Saheli yanfan fɛ masacɛ, laban tuma na | Kɔrɔsili Sangaso kalan\nKɔrɔsili Sangaso—Kalan | Saan 2020, mɛkalo\nA KALAN KAAN NIN NA Aboua Acoli Adja Afrikaans Akha Albanais Allemand Altai Alur Amharique Amis Anglais Arabe Arménien Arménien (occidental) Assamais Aukan Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bachkir Baoulé Bas allemend Bassa (cameroun) Batak (Karo) Batak Simalungun Batak Toba Bengali Biak Bichlamar Bicol Birman Boulou Bulgare Cakchiquel Cambodgien Capverdien Catalan Cebuano Changana du Mozambique Chavacano Chichewa Chiga Chin haka Chinois cantonais (simplifié) Chinois cantonais (traditionnel) Chinois mandarin (simplifié) Chinois mandarin (traditionnel) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuuk Cibemba Cinamwanga Cinyanja Coréen Creole de Maurice Creole seychelles Croate Créole de Guadeloupe Créole du bélize Créole haïtien Damara Dangme Danois Digor Douala Drehu Edo Efik Esan Espagnole Estonien Ewé Fante Fidjien Finnois Fon Français Ga Gallois Garifuna Georgien Gitonga Gokana Goun Grec Groelandais Guarani Gujarati Haoussa Havu Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong blanc Hongrois Hébreu Iban Ibanag Ibinda Idoma Igbo Igede Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Javanais Jula Kabye Kachin Kana Kannada Karen S’gaw Kazakh Kazakh (Arabe) Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinande Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kissi Kituba Kongo Konkani (romain) Krio Kurde kumanji Kurde kumanji (Caucase) Kurde kurmanji (cyrillique) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Langue des Signes Américaine Langue des signes Guatémaltèque Langue des signes allemande Langue des signes angolaise Langue des signes argentine Langue des signes australienne Langue des signes bolivienne Langue des signes britannique Langue des signes brésilienne Langue des signes chilienne Langue des signes congolaise Langue des signes coréenne Langue des signes costaricienne Langue des signes croate Langue des signes cubaine Langue des signes espagnole Langue des signes finnoise Langue des signes française Langue des signes grecque Langue des signes hondurienne Langue des signes hongroise Langue des signes indienne Langue des signes indonésienne Langue des signes italienne Langue des signes japonaise Langue des signes kényane Langue des signes malawite Langue des signes malgache Langue des signes mexicaine Langue des signes mozambicaine Langue des signes nicaraguayenne Langue des signes nigériane Langue des signes panameenne Langue des signes paraguayenne Langue des signes philippine Langue des signes polonaise Langue des signes portugaise Langue des signes péruvienne Langue des signes québécoise Langue des signes roumaine Langue des signes russe Langue des signes salvadorienne Langue des signes slovaque Langue des signes sud-africaine Langue des signes suédoise Langue des signes taïwanaise Langue des signes tcheque Langue des signes thaï Langue des signes vénézuélienne Langue des signes zambienne Langue des signes zimbabweenne Langue des signes équatorienne Lao Lari Lenje Letton Lhukonzo Lingala Lituanien Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Makhuwa-Meetto Makua Malagach Malay Malayalam Maltais Mam Mambwé-Lungu Manyawa Mapudungun Marathi Marshall Maya Mazatec de Huautla Mbunda Mingrélian Mixe Mixtèque (Guerrero) Mizo Mongol Moore Motu Nahuatl (Nord de Puebla) Nahuatl (central) Nahuatl (guerrero) Nahuatl (huasteca) Navajo Ndau Ndonga Ndébélé Ndébélé(Zimbabwe) Ngabere Ngangela Nias Niue Norvégien Nsenga Nyaneka Nyungwe Nzema Néerlandais Népali Okpe Oromo Ossete Otetela Ourdou Ouzbek Ouzbek (romain) Ouïghour (arabe) Palau Pangasinan Papiamento (curaçao) Pendjabi Persan Pidgin d'Afrique de l'Ouest Pidgin salomonien Polonais Ponape Portugais Portugais (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quiché Rarotongan Romain Romani (Macédoine) Romani (Macédoine, cyrillique) Romani (Sud de la Grèce) Romani de Serbie Ronga Runyankore Russe Rutooro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbe Serbe (romain) Sesotho du Lesotho Sesotho d’Afrique du Sud Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sonde Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. dém. du Congo) Swati Taabwa Tagalog Tahitien Tajiki Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Tcheque Thaï Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok pisin Tongien Totonaque Tshiluba Tshwa Tsonga Tswana Turc Turkmene Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Tétoum Dili Ukrainien Umbundu Urhobo Uruund Valencien Venda Vezo Vietnamien Wallis Waray-Waray Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yapois Yoruba Zande Zapotec (de l'isthme) Zoulou langue des signes chinois langue des signes colombienne ouïghour (écriture cyrillique) tamoul tchouvache\nBAROKUN KALANTA KAFO KƆNƆ 19\nSaheli yanfan fɛ masacɛ, laban tuma na\n“Ni laban waati sera, worodugu ɲafan fɛ masacɛ bena kɛlɛ daminɛ [ni saheli ɲafan fɛ masacɛ] ye.”—DAN. 11:40.\nDƆNKILI 150 Ala yɔrɔ ɲini walisa ka kisi\n1. Bibulu ka kiraya kumaw be mun lo fɔ an ye?\nKOO minw bena Jehova sagokɛlaw sɔrɔ yanni dɔɔni, yala an be se k’o lɔn wa? Ɔnhɔn, an be se k’o lɔn. Koo kɔrɔtanin minw bena kɛ yanni dɔɔni ani u bena nɔɔ to an bɛɛ kan, Bibulu ka kiraya kumaw b’o fɔ an ye. Setigiyaba be gofɛrɛnɛman minw fɛ dugukolo kan, olu dɔw bena min kɛ, kiraya kuma dɔ b’an dɛmɛ k’o faamu. A be sɔrɔ Daniyɛli sapitiri 11nan kɔnɔ ani a be masacɛ fila dɔw ka koo lakali minw be ɲɔgɔn kɛlɛ. O masacɛw be weele ko worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ. O kiraya kuma fanba dafara ka ban. O kama, an be se ka la a la ko a tɔɔ fana bena dafa.\n2. Ka kɛɲɛ ni Zɛnɛzi 3:15, Yirali 11:7 ani 12:17 ye, an ka ɲi ka mun lo to an hakili la n’an be Daniyɛli ka kiraya kuma sɛgɛsɛgɛra?\n2 Kiraya kuma min be sɔrɔ Daniyɛli sapitiri 11nan kɔnɔ, walisa k’o faamu, an ka ɲi ka koo dɔ to an hakili la. O ye k’o kiraya kuma ɲɛsinna kuntigiw ani gofɛrɛnɛmanw dɔrɔn lo ma minw ye nɔɔ to Ala sagokɛlaw kan. Duniɲa kɔnɔ, Ala sagokɛlaw man ca. Nka, mun na gofɛrɛnɛmanw be wuli u kama? U b’o kɛ sabu Sutana n’a ka duniɲa ka laɲinita fɔlɔ ye ka Ala sagokɛlaw halaki (Zɛnɛzi 3:15 ani Yirali 11:7; 12:17 kalan). Kiraya kuma min be sɔrɔ Daniyɛli ka kitabu kɔnɔ, o ni Bibulu ka kiraya kuma tɔɔw ka ɲi ka bɛn ɲɔgɔn ma fana. O la, an ka ɲi ka yɔrɔ wɛrɛw lajɛ Bibulu kɔnɔ walisa ka Daniyɛli ka kiraya kuma faamu koɲuman.\n3. An bena mun lo lajɛ barokun nin n’a nɔfɛta la?\n3 O la, an bena Daniyɛli 11:25-39 lajɛ barokun nin na. K’a ta saan 1870-1991 ma, worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ tun ye jɔn ni jɔn lo ye? An bena o jaabili lajɛ. An bena a ye fana fɛɛn min kama a bɛnnin lo an k’an ka faamuyali yɛlɛma o kiraya kuma yɔrɔ dɔw koo la. Barokun nata la, an bena Daniyɛli 11:40–12:1 lajɛ. O kiraya kuma be min yira an na k’a ta saan 1991 fɔɔ ka taga se Arimagedɔn kɛlɛ ma, an bena a ɲini k’o faamu ka ɲɛ. Barokun nin n’a nɔfɛta sɛgɛsɛgɛtɔ, a ka ɲi an ka tablo nin lajɛ: “Masacɛ minw be ɲɔgɔn kɛlɛla laban wagati la.” Masacɛ fila minw kofɔra Daniyɛli ka kiraya kuma kɔnɔ, an k’a filɛ fɔlɔ olu ye minw ye.\nWORODUGU YANFAN FƐ MASACƐ ANI SAHELI YANFAN FƐ MASACƐ\n4. Koo saba jumanw lo bena an dɛmɛ k’a lɔn worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ ye minw ye?\n4 A daminɛ na, masacɛ min tun be Israɛl saheli yanfan fɛ, ale lo tun ye “[saheli] ɲafan fɛ masacɛ” ye. Min tun be worodugu yanfan fɛ, ale lo tun ye “worodugu ɲafan fɛ masacɛ” ye. Mun na an b’o fɔ? Sabu mɛlɛkɛ y’a fɔ Daniyɛli ye ko: “Ayiwa, e ka siya [Ala ka mɔgɔw] ka koo bena kɛ cogo min na loon nataw la, ne nana yan waasa k’o yira i la e k’a faamu.” (Dan. 10:14). Fɔɔ ka taga se saan 33 Pantekɔte loon ma, Israɛl siya lo tun ye Ala ka mɔgɔw ye. Nka kabi o tuma, Jehova y’a yira ka gwɛ ko Krista ka kalanden kantigiw lo y’a ka mɔgɔw ye. O la, Daniyɛli sapitiri 11nan ka kiraya kuma fanba ma ɲɛsin Israɛl siya ma, nka a ɲɛsinna Yezu ka kalandenw lo ma (Kɛw. 2:1-4; Ɔrɔm. 9:6-8; Gal. 6:15, 16). Saanw tɛmɛtɔ, masacɛw wala gofɛrɛnɛman caaman kɛra worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ ye. Nka, o masacɛw bɛɛ ka koo dɔw tun bɔnnin be ɲɔgɔn ma. A fɔlɔ, Ala ka mɔgɔw tun ka ca yɔrɔ minw na, o masacɛw ye kuntigiya kɛ yen wala u y’u tɔɔrɔ. A filanan, u ye Ala ka mɔgɔw minɛ cogo min na, o y’a yira ko tiɲɛn Ala Jehova koo ka gwo u ye. A sabanan, o masacɛ fila be ɲɔgɔn kɛlɛ setigiya kosɔn.\n5. K’a ta saan kɛmɛkulu filanan ka taga se saan 1870 ma, yala an tun be se ka worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ lɔn wa? A ɲɛfɔ.\n5 Saan kɛmɛkulu filanan na, kerecɛn tɔgɔtigi caaman donna kerecɛn kafo kɔnɔ. U y’a daminɛ ka ngalon kalanw jɛnsɛn ani ka mɔgɔw bali u ka Bibulu ka tiɲɛn kalanw lɔn. Kabi o tuma fɔɔ ka taga se saan 1870 ma, Ala tun tɛ ni ɔriganisasiyɔn ye dugukolo kan. Kerecɛn tɔgɔtigiw cayara i ko binjugu, foro kɔnɔ. O kama, a tun ka gwɛlɛ kosɔbɛ ka kerecɛn sɔbɛw lɔn (Mat. 13:36-43). A kɔrɔtanin lo an k’o faamu. Mun na do? Sabu o b’a yira ko worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ ma ɲɛsin masacɛw wala gofɛrɛnɛmanw ma minw ye kuntigiya kɛ k’a ta saan kɛmɛkulu filanan ka taga se saan 1870 ma. O wagati la, Ala tun tɛ ni ɔriganisasiyɔn ye o masacɛw tun be se ka min kɛlɛ. * Nka dɔɔni saan 1870 kɔ, worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ bɔra kɛnɛ kan kokura. Cogo di do?\n6. Kabi tuma juman lo Ala sagokɛlaw y’a daminɛ ka kɛ jɛnkulu ye min labɛnnin lo? A ɲɛfɔ.\n6 K’a ta saan 1870 ma, Ala sagokɛlaw y’a daminɛ ka kɛ jɛnkulu ye min labɛnnin lo. O wagati lo la Charles Russell n’a jɛnɲɔgɔnw ye jɛnkulu dɔ sigi walisa ka Bibulu sɛgɛsɛgɛ. A tun fɔra ko Ala bena “ciden ci, a ka sira labɛn” sanni Masiya ka Masaya ka sigi sen kan. Charles Russell n’a jɛnɲɔgɔnw lo kɛra o ciden ye (Mal. 3:1). Sisan, Ala tun be ni ɔriganisasiyɔn ye dugukolo kan min b’a sago kɛra a ɲɛɛ ma! O wagati la, yala gofɛrɛnɛman dɔw tun be yen minw tun bena Ala sagokɛlaw kɛlɛ wa? An k’o lajɛ.\nWORODUGU YANFAN FƐ MASACƐ\n7. Kɛlɛba fɔlɔ wagati la, jɔn lo tun ye worodugu yanfan fɛ masacɛ ye?\n7 Saan 1870, Angletɛri (Garande Beretaɲi)\ntun be kuntigiya kɛra yɔrɔ caaman na ka tɛmɛ jamana tɔɔw bɛɛ kan. A ka kɛlɛbolo fana ɲɔgɔn tun tɛ yen. Daniyɛli ka kiraya kuma be gɔɔn dennin dɔ kofɔ min ye see sɔrɔ gɔɔn saba wɛrɛw kan. O gɔɔn dennin ye Angletɛri lo ye ani gɔɔn saba tɔɔw ye Faransi, Ɛsipaɲi ani Peyi-Ba ye (Dan. 7:7, 8). Kɛlɛba fɔlɔ wagati la, Angletɛri bele tun ye worodugu yanfan fɛ masacɛ ye. O wagati la, Ameriki kɛra nafolobatigi ye duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ. A y’a daminɛ ka jɛnɲɔgɔnya ɲuman kɛ ni Angletɛri ye fana.\n8. Laban wagati la, jɔn lo ye worodugu yanfan fɛ masacɛ ye?\n8 Kɛlɛba fɔlɔ wagati la, Ameriki ani Angletɛri ye ɲɔgɔn dɛmɛ kɛlɛ la ani u ye setigiyaba sɔrɔ. O wagati la, u y’u bolo don ɲɔgɔn bolo ka kɛ kuntigi kelen ye ani u ka setigiya ɲɔgɔn tun tɛ yen. I ko Daniyɛli tun kɔnna k’a fɔ cogo min na, u be ni “kɛlɛboloba ye min jama ka ca haali, barika b’u la kosɔbɛ.” (Dan. 11:25). Laban wagati la, Ameriki ni Angletɛri lo ye worodugu yanfan fɛ masacɛ ye. * Nka, jɔn lo ye saheli yanfan fɛ masacɛ ye?\nAngletɛri ni Ameriki ka fangatigiya, Bibulu ka kiraya kuma kɔnɔ\nDuniɲa kɔnɔ, Angletɛri ni Ameriki ka fangatigiya ɲɔgɔn tɛ yen. Olu lo ye worodugu yanfan fɛ masacɛ ye. U kofɔra cogo caaman na Bibulu ka kiraya kumaw kɔnɔ. A fɔra k’olu lo ye . . .\nsentigɛ bɔgɔlaman ni nɛgɛlaman ye (Dan. 2:41-43)\ngɔɔn min bɔra sogo fariman kuun na (Dan. 7:7, 8)\nsogo kungolo wolonfilanan (Yir. 13:1)\nsogo min be ni gɔɔn fila ye (Yir. 13:11-15)\nani “kira galontigɛla” (Yir. 19:20)\nSAHELI YANFAN FƐ MASACƐ\n9. Saheli yanfan fɛ masacɛ bɔra kɛnɛ kan kokura tuma juman? Daniyɛli 11:25 dafara cogo di?\n9 An y’a ye ko saan 1870, Russell n’a jɛnɲɔgɔnw ye jɛnkulu dɔ sigi walisa ka Bibulu sɛgɛsɛgɛ. Saan kelen o kɔ, saan 1871, saheli yanfan fɛ masacɛ bɔra kɛnɛ kan kokura. O tun ye masacɛ juman lo ye? Alemaɲi lo. O saan na, Otto von Bismarck ye mara caaman kɛ ɲɔgɔn kan k’u kɛ jamana barikaman ye o min kɛra Alemaɲi ye. Guillaume fɔlɔ lo kɛra o jamana ka masacɛ fɔlɔ ye ani a ye Bismarck kɛ gofɛrɛnɛman kuntigi ye. * Saan minw tugura o kɔ, Alemaɲi ye kuntigiya kɛ jamana dɔw kun na Afiriki ani Pasifiki kɔgɔji mara la. A yɛrɛ y’a ɲini ka kɛ jamana barikaman ye ka tɛmɛ Angletɛri kan (Daniyɛli 11:25 kalan). Alemaɲi y’a ka kɛlɛbolo barika bonya kosɔbɛ fɔɔ a tun be ɲini ka se Angletɛri ta ma. Kɛlɛba fɔlɔ wagati la, a tɛmɛna o kɛlɛbolo fɛ k’a juguw kɛlɛ.\n10. Daniyɛli 11:25b, 26 dafara cogo di?\n10 Daniyɛli tun kɔnna k’a fɔ fana fɛɛn min tun bena Alemaɲi n’a ka kɛlɛbolo sɔrɔ. A tun ko saheli yanfan fɛ masacɛ “tena se.” Mun na do? Sabu a “ka mɔgɔw yɛrɛ le ben’a janfa.” (Dan. 11:25b, 26a). Daniyɛli ka tile la, ‘masacɛ ka mɔgɔ’ minw kofɔra, olu tun y’a ka baara kuntigiw lo ye. O la, an be se k’a fɔ k’o ɲɛsinna Alemaɲi faamanw lo ma i n’a fɔ zeneraliw ani sɔrɔdasi kuntigi minw be baara kɛ masacɛ ye. O mɔgɔw ka kɛtaw lo y’a to masacɛ bɔnɛna a ka kuntigiya la ani gofɛrɛnɛman kura sigira Alemaɲi. * O kiraya kuma tun kɔnna k’a fɔ fana Alemaɲi ni worodugu yanfan fɛ masacɛ ka kɛlɛ tun bena laban cogo min na. Daniyɛli y’a fɔ saheli yanfan fɛ masacɛ koo la ko: “A ka kɛlɛbolo bena nagasi, u caaman bena sa kɛlɛ la.” (Dan. 11:26b). I ko Daniyɛli tun y’a fɔ cogo min na, kɛlɛba fɔlɔ wagati la, Alemaɲi ka kɛlɛbolo “nagasira” ani mɔgɔ caaman fagara. Mɔgɔ hakɛ min fagara, o ɲɔgɔn tun ma faga ka ye kɛlɛ si la.\n11. Worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ ye mun lo kɛ?\n11 Koo minw kɛra ka kɔn kɛlɛba fɔlɔ ɲɛ, Daniyɛli 11:27, 28 b’o lakali. A ko worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ “bena sigi dumuni kelen kunna. U kɔnɔ finnin bena galon tigɛ ɲɔgɔn ye.” A b’a fɔ fana ko saheli yanfan fɛ masacɛ “bena segi ni nafolo caaman ye.” O lo kɛra jaatika. Alemaɲi ani Garande Beretaɲi y’a fɔ ɲɔgɔn ye k’u b’a fɛ ka to hɛɛrɛ la. Nka tuma min na u y’a daminɛ ka ɲɔgɔn kɛlɛ saan 1914, a yirala ka gwɛ k’u tun ye ngalon lo tigɛ ɲɔgɔn ye. Ka kɔn saan 1914 ɲɛ, jamana minw tun ye nafolobatigiw ye duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ, Alemaɲi lo tun y’u la filanan ye. O kɔ, Alemaɲi ye kɛlɛ kɛ ni worodugu yanfan fɛ masacɛ ye, nka a ma see sɔrɔ. O lo tun fɔra Daniyɛli 11:29 ani vɛrise 30nan daminɛ na.\nMASACƐW BE ALA KA MƆGƆW KƐLƐ\n12. Worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ ye mun lo kɛ kɛlɛba fɔlɔ la?\n12 Kabi saan 1914, o masacɛ fila tora ka ɲɔgɔn kɛlɛ ani ka fariya Ala ka mɔgɔw ma. Ɲɛyirali fɛ, kɛlɛba fɔlɔ la, Alemaɲi ani Garande Beretaɲi ye Ala sagokɛlaw tɔɔrɔ sabu u banna ka kɛlɛ kɛ. Minw tun b’an ka waajuli baara ɲɛminɛna, Ameriki ka gofɛrɛnɛman y’u don kaso la. O kɔrɔbɔliw ye Yirali 11:7-10 ka kiraya kuma dafa.\n13. K’a ta saan 1933 sanko kɛlɛba filanan tuma na, saheli yanfan fɛ masacɛ ye mun lo kɛ?\n13 Saan 1933, saheli yanfan fɛ masacɛ y’a daminɛ ka Ala ka mɔgɔw tɔɔrɔ kosɔbɛ. A yɛrɛ fariyara u ma kɛlɛba filanan wagati la. Tuma min na Naziw tun be kuntigiya kɛra Alemaɲi, Hitler n’a kɔmɔgɔw ye bali sigi Ala sagokɛlaw ka baara kan. U ye Jehova sagokɛlaw mɔgɔ 1 500 ɲɔgɔn faga ani u tagara n’u mɔgɔ waa caaman ye fanga baarakɛyɔrɔw la. Daniyɛli tun kɔnna k’o koow fɔ. Saheli yanfan fɛ masacɛ ye “Alabatoso . . . ɲagami” ani “saraka min be bɔ loon o loon, k’o koo ban.” A y’o kɛ a kɛtɔ ka bali sigi waajuli baara kan (Dan. 11:30b, 31a). Alemaɲi kuntigi Hitler yɛrɛ tun y’a daa di ko a bena Ala sagokɛlaw siya tunu a ka jamana na.\nMASACƐ KURA, SAHELI YANFAN FƐ\n14. Kɛlɛba filanan bannin kɔ, jɔn lo kɛra saheli yanfan fɛ masacɛ ye? A ɲɛfɔ.\n14 Kɛlɛba filanan bannin kɔ, Soviyetiki mara ka gofɛrɛnɛman ye yɔrɔ caaman bɔsi Alemaɲi na. Minw tun be Ala batoli kɛ u ɲɛnako fɔlɔ ye, Soviyetiki mara n’a jɛnɲɔgɔnw y’olu tɔɔrɔ i ko Naziw y’a kɛ cogo min na. O cogo la, u kɛra saheli yanfan fɛ masacɛ ye.\n15. Kɛlɛba filanan bannin kɔ, saheli yanfan fɛ masacɛ ye mun lo kɛ?\n15 Dɔɔni kɛlɛba filanan bannin kɔ, saheli yanfan fɛ masacɛ kura min ye Soviyetiki mara n’a jɛnɲɔgɔnw ye, olu wulila Ala sagokɛlaw kama. Yirali 12:15-17 y’o kɔrɔbɔli suma ni “baji” ye. Ka kɛɲɛ n’o kiraya kuma ye, o masacɛ ye bali sigi an ka waajuli baara kan ani a tagara ni Jehova sagokɛlaw mɔgɔ waa caaman ye fanga baarakɛyɔrɔw la. Kabi laban loonw daminɛna, saheli yanfan fɛ masacɛ tora ka Ala sagokɛlaw tɔɔrɔ kosɔbɛ. Nka, a ma se k’u ka baara lalɔ abada! *\n16. Soviyetiki mara ka gofɛrɛnɛman ye Daniyɛli 11:37-39 ka kiraya kuma dafa cogo di?\n16 Daniyɛli 11:37-39 kalan. * Ka kɛɲɛ n’o kiraya kuma ye, saheli yanfan fɛ masacɛ m’a “faaw ka Ala bonya” hali dɔɔni. Cogo di do? Soviyetiki mara ka gofɛrɛnɛman tun b’a fɛ ka diinanw tunu. O kama, a y’a ɲini k’u ka fanga nagasi. Walisa k’o kɛ, saan 1918, a ye sira di k’u ka lakɔlidenw kalan ko Ala tɛ yen. Saheli yanfan fɛ masacɛ ye “dugu barikamanw ka joo dɔ bato” cogo di do? A ye wari caamanba don kɛlɛkɛminanw na ani ka bɔnbu nikilɛri waa caaman dilan walisa k’a ka masaya sabati. Kɛlɛkɛminan barikaman minw be worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ fɛ, u be se ka mɔgɔ miliyari caaman faga!\nMASACƐ FILA BE BAARA KƐ ƝƆGƆN FƐ\n17. “Fɛnjugu cɛnnikɛla” ye mun lo ye?\n17 Saheli yanfan fɛ masacɛ ye worodugu yanfan fɛ masacɛ dɛmɛ ka kooba dɔ kɛ. U ye “fɛnjugu cɛnnikɛla” sigi sen kan, o min ye Nasiyɔn Zini (ONU) ye.—Dan. 11:31.\n18. Mun na a fɔra ko Nasiyɔn Zini ye “fɛnjugu” ye?\n18 Nasiyɔn Zini b’a fɔ ko ale be se ka hɛɛrɛ sigi duniɲa kɔnɔ k’a sɔrɔ Ala ka Masaya kelenpe lo be se k’o kɛ. O lo kama Nasiyɔn Zini be weele ko “fɛnjugu.” A fɔra Daniyɛli ka kiraya kuma kɔnɔ k’o fɛnjugu ye “cɛnnikɛla” ye. Mun na do? Sabu Nasiyɔn Zini bena wuli ngalon diinanw kama k’u halaki.—Tablo nin lajɛ: “Masacɛ minw be ɲɔgɔn kɛlɛla laban wagati la.”\nMUN NA AN KA ƝI K’O TARIKIKOW LƆN?\n19-20. a) Mun na an ka ɲi k’o koow lɔn? b) An bena ɲiningali juman lo lajɛ barokun nata la?\n19 An ka ɲi k’o tarikikow lɔn sabu u b’a yira ko Daniyɛli ka kiraya kuma faan min ɲɛsinna worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ ma, k’a ta saan 1870-1991 ma, o dafara. O la, an be se ka la a la ko Daniyɛli ka kiraya kuma tɔɔ bena dafa fana.\n20 Saan 1991, Soviyetiki mara ka fanga nagasira. O la, jɔn lo ye saheli yanfan fɛ masacɛ ye bi? An bena o ɲiningali jaabi barokun nata la.\n“Worodugu ɲafan fɛ masacɛ” ani “[saheli] ɲafan fɛ masacɛ” ye minw ye, koo saba jumanw lo b’an dɛmɛ k’o lɔn?\nK’a ta saan 1870-1991 ma, jɔn ni jɔn lo kɛra worodugu yanfan fɛ masacɛ ani saheli yanfan fɛ masacɛ ye?\nDƆNKILI 128 Endure jusqu’à la fin (Muɲu fɔɔ a laban na)\n^ dakun 5 Daniyɛli ye kiraya kuma dɔ fɔ “worodugu ɲafan fɛ masacɛ” ani “kɔgɔdugu [saheli] ɲafan fɛ masacɛ” koo la. Daliluw b’a yira ka gwɛ k’o kiraya kuma bele be dafara bi. An b’o lɔn cogo di? Mun na an mako b’a la k’a faamu o kiraya kuma ɲɛsinna koo tigitigi minw ma?\n^ dakun 5 O kama, a bɛnnin tɛ an k’a fɔ tugun ko Ɔrɔmu masacɛ Aurélien (Saan 270-275 K.T.L.) tun ye “[saheli] ɲafan fɛ masacɛ” ye ani ko masamuso Zénobie (Saan 267-272 K.T.L.) tun ye “worodugu ɲafan fɛ masacɛ” ye. O be yɛlɛmani don gafe nin sapitiri 13 ani 14nan kɔnɔna kumaw na: Prêtons attention à la prophétie de Daniel !\n^ dakun 8 Koorilen nin lajɛ: “ Angletɛri ni Ameriki ka fangatigiya, Bibulu ka kiraya kuma kɔnɔ.”\n^ dakun 9 Saan 1890, Alemaɲi masacɛ Guillaume 2nan ye Bismarck waajibiya a bɔra kuntigiya la.\n^ dakun 10 U ye koo caaman kɛ minw y’a to u ka gofɛrɛnɛman nagasira joona joona. Ɲɛyirali fɛ, u tun tɛ masacɛ dɛmɛ tugun. Gundo minw ɲɛsinna kɛlɛko ma, u tun b’o fɔ tɔɔw ye ani u ye masacɛ waajibiya a bɔra masaya la.\n^ dakun 15 Ka kɛɲɛ ni Daniyɛli 11:34 ye, saheli yanfan fɛ masacɛ ye kerecɛnw tɔɔrɔ dabila tuma dɔw la. Ɲɛyirali fɛ, o kɛra tuma min na Soviyetiki mara ka fanga nagasira saan 1991.\n^ dakun 16 Daniyɛli 11:37 (NW): “A tɛna a faaw ka Ala bonya. A tɛna musow ka negelako ani batofɛn si jati. Nka, a bena a yɛrɛ fisaya ni bɛɛ ye.”\nA ci dɔ ma A ci dɔ ma Saheli yanfan fɛ masacɛ, laban tuma na\nw20 Mɛ ɲɛɛ 2-7\nMasacɛ minw be ɲɔgɔn kɛlɛla laban wagati la\nJɔn lo ye saheli yanfan fɛ masacɛ ye bi?\nYala i be Ala waleɲuman lɔn a ka nilifɛnw kosɔn wa?\nJehova waleɲuman lɔn a ka nilifɛn yebaliw kosɔn\nTexte Options de téléchargement des publications numériques KƆRƆSILI SANGASO—KALAN Saan 2020, mɛkalo\nA ci dɔ ma A ci dɔ ma KƆRƆSILI SANGASO—KALAN Saan 2020, mɛkalo\nSaan 2020, mɛkalo\nKƆRƆSILI SANGASO—KALAN Saan 2020, mɛkalo


Kɔl 4 AKKDC08 - Kuntigiw, koo minw ka ɲi ani minw - Bible Search\nKɔl 3 Tes fɔlɔ int\n1- Kuntigiw, koo minw ka ɲi ani minw bɛnnin lo, aw fana k'o kɛ aw ka jɔɔnw ye, aw ka l'a la ko kuntigi dɔ be aw fana fɛ arijana na.\n2Aw ka jija Aladali la, ka barika la a ye kosɔbɛ. 3Aw ka Ala daali an ye fana, janko an ka waajuli ka se ka sabati, an ka se ka Krista ka koo dogonin fɔ ne be kaso la min kosɔn, 4ne ka se k'o fɔ ka gwɛ. 5- Minw ma la Matigi la, aw ka taama ni hakilitigiya ye olu cɛma, n'aw ye sababuɲuman sɔrɔ, aw ka banba ka Matigi koo fɔ u ye. 6Aw k'aw ka kuma fɔcogo ɲa tuma bɛɛ, a ka diya bɛɛ ye, waasa aw ka se ka mɔgɔ bɛɛ jaabi ka ɲa.\nPɔli ka foli laban\n7- Ne balimacɛ Tisiki, baarakɛlasɔbɛ lo. A koo ka di ne ye kosɔbɛ. A kɛra ne jɛnɲɔgɔn ye Matigi ka baara la. Ale bena an ka kibaruya bɛɛ fɔ aw ye. 8- Ne b'a ci aw fɛ o le kosɔn, janko aw ka se k'an ka koow faamu, k'aw jigi tugu. 9- Ne b'a ci, ale n'an balimacɛ mɔgɔsɔbɛ Onezimu, ale min koo fana ka di ne ye kosɔbɛ. A kɛra aw dɔ ye. Olu bena yan kibaruya fɔ aw ye.\n10- Arisitaraki min ye ne tɔɲɔgɔn ye kaso kɔnɔ, ale b'aw fo, ani Barinabasi belenden Mariki fana, ale min koo tun fɔra aw ye ka ban, n'a nana se aw fɛ tuma min na, aw k'a kunbɛn ka ɲa. 11Yezu, o be min wele ko Zusitusi, ale b'aw fo. Olu dama le ye zuwifu ye minw be baara kɛra ni ne ye yan Ala ka masaya kosɔn, ani olu le ye ne jigi tugulaw ye. 12Epafarasi b'aw fo, ale min ye aw balima dɔ ye, min kɛra Yezu Krista ka baarakɛla ye. A be to ka Ala daali aw ye tuma bɛɛ, waasa aw ka se ka kɔgɔ Ala koo la ani ka sɔn a sago ma kosɔbɛ. 13Ne b'a tanu, a banbanin lo kosɔbɛ aw ka koo la ani balima minw be Lawodise, ni minw be Iyerapoli. 14An teri dɔgɔtɔrɔcɛ Luka b'aw fora, ani Demasi fana.\n15Aw ka an balima Lawodisekaw fo, ka Nɛnfa fo, ani Ala ka jama min be ɲɔgɔn lajɛn a ka soo. 16Ni bataki nin nana se aw ma, n'aw y'a kalan ka ban, aw k'a ci Krista ka jama ma Lawodise janko olu fana k'a kalan. Ni min fana bɔra olu fɛ ka na di aw ma, aw k'o kalan fana. 17Aw k'a fɔ Arisipi ye ko Matigi ye baara min kalifa a ma, ko a ka banba k'o kɛ ka ɲa.\n18Ne Pɔli b'aw fo, yan sɛbɛn nɔɔ nin ye ne yɛrɛ bulonɔ ye. Aw kana ɲinɛ ko ne be kaso la. Ala ka nɛɛma kɛ aw ye.


(trg)="1"> 3 I hakili b’a la wa ?\n(trg)="2"> 4 Jehova b’an dusu saalo an ka tɔɔrɔ bɛɛ la\n(trg)="4"> Nka , Jehova b’an dusu saalo .\n(trg)="5"> Barokun nin b’an dɛmɛ k’a lɔn yɔrɔ min na an be se ka dususalo sɔbɛ sɔrɔ sisan ani sinima .\n(trg)="6"> 9 Ala ye nafolofɛn minw d’i ma , to ka miiri u la\n(trg)="7"> Yezu ye ntalen dɔ fɔ jagokɛla dɔ koo la min tun be kɔnɔkisɛw ɲini .\n(trg)="8"> Kalan min be sɔrɔ o ntalen na , barokun nin bena an dɛmɛ k’o sira tagama .\n(trg)="9"> An ye tiɲɛn kalanw faamu kabi saan caaman .\n(trg)="10"> Barokun nin bena an dɛmɛ fana k’a filɛ n’an b’o kalanw ni waajuli baara jati fɛɛn nafamanbaw ye .\n(trg)="11"> 14 Kana dan mɔgɔ ɲɛnayeli ma\n(trg)="12"> 16 Yala i bena bɛnbaliyakow ɲɛnabɔ ani k’a ɲini ka bɛɛn sigi wa ?\n(trg)="13"> 21 “ Ne be ele fo fana i ka hakilitigiya kosɔn ”\n(trg)="14"> 22 Fɛɛn min kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ fɛɛn bɛɛ kan , o to i hakili la\n(trg)="15"> 27 Jehova ka masabaya lafasa !\n(trg)="16"> Komi an bolo degunnin lo , fɛɛn min kɔrɔtanin lo , an ka teli ka ɲinɛ o kɔ .\n(trg)="17"> Barokun nunu bena an dɛmɛ k’a faamu ko Jehova ka masabaya lo kɔrɔtanin lo .\n(trg)="18"> U bena a yira an na fana cogo min na an be se k’o masabaya lafasa .\n(trg)="19"> 32 I tun b’a lɔn wa ?\n(trg)="1"> “ [ Ala ] lo be mɔgɔ bɛɛ jigi tugu .\n(trg)="2"> Ale lo b’an jigi tugu an ka tɔɔrɔ bɛɛ la . ” — 2 KOR .\n(trg)="4"> DƆNKILIW : 38 , 56\n(trg)="5"> Ni gwɛlɛyaw be furu ni denbaya kɔnɔ , mun na o man kan ka bari an na ?\n(trg)="6"> Galen , Ala sagokɛlaw ye dususalo sɔrɔ delili sababu fɛ cogo di ?\n(trg)="7"> Ele be se ka mun lo kɛ walisa ka mɔgɔ wɛrɛw dusu saalo ?\n(trg)="9"> Jehova b’an dusu saalo cogo di gwɛlɛyaw wagati la ?\n(trg)="11"> EDUARDO ye kanbele ye ani Jehova Seere dɔ lo .\n(trg)="12"> A tun be miirila 1 Korɛntikaw 7 : 28 kan .\n(trg)="13"> O vɛrise yɔrɔ dɔ ko : “ Mɔgɔ minw ye furu kɛ ka ban , olu bena tɔɔrɔba sɔrɔ . ”\n(trg)="14"> A ye Stephen ɲininga ko : “ O ‘ tɔɔrɔba ’ ɲɛsinna mun lo ma ani ne be se k’o koo ɲɛnabɔ cogo di ni n ’ nana furu ? ”\n(trg)="18"> Ale lo b’an jigi tugu an ka tɔɔrɔ bɛɛ la . ” — 2 Kor .\n(trg)="19"> 1 : 3 , 4 .\n(trg)="20"> An b’a lɔn ko an Faa Jehova b’an kanu ani a b’an dusu saalo gwɛlɛyaw wagati la .\n(trg)="21"> N’a sɔrɔ i yɛrɛ hakili b’a la ko tuma dɔw la , Jehova y’i dɛmɛ ani k’i ɲɛminɛ a ka Kuma sababu fɛ .\n(trg)="22"> Jehova ye ɲuman kɛ a sagokɛlaw ye galen .\n(trg)="23"> O cogo kelen na , an be se ka la a la ko a be koo ɲuman dɔrɔn lo fɛ an ye . — Zeremi 29 : 11 , 12 kalan .\n(trg)="24"> An bena ɲiningali jumanw lo jaabi ?\n(trg)="25"> Tuma caaman na , n’an b’an ka gwɛlɛyaw wala an ka kɔrɔbɔliw bɔyɔrɔ lɔn , a ka nɔgɔ an ma k’u muɲu .\n(trg)="26"> O cogo kelen na , tɔɔrɔ minw be furu wala denbaya kɔnɔ , n’an b’u bɔyɔrɔ lɔn , o bena an dɛmɛ k’u muɲu .\n(trg)="27"> Koo jumanw lo be se ka ‘ tɔɔrɔ ’ lase an ma i ko Pol y’a fɔ cogo min na ?\n(trg)="29"> N’an b’o ɲiningaliw jaabiliw lɔn , o bena an dɛmɛ ka gwɛlɛyaw muɲu .\n(trg)="32"> Tuma min na Jehova ye muso fɔlɔ dan , a nana n’a ye cɛɛ fɛ , ani k’a kɛ a muso ye .\n(trg)="33"> O kɔ , Ala y’a fɔ ko : “ Cɛɛ ben’a faa n’a baa to yen ka nɔrɔ a muso la , u fila be jɛn ka kɛ kelen ye . ”\n(trg)="34"> ( Zɛnɛzi 2 : 24 ) .\n(trg)="35"> Jehova y’o fɔ tuma min na a tun be furu fɔlɔ sirila .\n(trg)="36"> Nka , gwɛlɛyaw be se ka sɔrɔ furu ni denbaya kɔnɔ sabu an bɛɛ ye dafabaliw ye ( Ɔrɔm .\n(trg)="37"> 3 : 23 ) .\n(trg)="38"> Furu kɛnin kɔ , cɛɛ lo be kɛ a muso kuntigi ye muso bangebagaw nɔɔ na .\n(trg)="39"> Ala lo y’o kuntigiya kalifa cɛɛ ma ( 1 Kor .\n(trg)="40"> 11 : 3 ) .\n(trg)="42"> Ka kɛɲɛ ni Ala ka Kuma ye , muso ka ɲi ka sɔn a cɛɛ lo k’a ɲɛminɛ , sanni k’a to a bangebagaw k’a ɲɛminɛ .\n(trg)="44"> Ni muso y’a fɔ ko ale kɔnɔman lo , o be se ka kɛ haminanko wɛrɛ ye .\n(trg)="45"> Tuma caaman na , ninsɔndiyaba lo furuɲɔgɔnmaw fɛ k’a lɔn k’u bena deen sɔrɔ .\n(trg)="46"> Nka , muso wala deen ka kɛnɛyako be se ka hami bila furuɲɔgɔnmaw na .\n(trg)="47"> U fana b’a lɔn ko dɔ bena fara u ka musakaw kan .\n(trg)="48"> Deen wolonin kɔ , u ka ɲi ka yɛlɛmani caaman kɛ fana .\n(trg)="49"> Muso be se k’a ka wagati bɛɛ kɛ k’a deen ladon .\n(trg)="50"> Tuma caaman na , cɛɛ b’a miiri ko a muso t’a mako don ale la tugun sabu muso bolo degunnin lo a deen kosɔn .\n(trg)="52"> 6 - 8 .\n(trg)="54"> Gwɛlɛya wɛrɛ be furuɲɔgɔnma dɔw kan .\n(trg)="55"> Denko be se ka kɛ u la yɛrɛ le , nka u tɛ deen sɔrɔla .\n(trg)="56"> Ni muso tɛ kɔnɔ tara , o be se k’a hakili ɲagami .\n(trg)="57"> Furu ni denbaya be se ka hami bila mɔgɔ la .\n(trg)="58"> Nka , densɔrɔbaliya fana be se ka furuɲɔgɔnmaw tɔɔrɔ ( Talenw 13 : 12 ) .\n(trg)="59"> Bibulu sɛbɛwagati la , densɔrɔbaliya tun ye maloyaba lo ye .\n(trg)="60"> Yakuba muso Arasɛli dusu kasinin tun lo kosɔbɛ k’a ye ko a kɔrɔmuso be deenw sɔrɔla k’a sɔrɔ ale tun tɛ dɔ sɔrɔla ( Zɛnɛzi 30 : 1 , 2 ) .\n(trg)="61"> Mɔgɔw be deen caaman wolo jamana dɔw la .\n(trg)="62"> Misɔnden minw b’o jamanaw na , mɔgɔw ka teli k’olu ɲininga ko : “ Mun na deenw t’aw fɛ ? ”\n(trg)="64"> O bɛɛ n’a ta , o mɔgɔw bele b’a fɔ ko : “ Ala k’aw sɔn deen na ! ”\n(trg)="65"> An ka balimamuso dɔ ka koo lajɛ min be Angletɛri jamana na .\n(trg)="67"> A y’a fɔ ko ale tɔɔrɔnin lo k’a ye ko ale be min fɛ , o tɛna dafa duniɲa nin kɔnɔ .\n(trg)="68"> O kama , ale n’a cɛɛ y’a latigɛ ka deen dɔ lamɔ .\n(trg)="69"> O bɛɛ n’a ta , o balimamuso ko : “ Tuma dɔw la , ne bele dusu kasinin lo sabu n ’ b’a lɔn ko mɔgɔ wɛrɛ deen n’i n ’ yɛrɛ woloden tɛ kelen ye . ”\n(trg)="70"> Bibulu b’a fɔ ko : “ Muso bena kisi a ka denwolo kosɔn . ”\n(trg)="71"> ( 1 Tim .\n(trg)="72"> 2 : 15 ) .\n(trg)="74"> Nka o vɛrise kɔrɔ ko di ?\n(trg)="75"> Deen be muso min fɛ , ale b’a ka wagati kɛ k’a deenw ladon ani ka koo wɛrɛw kɛ walisa k’a janto a ka denbaya la .\n(trg)="76"> O kama , a tɛ wagati sɔrɔ ka mɔgɔw kɔrɔfɔ ani k’a daa don mɔgɔw ka koow la ( 1 Tim .\n(trg)="77"> 5 : 13 ) .\n(trg)="78"> Nka o kɔrɔ tɛ ko a tɛ gwɛlɛya sɔrɔ a ka furu n’a ka denbaya kɔnɔ .\n(trg)="79"> Ni dɔ ka mɔgɔ sɔbɛ sara , a be se k’o muɲu cogo di ?\n(trg)="80"> ( Dakun 9 , 12 lajɛ )\n(trg)="81"> Furuɲɔgɔnmaw be se ka gwɛlɛya juman lo sɔrɔ ?\n(trg)="82"> Furuɲɔgɔnmaw ka teli ka gwɛlɛya minw sɔrɔ , u dɔ ye furuɲɔgɔnma dɔ ka saya ye .\n(trg)="83"> Nka , mɔgɔw man teli ka miiri o la .\n(trg)="84"> Tiɲɛn na , o ye gwɛlɛyaba ye min be mɔgɔ caaman kan bi .\n(trg)="85"> Furuɲɔgɔnma min be sii la , n’a sɔrɔ ale tun m’a miiri k’o gwɛlɛyaba be se k’a sɔrɔ k’a to duniɲa nin kɔnɔ .\n(trg)="86"> Yezu ye layidu ta ko sukununi bena kɛ ani kerecɛnw lanin b’o la kosɔbɛ ( Zan 5 : 28 , 29 ) .\n(trg)="87"> Furuɲɔgɔnma min be sii la , o layidu b’ale nafa cogo di ?\n(trg)="88"> O layidu b’a dusu saalo kosɔbɛ .\n(trg)="89"> O dususalo kumaw be sɔrɔ Ala ka Kuma kɔnɔ .\n(trg)="91"> An k’a lajɛ Jehova y’a sagokɛla dɔw dusu saalo cogo min na ani u ye nafa min sɔrɔ o la .\n(trg)="92"> Anɛ ye dususalo sɔrɔ cogo di dusukasi wagati la ?\n(trg)="93"> ( Jaa lajɛ , barokun daminɛ na . )\n(trg)="94"> Gwɛlɛya dɔ tun be Ɛlikana muso kanulen Anɛ kan .\n(trg)="95"> A tun tɛ deen sɔrɔla k’a sɔrɔ a sinamuso Penina ye deenw sɔrɔ ( 1 Samuyɛli 1 : 4 - 7 kalan ) .\n(trg)="96"> Anɛ tɔɔrɔnin lo fana sabu Penina b’a lɔgɔbɔ “ saan o saan . ”\n(trg)="97"> O be Anɛ dusu kasi ani k’a hakili ɲagami .\n(trg)="99"> A ye Jehova deli .\n(trg)="100"> ‘ Anɛ ka delili wagati janyara , ’ o kɔrɔ , a ye Jehova deli wagatijan kɔnɔ .\n(trg)="101"> Yala Anɛ jigi tun b’a la ko Jehova bena a ka delili jaabi wa ?\n(trg)="102"> N’a sɔrɔ a tun lanin b’o la .\n(trg)="103"> A ka kɛ min o min ye , Anɛ “ ɲɛ ma kumu tun . ”\n(trg)="104"> ( 1 Sam .\n(trg)="105"> 1 : 12 , 17 , 18 , ABM ) .