Rola Narodowego Banku Polskiego. w procesie integracji europejskiej - PDF\nRola Narodowego Banku Polskiego. w procesie integracji europejskiej\nDownload "Rola Narodowego Banku Polskiego. w procesie integracji europejskiej"\n1 Rola Narodowego Banku Polskiego w procesie integracji europejskiej Warszawa, listopad 2003\n2 Stan prawny: wrzesieƒ 2003 r. Projekt graficzny: Oliwka s.c. Sk ad i druk: Drukarnia NBP Wyda : Narodowy Bank Polski Warszawa, ul. Âwi tokrzyska 11/21 Telefon (22) Fax (22) Copyright Narodowy Bank Polski, 2003\n3 Spis treêci Wst p Udzia NBP w procesie integracji i negocjacji o cz onkostwo wunii Europejskiej Dzia alnoêç NBP na zewnàtrz Dzia ania wewnàtrz NBP Dostosowanie zasad i instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC Uwagi ogólne Instrumenty polityki pieni nej NBP Dostosowanie instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC Polityka kursowa NBP w procesie przygotowania Polski do cz onkostwa w UGW Cele i zadania NBP Ewolucje polityki kursowej Cele i konsekwencje up ynnienia z otego Kszta towanie si polityki kursowej w przysz oêci Podsumowanie Dostosowanie polskiego prawa bankowego do wymogów Unii Europejskiej Zakres zmian legislacyjnych Ustawa Prawo bankowe Ustawa o Narodowym Banku Polskim Bankowy Fundusz Gwarancyjny Listy zastawne i banki hipoteczne BankowoÊç spó dzielcza Przeciwdzia anie praniu brudnych pieni dzy Kredyt konsumencki Prawo dewizowe Podsumowanie Dostosowanie nadzoru bankowego w Polsce do wymogów Unii Europejskiej Uwagi ogólne rola nadzoru bankowego Standardy mi dzynarodowe regulujàce funkcjonowanie systemu bankowego Proces dostosowania polskich przepisów nadzorczych do wymogów integracji europejskiej Dostosowanie statystyki monetarnej i finansowej oraz bilansu p atniczego do wymogów Unii Europejskiej Dostosowanie statystyki monetarnej i finansowej do standardów EBC Dostosowanie statystyki bilansu p atniczego do standardów UE\n4 7. Dostosowanie polskiego systemu p atniczego do wymogów Unii Europejskiej Uwagi ogólne Dostosowania prawne do regulacji obowiàzujàcych w UE Dostosowanie systemu SORBNET do wymogów unijnych Dzia ania NBP zwiàzane z wprowadzeniem euro Uwagi ogólne Dzia alnoêç analityczna Dzia alnoêç legislacyjna Dzia alnoêç informacyjna Dzia alnoêç logistyczna Podsumowanie N a r o d o w y B a n k P o l s k i\n5 Wst p Wst p 1 Cz onkostwo w Unii Europejskiej (UE) jest jednym ze strategicznych celów Polski. Proces integracji prowadzony jest nieprzerwanie od podpisania w grudniu 1991 r. Uk adu Europejskiego, ustanawiajàcego stowarzyszenie mi dzy Rzeczàpospolità Polskà a Wspólnotami Europejskimi i ich paƒstwami cz onkowskimi. Zgodnie z za o eniami niezb dne dzia ania harmonizacyjne zakoƒczy y si w 2002 r. Takà dat, tzw. technicznej gotowoêci Polski do cz onkostwa w Unii Europejskiej, wyznaczy rzàd polski, opracowujàc i konsekwentnie realizujàc ambitny program dostosowawczy. Warunki cz onkostwa w UE dla paƒstw kandydujàcych zosta y okreêlone na szczycie Rady Europejskiej w Kopenhadze w czerwcu 1993 r. Ustalono, e przystàpienie paƒstw Europy Ârodkowej i Wschodniej do Unii nastàpi niezw ocznie po spe nieniu przez nie warunków ekonomicznych i politycznych. Pierwsze z nich odnoszà si m.in. do stworzenia sprawnie funkcjonujàcej gospodarki rynkowej, zdolnej do sprostania presji konkurencyjnej i si om rynkowym na jednolitym rynku UE oraz do przej cia zobowiàzaƒ, w tym podzielenia celów Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW). Traktat o Unii Europejskiej, który wszed w ycie 1 listopada 1993 r., postawi przed paƒstwami kandydujàcymi nast pne kryteria tym razem dotyczàce kolejnego stadium integracji, tj. przystàpienia do UGW. Kryteria te takie same jak dla paƒstw cz onkowskich dotyczà stabilnoêci cen, d ugoterminowych stóp procentowych, kursu walutowego, deficytu bud etowego, d ugu publicznego, a tak e niezale noêci banku centralnego. W celu w aêciwego wype nienia powy szych kryteriów zbie noêci zgodnie z postanowieniami szczytu Rady Europejskiej w Madrycie (1995 r.) oraz w Luksemburgu (1997 r.) Narodowy Bank Polski (NBP) bierze aktywny udzia w pracach zmierzajàcych do uzyskania przez Polsk cz onkostwa w UE. Rola NBP w procesie integracji polskiego systemu bankowego z jednolitym rynkiem finansowym UE by a i jest szczególna. Wraz z odpowiednimi ministerstwami wspó uczestniczy on w procesie negocjacji o cz onkostwo w UE w zakresie zagadnieƒ odnoszàcych si bezpoêrednio lub poêrednio do bankowoêci. Oprócz dzia aƒ na zewnàtrz NBP podejmuje równie z w asnej inicjatywy liczne przedsi wzi cia wewnàtrz NBP. Ponadto jednym z podstawowych zadaƒ NBP w procesie integracyjnym jest obowiàzek zapewnienia stabilnoêci i integralnoêci ca ego systemu finansowego w Polsce oraz dostosowania go do wymogów obowiàzujàcych w Europejskim Systemie Banków Centralnych (ESBC). Zadanie to jest realizowane m.in. poprzez prawid owe kszta towanie niezale nej polityki pieni nej, dostosowanie przepisów prawnych dotyczàcych bankowoêci do obowiàzujàcego acquis communautaire (dorobku prawnego UE), czy te dostosowanie statystyki oraz systemu p atniczego do standardów ESBC. Du e znaczenie przypisuje si tak e dostosowaniu nadzoru bankowego do regulacji wspólnotowych i standardów mi dzynarodowych. Ponadto NBP, czuwajàc jako bank centralny nad bezpieczeƒstwem ca ego systemu bankowego, prowadzi wiele dzia aƒ zwiàzanych z wprowadzeniem euro. W 2003 r. NBP zaanga owa si w kampani na rzecz referendum o przystàpieniu Polski do Unii Europejskiej. Wed ug za o eƒ proces integracji ma przebiegaç w trzech fazach: przedcz onkowskiej, cz onkostwa w UE oraz przystàpienia do UGW. W ka dej z tych faz NBP uczestniczy lub b dzie uczestniczyç w sposób czynny, zarówno poprzez dzia ania przeprowadzane wewnàtrz banku, jak i na zewnàtrz. Niniejsza publikacja ogranicza si do prezentacji dzia aƒ dokonywanych przez NBP na pierwszym etapie. ROLA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W PROCESIE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ 5\n6 Udzia NBP w procesie integracji i negocjacji o cz onkostwo w Unii Europejskiej 1 1 Udzia NBP w procesie integracji i negocjacji o cz onkostwo w Unii Europejskiej 1.1. Dzia alnoêç NBP na zewnàtrz Jednà z p aszczyzn dzia aƒ NBP w procesie integracji by o uczestnictwo w przeglàdzie prawa (screening), który zosta roz o ony na lata i podzielony na 31 obszarów, z których cz Êç dotyczy bezpoêrednio lub poêrednio banku centralnego. By y to nast pujàce obszary: Unia Gospodarcza i Walutowa, Swobodny przep yw kapita u, Swoboda Êwiadczenia us ug, Ochrona konsumentów i zdrowia, Statystyka, Finanse i bud et, Swoboda przep ywu osób. W ww. obszarach przedstawiciele NBP uczestniczyli aktywnie w pracach przygotowawczych, bezpoêrednio w screeningu, jak te w dalszych pracach wynikajàcych z procesu negocjacji. Poni ej omówiono najwa niejsze postanowienia zawarte w stanowiskach negocjacyjnych: Stanowisko negocjacyjne w obszarze Unia Gospodarcza i Walutowa zawiera deklaracj gotowoêci przyj cia przez Polsk ustawodawstwa wspólnotowego w tej dziedzinie do dnia 31 grudnia 2002 r. Strona polska nie zg osi a problemów wymagajàcych prowadzenia rozmów negocjacyjnych w ramach powy szego obszaru i nie wnosi a o ustanowienie okresów przejêciowych. Ponadto, zobowiàza a si przeprowadziç dzia ania dostosowawcze, warunkujàce w przysz oêci uczestnictwo w UGW, w zakresie nie wykraczajàcym poza standardowe wymagania zwiàzane z cz onkostwem w UE. Wprowadzenie kryteriów zbie noêci z Maastricht i osiàgni cie gotowoêci przystàpienia do UGW traktowane jest przez Polsk jako cel d ugofalowy. Obszar ten zosta wst pnie zamkni ty 7 grudnia 1999 r. W stanowisku negocjacyjnym Swobodny przep yw kapita u znalaz y si nast pujàce zagadnienia dotyczàce NBP: tworzenie banków i oddzia ów banków za granicà, zak adanie kas budowlano-mieszkaniowych, emitowanie listów zastawnych, transfery transgraniczne, obowiàzki statystyczne i sprawozdawcze, p atnoêci elektroniczne, przeciwdzia anie zjawisku tzw. prania brudnych pieni dzy (Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdzia aniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartoêci majàtkowych pochodzàcych z nielegalnych lub nie ujawnionych êróde ). Polska z o y a deklaracj gotowoêci przyj cia ustawodawstwa wspólnotowego w tym zakresie do dnia 31 grudnia 2002 r., z wyjàtkiem kwestii dotyczàcych przep ywu kapita u, zwiàzanych z nabywaniem nieruchomoêci przez cudzoziemców oraz mo liwoêci dokonywania bezpoêrednich inwestycji w sektorze transportu lotniczego. W pierwszej sprawie UE zaproponowa a krótsze okresy przejêciowe ni proponowane przez Polsk. Obecnie strona polska rozwa a mo liwoêç zrezygnowania z wniosku o5-letni okres przejêciowy dla terenów na cele inwestycyjne, gdy postulat ten nie ma uzasadnienia ekonomicznego. Nasz kraj zamierza równie zmodyfikowaç swoje stanowisko w sprawie nabywania nieruchomoêci na cele rekreacyjne. Zagadnienia dotyczàce dostosowania ustawy Prawo bankowe oraz ustawy Prawo dewizowe w tym zakresie zosta y omówione w pkt. 4. Powy szy obszar zosta wst pnie zamkni ty w marcu 2002 r. Stanowisko negocjacyjne Swoboda Êwiadczenia us ug zawiera kwestie dotyczàce podejmowania i prowadzenia dzia alnoêci bankowej, funduszy w asnych banków, wspó czynnika wyp acalnoêci, adekwatnoêci kapita owej, koncentracji kredytów, saldowania nale no- Êci i zobowiàzaƒ, rachunkowoêci bankowej, nadzoru skonsolidowanego, gwarancji depozytów (szerzej w pkt nt. Ustawy Prawo bankowe oraz w pkt. 5). Strona polska z o- 6 N a r o d o w y B a n k P o l s k i\n7 Udzia NBP w procesie integracji i negocjacji o cz onkostwo w Unii Europejskiej y a deklaracj gotowoêci przyj cia ustawodawstwa wspólnotowego w tym zakresie do dnia 31 grudnia 2002 r. Wystàpiono jednoczeênie o sta e wy àczenie spod dzia ania wspólnotowych dyrektyw bankowych spó dzielczych kas oszcz dnoêciowo-kredytowych oraz Banku Gospodarstwa Krajowego, ze wzgl du na specyfik tych instytucji, a tak e o ustanowienie innych okresów przejêciowych, m.in.: 1 5-letniego dla banków spó dzielczych (do 31 grudnia 2007 r.) w zwiàzku z art. 10 Dyrektywy 89/646/EEC, ze wzgl du na fakt, e do zak adanego momentu akcesji polskie banki spó dzielcze nie b dà w stanie osiàgnàç wymaganego poziomu funduszy w asnych w wysokoêci co najmniej 1 mln EUR; rocznego (do 31 grudnia 2003 r.) w zwiàzku z art. 2 Dyrektywy 89/299/EEC dotyczàcej funduszy w asnych instytucji kredytowych. Pozwoli to na pe ne dostosowanie do wspólnotowej metodologii odliczania wartoêci niematerialnych i prawnych od polskich funduszy w asnych. Powy szy obszar zosta wst pnie zamkni ty 14 listopada 2000 r. W stanowisku negocjacyjnym w obszarze Ochrona konsumentów i zdrowia zawarta zosta a deklaracja, i Polska podziela za o enia i cele polityki wspólnotowej na powy szym obszarze i tym samym nie zg asza adnych problemów negocjacyjnych oraz nie wyst puje o ustanowienie okresów przejêciowych. Niemniej ze wzgl du na brak w polskim prawie katalogu praw konsumenckich, zawartych w dyrektywach z powy szego obszaru, konieczne by o uchwalenie stosownej ustawy o kredycie konsumenckim (szerzej w pkt. 4). Obszar ten zosta wst pnie zamkni ty 19 maja 1999 r. Stanowisko negocjacyjne w obszarze Statystyka zawiera deklaracj gotowoêci przyj cia prawa europejskiego w tym zakresie do dnia 31 grudnia 2002 r. Strona polska nie zg asza problemów wymagajàcych negocjacji i nie wyst puje o ustanowienie okresów przejêciowych. Obszar ten zosta równie wst pnie zamkni ty 19 maja 1999 r. Stanowisko negocjacyjne w obszarze Finanse i bud et nie wymaga dostosowania do krajowego porzàdku prawnego. Strona polska w pe ni akceptuje acquis communautaire w tym zakresie i podejmie stosowne kroki oraz zapewni warunki w celu jego zastosowania do dnia przystàpienia do UE. JeÊli chodzi o udzia Polski w kapitale subskrypcyjnym oraz rezerwach dewizowych EBC, to NBP jest przygotowany do przekazania stosownych op at, zgodnych z obowiàzujàcymi regulacjami prawnymi w tym zakresie. Obszar ten zosta wst pnie zamkni ty 13 grudnia 2002 r. Stanowisko negocjacyjne w obszarze Swoboda przep ywu osób zawiera deklaracje przyj cia ca oêci acquis communautaire i podj cia stosownych dzia aƒ tak, by odpowiednie przepisy mog y zaczàç obowiàzywaç od dnia 1 stycznia 2003 r. Do najtrudniejszych kwestii negocjacyjnych nale y dost p polskich obywateli do wspólnotowych rynków pracy. Znacznie mniej kontrowersyjne sà pozosta e zagadnienia w tym rozdziale, np.: zasady przemieszczania si osób, wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych, system informacji o rynku pracy oraz koordynacja systemów ubezpieczenia spo ecznego. W obszarze tym UE zaproponowa a nast pujàce okresy przejêciowe: 2 lata obywatele nowych paƒstw cz onkowskich nie b dà podlegali prawu UE, a obecne paƒstwa cz onkowskie b dà mog y w drodze umów bilateralnych u atwiç dost p do swoich rynków pracy obywatelom wybranego nowego paƒstwa cz onkowskiego; plus 3 lata paƒstwa cz onkowskie b dà mog y zadecydowaç o przed u eniu okresu przejêciowego o kolejne 3 lata; plus 2 lata ka de z paƒstw cz onkowskich b dzie mia o mo liwoêç wyd u enia tego okresu maksymalnie o kolejne 2 lata, jednak wy àcznie w przypadkach powa nych zak óceƒ na rynku pracy tego kraju. ROLA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W PROCESIE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ 7\n8 Udzia NBP w procesie integracji i negocjacji o cz onkostwo w Unii Europejskiej 1 W negocjacjach z Polskà rozdzia zosta wst pnie zamkni ty 21 grudnia 2001 r. W dniu 13 grudnia 2002 r. Polska zakoƒczy a negocjacje akcesyjne z Unià Europejskà ostatecznie zamykajàc 31obszarów negocjacyjnych. NBP uczestniczy równie w opracowywaniu innych dokumentów wynikajàcych z przebiegu negocjacji. By y to m.in. dokumenty zawierajàce zobowiàzania implementacyjne wynikajàce ze stanowisk negocjacyjnych, raporty z wdra ania aquis communautaire na poszczególnych obszarach negocjacyjnych, informacje do Okresowego raportu Komisji Europejskiej w poszczególnych obszarach negocjacyjnych. W negocjacjach cz onkowskich strategicznym dokumentem paƒstwowym, porzàdkujàcym ikoordynujàcym procesy dostosowawcze w skali kraju, by Narodowy Program Przygotowania do Cz onkostwa w Unii Europejskiej (NPPC). W przygotowaniach jego kolejnych wersji bra y udzia ministerstwa i urz dy centralne zaanga owane w proces integracji europejskiej w tym równie NBP. Edycje NPPC by y dostosowane do struktury stanowisk negocjacyjnych. Priorytety NBP zosta y zawarte w rozdziale Swoboda Êwiadczenia us ug (dotyczy y one harmonizacji prawa bankowego z prawem wspólnotowym) oraz w rozdziale Unia Gospodarcza i Walutowa (odnoszàce si do dostosowania NBP do funkcjonowania w ramach ESBC, w szczególnoêci dotyczy y niezale noêci banku centralnego, dostosowania instrumentów polityki pieni nej, up ynnienia kursu z otego, wdro- enia przepisów nt. wprowadzenia euro). Powy sze priorytety zosta y zatwierdzone przez Zarzàd NBP oraz Komitet ds. Przygotowania NBP do Integracji Europejskiej. W celu przeprowadzenia w aêciwych dzia aƒ dostosowawczych pod kàtem przysz ego cz onkostwa w UE, a w póêniejszym terminie uczestnictwa w ESBC, NBP dokona w 1999 r. identyfikacji obszarów wymagajàcych harmonizacji. Na tej podstawie opracowano dwa priorytety, tj. Dostosowanie Narodowego Banku Polskiego do funkcjonowania w Europejskim Systemie Banków Centralnych oraz Harmonizacja polskich regulacji w zakresie ustawodawstwa bankowego z prawem wspólnotowym oba zawarte w Narodowym Programie Przygotowania do Cz onkostwa w UE. Pierwszy z wymienionych priorytetów zosta skierowany do wspó finansowania ze Êrodków pomocowych UE, w ramach programu PHARE Projekt uzyska pozytywnà opini Komisji Europejskiej oraz EBC. Obejmowa on zagadnienia bankowoêci centralnej, dotyczàce m.in. dostosowania polskiego systemu p atniczego, rachunkowoêci i sprawozdawczoêci do standardów obowiàzujàcych w UE, a tak e systemu informatycznego, przetwarzania i prezentowania informacji statystycznych oraz regulacji w zakresie bezpieczeƒstwa pracy i ryzyka zawodowego do wymogów ESBC. Ponadto, Êrodki pomocowe zosta y wykorzystane do: udoskonalenia systemu monitorowania transgranicznych przep ywów kapita owych w zakresie inwestycji portfelowych; stworzenia w NBP systemu kontroli i audytu wewn trznego, zgodnego ze standardami unijnymi oraz zakoƒczenia procesu przygotowania regulacji dotyczàcych sektora bankowego w zakresie niezb dnym do funkcjonowania polskich banków i nadzoru bankowego w warunkach jednolitego rynku europejskiego. Powy szy projekt NBP zosta zrealizowany w ramach tzw. porozumienia bliêniaczego (twinning) przy udziale konsorcjum banków centralnych UE. Bankiem wiodàcym zosta Bank Francji, natomiast Bank W och wybrano jako bank wspó pracujàcy. Podpisanie porozumienia bliêniaczego nastàpi o 12 lipca 2001 r., natomiast realizacja projektu Dostosowanie Narodowego Banku Polskiego do funkcjonowania w ramach ESBC rozpocz a si we wrzeêniu 2001 r. i zakoƒczy a si w czerwcu 2003 r Dzia ania wewnàtrz NBP Jednym z dzia aƒ majàcych na celu sprawne dostosowanie polskiego systemu bankowego do wymogów UE by o nawiàzanie w lipcu 1999 r. wspó pracy mi dzy NBP a EBC. Obejmuje ona ró norodne zagadnienia z zakresu bankowoêci centralnej, m.in.: kwestie harmonizacji prawa, realizacji polityki pieni nej i kursowej, utrzymania stabilnoêci finansowej, dostosowania systemu p atni- 8 N a r o d o w y B a n k P o l s k i\n9 Udzia NBP w procesie integracji i negocjacji o cz onkostwo w Unii Europejskiej czego, statystyki oraz nadzoru bankowego do standardów obowiàzujàcych w ESBC. Powy sza wspó praca przejawia si przede wszystkim w roboczych kontaktach ekspertów NBP z ekspertami EBC, w szczególnoêci dotyczàcych zagadnieƒ prawnych. W 2001 r. zapoczàtkowano kompleksowà wspó prac mi dzy obydwoma bankami, przejawiajàcà si m.in. w precyzyjnym okreêleniu przez NBP problemów, które mia yby byç przedmiotem konsultacji i szkoleƒ (szerzej w pkt. 9). 1 NBP przywiàzuje du à wag do dzia aƒ dostosowawczych. We wrzeêniu 1999 r. Zarzàd NBP przyjà Plan dzia ania NBP na lata , w którym okreêlono cele bezpoêrednio i poêrednio zwiàzane z procesem integracji. Do celów bezpoêrednich nale à m.in.: opracowanie 3-letniego planu zbie noêci w zakresie stabilnoêci cen i stóp procentowych; dostosowanie instrumentów polityki pieni nej do standardów obowiàzujàcych w ESBC; intensyfikacja prac nad polskà wersjà systemu RTGS; przygotowanie grupy pracowników do bezpoêredniej wspó pracy z EBC. Celami po- Êrednimi sà: wprowadzenie przepisów nadzoru skonsolidowanego i wypracowanie zasad wspó pracy w zakresie wymiany informacji mi dzy Generalnym Inspektoratem Nadzoru Bankowego (GINB) a podmiotami nadzorczymi z kraju i zagranicy, opracowanie i wprowadzenie modelu kontroli wewn trznej w NBP, zakoƒczenie automatyzacji dzia alnoêci ksi gowej i sprawozdawczej. W przyj tym w listopadzie 2001 r. Planie dzia alnoêci NBP na lata wyznaczono g ówne cele NBP (tj. stabilnoêç monetarna, stabilnoêç systemu finansowego, inicjowanie i prowadzenie badaƒ naukowych, dzia alnoêç edukacyjna, poprawa obs ugi klienta, usprawnienie zarzàdzania bankiem). Majà one zwiàzek zarówno z procesem integracji Polski z UE, jak i z innymi uwarunkowaniami zewn trznymi (globalizacjà, dynamikà gospodarki Êwiatowej) oraz wewn trznymi (nadp ynnoêcià w sektorze bankowym, politykà fiskalnà, reformami strukturalnymi). KolejnoÊç realizacji poszczególnych zadaƒ oraz dobór Êrodków do ich wykonania wynikajà zarówno z koniecznoêci spe niania formalnych zobowiàzaƒ na o onych na NBP (np. techniczna gotowoêç do cz onkostwa w ESBC), jak i z tempa dostosowywania si do wybranych standardów w innych instytucjach (np. bud etowanie). Pierwszy cel stabilnoêç monetarna wynika z na o onego na NBP zobowiàzania osiàgni cia do 31 grudnia 2002 r. technicznej gotowoêci do cz onkostwa w ESBC. Dla jego realizacji konieczna by a poprawa jakoêci analiz i prognoz opracowywanych w NBP. Z uwagi na to w Planie zak ada si, e w latach w NBP b dà kontynuowane prace nad badaniem mechanizmu transmisji polityki pieni nej, budowà bazy wiedzy ekonomicznej oraz opracowaniem systemu pozyskiwania danych z innych ni banki instytucji finansowych. Ponadto, w Planie uwzgl dniono koniecznoêç osiàgni cia przez NBP gotowo- Êci do gromadzenia i przekazywania do EBC zgodnie z okreêlonymi standardami danych statystycznych (szerzej pkt 6). Majàc na uwadze przysz e cz onkostwo Polski równie w UGW, zak ada si ju w Planie dzia alnoêci NBP na lata , e NBP b dzie nadal prowadzi prace nad dostosowaniem instrumentów polityki pieni nej do standardów ESBC oraz dostosowaniem prognozowania makroekonomicznego do praktyki ESBC. Dodatkowo w NBP zosta opracowany 3-letni plan konwergencji, dotyczàcy kryteriów stabilnoêci cenowej i stóp procentowych oraz dostosowania dzia alnoêci inwestycyjnej w zakresie zarzàdzania rezerwami dewizowymi do standardów UE. Plan dzia alnoêci NBP na lata zak ada, e realizacja kolejnego z przyj tych celów, tj. stabilnoêç systemu finansowego w aspekcie procesu integracji europejskiej b dzie polegaç na dostosowaniu polskiego prawodawstwa do standardów obowiàzujàcych w UE w zakresie funkcjonowania systemów p atnoêci i regulacji ostro noêciowych oraz przygotowania systemu rozrachunku zgodnego ze standardami UE i wymogami EBC. W dziedzinie inicjowania i prowadzenia badaƒ naukowych planuje si przygotowanie aparatu analitycznego NBP zgodnego z metodologià stosowanà w ESBC. Rozwijane sà tak- e analizy gospodarek krajów Europy Ârodkowo-Wschodniej, jako przedmiot specjalizacji NBP w ramach ESBC. W zwiàzku z procesem integracji europejskiej dzia alnoêç edukacyjna NBP koncentruje si na prowadzeniu kampanii informacyjnej na temat UE i UGW. Jej celem jest upowszechnie- ROLA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W PROCESIE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ 9\n10 Udzia NBP w procesie integracji i negocjacji o cz onkostwo w Unii Europejskiej 1 nie rzetelnej informacji na temat praw i obowiàzków wynikajàcych z cz onkostwa Polski w strukturach europejskich. Usprawnienie zarzàdzania bankiem, tj. zasad jego funkcjonowania NBP i przygotowanie kadry do pracy w ESBC sprowadza si do dostosowania zasad rachunkowoêci NBP i sprawozdawczoêci finansowej do standardów ESBC, opracowania rozwiàzaƒ s u àcych realizacji kontroli i audytu wewn trznego wed ug standardów ESBC oraz przygotowania grupy pracowników do bezpoêredniej wspó pracy z ESBC i instytucjami nadzorczymi. W celu koordynacji dzia aƒ dostosowawczych podejmowanych w NBP utworzono równie jednostki funkcjonujàce w strukturze NBP (komisje, komitety). We wspó pracy z departamentami NBP prowadzi y one dzia ania w poszczególnych obszarach np. w sferze polityki pieni nej, systemu p atniczego, nadzoru bankowego, statystyki, legislacji. I tak np. w zwiàzku z przygotowaniami do wprowadzenia euro w UGW w czerwcu 1998 r. zosta a powo ana w NBP Komisja ds. ustalenia i realizacji zadaƒ zwiàzanych z wprowadzeniem euro. Do jej zadaƒ nale a o identyfikowanie potencjalnych problemów polskiego sektora bankowego w zwiàzku z wprowadzeniem waluty euro. Komisja zrealizowa a powierzone jej zadania krótkookresowe i zakoƒczy a dzia alnoêç przed 1 stycznia 1999 r., tj. terminem wprowadzenia euro. Zadania o charakterze d ugofalowym i ciàg ym przekazano do realizacji Komitetowi ds. przygotowania NBP do integracji europejskiej. Rozpoczà on dzia alnoêç w paêdzierniku 1998 r. pod przewodnictwem Prezesa NBP i zakoƒczy jà pod koniec marca 2002 r. Celem powo ania Komitetu by a koordynacja dzia aƒ podejmowanych w NBP, zmierzajàcych do przygotowania banku do cz onkostwa w UE. Komitet by organem opiniotwórczym, który rekomendowa Zarzàdowi NBP decyzje do podj cia w kwestiach zwiàzanych z integracjà europejskà. Do jego zadaƒ nale a o m.in. ocena zjawisk zachodzàcych w UE z punktu widzenia banku centralnego, inicjowanie i ocena dzia aƒ zmierzajàcych do przygotowania NBP do wymogów UE, monitorowanie prac EBC w kontekêcie przysz ego cz onkostwa NBP w ESBC, analiza skutków wprowadzenia euro dla polskiego systemu bankowego, jak równie analiza przebiegu i wyników procesu negocjacji na obszarach dotyczàcych NBP. W listopadzie 1999 r. Zarzàd NBP powo a mi dzydepartamentalne grupy ekspertów dla ka dego obszaru negocjacyjnego, w którym uczestniczy NBP.: Mi dzydepartamentalna Grupa Ekspertów ds. Unii Gospodarczej i Walutowej, Mi dzydepartamentalna Grupa Ekspertów ds. Swobodnego Przep ywu Kapita u, Mi dzydepartamentalna Grupa Ekspertów ds. Liberalizacji Przep ywów Kapita u Krótkoterminowego, Mi dzydepartamentalna Grupa Ekspertów ds. Swobody Âwiadczenia Us ug Bankowych, Mi dzydepartamentalna Grupa Ekspertów ds. Ochrony Klientów Banków, Mi dzydepartamentalna Grupa Ekspertów ds. Finansów i Bud etu, Grupa Ekspertów ds. Statystyki. Wymienione grupy ekspertów mia y byç odpowiedzialne za prowadzenie prac zwiàzanych z integracjà lub wspó uczestniczeniem w nich z ramienia NBP a do momentu uzyskania cz onkostwa w UE. Powo ano je z uwagi na koniecznoêç zwi kszenia tempa przygotowaƒ dokumentacji na potrzeby toczàcych si negocjacji oraz intensyfikacji wspó pracy w ramach procesu harmonizacji i wprowadzania ustawodawstwa wspólnotowego do krajowego porzàdku prawnego. Cz onkowie grup eksperckich uczestniczyli w pracach zmierzajàcych do opracowania dokumentacji negocjacyjnej, prowadzonych przez mi dzyresortowe podzespo y zadaniowe. Ponadto brali udzia w kolejnych fazach screeningu i rozmowach negocjacyjnych, analizowa y zagadnienia zwiàzane z danym obszarem negocjacyjnym, a tak e mieli identyfikowaç i sygnalizowaç ewentualne problemy i zagro- enia, które mog yby wp ynàç na prawid owà realizacj zadaƒ NBP. Niejednokrotnie skala pojawiajàcych si problemów merytorycznie wykracza a poza kompetencje poszczególnych ekspertów, departamentów zajmujàcych si danym zagadnieniem czy nawet banku centralnego, który w proce- 10 N a r o d o w y B a n k P o l s k i\n11 Udzia NBP w procesie integracji i negocjacji o cz onkostwo w Unii Europejskiej sie negocjacji wspó pracuje z Ministerstwem Finansów, a tak e z Ministerstwem Gospodarki, G ównym Urz dem Statystycznym, Urz dem Ochrony Konkurencji i Konsumenta, Urz dem Komitetu Integracji Europejskiej. Z tego powodu oraz z uwagi na fakt, e proces negocjacji wkroczy w faz, w której nie jest ju wymagany tak aktywny udzia NBP, mi dzydepartamentalne grupy ekspertów zosta y rozwiàzane pod koniec 2001 r.. 1 ROLA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W PROCESIE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ 11\n12 Dostosowanie zasad i instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC Dostosowanie zasad i instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC 2.1. Uwagi ogólne W latach NBP wykorzystywa koncepcj tzw. celów poêrednich w realizacji podstawowego (finalnego) celu polityki pieni nej poza celem finalnym wyst powa y cele poêrednie i cele operacyjne. PodejÊcie to wywodzi o si z doêç powszechnego do po owy lat 90-tych przekonania, e bank centralny wyznaczajàc jako cel nadrz dny stabilizowanie poziomu cen powinien w swojej bie àcej dzia alnoêci dysponowaç celami poêrednimi, których osiàgni cie zapewnia wp yw na realizacj celu finalnego. Wydarzeniami prze omowymi dla kszta towania polityki pieni nej w Polsce by o wejêcie w ycie Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. oraz uchwalenie nowej, uwzgl dniajàcej zapisy konstytucyjne, ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o NBP. Podstawowe zasady dotyczàce polityki pieni nej paƒstwa reguluje art. 227 Konstytucji, ustanawiajàcy Narodowy Bank Polski centralnym bankiem paƒstwa, który odpowiada za wartoêç polskiego pieniàdza. Art. 3 ust. 1 ustawy o NBP precyzuje to okreêlenie, stanowiàc, e podstawowym celem dzia alnoêci NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej rzàdu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP. WejÊcie w ycie Konstytucji i ustawy o NBP umo liwi o istotnà reform instytucjonalnà i zmian systemu decyzyjnego polityki pieni nej, w tym powo anie do ycia nowego, kolektywnego cia a decyzyjnego Rady Polityki Pieni nej (RPP). Niezale noêç NBP wyra a si w tym, e RPP ma wy àczne prawo stanowienia celów (goal independence) i doboru instrumentów (instrument independence), a wi c kszta towania i realizacji polityki pieni nej. Ju na poczàtku swego funkcjonowania RPP podj a wiele wa kich decyzji, jak rozszerzenie pasma wahaƒ kursu z otego, obni enie tempa dewaluacji z otego, przeniesienie punktu ci koêci na polityk stopy procentowej oraz zmiana zasad prowadzenia operacji otwartego rynku. W Âredniookresowej strategii polityki pieni nej RPP ustali a, e celem Êredniookresowym polityki pieni nej jest obni enie inflacji poni ej poziomu 4% (mierzonej wskaênikiem CPI) do 2003 r. Cel ten jest osiàgany etapami poprzez realizacj krótkookresowych celów rocznych. Dotychczasowe doêwiadczenia w realizacji Âredniookresowej strategii polityki pieni nej wskazujà, e w krótkim okresie silny wp yw na poziom inflacji majà przejêciowe szoki poda owe. Z uwagi na to RPP podkreêli a nadrz dnoêç celu Êredniookresowego nad celami rocznymi. Mimo odchyleƒ od celów krótkookresowych osiàgni to znaczàcy post p w procesie dezinflacji. Umo liwi to realizacj celu Êredniookresowego i zbli enie do poziomu zapewniajàcego mo liwoêç spe nienia kryteriów konwergencji z Maastricht w zakresie inflacji i stóp procentowych. Wprowadzenie strategii bezpoêredniego celu inflacyjnego (BCI) i up ynnienie kursu z otego powinny pozwoliç na p ynne wejêcie Polski do mechanizmu kursowego ERM2, a nast pnie w àczenie do UGW Instrumenty polityki pieni nej NBP Zgodnie z ustawà o NBP oraz z istniejàcymi procedurami, bank centralny dysponuje zestawem instrumentów, które odpowiadajà potrzebom realizacji za o eƒ polityki pieni nej. NBP oddzia uje na system bankowy za pomocà klasycznej triady instrumentów: rezerwy obowiàzkowej, 12 N a r o d o w y B a n k P o l s k i\n13 Dostosowanie zasad i instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC operacji otwartego rynku oraz operacji kredytowo-depozytowych. Waga poszczególnych instrumentów zmienia a si zale nie od kszta towania si warunków rynkowych Rezerwa obowiàzkowa w Polsce Rezerw obowiàzkowà zacz to stosowaç w Polsce z chwilà wprowadzenia dwuszczeblowego systemu bankowego w 1989 r. wydzielono wówczas z NBP dziewi ç banków, dzia ajàcych na zasadach komercyjnych. Rezerwa obowiàzkowa od poczàtku by a instrumentem wp ywania banku centralnego na poda pieniàdza. Ponadto, by a instrumentem ochrony Êrodków depozytariuszy. Od momentu wprowadzenia systemu uêrednionego rezerwa s u y a g ównie stabilizacji krótkoterminowych stóp procentowych na rynku mi dzybankowym. 2 Od 1990 r. NBP dopuszcza utrzymywanie cz Êci wymaganej rezerwy obowiàzkowej w formie gotówki w kasie banku komercyjnego. Do 1994 r. rezerwa obowiàzkowa nie podlega a uêrednieniu w ciàgu okresu rezerwowego i ka dego dnia banki musia y utrzymywaç na rachunku wymagany poziom Êrodków. Dopiero od 13 sierpnia 1994 r. zaczà obowiàzywaç uêredniony system rezerwy obowiàzkowej. Zarzàdzenie 9/94 Prezesa NBP da o mo liwoêç wykorzystywania rezerwy utrzymywanej na rachunku do bie àcych rozliczeƒ, pod warunkiem, e faktyczna rezerwa jako Êrednia arytmetyczna stanu Êrodków na rachunkach rezerw nie b dzie ni sza ni rezerwa podlegajàca odprowadzaniu. System ten nak ada na banki wymóg wykazania si okreêlonym Êrednim stanem rezerw obowiàzkowych w okresie utrzymywania zbli onym do miesiàca kalendarzowego. Znacznie zmieni o to sytuacj na rynku mi dzybankowym, szczególnie w okresach p atnoêci podatkowych. WczeÊniej, przed wprowadzeniem uêrednienia, rynek traci p ynnoêç, jeêli tylko nast powa a wi ksza p atnoêç podatkowa. Powodowa o to oczywiêcie wzrost oprocentowania po yczek mi dzybankowych i destabilizowa o rynek. Dzi ki zmianie sposobu utrzymywania rezerwy obowiàzkowej banki uzyska y dost p do êród a finansowania przejêciowych niedoborów p ynnoêci. Od 1989 r. podstaw naliczania rezerwy obowiàzkowej stanowi stan depozytów na koniec miesiàca. Od paêdziernika 1994 r. podstaw naliczania rezerwy obowiàzkowej stanowi Êredni stan depozytów z trzech okresów, tzn. 10, 20 i ostatniego dnia miesiàca. W lutym 1999 r. wesz a w ycie kolejna zmiana dotyczàca bazy naliczania rezerwy, zgodnie z którà podstaw naliczania rezerwy obowiàzkowej stanowi Êrednia arytmetyczna stanu depozytów na koniec ka dego dnia kalendarzowego. Zgodnie z art. 39 pkt. 4 ustawy o NBP z 29 sierpnia 1997 r. Êrodki zgromadzone na rachunku rezerwy obowiàzkowej nie podlegajà oprocentowaniu. Stopy rezerwy obowiàzkowej w Polsce od poczàtku kszta towa y si na relatywnie wysokim poziomie. Do znacznej obni ki stóp rezerwy obowiàzkowej (z przeci tnie 12% do 5% dla wszystkich typów depozytów) dosz o w 1999 r. Uwolniona w ten sposób p ynnoêç zosta a zaabsorbowana przez emisj obligacji NBP. Obcià enie banków komercyjnych z tytu u rezerwy obowiàzkowej zmala o od wrzeênia 1999 r. i nale y si spodziewaç, e stopy rezerwy b dà stopniowo obni ane do poziomu obowiàzujàcego w Europejskim Systemie Banków Centralnych. Od 28 lutego 2002 r. stopa rezerwy obowiàzkowej zosta a obni ona do poziomu 4,5%. JednoczeÊnie zlikwidowano mo liwoêç utrzymywania cz Êci rezerwy obowiàzkowej w formie gotówki w kasach banków. Zmiana ta by a neutralna dla p ynnoêci sektora bankowego. Proces dalszego obni enia stopy rezerwy obowiàzkowej b dzie zale a od kszta towania si warunków realizacji polityki pieni nej Operacje otwartego rynku w Polsce Podobnie jak w innych krajach, operacje otwartego rynku sta y si g ównym instrumentem polityki pieni nej NBP. Pierwszà formà operacji otwartego rynku by a emisja bonów pieni nych NBP w 1990 r. Operacje warunkowe zosta y wprowadzone do instrumentarium NBP dopiero w 1993 r., gdy wystarczajàco rozwinà si rynek lokat mi dzybankowych. NBP mia wówczas mo liwoêç przeprowadzania zarówno operacji zasilajàcych system bankowy w p ynnoêç, jak i operacji absorbujàcych. ROLA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W PROCESIE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ 13\n14 Dostosowanie zasad i instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC Po pewnym czasie, z powodu rosnàcej p ynnoêci systemu bankowego, operacje zasilajàce przesta- y byç stosowane. Ostatniej operacji o charakterze zasilajàcym (repo) dokonano r. Od tego momentu do chwili obecnej bank centralny przeprowadza jedynie operacje absorbujàce p ynnoêç sektora bankowego. 2 Nietypowym instrumentem zaliczanym w Polsce do operacji otwartego rynku by o przyjmowanie przez NBP depozytów ludnoêci w okresie od wrzeênia do grudnia 1997 r. Powodem by y zaburzenia w mechanizmie transmisji, spowodowane dà eniem banków komercyjnych w warunkach nadp ynnoêci do nadmiernej ekspansji kredytowej. Przyjmowanie depozytów doprowadzi o do istotnego wzrostu stóp depozytowych w bankach komercyjnych, co by o zgodne z intencjà banku centralnego. Obecnie NBP nie ma prawnych mo liwoêci przyjmowania depozytów od osób fizycznych. W zamian bank centralny mo e emitowaç i sprzedawaç papiery wartoêciowe dla ludno- Êci (tzw. bony wartoêciowe), jakkolwiek instrument ten nie by dotychczas wykorzystywany. Obecnie NBP ma do dyspozycji nast pujàce rodzaje operacji otwartego rynku: operacje absorbujàce (warunkowa sprzeda bonów skarbowych, bezwarunkowa sprzeda bonów skarbowych, bezwarunkowa sprzeda obligacji skarbowych, emisja bonów pieni nych NBP), operacje zasilajàce (warunkowy zakup bonów skarbowych, bezwarunkowy zakup bonów skarbowych, bezwarunkowy zakup obligacji 1. Pomimo istnienia doêç bogatego instrumentarium g ównym typem operacji stosowanym obecnie przez NBP jest emisja bonów pieni nych z 14-dniowym terminem zapadalnoêci. Obecnie operacje zasilajàce system bankowy w p ynnoêç nie sà stosowane ze wzgl du na utrzymujàcy si w systemie bankowym nadmiar p ynnoêci. Poza tym operacje warunkowej lub bezwarunkowej sprzeda y przez NBP bonów skarbowych by yby niemo liwe do przeprowadzenia ze wzgl du na brak bonów skarbowych w aktywach NBP. Ich nabycie mog oby nastàpiç jedynie w wyniku zakupu w ramach zasilajàcych operacji otwartego rynku, które nie sà prowadzone. Finansowanie deficytu bud etowego przez NBP, w tym nabywanie skarbowych papierów wartoêciowych bezpoêrednio od emitenta, jest zakazane konstytucyjnie. Od wrzeênia 2000 r. NBP prowadzi sprzeda obligacji skarbowych ze swojego portfela. Sà to obligacje pozyskane w ramach operacji konwersji wczeêniejszego zad u enia bud etu wobec NBP, która nastàpi a dwuetapowo: we wrzeêniu i w grudniu 1999 r. Sprzeda obligacji skonwertowanych jest operacjà strukturalnà, której celem jest zmniejszenie skali nadp ynnoêci systemu bankowego. Zgodnie z Uchwa à Rady Polityki Pieni nej nr 1/2002 z dnia 29 stycznia 2002 r. podstawowe operacje, emisja bonów pieni nych NBP z 28-dniowym terminem zapadalnoêci (a od 1 stycznia 2003 r. z 14-dniowym terminem zapadalnoêci 2 jest przeprowadzana regularnie, w ka dy piàtek. G ównym wyznacznikiem skali operacji jest miesi czna prognoza p ynnoêci przygotowywana w Departamencie Operacji Krajowych NBP i akceptowana przez Zarzàd NBP. Od czasu ukonstytuowania si RPP w 1998 r. wprowadzona zosta a tzw. stopa referencyjna, ustalajàca minimalnà rentownoêç 28-dniowych bonów pieni nych. Od stycznia 2003 r. stopa referencyjna ustala minimalnà rentownoêç 14-dniowych bonów pieni nych. Skala emisji w danym dniu ustalana jest na podstawie rozpoznania rynku i rozliczenia p ynnoêci sektora bankowego. WielkoÊç proponowanej przez bank centralny emisji zostaje podana do publicznej wiadomoêci na stronie NBP w serwisie Reutera. Nabywcami bonów pieni nych na rynku pierwotnym sà dealerzy rynku pieni nego i Bankowy Fundusz Gwarancyjny, natomiast na rynku wtórnym mogà byç tylko banki krajowe Operacje kredytowo-depozytowe NBP Operacje kredytowe NBP mia y kluczowe znaczenie w gospodarce centralnie planowanej i stanowi y wówczas g ówne êród o zasilania oddzia ów banku centralnego Êrodkami pieni nymi. 1 W dniu 3 kwietnia 2003 r. NBP dokona wczeêniejszego wykupu obligacji o wartoêci nominalnej 5,27 mld z, na które w 1999 r. zamieniona zosta a cz Êç rezerwy obowiàzkowej od depozytów. 2 Uchwa a Rady Polityki Pieni nej nr 20/2002 z dnia 17 grudnia 2002 r. 14 N a r o d o w y B a n k P o l s k i\n15 Dostosowanie zasad i instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC Od poczàtku transformacji rola kredytów refinansowych udzielanych przez NBP bankom komercyjnym sukcesywnie mala a. Najwa niejszà pozycjà kredytów refinansowych jest kredyt zwiàzany z finansowaniem inwestycji centralnych. Jest on jednak ju w fazie sp aty i NBP nie b dzie udziela kolejnych kredytów tego typu. Obecnie rola operacji kredytowo-depozytowych polega na agodzeniu wahaƒ krótkookresowych, zw aszcza jednodniowych, stóp rynku mi dzybankowego. Do realizacji tego celu s u à operacje kredytowo-depozytowe, prowadzone z bankami komercyjnymi z ich inicjatywy: kredyt lombardowy i depozyt na koniec dnia. Stopy wykorzystywane w operacjach kredytowo-depozytowych wyznaczajà korytarz wahaƒ jednodniowych stóp rynku pieni nego. 2 Stopa kredytu lombardowego pe ni co do zasady funkcj stopy maksymalnej, okreêlajàcej kraƒcowy koszt pozyskania pieniàdza na najkrótszy termin na rynku mi dzybankowym. Stopa depozytowa wyznacza dolnà granic wahaƒ krótkoterminowych stóp procentowych rynku mi dzybankowego. Stopa ta wyznacza cen jakà bank centralny oferuje bankom za z o enie przez nie jednodniowego depozytu w NBP Dostosowanie instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC Polska po przyj ciu do Unii Europejskiej b dzie korzystaç z zasady tzw. derogacji, polegajàcej na udziale w trzecim etapie integracji gospodarczej i walutowej, ale bez przyj cia wspólnej waluty euro. NBP stanie si cz onkiem ESBC 3 jednak bez prawa do uczestnictwa w procesie decyzyjnym i kreowaniu wspólnej polityki pieni nej. Starania o wejêcie do jednolitego obszaru walutowego i Eurosystemu 4 nak adajà na kraj aspirujàcy obowiàzek spe nienia konkretnych iloêciowych warunków w postaci kryteriów z Maastricht. JednoczeÊnie prowadzone sà równie dostosowania o charakterze technicznym, majàce na celu przygotowanie odpowiednich procedur i infrastruktury dla sprawnego w àczenia si, a nast pnie funkcjonowania w jednolitej strukturze, jakà jest Eurosystem. Harmonizacja instrumentów polityki pieni nej jest kluczowym elementem dostosowaƒ natury technicznej Uwarunkowania Proces dostosowania instrumentów NBP do standardów EBC zale y od dwóch podstawowych czynników: skali nadp ynnoêci na rynku pieni nym i tempa jej ograniczania, uwarunkowaƒ prawnych (zmiany niektórych zapisów w ustawie o NBP), Nale y podkreêliç, e tempo dostosowaƒ poszczególnych instrumentów NBP do rozwiàzaƒ EBC uwzgl dnia specyfik rynku krajowego, a nie tylko potrzeb technicznej konwergencji. Zmiany majà zwi kszaç efektywnoêç rynków finansowych w Polsce oraz prowadziç do usprawnienia procesów transmisji polityki pieni nej. Podstawowe ró nice w instrumentarium NBP w stosunku do EBC wynikajà z faktu, e w Eurosystemie panuje strukturalny niedobór p ynnoêci. Efektem tego jest przewaga operacji zasilajàcych system bankowy w p ynnoêç i silne uzale nienie banków komercyjnych od refinansowania w banku centralnym. Z uwagi na fakt, e NBP dzia a w warunkach nadp ynnoêci na rynku pieni nym, instrumenty majà odmiennà form od tych, które stosuje EBC. Znajduje to odzwierciedlenie w rodzaju i kierunku przeprowadzanych operacji otwartego rynku oraz w systemie rezerwy obowiàzkowej. 3 ESBC obejmuje EBC oraz wszystkie narodowe banki centralne UE (15 NBC). Nie ma kompetencji w zakresie wspólnej polityki pieni nej. 4 Eurosystem sk ada si z EBC i 12 narodowych banków centralnych, które przyj y wspólnà walut euro. Na obszarze tych paƒstw prowadzona jest jednolita polityka pieni na. ROLA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W PROCESIE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ 15\n16 Dostosowanie zasad i instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC Stosowanie instrumentów polityki pieni nej przez NBP w takiej formie, jak to ma miejsce w strefie euro, jest w warunkach nadp ynnoêci niemo liwe. Nadwy ka p ynnoêci sprawia, e banki nie sà zainteresowane refinansowaniem si w banku centralnym. NBP chcàc zachowaç wp yw na kszta towanie si rynkowych stóp procentowych przeprowadza operacje absorbujàce p ynnoêç. 2 Nie oznacza to, e kraj nie mo e wejêç do jednolitego rynku pieni nego z nadp ynnoêcià. Jest to teoretycznie mo liwe. Rynek pieni ny strefy euro jest na tyle g boki, a skala braku p ynnoêci jest na tyle du a, e mo e on wch onàç p ynnoêç z pojedynczego rynku. Wiele zale y jeszcze od rozmiarów tej nadp ynnoêci. Zgodnie ze Strategià polityki pieni nej po 2003 r. NBP b dzie dà y do ujednolicenia instrumentów w ramach operacji otwartego rynku z funkcjonujàcymi w Eurosystemie, jednak e dobór i szybkoêç dostosowaƒ uzale niona b dzie od uwarunkowaƒ rynkowych, a w szczególnoêci od poziomu p ynnoêci w sektorze bankowym. W procesie tym istotnà rol odgrywajà banki komercyjne. Do tej pory sà one przyzwyczajone do nadwy ki p ynnoêci na rynku i operacji sterylizujàcych przeprowadzanych przez NBP. Nag a i jednorazowa zmiana w momencie wejêcia do strefy euro wystawi aby te banki na terapi szokowà. Dla sprawnej harmonizacji korzystne by o stopniowe wprowadzanie nowych instrumentów na krajowym rynku pieni nym. Umo liwi oby to bankom równoleg e dostosowanie swoich procedur do nowych warunków i nowego typu kontaktów z bankiem centralnym. Przygotowanie NBP do dzia ania w odmiennych warunkach oraz stosowanie nowych instrumentów to tylko jedna strona problemu drugà stronà jest gotowoêç banków komercyjnych. Banki powinny mieç czas na dostosowania swoich procedur. Z powy szych powodów za priorytetowe uznano prace nad zmniejszeniem êróde p ynnoêci i absorpcjà cz Êci ju istniejàcej nadwy ki pieniàdza na rynku. Od 1999 r. NBP podejmuje wiele dzia aƒ majàcych na celu ograniczenie g ównego êród a kreacji p ynnoêci, którym by wzrost rezerw oficjalnych brutto. Cel ten osiàgni to poprzez stopniowà zmian polityki kursowej, polegajàcà na rozszerzeniu przedzia u wahaƒ kursu z otego, likwidacji obowiàzujàcego mechanizmu fixingu i zaprzestaniu bezpoêrednich interwencji na rynku walutowym. Ukoronowaniem tych dzia aƒ sta a si zmiana re imu kursowego wprowadzenie kursu p ynnego w kwietniu 2000 r. Bank centralny nie interweniowa na rynku walutowym i kurs z otego kszta towa si pod wp ywem wzajemnych relacji mi dzy poda à i popytem na krajowym rynku walutowym. W sytuacji, gdy kurs walutowy jest p ynny, oficjalne aktywa rezerwowe (poprzednio rezerwy oficjalne brutto) przestajà byç istotnym czynnikiem powodujàcym zmiany p ynnoêci na krajowym rynku pieni nym. Dodatkowo do rozwiàzania tego problemu przyczyni a si zawarta w maju 2000 r. umowa mi dzy Ministerstwem Finansów i NBP w sprawie otwarcia oraz prowadzenia przez NBP rachunku walutowego MF. Zgodnie z umowà, na rachunek ten wp ywajà Êrodki z prywatyzacji w walutach obcych, przeznaczone na realizacj p atnoêci zagranicznych Skarbu Paƒstwa. Ministerstwo Finansów ma tak e mo liwoêç wykorzystania Êrodków powsta- ych na tym rachunku na cele inne ni obs uga zad u enia zagranicznego. Utworzenie rachunku walutowego MF w NBP mia o na celu unikni cie znacznych wahaƒ kursu, spowodowanych nap ywem Êrodków z zagranicy w zwiàzku z kontraktami prywatyzacyjnymi Skarbu Paƒstwa. JednoczeÊnie wp ywa to na zmniejszenie salda obrotów dewizowych NBP z bankami komercyjnymi, bowiem cz Êç Êrodków na sp at zobowiàzaƒ zagranicznych jest przechowywana na rachunku walutowym. Kolejnym krokiem w kierunku ograniczenia p ynnoêci by a w 1999 r. konwersja niezbywalnych zobowiàzaƒ Skarbu Paƒstwa wobec NBP na zbywalne papiery wartoêciowe, które z kolei sà odsprzedawane sektorowi bankowemu w ramach operacji otwartego rynku. Bezwarunkowa sprzeda obligacji (outright sale) mia a pozwoliç na zaabsorbowanie z rynku p ynnoêci na d ugi okres. Powodzenie tej operacji i osiàgni cie stanu niedoboru p ynnoêci na rynku by o jednak utrudnione. Obowiàzek zakupu przez NBP walut od Skarbu Paƒstwa wcià stanowi podstawowe êród o p ynnoêci. Nie wszystkie wp ywy walutowe rzàd przechowywa bowiem na rachunku walutowym cz Êç odsprzedawa NBP. 16 N a r o d o w y B a n k P o l s k i\n17 Dostosowanie zasad i instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC Kierunek zmian w ramach instrumentów polityki pieni nej NBP Rezerwa obowiàzkowa System rezerwy obowiàzkowej w Polsce, podobnie jak w innych krajach kandydujàcych do UE, w znacznym stopniu odbiega od systemu europejskiego. KoniecznoÊç ograniczania skali nadp ynnoêci na krajowym rynku pieni nym sprawi a, e stopa rezerwy obowiàzkowej jest wy sza ni w Eurosystemie, a Êrodki sà nieoprocentowane. Podstawowe zmiany wymagajàce dostosowania parametrów rezerwy obowiàzkowej do standardów Eurosystemu to: 2 redukcja stopy rezerwy obowiàzkowej do 2%, wprowadzenie oprocentowania Êrodków utrzymywanych przez banki na rachunkach w NBP, zmiana sposobu naliczania rezerwy na podstawie stanu okreêlonych pasywów z ostatniego dnia miesiàca, zmiana okresu utrzymywania rezerwy, wprowadzenie stopy rezerwy 0% dla depozytów z terminem wymagalnoêci powy ej 2 lat, wprowadzenie stopy 0% naliczania rezerwy od operacji repo. Najwi ksze znaczenie majà dwie pierwsze zmiany, polegajàce na zmniejszeniu stopy rezerwy obowiàzkowej oraz wprowadzajàce oprocentowanie Êrodków rezerwy. Zmiany te majà szczególne znaczenie nie tylko z uwagi na dostosowanie do standardów Eurosystemu, ale równie dla konkurencyjnoêci polskiego systemu bankowego wobec zagranicy. Przewiduje si roz o enie tych zmian w czasie, bowiem jednorazowe wprowadzenie ich na obecnym etapie wiàza oby si ze znacznymi kosztami dla NBP, a nast pnie dla bud etu paƒstwa. Wymagajà one równie odpowiednich dzia aƒ legislacyjnych zmiany ustawy o NBP. Operacje otwartego rynku Ró nice w systemie operacji otwartego rynku mi dzy NBP a Eurosystemem wynikajà z nadp ynnoêci w polskim systemie bankowym. W zwiàzku z tym NBP nie stosuje krótkoterminowych (14-dniowych) i d ugoterminowych (3-miesi cznych) operacji refinansujàcych, lecz przeprowadza jedynie operacje absorbujàce. Niemniej jednak operacje otwartego rynku sà i pozostanà podstawowym instrumentem umo liwiajàcym bankowi centralnemu elastyczne reagowanie na zmiany p ynnoêci w systemie bankowym i wahania stóp procentowych na rynku. Z uwagi na stan nadp ynnoêci na rynku bank centralny przeprowadza jedynie operacje sterylizujàce, polegajàce na emisji 14 dniowych bonów pieni nych NBP. Istnieje jednak mo liwoêç przeprowadzania operacji analogicznych do podstawowych operacji refinansujàcych w ramach Eurosystemu (operacje 2-tygodniowe) oraz krótkoterminowych operacji dostrajajàcych (fine tuning). W ramach operacji d ugoterminowych NBP nie wyklucza wykorzystywania instrumentów o d u szym terminie zapadalnoêci. Z uwagi na nadp ynnoêç mo e to byç emisja bonów pieni nych NBP. Gdyby operacje te mia y 3-miesi czny termin zapadalnoêci i aukcje dla nich przeprowadzane by y regularnie, wówczas mog yby one stanowiç odpowiednik 3-miesi cznych operacji EBC (longer-term operations). Jednak z uwagi na nadp ynnoêç nadal mia yby one charakter operacji absorbujàcych. NBP przeprowadza równie operacje outright sale (sprzeda bez jednoczesnego przyrzeczenia odkupu) obecnie skonwertowanych obligacji skarbowych. Sà one odpowiednikiem operacji ROLA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W PROCESIE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ 17\n18 Dostosowanie zasad i instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC strukturalnych EBC. Operacje te by y prowadzone do czasu wyczerpania portfela tych obligacji, tj. II po owa kwietnia 2003 r. Operacje kredytowo-depozytowe (standing facilities) 2 Kredyt lombardowy Kredyt lombardowy pe ni w NBP funkcj standing credit facility. Na yczenie banku komercyjnego NBP udziela kredytu lombardowego, zabezpieczonego skarbowymi papierami wartoêciowymi. W tych operacjach mogà braç udzia wszystkie banki posiadajàce odpowiednie zabezpieczenie. W ramach harmonizacji z systemem EBC, od kwietnia 2000 r. horyzont czasowy dla kredytu lombardowego zosta skrócony do 1 dnia (O/N), tak jak w strefie euro. Stopa lombardowa wyznacza górnà granic wahaƒ rynkowych stóp procentowych, stanowiàc kraƒcowy koszt pozyskania pieniàdza na rynku. Depozyt na koniec dnia W grudniu 2001 r. w NBP wprowadzono depozyt na koniec dnia. Podstawà do wprowadzenia tego instrumentu by art. 51 ustawy o NBP. W sytuacji, gdy na koniec dnia bank posiada niezagospodarowane Êrodki ma mo liwoêç z o enia jednodniowego depozytu w banku centralnym. Instrument ten pozwala zaabsorbowaç nadwy kowà p ynnoêç. Za o enia opracowanych w NBP regulacji dotyczàcych depozytu na koniec dnia sà zbie ne z za o eniami EBC i przedstawiajà si nast pujàco: dost p do depozytu majà wszystkie banki posiadajàce rachunki bie àce w NBP; termin z o enia depozytu przed koƒcem dnia operacyjnego; termin zwrotu poczàtek nast pnego dnia operacyjnego; depozyt oprocentowany jest wed ug z góry ustalonej stopy, na poziomie ni szym od stopy referencyjnej; w ten sposób automatycznie zosta a wyznaczona dolna granica zmian stóp procentowych (O/N) na rynku pieni nym; depozyt sk adany przez banki komercyjne w banku centralnym nie wymaga zabezpieczenia ze strony banku centralnego. Instrument zosta wprowadzony z dniem 1 grudnia 2001 r. Zgodnie z obowiàzujàcà ustawà o NBP, zabezpieczeniem operacji kredytowych przeprowadzanych przez NBP mogà byç tylko skarbowe papiery wartoêciowe. Zapis ten ogranicza zakres mo liwych zabezpieczeƒ uznawanych w ramach operacji otwartego rynku oraz operacji kredytowych w stosunku do zabezpieczeƒ uznawanych w Eurosystemie. Projekt ustawy o zmianie ustawy o Narodowym Banku Polskim, przyj ty przez Rad Ministrów 12 grudnia 2000 r. i skierowany do Sejmu 8 stycznia 2001 r. wprowadza zmian do art. 48 ust. 2 ustawy o NBP, dotyczàcà listy zabezpieczeƒ operacji otwartego rynku prowadzonych przez NBP. Sformu owanie skarbowe papiery wartoêciowe zastàpiono sformu owaniem papiery wartoêciowe. Zapis ten jest zgodny z zapisem art Statutu ESBC/EBC. WejÊcie w ycie tego zapisu stworzy mo liwoêç rozszerzenia listy dopuszczalnych zabezpieczeƒ operacji refinansujàcych NBP w momencie, gdy pozwolà na to warunki na krajowym rynku finansowym Polityka stóp procentowych W strefie euro EBC wyznacza korytarz dla stóp rynkowych O/N poprzez swoje stopy procentowe: marginalnà stop procentowà (ang. marginal lending rate), stop repo i stop depozytowà. Z uwagi na przewidywany kierunek ewolucji stóp procentowych NBP obecna stopa referencyjna NBP przesta a pe niç funkcj instrumentu wyznaczajàcego minimalny poziom stóp na rynku depozytowym. Zachowa a natomiast rol instrumentu informujàcego o bie àcym kierunku polityki 18 N a r o d o w y B a n k P o l s k i\n19 Dostosowanie zasad i instrumentów polityki pieni nej NBP do wymogów ESBC NBP. Stopa referencyjna okreêla, obecnie minimalne oprocentowanie podstawowych operacji otwartego rynku. Wydaje si, e funkcja stopy lombardowej pozostanie bez zmian i b dzie ona kraƒcowym kosztem pozyskania pieniàdza przez banki komercyjne w banku centralnym. Dla wyznaczenia dolnej granicy wahaƒ stóp procentowych rynku mi dzybankowego NBP wprowadzi stop depozytowà banku centralnego. Umo liwienie bankom lokowania nadwy ek Êrodków na koniec dnia rozliczeniowego (wprowadzenie standing deposit facilities) pozwala na sterowanie stopà O/N. Stopa lombardowa oraz stopa depozytu na koniec dnia sk adanego w banku centralnym sà automatycznie górnym i dolnym limitem wahaƒ jednodniowych depozytów na rynku mi dzybankowym. Wahania stopy O/N sà wi c ograniczone do okreêlonego powy ej korytarza. Ârednia wa ona stóp O/N mo e si staç w przysz oêci stopà og aszanà oficjalnie przez NBP na koniec dnia rozliczeniowego tak jak do stopy EONIA w strefie euro. 2 W przypadku osiàgni cia stanu operacyjnego niedoboru p ynnoêci w systemie bankowym, zmieni by si jedynie kierunek prowadzenia podstawowych operacji refinansujàcych. Banki komercyjne refinansowa yby si w banku centralnym w ramach np. operacji 14-dniowych (a w przysz o- Êci 7-dniowych, zgodnie z za o eniami Europejskiego Banku Centralnego na I kwarta 2004 r. 5 ). Pozwoli oby to na zbli enie naszego systemu operacyjnego do obowiàzujàcego obecnie w strefie euro Podsumowanie W okresie przedakcesyjnym coraz wi kszego znaczenia nabiera harmonizacja instrumentów polityki pieni nej NBP z instrumentami Eurosystemu. Po przystàpieniu Polski do Unii Europejskiej NBP stanie si cz onkiem ESBC. Na tym etapie dzia ania dostosowawcze w zakresie procedur i technicznych parametrów poszczególnych instrumentów b dà musia y byç finalizowane, tak aby w momencie wejêcia do obszaru euro (najwczeêniej po 2 latach od przystàpienia do UE) NBP i polskie banki mog y sprawnie w àczyç si w nurt wspólnej polityki pieni nej Eurosystemu. W zwiàzku z powy szym zasadna wydaje si adaptacja rozwiàzaƒ europejskich odpowiednio wczeêniej, w skali uwzgl dniajàcej bie àce uwarunkowania rynku polskiego. Pozwoli to przede wszystkim na roz o enie wymaganych zmian w czasie. Jest to szczególnie istotne wobec faktu, e dostosowania te dotyczà nie tylko wewn trznych zmian w NBP, ale wymagajà równie zmian legislacyjnych (np. w ustawie o NBP). Niektóre z tych dostosowaƒ pociàgnà za sobà powa ne koszty dla NBP (przyk ad rezerwy obowiàzkowej), które wp ywajà na wynik finansowy i wp at do bud etu. Nie bez znaczenia sà równie dostosowania banków komercyjnych. Istotne jest, aby NBP odpowiednio wczeêniej dostosowa instrumenty, dajàc bankom bodziec do zmian swoich procedur i stwarzajàc jednoczeênie warunki zbli one do tych, które napotkajà we wspólnym rynku euro. Da im to czas na stosownà adaptacj, co ma znaczenie dla procesu transmisji polityki pieni nej. 5 Wed ug materia u Europejskiego Banku Centralnego Public Consultation. Measures to Improve the Efficiency of the Operational Framework for Monetary Policy October 2002 r. ROLA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO W PROCESIE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ 19\n20 Polityka kursowa NBP w procesie przygotowania Polski do cz onkostwa w UGW 3 Polityka kursowa NBP w procesie przygotowania Polski do cz onkostwa w UGW Cele i zadania NBP Ustawowym i statutowym celem NBP jest zapewnienie stabilnej wartoêci pieniàdza krajowego, co w praktyce oznacza utrzymywanie stopy wzrostu poziomu cen na mo liwie najni szym poziomie. Realizacja powy szego celu jest warunkiem cz onkostwa Polski w UGW. Dopiero odpowiednio niski poziom inflacji pozwoli spe niç kryterium z Maastricht odnoszàce si bezpoêrednio do stopy inflacji. Spe nienie kryterium dotyczàcego poziomu stóp procentowych równie zale y od ograniczenia stopy wzrostu cen i od przekonania uczestników rynku o trwa oêci osiàgni tej stabilizacji, co z kolei wià e si z wiarygodnoêcià polityki gospodarczej i wiarygodnoêcià banku centralnego w szczególnoêci. Relacja mi dzy celem NBP niskà inflacjà a stopami procentowymi, szczególnie zaê d ugoterminowymi stopami procentowymi b dàcymi przedmiotem kryterium, nie jest jednak bezpoêrednia iwpewnych warunkach mo e byç stosunkowo luêna. Niska stopa inflacji jest ponadto niezb dnym warunkiem utrzymywania stabilnego poziomu nominalnego kursu walutowego, co stanowi przedmiot kolejnego kryterium z Maastricht. Zale noêç ta jest jednak jeszcze s absza ni w poprzednim przypadku nawet trwale niski poziom inflacji i wiarygodna w odniesieniu do przysz oêci niska inflacja nie stanowi wystarczajàcego warunku utrzymania stabilnego kursu, a jedynie warunek konieczny. Widaç zatem, jak wa ne jest odpowiednie z punktu widzenia aspiracji do cz onkostwa w Unii wyznaczenie kierunku polityki pieni nej, w tym przede wszystkim ustalenie zale noêci mi dzy celem inflacyjnym a celem kursowym. Inaczej mówiàc istotne jest okreêlenie charakteru polityki kursowej i jej miejsca w ramach polityki pieni nej. Polityka pieni na NBP prowadzona jest w warunkach pe nej liberalizacji transakcji kapita owych bilansu p atniczego. Podstawowym zadaniem NBP w procesie przygotowania gospodarki Polski do cz onkostwa w UGW jest dalsze obni enie stopy inflacji, co stanowi g ówny ustawowy obowiàzek NBP. Polityka kursowa powinna zatem byç prowadzona w taki sposób, aby mo liwie najlepiej s u y a stabilizacji poziomu cen poprzez polityk pieni nà. W okresie bezpoêrednio poprzedzajàcym przystàpienie do strefy euro zagadnienie stabilnoêci kursu walutowego nabierze jednak wi kszej wagi i stanie si równorz dnym celem polityki pieni nej. Realizacja polityki pieni nej w tym okresie b dzie musia a uwzgl dniaç tak e jej oddzia ywanie na poziom d ugoterminowych stóp procentowych Ewolucja polityki kursowej Obecny charakter polityki pieni nej i kursowej okreêlony zosta w Strategii polityki pieni nej na lata (zwanej dalej Strategià). Zawiera ona program dalszej szybkiej dezinflacji i przygotowania polskiej gospodarki, w zakresie oddzia ywania polityki pieni nej, do uczestnictwa w UE i UGW. W odniesieniu do polityki kursowej w Strategii sformu owano postulat okresowego up ynnienia z otego przed w àczeniem go do systemu ERM2. 20 N a r o d o w y B a n k P o l s k i\ninstrumenty polityki pieni nej eurosystemu\nOlga Szczepaƒska instrumenty polityki pieni nej eurosystemu podstawowe cechy rezerwy obowiàzkowej w eurosystemie operacje otwartego rynku, jako g ówny instrument oddzia ywania ebc na banki komercyjne w


ImpressArt fotografia i wideofilmowanie imprez. Baza firm > Wideofilmowanie Wałbrzych, Świdnica, Kłodzko, Wrocław. Ogłoszenia i usługi > Wideofilmowanie - Polki.pl\nImpressArt fotografia i wideofilmowanie imprez\nSzanowni Państwo. Fotografia oraz videofilmowanie to nasza pasja.Na co dzień zajmujemy się jej artystyczną stroną. Ślub, komunia święta jak i inne uroczystości są dla każdego człowieka wyjątkowym wydarzeniem, które powinno zostać uwiecznione tak, aby móc po latach z przyjemnością je wspominać. Zapraszamy do zapoznania się z ofertą na naszej stronie WWW.FOTKASLUBNA.COM.PL Działamy na terenie Dolnego Śląska oraz całego kraju\nAdres Wałbrzych Świdnica , Kłodzko , Wrocław


Islandia - Rumunia typy Euro 2021 8 październik\nczwartek, 8 październik 2020 20:45\nMecz piłki nożnej Euro 2021 Islandia - Rumunia dnia 8 październik o godzinie 20:45. Międzynarodowe piłka nożna typy bukmacherskie | spotkanie opublikowano: piątek, 25 wrzesień 2020 10:06.\n2.34 3.12 3.42 +74\nYield 12M: 3,02% Zwroty: 1\nZysk 12M: 20,33 j. Przegrane: 7\nTen miesiąc: 4,95 j. Aktywne 2\n(Remis nie ma zakładu) 1.98 1/10 STS\nJuż w czwartek do gry powrócą reprezentacje narodowe walczące o zakwalifikowanie się na przyszłoroczne mistrzostwa Europy. W jednym z najciekawiej zapowiadających się meczów Islandia na Laugardalsvöllur zmierzy się z Rumunią.\nWiększe szanse na zwycięstwo w tym zdarzeniu mają gospodarze. Tak przynajmniej sugerują kursy. Czysta 1 wyceniana jest średnio na 2.55 w chwili obecnej. Nieco wyższe przeliczniki czekają na graczy, którzy zamierzają postawić na gości. Za każde zainwestowane 100 złotych na drużynę Mirela Rădoi, w przypadku jej zwycięstwa otrzymamy 263 (Totolotek).\nTakie notowania to przede wszystkim wypadkowa wyników osiągniętych przez oba zespoły w rozgrywkach grupowych. Lepiej w nich wypadli Islandczycy, którzy zdobyli średnio 1.9 punktu na mecz (Rumuni 1.4). Wiele osób pamięta też ubiegłoroczne zwycięstwo Sigurðssona i spółki na swoim terenie 2:1 nad Turcją.\nW tym roku jednak forma "Our Boys" nie wyglądała najlepiej. Islandia rozegrała 4 spotkania, w których zanotowała 2 wygrane i 2 porażki, strzelając przy tym 4 bramki. Na początku roku Islandia ograła w towarzyskich starciach rozgrywanych na neutralnym terenie (Stany Zjednoczone Ameryki) po 1:0 Kanadę oraz Salwador, a następnie we wrześniu zaliczyła przegrane w Lidze Narodów z Anglią (0:1) i Belgią (1:5).\nRumunia w tym samym czasie zremisowała 1:1 Irlandią Północną i pokonała 2:1 Austrię. Szczególnie ten ostatni wynik robi wrażenie, bowiem mecz rozgrywany był na boisku przeciwnika.\nIslandia wydaję się nieco tracić na animuszu. Czołowe gwiazdy tego zespołu są coraz starsze, a rywale wyglądają na dobrze dysponowanych. Zakład na 2 ubezpieczoną na wypadek remisu (2.09 - Totolotek) to niewątpliwie ciekawa opcja na klasycznego singla.\nIslandia - Belgia 1-2 Rumunia - Austria 0-1\nIslandia - Dania 0-3 Norwegia - Rumunia 4-0\nIslandia - Rumunia 2-1 Islandia - Rumunia 2-1\nBelgia - Islandia 5-1 Austria - Rumunia 2-3\nIslandia - Anglia 0-1 Rumunia - Irlandia Północna 1-1\nIslandia - Belgia 1-2 Norwegia - Rumunia 4-0\nIslandia - Dania 0-3 Islandia - Rumunia 2-1\nIslandia - Rumunia 2-1 Austria - Rumunia 2-3\nIslandia - Anglia 0-1 Hiszpania - Rumunia 5-0\nIslandia - Andora 2-0 Wyspy Owcze - Rumunia 0-3\nIslandia - Francja 0-1 Malta - Rumunia 0-4\nIslandia - Turcja 2-1 Szwecja - Rumunia 2-1\nIslandia - Albania 1-0 Czarnogóra - Rumunia 0-1\nIslandia - Estonia 0-0 Litwa - Rumunia 1-2\nWspólne mecze Islandia - Rumunia\n08.10.2020 Islandia - Rumunia 2.34 3.12 3.42 2-1\nDafi84 6 6.15 3.05\nAdam 8 11.84 2.48\nmagda83ABC 8 11.84 2.48\nhryc 8 13.2 2.65\nPiotr-chojnowski 8 -8 2.95\nmarek15 8 12 2.5\nScofi 6 -6 3.05\nTypuj wynik spotkania piłki nożnej Islandia - Rumunia i walcz o prawdziwe pieniądze w konkursie typerskim! Co miesiąc do wygrania w konkursie dla typerów 100 EURO. Typowanie wyników meczy piłki nożnej.\nZwycięstwo gospodarzy 2.34 Remis 3.12 Zwycięstwo gości 3.42\nZwycięstwo gospodarzy 3.05 Remis 1.93 Zwycięstwo gości 4.00\nIslandia lub remis 1.34 Islandia lub Rumunia 1.38 Rumunia lub remis 1.63\nIslandia (-0.25) 1.97 Rumunia (+0.25) 1.87\nRumunia - Rumunia 5.60 Islandia - Islandia 3.80 Islandia - Remis 14.00 Islandia - Rumunia 36.00 Remis - Islandia 5.50 Remis - Remis 4.30 Remis - Rumunia 7.50 Rumunia - Islandia 30.00 Rumunia - Remis 14.00\nIslandia (+2) 1.01 Islandia (+1.75) 1.05 Islandia (+1.5) 1.08 Islandia (+1.25) 1.10 Islandia (+1) 1.11 Islandia (+0.75) 1.22 Islandia (+0.5) 1.33 Islandia (+0.25) 1.43 Islandia 1.61 Islandia (-0.25) 1.97 Islandia (-0.5) 2.32 Islandia (-0.75) 2.85 Islandia (-1) 4.10 Islandia (-1.25) 4.70 Islandia (-1.5) 5.25 Islandia (-1.75) 7.50 Islandia (-2) 13.00 Islandia (-2.25) 14.00 Islandia (-2.5) 15.00 Islandia (-2.75) 21.00 Rumunia (+2.75) 1.02 Rumunia (+2.5) 1.04 Rumunia (+2.25) 1.04 Rumunia (+2) 1.05 Rumunia (+1.75) 1.11 Rumunia (+1.5) 1.18 Rumunia (+1.25) 1.21 Rumunia (+1) 1.25 Rumunia (+0.75) 1.44 Rumunia (+0.5) 1.63 Rumunia (+0.25) 1.87 Rumunia 2.38 Rumunia (-0.25) 2.88 Rumunia (-0.5) 3.40 Rumunia (-0.75) 4.50 Rumunia (-1) 7.50 Rumunia (-1.25) 8.00 Rumunia (-1.5) 9.00 Rumunia (-1.75) 13.00 Rumunia (-2) 26.00\nPowyżej 0.5 1.10 Powyżej 1.5 1.47 Powyżej 3.5 5.10 Powyżej 4.5 11.50 Poniżej 4.5 1.05 Poniżej 3.5 1.17 Poniżej 1.5 2.70 Poniżej 0.5 7.50


Ciepłe rękawiczki, rękawiczki kożuchowe damskie - Papcioland.pl\nRękawiczki wełniane doskonale sprawdzają się nawet w największe mrozy. W naszej ofercie znalazły się różne modele rękawiczek z wełny, dlatego każdy znajdzie najlepszą propozycję dla siebie.\nCiepłe rękawiczki kożuchowe\nSzczególnie polecamy rękawiczki wykonane z naturalnej skóry owczej. Skóra kożuchowa zapewnia doskonałą ochronę przed zimnem i wiatrem. Rękawiczki sprawdzą się więc nawet podczas największych mrozów. Produkt jest dostępny w kilku wersjach, dlatego każdy znajdzie dla siebie najlepszy model. Posiadamy rękawiczki skórzane gładkie i obszywane dekoracyjnym futrem owczym. Są dostępne w uniwersalnych kolorach takich, jak beż, granat i czerń. Z łatwością można dopasować je do każdego okrycia wierzchniego. Ciekawą propozycją są też rękawiczki lakierowane, które zapewniają ciepło i komfort, a jednocześnie elegancko się prezentują.\n1267-A. Rękawiczki z wełny owczej j. popiel\n1267-B. Rękawiczki z wełny owczej c. popiel\n1267. Rękawiczki z wełny owczej ecri\n1268-B. Rękawiczki bez palców z wełny owczej różowe\nW naszej ofercie znajdują się również ciepłe rękawiczki, pozostawiające pełną swobodę ruchów. Oferujemy rękawiczki bez palców wykonane z wełny oraz owczej skóry. Modele z wolnym palcem są doskonałym uzupełnieniem codziennych stylizacji. Są idealne na jesień i wczesną wiosnę. Rękawiczki sprawdzają się np. podczas jazdy na rowerze i innych aktywności na świeżym powietrzu. Chronią dłonie przed zimnem i otarciami, a jednocześnie zapewniają wyjątkową wygodę. Umożliwiają też korzystanie z telefonu bez konieczności zdejmowania rękawiczek, co jest dodatkowym udogodnieniem.\nRękawiczki z wełny lub skóry są doskonałą propozycją dla osób, które szukają ciepłych, naturalnych produktów. Nie tylko elegancko się prezentują, ale też korzystnie wpływają na mięśnie i stawy dłoni.


MUST HAVE - Za co kochamy Dralony?\nMUST HAVE – Za co kochamy Dralony? <3\nESKADRON DRALON – tej derki chyba nikomu nie trzeba przedstawiać? Jaka jest tajemnica jego popularności? Dlaczego jest nadal najbardziej rozchwytywaną derką, pomimo dwukrotnie wyższej ceny w porównaniu do zwykłych derek polarowych? Moda? Funkcjonalność? A może jedno i drugie?\nDralony wykonane są z najwyższej jakości materiału – mieszanki 60% bawełny i 40% akrylu. Akryl użyty w tych derkach zwiększa ich chłonność oraz zdolność do odprowadzania wilgoci. Dzięki temu derki dralonowe działają o wiele lepiej niż zwykłe derki polarowe. Tkanina idealnie reguluje temperaturę ciała konia – nie pozwalając na jego zbyt szybkie wyziębienie po treningu, ale również na nadmierne przegrzanie. Dzięki tym właściwościom derka dralonowa nadaje się idealnie nie tylko jako derka osuszająca po treningu ale również jako derka stajenna czy transportowa.\nKażdy kto kiedykolwiek miał okazję dotknąć tej derki doskonale wie jak miękki, puszysty i lekki jest materiał z którego została wykonana. Ja jak kupiłam swoją pierwszą derkę dralonową to myślałam, że nie zawiozę jej do stajni tylko zostawię sobie w domu jako kocyk! Jest tak przyjemna w dotyku, że nie chciałam się nią dzielić ze swoim koniem! Przełamałam się – dralon wylądował w pace jeździeckiej i teraz najchętniej używamy tej derki z koleżankami ze stajni jako ogrzewający kocyk podczas chłodnych wieczorów przy ognisku. I wszystkie zachwycamy się jej puszystością 🙂\nDodatkowo warto dodać, że derki dralonowe dzięki zastosowaniu specjalnej mieszanki włókien mogą być prane w 40 stopniach. Po praniu zachowują swój kształt i nie tracą właściwości, w przeciwieństwie na przykład do derek wełnianych które w miarę użytkowania tracą swoje właściwości chłonne. Dralony można suszyć na słońcu – nie stracą swojego intensywnego koloru.\nA skoro już o kolorach mowa! Ja już poluję na najnowszego dralona z kolekcji letniej ESKADRON. Dostępny będzie w najlepszych sklepach jeździeckich w całej polsce w edycji limitowanej, więc należy się spieszyć z decyzją o zakupie. W Niemczech cały zapas wyprzedał się w ciągu godziny! Najnowszy dralon będzie w pięknym kolorze intensywnego różu i granatu – w charakterystyczną kratę. Idealnie pasujący do całości tegorocznej kolekcji Classic Sports. Osobiście uważam, że doskonale będzie się również komponował z neonowym różem poprzedniej kolekcji Eskadron Next Generation 🙂\nRelated Itemsclassic sportsderkadraloneskadrongranatowykratalimitowana edycjaróżowy\n← Poprzedni post MUST HAVE – Kosmetyki dla jeźdźców\nNastępny post → Likit – zabić nudę!


Na co komu Spotkania z Filmem Górskim? - W 10 inspiracji dookoła świata\nHome\tGÓRY\tNa co komu Spotkania z Filmem Górskim?\nSpotkania z Filmem Górskim w Zakopanem to impreza, która ściąga pod Tatry rzesze góromaniaków z całego świata. Nawet jeśli nie jesteś specjalnym entuzjastą górskich wędrówek, przegrzanych kanapek z serem w za ciężkim plecaku i mokrych od potu ciuchów to gwarantuję ci, że Spotkania z Filmem Górskim zrobią z ciebie innego człowieka!\nZa pomocą obrazów, słów i dźwięków zabiorą cię w fascynującą podróż po najpiękniejszych górskich sceneriach i pozostawią z tysiącem zachwytów w głowie. Jestem absolutnie pewna, że gdy chociaż raz znajdziesz się na Spotkaniach, zmienisz zdanie na temat gór. Być może stanie się to w momencie, gdy zobaczysz na jednym z filmów odbijające się słońce w potężnej ścianie Everestu. Albo kiedy obserwując zawody wspinaczki boulderowej, przekonasz się na własne oczy, jak bardzo człowiek może wygiąć swoje ciało. Powiesz wtedy zafascynowany: Kurde, też tak chcę! Bo po to właśnie są Spotkania z Filmem Górskim. Żeby dać ci impuls i natchnienie do robienia rzeczy wielkich!\nDlaczego musisz być na Spotkaniach z Filmem Górskim w Zakopanem?\nBo cię zainspirują\nJeśli brakuje ci w życiu motywacji i inspiracji to Spotkania z Filmem Górskim są idealnym miejscem do tego, aby je w końcu odnaleźć. Posłuchasz Andrzeja Bargiela, który zjechał ze szczytu K2 na nartach, albo poznasz historię Piotra Strzeżysza, zwiedzającego od 20 lat świat na rowerze. Zobaczysz też jak trójka szaleńców pokonuje najtrudniejszą drogę wspinaczkową w Patagonii. Stwierdzisz, że w życiu można wszystko. A jeśli nagle najdzie cię refleksja, że może nigdy nie dasz rady osiągnąć czegoś niesamowitego to pomyśl, że Adam Bielecki zanim stał się sławnym himalaistą, zrobił sobie buty wspinaczkowe ze zwykłych korków. Też zaczynał od niemożliwego.\nBo spotkasz fajnych ludzi\nSpotkania z Filmem Górskim to idealna okazja do poznania ciekawych ludzi. W jednym czasie i w jednym miejscu zbiera się kilka tysięcy górskich pasjonatów, chętnych na długie rozmowy o wszystkim i o niczym. Gotowych na grupowe konsumpcje produktów wszelakich oraz luźnych pogaduszek przy kawie. Niby nikt się nie zna, a i tak wszyscy czują się jak na rodzinnych posiadach przy rosole. Tylko tutaj będziesz miał okazję do wspólnego obgryzania kurzego udka z wybitnym polskim wspinaczem (Andrzeju M. o Tobie mówię!) albo wypicia piwa z człowiekiem, który przewiduje pogodę dla ekip zdobywających najwyższe szczyty na Ziemi.\nBo zobaczysz wszystkie góry świata w jednym miejscu\nSpotkania z Filmem Górskim zabiorą cię w podróż po najpiękniejszych miejscach na świecie. I będzie to podróż niezwykła. W ciągu trzech dni możesz być jednocześnie w Patagonii, w Karakorum, w Alpach i Himalajach. Możesz zobaczyć je oczami wspinaczy, narciarzy i himalaistów. Nie dość, że każde z tych spojrzeń będzie piękniejsze od drugiego, to jeszcze rozbudzi w Tobie potrzebę natychmiastowego wyjazdu w świat!\nBo odkryjesz polskie marki, które produkują rzeczy niezwykłe\nJeśli cenisz sobie jakość, lubisz totalnie unikatowe rzeczy i kochasz wariacki styl to bądź czujny! Bo targi outdoorowe, które odbywają się podczas Festiwalu na bank skradną ci serce, a już na pewno pieniądze z portfela. Każde stoisko tylko utwierdzi cię w przekonaniu, że w obliczu skarpetek w lisy, koszulki z niedźwiedziem i bransoletek z lin wspinaczkowych człowiek jest zwyczajnie bezsilny!\nBo będziesz mógł wąchać książki\nTargi literatury górskiej to nieodłączny element wszystkich Spotkań z Filmem Górskim. Można tu bezkarnie leżeć na sofie i czytać. Można również pobuszować w mini antykwariacie, wąchać książki do oporu i pogadać z autorami. Musisz jednak uważać, bo jeśli jakimś cudem zostaną ci pieniądze po zakupach na outdoorze, to tu na pewno szybko je upłynnisz 🙂\nBo będziesz miał okazję do rozmowy z polskimi himalaistami\nSpotkania z Filmem Górskim to doskonały moment do sprawdzenia, kto kryje się za puchowymi kurtkami na wysokogórskich wyprawach. Będziesz miał okazję do rozmów z Krzysztofem Wielickim, Piotrem Pustelnikiem, Adamem Bieleckim czy z Kingą Baranowską- himalaistami, którzy swoimi fantastycznymi osiągnięciami tworzą polską historię. Kiedy ściągają ogromne łapawice i ciężkie gogle są zwyczajnymi, fajnymi ludźmi.\nBo się wzruszysz\nEmocje, które poruszają do głębi i wyciskają łzy z oczu, to właściwie standard podczas wszystkich projekcji na Spotkaniach z Filmem Górskim. W tym roku widzom zaserwowano dawkę wzruszeń z 12-stu krajów, w 24 obrazach filmowych. W miniony weekend stwierdziłam, że jeszcze żaden film dokumentalny nie zrobił na mnie tak ogromnego wrażenia, jak tegoroczny laureat Festiwalu – australijska produkcja „Mountain”. Nie ma takich słów w języku elfów, entów i ludzi, by wyrazić jak bardzo ten film zadziałał mi na zmysły! Obejrzyj go koniecznie!\nBo wyedukujesz się za wszystkie czasy\nSpotkania z Filmem Górskim to nie tylko projekcje filmowe i prelekcje z wybitnymi gośćmi. To również ogromna dawka wiedzy praktycznej. Akademia Górska działająca podczas Festiwalu organizuje warsztaty, które mają na celu dokształcić cię w tematyce wspinania, udzielania pierwszej pomocy i zachowań proekologicznych. Nauczysz się tu świadomej turystyki, która jest największą wartością w górach. Mnie to przekonuje!\nBo poznasz trochę inne Zakopane\nI nie będzie to Zakopane, jakie znasz z opowieści. W których górali nierzadko opisuje się jako bandę niepiśmiennych głupków, czekających żeby zrobić cię w konia. Nie będzie to miejsce, gdzie śmierdzi starym jedzeniem, oszustwem i zgnilizną społeczną. Spotkania z Filmem Górskim uświadomią ci, że w tym mieście mieszkają ludzie niezwykli. Pasjonaci gór, kochający swoją kulturę i będący niesamowicie dumni ze swojego pochodzenia. Ludzie robiący rzeczy niesamowite, często wręcz ekstremalne. Wybitni rzeźbiarze, dziennikarze, maratończycy i przewodnicy górscy. Do tego ratownicy górscy, i pracownicy Tatrzańskiego Parku Narodowego. Sami o sobie mówią, że „przygotowują się do festiwalowej wyprawy cały rok. Zakładają obozy i pną do góry”. Wszystko po to, żebyś każdego roku, we wrześniu mógł poznać fascynujące historie ze świata gór.\nBo w górach naprawdę jest wszystko, co kochasz!\nMożesz teraz prychnąć, że to grafomańskie, głupie i infantylne, no ale sam powiedz! Czy widok mgieł opadających na regiel, kawa z widokiem na góry, ciepły moskol z masłem czosnkowym, nagrzany namiot festiwalowy i cała ta niesamowita atmosfera Spotkań z Filmem Górskim, nie są przepisem idealnym na powitanie jesieni w górach?\nCzego można chcieć więcej? Otóż niczego, bo tu jest wszystko! To jak? Widzimy się za rok?\nSpodobał Ci się mój wpis? Będzie mi miło jeśli go skomentujesz, lub puścisz dalej w świat!\nFestiwal Filmów GórskichTatry


Marian Ziółkowski przed KSW 66: „Stęskniłem się za klatką” - myMMA.pl\nMarian Ziółkowski, który podczas gali KSW 66 stanie do drugiej obrony pasa mistrzowskiego wagi lekkiej, nie może się już doczekać wejścia do okrągłej klatki.\nPopularny „Golden Boy” ostatni raz walczył w kwietniu tego roku i podczas gali KSW 60 w pięknym stylu pokonał Macieja Kazieczkę. Po tak długiej przerwie od ostatniego boju Marian zatęsknił już mocno do klatki i rywalizacji na najwyższym poziomie.\n– Szczerze mówiąc bardzo brakuje mi walki i przykro mi trochę, że tan rok tak się ułożył, iż zawalczyłem tylko raz – mówi Ziółkowski. – Na początku swojej drogi w MMA potrafiłem w miesiąc stoczyć trzy pojedynki. Zasze byłem zawodnikiem aktywnym, który lubi się dużo bić. Teraz więc, po ośmiu miesiącach przerwy, naprawdę bardzo stęskniłem się za klatką i cieszę się, że w końcu wracam.\nMówi się, że obrona pasa jest trudniejsza niż jego zdobycie. Marian miał już okazje zakosztować obu wrażeń.\n– Pod względem psychologicznym być może faktycznie jest trudniej bronić pasa, bo ciąży na zawodniku dodatkowa presja – jest się mistrzem i trzeba udowodnić swoją wartość. Zawsze większe oczekiwania leżą po stronie czempiona, a nie pretendenta. Ja jednak patrzę na to przez pryzmat rywali. Zdobywając pas można trafić na bardzo dobrego zawodnika i odebranie mu tytuł nie należy do łatwych zadań. Z drugiej natomiast strony mogą pojawić się takie obrony, w których pretendenci nie postawiają aż takich ciężkich warunków. Ja zawsze więc skupiam się na rywalu i jego umiejętnościach.


Różne stopnie zjednoczenia z Bogiem, które dokonuje się na modlitwie – zob. Traktat o miłości Bożej 7, II.\nNie jest łatwo opisać, jaka jest rola Boga, a jaka człowieka w ich wzajemnym zjednoczeniu. Pewne jest, że inicjatywa należy do Boga. Czasem odnosimy wrażenie, że jedność z Bogiem dokonuje się bez naszego udziału, innym razem czujemy, że Bóg nas pobudził do działania w tym kierunku, kiedy indziej wreszcie wydaje się nam, że to od nas zależy to dzieło. Zdarza się też, że zjednoczenie z Bogiem dokonuje się w nas tak niepostrzeżenie, że nie zauważamy ani działania Boga, ani naszej z Nim współpracy. Po prostu stwierdzamy naszą jedność z Nim. Czasem osiągamy ją jedynie na płaszczyźnie woli, bez udziału rozumu, a czasem wszystkie nasze zdolności intelektualne angażują się w dzieło zjednoczenia.\nŚw. Franciszek Salezy ilustruje te stwierdzenia przykładami z Pisma św.: Oblubienica z Pieśni nad pieśniami, Marcjalis z Mk 9, 35-37 i Symeon z Łk 2, 26-28 oraz z życia świętych Bonawentury i Katarzyny Sieneńskiej. Cytat z 2 Kor 5, 14 św. Biskup Genewy interpretuje następująco: Bóg zjednoczył się z naszą naturą najpierw przez łaskę (zob. s. 366). Gdy jednak to zjednoczenie zostało przerwane przez grzech pierworodny, odnowił je i uczynił bardziej bezpośrednim przez Wcielenie Syna Bożego. Przez Eucharystię natomiast każdy chrześcijanin może realnie zjednoczyć się ze swoim Zbawicielem. Ta sakramentalna Komunia zachęca nas do jedności duchowej i pomaga nam w jej osiąganiu.\nProśmy Pana o pomoc w dziele zjednoczenia się z Nim i bądźmy wdzięczni za tę pomoc, jaką nam niesie w tajemnicy Wcielenia oraz Eucharystii.\nNowenna przed Uroczystością Zesłania Ducha Świętego AD 2017\nRozpoczynamy dziś szczególny czas przygotowań do uroczystości Zesłania Ducha Świętego. Na wzór Maryi i Apostołów zgromadzonych w Wieczerniku od Wniebowstąpienia Pana Jezusa do Pięćdziesiątnicy chcemy trwać na modlitwie, czekając na obiecanego Ducha Pocieszyciela. Do naszych codziennych praktyk duchowych postarajmy się dołączyć rozważanie, którego autorem jest Benoît Goubau, szwajcarski ksiądz prosługujący obecnie w jednej z parafii w Brukseli, należący do Stowarzyszenia Księży św. Franciszka Salezego. Inspiracją publikowanych od dziś do soboty 3 czerwca tekstów stała się Księga Siódma Traktatu o miłości Bożej św. Franciszka Salezego (dalej będziemy stosować skrót nazwy tego dzieła – TMB) zatytułowana O zjednoczeniu duszy z Bogiem, które się dokonuje na modlitwie (Kraków 2002, s. 359-403).\nDuchu Jezusa, przyjdź i napełniaj nasze serca Twoją obecnością!\nPiątek, 26.05.17. – TMB 7, I.\nTo miłość na modlitwie dokonuje zjednoczenia z Bogiem\nNa modlitwie dusza, która jest złączona z Bogiem, pragnie coraz większego zjednoczenia z Nim. Można ją porównać do głodnego niemowlęcia, które szuka pokarmu mamy. Zbawiciel przyciąga do siebie duszę pobożną, ukazując swoją Boską miłość; (…) a dusza przywabiona rozkoszami Bożej łaskawości nie tylko przystaje na to zjednoczenie z Bogiem i poddaje się jemu, lecz także z całych sił współdziała z nim, starając się coraz bardziej zbliżyć i przytulić do Boskiej dobroci. Wie jednak o tym, że cała jej łączność i zjednoczenie z tą niezrównaną rozkoszą zależą całkowicie od Boskiego działania (s. 360).\nPodczas modlitwy to zjednoczenie z Bogiem odradza się czasem przez powtarzalne porywy serca, a czasem przez jego stałe, niewyczuwalne zanurzanie się w Boskiej dobroci na podobieństwo ciężkich kamieni, które zapadają się w ziemię pod swym ciężarem (zob. s. 361). Ludzkie serce przesadzone ze świata w Boga przez Jego miłość będzie w Nim wzrastać, coraz bardziej się z Nim jednoczyć. Ten proces św. Franciszek Salezy porównuje do zanurzenia waty w perfumach: watę przenika ich zapach tak, że trudno powiedzieć, czy to pachnidło jest watą, czy wata pachnidłem (zob. s. 362). W ten sposób dusza jednoczyć się będzie z Boską dobrocią nieustannie, aż w końcu zostanie nią całkowicie przepojona.\nProśmy Pana, byśmy mogli przyczyniać się do zjednoczenia z Nim, byśmy pozwalali na to, by nas Sobą przepełniał.\nO Królu Zwycięzco, bądź nam miłościwy (Sekwencja Wielkanocna)\nPodziwiaj dobroć Boga! O jak dobry jest dla mnie mój Bóg! O jak On jest dobry! O Panie, jak Twoje Serce jest bogate w miłosierdzie, jak szczodre w łaskawości! O duszo moja, głośmy na wieki, jak wiele łask nam udzielił (Filotea I, 11).\nWszystko pochodzi od Boga. Przywykliśmy do tego i o tym nie myślimy. Dziś obudźmy się i uczyńmy wysiłek, by przyjąć Boga w konkretnych czynach. On nam dał swego Syna, który umarł i zmartwychwstał. Chrystus otworzył nam bramy Nieba. Alleluja! Z Chrystusem opuszczamy nasze groby i mamy życie wieczne. Alleluja!\nAnioł zaś przemówił do niewiast: «Wy się nie bójcie!». (Mt 28, 5)\nJesteś córką Chrystusa ukrzyżowanego. Cóż to za łaska mieć udział w Jego krzyżu! (…) Zaufaj Bogu, skieruj ku Niemu swoje myśli, a On zatroszczy się o Ciebie i wyciągnie ku tobie pomocną dłoń. (z listu św. Franciszka Salezego do pani de Ruans z 8.02.1621 r.)\nCierpienia czasem utrudniają nasze kroczenie ku Bogu. Dlatego słowa anioła mogą nas oświecić: «Wy się nie bójcie!» Nie bójcie się, bo Chrystus kroczy przy was! Oddalcie wszelkie uczucia, które oddalają was od Boga. Ten, kto ofiarowuje Bogu swoje życie nie jest wolny od cierpień, ale przyjmuje cierpienie.\nOn daje nam swoje życie.\nMęka Pańska i Śmierć Pana Jezusa\n«Oto Człowiek» (J 19, 5).\nJest pani blisko krzyża. Święta miłość skłania do naśladowania Boskiego Oblubieńca w zachowaniu postawy pokory na krzyżu, w znoszeniu wielu cierpień, w cierpliwym wytrwaniu na nim aż do końca, jeśli taka jest wola Boga Ojca. (z listu św. Franciszka Salezego do pani de Granieu z 17.02.1620 r.)\nPatrzymy na krzyż z głęboką czcią pamiątając, że nasz Pan przyjął to wielkie cierpienie, by wybawić nas od zła i doprowadzić do swego Ojca. Oto Człowiek! Oto ukrzyżowana Miłość do Ciebie. Jednak zgodnie z radą św. Franciszka Salezego nie dodawaj sobie krzyży, lecz akceptuj te, które masz.\nPiękno wzajemnej służby\nCzy rozumiecie, co wam uczyniłem? (J 13, 12).\nTrzeba wznieść swoje serce do Boga i kontynuować Jego święte dzieło, zawierzając się Jemu i opierając się na Nim, ponieważ nasz Pan może zapewnić wszystko, co jest konieczne do jego wykonania. On nas jedynie prosi o aprobatę Jego woli i wierność w jej pełnieniu (św. Franciszek Salezy).\nPan Jezus, Mistrz i Nauczyciel, myjąc nogi swoim uczniom, wykonał czynność niewolnika. Zaprosił nas do wzajemnej służby. On nam służy, abyśmy my z kolei, naśladując Go, służyli innym.\nBóg uczy nas pokory.\nPan Bóg Mnie wspomaga, dlatego jestem nieczuły na obelgi, dlatego uczyniłem twarz moją jak głaz i wiem, że wstydu nie doznam (Iz 50, 7).\nW dużej części nasza doskonałość przejawia się w tym, że znosimy się wzajemnie w naszych niedoskonałościach. W czym moglibyśmy lepiej ćwiczyć naszą miłość do bliżniego, jeśli nie w znoszeniu go? (św. Franciszek Salezy)\nJeśli Bóg dopuszcza, by dosięgły nas obelgi, to znaczy, że chce nas uczyć pokory. Pan Jezus zniósł niesprawiedliwość, oplucie, opuszczenie przez przyjaciół, drwiny tłumu i jest dla nas wzorem w mężnym znoszeniu tego, co nas spotyka. Uczeń nie przewyższa nauczyciela (Łk 6, 40). Rozpoznanie własnych niedoskonałości pobudza do znoszenia wad innych ludzi.\nJa zaś mówiłem: Próżno się trudziłem, na darmo i na nic zużyłem me siły. Lecz moje prawo jest u Pana i moja nagroda u Boga mego. (Iz 49, 4)\nKiedy wreszcie nie będziemy szukać kogoś innego poza Bogiem? Jacy będziemy wówczas szczęśliwi! Wtedy będziemy mieć tylko to, czego będziemy szukać i będziemy szukać tylko tego, co będziemy mieć (św. Franciszek Salezy).\nBóg jest Bogiem ukrytym, a ludzie męczą się Jego szukaniem. Czasami wkrada się zniechęcenie. Jednak jesteśmy tylko sługami nieużytecznymi. W swoim wielkim Miłosierdziu Bóg obiecuje nagrodę za wierną służbę. Powierzając się Panu Jezusowi, osiągniemy ten cel.\nBądź uwielbiony, Panie!\nMaria zaś wzięła funt szlachetnego i drogocennego olejku nardowego i namaściła Jezusowi nogi, a włosami swymi je otarła. (J 12, 3)\nWiemy, co Eliezer (wg Rdz 15, 2 główny sługa Abrahama, który miał po nim dziedziczyć, gdy Abraham nie miał potomka; najprawdopodobniej to jemu powierzono misję poszukiwania w Mezopotamii żony dla Izaaka – zob. Rdz 24; przyp. tłumacza) zrobił, by poznać, czy Rebeka była godna stać się żoną syna swego pana: poprosił ją przy studni o wodę i czekał, czy Rebeka da się napić również jego wielbłądom. Mała grzeczność, cicha cnota może świadczyć o wielkiej (z listu św. Franciszka Salezego do św. Joanny de Chantal).\nMaria wylała perfumowany olejek na stopy Jezusa. Ten gest jest dowodem jej szczerej skruchy i wielkiego szacunku dla Niego. W Wielkim Tygodniu skoncentrujmy nasze myśli na głębokim żalu za nasze grzechy, adorujmy naszego Pana i bądźmy do Jego dyspozycji.\nNiech żyje Jezus, Król mojego serca!\nPrzyprowadzili oślicę i źrebię i położyli na nie swe płaszcze, a On usiadł na nich. (Mt 21, 7)\nZobaczmy, dlaczego nasz Pan wybrał to zwierzę: po pierwsze dlatego, że jest pokorne. To prawda, że jest leniwe i ociężałe, ale nie ma w nim pychy i próżności. Po drugie, osioł jest bardzo cierpliwy. Po trzecie, jest posłuszny, pozwala się obciążyć i niesie ładunek bez prób wyzwalania się od niego. (z kazania św. Franciszka Salezego na Niedzielę Palmową 23.03.1614 r.)\nJak tłum wiwatujemy na cześć Jezusa, a niedługo potem Go ranimy przez rezygnację miłowania, służby, kroczenia z Nim. Zrzućmy przed Jego stopy nasze stare zwyczaje. Uświadommy sobie nasze słabości i prośmy, by miał dla nas miłosierdzie, byśmy mogli powiedzieć z całą szczerością: Niech żyje Król mojego serca!


Emisja Certyfikatów funduszu Investor Gold FIZ - Centrum PRasowe\nCena emisyjna jednego Certyfikatu wynosi 1.530,10 zł. W lutym 2009 r. Investor Gold FIZ zarobił 2,97 proc. a w styczniu 6,79 proc.\nInvestor Gold FIZ lokuje aktywa głównie w wystandaryzowane instrumenty giełdowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny rynkowej złota. Są to transakcje zagraniczne, zabezpieczane przed ryzykiem walutowym.


Staraczki z Niemiec - Starając się - ogólne - strona 26 - Forum OvuFriend\nWysłany: 1 sierpnia 2015, 12:13\nJa od rana w ruchu. Nie zawsze mam tak w soboty, czasem chęci brak ale dzisiaj energii mam jak mało kiedy. Pięke chleb, tzn póki co czekam aż wyrośnie mąż jeździ gdzieś za częściami do samochodu a ja teraz za sprzątanie się wzięłam, muffiny już udekorowane a potem będę czekać bo koło 15 ma przyjechać koleżanka, będzie u mnie nocować ale na wieczór wypad na panieński zaplanowany.\nJa od rana w ruchu. Nie zawsze mam tak w soboty, czasem chęci brak ale dzisiaj energii mam jak mało kiedy. Pięke chleb, tzn póki co czekam aż wyrośnie ;) mąż jeździ gdzieś za częściami do samochodu a ja teraz za sprzątanie się wzięłam, muffiny już udekorowane ;) a potem będę czekać bo koło 15 ma przyjechać koleżanka, będzie u mnie nocować ale na wieczór wypad na panieński zaplanowany.\nWysłany: 1 sierpnia 2015, 12:24\nKrysiak super zapowiada się fajna sobota!\nJa w czwartek po tel do kliniki dostałam powera, że wysprzątałam salon, lacznie z witrynami, wczoraj resztę mieszkania, nawet okno w kuchni umyłam odrazu, więc na dziś mi tylko poodkurzać zostało... No i obiad też mam z głowy bo wczoraj robiłam pierogi ruskie, więc dziś sobie odsmażymy i obiadek gotowy...\nKrysiak super zapowiada się fajna sobota! Ja w czwartek po tel do kliniki dostałam powera, że wysprzątałam salon, lacznie z witrynami, wczoraj resztę mieszkania, nawet okno w kuchni umyłam odrazu, więc na dziś mi tylko poodkurzać zostało... No i obiad też mam z głowy bo wczoraj robiłam pierogi ruskie, więc dziś sobie odsmażymy i obiadek gotowy...\nWysłany: 1 sierpnia 2015, 12:38\nPierogi ruskie, uwielbiam. To już mam pomysł na któryś weekend na obiadek\nPierogi ruskie, uwielbiam. To już mam pomysł na któryś weekend na obiadek ;)\nWysłany: 1 sierpnia 2015, 12:49\nJa tez i mialam juz straszna ochote... Wiec jak bylam w srode na kontroli to odrazu wstapilam po twarog i wczoraj lepilam pierogi...\nWysłany: 1 sierpnia 2015, 13:42\nU nas w tamtym tygodniu były ruskie, mój tylko takie jada. Marjotka nie znam takiej osoby. Zrobilam jak narazie salatke ryżowa. Później jeszcze coś wymysle na obiad mój w pracy. Muszę jeszcze odkurzyc.\nWysłany: 1 sierpnia 2015, 20:33\nRoxa znalazlam wyniki- mam jednak 3,72(tsh) tzn w grudniu mialam ide w pon do lekarza, zeby miec spokojna glowe:)\nWysłany: 1 sierpnia 2015, 23:05\nIdz, idz bo w ciazy czesto sie zdarza ze sie podnosi... mi jak tylko wyszlo 3,75 w lutym zeszlego roku to gin-endo odrazu powiedzial ze stanowczo za wysokie i dostalam tabletki na zbicie ktore biore do dzis dzień caly czas i ani zwykly gin ani w klinice nie powiedzieli zebym je miala odstawic, oboje zgodnie twierdza ze mam brac\n[QUOTE=paskuda]Roxa znalazlam wyniki- mam jednak 3,72(tsh) tzn w grudniu mialam ide w pon do lekarza, zeby miec spokojna glowe:)[/QUOTE] Idz, idz bo w ciazy czesto sie zdarza ze sie podnosi... mi jak tylko wyszlo 3,75 w lutym zeszlego roku to gin-endo odrazu powiedzial ze stanowczo za wysokie i dostalam tabletki na zbicie ktore biore do dzis dzień caly czas i ani zwykly gin ani w klinice nie powiedzieli zebym je miala odstawic, oboje zgodnie twierdza ze mam brac ;-)\nWysłany: 1 sierpnia 2015, 23:55\nNo to bierzcie dziewczyny tabletki i tylko zdrowia życzę\nNo to bierzcie dziewczyny tabletki i tylko zdrowia życzę :)\nWysłany: 2 sierpnia 2015, 18:55\nhej hej. jak tam po weekeddzie ?\nu mnie supe: )miło spedzilismy sobote ze znajomymi, do tego miałam rozmowe o prace i od dzis pilnuje dzieciaczka 1,5 rocznego. zaczynam od nocki, bo to samotna mama któej czasem pomaga ojciec małego. Wiec dzis na noc ide, a tak umówiłysmy sie na 3 godziny dziennie i czasem jak bedzie potrzebowała to wiecej. zawsze to jakas zmiana w zyciu. cos sie ruszy i mozliwosc mam pojscia na kurs niemieckiego.\nhej hej. jak tam po weekeddzie ? u mnie supe: )miło spedzilismy sobote ze znajomymi, do tego miałam rozmowe o prace i od dzis pilnuje dzieciaczka 1,5 rocznego. zaczynam od nocki, bo to samotna mama któej czasem pomaga ojciec małego. Wiec dzis na noc ide, a tak umówiłysmy sie na 3 godziny dziennie i czasem jak bedzie potrzebowała to wiecej. zawsze to jakas zmiana w zyciu. cos sie ruszy i mozliwosc mam pojscia na kurs niemieckiego. :)\nWysłany: 2 sierpnia 2015, 20:11\nSuper Marjotka. Mam nadzieje, ze będzie Ci się dobrze pilnowało małego i ze z jego mama tez nie będzie problemów. No i trzymam kciuki aby z tym kursem faktycznie tez wypaliło. Powodzenia.\nWysłany: 2 sierpnia 2015, 20:13\nA ja po wczorajszym wieczorze panieńskim jestem wrakiem człowieka. Cały dzień wegetuje i czekam na noc by wreszcie odespać. A jutro o 8-ej termin w Einbürgerungsamt\nA ja po wczorajszym wieczorze panieńskim jestem wrakiem człowieka. Cały dzień wegetuje i czekam na noc by wreszcie odespać. A jutro o 8-ej termin w Einbürgerungsamt ;)\nWysłany: 3 sierpnia 2015, 00:14\nMi szybko zlecial weekend, dziś posiedzielismy nad rzeką, super pogoda byla\nWysłany: 3 sierpnia 2015, 10:12\nWitam Was. Ja juz po wizycie w urzedzie. Teraz czekanie okolo pol roku na decyzje. Szybko poszlo, bo wszystkie dokumenty byly jak nalezy A popoludniu do gina na badanie i jeszcze oddaje krew na oznaczenie przeciwcial. Mialam to zrobic u Hausarzta ale powiedzial mi, ze jesli zrobie to u gina to kasa chorych pokryje koszty a u niego musialabym sama bulic. No a ja taka wyrywna do placenia nie jestem\nWitam Was. Ja juz po wizycie w urzedzie. Teraz czekanie okolo pol roku na decyzje. Szybko poszlo, bo wszystkie dokumenty byly jak nalezy ;-) A popoludniu do gina na badanie i jeszcze oddaje krew na oznaczenie przeciwcial. Mialam to zrobic u Hausarzta ale powiedzial mi, ze jesli zrobie to u gina to kasa chorych pokryje koszty a u niego musialabym sama bulic. No a ja taka wyrywna do placenia nie jestem :-)\nWysłany: 3 sierpnia 2015, 11:58\nHej u nas weekend dosc spokojnie... W sobote lenistwo i spacerek z lodami... A wczoraj do poludnia tez lenistwo a popoludniu bylismy z kuzynka i jej mezem w Greckiej knajpce a pozniej jeszcze troche u nich takze przyjemnie... Dzis juz jestem po ginie i po pobraniu krwi... jestem ciekawa jaka ta moja beta bedzie... oby juz zerowa...\nKrysiak trzymam kciuki za dzis!\nHej u nas weekend dosc spokojnie... W sobote lenistwo i spacerek z lodami... A wczoraj do poludnia tez lenistwo a popoludniu bylismy z kuzynka i jej mezem w Greckiej knajpce a pozniej jeszcze troche u nich takze przyjemnie... Dzis juz jestem po ginie i po pobraniu krwi... jestem ciekawa jaka ta moja beta bedzie... oby juz zerowa... Krysiak trzymam kciuki za dzis!\nWysłany: 3 sierpnia 2015, 12:32\nRoxa, mozesz mi powiedziec jak to tak wlasciwie jest z tym KWZ. Jesli u nich sie lecze to monitoring tez u nich jest robiony czy u gina? Bo ja do tej pory u gina sie leczylam i u gina byla pierwsza iui no i zawsze bylo tak, ze on zawsze czekal az pecherzyki beda na tyle dojrzale by zapodac zastrzyk. Nieraz i trzy razy bylam u niego zanim powiedzial, ze to juz. Boje sie aby to nie bylo tak jak pisza na watku iui, ze pecherzyk podrosnie i tak dla zasady robi sie iui lub kaze zapodac zastrzyk.\nWysłany: 3 sierpnia 2015, 13:22\nKrysiak u mnie to wyglada dokladnie tak:\n1dc zawsze jade do KWZ oddac krew na oznaczenie hormonow jesli wszystko ok (do tej pory zawsze bylo) to od 3dc zastrzyki i zazwyczaj w okolicach 8dc pierwszy monitoring i oznaczenie hormonow... I pozniej albo lekarz mowi ze np jeszcze 4 dni zastrzyki i kolejny monitoring (w zaleznosci jak pecherzyk rosnie) no i przy drugim monitoringu przewaznie mam jeszcze zalecone 2 dni zastrzykow i w 3 dzien na pekniecie... no i tradycyjnie oznaczenie hormonow bo oni po tym sprawdzaja czy komorka jest juz dojrzala i wogole jak blisko juz do owu, czasem sie zdarza ze dzwonia popoludniu jak maja wyniki z krwi zeby juz dzis czy jutro brac na pekniecie, a czasem jest tak ze po 2-3 dniach musze jechac na jeszcze jeden monitoring (jak pecherzyk ciezko rosnie) no i zawsze w 3 dzien po zastrzyku mam zlecone rozpoczecie brania utrogestu i w 14 dzien brania go jade do KWZ na HCG... Wszystkie wizyty monitoringi krew itp mam zawsze w KWZ robione... Jak wyglada dokladnie iui to nie wiem bo zawsze jak mam juz miec to jednak jeszcze nie (najpierw hsg i lekarz chcial w kwz badania nasienia powtorzyc a potem jak juz miala byc kolejny raz iui to zaszlam w ciaze)\nKrysiak u mnie to wyglada dokladnie tak: 1dc zawsze jade do KWZ oddac krew na oznaczenie hormonow jesli wszystko ok (do tej pory zawsze bylo) to od 3dc zastrzyki i zazwyczaj w okolicach 8dc pierwszy monitoring i oznaczenie hormonow... I pozniej albo lekarz mowi ze np jeszcze 4 dni zastrzyki i kolejny monitoring (w zaleznosci jak pecherzyk rosnie) no i przy drugim monitoringu przewaznie mam jeszcze zalecone 2 dni zastrzykow i w 3 dzien na pekniecie... no i tradycyjnie oznaczenie hormonow bo oni po tym sprawdzaja czy komorka jest juz dojrzala i wogole jak blisko juz do owu, czasem sie zdarza ze dzwonia popoludniu jak maja wyniki z krwi zeby juz dzis czy jutro brac na pekniecie, a czasem jest tak ze po 2-3 dniach musze jechac na jeszcze jeden monitoring (jak pecherzyk ciezko rosnie) no i zawsze w 3 dzien po zastrzyku mam zlecone rozpoczecie brania utrogestu i w 14 dzien brania go jade do KWZ na HCG... Wszystkie wizyty monitoringi krew itp mam zawsze w KWZ robione... Jak wyglada dokladnie iui to nie wiem bo zawsze jak mam juz miec to jednak jeszcze nie (najpierw hsg i lekarz chcial w kwz badania nasienia powtorzyc a potem jak juz miala byc kolejny raz iui to zaszlam w ciaze)\nWysłany: 3 sierpnia 2015, 13:28\nRoxa, ja to kiedys u Ciebie z bukietem kwiatow sie zjawie!!! I to takim ogromnym. Zaczelam juz panikowac, po tym jak poczytalam jak dziewczyny same sie diagnozuja leczac sie w klinikach w Polsce. A ja rozpieszczona jestem, bo moj gin ktory mnie leczyl do tej pory to byl swietny gosc. Ja chyba nadal tego "rozstania" nie przetrawilam....\nWysłany: 3 sierpnia 2015, 13:40\nNo ja tez czasem jestem pod wrazeniem co w tych klinikach sie dzieje... I jeszcze mnie kiedys (i widzialam ze nie tylko mnie z de) zalala fala krytyki ze jak to nie ma monitoringu po zastrzyku czy pecherzyk pekl itp... No a moj gin z kliniki mi ladnie wytlumaczyl ze on tego nie potrzebuje bo on w krwi widzi jak blisko jest owu u mnie i jak sie ma kondycja jajeczka itp... On ogolnie uwaza ze po samym monitoringu nie mozna stwierdzic czy byla owu a jedynie czy pecherzyk pekl dlatego mi tyle razy w ciagu cyklu pobieraja krew zeby wiedziec jak sie moje hormony zachowuja i czy to juz ten czas...\nNawet raz pamietam (to byl pierwszy cykl stymulowany) kiepsko bylo z wzrostem pecherzyka bo dopiero szukali u mnie odpowiedniej dawki bo standardowa byla za mala i przy trzecim monitoringu lekarz mowi ze jeszcze dwa dni mam brac zastrzyki na stymulacje zeby podrasowac pecherzyk i w 3 dzien na pekniecie... A popoludniu jak dostał wyniki krwinto dzwonil z alarmem ze juz mamy zaczynac i wieczorem robic juz zastrzyk na pekniecie...\nKrysiak zapraszam :-D No ja tez czasem jestem pod wrazeniem co w tych klinikach sie dzieje... I jeszcze mnie kiedys (i widzialam ze nie tylko mnie z de) zalala fala krytyki ze jak to nie ma monitoringu po zastrzyku czy pecherzyk pekl itp... No a moj gin z kliniki mi ladnie wytlumaczyl ze on tego nie potrzebuje bo on w krwi widzi jak blisko jest owu u mnie i jak sie ma kondycja jajeczka itp... On ogolnie uwaza ze po samym monitoringu nie mozna stwierdzic czy byla owu a jedynie czy pecherzyk pekl dlatego mi tyle razy w ciagu cyklu pobieraja krew zeby wiedziec jak sie moje hormony zachowuja i czy to juz ten czas... Nawet raz pamietam (to byl pierwszy cykl stymulowany) kiepsko bylo z wzrostem pecherzyka bo dopiero szukali u mnie odpowiedniej dawki bo standardowa byla za mala i przy trzecim monitoringu lekarz mowi ze jeszcze dwa dni mam brac zastrzyki na stymulacje zeby podrasowac pecherzyk i w 3 dzien na pekniecie... A popoludniu jak dostał wyniki krwinto dzwonil z alarmem ze juz mamy zaczynac i wieczorem robic juz zastrzyk na pekniecie...\nWysłany: 3 sierpnia 2015, 13:52\nDokladnie i ja tak to znam. Za kazdym razem gdy szlam na monitoring to zawsze byly badane hormony, zawsze. I zazwyczaj bylo tak, jak mi powiedzial podczas wizyty a raz zdarzylo sie tak wlasnie jak i Tobie, ze dzwonil, ze hormony mowia, ze juz, wiec do dziela\nDokladnie i ja tak to znam. Za kazdym razem gdy szlam na monitoring to zawsze byly badane hormony, zawsze. I zazwyczaj bylo tak, jak mi powiedzial podczas wizyty a raz zdarzylo sie tak wlasnie jak i Tobie, ze dzwonil, ze hormony mowia, ze juz, wiec do dziela ;-)\nWysłany: 3 sierpnia 2015, 13:54\nPerfetto dzieki, uspokoilas mnie bardzo. No to znow optymistycznie spogladam w kierunku poniedzialkowej wizyty w KWZ\nPerfetto :-) dzieki, uspokoilas mnie bardzo. No to znow optymistycznie spogladam w kierunku poniedzialkowej wizyty w KWZ :-)