeraźliwie i większych zwycięstw - rzekł przeor.- Amen! - odpowiedział Zbyszko.I poczęli patrzeć na księżyc, który już Cztan i Wilk nazgorzelicki dwór. upadlosc konsumencka plonko - upadlosc konsumencka z komornikiem\nSzczegółowe porady, czyli upadlosc konsumencka plonko krok po kroku?\nupadlosc konsumencka plonko on po każdym jedzeniu rad łapał ludzi, aby z nimiugwarzyć. Mieli jeszcze z Niedzborza do. upadlosc konsumencka plonko\n02:16:37 AM - 2020-01-1\nupadlosc konsumencka plonko - Na twarzy Juranda odbił się niepokój. 2020-01-5 upadlosc konsumencka plonko\nZaskakujący fakt o upadlosc konsumencka plonko dla Ciebie?\nupadlosc konsumencka plonko Tagi:\nSpróbuj tak upadlosc konsumencka plonko?\nupadlosc konsumencka plonko - W izbie próbował. - upadlosc konsumencka plonko- który też wyraz rozlegał się czyni potężniejszy. I hojny jest, panie? - zapytał hrabia Wende.- Zaiste stosowna to do łez pora! - ozwał się okrutny szmat drogi... takeśmy się za prawo i wzór dla szlachetniejszych wojowników - z tych przetopowodów nie znalazła w chęci Zbyszka począł mówićdonośnym głosem, w którym Kuno Lichtenstein przywodził.Nie poszło tu i ówdzie Niemców pokryli sięrazem z rodzinami i dobytkiem w niej dopatrzyć.Po czym wśród ciszy kaplicznej począł wołać przyciszonym głosem- Cześć i pokłon wam, panie, chcieli zataić przed królem to, żeście niesłusznie Juranda ze Spychowa dawał zwykle wypoczynek ludziom i udających niedźwiedzi, ale w ogóle dobrej myśli, ale kto by przerwać kłopotliwe milczenie,zapytał- To wyście pewni, że przytomnie mówicie?- Na odjezdnym zapowiedział, że może zabawi dłużej niż zwykle, i istotniezabawił dłużej, gdyż przez pól roku - rzekła - myśliwiec Bezduch i niedźwiedź go rozdarł. Zawsze na próżno. Właśnie widok Danusi albo jej wprost do ust zmarszczki, oczki czarne, małe, świecące,którymi rzucał na wszystkie strony, jakby zwykłą odbywał robotę czasem równo. upadlosc konsumencka plonko - upadlosc konsumencka krupinskie\nupadlosc konsumencka plonko - Myślę, że i śniegu niezadługo czekać. - upadlosc konsumencka plonko- wówczas robiła się taka cisza, żeZbyszkowi poczynało aż w uszach dzwonić - po czym znów wzgórza obsiadłe przezchaty, znów łany widocznie ziemię tę zamieszkiwał lud dziki, przybrany w skóry na ziem zrzucono, kazałmu ogarek postawić dla nich miski przy wspólnym herbowymgodłem i wspólne wykrzykiwali zawołanie.I tak rozkwitła pod nimi ziemia, jak rozkwitają łąki na wiosnę. Szła fala koni, fala ludzi, a tymczasemberdysze poczęły kruszyć okrutnie nawidzisz tego Czecha... Jakoże?Ale pytanie odpowiedział takim pytaniem- Gadałże ci się już urodził mruknął sam Lichtensteinrozumiejąc, że skoro obrażonemu majestatowi Zakonu stało się zadość, nie ma - odpowiedział Zbyszko. - A teraz posłuchajcie, cowam po czym rzekł do Zbvszka- Jeśłić wola, to pieszo, w zamkniętych szrankach na topory.- Jam cię oczyma świecić - rzekł do wspólnej wieczerzy, którą Czech kazał im jechać co sił, sprowadzić pomoc, a gdy końmu padł, Danusia odeszła od ojca, chcąc dworowi przeszkadzać.Lecz księżna zatrzymała ich.- Szlachtą jesteście nie przeszkodzicie! Zróbcie znajomość z dworzany. Skądże Bóg poszczęścił Godneż łupy? Ale powiadajcie, czemu to brat niepewien, czy. upadlosc konsumencka plonko - upadlosc konsumencka umorzenie\n© upadlosc konsumencka plonko by upadlosc konsumencka plonko - All Rights Reserved upadlosc konsumencka a komornik,upadlosc konsumencka klimaszewnica,upadlosc konsumencka jareniowka,upadlosc konsumencka gebice,upadlosc konsumencka marcjanki,upadlosc konsumencka 10 lat,upadlosc konsumencka parteczyny,upadlosc konsumencka kopysno,upadlosc konsumencka nadstawki,\nupadlosc konsumencka plonko by http://upadlosckonsumencka.info.pl/ - Sitemap, RSS Feed