Jakie obowiązki musi wypełnić podatnik w Norwegii - Podatki - PIT, CIT, VAT, Ulgi podatkowe - Najnowsze informacje podatkowe - GazetaPrawna.pl -\ngazetaprawna.plPodatkiJakie obowiązki musi wypełnić podatnik w Norwegii\nJakie obowiązki musi wypełnić podatnik w Norwegii\nautor: EM.12.04.2008, 14:54; Aktualizacja: 14.04.2008, 09:59\nWszystkie osoby pracujące w Norwegii są zobowiązane do złożenia zeznania podatkowego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, do tego urzędu skarbowego, który podany jest na zeznaniu podatkowym. Jakich jeszcze obowiązków trzeba dopełnić w Norwegii?\nstarszy menedżer, doradca podatkowy w dziale doradztwa podatkowego, PricewaterhouseCoopers\nW Norwegii podatek dla każdej osoby jest wyliczany indywidualnie. Uwzględniane są różne czynniki. Wysokość podatku wynika z kalkulacji wysokości oczekiwanego dochodu. Płaci się go w roku bieżącym. W Norwegii rok podatkowy to rok kalendarzowy.\nWładze podatkowe Norwegii wysyłają zeznanie podatkowe do podatnika na przełomie marca i kwietnia. Jeżeli osoba nie otrzymała projektu zeznania podatkowego, powinna skontaktować się z urzędem skarbowym w miejscowości, gdzie mieszka. Ważne jest, aby urząd skarbowy wiedział, na jaki adres ma przesłać zeznanie podatkowe.\nPo otrzymaniu zeznania podatkowego wypełnionego przez urząd, na podstawie danych podanych m.in. przez pracodawcę, należy sprawdzić, czy dane te zgadzają się z rocznym zestawieniem płac, świadczeń pokrytych przez pracodawcę oraz pobranego i wpłaconego podatku. Osoba powinna otrzymać te dane już w styczniu od pracodawcy. Jeżeli dane te są błędne, osoba powinna poprawić swoje zeznanie podatkowe.\nGdy urząd rozpatrzy zeznanie podatnika, osoba otrzymuje roczne rozliczenie podatkowe, gdzie zawarte są informacje o wysokości dochodu, od którego naliczony został podatek, ile podatku pracodawca odprowadził od pensji i czy finalnie podatnik wpłacił za dużo czy za mało podatku. Roczne rozliczenie podatkowe urząd skarbowy przesyła w czerwcu lub w październiku.\nJeżeli podatnik zapłacił za mało podatku, wówczas urząd skarbowy prześle pocztą blankiet dla wpłaty podatku.\nPodatnik może się odwoływać od decyzji władz podatkowych dotyczących naliczonego podatku. Jeżeli osoba otrzyma roczne rozliczenie podatkowe w czerwcu, to termin złożenia odwołania przypada na 10 sierpnia. Jeżeli władze skarbowe prześlą podatnikowi roczne rozliczenie podatkowe w październiku, to termin wniesienia odwołania wynosi trzy tygodnie po wysłaniu rocznego rozliczenia podatkowego. Odwołanie składa się do urzędu skarbowego i należy podać, co i dlaczego jest błędne w zeznaniu. Jeśli władze skarbowe przyznają rację podatnikowi, wówczas osoba otrzyma nowe roczne rozliczenie podatkowe.\nJeżeli osoba przebywa w Norwegii krócej niż 183 dni, może poprosić urząd skarbowy o rozliczenie podatku przed wyjazdem z Norwegii, informując jednocześnie urząd skarbowy, kiedy zamierza opuścić Norwegię. Ważne jest także poinformowanie urzędu skarbowego o adresie zamieszkania w kraju rodzinnym, jeśli osoba wyjeżdża z powrotem do kraju rodzinnego, zanim otrzyma zeznanie podatkowe i/lub roczne rozliczenie podatkowe.\nCo ciekawe, w Norwegii małżonkowie podlegają opodatkowaniu oddzielnie od swoich dochodów, z wyjątkiem dochodu z zysków kapitałowych. Jeśli oboje małżonkowie są norweskimi rezydentami podatkowymi, dochód taki jak dochód z inwestycji, odliczenia związane z zapłaconymi odsetkami, składki na ubezpieczenie emerytalne oraz dochód z posiadanego majątku jest alokowany do małżonka, który zgodnie z posiadaną dokumentacją jest prawnym właścicielem/zarządcą w stosunku do np. banku czy instytucji ubezpieczeniowej. Jednak małżonkowie mogą zaalokować te przychody zgodnie ze swoim życzeniem.\nJak rozliczać dochody zagraniczne\ntomek(2013-09-11 21:59) Zgłoś naruszenie 00\nWitam w 2006 roku pracowałem w Norwegii na zasadzie kontraktu z polskim pracodawca ale nigdzie nie składałem swojego podpisu mialem tam pracować 2tyg ale pracowałem tylko 6 dni i nigdy więcej nie byłem w Norwegii otrzymałem wynagrodzenie 450€ nigdy nie dostałem żadnego pitu ani pisma do lotu podatku po dwoch latach dostałem wezwanie do zaplacenia25.000zl podatku które zignorowałem biorąc je jako pomyłkę pod koniec ubiegłego roku polski komornik wszedł mi na konta i chce ściągnąć ode mnie te 25.000zl plus odsetki w sumie 33tys zloty.Norweski urząd skarbowy twierdzi ze zarobiłem 106tys koron .probowalem odwoływać się od tej absurdalnej decyzji przedstawiałem wyciągi z konta o wysokości przelewu wyjaśnienie całej sprawy i nic jak grochem o ścianę chcą zedrzeć kupę kasy za zarobione 450€ czy mogę podać decyzje Us do sadu jak tak to gdzie w Polsce i czy jeżeli nie podpisałem żadnej umowy to maja prawo ściągać podatek ode mnie pomóżcie proszę!!!;!\nPiotrek(2009-03-02 14:26) Zgłoś naruszenie 00\nPracowałem w Norwegii przez miesiąc,zatrudnił mnie polski pracodawca.Jeżeli rozliczam się w Norwegii to czy mam jeszcze obowiązek rozliczenia z tej kwoty w Polsce?Bardzo proszę o odpowiedz.\nIZA(2008-04-17 17:13) Zgłoś naruszenie 00\nJEZELI NIE PRACOWALAM W POLSCE W 2007 r.A PRACOWALAM W NORWEGII TO CZYM MAM JAKIES ZOBOWIAZANIA WOBEC URZEDU SKARBOWEGO W POLSCE ?\nTomek(2009-01-03 12:55) Zgłoś naruszenie 00\npracowałem w Norwegii w 2007 roku przez 2 m-ce u polskiego pracodawcy,wypłata przelew w PLN na polskie konto z odprowadzonym podatkiem następowało w Polsce.Urząd skarbowy w Norwegii nadał mi jakiś numer i nęka mnie jakimiś drukami do wypełnienia za 2008 rok .Czy muszę się rozliczać z tym urzędem jak przez miniony rok nie pracowałem w Norwegii.Proszę o podpowiedż.\nWladek(2008-07-11 12:43) Zgłoś naruszenie 00\npiortekf(2009-03-23 10:41) Zgłoś naruszenie 00\npracowalem w Norwegii w 2005-2006.nie moge sie doprosic od pracodawcy rozliczenia podatkowego.moze ktos wie jak mi pomoc?\nRaf(2009-10-22 12:31) Zgłoś naruszenie 00\nzakończyłem pracę w zeszłym roku,dostałem rozliczenie czekiem na adres firmy,ci mi wysłali do domu w Polsce okazało się że nie mogę go zrealizować,na dodatek minął mi termin ważności ,zna ktoś z was numer do Urzędu Skarbowego w norwegii żeby odzyskać podatek ?\nseba(2009-10-22 15:38) Zgłoś naruszenie 00\npodaje numer do urzedu podatkowego 004780080000.jest problem aby dodzwonic sie ale probuj moze uda ci sie sebastian.ah jeszcze jedno czek miales wplacic do swojego banku i na zrealizowanie go czeka sie do 3 miesiecy pozdrawiam sebastian\nszorot(2010-03-25 20:55) Zgłoś naruszenie 00\njezeli pracowaliscie w norwegii i mieliscie nadany tymczasowy numer i podaliscie w skatte adres polski ( JEST TO OBOWIAZKOWE) to wszystkie papiery zwiazane z rozliczeniem sa wysylane na wasz adres polski jezeli nie rozliczycie sie w rzadnym biurze podatkowym to automatycznie dostaniecie zwrot 10% na podane przez was konto lub czek do zrealizowania. pozdrawiam\nVickary(2010-04-26 18:20) Zgłoś naruszenie 00\nWitam w ubiegłym roku pracowałem w norwegii czy mam obowiazek rozliczenia sie z Polskim urzedem skarbowym ? i czy jest mozliwosc przeliczenia mniej wiecej czy z norweskiego urzedu dostanie sie zwrot czy doplate? pozdrawiam\nkatdep1@wp.pl(2010-08-04 22:17) Zgłoś naruszenie 00\nPracowałem w Norwegii kilka tygodni w 2007 roku,ale mi się nie podobało po zjeżdzie juz tam nie wróciłem.W tym roku 2010 dostałem 2 pisma z Norwegii z urzędu podatkowego ,ze mam się rozliczyć za rok 2009.Co mam robić,żona się martwi.\nskarabeu@02.pl(2011-01-24 16:15) Zgłoś naruszenie 00\nmam ten sam problem,ze mam sie rozliczyc za rok 2009? i jest problem nie wiem o co chodzi martwie sie. prosze o odp\nAdam(2011-02-13 01:15) Zgłoś naruszenie 00\nA ja szukam dobrej firmy do zrobienia rozliczenia podatkowego, czy ktoś może mi polecić jakieś godne zaufania biuro rachunkowe w Norwegii? Rozliczenie podatkowe w Norwegii nie ejst obowiązkowe chyba, nie? ale podobno można odzyskać niezły hajs, więc może warto spróbować, ale nie wiem do kogo iść.\nPiotr z Friesoythe(2009-03-05 13:46) Zgłoś naruszenie 01\nPracowalem w 2008 roku 3 tygodnie w Norwegi dla Niemieckiej firmy !!Dostalem z Norwegi druki podatkowe do wypelnienia !!!Jak mam sie rozliczyc i czy nie powinien mnie rozliczyc Niemiecki pracodawca!!!Dodam mieszkam w Niemczech prowadzac 1 osobowa dzialalnosc!!!


Wielka legenda murem za Szczęsnym. "To bramkarz kompletny" - Sport WP SportoweFakty\n- Transfer Donnarummy? Juventus nie potrzebuje nowego bramkarza. Wojciech Szczęsny udowodnił, że można na niego liczyć - mówi WP SportoweFakty legendarny włoski bramkarz Dino Zoff.\nDariusz Faron 11 Maja 2021, 08:30\nGetty Images / Nicolò Campo/LightRocket / Na zdjęciu: Wojciech Szczęsny\nW Turynie nie pierwszy raz w tym sezonie zawrzało. W niedzielny wieczór Juventus przegrał z Milanem aż 0:3 i znacznie oddalił się od awansu do Ligi Mistrzów. Stara Dama plasuje się obecnie na piątej pozycji, a ma jeszcze przed sobą spotkanie z nowym mistrzem Włoch, Interem.\nNiezależnie od tego, czy Juve załapie się do pierwszej czwórki, w stolicy Piemontu najprawdopodobniej dojdzie do sporych zmian. Trudno sobie wyobrazić, by po tak koszmarnym sezonie na stanowisku został trener Andrea Pirlo. We włoskich mediach ciągle jest też sporo spekulacji dotyczących przyszłości Wojciecha Szczęsnego.\nW niedzielny wieczór Polak najpierw popełnił błąd przy pierwszym golu dla Milanu, a po zmianie stron zrehabilitował się, broniąc rzut karny wykonywany przez Francka Kessiego. Zdaniem mediów z Półwyspu Apenińskiego, Szczęsny może stracić w nowym sezonie miejsce między słupkami, bowiem Juventus ma mocno zabiegać o transfer Gianluigiego Donnarummy.\nJak polski bramkarz spisuje się w tym sezonie? Dlaczego Juventus gra tak słabo? Co z Andreą Pirlo? Na finiszu sezonu Serie A rozmawiamy o tym z legendarnym włoskim bramkarzem i mistrzem świata z 1982 roku, Dino Zoffem, który sam rozegrał w barwach Bianconerich 330 spotkań.\nDariusz Faron, WP SportoweFakty: W ostatnich tygodniach Wojciech Szczęsny popełnił kilka błędów. Jak pan ocenia ten sezon w jego wykonaniu?\nDino Zoff: Moim zdaniem to dobry bramkarz, który odgrywa ważną rolę w zespole. Nie ma słabych punktów, uważam, że jako golkiper jest kompletny. A jeśli chodzi o pomyłki, to cóż, każdy bramkarz ma takowe na swoim koncie, zresztą w piłce nożnej każdy robi błędy. Uważam, że w procesie budowania swojej pozycji Szczęsny dołożył w tym sezonie kolejną cegiełkę, i że zespół może na niego liczyć.\nSporo pisze się o tym, że Szczęsnego może wkrótce zastąpić między słupkami Starej Damy Gianluigi Donnarumma. Gdyby tak się stało, to byłby dobry ruch Bianconerich?\nMając Szczęsnego, Juventus nie musi martwić się obsadę bramki. Poza tym to trudny okres na przeprowadzanie skomplikowanych transferów, bo w grę wchodzą także czynniki ekonomiczne. Uważam, że bramki Starej Damy nadal powinien strzec Szczęsny. Powtórzę jeszcze raz - dla mnie to golkiper kompletny.\nJest pan zaskoczony bardzo słabą grą Juventusu w tym sezonie?\nMają tyle jakości w składzie, że mogliby teraz spokojnie bić się o mistrzostwo, jednak okazało się, że po zdobyciu dziewięciu tytułów z rzędu, z dziesiątym jest dużo trudniej. Do zespołu dołączyli młodzi i bardzo dobrzy zawodnicy, ale nie było łatwo wprowadzić ich do drużyny. Mówię tu między innymi także o kwestiach taktycznych. Stara Dama musi wywalczyć udział w eliminacjach Ligi Mistrzów. Jeśli tak się nie stanie, dla klubu będzie to prawdziwa katastrofa. Warto pamiętać o tym, że rywale Juventusu znacząco się wzmocnili. Dodatkowo Inter wcześnie odpadł z Ligi Mistrzów i mógł skupić się wyłącznie na Serie A.\nJaka jest według pana przyczyna tak fatalnego sezonu Juve?\nOd początku nie było odpowiedniej "chemii" między nowymi piłkarzami i "starą gwardią". Pojawiły się też problemy ze znajdowaniem odpowiednich rozwiązań taktycznych podczas meczów.\nJak w takim razie ocenia pan Andreę Pirlo?\nNie będę go osądzał i krytykował, bo mówimy o człowieku, który pracuje jako szkoleniowiec od niedawna. Moim zdaniem mógłby dalej prowadzić Juventus. Miał przed sobą bardzo trudne zadanie, bo przecież debiutował na ławce trenerskiej, a dodatkowo nie jest też łatwo objąć stery w zespole, który wygrał mistrzostwo dziewięć razy z rzędu. Na finiszu sezonu celem Starej Damy jest zakwalifikowanie się do Ligi Mistrzów i Pirlo ciągle może zrealizować ten cel.\nWięc pana zdaniem powinien zostać na stanowisku?\nNie znam zamiarów szefów Juventusu, ale tak, według mnie powinien zachować posadę. I kontynuować projekt, który rozpoczął się latem ubiegłego roku.\nFrancuskie media pisały nie tak dawno, że do Juve ciągle może trafić Arkadiusz Milik. Jak oceniłby pan taki scenariusz?\nKiedy Milik występował w Napoli, bardzo ceniłem jego umiejętności. Muszę przyznać, że zniknął mi z pola widzenia, bo przecież najpierw nie grał w Neapolu ze względu na kwestie kontraktowe, a potem przeniósł się do Francji. To jednak naprawdę bardzo dobry napastnik. Chciałbym znów zobaczyć go we Włoszech.\nWróćmy do obecnego sezonu Serie A. Spodziewał się pan mistrzowskiego tytułu Interu?\nMam duży szacunek do Antonio Conte jako trenera i jako zawodnika, którego w przeszłości trenowałem. Jak już wspomniałem, Inter odpadł wcześnie z pucharów, więc w takiej sytuacji musiał sięgnąć po scudetto. Myślę, że w Mediolanie powstał bardzo silny zespół, który ma duży potencjał. Przewidywałem, że Conte może odnieść z tą grupą sukces.\nTak jak w przypadku Juventusu, w kontekście Interu też sporo mówi się o pozycji bramkarza. Samir Handanović nie uniknął błędów. Inter musi szukać nowego golkipera?\nOdżegnywałbym się od tez, że drużyna potrzebuje innego bramkarza. To prawda, że Samir nie uniknął błędów, ale według mnie ciągle może z powodzeniem strzec bramki Nerazurrich.\nNa koniec jeszcze krótkie pytanie o Superligę, w której miały występować Inter, Milan i Juventus. Jak ocenia pan całe zamieszanie i głośny upadek projektu?\nNikt nie ma wątpliwości, że to wszystko miało wyłącznie podłoże ekonomiczne. Jestem zwolennikiem merytokracji, gdzie twoja pozycja zależy od umiejętności i kompetencji. Jeśli chcesz grać z najlepszymi, musisz wywalczyć to sobie na boisku.\nPodziękowania dla Alberto Bertolotto za pomoc w realizacji materiału.\nCzy Wojciech Szczęsny powinien obawiać się o swoją pozycję w Juventusie?\nJerzy Wilski 11-05 13:04 Zgłoś komentarz\nze Szczęsnym podobnie jak z Krychowiakiem obaj mają talent, ale za dużo gwiazdorzą, a z gwiazdorami jest różnie i wielu z nich nie zawsze sobie z tym gwiazdorstwem radzi - stąd słabe lub\nnawet b. słabe okresy, w czym także wina kibiców którzy za słabo ich dyscyplinują do wyników\nPolacy za granicą Turyn Juventus FC Piłka nożna Wojciech Szczęsny Włochy Dino Zoff Serie A Piłka w Europie Piłka nożna we Włoszech


bielizna damska – Lifestyle – twój pomysł na życie!\nhttp://rafka-meble.pl/ szafki na wymiar Sulejów Nowoczesne i funkcjonalne meble na wymiar, zapraszamy! Masz mało miejsca i szukasz szafki o nietypowych rozmiarach? Rafka Meble wykona każdą nietypową szafkę na wymiar. Sulejów i okolice zapraszamy!\nGdzie kupić tanie akcesoria z Chin? Chin z gadżety tanie Sprawdź ofertę tanich rzeczy z Chin!\nhttps://viankoshop.com/pl/moda-handmade-mini-zroszony-wisiorek-w-ksztalcie-balwana-naszyjnik-kobiety-kreskowkowe-balwany-choinka-dzwony-platek-sniegu-perla-koraliki-lancuszek-do-obojczyka/ programy dla biur rachunkowych\nDodatki do bielizny, które powinnaś mieć w swojej garderobie\nRedakcja - 20 August 2018\nNa pewno w szafie masz absolutnie ulubiony stanik i gdybyś tylko mogła, nosiłabyś go codziennie. Jednak nie pasuje on do wszystkich stylizacji. Co wtedy zrobić? Niedrogie i funkcjonalne dodatki do [ … ]


59-900 Zgorzelec , Bohaterów II Armii Wojska Polskiego 8 (woj. dolnośląskie)\n75 775 71 68\nFirma Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dolnośląski Oddział Regionalny. Biuro powiatowe zlokalizowana jest pod adresem: Bohaterów II Armii Wojska Polskiego 8, Zgorzelec, dolnośląskie. Pn.-Pt.: 07:30-15:30 to godziny, w których działamy. Figurujemy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod numerem: 5261933940. Można się z nami skontaktować pod numerem telefonu 75 775 71 68.\nRok rozpoczęcia biznesu to 1993 rok. 9-cyfrowy numer identyfikacyjny REGON firmy to: 010613083. Urzędy terenowe to branża, w której działamy. 84.13.Z to kod PKD naszego biznesu. Naszą siedzibę można znaleźć po współrzędnych: 51.1524659607843N, 15.0189558039216E.\nJaki jest adres firmy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dolnośląski Oddział Regionalny. Biuro powiatowe Adres to: 59-900 Zgorzelec , Bohaterów II Armii Wojska Polskiego 8 (woj. dolnośląskie)\nJaki jest kontakt telefoniczny do firmy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dolnośląski Oddział Regionalny. Biuro powiatowe Kontakt telefoniczny to: 75 775 71 68\nJakie są współrzędne geograficzne firmy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dolnośląski Oddział Regionalny. Biuro powiatowe Współrzędne geograficzne to: 51.1524659607843°N 15.0189558039216°E


Radosław Fogiel szczerze o cenach prądu i szczepieniach. Wielu się wścieknie - Super Express - wiadomości, polityka, sport\nRadosław Fogiel szczerze o cenach prądu i szczepieniach. Wielu się wścieknie\nAutor: wikipedia.org druga umowa o pracę - 34 411 złotych, umowa cywilnoprawna - 827 złotych, oraz dochód z tytułu czynności związanych z pełnieniem obowiązków służbowych lub obywatelskich - 30 758 złotych.\nObecna sytuacja w Polsce nie napawa optymizmem. Wysoka inflacja i pandemia koronawirusa wciąż daje się we znaki społeczeństwu. Na te dwa ważne tematy wypowiedział się rzecznik PiS-u, Radosław Fogiel. Wiele osób może nie być zadowolonych z jego słów.\nRzecznik Prawa i Sprawiedliwości jasno powiedział, ze faktycznie w Polsce jest problem z wysokimi cenami, zwłaszcza jeśli chodzi o ceny prądu. - Nie da się ukryć. Problem z cenami, zwłaszcza energii, jest. Rząd ma ograniczone narzędzia i w ramach tych narzędzi przyjęliśmy tarcze antyinflacyjne – mówił w rozmowie z RMF FM. - Satysfakcjonowałoby wszystkich, jakby można było za pstryknięciem palca wrócić do cen gazu, które były – stwierdził i podkreślił, ze to jest niestety niemożliwe. Zapewnił także, że rząd robi wszystko, co może, by ułatwić Polakom ten trudny okres. - Możemy jako rządzący robić to, co w naszej mocy - obniżyć podatki, obniżyć taryfy dla przedsiębiorców. Wiadomo, że problem nie zniknie, ale przynajmniej rząd robi wszystko, co możliwe – powiedział Radosław Fogiel. Został także zapytany o to, czy jego zdaniem Andrzej Duda podpisze tak zwaną ustawę Hoca, która mówi, ze pracodawca będzie mógł zażądać od swojego pracownika informacji o szczepieniu przeciw Covid-19, wyniku testu na koronawirusa lub statusie ozdrowieńca.\nSprawdź: PiS w tarapatach! Nowy sondaż nie daje im szans. Znacząca zmiana\nW naszej galerii możesz sprawdzić, co Donald Tusk mówił o cenach za gaz.\n- Prezydent zwraca tutaj uwagę na pewne sfery wrażliwe. Ja jednak wierzę, że jak ustawa trafi na jego biurko, to ją podpisze – stwierdził. Wydaje się, że słowa o cenach i szczepionkach mogą rozzłościć wiele osób, które borykają się z drożyzną lub nie chcą udzielać informacji o swoim stanie zdrowia innym. Na razie jednak trzeba poczekać, by sprawdzić, jak rząd rozwiąże t drażliwe kwestie.


Skrzypce 42 cm – lublin.toys\nlublin.toys » Skrzypce 42 cm\nSkrzypce 42 cm\nPoznaj świat instrumentów smyczkowych. Poczuj się jak prawdziwy muzyk. Zabawka imitująca realny instrument.\nilość Skrzypce 42 cm\nKategorie: Dla chłopców, Dla dziewczynek, Muzyka Tagi: dźwięk, imitacja, muzyczne, skrzypce, smyczek, struny\nZabawka imitująca realny instrument – daje dziecku szansę na zapoznanie się z instrumentem jakim są skrzypce. Wyglądem przypominają prawdziwe, wykonane z drewna. Do wytworzenia zabawki użyto dobrej jakości tworzywa sztucznego a piękny połysk zabawki i uniwersalny design na pewno spodoba się każdemu miłośnikowi muzyki.\n10.20 zł Czytaj dalej\nŚmieciarka 13 cm z światłem i dźwiękiem\n21.44 zł Dodaj do koszyka\nGitara 80 cm\nAutko policja, pogotowie 20 cm dźwięk B&Go


MFiPR pracuje nad ostateczną wersją KPO - Biznes technologie\nJak poinformował w poniedziałek wiceminister funduszy i polityki regionalnej Waldemar Buda, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej pracuje na ostateczną wersją Krajowego Planu Odbudowy (KPO).\nData: 12-04-2021, 10:38\nMinisterstwo Funduszy i Polityki Regionalnej pracuje na ostateczną wersją Krajowego Planu Odbudowy / fot. PTWP\nMinisterstwo Funduszy i Polityki Regionalnej pracuje na ostateczną wersją Krajowego Planu Odbudowy.\nWprowadzone zostaną m.in. działania dedykowane osobom z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunom, zwiększona zostanie pula środków dla przedsiębiorczości, w tym na rozszerzenie działalności.\nZaznaczył, że "rząd wywalczył na szczycie Rady Europejskiej największe w historii UE środki dla Polski". "Prawie 24 mld euro z Funduszu Odbudowy zostanie przeznaczone na dotacje, które chcemy zainwestować m.in. w ochronę zdrowia, transformację w kierunku +zielonej+ gospodarki, innowacje, ekologiczny transport czy cyfryzację" - dodał.\nResort wskazał, że mimo dużej liczby opinii i trwających wciąż analiz są już decyzje o pierwszych zmianach. Dzięki zmianom, organizacje społeczne będą uwzględnione w KPO, jako beneficjenci, ale też w procesie wdrażania i monitorowania środków KPO. Wprowadzone zostaną działania dedykowane osobom z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunom, zwiększona zostanie pula środków dla przedsiębiorczości, w tym na rozszerzenie działalności. Zwiększona zostanie też pula dla wszystkich miast w części dedykowanej "Zielonym i odpornym miastom" i więcej będzie środków na zeroemisyjny transport w miastach, co umożliwi inwestycje nie tylko w tabor autobusowy, ale również szynowy np. tramwaje.\nCzytaj również: Krajowy Plan Odbudowy - Jak może skorzystać branża spożywcza?


Blog lifestylowo-książkowy: Zupa z sów ( kani ).\nsobota, 28 września 2013\nZupa z sów ( kani ).\nSowy smażone tak mi zasmakowały, że postanowiłam przygotować zupę z sów (kani). Wyszła przepyszna i bardzo delikatna. Kiti, moja siostra bliźniaczka nazwała ją ,,zupą sowią" :)\n2 duże sowy\nśmietana 30 %\nMasło roztapiamy na patelni, dodajemy pokrojoną drobno cebulę. Przesmażamy. Dodajemy umyte i pokrojone w dość duże paski sowy. Przesmażamy.\nZagotowujemy wywar, dodajemy przesmażone grzyby z cebulą. Dodajemy 3 ziarna ziela angielskiego, 1 liść laurowy, sól, pieprz do smaku. Gotujemy na małym ogniu ok. 10 min. Robimy zaklepkę - mąkę mieszamy z odrobiną mleka. Zagotowujemy, dodajemy 3 łyżki śmietany i pokrojoną zieloną pietruszkę. Wyłączamy.\nPrzypominam o 2-letniej Nikoli, która potrzebuje naszej pomocy, liczy się każdy grosik.\nAutor: Paulina K. dnia 28 września\nEtykiety: Cebula, Kanie, Kuchnia, Liść laurowy, Masło, Mąka, Proste w wykonaniu, Sowy, Szybkie dania, Śmietana 30 %, Wywar warzywno-mięsny, Ziele angielskie, Zielona pietruszka, Zupa grzybowa, Zupa z kani, Zupa z sów\nMaja B. 28 września 2013 19:05\nBrzmi pysznie :) Może kiedyś zabiorę się za taką zupę :)\nPaulina Kwiatkowska 28 września 2013 19:31\nkasandra_85 28 września 2013 19:17\nMoi rodzice uwielbiają kanie a ja całe życie spędzam w strachu przed muchomorem:P\nAle ta zupka to kusząco wygląda!\nPierwszy raz robiłam i na pewno powtórzę:)\nMalwinka 28 września 2013 19:22\nTaka zupka, to dopiero musi smakować :)\nOla 28 września 2013 19:24\nu nas to kania, pierwszy raz słyszę nazwę "sowa":)\nA u nas sowa:)\nRecenzje Kiti 28 września 2013 19:40\nTaka zupka musiała wspaniale smakować;)\nPaulina Kwiatkowska 28 września 2013 19:49\nila pop 28 września 2013 19:41\nsmażone jadłam, ale zupki nie. wygląda pysznie :)\nJeszcze lepiej smakuje. Smażone to też jemy już ileś lat, a zupę pierwszy raz;)\nalicjamagdalena 28 września 2013 20:00\nmniam, muszę wypróbować :)\nPaulina Kwiatkowska 28 września 2013 20:26\nAnulla 28 września 2013 21:02\nSmazone kanie to smak mojego dzieciństwa, zawsze robiła mi je babcia albo mama. W tym roku nie jadłam. Zupa ciekawa, z kani jeszcze nie robiłam.\nPaulina Kwiatkowska 28 września 2013 21:35\nA widzisz ;)\nPtysiu 28 września 2013 21:16\nJa uwielbiam zapach zup grzybowych, ale.... niestety nie lubię ich jeść (mam uraz z dzieciństwa).\nTwoja wygląda na bardzo apetyczną i smaczną :)\nAgata Wasilenko 28 września 2013 21:21\nSzkoda, ze ten przepis nie ukazał się dwa dni wcześniej, wtedy miałam dwie kanie (ups! sowy)\nNo nie pomyślałam ;)\nPaweł B. 28 września 2013 21:52\nUwielbiam sowy! Szczególnie te w najprostszej postaci - smażone w panierce.\nKruszynka 28 września 2013 22:27\nA spróbuj bez, po prostu na maśle samym, jeszcze lepsze;)\nJakub Racinowski 28 września 2013 22:05\na u mnie nie ma wyboru grzybów:(\nEwa Paszkiewicz 28 września 2013 23:03\nNie wiedziałam, że tak się też kanie nazywa :) Pozdrawiam :)\nPaulina Kwiatkowska 29 września 2013 10:06\nbrzuszkiłakomczuszki 29 września 2013 07:50\nPierwszy raz widzę takie określenie na kanie, które z resztą uwielbiam - zdecydowanie pozazdroszczę! :):):)\nAle bym takiego kotleta z kani zjadła.\nPaulina Kwiatkowska 29 września 2013 10:07\nMmm ja już zjadłam, pycha ;)\nbrzuszkiłakomczuszki 29 września 2013 20:51\nNarzekałam, że nie mam kani a tutaj niespodzianka! Tata dzisiaj wracając z działki zawitał do mnie z łubianką pełnią pyszniutkich kani. :)\nKruszynka 30 września 2013 10:11\nAleks andra 29 września 2013 09:17\nNigdy nie wiedziałam, że kanie to sowy! Zupa wygląda pysznie, ależ musi pachnieć!\nO tak ;)\nNatalia H. 29 września 2013 16:31\nPo przeczytaniu tytulu, myslalam, ze chodzi o te ptaki:D Ale zupa z sow (grzybow) na pewno jest smaczna:)\nKruszynka 29 września 2013 19:14\nWeronika Domogród 29 września 2013 20:30\nRobiłam zalewajkę z kanią i była super, więc jestem przekonana, jak pysznie było u Was.\nKruszynka 29 września 2013 22:07\nO, fajnie ;)\nKarolaa 29 września 2013 20:37\nZjadłabym taką zupkę, niestety moja rodzina nie zbiera kań :(\nOjej, musisz to sama nadrobić ;)\nMarta Kowalik 30 września 2013 09:02\nO mniam! mogłaś mnie zawołać na obiad :D\nKruszynka 30 września 2013 09:04\nNastępnym razem ;)\nAntenka 30 września 2013 09:59\nwpadłabym na taką zupkę:D pycha\nKruszynka 30 września 2013 10:10\nmysza75 1 października 2013 13:22\nAle mi smaki narobiłaś, sowy to ja uwielbiam w każdej postaci, zupki jeszcze takiej nie jadłam :-) pycha\nKruszynka 1 października 2013 14:26\nA żałuj ;)\nSchokolade Inspirationen 1 października 2013 16:46\nAż sama głupio uwierzyłam ,że ugotowałaś ją na prawdziwej SOWIE :D\nPaulina Kwiatkowska 1 października 2013 17:59\nChristopher Konkel 1 października 2013 17:57\nDawno nie jadłem takiej (przynajmniej z opisu) smakowitej zupy.Tak najbardziej,to zazdroszczę Tobie czasu na te wszystkie książki.Gdzie te czasy,kiedy w tygodniu przeczytałem kilka.Teraz jak jedną,na dwa tygodnie,to się cieszę.Pozdrawiam Christopher\nPaulina Kwiatkowska 1 października 2013 18:00\nEh, co zrobić ;) Trzeba korzystać, póki mogę, ale też mi czasu już ubywa.\nmufinka79 2 października 2013 18:48\nNarobiłaś mi ta wspaniałą zupką takiego smaku, że chyba muszę ją zrobić :)\nPaulina Kwiatkowska 2 października 2013 20:32\nPaulina - autorka bloga\n,,Kraina bez książek" Martyna Kwiatkowska\nUbezpieczenia Paulina Kwiatkowska\nKsiążkę otrzymałyśmy od Asi z okazji roku bloga Sisters92 . Postanowiłam się więc z nią zapoznać.\nCiasto jeż (krok po kroku).\nTego jeża wykonała moja Mama, wyszedł bardzo smakowity. Zaletą jest opisanie jego wykonania krok po kroku.\nKokosanki z przepisu kotlet.tv\nKokosanki bardzo lubimy. Tym razem postanowiłyśmy wypróbować je z przepisu z kotlet.tv Wyszły bardzo dobre.\n,,Magia grudniowej nocy" Gabriela Gargaś\nKto powiedział, że książki świąteczne należy czytać zimą? Korzystając z wolnego czasu latem, postanowiłam zapoznać się z ,,Magią grudniowej...\nSeromakowiec to hit naszego Bożego Narodzenia. Dzięki połączeniu masy makowej i serowej zachwyci zarówno miłośników sernika, jak i makowca....\nCiasto z białek.\nPrzepis pochodzi stąd , jednak lekko go zmodyfikowałam. Ciasto wyszło bardzo dobre!\n,,Drapieżcy" Daria Orlicz\n,,Drapieżcy" to trzeci tom serii Darii Orlicz, czyli Katarzyny Misiołek, która wydaje pod pseudonimem. Czy warto dać mu szansę? ...\n,,Escape room" Megan Goldin\nPrzeglądając nowości na Legimi trafiłam na ciekawie brzmiący tytuł autorstwa Megan Goldin. Mowa o ,,Escape room". Czym prędzej dałam...


Strażnik tajemnic - Kate Morton - ebook - Legimi online\nLegimi > Katalog ebooków i audiobooków > Strażnik tajemnic - ebook\nLiczba stron: 683 Jest to ujednolicona liczba stron, która ułatwi Ci porównanie długości książek. Każda strona Legimi to 200 słów. Przeczytaj fragment ebooka\nOpis ebooka Strażnik tajemnic - Kate Morton\nOpinie o ebooku Strażnik tajemnic - Kate Morton\nFragment ebooka Strażnik tajemnic - Kate Morton\nOsadzona w latach 40., 60. i współcześnie powieść o marzeniach, które mogą prowadzić do zguby, o rodzinnych sekretach oraz niewyjaśnionym morderstwie sprzed pół wieku.\nAngielska prowincja, rok 1961. Szesnastoletnia Laurel Nicolson wymyka się z przyjęcia urodzinowego i chowa w domku na drzewie, by samotnie snuć marzenia o chłopcu imieniem Billy, o przeprowadzce do Londynu i o swojej zawodowej przyszłości. W pewnym momencie widzi nieznajomego mężczyznę, zbliżającego się do domu i podejmującego rozmowę z jej matką, która przystanęła w otwartych drzwiach z małym dzieckiem na rękach. Chwilę później dziewczyna jest świadkiem szokującej zbrodni, której obraz położy się cieniem na jej dalszym życiu.\nAnglia, rok 2011. Laurel, po latach pełnej sukcesów kariery aktorskiej, spotyka się z siostrami w domu rodzinnym w Suffolk, by wspólnie świętować dziewięćdziesiąte urodziny umierającej matki, Dorothy. Laurel zdaje sobie sprawę, że to jej ostatnia szansa na wyjaśnienie zagadki morderstwa sprzed pięćdziesięciu lat – nieuleczonej traumy z okresu dzieciństwa. Niczym puzzle składa fragmenty mrocznej tajemnicy, której korzenie sięgają początku II wojny światowej i trwających dwa lata bombardowań Londynu. Tragiczna przeszłość powraca we wspomnieniach matki i bliskich jej osób: splątane losy trójki młodych ludzi z zupełnie różnych światów, Dorothy, Vivien i Jimmy’ego. Historia przyjaźni i miłości wystawionych przez los na ciężką próbę.\nWspółczesna pisarka australijska, od najmłodszych lat zakochana w książkach i teatrze. Ukończyła z wyróżnieniem University of Queensland, uzyskując dyplom z literatury angielskiej. Obecnie przygotowuje pracę doktorską. Autorka 4 bestsellerowych powieści wydanych w 39 krajach i wybranych Powieściami Roku w Australii – Dom w Riverton, Zapomniany ogród, Milczący zamek i Strażnik tajemnic. Szczególną popularnością Morton cieszy się w rodzinnym kraju oraz w Hiszpanii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, USA i we Włoszech. Prawa filmowe do Zapomnianego ogrodu kupiła firma producencka Clinta Eastwood\nTHE SECRET KEEPER\nCopyright © Kate Morton 2012\nPolish translation copyright © Magdalena Koziej 2013\nMartin McCarthy/Getty Images/Flash Press Media (furtka)\nColin Thomas (dziewczyna)\nProjekt graficzny frontu okładki: Macmillan Publishers Ltd., London\nDla Selwy, przyjaciółki, agentki, mistrzyni\nCZĘŚĆ PIERWSZA Laurel\nAngielska wieś, dom na pustkowiu, letni dzień na początku lat sześćdziesiątych dwudziestego wieku. Budynek jest skromny: mur pruski, biała farba łuszczy się delikatnie na zachodniej ścianie, a klematis pnie po tynku. Z nadstawek kominowych unosi się para i wystarczy jedno spojrzenie, by wiedzieć, że na płycie kuchennej pyrka w garnku coś smacznego. Mówią o tym również grządki warzywne na tyłach domu, okna dumnie pobłyskujące szybkami w ołowianych ramkach, dach ze starannie uzupełnionymi ubytkami w dachówkach.\nDom otacza typowo wiejski płot, a drewniana furtka odgradza uładzony ogród od łąk po drugiej stronie i rosnącego dalej zagajnika. Tam, w splątanym gąszczu drzew, pluska zwinnie po kamieniach strumień, przemykając pomiędzy światłem słonecznym a cieniem, jak czynił przez stulecia, ale stąd go nie słychać. Jest zbyt daleko. Dom stoi na odludziu, na końcu długiego, pylistego podjazdu, niewidocznego z wiejskiej drogi, z którą dzieli nazwę.\nCzasem zerwie się lekki wietrzyk, ale poza tym wszystko trwa w bezruchu, jest spokojnie, cicho. Dwie białe obręcze hula-hoop, szaleństwo ostatniego roku, stoją oparte o treliaż obrośnięty glicynią. Pluszowy miś z przepaską na oku, wyrozumiały i pełen godności, stoi na warcie w dogodnym punkcie obserwacyjnym, czyli koszu na klamerki przyczepionym do zielonego wózka na pranie. Taczka wyładowana doniczkami czeka cierpliwie przy szopie.\nPomimo panującego bezruchu, a może właśnie z jego powodu, całe otoczenie jest naładowane oczekiwaniem, jak scena teatralna tuż przed wyłonieniem się aktorów z kulis. Wszystko jest jeszcze możliwe, los nie został przypieczętowany przez zdarzenia i nagle…\n– Laurel! – woła niecierpliwie dziecięcy głos gdzieś w oddali. – Laurel, gdzie jesteś?\nCzar prysł. Światła przygasają, kurtyna idzie w górę.\nNie wiadomo skąd pojawia się stadko kur, które zaczynają wydziobywać coś spomiędzy cegieł, którymi wyłożona jest ścieżka, sójka wlecze swój cień przez ogród, traktor na pobliskiej łące z terkotem budzi się do życia. A wysoko ponad tym wszystkim leży sobie na plecach, na podłodze drewnianego domku na drzewie pewna szesnastolatka, która mocno przyciska cytrynową landrynkę językiem do podniebienia i wzdycha.\nMoże to było okrutne, że pozwalała im wciąż się szukać, ale w tym upale nie mogła zdobyć się na wysiłek konieczny przy zabawie – bądź co bądź dość dziecinnej – zwłaszcza że piastowała w duchu pewien sekret. Zresztą na tym przecież polegał sens zabawy w chowanego, tata zawsze powtarzał, że trzeba grać fair, a one nigdy się nie nauczą, jak nie będą próbować. To nie wina Laurel, że umie wynajdywać lepsze kryjówki. Owszem, są od niej młodsze, ale przecież to nie jakieś maluchy.\nZresztą wcale nie chciała, by ją odnaleziono. Nie dzisiaj. Nie teraz. Chciała tylko tak sobie leżeć i pozwalać, by cienka kretonowa sukienka muskała jej gołe nogi, podczas gdy w głowie krążyły myśli o nim.\nPrzymknęła oczy, a jego imię wypisało się ozdobną kursywą na czarnym tle pod powiekami. Neon, jaskraworóżowy neon. Poczuła mrowienie na skórze i przesunęła landrynkę w ustach tak, że czubek języka trafił w jej wklęsłość.\nSposób, w jaki patrzył na nią ponad czarną oprawką okularów przeciwsłonecznych, ten krzywy uśmiech, ciemne włosy ostrzyżone jak u gwiazdy rock and rolla…\nTo nastąpiło natychmiast, jak się spodziewała po prawdziwej miłości. Ona i Shirley wysiadły z autobusu sześć sobót wcześniej i ujrzała Billy’ego, który wraz z przyjaciółmi palił papierosa na schodach przed salą taneczną. Ich oczy się spotkały i Laurel pogratulowała sobie, że przeznaczyła weekendowy zarobek na nowe nylonowe pończochy.\n– Laurel, no przestań… – To była Iris, której głosik osłabł od upału. – Graj uczciwie…\nLaurel zacisnęła mocniej powieki.\nPrzetańczyli razem całą zabawę. Zespół grał coraz szybciej, włosy Laurel wymknęły się z francuskiego koka, który starannie skopiowała z okładki „Bunty”, stopy ją paliły, ale wciąż tańczyła. Przestała dopiero wtedy, gdy podeszła do niej nadąsana Shirley, i niby jakaś ciotka oświadczyła, że zaraz odchodzi ostatni autobus do domu, o ile Laurel zależy na tym, by wrócić na czas (a ona, Shirley, sądzi, że chyba jest jej wszystko jedno). A potem, gdy koleżanka przytupywała niecierpliwie, a rozpłomieniona Laurel powiedziała do widzenia, Billy chwycił ją za rękę i przyciągnął do siebie, i coś w głębi Laurel już wiedziało z oślepiającą jasnością, że ta chwila, ta piękna, roziskrzona chwila, czekała na nią przez całe życie…\n– Dobra, rób sobie jak chcesz! – Teraz w glosie Iris wyraźnie było słychać rozdrażnienie. – Ale nie miej do mnie pretensji, jak zabraknie dla ciebie tortu.\nSłońce prześlizgnęło się już przez zenit i smuga żaru wpadła przez okno domku na drzewie, wypalając na wewnętrznych powiekach Laurel barwę coli o smaku wiśniowym. Usiadła, ale nie zrobiła nic, by opuścić swoją kryjówkę. Pogróżka była celnie wymierzona – wszyscy znali słabość Laurel do biszkoptu królowej Wiktorii w wykonaniu mamy – lecz chybiona. Laurel wiedziała bowiem, że nóż do tortu leży zapomniany na kuchennym stole, gdzie przeoczono go pośród wcześniejszego zamieszania, gdy rodzina szykowała koszyki piknikowe, a potem wszyscy zgarnęli pledy, musującą lemoniadę, ręczniki, nowe radio tranzystorowe i ruszyli pędem nad strumień. Wiedziała to, ponieważ, gdy zawróciła pod pozorem szukania kryjówki i wślizgnęła się do chłodnego, mrocznego domu po swoją przesyłkę, ujrzała nóż obok misy z owocami, gdzie spoczywał z czerwoną kokardą zawiązaną na rączce.\nNóż był elementem pewnej tradycji w rodzinie Nicolsonów – przekrajał wszystkie torty urodzinowe, ciasta świąteczne, wypieki szykowane dla poprawienia komuś nastroju – a mama miała bzika na punkcie tradycji.\nTak więc Laurel wiedziała, że ma wolne, dopóki nie wyślą kogoś po ten nóż. A czemu by nie? W takim domu jak ten, gdzie rzadko zdarzały się spokojne chwile, gdzie zawsze ktoś wchodził jednymi drzwiami albo trzaskał drugimi, trwonienie prywatności równało się świętokradztwu.\nA zwłaszcza dziś potrzebowała czasu dla siebie.\nPaczka nadeszła z ostatnią czwartkową pocztą i szczęśliwym zrządzeniem losu listonosza spotkała Rose, a nie Iris, Daphne czy, nie daj Boże, mama. Laurel od razu wiedziała, od kogo jest ta przesyłka. Jej policzki zalały się rumieńcem, ale zdołała wyjąkać coś o Shirley, zespole i pożyczonej płycie. Zresztą szkoda było się wysilać dla Rose, na której uwadze nigdy nie należało polegać, a teraz zdążyła już ją przenieść na motyla siedzącego na płocie.\nPóźniej tego wieczoru, gdy wszyscy skupili się przed telewizorem, by oglądać Juke Box Jury, a Iris i Daphne porównywały zalety Cliffa Richarda i Adama Faitha, ojciec zaś lamentował nad fałszywym amerykańskim akcentem tego drugiego oraz innymi stratami Imperium Brytyjskiego w szerszym sensie, Laurel udało się wymknąć. Zamknęła zamek w łazience i zsunęła się na podłogę, mocno przyciskając plecy do drzwi.\nDrżącymi palcami rozdarła brzeg paczki.\nNa jej kolana wypadła cienka książka owinięta w bibułkę. Przeczytała tytuł przez papier – Urodziny Stanleya Harolda Pintera – i dreszcz przeszedł jej po plecach. Nie mogła powstrzymać pisku.\nOd tamtej pory spała z tą książką ukrytą pod poszewką poduszki. Niezbyt to było wygodne, ale lubiła trzymać ją w pobliżu. Musiała mieć ją przy sobie. To było ważne.\nLaurel wierzyła w to, że są chwile, gdy człowiek staje na rozdrożu, gdy coś nagle nieoczekiwanie się wydarza i zmienia bieg ludzkiego życia. Premiera sztuki Pintera była takim właśnie momentem. Przeczytała o niej w gazecie i nie wiedzieć czemu poczuła, że koniecznie chce ją obejrzeć. Powiedziała rodzicom, żejedzie odwiedzić Shirley, zobowiązała przyjaciółkę do dochowania tajemnicy, a następnie złapała autobus do Cambridge.\nTo była jej pierwsza samotna wyprawa w życiu i gdy tak siedziała na ciemnej widowni Arts Theatre i patrzyła, jak przyjęcie urodzinowe Stanleya przeradza się w koszmar, doznała uniesienia, jakiego nie doświadczyła nigdy wcześniej. Był to chyba ten rodzaj objawienia, którym napawały się zarumienione panny Buxton w kościele w każdy niedzielny poranek, i choć Laurel podejrzewała, że ich entuzjazm miał więcej wspólnego z nowym młodym proboszczem niż Słowem Bożym. Siedząc na tanim miejscu na widowni, gdy energia dramatu rozgrywającego się na scenie dotarła do jej wnętrza i połączyła się z jej własną, poczuła, jak twarz płonie jej błogością i już wiedziała. Nie była pewna, co dokładnie, ale wiedziała to z niezbitą pewnością: w życiu chodziło o coś więcej, i to coś na nią czeka.\nHołubiła ten sekret, nie bardzo wiedząc, co z nim począć, nie potrafiąc wyjaśnić nikomu, co ją dręczy, aż do tamtego wieczoru, gdy Billy obejmował ją ramieniem, a ona, przyciskając mocno policzek do jego skórzanej kurtki, opowiedziała mu o tym wszystkim.\nLaurel wyjęła jego list z książki i ponownie go przeczytała. Był krótki, Billy pisał tylko, że będzie czekał na nią z motocyklem na końcu ulicy, o wpół do trzeciej w sobotę – jest pewne miejsce, które chciałby jej pokazać, ulubiony zakątek na wybrzeżu.\nZerknęła na zegarek. Zostały niecałe dwie godziny.\nPokiwał głową, gdy powiedziała mu o uczuciach, jakie wywołało w niej przedstawienie Urodzin Stanleya, a potem zaczął mówić o Londynie i teatrze, i zespołach, które oglądał w bezimiennych nocnych klubach, a Laurel dostrzegła przebłysk różnych możliwości. A potem ją pocałował, to był jej pierwszy prawdziwy pocałunek, żarówka w głowie wybuchła i wszystko rozjarzyło się do białości.\nPrzesunęła się w miejsce, w którym Daphne ustawiła małe lusterko, i przyjrzała się czarnym kreskom namalowanym z benedyktyńską cierpliwością w kącikach oczu. Zadowolona, że są równe, przygładziła grzywkę i próbowała wyzbyć się uciążliwego, mdlącego uczucia, że zapomniała o czymś ważnym. Przypomniała sobie o ręczniku kąpielowym, kostium miała już pod sukienką. Powiedziała rodzicom, że pani Hodgkins potrzebuje jej w salonie na kilka dodatkowych godzin, bo trzeba pozamiatać i posprzątać.\nOdwróciła się od lusterka i skubnęła skórkę przy paznokciu. Oszukiwanie nie leżało w jej naturze, była porządną dziewczyną, wszyscy tak mówili – nauczyciele, matki koleżanek, pani Hodgkins – ale czy miała jakiś wybór? Jak zdołałaby to wytłumaczyć matce i ojcu?\nWiedziała prawie na pewno, że jej rodzice nigdy nie doświadczyli miłości, choć tak bardzo lubili opowiadać, jak się poznali. Och, kochali się wystarczająco, ale to była bezpieczna miłość starszych ludzi, wyrażana masowaniem ramion i niezliczonymi filiżankami herbaty. Nie – Laurel westchnęła gorąco. Można z pewnością powiedzieć, że żadne z nich nigdy nie doświadczyło innego rodzaju miłości, tej z fajerwerkami, biciem serca i fizycznymi – zarumieniła się – pragnieniami.\nCiepły powiew wiatru przyniósł z oddali śmiech matki, a świadomość, jakkolwiek nikła, stania nad przepaścią we własnym życiu, wywołała w Laurel czułość. Kochana mama. To nie jej wina, że miała młodość zmarnowaną przez wojnę i dwadzieścia pięć lat, gdy poznała i poślubiła tatę. Wciąż wykorzystywała swój talent do robienia stateczków z papieru, gdy któreś z nich potrzebowało pocieszenia, a najważniejszym wydarzeniem lata było wygranie nagrody ufundowanej przez wiejski Klub Ogrodników i zamieszczenie jej zdjęcia w gazecie. (Nie tylko lokalnej, bo artykuł został sprzedany do londyńskiej prasy i ukazał się w dużym wydaniu specjalnym na temat wydarzeń regionalnych; ojciec Shirley, adwokat, z wielką przyjemnością wyciął artykuł z gazety i go przywiózł). Mama udawała zażenowanie i zaprotestowała, gdy tata przyczepił wycinek na nowej lodówce, ale robiła to bez przekonania i nie zdjęła go. Nie, ona była dumna ze swojej superdługiej fasoli wielokwiatowej, bardzo dumna, i właśnie to dawało Laurel do myślenia. Wypluła pokaźny kawałek paznokcia. W pewnym trudnym do określenia sensie sądziła, że lepiej jest oszukiwać osobę, która jest dumna z fasolki wielokwiatowej, niż zmuszać ją do akceptowania faktu, że świat się zmienił.\nNie miała zbytniego doświadczenia w oszukiwaniu. Członkowie rodziny Laurel byli ze sobą bardzo blisko, co podkreślały wszystkie jej koleżanki. Mówiły to jej w twarz i, jak wiedziała, za plecami. Zdaniem osób postronnych Nicolsonowie popełniali ten wielce podejrzany grzech, że najwyraźniej autentycznie się lubili. Jednak ostatnio sytuacja uległa zmianie. Chociaż Laurel zachowywała wszelkie pozory, uświadamiała sobie dziwny, nieznany dystans. Zmarszczyła lekko brwi, gdy letni wietrzyk zwiał jej na twarz kilka pasemek włosów. Wieczorami, kiedy siadywali wokół stołu w jadalni, ojciec rzucał te swoje słodkie, mało zabawne żarciki, a oni i tak się z nich śmiali, czuła się, jakby była na zewnątrz i zaglądała do środka, jakby pozostali siedzieli w wagonie pociągu, ukołysani znanym rodzinnym rytmem, a ona stała samotnie na peronie i patrzyła, jak odjeżdżają.\nTylko że to ona miała ich opuścić, i to wkrótce. Już wszystkiego się dowiedziała: musiała pojechać do Głównej Szkoły Aktorskiej. Zastanawiała się, co powiedzieliby rodzice, gdyby oświadczyła, że chce wyjechać. Żadne z nich nie było szczególnie bywałe w świecie – matka od narodzin Laurel nie wyjeżdżała nawet do Londynu – więc sama sugestia, że najstarsza córka rozważa przeprowadzkę do tego miasta, nie wspominając o podejrzanym życiu w teatrze, mogłaby przyprawić ich o apopleksję.\nMokre pranie poruszyło się na sznurze rozpiętym w dole. Jedna nogawka dżinsów, których tak nie znosiła babcia („Wyglądasz wulgarnie, Laurel – nie ma nic gorszego niż dziewczyna, która się szlaja”), otarła się o drugą, płosząc kurę z jednym skrzydłem, która rozgdakała się i zaczęła biegać w kółko. Laurel wsunęła na nos okulary przeciwsłoneczne w białych oprawkach i oparła się o ścianę domku.\nProblemem była wojna. Skończyła się szesnaście lat temu – całe jej życie – i świat poszedł do przodu. Teraz wszystko się zmieniło. Maski gazowe, mundury, kartki na żywność i cała reszta pasowały tylko do wielkiego starego kufra w kolorze khaki, który ojciec trzymał na strychu. Niestety niektórzy ludzie chyba nie zdawali sobie z tego sprawy, a konkretnie cała populacja tych, którzy mieli ponad dwadzieścia pięć lat.\nBilly powiedział, że Laurel nie zdoła znaleźć słów, dzięki którym oni zrozumieją. Powiedział, że to się nazywa różnica pokoleń i nie ma sensu podejmować prób wyjaśniania czegokolwiek. Bo jest tak, jak mówi Alan Sillitoe w książce, którą Billy zawsze nosił w kieszeni: dorośli nie mają rozumieć swoich dzieci i robisz coś nie tak, jeśli jest inaczej.\nW pierwszym odruchu Laurel – dobra dziewczynka, lojalna wobec rodziców – chciała się z nim nie zgodzić, ale zaraz jej przeszło. Zamiast tego przywołała w myślach niedawne wieczory, kiedy to udawało jej się wymknąć siostrom, zanurzyć w balsamiczny mrok, i z radiem ukrytym pod bluzką i mocno bijącym sercem wdrapać do domku na drzewie. Tam, samotnie, szybko nastawiała tranzystor na Radio Luxembourg, kładła się na plecach w ciemności i pozwalała otoczyć się dźwiękom. Gdy muzyka wsączała się w nieruchome wiejskie powietrze, zasnuwając odwieczny pejzaż najnowszymi piosenkami, Laurel przechodziły ciarki i czuła cudowne odurzenie na myśl, że jest częścią czegoś większego, ogólnoświatowej konspiracji, sekretnego ugrupowania. Nowe pokolenie ludzi, którzy słuchali radia dokładnie w tej samej chwili i rozumieli, że życie, świat, przyszłość gdzieś tam na nich czekają…\nLaurel otworzyła oczy i wspomnienie prysło. Jednak pozostał po nim ciepły ślad, dziewczyna przeciągnęła się z zadowoleniem i zaczęła śledzić lot gawrona przecinającego zarys chmury.\nLeć, ptaszku, leć. Ona też tak wyfrunie, tylko skończy szkołę. Podążyła wzrokiem za ptakiem i mrugnęła dopiero wtedy, gdy był punkcikiem na odległym błękicie, bo powiedziała sobie, że jeśli tego dokona, uda się jej nakłonić rodziców, by ujrzeli sprawy jej oczami, a przyszłość potoczy się gładko.\nOczy zaszły łzami triumfu i opuściła wzrok na dom: okno swojej sypialni, marcinki, które posadziły z mamą nad martwym ciałem biednego kota Constable’a, szpara między cegłami, w której, wstyd powiedzieć, zostawiała liściki dla wróżek.\nMiała też mgliste wspomnienia z wcześniejszego okresu, gdy była bardzo mała i zbierała ślimaki na płyciźnie na wybrzeżu, każdego wieczoru jadła kolację we frontowym pokoju nadmorskiego pensjonatu babci, ale przypominały sen. Dom na wsi był jedynym domem, jaki znała. I chociaż sama nie chciała mieć fotela należącego do kompletu, lubiła patrzeć na rodziców, którzy każdego wieczoru rozsiadali się w swoich, lubiła wiedzieć, że gdy ona zasypia, oni rozmawiają za cienką ścianą, że wystarczy wyciągnąć rękę, by dotknąć którąś z sióstr.\nBędzie za nimi tęskniła, kiedy wyjedzie.\nLaurel zamrugała. Będzie za nimi tęskniła. Natychmiast to do niej dotarło. Ta pewność osiadła w żołądku jak kamień. Pożyczały jej ciuchy, łamały szminki, rysowały płyty, ale będzie za nimi tęskniła. Ten hałas i ciepło, ruch i sprzeczki, niezmierna radość. Były jak miot szczeniąt kłębiących się razem we wspólnej sypialni. Oszałamiały ludzi z zewnątrz i to je bawiło. Były Nicolsonównami, Laurel, Rose, Iris i Daphne, ogrodem córek, jak mawiał z rozrzewnieniem tato, gdy wypił o jedno piwko za dużo. Były dziewuchami z piekła rodem, jak mawiała babcia po ich wakacyjnych wizytach.\nTeraz słyszała z daleka pokrzykiwania i piski, odległe odgłosy lata nad strumieniem. Coś wewnątrz niej ścisnęło się, jakby ktoś pociągnął za linę. Mogła je sobie wyobrazić, jakby zeszły ze scenki na jakimś obrazie. Spódnice zatknięte po bokach w majtki, siostry gonią się na płyciźnie; Rose uciekła na skałki, cienkie kostki poruszają się w wodzie, gdy szkicuje mokrym patyczkiem, Iris się zamoczyła i jest wściekła z tego powodu, a Daphne, z tymi swoimi skręconymi kędziorami, pokłada się ze śmiechu.\nKraciasty koc piknikowy pewnie jest rozłożony na trawiastym brzegu, a matka stoi w pobliżu, po kolana w wodzie, na zakręcie strumyka, gdzie nurt jest najszybszy, i puszcza zrobiony przed chwilą stateczek. Tata przygląda się z brzegu, ma podwinięte spodnie, papierosa w kąciku ust. Na jego twarzy pojawił się – Laurel mogła wyobrazić to sobie bardzo wyraźnie – ten charakterystyczny, lekko zdeprymowany wyraz, jakby ojciec nie mógł uwierzyć we własne szczęście, dzięki któremu życie przywiodło go w to właśnie miejsce, w tym właśnie czasie.\nPrzy stopach taty pluszcze się maluch, piszcząc i śmiejąc się, gdy pulchne rączki wyciągają się do stateczka mamy. Ich małe słoneczko…\nMaluch. Oczywiście ma imię, mianowicie Gerald, ale nikt go tak nie nazywa. To przecież dorosłe imię, a on jest takim maleństwem. Kończy dziś dwa latka, ale jego buzia jest wciąż okrągła i pełna dołeczków, ma figlarne błyski w oczach i rozkosznie pulchne białe nóżki. Laurel czasem z trudem się powstrzymywała, by ich za mocno nie ścisnąć. Każda z sióstr chciała być jego ulubienicą i każda się za taką uważała, ale Laurel wiedziała, że twarzyczka malca najbardziej rozjaśniała się na jej widok.\nTo nie do pomyślenia, że traci choćby sekundę jego przyjęcia urodzinowego. Co ona sobie myśli, tak długo kryjąc się w domku na drzewie, zwłaszcza że zamierza wymknąć się później z Billym?\nLaurel zmarszczyła brwi i odsunęła gorącą falę wyrzutów, którą szybko ochłodziła pewnym postanowieniem. Zaraz to wszystko naprawi: zejdzie na dół, zabierze nóż urodzinowy z kuchennego stołu i zaniesie prosto nad strumień. Będzie wzorową córką, doskonałą starszą siostrą. Jeśli wykona zadanie, zanim zegarek na ręku odmierzy dziesięć minut, zgromadzi dodatkowe punkty na wyimaginowanej tabeli wyników, którą zawsze w środku nosiła. Ciepły wietrzyk owionął jej nagie opalone stopy, gdy stanęła szybko na pierwszym szczeblu drabinki.\nPóźniej Laurel zastanawiała się, czy wszystko potoczyłoby się inaczej, gdyby schodziła trochę wolniej. Może dałoby się zapobiec tej strasznej rzeczy, gdyby wykazała więcej ostrożności. Ale nie wykazała i nie zapobiegła. Spieszyła się i dlatego zawsze będzie w pewnym sensie obwiniała się o to, co nastąpiło potem. Jednak wtedy nie mogła się powstrzymać.\nO ile wcześniej tak bardzo pragnęła samotności, o tyle teraz poczuła naglącą, zapierającą dech potrzebę bycia w samym centrum wydarzeń.\nOstatnio często tak bywało. Przypominała wiatrowskaz na szczycie dachu w Greenacres, jej emocje zmieniały się nagle, jak za powiewem wiatru. To było dziwne i czasem przerażające, ale też fascynujące. Jak niepewna jazda na rowerze po plaży.\nW tym momencie okazało się to również szkodliwe, bo pragnąc jak najszybciej dołączyć do uczestników przyjęcia nad strumieniem, zaczepiła kolanem o drewnianą podłogę domku na drzewie. Obtarcie zabolało i Laurel się skrzywiła, a gdy spojrzała w dół, zobaczyła na kolanie krew, zadziwiająco czerwoną. Zamiast kontynuować schodzenie na dół, wspięła się z powrotem do domku, by obejrzeć skaleczenie.\nKiedy tak siedziała, gapiąc się na krwawiące kolano, przeklinając swój pośpiech i zastanawiając się, czy Billy zauważy brzydki strup oraz jak by go ukryć, dotarło do niej, że od strony zagajnika dobiegają jakieś odgłosy. Zwyczajny szelest, a jednak na tyle wyraźny na tle innych popołudniowych odgłosów, by przyciągnąć jej uwagę. Wyjrzała przez okno i zobaczyła Barnaby’ego, który sadził wielkie susy przez wysoką trawę, a jego jedwabiste uszy trzepotały jak skrzydła. Matka była tuż za nim, kroczyła łąką w stronę ogrodu w swojej letniej, własnoręcznie uszytej sukience. Maluch siedział wygodnie na jej biodrze, nóżki wystające ze śpioszków ze względu na upał miał gołe.\nChociaż byli jeszcze daleko, z powodu dziwnych figlów wiatru Laurel słyszała wyraźnie melodię, którą nuciła mama. Śpiewała tę piosenkę każdemu ze swoich dzieci. Maluch śmiał się radośnie i wołał „jeszcze! jeszcze!” (choć brzmiało to „jesie, jesie!”), a mama wspinała się palcami po jego brzuszku, by połaskotać go pod brodą. Ich wzajemne skupienie na sobie było tak całkowite, pojawienie się na zalanej słońcem łące tak idylliczne, że Laurel czuła zarówno radość wywołaną oglądaniem tej intymnej scenki, jak i zazdrość spowodowaną tym, że jest z niej wyłączona.\nGdy matka otworzyła furtkę i ruszyła w stronę domu, Laurel zrozumiała ze smutkiem, że przyszła po nóż do tortu.\nZ każdym jej krokiem malały szanse Laurel na odkupienie. Przygnębiło ją to, a ponury nastrój powstrzymał przed zawołaniem matki albo zejściem na dół i przykuł ją do podłogi domku na drzewie. Siedziała więc tam, napawając się swym smutkiem, podczas gdy matka dotarła do domu i weszła do środka.\nJedna z obręczy hula-hoop upadła cicho na ziemię, a Laurel odebrała to jako gest solidarności. Postanowiła nie ruszać się z miejsca. Niech jeszcze trochę za nią potęsknią pójdzie nad strumień, gdy wróci jej odpowiedni nastrój. A tymczasem poczyta znów Urodziny Stanleya, wyobrażając sobie przyszłość daleko stąd, życie, w którym jest piękna, wyrafinowana, dorosła i bez strupów.\nTen człowiek, kiedy się pojawił, był zaledwie zamazaną smugą na horyzoncie, na najdalszym krańcu podjazdu. Laurel później nie mogła sobie przypomnieć, co skłoniło ją do podniesienia wzroku. Przez jedną straszną chwilę, gdy tylko zauważyła mężczyznę zbliżającego się do domu od tyłu, myślała, że to Billy, który pojawił się wcześniej i właśnie po nią idzie. Dopiero gdy ujrzała wyraźniej sylwetkę przybysza i uświadomiła sobie, że mężczyzna jest ubrany zupełnie inaczej – ciemne spodnie, koszula z podwiniętymi rękawami i czarny staroświecki kapelusz – odetchnęła z ulgą.\nUlgę natychmiast zastąpiła ciekawość. Do ich wiejskiego domu rzadko przybywali goście, szczególnie pieszo, choć w głowie Laurel zaświtało jakieś wspomnienie, kiedy patrzyła na zbliżającego się mężczyznę, dziwne wrażenie déjà vu, którego w żaden sposób nie potrafiła umiejscowić. Laurel zapomniała, że się dąsa, i korzystając z luksusowego położenia w kryjówce, zaczęła się gapić.\nOparła łokcie na parapecie, podbródek na rękach. Wyglądał całkiem nieźle jak na starszego mężczyznę, a coś w jego postawie świadczyło o pewności siebie i determinacji. Oto facet, który nie musi się spieszyć. Na pewno nie był to nikt znajomy, żaden z przyjaciół ojca z wioski ani żaden z pracowników rolnych. Zawsze istniała możliwość, że to podróżny, który zabłądził i szuka wskazówek, ale ich dom byłby wątpliwym wyborem, bo znajdował się z dala od drogi. A może to Cygan albo jakiś włóczęga? Jeden z tych mężczyzn, którzy czasami zaglądali do nich w poszukiwaniu szczęścia i byli wdzięczni za każdą pracę, jaką tata im oferował? Albo – Laurel zadrżała na myśl o tym – to mógł być ten człowiek, o którym czytała w lokalnej gazecie i o którym dorośli rozmawiali tak nerwowo, bo nagabywał piknikowiczów i napędzał stracha kobietom oddalającym się samotnie za zakręt strumienia.\nLaurel zadrżała, bo sama się przestraszyła, a potem ziewnęła. Mężczyzna nie był groźny, teraz zauważyła jego skórzaną torbę. To sprzedawca, który przyszedł powiedzieć matce o najnowszym komplecie encyklopedii, bez której nie mogli żyć.\nTak więc odwróciła wzrok.\nMinęło parę minut, niezbyt wiele, i Laurel usłyszała gardłowe warczenie Barnaby’ego pod drzewem. Podkradła się do okna, a gdy wyjrzała ostrożnie nad parapetem, zobaczyła spaniela zastygłego w czujnej pozie na ceglanej ścieżce. Stał zwrócony w stronę podjazdu i patrzył na mężczyznę, który właśnie mocował się z żelazną furtką prowadzącą do ogrodu.\n– Spokój, Barnaby! – zawołała mama z wnętrza domu. – Już wychodzimy.\nWynurzyła się z ciemnego holu, przystając w otwartych drzwiach, by wyszeptać coś dziecku do ucha, ucałowała pulchny policzek, a mały zachichotał.\nZa domem, obok wybiegu dla kur, skrzypnęła furtka – zawiasy zawsze wymagały oliwienia – a pies znów zawarczał. Zjeżyły mu się włosy na grzbiecie.\n– Barnaby, przestań – rzuciła mama. – Co w ciebie wstąpiło?\nMężczyzna wyłonił się zza rogu domu, a ona odwróciła ku niemu głowę. Uśmiech zniknął z jej twarzy.\n– Dzień dobry – powiedział nieznajomy, przystając, by przycisnąć chusteczkę kolejno do obu skroni. – Ładną dziś mamy pogodę.\nTwarzyczka dziecka rozjaśniła się z zachwytu na widok przybysza i maluch wyciągnął swoje pulchne rączki, rozwierając i zamykając dłonie w geście radosnego powitania. Temu zaproszeniu nikt nie potrafił się oprzeć. Mężczyzna wetknął chusteczkę do kieszeni i zrobił krok do przodu, unosząc lekko dłoń, jakby chciał namaścić malucha.\nMatka poruszyła się z przerażającą szybkością. Zagarnęła dziecko, przyciskając je do piersi, a potem posadziła obcesowo na ziemi za sobą. Nagie nóżki zetknęły się ze żwirem, a dla dziecka, które znało tylko czułość i miłość, był to zbyt wielki szok. Przestraszony chłopczyk zaczął płakać.\nLaurel ścisnęło się serce, ale czuła się jak zamrożona, nie była w stanie się ruszyć. Zjeżyły się jej włoski na karku. Patrzyła na twarz matki, na której pojawił się wyraz, jakiego Laurel nigdy wcześniej nie widziała. Uświadomiła sobie, że to strach. Mama się bała.\nEfekt był porażający. Wszystkie pewniki obecne w życiu Laurel zmieniły się w dym i uleciały. Ich miejsce zajęła zimna trwoga.\n– Witaj, Dorothy – powiedział mężczyzna. – Dawnośmy się nie widzieli.\nZnał imię mamy. A więc to nie był nieznajomy.\nOdezwał się znowu, lecz zbyt cicho, by Laurel mogła go usłyszeć, a matka lekko mu przytaknęła. Potem słuchała dalej, przechylając głowę na jedną stronę. Jej twarz uniosła się do słońca, a oczy zamknęły tylko na jedną sekundę.\nTo, co nastąpiło, stało się szybko.\nLaurel na zawsze zapamięta ten płynny srebrzysty błysk, odbicie słońca na metalowym ostrzu. Ta chwila była piękna.\nPotem nóż opadł w dół, ten nóż przeznaczony na specjalne okazje, i zanurzył się głęboko w piersi mężczyzny. Czas zwolnił, a następnie przyspieszył. Mężczyzna krzyknął, a jego twarz wykrzywiła się ze zdziwienia, bólu i przerażenia. Laurel patrzyła na jego ręce, które zbliżyły się do kościanej rączki noża, w miejscu gdzie krew plamiła koszulę. Widziała, jak mężczyzna pada na ziemię, a ciepły wietrzyk wlecze po ziemi jego kapelusz.\nPies głośno szczekał, dziecko siedzące na żwirze zanosiło się płaczem, twarzyczkę miało czerwoną i lśniącą od łez, jego małe serduszko pękało z żalu, ale do Laurel ledwie docierały te odgłosy. Słyszała je poprzez galop własnej pulsującej krwi, charkot własnego urywanego oddechu.\nNóż tkwił nienaruszony w piersi mężczyzny, a końcówka wstążki opadła przy kamieniach odgradzających klomb. To była ostatnia rzecz, jaką widziała Laurel, zanim przed jej oczami pokazały się błyskające gwiazdki, a potem wszystko zalała czerń.\nW Suffolk padał deszcz. W jej wspomnieniach z dzieciństwa nigdy nie padało. Szpital był po drugiej stronie miasta, a samochód wlókł się wolno po usianej kałużami High Street, aż wreszcie skręcił na podjazd i się zatrzymał. Laurel wyjęła puderniczkę, otworzyła ją, by przejrzeć się w lusterku, i podciągnęła skórę jednego policzka do góry, patrząc spokojnie, jak zmarszczki zbierają się, a potem opadają, gdy je uwalnia. Powtórzyła to samo po drugiej stronie. Ludzie uwielbiali jej zmarszczki. Tak mówiła jej agentka, rozpływali się nad nimi dyrektorzy castingu, makijażystki nuciły o nich z ukontentowaniem, wymachując swoimi pędzlami i epatując młodością. Przed paroma miesiącami jedna z internetowych gazet rozpisała ankietę, zachęcając czytelników, by głosowali na „Ulubioną twarz kraju” i Laurel znalazła się na drugim miejscu. Jej zmarszczki, mówiono, sprawiają, że ludzie czują się bezpiecznie.\nNo i bardzo dobrze. Jednak ona czuła się przez nie staro. Pomyślała, że przecież jest stara, i zatrzasnęła puderniczkę. I to nie stara a la pani Robinson. Minęło już dwadzieścia pięć lat, od kiedy grała w Absolwencie w Teatrze Narodowym. Jak to się stało? Ktoś przyspieszył cholerny zegar, kiedy nie patrzyła, ot co.\nKierowca otworzył drzwi i odprowadził ją do wejścia pod wielkim czarnym parasolem.\n– Dziękuję, Mark – powiedziała, gdy stanęła pod markizą. – Czy znasz adres, spod którego masz mnie odebrać w piątek?\nPostawił jej małą walizkę i strząsnął parasol.\n– Dom wiejski po drugiej stronie miasta, wąska droga, podjazd na samym końcu. Czy godzina druga nadal pani odpowiada?\nPowiedziała, że tak, a on skinął głową i szybko podszedł w deszczu do drzwi po stronie kierowcy. Samochód ruszył, a ona patrzyła, jak odjeżdża, i zapragnęła nagle przyjemnej monotonii długiej podróży w ciepłym aucie mknącym gdzieś po mokrej autostradzie. Pojechać gdziekolwiek, byle nie być tutaj.\nLaurel zmierzyła wzrokiem drzwi, ale nie weszła do środka. Zamiast tego wyjęła papierosy, zapaliła jednego i zaciągnęła się z łapczywością, która wykluczała dostojność. Miała za sobą okropną noc. Śniła jej się matka, to miejsce, siostry, gdy były dziećmi, Gerry jako chłopczyk. Mały poważny chłopiec, który trzyma własnoręcznie wykonany blaszany prom kosmiczny i mówi jej, że kiedyś wynajdzie pojazd do podróży w czasie i użyje go, by wrócić i wszystko naprawić. Czyli co? – spytała we śnie. No jak to, oczywiście to wszystko, co poszło źle – może z nim pojechać, jeśli chce.\nDrzwi szpitala otworzyły się ze świstem i ze środka wyskoczyły dwie pielęgniarki. Jedna z nich spojrzała na Laurel i jej oczy rozszerzyły się, gdy ją rozpoznała. Laurel skinęła głową w formie powitania, rzuciła niedopałek, a pielęgniarka nachyliła się, szepcząc coś do ucha koleżanki.\nRose czekała przy rzędzie krzeseł w holu i przez krótką chwilę Laurel patrzyła na nią jak nieznajoma. Siostra miała na sobie fioletową, robioną na szydełku narzutkę, przytrzymywaną z przodu przez różową kokardę, a jej niesforne włosy, teraz srebrne, były splecione w luźny warkocz przerzucony przez ramię. Laurel poczuła ukłucie nieznośnego wzruszenia na widok plastikowego zacisku od torebki na chleb, który przytrzymywał końcówkę warkocza siostry.\n– Rosie – powiedziała, skrywając uczucia za fasadą jowialnej serdeczności i trochę siebie za to nienawidząc. – Boże, całe wieki się nie widziałyśmy. Wciąż się mijamy.\nUściskały się, a Laurel zaskoczył zapach lawendy, znajomy, ale zupełnie nie na miejscu. Pasował do letnich wakacyjnych popołudni w pensjonacie Błękit Morza należącym do babci Nicolson, a nie do jej młodszej siostry.\n– Tak się cieszę, że dałaś radę przyjechać – powiedziała Rose, ściskając ręce Laurel, zanim powiodła ją korytarzem.\n– Nie mogłabym opuścić takiej uroczystości.\n– Przyjechałabym wcześniej, gdyby nie ten wywiad.\n– I zostałabym na dłużej, gdyby nie próby. Za dwa tygodnie ruszają zdjęcia do filmu.\n– Wiem. – Rose jeszcze mocniej ścisnęła rękę Laurel, jakby dla położenia nacisku. – Mama będzie zachwycona, że w ogóle się zjawiłaś. Jest z ciebie taka dumna, Lol. Jak my wszyscy.\nZachwyty członków rodziny wprawiają raczej w zakłopotanie, więc Laurel zignorowała te słowa.\n– A co z resztą?\n– Jeszcze nie przyjechali. Iris utknęła w korkach, a Daphne przyleci po południu. Przyjedzie do domu prosto z lotniska. Zadzwoni z drogi.\n– A Gerry? Jaki jest przewidywany czas jego przybycia?\nTo był żart i nawet Rose, ta miła Nicolsonówna, jedyna, która nie drażniła się ot tak dla zasady, nie mogła powstrzymać się od chichotu. Ich brat potrafił konstruować kalendarze przewidziane na kosmiczny dystans, by obliczyć poczynania odległych galaktyk, ale gdy prosiło się go, by ustalił czas swego przyjazdu, był skołowany.\nSkręciły za róg i ujrzały drzwi z wizytówką „Dorothy Nicolson”. Rose sięgnęła do klamki, po czym się zawahała.\n– Muszę cię ostrzec, Lol – powiedziała. – Mama bardzo się posunęła od czasu twojej ostatniej wizyty. Miewa lepsze i gorsze momenty. Przez chwilę jest taka jak dawniej, a zaraz potem… – Usta Rose zadrżały, chwyciła długi sznur swoich korali. Dalej mówiła ściszonym głosem. – Czasem ma mętlik w głowie, Lol, bywa przybita, mówi różne rzeczy dotyczące przeszłości, które nie zawsze rozumiem. Pielęgniarki twierdzą, że to nic nie znaczy, że zdarza się często, gdy ludzie są w mamy stanie. Dają jej wtedy tabletki, które ją uspokajają, ale jest po nich półprzytomna. Dziś nie oczekiwałabym zbyt wiele.\nLaurel skinęła głową. Gdy w zeszłym tygodniu dzwoniła, by dowiedzieć się o stan matki, lekarz powiedział jej mniej więcej to samo. Wygłosił litanię nużących eufemizmów – koniec wyścigu, czas, by odpowiedzieć na ostateczne wezwanie, długi sen – w dodatku tak przesłodzonym głosem, że Laurel nie mogła się powstrzymać. „Chce pan powiedzieć, doktorze, że moja matka umiera?”, spytała królewskim tonem, dla samej satysfakcji usłyszenia, jak lekarz się krztusi. Nagroda była słodka, lecz cieszyła się nią krótko, tylko do chwili, gdy udzielił odpowiedzi.\nNajbardziej zdradliwe ze słów.\nRose pchnęła drzwi.\n– Patrz, kogo znalazłam, mamusiu – powiedziała, a Laurel przyłapała się na tym, że wstrzymuje oddech.\nW dzieciństwie Laurel bała się różnych rzeczy. Ciemności, zombie, dziwnych mężczyzn, którzy w strasznych opowieściach babci Nicolson czyhali za rogiem na małe dziewczynki i robili im niewyobrażalne rzeczy. (Jakie rzeczy? Niewy-obra-żalne. Zawsze tak mówiła, a groźba była tym bardziej przerażająca z powodu braku szczegółów, mglistej sugestii na temat tytoniu, potu i włosów w dziwnych miejscach). Babcia była tak przekonująca, że Laurel wiedziała, iż prędzej czy później ta posępna przepowiednia się ziści.\nCzasami jej najgorsze lęki się kumulowały i budziła się z krzykiem w nocy, bo na przykład zombie z ciemnej szafy podglądał ją przez dziurkę od klucza, czekając na odpowiedni moment, by wprowadzić w czyn swe straszne zamiary.\n– Cicho, ptaszku – uspokajała ją pewnego razu matka. – To tylko sen. Musisz nauczyć się odróżniać rzeczy prawdziwe od wymyślonych. To nie zawsze jest łatwe, ja sama bardzo długo się tego uczyłam. Za długo. – Potem usadowiła się przy Laurel w łóżku i spytała: – Opowiedzieć ci historię o dziewczynce, która uciekła z domu i została cyrkówką?\nTrudno uwierzyć, że kobieta, której obecność gromiła wszelkie nocne koszmary, była tą samą bladą istotą przykutą do szpitalnego łóżka. Laurel sądziła, że jest na to przygotowana. Przeżyła śmierć kilku przyjaciół, wiedziała, jak wygląda jej nadejście, dostała nagrodę Brytyjskiej Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych za rolę kobiety w ostatnim stadium raka. Ale to było co innego. To była mama. Laurel zapragnęła odwrócić się i uciec.\nJednak tego nie zrobiła. Rose stojąca obok półki z książkami skinęła głową dla dodania jej otuchy, a Laurel weszła w rolę oddanej córki składającej wizytę. Podeszła szybko do matki i ujęła jej wiotką dłoń.\n– Cześć – powiedziała. – Witaj, kochana.\nDorothy zatrzepotała powiekami i jej oczy na chwilę się otworzyły, a potem znów zamknęły. Oddychała nadal słabo i rytmicznie, gdy Laurel składała pocałunki na obu przypominających papier policzkach.\n– Coś ci przywiozłam. Nie wytrzymam z tym do jutra. – Odłożyła swoje rzeczy i wyciągnęła mały pakunek z torebki. Zrobiła konwencjonalną pauzę, a potem zaczęła odpakowywać prezent. – To szczotka do włosów – ciągnęła, obracając w palcach srebrny przedmiot. – Ma bardzo miłe włosie, chyba z dzika. Znalazłam ją w antykwariacie w Knightsbridge. Poprosiłam, by wygrawerowano na niej twoje inicjały. Chcesz, bym cię uczesała?\nRaczej nie oczekiwała odpowiedzi, i żadnej nie otrzymała. Laurel lekko przesunęła szczotką po delikatnych białych pasmach, które tworzyły wokół twarzy matki koronę spoczywającą na poduszce. Te włosy kiedyś były grube, ciemnobrązowe, a teraz jakby rozpływały się w powietrzu.\n– Proszę – powiedziała, kładąc szczotkę na półce, tak by światło padło na ozdobne D. – Proszę bardzo.\nRose najwidoczniej była zadowolona, bo podała jej album, który zdjęła z półki, i gestem pokazała, że idzie na korytarz, by przygotować herbatę.\nW rodzinie każdy miał jakąś rolę, taka była rola Rose, a jej inna. Laurel usadowiła się w jakimś chyba ortopedycznym fotelu stojącym u wezgłowia matki i ostrożnie otworzyła stary album. Pierwsza fotografia była czarno-biała, pokryta ciemnymi punkcikami zasnuwającymi całą powierzchnię. Wyłaniała się spod nich młoda kobieta z włosami przewiązanymi chustką, uwieczniona w pozie zaskoczenia. Odrywając oczy od tego, czym się akurat zajmowała, podniosła rękę, jakby chcąc odgonić fotografa. Uśmiechała się lekko, z mieszaniną rozdrażnienia i rozbawienia, jej usta zastygły, wypowiadając jakieś zapomniane słowa. Laurel zawsze lubiła myśleć, że to pewnie był jakiś żart, dowcipna uwaga rzucona do osoby za obiektywem. Prawdopodobnie był to jeden z licznych gości babci: jakiś komiwojażer, samotny urlopowicz, cichy urzędnik w wypastowanych butach, przeczekujący wojnę na bezpiecznej posadzie. Za kobietą można było dostrzec linię spokojnego morza, jeśli wiedziało się, że ono tam jest.\nLaurel przytrzymała poziomo album nad nieruchomym ciałem matki i zaczęła:\n– A więc to ty, mamo, w pensjonacie babci Nicolson. Jest rok czterdziesty czwarty i wojna ma się ku końcowi. Syn pani Nicolson jeszcze nie wrócił do domu, ale wkrótce się zjawi. Za niecały miesiąc pani Nicolson wyśle cię do miasteczka z kartkami na żywność, a kiedy wrócisz z zakupami, przy stole kuchennym zastaniesz żołnierza, mężczyznę, którego nigdy wcześniej nie spotkałaś, ale którego rozpoznałaś ze zdjęcia stojącego w ramce na kominku. W chwili waszego spotkania jest starszy niż na zdjęciu i smutniejszy, ale ubrany tak samo, w mundur w kolorze khaki, uśmiecha się do ciebie, a ty od razu wiesz, że jest tym, na którego czekałaś.\nLaurel przewróciła stronę, używając kciuka, by spłaszczyć plastikowy róg żółknącego arkusza oddzielającego strony. Kruszył się ze starości.\n– Wzięłaś ślub w sukni uszytej własnoręcznie z koronkowych zasłon, które za twoją namową babcia Nicolson poświęciła z wyposażenia pokoju dla gości na piętrze. Brawo, kochana mamo, wyobrażam sobie, że nie było łatwo ją do tego przekonać. Wszyscy wiemy, jak babcia ceniła tkaniny dekoracyjne. W noc przed ceremonią rozpętała się burza i obawiałaś się, że dzień ślubu będzie deszczowy. Jednak nie padało. Wzeszło słońce, wiatr odegnał chmury i ludzie mówili, że to dobry omen. Jednak wy woleliście się dodatkowo zabezpieczyć: oto pan Hatch, kominiarz, stojący u stóp schodów kościoła. Z wielką chęcią wyświadczył wam tę przysługę. A za pieniądze, które dał mu tata, kupił nowe buty dla najstarszego syna.\nW ostatnich miesiącach nigdy nie miała pewności, czy matka słucha, ale miła pielęgniarka powiedziała, że nie ma powodu, by sądzić inaczej. Czasami, przeglądając album, Laurel pozwalała sobie puścić wodze fantazji – oczywiście bez przesady, ale gdy wyobraźnia podsuwała jej różne wątki, chętnie za nią podążała. Iris tego nie aprobowała, powiedziała, że opowieść o życiu jest dla matki istotna i Laurel nie ma prawa jej ubarwiać, ale lekarz tylko wzruszył ramionami, gdy dowiedział się o tym wykroczeniu, i stwierdził, że ważne jest samo mówienie, a nie prawdziwość słów. Odwrócił się do Laurel i mrugnął do niej porozumiewawczo.\n– Kto jak kto, ale pani może sobie pozwolić na odejście od prawdy, panno Nicolson – zauważył.\nChociaż wziął jej stronę, Laurel nie spodobało się założenie, że działają w zmowie. Korciło ją, by zaznaczyć różnicę pomiędzy przedstawieniem scenicznym a oszustwem w życiu, i powiedzieć bezczelnemu lekarzowi ze zbyt czarnymi włosami i zbyt białymi zębami, że w obu wypadkach prawda ma znaczenie, ale uznała, że nie ma sensu rozmawiać o pryncypiach z człowiekiem, który nosi w kieszonce koszuli długopis w kształcie kija golfowego.\nPrzeszła na kolejną stronę albumu i znalazła, jak zwykle, serię własnych zdjęć z okresu niemowlęctwa. Opowiedziała szybko o swoich wczesnych latach – maleńka Laurel śpiąca w dziecinnym łóżeczku stojącym pod ścianą, na której wymalowano gwiazdy i wróżki, krzywiąca się w ramionach matki, trochę podrośnięta, człapiąca na tłustych nóżkach po płyciźnie na plaży – aż doszła do miejsca, gdy skończyło się wyliczanie, a rozpoczęło wspominanie. Przewróciła stronę, wywołując w pamięci wrzawę i śmiech. Czy to przypadek, że jej własne wspomnienia są tak silnie związane z pojawieniem się siostrzyczek, będących jak kamienie, po których można przejść na drugą stronę strumienia? Tarzające się w trawie, machające z okna domku na drzewie, stojące w rządku przed domem Greenacres – ich domem – wyszczotkowane, utrefione, wypastowane i pocerowane na jakąś zapomnianą okazję?\nGdy urodziły się jej siostry, Laurel przestały prześladować koszmary senne. A raczej się zmieniły. Nie było już wizyt zombie, potworów ani dziwnych mężczyzn, którzy w ciągu dnia mieszkali w kredensie. Zamiast tego zaczęła śnić o nadciągającej fali przypływu, końcu świata albo o tym, że zaczyna się nowa wojna, a ona musi samodzielnie zapewnić młodszym siostrom bezpieczeństwo. Wyraźnie wbiły jej się w pamięć słowa matki, powtarzane, gdy Laurel była dziewczynką: „Opiekuj się siostrami. Jesteś najstarsza, nie zaniedbuj ich”. Wówczas nie przyszło jej do głowy, że matka może mówić to na podstawie własnych doświadczeń; że za tym ostrzeżeniem krył się jej wieloletni żal z powodu śmierci młodszego brata, który zginął podczas bombardowania w drugiej wojnie światowej. Dzieci potrafią być tak skupione na sobie, zwłaszcza te szczęśliwe. A dzieci Nicolsonów były szczęśliwsze od większości swoich rówieśników.\n– Oto my w czasie Wielkanocy. Daphne siedzi na wysokim krzesełku, a więc to musi być rok pięćdziesiąty szósty. Tak, zgadza się. Widzisz, Rose ma rękę w gipsie, tym razem lewą. Na drugim planie widać, że Iris się wygłupia, szczerzy zęby w uśmiechu, ale zaraz mina jej zrzednie. Pamiętasz? Właśnie tego popołudnia zrobiła nalot na lodówkę i wyssała wszystkie szczypce krabowe, które tata poprzedniego dnia przywiózł z wyprawy wędkarskiej.\nTo był jedyny raz, gdy Laurel widziała ojca rozwścieczonego. Nieco oszołomiony drzemką i słońcem zajrzał do lodówki, bo naszła go ochota na słodkie mięso krabowe, ale znalazł tylko puste skorupki. Nadal miała przed oczami Iris chowającą się za sofą – w jedynej kryjówce, w której mogła ignorować groźby ojca, że sprawi jej lanie (czcze pogróżki, a jednak przerażające). Nie chciała stamtąd wyjść i błagała każdego, kto chciał jej słuchać, by zmiłował się nad nią i – proszę, błagam – wsunął za sofę egzemplarz Pippi Langstrumpf. Rozczuliło ją to wspomnienie. Zapomniała, jaka zabawna potrafi być Iris, gdy usilnie nie stara się złościć.\nCoś wysunęło się z tyłu albumu i Laurel podniosła z podłogi zdjęcie, którego nigdy wcześniej nie widziała, staroświecką czarno-białą fotkę przedstawiającą dwie młode obejmujące się kobiety. Śmiały się do niej ze środka białej ramki, stojąc w pokoju, w którym wisiała nad nimi flaga, a z niewidocznego okna wlewało się światło słoneczne. Odwróciła zdjęcie w poszukiwaniu jakiejś adnotacji, ale znalazła tam jedynie datę: maj 1941. Dziwna rzecz. Znała rodzinny album na wylot, a ta fotografia, te osoby do niego nie należały. Drzwi się otworzyły i pojawiła się Rose, niosąc dwie różne filiżanki pobrzękujące na spodeczkach.\nLaurel uniosła zdjęcie.\n– Widziałaś to, Rose? – spytała.\nRose postawiła filiżankę na stoliku przy łóżku, przymrużyła oczy, patrząc na zdjęcie, a potem się uśmiechnęła.\n– A tak, znalazłam je kilka miesięcy temu w Greenacres. Pomyślałam, że będziesz potrafiła umiejscowić je w albumie. Śliczne, prawda? Niesamowicie jest odkryć coś nowego o niej, szczególnie teraz.\nLaurel spojrzała ponownie na zdjęcie. Młode kobiety z włosami upiętymi zgodnie z ówczesną modą w ciasne wałki, spódnice do kolan, jedna z nich trzyma w ręku papierosa.\nOczywiście, że to ich matka. Miała inny makijaż. I w ogóle była inna.\n– Zabawne – powiedziała Rose. – Nigdy o niej w ten sposób nie myślałam.\n– No, że była młoda. Zaśmiewała się z jakąś koleżanką.\n– Naprawdę? Ciekawe dlaczego.\nChociaż oczywiście to samo dotyczyło Laurel. W jej umyśle – najwyraźniej w wyobrażeniu ich wszystkich – matka zaczęła istnieć w momencie, gdy odpowiedziała na zamieszczoną przez babcię w gazecie ofertę pracy dla pomocy do wszystkiego i zaczęła pracować w pensjonacie. Znały podstawowe informacje na temat wcześniejszego okresu: że matka urodziła się i wychowała w Coventry, że wyjechała do Londynu tuż przed rozpoczęciem wojny, że jej rodzina zginęła podczas bombardowań. Laurel wiedziała również, że śmierć bliskich bardzo matkę dotknęła. Dorothy Nicolson przy każdej okazji przypominała swoim dzieciom, że rodzina jest wszystkim: to była mantra ich dzieciństwa. Gdy Laurel przechodziła szczególnie bolesny okres dojrzewania, matka ujęła ją za ręce i powiedziała z niezwykłą jak na nią surowością: „Nie bądź taka jak ja, Laurel. Nie czekaj zbyt długo, by uświadomić sobie, co jest ważne. Twoja rodzina może cię czasem doprowadzać do szału, ale jest dla ciebie więcej warta, niż sobie wyobrażasz”.\nJeśli chodzi o szczegóły dotyczące życia Dorothy, zanim spotkała Stephena Nicolsona, nigdy nie zamęczała nimi swoich dzieci, a im nie przychodziło do głowy, by o nie pytać. Zresztą nic dziwnego, pomyślała Laurel, z uczuciem lekkiego dyskomfortu. Dzieci nie wymagają od swoich rodziców przeszłości, a nawet sądzą, że to dość niewiarygodne, niemal żenujące, iż rodzice roszczą sobie prawa do wcześniejszej egzystencji. Jednak teraz, patrząc na tę nieznajomą z czasów wojny, dotkliwie odczuwała ten brak wiedzy.\nGdy zaczynała karierę aktorską, pewien dobrze znany reżyser pochylił się nad swoim egzemplarzem scenariusza, poprawił okulary z niezwykle grubymi szkłami i powiedział Laurel, że nie ma odpowiedniego wyglądu do grania głównych ról. Boleśnie odczuła tę uwagę, lamentowała i pomstowała, przez wiele godzin ćwiczyła przed lustrem, niby przypadkiem chwytając swoje odbicie, a wreszcie obcięła krótko włosy w przypływie pijackiej brawury. Okazało się, że to był ten moment w jej karierze. Została aktorką charakterystyczną. Reżyser obsadził ją w roli siostry głównej bohaterki i zebrała pierwsze pochlebne recenzje. Ludzie zachwycali się jej umiejętnością budowania postaci od wewnątrz, zanurzenia się, zniknięcia pod skórą innej osoby, ale to nie był żaden trik, ona tylko starała się poznać tajemnicę postaci. Laurel wiedziała co nieco o dochowywaniu sekretów. Wiedziała również, że tak właśnie znajduje się prawdziwych ludzi, którzy kryją się za różnymi ciemnymi plamami.\n– Takiej młodej nie widziałyśmy jej na żadnym innym zdjęciu – powiedziała Rose, która przysiadła na podłokietniku fotela, rozsiewając jeszcze silniejszą woń lawendy, i wzięła do ręki fotografię.\n– Tak? – Laurel sięgnęła po papierosy, przypomniała sobie, że jest w szpitalu, i wzięła zamiast nich filiżankę. – Chyba masz rację.\nW przeszłości matki było tyle ciemnych plam. Dlaczego wcześniej się tym nie przejmowała? Zerknęła znów na zdjęcie, dwie młode kobiety zdawały się teraz naśmiewać z jej niewiedzy. Siląc się na niedbały ton, spytała:\n– Gdzie to znalazłaś, Rosie?\n– W książce.\n– W książce?\n– Właściwie w egzemplarzu sztuki Piotruś Pan.\n– Mama występowała w przedstawieniu?\nMatka była świetna w różnych przebierankach i udawankach, ale Laurel nie przypominała sobie, by występowała kiedykolwiek w prawdziwym przedstawieniu.\n– Nie mam pojęcia. Ta książka to prezent. Na stronie tytułowej jest dedykacja; pamiętasz, jak lubiła, gdy opatrywałyśmy nimi prezenty książkowe w dzieciństwie?\n– Co tam jest napisane?\n– „Dla Dorothy”. – Rose splotła palce, wysilając pamięć. – „Prawdziwy przyjaciel jest jak światło w mroku. Vivien”.\nVivien. To imię wywołało w Laurel dziwną reakcję. Poczuła, że jej skóra robi się gorąca, a potem zimna, czuła puls bijący w skroniach. Przez jej mózg przemknęły przyprawiające o zawrót głowy obrazy: błyszczące ostrze noża, przerażona twarz matki, rozwiązana czerwona wstążka. Stare wspomnienia, brzydkie wspomnienia, które uwolniło imię nieznanej kobiety.\n– Vivien – powtórzyła głośniej, niż zamierzała. – Kim jest ta Vivien?\nRose podniosła na nią zaskoczone spojrzenie, ale nawet jeśli coś odpowiedziała, zagłuszyło to wtargnięcie Iris trzymającej w górze bilet parkingowy. Obie siostry zaabsorbowało jej wielkie oburzenie i dlatego żadna z nich nie zauważyła, że Dorothy, słysząc imię Vivien, raptownie zaczerpnęła tchu, a jej twarz skurczyła się z bólu. Gdy trzy siostry zgromadziły się po chwili przy łóżku matki, Dorothy wyglądała, jakby była pogrążona w spokojnym śnie, a jej rysy wcale nie wskazywały na to, że opuściła szpital, swoje znękane ciało i dorosłe córki, by przemknąć przez otchłań czasu aż do pewnej ciemnej nocy roku czterdziestego pierwszego.\nLondyn, maj 1941\nDorothy Smitham zbiegła na dół, wołając „dobranoc” do pani White i szamocząc się z rękawami palta. Gdy mijała gospodynię, ta zamrugała ochoczo za grubymi szkłami okularów, w nadziei na kontynuację niekończącej się rozprawy o dziwactwach sąsiadów, lecz Dolly się przy niej nie zatrzymała. Zwolniła nieco tylko po to, by przejrzeć się w lustrze w holu 1 szczypaniem przywołać róż na policzki. Zadowolona z tego, co zobaczyła, otworzyła drzwi i wypadła w gęsty z powodu zaciemnienia mrok. Spieszyła się, tej nocy nie miała czasu na ceregiele ze strażą miejską. Jimmy na pewno już jest w restauracji, a ona nie chciała, by czekał. Tyle mieli do omówienia – co zabrać, co zrobią, gdy dotrą na miejsce, kiedy powinni wyruszyć…\nDolly uśmiechnęła się z przejęciem, sięgając do głębokiej kieszeni płaszcza, i obróciła w palcach rzeźbioną figurkę. Dostrzegła ją poprzedniego dnia na wystawie lombardu, to był drobiazg, ale sprawił, że pomyślała o nim, a teraz, bardziej niż kiedykolwiek, gdy w Londynie pojawiały się wciąż nowe gruzy, należało mówić ludziom, jak wiele znaczą. Dolly nie mogła się doczekać, kiedy mu da upominek – wyobrażała sobie wyraz jego twarzy, gdy go zobaczy, a on się uśmiechnie, przygarnie ją do siebie i powie, jak zawsze, jak bardzo ją kocha. Malutki drewniany Mr Punch to niezbyt wiele, ale był doskonałym prezentem; Jimmy uwielbiał nadmorskie angielskie klimaty. Oboje kochali wybrzeże.\n– Przepraszam? – Zupełnie niespodziewanie w ciemności rozległ się kobiecy głos.\n– Tak? – odpowiedziała Dorothy, a w jej głosie odbiło się zdziwienie.\nWidocznie ta kobieta zauważyła ją, gdy smuga światła wylała się na krótko przez uchylone drzwi.\n– Czy może mi pani pomóc? Szukam numeru dwadzieścia cztery.\nPomimo zaciemnienia, które sprawiało, że była niewidoczna, Dolly nawykowo wskazała gestem drzwi za sobą.\n– Ma pani szczęście – odparła. – To właśnie tutaj. Obawiam się, że nie ma akurat pokoi do wynajęcia, ale wkrótce coś się zwolni.\nKonkretnie rzecz biorąc, jej własny pokój (o ile można to nazwać pokojem). Wzięła papierosa w usta i potarła zapałkę.\nDolly zmrużyła oczy w ciemności. Kobieta zbliżała się do niej, słychać było szybki chód, a kiedy podeszła już blisko, powiedziała:\n– O tak, to ty. Dzięki Bogu. Poznajesz mnie?\n– Vivien? – rozpoznała głos, tak dobrze znany, ale teraz jakby inny.\n– Bałam się, że cię nie zastanę, że dotrę za późno.\n– Za późno na co? – wykrztusiła Dolly. Nie umawiały się na ten wieczór. – O co chodzi?\n– O nic… – Vivien się roześmiała, a ten jej śmiech, metaliczny i niepokojący, sprawił, że Dolly przeszedł dreszcz po plecach. – To znaczy, o wszystko.\n– Piłaś? – Dolly nigdy nie widziała, by Vivien się tak zachowywała; zniknęły zwykłe pozory elegancji, doskonała samokontrola.\nKobieta nie odpowiedziała wprost. Kot sąsiadów zeskoczył z pobliskiego murku, lądując głośno na klatce z królikami pani White. Vivien podskoczyła, a potem wyszeptała:\n– Musimy porozmawiać, natychmiast.\nDolly zagrała na zwłokę, zaciągając się mocno papierosem. Kiedy indziej z przyjemnością odbyłaby z nią rozmowę od serca, ale nie teraz, nie tego wieczoru. Niecierpliwiła się, bo chciała już iść.\n– Nie mogę – powiedziała. – Ja właśnie…\n– Dolly, proszę…\nDolly sięgnęła do kieszeni i obróciła w palcach drewnianą laleczkę. Jimmy na pewno już jest na miejscu, zastanawia się, gdzie ona jest, patrzy na drzwi za każdym razem, gdy się otwierają, spodziewając się ją zobaczyć. Bardzo nie chciała, by musiał czekać, zwłaszcza teraz. Jednak Vivien, która pojawiła się niespodziewanie na jej progu, była taka poważna, zdenerwowana, oglądała się za siebie i błagała o rozmowę, twierdząc, że to bardzo ważna sprawa. Dolly westchnęła, niechętnie się poddając. Nie mogła zostawić Vivien, szczególnie gdy ta była tak rozstrojona.\nPowiedziała sobie, że Jimmy zrozumie, że w jakiś dziwny sposób też polubił Vivien. I wtedy podjęła decyzję, która miała okazać się brzemienna w skutki dla nich wszystkich.\n– Chodź – powiedziała, gasząc papierosa i delikatnie ujmując smukłe ramię Vivien. – Wejdźmy do środka.\nGdy znalazły się wewnątrz i wspinały po schodach na górę, Dolly pomyślała nagle, że może Vivien przyszła ją przeprosić. Tylko tak potrafiła sobie wytłumaczyć jej poruszenie i utratę panowania nad sobą. Vivien, z tym swoim bogactwem i klasą, nie należała do kobiet skłonnych do przeprosin. To przypuszczenie zdenerwowało Dolly. Nie potrzebowała przeprosin, jeśli o nią chodzi, całe to żałosne zdarzenie należało już do przeszłości. Wolałaby nigdy o nim nie wspominać.\nDoszły na sam koniec korytarza i Dolly otworzyła drzwi swojego pokoju. Gdy przekręciła wyłącznik, rozbłysła blado goła żarówka, wydobywając z mroku wąskie łóżko, szafkę i popękaną umywalkę z kapiącym kranem. Dolly poczuła zażenowanie, kiedy nagle spojrzała na swój pokój oczami Vivien. Jakże nędzny musiał jej się wydawać po mieszkaniu, do którego przywykła, tego olśniewającego domu przy Campden Grove, z żyrandolami ze szklanych tub i narzutami ze skóry zebry.\nZdjęła znoszony płaszcz i odwróciła się, by powiesić go na haczyku za drzwiami.\n– Przepraszam za ten zaduch – rzuciła, siląc się na lekki ton. – Nie ma okna, co jest praktycznym rozwiązaniem przy zaciemnieniu, ale kiepsko z wentylacją.\nChciała nieco rozluźnić atmosferę, wprowadzić się w lepszy nastrój, ale nic z tego. Myślała tylko o Vivien, która stała za nią i rozglądała się za czymś do siedzenia.\n– Niestety nie mam też krzesła.\nOd paru tygodni zamierzała je sobie sprawić, ale w tych ciężkich czasach, gdy postanowili z Jimmym oszczędzać każdego pensa, uznała, że może się jednak obejść bez takich wygód.\nOdwróciła się i na widok twarzy Vivien od razu zapomniała o brakach w umeblowaniu.\n– O Boże – wyjąkała, a oczy rozszerzyły jej się, kiedy zauważyła zasiniony policzek przyjaciółki. – Co ci się stało?\n– Nic. – Vivien, która zaczęła krążyć po pokoiku, zbyła ją niecierpliwym machnięciem. – Miałam po drodze mały wypadek. Wpadłam na słup latarni. Jak zwykle gnałam za szybko.\nTo prawda, Vivien zawsze za szybko chodziła. To było dziwactwo, które Dolly raczej lubiła. Uśmiechała się, widząc taką wytworną, świetnie ubraną kobietę pędzącą jak nastolatka. Jednak tego wieczoru wszystko robiło inne wrażenie. Ubranie Vivien było niedopasowane, miała oczko w pończosze, włosy w nieładzie…\n– Chodź – powiedziała Dolly, prowadząc przyjaciółkę do łóżka, zadowolona, że tak starannie je rano pościeliła. – Siadaj.\nW tej samej chwili rozległo się wycie syren przeciwlotniczych i Dolly zaklęła pod nosem. Ostatnia rzecz, jakiej potrzebowały. Tutejszy schron był koszmarny: wszyscy ściśnięci jak sardynki, wilgotne podłoże, wstrętny smród, histeria pani White, a teraz, z Vivien w tym stanie…\n– Nie przejmuj się tym – rzuciła Vivien, jakby czytając w myślach Dolly. Nagle przemówiła głosem pani domu, nawykłej do wydawania poleceń. – Zostań, to jest ważniejsze.\nWażniejsze niż ukrycie się w schronie? Serce Dolly zabiło niespokojnie.\n– Chodzi o pieniądze? – spytała. – Mam ci je zwrócić?\n– Nie, nie, zapomnij o pieniądzach.\nModulowany wizg syreny był ogłuszający i wywoływał w Dolly narastający niepokój, którego nie mogła zagłuszyć. Nie wiedziała dlaczego dokładnie, ale czuła, że się boi. Nie chciała być tutaj, nawet z Vivien. Chciała pędzić po ciemnych ulicach tam, gdzie czekał na nią Jimmy.\n– Jimmy i ja… – zaczęła, a Vivien natychmiast wpadła jej w słowo.\n– Tak – powiedziała, a jej twarz rozjaśniła się, jakby właśnie sobie coś przypomniała. – Tak, Jimmy.\nSkołowana Dolly pokręciła głową. Co z Jimmym? Vivien bredziła bez sensu. Może ją też powinna zabrać – mogłyby razem tam pognać, podczas gdy ludzie umykali do schronów. Pobiegłyby prosto do Jimmy’ego – on wiedziałby, co robić.\n– Jimmy – powtórzyła Vivien głośno. – Dolly, jego już nie ma…\nW tym momencie syrena ucichła i słowa „nie ma” przetoczyły się po pokoju. Dolly czekała na dalsze wyjaśnienia Vivien, ale zanim je usłyszała, ktoś zaczął mocno walić w drzwi.\n– Doll, jesteś tam? – To była Judith, jedna z mieszkanek pensjonatu, która zbiegła zdyszana z góry. – Schodzimy do schronu.\nDolly nic nie odpowiedziała i ani ona, ani Vivien nie ruszyły do wyjścia. Zaczekała, aż kroki na korytarzu ucichną, po czym pospiesznie usiadła obok przyjaciółki.\n– Coś ci się pomyliło – powiedziała szybko. – Widziałam go wczoraj i mamy się spotkać dziś wieczorem. Wyjeżdżamy razem, nie pojechałby beze mnie…\nMogłaby jeszcze wiele dodać, ale tego nie zrobiła. Vivien patrzyła na nią i coś w jej spojrzeniu sprawiło, że Dolly nie czuła się już taka pewna. Wygrzebała papierosa z torebki i przypaliła go, trzymając w drżących palcach.\nVivien mówiła dalej, i gdy rozległ się warkot pierwszego bombowca, Dolly zaczęła się zastanawiać, czy istnieje choć nikła możliwość, że Vivien ma rację. To zdawało się nie do pomyślenia, ale niecierpliwość w jej głosie, dziwne zachowanie i te rzeczy, które mówiła… Dolly poczuła zawroty głowy; w pokoju było gorąco, nie mogła wyrównać oddechu.\nPaliła łapczywie, a fragmenty relacji Vivien tonęły w gonitwie jej własnych myśli. Bomba spadła gdzieś w pobliżu, wybuchając głośno, a pokój wypełnił świst, od którego rozbolały Dolly uszy i stanęły jej włoski na karku. Kiedyś lubiła być na zewnątrz w czasie nalotów, wydawało jej się to podniecające, wcale się nie bała. Ale nie była już tą głupiutką dziewczyną, a tamte beztroskie dni zdawały się bardzo odległe. Rzuciła okiem na drzwi, pragnąc, by Vivien przestała już mówić. Powinny zejść do schronu albo pójść do Jimmy’ego, zamiast siedzieć tu i czekać. Chciała biec, ukryć się gdzieś, zniknąć.\nGdy panika Dolly narastała, niepokój Vivien zdawał się maleć. Teraz mówiła spokojnie, cicho wypowiadała informacje, których Dolly słuchała z wielkim trudem: o liście i zdjęciu, 0 złych ludziach, niebezpiecznych ludziach, którzy ruszyli na poszukiwania Jimmy’ego. Plan spalił na panewce, powiedziała Vivien, to było upokarzające; Jimmy nie mógł dotrzeć do restauracji, czekała na niego, lecz nie przyszedł, właśnie wtedy zrozumiała, że naprawdę go nie ma…\nNagle rozproszone fragmenty złożyły się w całość i oszołomiona Dolly wszystko zrozumiała.\n– To moja wina – wydusiła niemal szeptem. – Ale ja… nie wiem, jak… to zdjęcie… postanowiliśmy tego nie robić, uznaliśmy, że nie ma potrzeby, już nie…\nPrzyjaciółka wiedziała, o czym ona mówi, to z powodu Vivien odstąpiono od planów. Dolly sięgnęła po jej rękę.\n– Tego nie było w planie, a teraz Jimmy…\nVivien kiwała głową, jej twarz wyrażała współczucie.\n– Słuchaj – powiedziała. – To ważne. Oni wiedzą, gdzie mieszkasz, i przyjdą po ciebie.\nDolly nie chciała w to uwierzyć, była przerażona. Gorące łzy spłynęły jej po policzkach.\n– To moja wina. – Usłyszała, że znów powtarza swoje słowa. – To wszystko przeze mnie.\n– Dolly, proszę. – Nadciągnęła nowa fala bombowców, a Vivien musiała krzyczeć, by być słyszana, gdy kurczowo ściskała ręce Dolly. – Obie jesteśmy winne. Ale teraz to i tak bez znaczenia. Oni wkrótce tu będą. Pewnie są już w drodze. Dlatego przyszłam.\n– Musisz natychmiast opuścić Londyn i nie wolno ci tu wracać. Nigdy nie przestaną cię szukać…\nPo kolejnym wybuchu cały budynek zatrząsł się w posadach. Bomby padały bliżej i choć w pokoju nie było okien, nie wiadomo skąd błysnęło i pomieszczenie zalało upiorne światło, o wiele jaskrawsze od mdłego ćmienia gołej żarówki.\n– Czy masz jakichś krewnych, do których mogłabyś pojechać? – naciskała Vivien.\nDolly pokręciła głową, choć właśnie stanął jej przed oczami obraz jej rodziny: matka i ojciec, biedny braciszek, wtedy, w dawnych czasach. Gdzieś w pobliżu przeleciała ze świstem bomba, a z ziemi odpowiedziały jej wystrzały.\n– A przyjaciół? – Vivien przekrzykiwała wybuchy.\nDolly znów pokręciła głową. Nie miała już nikogo, na kim mogłaby polegać, nikogo oprócz Vivien i Jimmy’ego.\n– Czy jest jakieś miejsce, gdzie możesz wyjechać? – Kolejna bomba była tak głośna, że Dolly musiała czytać z ust Vivien, gdy ta błagała: – Zastanów się, Dolly, musisz coś wymyślić.\nZamknęła oczy. Czuła zapach pożaru, bomba zapalająca musiała uderzyć w pobliżu, pewnie strażacy już ją gasili za pomocą przenośnych pomp. Dolly słyszała jakieś krzyki, ale zacisnęła mocniej powieki i spróbowała się skoncentrować. Jej myśli rozpierzchły się jak rozsypany gruz, umysł stał się ciemnym labiryntem, nic nie widziała. Podłoże pod stopami było poszarpane, powietrze zbyt gęste, by nim oddychać.\nNadleciało jeszcze więcej samolotów, teraz myśliwce, nie tylko bombowce, a Dolly wyobraziła sobie siebie na dachu Campden Grove, gdy patrzy, jak nurkują i pikują po niebie, śledzone przez zielone światła szperaczy, a do tego jeszcze pożary w oddali. Kiedyś to wszystko zdawało się takie ekscytujące.\nPrzypomniała sobie tę noc z Jimmym, kiedy spotkali się w Klubie 400, tańczyli i śmiali się, a potem wracali do domu w czasie nalotu, razem. Dałaby wszystko, by wrócić do tych chwil, leżeć obok niego, szeptać w ciemności, podczas gdy padały bomby, snuć wspólne plany na przyszłość, rozmawiać o domu na wsi, dzieciach, które będą mieli, życiu nad morzem. Nad morzem…\n– Odpowiedziałam na ofertę pracy – oznajmiła nagle, podnosząc głowę. – Kilka tygodni temu. Jimmy ją znalazł.\nList od pani Nicolson z pensjonatu Błękit Morza leżał na stoliczku przy jej poduszce. Dolly chwyciła go i podała drżącą ręką Vivien.\n– Tak. – Vivien przebiegła wzrokiem ofertę. – Doskonale. Właśnie tam musisz pojechać.\n– Nie chcę jechać sama. My…\n– Mieliśmy jechać razem. Nie tak to zaplanowaliśmy. Miał na mnie czekać.\nDolly się rozpłakała. Vivien wyciągnęła ku niej ręce, a ponieważ obie wykonały ruch ku sobie w tej samej chwili, kontakt był nieoczekiwanie gwałtowny.\nVivien nie przeprosiła, twarz miała poważną. Również się bała, Dolly to zauważyła, ale odsunęła własne lęki na bok, jak zrobiłaby starsza siostra, przybierając surowy, pełen miłości ton, który Dolly pragnęła teraz najbardziej usłyszeć.\n– Dorothy Smitham – powiedziała. – Musisz natychmiast wyjechać z Londynu.\n– Nieprawda. Jesteś twarda.\n– Ale Jimmy…\nKolejna bomba spadła ze świstem i eksplodowała. Okrzyk przerażenia wydarł się z ust Dolly, zanim zdołała go powstrzymać.\n– Dość tego. – Vivien mocno ujęła twarz Dolly w obie dłonie i tym razem to wcale nie bolało. W jej oczach było wiele czułości. – Ja wszystko rozumiem. Ty, Jimmy, wasza miłość… Ale teraz musisz mnie posłuchać.\nW jej spojrzeniu było coś niezwykle uspokajającego i Dolly udało się odciąć od odgłosu pikującego samolotu, ostrzału artylerii przeciwlotniczej, potwornych myśli o budynkach i ludziach miażdżonych na miazgę.


Wrocław - Sukces Magnolia Park. Tłumy w weekend otwarcia\nSukces Magnolia Park. Tłumy w weekend otwarcia\n2015-03-23, 16:17 autor: otomedia.pl\nMagnolia Park zawsze przyciągała bogatą, różnorodną ofertą. Teraz klienci mają jeszcze większy wybór - od 19 marca to ponad 250 działających sklepów, punktów handlowo-usługowych i restauracji. Centrum handlowe rozrosło się o 20 tys. mkw. GLA (powierzchni handlowej) i aktualnie jego powierzchnia wynosi blisko 100 tys. mkw. GLA (powierzchni handlowej).\n- W czwartek i piątek odwiedziło nas o 20% osób więcej, niż w te same dni przed tygodniem. Jeszcze więcej Dolnoślązaków odwiedziło Magnolia Park w sobotę i niedzielę – w każdy dzień po 40 tys. osób, co można porównać do weekendów grudniowych. Każde powiększenie naszej oferty spotyka się z pozytywnym odbiorem, a popularność centrum handlowego stale rośnie - mówi Tomasz Waszkiewicz, dyrektor Magnolia Park.\nPrzez pierwsze cztery dni Magnolia Park odwiedziło w sumie 130 tys. osób – zarówno mieszkańców Wrocławia, jak i całego regionu. Klientów przyciągnęła poszerzona oferta i sklepy z nowej części, w tym pierwszy na Dolnym Śląsku salon LC Waikiki, Samsung Brand Store czy The North Face, nowe restauracje i specjalne strefy wypoczynku dla całej rodziny.\nPierwsze dni upłynęły pod znakiem rabatów - w prawie 80 sklepach zakupy można było zrobić nawet o 70% taniej. W Manicure Maratonie w czwartek i w piątek wzięło udział ponad 330 pań, które otrzymały darmowy manicure. Podczas weekendu z okazji otwarcia rozdano za zakupy 1000 książek Doroty Wellman ,,Ja nie mogę być modelką?” i Marcina Prokopa „Jego wysokość Longin”, a autorzy spotkali się z klientami Magnolia Park.\nW sobotę Dorota Wellman z charakterystycznym dla siebie poczuciem humoru poprowadziła profesjonalny pokaz mody, na którym najnowsze kolekcje pokazało ponad 40 najemców centrum handlowego. W niedzielę zorganizowano Talent show ,,Magnolia Szuka Talentów". Mali artyści śpiewali, tańczyli, a także prezentowali nietypowe talenty. Jedenastu szczęśliwców wyłonionych w precastingu stanęło przed jury w składzie Dorota Wellman, Maciej Musiał oraz Margaret. Talent show poprowadził Marcin Prokop. Zwycięzca mógł być tylko jeden - nagrodę główną, w postaci karty na zakupy w Magnolia Park o wartości 2000 zł, otrzymała Helena Kołodyńska, która zachwyciła publiczność i jury swoim śpiewem. Nagrodę specjalną - skuter ufundowany przez bank City Handlowy z Magnolia Park za freestyle football otrzymał Paweł Skóra. Zakończenie wielkiego otwarcia Magnolia Park uświetnił godzinny koncert Margaret.