Lancaster Sun Beauty Velvet Milk Sublime Tan - Delikatne mleczko przedłużające trwałość opalenizny SPF 30 | Makeup.pl\nDelikatne mleczko przedłużające trwałość opalenizny SPF 30\nKod produktu: 280927\nOpis Delikatne mleczko przedłużające trwałość opalenizny SPF 30\nIdealny kosmetyk na letnie dni nie tylko zabezpieczy Twoją skórę przed szkodliwymi promieniami UV, lecz także pomoże Ci przetrwać Twojej opaleniźnie maksymalnie długo. Takie działanie zapewni Ci delikatne mleczko przedłużające trwałość opalenizny Lancaster Sun Beauty Velvet Milk Sublime Tan.\nInnowacyjna formuła kosmetyku została wyposażona w technologię Full Light, która celuje aż w 100% niekorzystnych promieni, dzięki temu zabezpiecza skutecznie skórę przed poparzeniami, zaczerwienieniami oraz innymi podrażnieniami. Natomiast dobroczynny kompleks Tan Activator sprawia, że piękny odcień utrzymuje się wyjątkowo długo. Bogata receptura zawiera także cenne ekstrakty roślinne, które doskonale pielęgnują ciało.\nOlśnij wszystkich eleganckim i zmysłowym kolorem Twojej skóry. Delikatne mleczko przedłużające trwałość opalenizny SPF 30 Lancaster Sun Beauty Velvet Milk Sublime Tan powinien znaleźć swoje stałe miejsce w Twojej wakacyjnej kosmetyczce.\nSposób użycia: Nanieś na skórę i dokładnie rozsmaruj. Aplikuj 20 minut przed wyjściem na słońce, a czynność powtarzaj regularnie w ciągu całego dnia. Sięgnij również po delikatne mleczko do opalania SPF 15 Lancaster Sun Beauty Silky Milk Sublime Tan.\nDelikatne mleczko przedłużające trwałość opalenizny SPF 30 - Lancaster Sun Beauty Velvet Milk Sublime Tan\nDarmowa dostawa już od 99 zł! 100% oryginalne produkty! Delikatne mleczko przedłużające trwałość opalenizny SPF 30 - Lancaster Sun Beauty Velvet Milk Sublime Tan


Dawać Cocu lub Cruyffa. Dużo się zmieni xd. Wieszanie na Koemanie psów jest chore. Gość ma najsłabszy i najmniej doświadczony skład od niepamiętnych czasów. Z tym tworem nikt by nic nie osiągnął. Przy obecnym składzie to Barca z czasów Gasparta gdy ja stoczył na dno miała potencjal 2razy wyższy. Dozyliszmy czasów gdy nasza największa gwiazda jest Depay a po nim De Jong... A zapomnialem o bramkarzu.\n@Mezocyklon87 i co nawet na granadę nie starczy?\n@skelert z grandą remisy bywały u siebie w lepszych czasach :)\n@Mezocyklon87 Nie chodzi o to że mają zdobyć tryplet tylko o zangazowanie pomysł na grę, taktyke poczucie że mlodzi zawodnicy dadzą się pokroić za trenera i będą gryźć trawę. Przy Koemanie niema nic dlatego trzeb go zmienić. Poprostu chce widzieć że idzie to w dobrym kierunku i za 2-3 lata będzie fajna zgrana drużyna przy Koemanie tego nie widać i tak raczej nie będzie.


Strona głównaArtykułyDom i KuchniaJak rozpoznać oryginalny Nutribullet?\nEkstraktor składników odżywczych NutriBullet stał się światowym bestsellerem. Nie dziwi więc, że jego sukces , przyciąga także oszustów, którzy sprzedają podróbki niskiej jakości. Pytanie, czy wiesz jak rozpoznać oryginalny Nutribullet, czy też masz do czynienia z próbą sprzedaży marnej imitacji. W tym artykule wskażemy cechy urządzenia, na które należy zwrócić uwagę.\nPierwszym krokiem jest sprawdzenie źródeł sprzedaży oryginalnych NutriBulletów. Wyłącznym dystrybutorem produktu na terenie kraju jest Studio Moderna Polska, która umożliwia kupno oryginalnych Nurtribulletów:\nna stronach swoich sklepów internetowych: www.delimano.pl, www.topshop.pl w sklepach stacjonarnych Top Shop (4 punkty na terenie kraju) oraz\nna naszych aukcjach internetowych Delimano i Top Shop na portalu Allegro.\nJeżeli Ekstraktor Nutribullet pochodzi z któregoś z powyższych źródeł, możesz być pewien, że produkt jest oryginalny. Jeśli chciałbyś się jednak upewnić, sprawdź poniższe porównanie. Dla ułatwienia na każdej fotografii oryginalny Nutribullet 600 jest po prawej stronie , po lewej - podróbka.\n1. Oryginalne opakowanie po prawej\n2. Z prawej oryginalne pudełko.\n3. Oryginalne pudełko z prawej.\n5. Z prawej oryginalne pudełko od NutriBulleta 600.\n6. Podróbka NutriBulleta jest wyższa , napis "Magic Bullet" jest biały i brak oznaczenia MAX na ściance kielicha.\n7. Po prawej oryginał .\n8. Po prawej oryginalny NutriBullet.\n9. Po prawej oryginał.\n10. Po prawej spód oryginalnego Nutribulletu.\n12. Na fałszywych ostrzach brakuje oznaczenia literowego, które widnieje na oryginalnych ostrzach ekstrakcyjnych.\n13. Po prawej oryginalna część NutriBulletu\n14. Po prawej oryginalna część NutriBulletu.\n16. Oryginalny kubek posiada oznaczenie poziomu wypełnienia MAX na ściance.\n18. Po prawej oryginalny produkt.\n19. Po prawej oryginalna instrukcja obsługi NutriBulletu.\n20. Logo - kropka nad "i" jest koloru zielonego, a nie turkusowego jak na podróbce


Ankieta VI Spotkanie Letnia Akademia Biznesu 2014\ncykl bezp�atnych spotka� dla przedsi�biorc�w\nSpotkanie VI: „Planowanie finansowe w Ma�ym i �rednim Przedsi�biorstwie (z uwzgl�dnieniem zmian kurs�w walut)” Katowice – 21 sierpnia 2014 G�rno�l�ska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w ramach bie��cej edycji Letniej Akademii Biznesu’2014 zaprasza na spotkanie po�wi�cone zagadnieniom finans�w w biznesie. Spotkanie odb�dzie si� 21 sierpnia 2014 r. w Centrum Konferencyjnym Wydzia�u Teologicznego Uniwersytetu �l�skiego, przy ul. Jordana 18, w Katowicach w godzinach od 13.00 do 16.00.\nCzy w firmie M�P finanse s� wa�ne? Czy planowanie w ma�ej i �redniej firmie jest konieczne? Ile czasu po�wieci� na operacyjne planowanie? A ile na planowanie strategiczne? To tylko niekt�re pytania, na kt�re musi odpowiedzie� sobie przedsi�biorca – i to bez wzgl�du na to, czy jest finansist� czy nie.\nCelem spotkania b�dzie przekazanie najistotniejszych informacji w zakresie planowania finansowego pocz�wszy od jego strategicznego charakteru, a sko�czywszy na praktycznym konstruowaniu planu finansowego ma�ej firmy.\nZwr�cimy szczeg�ln� uwag� na problematyk� zmienno�ci kurs�w walut i skutk�w, jakie te zmiany wywieraj� na plan finansowy, co jest istotnym elementem kontakt�w handlowych z partnerami zagranicznymi.\nZaproszenie do udzia�u w spotkaniu kierujemy przede wszystkim do przedsi�biorc�w ju� dzia�aj�cych na rynku z sektora M�P , ale r�wnie� do os�b, kt�re rozpocz�y niedawno lub planuj� rozpocz�� dzia�alno�� gospodarcz�. Podczas spotkania b�d� mieli Pa�stwo okazj� podyskutowa� ze specjalist�, jak sprawnie zarz�dza� finansami w ma�ej firmie oraz jak wykorzystywa� informacje gospodarcze, �eby prowadzone dzia�ania w przedsi�biorstwie okaza�y si� efektywne.\nSpotkanie poprowadzi p. Piotr Rybicki, bieg�y rewident specjalizuj�cy si� w finansach firm szczeg�lnie z sektora M�P.\nAby zg�osi� udzia� w spotkaniu, prosimy o wype�nienie do��czonej Karty Uczestnictwa i wys�a� j� na numer faxu: (32) 72 85 803 lub na adres poczty elektronicznej enterprise@garr.pl do 19 sierpnia 2014 do gadz. 13.00.Udzia� w spotkaniu jest bezp�atny.Zach�camy Pa�stwa do wcze�niejszego zadania pyta� lub wskazania zagadnie�, kt�re chc� Pa�stwo poruszy� i wyja�ni� z ekspertem podczas spotkania, poprzez wpisanie ich w karcie zg�oszeniowej.W razie jakichkolwiek pyta� lub w�tpliwo�ci prosimy o kontakt pod numerami telefonu: (32) 72 85 865, (32) 72 85 903 Dokumenty do pobrania:Karta uczestnictwa Program spotkania Zapraszamy !!


Badanie techniczne auta – kiedy je przeprowadzić? » mOOtic.pl\nOkresowe badania samochodów oraz innych pojazdów mechanicznych są w Polsce obowiązkowe. Zaniedbania w tym zakresie grożą konsekwencjami m.in. w postaci mandatu. Jak zatem często należy przeprowadzać badania?\nBadanie techniczne i przegląd techniczny – czy są tym samym?\nBadanie techniczne i przegląd techniczny samochodu to pojęcia, których kierowcy często używają zamiennie. Tymczasem jak wyjaśniają eksperci z salonu Autoplaza, badanie techniczne i przegląd nie są tym samym. Co do przeglądu technicznego, to nie jest obowiązkowy. Odnosi się do kontroli stanu technicznego pojazdu zalecanego np. przez producenta lub autoryzowanego sprzedawcę. Podstawowym celem, jaki ma do spełniania przegląd, jest zachowanie gwarancji. Jego termin zależy głównie od marki i modelu pojazdu. Inaczej natomiast sprawa wygląda, jeśli chodzi o badania techniczne. Warszawa to doskonały przykład lokalizacji, gdzie tego typu badania są przeprowadzane na bardzo szeroką skalę. Badanie techniczne określane czasami mianem przeglądu rejestracyjnego ma za zadanie dopuścić pojazd do ruchu drogowego na określony czas – przeważnie na rok.\nZobacz również: Tańsze OC dla kierowców bez punktów karnych? To realne!\nBadanie techniczne – kiedy należy je przeprowadzić?\nW Polsce kierowcy są zobligowani do przeprowadzania badania technicznego przeważnie raz na 12 miesięcy, co wynika z tego, że po naszych drogach jeżdżą jedne z najstarszych w Europie aut. W myśl obowiązujących przepisów auta osobowe i ciężarowe o masie do 3,5 ton oraz motocykle i przyczepy o masie do 3,5 ton trzeba poddać pierwszemu badaniu przed upływem 3 lat od pierwszej rejestracji. Drugie badanie musi zostać wykonane przed upływem kolejnych 2 lat, a następne wymagane są raz roku. Właściciele ciągników i przyczep rolniczych oraz motorowerów na pierwsze badanie techniczne muszą zgłosić się przed upływem 3 lat od dnia pierwszej rejestracji, a na drugie i każde kolejne przed upływem 2 lat od dnia poprzedniej kontroli. W przypadku aut zabytkowych i lekkich przyczep konieczne jest tylko jedno badanie techniczne – przed rejestracją.\nRedakcja mOOtic.pl 7 listopada 2021\nPoprzedni artykuł Jakie są korzyści nauki języka angielskiego Metodą Aktywnego Mówienia?\nNastępny artykuł Czy podstawą sukcesu deweloperów, jest strona internetowa?\nmOOtic.pl - Serwis ogólnotematyczny > Motoryzacja > Badanie techniczne auta – kiedy je przeprowadzić?


Data publikacji: 19.11.2017 14:52\n- Jeże już zapadły w sen zimowy, także wiewiórki inaczej się zachowują. Śpią bardzo długo, ale jeszcze wstają i jedzą pokarm. Do azylu przybywają również obce zwierzęta, jak na przykład bażanty. One zmieniły już zachowanie, pojawiają się u mnie, chociaż nie ma jeszcze śniegu. To dla nich oznacza, że już przyszła taka pora, kiedy wymagają specjalnej troski - podkreśla.\nJak dodaje Janusz Wróblewski, po zachowaniu zwierząt można stwierdzić, że tegoroczna zima okaże się bardzo łagodna.\n- Moje jeże zapadły w sen zimowy zdecydowanie później niż zawsze. Jeszcze tydzień temu jadły pokarm, który ja im przygotowałem. Wiewiórki, jak zbliża się ostra zima to zapadają w głęboki sen zimowy, a moje jeszcze nie do końca zapadły, bo biegają po klatkach i jedzą pokarm, który im przynoszę - mówi Janusz Wróblewski.\nAzyl położony jest we wsi Ostrów, w gminie Chęciny. Trafiają tam głównie ptaki, które zostały ranne. Większość z nich po zakończeniu leczenia, wypuszczana jest na wolność. W ciągu 14 lat w Ptasim Azylu pomoc otrzymało około 1000 dzikich zwierząt.


Przygotowałam dla Was nową porcje poleceń kulturalnych. Jakoś udało mi się siąść przy kompie, ale kaszel i katar męczą mnie okropnie, dlatego od razu przechodzę do konkretów. Film, który mogę polecić to "Niech teraz będzie" ze świetną Dakotą Fanning w roli głównej. Film przedstawia młodą dziewczynę śmiertelnie chorą na białaczkę. Dziewczyna postanawia przed śmiercią szybko dorosnąć więc tworzy listę rzeczy, które chce w tym czasie zrobić. Film jest wzruszający i skłaniający widza do przemyśleń.\nUtwór, który Wam polecam to nowe "Pretty hurts" Beyonce. Podobnie jak polecany film, piosenka także jest z przesłaniem. Polecam Wam tez inne utwory z najnowszej płyty Beyonce, które trochę różnią się od tych dotychczasowych.\nKsiążką godna polecenia jest z pewnością "Gdzie indziej" Gabrielle Zevin. "Przykro mi, ale nie spotkało mnie nic szczególnego… Jestem tylko dziewczyną, która zapomniała spojrzeć w obie strony, zanim przeszła na drugą stronę ulicy." Od tych słów rozpoczyna się ta książka, która wciąga już od pierwszych stron. Młoda dziewczyna ginie w wypadku przed swoimi szesnastymi urodzinami. Uświadamia sobie, że nigdy się nie zakocha, nie założy rodziny, nie spełni swoich marzeń. Trafia do "gdzie indziej", gdzie sprawy biegną zwykłym torem, jednak ludzie tam nie starzeją się, a młodnieją. Ta książka to powieść, która przenosi nas w całkiem inny świat pełen nadziei, miłości i szczęścia. Naprawdę polecam.\nCoś mi się dzisiaj zebrało na takie sentymentalne polecenia kulturalne ;-)\nlacquer-maniacs 2 lutego 2014 20:56\nObejrzałabym film i przeczytała książkę. Mimo, że dość wzruszająco to wszystko wygląda, a nie zawsze szczerze mówiąc mam ochotę na takie pozycje :)\nKasiaaa 4 lutego 2014 09:21\nJa też preferuję raczej pozytywne książki i filmy, jednak zdarza mi się często sięgać po coś sentymentalnego i wzruszającego...\nangees 3 lutego 2014 17:52\nMam tą książkę i w sumie... pomysł mi się podoba, faktycznie przenosi w inny świat, ale skończyłam ją tak z braku laku, średnio mi się podobał styl pisania, trochę mi się ciągnęła... Nie wiem, ale mnie nie przekonała, mimo że zamysł świetny.\nKasiaaa 4 lutego 2014 09:23\nJa przeczytałam ją już jakiś czas temu i ostatnio sobie o niej przypomniałam. Pamiętam, że wtedy spodobała mi się więc dlatego Wam ją poleciłam. Muszę do niej teraz wrócić i sprawdzić, czy nadal wciągnęłaby mnie ;-)


Etapy Produkcji – Yerba Mate El Pajaro – Naturalna Kofeina Moc Kofeiny\nPijesz napar z ostrokrzewu paragwajskiego i zastanawiasz się, jak wygląda droga tego aromatycznego, pobudzającego suszu z plantacji aż do Twojego matero? Zapraszamy do zapoznania się z tradycyjną technologią produkcyjną yerba mate, która kultywowana jest w centralnej Ameryce Południowej od pokoleń, a współcześnie jest wspierana przez wiedzę z zakresu ekologii i zrównoważonego rozwoju gospodarczego oraz środowiskowego.\nEtapy produkcji yerba mate:\n1. Uprawa i zbiór suszu (cosecha)\nWiecznie zielony krzew, jakim jest ostrokrzew paragwajski może być zbierany na plantacjach po wzroście przez minimum cztery lata. Zbiór niekiedy dokonywany jest także na leśnych, dzikich stanowiskach. Wykonuje się go w czasie od maja (czasem marca) do września lub października. Ręcznie ścinane są gałęzie wraz z listkami, a następnie selekcjonowane i przenoszone do zakładu przetwórczego.\n2. Wstępne suszenie surowca (sapecado)\nNa tym etapie, bezpośrednio po zbiorze i selekcji, odbywa się wstępne wysuszenie listków i gałązek. W delikatny sposób przerywa ono fermentację, jaka mogłaby zajść w świeżej roślinie. Suszenia dokonuje się poprzez podgrzanie surowca nad ogniem lub przypiekanie go w specjalnej, obrotowej maszynie (nie powinien on mieć kontaktu z dymem). Proces ten trwa zaledwie 30 sekund i musi być wykonany w ciągu 24 godzin od pierwszego etapu – cosecha.\n3. Całkowite suszenie (secado)\nW zależności od tego, jaki gatunek yerba mate jest produkowany, całkowite suszenie surowca odbywa się w inny sposób. Barbacua jest to wysuszenie listków i gałązek metodą ogniową, kiedy to surowiec suszony jest gorącym powietrzem, które dociera do niego poprzez specjalny komin lub tunel. Carijo to podobna metoda, lecz w niej ostrokrzew może mieć bezpośrednią styczność z ogniem i dymem. Tego typu susz uzyskuje bardziej matowy kolor oraz intensywny posmak goryczki z nutami dymnymi. W szczególnie mocnych rodzajach yerby można odkryć nawet aromat wędzony. Współcześnie suszenie całkowite rozróżniamy za pomocą nazw CON HUMO (suszone dymem) oraz SIN HUMO (suszone bez dymu). Ten drugi typ stanowią yerba mate znacznie łagodniejsze w smaku i aromacie, zaś pierwszy – yerby o wyrazistym zapachu i ciemniejszej barwie listków.\n4. Mielenie (canchado)\nPo całkowitym wysuszeniu ostrokrzewu, nadchodzi czas na wstępne zmielenie surowca. Wykonuje się je w sposób mechaniczny, rozdrabniając gałązki oraz listki i otrzymując różne grubości suszu, jak i proszek yerbowy.\n5. Sezonowanie (estaciondo)\nKiedy susz zostaje zmielony może udać się na dłuższy spoczynek, podczas którego będzie dojrzewał i nabierał głębszego aromatu i smaku. Surowiec umieszczany jest w workach jutowych oraz sezonowany w specjalnych, chłodzonych magazynach. Czas leżakowania zależy od tego, jaki końcowy efekt chce uzyskać producent – zarówno smakowy, jak i w kontekście mocy działania. Najdłużej sezonowane yerba mate to ok. 2 lat estaciondo. Na rynku są także yerby leżakujące krócej – kilka miesięcy czy rok. Można spotkać również gatunki suszone gorącym powietrzem, które nie przechodzą procesu estaciondo w celu zachowania maksymalnej świeżości i trawiastego, delikatnego smaku.\n6. Mielenie i przesiewanie suszu (molienda)\nPo odpowiednim dla danego gatunku czasie sezonowania, susz po raz kolejny jest mielony. Tym razem zwraca się uwagę na konkretne elementy wyodrębnione z surowca: wielkość listków (grubsze, cieńsze), patyczki, a także pył. Za pomocą sita są one selekcjonowane i rozdzielane. Dla określonej marki yerba mate inne będą proporcje, w jakich się później zmiesza susz. Większość yerb zawiera odpowiedni procent drobnych listków, patyczków i pyłu, są jednak też takie, w których producent stawia na duże kawałki listków i śladowe ilości patyczków. Wśród najmocniejszych w działaniu yerb spotkamy natomiast przewagę proszku z domieszką małych patyczków lub niewielkich listków. Na etapie molienda przygotowywane są ponadto dodatkowe składniki, które dodawane są do yerb smakowych: zioła, suszone owoce, naturalne aromaty.\n7. Pakowanie yerba mate (envasado)\nI wreszcie susz ostrokrzewu paragwajskiego jest gotowy, aby zająć swoje miejsce w firmowym opakowaniu! Envasado to konfekcja produktu w gramaturach takich, jak 0,5k czy 1kg oraz w innych wielkościach. Następnie yerba mate trafia na półki sklepowe i magazyny hurtowni yerbowych, by w końcu znaleźć się w matero miłośnika Zielonego Złota Indian.


Wierszyk A-a-a kotki dwa | Księgarnia Internetowa LoveBooks - z miłości do czytania! O nas | Kontakt | Jak zamawiać | Koszty przesyłki | Regulamin zakupów | Polityka prywatności | Odbiór osobistyw naszej ofercie znajduje się 142501 produktów\nwyprzedażdziałyAlbumyArtykuły dla niemowlątArtykuły szkolne, biurowe i papierniczeAtlasyAudiobookiCzasopismaDla dzieciDo nauki zawoduEncyklopedieGry planszowe i kartyJęzyki obceKalendarzeKodeksyKomiksy dla dorosłych i dzieciKsiążki kulinarneKsiążki podróżniczeLegoLektury szkolneLiteraturaLogopedia i pedagogikaModelarstwoMultimediaPodręcznikiPodręczniki akademickiePomoce edukacyjnePoradnikiPoradniki metodycznePrawo jazdyPrzewodniki, mapyPuzzleSłownik UpominkiZabawkilovebooks.pl > Wierszyk A-a-a kotki dwa\nWierszyk A-a-a kotki dwaWydawca: LITERATDział: Dla dzieci » Bajki i baśnie do czytaniaEAN: 9788377743133ISBN: 9788377743133Stron: 6, Format: 15.5x14.5cmData wydania: 2012, Oprawa: kartonowa\njeżeli planujesz zakup tego produktu w przyszłości > dodaj do schowka> poleć znajomemuDoskonała książeczka kartonowa dla dzieci. Zabawna historyjka w formie rymowanego wierszyka, duża czcionka, bardzo atrakcyjna szata graficzna.Klienci zainteresowali tą pozycją kupowali także... Idzie rak/W pokoiku na stoliku/Kólko graniasteW pokoiku na stoliku stało mleczko i jajeczko. Przyszedł kotek, wypił mleczko, a ogonkiem stłukł jajeczko. Przyszła mama, kotka zbiła, a skorupki wyrzuciła!\ncena: 2,90 1,98 złdo koszyka Pranie Pucu! Pucu!Maria KonopnickaDoskonała książeczka dla dzieci. Zabawna historyjka w formie rymowanego wierszyka, bardzo atrakcyjna szata graficzna.\nUrocza... cena: 3,00 2,05 złdo koszyka (144) Książeczka do czytania - sztywne strony MIXpraca zbiorowaBajki dla najłodszych. cena: 4,50 2,87 złdo koszyka 365 bajek na dobranoc. Do poczytania i posłuchania (książka + płyta)praca zbiorowa365 pięknych, ciepłych historyjek do czytania przed snem każdego dnia. Znajdziecie tu bajki o zaspanym budziku Liliany Fabisińskiej, o Kajtku Justyny Święcickiej, o czekoladowym kremie Olgi Baszczak, o pracowitym słoniku Agnieszki Usakiewicz,... cena: 54,00 36,87 złdo koszyka AFA-SKALA. Jak badać mowę dziecka afatycznego?Anna Paluch, Elżbieta Drewniak-Wołosz, Lucyna MikoszaKsiążka jest rezultatem wieloletnich doświadczeń Autorek, na co dzień zajmujących się terapią dzieci afatycznych. Zasadniczą część książki stanowi skala, będąca konkretną propozycją sposobu zbierania materiału służącego do... cena: 38,00 24,18 złdo koszyka Album mojego dziecka. DziewczynkaElle MendenhallWspaniały album dla dziewczynki pozwoli zabieganym rodzicom udokumentować ważne chwile początkowego okresu życia ich dziecka. Zanotowanie takich faktów, jak godzina narodzin, pojawienie się pierwszego ząbka albo pierwszego słowa. Pomoże... cena: 39,00 26,57 złdo koszyka Baba Jaga patrzyEmilia PruchnickaDoskonała książeczka dla dzieci. Trzy zabawne rymowane wierszyki, bardzo atrakcyjna szata graficzna.\ncena: 2,90 1,80 złdo koszyka FootballKrzysztof TonderŁamigłówki\ncena: 4,50 2,87 złdo koszyka Idzie wąż Zwierzę w komputerze ZajączekW tej sztywnostronicowej książeczce znajdziesz zabawne rymowane wierszyki w atrakcyjnej szacie graficznej, napisane dużą czcionką.\ncena: 1,90 zł KukułeczkaMaria KonopnickaDoskonała książeczka dla dzieci. Zabawna historyjka w formie rymowanego wierszyka, bardzo atrakcyjna szata graficzna, duża czcionka.\ncena: 2,90 1,80 złdo koszyka Literki 5-6 latpraca zbiorowaNauka pisania dla najmłodszych (5-6 lat). Domino do wycięcia!\nDo jej wypełniania należy używać zwykłego dziecięcego pisaka. Aby zmyć narysowane szlaczki wystarczy użyć... cena: 2,00 1,20 złdo koszyka Literki. Część 6. Malowankapraca zbiorowaZ tyłu na okładce znajduje się strona do wielokrotnego rysowania. Pozwala ona dziecku na ćwiczenie umiejętności rysowania szlaczków. Do jej wypełnienia należy używać pisaka. Aby zmyć narysowane szlaczki wystarczy użyć lekko zwilżonej... cena: 2,00 1,20 złdo koszyka Logopedia Wybrane aspekty historii, teorii i praktykiStanisław Milewski, Katarzyna Kaczorowska-Bray (rNiniejsza publikacja prezentuje interdyscyplinarne podejście do logopedii. Poszczególne rozdziały, których autorami są zarówno teoretycy, jak i praktycy, poświęcone są historii i teorii logopedii, zagadnieniom patologii języka dzieci,... cena: 55,00 40,58 złdo koszyka Maks nie rozmawia z obcymi. Mądra myszChristian TielmannDo znanej już serii książeczek o zawodach i o Zuzi dochodzą teraz książeczki o przygodach Maksa.\nAby stać się prawdziwym Szczerbaczem, trzeba mieć w zębach więcej niż jedną szczerbę. Szkoda, że Maksowi rusza się tylko jeden ząb,... cena: 7,90 5,03 złdo koszyka Mamy i dziecipraca zbiorowaKolorowa, ilustrowana książeczka dla dzieci. Dzięki niej mały czytelnik pozna nazwy zwierząt i ich dzieci.\ncena: 2,00 1,44 złdo koszyka Miała baba kogutaEmilia PruchnickaDoskonała książeczka dla dzieci. Zabawna historyjka w formie rymowanego wierszyka, atrakcyjna szata graficzna, duża czcionka.\ncena: 2,90 1,80 złdo koszyka Moje Pierwsze Słowa. Zestaw 1praca zbiorowaKsiążeczka Zwierzęta wokół nas przeznaczona jest dla dzieci, które z różnych powodów nie zaczęły jeszcze mówić. Proponujemy ją także maluchom, które nie potrafią, choć robią to już ich rówieśnicy, kreślić linii lub wycinać,... cena: 45,00 40,94 złdo koszyka Moje pierwsze słówka angielskiepraca zbiorowaWe współczesnym świecie znajomość języków obcych jest niezbędna każdemu człowiekowi, a ich nauka wskazana już od najmłodszych lat.\nMoje pierwsze słówka... cena: 1,97 1,20 złdo koszyka Moje podwórkoWiesław Drabik„W moim małym świecie” to seria, którą pokocha każdy maluch. Proste, pełne ciepła i humoru wierszyki oraz urocze, bajecznie kolorowe ilustracje idealnie trafiają w gusta najmłodszych dzieci – a także ich rodziców! W tej... cena: 2,90 1,92 złdo koszyka Moje zooWiesław Drabik„W moim małym świecie” to seria, którą pokocha każdy maluch. Proste, pełne ciepła i humoru wierszyki oraz urocze, bajecznie kolorowe ilustracje idealnie trafiają w gusta najmłodszych dzieci – a także ich rodziców! W tej... cena: 2,90 1,92 złdo koszyka Mózgowe porażenie dziecięce w teorii i praktyce logopedycznejMirosław MichalikKsiążka Mirosława Michalika Mózgowe porażenie dziecięce w teorii i praktyce logopedycznej, ukazująca się jako kolejny tom serii Logopedia XXI Wieku, jest poświęcona problemom w porozumiewaniu się dzieci i młodzieży z zespołem... cena: 27,00 zł Muchy samochwałyMaria KonopnickaU chomika w gospodzie siedzą muchy przy miodzie.\nOprócz pięknie opowiedzianej historii... cena: 1,50 1,08 złdo koszyka Pieski małe dwa.Wierszyki dla maluchówEmilia MajchrzykNa 6 kartonowych stronach znajdziesz wesołą rymowankę o pieskach małych dwóch. Napisana rymowanym wierszem i językiem przystępnym dla najmłodszych. Pięknie ilustrowana, z pewnością doskonała dla maluchów. Z serii "Wierszyki dla... cena: 2,90 1,80 złdo koszyka Pluszowe niedźwiadkipraca zbiorowaRaz uciekły z pozłacanej klatki trzy malutkie pluszowe niedźwiadki.\ncena: 2,90 1,80 złdo koszyka Puzzle 1000 elementów. Opera w Sydneypraca zbiorowaUkładanie puzzli to twórcza rozrywka bez względu na wiek. Rozwija spostrzegawczość, uczy wytrwałości i ćwiczy koncentrację. Jest wyzwaniem, z którym można zmagać się w pojedynkę lub w większym gronie. Format obrazka po ułożeniu 68.0... cena: 23,21 17,26 złdo koszyka Puzzle 1000 elementów. Zamek Królewski na Wawelu nocą, Krakówpraca zbiorowaUkładanie puzzli to twórcza rozrywka bez względu na wiek. Rozwija spostrzegawczość, uczy wytrwałości i ćwiczy koncentrację. Jest wyzwaniem, z którym można zmagać się w pojedynkę lub w większym gronie. Format obrazka po ułożeniu... cena: 23,20 17,26 złdo koszykaPodobne tytuły Wierszyk! Łam! Język 1Janusz Jabłoński, Krzysztof ŻywczakZawarte w zbiorze dowcipne wierszyki i ilustracje dostarczają mnóstwo uśmiechu i rozrywki, pobudzają wyobraźnię, a przy tym stanowią znakomite ćwiczenia logopedyczne.\ncena: 24,95 15,56 złdo koszyka Wierszyk! Łam! Język! 2Anna WillmanZawarte w zbiorze dowcipne wierszyki i ilustracje dostarczają mnóstwo uśmiechu i rozrywki, pobudzają wyobraźnię, a przy tym stanowią znakomite ćwiczenia logopedyczne.\ncena: 24,95 15,56 złdo koszyka A-A-A, kotki dwaJakub Kuźma (ilustr.)A-a-a, kotki dwa, szare bure obydwa.\nJeden duży, drugi mały, oba mi się spodobały. Seria kolorowych, bogato ilustrowanych, kartonowych bajeczek prezentuje najbardziej znane i lubiane utwory dla dzieci. Książeczki te są trwałe i... cena: 3,99 2,75 złdo koszyka A, a, a, kotki dwa...praca zbiorowaZnane wiersze najlepszych polskich poetów. W serii m.in.: Julian Tuwim, Stanisław Jachowicz, Aleksander Fredro, Maria Konopnicka, Wanda Chotomska, Ewa Szelburg-Zarembina. Do tego znakomite ilustracje autorstwa grafików młodego polokenia. Tych... cena: 3,99 2,73 złdo koszyka Chore kotkiWiesław Drabik"Opowiem Wam bajkę.To będzie bajeczkao trzech małych, bardzoniegrzecznych koteczkach..."Zabawna i pouczjąca opowieść o małych kotkach.\ncena: 2,50 1,56 złdo koszyka Ubieram kotkipraca zbiorowaKsiążeczka z serii "Ubieram Zwierzątka" to doskonała zabawa z naklejkami, podczas której dzieci rozwijają zdolności manualne oraz uczą się dobierać strój do odpowiedniej pory roku. Naklejki wielokrotnego użytku umożliwiają zabawę bez... cena: 8,99 6,82 złdo koszyka Naklejki KotkiPlakietki samoprzylepne do ozdabiania, zabawy, majsterkowania.\ncena: 3,38 2,61 złdo koszyka Kolorowanka. Kotkipraca zbiorowaSeria kolorowanek dla wszystkich dzieci, które uwielbiają malować i się bawić.


tekst Łukasz Moll ilustracja Zuzanna Wołejko\nW numerze publikujemy teksty zróżnicowanego grona badaczy i badaczy klas ludowych. Kliknij, by zobaczyć pozostałe teksty z cyklu.\n„Chamstwo", Wydawnictwo Czarne, Warszawa 2021, s. 384.\nKacper Pobłocki był bliski zainicjowania oczekiwanego przeze mnie po cichu ruchu w ramach „zwrotu ludowego” we współczesnej historiografii polskiej: ucieczki z folwarku oraz od dominującej – w ramach owego „zwrotu” – problematyki pańszczyzny i zniewolonej chłopskiej duszy. Chociaż autor raz po raz wyprowadza nas z kraju szubienic i zapoznaje z obszernymi siedliskami autonomii, rozwijanymi przez klasy zdominowane, ostatecznie zostawia czytelników z traumą postpańszczyźnianą, spektaklem kaskadowej przemocy i poczuciem przynależnego polskości fatalizmu. Zadajemy sobie pytanie: czy kiedykolwiek wyrwiemy się z mentalnej niewoli, którą dostaliśmy w spadku od naszych fizycznie zniewolonych przodków? Byłoby lepiej, gdyby Pobłocki w ogóle nas do folwarku nie wprowadzał. Wtedy nie musielibyśmy z niego uciekać.\nWcześniej jednak powiedzmy coś o sprawach zasadniczych. „Chamstwo” na tle ostatnich publikacji wokół „ludowej historii Polski” wyróżnia bezsprzecznie to, że zrywa ono z dwiema kwadraturami koła, w które wpisane są podobne projekty: jak stworzyć historię ludów bez historii i jaką narrację zaproponować na temat tych, którzy nie mają państwa. Na bazowym poziomie te dylematy to jedynie dwa sposoby ujęcia tego samego problemu.\nArchiwum tych, którzy nie zostawiają śladów\nPierwszy polega na tym, że trudno jest pisać historię tych, którym jej odmówiono. O ile w ogóle wiadomości na ich temat trafiają do państwowego archiwum, dzieje się to zwykle przy okazji epizodycznych i naznaczonych wyjątkowością interakcji z władzą. W związku z tym perspektywa oparta na takich źródłach jest wyjściowo perspektywą tejże władzy. Poznajemy chłopów, rzemieślników, kobiety, wędrowców i Żydów jako buntowników, złodziei, czarownice, żebraków czy heretyków – przesłuchiwanych, prześladowanych, sądzonych, karanych. Rzecz nie tylko w tym, że brak nam właściwych źródeł, ani w tym, że źródła, którymi dysponujemy, zapośredniczone są przez spojrzenie władzy. Przede wszystkim – jak zwracała uwagę Avery F. Gordon, pisząc o swoim projekcie „archiwum tych, którzy nie trafiają do archiwów” – to sami zdominowani zacierają ślady swojej obecności lub mylą tropy, ponieważ nie chcą dostarczać instytucjom represyjnym wiedzy-władzy. A skoro tak, to zadanie „historyka ludowego” nie polega na tym, na czym – wydawać by się mogło – polegać powinno: nie mierzy się on z uzupełnieniem narracji pozostawionych przez zwycięzców kontrnarracjami pozostawionymi przez uciśnionych, czy też z przepisaniem dziejów w taki sposób, by perspektywa królów, biskupów i arystokracji została zastąpiona doświadczeniami ludzi pracy, biedoty i mniejszości. Jego właściwym zadaniem jest ugoszczenie zatartych śladów.\nTak rozumiane archiwum tego, co nieobecne – jako paradoksalna „obecność nieobecności” – nie ma wiele wspólnego z instytucjami archiwistycznymi, jakie znamy. Zamiast budynku ze skrupulatnie skatalogowanymi teczkami, których strzeże archiwista, mamy zatarte ślady tych, którzy nie chcieli wobec państwa i klas dominujących występować niczym otwarta księga. Pisanie, czy też – lepiej – komponowanie takiego osobliwego archiwum wymazanych śladów nie przypomina obróbki źródeł i konstruowania z nich domkniętej narracji. To nie książka – ze swoimi przypisami fetyszyzującymi woluminy w archiwum, tak jakby to one były „twardą” rzeczywistością – stanowiłaby model dla projektu „historii ludowej”. Raczej wszystko to, co nie mieści się na kartach książki, co wypchane zostaje na margines, winno nawiedzać pracę historyka, który próbuje „trzymać się faktów”.\nJeśli historiografie dominujące, jakie znamy ze szkół, są historiami państwowocentrycznymi – stworzonymi przez państwo w celu legitymizacji państwa, aż po naturalizację państwa jako jedynego pomyślnego modelu życia społecznego – to owym widmowym naddatkiem, który dziurawi historię i nie pozwala na jej domknięcie, są ślady pozostawione przez tych wszystkich, którzy byli na bakier z państwem/historią. Ludzie luźni, nomadzi, społeczności zbiegowskie, nieformalne wspólnoty z towarzyszącymi im ideami i formami oporu przekazywanymi drogą oralną czy ruchy społeczne, które nie chcą dać się usidlić i osiedlić.\nŚlady pozostawione przez społeczności zbiegowskie, ludzi luźnych, nomadów są widmowym naddatkiem, który dziurawi historię i nie pozwala na jej domknięcie\nAntropologie struktur bezpaństwowych\nI to właśnie te równolegle, podziemne, szeptane nurty, biegnące obok „historii Polski” są w pracy Pobłockiego najciekawsze i najbardziej ożywcze. Pokazują one, że historia mogła potoczyć się inaczej. Nie w tym banalnym znaczeniu, że dzieje Polski mogłyby pójść w inną stronę – taką czy owaką, w duchu rozważań „co by było, gdyby…”: co by było, gdyby insurekcja kościuszkowska wygrała; co by było, gdyby szlachta nie wywalczyła sobie tylu przywilejów; co by było, gdyby król wspierał rodzime mieszczaństwo itd. Pobłocki wprowadza perspektywę dużo bardziej radykalną. Pyta o to, co by było, gdyby historia – zarówno historia tego, co nauczyliśmy się rozpoznawać pod nazwą „Polska”, jak i historia w ogóle – nie została zredukowana do opisywania, uprawomocniania i naturalizowania historii państw nowoczesnych.\nTytułowe „chamstwo”, które na kartach książki występuje pod wieloma innymi, pomysłowymi nazwami – „bezpaństwo”, „ludowa hurma”, „wielogłowa hydra” – stanowi rozwinięcie wspomnianego już w poprzedniej książce Pobłockiego, „Kapitalizmie. Historii krótkiego trwania”, projektu antropologii struktur bezpaństwowych, kojarzonego przede wszystkim z nazwiskami anarchistycznie usposobionych badaczy takich jak James C. Scott, Pierre Clastres, David Graeber czy Marcel Mauss. Ich wzorem autor pokazuje, że jedną z podstawowych technik oporu zdominowanych – zanim państwa narodowe w XIX i XX wieku wypełniły mapę polityczną świata swoimi terytoriami i jurysdykcjami – była afirmacja bezpaństwa, tzn. walka z samą możliwością zaistnienia państwa. Toczyła się ona nie tylko w formie fizycznej ucieczki przed państwem ku obszarom wyzwolonym i trudnym do spenetrowania – jak góry, lasy, bagna czy wysepki. Była to w równej mierze walka z „uwewnętrznionym” państwem, z państwem, które wpisane jest w nas poprzez scentralizowaną formę wyciskania i redystrybuowania nadwyżek pracy w społecznościach klasowych. Bezpański opór jest więc o tyle osobliwy, że wymierzony zostaje nie tylko w to, co zagraża nam od zewnątrz – w nadciągające państwo z jego nieokiełznanym apetytem na niewolników, najemników, służących, zesłańców itd. Opór ten lokuje się także względem tego, co jeszcze nie istnieje, co jest jedynie pewną mniej lub bardziej wyraźną potencjalnością w nas samych: wykształceniem się pańskich stosunków społecznych. Prowadząc taką formę oporu, nie tylko nie chcemy stać się łupem jakiegoś Pana, ale sami bronimy się przed staniem się Panem, ponieważ rozumiemy, że tam gdzie Pan, tam też – dialektycznie – istnieć musi jego Niewolnik, Poddany, Sługa. Życie bezpańskie to próba zabezpieczenia się przed powstaniem struktury pańskiej. Na przykład pańszczyzny i patriarchatu – dwóch struktur, którym Pobłocki poświęcił tak wiele uwagi.\nW „Chamstwie” już od pierwszej strony mamy przedsmak bezpańskiego zewnętrza. Pobłocki nie zaczyna od folwarku i wyzysku, ale też nie od buntu chłopskiego wobec złych Panów. Ucieka z „idiotyzmu folwarcznego życia” ku… Ameryce i omawia pierwszy udokumentowany strajk kolonistów na przyszłych ziemiach Stanów Zjednoczonych. Uczestniczyli w nim przybysze z ziemi, która kiedyś będzie Polską. To ludowe zewnętrze wymierzone w polskich/szlacheckich panów rozciąga się u Pobłockiego od brzegów Ameryki ku kozackim Dzikim Polom, od lasów zamieszkiwanych przez budników po górskich zbiegów i zbójów, od migających się od pracy ludzi luźnych po chłopskich emisariuszy organizujących bunty antypańskie. Jego spoiwem są oddolne pieśni i dystrybuowane potajemnie plotki, przekazywane z ust do ust ludowe herezje i utopie, ale też odtwarzane na poziomie wioskowej solidarności gromady, znajdujące sposoby na ograniczanie stopy wyzysku i sianie popłochu w pańskich włościach. Obok hierarchicznej stanowej drabiny Rzeczpospolitej Szlacheckiej, jaką znamy ze szkolnych podręczników do historii, otrzymujemy zatem pewien równoległy podział, który nam ową drabinę wywraca: na panów i ludzi bezpańskich.\nSzczególną właściwością tego podziału jest to, że nie da się go bezproblemowo przedstawić w formie przestrzennej: narysować inną, bardziej wieloaspektową drabinę społeczną; nanieść go na mapę Polski czy poszczególnych dworów; ani nawet wyprowadzić go z czytelnych podziałów pracy. Wszystkie tego rodzaju taksonomie są wytworem nowoczesnych państw narodowych i nadają się jedynie do ich opisu. W przypadku nachodzenia na siebie pańskości i bezpańskości nie możemy mówić o obejmującym całe społeczeństwo podziale stanowym, klasowym czy jakimkolwiek innym, ponieważ społeczeństwo w nowoczesnym sensie jeszcze wówczas nie istnieje. Mamy do czynienia z mozaiką rozmaitych partykularnych struktur – dworów, królewszczyzn, miast, dóbr wspólnych, wolnych chłopów, rzemieślników, ludzi luźnych, ludzi lasu, zbiegów. Nawet sam fakt uniwersalizacji i zacieśniania się reżimu pańszczyźnianego nie dostarcza wspólnego mianownika z uwagi na niejednolitość form i skali obciążeń pańszczyźnianych czy niewspółmierność możliwości oporu. Trudno dopatrywać się czynnika organizującego drabinę społeczną w kwestii własności, biorąc pod uwagę, że pojęcie własności w nowoczesnym rozumieniu nie odgrywało wówczas dominującej roli, że przenikały je i występowały obok niego rozmaite lojalności, wzajemne zobowiązania, uprawnienia czy zwyczaje. Brak istnienia nowoczesnych miar czy kartografii pozwalającej na zmapowanie terytorium państwowego i egzekwowanie stosunków własnościowych również uniemożliwia rozpisanie jednolitego podziału stanowego. To dopiero pewna „czytelność” struktur społecznych, jaką wprowadza aparat państw nowoczesnych, pozwala wpierw wydzielić bezpaństwo, a następnie przystąpić do jego ujarzmiania.\nWobec tej analitycznej aporii podejście Pobłockiego, który nie redukuje tego, co bezpańskie, do jakiegoś namacalnego „zewnętrza” – w formie nieskolonizowanych jeszcze obszarów rzeczywistości – ale rozpoznaje je w bardziej ulotnych, relacyjnych sieciach solidarności, wsparcia i oporu, dostarcza nam nowego kontrmodelu dla projektów ludowej historii. Lud nie jest w nim ani wewnątrz, ani na zewnątrz pańskości. Z jednej strony jest przez pański projekt werbowany i eksploatowany jako podmiot zdominowany, z drugiej broni się przed tymi zabiegami. Jako że chamstwo nie może zostać do końca wcielone do państwa – bo przestałoby być chamstwem – ale nie może też w całości uciec przed państwem, przebłyskuje ono jedynie w szczelinach państwa i na jego krańcach. Takie postawienie sprawy prowokuje, rzecz jasna, pytanie, czy bezpaństwo może być czymś więcej niż cieniem państwa? Czy może zrodzić jakiś pozytywny projekt? Czy też jest skazane na żywot czysto reaktywny, na bycie odpowiedzią na groźbę powstania państwa?\nPobłocki nie redukuje tego, co bezpańskie, do jakiegoś namacalnego »zewnętrza«, ale rozpoznaje je w bardziej ulotnych, relacyjnych sieciach solidarności, wsparcia i oporu\nHistoria będzie albo polska, albo ludowa\nCzy takim projektem mogłaby być „Polska ludowa”? To druga kwadratura koła, z którą mierzy się książka Pobłockiego. Truizmem stała się obserwacja, że jeszcze w XIX wieku identyfikacja chłopów i innych grup zdominowanych z polskością była więcej niż wątpliwa. Polskość utożsamiana była z pańskością – ze strukturą nierówności i dominacji nad chamami o silnie urasowionym charakterze, zabezpieczoną przez mity o odmiennym pochodzeniu szlachty i chłopów oraz dystynkcje, które miały utrwalać nieprzekraczalność podziału stanowego. W związku z tym przynależność owych chamów do „narodu szlacheckiego” była czymś niedorzecznym zarówno dla większości szlachty, jak i dla samych chłopów. Z tego rozdźwięku brały się, jak wiemy, nieudane zrywy narodowowyzwoleńcze, gdy klasy chłopskiej nie udawało się pozyskać dla „sprawy narodowej”, która uchodziła po prostu za sprawę pańską i kojarzyła się z restauracją pańszczyzny.\nWobec tego napięcia „historyk ludowy” ma dwa wyjścia. Może zająć się rekonstruowaniem tego, w jaki sposób polski chłop koniec końców ‒ choć nie bez znaczących przeszkód ‒ został „unarodowiony”, a ekskluzywna forma „narodu szlacheckiego” zuniwersalizowała się na całość społeczeństwa polskiego. Chociaż to proces ciekawy i sam w sobie wart opowiedzenia, to dla projektu „historii ludowej” jest on zabójczy. Historia bezpaństwa zostaje tu złożona na ołtarzu historii państwa. Lud miał swoją autonomiczną historię – mówi się nam – ale w pewnym okresie została ona inkorporowana do dziejów szlachty. Wszyscy jesteśmy teraz „per pan” lub „per pani”. Wraz z nowoczesnym przełomem zwyciężył oświeceniowy, wolnościowo-równościowy projekt. Postęp się dokonał. Wprawdzie nie jest jeszcze całkowity, ale kierunek został wyznaczony: u jego zwieńczenia czeka nas Polska ludowa, wolna od hierarchii i różnic statusowych, zdolna przepracować swoje zamierzchłe struktury poddaństwa i traumy postpańszczyźniane.\nW tym ujęciu bezpaństwo byłoby dziecięcą i jedyną dostępną zdominowanym strukturą oporu, ponieważ nie istniało cywilizowane państwo, które wzięłoby ich pod swoje skrzydła. Bezpaństwo odgrywało swego czasu pozytywną rolę – ciągnie się ta opowieść – ponieważ ograniczało skalę wyzysku i konfrontowało rodzące się państwa z ludowymi roszczeniami, a tym samym przyczyniło się do procesu emancypacji. Jednakże – odkąd mamy obywatelstwo, powszechne prawo wyborcze, partie polityczne i związki zawodowe, dostęp do usług publicznych itd. – bezpaństwo jawi się jako etap prymitywnego oporu, który spełnił już swoją dziejową rolę. Teraz walka toczy się o dalsze ucywilizowanie państwa, a nie o „barbarzyństwo z wyboru”, o którym pisał James C. Scott.\nOlbrzymią zaletą „Chamstwa” jest to, że zachęca nas do urefleksyjnienia naszego stosunku do państwa i jego historii. Pobłocki, w ślad za swoimi anarchistycznymi przewodnikami, prowokuje do stawiania pytań: „A co jeśli państwo jest pewnym wybrykiem dziejowym? Krótkotrwałym wyjątkiem, niemal wypadkiem przy pracy, zamiast niemalże naturalną wspólnotą losu, dla której nie ma alternatywy?”. I w dalszej kolejności: „Co jeśli historia ludowa musi być historią bezpaństwa?”. Stąd już blisko do rozważenia tezy, że może to nie państwo – jakiegoś rodzaju Polska ludowa – ale właśnie bezpaństwo jest sprawą ludu? W zasadzie mój jedyny problem z „Chamstwem” Pobłockiego polega na tym, że mierzy się z tym pytaniem w sposób niekonsekwentny i ostatecznie wprowadza nas tam, skąd nasi przodkowie chcieli uciekać. Do folwarku. Do pańskości. I do pańskiej polskości.\nJest to o tyle zastanawiające – i frustrujące – że w odróżnieniu od innych autorów, którzy zabrali się ostatnio za pisanie ludowych historii, Pobłocki ma wszelkie narzędzia ku temu, by nie pisać ludowej historii Polski. Płyniemy z nim strajkować do Jamestown, zabiera nas do wyobrażeniowej krainy „pieczonych gołąbków”, odkrywa przed nami społeczny i teologiczny radykalizm arian, ale ostatecznie okazuje się, że wszystko obraca się wokół pańskiego bata i ekonomii folwarków.\nW odróżnieniu od Adama Leszczyńskiego, którego „Ludowa historia Polski” nie potrafi wymknąć się z błędnego koła panowania i oporu, manichejskiej wizji kolejnych odsłon starć między elitami a zwykłymi ludźmi, Pobłocki wielokrotnie wyprowadza nas z tego błędnego koła. Również dwie niedawne publikacje Michała Rauszera – „Bękarty pańszczyzny” i „Siła podporządkowanych” – chociaż za swój punkt wyjścia obierają taktyki słabego oporu i pokazują, jak wiele wyłomów i nisz pozostawiała rzeczywistość szlacheckich folwarków, w ostatecznym rozrachunku ustanawiają dosyć ścisłe ramy tego, co w ówczesnych warunkach było możliwe do ugrania dla klas zdominowanych. W odróżnieniu od Pobłockiego i Leszczyński, i Rauszer mocno przywiązani są do pewnej makrohistorycznej, bardziej ortodoksyjnie marksistowskiej tezy, zgodnie z którą bez przełomu nowoczesnego, uprzemysłowienia i oświeceniowych projektów państwowych perspektywy emancypacyjne pozostawały płonne. Bunty chłopskie mogły być wybuchowe i zaraźliwe, słaby opór – permanentny, różnorodny i pomysłowy, poszczególne zdobycze walk społecznych – znaczne i godne upamiętnienia, ale co z tego, skoro z dzisiejszej perspektywy wydają się one niczym więcej niż minionym świadectwem bólów porodowych nowoczesnego państwa (w polskich warunkach: państwa elitarnego, karmiącego się tanią pracą niezamożnej większości). Z pozycji zajmowanych przez Leszczyńskiego i Rauszera można krytykować realnie istniejące państwo polskie, państwo klasowe, represyjne i peryferyjne, ale trudniej zakwestionować państwo w ogóle. Można diagnozować polską nowoczesność jako zacofaną, kulawą, niezdolną do modernizacji, ale przeciwstawienie się samej narracji modernizacyjnej musi uchodzić za objaw wstecznictwa albo szaleństwa – jeśli nie jednego i drugiego.\nW odróżnieniu od tej dwójki autorów Pobłocki nie próbuje przytaczać litanii argumentów za czymś, co dla czytelnika lewicowego jest zasadniczo oczywiste i bez pogłębionych lektur. Autor chce nam powiedzieć coś innego. Próbuje on nawiązać do stłamszonego projektu ludowego, który, choć pogrzebany na marginesach historii Polski, być może ma szansę wypuścić z nich nowe odnogi. Szkoda, że ta teza nie wybrzmiewa w „Chamstwie” w pełni i zostaje podporządkowana innemu zagadnieniu: przestudiowaniu krwawego repertuaru przemocy pańszczyźnianej. Sam lubiłbym tę książkę jeszcze bardziej, gdyby nie było w niej ani słowa na temat pańszczyzny.\nCzy potrzebujemy postszlacheckiej psychoanalizy?\nDyskusja o pańszczyźnie sama w sobie jest oczywiście ważna i stanowi reakcję na podnoszone w ostatnich latach głosy, że dziedzictwo mentalne czy też „długie trwanie” pańszczyzny, jej wpływ na współczesne stosunki gospodarcze, kulturę pracy i neoszlacheckie imaginarium, nie zostały dostatecznie przeanalizowane. Ważkość problematyki pańszczyźnianej nie ogranicza się w tym sensie do powtórnego, bardziej dogłębnego czy akuratnego namysłu nad dziejami społeczeństwa polskiego, ale ma sens teraźniejszy. Wejrzenie w przemoc, jakiej doświadczali nasi przodkowie, ma nam powiedzieć coś nowego o nas samych. Tak więc w ślad za klasykami historii gospodarczej Jan Sowa pisał o pańszczyźnianych źródłach polskiego zacofania i peryferyjności, Andrzej Leder o postszlacheckich fantazjach współczesnej klasy średniej, a Leszczyński, Rauszer i Pobłocki dołożyli do tego obszerne studia na temat tego, jak przemoc strukturyzowała doświadczenie kolejnych pokoleń klas zdominowanych na ziemiach polskich.\nPowiedziałbym nawet, że sposób, w jaki Pobłocki pisze o ucisku chłopskim, karach cielesnych, uwewnętrznionym poczuciu krzywdy czy spirali przemocy z góry na dół drabiny społecznej, a także o zależności między patriarchatem oraz pańską (i chłopską) przemocą, jest najbardziej zajmujący spośród wszystkich wymienionych tu „ludowych historii”. Dlaczego więc, mimo to, wolałbym „Chamstwo” uwolnione od widma pańszczyzny? Ponieważ to właśnie głębia i plastyczność, z jakimi Pobłocki próbuje oddać bestialstwo, jakiego doświadczały chłopki i chłopi – wszystkie te poranione plecy, obcięte uszy, powybijane zęby, dokonane gwałty – topią w morzu krwi te fragmenty książki, które wyprowadzają naszą wyobraźnię poza folwark, poza państwo i poza państwowocentryczną historię.\nWydaje się, że to właśnie uczynienie pańszczyzny centralnym problemem historii ludowej niejako wprowadza narrację państwowocentryczną i zamyka możliwość wszelkiej wiarygodnej alternatywy. Walka z pańszczyzną uchodzi za podstawową stawkę polityczną, ponieważ wyrażać ma nowoczesne roszczenia. Jest tak, mimo że wszyscy przytaczani tutaj autorzy „zwrotu ludowego” pokazują, że polski folwark wcale nie był strukturą przednowoczesną i przedkapitalistyczną, ale stanowił formę organizację pracy niewolnej na peryferiach nowoczesności i kapitalizmu. Zniesienie szlacheckiego „sobiepaństwa” jest koniecznym krokiem do budowy nowoczesnego, cywilizowanego państwa – głosi dziejowa mądrość. Tyle że takie postawienie sprawy trąci błędem teleologicznym: nowoczesne państwo, które jeszcze nie istnieje – w XVIII wieku trudno uznać je za strukturę hegemoniczną nawet w Europie Zachodniej – w historiach ludowych przyjmowane jest za pewien domyślny horyzont wyznaczający przyszłość.\nPobłocki ze swoim bezpaństwem znajduje linię ujścia wobec linearnej i fatalistycznej wizji historii. Jako jedyny zdaje się rozumieć, że „słaby opór” nie jest oporem wybrakowanym, połowicznym w porównaniu z oporem nowoczesnym i masowym, w którym wyraża się dążenie do przejęcia władzy państwowej i reformy państwa. „Słaby opór” jest formą rozwijania i zabezpieczania bezpaństwowego zewnętrza. Jednocześnie u Pobłockiego efektywność słabego oporu ciągle konfrontowana jest z zadaniem zniesienia pańszczyzny jako jego podstawowym zadaniem.\nPoza wspomnianymi już anarchistycznymi towarzyszami drogi Pobłocki inspirował się tymi historykami ludowymi, którzy chcą pokazać, że klasy niższe miały swój świat, konstruowany oddolnie, pełny własnych obiegów idei, wiadomości, praktyk oporu i wierzeń, rozsadzający ciasne ramy ustanawiane przez klasy dominujące – świat bezpaństwa. Istotnie, lektura prac Edwarda Palmera Thompsona, Petera Linebaugha, Marcusa Redikera, czy Jacques’a Ranciere’a sprawia, że po odłożeniu książki na półkę czuję się jako czytelnik naładowany uporczywością i intensywnością plebejskiego oporu, całym przynależnym mu kolorytem i ludycznością. Dzięki temu zaś zaczynam dostrzegać – tak w historii, jak i wokół siebie – do jakiego stopnia istniejące formy władzy są impotentne i zawodne. Niestety „Chamstwo” pozostawiło mnie w nastroju rezygnacji i przytłoczenia. Sądzę, że nie stało się tak po prostu dlatego, że książka tak bardzo fiksuje się na przemocy, lecz dlatego, że robi to po tym, gdy uruchomiła już we mnie zupełnie inne afekty – afirmatywne i konstruktywne. Afekty, które niestety w toku lektury zostają stłumione. Pewnym paradoksem jest to, że książki Leszczyńskiego i Rauszera – dużo bardziej zachowawcze, jeśli chodzi o sprawczy potencjał chamstwa, i znacznie mocniej teleologiczne, jeśli chodzi o uprawomocnienie wyłonienia się nowoczesnego państwa – na emocjonalnym poziomie nie wykształcają u czytelnika tak silnej traumy postpańszczyźnianej.\nCzy rzeczywiście musimy wracać tam, skąd nasi przodkowie uciekali? Czy faktycznie jest tak, że potrzebujemy zbiorowej psychoanalizy, bez względu na to, co sami na ten temat sądzimy? Mam wątpliwości. Być może wbrew temu, o czym będą chcieli przekonywać nas intelektualiści, chcący kłaść nas na swojej kozetce, prawda jest zupełnie inna: nie pamiętamy pańszczyzny i nie chcemy rozmawiać o pańszczyźnie nie dlatego, że odebrano nam pamięć, albo sami się tej pamięci boimy, przez co uciekamy w fantazmaty na temat przyszłości. Być może zapomnieliśmy, bo chcieliśmy, bo nie było czego pamiętać? Nie chcemy słuchać o naszych bitych praprapradziadkach i gwałconych prapraprababkach. Co do mnie, zdecydowanie wolę słuchać o tym, w jaki sposób próbowali oni żyć w bezpaństwie.\nCzy faktycznie jest tak, że potrzebujemy zbiorowej psychoanalizy, bez względu na to, co sami na ten temat sądzimy?\nZniesienie pańszczyzny czy bezpaństwa?\nJeśli bowiem mamy wynieść z tej historii jakieś lekcje dla dnia dzisiejszego, to w tej roli nie sprawdzą się wcale naciągane analogie między kulturą wyzysku na folwarku a kulturą wyzysku w zachodniej korporacji ani sugestie, że obecne formy dominacji elit na ludem czy mężczyzn nad kobietami wynikają głównie z „długiego trwania” głęboko zakorzenionych struktur przemocy. Nie twierdzę, że tego rodzaju tezy są całkowicie błędne, a tym bardziej, że nie mogą przydać się w toczonych obecnie walkach społecznych. Bardziej interesujące niż wezwania do ostatecznego rozprawienia się z pozostałościami i powrotami pańszczyzny wydaje mi się położenie nacisku na to, że potrzebujemy dziś wzmocnienia bezpaństwa.\nBo to wcale nie pańszczyzna, lecz bezpaństwo ma ulec likwidacji w nowoczesności. Dzieje się tak nie tylko za sprawą XIX-wiecznych zaborców czy XX-wiecznych komunistów – chociaż oni wszyscy odegrali tu sporą rolę – ale także pod wpływem dzisiejszego neoliberalnego kapitalizmu. Jeśli rozumieć bezpaństwo – za Pobłockim – jako oddolną wspólnotowość, materializującą się w przestrzeniach autonomii i pozostającą na bakier z państwem, to ostatnie 200 lat historii Polski możemy przepisać nie w kategoriach stopniowego znoszenia poddaństwa i pańszczyzny ku wolności i równości, lecz w znaczeniu pełzającej utraty wolności do ucieczki od państwa. Utożsamienie człowieka z wolną pracą celebrowane jest w nowoczesnej narracji jako wyzwolenie z krępujących więzów, ale w zasadzie mamy tu do czynienia z jednej strony z modernizacją wyzysku, czyli zastąpieniem jednej formy wyzysku inną, a z drugiej – z próbą likwidacji bezpaństwa.\nJak zauważa Jason W. Moore, nowoczesny kapitalizm zapuszcza korzenie na ziemiach polskich wraz z karczowaniem lasów na potrzeby kolonizacji Nowego Świata. Wtórne poddaństwo, rozbudowę folwarków i wewnętrzną kolonizację należałoby wobec tego rozumieć jako proces ograniczania przestrzeni bezpańskiej. Od tego czasu możliwości ucieczki od pracy zależnej tylko się skurczyły. Kwintesencją neoliberalnego projektu są przecież rozbijanie instytucji tego, co wspólne, prywatyzacja człowieka jako kapitału czy też zasobu ludzkiego oraz ekonomizacja i utowarowienie kolejnych sfer rzeczywistości społecznej. Wolna praca dysponuje rzadkim „przywilejem” wyboru własnego pana. Albo – ujmując rzecz precyzyjnej – możemy za Achillem Mbembem mówić o rosnącej rzeszy niewolników bez panów i panów bez niewolników. W sytuacji, w której to nie osobiste zależności i arbitralna władza osobowa, ale strukturalne, sieciowe i zapośredniczone przez abstrakcyjne maszyny procesy wyzysku składają się na dominujący model akumulacji kapitału, „zwrot ludowy”, który chce porachunków z dawnymi Panami, staje się nieszkodliwą zabawą intelektualistów.\nTo zrozumiałe, że przeraża nas wizja świata, w której można nam wymierzać arbitralne kary cielesne, gdzie pozostajemy przypisani do ziemi, a mobilność społeczna jest bardzo ograniczona na skutek różnic statusowych. Chętnie słuchamy o pańszczyźnie, ponieważ jest tak niedzisiejsza i tak przerażająca (i chętnie o niej piszemy, bo ten temat dobrze się sprzedaje). Jesteśmy przyzwyczajeni do funkcjonowania w ramach zupełnie innych form władzy i przemocy, których często w ogóle nie zauważamy, ponieważ tak głęboko je zinternalizowaliśmy. Wraz z tymi rozproszonymi technologiami władzy zinternalizowaliśmy również państwo jako oczywisty horyzont naszego doświadczenia. W związku z tym trudno wyobrazić nam sobie nie tylko życie w bezpaństwie, ale i przebłyski bezpaństwa dziś. Ta umiejętność jest jednak niezwykle istotna, bo dopiero jako ludzie bezpańscy jesteśmy w stanie dostrzec i poddać krytyce wszelkie formy władzy – tak arbitralną przemoc panów, jak i strukturalną przemoc państwa i kapitału.\nDopiero jako ludzie bezpańscy jesteśmy w stanie dostrzec i poddać krytyce wszelkie formy władzy – tak arbitralną przemoc panów, jak i strukturalną przemoc państwa i kapitału\nDobra wspólne – widma bezpaństwa\nBrakującym elementem powstających w ostatnim czasie historii ludowych tego, co nazywamy Polską, są dobra wspólne. Nie chcę powiedzieć, że są one „wielkim nieobecnym” tych narracji, ponieważ ich status z naszej perspektywy jawi się jako widmowy i poboczny. A jednak to właśnie dobra wspólne wydają się tymi siedliskami bezpaństwa, które powinny zainteresować Pobłockiego. Nie tylko dlatego, że ich odkrywanie i przypominanie odgrywa tak istotną rolę w pracach anarchizujących historyków i teoretyków plebejskości, na których Pobłocki się wzoruje. Przede wszystkim dlatego, że utrzymywanie dóbr wspólnych przez ich obrońców i użytkujących ich pospołu ludzi niskiego stanu opierało się właśnie na technikach umykania archiwum i zacierania śladów.\nDobra wspólne funkcjonowały – w myśl tez Jamesa C. Scotta o „ukrytym zapisie”, „sztuce niebycia rządzonym” i nieczytelności praktyk oddolnych dla „spojrzenia państwa” – w pewnym nieopisywalnym, niemierzalnym i uchodzącym bezpaństwie. To, że – jak stwierdza historyk Piotr Guzowski – nie powstała jak dotąd żadna próba całościowego ujęcia dziejów dóbr wspólnych na ziemiach polskich, wynika po części z tego, że badacze gospodarki chłopskiej i dworskiej koncentrowali się przede wszystkim na stanie posiadania własności ziemskiej i walce klas wokół niej, a czynili to w znacznej mierze dlatego, że wymuszała to konstrukcja źródeł: inwentarzy, ewidencji podatkowych, dokumentów katastralnych, sporów sądowych, suplik. Dobra wspólne są w nich obecne, ale jako wątek poboczny ‒ i w takiej też roli przenikają do prac historyków, o ile w ogóle uda im się nie wypaść poza ramy naukowych dysertacji.\nDopiero od niedawna obserwujemy w tym zakresie pewne ożywienie. Mamy studia przypadków walk o dobra wspólne autorstwa historyka Joachima Popka. Jan i Piotr Chmielewscy do analiz zachowanych dóbr wspólnych stosują podejście „rządzenia wspólnymi zasobami” noblistki Elinor Ostrom. Pewne dyskusje toczą się w kręgach ekonomistów i prawników przy okazji zmian ustawowych wokół wspólnot gruntowych – pojawia się w nich nieśmiało myśl, że być może prywatyzacja nie jest jedyną drogą i że można tymi obszarami gospodarować efektywnie w paradygmacie dóbr wspólnych. Renesans kategorii dobra wspólnego obserwujemy oczywiście także wśród filozofów i socjologów, do czego przyczyniły się polskie przekłady książek Antonia Negriego i Michaela Hardta czy Davida Harveya, a także numery tematyczne czasopisma „Praktyka Teoretyczna”. Mimo to ciągle daleko jesteśmy nawet nie tyle od rozwiązania, ile choćby od postawienia problemu „dobra wspólne a sprawa polska”.\nDlaczego tak się dzieje? Częściowo z uwagi na to, że ulotność i nieobecność należy do samej natury dóbr wspólnych. Z trudem dają się one bowiem wpisać do nowoczesnych taksonomii, których celem jest skatalogowanie i uporządkowanie stosunków społecznych opartych na własności. Są nawet bardziej zbiorem wzajemnościowych praktyk niż obszarem, który można by łatwo zmierzyć, zmapować i wpisać do akt. Trafiają do archiwum wtedy, kiedy ich użytkownicy zmuszeni są o nie walczyć. Jednakże nawet gdy odnoszą zwycięstwa, ceną, jaką za nie płacą, jest grodzenie tego, co wspólne – nazywanie, reglamentowanie, wykluczanie. Krótko mówiąc: przejście od bezpaństwa do pewnych socjalnych koncesji w ramach państwa. Nic dziwnego, że – jak pisałem gdzie indziej – w kolejnych epokach na ziemiach polskich uznawano dobra wspólne za anachronizm, za kuriozum, któremu przypisywano daty wsteczne: słowiańską osobliwość, pozostałość po średniowieczu, relikt feudalizmu, świadectwo fiaska reform zaborczych, spadek po II RP, schedę po PRL… Kolejne fale akumulacji pierwotnej – grodzeń własności, prywatyzacji i reprywatyzacji, nacjonalizacji i uspołecznienia, parcelacji, komasacji, ewidencjonowania – zmuszone były mierzyć się z pewnymi „pozostałościami” po dobrach wspólnych: czy były to nawsie, serwituty, szachownica, wspólnoty gruntowe, otwarte pastwiska, nieogrodzone lasy, ogólnodostępne stawy i potoki czy działki przyzagrodowe.\nCo jeśli ta „niedzisiejszość” dóbr wspólnych świadczy nie tyle o ich wstecznym, ile widmowym charakterze? Jest nie tylko przypomnieniem, ale i antycypacją, by nie powiedzieć – obietnicą? Obietnicą powrotu do bezpaństwa? Chciałbym skłonić Kacpra Pobłockiego do postawienia tego właśnie pytania – o historyczny i nadchodzący status dóbr wspólnych. Zwłaszcza, że – jak autor zapowiada – kolejna część jego ambitnego projektu dotyczyć ma urbanizacji. Co stało się z dobrem wspólnym w procesie przechodzenia ze wsi do miasta? Sądzę, że nie zrozumiemy tego fenomenu, jeśli nie rozpoczniemy od przednowoczesnych i przedmiejskich dóbr wspólnych.\nChciałbym skłonić Kacpra Pobłockiego do postawienia tego właśnie pytania – o historyczny i nadchodzący status dóbr wspólnych\nZastanawiając się nad tym, czym mogłoby być bezpaństwo dziś, nie chcę sprowadzić dyskusji do topornego hasła „likwidacji państwa” – zwłaszcza jako jednorazowego aktu, który miałby się wydarzyć tutaj, zaraz, lada chwila. Chodziłoby raczej o cierpliwe rozwijanie sfer autonomii – tych oficjalnych i nieoficjalnych. Przede wszystkim w ramach konkretnych praktyk i wzorców współpracy. Chamska historia ludowa, która koncentruje się właśnie na bezpaństwie, a nie na pańszczyźnie – tę drugą czyniąc co najwyżej technologią walki z tym pierwszym – jest w stanie poszerzyć repertuar tych praktyk, ujawnić mechanizmy ich reprodukcji i uruchomić poszukiwania nowych taktyk autonomii. Tym samym może przyczynić się do rozbijania „realizmu kapitalistycznego”: złudzenia, jakoby porządek neoliberalny był nawet nie tyle najlepszym z możliwych, ile raczej jedynym wyobrażalnym.\nPodejście, jakie zaprezentował w tym względzie Pobłocki, wydaje się wysoce pomocne. Jeśli potraktujemy pańszczyznę jako poboczny wątek jego książki, to dostrzeżemy, że bezpaństwo przybiera u niego kształt ucieleśnionej, wędrownej, szeptanej, plastycznej i migotliwej utajonej struktury. Jest czymś, co utrzymuje się uporczywie nawet wtedy, gdy państwa narodowe pozornie pokryły swoim panowaniem całą przestrzeń globu. Propozycję Pobłockiego interpretuję w kontekście trwających debat nad nie-, post- i anty-kapitalistycznym zewnętrzem. Część jej uczestników wskazuje, że zewnętrze powinno być rozumiane – w sposób zbliżony do Pobłockiego – jako sieć praktyk, która nakłada się na struktury państwa i kapitału po to, by je rozszczelniać i stwarzać pole dla czegoś nowego.\nPrzy takim postawieniu sprawy, tak jak folwark okazywałby się marginalnym (choć traumatycznym) doświadczeniem dla bezpaństwa, tak i na współczesne formy dominacji moglibyśmy spojrzeć z perspektywy zjawisk, które im się wymykają.\n P. Guzowski, „The Commons in Late Medieval and Early Modern Poland. An Unattended Historical Phenomenon”, „Jahrbuch für Geschichte des ländlichen Raumes” 2015, 12.\n Zob. projekt „Serwituty w Galicji”: http://easement.eu/. Zob. także artykuły tego autora, m.in.: J. Popek, „With no right to have rights. Conflict analysis and the common rights of the townsfolk of Rymanów in the latter half of the 19th century”, „UR Journal of Humanities and Social Sciences” 2021, 1 (18); J. Popek, „Conflicts over common rights to cattle grazing on common lands and manorial properties in Austrian Galicia (1772‒1918)”, „Rural History: Economy, Society, Culture” 2021, 32; J. Popek, „Spory o służebności przechodu, przejazdu i przegonu bydła w relacjach miast i wsi ze zwierzchnością dworską na terenie Galicji w XIX wieku”, „Galicja. Studia i materiały” 2020, 6.\n Zob. przykładowo: J. Chmielewski, P. Chmielewski, „Instytucjonalna ciągłość i zmiana w społeczności lokalnej. Na przykładzie zarządzania wspólnymi zasobami w Jurgowie, wsi polskiego Spisza”, „Studia Socjologiczne” 2017, nr 3(226).\n Zob. przykładowo: „Praktyka Teoretyczna” tomy: 27, 37, 38.\n Ł. Moll, „Precz z komuną! Polskie modernizacje i widma wiejskich dóbr wspólnych”, [w:] W. Mazan (red.), „Trouble in Paradise”, Warszawa 2021.\nCykl: Ludowa historia literatury,dobra wspólne,Kacper Pobłocki,Ludowa historia Polski,pańszczyzna\njest filozofem, socjologiem i publicystą. Na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach obronił doktorat poświęcony granicom europejskiego uniwersalizmu w perspektywie poststrukturalistycznej filozofii politycznej. Obecnie pracuje w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego i kieruje projektem badawczym w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN w Warszawie. Jest także redaktorem czasopisma naukowego „Praktyka Teoretyczna”. Od kilku lat prowadzi badania nad dobrami wspólnymi. Artykuły poświęcone tej problematyce publikował m.in. w „Praktyce Teoretycznej”, „Studiach Socjologicznych”, „Widoku”, „Czasie Kultury”, „Przeglądzie Filozoficznym”. Swoje badania prezentował m.in. w ramach seminarium Étienne’a Balibara „Komunizm: Powrót do nowych dóbr wspólnych” w New School of Social Research w Nowym Jorku. Uważa, że teoria krytyczna ma przyszłość, o ile pomoże w odzyskiwaniu przyszłości w warunkach katastrofy klimatycznej.\n— Michał Pospiszyl


Euro 2020. Reprezentacja Polski. Ile zarabia Paulo Sousa? Pensja wyższa niż u Szewczenki, Silhavy'ego czy Nawałki\nDodano: 30 czerwca 2021, 15:04 0\nReprezentacja Polski na Euro 2020 wypadła fatalnie i już po trzech meczach pożegnała się z turniejem. Zagraniczny szkoleniowiec, który miał zagwarantować nam sukces, na razie nie spełnił pokładanych w nim oczekiwań, mimo że jest słono opłacany przez PZPN.\nMaciej Kmita z portalu sportowefakty.wp.pl pochylił się nad zarobkami naszego obecnego selekcjonera i porównał je z pensjami innych trenerów. Z jego obliczeń wynika, iż na wynagrodzenie dla Portugalczyka oraz jego współpracowników Polski Związek Piłki Nożnej wydał już prawie cztery miliony złotych. Na tę kwotę złożyły się miesięczne pensje dla Sousy w wysokości 70 tys. euro (około 315 tysięcy w przeliczeniu na złotówki), a także 150 tys. euro dla członków jego sztabu.\nW skali rocznej Sousa ma zarobić około 840 tys. euro, co w przeliczeniu daje niemal 3,8 miliona złotych. Porównując jego pensję z wynagrodzeniami trenerów innych reprezentacji, które wzięły udział w Euro 2020, Portugalczyk znajduje się mniej więcej w środku stawki. Co prawda inkasuje znacznie mniej niż na przykład Luis Enrique (Hiszpania), Roberto Mancini (Włochy) czy Gareth Southgate (Anglia), ale federacje tych krajów są dużo bogatsze niż PZPN. Tego nie byłoby stać na szkoleniowca z równie wysokiej półki.\nPortugalczyk droższy niż Szewczenko, Silhavy czy Nawałka\nCo jednak jest wymowne w przypadku Sousy i jego wynagrodzenia, to fakt, iż na mistrzostwach Europy z poszczególnymi reprezentacjami znacznie dalej zaszło kilku trenerów, którzy zarabiają mniej. W ćwierćfinale Euro 2020 znalazła się na przykład Ukraina, której selekcjoner Andrij Szewczenko dostaje rocznie 750 tysięcy euro. Z kolei ponad dwa razy mniej niż nasz trener zarabia Jaroslav Silhavy. Czeska drużyna również zameldowała się w 1/4 finału turnieju. Z kolei w 1/8 mistrzostw grały również Austria pod batutą Franco Fody, Walia prowadzona przez Roberta Page’a czy Szwecja Janne Anderssona.\nZbigniew Boniek w 2020 roku często przekonywał jednak, iż PZPN stać na drogiego zagranicznego selekcjonera i takiego pozyskał. Jak jednak widać samo zatrudnienie wysoko ceniącego się szkoleniowca w żaden sposób nie gwarantuje sukcesu sportowego. Dla porównania Adam Nawałka, który z Biało-Czerwonymi doszedł do 1/4 Euro 2016, zarabiał najpierw 80, a potem 120 tysięcy złotych na miesiąc. Wynagrodzenie mniejsze niż Sousa otrzymywali również Waldemar Fornalik i Jerzy Brzęczek (około 160 tys. złotych miesięcznie).\nNiestety na razie Portugalczyk z reprezentacją Polski notuje fatalne wyniki. Z ośmiu meczów wygraliśmy tylko jeden – 3:0 z Andorą. Remisowaliśmy z Węgrami, Islandią, Rosją i Hiszpania, przegrywali zaś z Anglią, Słowacją i Szwecją.


ostateczna rozprawa | Nasz bocian\nJuż wkrótce kończymy proces adopcyjnym. Czeka nas ostateczna rozprawa w sądzie. Już teraz czuję niepokój. Pojawiają się myśli a co jeśli nie uznają nas za odpowiednich rodziców dla Małpki? Co jeśli zabiorą mi Go?\nJesteśmy już po wizytacji z ośrodka, nie wiem jak nas ocenili. Bo ciąża niespodziewana nie stawia nas w dobrym świetle. Z drugiej strony Małpeczka jest z nami bardzo związany, szczególnie ze mną. Mam nadzieję, że nikt by nie zrobił Małpce takiej krzywdy.\nPomijając moje lęki, Małpka nadal pięknie się rozwija. Dużo rozmawiamy, znowu pojawiły się słowa, ćwiczymy i ćwiczymy. Trafiliśmy na fajną neurologopedę i zaczynamy cykl masaży. W domu po kąpieli też się masujemy. Zawsze przed spaniem, najpierw musieliśmy bo miał niezastąpione jądra. Ale dzisiaj już masujemy całe ciało. Co prawda króciutko bo Małpka to straszny zmarźluch. Mimo dogrzewania pokoju marznie.\nMaleńki ma takie momenty gdzie siedzi i zaczyna strasznie histeryzować, poci się wtedy niesamowicie, i nie można Go uspokoić. Dzisiaj rano znowu się to zaczęło, to może źle zrobiłam ale trochę na siłę Go przytuliłam i wymusiłam bycie ze mną takie bardzo fizyczne. Jeszcze chwile ryczał ale pomalutku wyciszył się. Mam wrazenie, że to ma podłoże emocjonalne. Obym znalazła przyczynę.\nMałpka zaczyna chodzić. Za użyciem chodzika, tzn pcha go przed sobą i się przemieszcza. Mądry jest ten nasz Małpka.\nZ doświadczenia wiem że dobrze zrobiłaś wymuszając bliskość- dajesz mu pomimo niechęci i krzyku poczucie że ktoś z nim jest że ktoś go Kocha a to ważne :)\nz boku to może wyglądać nachalnie ale uwierz mi sprawdza się przynajmniej w moim przypadku, a w Twoim z tego co piszesz też pomaga skoro zaczął się pomału wyciszać...\nTrzymam za Was kciuki by ostateczna rozprawa dała Wam pełne prawa rodzicielskie. By Małpeczka miał w końcu swój zakątek spokoju.\nZrobili by wielki błąd i krzywdę Małpeczce tym bardziej że przy Tobie/ przy Was uczynił z tego co piszesz postępy a to powinno być ważne według mnie dla sądu..\nNo i cieszę się że w końcu znalazłaś dobrego neurologopedę :):)czyli są jeszcze jacyś dobrzy ludzie na tym świecie, którym chce się pracować :D\nA na koniec dbaj o swojego Robaczka w brzuchu zobaczysz że Małpka wydorośleje i będzie chciał Ci pomagać przy nim :) za to najmocniej trzymam kciuki :)\n15/09/2014 - 06:09\nDziękuję i trzymaj za nas kciuki bo termin zbliża się nieubłaganie a ja mam mega stres.\nMam nadzieję ( i jestem jakos tego wewnętrznie pewna), że nie masz się czego obawiać. Najważniejsze jest dobro dziecka. Jeśli Mały jest do Ciebie/Was przywiązany to sędziowie musieliby nie mieć serca, żeby od Was go zabrać. W waszym domu jest jego miejsce :)\nGratulacje dla Małpeczki za odwagę, pierwsze kroczki przy chodziku. Oby mu się spodobało to będzie trenował.\nTrzymam kciuki, żeby wszystko poszło po Twojej myśli, a w sercu zagościł już całkowity spokój :)\nA Tobie życzę dużo zdrowia i dobrego samopoczucia :)\nOby tak dalej! Małpka przy Was wprost kwitnie!\nA co do nieodpowiednich rodziców... No cóż, czy jest ktoś inny na świecie, kto kocha Małpkę bardziej niż Ty???\n29/11/2014 - 22:11\nDziękuje za piękny wpis


Kasować Freeofferdeals.com z Chrome | Czyste Spyware\nKasować Freeofferdeals.com z Chrome\nFreeofferdeals.com Usuwanie: Kompletny przewodnik Usunąć Freeofferdeals.com Całkowicie\nInfekcje typu Freeofferdeals.com\nAdware Adware.Rival Gaming, Kontiki, Download Terms, WhenU.SaveNow, ABetterInternet.G, WebSearch Toolbar.emailplug, Adware.SA, ADW_SOLIMBA\nBrowser Hijacker Website-unavailable.com, Softonic, Avstartpc.com, Shopr.com, Inetex, Websearch.helpmefindyour.info, AdShow, Govome Search, Antivirrt.com, Dating.clicksearch.in, Stabilitysolutionslook.com\nRansomware AMBA Ransomware, AiraCrop Ransomware, Hidden-Peach Ransomware, [email protected] Ransomware, .odcodc File Extension Ransomware, GoldenEye Ransomware, [email protected] Ransomware, Ramsomeer Ransomware, PayDOS Ransomware, Seu windows foi sequestrado Screen Locker, SimpleLocker Ransomware, CrypVault\nTrojan Trojan.ISTbar, Mbop, Proxy.Agent.bpi, IRC-Worm.Melanie, Trojan.Revoyem.A, Trojanspy.win32.Ranky, Trojan.Downloader.Unruy.C, Virus.Win32.Neshta.a, RServer, Hard, Trojan.Banker.Agent, I-Worm.Nimrod\nSpyware DssAgent/Brodcast, BitDownload, Trojan-PSW.Win32.Delf.gci, BugDokter, SavingBot Shopper, Trojan – Win32/Qoologic, Aurea.653, Backdoor.Aimbot, Spyware.PcDataManager, FestPlattenCleaner, Infostealer.Ebod, Worm.Zhelatin.tb\nSztuczki: Kompletny przewodnik Pozbyć się Freeofferdeals.com z Kompromised Windows Ustrój\nFreeofferdeals.com – analiza zagrożeń\nPodczas analizy głębokości natknęliśmy się, że Freeofferdeals.com jest nowo wypuszczonym wirusem, który jest rozwijany przez doświadczonych punków cybernetycznych, jest zgodny z Windows 10. Gdy wirus System zostanie dotknięty wirusem, zauważysz tak wiele dziwnych czynności na swoim System. Komputer może się zatrzymać i ponownie uruchomić kilka razy automatycznie. Ponieważ wirus tworzy tak wiele niechcianych reguł i harmonogramów zadań w menedżerze zadań systemu Windows, przydatne aplikacje mogą zająć więcej czasu lub mogą nie odpowiadać i wyświetlać błędy, takie jak CPU wyczerpane pamięci lub nie można uruchomić aplikacji. Co gorsza, firma Freeofferdeals.com może znacząco zmienić swoją Firefox i wymusić kliknięcia oszustw. Creepy reklamy komercyjne mogą pojawić się na stronach internetowych podczas surfowania online. W jakiś sposób wirus może również zaszyfrować pliki, jeśli nie pozbędziesz się go natychmiast.\nFreeofferdeals.com: zauważalne symptomy\nKiedy zwracasz szczególną uwagę, możesz zauważyć, że kilka dziwnych czynności Twojego System w przypadku, gdy Twój System jest zagrożony przez Freeofferdeals.com. W większości przypadków szkodliwe oprogramowanie tworzy dziesiątki złośliwych plików i wpisów rejestru, które można sprawdzić przez folder utworzony na lokalnym dysku. Nawet można znaleźć uszkodzone pliki zawierające podejrzane sufiksy. Nawet wirus może poprosić o zapłatę okupu dla anonimowych hakerów. Co najważniejsze, program antywirusowy może wyświetlać jakiś błąd na ekranie komputera. Nawet szkodliwe oprogramowanie będzie próbowało zablokować niezbędny proces oprogramowania antywirusowego.\nFreeofferdeals.com: Jak rozprzestrzenia się?\nTo złośliwe oprogramowanie jest przede wszystkim rozpowszechniane za pomocą załączonego oprogramowania i załączników do wiadomości e-mail z spamem. Właściwie hakerzy używają kampanii spamowych, aby zwabić niedoświadczonych użytkowników System do instalowania systemu Freeofferdeals.com w ich System. Witryny Torrent i witryny dla dorosłych pomagają także promować taki rodzaj złośliwego oprogramowania jako przydatną aplikację. Nawet podczas surfowania po internecie może pojawić się sugestia zainstalowania aktualizacji programu Adobe Flash Player lub aktualizacji Java, jeśli zainstalujesz je, System staną się ofiarą złośliwego oprogramowania. W ten sposób złośliwe oprogramowanie trafia do Windows 10.\nWreszcie, masz wszystkie potrzebne informacje. Teraz należy postępować zgodnie z instrukcjami firmy Freeofferdeals.com Deinstalacja.\nBezpłatne: kliknij tutaj, aby pobrać skaner Freeofferdeals.com\nPodręcznik Deinstalacja Przewodnik po Pozbyć się Freeofferdeals.com Z System\nRozwiązanie 1: zrePoczątekuj system System do “Tryb awaryjny z siecią” do Pozbyć się Freeofferdeals.com Bez ryzyka\nRozwiązanie 2: Pozbyć się Podejrzane procesy Freeofferdeals.com z Menedżera zadań w System\nRozwiązanie 3: Skutecznie Pozbyć się Freeofferdeals.com z Płytau sterowania w systemie Windows\nRozwiązanie 4: Pozbyć się Rejestry wpisów Malevolent utworzone przez firmę Freeofferdeals.com z systemu Windows\nRozwiązanie 5: Pozbyć się Freeofferdeals.com z głównych przeglądarek internetowych / resetuj przeglądarki\nKrok 6. Następnie naciśnij przycisk ‘F5’, aby włączyć opcję Tryb awaryjny z siecią, aby kontynuować usuwanie Freeofferdeals.com z Twojego System.\nKrok 3. Następnie pojawi się jadłospis Zaawansowane rozruchu na ekranie komputera. Wybierz tryb awaryjny z siecią, aby kontynuować usuwanie Freeofferdeals.com z Twojego System.\nKrok 4. W ten sposób można rozwiązać złośliwe procesy związane z Freeofferdeals.com w systemie, którego dotyczy problem.\nPozbyć się Freeofferdeals.com Z systemu Windows 10\nKrok 3. Następnie musisz kliknąć opcję Aplikacje i funkcje, aby znaleźć i Pozbyć się Freeofferdeals.com\nKrok 4. Na końcu widać listę wszystkich zainstalowanych programów, w tym złośliwych programów, wybierz opcję Freeofferdeals.com i kliknij przycisk Odinstaluj.\nPozbyć się Freeofferdeals.com Z systemu Windows 8.1\nKrok 4. Teraz musisz znaleźć Freeofferdeals.com lub inne podejrzane programy, zaznacz je i Pozbyć się jeden po drugim, klikając opcję “Odinstaluj”.\nPozbyć się Freeofferdeals.com Z systemu Windows 7\nKrok 4. Na koniec znajdziesz się w miejscu, w którym możesz znaleźć i Pozbyć się Freeofferdeals.com i inne złośliwe oprogramowanie z Twojego systemu System z łatwością.\nPozbyć się Freeofferdeals.com Z systemu Windows XP\nKrok 3. Znajdź Freeofferdeals.com i inne podejrzane programy i Pozbyć się je natychmiast.\nRozwiązanie 4: Pozbyć się Rejestr Malevolent utworzony przez Freeofferdeals.com z systemu Windows\nKrok 3. Następny rejestr systemu Windows zostanie otwarty na ekranie System. Znajdź i Pozbyć się wszystkie wpisy rejestru powiązane z Freeofferdeals.com.\nRozwiązanie 5: Pozbyć się Freeofferdeals.com z dotkniętych przegląarek\nPozbyć się Freeofferdeals.com Z IE 8:8.00.6001.18241\nKrok 3. następnie znajdź Freeofferdeals.com i kliknij Pozbyć się.\nPozbyć się Freeofferdeals.com Od Mozilla:50.0.1\nKrok 3. Wybierz dodatkowy Freeofferdeals.com, który będzie wyłużony, a następnie kliknij przycisk “Wyłącz”, a następnie Uruchom ponownie Mozilla:50.0.1.\nPozbyć się Freeofferdeals.com Z Microsoft Edge\nKrok 4. Kliknij prawym przyciskiem myszy rozszerzenie – Freeofferdeals.com i wybierz Pozbyć się lub wybierz dodatek i przycisk Pozbyć się.\nPozbyć się Freeofferdeals.com Od Chrome 54.0.2840\nKrok 2. Następnie, w lewym Płytau kliknij przycisk Rozszerzenia, znajdź rozszerzenie Freeofferdeals.com lub inne niepotrzebne rozszerzenia wirusy, a następnie Pozbyć się je natychmiast, kość Pozbyć się.\nThis entry was posted in Virus and tagged Kroki aby pozbyć Freeofferdeals.com, Odinstaluj Freeofferdeals.com z Chrome, Odinstaluj Freeofferdeals.com z Safari, Odinstaluj Freeofferdeals.com z Windows 10, Usuń Freeofferdeals.com z Chrome, Usuń Freeofferdeals.com z Safari on May 6, 2019 by admin.\n← Porady Dla Usunięciem Listlist.biz z Windows 7 Usunąć 27news.biz z Windows XP →